cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grupo de odio
Grupos de odio en Internet
Tradicionalmente, os grupos de odio recrutaban membros e difundían as súas mensaxes a través do boca a boca ou mediante folletos e panfletos. Porén, a día de hoxe a rede permite que os seus integrantes repartidos polo mundo manteñan conversacións en tempo real. A chegada de Internet supuxo un impulso para estas agrupacións en canto a promoción, recrutamento e expansión das súas bases para chegar a un público máis novo. Un grupo de odio en liña non ten por que pertencer a unha facción tradicional coma o Ku Klux Klan. Se ben moitas páxinas web son hostís ou violentas de xeito explícito, outras poden semellar patrióticas ou benignas, e esta fachada contribúe ao aumento do seu atractivo. Algúns dos seus obxectivos son: educar a membros e público, fomentar a participación, reivindicar unha chamada divina e privilexios e culpar a grupos externos (o goberno ou os medios de comunicación). Os que acadan estas metas vía online tenden a intensificar o seu sentido de identidade, diminuír os niveis de ameaza por parte de grupos externos e recrutar novos integrantes. O Centro Simon Wiesenthal (SWC), no seu iReport de 2009, identificou máis de 10 000 páxinas web e publicacións en Internet que fomentaban o odio ou o terrorismo. O informe inclúe páxinas, redes sociais, foros, blogs, YouTube e outras plataformas de noticias e vídeos. As achegas amosan que a medida que Internet aumenta en popularidade, os extremistas atopan novas maneiras de buscar a validación das súas ideas e de conseguir novos adeptos. Os creadores de páxinas e comunidades deste estilo en Facebook escollen o seu obxectivo, crean a páxina e posteriormente recrutan membros. Calquera pode crear un grupo nesta rede social e invitar a seguidores para que suban comentarios, engadan fotografías e participen en taboleiros de discusión. Unha páxina de Facebook funciona de xeito similar agás no feito de que un debe darlle a “gústame” antes de poder formar parte dela. Dada a facilidade para crear e participar neste tipo de actividades, moitos autoproclamados grupos de odio existen só no ciberespazo. Un claro exemplo é a Fronte de Patriotas Unidos, unha asociación australiana antiinmigración de extrema dereita e neonazi formada en 2015 que ten a súa base en Internet.
A psicoloxía dos grupos de odio
Os conflitos provocados polos grupos de odio poderían estar motivados polo desexo de contribuír positivamente ao grupo ao que se pertence; ou polo contrario, pola intención de prexudicar a un colectivo alleo. A motivación positiva cara o propio grupo é máis forte, a pesar de que ambas motivacións poderían mellorar a súa unidade. Esta preferencia destaca especialmente cando un destes non amosa competitividade. Dita inclinación a cooperar suxire que os conflitos entre os grupos poderían diminuír sempre que adicasen un maior esforzo a reforzar o sentimento de grupo en lugar de competir cos outros. É máis probable que aqueles cunha serie de códigos morais firmes profesen odio que aqueles que non os teñen, como resposta ao seu forte sentimento de grupo.
Cando os intereses dun colectivo ameazan os obxectivos e benestar doutro, xérase unha ameaza intergrupal. Existen unha serie de teorías que proporcionan un marco de estudo sobre as agresións e os prexuízos entre grupos. Unha delas, a “Teoría realista do conflito grupal”, aborda a rivalidade entre grupos propoñendo que cando dous compiten por recursos limitados, a posibilidade de éxito dun deles contraponse cos intereses do outro, o que leva a actitudes negativas cara os colectivos externos. Se os grupos teñen o mesmo obxectivo, a súa interacción é positiva, pero se os obxectivos son opostos, empeorarán as relacións entre eles. Este choque pode incrementar o sentimento de unidade do grupo, dando lugar a un aumento das diferenzas entre eles.
Pola contra, a “Teoría da ameaza simbólica”, postula que os prexuízos e confrontacións intergrupais débense á unha contraposición ideolóxica, e non á competitividade ou a distintos obxectivos entre grupos. Os prexuízos baseados en ameazas simbólicas tenden a predicir mellor o comportamento cara outros colectivos que os baseados en ameazas realistas.
Ambas teorías son, nalgúns casos, compatibles, como amosa a “Teoría da ameaza integrada”. Esta recoñece que o conflito pode xurdir das combinacións intergrupais, e clasifícaas en catro tipos de ameaza: realista, simbólica, ansiedade intergrupal e estereotipos negativos. As teorías de ameazas intergrupais proporcionan un marco de referencia sobre os prexuízos e a agresión entre grupos. A ansiedade intergrupal débese á incomodidade que provoca o contacto con outros grupos, o que predí actitudes e comportamentos partidistas. Os estereotipos negativos están tamén relacionados con estes comportamentos, xerando expectativas negativas sobre colectivos externos.
Por outra banda, o modelo segue 7 etapas, nas que un grupo de odio, sen impedimentos, pasa por sete fases sucesivas. Nas primeiras catro, estes verbalizan os seus ideais e nas últimas tres, actúan de acordo a eles. Os factores que contribúen á probabilidade de que pasen á acción inclúen a vulnerabilidade dos seus integrantes e a súa dependencia de símbolos e mitoloxías. Este modelo sinala un período de transición existente entre a violencia verbal e a física, separando os máis radicais dos moderados (retóricos). Desta maneira, o discurso de odio é visto como un “requisito” previo aos crimes de odio.
A intervención nestes grupos ten máis posibilidades de éxito se este non pasou aínda do discurso á acción. Ademais, será máis efectiva en agrupacións máis novas e inmaturas que nas que xa contan cunha base firmemente establecida. A mediación é máis eficaz cando a persoa responsable da investigación pode identificar e desmontar as inseguridades persoais dos integrantes, o que, como resultado, contribúe a debilitar o colectivo. Quizais o máis crucial para loitar contra os grupos de odio é previr o recrutamento de novos membros por medio do apoio a aqueles que son máis susceptibles, sobre todo nenos e a xuventude, desenvolvendo unha autoestima positiva e unha visión máis humanizada do resto de agrupacións.
Aethelberht de Wessex
Æthelberht de Wessex ou Æþelberht de Wessex, nado en 835 e finado en 865, foi o terceiro fillo varón -de seis en total- de Æthelwulf, rei de Wessex, e da súa primeira esposa, Osburga. Foi rei de Wessex entre os anos 860 e 865.
Traxectoria
En 852 o seu pai outórgalle a lugartenencia do reino de Kent como subregulus (sub-rei), tras a morte do seu irmán máis vello e herdeiro da coroa, Aethelstan. Ao morrer o seu irmán, o rei Aethelbald o 20 de decembro de 860, sucédeo no trono de Wessex, como o seu pai e o seu irmán foi coroado en Kingston upon Thames. Combateu, desde entón, en contra das invasións danesas a Northumbria e Kent, ambas as dúas ao mando de Ragnar Lodbrok, o cal chegou a invadir Winchester.
Morreu no outono do ano 865, aos 29 anos de idade, sendo sepultado na abadía de Sherborne, en Dorset.
Lingua sidética
O sidético é unha lingua morta da familia indoeuropea, da rama das linguas anatolias, do século -III, moi mal coñecida (unicamente por seis inscricións). Falábase na antiga Panfilia, rexión da actual Turquía.
O nome actual deste idioma provén da cidade de Side, cuxo nome en sidético se ignora.
Inter Electrónica
miniatura|Receptor de Inter, exposto na Casa das Ciencias de [[Logroño.]] Inter foi unha empresa catalá adicada á fabricación de aparellos electrónicos.
Historia
Fundada na rúa do Roselló de Barcelona, o 15 de decembro de 1948, o primeiro presidente do consello de administración e director xerente foi José Gómez Serrano.
Adicouse principalmente a facer receptores de radio, mais tamén tocadiscos, magnetófonos e posteriormente televisores.
Foi adquirida nos anos oitenta pola alemá Grundig e proseguiu fabricando baixo esa marca comercial.
Dormeá, Dormeá, Boimorto
Dormeá é un lugar da parroquia de Dormeá no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 46 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 29 eran homes e 17 eran mulleres.
Avante
Avante foi un semanario editado en Vilagarcía de Arousa en 1931.
Cruzcampo
miniatura|Fábrica de Cruzcampo. Cruzcampo é a primeira empresa cervexeira do Estado español no que se refire a volume de vendas. A súa sede está na cidade de Sevilla (España), e pertence ao Grupo Heineken.
miniatura|Un camión de cervexa Cruzcampo sobre o ano 1920.
Historia
Cruzcampo foi fundada en 1904 polos portuenses Roberto e Tomás Osborne Guezala, pertencentes á saga dos Osborne. A fundación en Sevilla, toma o seu nome de La Cruz del Campo, un templete situado no que daquela eran os campos que circundaban Sevilla.
Actualidade
Na actualidade forma parte da multinacional neerlandesa Heineken, que lla comprou a Guinness no 2000. Segue sendo a máis vendida en Sevilla.
Cantón de Zug
O cantón de Zug (en alemán: Zug, francés: Zoug, en italiano: Zugo, en romanche: Zug) é un cantón da confederación Suíza.
Rexurdimento
miniatura|[[Eduardo Pondal]] Rexurdimento (do verbo rexurdir formado sobre xurdir que procede do termo latino surgere 'erguer') é o nome co que se coñece o século XIX (ou a segunda metade do mesmo) na historia de Galiza e expresa unha traxectoria de recuperación non só literaria, senón tamén cultural, política e histórica. A publicación en 1863 de Cantares gallegos, obra escrita integramente en galego por Rosalía de Castro, inaugura o Rexurdimento Pleno, e as obras anteriores a esta data acostuman clasificarse como pertencentes aos precursores. A Rosalía hai que engadir a Eduardo Pondal, Valentín Lamas Carvajal e mais Manuel Curros Enríquez como os principais escritores en galego desta época.
Descrición
Na primeira metade do século XIX, Galiza foi escenario dunha serie de acontecementos que esbozaron unha nova situación político-cultural que preparou o camiño para o chamado Rexurdimento. Esta época é coñecida como a dos Precursores. miniatura|[[Rosalía de Castro inicia o Rexurdimento propiamente dito]] Algúns acontecementos históricos importantes contribuíron para espertar a consciencia nacionalista (non chamada así naquela altura). Un deles foi a invasión francesa, que deu lugar á circulación de textos de axitación popular escritos en galego. A consciencia dunha Galiza diferenciada do resto de España foi aumentando progresivamente. Esta procura da identidade manifestouse en publicacións en que se valorizaban aquilo que se vía como propio, en oposición ao exterior, considerado como unha ameaza.
En 1856 tivo lugar o banquete de Conxo, en que confraternizaron estudantes e traballadores. O galeguismo adquiriu características revolucionarias, como a reivindicación do dereito de Galiza a administrar os seus propios recursos. Participaron persoas que terían grande protagonismo no movemento rexionalista galego, como Aurelio Aguirre ou Eduardo Pondal. Coa publicación en 1853 do primeiro libro escrito en lingua galega no século XIX, A gaita gallega, deuse un paso importante na normalización literaria galega. O seu autor, Xoán Manuel Pintos, xunto con Francisco Añón, Manuel Murguía e outros, pertence ao grupo dos Precursores. Dito grupo anticiparía o movemento que recibiría o nome de "Rexurdimento" na cultura galega.
O Rexurdimento pleno chegaría coa publicación de Cantares gallegos de Rosalía de Castro en 1863, obra que marcou a madureza deste "renacemento". Outros escritores destacados foron Curros Enríquez (Aires da miña terra, 1880) e Eduardo Pondal (Queixumes dos pinos, 1886), que proporcionaron ao galego a plenitude literaria que perdera séculos atrás. miniatura|[[Manuel Curros Enríquez]] A presenza da lingua galega nos xornais contribúe ao prestixio da lingua. No ano 1876 edítase, promovido por Valentín Lamas Carvajal, o considerado pioneiro dos xornais integramente en galego, O Tío Marcos da Portela. Este xornal, de marcado carácter anticaciquil, tivo un enorme éxito. Entre os anos 1886 e 1888 vaise consolidando o xornalismo en Galiza, coa aparición de novas iniciativas monolingües como O Galiciano en Pontevedra, A Monteira en Lugo e As Burgas en Ourense.
Lance Stephenson
Lance Stephenson, Jr., nado o 5 de setembro de 1990 en Brooklyn, Nova York, é un xogador profesional americano de baloncesto que xoga nos Atlanta Hawks da National Basketball Association (NBA).
NBA
O 18 de xullo de 2014, Stephenson asinou cos Charlotte Hornets un contrato de tres anos e 27 millóns de dólares. Fixo o seu debut cos Hornets o 29 de outubro de 2014, no primeiro partido da tempada, na vitoria do seu equipo na prórroga por 108-106 contra os Milwaukee Bucks. En 40 minutos de xogo, fixo 7 puntos, 13 rebotes e 8 asistencias.
Sabadón, Vilaúxe, Chantada
Sabadón é un lugar na parroquia de Vilaúxe, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 1 habitante segundo datos do INE e do IGE era unha muller.
Non me deixes nunca
Non me deixes nunca é unha novela en lingua inglesa de Kazuo Ishiguro, publicada no 2005 co título de Never Let Me Go. Foi traducida ao galego por Eva Almazán e publicada por Editorial Galaxia en 2007.
Seguindo o estilo clásico do "Bildungsroman" ou novela de iniciación, narra o proceso de desenvolvemento e aprendizaxe dunha rapaza internada nun centro en Inglaterra.
Never Let Me Go
The Sky's Gone Out
The Sky's Gone Out é o terceiro álbum de estudio da banda inglesa de rock gótico Bauhaus, publicado o 19 de outubro de 1982 a través do selo Beggars Banquet Records.
Rubial, Dormeá, Boimorto
Rubial é un lugar da parroquia de Dormeá no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 5 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 3 eran homes e 2 eran mulleres.
Río Burbia
Percorrido
O Burbia nace nos Ancares leoneses a 1.540 m de altura, nun circo glaciar, localizado entre os picos de Corno Maldito (1.830 m) e O Mustallar (1.935), este xa nas lindes entre León e Galiza. É un río de montaña con curso encaixado ata Vilafranca do Bierzo, onde se lle xunta o Valcarce. Desde aí corre xa polo Bierzo Baixo, atravesa Corullón, e, entre veigas e viñedos, vaise achegando até Toural dos Vaos, confluíndo co Sil en Paradela del Río.
A súa conca abrangue unha superficie de 522 km².
Afluentes
A súa conca é disimétrica, polo que os seus principaís tributarios recíbeos pola beira dereita, dos que cómpre destacar:
Réxime hídrico
O Burbia é un río de réxime pluvio-nival.
Explotación
A conca do Burbia sufriu a explotación aurífera dos romanos, con sistemas semellantes ao das Médulas, é dicir de ruina montium.
Foi en tempos modernos usado hidraulicamente para ferrarías, das que fica en funcionamento, con fins didácticos, o mazo de Corullón.
Na actualidade está prevista a construción dunha presa no seu curso: o encoro de Paradiña.
Datos históricos
En 791, nun lugar indeterminado, o califa Hixam II, as tropas cristiás do rei Bermudo I de Asturias, sufriron unha forte derrota, na denominada batalla do Burbia.
Teorema de Green
En física e matemáticas, o teorema de Green dá a relación entre unha integral de liña sobre unha curva pechada simple C e unha integral dobre sobre a rexión plana D limitada por C. O teorema de Green chámase así polo científico británico George Green e é un caso especial do máis xeral teorema de Stokes. O teorema afirma:
Ás veces, a notación
utilízase para establecer que a integral de liña está calculada usando a orientación positiva (antihoraria) da curva pechada C.
Relación co teorema da diverxencia
O teorema de Green é equivalente á seguinte analoxía bidimensional do teorema de Stokes:
Para ver isto, considere a unidade normal na parte dereita da ecuación. Como é un vector apuntando tanxencialmente a través dunha curva, e a curva C está orientada de maneira positiva (é dicir, en contra do sentido das agullas do reloxo) a través da frontera, un vector normal saínte sería aquel que apunta en 90º cara a dereita, o cal podería ser. O módulo deste vector é. Polo tanto.
Tomando as compoñentes de, o lado dereito convértese en que por medio do teorema de Green resulta:
Vertebrados
Os vertebrados (Vertebrata) ("os que teñen vértebras"), son un subfilo moi diverso de cordados que comprende aos animais con espiña dorsal ou columna vertebral composta de vértebras.
Erdapfel
miniatura|O Erdapfel de Behaim, 1492. O Erdapfel (en alemán: literalmente «mazá da terra») é o globo terrestre máis antigo que se conserva. Foi elaborado polo navegante, cosmógrafo e xeógrafo alemán Martin Behaim en 1492. Trátase dunha bóla de 51 cm de diámetro, composta de dúas semiesferas feitas de liño laminado con reforzo de madeira e cuberta cun mapa pintado por Georg Glockendon. O mapa foi debuxado en papel e colouse na capa de pergamiño coa que primeiramente se cubriu o globo.
Vertebrados
Aínda que procedentes do medio dulciacuícola, os vertebrados conseguiron evolucionar no mar e pasar, posteriormente, ao medio terrestre, onde dominan na actualidade logrando colonizar e adaptarse a diferentes ambientes, incluídos os máis difíciles e inhóspitos.
Erdapfel
Historia e características
miniatura|esquerda|Martin Behaim e o seu Erdapfel. miniatura|Proxección do Erdapfel. miniatura|Área oceánica descrita no globo de Martin Behaim. O continente americano non aparece, pois Cristovo Colón non retornou da súa primeira viaxe até marzo de 1493. O globo presenta unha Eurasia magnificada e un océano baleiro entre a Europa occidental e o leste de Asia. Cipango (Xapón), que se sitúa ó sur da súa verdadeira posición, e as illas asiáticas tamén son desproporcionadamente grandes. Inclúese a mítica illa de San Brandán, así como unha multitude de illas fabulosas.
Europa e o Mediterráneo son os que están representados con maior precisión. África represéntase con gran detalle, especialmente as costas norte e oeste, o que indica a viaxe de Behaim a bordo dun barco portugués ou a adquisición dunha carta náutica portuguesa por parte de Behaim. A costa leste, porén, amósase de xeito moi impreciso. Canto máis ó leste, máis distorsionada se torna a imaxe. O subcontinente indio case non é recoñecíbel como tal.
Vertebrados
O termo Vertebrata, usado en sentido amplo, é sinónimo de Craniata, e inclúe os mixíns, que non posúen auténticas vértebras; pero de usarmos Vertebrata en sentido estrito (só os cordados con vértebras), debe excluírse dito grupo. Porén, hai evidencias de que os mixíns deben seren incluídos.
Erdapfel
Historia e características
A idea de lle chamar «mazá» pode estar relacionada co Reichsapfel («Mazá Imperial» ou globus cruciger), tamén gardada en Nürnberg, xunto coas xoias do Reich (Reichskleinodien). O nome non está relacionado co significado moderno de Erdapfel no sur de Alemaña e Austria, que é «pataca», pois as castañas de terra aínda non se trouxeran de América a Europa.
Desde a súa creación até comezos do século XVI ficou nunha sala de recepción do concello de Nürnberg. Posteriormente estivo en posesión da familia Behaim. En 1907 foi transferido ó Museo Nacional Xermánico (Germanisches Nationalmuseum) de Nürnberg.
Vertebrados
Principais características
Os vertebrados teñen simetría bilateral e están dotados dun cranio que protexe o cerebro, e esqueleto cartilaxinoso ou óseo, que comprende unha parte axial metamerizada (columna vertebral). Segundo os autores o subfilo comprende entre 50 000 e case 62 000 especies actuais (a maioría, peixes).
Os vertebrados típicos teñen o corpo dividido claramente en tres rexións: cabeza, tronco e cola. O tronco a súa vez está subdivido en tórax e abdome. Do tronco proxéctanse as extremidades, que son impares nas lampreas e pares no resto dos vertebrados. Presentan notocordio durante o desenvolvemento embrionario, que se transforma en columna vertebral en estado adulto. A cabeza está ben diferenciada, e nela agrúpanse a maioría dos órganos sensoriais e nerviosos; a estrutura cranial dos vertebrados, que fosiliza con facilidade, foi fundamental para coñecer a súa evolución.
Erdapfel
Dixitalización
En 1992 foi trasladado durante algún tempo á Universidade Técnica de Viena para ser estudado e dixitalizado co gallo do seu 500 aniversario. En 2011, o Museo Nacional comezou unha segunda dixitalización.
Vertebrados
Principais características
Durante o seu desenvolvemento embrionario, as paredes do corpo dos vertebrados desenvolven uns orificios ou fendeduras branquiais, que dan lugar ás branquias (nos peixes) e a diferentes estruturas nos demais vertebrados.
Erdapfel
Dixitalización
miniatura|centro|upright=3.5|Edición facsímile do Erdapfel, 1908.
Vertebrados
Sistema circulatorio
Nos vertebrados o sistema circulatorio é pechado, transportándose osíxeno e nutrientes aos distintos tecidos e células (presentan glóbulos vermellos que transportan o osíxeno mediante a hemoglobina). Consta de sistema sanguíneo e sistema linfático. Está dotado dun corazón dividido en cámaras, arterias, arteriolas, veas, vénulas e capilares. Nos peixes hai un circuíto sistémico e outro branquial. En moitos vertebrados terrestres o sistema sanguíneo é dobre (circulación maior ou xeral, e circulación menor ou pulmonar), é dicir non se mesturan o sangue arterial e o das veas. O corazón dos peixes presenta dúas cámaras, unha aurícula un ventrículo (dous aurículas e un ventrículo nos anfibios e réptiles. Nas aves e mamíferos é tetracameral (dous aurículas e dous ventrículos), e cunha serie de válvulas cardíacas. Nos Vertebrados existe ademais un sistema linfático, encargado de recoller o líquido intersticial.
Sistema respiratorio
O sistema respiratorio dos vertebrados é branquial nos animais acuáticos (ciclóstomos, peixes e larvas de anfibios), e pulmonar nos terrestres e en parte dos acuáticos. As branquias son un órgano ou apéndice filiforme (en forma de láminas vascularizadas), externa o interna segundo se dispoña no corpo. Teñen unha función respiratoria, e están especializadas para o intercambio gasoso no medio acuático. Todas as branquias presentan en común unha ampla superficie de contacto có medio, e nelas a irrigación sanguínea encóntrase moito máis desenvolvida que noutras partes do corpo. Nas aves, o aparato respiratorio é sumamente eficaz; proporciona o osíxeno necesario para xerar a enerxía que o corpo demanda polo esforzo desenvolvido durante o voo. Consta dun sistema de bronquios que están conectados uns sacos aéreos; os pulmóns están divididos en alvéolos e lobulillos.
Sistema nervioso
O sistema nervioso dos Vertebrados comprende o sistema nervioso central, que a súa vez consta de encéfalo e medula espiñal; e o sistema nervioso periférico, que consta de numerosos ganglios e nervios (raquídeos o espiñais); existe ademais un sistema nervioso autónomo que innerva as vísceras (sistema nervioso simpático e parasimpático). Os órganos sensitivos, así como as funcións motoras, son moi perfeccionados e desenvolvidos. Os nervios raquídeos ramifícanse a diferentes niveis da medula, e innervan os distintos músculos, glándulas e órganos. No caso dos tetrápodos, aparecen dous engrosamentos na medula, as intumescencias cervicais e lumbar, como consecuencia do desenvolvemento das patas. Os sentidos inclúen: ollos, dispostos en cámara de visión lateral, salvo nalgunhas aves e mamíferos primates, que é binocular; tangorreceptores, que inclúen os órganos táctiles dos mamíferos e a liña lateral (captadoras de ondas de presión) dos ciclóstomos, outros peixes e algúns anfibios acuáticos; órganos auditivos, nos tetrápodos consta de oído interno e oído medio, fiestras oval e redonda, membrana timpánica e ósos, os cales transmiten a vibración do tímpano á cóclea ou caracol. O oído medio comunica coa farinxe a través da trompa de Eustaquio; os mamíferos dispoñen ademais dun oído externo. Nos peixes só hai oído interno.
Sistema dixestivo
O aparato dixestivo dos vertebrados evolucionou a partir das primeiras formas que se alimentaban mediante sistemas de filtración, ata os vertebrados macrofáxicos, o que ocasionou unha serie de adaptacións dos diferentes elementos que interviñan: dentais, mastigadores, musculares, e incluso das propias cavidades internas, tales como os compoñentes enzimáticos necesarios para realizar a dixestión. O aparato dixestivo dos vetebrados consiste en boca (ou cavidade oral), farinxe, esófago, estómago, intestino e ano. Estes órganos están asociados a outras formacións glandulares anexas, tales como as salivares, fígado e páncreas. Nos tetrápodos, a cavidade bucal é de complexidade crecente; nela desenvólvense un conxunto de estruturas auxiliares, tales como labios, lingua, padal e dentes. O estómago está tipicamente dividido en tres rexións; no caso dos ruminantes (pola súa adaptación a dietas herbívoras) presentan un estómago de catro cavidades). Nas aves distínguese un proventrículo e unha moega trituradora; e no esófago un divertículo denominado popularmente papo. O intestino está composto dunha porción estreita (o intestino delgado), e outra máis curta e ancha (o intestino groso). No primeiro vértense a bile do fígado e o zume pancreático, que realizan unha función proteolítica (hidrólise das proteínas), e se absorben os nutrientes a través dos microvilli. No intestino groso se absorbe a auga e se forman os refugos ou feces.
Inicialmente, os vertebrados primitivos alimentábanse mediante sistemas de filtración, que pronto foron substituídos por outros máis evolucionados. O resultado foi unha redución do tamaño da farinxe e do número de fendeduras branquiais. Excepto nos ágnatos, que son os vertebrados máis primitivos, os dous primeiros arcos branquiais do resto dos vertebrados evolucionaron ata transformarse nas mandíbulas, que se especializaron na "captura" do alimento.
Sistema excretor
O sistema excretor dos vertebrados está formado polo aparato renal e as glándulas sudoríparas. Está moi perfeccionado en comparación co dos cordados inferiores. Mediante estruturas especializadas conséguese filtrar os líquidos internos á marxe do medio externo, á vez que mantén en equilibrio o nivel de todos eles dentro do corpo.
Guerra da Independencia española en Galicia
miniatura|250px|Recreación da batalla de Elviña. 15 de abril de 2012. miniatura|250px|[[O Burgo, Culleredo|A ponte medieval do Burgo, inutilizada polo exército de Moore, e reconstruída no final do século XX.]] miniatura|[[John Moore. Retrato por Thomas Lawrence. National Portrait Gallery, Londres.]] miniatura|250px|Tumba de [[sir John Moore. Xardín de San Carlos.]] miniatura|[[Pablo Morillo, conde de Cartaxena de Indias e marqués de la Puerta, chamado O león de Sampaio. Retrato por Horace Vernet (1789–1863).]]
Berkeley Software Distribution
BSD son as siglas de Berkeley Software Distribution (Distribución de Software Berkeley). Utilízanse para identificar un tipo de sistema operativo derivado do UNIX nado a partir das contribucións realizadas a ese sistema pola Universidade de Berkeley en California.
Guerra da Independencia española en Galicia
A guerra da Independencia española (1808-1814) foi un enfrontamento militar entre España e o Primeiro Imperio Francés, provocado pola pretensión de Napoleón de instalar no trono español ao seu irmán Xosé Bonaparte, tras as abdicacións de Baiona. Esta guerra, tamén coñecida como a francesada, solápase e confúndese coa que a historiografía anglosaxoa chama "guerra peninsular" (Peninsular War), iniciada en 1807 ao declararlle Francia e España a guerra a Portugal, tradicional aliado do Reino Unido. Tamén tivo un importante compoñente de guerra civil a nivel nacional entre afrancesados e patriotas.
Vertebrados
Sistema endócrino
O sistema endócrino dos vertebrados está moi perfeccionado; mediante as hormonas rexe múltiples funcións do organismo. Está controlado polo hipotálamo e a hipófise que, mediante a elaboración de mensaxes bioquímicas, exercen a súa acción sobre as gónadas, páncreas, glándulas suprarrenais etc.
Berkeley Software Distribution
Historia
Nos primeiros anos do sistema UNIX, os seus creadores, os Laboratorios Bell da compañía AT&T, autorizaron á Universidade de California en Berkeley e a outras universidades a utilizar o código fonte e adaptalo as súas necesidades. Durante a década dos setenta e dos oitenta Berkeley utilizou o sistema para as súas pescudas e investigacións en materia de sistemas operativos. Cando AT&T retirou o permiso de uso á universidade por motivos comerciais, a universidade promoveu a creación dunha versión inspirada no sistema UNIX mediante a reescritura das partes descendentes deste e utilizando as contribucións que eles realizaran —especialmente a súa implementación do TCP, o primeiro compoñente en ser distribuído por separado—, permitindo despois a súa distribución con fin académico e ao cabo dalgún tempo reducindo ao mínimo as restricións referentes á súa copia, distribución e modificación (a licenza BSD).
Guerra da Independencia española en Galicia
O conflito desenvolveuse en plena crise do Antigo Réxime e sobre un complexo contexto de profundos cambios sociais e políticos impulsados polo xurdimento da identidade nacional española e a influencia no campo dos "patriotas" dalgúns dos ideais nacidos da Ilustración e a Revolución francesa, paradoxalmente espallados pola elite dos "afrancesados".
Vertebrados
Historia evolutiva
Os vertebrados orixináronse durante a explosión cámbrica, a principios deopaleozoico, xunto con outros moitos grupos de animais. O vertebrado máis antigo que se coñece é Myllokunmingia, cunha antigüidade de 525 millóns de anos. Semellábase aos mixíns actuais, carecendo de mandíbulas (ágnato) e tanto o seu cranio como o seu esqueleto eran cartilaxinosos. Outro vertebrado ancestral é Haikouichthys ercaicunensis. Ambos os dous proceden de Chengjiang (China).
Berkeley Software Distribution
Historia
Algúns sistemas operativos descendentes do sistema desenvolvido por Berkeley son o SunOS, o FreeBSD, o NetBSD, o OpenBSD e o Mac OS X. BSD tamén fixo grandes contribucións no campo dos sistemas operativos en xeral como o manexo de memoria virtual paxinado por demanda, o control de traballos, o Fast FileSystem, o protocolo TCP/IP e o editor de texto vi.
Guerra da Independencia española en Galicia
O tratado de Fontainebleau de 27 de outubro de 1807 prevía, de cara a unha nova invasión hispanofrancesa de Portugal, o apoio loxístico necesario para o tránsito das tropas imperiais. Baixo o mando do xeneral Jean-Andoche Junot, as tropas francesas entraron en España o 18 de outubro de 1807, cruzando o seu territorio a toda marcha chegando á fronteira portuguesa o 20 de novembro. Porén, os plans de Napoleón ían máis alá, e as súas tropas, moi superiores en número ao acordado en Fontainebleau, foron tomando posicións en importantes cidades e prazas fortes co obxecto de derrocar a Casa de Borbón e suplantala pola súa propia dinastía, convencido de contar co apoio popular.
Vertebrados
Historia evolutiva
Os primeiros peixes con mandíbulas (gnatóstomos) apareceron no ordovícico, facéndose abundantes durante o Devoniano (que, por iso, se denomina ás veces como a "idade dos peixees"); durante este período desapareceron moitos dos ágnatos ancestrais e apareceron os laberintodontos, formas de transición entre peixes e anfibios.
Berkeley Software Distribution
Ligazóns externas
Universidade de California, Berkeley
Guerra da Independencia española en Galicia
Pero o resentimento da poboación polas exixencias de mantemento das tropas estranxeiras, que deu lugar a numerosos incidentes e episodios de violencia, xunto coa grande inestabilidade política xurdida pola querela entre Carlos IV de España e o seu fillo e herdeiro Fernando VII, orquestrada polos franceses, que se iniciou co Proceso de El Escorial e culminou no Motín de Aranjuez e o ascenso ao poder de Fernando VII, precipitou os acontecementos que desembocaron nos primeiros levantamentos no norte de España e a xornada do 2 de maio de 1808 en Madrid. A difusión das noticias da brutal represión e das abdicacións de Baiona do 5 e 9 de maio, estendeu por toda España o chamamento, iniciado en Móstoles, a enfrontarse coas tropas imperiais e decidiu a guerra pola vía da presión popular, a pesar da actitude contraria da Xunta Suprema de Goberno, órgano de rexencia instituído o 10 de abril de 1808 polo rei Fernando VII, que sería a encargada de dirixir os asuntos do reino na súa ausencia, cando tivo que viaxar a Francia convocado por Napoleón, nomeando ao seu tío o infante Antonio Pascual como presidente.
A gloria que foi negada ao pobo galego durante 200 anos recoñécese aquí con nomes, datas e lugares, dixo Francisco Rodríguez Iglesias, presidente de Hércules de Ediciones, na presentación do libro ''Victorias de Galicia. La Guerra de la Independencia. Cuando el pueblo gallego derrotó a Napoleón'' do coronel Navas Ramírez-Cruzado. Rodríguez expresou o seu desexo de que ese libro sirva para cambiar o defecto máis grave dos galegos, que é a falta de autoestima, mencionando a famosa frase do duque de Wellington: españois, imitade os inimitábeis galegos!.
Vertebrados
Historia evolutiva
Os primeiros réptiles fixeron a súa aparición no seguinte período, o carbonífero. Os réptiles anápsidos e sinápsidos abundaron durante o Permiano, no treito final do paleozoico, mentres que os diápsidos foron os vertebrados dominantes durante o mesozoico. Os dinosauros orixinaron as aves no xurásico.
A extinción dos dinosauros ao final do cretáceo propiciou a expansión dos mamíferos, que se orixinaran había xa moito tempo a partir de réptiles sinápsidos, pero que permaneceran nun segundo plano durante o mesozoico.
Guerra da Independencia española en Galicia
Antecedentes
A comezos do século XIX en Galicia, como no resto da península ibérica, o poder político, é dicir, o control inmediato dos órganos de decisión política, estaba nas mans das dúas clases que tiñan o poder económico e social: a nobreza e o alto clero. Consolidárase, aparentemente, un equilibrio social formado por dous grandes bloques: o das elites ou perceptores de rendas e dereitos (nobreza e alto clero) e o dos produtores. Unha fina tea separaba aos campesiños ricos dos fidalgos, que formaban o primeiro chanzo da escala nobiliaria. Algúns (poucos) dos primeiros, valéndose de medios legais (comprando a cédula de fidalguía, gañándoa por servizos prestados nas guerras etc.) ou ilegais (prescrición dun suposto título, falsificación de árbores xenealóxicas etc.) conseguían traspasar a fronteira legal instalándose na clase superior. Así mesmo algúns burgueses, chegados de fóra de Galicia no século XVIII, procuraron demostrar a súa fidalguía e, deste xeito, acomodarse socialmente no bloque superior. Mentres isto funcionou, o sistema mantívose, e o equilibrio social parecía consolidado. Pero todo isto quedaría ameazado a partir de 1808. O equilibrio, aparentemente ben consolidado, rompeu.
O pensamento ilustrado en Galicia
miniatura|Frei [[Martín Sarmiento.]]
Soldado sen fortuna
Soldado sen fortuna é unha curtametraxe de Roque Cameselle, estreada en 2001 e gravada en Betacam.
Guerra da Independencia española en Galicia
O pensamento ilustrado en Galicia
Os ilustrados galegos fixeran unha análise suficientemente correcta das causas que impedían o desenvolvemento económico e social de Galicia paralelo ao que estaban experimentando outros países. Ao lado desta análise presentaban, polo xeral, unhas solucións que, en principio, non cuestionaban a estrutura económico-social do país; así, estimaban que o clero e a nobreza deberían seguir sendo as clases que o vertebrasen socialmente, e non poñían en xuízo, en xeral, o sistema de Señorío, nin o foro como fórmula de ocupación da terra.
Vertebrados
Clasificación linneana tradicional
Os vertebrados viñéronse clasificando durante décadas en dez clases viventes, agrupadas do seguinte xeito:
Subfilo Vertebrata
Soldado sen fortuna
Enrique Fouce é un soldado que loitou co exército nacional na guerra civil española. En abril de 1939 regresa á súa vila natal na procura da súa muller, detida a carón do seu pai, e do seu fillo, acabado de nacer.
Vertebrados
Taxonomía
Clasificación baseada en Janvier (1981, 1997), Shu et al. (2003), e Benton (Palaeo. Fishes).
Soldado sen fortuna
Logo de preguntar a Amancio Landín, xefe local da Falange, é informado de que a súa muller morreu tirada no mar, en Oia, logo de ser vexada e violada. Enrique é enviado ó cárcere.
Vertebrados
Filoxenia (Clasificación cladística)
Importantes estudos baseados en métodos cladísticos, sobre todo a partir da década de 1980, produciron unha revolución na clasificación dos vertebrados. O debate segue aberto e a clasificación que segue non debe considerarse definitiva; segundo Hickman, as relacións filoxenéticas entre os grupos actuais son:
Soldado sen fortuna
En setembro de 1950 sae de prisión, e vai ó domicilio de don Amancio, que ocupa o posto de xuíz. Coñece ao seu fillo, da mesma idade que debería ter o seu, e descobre que é o seu propio fillo, secuestrado.
Guerra da Independencia española en Galicia
Os liberais galegos
No período que vai de 1789, ano no que suceden importantes acontecementos para a historia:
Vertebrados
Filoxenia (Clasificación cladística)
Nótese que diversos taxons da clasificación linneana tradicional son parafiléticos: Agnatha (Myxini + Cephalaspidomorphi), Osteichthyes (Actinopterygii + Sarcopterygii), Reptilia (Testudines + Lepidosauria + Crocodilia), e que as aves son un clado máis dentro dos "réptiles"; de termos en conta as formas fósiles, grupos como os anfibios aparecen tamén como parafiléticos. Os "réptiles", en sentido cladista, inclúen as aves e non inclúen, en cambio, aos "réptiles" que conduciron aos mamíferos (sinápsidos).
Ácido murámico
O ácido murámico é un monosacárido que se orixina pola unión por enlace éter do ácido láctico e a glicosamina. É un azucre ácido porque leva un grupo carboxilo (COOH) e tamén un aminoazucre, porque leva un grupo amino.
Vilachá, Pereira, O Pino
Vilachá é unha aldea de parroquia de Pereira, no concello do Pino, a menos de 200 m ao sur da estrada nacional N-547, que vai de Lugo a Santiago, a uns 700 m ao sur do Camiño de Santiago e a uns sete quilómetros ao leste do aeroporto internacional de Lavacolla. Segundo o IGE, en 2019 tiña 76 habitantes (38 homes e 38 mulleres).
Trátase dunha zona rural de pouca pendente, numerosos regatos e unha vexetación conformada principalmente por eucaliptos, piñeiros e, aínda que en menor medida, carballos. Ao igual que no resto de parroquias do concello do Pino, son frecuentes en Vilachá os agros de millo e verza. Apenas a 600 m ao sur discorre o río Brandelos, que nesta parte acaba por adentrarse no concello de Touro.
Esta localidade conta con varios exemplos de hórreos tipo O Pino.
Guerra da Independencia española en Galicia
Os liberais galegos
En 1808 (comezo de guerra da Independencia española) formáronse en Galicia diversos grupos de intelectuais que estaban xa moi afastados das propostas moderadas dos ilustrados e que apuntaban cara a solucións radicais. Ao país, pensaban, non había que reformalo, senón cambialo. Eran os liberais, que se mantiveran un pouco na sombra até 1808 en que a convulsión sufrida por España coa invasión francesa e a aparición da liberdade de prensa lles permitiu presentarse e facer campaña das súas ideas.
A aparición desta xeración de intelectuais e políticos liberais non foi, evidentemente, casual; tivo que ver cos progresos experimentados pola economía europea no último terzo do século XVIII. Unha sociedade que se preocupa das ideas de liberdade, igualdade e democracia revela que ten resolvidos, polo menos en determinadas capas sociais, os problemas económicos máis urxentes.
En Galicia albíscanse unha serie de datos que indican que se estaba a experimentar certa reactivación económica no final do século. Os indicadores máis destacados eran os seguintes:
O levantamento en Galicia
Na guerra da Independencia todo o país galego se converte nunha guerrilla contra o invasor francés. En palabras de Barreiro, a Igrexa entregouse en favor da loita; colgáronse hábitos e sotanas e empuñáronse as armas e, os clérigos que pola idade (ou pola súa pusilanimidade) quedaron na retagarda, apoiárona desde púlpitos e confesionarios. Os fidalgos, que se consideraban señores naturais dos seus súbditos campesiños, en poucas ocasións como nesta puideron exercer un liderado que lles permitise consolidar o prestixio das familias: os pazos foron cuarteis e almacéns onde os campesiños encontraban, desta vez, de todo, desde armas e municións até prórrogas para o pagamento das rendas. A burguesía das cidades marítimas, despois dunha inicial dúbida sobre que partido tomar, entregáronse igualmente á causa achegando diñeiro, enviando os seus fillos ás escolas de cadetes e, sobre todo, asumindo (non desinteresadamente, é certo) as pesadas responsabilidades dunha burocracia militar e civil cada día máis complicada. Todos colaboraron eficazmente. Pero, sobre todo, alí estaba, en primeira liña, o campesiñado (a maioría da poboación). Quizais desde a gran guerra irmandiña nunca os campesiños galegos se entregaran tan vehementemente a unha causa como nesta ocasión. A guerra foi, pois, unha epopea popular.
Levantamento da Coruña
A cidade da Coruña foi, en maio de 1808, a primeira que se levantou en armas contra os franceses, cando os alarmantes rumores sobre a entrega das autoridades, e por tanto do país, a Napoleón inquietaron a poboación. Pouco despois álzase a de Santiago e, a continuación, todas as demais cidades e vilas seguen o exemplo das dúas principais urbes galegas, formando Xuntas de goberno que, a instancias da da Coruña, acabaron confluíndo e integrando a Xunta Suprema do Reino de Galicia que actuou, durante menos dun ano, apenas seis meses, como soberana xa que, impedido Fernando VII, preso e cativo en Francia, actuou, no seu nome, como o goberno dun reino independente.
Segundo Díaz Otero,
Cabe preguntarse se estes rumores e este estado de inquietude estaban, ou non, provocados por algún grupo de persoas. A este respecto sábese que un grupo de paisanos se reunía secretamente con oficiais do exército, reunións ás que concorrían, entre outros, Manuel Pardo de Andrade e Sinforiano López. Ademais destes movementos, que poderiamos cualificar de internos, houbo algúns outros externos, que terían gran repercusión. Por exemplo, un enviado da Xunta de Asturias presentouse ante o rexente da Audiencia, Pagola, que, tras ser informado do levantamento asturiano, deu ordes ao enviado de que marchase inmediatamente da cidade (para que non causase ningunha alteración da orde).
Producírase, así mesmo, por aqueles días, a chegada do capitán xeneral Filangieri, que viñera co obxecto de pacificar os ánimos, pero que, cunha das súas medidas (o envío do rexemento de Navarra a Ferrol), non fixo senón exaltalos aínda máis.
Estes acontecementos revelan que a poboación da cidade non confiaba nas súas autoridades, crendo -e posibelmente non sen razón- que tanto as supremas autoridades militares, Filangieri e Biedma, como as civís, especialmente o rexente da Audiencia, estaban dispostos a entregarse aos franceses. Nestas circunstancias calquera chispa podía facer saltar ao pobo, traballado subterraneamente por Sinforiano López e outros liberais. E a chispa saltou os días 30 e 31 de maio.
Efectivamente, despois da pacífica procesión cívica, acabáronse os tumultos do día 30 pero, no día seguinte, mantívose a presión popular na rúa. Como as máximas autoridades militares e civís estaban reunidas na sede da Audiencia, novamente a multitude, sen dúbida alentada por Sinforiano López e outros liberais, reclamou en alto que se adoptasen medidas contra os franceses, que se nomeasen xefes militares de confianza en substitución de Filangieri e Biedma, e que se defendersen a relixión, a liberdade e a patria. Resultado desta presión foi a constitución dunha Xunta. Foi así como se levantou en armas a cidade da Coruña, a primeira en facelo en Galicia, cando as autoridades, representantes do Antigo Réxime e moi comprometidas con Godoy, daban mostras de moi pouco, nulo, entusiasmo por levantárense contra os franceses. Esta desconfianza, especialmente con respecto ao capitán xeneral Filangieri, non abandonou nunca os galegos, incluídos -aparentemente- os seus propios soldados que, temerosos de que entregase o exército de Galicia a Napoleón, asasinárono pouco máis tarde. (Véxase: Antonio Filangieri).
Levantamento de Santiago
Tan pronto como o arcebispo ten noticias dos acontecementos da Coruña, constitúe unha Xunta de armamento e defensa presidida por el mesmo. Segundo López Ferreiro, esta xunta foi constituída esa mesma noite, é dicir, a noite do 30 de maio, o que significaría que a Xunta de Santiago sería a primeira de Galicia. O que si é certo é que, durante esa noite, foron alertadas varias persoas significadas e, baixo a dirección do capitán Armisén, adoptáronse medidas militares, como a incautación de armamento. O día 31 de maio congregouse unha gran multitude na praza do Obradoiro, que foi arengada polo arcebispo en persoa. Ao mesmo tempo, as institucións eclesiásticas (cabido catedralicio, monxes de San Martiño Pinario) reuníronse en segredo para acordar a forma de axudar ao levantamento. Resultado destas xestións foi a entrega inmediata dun millón de reais por parte do cabido e 300 000 do arcebispo co que a xunta podía xa dispoñer de auxilios inmediatos.
Levantamento noutras cidades e vilas de Galicia
Desde o momento en que as dúas cidades máis importantes de Galicia naquela época se alzaron contra o francés creouse unha especie de modelo de organización que, en xeral, foi seguido nas distintas cidades e vilas: os promotores do movemento estaban pendentes do que acontecera en Santiago e na Coruña; en canto chega a posta e reciben a noticia, provocan unha especie de acción popular tocando a rebato as campás das igrexas, congregando o pobo ante a casa do concello, obrigando ás autoridades a pronunciarse diante da xente e constituíndo de inmediato a Xunta.
En poucos días practicamente toda Galicia se pronunciara por Fernando VII e contra os franceses. Como exemplo, podemos ler o sucedido en Tui o 1 de xuño, ao recibirse as noticias do sucedido na Coruña e Santiago, relatado no xornal El Diario de Santiago:
É de supoñer que a ausencia do exército inimigo facilitaría este entusiasmo popular que, seguramente, non sería tanto se xa estivesen en Galicia as divisións de Soult ou de Ney.
A organización do levantamento
Ao alzamento en cada cidade ou vila, seguiu sempre a constitución dunha Xunta, titulada de forma diversa, aínda que o máis frecuente é que se denominase Xunta de armamento e defensa, encargada de organizar as accións contra os franceses. Xeralmente, as Xuntas constituíronse pactando entre si as forzas sociais máis importantes do momento. Non houbo un modelo único, polo menos nun primeiro momento. A xeito de exemplo, a Xunta da Coruña estaba formada da seguinte maneira: