cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bágoa
Curiosidade
A expresión popular derramar lágrimas de crocodilo usada para dicir que alguén chora sen razón ou por finximento, xurdiu dun feito real que acontece cos crocodilos. Cando o animal come unha presa, faino sen mastigar, engulíndoa directamente. Para isto, abre a mandíbula de tal forma que comprime a glándula lacrimal, localizada na base da órbita, o que fai que os réptiles choren. Outra hipótese é, simplemente que esa secreción mantén húmidos os ollos cando están fóra da agua.
Escleroloxía
A escleroloxía é un suposto método de diagnóstico da medicina alternativa consistente no estudo das marcas e liñas no branco dos ollos, en relación coa saúde e a patoloxía (a diferenza da iridoloxía, que estuda o iris). Segundo os seus partidarios, as escleróticas dos ollos mostran información significante sobre o estado actual de saúde do individuo. Os escépticos considérana unha pseudociencia.
Sclerologia
Mike Woodson
Xogador
Woodson xogou ao baloncesto universitario nos Indiana Hoosiers, sendo un protexido de Bobby Knight. Foi seleccionado na 12ª posición do Draft da NBA de 1980 polos New York Knicks, e xogou na liga entre 1980 e 1991.
Adestrador
Woodson substituíu a Terry Stotts coma adestrador dos Hawks antes da tempada 2004-05. Chegou ao equipo tras un período coma asistente de Larry Brown nos Detroit Pistons campións do ano 2004.
Dolores del Río
María de los Dolores Asúnsolo López-Negrete, nada en Victoria de Durango o 3 de agosto de 1904 e finada en Newport Beach o 11 de abril de 1983, foi unha actriz mexicana coñecida como Dolores del Río. A súa carreira de máis de cincuenta anos deulle gran recoñecemento internacional, sendo considerada a primeira estrela latinoamericana en Hollywood  cunha destacada participación no cinema estadounidense nas décadas de 1920 e 1930. Tamén está considerada unha das actrices máis importantes da era de ouro do cinema mexicano nas décadas de 1940 e 1950.
Traxectoria
Foi educada no Convento de San Xosé, en México, e pola súa bela voz,os seus pais enviárona a aprender canto en Parí­s e despois en Madrid. Debutou no cinema en 1925 acadando a popularidade debido á súa fascinante e vigorosa personalidade.
Foi a precursora do uso de traxes de baño de dúas pezas no cinema en 1933, no primeiro filme protagonizado por Fred Astaire. Non obstante, a actriz afirmou que os produtores e directores norteamericanos non lle daban papeis interesantes e que só ao volver a México ao final da década de 1940, tivo súas mellores oportunidades.
Era dunha beleza moi destacada e mesmo aos setenta anos, apenas tiña engurras. A súa pel lisa e o brillo dos cabelos sempre provocaron envexa nas grandes estrelas de Hollywood. Dicía que o segredo da súa xuventude era durmir de 10 a 12 horas cada día, non bebel alcol, non comer alimentos graxos e unha vez por semana alimentarse só de cenouras, zume de laranxa e limón.
En 1946, xa en México, tivo o seu maior éxito no cinema, María Candelaria que recibiu o premio ao mellor filme no Festival de Cannes.
Spy Kids 2: The Island of Lost Dreams
Spy Kids 2: The Island of Lost Dreams (acreditado como Spy Kids 2: Island of Lost Dreams na pantalla) é un filme estadounidense de aventuras e comedia escrito, editado e dirixido por Robert Rodriguez que foi estreado no 2002. Producido por Troublemaker Studios, Elizabeth Avellan e Rodriguez, está protagonizado por Antonio Banderas, Carla Gugino, Alexa Vega, Daryl Sabara, Mike Judge, Ricardo Montalbán, Holland Taylor, Christopher McDonald, Danny Trejo, Cheech Marin, Steve Buscemi, Taylor Momsen, Matt O'Leary e Emily Osment.
Beatriz Sestayo
Beatriz Sestayo Doce, nada en Ferrol o 18 de agosto de 1969, é unha avogada e política galega.
Traxectoria
Licenciada en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, foi elixida deputada no Parlamento de Galicia polo PSdeG nas eleccións autonómicas de 2005, e é concelleira da cidade de Ferrol desde 2007. En decembro de 2014 gañou as primarias do seu partido para ser a súa candidata á alcaldía de Ferrol. Exerceu como tenente de alcalde e concelleira de Servizos Sociais en Ferrol dende 2015 ata a fin da coalición con Ferrol en Común en 2016. Por ser ao mesmo tempo tenente de alcalde en Ferrol e diputada autonómica, foi obrigada a dimitir deste segundo cargo en aplicación dos estatutos do seu partido o 30 de outubro de 2015.
En 2019 foi nomeada xerente da entidade Suelo Empresarial del Atlántico (SEA).
Deus
miniatura|dereita|222px|Creación do [[Sol e da Terra de Michelangelo.]] miniatura|200px|Nome de [[Tetragrama|Iavé en hebreo.]]
O concepto teolóxico, filosófico e antropolóxico de Deus (do latín: Deus) fai referencia a unha deidade suprema. Deus é o nome que se lle dá en galego a un ser supremo omnipotente, omnipresente, omnisciente e persoal en relixións teístas e deístas (e outros sistemas de crenzas) quen é: ou ben a única deidade, no monoteísmo, ou a deidade principal, nalgunhas formas de politeísmo, coma no henoteísmo.
Deus tamén pode referirse a un ser supremo non persoal coma no panteísmo, e nalgunhas concepcións é unha mera idea ou razoamento sen ningunha realidade subsistente fóra da mente, coma nos sistemas materialistas.
A miúdo, Deus é concibido como o creador sobrenatural e supervisor do universo. Os teólogos adscribiron unha variedade de atributos ás numerosas concepcións diferentes de Deus. Entre estas, as máis comúns son omnisciencia, omnipotencia, omnipresenza, omnibenevolencia (perfecta bondade), simplicidade divina, e existencia eterna e necesaria. Deus tamén foi concibido como de natureza incorpórea, un ser persoal, a fonte de toda obrigación moral, e o «maior ser concibible con existencia». Estes atributos foron descritos en diferentes graos polos primeiros filósofos-teólogos xudeus, cristiáns e musulmáns, incluídos Maimónides, Agostiño de Hipona e Al-Ghazali , respectivamente. Moitos destacados filósofos medievais e filósofos modernos desenvolveron argumentos a prol da existencia de Deus. De xeito análogo, numerosos filósofos e intelectuais de renome desenvolveron argumentos en contra.
Exposición
En galego, do mesmo xeito que nas outras linguas romances, a palabra «deus» vén directamente do latín deus, ‘deidade’. O termo latino deriva á súa vez do indoeuropeo *deiwos, da raíz *deiw-, ‘brillar, ser branco’, da que deriva así mesmo o termo grego Ζεύς (Zeus). De feito, a palabra galela deus é idéntica a pronuncia á grega Διός (Deus), forma xenitiva de Zeus (o principal Deus da mitoloxía grega, pai dos "theos", que son os deuses menores). Desta mesma raíz indoeuropea derivan o latín dies (‘día’) e o grego δῆλος (‘visible, patente’). A pesar do seu parecido co termo grego análogo, θεός (theós, ‘deidade, deus’), este deriva da raíz indoeuropea *dhēs-, de significado descoñecido, pero que orixinou en latín palabras de significado inicialmente relixioso como feira ou fanatismo.
miniatura|upright|Porcentaxes de crenza en Deus en Europa. As cores máis escuras denotan un maior culto, mentres que as máis claras marcan unha menor crenza, consecuencia doutras prácticas relixiosas.
A forma indoeuropea *deiw-os aparece en moitas familias indoeuropeas sistematicamente asociado a *pəter (‘pai’) na forma composta *dyeu-pəter. En sánscrito tardío a forma aparece xa como Diaus Pitar, mentres que en grego existe a forma Ζεὺς Πατῆρ (Zeùs Patḗr), análoga á latina Iu Piter (Xúpiter). O latín deus, en outras linguas romances, derivou en deus (galego-portugués), dios en castelán, dieu (francés), dio (italiano), déu (catalán) ou [dumne]zeu (romanés), entre outros.
Nas linguas xermánicas a palabra para designar á deidade provén da raíz protoxermánica *ǥouđan, de onde veñen god (inglés e neerlandés) ou Gott (alemán). Esta raíz derivaría da forma indoeuropea reconstruída *ǵhu-tó-m, proveniente da raíz *ǵhau(ə)-, ‘chamar, invocar’. undefined. A orixe da palabra got é moi antigo, e non se estende cara a ningunha outra familia indoeuropea con excepción da irania. undefined. Hai, tamén, quen asocia a orixe de god coa raíz protoindoeuropea *ghu-to-, e esta de *gheu-, 'verter, facer unha libación', e a súa orixe sería polo tabú de nomear aos deuses cambiando o seu nome polo do rito utilizado.
Uso de maiúsculas
A palabra «Deus» cando se usa por antonomasia —é dicir, cando non se emprega como nome común—, do mesmo xeito que calquera nome propio, escríbese en maiúscula. Escrita así, nunca recibe un artigo e, na gran maioría de casos, tampouco posesivos nin demostrativos. Exemplos: «Creo en Deus»; «Xehová/Alá é Deus»; «Despois de que Deus se manifestase nos seus soños»; etc.
Cando «deus», por outra banda, úsase como substantivo habitual, escríbese en minúscula como calquera substantivo (salvo ao comezo dunha frase ou título). É sempre o caso cando recibe un artigo (definido ou indefinido) ou cando se escribe en plural (xa que en galego, a diferenza dalgúns idiomas como o hebreo, o nome de deus é sempre singular). Exemplos: «Non é un deus vingativo»; «Xehová e Alá son deuses»; «É o deus dos xudeus e cristiáns»; «Os seus deuses abandonáronno»; etc.
Nalgúns casos, aínda que pouco comúns, o nome de Deus (con maiúscula) pode ir precedido por un posesivo ou demostrativo, dependendo do significado e entoación da frase:
- Este deus do que falas vs. Este Deus do que falas ou Este «Deus» do que falas – na primeira opción trátase dun deus en xeral, mentres que na segunda (con entoación na palabra Deus) se refire ao nome de Deus mencionado como tal polo emisor (por tanto, unha cita ou repetición).
Todos os apelativos de advocacións escríbense en maiúscula, por exemplo, o Señor, o Creador, etc. Nos textos relixiosos, os pronomes e adxectivos relativos a Deus tamén se escriben con maiúscula, como fórmula de respecto. Por exemplo, escríbese «El», «O seu», «Ti», «Vós», «Todopoderoso» (tanto como substantivo como adxectivo de Deus), etc. Cando se trata dun uso metafórico, escríbese en maiúscula ou minúscula segundo o caso, por exemplo: «Crese Deus» vs. «Crese un deus».
Concepcións do ser supremo
miniatura|upright|A miúdo Deus é imaxinado como unha forza da natureza ou como un ente consciente que se pode manifestar nun aspecto natural. Tanto a luz como a penumbra son símbolos recorrentes para representar a Deus. A definición máis común de Deus é a dun ser supremo, omnipotente, omnipresente e omnisciente; creador, xuíz, protector e, nalgunhas relixións, providente e salvador do universo e da humanidade.
Sobre esta definición existen variacións.
Deus definido como un ser supremo persoal
Características asignadas en distintas crenzas:
Deus é capaz de insuflar o alento adecuado que permite aos seus adoradores sosteren o sistema de autogoberno que el mesmo define nun compendio de leis, normas e principios catalogados nunha colección de libros definidos como sacros polos seus seguidores, e cuxos redactores humanos declaran ser guiados pola iluminación divina. Ao insuflar ese poder, non causa sufrimento engadido ao sistema de vida rutineiro.
Nas relixións monoteístas ―bajaísmo, cristianismo, islam, xudaísmo, krisnaísmo e sikhismo―, o termo «Deus» refírese á idea dun ser supremo, infinito, perfecto, creador do universo, que é pois, o comezo e o final de todas as cousas. Dentro das características principais deste Deus supremo cóntanse principalmente:
Postulan que Deus é un ser amoroso coa súa creación e xusto e, no cristianismo, que por medio do Espírito Santo pode instrumentalizar a persoas escollidas para realizaren a súa obra e que Deus é ademais intelixencia e pode expresar emocións como alegría, cólera ou tristeza. A obra de Deus sería dar aos seres humanos o agasallo da salvación e a vida eterna. miniatura|upright|Imaxe do deus [[El (deus semítico)|El vencendo a dous leóns, tallado no mango do coitelo cerimonial de Gebel el-Arak. Segundo unha palabra semítica do noroeste, que tradicionalmente se traduce como ‘Deus’, referíndose á máxima deidade. Algunhas veces, dependendo do contexto, permanece sen tradución (quedando simplemente El) para referirse o nome propio de Deus.]]
Algunhas concepcións de Deus céntranse nunha visión deste como unha realidade eterna, transcendente, inmutable e última, en contraste co universo visible e continuamente cambiante. Principalmente, a Deus atribúenlle omnipotencia (todo o pode), omnipresenza (todo o abarca), omnisciencia (todo o sabe), e omnibenevolencia (é absolutamente bo). Con todo, non todos afirman que Deus é moralmente bo. Mentres que algúns consideran que Deus representa o moralmente bo, admitindo que existe unha definición obxectiva do bo e o malo, para outros Deus está por encima da moralidade, ou ten a súa propia definición, de maneira que é bo o que Deus quere que sexa bo. Non todos os seus atributos concordan, aparecendo contradicións que fan aos críticos negaren que Deus poida ter os catro atributos indicados ao tempo. Por exemplo, afírmase que se Deus é o creador omnipotente, omnisciente e o único xuíz, entón ao crear a humanidade, incluídos ateos, pagáns e falsas relixións, sabe como será o seu comportamento e terá que envialos ao inferno. undefined Este Deus non podería, por tanto, ser bo desde o punto de vista de todos os humanos, do mesmo xeito que algúns afirmarán que non todos os humanos son bos desde o punto de vista de Deus. Este, o problema da existencia do mal, é un dos obstáculos expostos polos escépticos para aceptar ese concepto de Deus. Os crentes adoitan alegar o «libre albedrío» dos seres humanos para explicar o mal no mundo, aínda que ese argumento non serve para explicar o mal na natureza (aínda que non está do todo definido o concepto de mal na natureza, pois existe o problema de que, se o ben e o mal é cuestión de opción feita (por liberdade ou razoamento), a natureza carece deste tipo de opcións, simplemente é como é); e por outra banda, os críticos non consideran compatibles a omnipotencia e a omnisciencia de Deus co libre albedrío, alegando que se Deus todo o pode, intervir implicaría obstaculizar a liberdade do ser humano; ou o sabelo todo implicaría tamén que non hai nada dentro da liberdade do ser humano que non estea previamente fixado e devandito. Respecto diso da omnipotencia, contraponse a característica omnibenevolente de Deus, que ao podelo todo non necesariamente o fai, senón que deixa ao ser humano actuar de acordo coa característica libre con que o creou nun inicio e non interfere, xa sexa por apatía ou pracer (o que de novo contradiría a benevolencia de Deus), ou por respecto (nacido da súa benevolencia) á natureza coa que foi creado o ser humano. A teoloxía negativa (ou vía negativa) aduce que non se poden determinar afirmacións concluíntes sobre os atributos de Deus, mentres que os agnósticos consideran que o limitado coñecemento humano non permite obter probas concluíntes de que ou como é Deus. Algúns costumes relacionados co misticismo establecen uns límites ao poder de Deus, ao considerar que a natureza suprema de Deus non deixa lugar á casualidade. A concepción de Deus e as súas características xa sexan do monoteísmo ou politeísmo dependen da tradición dos pobos (ver Trindade, dualismo e henoteísmo).
Deus definido como un ser supremo non persoal
miniatura|150px|O [[Ra (deus)|deus Ra, era deus do ceo, deus do Sol e da orixe da vida segundo a mitoloxía exipcia.]]
Deus como algo supremo, pero non necesariamente como un ser persoal; como un concepto equivalente ao concepto do absoluto Brahman nalgunhas escolas do hinduísmo. Algúns sosteñen que tan só existe unha única definición válida de Deus, mentres que para outros, cabe a posibilidade de que varias definicións de Deus sexan posibles á vez
Títulos
Deus é descrito e referido no Corán e no hadith por certos nomes ou atributos, sendo o máis común Al-Rahman, que significa "O máis compasivo" e "Al-Rahim", que significa "O máis misericordioso". Moitos destes nomes tamén se usan nas escrituras da Fe Bahá'í.
Xénero
O xénero de Deus pode ser visto como un aspecto literal ou alegórico dunha deidade que, na filosofía occidental clásica, transcende a forma corporal. As relixións politeístas adoitan atribuír a cada un dos deuses un xénero, permitindo que cada un interactúe con calquera dos outros, e quizais cos humanos, sexualmente. Na maioría das relixións monoteístas, Deus non ten contrapartida coa que relacionarse sexualmente. Así, na filosofía occidental clásica, o xénero desta divindade única é máis probable que sexa unha declaración analóxica de como os humanos e Deus se relacionan e se relacionan entre si. É dicir, Deus é visto como creador do mundo e da revelación que corresponde ao papel activo (en oposición ao receptivo) nas relacións sexuais.
Deuses no politeísmo
Nas relixións politeístas é unha divindade de personificación masculina, superior aos homes, que se atribúe unha influencia especial, benéfica ou maléfica, nos destinos do Universo.
Deus no monoteísmo
Nun contexto monoteísta, a Deus atribúeselle a omnisciencia, a omnipotencia, a omnipresenza, a bondade perfecta, a divina simplicidade e a existencia necesaria e eterna. Concíbese ademais como acorpóreo, a fonte de toda obriga moral. Estes atributos dánse en diversos graos no Deus xudeu, no cristián e no musulmán.
Moitos filósofos medievais desenvolveron argumentos a prol da existencia de Deus, intentando explicar as contradicións que están implícitas ao se cumpriren todos os atributos listados anteriormente. Por exemplo, afírmase que se Deus é o creador omnipotente, omnisciente e o único xuíz, entón ao crear a humanidade, incluídos ateos e pagáns, sabe cal será o seu comportamento futuro e que terá que envialos ao inferno. Este Deus non pode, xa que logo, ser bo desde o punto de vista de todos os humanos, do mesmo xeito que algúns afirmarán que non todos os humanos son bos desde o punto de vista de Deus. Este, o problema da existencia do mal, é un dos obstáculos expostos polos escépticos para aceptaren ese concepto de Deus. Os crentes adoitan alegar o libre albedrío dos seres humanos para explicaren o mal no mundo, aínda que ese argumento non serve para explicaren o mal na Natureza; e por outra banda, os críticos non consideran compatibles a omnipotencia e a omnisciencia de Deus co libre albedrío, alegando que se Deus é todopoderoso, intervir implicaría obstaculizar a liberdade do ser humano; ou que ao sabelo todo implicaría tamén que non hai nada dentro da liberdade do ser humano que non estea previamente fixado e dito. Respecto diso da omnipotencia, contraponse a característica omnibenevolencia de Deus, que ao podelo todo non necesariamente o fai, senón que deixa ao ser humano actuar de acordo coa característica libre con que o creou nun comezo e non interfire, xa sexa por apatía ou pracer (o que de novo contradiría a benevolencia de Deus), ou por respecto, nado da súa benevolencia, á natureza con que foi creado o home.
Existencia de Deus
miniatura|upright|Porcentaxe de xente en Europa que no ano 2005 afirmaban crer en Deus.
Moitos filósofos e teólogos propuxeron e rexeitaron moitos argumentos a favor e en contra da existencia de Deus. Na terminoloxía filosófica, tales argumentos están asociados a escolas de pensamento sobre a epistemoloxía da ontoloxía de Deus.
Hai moitos temas filosóficos asociados coa existencia de Deus. Algunhas definicións de Deus son tan pouco específicas que é certo que "algo" existe que concorda con tal definición laxa. Outras definicións son aparentemente auto-contraditorias. Os argumentos en favor da súa existencia inclúen normalmente elementos metafísicos, empíricos, indutivos e subxectivos. Os argumentos en contra inclúen normalmente elementos empíricos, dedutivos e indutivos. As conclusións poden posicionarse de formas variadas:
Existen numerosas variantes de tales posicións.
Agnosticismo
O agnosticismo (do grego a: 'non' e gnose: coñecemento) é unha postura relixiosa ou filosófica sobre a relixión consonte á cal a existencia ou non dun deus ou unha mitoloxía de deidades, é descoñecida. Nalgunhas versións (agnosticismo débil) esta falta de certeza ou coñecementos é unha postura persoal relacionada co escepticismo. Noutras versións (agnosticismo forte) afírmase que o coñecemento sobre a existencia ou non de seres superiores non só non é coñecida senón que non é cognoscible. Finalmente hai versións (apateísmo) nas cales se afirma que a existencia ou non de seres superiores non só non é coñecida senón que é irrelevante ou superflua.
En xeral os agnósticos consideran que as relixións, aínda que non son unha parte esencial da condición humana, si o son da cultura e da historia humana. As persoas que profesan agnosticismo non son necesariamente antirrelixiosas, sendo respectuosas con todas as crenzas que proceden dunha reflexión individual e honesta.
Deísmo
O deísmo é a postura que se basea na crenza filosófica nun deus, ser supremo, ou principio establecida pola razón e a evidencia, sen aceptar a información adicional supostamente revelada, tanto a contida en determinados libros, como a Biblia ou o Corán, como a recibida a través de determinadas persoas. O deísta adoita crer nun ser creador ou que estableceu o universo e os seus procesos, pero que non se comunica co ser humano e ao que non se poden elevar pregarias.
Ateísmo
O termo ateísmo pódese referir a dúas actitudes distintas: a indiferenza pola existencia das divindades ou os seus preceptos, e a non crenza na posibilidade ou na realidade da súa existencia.
Lagoa de Guatavita
miniatura|250px|Panorama da lagoa de Guatavita. A lagoa de Guatavita atópase na cordilleira oriental de Colombia, no concello de Sesquilé, ó norte da cabeceira municipal de Guatavita a unha distancia de 75 km ó nordeste de Bogotá, provincia de Almeidas de Cundinamarca. A lagoa está a unha de altitude de 3.100 m.s.n.m. e a unha temperatura de 5 a 11 °C. É unha depresión montañosa de forma perfectamente circular, con preto 700 m de diámetro, rodeada de bosques nativos. Na cordilleira Oriental os lagos paramunos de maior tamaño ocupan comunmente antigos circos glaciares, porén, crese que a depresión da lagoa de Guatavita formouse por un colapso por disolución de estratos salinos, o que concorda coas características xeolóxicas da rexión, onde hai grandes depósitos salinos como os de Zipaquirá, Nemocón e Tausa. esquerda|miniatura|250x250px|Famosa [[balsa muisca evidencia das cerimonias sacras que deron orixe á lenda do Dourado.]]
Deus
Ateísmo
O ateísmo non se usa para designar a quen non cre nun deus particular pero si nalgunha forza sobrenatural ou principio xerador.
O ateísmo escéptico (en contraposición ao ateísmo crente) é unha variedade de ateísmo na que se afirma que a existencia dun ou máis deuses é dubidosa, improbable ou insuficientemente demostrada. Esa vertente corresponde á ausencia de crenza na existencia de divindades e pode ser mellor comprendida cando se compara co ateísmo forte. Tamén se coñece como ateísmo débil (en contraposición ao forte) ou ateísmo negativo (en contraposición ao ateísmo positivo) ou ateísmo implícito (en contraposición ao explícito). Chámase ateísmo escéptico no sentido de que sen probas non se pode dar creto nin sequera ao ateísmo forte. Algúns sosteñen que o non crer nun Deus implica a aceptación deste, situando o ateísmo como unha postura de rexeitamento á crenza dun Deus máis que a unha convicción en si mesma.
Lagoa de Guatavita
A lenda
A lagoa foi unha das máis sacras dos muiscas, xa que alí realizábase o ritual de investidura do novo zipa (Cacique). Segundo conta a lenda, este ía nunha balsa de xunqueiras ricamente adornada; tiña o corpo cuberto integramente con ouro en po; ós seus pés puñan unha gran chea de ouro e esmeraldas para que ofrecese ós deuses e braseiros acesos para queimar unha especie moque; o novo dignatario ía acompañado por catro caciques e cando a balsa chegaba ao centro da lagoa, o pobo que se atopaba nas beiras lanzaba obxectos de ouro e pedras preciosas á auga.
Deus
Outras crenzas
Hai varios sistemas relixiosos nos cales non se menciona nin se estuda a existencia de Deus (budismo, Advaita, discordianismo).
O panteísmo sostén que o universo enteiro é Deus mesmo. Identificáronse elementos de panteísmo nalgúns cultos primitivos de adoración á natureza.
Lagoa de Guatavita
A lenda
Esta é unha das orixes da lenda de El Dorado. A famosa balsa muisca que se exhibe no Museo do Ouro é evidencia de que este tipo de rituais celebrábanse nas lagoas da rexión.
Deus
Posición monoteísta cristiá
miniatura|upright|[[Achamán e os seus varianes en Amazigh insular: Achuhuran, Achahucanac (Deus Grande e Sublime), Achguayaxerax, Achoron, Achaman (o Sustentador dos Ceos e a Terra), era o nome que recibía unha das entidades mitolóxicas divinas nas que crían os antigos poboadores da illa de Tenerife, os guanches. Segundo a mitoloxía, o corpo físico de Achamán era o ceo.]] miniatura|upright|Dentro do [[shivaísmo o Deus Shiva é considerado o supremo.]] Segundo o monoteísmo cristián, o coñecemento da natureza de Deus podería realizarse desde dúas vías: unha ascendente, a partir do que desde a natureza se puidese saber de Deus; e outra descendente, o que supostamente Deus revela. miniatura|upright|Apu Qun Tiqsi Wiraqucha ou o Deus [[Viracocha na cultura incaica, é o creador. En quechua, apuj' significa señor, tiqsi significa fundamento, base, inicio; mentres que wiraqucha provén da fusión de dous vocábulos: wira (metátesis de wari = sol)1 e qucha (contedor de auga, lago, lagoa). Ilustración última de O templo do Sol, de Hergé.]] No seguinte apartado clasifícanse os pretendidos atributos de Deus en función da súa relación co creado:
Atributos non relacionados
Son aqueles atributos divinos que son completamente independentes do que se atribúe como creado.
Lagoa de Guatavita
A lenda
Houbo varios intentos de drenar a lagoa para achar os seus tesouros ocultos, entre os cales os máis importantes foron o do capitán Lázaro Fonte, quen puido extraer varias pezas de ouro fino, e o de Antonio de Sepúlveda no século XVI, quen tamén logrou sacar esmeraldas e pezas de cerámica.
Deus
Espiritualidade
Unha suposta consecuencia da espiritualidade de Deus sería que Deus vive. Vive como un ser moral a semellanza do Homo sapiens, pero en suma perfección. A. Strong afirma:
Infinitude
Deus non está limitado absolutamente por nada, e, por tanto, sería infinito. Infinito en relación co espazo (inmensidade de Deus) ou ao tempo (eternidade de Deus). Con relación ao espazo Deus sería infinito porque está presente en todo lugar e mesmo fóra del; tal atributo estaría relacionado coa omnipresenza. En canto ao tempo sería infinito por ser eterno.
Unidade
Deus sería completamente simple, e nel non habería nin composición nin partes.
Omnipotencia
A omnipotencia de Deus significaría: Control e soberanía sobre todo o feito ou o que pode ser feito.
O Barco da Memoria
miniatura|Cuberta do Hidria Segundo. O Barco da Memoria foi o nome co que se denominou ao barco de vapor Hidria Segundo durante o período no que aloxou a exposición Os Mártires do Mar, unha exposición itinerante organizada pola Consellería de Cultura da Xunta de Galicia para dar a coñecer a represión franquista no tecido asociativo mariñeiro.
A iniciativa, inserida dentro dos actos do Ano da Memoria (2006), comezou o 17 de xullo no porto de Cambados, cun discurso do escritor Manuel Rivas, e rematou o 8 de setembro en Vilagarcía de Arousa. Durante o periplo, no que recalou en dezaoito vilas galegas, a exposición tivo unha afluencia de 31.110 persoas.
Baixo este título realizouse tamén un documental para televisión nunha coprodución entre TVG e Saga TV. Foi dirixido por Marcos Gallego en base ao o traballo do comisario da exposición, Dionisio Pereira. A súa estrea tivo lugar na biblioteca de Pontevedra o 8 de xaneiro de 2007. Foi emitido tamén vía satélite e a través de internet o 17 de febreiro de 2007.
Montañés
miniatura|dereita|350px|[[Linguas de España. En verde o subgrupo lingüístico asturleonés ao que pertence o montañés.]] O cántabro (cántabru), xacando denominado montañés, é unha fala asturleonesa empregada no occidente de Cantabria e nalgunhas zonas dos vales do Pas e o Soba, na parte oriental. É característico, pois, das bisbarras de montaña de Cantabria, e de aquí o seu nome. O cántabro é xa que logo unha variante do asturiano e do leonés.
O cántabro, como tamén o estremeño, ten características comúns tanto co castelán como co diasistema asturleonés, que integra ás variedades lingüísticas coñecidas comunmente polos glotónimos mirandés, asturiano e leonés. Diversas cuestións tales como o substrato, as influencias de adstrato (zona de contacto co éuscaro e forte relación con territorios de fala castelá) a incorporación máis temperá á Coroa de Castela fronte a outros territorios do diasistema, fan que o cántabro adquira certas diferenzas e personalidade fronte ás outras modalidades lingüísticas de devandito diasistema. Con todo, a Unesco considera ao cántabro como un dialecto asturleonés, lingua que incluíu en 2009 no seu "libro vermello" de linguas en perigo como "en perigo claro de desaparición".
O declive do montañés xa sinalado por Pidal e outros autores maniféstase na restrición do seu uso a zonas rurais e a persoas de avanzada idade, ou algunhas voces e localismos xa recollidos no dicionario da Real Academia. Así en Cantabria fálase un castelán común, con algunhas características especiais en zonas onde aínda quedan residuos da fala montañesa, case limitados ao uso dalgunhas palabras concretas (normalmente relacionadas con actividades rurais) e a que nalgunhas zonas de Cantabria (sobre todo as máis próximas a Asturias e no Pas), pronúnciase máis ou menos arbitrariamente a "u" final nos substantivos, adxectivos e participios singulares do acusativo da segunda e cuarta declinacións do latín - sufixo um-, con perda da "m".
Gran parte das características propias do cántabro perdéronse, de maneira que as variedades lingüísticas faladas en Cantabria foron consideradas por algúns autores como dialectos do castelán influenciados polo asturleonés.
Subdialectos
O montañés ten dous subdialectos: o occidental e o oriental. A zona divisoria entre ambas variantes atópase entre o río Saja e o Pas. O dialecto de Pas pertence á variante oriental coa particularidade de manter unha boa conservación.
Everest (homónimos)
Everest refírese normalmente ao monte Everest, a montaña máis alta sobre o nivel do mar, situada no Himalaia, pero tamén pode referirse a:
El día de la Bestia
El día de la bestia (1995) é unha película dirixida polo bilbaíno Álex de la Iglesia, que o consagrou como un dos realizadores de máis éxito do cine español ó conseguir entre outros o Premio Goya á mellor dirección. Un dos logros da película foi conquistar tanto á crítica como ó público, utilizando o xénero da chamada "comedia satánica". Unha comedia delirante á vez que unha visión apocalíptica da fin de milenio.
Sinopse
Un sacerdote español (Álex Angulo) cre que encontrou a mensaxe secreta da Apocalipse segundo San Xoán. Esta mensaxe consiste en que o Anticristo nacerá o 25 de decembro de 1995 en Madrid. Convencido de que debe impedir este nacemento satánico, o cura únese a un mozo afeccionado ó death metal, José María (Santiago Segura), para intentar por tódolos medios encontrar o lugar de Madrid onde terá lugar o evento. miniatura|esquerda|250px|As Torres Kio, un dos escenarios onde se leva a cabo a historia
-891
Outros
Historia ano a ano
El día de la Bestia
Banda sonora
Def Con Dos creou o tema principal da película. Na banda sonora tamén aparecen Ministry, Headcrash, Extremoduro, Ktulu, Negu Gorriak, Eskorbuto, The Pleasure Fuckers, Pantera, Sugar Ray, Parálisis permanente, Siniestro Total e Silmaris.
Savona
Savona (Sann-a en lingua lígur, dialecto savonés, pronunciado "Sanha" con n nasal velar) é unha cidade de Italia, capital da provincia homónima na rexión da Liguria. 100px|right miniatura|dereita|200px|A Torre León Pancaldo, símbolo da cidade de Savona ("A Torretta")
Xeografía e Turismo
Cos seus 61.946 habitantes (2007), foi sempre un porto importante da rexión e é hoxe central de chegada de numerosos cruceiros.
Atópase a 45 km. da capital da rexión, Xénova e ten conexión directa por ferrocarril e estrada (A6 Savona-Torino) con Turín.
Pola súa importancia de tráfico de mercancías e como central de cruceiros, é o segundo porto da Liguria despois de Xénova e figura entre os primeiros de Italia e do Mediterráneo.
É a saída ó mar dunha parte da industria das rexións do Piemonte e da Lombardía e ten unha importante actividade ferroviaria debido ás vías que a atravesan, que se dirixen ata o próximo territorio francés.
Esténdese por unha área de 65 km2, tendo unha densidade de poboación de 953 hab/km2. Fai fronteira con Albissola Marina, Albisola Superiore, Altare, Cairo Montenotte, Quiliano e Vado Ligure, na mesma provincia.
Entre os seus monumentos están a famosa Torretta León Pancaldo, o Cû de Bêu (a vella dársena), a Fortaleza do Priamar, a Catedral e a Capela Sistina, o Prolungamento, a Campanassa (torres medievais) e a Madonnetta.
Historia
Antigo centro dos Lígures Sabacios, a cidade lígur foi aliada de Cartago na segunda guerra púnica contra Roma, entón aliada de Xénova.
Roma someteu finalmente Savona sobre o 180 a.C. e deulle o nome de Savo Oppidum Alpinum.
En épocas romanas Savona suplantou desde fins do segundo século a.C. o rol de Xénova como porto principal da Liguria.
A Savona atribúese a invención do xabón sólido, de feito é interesante notar a relación entre o nome desta cidade e a palabra francesa "savon" (xabón).
Cidades irmás
Savona está irmandada con:
Papamerda subantártico
O papamerda subantártico, Stercorarius antarcticus ou Catharacta antarctica, é unha grande ave mariña da familia dos papamerdas ou palleiras que se alimenta na zona subantártica e antártica e móvese máis ao norte cando non está en época reprodutora. A súa taxonomía é moi complexa e materia de disputa, e hai autores que a dividen en dúas ou tres especies: unha especie das illas Malvinas (S. antarcticus), outra de Tristan da Cunha (S. hamiltoni), e outra subantártica (S. lönnbergi) ; pero para outros son subespecies. Para aumentar a confusión hibrídase tanto con Stercorarius maccormicki coma con Stercorarius chilensis, e todo o grupo foi considerado unha subespecie da palleira grande, que é unha especie restrinxida ao hemisferio norte. Ademais, antes estaba clasificada no xénero Catharacta, pero outros defenden que haxa un único xénero na familia, Stercorarius.
Dieta
Aliméntase de peixes, a miúdo roubados a outras aves (cleptoparasitismo), así como doutras aves, pequenos mamíferos, ovos e prea.
Descrición
Esta é a especie de papamerdas máis pesada, e rivaliza coas gaivotas máis grandes, como o gaivotón (Larus marinus) e gaivota hiperbórea, como a especie máis pesada entre os Charadriiformes, aínda que non é tan grande en lonxitude e envergadura alar. Ten unha lonxitude de 52 a 64 cm, unha envergadura alar de 126 a 160 cm e ten unha masa corporal de entre 1,2 e 2,18 kg. A subespecie S. a. hamiltoni medida na illa Gough, pesou como media 1,43 kg nunha pesada de 9 machos e 1,65 kg nunha pesada de 9 femias. S. a. lönnbergi medida nas illas Chatham pesou como o media 1,73 kg nunha pesada de 30 machos e unha media de 1,93 kg en 32 femias. Esta última é unha das maiores medias de masa corporal nunha colonia de calquera especie viva de ave costeira.
Un estudo de 2016 informou que estes papamerdas poden identificar individuos humanos concretos, o que posiblemente indica que teñen capacidades cognitivas relativamente altas.
Codón
Un codón  é cada unha das agrupacións de tres nucleótidos seguidos (tripletes) que se atopan nos ARNm maduros e que codifican a información para a síntese de proteínas, indicando cada codón un aminoácido ou o final da síntese (codóns de parada). O ARNm maduro está formado por codóns en toda a súa lonxitude agás nos seus dous extremos 5' e 3', que son zonas non codificantes. Aínda que a información xenética se almacena de forma permanente no ADN, esta, para expresarse, traspásase primeiro aos ARN durante a transcrición. Cada xene do ADN que codifica unha proteína transcríbese a un ARNm complementario, que é o que será directamente traducido para proteínas nos ribosomas do citoplasma. Por tanto, a información que é directamente descodificada durante a síntese proteica é a do ARNm e non a do ADN, polo que os codóns son tripletes do ARNm e poden levar uracilo.
O código xenético
No código xenético cada aminoácido está codificado por un codón ou varios codóns, pero cada codón codifica sempre o mesmo aminoácido. Dos 64 codóns do código hai 61 que codifican aminoácidos e 3 que son sinais de parada da síntese de proteínas (codóns de finalización ou stop). Como hai só 20 aminoácidos distintos nas proteínas normais e hai 61 codóns para codificalos, o código é redundante, o que se denomina dexeneración do código, o que fai, por exemplo, que un aminoácido como a arxinina poida estar codificado por 6 codóns (CGU, CGC, CGA, CGG, AGA e AGG), pero cada un deses codóns codificará arxinina e só arxinina. O codón AUG codifica para o aminoácido metionina, pero tamén funciona como codón de iniciación da síntese proteica.
Os codóns durante a tradución
Durante a tradución o ARNm entra no ribosoma e expón nel o primeiro codón, o codón de iniciación AUG, e despois vaise movendo, pasando polo ribosoma e expoñendo os sucesivos codóns. No ribosoma cada codón únese ao anticodón dos ARNt que van entrando no ribosoma levando os aminoácidos. Codón e anticodón son complementarios en bases (A con U, e G con C) e establecen entre eles pontes de hidróxeno, de tal xeito que en cada momento da tradución só se pode unir ao ribosoma o ARNt que leve o anticodón complementario do codón do ARNm que está exposto nese momento (o cambaleo no emparellamento de bases dá certa flexibilidade a esta complementariedade dos anticodóns). Ese ARNt levará o aminoácido que segundo o código xenético lle corresponde a ese codón. Os encimas aminoacil ARNt sintetases saben recoñecer un ARNt cun determinado anticodón e "cargalo" co aminoácido axeitado.
Os aminoácidos que traen os ARNt enlázanse formando a proteína. A proteína terá a sucesión de aminoácidos que se corresponde coa sucesión de codóns do ARNm que vai pasando polo ribosoma, polo que a "linguaxe" de nucleótidos do ARNm foi traducida á "linguaxe" de aminoácidos da proteína. Cando o ARNm pasou case todo polo ribosoma chégase a un codón de parada e a síntese proteica remata.
O codón de inicio
miniatura|Esquema dun [[marco aberto de lectura, que inclúe o codón de inicio (ou start) e o de parada (ou stop).]] Este codón é a secuencia que indica á maquinaria celular o lugar no que comeza a tradución do ARN mensaxeiro. No ARNm o codón de inicio ou codón iniciador é o AUG. O codón de inicio non só é un sinal de inicio da tradución, senón que tamén se traduce, polo que, todas as proteínas eucariotas teñen no seu extremo N-terminal unha metionina, que é o aminoácido correspondente a ese codón, aínda que despois poida eliminarse durante o procesamento proteolítico posterior da proteína. En procariotas, dita metionina está modificada como N-formilmetionina.
O codón de parada ou terminación
Tamén se chama de finalización, finalizador, de stop, de terminación ou codón sen sentido. Poden funcionar como codón de parada tres codóns, que son: UAG, UGA e UAA. Son codóns que non codifican ningún aminoácido e utilízanse como sinais para o final da tradución de proteínas, situados no extremo 3' do marco aberto de lectura, antes da zona 3' UTR do ARNm.
Descubriunos Sydney Brenner estudando os mutantes do fago T4, que orixinaban proteínas da cápside máis pequenas do normal, porque un codón normal fora substituído polo codón UAG. Deste modo decatouse de que este codón non codificaba un aminoácido, senón unha pausa (ou parada) na mensaxe xenética.
Os nomes dos tres codóns de terminación fan referencia a mutacións atopadas nas que eles estaban implicados. O UAG, o primeiro descuberto, coñécese como «codón ámbar»; UGA, como «codón ópalo»; e UAA, como «codón ocre».
Un erro da pauta de lectura dun ARNm no ribosoma pode orixinar codóns de parada "ocultos". Estes erros débense a ARNr inestables que esvaran ao expoñer os sucesivos codóns dun ARNm. Segundo algunhas hipóteses estes codóns de parada "ocultos" poderían ser útiles á célula para deter a síntese dunha proteína cando se produce un erro de lectura, xa que esta sería non funcional.
Outros artigos
Kodón
Sestelo, Botos, Lalín
Sestelo é un lugar da parroquia de Botos, no concello dezao de Lalín. Segundo o IGE, a súa poboación no ano 2011 era de 61 persoas (33 homes e 28 mulleres).
Topónimo
O topónimo galego Sestelo é a variante vulgar de Sextullus, diminutivo do antropónimo latino Sextus.
Luís III de Alemaña
Traxectoria
O seu pai herdou o reino de Saxonia desde o 876. Tamén herdou o reino de Baviera do seu irmán máis vello Carlomán á súa morte en 880. Morreu no 882 e todos os seus territorios pasaron ao terceiro dos irmáns, Carlos o Gordo. Naceu no 835, fillo de Luís o Xermánico e de Emma de Altdorf. Foi o segundo dos tres fillos de Luís o Xermánico, que, seguindo o costume franco de dividir o reino entre os seus fillos, cedeu territorios do seu reino aos seus fillos para que adquirisen experiencia no goberno. O fillo máis vello, Carlomán, recibiu Baviera, Luís recibiu Saxonia, e o terceiro fillo, Carlos o Gordo, Alemaña.
Durante a súa mocidade, Luís, ás veces co apoio de Carlos, enfrontouse ás veces loitou co seu pai, pero as sublevacións non foron máis lonxe e sempre se reconciliou co seu pai. Á morte de Luís o Xermánico no 876, o reino dos francos orientais separouse finalmente e os tres irmáns herdaron os seus correspondentes reinos.
O seu tío, Carlos o Calvo, buscou aproveitarse da mocidade de Luís para anexarse as partes occidentais de Lotarinxia, pero a pesar de ter un exército significativamente menor, Luís deuno derrotado na batalla de Andernach.
Luís tamén tivo que tratar coas incursións viquingas, que penetraron no interior e saquearon o reino. Luís derrotou a hoste dos viquingos en Thimeon, pero o seu fillo bastardo Hugo morreu na batalla.
Luís enfermou no 881 e faleceu o 20 de xaneiro do 882. O seu único fillo lexítimo, Luís, morrera aos dous anos ao caer accidentalmente por unha fiestra do palacio, de xeito que á súa morte todos os seus territorios pasaron ao seu irmán Carlos, volvéndose unificar o reino de Alemaña que se dividira pola morte de seu pai.
Estado de Guanajuato
Guanajuato, é un dos 31 estados do México, localizado no centro do país, e facendo fronteira cos estados mexicanos de Xalisco, San Luis Potosí, Zacatecas Durango, Querétaro e Michoacán. A súa área é de 30.589 km² e a súa poboación é de 4 656 760 habitantes. A capital do Estado é a cidade de Guanajuato. A súa principal fonte de renda é a minaría de prata (o Estado posúe unha das maiores reservas mundiais deste mineral), entre outros como estaño, ouro, cobre, chumbo e mercurio.
Ten unha extensión territorial de 30.491 km². Por esta extensión ocupa o vixésimo segundo lugar entre as entidades de México. É maior que Nayarit, Estado de México, Tabasco, Querétaro, Aguascalientes, Colima, Hidalgo, Morelos, Tlaxcala e o Distrito Federal. Se se compara a súa extensión coa doutras entidades, Guanajuato cabe oito veces en Chihuahua e é sete veces máis grande que Tlaxcala.
O estado de Guanajuato conta con 46 municipios e cada un deles ten unha localidade na que se acha a denominada cabecera municipal, onde se asenta o goberno do municipio.
Etimoloxía
A verba Guanajuato remóntase ao século XIII ou XIV, cando os purépechas ou tarascos chegaron e ocuparon o que actualmente é o Estado de Michoacán e a parte sur do Estado de Guanajuato. O pobo purépecha acostumaba bautizar os lugares coas súas características físicas, coa abundancia dalgunha planta ou material en específico. A palabra Guanajuato provén dos vocábulos Kuanasï e Uato da lingua purépecha. O nome significa "Lugar montuoso de ras" ou "cerro de ras". Puxéronlle este nome debido a que os cerros que se encontran arredor da cidade de Guanajuato, aos antigos purépechas pareceulles que tiñan forma de ras.
Historia
O feito máis destacable da historia estatal (e tamén feito nacional importante) foi o acontecido na madrugada do 16 de setembro de 1810, nunha pequena localidade de Los Altos, chamada Dolores (actualmente Dolores Hidalgo). O cura Miguel Hidalgo, guanajuatense nado en Pénjamo, e os seus compañeiros independentistas levantáronse en armas contra o réxime virreinal, lanzando o famoso Grito de Dolores.
Xa consumada a independencia iniciada por Miguel Hidalgo, o territorio converteuse nun estado libre e soberano por decreto do 3 de febreiro de 1824.
Somoza, Botos, Lalín
Somoza é un lugar da parroquia de Botos, no concello dezao de Lalín. Segundo o IGE, a súa poboación no ano 2011 era de 44 persoas (22 homes e 22 mulleres).
Casaqueimada
O topónimo galego Casaqueimada pode referirse a:
Lei de Siebs
A lei de Siebs é unha regra fonolóxica protoindoeuropea que recibe os eu nome do lingüista alemán Theodor Siebs.
República Socialista Soviética de Xeorxia
A República Socialista Soviética de Xeorxia (en xeorxiano: საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა sakartvelos sabch'ota socialist'uri resp'ublik'a; en ruso: Грузинская Советская Социалистическая Республика Gruzinskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika) foi unha das repúblicas que formou a Unión Soviética.
Lei de Siebs
Compárese:
Soiuz TM-21
Soiuz TM-21 foi unha misión espacial tripulada rusa lanzada o 14 de marzo de 1995 mediante un foguete Soiuz U2 desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TM-21, unha Soiuz modelo TM cos cosmonautas Vladimir Dezhurov, Gennadi Strekalov e Norman Thagard (o primeiro estadounidense en viaxar nunha Soiuz ) a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa estación espacial Mir, facer experimentos científicos e manter a estación.
A Soiuz regresou a terra o 11 de setembro de 1995 ás 6:52 GMT, tocando terra a uns 108 km ao nordeste de Arkalyk (Casaquistán).
Ambisagrus
Na relixión galo-romana, Ambisagrus era un deus galo louvado en Aquileia, na Gallia Cisalpina, onde foi identificado con Jupiter Optimus Maximus. Ambisagrus era un deus celta da saraiba, a néboa, o vento e a chuvia.
O nome pode ser un composto do prefixo protocelta *ambi- ('arredor') e a raíz *sagro-.
Cancro de tiroide
O cancro de tiroide é unha enfermidade tumoral que afecta ao tiroide. Abrangue tanto os tumores derivados do tecido tiroide coma tumores alleos que asentan sobre esta glándula.
Causas
Ao igual que outros tumores, existen unha serie de factores de risco que predispoñen a padecer cancro de tiroide. En particular, a radiación na área cervical eleva o risco de padecer este tipo de enfermidade. Tras o accidente de Chernóbil observouse unha maior incidencia deste tumor. Nos individuos que recibiron radioterapia nesta área, tamén hai un maior risco de cancro.
Signos e síntomas
Coma no resto de tumores, os primeiros estadíos da enfermidade poden pasar desapercibidos. Cando o tumor crece pode avultar no pescozo, sendo palpable. Noutros casos comeza a producir síntomas de hipertiroidismo, por hiperfunción da glándula. Cando o tumor xa está avanzado pode manifestarse coma unha metástase nun ganglio linfático ou noutro órgano.