cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frédéric Mistral
Frédéric Mistral, nado en Maillane (Provenza) o 8 de setembro de 1830 e finado o 25 de marzo de 1914, foi un escritor e lexicógrafo francés en lingua occitana, membro fundador do Félibrige, membro da Academia de Marsella e Premio Nobel de literatura en 1904.
Traxectoria
Foi fillo dunha familia acomodada (François Mistral e Adélaide Poulinet), polos cales emparentaba coas máis antigas familias de Provenza: Cruvelier, Expilly, Roux ou Ruffo di Calabria, moi estreitamente vinculadas entre elas mesmas; marqueses de Aurel. Non foi á escola ata os nove anos de idade.
Mistral recibe o Premio Nobel de Literatura en 1904 conxuntamente con José Echegaray. Destinará o montante do premio a creación do Museon Arlaten en Arles. Recibe o galardón:
Casou con Marie-Louise Rivière, muller borgoñesa, mais non tiveron descendencia.
Félibrige
De volta a Maillane, Mistral alíase co poeta Roumanille, co cal organiza o renacemento da lingua provenzal. Fundan entón con outros cinco poetas provenzais o Félibrige, que permitiría con forza promover a lingua de Oc. Posto baixo o patrocinio de santa Estela, o movemento acollerá a poetas cataláns expulsados de España por Isabel II.
Os sete "primadié", fundadores do félibrige foran: Jóusè Roumaniho, Frederi Mistral, Teoudor Aubanèl, Ansèume Matiéu, Jouan Brunet, Adòufe Tavan e Pau Giera. O Felibrige é aínda hoxe unha das principais organizacións culturais en País de Oc. Tamén é das poucas presentes nos 36 departamentos de lingua occitana.
Coa súa obra, Mistral rehabilita a lingua provenzal conducíndoa ás máis elevadas cimas da poesía épica : a calidade da obra será consagrada con diversas distincións. Botase nun traballo de monxe para facer un dicionario e como trobador, escribe textos de cancións.
Lexicografía : Lou Tresor dóu Felibrige
Mistral é o autor de Lou Tresor dóu Felibrige (1878-1886), que permanece aínda hoxe como o dicionario máis caudaloso da lingua occitana, e un dos máis fiables pola precisión das acepcións. É un dicionario bilingüe occitano-francés, en dous grandes volumes, englobando o conxunto dos dialectos de Oc, mais con grafía mistraliana.
Mirèio
A súa obra mestra é Mirèio (Mireille en francés), publicada en 1859 despois de oito anos de esforzo creador. Mirèio conta os amores de Vincent et Mireille, unha fermosa provenzal. O poema inspirará a Charles Gounod unha ópera en 1863. Mistral acha aquí a ocasión de propor a súa lingua, mais tamén de facer participar na cultura dun país ao falar especialmente de Saintes Maries de la Mer.
Drest VIII
Drest (en gaélico escocés: Drest mac Talorgan), foi rei dos pictos dende 782 até 783. Sucedeu ó seu pai Talorgan II.
Occitania
Esta designación non está extenta de polémicas e non é aceptada por todas as persoas por razóns políticas, aducindo a relativa falta de antecedentes históricos como suxeito político único. En cambio, o adxectivo occitan (occitano), como definición identitaria, ten gozado de certa normalidade de emprego en todo o seu ámbito lingüístico e tamén no resto do estado francés.
A inmensa maioría do territorio de Occitania está dividido en varias rexións administrativas francesas (o restante, uns poucos vales, nos estados español e francés). Nos tres Estados en que a lingua occitana é falada, ten graos de oficialidade moi variábeis. A fragmentación administrativa, xunto coa fraca protección legal para a lingua, explican en parte que as organizacións nacionalistas occitanas sexan aínda hoxe minoritarios, malia que a cuestión occitana estea a arraigar na mentalidade da xente e na sociedade francesa. Exemplo disto son o éxito das manifestacións en defensa do occitano en Carcassona (entre 8.000 e 12.000 manifestantes o 22 de outubro de 2005) e Besiers (reunindo a máis de 20.000 persoas o 17 de marzo de 2007).
A lingua occitana só está recoñecida como oficial, protexida, ensinada e promovida no Val de Arán. No estado italiano ten o status de lingua protexida e no estado francés tan só goza dunha certa aceptación no sistema educativo, pero carece de recoñecemento legal. Cabe mencionar que, pese á súa precaria posición social, o occitano foi unha das linguas oficiais dos Xogos Olímpicos de Turín. Tamén hai un sistema privado de escolarización en lingua occitana, similar ás ikastolas vascas, denominado Calandretas.
A bandeira de Occitania é a dos condes de Tolosa: cruz amarela sobre fondo vermello. A cruz occitana aparece nas bandeiras oficiais da cidade de Tolosa e das rexións francesas de Mediodía-Pireneos; a carón do escudo catalán na da rexión de Languedoc-Rosellón, así como no escudo do departamento dos Hauts Alps (Altos Alpes). Tense implantado con éxito nos vales occitanos de Piemonte e tamén no Val de Arán, onde agora está integrada na bandeira aranesa (que só ostentaba antes a chave aranesa).
Historia de Occitania
Occitania, por mor da súa posición xeográfica, tense atopado decote nun cruzamento estratéxico entre toda clase de correntes (esencialmente gregos e latinos, orientais, nórdicos e evidentemente mediterráneos). Herdeira da cultura latina e de certos elementos celtas, chegou a converterse nun dos centros neurálxicos da cultura románica a partir do século IX. Foi o occitano unha das linguas que primeiro substituíu o latín en moitos actos, documentos, obras literarias e obras científicas. Así, as primeiras gramáticas anteriores á de Nebrija son occitanas (como por exemplo as Leys d'Amors do século XIV).
Foron aqueles séculos a época de ouro da literatura occitana, co nacemento da literatura trobadoresca e a súa extensión pola maior parte de Europa Occidental. Politicamente tamén o foi, debido á independencia de facto e á prosperidade de moitos dos territorios occitanos (véxase Condado de Tolosa, Condado de Foix, Vicecondado de Carcassona, Ducado de Aquitania e Condado de Provenza). Ora ben, esta época dourada sería truncada axiña, pois a unidade dos territorios occitanos era de feito unha unidade cultural e lingüística, pero non política.
A invasión francesa
Coa escusa de loita contra a herexía cátara, o rei de Francia Filipe II, aliado co Papa Inocencio III, comezou a cruzada albixense contra os señores occitanos. O exército francés, liderado por Simón de Montfort, atacou e saqueou as principais cidades de Occitania, invadindo así as terras do Conde de Tolosa Ramón VI de Tolosa. O conde reuniu os seus aliados, entre eles Pedro II de Aragón, para loitar contra os franceses. A Batalla de Muret (13 de setembro de 1213) significou a fin da idade de ouro da cultura occitana coa morte do rei aragonés por un lado e, sobre todo, pola derrota das tropas occitano-catalano-aragonesas, o que representou a fin da expansión da Coroa de Aragón. Lengadòc pasaba así a ser unha dependencia da coroa francesa. Entre mediados do século XIII e comezos do século XVII todos os territorios occitanos foron incorporados á coroa francesa.
Provincias tradicionais ou rexións de Occitania
miniatura|dereita|450px|Provincias tradicionais da Occitania miniatura|450px|Occitania (oc)
Odón I de Tolosa
Odón I de Tolosa (Eudes na súa forma en francés), nado c. 875 e finado en 919, foi conde de Tolosa e de Rouergue (886 - 919), marqués de Gotia e conde de Albi ius uxoris, é dicir, o da súa muller (860 - 919).
Occitania
División administrativa
Actualmente, o territorio lingüístico occitano está dividido entre o estado francés (contendo practicamente a totalidade da área occitana), Italia (os Vales Occitanos), o estado español (o Val de Arán) e Mónaco. O territorio baixo administración francesa está dividido en sete rexións administrativas:
Odón I de Tolosa
Traxectoria
Fillo de Ramón I de Tolosa e Berta do Maine. Á morte de Bernardo Plantapilosa no 886, recibiu os condados de Tolosa, Nîmes, Quercy e Roergue que aquel lle usurpara ao seu pai. Casou o ano 860 con Garsenda de Albi, condesa de Albi, filla do conde Armengol de Albi, coa que tivo tres fillos:
Coto Grande
O topónimo galego Coto Grande pode referirse a:
Príncipe Hisahito
O Príncipe Hisahito (en xaponés 秋篠宮悠仁親王), nado o 6 de setembro do 2006 en Toquio, é un príncipe da casa imperial xaponesa. É fillo do príncipe Fumihito e da princesa Kiko. Foi o seu terceiro fillo e o primeiro home.
Nacemento
Naceu ás 8:27 da mañá (hora xaponesa) por cesárea, nunha clínica privada da capital xaponesa, logo dun laborioso embarazo que rematou dúas semanas antes do previsto. Pesou ao nacer 2.556 gramos. A súa nai, a princesa Kiko, doou o cordón umbilical ao banco xaponés de órganos, para o seu uso público.
Sucesión
O príncipe ten ademais dúas irmás máis vellas, a princesa Mako (nada o 23 de outubro de 1991) e mais a princesa Kako (nada o 29 de decembro de 1994). Hisahito foi o primeiro nado home en corenta anos da casa imperial xaponesa.
Nome
O nome de Hisahito significa calmo (Hisa) e virtuoso (hito). Esta segunda parte vén sendo tradicional nos nomes dos emperadores do trono do crisantemo.
Fernando Cervigón
Fernando Cervigón, nado en Valencia, España, é un oceanógrafo e ictiólogo hispano-venezolano.
Traxectoria
Realizou os seus estudos de licenciatura e doutoramento en Ciencias Biolóxicas na Universidade de Barcelona. Foi director científico da Estación de Investigaciones Marinas de Margarita (Nueva Esparta, Venezuela), da "Fundación La Salle" (1961-1970). Posteriormente exerceu como profesor–investigador na Universidade de Oriente (1970-1980), onde ocupou o cargo de director do Instituto Oceanográfico de Cumaná (1973-74), e do Centro de Investigaciones Científicas do Núcleo de Nueva Esparta, até 1980, xubilándose como Profesor Titular en 1990.
Foi comisionado pola oficina rexional da UNESCO para ditar cursos e conferencias en varios países de Iberoamérica, e Consultor da FAO en 1977-78 e 1991. En 1983 creou a Fundación Museo del Mar da Illa de Margarita (Nueva Esparta, Venezuela), da que é presidente vitalicio, inaugurándose o Museo Marino de dita fundación en 1994.
Ao longo dos máis de 50 anos de vida científica descubriu e describiu numerosas especies de peixes, entre elas o peixe porco do Caribe e é autor de numerosas obras sobre os peixes e o medio ambiente oceánico de Venezuela.
Obra
Entre as súas obras científicas é de destacar Los peces marinos de Venezuela, publicada en cinco volumes entre os anos 1991 e 2000.
Moi compenetrado coa cultura e o sentir margariteños, ademais dos seus traballos científicos publicou numerosas obras relacionadas con aspectos da natureza e a idiosincrasia humana dos insulares, interesándose tamén pola historia rexional e a súa proxección nacional dn Venezuela. Entre estes temas merecen destacarse:
Honras e distincións
É fillo adoptivo dos Municipios Península de Macanao e Tubores, do Estado Nueva Esparta, e foi declarado fillo ilustre do mesmo estado pola Asemblea Rexional en 2003.
Abreviatura
A abreviatura Cervigón utiliízase para referirse a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Penabelá, Rodeiro, Oza-Cesuras
Penabelá é un lugar da parroquia de Rodeiro no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Tiña 6 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 4 homes e 2 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
5 de decembro
O 5 de decembro é o 339º día do ano do calendario gregoriano e o 340º nos anos bisestos. Quedan 26 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|125px|dereita|Fritz Lang.
Mortes
miniatura|100px|dereita|Caspar Bauhin.
Ponte dos Madeiros, Freás de Eiras, Ramirás
Ponte dos Madeiros é un lugar da parroquia de Freás de Eiras, no concello ourensán de Ramirás. Segundo o IGE en 2009 tiña cinco habitantes (tres homes e dúas mulleres), os mesmos ca en 2008.
O Soldón, A Seara, Quiroga
O Soldón é unha aldea de montaña, localizada na parroquia da Seara, no concello de Quiroga. No ano 2007 tiña 21 habitantes.
Xeografía
O Soldón está situado na serra do Courel, ao pé da estrada que une o núcleo de Quiroga coa Veiga de Valcarce en León. Está situada na beira occidental desa estrada, subindo na montaña, a unha altitude comprendida entre os 875 e os 950 m. Ao leste da aldea está situada a Fonte de Cais, un dos cumios máis elevados do Courel, con 1.419 m.
O río que pasa por Soldón é un regato chamado Carrozo de Pinacedo, que á entrada da aldea conflúe no río Soldón. Este, que é un curso maior, desemboca no río Sil 20 km ao sur, e traza un percorrido paralelo á aldea, ao leste desta.
Ten unha capela e tamén un pequeno camposanto, se ben a igrexa parroquial non se atopa no Soldón, senón na aldea da Seara. Tivo escola unitaria, que foi construída comunalmente en 1939 e que funcionou dende 1940 ata 1974.
Garduñeira, Rabal, Chandrexa de Queixa
Garduñeira é un lugar da parroquia de Rabal no concello ourensán de Chandrexa de Queixa na comarca da Terra de Trives. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña oito habitantes (seis homes e dúas mulleres).
Ramirás, Freás de Eiras, Ramirás
Ramirás é un lugar da parroquia de Freás de Eiras, no concello ourensán de Ramirás.
Longa Marcha 2E
Longa Marcha 2E (Chang Zheng 2E en pinyin, abreviadamente CZ-2E) é o nome dun modelo da familia de foguetes Longa Marcha.
Características
O Longa Marcha 2E foi un lanzador orbital chinés de tres etapas e catro aceleradores deseñado para poñer satélites en órbita baixa terrestre ou en órbita xeoestacionaria. Podía poñer ata 9200 kg de carga nunha órbita de 200 km de altura ou 3370 kg nunha órbita de transferencia xeoestacionaria. Foi retirado do servizo en 1995.
Turonio
Turonio é unha rexión xeográfica do suroeste de Galicia con entidade de seu durante a Idade media, cuxa extensión e límites non ten até de agora consenso entre os investigadores. O Cronicón de Hidacio sinálaa como terra invadida polos vándalos cara ao ano 445, co nome de Turonium. Un século despois, o Parochiale suevorum menciónaa como unha das igrexas con vencello á sé de Tui e co nome de Turonio. Especúlase que na súa orixe fose unha oppidum ou gran castelo con poboación que medrou nos seus dominios por mor do seu poder. Neste fío as súas ruínas atoparíanse no castelo de Torroña, en Torroña, no actual concello de Oia. Para outros autores, Turonio en tanto territorio facía alusión aos dominios do bispo de Tui.
Theo Helfrich
Theodor "Theo" Helfrich, nado en Frankfurt o 13 de maio de 1913 e finado en Ludwigshafen am Rhein o 13 de abril de 1978, foi un piloto de automobilismo alemán.
Turonio
Toponimia
O topónimo, con testemuños desde o século V, caeu en desuso no século XV. O seu xentilicio é turonián/turoniá. É un topónimo bastante escuro e chegou á actualidade por medio de fontes pouco claras. É tratado, segundo o informante, como reguengo, condado, e de forma máis xenérica como Terra/s de Turonio. Tamén o topónimo vacila a súa forma: Turonium, Toroño, Toronio, Turonio, Turonia, Torona, Toronho... A utilización do feminino Turonia emprégase para referirse ao local do castelo, actual Torroña, e o masculino Turonio para o terreo máis extenso.
Theo Helfrich
Traxectoria
Participou en tres Grandes Premios do Campionato do Mundo, debutando o 3 de agosto de 1952, pero non obtivo puntos de campionato. Foi campión da Fórmula 2 de Alemaña en 1953, e obtivo varias vitorias no campionato alemán de Fórmula Tres nun Cooper-Norton, e rematou en segundo lugar nas 24 Horas de Le Mans de 1952.
Turonio
Extensión xeográfica
Seguindo os estudos de Manuel Fernández Rodríguez, Turonio tería por límites ao sur o río Miño, ao leste o río Avia e parte do Miño, ao oeste o Océano Atlántico, ao norte o río Avia e a terra de San Xoán de Penacorneira; estenderíase polos altos das serras do Suído e do Galiñeiro até a ría de Vigo.
Theo Helfrich
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Turonio
Referencias históricas
No Cronicón, do bispo Hidacio, ano 445, fálase de Turonia coma lugar onde chegaron os vándalos desembarcados dun navío atracado nun porto veciño, e prendendo moitas familias. No Concilio de Lugo do ano 569 fálase, entre outros lugares, de Turonia como terra do bispo de Tui. O Rei visigodo Recaredo acuñou moeda en Turonio coa lenda "Vitoria", pouco despois da conquista do reino suevo polos visigodos no ano 585.
O rei Ordoño II doou o 1 de setembro de 915 a Recaredo, bispo da diocese de Lugo, o poboado de Bembivere (hoxe Bembrive, parroquia de Vigo), en Turonia. San Rosendo, ao fundar o mosteiro de San Salvador de Celanova, 942, fai mención de Turonia.
A primeira referencia documentada de Vigo na Idade Media é de 1097, e cítase como parte do condado de Turonio. O rei e emperador Afonso VII e a súa dona Berenguela de Barcelona doaron no ano 1142 a Don Paio Méndez, bispo da diocese de Tui, o castelo de Santa Helena de Turonia.
Referencias literarias
Ala uuaz que la Torona e los parens son tauz e la terra he trou bona e ja quites son los chauz c'ora me volho tornar a Sousa a lo mon logar (...)
Reminiscencias na zona
Existen varios topónimos na zona de Turonio que posiblemente proveñan ou sexan orixe do topónimo en cuestión, como Troña (na parroquia de Pías, concello de Ponteareas, onde está o castro de Troña) ou Torroña (lugar do concello de Oia). En Gondomar está o IES Terra de Turonio.
Antonio Alonso Puente
Alonso Antonio Alonso Puente, nado en Santiago de Compostela o 23 de xuño de 1909 e finado en México en 1980 foi un médico e político galego.
Traxectoria
Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela. En 1936 era médico de Ordes. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia na zona. Pasou a Portugal, evitou á Policía portuguesa (PIDE) e logo de pasar por Cuba e Guatemala, chegou a México en 1946, onde residiu ata o seu falecemento. En México casou con Estrela Concheiro García, cuñada de Francisco Comesaña Rendo.
Mahmud Darwish
No seu traballo, Palestina converteuse nunha metáfora da perda do Edén, o nacemento e a resurrección, así como a angustia polo refugallo e o exilio. O poeta Naomi Shihab Nye comentou sobre o traballo de Darwish: "Darwish é o respiro esencial do pobo palestino, a testemuña elocuente do exilio e a pertenza..."
En 2006 a AELG declarouno Poeta Galego Universal.
Traxectoria
Darwish foi o segundo de oito fillos (cinco nenos e tres nenas) dunha familia orixinaria da aldea de Al Barwa, a 12 km da casa de Acre, durante o Mandato Británico de Palestina. A aldea foi destruída polo exército sionista en 1948 e a familia Darwish exiliouse no Líbano, onde residiu durante un ano, tras o cal volveu entrar clandestinamente no territorio do recentemente creado Estado de Israel, establecéndose na aldea galilea de Dair al-Asade e logo na de Al-Yadida. Mahmud repartiu os seus estudos primarios, pois, entre o Líbano, estas dúas aldeas e unha terceira, Kafr Yasif, a onde fuxiu a súa familia tras ser descuberta a súa residencia ilegal en Al-Yadida. Nesta última completou a súa educación secundaria.
Tras acabar a secundaria ingresou no Partido Comunista de Israel, traballando como coeditor da súa revista Ao-Fayr (الفجر, A Aurora), á vez que empezaba a publicar poesía no diario Ao-Yadid (الجديد, O Novo), do que chegou a ser tamén editor, e a revista Ao-Ittihad (الاتحاد, A Unidade).
Entre 1961 e 1970 foi arrestado en numerosas ocasións polas autoridades israelís por mor dos seus escritos e da súa actividade política contra a ocupación de Palestina. Finalmente, saíu do país cara a Moscova, desde onde iría ao Cairo primeiro e logo a Beirut. Alí ingresaría na Organización para a Liberación de Palestina (OLP), traballando nas súas seccións de investigación e publicacións. Darwish foi membro do comité executivo da OLP (considerábano internacionalmente o «ministro de Cultura» dun futuro Estado palestino) até a súa dimisión por mor da súa discrepancia cos Acordos de Oslo (1993). Redactou a declaración de independencia do Estado de Palestina proclamada por Yasser Arafat en 1988.
Viviu entre París e Tunes por mor da invasión israelí do Líbano (1982), e empezou a dirixir a revista literaria Ao-Karmel (الكرمل, O Carmelo) e presidiu a liga de Escritores e Xornalistas Palestinos. En 1996 regresou brevemente, por primeira vez desde a súa marcha ao exilio, á súa Galilea natal, co fin de visitar á súa nai. Viviu entre Ammán e Ramala desde ese ano, e seguiu dirixindo Al-Karmel.
En 2002, durante o asedio do Exército israelí á cidade de Ramala, Darwish recibiu a visita dunha delegación do Parlamento Internacional de Escritores, presidida polo novelista norteamericano Russell Banks e composta, entre outros, polos premios Nobel José Saramago e Wole Soyinka.
Igualmente, o seu testemuño como vítima lúcida dos conflitos do noso tempo foi recollido por Jean-Luc Godard no filme Notre musique (2004).
En 2006, Mahmud Darwish visitou España, onde leu a súa poesía en Cosmopoética (Córdoba) e na Residencia de Estudantes (Madrid).
Obra poética
Nunha primeira etapa, que abrangue de 1966 a 1986, a súa obra responde dunha maneira inmediata ás perentorias necesidades de denuncia da traxedia palestina, aínda que a procura formal e a renovación dos modos poéticos árabes están sempre presentes na súa obra; son representativos deste período os títulos عاشق من فلسطين (Namorado de Palestina, 1966) e أعراس (Nupcias, 1977). A partir de 1995 Darwish afiánzase na escritura dunha poesía de introspección metafísica que xa viña ensaiando desde o fin do anterior período. Trátase dunha poesía caracterizada pola reescritura da mitoloxía das terras de Oriente Próximo. Nela mestúranse lírica e épica, trazo este que se converteu nun dos máis definitorios da súa poesía. Son representativos destes anos os títulos لماذا تركت الحصان وحيدًا (Por que deixaches o cabalo só?, na edición española traducido como El fénix mortal, 1995) e جداريّة (Mural, 2000). No seu último libro en verso كزهرة اللوز أو أبعد (Como a flor do almendro ou alén, 2005), Darwish entrégase a unha introspección de carácter fantasmal, propensa ao xogo e á ironía, na que os límites do suxeito están cada vez menos claros.
En liñas xerais, a súa poesía foi relacionada, a nivel internacional, co denominado "realismo metafísico", que inclúe a poetas como Seamus Heaney, Derek Walcott, Czesław O meułosz, Zbigniew Herbert, Joseph Brodsky e Wisława Szymborska. Entre os árabes, está considerado un clásico.
Interpretacións musicais da súa obra
Moitos dos poemas de Mahmoud Darwish foron interpretados por cantantes como Marcel Khalifé, Magida El Roumi, Egin e Ahmed Qa'abour. En 1984, Marcel Khalifé compuxo e dirixiu Ahmad al Arabi, unha ópera poética escrita por Mahmoud Darwich. Os cantantes son Marcel Khalifé e Oumayma el-Khalil, os coros son subministrados polo conxunto al-Mayadine.
En 1996, 1999 e 2003, o músico Marcel Khalifé foi levado aos tribunais por blasfemia e insultos aos valores relixiosos, por mor dunha canción titulada Je suis Joseph, oh père, que foi escrita por Darwish e que citou un verso do Corán.. Neste poema, Darwish compartiu a tristeza de José, rexeitado ou mesmo odiado polos seus irmáns para ser o elixido de Deus. “Ai meu pai, eu son José, e os meus irmáns non me gustan e non me queren entre eles". Pero algúns líderes relixiosos asumiron a súa defensa, como Youssef al Qaradawi, o que calmou as tensións. Os irmáns Joubran, o trío Joubran acompañaron en varias ocasións ao son dos recitais de Oud de Mahmoud Darwish, incluído o último en Arles en xullo de 2008. O cantante libanés Georges Qurmuz ofreceu unha emocionante interpretación de "Carte Identity" en 2000. En 2002, a cantante-actriz Dominique Devals e a Mini Compagnie Laccarrière musicaron Onze astres sur l'épilogue andalou (suite de once poemas que evocan a saída dos árabes de Andalucía), traducida ao francés por Elias Sanbar e publicada por Actes Sud. A música está asinada por Philippe Laccarrière, contrabaixista de Jazz, e o traballo foi gravado en 2006 en CD. O mesmo tamén musicou, esta vez para unha gran banda de jazz "o último discurso do home vermello", un poema en homenaxe aos indios americanos, interpretado por primeira vez en presenza de Mahmoud Darwish en novembro de 2006 na Unesco. En 2012, a compañía Brozzoni fíxose cargo dos escritos Darwish para convertelo nun espectáculo de teatro e música, "Quand m'embrasseras-tu?"
Surfin'
"Surfin" é unha canción de The Beach Boys, escrita por Brian Wilson e Mike Love. Constitúe a primeira gravación do grupo que entón se chamaba The Pendletones, pero que editou Candix Records como o primeiro sinxelo de Beach Boys (mudándolles o nome ) en novembro de 1961, con Luau na cara B, e en 1962 apareceu no álbum Surfin' Safari. The Beach Boys intentaban pensar nalgunha cousa orixinal e creativa sobre a que escribir, e segundo Brian Wilson "Un día, meu irmán Dennis chegou á casa da praia e dixo, 'Oídes, surfear éche realmente grande. Rapaces deberiades escribir unha canción sobre iso."
Na canción Mike Love era o vocalista con Carl Wilson no coro e guitarra, Al Jardine no coro e contrabaixo, Brian Wilson no coro e percusiónn e Dennis Wilson no coro. O sinxelo chegou ao número 75 nos Estados Unidos.
Mahmud Darwish
Interpretacións musicais da súa obra
Thierry Machuel, Opus 61: Amal waqti para barítono e corneta à bouquin sobre textos en árabe de Mahmoud Darwich, Creación Marcel Pérès e Jean Tubéry, domingo 27 de setembro de 2010, Clairvaux, festival "Ombres et lumière"
En 2014, Dernier Bande3, o selo de Rodolphe Burger, editou un CD titulado Le Cantique des cantiques & Hommage à Mahmoud Darwich que comprendía dúas cancións, a segunda delas, "S'envolent les colombes", de corenta minutos e corenta e cinco segundos, constrúese arredor do poema homónimo do poeta, nunha tradución de Elias Sanbar.
En 2014 estreouse Sajil Ana Arabi ("Anota: son árabe"), unha coprodución palestino-israelí falada en árabe e hebreo que leva como título o primeiro verso dun dos seus máis famosos poemas, Documento de identidade.
O grupo vasconavarro Berri Txarrak ten unha canción sobre el, titulada Arren, Darwish.
Óscar de Souto
Óscar de Souto, nado en Cabana de Bergantiños o 23 de setembro de 1980, é un escritor galego.
Garduñeira
O topónimo galego Garduñeira pode referirse a:
Óscar de Souto
Traxectoria
Reside en Arteixo dende o ano 1999. Colaborador de varias publicacións periódicas, como a revista Xente Nova (1995-1999), Airiños (2000-2009), El Periódico de Arteixo (2006-2010), e membro fundador da Organización Literario-Cultural Amencer, de Arteixo, e vicepresidente xove da Asociación Don Bosco da Coruña (2006-2010). En decembro de 2007 expón no Centro Cívico de Arteixo xunto á pintora uruguaia Ana Novo a obra Mnemosyne, a voz da imaxe, onde se fusionan poesía e pintura abstracta. Desa obra xorden os dous primeiros recitais poéticos coa Organización Literario-Cultural Amencer (OLCA).
Participou no xurado do Concurso Literario Manuel Murguía de 2008, así como en recitais de poesía en toda Galicia.
Poesía
Ten pendentes de publicación os libros Lembranzas e Terra (2006).
Ten pendente de publicación o libro Sentir (2006).
Illa de Nova Guinea
Nova Guinea (tok pisin: Niugini; holandés: Nieuw-Guinea; Papua), coñecido historicamente como Irian ou Irian Jaya, é unha illa situada ao norte de Australia. É a segunda illa máis grande do mundo. Papúa refírese a toda ou unha parte da illa. A illa esta divida politicamente de oeste a este en dúas metades aproximadamente iguais.
A metade oriental é Papúa Nova Guinea, país independente desde 1975.
A metade occidental está incorporada a Indonesia, cas provincias de Papúa (anteriormente coñecida como Irian occidental ou Irian Jaya) e a nova provincia de Papúa Occidental.
Nomes
O nome Papúa utilízase para referirse a partes da illa antes do contacto con Occidente. A súa etimoloxía é incerta; unha teoría é que ven do Tidore, a lingua utilizada no Sultanato de Tidore que controlaba as partes da rexión costeira da illa o nome veu de Papo (unir) e ua (negación), o que significa territorio non unido ou, que está xeograficamente moi lonxe (e polo tanto non unido). Segundo Ploeg a palabra papúa deriva da palabra malaia papúa ou pua-pua, que significa "de pelo rizado", en referencia ao cabelo moi rizado dos habitantes destas áreas. Outra posibilidade, (presentada por Sollewijn Gelpke en 1993) é que se trata da frase Biak sup i papwa, que significa "a terra baixo [o atardecer]" e refírese ás illas ao oeste da Cabeza de Paxaro, en Halmahera. Calquera que sexa a orixe do nome Papua, chegou a ser asociado con esta zona, e máis especialmente con Halmahera, que foi coñecida polos portugueses por este nome durante a época da colonización desta parte do mundo.
Cando os exploradores españois e portugueses chegaron á illa a través das Illas das Especias. Se referiron a ela como Papua. Pero, o nome de Nova Guinea sería utilizado máis tarde polos occidentais empezando polo explorador español Íñigo Ortiz de Retes en 1545, en referencia ás similitudes de aparencia dos pobos indíxenas cos indíxenas da rexión de Guinea de África. Os holandeses que chegaron máis tarde ao mando de Lemaire e Schouten chamárona illa Schouten, pero finalmente este nome úsase só para referirse a illas ao norte da costa de Papua, as Illas Schouten ou Biak Island. Cando os holandeses colonizárona como parte das Indias Orientais Neerlandesas, chamárona Nieuw Guinea.
O nome Irian utilízase no idioma indonesio para referirse á illa e a provincia de Indonesia, como "provincia de Irian Jaya". O nome foi proposto en 1945 por Marcus Kaisiepo, irmán do futuro gobernador Frans Kaisiepo. Está tomado da Lingua Biak da illa Biak, e significa subir, ou espírito crecente. Este nome Irian é o nome que se utiliza na linguaxe de Biak e outros idiomas como o Serui, Merauke e linguas Waropen. O nome foi utilizado ata o ano 2001 cando o nome de Papua foi utilizado de novo para a illa e a provincia. O nome Irian, escollido inicialmente polos nativos, agora considérase que é un nome imposto pola autoridade de Iacarta.
Xeografía
miniatura| 300px | Nova Guinea situado con respecto a [[Melanesia]] miniatura|Mapa topográfico de Nova Guinea Nova Guinea é unha illa no norte do continente Sahul, tamén coñecido como Australia. Atópase illada polo Mar de Arafura ao oeste e o Estreito de Torres e o Mar do Coral cara ao leste. Ás veces considerada como a illa máis oriental do Arquipélago Malaio, se atopa no extremo norte de Australia, Golfo de Carpentaria e península do Cabo York, e ao oeste da Arquipélago Bismarck e o Arquipélago das Illas Salomón.
A forma de Nova Guinea é a miúdo comparada co dun ave do paraíso, e isto dá lugar aos nomes habituais dos dous extremos da illa: a Península Cabeza de Paxaro no noroeste (Vogelkop en holandés, Kepala Burung en Indonesio, tamén coñecida como a Península Doberai), e a Península Cola do Paxaro no sueste (tamén coñecida como a Península de Papúa).
Existe un cordal de montañas de leste a oeste, as New Guinea Highlands, domina a xeografía de Nova Guinea, e se estende máis de 1600 km. da "cabeza" á "cola" da illa. A metade occidental da illa de Nova Guinea contén as montañas máis altas de Oceanía, elevándose ata 4.884 m. de altura, son a garantía dun constante fornecemento de choiva da atmosfera ecuatorial. A liña de árbores está ao redor de 4.000 m. de altura e os picos máis altos conteñen glaciares ecuatoriais permanentes que están en retirada polo menos desde 1936. Outros cordais máis pequenos aparecen tanto ao norte como ao oeste das serras centrais. Agás nas altas cumes, a maioría de zonas posúen un clima cálido e húmido durante todo o ano, con algunha variación estacional asociada coa tempada do monzón do nordeste.
Os picos máis altos da illa de Nova Guinea son:
Outra característica importante do hábitat son as vastas chairas sur e norte. Esténdese por centos de quilómetros, que inclúen bosques nas terras baixas, extensas zonas húmidas, pasteiros na sabana e algunhas das maiores extensións de bosques de mangleiros do mundo. As terras baixas do sur son a sede do Parque Nacional Lorentz, tamén son Patrimonio da Humanidade da UNESCO. As terras baixas do norte son regadas principalmente polo río Mamberamo e os seus afluentes na parte indonesia, e polo Sepik no lado de PNG; as máis extensas terras baixas do sur o son por un gran número de ríos, principalmente o Digul no lado indonesio e o Fly no lado de PNG. Estes son os principais sistemas de ríos da illa, que desembocan ao noroeste, nordeste, suroeste e sueste, respectivamente. Moitos teñen grandes áreas de meandros e tradúcense en grandes zonas de lagos e pantanos de auga doce. A illa máis grande da costa, Dolak (Frederik Hendrik, Yos Sudarso), atópase cerca do estuario Digul, separada por unha canle tan estreita que foi chamado "arroio".
Nova Guinea contén moitos dos tipos de ecosistemas do mundo: os glaciares, tundra alpina, sabana, montano e terras baixas de selva, mangleiral, humedal, lagos, ecosistema fluvial, pradaría mariña é, e algúns dos máis ricos arrecife de coral do planeta.
Antes da década de 1970, os arqueólogos chamaban a única masa de terra do Plistoceno co nome de Australasia, aínda que esta palabra utilízase máis a miúdo para unha rexión máis ampla que inclúe as terras como Nova Zelandia que non están na mesma plataforma continental. A principios da década de 1970 introduciuse o termo Maior Australia para o continente do Plistoceno. Logo, nunha conferencia de 1975 e a conseguinte publicación, estenderon o nome Sahul do seu uso anterior por só o Sahul Shelf para cubrir o continente.
Divisións políticas
Politicamente, a illa de Nova Guinea divídese máis ou menos en dúas metades iguais a través dunha liña que discorre de norte a sur:
esquerda|miniatura|División da illa de Nova Guinea
Prehistoria
300px|thumb | O continente Sahul antes de que o aumento do océano separara Australia e Nova Guinea logo da última idade de xeo Os primeiros habitantes de Nova Guinea chegaron polo menos hai uns 40.000 anos, logo de viaxar a través da península do sueste asiático. Estes primeiros habitantes, dos cales os pobos de Papúa son probablemente descendentes, adaptáronse á diversidade ecolóxica e no seu tempo desenvolveron unha das agriculturas máis antigas coñecidas. Os restos deste sistema agrícola, en forma de antigos sistemas de rego nas terras altas de Papúa Nova Guinea, están sendo estudados polos arqueólogos. Este traballo atópase aínda nas súas primeiras etapas polo que aínda hai incerteza en canto a exactamente que cultivos cultivábanse, ou cando / onde xurdiu a agricultura. A cana de azucre cultivouse por primeira vez en Nova Guinea ao redor do 6.000 aC.
As hortas das Nova Guinea Highlands son antigas, a permacultura intensiva, adaptada ás altas densidades de poboación, as moi altas precipitacións (tan altas como 10.000 mm / ano), aos terremotos, as zonas accidentadas e as xeadas ocasionais. Coberturas complexas, rotación de cultivos e labranza utilízanse en rotación en socalcos con complexos sistemas de irrigación. Os agrónomos occidentais aínda non entenden todas as prácticas, e observouse que os labregos nativos teñen tanto ou máis éxito que a maioría dos agricultores científicos na crianza de certos cultivos. Hai evidencia de que os labregos de Nova Guinea inventaron a rotación de cultivos antes que os europeos occidentais. Unha característica única da permacultura de Nova Guinea é a silvicultura da Casuarina oligodon, unha árbore ironwood alta e robusta, adecuada para utilizar a súa madeira ou como combustible, con nódulos nas raíces que fixan o nitróxeno. Estudos de pole mostran que foi adoptado durante unha época antiga de deforestación extrema.
En milenios máis recentes unha nova onda de persoas chegou ás costas de Nova Guinea. Estes foron os pobos austronesios, que se estenderon cara abaixo desde Taiwán, a través do sueste de Asia por mar, colonizando moitas das illas no camiño. Os pobos austronesios tiñan a tecnoloxía e habilidades extremadamente ben adaptadas para viaxar no océano, e as persoas que falan Linguas austronesias están presentes ao longo de gran parte das zonas costeiras e as illas de Nova Guinea. Estes emigrantes austronesios considéranse antepasados da maioría dos habitantes nas illas do sueste de Asia desde Sumatra e Xava ata Borneo e Sulawesi, e a costa de Nova Guinea.
Historia Pre-colonial
miniatura|Grupo de nativos en Mairy Pass. Territorio da Nova Guinea británica en 1885. miniatura|Papúas no [[Río Lorentz, fotografados durante a terceira expedición en Nova Guinea Sur en 1912-13.]]
Contacto europeo
O primeiro contacto europeo con Nova Guinea foi feito por mariñeiros portugueses e españois no século XVI. En 1526/27 o explorador portugués Jorge de Meneses viu a punta occidental de Nova Guinea e chamouna Ilhas dos papúas. En 1528 o navegante español Álvaro de Saavedra tamén rexistrou o seu avistamento ao tratar de regresar desde Tidore a Nova España. En 1545 o español Íñigo Ortiz de Retes navegou ao longo da costa norte de Nova Guinea ata o Río Mamberamo preto do cal desembarcou o 20 de xuño, nomeando á illa 'Nueva Guinea'. O primeiro mapa que mostra toda a illa (como illa) foi publicado en 1600 e a mostra como 'Nova Guinea'. En 1606 Luís Vaz de Torres explorou a costa sur de Nova Guinea desde Milne Bay ata o Golfo de Papúa incluíndo Orangerie Bay que chamou Baía de San Lourenzo. A súa expedición tamén descubriu a Illa Basilaki e chamouna Tierra de San Buenaventura, que, foi reivindicada para España en xullo de 1606. O 18 de outubro a expedición chegou á parte occidental da illa, na actual Indonesia, e tamén reclamou o territorio para o rei de España.
miniatura| 250px | left | Nova Guinea de 1884 a 1919. Os [[Países Baixos|Holandeses controlaban a metade occidental de Nova Guinea, Alemaña a parte nordeste, e Gran Bretaña a parte sur oriental]]. Produciuse unha sucesiva demanda europea en 1828, cando os Países Baixos reivindicaron formalmente a metade occidental da illa como Nova Guinea Neerlandesa. En 1883, logo dunha breve anexión francesa de Nova Irlanda, a colonia británica de Queensland anexouse o sueste de Nova Guinea. Pero, as autoridades superiores do goberno de Queensland no Reino Unido revogaron a reclamación, e (formalmente) asumiron a responsabilidade directa en 1884, cando Alemaña reclamou o nordeste de Nova Guinea como protectorado, a Nova Guinea Alemá (tamén chamada Kaiser-Wilhelmsland).
En 1905 o goberno británico transferiu parte da responsabilidade administrativa sobre o sueste de Nova Guinea a Australia (que chamouna "Territorio de Papúa"), e en 1906, transferiu toda a responsabilidade restante a Australia. Durante a primeira guerra mundial, as forzas australianas se incautaron da Nova Guinea alemá, que en 1920 converteuse no Territorio de Nova Guinea, que será administrado por Australia en virtude dunha orde da Sociedade de Nacións. Os territorios baixo administración australiana foron coñecidos colectivamente como os territorios de Papúa e Nova Guinea (ata febreiro de 1942).
Segunda guerra mundial
miniatura|200px | Soldados australianos mostran bandeiras xaponesas capturaron a Kaiapit, Nova Guinea en 1943 A Nova Guinea Neerlandesa e os territorios australianos foron invadidas en 1942 polos xaponeses. Os territorios australianos foron postos baixo administración militar e eran coñecidos simplemente como Nova Guinea. As terras altas, partes do norte e leste da illa convertéronse en campos de batalla clave no Fronte do Suroeste do Pacífico na Segunda Guerra Mundial. A miúdo os papúas brindaron unha asistencia vital ós Aliados, loitando xunto ás tropas australianas, e levando equipo e aos feridos a través de Nova Guinea. Aproximadamente 216.000 xaponeses, australianos e estadounidenses soldados, mariños e aviadores morreron durante a Campaña de Nova Guinea.
Logo da Segunda Guerra Mundial
Tralo retorno á administración civil logo da 2ª Guerra Mundial, a zona australiana era coñecida como o Territorio de Papua-Nova Guinea (1945-1949) e logo como Papúa e Nova Guinea. Aínda que o resto das Indias Orientais Neerlandesas lograron a independencia con Indonesia o 27 de decembro de 1949, os Países Baixos recuperaron o control do oeste de Nova Guinea.
Durante a década de 1950 o goberno holandés comezou a preparar a Nova Guinea Neerlandesa para a plena independencia e permitiu eleccións en 1959; o elixido Consello Nova Guinea asumiu o cargo o 5 de abril de 1961, o Consello decidiu o nome de Papúa Occidental para o territorio, xunto cun emblema, bandeira, e o himno para complementar os dos Países Baixos. O 1 de outubro de 1962, os holandeses entregaron o territorio á Autoridade Executiva Temporal das Nacións Unidas, ata o 1 de maio de 1963, cando Indonesia tomou o control. O territorio foi renomeado como West Irian e logo Irian Jaya. En 1969 Indonesia, baixo o Acordo de Nova York de 1962, organizou un referendo chamado Lei de Libre Elección, na que os líderes tribais de Papúa chegaron a un consenso para continuar a unión con Indonesia.
miniatura|left | Mapa de Nova Guinea, cos nomes de lugares que se utilizaban en Inglés na década de 1940 Houbo resistencia á integración e a ocupación indonesia, tanto a través da desobediencia civil (por exemplo, o uso da bandeira) xa a través da formación do Organisasi Papúa Merdeka (OPM, ou Movemento Papúa Libre) en 1965. Amnistía Internacional estimou que máis de 100.000 papúas, unha sexta parte da poboación, morreron como resultado da violencia patrocinada polo goberno indonesio contra os cidadáns de Papúa Occidental.
Desde 1971, o nome de Papua Nova Guinea utilizouse para o territorio australiano. O 16 de setembro de 1975, Australia outorgou plena independencia a Papúa Nova Guinea.
En 2000, Irian Jaya foi renomeada oficialmente "A Provincia de Papúa" e foi aprobada unha Lei de Autonomía Especial en 2001, A Lei estableceu unha Asemblea Popular de Papúa (MRP) con representantes das diferentes culturas indíxenas de Papúa. O MRP estaba facultado para protexer os dereitos dos papúas, elevar o status das mulleres en Papúa, e aliviar as tensións relixiosas en Papua, foron asignadas subvencións en bloque para a aplicación da lei, 266 millóns de $ en 2004. Os tribunais indonesios na aplicación da Lei de Autonomía Especial bloquearon a creación de subdivisións de Papúa: aínda que o presidente Megawati Sukarnoputri foi capaz de crear unha provincia separada Papúa Occidental en 2003 como feito consumado, os plans para unha terceira provincia no oeste de Nova Guinea foron bloqueados polos tribunais. (King, 2004, p. 91) Os críticos argumentan que o goberno de Indonesia mostrouse contrario a establecer ou emitir varios regulamentos de desenvolvemento, para que as disposicións legais da autonomía especial podéranse por en práctica, e como resultado a autonomía especial en Papúa fallou.
Canibalismo
Nova Guinea é popularmente coñecida polo ritual do canibalismo que era practicado por algúns grupos étnicos. Son os últimos grupos no mundo que dicían participar en actos antropófagos no pasado recente. Na área de Asmat, no suroeste de Papúa, puido terse practicado ata principios dos anos 1970. Entre a xente Fore en Papúa Nova Guinea, o canibalismo ritual producía á extensión do kuru, impulsando a administración australiana a proscribir a práctica en 1959.
O canibalismo podería aparecer en Nova Guinea debido á escaseza de fontes de proteínas. As colleitas tradicionais de taro e Pataca doce, son baixos en proteína comparada co trigo, e os únicos animais comestibles dispoñibles eran pequenos e pouco apetitosos, como ratos, arañas, e monos.
Margarida de Borbón
O nome de Margarida de Borbón pode referirse a:
Raúl III de Valois
Raúl III de Valois tamén chamado Raúl III de Vexin (por ser da casa condal de Vexin, aínda que nunca foi conde de Vexin) ou Raúl de Mantes, finado en 1060, foi conde de Valois. Era fillo de Gautier II o Branco (m. despois de 1017], conde de Vexin e de Amiens. Foi conde entre 1017/1024 e 1038.
Traxectoria
Á morte do seu pai, para preservar o patrimonio familiar, os dous fillos mais vellos (Raúl e Dreux) compartiron os condados. Dreux, o grande, recibiu o Vexin e Amiens e seguiu sendo fiel ao rei Capeto, mentres que Raúl obtivo o Valois e achegouse ao conde de Blois, máis tarde conde de Troyes e Meaux. Durante o seu goberno, o conde de Vermandois apoderouse do condado de Montdidier (excepto Coucy e Ramerupt), pero Raúl III arrebatoullo.
Casou con Adela de Breteuil, filla de Gilduíno, señor de Breteuil, vizconde de Chartres, e de Emmelina. Tiveron a:
Castelán belizense
O castelán belizense é a variedade da lingua castelá falada en Belize. É semellante ao castelán caribeño, andaluz e canario. Malia que o inglés é a única lingua oficial de Belize, o castelán é a lingua común da maioría da poboación (62,8%), e 174 000 persoas (43% dos belizenses) falan algunha variedade de castelán como lingua nai.
Historia
A presenza da lingua castelá en Belize data do período do vicerreinado. A guerra de castas do Iucatán ofreceu a primeira poboación castelanfalante en Belize. Dos seis distritos que conforman a nación, tres son castelanfalantes por excelencia: Cayo, Corozal e Orange Walk. Tanto corozalenses como orangewalkenses descenden deses iucatecos que atoparon refuxio en chan belicense, mentres que os cayenenses descenden de guatemaltecos e salvadoreños, principalmente. O resto dos distritos posúen poboación castelanfalante tamén, aínda que en menor proporción. Este país formaba parte de España, que autorizou o estabelecemento de colonos do Reino Unido de Gran Bretaña, quen o incorporou como colonia cando os territorios centroamericanos se independizaron de España.
Juan de Borbón
O nome de Juan de Borbón pode referirse a:
Asia (filme)
Asia (en אסיה) é un filme israelí de 2020 dirixido por Ruthy Pribar e protagonizado por Alena Yiv e Shira Haas. O filme estreouse en liña no Festival de Cinema de Tribeca (por mor da pandemia de COVID-19), onde gañou o premio á mellor actriz (Shira Haas), á mellor fotografía (Daniella Nowitz) así como o premio Nora Ephron (Ruthy Pribar). Despois de gañar o premio ó mellor filme na 30ª edición dos Premios da Academia Israelí (Premios Ophir), foi automaticamente escollido como candidato de Israel para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. O filme gañou oito premios máis da Academia Israelí (Premios Ophir) dun total de doce nomeamentos. Menemsha Films conseguiu os dereitos de distribución en América do Norte en xuño de 2020, e anunciou a súa estrea en Film Forum de Nova York en 2020.
Sinopse
Asia é unha muller de trinta e cinco anos que vive en Xerusalén coa súa filla Vika e traballa como enfermeira nun hospital.
Valentiniano II
miniatura|260px|Soldo coa imaxe de Valentiniano IIFlavius Valentinianus, (Aquincum na Panonia Inferior, 371 - Vienne, Galia, 392) foi un emperador romano, fillo do tamén emperador Valentiniano I e da súa segunda esposa Xustina. Foi emperador dende o ano 375 ata o 392.