cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
C Sharp
Metas do deseño da linguaxe
O estándar ECMA lista as seguintes metas no deseño para C#:
Saponificación
miniatura|450px|Saponificación dun [[triglicérido na que os ácidos graxos que contén reaccionan con hidróxido de sodio orixinando xabón.]]
A saponificación é un proceso químico no que se forma xabón a partir de graxas. Na saponificación xeralmente faise reaccionar un hidróxido ou base ou álcali (normalmente hidróxido de sodio, NaOH) cun triglicérido. O triglicérido é un éster de tres ácidos graxos co glicerol, que é hidrolizado durante a saponificación liberando os seus ácidos graxos, que reaccionan co metal do hidróxido (sodio no noso exemplo), formando un sal entre o sodio e o ácido graxo ou carboxilato de sodio, que é o xabón. Na saponificación dos triglicéridos, ademais de xabón prodúcese glicerol libre.
Denomínanse substancias "saponificables" a aquelas que se poden converter en xabón. . Os lípidos saponificables son aqueles que poden dar lugar a xabóns, porque son lípidos que conteñen ácidos graxos, tales como triglicéridos, fosfolípidos, esfingolípidos ou glicolípidos. Os lípidos insaponificables non poden orixinar xabóns, como por exemplo o colesterol (un esterol do grupo dos esteroides) ou o caroteno (un terpeno), xa que non conteñen ácidos graxos (os ésteres do colesterol si son saponificables, porque neles o grupo OH do colesterol está esterificado cun ácido graxo, que pode orixinar xabón).
Saponificación de triglicéridos
No proceso tradicional dun paso, o triglicérido é tratado cunha base forte (como a sosa cáustica, NaOH), que acelera a rotura do enlace éster do triglicérido liberando os ácidos graxos, que forman o sal (carboxilato sódico, o xabón) e glicerol. Este proceso é o principal método industrial de producir glicerol. Se é necesario, os xabóns poden ser precipitados por con cloruro sódico saturado. O valor de saponificación é a cantidade de base requirida para saponificar unha graxa simple. Na fabricación dos xabóns os triglicéridos son moi purificados, pero outras saponificacións inclúen outras hidrólises básicas de triglicéridos non purificados, por exemplo a conversión das graxas de cadáveres en adipocera. Este proceso de formación de adipocera é máis frecuente cando a cantidade de tecido adiposo do cadáver é grande, e os axentes de descomposición do cadáver están ausentes ou son escasos, e o terreo do enterramento é especialmente alcalino, húmido e anaerobio.
Mecanismo da hidrólise básica
O mecanismo da reacción por medio do cal os ésteres son escindidos pola base implica unha substitución ácida nucleofílica. O anión hidróxido únese (ou "ataca") o grupo carbonilo do éster. O produto inmediato é un ortoéster: Nesta fase, o ortoéster pode facer dúas cousas: volver a formar o carbonilo orixinando ou ben o hidróxido ou ben o alcóxido. A primeira posibilidade orixina as substancias iniciais, polo que é improdutiva (pero explica que a saponificación é en realidade un equilibrio). Se o que se produce é a segunda posibilidade, libérase o alcóxido, que xera un ácido carboxílico (o ácido graxo): O alcóxido é máis básico ca a base conxugada do ácido carboxílico, e, por tanto, prodúcese unha rápida transferencia dun protón:
Nun procedemento clásico de laboratorio, o triglicérido trimiristina obtense primeiro extraéndoo da noz moscada (xénero Myristica) con dietil éter. Despois, ten lugar a saponificación do ácido mirístico que contén con NaOH disolto en auga, orixinando o sal sódico do ácido. O ácido pode obterse engadindo ácido clorhídrico diluído.
Aplicacións
A saponificación é importante en moitas tecnoloxías e en moitos aspectos da vida diaria.
Xabóns duros e brandos
Dependendo da natureza do álcali utilizado na súa produción, os xabóns teñen distintas propiedades. O hidróxido de sodio (NaOH) orixina "xabóns duros", e o hidróxido de potasio (KOH) orixina "xabóns brandos".
Xabóns de litio
Os derivados de litio do 12-hidroxiestearato e varios outros ácidos carboxílicos son constituíntes importantes das graxas lubricantes. Nas graxas baseadas no litio, os carboxilatos de litio son espesantes. Os "xabóns complexos" tamén son moi utilizados; e son combinacións de xabóns metálicos, como os xabóns de litio e calcio.
Extintores de lume
Os incendios onde os combustibles son graxas para cociñar e aceites clasifícanse como lumes de tipo F (en Europa/Asia/Australia) ou de tipo K (nos Estados Unidos). Arden producindo maiores temperaturas ca outros líquidos inflamables, facendo que os extintores para lumes de clase B sexan ineficaces. Os líquidos inflamables teñen un punto de inflamabilidade inferior ao do aceite de cociñar. Este tipo de lumes deben ser extinguidos con extintores de "química húmida", que realizan a extinción por saponificación. O axente extintor converte rapidamente a substancia en combustión nun xabón non combustible. Este proceso é endotérmico, polo que absorbe enerxía térmica dos arredores, o que fai decrecer a temperatura dos arredores, ademais de apagar o lume.
Conservación de obras de arte
miniatura|No óleo de Rembrandt [[Lección de anatomía do Dr. Nicolaes Tulp detectouse saponificación.]] As pinturas ao óleo poden sufrir saponificación co tempo, orixinando un dano visible e deformación nas obras de arte, con formación de grumos e protrusións que dispersan a luz. A capa de fondo das capas de pintura ao óleo xeralmente contén metais pesados en pigmentos como chumbo branco, chumbo vermello ou cinc branco. Se eses metais pesados reaccionan cos ácidos graxos dos aceites da pintura que unen os pigmentos, poden formarse xabóns nunha capa de pintura profunda, que poden despois migrar a capas superiores ata chegaren á superficie da pintura.
O proceso de saponificación nas pinturas aínda non se coñece totalmente. A saponificación non ocorre sempre en todas as pinturas antigas, aínda que conteñan as materias necesarias para que se produza. Non se sabe que é o que desencadea o proceso, nin se pode ser detido unha vez comezado. Actualmente, o único método de restauración que se pode aplicar é retocar a pintura.
Dárdano
O antropónimo Dárdano pode referirse a:
Arista Records
No mes de xullo de 2018 Sony resucitou Arista Records con David Massey como presidente. Xunto con Columbia, RCA e Epic, Arista é un dos catro selos principais de Sony.
Gordon Gould
Gordon Gould, nado en Nova York o 17 de xullo de 1920 e finado na mesma cidade o 16 de setembro de 2005, foi un físico estadounidense ao que se lle atribúe a invención do láser. A súa historia foi ben coñecida por mor dunha disputa coa oficina de patentes e marcas rexistradas de Estados Unidos, para obter patentes para o láser e outras tecnoloxías relacionadas con este, cuxa contenda durou uns 30 anos. De igual xeito querelouse contra os fabricantes de láser para facer cumprir as patentes que conseguiu posteriormente.
O Monte, Uriz, Begonte
O Monte é un lugar da parroquia de Uriz no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 36 habitantes (20 homes e 16 mulleres).
Huelva
Huelva é unha cidade e concello español, capital da provincia de Huelva, en Andalucía. Está situada na costa suroeste de España, na confluencia dos ríos Tinto e Odiel, que forman a Ría de Huelva. O municipio ten unha extensión de 149 km², e a súa poboación en 2010 era de 149.310 habitantes.
Xeografía
Huelva atópase localizada nunha pequena península confluencia dos ríos Tinto e Odiel, na chamada terra chaira pertencendo á conca do Guadiana. Está situada a escasos quilómetros do mesmo, do que o separan unha ría e varias illas. Os dous ríos fusiónanse no punto coñecido como Punta do Sebo (ou Península de Huelva ou Anicoba). A altitude media varía desde os cero aos cincuenta e catro metros sobre o nivel do mar.
Clima
O clima é moi benigno, pois é de transición entre subtropical (de variedade bética) e temperado (de variedade mediterránea). A temperatura é suave grazas a ter preto o mar, posto que a súa brisa arrefría o caloroso clima.
Historia
O poboamento onubense comeza a ter grande importancia na Idade de Bronce, adquirindo o seu auxe durante a civilización tartéssica (en torno aos séculos VIII e VI antes de Cristo). En séculos posteriores comezan a chegar comerciantes fenicios e gregos. Durante a época romana, o lugar que corresponde á provincia é chamada Beturia (entre o Betis, o Guadalquivir, e o Anas, o Guadiana), está poboado polos celtici, e máis tarde existe Onuba Aesturiana. Durante a época visigoda ten maior importancia a localidade de Niebla. Ao conquistar a cidade os musulmáns, chámana Welba. A cidade é reconquistada por Afonso X o Sabio. En 1873, as minas de Riotinto converten a Huelva nun importante porto. Os novos polígonos industrias do século XX fan que Huelva aumente considerablemente a súa poboación.
Economía
As principais industrias onubenses son as relacionadas coa química e a pesca (Huelva conta cun importante porto pesqueiro, unha ampla frota e unha longa tradición mariñeira). O marisco e peixe onubenses gozan dunha significativa fama. O porto de Huelva é un dos de maior actividade de España, grazas a construcións portuarias de finais do século XX.
Tokyo Fiancée
Tokyo Fiancée é un filme belga de drama e romance escrito e dirixido por Stefan Liberski. Está baseada na autobiografía homónima de Amélie Nothomb. Conta a historia dunha rapaza belga de 21 anos, Amélie (Pauline Étienne), que ten un romance con Rinri (Taichi Inoue), un mozo xaponés de Toquio. Coñécense cando ela ofrece clases de francés nun taboleiro. O filme foi escollido para a súa estrea na sección de Mundo Contemporáneo do Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2014. Recibiu tres nomeamentos ós Premios Magritte.
Sambuca Pistoiese
Sambuca Pistoiese é un concello italiano da provincia de Pistoia, na rexión da Toscana. Ten 1.693 habitantes (en 2007) e esténdese por unha área de 77 km², cunha densidade de poboación de 22,3 hab/km². A altura media do concello é de 504 metros.
Fai fronteira cos concellos de Camugnano (BO), Cantagallo (PO), Castel di Casio (BO), Granaglione (BO) e Pistoia.
Madame d'Aulnoy
Marie-Catherine le Jumelle de Barneville, baronesa d'Aulnoy, nada en Barneville-la-Bertran o 14 de xaneiro de 1651 e finada en París o 13 de xaneiro de 1705, foi unha escritora francesa coñecida polos seus contos de fadas e polo seu relato da viaxe a España. Cando chamou as súas obras contes de fées ("contos de fadas"), orixinou a expresión que agora se emprega xeralmente para o xénero.
Traxectoria
Nada en Barneville-la-Bertran, preto de Bourg-Achard (Eure), pertencía a unha familia nobre (era sobriña de Marie Bruneau des Loges) e en 1666 casou cun parisiense trinta anos máis vella ca ela e de extracción dubidosa, François da Motte, barón de Aulnoy. O barón era un librepensador e un coñecido xogador que perdeu unha gran parte da súa fortuna. Tiveron cinco fillos.
En 1669 o barón de Aulnoy foi acusado de traizón, pero as acusacións demostráronse falsas e dous homes implicados nas mesmas foron executados, entre eles o amante da baronesa de Gudanne, a nai de Marie-Catherine. Fuxiu do país refuxiándose en Inglaterra e hipoteticamente en 1675 foi a España, onde podería reunirse coa súa nai, permanecendo alí ata 1685, ano en que puido regresar a Francia grazas ao perdón concedido por Luís XIV tendo en conta os servizos que prestou á coroa. De Madame d'Aulnoy non se sabe moito, mais suponse que tamén viaxou por Inglaterra; se estivo en España é cuestión discutida, posto que a súa Relation d'un voyage en Espagne pareceu falso e inventado a Raymond Foulché-Delbosc, grande especialista en literatura de libros de viaxes, aínda que outros críticos como Arturo Farinelli, Storer, Mazon, o duque de Maura e Agustín González de Amezúa considérano certo, por máis que a baronesa esaxerase con frecuencia, inventase nalgunhas ocasións, adornase noutras o que lembraba con bastante distancia e en non poucas ocasións reelaborase informacións indirectas xa de seu nesgadas e testemuños doutros viaxeiros. En 1681 quedou viúva.
Madame d'Aulnoy fixou a súa residencia de novo en París en 1690, onde o seu salón literario se converteu nun dos máis populares do seu tempo, sendo visitado polos principais aristócratas e príncipes. Durante os seguintes trece anos publicou tres pseudomemorias, dúas coleccións de contos de fadas e tres novelas históricas. Gañouse unha reputación como historiadora e recompiladora de contos de fóra de Francia e foi admitida como membro da paduana Accademia dei Ricovrati co sobrenome da musa da historia, Clío. Cento cincuenta anos máis tarde historiadores mellor documentados denunciaron os seus escritos como fraudulentos. Na Francia e a Inglaterra da época os seus libros eran considerados como un simple entretemento, un sentimento reflectido nas críticas deste período. O intento de facer unha historia seria das guerras cos Países Baixos de Luís XIV de Francia non tivo tanta fortuna.
As súas obras máis populares foron os seus contos de fadas e as súas historias de aventuras en Les Contes des Fées e Contes Nouveaux ou Les Fées a la Mode A diferenza dos contos populares de Charles Perrault, d'Aulnoy contaba as súas historias dunha forma máis coloquial, tal e como se contaron no salón. Estas historias non eran en absoluto axeitadas para nenos e estaban destinadas máis ben aos lectores adultos da sociedade galante; moitas das edicións inglesas eran distintas do orixinal. Na maioría dos seus contos figuran protagonistas femininas activas.
Condado de Surrey
miniatura|300px|Mapa do condado de Middlesex. O Condado de Surrey (en inglés County of Surrey) é o condado oriental dos tres condados que forman parte da organización territorial de Xamaica.
Parroquias
Contén as seguintes parroquias (parishes en inglés):
Semuncia
miniatura|[[Moeda romana dunha semuncia, ca.215-211 a. de C. Anverso: cabeza de Mercurio con pétaso alado, ollando á dereita. Reverso: proa de barco, con ROMA enriba. Peso: 5,1 g. Diámetro: 20 mm.
]] miniatura|Semuncia de Roma [[Circa|ca. 217-215 a. de C. Anverso: cabeza feminina torreada e drapeada. Reverso: xinete con látego, coa lenda ROMA embaixo. Diámetro: 20 mm. Peso: 6,08 g. ]] A semuncia (voz latina; en galego: "media onza") foi unha moeda da Antiga Roma de bronce co valor da cuarta parte dunha onza romana ou uncia, ou da vinte e catroava parte dun ás, emitida na época da República.
Previamente á súa amoedación, era tamén unha unidade ponderal, coa mesma equivalencia respecto da uncia e da libra como unidades de peso.
Historia
A existencia desta moeda correspóndese coa segunda parte do século III a. de C., cos primeiros momentos das emisións republicanas de moedas de bronce fundidas, de cuxas series era o valor máis baixo (coa excepción da quartuncia -1/4 de uncia-, que non tivo un carácter regular dentro do sistema monetario).
Di Varrón acerca do seu valor:
Ocasionalmente aparece asociada ás marcas Σ ou S nos seus anversos, como indicativa do seu valor.
Os tipos máis comúns dos seus anversos foron a cabeza de Mercurio ou a representación dunha landra; en tanto que na maioría dos seus reversos se amosa un caduceo ou a tradicional proa de barco baixo a lenda ROMA, característica das emisións romanas de bronce desta época. Con todo, tampouco é infrecuente a aparición de motivos diversos.
A semuncia déixase de emitir arredor do ano 210 a. de C., coincidindo coa aparición do denario. Ademais da propia cidade de Roma, foi tamén cuñada en diversas cidades da Península Itálica.
Bacterias redutoras de sulfato
miniatura|dereita|[[Desulfovibrio vulgaris é a especie de bacteria redutora de sulfato mellor estudada; a barra a parte superior é de 0,5 micrómetros.]] As bacterias redutoras de sulfato son as bacterias (aínda que tamén fan o mesmo algunhas arqueas) que poden obter enerxía oxidando compostos orgánicos ou hidróxeno molecular (H2) mentres que reducen o sulfato a sulfuro de hidróxeno (H2S). Podería dicirse que estes organismos "respiran" sulfato en vez de oxíxeno nunha forma de respiración anaerobia, usándoo como aceptor de electróns.
As bacterias redutoras de sulfato teñen unha antigüidade de 3.500 millóns de anos (Ma) e considérase que están entre os microorganismos máis antigos, que contribuíron a establecer o ciclo do xofre pouco despois de que xurdise a vida na Terra.
Moitas bacterias reducen pequenas cantidades de sulfatos para sintetizar compoñentes celulares que conteñan xofre; o que se denomina redución asimiladora do sulfato. Ao contrario, as bacterias redutoras de sulfato que se consideran neste artigo reducen o sulfato en grandes cantidades para obter enerxía e expulsan o sulfuro resultante como residuo; isto denomomínase redución disimilatoria do sulfato. Usan o sulfato como aceptor de electróns terminal da súa cadea de transporte de electróns. A maioría destes organismos son anaerobios; porén, hai exemplos de bacterias redutoras do sulfato que son tolerantes ao oxíxeno. En condicións oxixenadas estas bacterias cambian á respiración aerobia en vez de reducir o sulfato.
A maioría das bacterias redutoras de sulfato poden tamén reducir outros compostos de xofre inorgánicos oxidados, como sulfitos, tiosulfatos, ou xofre elemental (que é reducido a sulfuro de hidróxeno).
Ademais, hai bacterias redutoras de sulfato que poden reducir fumarato, nitrato e nitrito, ferro (Fe(III)) e algúns outros metais, dimetil sulfóxido e mesmo oxíxeno.
Importancia ecolóxica e marcadores
O sulfato está amplamente presente na auga de mar, sedimentos, ou auga rica en materia orgánica en descomposición. As bacterias redutoras de sulfato son comúns en ambientes anaerobios nos que colaboran na degradación de materia orgánica. Nestes ambientes anaerobios, as bacterias fermentadoras extraen enerxía de moléculas orgánicas grandes; os compostos resultantes máis pequenos como ácidos orgánicos e alcohois son despois aínda máis oxidados por microorganismos acetóxenos e metanóxenos e as bacterias redutoras de sulfato competidoras.
miniatura|dereita|190px|Lodos dunha lagoa; a cor negra débese aos sulfuros de metais que resultan da acción das bacterias redutoras de sulfato. O sulfuro de hidróxeno tóxico é un produto residual das bacterias redutoras de sulfato; o seu cheiro a ovos podres adoita ser un marcador da presenza de bacterias redutoras de sulfato na natureza. As bacterias redutoras de sulfato son responsables dos cheiros sulfurosos das marismas salobres e planicies lodosas. Gran parte do sulfuro de hidróxeno reaccionará con ións metálicos na auga para producir sulfuros de metais. Estes sulfuros de metais, como o sulfuro ferroso (FeS), son insolubles e a miúdo negros ou marróns, dándolle unha cor negra ao lodo.
Durante o evento de extinción do Permiano–Triásico (hai uns 250 millóns de anos parece que ocorreu un grave evento anóxico no que estas formas de bacterias se fixeron dominantes nos ecosistemas oceánicos, producindo copiosas cantidades de sulfuro de hidróxeno.
Usos
Algunhas bacterias redutoras de sulfato poden reducir hidrocarburos como o benceno, tolueno, etilbenceno e xileno, e foron usadas para limpar solos contaminados. O seu uso foi tamén proposto para limpar outros tipos de contaminación.
As bacterias redutoras de sulfato considéranse unha posible forma de tratar as augas da drenaxe ácida de minas que producen outras bacterias.
Problemas causados polas bacterias redutoras de sulfato
En enxeñería, as bacterias redutoras de sulfato poden crear problemas cando as estruturas metálicas son expostas a auga que contén sulfato: A interacción da auga e o metal crea unha capa de hidróxeno molecular na superficie do metal; entón as bacterias redutoras do sulfato oxidan o hidróxeno mentres que xeran sulfuro de hidróxeno, que contribúe á corrosión.
O sulfuro de hidróxeno xerado por estas bacterias tamén xoga un papel na corrosión por sulfuro bioxénica do formigón. Tamén ocorre no cru con moitas impurezas sulfurosas.
Algunhas bacterias redutoras de sulfato xogan un papel na oxidación anaerobia do metano:
Unha importante fracción do metano formado polos metanóxenos baixo o leito do mar é oxidado polas bacterias redutoras de sulfato na zona de transición que separa a metanoxénese da actividade de redución do sulfato nos sedimentos. Este proceso é tamén considerado un importante sumidoiro do sulfato en sedimentos mariños.
En fluídos de fractura hidráulica usados para fraccionar formacións de lousas para recuperar o metano e hidrocarburos, a miúdo engádense compostos biocidas á auga para inhibir a actividade microbiana das bacterias redutoras do sulfato para evitar, entre outras cousas, a oxidación do metano e a xeración de sulfuro de hidróxeno. Isto minimiza as perdas potenciais na produción.
Bioquímica
Antes de poder utilizar o sulfato como aceptor de electróns, este debe ser activado. Isto faino o encima ATP-sulfurilase, que usa a ATP e o sulfato para crear adenosine 5'-fosfosulfato (APS). A APS é despois reducida a sulfito e a AMP. O sulfito é despois reducido aínda máis a sulfuro, mentres que o AMP é transformado en ADP usando outra molécula de ATP. O proceso conxunto implica un investimento de dúas moléculas do transportador de enerxía ATP, que deben ser recuperados na redución.
Kobanî
Kobanî (en kurdo setentrional; en كۆبانی; en عين العرب‎, "Ain al-"Arab) é unha cidade da gobernación de Alepo, na Siria setentrional, na fronteira con Turquía.
Bacterias redutoras de sulfato
Filoxenia
As bacterias redutoras de sulfato foron tratadas como un grupo fenotípico, xunto coas outras bacterias redutoras do xofre, para propósitos de identificación. Pertencen a varias liñas filoxenéticas diferentes. En 2009, coñecíanse 60 xéneros que contiñan 220 especies de bacterias redutoras de sulfato.
Entre as Deltaproteobacterias as ordes de bacterias redutoras de sulfato son: Desulfobacterales, Desulfovibrionales e Syntrophobacterales. Este é o grupo máis grande de bacterias redutoras de sulfato, cuns 23 xéneros.
O segundo grupo máis grande de bacterias redutoras de sulfato está incluído en Firmicutes, e comprende os xéneros Desulfotomaculum, Desulfosporomusa e Desulfosporosinus.
Kobanî
Como consecuencia da guerra civil siria, a cidade estivo baixo control da milicia kurda das Unidades de Protección Popular dende 2012, e foi asediada polo Estado Islámico a partir do outono de 2014.
Antes da guerra tiña unha poboación de arredor de 45.000 habitantes, a maioría deles kurdos, e con minorías árabe, turcomena e armenia.
Bacterias redutoras de sulfato
Filoxenia
Na división Nitrospirae encóntranse redutores de sulfato no xénero Thermodesulfovibrio.
Dous grupos máis que inclúen bacterias redutoras de sulfato termófilas clasifícanse no seu propio filo, as Thermodesulfobacteria, e en Thermodesulfobium.
Ademais de bacterias hai tamén arqueas redutoras de sulfato en tres xéneros: Archaeoglobus, Thermocladium e Caldivirga. Encóntranse en fontes hidrotermais, depósitos de petróleo e fontes termais.
Squilla
Squilla é un xénero de crustáceos da clase dos malacostráceos, subclase dos hoplocáridos, orde dos estomatópodos, suborde dos unipeltados, superfamilia do esquiloideos e familia dos esquílidos, da que é o seu xénero tipo.
Descrición
O xénero foi descrito en 1787 polo naturalista danés Johan Christian Fabricius.
Especies
Na actualidade recoñécense no xénero as especies seguintes:
Witold Mańczak
Traxectoria
Foi membro da Polska Akademia Umiejętności e da Academia Polaca de Ciencias. No seu traballo destacan as chamadas leis de Mańczak.
Abbiategrasso
dereita|miniatura|Castelo Visconti.
Historia
O topónimo en Lombardo é Bià, aínda que non ten carácter oficial. A orixe do lugar remóntase á época romana, aínda que hai constancia de asentamentos galos do século VI a.c.. O primeiro documento no que aparece o nome actual data de 1304, baixo a forma Abiate qui dicitur Grasso.
É un concello agrícola, no que predomina o cultivo do arroz e o millo. Só o 16 % do territorio comunal está urbanizado.
808
Outros
Historia ano a ano
ILiKETRAiNS
iLiKETRAiNS é unha banda de post-rock procedente de Leeds, Inglaterra. Teñen un contrato asinado coa Beggars Banquet Records, a pesar de que o seu EP de debut, Progress Reform, foi editado con Fierce Panda Records en xuño do 2006. O primeiro álbum de estudio de iLiKETRAiNS, Elegies to Lessons Learnt, foi lanzado o 1 de outubro do 2007.
Arrotea
O topónimo galego Arrotea fai mención a un terreo que comeza a ser cultivado. Pode referirse a:
George Washington (inventor)
miniatura|dereita|Publicidade do café instantáneo da compañía fundada por Washington.
George Constant Louis Washington, nado en Kortrijk (Bélxica) en maio de 1871 e finado en Mendham, no estado de Nova Jersey, o 29 de marzo de 1946, foi un inventor e home de negocios estadounidense de ascendencia belga e inglesa. Foi principalmente recoñecido polo seu invento do primeiro proceso de fabricación do café instantáneo e pola compañía que fundou para producilo, a G. Washington Coffee Company.
Virusoide
Os virusoides son moléculas de ARN circular monocatenario infectivas sen cápside propia parecidas aos viroides, que para a súa replicación e encapsidación dependen doutro virus de plantas. O seu xenoma está formado por ARN monocatenario circular e é moi pequeno, xa que consta só duns centos de nucleótidos e non codifica proteínas.
Aínda que os virusoides son estudados pola viroloxía, non son considerados virus, senón partículas subvirais. Como dependen doutro virus para poder infectar clasifícanse dentro do grupo máis amplo dos satélites. Nas clasificacións taxonómicas aparecen clasificados como Satélites/ácidos nucleicos satélites/Subgrupo 3: ARNs satélites circulares. Neste grupo están incluídos todos os satélites sen cápside e con ARN monocatenario circular, que son os virusoides. Algúns satélites codifican proteínas da cápside e outros non e poden ter ADN ou ARN segundo a especie (os virusoides son sempre de ARN monocatenario e sen cápside). Na literatura non sempre se distinguiu ben estre os termos virusoide e satélite, de modo que ás veces virusoide pode aparecer utilizado nun sentido amplo referíndose a todos os satélites, pero en realidade na clasificación actual os virusoides son un subgrupo dentro dos satélites.
Exemplos de virusoides son:
Otto von Guericke
Otto von Guericke, nado o 20 de novembro de 1602 en Magdeburg (Alemaña) e finado o 21 de maio de 1686 en Hamburgo, foi un físico alemán.
Traxectoria
Estudou dereito nas universidades de Leipzig e Jena. Logo dedicouse aos estudos de matemática na universidade de Leyden. Desde 1646 desempeñou o cargo como xuíz na cidade de Magdeburg durante trinta anos. Á parte da súa carreira como xurista, a súa paixón foi a física.
Estudou os tratados de Blaise Pascal e Evangelista Torricelli sobre a presión atmosférica. En 1654, Von Guericke fixo unha espectacular demostración da inmensa forza que a atmosfera podía exercer. Mostrou que cando dous hemisferios de cobre de 50 centímetros de diámetro perfectamente axustados eran unidos de maneira que formasen unha esfera e facíase o baleiro no seu interior, dous tiros de oito cabalos cada un non podían separalos. Noutro experimento máis inmediatamente relacionado coa historia da máquina de vapor mostrou que cando se creaba un baleiro parcial baixo un émbolo de grandes dimensións introducido nun cilindro, a forza sumada de cincuenta homes non podía evitar que a presión atmosférica levase o émbolo ao fondo do cilindro.
Puido comprobar que o son non pode propagarse no baleiro. Para demostrar os efectos da presión atmosférica ideou o experimento cos hemisferios de Magdeburg en 1654 ante a Dieta Imperial de Ratisbona.
Tamén fixo investigacións sobre electrostática. Observou que se producía unha repulsión entre corpos electrizados logo de ser atraídos. Ideou a primeira máquina electrostática e sacou faíscas dun globo feito de xofre, o cal levoulle a especular sobre a natureza eléctrica dos lóstregos.
En astronomía foi un dos primeiros en afirmar que pode predicirse o retorno dos cometas.
En 1672 publicou a súa obra Experimenta nova, ut vocatur Magdeburgica, de vacuo spatio, onde describe o seu soado experimento cos hemisferios de Magdeburgo.
Donato Bramante
Donato d'Augnolo, Donato dei Pascuccio d'Antonio ou Donato dei Angelo dei Antonio, coñecido como Bramante e Bramante Lazzari, nado en Fermignano, no Ducado de Urbino, en 1443 ou 1444 e finado en Roma o 11 de marzo de 1514,  foi un pintor e arquitecto italiano que introduciu o estilo do Primeiro Renacemento en Milán e o Alto Renacemento en Roma, onde a súa obra máis famosa foi o proxecto da basílica de San Pedro.
Urbino e Milán
Bramante naceu en Monte Asdrualdo (hoxe Fermignano), preto de Urbino: aquí, na década de 1460, Luciano Laurana estaba a engadir ao palacio ducal un patio con arcos e outros elementos que parecen ser o verdadeiro toque dunha antigüidade renacida para o palacio ducal de Federico da Montefeltro.
A arquitectura de Bramante eclipsou as súas habilidades como pintor: coñeceu ben os pintores Melozzo da Forlì e Piero della Francesca, quen estaban interesados nas regras da perspectiva e as características ilusionistas da pintura de Mantegna. Ao redor de 1474, Bramante trasladouse a Milán, unha cidade cunha profunda tradición arquitectónica gótica, e erixiu varias igrexas no novo estilo. O duque, Ludovico Sforza, fíxoo virtualmente o seu arquitecto de corte, a partir de 1476, con encargos que culminaron no famoso coro en trompe-l'œil da igrexa de Santa Maria presso San Satiro (1482–1486). O espazo era limitado, así que Bramante fixo unha ábsida teatral en baixorrelevo, combinando as artes pictóricas da perspectiva con detalles romanos. Hai unha sancristía octogonal, coroada por unha cúpula.
En Milán, Bramante tamén construíu Santa Maria delle Grazie (1492-1499); outras obras temperás inclúen os claustros de Sant'Ambrogio, Milán (1497–1498), e algunhas outras construcións menores en Pavía e Legnano. Con todo, en 1499, o seu patrón Sforza foi expulsado de Milán polo exército francés invasor, e Bramante decidiu marchar a Roma, onde xa era coñecido polo poderoso cardeal Raffaele Riario.
Roma
esquerda|miniatura|Templo de [[San Pietro in Montorio]] As súas obras máis destacadas atópanse en Roma. Alí foi axiña recoñecido polo cardeal Della Rovere, que despois se converteu no papa Xulio II.
En Roma a súa primeira obra foi froito do encargo dos Reis Católicos, que para conmemorar a toma de Granada decidiron levantar unha igrexa en honra do apóstolo san Pedro. No lugar en que se cre que foi martirizado construíuse en 1502 o templo de San Pietro in Montorio ou tempietto. Este templo foi case unha especie de proba por parte do papa Xulio II. Está considerado un dos edificios máis harmoniosos do Renacemento. A pesar do seu pequeno tamaño, a construción ten todas as proporcións rigorosas e a simetría das estruturas clásicas, rodeado por finas columnas toscanas, cunha cúpula por riba. Bramante planeou un patio con columnas que o rodease, pero puxéronse en marcha plans máis grandiosos: a basílica de San Pedro. miniatura|Bosquexo da planta da [[basílica de San Pedro, obra de Bramante.]] En novembro de 1503, foi nomeado arquitecto pontificio, levando a cabo dúas intervencións: o chamado Palacio dos Papas e a nova basílica de San Pedro no Vaticano, proxecto este último que só chegou a comezar e que sería máis tarde continuado e modificado por Rafael, Antonio de Sangallo e Michelangelo, para ser concluído no século XVII por Carlo Maderno.
En efecto, o papa Xulio contratou a Bramante para a construción da obra arquitectónica europea máis grande do século XVI: a construción dunha nova basílica de San Pedro. A primeira pedra do cruceiro colocouse con cerimonia o 18 de abril de 1506. Sobreviven moitos debuxos de Bramante, e moitos máis de axudantes seus, o que demostra a extensión do equipo que reunira. A visión de Bramante para San Pedro, unha planta de cruz grega que simbolizaba a sublime perfección para el e a súa xeración (pode compararse con Santa Maria della Consolazione, en Todi, que influíu na obra de Bramante), foi fundamentalmente alterada pola extensión da nave despois da súa morte en 1514. O plan de Bramante prevía catro grandes capelas enchendo os espazos das esquinas entre os transeptos de igual tamaño, cada un deles cuberto por unha pequena cúpula que rodeaba a gran cúpula sobre o cruceiro. Así que o plan orixinal de Bramante era máis romano-bizantino nas súas formas que a basílica que finalmente se construíu.
Ocupado con San Pedro, Bramante tiña pouco tempo para outros encargos. Entre as súas primeiras obras en Roma, antes de emprender a construción da basílica, están os claustros de Santa María della Pace (1504), preto de Piazza Navona. As belas proporcións danlle un aire de gran simplicidade. As columnas da planta inferior están complementadas polas da primeira planta, que alternan con columnas máis pequenas colocadas centralmente sobre os arcos inferiores. Bramante é tamén famoso polo seu revolucionario deseño para o Palacio Caprini en Roma. Este palacio, erixido no rione de Borgo, xa non existe. Foi máis tarde propiedade do artista Rafael, e desde entón coñeceuse como a Casa de Rafael.
Santorio Santorio
Santorio Santorio ou Sanctorius de Padua, nado o 29 de marzo de 1561 en Capodistria e finado o 22 de febreiro de 1636 en Venecia, foi un fisiólogo, físico e profesor italiano. Entre 1611 a 1624, foi profesor en Padua, onde realizou experimentos sobre a temperatura, a respiración e o peso. Santorio estudou o que chamou "transpiración insensíbel" e orixinou o estudo do metabolismo.
Stoner rock
Stoner rock (tamén stoner metal ou stoner doom) é un termo empregado para describir un subxénero do rock que se caracteríza por ter riffs de guitarra graves e lentos. Con grande influencia do rock psicodélico de principios dos anos setenta. Está conectado co rock alternativo.
Historia
100px|miniatura|Folla da marihuana. Ás veces confundido co sludge metal (ambos termos se intercambian frecuentemente debido ás súas similitudes), o stoner rock, frecuentemente chamado desert rock (expresión creada polos pioneiros no estilo, Kyuss), ou bong rock polas referencias obvias ao consumo de THC, caracterízase polo son duro, pesado e afinado en escalas baixas dos instrumentos empregados neste estilo, que provén do hard rock dos anos 1965 a 1973, sendo as súas influencias Jimi Hendrix, Blue Cheer, Mountain, Free, Nazareth ou Cream. O termo stoner rock provén da verba inglesa stoner, que en galego significa o que fuma marihuana. O uso da marihuana se ven asociando ao stoner rock. Isto se debe a que moitas das composicións dentro deste estilo se crearon baixo a influencia desta droga psicodélica. Con todo, non tódolos grupos de stoner rock teñen que ser considerados consumidores desta substancia, e viceversa, xa que, por exemplo, Pantera incluía imaxes da planta do cánnabis nas camisetas das súas xiras, sendo este un grupo de thrash metal.
O stoner rock orixinouse nos Estados Unidos de América a principios da década de 1990, especialmente na cidade de Palm Springs, California. Os californianos Kyuss son considerados os inventores do xénero, aínda que bandas como Masters of Reality e Yawning Man xa experimentaran antes con riffs da década de 1970. Para algúns Kyuss é a única banda netamente stoner, aínda que eles o neguen.
Con todo é un estilo emparentado co grunge, pero non co grunge depresivo e estereotipado, senón con bandas máis escuras como os primeiros Soundgarden, Mudhoney ou Alice in Chains. Hoxe en día existen bandas cunha gran dose de rock clásico, como foi Black Sabbath, con toques de psicodelia e incluso punk e pop. Todos se sustentan en riffs intensos e no son dos grandes do rock clásico da década de 1970. O grupo máis famoso stoner rock é Queens of the Stone Age, aínda que ultimamente se afastaron das súas raíces. Outros grupos de sona son Monster Magnet ou Fu Manchu. Porén, o xénero foise desvalorizando co paso do tempo, especialmente coa fin da década de 1990.
Rock desértico
O stoner rock está moi unido ao rock desértico, ou desert rock, un termo, máis que un xénero musical, co que se asocia, principalmente, ás bandas da escena musical de Palm Desert, California. O seu son se basea nunha importante influencia de música latina, ritmos de percusión repetitivos e elementos de psicodelia.
O termo foi previamente aplicado, nos anos 80, a un tipo de punk psicodélico con influencias de country, que xeralmente evocaban a zonas desérticas, caracterizado por pasaxes instrumentais e letras que fablaban de xente marxinal. Esta xeración de desert rockers estaba centrada na área de Arizona, particularmente en Tucson, a pesar de que moitas bandas tiñan fortes lazos de unión coa escena musical de California, transladárose moitas de elas a cidades coma Os Ánxeles.
Licenciatura en Ciencias da Actividade Física e o Deporte
A Licenciatura en Ciencias da Actividade Física e o Deporte (LCCAFD), é unha licenciatura impartida na facultade de Ciencias da Educación e do Deporte de Pontevedra, da Universidade de Vigo.
Pode considerarse como licenciatura irmá da licenciatura do INEF, que en Galiza se imparte na Universidade da Coruña. Os licenciados en Educación Física poden optar a gran cantidade de saídas laborais, todas elas encamiñadas aos campos do adestramento, da preparación física e por suposto á docencia.
A licenciatura está en proceso de extinción por mor do Plan Bologna. No ano 2009-10 implantouse o Grao de Ciencias da Actividade física e o Deporte.
Abbeville
miniatura|dereita|150px|Abbeville Abbeville é unha cidade francesa do departamento do Somme, na rexión de Picardía.
Tiña 25 439 habitantes en 1999.
Historia
Aparece por primeira vez na historia no século IX como lugar pertencente á abadía de St. Riquier. Máis tarde foi gobernada polos condes de Ponthieu.
Franceses e ingleses turnáronse no territorio ata 1435 cando, polo tratado de Arras, foi cedida ao duque de Borgoña Filipe III, o Bo.
En 1477 foi anexionado por Luís XI de Francia, e durante os séculos XVI e XVII foi gobernado por dúas ponlas ilexítimas da familia real. En 1696 volveu á coroa. Durante o século XVIII a Manufactura Real de Van Robais deu un gran pulo á economía local.
Na segunda guerra mundial a vila foi destruída parcialmente polos bombardeos alemáns e británicos.
Administración
O seu alcalde (2014) é Nicolas Dumont, do Partido Socialista Francés.
Arquitectura
Igrexa gótica de Saint-Vulfran, construída en 1488.
Economía
A economía local baséase na industria téxtil e na refineria de azucre.
Ligazóns externas
Web da cidade, en francés
Ramallide, Uriz, Begonte
Ramallide é un lugar da parroquia de Uriz no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Golfo de Venezuela
Localización
O Golfo está situado no norte de Suramérica, entre a Península Paraguaná do Estado Falcón en Venezuela e a península da Guajira en Colombia e está conectado a Lago de Maracaibo a través dunha canle de navegación artificial de 54 km.. Actualmente hai unha disputa entre Colombia e Venezuela sobre o golfo que non se solucionou, a pesar das negociacións realizadas por unha comisión bilateral durante décadas.
Historia
Foi descuberto polos occidentais en 1499 cando unha expedición comandada por Alonso de Ojeda na que estaba acompañado por Amerigo Vespucci explorou as costas venezolanas recollendo información e nomeando as novas terras, a expedición chegou ao golfo logo de pasar polas Antillas Neerlandesas e da Península de Paraguaná.
As augas territoriais no golfo tamén están en disputa. A disputa fronteiriza aumentou despois da independencia de Colombia e Venezuela de España no século XIX. O imperio español non delimitaba a área porque o grupo indíxena Wayuu ofrecia resistencia na área. O límite terrestre foi finalmente pactado en 1941, pero non o marítimo.
Importancia económica
O principal factor que dá importancia a estas augas é o feito de que conecta o Mar Caribe e o Lago Maracaibo, unha importante fonte de petróleo cru para Venezuela. O golfo, polo tanto, axuda a conectar os pozos e refinerías no Lago Maracaibo aos mercados mundiais.
Merópidos
Os merópidos (Meropidae), coñecidos como abellarucos ou abelleiros, son unha familia de aves que comprende 3 xéneros e 27 especies. A maioría das especies encóntranse en África e Asia, cunhas poucas no sur de Europa e Australia e Nova Guinea. En Galicia atópanse o abellaruco común (Merops apiaster) e, máis raramente, o abellaruco de cara azul (Merops persicus). A familia caracterízase por ter unha plumaxe ricamente coloreada, corpos esveltos, e xeralmene plumas centrais da cola alongadas. Todas as especies teñen longos bicos curvados cara abaixo e ás de tamaño medio a longo, que poden ser apuntadas ou arredondadas. A plumaxe de machos e femias xeralmente é similar.
A maioría dos abellarucos son gregarios. Forman colonias, aniñan en buratos escavados en bancos de area verticais, a miúdo na beira dun río, ou nun chan plano. Como viven principalmentre en colonias, poden verse un gran número de niños xuntos. Os ovos son brancos, e a posta normalmente é de cinco ovos. A maioría das especies son monógamas, e ambos os pais coidan as crías, ás veces coa axuda douros paxaros emparentados da colonia.
Aos abellarucos poden matalos aves de presa, os seus niños son saaqueados por roedores e serpes. Poden portar varios parasitos. Algunhas especies víronse afectadas negativamente pola actividade humana ou a perda de hábitats, pero ningún deles é considerado vulnerable segundo os criterios da Unión Intrernacional para a Conservación da Natureza, e todos están avaliados como en situación "menos preocupante". A súa rechamante aparencia fixo que fosen mencionados por escritores antigos e incorporáronse á mitoloxía.
Taxonomía
Os abellarucos considéranse relacionados con outras familias, como as Coraciidae (carracas entre outros), Upupidae (bubelas) e Alcedinidae (picapeixes ou martiños peixeiros), pero os devanceiros desas familias diverxeron dos abellarucos hai polo menos corenta millóns de anos, polo que o seu parentesco é distante. Os fósiles de abellarucos son escasos. Hai fósiles desde o Plistoceno (desde hai 2 588 000 a hai 11.700 anos) que se encontraron en Austria, e hai outros do Holoceno (desde hai 11.700 anos á actualidade) atopados en Israel e Rusia, pero todos son do actual abellaruco común europeo (Merops apiaster). As opinións varían en canto a cales son os parentes máis próximos dos abellarucos. En 2001, Fry considerou que os picapeixes eran os parentes máis probables, mentres que un amplo estudo publicado en 2008 encontrou que os abellarucos son un grupo irmán de todos os Coraciiformes (Coraciidae, Brachypteraciidae de Madagascar, Todidae do Caribe, Motmotidae e Alcedinidae). Un libro de 2009 apoiou a opinión de Fry, pero un estudo posterior de 2015 indicou que os abellarucos son irmáns dos Coraciidae. Os traballos de 2008 e 2015 ligaban ambos os picapeixes cos motmótidos do Novo Mundo.
Os abellarucos teñen xeralmente un aspecto moi similar, aínda que están normalmente divididos en tres xéneros. O xénero Nyctyornis comprende dúas grandes especies con longas plumas na gorxa, o N. athertoni e o N. amictus, ambos de ás arredondadas, un bordo dorsal da mandíbula superior cristado, orificios nasais con plumas e un estilo de vida relativamene pouco activo. O Meropogon forsteni é o único membro do xénero Meropogon, que é intermdio entre Nyctyornis e os abellarucos típicos, e ten ás arredondadas e unha "barba", pero a parte dorsal da mandíbula superior é máis suave e non teñen plumas nos orificios nasais. Todas as demais especies clasifícanse normalmente no xénero Merops. Algúns teñen estreitas relacións con outros dentro do xénero; por exemplo, o Merops bulocki e o Merops bullockoides forman unha superespecie, pero xéneros que anteriormente se propuxeran, como Aerops, Melittophagus, Bombylonax e Dicrocercus, non foron xeralmente aceptados durante décadas desde que un artigo de 1969 os uniu na disposición actual nun só xénero, Merops.
Especies en orde taxonómica
miniatura|upright|[[Nyctyornis amictus]]
A familia dos abellarucos comprende as seguintes especies:
Algunhas autoridades dividen Merops orientalis en tres especies, unha asiática, Merops orientalis, outra de Arabia, M. cyanophrys, e outra africana, M. viridissimus.
Un estudo de 2007 de ADN nuclear e mitocondrial deu lugar a unha posible árbore filoxenética, aínda que a posición do Meropogon forsteni parece anómala, xa que aparece entre as especies de Merops.
Descrición
miniatura|Especies de Merops como o [[Merops bullockoides xeralmente teñen unha banda de cor negro nos ollos.]]
Os abellarucos son un grupo morfoloxicamente bastante uniforme. Comparten moitas características co grupo relacionado dos Coraciiformes, como os picapeixes, carracas e outros, como ter cabezas grandes (aínda que menos que os seus parentes), pescozo curto, plumaxe rechamante e patas curtas. As súas ás poden ser arredondadas ou puntiagudas, e a forma das ás correlaciónase estreitamete co hábitat onde procuran comida as distintas especies e as súas tendencias migratorias. As ás máis curtas e arredondadas encóntranse en especies que son sedentarias e fan normalmete voos curtos para buscar comida en bosques densos e xunqueiras. As que teñen ás máis alongadas son máis migratorias. Todos os abellarucos son moi aéreos; engalan con potencia desde os sitios onde pousan, voan directamente sen ondulacións e poden cambiar de dirección rapidamente, aínda que raramente pairan.
As plumas de voo das ás constan de 10 rémixes primarias, das cales as máis externas son moi pequenas, e 13 secundarias e teñen 12 rectrices na cola.
Os bicos dos abellarucos son curvados, longos e de punta moi aguda. Poden peteirar con moita forza, especialmente coa punta, pero tamén usan o bico como uns fórceps cos cales atrapar insectos no aire e esmagar presas pequenas. As curtas patas teñen pés febles e cando se moven no chan camiñan arrasrando os pés. Os pés teñen garras agudas usadas para agarrarse a superficies verticais e tamén para a escavación dos niños.