cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lactase
Uso industrial
A lactase producida comercialmente pode extraerse de lévedos como Kluyveromyces fragilis e Kluyveromyces lactis e doutros fungos, como Aspergillus niger e Aspergillus oryzae. O seu principal uso comercial é degradar a lactosa do leite para facela axeitada para o seu consumo por persoas con intolerancia á lactosa.
Macrotis leucura
Macrotis leucura, coñecido na bibliografía internacional como bilbí pequeno, é unha especie de mamífero marsupial do clado (ou magnorde, ou superorde, segundo as clasificacións) dos australidelfos e orde dos peramelemorfos e familia dos tilacomíidos, extinta desde mediados do século XX).
Características
Moito máis pequeno que o bilbí grande, pesaba entre os 300 e os 450 g. Tiña unha pelaxe gris apardazada que se tornaba gris pálida no ventre, e a cola era branca (ao que alude o seu nome específico). A cola deste animal era longa, aproximadamente o 70 % do total da súa lonxitude de cabeza e tronco.
Distribución e hábitat
Moi pouco se sabe acerca da súa antiga área de distribución, xa que desta especie so se recolectaron seis espécimes na historia moderna, co primeiro exemplar procedente dunha rexión descoñecida.
En tempos modernos a especie era endémica do deserto de Gibson e do Gran Deserto Areoso do árido centro de Australia, ao nordeste de Australia Meridional e ao sueste do Territorio do Norte. Seguramente tiña unha área de distribución máis ampla, pero é descoñecida.
Prefiría vivir nos desertos areosos e limosos, nas chairas de area e en dunas cubertas de Spinifex, Acacia aneura e Zygochloa, así como en pasteiros de Triodia con escasas árbores baixas e arbustos.
Nutrición
Omnívoro, alimentábase a base de formigas, térmites, raíces, sementes, etc.; ademais, cazaban e se alimentaban de pequenos roedores nativos.
Costumes
Era un animal nocturno que pasaba o día agochado nos seus tobos, que podían chegar até os 2 ou 3 m de profundidade, e que pechaba súa entrada con area.
Reprodución
As femias parían dúas crías por camada.
Causas da súa extinción
Os bibís pequenos desapareceron debido á suá caza, devorados por raposos e pola competencia dos coellos introducidos en Australia. Os últimos exemplares que se viron vivos forron os avistados na "Estación de Cooncherie" en 1932. O último espécime encontrado foi un cranio que se atopou nun niño de aguia en 1967. Parece que este animal estaba morto desde había polo menos un quince anos.
Descrición
A especie foi descrita en 1887 polo zoólogo británico Oldfield Thomas, en ''Ann. Mag. Nat. Hist''., ser. 5, 19: 397.
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos seguintes sinónimos:
Etimoloxía
O nome do xénero, Macrotis, formouse cos elementos do latín científico macr-, do grego antigo μακρός makrós, 'grande', e o -otis, derivado do grego antigo οὖς ὡτός oús ōtós, 'orella'. Isto é, 'os de orellas grandes'.
O nome específico, leucura, cos elementos leuc-, calco do do grego antigo λευκ- leuk, de λευκόσ leukós, 'branco', e -ura, derivado do grego antigo οὐρά ourá, 'cola'. É dicir, 'de cola branca'.
Mago Antón
Antón López Rivas, nado en Meda Castroverde en 1956, é un mago e ilusionista galego, coñecido profesionalmente como o Mago Antón. Está especializado en números de escapismo e maxia creativa.
Traxectoria
Pasou a súa infancia e adolescencia en Lugo, onde se iniciou na maxia. Comezou a estudar Psicoloxía en Santiago de Compostela, abandonando en 1977 para dedicarse profesionalmente á maxia e á ventriloquia. Uns anos máis tarde entrou en contacto coa escola máxica de Madrid e realizou numerosas actuacións en diferentes cidades españolas e europeas. Nos anos 80 produciu grandes espectáculos, destacando Merlín e Familia, e creou a empresa Produccións Máxicas.
O 2 de decembro de 1990 estivo a piques de morrer afogado durante a gravación dun programa da Televisión de Galicia. O truco consistía en somerxerse nunha cubeta de auga esposado a unha pedra, emulando a Harry Houdini. Unha vez dentro, o mago debía atopar a chave que abre as esposas, liberarse e saír do estanque antes de que fose demasiado tarde. Nesta ocasión foi rescatado in extremis polos seus axudantes, semiinconsciente despois de case catro minutos.
Espectáculos principais
Os espectáculos principais do Mago Antón foron:
Corte, Córsega
Corte (en francés, Corte; en corso, Corti), é unha localidade e comuna francesa, situada no departamento de Alta Córsega e na rexión de Córsega.
Os seus habitantes chámanse, en francés, cortenais, e en corso, curtinesi.
Xeografía
A cidade encóntrase no centro da illa, na confluencia dos ríos Restonica e Tavignano, a 70 km de Bastia e 85 km de Ajaccio. Ten unha estación na liña férrea Bastia-Ajaccio, e é un importante nó de estradas. O val do Tavignano comunícaa coa chaira costeira occidental.
Demografía
Ademais da poboación censada, a Universidade de Córsega acolle a 3.800 estudantes.
Administración e política
No referendo sobre a Constitución Europea gañou o non cun 52,03 % dos votos.
Economía
Segundo o censo de 1999, a distribución da poboación activa por sectores era:
Historia
Entre 1761 e 1769 foi sede do gobernador da illa.
A súa universidade, fundada en 1765, foi un centro de difusión da Ilustración.
Xosé Bonaparte, que sería rei de España, naceu en Corte en 1768.
Angrivarii
Os angrivarios (latín angrivarii) foron unha tribo xermánica da rexión entre o Weser e o Elba que tiñan ao sur aos queruscos e ao nordeste aos longobardos.
Foron xeralmente un pobo en boas relacións con Roma, menos durante a rebelión do ano 16 en que se uniron aos queruscos e foron derrotados nunha primeira batalla en Istavisos e despois noutra batalla un pouco máis ao sur. Despois foron aliados de Roma (19). A liga dos queruscos rómpese sobre o ano 100 e os angrivarios, aliados cos camavos atacaron aos brúcteros, e ocuparon o seu territorio, que a partir do seu nome se pasa a denominar Angaria (a moderna Engern) e o pobo pasa a se integrar na nación saxoa.
Plutarco o Novo
Plutarco o Novo (Πλούταρχος Plutarchus) foi o fillo do famoso Plutarco de Queronea.
Algúns eruditos supoñen que foi o autor dalgunhas obras que xeralmente se atribuíron ao seu pai, especialmente a Apophthegmata, e os tratados περὶ ποταμῶν e περὶ τῶν ἀρεσκόντων τοῖς φιλοσόφοις.
Plutarco de Eretria
Plutarco de Eretria (Πλούταρχος Plutarchus) foi tirano de Eretria na illa de Eubea. Podería ser o sucesor de Temisón e pertencente á súa familia, pero non hai constancia documental de que sexa así. Acadou a tiranía e sobre o -354 pediu axuda a Atenas contra o seu rival o tirano Calias de Calcis, aliado de Filipo II de Macedonia. Aínda que Demóstenes se opuxo a darlle axuda ningunha, finalmente o goberno ateniense aceptou enviar un continxente á fronte do que se puxo a Foción, o cal derrotou a Calias en Tamynae.
Nesta batalla a actuación de Plutarco puxo en perigo aos atenienses e aínda que seguramente foi por falta de habilidade, Foción considerouno unha traizón, e expulsouno do goberno de Eretria.
Altrosa
A altrosa é un monosacárido de seis átomos de carbono (hexosa) cun grupo aldehido (aldosa), polo que pertence ao grupo das aldohexosas. O isómero D é un monosacárido artificial, pero a L-altrosa foi illada de certas estirpes da bacteria Butyrivibrio fibrisolvens. . É soluble en auga e practicamente insoluble en metanol.
Isómeros
A altrosa é un epímero no carbono 3 da manosa. En disolución acuosa o isómero predominante é a forma β-D-altropiranosa (40%).
Premio de Poesía Johán Carballeira
miniatura|Entrega dos premios en 2021 en Bueu. O Premio de Poesía Johán Carballeira foi instaurado en 1996 polo concello de Bueu para recuperar do esquecemento a figura do político e escritor Johán Carballeira.
Crisoclóridos
A dos crisoclóridos (Chrysochloridae) é unha familia de mamíferos placentarios afrosorícidos, a única da suborde dos crisoclorideos (Chrysochloridea).
Actualmente coñécense unha vintena de especies que habitan no sur de África incuídos os desertos de Namibia e do Kalahari, e que son coñecidas vulgarmente na bibliografía internacional como toupas douradas.
Alexandría
Alexandría  (en árabe, الإسكندرية — al-Iskandariyyah) é a segunda cidade e principal porto de Exipto, situada no delta do río Nilo na costa do Mar Mediterráneo. Conta cuns 3 341 000 habitantes.
Crisoclóridos
Porén, taxonomicamente son distintos das auténticas toupas, ás que se asemellan debido a un fenómeno de converxencia evolutiva.
Por outra parte, as toupas douradas presentan unha notábel semellanza coas toupas marsupiais de Australia, tan importante que, a pesar da separación marsupial-placentario, antigamente se cría que estaban relacionados. Esta semellanza posibelmente é debida a que os crisoclóridos son placentarios moi primitivos e a que teñen hábitos similares aos dos notorictemorfos.
Alexandría
Historia
250px|miniatura|Vista de Alexandría dende poñente, 1870
Crisoclóridos
Características
As toupas douradas viven case todo o tempo exclusivamente baixo terra, en praderías, estepas, bosques, zonas pantanosa, desertos, ou terreos montañosos. Como varios outros mamíferos escavadores con hábitos similares, teñen as patas curtas, con garras potentes, a pelaxe moi mesta, que repele a sucidade e a humidade, e a pel endurecida, especialmente na cabeza. Os seus ollos non son funcionais e están cubertos pola pel, e as orellas son só pequenas aberturas; como as toupas marsupiais, teñen unha ampla almofada de coiro para protexer as fosas nasais. O seu principal sentido é o do tacto, e son particularmente sensíbeis ás vibracións que poden indicar un perigo inminente.
O seu tamaño oscila entre os 8 e os 20 cm. Teñen os ombros moi musculados e tres garras para escavar nas patas dianteiras; non teñen quinto dedo, e o primeiro e o cuarto son vestixiais. Os pés traseiros conservan os cinco dedos e son palmados, para facilitaren a operación de padexar eficazmente a terra escavada coas garras dianterias. Aliméntanse de pequenos insectos, que encontran co sentido do oído. A tuopa dourada de Grant (Eremitalpa granti) pode percorrer 6 km cada noite buscando comida.
Alexandría
Historia
A historia urbana de Alexandría remóntase á fundación da cidade ao ano 331 antes de Cristo baixo Alexandre o Grande. Foi unha das cidades máis grandes do mundo helenístico, logo pasou baixo dominación romana. A partir do século V é un territorio de conflitos entre os Califatos árabes e o Imperio bizantino. A cidade cae pouco a pouco na decadencia ata volverse unha aldea baixo o imperio otomán. No século XIX Méhémet Ali, creador do Exipto contemporáneo, comeza a reactivación da cidade no seu primeiro programa de industrialización. A inicios do século XXI Alexandría ten máis de tres millóns de habitantes.
Crisoclóridos
Características
Mentres que as especies que viven nos desertos simplemente 'nadan' a través da area solta, as outras constrúen tobos permanentes. Estes tobos son relativamente complexos na súa forma, e poden chegar até un metro baixo terra. Teñen cámaras profundas para as escacións e outras que usan como latrinas. A terra escavada é empuxada cara a arriba, e forman na superficie as típicas toupeiras. En zonas de clima extremadamente cálido, cando vai moita calor a toupa dourada de Grant refúxiase a profundidades duns 50 cm, e pode entrar nun estado de dormencia para conservar a enerxía.
Alexandría
Fundación
Semella que ese pasado (cita na Odisea de Homero) puido pesar en Alexandre Magno para decidir fundar, no 331 aC, a base portuaria da expansión do seu imperio nese lugar, o extremo noroccidental do delta do Nilo co cuxo curso comunicou mediante unha canle. Encargoulle o plan ao seu arquitecto Deinócrates de Rodas quen, educado nas teorías urbanísticas de Hipódamo de Mileto (que deseñara o plan para Rodas no 408 a.C.), estende unha retícula rectangular hipodámica na estreita lingua de terra entre o mar Mediterráneo e o lago Mareotis (o prestixioso enxeñeiro hidráulico Crates de Olinto ocupouse dos complexos traballos das augas no difícil terreo no que se asentou a cidade). Coma outras numerosas fundacións de Alexandre recibiu o epónimo de Alexandría.
Crisoclóridos
Características
As femias paren dunha a tres crías, que nacen sen pelo nun niño forrado de herba dentro do tobo. A reprodución pode producirse durante todo o ano. Os adultos son solitarios, e defenden agresivamente o seu territorio e o seu tobo dos intrusos, especialmente onde os recursos son relativamente escasos.
Alexandría
Capital da cultura helenística
Pero a cidade de Alexandre foi erixida polos seus sucesores, fundamentalmente os tres primeiros autoproclamados faraóns da dinastía tolemaica, durante o século III a.C.. En tan breve período Alexandría, nomeada capital de Exipto dende o 305 a.C., converteuse nunha das maiores cidades do mundo, o verdadeiro eixo comercial entre oriente e occidente, entre o fértil val do Nilo e Grecia.
Crisoclóridos
Etimoloxías
Os nomes científicos, tanto Chrysochloridea como Chrysochloridae están formados sobre a base da raíz do nome do seu xénero tipo, Chrysochloris, coa adición das desinencias do latín científico -idea e ´-idae, respectivamente, amabas as dúas derivadas do grego antigo -ίδες -ídes, de είδοσ eídos, "aparencia" "aspecto". Pola súa parte, o nome Chrysochloris está formado polos elementos chryso-, calco do correrpondente do grego antigo χρυσο- chryso-, de χρυσός chrysós, "ouro" e -chloris, adaptación do grego χλωρός chlōrós, "de cor verde amarelada".
O nome vulgar toupas douradas deriva da coloración dourada da pelaxe destes animais semellantes, en forma e hábitos, ás auténticas toupas.
Alexandría
Capital da cultura helenística
Inda que a concreta disposición dos máis importantes edificios e conxuntos urbanos é incerta, son famosos dende a antigüidade e coñecémolos, en espera dos achados arqueolóxicos, polas fontes escritas. Pronto levantáronse as murallas (14,5 km) que arrodeaban a trama reticular. O barrio exipcio (Rhakotis) no oeste, o xudeu no extremo oriental (grande inmigración que fixo da comunidade de Alexandría a maior do tempo) e no centro a cidade grega. A Tumba de Alexandre (quen marchara aos poucos meses da fundación para non regresar senón en cadaleito) estaba nun recinto preto dese centro (Soma) onde tamén se atopaba o ágora (co mercado) e o encontro da rúa principal leste-oeste (5 km, 30 m de ancho, porticada) coa norte-sur que levaba ao porto. Grandes traballos nas instalacións portuarias foron desenvolvidos de seguido e foi así que se erixiu na entrada da rada o Faro de Alexandría, unha das sete marabillas do mundo antigo de 134 m de altura. Tamén obra extraordinaria e importante na futura conformación da urbe foi a construción do Heptastadion (sete estadios, 1,3 km ) que unía a illa de Pharos coa terra firme dividindo o porto en dous, protexendo a enseada oriental.
Crisoclóridos
Clasificación
Como lle ocorreu a moitos outros grupos de 'pequenos mamíferos comedores de insectos', a clasificación das toupas douradas sufriu unha conmoción nos últimos tempos á luz das novas informacións xenéticas hoxe dispoñíbel. Tradicionalmente colocáronse, xunto coas musarañas, os ourizos e outras criaturas pequenas de alimentación basicamente insectívora e difíciles de situar, como unha parte do caixón de xastre que constituía a hoxe desbotada orde dos Insectivora. Algunhas autoridades manteñen esta clasificación, polo menos polo de agora. Pero os máis deles sitúan ás toupas douradas, canda os tenrecs, nunha nova orde, ás veces coñecida como Tenrecomorpha, mentres que a maioría a chaman Afrosoricida, e reservan o termo Tenrecomorpha para a suborde desta orde que comprende a única familia dos Tenrecidae. Así, segundo Wilson & Reeder, en Mammal Species of the World, a clasificación é a seguinte:
Situación
Das 21 especies de toupas douradas, nada menos que 11 están ameazadas de extinción. As principais causas son as explotacións mineiras de area, as malas prácticas agrícolas, a urbanización crecente e a depredación por parte dos cans e os gatos domésticos.
Alexandría
Capital da cultura helenística
O esplendor económico produciu o cultural, e Alexandría converteuse no centro e foco de coñecemento da cultura helenística. Todas as infraestruturas básicas para favorecelo foron implementadas: o Museion ("Casa das Musas", academia onde investigaron entre outros Euclides, Arquimedes, Eratóstenes, Aristarco, Claudio Tolomeo) coa, mítica ata hoxe, Gran Biblioteca de Alexandría; ademais do Teatro, o Ximnasio e o Lageion (hipódromo e estadio). Moitos templos foron consagrados tanto a divindades gregas coma exipcias (o máis importante, o Serapeion en Rhakotis xunto ao Lageion). Esa mestura do clasicismo grego con elementos da civilización faraónica dominaban os conxuntos palacianos (Brucheion, no cuadrante noroeste).
Época romana e cristiá
200px|miniatura|dereita|Vista de 1803 da ruína da muralla xunto ao pazo de Cleopatra ("Agulla de Cleopatra" ante o Cesareum) No século I aC Exipto e Alexandría entran na órbita de Roma. A cidade consolidada mantívose no básico (a pesar dalgunhas destrucións -a Biblioteca sufriu un primeiro incendio- ata a toma definitiva no 30 aC polo futuro César Augusto). Enriqueceuse con novos templos (Cesareum) e pazos (o de Cleopatra e o Timonium de Marco Antonio) e foron reconstruídos e ampliados algúns dos existentes ( novo Serapeum e Museum). Ademais dotouse dos edificios característicos dunha urbe romana: Gymnasium no lugar dos pazos tolemaicos, Bouleterium, Foro de Augusto, termas e baños públicos, anfiteatro, portas columnas e arcos triunfais.
A prosperidade tamén continuou con Exipto fornecendo de gran ao Imperio Romano, gran que saía do porto da cidade. Pero asemade, co declinar daquel produciuse o lento declive de Alexandría. Resultado de revoltas, guerras e terremotos (tsunami do 365) sufriu progresivas destrucións que pouco a pouco minaron o seu patrimonio edilicio e cultural. A cidade foi constrinxíndose progresivamente (nova muralla de Adriano trala destrución do 115; á de Caracalla reducida a zona palacial primitiva; destrucións de Aureliano e Diocleciano a finais do s.III). Dende un punto de vista topográfico a zona do Heptastadion foise tupindo coa sedimentación das correntes e cos entullos de guerras e desastres producindo un acurtamento da pasaxe (Tetrastadion) que foi permitindo mesmo un asentamento progresivo (esa zona e Pharos foron sempre as menos afectadas polos conflitos.
A aparición do cristianismo, se no cultural produciu unha nova era de esplendor intelectual na discusión teolóxica, no material, sobor de todo trala súa declaración coma relixión oficial do imperio, trouxo novos conflitos e máis destrución da antiga cidade pagá (século IV e V, orde imperial de demolición de templos como o Serapeum, o Cesareum e seica a Biblioteca; o Brucheion e o barrio xudeu desolados). No seu lugar eríxense igrexas (San Theonas no extremo oeste da vía principal, primeira catedral).
Conquista árabe e declive
220px|miniatura|Plano da Alexandría medieval nas murallas árabes.
Pero no 969 O Cairo é nomeada capital do califato Fatimita. Supón a puntilla para Alexandría que esmorecerá nos séculos seguintes ata quedar convertida nun pobo de 7.000 habitantes cando Napoleón arriba a Exipto.
No século XIV, despois de varios seísmos, o Faro de Alexandría desaparece en entullos. Con eles construíuse no lugar a actual fortaleza de Qait Bey (1480).
En 1517 Exipto é incorporado coma provincia do Imperio Otomán. O Mediterráneo oriental pode considerarse un mar interior e as defensas deixan de teren valor. Dende o punto de vista urbano ten importancia para Alexandría porque a cidade amurallada resulta pouco a pouco abandonada. A vila otomá construíuse xusto ao norte, no istmo creado no antigo Heptastadion.
Século XIX: Modernización
En 1810 o gobernador otomán de Exipto, Mehmet (Mohammed) Alí, emprende unha reforma xeral no país que abrangue tódolos eidos, entre eles a apertura económica e comercial cara a Europa, a modernización e industrialización. Alexandría, coma porto senlleiro da rexión vai experimentar un espectacular crecemento e transformación.
A expansión era obrigada cara ao sur derrubándose a sección norte da muralla árabe. O porto da cidade moderna vai seres desta vez o do oeste (antigo Eunostos). O seu desenvolvemento (gran rompeondas en 1870) e a chegada do ferrocarril implican o derrubo do sector occidental da muralla. O crecemento organízase en principio nunha traza regular cuxas directrices non teñen que ver en absoluto co pasado. Co cambio de centuria a expansión vira cara ao leste nunha maneira pouco ordenada comezando así a destrución sistemática tamén dos restos arqueolóxicos antigos. Unicamente o vello trazado da gran rúa leste-oeste consérvase na actual Sharia el-Hurreya.
Alexandría contemporánea
A cidade de Alexandre tense convertido nestes últimos decenios outra vez nunha dinámica metrópole que tenta encarar o futuro recuperando a memoria do seu esplendoroso pasado (grandes campañas arqueolóxicas sobor de todo submarinas). A construción dunha moderna Biblioteca (na zona do Brucheion a beira do vello porto) tenta seres o símbolo dese renacer.
Escola de Alexandría
Nun sentido amplo, reciben este nome as escolas filosóficas e científicas que existiron na cidade de Alexandría antes dos tempos de cristo, que influíron noutras cidades con ideas eclécticas e do neopitagorismo pagán. Representantes dela foron Aristarco de Samos (astrónomo e matemático grego), Hiparco de Nicea (astrónomo, xeógrafo e matemático grego), Claudio Tolomeo (xeógrafo e matemático grego-exipcio), Diofanto (matemático grego-exipcio), Eratóstenes (matemático, astrónomo e xeógrafo grego), Ammonio Saccas (fundador do neoplatonismo), e Filón de Alexandría (filósofo xudeu grego-exipcio).
Mais este tamén pode dárselle á filosofía xudaica de Filón, quen viviu en Alexandría no século I, e que interpretou a Biblia aplicando os métodos do platonismo estoico. Foi a escola filosófica dos pensadores cristiáns alexandrinos, ou vinculados a esta cidade, dos séculos II e III, cuxas ideas tiveron unha poderosa influencia en toda a teoloxía do cristianismo primitivo. Os principais representantes foron Clemente de Alexandría (filósofo cristián grego) e Oríxenes (Pai da Igrexa, alexandrino).
O Campo da Cruz, O Viveiró, Muras
O Campo da Cruz é un lugar da parroquia do Viveiró no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 estaba deshabitado.
Bandeira dos aborixes australianos
A bandeira dos aborixes australianos é a bandeira étnica que representa aos pobos aborixes australianos. Malia ser unha das bandeiras de Australia e posuír un status legal e político especial, non é a bandeira nacional do país. Adoita ondear a carón da bandeira australiana e da bandeira dos insulares do estreito de Torres, que tamén é oficial.
Historia
Foi deseñada en 1971 polo artista aborixe Harold Thomas, que é descendente do pobo luritja e posúe os dereitos de propiedade intelectual da bandeira. Orixinalmente foi ideada para o movemento dos dereitos das terras, mais posteriormente converteuse nun símbolo dos pobos aborixes de Australia. O Goberno de Australia concedeulle o status de bandeira oficial o 14 de xullo de 1995.
Simbolismo
Segundo o seu creador, o significado simbólico das súas cores é:
Queronea
Queronea (grego antigo Χαιρώνεια, Khairốneia) foi unha antiga cidade de Grecia situada na rexión de Beocia, na desembocadura do río Cefiso e contigua á rexión da Focea. Esta cidade fíxose famosa na historia por ter sido o escenario de batallas moi importantes e decisivas para o devir de Atenas.
Historia e características
No ano -447, Queronea estaba en poder dos partidarios de Atenas que exercían a supremacía en Beocia. Por medio dun golpe de estado, o poder quedou en mans dos inimigos da principal pole grega. Os atenienses enviaron entón a Tólmides cun pequeno exército para que recuperase a cidade, pero foi derrotado, nas inmediacións, entre Queronea e Coronea, por unha alianza beocia contraria a Atenas. Tólmides morreu nesa batalla e Atenas perdeu a súa supremacía en Beocia.
En -424, a través dun complot intentouse que a cidade quedase en poder os atenienses. O plan foi descuberto e fracasou, polo que a cidade foi ocupada por unha forza beocia. Durante a guerra focidia, a cidade foi asediada sen éxito por Onomarco, o estratego focidio, e despois ocupada polo seu fillo Faleco.
O 7 de agosto de -338 desenvólvese a máis cruenta das batallas, na que Filipo II de Macedonia derrota ás forzas atenienses e beocias e, deste modo, comprométese a liberdade de Grecia, que queda baixo a influencia macedonia.
A última gran batalla de Queronea tivo lugar no ano -86, entre o exército romano mandado por Sila e o rei do Ponto, Mitrídates VI Eupátor
Stefan Heße
Stefan Heße, nado o 7 de agosto de 1966 en Colonia (Alemaña), é un eclesiástico católico latino, arcebispo metropolitano de Hamburgo dende 2015.
Ponte e calzada romana de Becilla de Valderaduey
A ponte e calzada romana de Becilla de Valderaduey é un conxunto formado por unha calzada romana e unha ponte sobre o río Valderaduey, no municipio de Becilla de Valderaduey (provincia de Valladolid). O conxunto foi declarado Ben de Interese Cultural o 31 de agosto de 1995.
Stefan Heße
Traxectoria
Foi ordenado sacerdote da arquidiocese de Colonia o 18 de xuño de 1993 polo arcebispo Joachim Meisner.
O 26 de xaneiro de 2015 o papa Francisco nomeouno arcebispo de Hamburgo. Recibiu a ordenación episcopal o 14 de marzo de 2015 de mans do bispo de Osnabrück Franz-Josef Hermann Bode.
Ponte e calzada romana de Becilla de Valderaduey
miniatura|250px|Principais calzada da [[Hispania romana. A ponte e a calzada comunicaban Asturica Augusta (Astorga) con Cesaraugusta (Zaragoza).]]
Características
A ponte de orixe romana é unha construción de pedra con tres arcadas de medio punto, maior o central e tres aliviadoiros para as crecidas cos seus tallamares, e polo que cruza a calzada romana que logo discorre a beira do río Valderaduey. Por aquí transcorreu a Canellón Real Leonés Occidental da Mesta.
Air Rarotonga
250px|dereita|miniatura|O Saab 340A operado por Air Rarotonga. 250px|dereita|miniatura|O mesmo [[Saab 340 no Aeroporto Internacional de Rarotonga]] 250px|dereita|miniatura|Mapa de rutas de Air Rarotonga (febreiro de 2008) Air Rarotonga é unha aeroliña con base en Rarotonga, nas Illas Cook, opera servizos regulares entre as diveras illas do país servizos charter con Niue, Samoa, Tonga e a Polinesia Francesa, presta tamén o servizo de ambulancia cara ao hospital de Rarotonga. A súa base de operacións principal é o Aeroporto Internacional de Rarotonga.
Historia
A aeroliña fundouse en febreiro de 1978 propiedade de tres investidores privados, comezou a funcionar en xullo de 1978 utilizando un avión Cessna 337.
Frota
En febreiro de 2008 a frota de Air Rarotonga contaba con :
Plutarco de Atenas
Plutarco de Atenas (Πλούταρχος Plutarkhos), nado sobre 350 e finado en 430, foi un filósofo neoplatónico grego que dirixiu a escola neoplatónica de Atenas ao comezo do século V. Foi coñecido como Plutarco o Grande.
Traxectoria
Fillo de Nestorio, foi un ecléctico ou sincretista e foi mestre de Siriano de Alexandría, que despois o sucedeu á fronte da escola, e de Proclo de Licia. Crese que seguiu a Iámblico na súa doutrina da eficacia dos ritos teúrxicos para levar ao home á comuñón con Deus.
Obra
Escribiu algúns comentarios que se perderon sobre o Timeo de Platón e De ánima de Aristóteles. Morreu a avanzada idade o 430.
Simbu
miniatura|Localización da provincia de Simbu no mapa de Papúa Nova Guinea. miniatura|Bandeira de Chimbu. A Provincia de Simbu, tamén chamada Chimbu, é unha das provincias da Papúa Nova Guinea. A capital é a cidade de Kundiawa. Cunha área de 6.100 km² posúe unha poboación de 259.703 habitantes (2000), dando unha densidade de poboación de 42,6 habitantes por quilómetro cadrado. O Monte Wilhelm, o punto máis elevado de Papúa Nova Guinea, áchase nos límites de Simbu.
Simbu, dito Sipuuuu no dialecto local, significa "grazas". Esta provincia encóntrase na cordilleira central das Terras Altas de Papúa Nova Guinea. Comparte fronteiras xeográficas con cinco provincias: Occidente, Eastern Highlands, Southern Highlands, Golfo e Madang.
Simbu é unha provincia con recursos naturais limitados e o terreo é montañoso e moi accidentado. O progreso económico da provincia é menos destacable que o doutras. É unha fonte importante de café.
Distritos
Esta provincia fracciónase en varios distritos:
Vicente Manuel Cociña
Vicente Manuel Cociña Vizoso, nado en Celeiro (Viveiro) o 13 de febreiro de 1818 e finado en Córdoba o 29 de abril de 1854, foi un político e xornalista galego.
Traxectoria
Realizou os seus primeiros estudos no Colexio da Natividade de Viveiro e despois Dereito e Filosofía na Universidade de Santiago de Compostela. En 1842 foi elixido presidente da Academia Literaria de Santiago. Fundou, xunto con Tiburcio Faraldo, o periódico El Centinela de Galicia (1843). Tiña en proxecto a edición do periódico El Órgano del Siglo Veinte en Santiago de Compostela, aínda que non chegou a ver a luz. Foi deputado por Viveiro en 1850 e 1853. Dirixiu El Oriente de Madrid (1853), órgano do novo partido Unión Liberal, onde tiña como compañeiros de redacción a Tiburcio Faraldo e Luís de Trelles. A inserción de determinados artigos considerados demasiado combativos neste xornal motivou a súa persecución e a dos xornalistas que traballaban nel. Como consecuencia fuxiu a Córdoba, onde faleceu.
Atribúeselle a autoría da Reseña histórica de los últimos acontecimientos de Galicia (1846) inda que tamén se atribúe a José Rúa Figueroa.
Vida persoal
Casou con Concepción Riveira e foi pai de Aliatar, Acacia e Camelia Cociña Riveira.
Fórmula Student
miniatura|Presentación dun equipo da Fórmula Student Fórmula Student (coñecida tamén como Fórmula SAE) é unha competición entre estudantes de universidades de todo o mundo organizada desde 1981 pola Society of Automotive Engineers (SAE), que promove a excelencia na enxeñaría a través dunha competición na que os membros dos equipos deseñan, constrúen e desenvolven vehículos monopraza, e compiten con eles.
Historia
A primeira competición empezou a xestarse xa en 1979, cando Mark Marshek, docente da Universidade de Houston, contactiu co departamento de relacións educativas da SAE. O concepto orixinal era a evolución dunha competición preexistente, na que o tipo de vehículo que debían construír os estudantes era similar a un car-cros. Con todo, aquela competición limitaba moito a liberdade (motor proporcionado pola organización sen posibilidade de modificalo) e a nova debíalles dar maior marxe para deseñaren o monopraza.
Así se chegou a 1981, ano en que se organizou na Universidade de Texas, en Austin, a primeira edición da Fórmula SAE. Participaron seis equipos e un total de 40 alumnos. Esta competición foi crecendo e desde 1998 empezouse a celebrar tamén unha edición na localidade británica de Warwickshire, coa que se empezou a usar o nome de Formula Student. Aquel ano participaron catro equipos e 40 alumnos.
Actualmente celébranse competicións en numerosos países, como Alemaña, Xapón, Brasil, España, Australia, etc. Todas elas utilizan a mesma normativa base orixinal da Fórmula SAE e chegan a albergar ata 120 equipos e máis de 2.000 estudantes. Os resultados das competicións recóllense e puntúan para a clasificación mundial.
Características dos coches
miniatura|Prototipo do DUT13, co que participou na Fórmula Student o equipo [[Delft University of Technology Racing Team (DUT Racing)]] O obxecto da competición é simular unha situación real na cal unha empresa de competición contrata estes enxeñeiros para desenvolver un prototipo. Os compradores hipotéticos serían corredores afeccionados. Os coches deben, por iso, satisfacer unhas prestacións elevadas en aceleración, freada e estabilidade, pero tamén deben ser doados de manter, baratos e fiables. Valóranse igualmente outros factores, como a estética e o confort. O prezo máximo de cada vehículo é de 21.000 euros, e a vitoria é para o equipo que mellor logre superar todos estes requisitos.
Por todo iso valóranse os seguintes aspectos:
Categorías
Nas competicións de Fórmula Student existen varias categorías ou clases. A maioría dos equipos preséntase á categoría primeira, na que compiten os monoprazas acabados e que participasen por primeira vez, como máximo, un ano antes.
Clase 3
Trátase da clase de entrada para os equipos novos, na que participan unicamente vehículos en fase de deseño e validación do modelo. Como norma xeral e para fomentar o progreso, un equipo non se pode presentar a esta categoría dous anos consecutivos, polo que tería que facelo nas superiores. Puntúanse só as probas de deseño, presentación e custo.
Clase 1
Nesta categoría participan monoprazas totalmente construídos e que son capaces de moverse. É a categoría máis importante de todas, e un mesmo coche soamente pode participar nela durante os 12 meses seguintes á primeira competición na que participe. Esta regra obriga os equipos a progresaren e fabricaren cada vez novos vehículos. Permítese reaproveitar os compoñentes de monoprazas antigos, agás o chasis. Dentro da categoría existen as chamadas "series 200", nas que poden participar vehículos de ata dous anos de antigüidade. Os equipos puntúan aquí en todas as probas (deseño, presentación, custo, aceleración, skidpad, autocross, resistencia e consumo de combustible).
Participación galega
miniatura|Logotipo do equipo UVigo Motorsport Galicia conta cun equipo que leva participando nesta competición desde 2014, o UVigo Motorsport, da Universidade de Vigo, formado por 28 estudantes de diferentes ramas da enxeñaría industrial.
Os coches cos que competiu ata agora son o UM15 e o UM16, e en xullo de 2017 presentou o UM17, para as competicións da tempada 2016-2017.
Ragnall Guthfrithsson
Ragnall Guthfrithsson (nórdico antigo: Røgnvaldr Guðrøðsson, irlandés antigo: Ragnall mac Gofraid), finado en 944 ou 945, foi un monarca hiberno-nórdico do reino viquingo de York que gobernou en diarquía co seu primo Amlaíb Cuarán no século X.
Traxectoria
Fillo de Gofraid ua Ímair, bisneto de Ímar, e irmán do rei viquingo de Dublín Blácaire mac Gofrith, por tanto pertence á lendaria e poderosa dinastía Uí Ímair.
Ragnall e Amlaíb gobernaron York até 944 cando son expulsados. A cronoloxía dos feitos entre a morte de Aethelstan, rei de Inglaterra, e a expulsión de Amlaíb e Ragnall non está clara, xa que as diferentes versións da Crónica Anglosaxoa non se poñen de acordo. A Crónica Anglosaxoa relata que: É posíbel que a presunta rivalidade entre ambos os caudillos viquingos contribuíse á súa caída. Ragnall morreu no seu intento de recuperar York.
Xudaísmo mesiánico
miniatura|A Sinagoga mesiánica “Baruj Hashem”, [[Dallas, Texas, Estados Unidos.]]
O Xudaísmo mesiánico, ou tamén chamado mesianismo, é un movemento sincrético que engade moitas prácticas xudías nunha denominación cristiá, de modo que os xudeus, caso se convertan ou teñan interese en adoptar a fe cristiá, non necesiten abandonar por completo os seus costumes. A súa orixe está vinculada a grupos de xudeus convertidos ó cristianismo. O nome fai referencia á profecía xudaíca da chegada do Mesías á terra, como xa está profetizado no Antigo Testamento. Os cristianos visualizan que Xesucristo é o Mesías, mentres que os xudeus non cren iso.
Copa do Rei de Rugby 2018-2019
Na tempada 2018-2019 levouse a cabo a 86ª edición da Copa do Rei de rugby, o torneo nacional máis antigo do rugby español, organizado pola F.E.R..
Disputaron esta competición da Copa do Rei os catro equipos que quedaron en primeiro lugar nos resultados habidos na primeira volta da División de Honra de cada un dos catro grupos de tres equipos que foron creados por sorteo entre os doce equipos que constituían a División de Honra, de xeito que cada equipo xogou dentro do seu grupo un encontro como local e outro como visitante.
As eliminatorias de semifinais disputáronse a partido único, por sorteo entre os catro equipos clasificados. A final disputouse a partido único entre os dous vencedores das semifinais no campo designado pola federación, que foi o Central da Universidade Complutense de Madrid, con motivo do 75º aniversario do CR Cisneros.
Na final enfrontáronse o Club Alcobendas Rugby e o Fútbol Club Barcelona, e o título foi para os madrileños que así acadaron a súa primeira Copa do Rei.
Clasificación a través do torneo de liga
Os doce equipos da División de Honra foron agrupados por sorteo de tres en tres, resultando catro grupos. Empregando os resultados da primeira volta do campionato de liga quedaron clasificados para as semifinais da Copa do Rei os primeiros clasificados de cada grupo.
Torneo da Copa do Rei
O Copa do Rei comezou propiamente coas semifinais, de xeito que nesta edición o torneo contou oficialmente con catro participantes e constou de tres encontros: as dúas semifinais e a final.
Pedro Feijoo
Pedro Feijoo Barreiro, nado en Vigo o 23 de novembro de 1975, é un músico e escritor galego.
Traxectoria
É licenciado en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como músico, produtor, compositor e membro dalgúns proxectos musicais galegos como Los Feliz e Lamatumbá. En 1997 publicou o seu primeiro libro, Cousas do «Galicia», por Castelao, no que se explica a relación de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao co xornal Galicia que dirixiu Valentín Paz-Andrade. En 2005 publicou Viva o Fu Remol!, unha crónica sobre os problemas do panorama musical galego.
En 2011 publicou o relato "O segredo do viaduto" no libro XII Certame Literario de relatos curtos Os Viadutos. A súa primeira novela, Os fillos do mar (2012), foi finalista do Premio Xerais en 2011. En 2013 publica A memoria da choiva, novela arredor da figura de Rosalía de Castro. En 2015 cambia de rexistro con Morena, perigosa e románica, a súa novela máis cómica. En 2017 sae Os fillos do lume, na que os mesmos personaxes de "Os fillos do mar", se enfrontan a unha das intrigas mellor protexidas na historia da cidade de Vigo: a da súa fundación. Para o autor está a cabalo entre a novela histórica e o suspense. En 2018 publica Sen piedade, un libro terrible e dolorosamente persoal, segundo o autor. Tamén en 2018 sae ''Camiñar o Vigo vello. Un paseo pola historia da cidade,'' un libro de a cabalo entre os manuais de historia e as guías turísticas.
Obras
miniatura|[[Susana Pedreira entrevista a Pedro Feijoo sobre Un lume azul na Libraría Cronopios de Pontevedra o 12/12/2019]]
Adrastea (lúa)
Adrastea (ou en grego Αδράστεια), tamén coñecida coma Xúpiter XV, é lúa máis pequena e a segunda lúa máis interior das catro lúas interiores de Xúpiter. Foi descuberta a partir de imaxes obtidas pola sonda Voyager 2 no ano 1979, facendo de Adrastea a primeira lúa descuberta grazas ás imaxes obtidas por unha sonda interplanetaria. Foi oficialmente bautizada co nome Adrastea que procede da mitoloxía grega, Adrastea era filla do deus Zeus (o equivalente na mitoloxía grega de Xúpiter). Adrastea é unha das tres lúas do Sistema Solar das que se sabe que tardan menos en completar unha órbita (ó redor do seu planeta) do que tarda o seu planeta en completar unha rotación (día). Orbita Xúpiter na beira exterior do anel principal de Xúpiter e semella que é a lúa que achega máis material ós aneis de Xúpiter. A pesar das observación feitas pola sonda Galileo nos anos 90, pouco se sabe das características físicas, excepto o seu tamaño e o feito de que a súa rotación é síncrona.
Descubrimento e observacións
miniatura|300px|esquerda|Imaxe do descubrimento de Adrastea, tomada o 8 de xullo de 1979 pola sonda Voyager 2. Adrastea é o punto brillante no medio da foto. Adrastea foi descuberta por David C. Jewitt e G. Edward Danielson a partir de imaxes tomadas o 8 de xullo de 1979 pola sonda Voyager 2 e recibiu a designación provisional de S/1979 J 1. Aínda que só se podía ver un simple punto brillante, foi a primeira lúa descuberta por unha sonda interplanetaria. Pouco despois deste descubrimento, outras dúas lúas interiores de Xúpiter (Tebe e Metis) foron vistas en imaxes tomadas poucas semanas antes pola Voyager 1. A sonda Galileo estaba capacitada para determina-la forma da lúa en 1998, pero as imaxes resultaron moi pobres. En 1983, Adrastea foi oficialmente bautizada co nome da ninfa Adrastea, filla de Zeus e da súa amante Ananke.
Características físicas
Adrastea ten un forma irregular cunhas dimensións de 20 × 16 × 14 km, o cal fai dela a lúa máis pequena entre as catro lúas interiores de Xúpiter. A súa composición e masa son descoñecidas, pero asumindo que a súa densidade media é semellante a de Amaltea (~0,86 g/cm³), a súa masa pode ser estimada en ~2×1015 kg. A densidade de Adrastea implica que a lúa está composta de xeo de auga cunha porosidade do 10–15%, o caso de Metis podería ser semellante.
Non se coñecen os detalles da superficie de Adrastea, debido á baixa resolución da imaxes dispoñibles.
Órbita
Adrastea é lúa máis pequena e a segunda lúa máis interior das catro lúas interiores de Xúpiter. Orbita Xúpiter a unha distancia duns 129.000 km (1,806 raios de Xúpiter) na beira exterior do anel principal de Xúpiter. Adrastea é unha das tres lúas do Sistema Solar das que se sabe que tardan menos en completar unha órbita (ó redor do seu planeta) do que tarda o seu planeta en completar unha rotación (día), as outra dúas son: a lúa de Xúpiter, Metis e a lúa de Marte, Fobos. Ten unha excentricidade orbital moi pequena (~0,0015) e tamén unha inclinación relativa ó ecuador de Xúpiter moi pequena (~0,03°).
Debido ó axustamento de mareas, Adrastea rota sincronicamente, amosándolle sempre a mesma cara a Xúpiter. Ó longo de grandes períodos de tempo, este axustamento provoca que Adrastea entre na configuración de menor enerxía, a cal correspondese co apuntamento do seu eixo máis grande cara Xúpiter.
A órbita de Adrastea está situada dentro do raio das órbitas sincrónicas de Xúpiter (do mesmo xeito ca Metis), e como resultado, as forzas gravitatorias están causando un paseniño descenso da súa altura orbital, polo que algún día a lúa impactará contra Xúpiter. Se a súa densidade é semellante a de Amaltea, entón xa podería estar dentro do límite de Roche. De calquera xeito, de momento non asemella que a lúa se estea esnaquizando, polo cal debe, polo momento, estar fóra do implacable límite de Roche.
Vanuatu
Vanuatu ( ou ; ), oficialmente a República de Vanuatu (République de Vanuatu; Bislama: ''Ripablik blong Vanuatu' '), é un país insular situado no Océano Pacífico Sur. O arquipélago, que é de orixe volcánica, está 1750 km. ao leste do norte de Australia, 540 km. ao nordés de Nova Caledonia, ao leste de Nova Guinea, ao sueste das Illas Salomón e ao oeste de Fidxi. O seu nome colonial era Novas Hébridas; este nome só é usado para referencias históricas.
Na década de 1880, Francia e o Reino Unido reclamaron partes do arquipélago, e en 1906, acordaron un marco para xestionar conxuntamente o arquipélago como o Novas Hébridas a través dun condominio anglo-francés.
Na década de 1970 xurdiu un movemento de independencia e a República de Vanuatu fundouse en 1980. Desde a independencia, o país converteuse en membro das Nacións Unidas, da Commonwealth of Nations, da Organisation internationale de la Francophonie e o Foro das Illas do Pacífico.
Etimoloxía
O nome de Vanuatu deriva da palabra vanua ("terra" ou "fogar"), que aparece en varias linguas austronesias, combinado coa palabra tu, que significa "estar en pé" (de POc *tuqur). Xuntos, as dúas palabras transmiten o status independente do país.
Historia
Moitas das illas de Vanuatu foron habitadas hai miles de anos, as máis antigas probas indican que foi no ano 2000 a.C. En 1606, o explorador hispano-portugués Pedro Fernández de Quirós converteuse no primeiro europeo en chegar ás illas, quen crendo que chegara á Terra Australis bautizou o arquipélago co nome de Terra Australia do Espírito Santo. Os europeos comezarían a asentarse nas illas a finais do século XVIII, primeiro coas exploracións do Conde de Bougainville que redescubriu a illa co nome de Grandes Cícladas en 1768 e despois que o explorador británico James Cook visitou as illas na súa segunda viaxe en 1774 chamándoas como Novas Hébridas.
En 1887, as Novas Hébridas comezan a ser administradas por unha comisión naval franco-británica. En 1906, establécese un Condominio Franco-Británico.
Durante a segunda guerra mundial, os Estados Unidos utilizaron as illas Efaté e Espírito Santo como bases militares, o cal inxectou divisas ao país e sobre todo novas formas de pensar, feito que abriu a Vanuatu o camiño á súa independencia. En 1957 estableceuse un Consello Asesor. Na década de 1960, os aborixes nin-Vanuatu reclamaban o autogoberno e a posterior independencia; en 1974 os nacionalistas gañaron a elección do Parlamento que abolía ao Consello Asesor e en 1978 creouse un gabinete encargado por un Ministro Xefe.
En 1979 promulgouse a Constitución que estableceu parlamentos rexionais nas illas de Espírito Santo e Tanna. Ao ano seguinte, Jimmy Stevens, líder da agrupación Na-Griamel, organizou unha revolta en Espírito Santo e proclamou o Estado Independente de Vemarana. Logo Vanuatu obtivo a independencia plena o 30 de xullo de 1980 con Walter Lini como Primeiro Ministro; a pedido deste, tropas de Papúa Nova Guinea, Australia e Nova Zelandia restauran a orde en Espírito Santo. En 1981 ingresa na ONU e en 1983 ao Movemento de Países Non Aliñados.
En febreiro de 1984, o presidente George Sokomanu renunciou logo de declararse culpable de atrasar o pago dos impostos, pero resultou reelixido ao mes seguinte. En 1985 a Unión de Partidos Moderados acusou ao goberno de restrinxir os dereitos humanos e os dereitos de organización. En febreiro de 1987 un ciclón destruíu Port Vila, a capital, e causou aproximadamente 50 mortos. En decembro de 1988, no medio dunha crise política provocada por rivalidades entre o primeiro ministro Lini e Barak Sope, secretario xeral do Vanuakku Pati, o presidente Sokomanu disolveu o Parlamento e nomeou a Sope como primeiro ministro interino, pero ambos foron arrestados polas forzas leais a Lini; ao ano seguinte foi elixido como presidente Fred Timakata.
En 1991, unha moción parlamentaria desposuíu a Lini do seu cargo e Donald Kalpokas do Vanuakku Pati, foi elixido primeiro ministro o 6 de setembro, porén, foi substituído por Maxime Carlot Korman o 16 de decembro. En 1996, o grupo paramilitar Vanuatu Mobile Force intentou depor o goberno e nese mesmo ano, o gabinete de Carlot cometeu unha fraude bancaria. En novembro de 1997, o presidente Jean Marie Leye disolveu o Parlamento. Nos últimos anos o país estivo baixo escándalos de corrupción que frearon á economía.