cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maria Carmela Colaneri
Obra
É de destacar tamén a súa moeda de 500 liras conmemorativa —non circulante— sobre a "flora e fauna de Italia", que foi galardoada co premio á mellor moeda do ano 1992.
Comunidade de fala
Unha comunidade de fala ou comunidade de falantes (CF, en speech community, SC) é un conxunto de persoas unidas por vínculos sociais, económicos, políticos e culturais comúns e que establecen contactos entre si e con varias institucións sociais utilizando unha lingua ou linguas diferentes distribuídas neste conxunto.
Remziye Hisar
Traxectoria
O 7 de abril de 1921 deu a luz ao seu fillo Feza ( Gürsey), que máis tarde se convertería nun notable matemático e físico. Recibiu unha chamada do seu antigo profesor, que namentres se converteu en director de educación no ministerio, para que fóra a Adana a servir alí como profesora. Remziye foi alí por mar vía Mersin despois de deixar ao seu fillo de ano e medio coa súa nai e a súa irmá máis vella en Istambul. Ensinou matemáticas nunha escola de dúas clases.
Despois dun ano, seguiu ao seu marido a París para completar a súa educación superior. En 1924 naceu en París a súa filla Deha (Gürsey Owens), que posteriormente se converteu en membro turco da Asociación Internacional de Psicoloxía. Alí formouse en química na Universidade da Sorbona, sendo tamén alumna de Marie Curie. Durante este tempo, recibiu unha bolsa do goberno turco, e o seu fillo estivo coa súa irmá en París. Remziye obtivo un certificado en bioquímica. Foi a primeira muller turca en obter un certificado na Sorbona. Aínda que quería realizar estudos de doutoramento, tivo que regresar ao seu país por non ter unha bolsa para a finalización da súa educación.
Carreira
Ao chegar a Istambul, foi nomeada persoal administrativo no instituto feminino de Erenköy. A Remziye non lle gustou o posto porque quería ensinar química. A súa solicitude para estudar o doutoramento cunha bolsa en París foi rexeitada inicialmente. Así que solicitou unha praza vacante de profesora de química na Escola de Enxeñería de Minas de Zonguldak. Entón, o Ministro de Educación Cemal Hüsnü (Taray) ofreceulle unha bolsa para realizar estudos de doutoramento en Francia, e o ingreso do seu fillo Feza no afamado instituto Galatasaray como alumno interno gratuíto.
Comunidade de fala
Terminoloxía
A Declaración Universal dos Dereitos Lingüísticos, redactada en Barcelona o 8 de xuño de 1996 define comunidade lingüística como “toda sociedade humana historicamente asentada nun determinado territorio (independentemente de que este espazo sexa recoñecido ou non), que se identifica co pobo e desenvolveu unha linguaxe común como medio natural de comunicación e de cohesión cultural entre os seus membros. O termo “lingua propia dun territorio” refírese á lingua dunha comunidade historicamente establecida nese territorio”.
Remziye Hisar
Carreira
En 1930, a parella divorciouse. Ela levou á súa filla Deha e á súa irmá máis nova Mihri a París, onde a irmá coidou da filla. Levou a cabo unha investigación sobre o metafosfato de Paul Pascal (1880-1968), recibindo o seu título de doutoramento tres anos despois con honras.
En 1933, Remziye volveu a casa. Foi nomeada profesora asociada de química xeral e química física na Universidade de Istambul, que acababa de sufrir unha reforma organizativa. En 1936, trasladouse a Ancara para ocupar o posto de especialista en bioquímica no Departamento de Farmacodinámica do Instituto de Saúde Pública.
En 1947, Remziye, que adoptara o apelido Hisar tras a entrada en vigor da Lei de Apelidos de 1934, foise á Universidade Técnica de Istambul para ocupar de novo o posto de profesora asociada de química na Facultade de Enxeñería Mecánica e Química. Foi ascendida a profesora titular en 1959. En 1973 xubilouse.
Comunidade de fala
Referencia aos territorios
Considérase que os grupos teñen territorio propio e pertencen a unha comunidade lingüística tamén nos seguintes casos:
Paleoarte
Principios científicos
A pesar de que o proceso de cada artista diferirá, Witton (2018) recomenda un conxunto estándar de requisitos para producir ilustracións que encaixa na definición. Un entendemento básico da situación do organismo no tempo (xeocronoloxía) e no espazo (paleobioxeografía) é necesario para as restauracións de escenas ou ambientes. A referencia esquelética -non só os ósos dos animais vertebrados, senón incluír as estruturas fosilizadas dos tecidos brandos, como o tecido vexetal lignificado e o cadro de coral- é crucial para comprender as proporcións, o tamaño e o aspecto dos organismos extinguidos. Dado que moitos exemplares fósiles son coñecidos a partir de material fragmentario, pode ser necesaria unha comprensión da ontoxenia, a morfoloxía funcional e a filoxenia dos organismos para crear paleoarte cientificamente rigorosa.
Remziye Hisar
Carreira
Publicou máis que 20 artigos durante a súa carreira, moitos deles publicados no Bullletin de la Société Chimique de Francia.
Lingua zo'é
A lingua zo'é tamén é coñecida como buré, poturu, poturujara ou tupí de Cunimapanema.
Paleoarte
Principios científicos
Varios profesionais paleoartistas recomendan a consideración de animais contemporáneos para auxiliar as restauracións precisas, especialmente en casos onde detalles cruciais de pose, aparencia e comportamento son imposíbeis de saber desde material fósil. Por exemplo, a maioría das coloracións e texturas son incógnitas desde a evidencia fósil, pero estas poden ser plausibelmente restauradas na ilustración baseada en aspectos sabidos do ambiente e do comportamento animal, así como a inferencia baseada en función como termoregulación, intrarrecoñecemento de especies, e camuflaxe.
Por unha banda os principios científicos poden dar unha multiplicidade de representacións posíbeis que non deben limitar as ilustracións ou esculturas a clichés, e por outra o uso dun único modelo en determinados campos pode afianzar un prexuízo. Segundo a revista Science, a intuición e non a ciencia impulsa a maioría das reconstrucións faciais de especies extinguidas, e chaman a atención sobre diversos feitos, como que no Smithsonian a pel dos homínidos se fai cada vez máis clara canto máis bípedes son, pero non hai evidencia diso, ou as presentacións de neandertais co pelo sucio, afianza unha tendencia que os retrata como antihixiénicos etc.
Remziye Hisar
Recoñecementos
En 1991, foi premiada polo Consello de Investigación Científica e Tecnolóxica de Turquía (TÜBİTAK).
Gaspar de Arce
Traxectoria
Contra o ano 1563 pasou a Monforte de Lemos, traballando para os condes de Lemos na obra do Mosteiro de San Vicente do Pino. Nesta época casou con Catalina López de Gondar. En 1571 encóntrase en Lugo como Mestre Maior da catedral, onde trazou a reforma da torre das campás, ocupándose da obra.
Comunidade de fala
Referencia aos territorios
Os límites da distribución das linguas moitas veces non coinciden cos límites políticos.
Gaspar de Arce
Traxectoria
En 1578 foi o mestre elixido polo arcebispo de Santiago de Compostela Francisco Blanco Salcedo para elaborar as trazas do Hospital de San Roque, que o prelado fundara en Santiago de Compostela. En 1580 contratou a obra do patio e os corredores do hospital, cedéndolla a Gonzalo de la Bárcena e Juan del Cajigal. Ese mesmo ano interveu na obra do cárcere eclesiástico.
Paleoarte
Principios artísticos
A natureza incompleta do rexistro fósil, variando as interpretacións segundo o material que exista, e a incapacidade para observar o comportamento asegura que a ilustración de dinosauros ten un compoñente especulativo. Por tanto, unha variedade de factores ademais da ciencia pode influír nos ilustradores, incluíndo as expectativas de editores e comisarios, así como suposicións que aguantan moito tempo sobre a natureza de dinosauros que poden ser repetido por xeracións de paleoartistas, a custo da precisión.
Gaspar de Arce
Traxectoria
Desde 1578 até a súa morte, en 1603, Gaspar de Arce ocupou o cargo de Mestre Maior da Catedral de Santiago de Compostela. Nela, Gaspar de Arce móstrase contrario ás trazas dadas por Rodrigo Gil de Hontañón para a obra do claustro, propoñendo a supresión da torre que se tería que levantar nun dos ángulos, prefirindo unha esquina en redondo, formulación que finalmente sería desbotada, e culminou a realización da mesma.
Comunidade de fala
Referencia aos territorios
En Bélxica, as comunidades francófonas, flamengas e germanófonas elixen os seus propios consellos, e o consello da comunidade lingüística flamenga é ao mesmo tempo o parlamento de Flandres e elixe o goberno desta provincia e o o consello francófono elixe o goberno de toda a comunidade francófona (non só a provincia francófona de Valonia, senón tamén os francófonos da capital, Bruxelas).
Paleoarte
"Proto-paleoarte" (pre-1800)
Mentres a palabra "paleoarte" é bastante recente, a práctica de restaurar a vida antiga baseada en restos de fósiles reais pode terse orixinado ao mesmo tempo que a paleontoloxía. Con todo, a arte dos animais extinguidos existiu moito tempo antes da pintura Duria Antiquior de Henry De la Beche, de 1830, que ás veces é chamada de 'a primeira ilustración paleontolóxica'. Estes traballos máis vellos inclúen esbozos, pinturas e detalladas restauracións anatómicas, aínda que a relación destes traballos con material fósil observado é maioritariamente especulativo. Por exemplo, algúns investigadores consideran que un vaso corintio pintado entre 560 e 540 a.C ten a descrición dun cranio de fósil. Tamén chamado "monstro de Troia", a besta coa que loitu Heracles, semella o cranio do xiráfido Samotherium. Witton considerou que a pintura ten diferenzas significativas desde o cranio presuntamente representando (carece de cornos, dentes agudos), e non necesariamente debe considerado "proto-paleoarte". Outros eruditos suxeriron que os fósiles antigos inspiraron descricións gráficas de grifóns, coa mítica quimera de león e anatomía de paxaro, que semellan un Protocerátops. De xeito semellante, algúns autores teñen especulado que a enorme apertura nasal unificada no cranio de mamuts poderían inspirar historias e ilustracións antigas dos ciclopes. Con todo, estas ideas nunca foron adecuadamente fundamentadas. esquerda|miniatura|O Klagenfurt Lindworm Os traballos definitivos máis temperáns de "proto-paleoarte" que describen a aparencia de vida de animais fósiles veu da Europa dos séculos XV e XVI. A estatua dun lindworm en Klagenfurt, Austria que data de 1590 é identificada en escritos daquel tempo como o cranio dun coelodonta antiquitatis, o rinoceronte laúdo, como fundamento para a composición da cabeza. Este cranio fora atopado nunha mina próxima en 1335, e restos en exhibición hoxe. A pesar da pouca semellanza ao cranio en cuestión, a estatua foi pensada para ser certamente inspirada polo achado.
Acordo Ortográfico de 1990
O Acordo Ortográfico da Lingua Portuguesa de 1990 pretende establecer unha ortografía oficial unificada para a lingua portuguesa, co obxectivo explícito de pór fin á existencia de dúas normas ortográficas oficiais diverxentes, unha no Brasil e a outra nos restantes países lusófonos, contribuíndo así, nos termos do preámbulo do Acordo, a aumentar o prestixio internacional do portugués. Na práctica, o acordo establece unha unidade ortográfica do 98 % das palabras, fronte ao 96 % da situación anterior. Porén, un dos efectos do Acordo foi dividir aínda máis estes países, creando agora tres normas ortográficas: a do Brasil, a de Portugal e os demais países africanos de lingua portuguesa, que non aplicaron o Acordo a pesar de o asinaren. Os impulsores do Acordo puxeron como un exemplo motivador o castelán, que presenta diferenzas, tanto de pronuncia como de vocabulario entre España e Hispanoamérica, mais está suxeito a unha única forma de escritura, regulada pola Asociación de Academias da Lingua Española. Por outro lado, os opositores sinalaron o feito de que a grafía da lingua inglesa (e moitas outras) presenta variantes nos distintos países de fala inglesa, sen que a grafía inglesa fose obxecto de regulación lexislada polo Estado.
Paleoarte
"Proto-paleoarte" (pre-1800)
O libro alemán Mundus Subterraneus, de erudito Athanasius Kircher de 1678, presenta un número de ilustracións de dragóns e humanos xigantes que poden ser informadas por fósiles atopados en canteiras e covas. Algúns destes poden ser os ósos do Plistoceno, comúns nas covas europeas. É posible que outros estivesen baseados en fósiles de plesiosaurios moito máis antigos, que se pensa que influíron na representación única dun dragón neste libro que se afasta notablemente das obras de arte clásicas delgadas e esveltas do dragón da época ao ter un corpo parecido a un barril e con asas de remo. Segundo algúns investigadores, esta diferenza coas ilustracións de dragón típicas dese tempo, probabelmente reflicte a chegada dunha fonte nova de información, como un descubrimento de plesiosauros fósiles en canteiras da rexión de Suabia en Baviera.
Comunidade de fala
Referencia aos territorios
En termos absolutos, os cidadáns rusofalantes de Ucraína representan a comunidade de fala máis grande de Europa, cuxa lingua non está recoñecida como lingua oficial ou estatal no seu país.
Acordo Ortográfico de 1990
A adopción da nova ortografía, de acordo co anexo II do Acordo —a Nota explicativa do Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa de 1990—, que se basea nunha lista de 110 000 lemas da Academia das Ciências de Lisboa, implica alteracións na ortografía de cerca do 1,6 % do número total de palabras (lemas) na norma vixente en Portugal, os países africanos de fala portuguesa (PALOP), Timor-Leste e a Rexión Administrativa Especial de Macau, e na grafía de arredor do 0,8 % do total de palabras (lemas) no portugués brasileiro. Pero, segundo o vocabulario elaborado en 2008 polo Instituto de Linguística Teórica e Computacional de Lisboa (ILTC) a partir da base de datos lingüísticos MorDebe con 135 000 lemas, a porcentaxe de lemas afectados —ou sexa, palabras simples non flexionadas que constitúen entradas nun dicionario ou vocabulario— ascende a case o 4 % na norma europea. Este número inclúe tanto as palabras que presentan cambios efectivos na ortografía como as que se converten en variantes legalmente válidas en toda a CPLP.
Alfred L. Kroeber
Alfred Louis Kroeber, nado o 11 de xuño de 1876 e finado o 5 de outubro de 1960 foi un antropólogo cultural estadounidense. Kroeber foi o pai da novelista, poeta e escritora de contos Ursula K. Le Guin.
Pedriña
O topónimo galego Pedriña pode referirse a:
Paleoarte
"Proto-paleoarte" (pre-1800)
Reconstrucións do século XVIII do esqueleto dun unicornio poden ter sido inspiradas por ósos de mamuts e rinocerontes da Idade do Xeo atopados nunha cova preto de Quedlinburg, en Alemaña. Estas ilustracións son de orixe incerta e poden ter sido creadas por Otto von Guericke, o naturalista que primeiro describiu os "restos" de unicornio nas súas escrituras, ou Gottfried Wilhelm Leibniz, o autor que publicou a imaxe en 1749. Esta interpretación representa a ilustración sabida máis vella dun esqueleto de fósil.
Acordo Ortográfico de 1990
Antecedentes
miniatura|«É prohibido collocar annuncios»: aviso anterior a [[1911 na parede da Igreja do Carmo, no Porto. Coas normas do Acordo de 1990, a ortografía correcta pasa a ser «É proibido colocar anúncios».]] Até principios do século XX, tanto en Portugal como no Brasil existía unha ortografía que, por regra xeral, se baseaba en étimos latinos ou gregos para escribir cada palabra (exemplos: architectura, caravella, diccionario, diptongo, estylo, grammatica, lirio, parochia, kilometro, orthographia, pharmacia, phleugma, prompto, psychologia, psalmo, rheumatismo, sanccionador, teatro etc.).
En 1911, tras a instauración da República en Portugal, foi levada a cabo unha profunda reforma ortográfica —a Reforma Ortográfica de 1911— que modificou por completo o aspecto da lingua escrita, achegándoa moito á actual. Porén, esta reforma foi feita sen ningún acordo co Brasil, polo que os dous países teñen agora grafías diferentes: Portugal cunha grafía reformada, Brasil coa grafía tradicional (a chamada pseudoetimológica).
Ao longo dos anos seguintes, a Academia das Ciências de Lisboa e a Academia Brasileira das Letras foron as protagonistas nos sucesivos intentos de establecer unha grafía común para ambos os países. En 1931 fíxose un primeiro acordo. Non obstante, como os vocabularios que se publicaron en 1940 (en Portugal) e 1943 (en Brasil) seguían conter algunhas diverxencias, celebrouse unha nova reunión que deu lugar ao Acordo Ortográfico de 1945. Este acordo pasou a ser lei en Portugal, polo Decreto 35 228/45. No Brasil, o Acordo de 1945 foi aprobado polo Decreto-Lei 8286/45, pero non foi ratificado polo Congreso Nacional, e finalmente foi revogado pola Lei 2623/55, cos brasileiros que seguían regulando a súa ortografía do Formulário Ortográfico de 1943.
Comunidade de fala
Referencia aos territorios
Os falantes de esperanto constituirían segundo estas definicións unha comunidade de fala, pero non unha comunidade lingüística, xa que non están vinculados historicamente a ningún territorio, recoñecido ou non, salvo que consideremos o conxunto do planeta Terra (neste caso tamén se podería empregar, ou se consideramos a comunidade orixinaria de Bialystok, na actual Polonia ).
Acordo Ortográfico de 1990
Antecedentes
Un novo entendemento entre Portugal e o Brasil —efectivo en 1971 no Brasil e en 1973 en Portugal— achegou a escrita dos dous países, suprimindo os acentos gráficos responsables do 70 % das diferenzas entre as dúas grafías oficiais e as que marcaban a sílaba subtónica en palabras derivadas co sufixo -mente ou comezando por -z- (ex.: sòmente, sòzinho, pèzão). Os novos intentos de acordo fracasaron en 1975, en parte polo período de convulsión política que estaba a suceder en Portugal após a Revolução dos Cravos, e en 1986, pola reacción xurdida en ambos os países, principalmente pola supresión dos acentos gráficos nas palabras esdrúxulas (ou proparoxítonos).
Gaspar de Arce
Traxectoria
Gaspar de Arce está considerado como un mestre de primeira liña que se dedicaba fundamentalmente a trazar obras nas que logo dirie a mestres do seu contorno para que as executen. O seu prestixio e fama posibilitáronlle a contratación de numerosas obras, a maior parte relixiosas, aínda que non faltan algunhas intervencións en obras civís tanto públicas como privadas.
Comunidade de fala
Historia do concepto
Desde que Bloomfield dedicou un capítulo enteiro do seu libro Language, de 1933, às ‘Speech Communities’, o tema ven sendo discutido e non sempre hai acordo entre as definicións. A adopción do concepto comunidade de falantes como foco de análise lingüística xurdiu na década de 1960, debido ao traballo pioneiro de William Labov, cuxos estudos sobre a variación lingüística na cidade de Nova York e a pequena vila de Martha's Vineyard sentaron as bases da sociolingüística como ciencia social. Os seus estudos demostraron que non só a clase e a profesión estaban claramente relacionadas coa variación lingüística dentro dunha comunidade de falantes (por exemplo, Martha's Vineyard), senón que as aspiracións socioeconómicas e a mobilidade tamén eran de grande importancia.
Acordo Ortográfico de 1990
Antecedentes
Porén, como, segundo os defensores da unificación, a persistencia de dúas grafías oficiais da lingua portuguesa —luso-africana e brasileira— impediu a unidade intercontinental do portugués e diminuíu o seu prestixio no mundo, foi un Anteprojeto de Bases da Ortografia Unificada da Língua Portuguesa en 1988, ante as críticas feitas á proposta de 1986, que levou á sinatura do novo Acordo Ortográfico en 1990.
Alfred L. Kroeber
Formación
Obtivo o seu doutoramento na Universidade de Columbia en 1901. O antropólogo Franz Boas supervisou os estudos de Kroeber.
Acordo Ortográfico de 1990
Antecedentes
Os estudosos que están en contra do Acordo sinalan que ningún acordo pode prestixiar ningunha lingua, deixando isto na responsabilidade dos falantes. Tampouco se poden aproximar variantes de culturas separadas, xa que cada variante debe ser representativa da súa cultura e non doutra. Lingüistas, historiadores e críticos comparan o Acordo cun intento de neocolonialismo por parte do Brasil. Argumentan que, para que se xunten as variantes, ha de unirse a xente —os verdadeiros creadores da lingua— e, sempre que estean separadas culturalmente, cada acordo é un abuso por parte dos políticos.
Historial do proceso
miniatura|350x350px| Países e rexións onde o portugués é lingua oficial
Gaspar de Arce
Traxectoria
En 1583 Gaspar de Arce contratou a restauración da casa do deán Baltasar López Gallo en Santiago de Compostela. Nos anos sucesivos documentárose numerosas intervencións do mestre trasmerano:
Paleoarte
Paleoarte "Clásico" (1890–1970)
A medida que a fronteira occidental se abriu aínda máis na última metade do século XIX, o rápido crecemento dos descubrimentos de dinosauros nas terras do medio oeste americano e do deserto canadense trouxeron consigo un renovado interese polas reconstrucións artísticas dos achados paleontolóxicos. Este período "clásico" viu a aparición de Charles R. Knight, Rudolph Zallinger e Zdeněk Burian como os tres expoñentes máis destacados de paleoarte. Durante este tempo, os dinosauros reconstruíronse popularmente como "Grandes Réptiles" lentos que arrastraban a cola, de sangue frío e que se converteron nun sinónimo de fracaso evolutivo na mente do público. esquerda|miniatura|[[Smilodon Por Charles R. Knight (1903).]]
Rudolph Zallinger e Zdeněk Burian influíron cando a carreira de Knight comezou a terminar. Zallinger, un pintor estadounidense nacido en Rusia, comezou a traballar ilustrando algas mariñas ao redor da época en que os Estados Unidos entraron na Segunda Guerra Mundial. Empezou a súa peza máis icónica, un mural para o Yale Peabody Museo, en 1942. Este mural, titulado  'A Idade de Réptiles' , foi completado en 1947 e era representativo do consenso moderno da bioloxía dos dinosauros naquel tempo. Máis tarde completou un segundo grande mural para o Peabody, ' A Idade de Mamíferos', que xurdira da pintura publicada na revista de Life en 1953.
Zdeněk Burian, traballando desde a súa Checoslovaquia nativa, seguiu a escola de Knight e Zallinger, introducindo escenas bioloxicamente-informadas de paleoarte nas súas extensas series de ilustracións de vida prehistórica. Burian entrou no mundo da ilustración prehistórica a principios dos anos trinta con ilustracións para libros de ficción ambientadas en diversos tempos prehistóricos polo arqueólogo afeccionado Eduard Štorch. Estas ilustracións chamaron a atención do paleontólogo Josef Augusta, con quen Burian cooperou desde 1935 até a morte de Augusta en 1968. Esta colaboración levou finalmente ao lanzamento da carreira de Burian na paleoarte. dereita|miniatura|Gerhard Heilmann, hipótese de antepasado de paxaro "Proavis" (1916). Algúns autores sinalaron unha sensación máis escura e sinistra para a súa paleoarte do que os seus contemporáneos, talvez influído polas súas experiencias na Checoslovaquia da Segunda Guerra Mundial. Orixinais das pinturas están expostas no Dvůr Králové Zoo, no Museo Nacional (Praga) e no Anthropos Museo en Brno. En 2017, o primeiro dinosauro checo validado foi nomeado Burianosaurus augustai en honra de Burian e Josef Augusta.
Alfred L. Kroeber
Carreira docente e investigadora
Kroeber foi o primeiro profesor do Departamento de Antropoloxía da Universidade de California, Berkeley. Foi director do Museo de Antropoloxía Phoebe A. Hearst de Berkeley de 1909 até 1947. Kroeber estudou a un home chamado Ishi, o último membro supervivente do pobo Yahi. Estudou, entre outros, os pobos miwok.
Paleoarte
Paleoarte "Clásico" (1890–1970)
Mentres Knight, Zallinger e Burian dominaban a paisaxe da paleoarte na primeira metade do século XX, pero non eran os únicos traballando nese tempo. O pintor alemán Heinrich Harder estaba ilustrando artigos de historia natural, incluíndo unha serie de artigos de Wilhelm Bölsche sobre historia natural para Die Gartenlaube, entre 1906 e 1908. Tamén traballou con Bölsche para ilustrar unha colección de cartas de 60 dinosauros e outros animais prehistóricos para a Reichardt Cocoa Company, titulada "Tiere der Urwelt" ("Fauna do mundo prehistórico"). Un contemporáneo de Harder, o paleontólogo danés Gerhard Heilmann, produciu unha gran cantidade de debuxos a tinta relacionados co Archaeopteryx e a evolución aviaria, que culminou co seu espléndido e controvertido tratado The Origin of Birds, publicado en 1926.
O 'Renacemento dos Dinosauros' (1970–2010)
Esta clásica representación dos dinosauros mantívose até a década de 1960, cando unha pequena revolución científica comezou a mudar as percepcións dos dinosauros como animais lentos que arrastran a cola por criaturas activas e alertas. Este cambio produciuse despois do descubrimento de 1964 de Deinonychus polo paleontólogo John Ostrom. A descrición de Ostrom deste dinosauro case completo coma unha especie de paxaro, publicada en 1969, desafiou a presuposición dos dinosauros como réptiles de sangue frío e lentos, descubrindo en cambio que moitos destes animais lembraban probabelmente ás aves, non só na historia e clasificación evolutiva, senón tamén en aspecto e comportamento. Esta idea fora adiantada con anterioridade, sobre todo polo biólogo inglés do século XIX Thomas Huxley sobre o vínculo entre dinosauros, aves modernas e o entón recentemente descuberto Archaeopteryx. Con todo, co descubrimento e descrición de Deinonychus, Ostrom presentou as probas máis fortes da estreita relación entre aves e dinosauros. As reconstrucións artísticas feitas polo seu alumno, Robert Bakker, seguen sendo icónicas do que se coñeceu como o Renacemento dos dinosauros.
Gaspar de Arce
Traxectoria
1584: obra de San Amaro en Conturiz, na parroquia de Santo André de Castro (Lugo); 1589: San Félix de Eirón en Negreira, (A Coruña), e trazou os planos da capela de Jácarre de Luaces na igrexa do Convento de San Francisco en Santiago; 1593: peritaxe sobre as murallas de Santiago; 1595: obra do Mosteiro de San Martiño Pinario en Santiago, da que é veedor; 1596: trazas, con Juan de la Sierra, para a igrexa do Mosteiro de Santa María de Montederramo, en Ourense; 1600: supervisión e dirección das obras do muro da praza da Quintana no Mosteiro de San Paio de Antealtares; 1601: proxecto de reedificación da capela maior e o coro de Santa Eulalia de Boiro en Noia; e, por último, 1603: reforma do coro da igrexa de San Pedro de Muros.
Paleoarte
O 'Renacemento dos Dinosauros' (1970–2010)
A influencia de Bakker durante este período sobre os paleoartistas da época, como Gregory S. Paul, así como sobre a conciencia pública provocou un cambio de paradigma na forma en que os dinosauros eran percibidos por artistas, científicos e legos na materia. A ciencia e a comprensión pública da bioloxía dos dinosauros cargáronse das ideas e retratos innovadores e a miúdo controvertidos de Bakker, incluída a idea de que os dinosauros eran de feito animais de sangue quente como mamíferos e aves. Os debuxos de Bakker sobre Deinonychus e outros dinosauros representaban aos animais saltando, correndo e cargando, e a súa produción artística estivo acompañada dos seus escritos sobre paleobioloxía, co seu influente e coñecido libro The Dinosaur Heresies, publicado en 1986, agora considerado un clásico. O artista-científico estadounidense Gregory Paul, traballando orixinalmente como estudante de Bakker na década de 1970, converteuse nun dos principais ilustradores de réptiles prehistóricos nos anos oitenta e foi descrito por algúns autores como "o paleoartista que pode definir a paleoarte moderna máis que ningún outro". Paul destaca polo seu enfoque rigoroso e as súas reconstrucións esqueléticas de varias vistas, estudos baseados na evidencia de musculatura e tecidos brandos e a súa atención á biomecánica para garantir posturas e camiños realistas dos seus temas artísticos. A innovación artística que trouxo Paul no campo da paleoarte é dar prioridade aos detalles sobre a atmosfera, levando a algunhas críticas á súa obra por ser "planas" ou carentes de profundidade, pero tamén por impregnar ás representacións de dinosauros dunha maior variedade de cores e patróns naturalistas, mentres a maior parte da coloración das ilustracións anteriores fora bastante uniforme. dereita|miniatura|Espécime de [[Tiranosauro|Tyrannosaurus rex AMNH 5027 montado nunha "postura de saltar" por Robert Bakker no Museo de Denver da Natureza e Ciencia (DMNS).]] Ostrom, Bakker e Paul cambiaron o panorama das representacións de animais prehistóricos tanto na ciencia como na cultura popular. A súa influencia afectou á presentación de exposicións en todo o mundo e finalmente atopou o seu camiño na cultura popular, co clímax deste período quizais mellor marcado pola novela de 1990 e a película de 1993 Parque Xurásico. Desde os anos 70 até finais do s. XX, algúns paleoartistas que traballaron con enfoque rigoroso inclúen a Mark Hallett, Michael Skrepnick, William Stout, Ely Kish, John Gurche e Bob Walters entre outros, incluíndo cada vez máis traballos en escultura de artistas como Brian Cooley, Stephen Czerkas e Dave Thomas. Moitos destes artistas desenvolveron estilos únicos sen sacrificar a súa aproximación cientificamente precisa, como Douglas Henderson con detalladas paisaxes atmosféricas, e Luis Rey con representacións de cores radiantes. O movemento "renacentista" revolucionou a paleoarte de tal xeito que mesmo as últimas obras de Burian, un mestre da época "clásica", se viron influenciadas pola nova preferencia de representacións activas, dinámicas e emocionantes dos dinosauros.
Este movemento funcionaba en paralelo con grandes avances no progreso científico da paleontoloxía dos vertebrados que se estaban producindo durante este tempo. A precisión na anatomía foi axudada por unha comprensión cada vez máis detallada e sofisticada destes animais extintos a través de novos descubrimentos e interpretacións que empuxaron á paleoarte a un territorio máis obxectivo e preciso. Por exemplo, a revolución dos dinosauros con plumas, facilitada por descubrimentos sen precedentes na provincia de Liaoning, ao norte da China, a finais dos anos noventa e principios da década de 2000, foi quizais prevista pola artista Sarah Landry, que debuxou o primeiro dinosauro con plumas para o artigo científico americano de Bakker en 1975. Unha das primeiras grandes mostras de arte de dinosauros foi publicada en 1986 por Sylvia Czerkas, xunto co volume Dinosaurs Past and Present.
Gaspar de Arce
Traxectoria
Antonio Bonet Correa (1984) atribúelle tamén a traza da planta da Igrexa da Compañía de Santiago de Compostela. Pero Ramón Otero Túñez rebateu tal atribución.
Paleoarte
Paleoartistas modernos (e post-modernos). (2010–presente)
A pesar da súa importancia en retrospectiva, o propio libro argumentou que a conceptualización moderna da paleoarte se baseaba en restauracións anatomicamente rigorosas que viñeron xunto e despois de Paul, incluídos os que experimentaron estes principios fóra dos arcosauros. Por exemplo, os artistas que foron pioneiros en reconstrucións anatomicamente rigorosas de homínidos fósiles, como Jay Matternes e Alfons e Adrie Kennis, así como o paleoartista vasco-venezolano de mamíferos fósiles Mauricio Antón, foron eloxiados por Conway e colegas como influencias fundamentais na nova cultura da paleoarte. Outros paleoartistas modernos son Jason Brougham, Mark Hallett, Scott Hartman, Bob Nicholls, Emily Willoughby, Mark P. Witton e outros. Algúns autores escriben que o paleoarte entrou na súa fase experimental" no amencer do século XXI.
Un estudo de 2013 mostrou que a paleoarte máis antiga aínda influía na cultura popular moito despois de que os novos descubrimentos os fixesen obsoletos. Isto explicouse como inercia cultural. Nun paper de 2014 Mark Witton, Darren Naish, e John Conway perfilaron a importancia histórica da paleoarte, e criticaron a excesiva dependencia dos tópicos e a "cultura da copia" que vían ser problemáticas nese momento. Porén, esta tendencia a copiar "memes" pode ter sido un estímulo para o movemento "All Yesterdays" para inxectar orixinalidade na paleoarte.
Acordo Ortográfico de 1990
Interesados
Para a elaboración do Acordo Ortográfico, entre os días 6 e 12 de outubro de 1990 reuníronse na Academia das Ciências de Lisboa as seguintes delegacións:
Paleoarte
Recoñecemento
A paleoarte goza dunha exposición crecente en concursos e exposicións recoñecidos a nivel mundial. O Museu da Lourinhã organiza o concurso anual de ilustración de dinosauros No outono de 2018, o New Mexico Museum of Natural History and Science de Albuquerque,, convocou un concurso de paleoarte chamado "Picturing the Past" , que incluía 87 traballos por 46 paleoartistas de 15 países, e presenta unha das coleccións máis grandes e diversas de animais prehistóricos, temas e estilos.
Gaspar de Arce
Traxectoria
Gaspar de Arce faleceu en 1603 en Santiago de Compostela. Deixou un fillo, o licenciado Juan de Arce Solórzano, e unha filla, María de Arce, casada con Pedro Pérez Calderón de la Barca, fillo de Dorotea e sobriño do dramaturgo Pedro Calderón de la Barca, dos que descenden os Arce Calderón de la Barca galegos, que non seguen a tradición paterna. Porén, seu sobriño Gaspar de Arce Solórzano, tamén coñecido como Gaspar de Arce "o Mozo", seguiu o oficio de seu tío. Durante anos existiu unha certa confusión entre a súa obra e a do primeiro, Gaspar de Arce "o vello", ao que acompañou durante toda a súa vida e co cal se formou. É probábel que Gaspar de Arce "o mozo" entrara a traballar na catedral en 1578 e desde esa data até 1603 se formara no taller de seu tío. Ese ano, tras a morte de Gaspar de Arce "o Vello", foi admitido como aparellador da catedral até o seu falecemiento en 1618. En 1617 trazou a capela de San Xacinto na igrexa do Convento de San Domingos de Bonaval, en Santiago de Compostela.
Paleoarte
Recoñecemento
Ademais de certames e exposicións, a paleoarte segue a desempeñar un papel significativo na comprensión pública da paleontoloxía de varias maneiras. En 2007, o Museo Infantil de Indianápolis lanzou un plan de leccións sobre paleoarte para nenos de 3º a 5º grao para introducir os nenos na paleontoloxía.. O merchandising con temas paleontolóxicos existe desde polo menos mediados do s. XIX, pero a popularidade dos obxectos anatomicamente precisos e baseados en paleoarte é relativamente nova, como as reconstrucións de peluche altamente precisas de animais extinguidos de Rebecca Groom. A partir da década de 2010, a paleoarte e a súa percepción pública tamén foron foco de artigos de investigación que tentan aplicar métodos empíricos para comprender o seu papel na sociedade.
John Lee (homónimos)
John Lee pode estar referido a:
Acordo Ortográfico de 1990
Interesados
Ademais destes, no Anteproxecto de Bases para a Ortografía Unificada da Lingua Portuguesa (1988) e no Encontro para a Unificación Ortográfica da Lingua Portuguesa, celebrado na Academia Brasileira de Letras, en Río de Xaneiro, entre o 6 e o 12 de maio de 1986, tamén interviñeron Maria Luísa Dolbeth e Costa (Angola); Abgar Renault, Adriano da Gama Kury, Austregésilo de Ataíde, Celso Ferreira da Cunha, Eduardo Mattos Portella, Francisco de Assis Balthar Peixoto de Vasconcellos e José Olympio Rache de Almeida (Brasil); Corsino Fortes (Cabo Verde); Paulo Pereira (Guinea-Bissau); Luís Filipe Pereira (Mozambique); Maria de Lourdes Belchior Pontes e Mário Quarin Graça (Portugal).
Paleoarte
Paleoartistas do pasado (pre–'Renacemento dos Dinosauros')
Artistas 2D
Acordo Ortográfico de 1990
Acordo e modificación de protocolos
No seu artigo 3.º, o Acordo Ortográfico da Lingua Portuguesa (1990) prevía a súa entrada en vigor o 1 de xaneiro de 1994, previa ratificación de todos os membros. Porén, como só Portugal (o 23 de agosto de 1991), o Brasil (o 18 de abril de 1995) e Cabo Verde ratificaron o documento, a súa entrada en vigor quedou pendente.
Paleoarte
Paleoartistas do pasado (pre–'Renacemento dos Dinosauros')
Artistas 3D
Acordo Ortográfico de 1990
Acordo e modificación de protocolos
Así, o 17 de xullo de 1998, na cidade de Praia (Cabo Verde), asinouse un Protocolo Modificativo do Acordo Ortográfico da Lingua Portuguesa, que eliminaba a data da súa entrada en vigor do texto orixinal, aínda que continuaba a ser necesaria a ratificación de todos os asinantes para que entre en vigor o Acordo de 1990.
Paleoarte
Paleoartistas modernos (post–'Renacemento dos Dinosauros')
Artistas 3D
Acordo Ortográfico de 1990
Acordo e modificación de protocolos
esquerda|miniatura| Reunión de [[Xefes de Estado e goberno actuais|Xefes de Estado e de Goberno da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa]] En xullo de 2004, os xefes de Estado e de Goberno da Comunidade de Países de Lingua Portuguesa (CPLP), reunidos en Santo Tomé e Príncipe, aprobaron un Segundo Protocolo Modificativo do Acordo Ortográfico que, ademais de permitir a adhesión de Timor-Leste, establecía, en lugar da ratificación por todos os países, que sería suficiente ratificaren tres membros da CPLP o Acordo Ortográfico para que entrase en vigor neses países.
O Brasil ratificou o Segundo Protocolo Modificativo en outubro de 2004 e, en abril de 2005, tamén Cabo Verde. O 17 de novembro de 2006 Santo Tomé e Príncipe ratificou dun só golpe o Acordo e os dous protocolos modificativos, cumprindo as disposicións deste Protocolo. Aínda que, na práctica, as novas normas xa puideron entrar en vigor nos tres países que ratificaron o Acordo e os protocolos de modificación, considerouse inviable avanzar sen que Portugal concluíse tamén todo o proceso. Despois dalgúns atrasos, a Asemblea da República Portuguesa acabou ratificando o Segundo Protocolo Modificativo o 16 de maio de 2008, o texto promulgado polo presidente da República Cavaco Silva o 21 de xullo de 2008.
Reunidos en Lisboa o 25 de xullo de 2008, na Declaración sobre a Lingua Portuguesa, os xefes de Estado e de Goberno da CPLP expresaron a súa alegría «pela futura entrada em vigor do Acordo Ortográfico, reiterando o compromisso de todos os Estados membros no estabelecimento de mecanismos de cooperação, com vista a partilhar metodologias para a sua aplicação prática». Na declaración final da reunión de ministros de Cultura e Educación celebrada en Lisboa, o 15 de novembro de 2008, apelouse «aos Estados Membros que ainda o não fizeram para que ratifiquem os protocolos modificativos e implementem o Acordo Ortográfico e aos que já ratificaram os protocolos modificativos para que estabeleçam no mais curto espaço de tempo uma data comum para implementar a sua utilização nos documentos e publicações oficiais». Paralelamente o ministro portugués José António Pinto Ribeiro afirmou que «assim que tivermos o Acordo ratificado por todos os membros da CPLP, temos o instrumento necessário para avançar na ONU e fazer com que o Português seja uma das línguas de trabalho».
O 3 de setembro de 2009, o ministro de Educación timorense João Câncio Freitas informou de que xa se produciu a ratificación do Acordo Ortográfico «conforme Resolução do Parlamento Nacional da República Democrática de Timor-Leste». O 24 de novembro do mesmo ano, os deputados da Asemblea Popular Nacional de Guinea-Bissau tamén ratificaron por unanimidade o Acordo Ortográfico. Finalmente, o 7 de xuño de 2012, o Consello de Ministros de Mozambique tamén ratificou o Acordo Ortográfico.
Kseniia Kachalina
Kseniia Mikhailovna Kachalina, nada en Saratov o 3 de maio de 1971, é unha actriz de cinema rusa.
Comunidade de fala
Historia do concepto
Antes dos estudos de Labov, o campo lingüístico máis próximo era a dialectoloxía, que estuda a variación lingüística entre diferentes dialectos. A aplicación principal da dialectoloxía é nas comunidades rurais con pouca mobilidade física. Así, non houbo un marco para describir a variación lingüística nas cidades até a aparición da sociolingüística e do concepto de comunidade de fala, que se aplica tanto ás comunidades rurais como ás urbanas.
Dende os anos 60 realizáronse diversos estudos que afondaron no noso coñecemento sobre o funcionamento das comunidades de discurso e ampliaron o seu uso. Os sociolingüistas notables que traballaron en comunidades de fala inclúen a W. Labov, John Gumperz, Lesley Milroy e Mary Lakoff.
Kseniia Kachalina
Traxectoria
En 1987 entrou na facultade de interpretación do Conservatorio Sobinov de Saratov pero só permaneceu dous cursos deixando o centro en 1988 para marchar a Moscova para formarse no Instituto Gerasimov de Cinematografía con Sergei Solovev e Valerii Rubinchink como os seus mestres.
Debutou no cinema en 1991 como protagonista do filme Neliubov e ao longo da década de 1990 e primeiros anos do século XXI protagonizou diversas películas, entre elas Arbitr (1992), Dikaia Liubov (1993) Nad Temnoi Vodoi (1993), Tri Sestry (1994), Tot, kto Nezhnee (1996),  Tsirk sgorel, i klouny razbezhalis (1998), Romanovy: Ventsenosnaia semia (2000),  Prazdnik (2001). Casou co actor Mikhail Efremov e en 2007 logo da súa ruptura deixou de actuar, marchou á India durante varios anos e tras volver a Moscova viviu recluída na casa, con problemas de adicción ao alcol.
Acordo Ortográfico de 1990
Vocabulario común
O artigo 2 do Acordo Ortográfico de 1990 di:
Polo tanto, segundo algunhas opinións, a publicación dun vocabulario ortográfico común a todos os países lusófonos debería preceder a entrada en vigor das normas do Acordo Ortográfico. De feito, para que exista unha grafía oficial común, é necesario ter un vocabulario común que inclúa as grafías consideradas correctas para todos os pobos do mundo lusófono. É necesario, por exemplo, que este vocabulario teña entradas dobres nos casos de dobre ortografía (académico e académico, de facto e de feito, recepción e recepción etc.), así como decidir sobre a tradución portuguesa de palabras estranxeiras ou a adopción de neoloxismos e terminoloxías científicas e técnicas.
Os estudosos que están en contra do Acordo lembran que o número de dobres grafías creadas é un sinal de que a unificación pola oralidade é absurda, dado que as pronuncias difiren incluso dentro de cada país e a lingua portuguesa abarca varios continentes. A unificación por etimoloxía é o único criterio que pode, de feito, reunir todas as palabras que diverxeron.
Nun ditame enviado pola Academia das Ciências de Lisboa ao Instituto Camões en 2005, asinado por João Malaca Casteleiro, esa institución manifestou a necesidade de desenvolver un vocabulario común, corroborando o estipulado no Acordo:
Nese ditame Malaca Casteleiro tamén declarou que a Academia Portuguesa estaba preparada e dispoñíbel para producir nun prazo de seis meses (é dicir, até mediados de 2006) unha primeira versión do vocabulario cunhas catrocentas mil entradas, para ser remitida á Academia brasileira.
Non obstante, o 18 de marzo de 2009, o presidente da Academia Brasileira de Letras, Cícero Sandroni, presentou publicamente a nova edición revisada e actualizada do Vocabulario Ortográfico da Lingua Portuguesa, coa ortografía de 381 128 palabras, xa coas necesarias modificacións recomendadas polas novas normas ortográficas e resolvendo varias dúbidas e omisións presentes no texto do Convenio. O filólogo Evanildo Bechara, responsable da elaboración deste VOLP, asegurou que non se consultaron especialistas portugueses porque «em nenhum momento o Acordo fala em vocabulário comum. O Volp, portanto, é brasileiro, e os outros países de língua portuguesa poderão criar os seus.» Este VOLP non contou coa colaboración de institucións portuguesas, supostamente porque a entrada en vigor do Acordo en Portugal tivo un período máis dilatado que no Brasil. Porén, podemos concluír que hai varios aspectos en que diverxen as variantes —non só sintácticas, senón léxicas— e que a eliminación de diérese e consoantes silenciosas cambia pouco nesta diferenza.
En abril de 2009 o ministro portugués de Cultura, José António Pinto Ribeiro, presentou a posibilidade de que a edición portuguesa do VOLP fose elaborada por outra entidade, debido á suposta incapacidade da Academia das Ciências de Lisboa para o facer. Porén, a Academia, nun comunicado de prensa en xuño do mesmo ano, anunciou que xa estaba a preparar unha nova edición do Vocabulário da Língua Portuguesa que se publicaría a finais de 2009. Esta nova edición do Vocabulário contaría coa supervisión científica dos profesores Maria Helena da Rocha Pereira e Aníbal Pinto de Castro, falecidos mentres tanto, quedando a responsabilidade editorial a Imprensa Nacional-Casa da Moeda. Anticipándose á ACL, en outubro do mesmo ano a Porto Editora lanzou un Vocabulário Ortográfico da Língua Portuguesa coa orientación científica de João Malaca Casteleiro. A obra contén máis de 180 000 palabras da variante europea e máis de 5000 palabras propias do portugués brasileiro, así como africanismos, asiaticismos e galeguismos, nomes propios e topónimos. En xaneiro de 2010 publicouse no Portal da Língua Portuguesa o Vocabulário Ortográfico do Português, de acceso libre, cunhas 150 000 entradas con información flexiva e derivativa, formación do plural e conxugación verbal. O traballo foi apoiado e financiado polo Fondo da Língua Portuguesa, baixo a responsabilidade de seis ministerios portugueses, e desenvolvido no Instituto de Linguística Teórica e Computacional, en Lisboa, cun gran número de consultores de varias institucións científicas portuguesas. O 9 de decembro de 2010, na Resolución pola que se determina a aplicación do Acordo Ortográfico no sistema educativo portugués no curso escolar 2011-2012 e, a partir do 1 de xaneiro de 2012, en todos os servizos, organismos e entidades do Estado, establécese que este mesmo Vocabulário Ortográfico do Português, desenvolvido polo Instituto de Linguística Teórica e Computacional, sexa adoptado como oficial en Portugal.
Co Acordo Ortográfico xa vixente en varios países, en xuño de 2010 os ministros de Cultura da CPLP anunciaron a creación dun grupo de traballo co encargo de elaborar finalmente un Vocabulário Ortográfico Común da Língua Portuguesa, que abranga todos os países de lingua portuguesa, que debería ficar concluído en xullo de 2014.
Porén, a pesar das ambigüidades do texto do Acordo Ortográfico e das dúbidas que suscita en varios puntos, tanto en Portugal como no Brasil foron impresos sucesivos dicionarios de lingua portuguesa observando as normas do Acordo Ortográfico.
Contido
O Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa de 1990 componse de catro partes:
Breve memoria dos acordos ortográficos
Historia das sucesivas iniciativas encamiñadas á unificación ortográfica entre Portugal e Brasil emprendidas desde que, en 1911, Portugal levou a cabo a primeira gran reforma ortográfica da lingua portuguesa, que non se estendeu ao Brasil. A máxima diferenciación ortográfica comprobouse cando se adoptou o Formulário Ortográfica de 1943 no Brasil e o Acordo Ortográfico de 1945 en Portugal. Case tres décadas despois, en 1971, en Brasil, e en 1973, en Portugal, promulgáronse leis que reduciron substancialmente as diferenzas ortográficas entre os dous países. Non obstante, as iniciativas levadas a cabo en 1975 e, principalmente, en 1986 (esta última xa con representantes dos cinco novos países africanos lusófonos) fracasaron na súa intención de formular regras únicas de ortografía para todos os países lusófonos.