cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Praza da Ferrería
Edificios destacados
Ao oeste da praza hai dous destacados edificios de estilo Art Nouveau. O edificio modernista do número 8, máis ao sur, é o máis antigo dos dous. Foi deseñado polo arquitecto Andrés López de Ocáriz Robledo, que terminou o proxecto en xuño de 1912. O edificio foi promovido por Juan Pazos, un rico emigrante que regresou de América, que comprou catro das cinco casiñas do século XV que delimitaban a praza polo oeste e que foron derrubadas. Consta dunha planta baixa con soportais de dobre altura, tres pisos e un ático. A decoración modernista con motivos florais e xeométricos aparece na fachada principal por encima e por baixo das portas e fiestras, así como no frontón central curvo con arco de medio punto e nas cornixas a ambos os dous lados. O edificio ten dous grandes balcóns centrais de ferro forxado nas dúas primeiras plantas e catro balcóns laterais na terceira. Foi completamente reformado en 2007 polos arquitectos César Portela e Enrique Barreiro Álvarez.
O edificio modernista do número 9, máis ao norte, foi construído nos anos 20. Ten unha planta baixa con arcos de dobre altura e catro pisos, rematados por un pequeno frontón central con decoración xeométrica. Esta decoración tamén está presente nos laterais das portas dos balcóns e, sobre todo, baixo os balcóns da primeira planta. O edificio destaca polo balcón de pedra en cada unha das catro ventás francesas de cada planta, que teñen vidreiras vermellas, verdes e azuis en harmonía cromática coas da igrexa de San Francisco. O edificio, que ten dúas portas de acceso desde a praza, con dous tramos diferentes de escaleiras para permitir o acceso independente aos dous pisos de cada planta, foi completamente renovado polo arquitecto Mauro Lomba en 2022.
Ao sur da praza atópase a igrexa da Virxe Peregrina ao fondo. A Casa das Caras atópase na Praza da Estrela.
Cultura
A praza adoita estar chea de pombas ás que aos nenos gústalles dar para comer. En xullo celébrase aquí a Feira de Artesanía e Deseño do Atlántico. Na praza celebrábase antigamente o mercado da cidade. Na actualidade celébrase nela o mercado das flores a véspera do día de defuntos, así como diversos mercados populares, en días como a Feira Franca ou o día do libro.
Ademais celébranse nela a maioría dos concertos gratuítos de verán e a queima do Papagaio Ravachol. No outono é o lugar onde se atopan os tradicionais vendedores de castañas.
Galería de imaxes da Universidade de Santiago de Compostela
Galería de imaxes da Universidade de Santiago de Compostela.
The Fame Monster
The Fame Monster é o segundo álbum da cantante estadounidense de pop Lady Gaga. Foi lanzado o 18 de novembro de 2008. Gaga coproduciu neste disco todas as cancións, sendo tamén a compositora principal das mesmas. Contou coa colaboración de Beyoncé en Telephone. Nomeada a Album do ano e Mellor álbum vocal de pop nos Grammys 2011, gañou o segundo.
Contido
The Fame Monster experimenta os diversos medos da cantante a través de cada unha das súas cancións. En Bad Romance, reflexiona sobre o medo ó amor, incorporando de forma maxistral algúns títulos de filmes de Alfred Hitchcock; Alejandro canta sobre o medo ó sexo; Monster faino sobre os homes, os monstros que Gaga puidera atopar nas discotecas de media Europa a bordo da súa primeira xira; en Speechless, Gaga canta sobre o medo á morte nunha canción escrita para convencer a seu pai de que se operase dunha enfermidade cardíaca; Dance In The Dark trata sobre as inseguridades; nas letras de Telephone vemos a Gaga rompendo co seu mozo e cansada da pesadez del, que non deixa de chamala; o medo ó alcol e unha reflexión sobre o estado ó que nos leva ten o seu momento en So Happy I Could Die, sendo Teeth a última canción, adicada ó medo a non ter o propio medo.
Crítica
The Fame Monster recibio unhas puntuacións altas por parte dos críticos de música. Algúns sinalaron que hai algo fascinante en como Gaga rexeita calquera comparación coas outras popstars. Recibiu apelativos de Obra de arte (The Guardian), marabillosamente orixinal (The Observer), sinalando que as mellores canción son Bad Romance e Dance In The Dark e o peor posto é ocupado pola balada Speechless. The Daily Telegraph sinalaba que aínda que o tema do álbum non está tan marcado como en The Fame, a enerxía da voz de Gaga, a súas letras e melodías audaces, ás veces divertidas e sensacionais, fan deste o seu mellor traballo. Moitos sinalaron que é a mesma cantante quen escribe e compón cada unha das súas cancións. Para El País, Gaga demostra que pode falar máis que sobre frivolidades sinalando que  Bad Romance é a mellor canción, as peores son Teeth e Speechless .
Comercialización
O segundo álbum da neoiorquina chegou ó #5 na Billboard 200 e ocupou o #1 en varios países do vello continente. Mundialmente, vendeu máis 7.000.000 de copias. En España, The Fame Monster debutou no #3, estando durante 87 semanas na lista, cun total de 25.000 exemplares vendidos.
Gaga promocionou este álbum en diversos programas de televisión no seu país natal e na xira The Monster Ball Tour. Esta xira de 201 espectáculos en Europa, América, Asia e Oceanía, aclamada pola crítica, comezou o 27 de novembro de 2009 e rematou o 6 de maio de 2011, sendo a que máis ten recadado por un artista debutante e o #14 tour máis exitoso de todos os tempos.
Os sinxelos elixidos para a promoción do álbum foron Bad Romance (25 de outubro de 2009), Telephone ( 26 de xaneiro de 2010), Alejandro (20 de abril de 2010) e, só en Australia e Francia, Dance In The Dark (26 de xullo de 2010).
A Capela, Fraiás, Abadín
A Capela é un lugar da parroquia de Fraiás no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Tiña 4 habitantes en 2015 (1 home e 3 mulleres) segundo datos do IGE, os mesmos habitantes que en 2011 (1 home e 3 mulleres).
Taboada, Paderne, Oza-Cesuras
Taboada é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 32 habitantes (13 homes e 19 mulleres).
Karl Marx
Karl Heinrich Marx (pronunciado: [kaːɐ̯l ˈhaɪnʀɪç ˈmaːɐ̯ks]), nado en Tréveris o 5 de maio de 1818 e finado en Londres o 14 de marzo de 1883, foi un filósofo, economista, politicólogo, sociólogo, xornalista e socialista revolucionario prusiano. Procedente dunha familia de clase media, estudou economía política e a filosofía hegeliana. Como adulto, Marx volveuse apátrida e pasou a maior parte da súa vida en Londres onde continuou a desenvolver o seu pensamento en colaboración co alemán Friedrich Engels e publicou varias obras, a máis coñecida sendo o panfleto de 1848 O manifesto comunista. O seu traballo dende entón influíu a historia intelectual, económica e política subseguinte.
As teorías de Marx sobre a sociedade, a economía e a política —colectivamente coñecidas como marxismo— sosteñen que as sociedades humanas se desenvolven a través da loita de clases; no capitalismo, esta maniféstase no conflito entre a clase dominante (coñecida como burguesía) que controla os medios de produción e a clase obreira (coñecida como proletariado) que activa eses medios de produción vendendo a súa forza de traballo por un salario. Empregando un enfoque crítico denominado materialismo histórico, Marx prediciu que, ao igual que os sistemas socioeconómicos anteriores, o capitalismo producía tensións internas que o conducirían á súa autodestrución e á substitución por un novo sistema: o socialismo. Para Marx, a loita de clases baixo o capitalismo, debido en parte á súa inestabilidade e a súa natureza propensa á crise, podería acabar no desenvolvemento da conciencia de clase por parte da clase obreira, conducindo á súa conquista do poder político e finalmente o establecemento dunha sociedade sen clases e comunista constituída por unha asociación libre de produtores. Marx loitou activamente pola súa introdución, argumentando que a clase obreira debería levar a cabo unha acción revolucionaria organizada para derrocar o capitalismo e traer consigo a emancipación socioeconómica.
Biografía
Os seus artigos publicados en Francia provocan a súa expulsión deste país en 1845, polo que se ve obrigado ao exilio, establecéndose en Bruxelas, renunciou á súa nacionalidade para non ser perseguido polo goberno prusiano, aínda que tampouco adoptou outra nacionalidade, intensificou o contacto cos obreiros alemáns emigrados e ingresou na Liga dos Comunistas quen lle encargou a realización dun programa con ocasión dun congreso celebrado en Londres en 1847, ese programa é o Manifesto comunista publicado en 1848. Tralo período revolucionario de 1848, trasládase a Colonia, onde organiza un novo diario, Neue Rheinische Zeitung (Nova Gaceta Renana). Esta nova publicación, que ven á luz nun marco de forte actividade obreira organizada, acada un éxito rotundo. E é precisamente por esta capacidade axitadora polo que é prohibida polo goberno renano. miniatura|200px|[[Das Kapital|O Capital, a obra máis influente de Marx.]] En 1849 Marx pasou a vivir a Londres e alí residiu o resto da súa vida cos escasos recursos económicos que lle reportaban os artigos para periódicos e a axuda dos amigos, neste período é precisamente cando Marx dedica o seu tempo á escritura da que sería a súa obra máis influente, O capital, que elabora nas salas de lectura do Museo Británico. O primeiro volume de O capital non verá a luz até 1867, tras dezaoito anos de traballo. Ademais, mentres traballa nesta obra, Marx colaborou na organización da Primeira Internacional, participando activamente nas discusións e na confrontación no seo da mesma entre comunistas e anarquistas. Trala experiencia da Comuna de París de 1871, Marx se retira da política activa e se dedica á escritura de ideoloxía, destacando como análise da praxe revolucionaria a súa obra A guerra civil en Francia. Finou o 14 de marzo de 1883 en Londres.
Pensamento
miniatura|200px|Estatua de Karl Marx na [[Karl-Marx-Allee, Berlín]]
Marx foi testemuña da primeira gran crise do capitalismo (década dos anos 30 do século XIX) e do período revolucionario de 1848. Estas dúas vivencias serviron como pretexto para a análise teórica inserida na súa obra, na que desenvolve unha teoría económica capaz de achegar explicacións ás mesmas, pero á vez de interpelar as clases populares a participar nela activamente para producir un cambio revolucionario. Unha teoría revolucionaria que, se ben parte da análise da situación do seu tempo, non se circunscribe a este, senón que, mediante as teorías do materialismo histórico e dialéctico serve para analizar, interpretar e incidir nas condicións socioeconómicas de cada momento histórico.
Esta plusvalía é apropiada polo capitalista e dela procede a ganancia. Esta apropiación constitúe a base fundamental do modo de produción capitalista e a súa vez estas condicións materiais determinan a superestrutura, é dicir, as formas e contidos da conciencia expresadas na arte, a política, a relixión e tamén o dereito. Esta contradición fundamental (produción colectiva contra apropiación individual) baixo o réxime de produción capitalista, reviste a forma da lei xeral da acumulación capitalista, que consiste en que canto maior é a riqueza social, é dicir, o capital en funcionamento, tanto maior é a magnitude absoluta do proletariado e a capacidade produtiva do mesmo, e polo tanto, tanto maior é o exército de reserva, polo tanto a medida que crece a acumulación de capital crece a acumulación de miseria, e algúns dos seus fenómenos son a diminución da taxa de beneficios á vez que a concentración do capital en moi poucas mans. Así, a contradición principal do capitalismo segundo Marx é o antagonismo de clases entre a clase capitalista e a clase proletaria.
A necesidade da revolución implícita en tales contradicións está determinada polas tensións que se derivan do feito de que as forzas produtivas sorpasan e se ven limitadas polas relacións de produción. Para o capitalismo tal revolución consiste na "expropiación dos expropiadores" e movemento final da dialéctica da propiedade privada e a súa abolición, que no pensamento de Marx se concreta nun horizonte político concreto: o socialismo, antesala a súa vez do comunismo. O materialismo dialéctico, é dicir, a dialéctica do modo en que o home produce os seus medios de vida, da que se deriva a súa alienación, constitúe para Marx a historia humana (para Marx "a historia humana é a historia da súa alienación e da abolición de dita alienación"), historia que a cada momento só pode ser entendida segundo os seus diferentes modos de produción, e a loita de clases inherente, por exemplo, escravista, feudal, capitalista e comunista. A teoría do materialismo dialéctico, básica para unha análise marxista das determinadas condicións ao estudo, pon en evidencia a característica antidogmática do marxismo. O método dialéctico, polo que o marxismo pode estar en constante actualización, formula a necesariedade dunha síntese en calquera relación dialéctica entre unha tese e unha antítese. Esta lei é aplicábel á historia mediante o materialismo histórico. Así, da confrontación dialéctica entre burguesía e a antiga poderosa nobreza, xurdiu unha síntese: a sociedade capitalista. Polo tanto, mediante a relación dialéctica entre burguesía e proletariado faise necesaria como síntese a sociedade comunista.
Influencias
O pensamento de Marx amosa influencias de moitos pensadores, incluíndo pero non limitado por: O punto de vista de Marx sobre a historia, o cal foi chamado materialismo histórico (de xeito controvertido adaptado como a filosofía do materialismo dialéctico por Engels e Lenin), amosa sen dúbida a influencia da afirmación de Hegel de que un debería ver a realidade (e a historia) dialecticamente. No entanto, Hegel pensou en termos idealistas, poñendo as ideas por diante, mentres que Marx buscou reescribir a dialéctica en termos materialistas, defendendo a primacía da materia sobre a idea. Mentres Hegel viu o espírito como o condutor da historia, Marx viu isto como unha mistificación innecesaria que escurecía a realidade da humanidade e as súas accións físicas que daban forma ao mundo. Escribiu que o hegelianismo ergueu o movemento da realidade na súa cabeza e que un precisaba colocalo sobre os seus pés. A pesar de non lle gustar os termos místicos Marx empregou unha lingua escura en varios dos seus traballos. En Das Kapital el refírese ao capital como a «nigromancia que arrodea os produtos do labor».
Inda que se inspirou nos socialistas franceses e o pensamento sociolóxico, Marx criticou os socialistas utópicos argumentando que as súas comunidades socialistas de pequena escala estarían limitidas á marxinación e á pobreza, e só un cambio a grande escala no sistema económico pode traer o verdadeiro cambio.
A outra contribución importante á revisión de Marx sobre o hegelianismo vén do libro de Engels Die Lage der arbeitenden Klasse in England, que fixo que Marx concibise a dialéctica histórica en termos de loita de clases e vise a clase traballadora moderna como a forza máis progresiva para a revolución.
Marx cría que podía estudar a historia e a sociedade cientificamente e discernir tendencias da historia e os resultantes conflitos sociais. Algúns seguidores de Marx concluíron, polo tanto, que unha revolución comunista ocorrería inevitablemente. Porén, Marx afirmou na famosa undécima das súas Thesen über Feuerbach (Teses sobre Feuerbach) que «os filósofos só interpretaron o mundo de distintos xeitos; o asunto, con todo, é cambialo», e el dedicouse a tentar cambiar o mundo.
A obra matemática de Marx
miniatura|250px|Estatuas de Marx e Engels en [[Berlín.]] Marx é coñecido como filósofo, humanista, intelectual e pensador revolucionario. Seus estudos económicos e sociólxicos son famosos, resumidos na súa grande obra, O Capital. Mais é pouco coñecida a súa afección polas matemáticas e a existencia dos seus tratados e correspondencia matemática. Con todo, vai dedicar toda a súa vida ao estudo e análise dos fenómenos sociais, e queríao facer con tanto rigor que acabou por estudar matemáticas. Marx nace en pleno desenvolvemento da revolución industrial, é testemuña do crecemento do capitalismo, da aparición de novas clases sociais e cambios no modelo produtivo; feitos que van favorecer o seu interese pola análise dos fenómenos sociais. Seu obxectivo é analizar a realidade sen presupostos nin prexuízos ideolóxicos, é dicir, busca desenvolver un método empírico que llo permita. É por iso que, xuntamente con Friedrich Engels, desenvolve a teoría do materialismo histórico, baseado en datos, resultados e avances científicos. Pero esta vez queren analizar o capitalismo tendo en conta a súa natureza histórica, transitoria e evolutiva; non como algo estático ou produto dunha evolución natural. Naquel momento, se non a única ferramenta, pero si a máis rigorosa, era o cálculo infinitesimal, o cal inclúe o estudo de límites, derivadas, integrais e series; e consiste basicamente no estudo do cambio e da evolución.
A súa obsesión principal era entender o funcionamento do capitalismo e, polo tanto, debería comprender os problemas de circulación de capital e a función do tipo de cambio. Para facelo, recorre primeiro ao estudo da aritmética comercial, máis se atopa dianto do mesmo problema: a aritmética non lle permite, como el quería, analizar a realidade na súa evolución e no seu automovemento. Desta forma, termina totalmente dedicado ao estudo e uso do cálculo infinitesimal. Mais, profundizando no seu estudo, descobre algo que o perturbará durante o resto da súa vida e que concentrará todo o seu interese e enerxía: o misticismo que envolve ao cálculo infinitesimal. Para el, é fundamental demostrar o seu rigor como ciencia exacta se quere probar que o materialismo histórico é unha realidade. Introdúcese nesta aventura estudando todos os manuais e pistas posibles. Finalmente, desenvolve diversos métodos e símbolos propios: propón un proceso de diferenciación "alxébrica" para determinados tipos de funcións, busca un algoritmo para descubrir se unha función ten derivada e, neste caso, atopala, presenta tamén as funcións que se poden desenvolver en series completas como un obxecto de diferenciación alxébrica, e xa fala dos sentidos dunha función, é dicir, "procedente de x", ou "ir cara a x", entre moitos outros. Obviamente, non resolverá o problema do misticismo, pero finalmente escribirá numerosos borradores e cartas, desgraciadamente non publicados, explicando todas as etapas históricas fundamentais do cálculo infinitesimal. Para el, resúmense nestes tres períodos:
Todo o que se coñece da súa obra matemática extraeuse das cartas que intercambiaba con amigos e pesonalidades da época, explicando a súa traxectoria e os seus descubrimentos. De feito, a súa grande obra foi editada e publicada polo seu íntimo amigo Engels unha vez morto Marx. Por desgraza, a maioría do material áchase en poder do goberno ruso e, a día de hoxe, non está editado nin publicado.
Arceo, Boimorto
San Vicenzo de Arceo é unha parroquia que se localiza no noroeste do concello de Boimorto na comarca de Arzúa. Segundo o IGE en 2018 tiña 228 habitantes (106 homes e 122 mulleres) distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 309 habitantes.
Álvaro Gómez Becerra
Álvaro Gómez Becerra, nado en Cáceres en 1771 e finado en Madrid en 1855, foi un político español.
Traxectoria
Entre 1835 e 1836 foi Ministro de Xustiza nos gobernos que formou con Mendizábal. En 1835 decretou a expulsión dos xesuítas, a supresión de mosteiros e conventos que tiveran menos de doce membros, a prohibición aos bispos de dar ordes maiores e a apropiación dos bens dos conventos. En 1840 pertenceu ao goberno que provocou a caída do rexente, e en 1841, aínda que era partidario da rexencia compartida, aceptou o nomeamento de Espartero como rexente único. En 1843 presidiu en substitución de Joaquín María López, o último goberno desta etapa, pero non logrou ser apoiado polo Congreso. Tras a caída de Espartero foi desterrado a Cuenca.
Aguascalientes
Aguascalientes é a capital do Estado de Aguascalientes, en México. Localízase no centro do país. Foi fundada o 22 de outubro de 1575 e elevada ao estatuto de cidade en 1816. Tiña 663.671 habitantes no ano 2005.
Formaba parte do reino de Nova Galicia, (xunto cos estados de Xalisco, Zacatecas, Guanajuato, Nayarit e unha parte de Michoacán), durante a independencia foi parte de Zacatecas e en 1835 que converteuse na capital do Estado Libre e Soberano de Aguascalientes.
A Metrópole a finais de 2012 chegou a 1 millón de habitantes. De acordo coas cifras de 2010 é a décimo cuarta zona metropolitana máis grande de México.
Teresa Arán Trillo
Teresa Ana María Arán Trillo, nada en Fisterra o 20 de xaneiro de 1933, é unha mestra, poetisa e pintora autodidacta galega.
Traxectoria
Pasou a infancia en Pontedeume. Mestra e funcionaria na Xunta de Galicia, poetisa e pintora autodidacta, colaborou en O Berrón, Galicia en Madrid e Poesía Galicia. Ten publicados tres poemarios, dous en castelán e un en galego. É autora da letra do himno de Sada.
Tampere Filharmonia
A Tampere Filharmonia é unha orquestra sinfónica da cidade de Tampere, Finlandia. Foi creada en 1930 e ten a súa sede no Tampere-talo. Dende 2013, o director finlandés Santtu-Matias Rouvali ocupa o cargo de director musical.
Moorea
Moorea (Mo´orea en tahitiano) é unha illa volcánica do arquipélago da Sociedade na Polinesia Francesa. A tan só 17 km ao noroeste de Tahití é denominada ás veces como «a illa irmá».
Topónimo
O nome de Moorea quere dicir 'lagarto dourado' ou 'lagarto amarelo', en tahitiano, Mo'o = lagarto, Re'a = amarelo. Unha lenda explica que un lagarto xigante partiu coa cola as dúas baías ao norte. Estas baías son as de Opunohu e a de Cook ou Paopao. Curiosamente James Cook en 1777, ancorou na baía de Opunohu e non á de Paopao. O miradoiro de Belvedere (ou Roto Nui) é un punto de atracción con espléndidas vistas ás dúas baías.
O nome histórico é Aimeho, ou Eimeo, que quere dicir 'refuxio'. A proximidade con Tahití facía que se utilizase como refuxio para os guerreiros derrotados. Un exiliado foi o rei Pomare II que en 1808 instalouse durante sete anos logo da revolta provocada ao intentar establecer un reino absolutista. Hoxe en día continua sendo un refuxio de fin de semana para os que queren fuxir da capital Papeete.
Para Samuel Wallis (1767) foi a illa de York, e para o español Domingo Boenechea (1772) a illa de Santo Domingo. Foi George Vancouver, en 1791, quen a chamou Morea, aínda que só era o nome dun dos distritos, acabou aplicandose a toda a illa.
Historia
Do mesmo xeito que moitas das outras illas, Mo'orea primeiro foi ocupada polos polinesios das illas ao oeste de Mo'orea. Chegaron en canoas que viñan desde o sur de Asia en busca de illas para colonizar. Estímase que chegaron a Mo'orea fai aproximadamente 1000 anos. Hai algúnhas sinais antigas en Mo'orea coñecidas como marae, que consisten en antigas rochas de pedra con forma de pirámides. Nas rocas están as tallas que indican que de vez en cando celebrábanse sacrificios. O marae máis vello é o 'Āfareaitu Marae, situado na aldea principal da illa. Foi feito polos primeiros polinesios no ano 900.
O primeiro europeo que rexistrou o seu avistamento foi Pedro Fernández de Quirós en 1606. Os primeiros colonos europeos chegaron durante o século XVIII. O primeiros europeos en chegar á illa eran ingleses Samuel Wallis e James Cook. O capitán James Cook desembarcou primeiro en Tahití e logo partiu con Samuel Wallis e foron a Mo'orea. A primeira vez que desembarcou foi na baía de 'Opunohu, posteriormente chamada Baía de Cook na súa honra. O mariñeiro español Domingo de Bonechea visitouna en 1774 e chamouna Santo Domingo. A illa foi un dos visitados pola United States Exploring Expedition na súa xira polo Pacífico Sur en 1839.
Charles Darwin atopou inspiración para a súa teoría sobre a formación dos atois de coral cando observaba Mo'orea desde o alto dun pico de Tahití. Describiuno como unha "pintura nun marco", en referencia á Barreira de Coral que rodea a illa.
O 7 de outubro de 1967, terminouse a construción do Aeroporto de Mo'orea. Que abriu o mes seguinte.
Xeografía
miniatura|right | Mapa do Mo'orea e Tahití A illa formouse como un volcán fai entre 1´5 a 2´5 millóns de anos, resultado dun punto quente xeolóxico no manto debaixo da placa oceánica que formou o conxunto do arquipélago da Sociedade. Teorizouse sobre que as baías actuais eran antigamente as concas hidrográficas que se encheron durante a subida do mar do Holoceno.
A superficie total é de 133´5 km², e a altitude máxima é de 1.207 m no Monte Tohi'e'a, cerca do centro de Mo'orea. A illa ten un perfil montañoso, coas súas vertentes cubertas de plantacións de ananás, aguacates e pomelos. Ten oito vales que forman unha estrela, e dúas baías case simétricas na costa norte, a do oeste chámase 'Opunohu, non está moi poboada, pero moitos viaxeiros chegan a través da baía. Os principais municipios dos arredores da baía son Piha'ena no leste e Papetō'ai ao oeste. No leste atópase a baía de Cook, tamén chamada Pao Pao Bay xa que a comuna máis grande de Mo'orea está no fondo da baía. Os outros municipios son Piha'ena ao oeste e Maharepa no leste.
Hai rutas de senderismo nas montañas. A baía Vai'are é outra pequena enseada, máis pequena que as dúas baías principais, na costa leste. Esta baía creceu moito e ten unha chea de negocios. O pobo principal atópase xusto ao sur da baía.
A illa tiña 16.191 habitantes no censo do 2007, distribuídos nas comunas asociadas de Afareaitu, Haapiti, Paopao, Papetoai e Teavaro. Xunto con Maiao forma a comuna de Moorea-Maiao.
miniatura|upright=3.2|centro|Vista panorámica da Baía de Cook có monte Mouaputa (esquerda), o monte Mouaroa, tamén coñecido como Monte Bali Hai (centro) e o monte Rotui (dereita), Moorea, Polinesia Francesa (outubro 2008)
Soundshepard
SoundShepard é unha banda musical viguesa, caracterizada pola mestura de diferentes estilos como funk, reggae ou metal.
Traxectoria
SoundShepard ten a súa orixe no grupo Loud Silence, no que tocaban Xabier e Cibrán Rey, e que tivo diversos cambios na súa formación desde o ano 2001, formando parte da banda, entre outros, Chona (cantante durante varios anos, actual batería de Senhor Huevohormigo), Fran (ex-guitarrista de What) e Darío (antigo cantante de Barnacle).
No 2005 a formación do grupo estaba composta por Cristóbal "Kwer" (guitarra), Xabier Rey (voz e baixo) e Cibrán Rey (batería). No 2006 buscaron outro baixista, para dedicarse por completo Xabier á función de cantante. Nun concerto de Paranoid propúxoselle a Sergio (entón baixista de Barnacle) unirse á formación. A súa incorporación levou a banda cara a un estilo máis similar a Incubus no disco Fungus Amongus.
Tamén no 2006 Cristóbal deixa o grupo, sendo substituído por Rubén Carrera, que xa tocara en grupos coma El cuarto de los ratones, Tas Coljao ou Diskordia.
En setembro de 2006 dan o seu primeiro concerto coa nova formación. O repertorio incluía temas novos e algúns anteriores. A finais de ano gravan a súa primeira demo, de cinco temas, con Xabi Lomba (Aveces Llueve), coa que gañarían o concurso Maketón de Estrella Galicia.
Lingua tahitiana
O tahitiano foi transcrito por vez primeira a partir da lingua oral polos misioneiros da Sociedade Misioneira de Londres a comezos do século XIX.
Illa Fernandina
Cando ancorou en Banks Bay, o Capitán Benjamin Mitre rexistrou unha das maiores erupcións na historia de Galápagos do volcán Fernandina. A súa nave escapou por seguridade e o seu relato do evento conservouse.
Fernandina ten unha superficie de 642 km² e unha altura de 1.476 metros, o cume é unha caldeira de 6´5 km de largo. A caldeira sufriu un colapso en 1968, cando caeron 350 metros cúbicos do piso da caldeira. Un pequeno lago ocupou intermitentemente o chan da caldeira norte, a última vez en 1988.
Debido á súa recente actividade volcánica, a illa non presenta moita vida vexetal e ten unha superficie maiormente rochosa. Os visitantes da illa Fernandina só poden acercarse ás proximidades do cráter por razóns de seguridade. Punta Espinoza é unha estreita franxa de terra onde centos de iguanas mariñas se reúnen en grandes grupos sobre rochas de lava negra. O famoso cormorán non voador habita nesta illa ademais de pingüíns, pelicanos e lobos mariños. Pódense observar dous tipos de fluxo de lava, 'a'ā e pāhoehoe. Tamén abundan os bosques de mangleiral na illa.
Erupción de abril de 2009
miniatura|dereita|300px|Volcán [[La Cumbre, Illas Galápagos|La Cumbre, visto desde a ISS en xullo de 2002.]] miniatura|dereita|300px|Illa Fernandina durante a erupción de abril de 2009 vista desde o espazo. [[Isabela|Illa Isabela tamén se pode ver cara ao leste (dereita).]]
Illa Antiga
Antiga tamén coñecida como Antigua e Waladli ou Wadadli pola poboación nativa, é unha illa das Indias Occidentais no Caribe, e a illa principal do país de Antiga e Barbuda. Antiga e Barbuda convertéronse nun estado independente dentro da Commonwealth o 1 de novembro de 1981. miniatura|Praia de Turner en Antiga Antiga do español "antigua" e chamada así por unha icona na catedral de Sevilla, "Santa María de la Antigua" Santa María da Antiga. O nome Waladli provén dos habitantes indíxenas e significa aproximadamente "nosa propia". thumb
Historia
miniatura|Costa rochosa preto de Saint John's. miniatura|Praia de Baía Dickenson, Antiga
Os primeiros habitantes de Antiga
Antes do colonialismo europeo, os primeiros habitantes foron os Guanaxatabei. Co tempo, os arauacos emigraron desde o continente, seguido polos caribes. Cristovo Colón foi o primeiro europeo en visitar Antiga, en 1493.
Os arauacos foron o primeiro grupo ben documentado das poboacións indíxenas asentadas en Antiga. Remaron á illa en canoa (piragua) desde a actual Venezuela, empuxados polos caribes, outro pobo indíxena. Os arauacos introduciron a agricultura en Antiga e Barbuda. Entre outros cultivos, cultivaban a agora notable ananas "negra" de Antiga. Tamén cultivaron:
Algúns dos vexetales mencionados, tales como o millo e as patacas doces, aínda son alimentos básicos da cociña de Antiga. Os colonos leváronos a Europa, e desde alí, estendéronse por todo o mundo. Por exemplo, un prato popular de Antiga, a dukuna, é unha bóla de masa doce, cocida ao vapor a base de patacas doces reladas, fariña e especias. Outro elemento básico, os fungos, é unha pasta cocida feita de fariña de millo e auga.
A maioría dos arauacos deixaron Antiga sobre o 110 dC. Os que quedaron foron sometidos polos caribes procedentes de Venezuela. De acordo con A Enciclopedia Católica, as armas superiores dos caribes e a súa destreza mariñeira permitiulles derrotar á maioría das nacións arauacas nas Indias Occidentais. Escravizaron a algúns e canibalizaron a outros. A Enciclopedia Católica fai notar que os invasores europeos tiveron dificultades para identificar e diferenciar entre os distintos pobos orixinarios que se atopaban. Como resultado, o número e tipo de grupos étnicos/tribais/nacionais do momento eran probablemente máis variados e numerosos que os dous mencionados neste artigo.
Os indíxenas das Indias Occidentais fixeron excelentes embarcacións mariñas, que se utilizan para navegar polo Atlántico e o Caribe. Como resultado, os arauacos e caribes poboaron gran parte de América do Sur e as illas do Caribe. Os seus descendentes viven en toda América do Sur, especialmente Brasil, Venezuela e Colombia. As poboacións nativas identificadas nas Indias Occidentais manteñen o orgullo da súa herdanza.
Europeos
Cristovo Colón chamou a illa "Antigua" en 1493 en honor á "Virxe da catedral vella" (La Virgen de la Antigua) que se atopa na catedral de Sevilla no sur de España. Na súa viaxe de 1493, por un xuramento, nomeou moitas illas con diferentes aspectos de Santa María, incluíndo Montserrat e Guadalupe.
Continuou case deshabitada ata 1632, ano en que chegaron un grupo de colonos británicos á illa, deixaran Saint Kitts a asentáronse en Antiga. Sir Christopher Codrington, un inglés, estableceu o primeiro asentamento europeo permanente. A partir dese momento, a historia Antiga deu un xiro dramático. Codrington guiou o desenvolvemento da illa como unha colonia de azucre rendible. Para unha gran parte dos historiadores de Antiga, a illa foi considerada por Gran Bretaña a "entrada ao Caribe". Atópase nas principais rutas de navegación entre as colonias ricas en recursos da rexión. Lord Horacio Nelson, unha figura importante na historia Antiga, chegou a finais do século XVIII para preservar a navegación comercial da illa.
En 1666 os franceses tomárona, pero ao pouco tempo os ingleses lograron reconquistala, e logo oficialmente por medio do Tratado de Breda permaneceu baixo control británico ata que en 1981 Antiga e Barbuda logrou a independencia.
Xeografía
A illa é redonda con aproximadamente 87 km de perímetro e unha superficie de 281 km². A súa poboación era de 80.161 habitantes (no censo do 2011), dos cales máis de 32.000 viven na capital, Saint John's. A superficie é maioritariamente plana, e non hai moitas elevacións no terreo como é común noutras illas da zona. A economía é principalmente dependente do turismo, o sector agrícola serve ao mercado interno. Os hoteis están situados na costa e o seu único aeroporto está ao servizo de grandes compañías como Virgin Atlantic e British Airways.
A capital está situada no noroeste do país e ten un porto profundo que é capaz de dar cabida a grandes buques de crucero. Outros asentamentos de poboación principais son All Saints (3.412) e Liberta (2.239), de acordo co censo de 2001. miniatura|Mapa da illa A moeda nacional é dólar do Caribe Oriental. A pesar diso, a maioría dos prezos son en dólares estadounidenses.
Porto Inglés na costa sur-oriental é famoso por ser un refuxio protexido durante as violentas tormentas. É o sitio dunha estación colonial naval británica restaurada chamada "astaleiro de Nelson" polo capitán Horacio Nelson. Hoxe Porto Inglés e veciño da vila de Falmouth son famosos internacionalmente como un destino de navegación de recreo ou deportiva e vela e un centro de aprovisionamento. Durante Antiga Sailing Week, a finais de abril e principios de maio, a regata anual de clase mundial trae moitos barcos de vela e navegantes á illa para practicar deportes.
Torre
O termo torre pode referirse a:
A Ponte Nova, Guillar, Outeiro de Rei
A Ponte Nova é un lugar da parroquia de Guillar no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 19 habitantes (12 homes e 7 mulleres).
Crocodylus palustris
O Crocodylus palustris, xeralmente chamado crocodilo indio ou crocodilo das marismas, é unha especie de crocodilo que se encontra por todo o subcontinente indio e os países que o rodean, como Paquistán, onde este crocodilo é o réptil nacional. É un dos tres crocodilianos que se encontran na India (xunto co gavial e o crocodilo de auga salgada). É un crocodilo de mediano tamaño que habita principalmente en lagos, lagoas, ríos lentos, pantanos e marismas. Os machos crecen ata os 4 ou 5 m de lonxitude. Como noutros crocodilianos, as femias son menores. Ten o morro máis ancho de todos os crocodílidos existentes, polo que ten un certo parecido cos aligátores. É unha especie moi acoirazada con escudos agrandados no pescozo. Os adultos son grises escuros ou marróns, mentres que as crías son de cor torrada.
É un hábil depredador que depreda diversas especies. Como outros crocodilianos é un cazador de emboscada, e espera a que as súas presas se acheguen. Espera camuflado nas augas avoltas para lanzar o seu ataque no momento máis axeitado. Come principalmente peixes, réptiles, aves e mamíferos. A reprodución ten lugar nos meses de inverno. As femias poñen os ovos en niños que son buratos escavados na area. A temperatura durante a incubación é o que determina o sexo das crías. Posúe o tamaño necesario para ser unha seria ameaza para os humanos, pero non é tan agresivo coma outras especies, como o crocodilo de auga salgada, cuxa area de distribución se solapa coa do crocodilo indio. Xeralmente evita as áreas nas que hai crocodilos de auga salgada. É unha especie bastante social e tolera aos seus conespecíficos cando toma o sol ou se alimenta.
Características
miniatura|esquerda|150px|Cranio do C. palustris miniatura|Macho adulto de C. palustris
Teñen 19 dentes superiores en cada lado; un morro que é de 1⅓ a 1½ tan longo coma largo na base; unha ruda cabeza pero sen cristas; a sínfise mandibular esténdese ao nivel do cuarto e quinto dentes; a sutura premaxilo-maxilar no padal é transversa, case en ángulo recto ou curvada cara adiante; e os ósos nasais separan os premaxilares enriba. Catro grandes escudos nucais forman un cadrado, co máis pequeno a cada lado; dous pares de nucais máis pequenos nunha serie transversa detrás do occipucio. O escudo dorsal está ben separado do nucal; os escudos xeralmente son 4, raramente 6, en series lonxitudinais, os das dúas series mediais xeralmente considerablemente máis anchos que longos; 16 ou 17 series transversas. Escamas das patas carenadas. Os dedos con membrana interdixital na base; dedas externas extensamente palmadas. Bordo exterior da pata coa beira serrada. Os adultos son de cor oliva anegrado: os individuos novos son olivas claros, con pintas negras.
Tamaño
Considérase que é unha especie de medio tamaño, que medra ata os 4 ou 5 m de lonxitude. Os machos son máis longos que as femias. Chegan á madurez sexual ao medrar ata os 1,7 a 2 m as femias e 2,6 m os machos. O espécime máis grande conservado no Museo Británico mide 3,7 m.
Distribución e hábitat
miniatura|C. palustris miniatura|C. palustris en catividade no [[Banco de crocodilos de Madrás|CrocBank]] A especie pode encontrarse na India, Bangladesh, Sri Lanka, Paquistán, Nepal, sur de Irán, e probblemente en Indochina e nun lugar do sur de Iraq. É o único crocodiliano que se enconra en Irán e Paquistán. Esta crocodilo é a especie de crocodiliano máis estendida da India, e supera claramente en número de exemplares ao moito meirande crocodilo de auga salgada no país.
Na década de 1980, a poboación silvestre máis grande destes crocodilos en Tamil Nadu, no sur da India vivían na Reserva Amaravathi, e nos ríos Chinnar, Thennar e Pambar que desembocan nela. A súa poboación total alí foi estimada en 60 adultos e 37 subadultos. A granxa de crocodilos de Amaravati Sagar, establecida alí en 1975, é a gardería de crocodilos máis grande da India. Os ovos recóllense de niños silvestres no perímetro a reserva para que as crías eclosionen e se críen na granxa. Chegaron a ter alí 430 animais á vez. Centos de crocodilos adultos da granxa foron reintroducidos na natureza. A poboación estimada en Paquistáan é de entre 400 e 450 animais que se encontran en áreas costeiras e ríos do Sindh e Baluchistán. A cifra estimada de animais no Sindh é de 160, mentres que en Baluchistán estímase que hai 64.
Na costa iraniana de Makran, en Chabahar encóntranse arredor de 200 exemplares. Viven nas cuncas dos ríos Sarbaz, Bahu Kalat, Kaju e Pishin na provincia de Baluchistán. Debido ás actividades humanas e a longas secas a finais da década de 1990 e inicios da do 2000, este crocodilo estivo a piques de extinguirse nos últimos anos. Despois de varios ciclóns tropicais, como o ciclón Gonu e o ciclón Yamyin en 2007, e o ciclón Phet en 2010, gran parte do hábitat dos C. palustris iranianos foi restaurado a medida que os lagos secos e hamuns (lagos ou marismas estacionais) quedaron inundados de novo.
O C. palustris é unha especie de auga doce que vive en lagos, ríos e marismas. Prefire corpos de auga pouco fondos e de augas lentas. Prosperan en presas feitas polo home e canais de irrigación. Aínda que prefire a auga doce, ten certa tolerancia pola auga salgada e hai informes ocasionais de que se observou en lagoas de auga salgada. É simpátrico (vive no mesmo sitio) co gavial (Gavialis gangeticus) nalgunhas áreas da India e Nepal e co crocodilo de auga salgada (Crocodylus porosus) noutras áreas, pero separados polos seus hábitos a maior parte do tempo. Está adaptado á vida terrestre (como o seu parente o crocodilo cubano) máis que a maioría dos crocodilianos, pero é ecoloxicamente moi similar ao crocodilo do Nilo africano. É máis móbil en terra, poden migrar a considerables distancias por terra na procura dun hábitat máis axeitado. Pode perseguir as súas presas en terra durante curtas distancias. Escava buratos e refuxios durante a estación seca.
Bioloxía e comportamento
Os C. palustris poden alcanzar velocidades de arredor de 12,8 km/h en curtas distancias para perseguir as presas. Poden nadar moito máis rápido do que corren ata velocidades de 16 a 19,2 km/h en curtos sprints e teñen unha velocidade de cruceiro de 1,6 a 3,2 km/h.
Caza e dieta
miniatura|Un C. palustris en [[Chabahar, Irán]] Como é un gran réptil carnívoro, come peixes, serpes, tartarugas, aves e mamíferos. As presas mamíferas son xeralmente pequenas ou de medio tamaño, como monos, esquíos, o cervo chital e londras. De feito, a maioría dos vertebrados que se aproximan a beber á beira da auga poden ser presas potenciais, e poden ser atrapados e arrastrados á auga e afogados e devorados cando xorde a oportunidade. Os adultos grandes depredan ás veces grandes animais, como grandes cervos, como o sambar, e grandes bovinos, como vacas e búfalos de auga domésticos, pero esas presas tan grandes non son presas tan comúns para el coma para o crocodilo de auga doce. De noite, ás veces cazan en terra, esperando emboscados preto dos carreiros do bosque. Durante estas cazas nocturnas, a miúdo rouban as presas cazadas por outros predadores, como os leopardos, e ás veces comen outros depredadores tamén. Esta especie é xeralmente considerada un perigo ocasional para os humanos.
Uso de ferramentas polo animal
Estes crocodilos documentáronse utilizando enganos para cazar presas como aves. Isto significa que están entre os primeiros réptiles nos que se rexistrou o uso de ferramentas. Balanceando paus e ramas sobre as súas cabezas, estes crocodilos poden enganar as aves que están buscando materiais adecuados para faceren o niño. Esta estratexia, que tamén a ten o aligátor do Mississippi, é especialmente efectiva durante a estación de nidificación, na cal é máis probable que as aves recollan materiais para faceren os niños.
Emi Koussi
miniatura|dereita|250px|O Emi Koussi localízase no norte do Chad
O Emi Koussi é un volcán escudo que se atopa no norte do Chad, no Sáhara central, e na parte sur dos montes Tibesti. É a maior elevación do Chad e mesmo de todo o Sáhara, cunha altura de 3.445 metros s.n.m., erguéndose uns 2.300 metros sobre das chairas circundantes. Outros volcáns próximos forman tamén parte do Tibesti.
Características
A base do volcán acada unha área de 60 x 80 km. Na cima contén dúas caldeiras; a exterior ten un tamaño de 12 x 15 km, e dentro desta, cara o sueste, hai outra menor de entre 2 e 3 km de ancho e 350 m de profundidade. Nas caldeiras e fóra delas hai numerosos domos de lava, conos de cinsa, maars (lagoas-cráteres) e mananciais de lava.
Outros
O Emi Koussi foi utilizado para explicar fenómenos de modelaxe volcánica semellantes aos que se observan no planeta Marte.
The Curse of the Jade Scorpion
The Curse of the Jade Scorpion é un filme estadounidense dirixido por Woody Allen que foi estreado no 2001.
Sinopse
Anos cuarenta. CW Briggs (Woody Allen), considerado o mellor investigador dunha compaña de seguros de Nova York, lévase fatal con Betty Ann (Helen Hunt), unha implacábel executiva que chegou á empresa para optimizalos recursos e que, ademais está enleada co xefe (Dan Aykroyd). Para celebrar un cumpre anos, os empregados da empresa van ver un espectáculo de maxia, no que CW e Betty Ann se someten a unha sesión de hipnose. A partir dese intre, prodúcense uns misteriosos roubos que creban a cabeza á axencia de seguros.
When the Pawn...
When the pawn hits the conflicts he thinks like a king what he knows throws the blows when he goes to the fight and he'll win the whole thing 'fore he enters the ring there's no body to batter when your mind is your might so when you go solo, you hold your own hand and remember that depth is the greatest of heights and if you know where you stand, then you know where to land and if you fall it won't matter, cuz you'll know that you're right, normalmente acurtado a When the Pawn..., é o segundo álbum da artista estadounidense Fiona Apple, publicado o día 9 de novembro de 1999 a través do selo Epic Records. No ano 2010, a revista Spin elixiuno o 106 mellor disco dos últimos 25 anos, e un ano despois a revista Slant Magazine situouno como o 79 mellor álbum dos anos 90.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Fiona Apple
A Cachavella, Figueredo, Oza-Cesuras
A Cachavella é un lugar da parroquia de Figueredo no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
P53
miniatura|230px|p53.
p53 é unha proteína supresora de tumores. Na especie humana, o xene p53 ou TP53, tamén chamado o "gardián do xenoma", atópase no brazo curto do cromosoma 17 (17p13) e codifica un factor de transcrición nuclear de 43.7 KDa. O seu nome fai referencia á súa masa molecular aparente: corre como unha proteína de 53 KDa nun SDS-PAGE (sodium dodecyl sulfate polyacrylamide xel electrophoresis, ou, en galego, electroforese en xel de poliacrilamida con sodio dodecil sulfato). Esta diferenza débese á gran cantidade de residuos de prolina que contén p53, o que a fai migrar máis lentamente nun SDS-PAGE, facendo que pareza máis pesada do que realmente é.
Resulta esencial para inducir a resposta da célula ante o dano do ADN, detendo o ciclo celular en caso de mutación. O xene p53 é un xene supresor tumoral que desempeña un papel importante en apoptose e control do ciclo celular. Un p53 defectuoso podería permitir que as células anormais proliferen dando por resultado cancro (arredor dun 50 % de tódolos tumores humanos conteñen mutacións en p53).
p53 pertence a unha familia de factores de transcrición, á cal pertencen tamén p63 e p73. Estas tres proteínas colaboran nunha complexa rede de interaccións que aínda non se coñece na súa totalidade. Porén, p53 é ubicuo (exprésase en todos os tecidos), mentres que p63 e p73 presentan especificidade tisular. Ademais, parece que todos eles presentan isoformas, algunhas das cales funcionan como activadoras, mentres que outras funcionan como negativas dominantes.
Clément Ader
miniatura|Gravado do Eolo.
Tidal
Tidal é o álbum de estrea da artista estadounidense Fiona Apple, publicado o día 23 de xullo de 1996 a través dos selos Work Records e Columbia Records. O disco acadou o número 15 da lista estadounidense Billboard 200 e cara outubro do 2005 vendera 2,7 millóns de copias só nos Estados Unidos segundo Nielsen SoundScan. Foi certificado ouro pola RIAA en decembro do ano 1996, platino en xullo de 1997, dúas veces platino o seguinte outubro e tres veces en abril de 1999.
Clément Ader
Clément Ader, nado en Muret o 2 de abril de 1841 e finado en Tolosa o 3 de marzo de 1925, foi un enxeñeiro francés, precursor da aviación.
Os Ferreiros, Fraiás, Abadín
Os Ferreiros é un lugar da parroquia de Fraiás no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Tiña 5 habitantes en 2015 (3 homes e 2 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2011 cando tiña 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres).