cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Doctor Strange (filme de 2016)
Personaxes
miniatura|De esquerda a dereita: Cumberbatch, Derrickson, Swinton, McAdams, Ejiofor, Mikkelsen e Wong na [[Convención Internacional de Banda Deseñada de San Diego de 2016.]]
Radar
Aeronáutica
As aeronaves de combate posúen radares de interceptación, radares de ataque con pulsos electromagnéticos de alta definición que permiten o voo en baixa altitude sen visión directa do solo, alén de radares nos mísis ar-ar e ar-terra, para busca de obxectivos por sistemas de detección electromagnética, pois os sensores de calor son obsoletos e inseguros.
Exército
Na forza terrestre, o exército, temos os radares de patrulla aérea, con alcance de ata trescentos quilómetros, radares de adquisición de alcance de ata cen quilómetros, de tiro e persegución de mísis terra-ar, antiartillaría, para reconstitución das traxectorias dos proxectís, para localización das pezas de artillaría con alcance de ata dez quilómetros, e, radares de vixilancia terrestre para detectar obxectivos móbeis e regulación de tiro de alta precisión.
Os radares de pequeno alcance están sendo desenvolvidos para a guerra moderna. Entre eles destacan os Rasura con alcance de 5 quilómetros usados pola infantaría, o Rapace utilizado nos carros de combate blindados con alcance de ata cinco quilómetros, alén do Ratac utilizado polas pezas de artillaría para detectar brancos á trinta quilómetros.
Outros
As aplicacións dos radares inclúen outros moitos campos, como a detección de exceso de velocidade nas estradas, que na actualidade se realiza mediante radares fixos ou móbiles.miniatura|Radar de estrada no Marquiño, [[N-634]]
DivX
DivX (ou Digital Video Express) é un formato de almacenamento de vídeo lanzado en 1998 co apoio da maioría das grandes produtoras de Hollywood, pero foi abandonado a finais de 1999. Actualmente utilízase para denominar un sistema de codificación de películas MPEG-4 modificado, pero relaccionase moito coa piratería e cos programas P2P.
Variedade diastrática
Son as variacións na lingua segundo a clase social á que pertenza o falante.
Lago Balkhash
O lago Balkash (Балқаш Көлі, Balqash Köli; Озеро Балхаш, Ozero Balkhash) é un gran lago endorreico que ocupa unha depresión pechada na área suroriental de Kazhakhstán, e que forma parte da ampla cunca endorreica da Asia Central que inclúe entre outros o mar Caspio e o mar de Aral. Cunha superficie de 16996 km², é un dos lagos máis grandes de Asia e o duodécimo lago continental máis grande do mundo. A súa altura media é de 320 m sobre o nivel do mar e drena unha gran cunca de 413000 km².
Variedade diastrática
Tradicionalmente vense desenvolvendo unha distinción, que resulta insuficiente, entre:
Lago Balkhash
De xeito semellante ao que sucede no mar de Aral, o lago está diminuíndo a causa do uso extensivo que se fai da auga procedente dos ríos que o alimentan. O lago está dividido case en dúas partes por unha península, que deixa a zona occidental de auga doce e a oriental de auga salgada. A profundidade media do lago é de 5,8 m, e a máxima é de 25,6 m.
A cidade máis grande da zona do lago tamén se chama Balkhash e ten uns 66 000 habitantes. As principais actividades industriais na zona son a minaría, o procesamento de minerais e a pesca. O lago permanece xeado dende finais de novembro ata principios da primavera.
Variedade diastrática
Esta clasificación resulta insuficiente; en primeiro lugar, porque hai unha serie de graos intermedios entre o nivel culto e o vulgar; ademais, o desenvolvemento social dos falantes -a adscrición dun falante a unha clase social é dificultosa e relativa- pode ampliar a súa competencia lingüística.
Joan Manuel Serrat
Joan Manuel Serrat i Teresa, nado no barrio de El Poble-sec (Barcelona) o 27 de decembro de 1943, é un cantautor catalán. Trátase dunha das figuras máis destacadas da canción moderna tanto en lingua catalá como en castelán. A súa obra contén influencias doutros poetas como Mario Benedetti, Antonio Machado, Miguel Hernández, Rafael Alberti, Federico García Lorca, Pablo Neruda ou León Felipe; así como de xéneros diversos como o folclore catalán, a copla andaluza, o tango, o bolero e do cancioneiro popular da América Latina, con versións de cancións de Violeta Parra e Víctor Jara. É un dos pioneiros da Nova Cançó catalá. Joan Manuel Serrat é coñecido tamén cos alcumes de El noi del Poble-sec (o seu barrio natal) e o Nano na Arxentina.
Traxectoria
miniatura|dereita|200px Naceu no seo dunha familia obreira de pai catalán e nai aragonesa. Estudou peritaxe agrícola en Barcelona e en 1964 matriculouse na Facultade de Ciencias Biolóxicas. Nese mesmo ano participou nun programa de Radio Barcelona tocando coa guitarra unha das súas composicións, Miquel Porter escoita os seus temas e ofrecelle entrar en Els Setze Jutges, un grupo de cantautores que tiñan como función impulsar a Nova Canço e normalizar o uso do catalán, e gravar o seu primeiro disco que contén o tema "Una guitarra" que se faría coñecido en pouco tempo e que foi o primeiro cantautor da Nova Canço en facerse popular. Isto quedou confirmado no seu segundo disco Ara que tinc vint anys (1966), co terceiro disco, tamén de 1966, que contén temas como "Me’n vaig a peu'", "Paraules d’amor" e "Cançó de matinada" faise coñecido en toda España.
En 1967 celebra o seu primeiro recital en solitario no Palau de la Música. En 1967 publica o seu primeiro LP con cancións xa editadas previamente e outras novas como "Balada per a un trobador", "Els vells amants", "Els titelles", ''Cançó de bressol" (na que se inclúe unha estrofa popular, cantada en castelán, que lle trae as primeiras críticas nos sectores máis lingüisticamente puristas da canción) e "La tieta".
Cando Joan Manuel Serrat anuncia que cantará tamén en castelán, no seo da Nova Canço fórmanse dúas frontes irreconciliables, as que apoian o monolingüismo (Raimon, Quico Pi de la Serra, Maria del Mar Bonet) e as partidarias do bilingüismo (Guillermina Motta, Salvador Escamilla, Enric Barbat). Para algúns a elección de Serrat como representante de España para o Festival de Eurovisión foi un premio do réxime pola súa castelanización, receoso como estaba o réxime franquista do éxito das cancións catalás en todo o estado. Pero o final elixiuse a Massiel para representar a España, segundo a versión maioritariamente aceptada por negarse Serrat a cantar en castelán, quizais para recuperar o seu público máis catalanista, pero esta versión non ten en conta que Serrat xa gravara o tema (en castelán) e mesmo actuara no equivalente a un videoclip actual. O certo é que, despois diso, durante anos estivo vetado na TVE.
En 1969 realiza a primeira xira por América e alterna a gravación de cancións en catalán e castelán, aínda que co tempo será esta a lingua que predomine nas súas gravacións. En 1970 péchase no Mosteiro de Montserrat, con outros intelectuais, en protesta polo proceso de Burgos. Nese ano aparece o disco Serrat 4, para moitos o seu álbum máis maduro. Aínda que máis coñecido será "Mediterráneo" (1971). En 1973 volve aparecer na TVE e en 1974 grava Miguel Hernández, con textos deste autor. En 1975 logo dunhas declaracións feitas en México sobre os fusilamentos do mes de setembro anterior tivo que se manter no exilio durante un ano. En 1976 actúa en París e nese ano volta do exilio e fai unha xira triunfal polos barrios de Barcelona que ten o seu cumio nun recital no Palau d'Esports de Montjuïc. En 1977, despois de varios anos, aparece un disco en catalán, Res no és mesquí e en 1980 aparece Tal com raja.
En 1997 gravou con Juan Pardo o tema "Anduriña" no seu LP Alma Galega.
Discografía
A totalidade da súa discografía en disco de vinilo foi editada en CD en 1990, 2000 e 2007. O seu último disco de longa duración editado en formato vinilo foi Banda sonora d'un temps, d'un país.
Audio Video Interleave
Audio Video Interleaved ou AVI (traducible como "son e video interlazados") é un formato multimedia de Microsoft, similar ao MPEG e ao Quick Time. Neste formato os segmentos de son e a imaxe alternanse en pequenos intervalos para poder reproducir unha animación con son.
Xerga
As xergas ou argots son unha linguaxe falada propia de determinados oficios tradicionais, de carácter esotérico ou críptico (só coñecida polos membros do grupo) que a utiliza para se diferenciar e afirmar como grupo así como para evitar ser comprendido polos demais.
Audio Video Interleave
Ao ser un formato patentado por Microsoft só funciona co sistema operativo Windows.
Xerga
Nestas linguas mestúranse palabras galegas propias cun significado modificado, neoloxismos e deformacións. Sempre foron transmitidas por vía oral e só na primeira metade do século XX comezaron a ser rexistradas por escrito.
Algunhas xergas
Na lingua galega existen varias xergas profesionais que reciben o nome de verbos, verbas ou latíns e que están en proceso de desaparición.
Fire Works
Fire Works é o terceiro álbum de estudio da banda neozelandesa de post-rock High Dependency Unit, publicado en marzo de 2001 a través do selo Flying Nun Records. HDU fora abreconcertos da banda de Steve Albini, Shellac, nunha xira por Nova Zelandia, e o disco foi gravado no estudio de Albini en Chicago baixo a produción de Dale Cotton.
O Leboreiro, Melide
Santa María do Leboreiro é unha parroquia que se localiza no sueste do concello de Melide. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 69 habitantes (34 homes e 35 mulleres) 34 menos ca en 1999. Ten 3 entidades de poboación.
Monster's Ball
Monster's Ball é un filme estadounidense dirixido por Marc Forster que foi estreado no 2001. Está protagonizado por Billy Bob Thornton, Halle Berry, e Heath Ledger.
Sinopse
A familia Grotowski está formada por Hank, o seu fillo Sonny e o seu pai Buck. Tres xeracións cuxo traballo na prisión federal do estado de Louisiana consiste en executar ós condenados a morte. O patriarca da familia, xa retirado, transmitiu ó seu fillo o odio cara a xente de cor, pero o seu neto Sonny parece apartarse da tradición familiar. Cando o gobernador da luz verde á execución de Lawrence Musgrove, un home negro, desencadearanse unha serie de traxedias que cambiarán a vida de Hank.
Monument to the Masses
Monument to the Masses é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de dance-punk Ima Robot, publicado o 12 de setembro de 2006 a través do selo Virgin Records.
Barallete
O barallete é a xerga utilizada polos afiadores do concello ourensán de Nogueira de Ramuín para se comunicar entre eles. A finalidade da fala era a de evitar a comprensión por parte das persoas que non pertencesen ao gremio. Esta xerga tamén era utilizada por músicos e por outros profesionais ambulantes, como follateiros ou paraugueiros ourensáns.
Hai unha serie de trazos básicos que caracterizan o barallete:
Doctor Mateo
Doctor Mateo é unha serie de ficción producida por Notro Films para a cadea española Antena 3, que a estreou o 22 de febreiro de 2009 e finalizou o 17 de xullo de 2011.
Está baseada na serie inglesa Doc Martin, que colleitou altos niveis de audiencia en varios dos países nos que se emitiu, entre eles Reino Unido, Alemaña, Italia e Australia. Esta serie conta cunha 1ª tempada de 10 capítulos, unha 2ª tempada de 14 capítulos, unha 3ª tempada de 6 capítulos e 4ª tempada de 14 capítulos. Foi renovada por unha 5ª tempada de 12 capítulos.
Argumento
Mateo Sancristóbal é un médico español que reside en Nova York. Logo de empezar a padecer hemofobia, decide deixalo todo alí e fincarse na vila onde veraneaba de pequeno: San Martín del Sella. Alí iniciará unha nova vida como médico do pobo, e ao longo das tempadas se metera de cheo na vida rural e acabará por atopar o amor...
Localizacións
A serie rodouse en Lastres (Asturias) baixo o nome ficticio de San Martín del Sella. Este ficticio pobo, segundo o cartel de benvida, está irmandado con Portwenn (Reino Unido), lugar onde se desenvolve a historia de Doc Martin, serie inglesa na cal baséase a versión española. Tamén ten rodaxe en diversos interiores en Madrid.
Maceda, Melide
San Pedro de Maceda é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Melide. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 129 habitantes (68 homes e 61 mulleres) distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 204 habitantes.
O 1 de outubro de 1153 o Conde da Casa de Traba Fernando Arias subscribiu un preito que o mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes mantiña coa dona Lupa Fernández pola posesión da vila de Penela, sita nesta parroquia.
A Granda, Xoibán, Vilalba
A Granda é un lugar da parroquia de Xoibán, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 19 habitantes (8 homes e 11 mulleres).
Billy Milligan
William Stanley Milligan, nado en Miami Beach o 14 de febreiro de 1955 e finado en Columbus o 12 de decembro de 2014, foi un criminal norteamaricano diagnosticado con desorde de personalidade múltiple, e de relevante importancia na historia xudicial estadounidense xa que se absolveu ao estar afectado por unha patoloxía mental que non o facía responsable das accións cometidas, malia ser recoñecido como autor dos delitos cometidos. Coa sentenza recoñeceuse a desorde de personalidade múltipe como unha verdadeira patoloxía e non unha neurose como ata daquela.
Traxectoria
Súa nai, Dorothy Milligan medrou nunha granxa de Ohio e vivía en Lancaster co seu primeiro home ata que se divorciaron e ela marchou á área de Miami, gañando a vida como cantante e foi vivir con Johnny Morrison, on quen tivo a Billy e outros dous fillos, Jim en outubro de 1953 e Kathy Jo en decembro de 1956. Johnny tiña problemas co xogo e a bebida e acabou suicidándose o 17 de xaneiro de 1959. Dorothy volveu a Lancaster cos seus fillos e volveu casar co seu marido anterior, o matrimonio durou un ano, e logo en 1963 casou con Chalmer Milligan, ao que despois Billy acusou de abusos. Pasou un tempo ingresado na unidade de psiquiatría dun hospital e con 17 anos entrou na Armada pero logo dun mes o exército dispensouno do servizo.
Arresto
Milligan entrou en prisión en 1975 en Ohio acusado de violación e atraco á man armada e saíu en 1977 tras concederlle a liberdade condicional e rexistrarse como delincuente sexual. De novo en outubro de 1977 a policía detívoo por violar tres mulleres no campus da Universidade Estatal de Ohio.
A defensa pediu unha avaliación psicolóxica, o doutor Willis C. Driscoll diagnosticouno con esquizofrenia aguda, e a psicóloga Dorothy Turner afirmou que sufría unha desorde de personalidade múltiple. A defensa alegou alienación mental, o que o tribunal lle concedeu, ata recobrar a cordura.
Encarceramento
Milligan pasou os anos senguintes en hospitais psiquiátricos públicos, constatándose dez personalidades. Máis tarde o psiquiatra David Caul diagnosticou outras catorce personalidades.
Liberdade
En 1988 saíu en liberdade e o 1 de agosto de 1991 os tribunais de Ohio declarárono cordo sen precisar da supervisión psiquiátrica e a partir de 1996 viviu en California.
Filmax
Historia e características
A compañía creouse en 1953 como distribuidora dos grandes éxitos da cinematografía norteamericana. Dende a estrea de Moulin Rouge, o clásico de John Huston, a compañía distribuíu en España máis de 800 longametraxes. Actualmente, a empresa constitúe unha das principais organizacións industriais independentes do sector audiovisual español. Está posicionada na creación, produción, distribución e exhibición de contidos de ficción e animación. Desenvolveu un selo cinematográfico propio do xénero fantástico, Fantastic Factory, dirixido por Brian Yuzna.
Sumo
miniatura|dereita|220px|Loitadores de sumo.
A xerarquia dos practicantes de sumo dáse nos seguintes grupos (en orde decrecente): Makuuchi, Juryo, Makushita, Sandanme, Jonidan e Jonokuchi. Só os rikishi das dúas categorías superiores reciben salarios.
Melodías Para Romanos
Melodías Para Romanos é o único álbum de estudio da banda galega de punk rock Metralletas Lecheras, publicado o 4 de marzo de 2011 a través do selo Bowery Recods. Todos os temas foron gravados nos estudios Abrigueiro de Friol agás "Tita Cervera", gravado en 2009 en Vila Melocotón.
O Meire, Melide
San Pedro do Meire é unha parroquia que se localiza no sueste do concello de Melide. Segundo o padrón municipal en 2018 tiña 37 habitantes (17 mulleres e 20 homes), 25 menos ca en 1999. Ten catro entidades de poboación.
Basílica de San Francisco de Asís
A Basílica Papal de San Francisco (en Basilica Papale di San Francesco, en Basilica Sancti Francisci Assisiensis) atópase en Asís, na rexión italiana de Umbría, e é Patrimonio da Humanidade dende o ano 2000. Lugar da glorificación de San Francisco de Asís, distínguense nela dúas partes fundamentais: a Basílica inferior, baixa e escura, e a Basílica superior, espazosa e luminosa. Esta distribución interpretouse de xeito simbólico: a primeira representaría a vida de penitencia, mentres que a segunda simbolizaría a gloria.
A basílica forma parte de todo un complexo monumental franciscano. En fronte do atrio que precede o ingreso da basílica inferior atópase o ex Oratorio de San Bernardino, construído para a Terceira orde de San Francisco por oficiais longobardos arredor da metade do século XV. Tralo portal, éntrase no Sacro Convento que, ademais da comunidade de Freires Menores Conventuais, encargados da custodia da basílica, actualmente aloxa o Instituto Teolóxico de Asís (ITA), o Instituto de Ciencias Relixiosas (ISSRA), un Centro de documentación e un importante fondo de documentos e libros especializados en temas franciscanos.
A basílica ten grande importancia dende o punto de vista relixioso, xa que é a sede da Orde Franciscana e trátase dunha parada obrigada para moitos peregrinos durante a súa viaxe a Roma, e dende o punto de vista artístico, por contar con obras como A vida de San Francisco nos frescos de Giotto.
A Igrexa, Xoibán, Vilalba
A Igrexa é un lugar da parroquia de Xoibán, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 27 habitantes (12 homes e 15 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Schenkenschanz
Schenkenschanz é unha poboación alemá, actualmente integrada en Kleve, no estado federado de Renania do Norte-Westfalia, Alemaña. miniatura|Vista aérea de Schenkenschanz desde o norte. Ao fondo o vello Rin co [[transbordador]] É coñecida polo seu antigo forte de Schenk ou Skink, que ocupaba unha posición estratéxica na antiga fronteira entre o Sacro Imperio Romano Xermánico e os Países Baixos. Neste lugar o río Rin forma un meandro e sepárase en dous brazos: o principal, chamado Waal, diríxese a Nimega, e o secundario ou vello Rin flúe cara a Arnhem, ao noroeste. O primeiro castelo foi construído polo conde Juan de Cléveris no século XIV, no extremo do confluente, para controlar o tráfico.
No século XVI a fortaleza destaca baixo o mando de Maarten Schenck van Nydeggen, militar que traballou en función das circunstancias para España ou para as Provincias Unidas, a través do bestallung, cobrando por cada barco que debía pasar pola fortaleza, durante a Guerra dos Oitenta Anos.
centro|miniatura|400px|O asedio de Schenckenschans polo príncipe [[Frederik Hendrik van Oranje, abril de 1636, cadro de Gerrit van Santen]]
Ramón Pérez Cabaleiro
Ramón Pérez Cabaleiro, finado o 1 de setembro de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
En 1930 foi elixido presidente da Sociedad Liceo Casino do Porriño e en 1931 era o presidente da Federación de Trabajadores do Porriño. Presidente da Federación Agraria Municipal. Representando á Federación Agraria participou na reunión do 27 de xaneiro de 1936 de constitución do Comité de Izquierdas da Frente Popular. Co triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro foi nomeado concelleiro e elixido primeiro tenente alcalde do concello o 10 de marzo. Foi elixido compromisario para a elección do presidente da República. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi asasinado o 1 de setembro con José Cordal Yáñez e Severo Boente. O seu cadáver apareceu na estrada de Salceda de Caselas-O Porriño.
Miguel Sueiro Barreiro
Traxectoria
Emigrou a Arxentina e despois de varios anos retornou a Galicia nos anos vinte. En 1927 creou unha liña de transporte de viaxeiros que despois se denominou La Unión. Foi vogal do Centro Republicano de Meaño que presidía Víctor Trabazo Serapio en febreiro de 1931. Na II República foi elixido alcalde de Meaño. No seu tempo libre coidaba as súas cepas e elaboraba un viño albariño artesán.
Vida persoal
Casou con Manuela Cornes Gondar en 1920.
ActiveX
miniatura|dereita|220px|Logo de ActiveX. ActiveX é un software desenvolvido por Microsoft que integra outras dúas tecnoloxías da empresa, OLE e COM. Utilízase para crear páxinas web interactivas que permitan usar programas desde a web, este sistema é moi utilizado polos antivirus on-line.
O activeX é un software patentado de Microsoft, polo que para podelo usar debe empregarse o navegador web Internet Explorer ou outros que usen o motor deste navegador. Ao permitir usar programas desde a rede, este software tamén pode ser útil para os creadores de virus, xa que poden introducir un virus mediante o ActiveX.
Schizosaccharomyces
Schizosaccharomyces é un xénero de lévedos que realizan a fisión binaria. Viven como saprófitos en exsudados azucrados de plantas. O xénero está bastante illado sistematicamente do resto dos fungos e clasifícase na súa propia clase. Divídese por fisión binaria medial, de aí que a estes lévedos se lles chame lévedos de fisión (o que os diferencia dos lévedos de xemación como Saccharomyces). A especie mellor estudada é S. pombe. Actualmente están descritas catro especies deste xénero, que son: S. pombe, S. japonicus, S. octosporus e S. cryophilus. Igual que o lévedo emparentado distantemente Saccharomyces cerevisiae, S. pombe é un importante organismo modelo para estudar a bioloxía dos eucariotas. É especialmente útil en estudos evolutivos porque se cre que diverxiu da liñaxe de Saccharomyces cerevisiae hai entre 300 millóns e 1.000 millóns de anos.
Bram Stoker
Bram Stoker, nado en Clontarf (Dublín) o 8 de novembro de 1847 e finado en Londres o 20 de abril de 1912, foi un escritor irlandés autor de grandes obras de terror.
A máis célebre das súas obras é Drácula, lendario vampiro baseado na personalidade histórica de Vlad Ţepeş, coñecido por Vlad Dacul, o Empalador.
Rascón de terra
O rascón de terra ou guión de paspallás (Crex crex) é unha ave da familia dos rálidos. Reprodúcese en Europa e Asia, chegando cara ao leste ata China, e migra a África durante o inverno do hemisferio norte. En Galicia é unha ave de paso rara. É un rálido de tamaño medio con partes inferiores con vetas beixes ou grises e partes superiores negras amarronadas, marcas castañas nas ás, e parte inferior cor óxido con barras brancas nos flancos e zona subcaudal. O seu forte peteiro é de cor carne, o iris é marrón claro e as patas e pés son grises claros. Os xoves son de plumaxe similar á dos adultos, e os polos están cubertos de penuxe negro, como en todos os rálidos. Non se distinguen subespecies, aínda que os individuos do leste da súa área de reprodución tenden a ser lixeiramente máis claros que os do oeste. A chamada do macho é un alto crec crec, do cal deriva o seu nome científico. O rascón de terra é máis grande que os seus parentes próximos de África (Crex egregia), que comparten con el a súa área de invernada, e dita especie ten ademais plumaxe máis escura e unha face máis sinxela.
Aínda que o número de exemplares declinou fortemente en Europa occidental, esta ave está clasificada como "especie pouco preocupante" na Lista vermella da IUCN debido á súa enorme área de distribución e as súas poboacións aparentemente estables en Rusia e Casaquistán. A súa cantidade no oeste da China é máis significativa do que anteriormente se pensaba e as medidas de conservación aplicadas facilitaron un incremento da poboación nalgúns países que sufriran grandes perdas.
Taxonomía
A familia Rallidae comprende case 150 especies. Aínda que as orixes do grupo se perden no tempo, o maior número de especies e as formas menos especializadas encóntranse no Vello Mundo, o que suxire que esta familia se orixinou alí. A taxonomía dos pequenos rascóns é complicada, pero o parente máis próximo desta especie é a espeice africana C. egregia, que ás veces é clasificado nun xénero propio, Crecopsis, pero que o máis usual é que a sitúen en Crex. Ambas as especies son de peteiro curto con preferencia polas terras herbáceas en vez de polos hábitats acuáticos típicos dos rálidos. As Porzana, especialmente a Porzana albicollis, son parentes próximos do xénero Crex.
O rascón de terra foi descrito primeiramente por Linnaeus no seu Systema Naturae en 1758 como Rallus crex, pero posteriormente foi trasladado ao xénero Crex, creado polo naturalista alemán e ornitólogo Johann Matthäus Bechstein en 1803, e foi denominado Crex pratensis. Porén, como o uso de crex era máis antigo que o de pratensis, dado o principio de prioridade sobre o nome específico de Bechstein, a especie acabou recibindo o seu nome actual de Crex crex. O nome binomial Crex crex, que vén do grego antigo "κρεξ", é onomatopeico, e procede da chamada renxente repetitiva desta especie.
Ferreiroa
O topónimo galego Ferreiroa pode referirse a:
Stockholm Syndrome
"Stockholm Syndrome" é unha sinxelo da banda inglesa de rock alternativo Muse, editado o 14 de xullo de 2003 dixitalmente (só dispoñible deste xeito) como parte do seu terceiro álbum de estudio Absolution.
Rascón de terra
Descrición
É un rálido de mediano tamaño, de 27 a 30 cm de longo, cunha envergadura alar de 42 a 53 cm. Os machos pesan como media uns 165 g e as femias 145 g. O macho adulto ten o píleo e toda a parte superior de cor negra amarronada, con vetas beixes ou grises. As plumas cobertoiras da á son dunha distintiva cor castaña con algunhas barras brancas. A face, pescozo e peito son grises azulados, agás a liña marrón clara que vai desde a base do peteiro ata detrás do ollo, a barriga é branca, e os flancos e zona subcaudal están barrados de castaño e branco. O seu forte peteiro é de cor carne, ten un iris marrón claro e as patas e pés son grises claros. Comparado co macho, a femia ten partes superiores de tons máis cálidos e unha liña ocular máis estreita e menos nítida. Fóra da estación reprodutora, a parte superior en ambos os sexos faise máis escura e a inferior menos gris. Os xoves teñen unha aparencia similar á dos adultos, mais o seu ton na parte superior é máis amarelo e a cor gris da parte inferior é substituída por marrón con tons beixes. Os polos están cubertos de penuxe negra, como é característico nos rálidos. Aínda que non se distinguen subespecies, todas as poboacións mostran unha gran variación individual en coloración e estas aves fanse gradualmente máis claras e máis grises cara ao leste da súa área de distribución. Os adultos sofren unha muda completa despois de reproducirse, que normalmente acaba a finais de agosto ou principios de setembro, antes da migración ao sueste de África. Fan tamén unha muda parcial pre-reprodutora antes de retornaren desde África, que afecta principalmente á plumaxe da cabeza, corpo e cola. As aves novas teñen unha muda da cabeza e corpo ás cinco semanas de vida.
Stockholm Syndrome
O solo interpretado por Matthew Bellamy nesta canción foi elixido pola revista NME como 19 mellor solo de todos os tempos.
Rascón de terra
Descrición
O rascón de terra é simpátrico co rascón africano Crex egregia nos terreos de invernada, pero pode distinguirse polo seu gran tamaño, partes superiores máis claras, parte superior das ás de cor leonada e un padrón diferente da parte inferior. En voo, ten ás máis longas e arredondadas e un batido de ás menos profundo que o seu parente africano e mostra un bordo anterior branco na á ata a parte interna da á. Tanto nas áreas de reprodución coma de invernada é difícil de confundir con calquera outro rálido, xa que as especies simpátricas son máis pequenas, con marcas brancas na parte superior, diferentes debuxos nas partes inferiores e peteiros máis curtos. Un rascón de auga en voo lembra a certas aves que se cazan, pero os seus debuxos castaños das ás e as patas colgantes son características diagnósticas.
Voz
Nos terreos de reprodución, a chamada de anuncio do macho é un alto e repetitivo son renxente crec crec que normalmente fai desde un pousadeiro baixo coa cabeza e pescozo do animal case verticais e o peteiro completamente aberto. A chamada pode sentirse desde 1,5 km de distancia e serve para establecer o territorio de reprodución, atraer femias e retar machos intrusos. Os machos poden distinguirse individualmente por pequenas diferenzas nas súas vocalizacións. O inicio da estación fan a súa chamada case continuamente de noite e con frecuencia tamén de día. Poden repetila máis de 20 000 veces nunha noite, e a frecuencia maior é ás 3 da mañá. A chamada evolucionou para sinalar a localización do macho claramente, xa que esta especie se agocha entre a vexetación. A frecuencia da chamada redúcese pasadas algunhas semanas, pero pode intensificarse de novo preto do final do período de posta e despois decaer outra vez contra o final da estación reprodutora. Para atraer os machos poden facerse imitacións mecánicas da súa chamada producidas fretando dous cachos de madeira ou costelas, tendo un deles amosegas, ou pasando unha tarxeta de crédito sobre os dentes dun peite ou cremalleira. O macho ten tamén unha chamada similar a un gruñido, que fai co peteiro pechado e utiliza durante as interaccións agresivas.
A femia pode facer unha chamada que é similar á do macho; esta ten tamén un distintivo son de ladrido, similar en ritmo ao da chamada principal pero sen a característica renxente. A femia tamén ten unha chamada piante aguda e un son u-u-u para chamar os polos. Os polos fan unha chamada tranquila de contacto piiic-piiic e un pío usado para pedir comida. Debido ao difícil que é ver esta especie, xeralmente se fan os seus censos contando as chamadas dos machos entre as 11 da noite e as 3 da mañá; estas aves non se moven moito de noite, pero poden vagar ata a 600 m durante o día, o cal podería facer que se contasen dúas veces se se monitorizan entón. A identificación individual dos machos polas pequenas diferenzas nas súas chamadas indica que a contaxe de chamadas sobreestima a verdadeira cantidade de exemplares nunha zona en case o 30%, e incluso esta discrepancia podería ser maior, xa que só o 80% dos machos adoitan facer algunha chamada nunha determinada noite. O rascón de terra é silencioso en África.
Distribución e hábitat
Os campos de feo son o seu hábitat de nidificación preferido.|miniatura Reprodúcese desde Irlanda cara ao leste a través de Europa ata Siberia central. Aínda que desapareceu de gran parte da súa antiga área, esta ave podía atoparse antes nos hábitats axeitados de toda a zona de Eurasia situada entre as latitudes 41°N e 62°N. Hai tamén unha poboación de certo tamaño no oeste da China, pero esta especie raramente nidifica no norte de España e en Turquía. As antigas informacións de que se reproducía en Suráfrica son incorrectas e debéronse á confusión duns ovos nunha colección dun museo que en realidade pertencían ao Rallus caerulescens.
É principalmente unha especie de terras baixas, pero reprodúcese ata os 1 400 m de altitude nos Alpes, a 2 700 m na China e a 3 000 m en Rusia. Cando se reproduce en Eurasia, os hábitats do rascón de terra incluían orixinalmente prados con ríos con herbas altas e plantas como Carex e Iris. Agora encóntrase principalmente en pradeiras húmidas usadas para a produción de feo, especialmente zonas agrícolas húmidas tradicionais cunha sega limitada ou pouco uso de fertilizantes. Tamén utiliza outras pradeiras sen árbores en montañas ou taigas, na costa, ou as creadas polo lume. Poden usar áreas máis húmidas como as beiras das zonas húmidas, pero evitan os hábitats moi húmidos, como son áreas abertas ou con vexetación de máis de 50 cm de alto ou que son demasiado densas para camiñar por elas. Os escasos arbustos ou setos poden servirlle como posto para facer as chamadas. As pradeiras que non son segadas ou pastadas acaban tendo unha vexetación demasiado enguedellada para ser axeitadas para a nidación, pero localmente poden usar campos de cereais, chícharos, nabos, trevo ou patacas. Despois de reproducirse os adultos trasládanse para mudar a zonas de vexetación máis alta como a de xuncos, iris, ou estrugas, volvendo aos prados con feo e forraxe para a súa segunda posta. Na China, usa tamén os campos de liño como sitios de nidación. Aínda que os machos a miúdo cantan nos campos de cereais ou herba intensamente traballados, a reprodución con éxito é pouco común, e os niños nas marxes dos campos ou preto de terras en barbeito adoitan ter máis éxito.
Cando inverna en África ocupa hábitats de pradeiras secas e sabanas, e aparece en zona con vexetación de 30 a 200 cm de alto, incluíndo zonas queimadas estacionalmente e ocasionalmente zonas de Carex ou xuncos. Tamén se encontra en campos abandonados ou en barbeito, de herba sen cortar ou aeródromos, e nas beiras dos campos agrícolas. En Suráfrica vive ata polo menos os 1 750 m de altura. Cada exemplar permanece dentro dunha área bastante pequena. Aínda que ás veces aparece xunto co Crex egregia, esa especie normalmente prefire hábitats de pradeiras máis húmidas e curtas que o rascón de terra. En migración, o rascón de terra pode tamén aparecer en campos de trigo e arredor de campos de golf.
Comportamento
miniatura|Adulto É unha ave difícil de ver nos seus sitios de reprodución, porque normalmente se agocha entre a vexetación, pero ás veces sae a campo aberto. De cando en vez algúns individuos fanse moi fieis a un lugar; por exemplo, durante cinco veráns consecutivos un exemplar da illa escocesa de Tiree entrou nunha cociña para comer sobras, e en 1999, unha ave invernante na illa escocesa de Barra foi comer comida para galiñas unha vez que estas acabaron de alimentarse. En África, é máis discreto que o Crex egregia, e, a diferenza deste parente africano, é relativamente raro velo en campo aberto, aínda que ocasionalmente se alimenta en camiños ou beiras de estradas. É máis activo ao mencer e solpor, despois de chuvias fortes e durante as chuvias lixeiras. O seu voo típico é feble e aleteante, aínda que menos que o do Crex egregia. Para voos máis longos, como na migración, ten unha acción máis constante e enérxica e coas patas pegadas. Camiña con alancadas altas e pode correr rapidamente pola herba co seu corpo mantido en posición horizontal e aplanado lateralmente. Bótase a nadar se non hai máis remedio. Cando foxe dun can, voa menos de 50 m, aterrando frecuentemente detrás dun arbusto ou uz, e despois agáchase no chan. Se é molestado en campo aberto, este rascón adoita correr en posición baixa durante unha curta distancia, co pescozo estirado cara adiante, despois permanece de pé ergueito para ollar o intruso. Cando o capturan pode finxir estar morto, recuperando a actividade en canto ve unha vía de escape.
É unha ave solitaria nos seus terreos de invernada, onde cada ave ocupa de 4,2 a 4,9 ha, aínda que a área total utilizada pode ser o dobre desa, xa que un individuo pode moverse localmente debido a inundacións, crecemento das plantas ou porque cortaron a herba. Na migración poden formarse bandadas de ata 40 exemplares, asociándose ás veces co paspallás, de aí que tamén se chame guión de paspallás. A migración ten lugar de noite, e as bandadas descansan durante o día congregándose centos de aves nos sitios favoritos. A capacidade de migrar é innata, e non a aprenden dos adultos. Comprobouse que os polos criados por exemplares mantidos en catividade durante dez xeracións mantiñan unha capacidade de migrar a África e volver con éxito similar á das crías nacidas na natureza.
Reprodución
miniatura|As manchas dun ovo da especie. miniatura|Ovos da especie da colección do [[Museo de Wiesbaden]] Ata 1995 considerábase que o rascón de terra era monógamo, pero revelouse que un macho pode ter unha área de vida cambiante, e aparéase con dous ou máis femias, trasladándose cando a posta está case completa. O territorio do macho pode variar desde as 3 ás 51 ha, pero como media é de 15,7 ha. A femia ten unha área moito menor, como media de só 5,5 ha. Os machos retan os intrusos facendo chamadas coas ás colgando e a cabeza apuntando cara adiante. Normalmente o estraño marcha dalí, pero se decide permanecer, as dúas aves enfróntanse coas cabezas e pescozos ergueitos e as ás tocando o chan. Despois corren dun lado para outro facendo unha chamada de gruñidos e arremeten un contra outro. Pode haber unha verdadeira pelexa na que as aves saltan sobre o opoñente e peteiranse e ás veces danse partadas. As femias non toman parte na defensa do territorio.
O macho pode ofrecer comida á femia durante o cortexo. A exhibición de cortexo é breve e nela estiran o pescozo coa cabeza baixa, despregan a cola e estenden as ás coas puntas tocando o chan. El intenta despois achegarse á femia desde atrás e despois salta sobre as súas costas para copular. O niño normalmente fano nunha pradeira, ás veces en sitios máis seguros en setos ou preto dunha árbore ou arbusto illados, ou entre vexetación alta. Onde a herba non é alta dabondo ao principio da estación, poden construír o primeiro niño sobre vexetacion de marisma ou herbosa, e a segunda posta fana en zonas de feo. O segundo niño pode tamén situarse a maior altitude que o primeiro, para aproveitar as herbas que acaban de crecer no alto dos montes ao avanzar a estación. O niño, ben agochado entre a herba, constrúese nunha depresión que escavan ou nun oco no chan. Está feito de herbas secas duras e entretecidas e outras plantas, e forrado con herbas máis finas. Aínda que a construción dos niños se describe normalmente como realizada pola femia, un recente estudo nun aviario atopou que nas poboacións en catividade o macho é o que sempre constrúe o niño.
O niño é de 12 a 15 cm de diámetro e de 3 a 4 cm de produndidade. A posta é de 6 a 14 ovos, habitualmente de 8 a 12, os cales son ovais, lixeiramente brillantes e de cor crema ou con lixeiros tons verdes, azuis ou grises, e con manchas marróns avermelladas. Os ovos miden como media 37 × 26nbsp;mm e pesan de 13 a 16 g, dos cales o 7% coresponde ao peso da casca. Poñen os ovos a un ritmo de un ao día, pero nas segundas postas poden ás veces poñer dous ovos ao día. A incubación faina só a femia; a súa tendencia a permanecer sentada sobre os ovos cando se ve sorprendida ou de agardar ata o último momento para fuxir, orixina moitas mortes durante a sega do feo e a colleita. Os ovos fan eclosión xuntos despois de 19 a 20 días, e os polos son precoces abandonan o niño un día ou dous despois. Son alimentados pola femia durante tres ou catro días, pero poden atopar comida de seu a partir de entón. Os xoves empluman despois de 34 a 38 días. A segunda posta empézase uns 42 días despois da primeira e o perído de incubación é algo máis curto, de 16 a 18 días. As crías crecidas poden permanecer coa femia ata a partida para África.
O éxito na nidación en sitios sen alteracións é alto, do 80 ao 90%, pero é moito menor en prados fertilizados e en terra de labor. O método e o momento da sega é un factor esencial; a sega mecanizada pode matar do 38 ao 95% dos polos dun deteminado lugar, e as perdas poden chegar como media ao 50% na primeira rolada de polos e a algo menos do 40% na segunda. A influencia do tempo climatolóxico sobre a supervivencia dos polos é limitada; aínda que o crecemento dos polos é máis rápido con tempo cálido ou seco, os efectos son relativamente pequenos. A diferenza de moitas especies con crías precoces, os polos son alimentados pola súa nai en maior ou menor medida ata que se fan independentes, e isto pode amortecer o efecto das condicións adversas. O número de polos vivos que fan eclosión é máis importante que o tempo climatoóxico, e hai unha menor supervivencia nas roladas grandes. A taxa de supervivencia anual dos adultos é de menos do 30%, aínda que algúns individuos poden vivir de 5 a 7 anos.
Alimentación
É unha especie omnívora, pero aliméntase principalmente de invertebrados, incluíndo miñocas, lesmas e caracoiss, arañas, escaravellos, libélulas, saltóns e outros insectos. Nas áreas reprodutoras, é un predador dos gorgullos Sitona, que infestan os campos de legumes. e no pasado consumían grandes cantidades de anteriores pragas das pradeiras, como os tipúlidos e elatéridos. Este rascón come tamén pequenos mamíferos e ras e material vexetal, como sementes de herbas e grans de cereais. A súa dieta nos tereos de invernada é xeralmente similar, pero inclúe presas localmente dispoñibles como térmites, carrachas e escaravellos peloteiros. O alimento recólleo do chan, sobre plantas pouco altas e no interior das matas de herba; este rascón pode buscar entre a folla seca caída co seu peteiro e correr en persecución de presas activas. Caza normalmente agochado, pero, especialmente nas áreas de invernada, ás veces aliméntase en camiños herbosos ou estradas descoidadas. O material indixerible é regurxitado en forma de bólas de 1 cm. Os polos son alimentados principalmente con comida de orixe animal e cando medraron dabondo poden voar cos seus pais ata a 6,4 km de distancia para visitar áreas de alimentación suplementarias. Como ocorre con outros rálidos, tragan grava para axudar a desfacer o alimento no estómago.
Predadores e parasitos
A [[cegoña branca mata polos de rascón de tera que quedan expostos por unha sega temperán.|miniatura]]
Os predadores nos terreos de reprodución inclúen os gatos domésticos ou que se volveron silvestres, os visóns americanos introducidos, furóns escapados, londras e raposos comúns, e aves como o miñato común e o corvo cincento. En Lituania, tamén se informou que os cans mapache introducidos capturan rascóns de terra. Cando os polos están expostos a unha sega temperán, poden ser capturados por grandes aves como a cegoña branca, gatafornelas e outras aves de presa, gaivotas e córvidos. En sitios non alterados os niños e crías raramente son atacados, como queda reflectido pola súa alta taxa de éxito reprodutivo alí. Hai un rexistro dun rascón de terra en migración en Gabón que foi cazado por un Accipiter melanoleucus.
O estendido trematodo Prosthogonimus ovatus, que vive nos oviductos das avess, foi atopado no rascón de terra, así como o verme parasito Plagiorchis elegans, as larvas de moscas parasitas, e carrachas dos xéenros Haemaphysalis e Ixodes.
Durante a reintrodución dos rascóns de terra en Inglaterra na estación reprodutora de 2003, observouse enterite e outras doenzas en aves pre-liberadas que era debida a bacterias dunha especie patóxena de Campylobacter.
Status
Ata 2010, a pesar de que a súa área de distribución foi estimada en 12 400 000 km2, o rascón de terra foi clasificado como especie case ameazada na Lista vermella da IUCN, porque sofre un grave descenso en Europa, pero unha mellora na súa monitorización en Rusia indica que as perdas que se prevían non ocorreron e a súa cantidade permaneceu estable ou posiblemente se incrementou. Por tanto, non foi clasificada como especie pouco preocupante, xa que non se espera que as maiores poboacións que se encontran de Rusia e Casaquistán cambien moito a curto prazo. Estímase que hai de 1,3 a 2,0 millóns de parellas reprodutoras en Europa, tres cuartos das cales están na Rusia europea, e ademais hai outras 515 000 a 1 240 000 parellas na Rusia asiática; a poboción euroasiática total foi calculada entre os 5,45 e os 9,72 millóns de individuos. En gran parte da metade occidental da súa área houbo un descenso a longo prazo que se espera que continúe, aínda que as medidas de conservación aplicadas fixeron aumentar as cifras en varios países, como a quintuplicación da poboación en Finlandia e a duplicación no Reino Unido. Nos Países Baixos, había 33 territorios reprodutores en 1996, pero este número incrementouse a polo menos 500 en 1998.
A poboación reprodutora empezou a diminuír no século XIX, pero o proceso acelerouse despois da Segunda guerra mundial. A principal causa do forte declive en gran parte de Europa é a perda de niños e polos polas segas temperáns. As datas da colleita do feo adiantáronse no pasado século debido ao rápido crecemento das colleitas, feita posible pola drenaxe do terreo e o uso de fertilizantes, e polo paso da sega manual usando gadañas á sega mecánica con segadoras que ao principio eran tiradas por cabalos e despois por tractores. A mecanización tamén significa que poden cortarse grandes áreas rapidamente, deixando ao rascón sen sitio alternativos para criar tanto na súa primeira posta coma na segunda. O estilo de sega, tipicamente seguindo un padrón circular desde o exterior do campo ata o centro, dálle poucas posibilidaes de escapar aos polos, que ´quedan tamén máis expostos aos animais predadores. Os adultos poden a miúdo fuxir das segadoras, aínda que algunhas femias que están chocando os ovos séntanse firmemente sobre os ovos con resultado fatal. miniatura|300px|Receita do libro de receitas de Mrs Beeton|esquerda
A perda de hábitat é a outra grande ameaza para o rascón de terra. Ademais da diminución da idoneidade do hábitat que supón a drenaxe e fertilización dos campos de forraxe en comparación cos métodos tradicionais de uso dos prados de feo, en Europa occidental axudouse con subvencións a conversión das pradeiras en terras de labor arables, e máis ao leste o colapso das granxas colectivas da era comunista contibuíu ao abandono e falta de conservación de moitas terras nesta importante área reprodutora. Ameazas máis localizadas son as inundacións de primavera e as molestias causadas por estradas ou parques eólicos. Esta ave é boa para comer e nalgúns países publicábanse receitas de pratos con esta ave nos libros de receitas. Máis significativo que a caza directa é a perda de moitos exemplares, ata 14 000 ao ano, en Exipto, onde as aves migrantes son capturadas en redes colocadas para capturar paspallases, xunto cos cales a miúdo migran (por iso se lle chama tamén guión de paspallás). Aínda que isto pode acontecerlle ao 0,5 a 2,7% da poboación europea, as perdas por esta forma de caza son menores que cando a especie cazada era máis numerosa e predicible.
A maioría dos países europeos tomaron medidas para conservar o rascón de terra e aplicar políticas de xestión nacionais; hai tamén un plan de acción europeo conxunto. O foco dos esforzos de conservación está posto en facer un seguimento das poboacións e na ecoloxía e mellorar a supervivencia, principalmente cambiando o momento e o método da sega do feo. Unha sega máis serodia deixa tempo para que a reprodución das aves se complete, e deixar sen cortar bandas nas lindes dos campos e segar desde o centro cara ao exterior reduce as baixas causadas pola sega. Pénsase que coa aplicación destes cambios se pare o declive da poboación sempre que as medidas se apliquen a escala suficientemente grande. A redución da caza ilegal e a protección en países onde se permite aínda a caza, son tamén posibles medidas de conservación. Estase intentando a reintrodución do rascón de terra ou protexendo os seus sitios de reprodución en varios países. Onde os sitios de reprodución afectan áreas urbanas, hai custosas implicacións, estimadas nun estudo en Alemaña en varios millóns de euros por cada rascón. A especie non parece estar seriamente ameazada nos seus terreos de invernada e pode beneficiarse da deforestación, que crea máis hábitats abertos axeitados para ela.
A night at the Opera (álbum)
A night at the Opera é o noveno álbum oficial do grupo alemán Blind Guardian. Foi editado e publicado no 2002. Foi producido por Charlie Bauerfeind, e gravouse no estudo de gravación Twilight Hall Studios, en Grefrath.