cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manetón
Listas de reis
As listas de reis ás que tiña acceso Manetón sonnos descoñecidas, mais das que sobreviviron até hoxe a máis semellante e o Canon Real de Turín ou Papiro de Turín. A fonte máis antiga coa que comparar son os Anais do Imperio Antigo (circa 2500 – 2200 a.C.). Hai unha lista en Karnak debida a Thutmose do Imperio Novo, dúas en Abidos (de Seti I e Ramsés, a segunda unha versión duplicada mais actualizada da anterior) e a lista de Saqqara do sacerdote Tenry.
As listas do Imperio Novo son moi selectivas. A de Seti I, por exemplo, dá 76 reis das dinastías I a XIX e omite os gobernantes hicsos e os asociados do herético Akhenatón. A lista de Saqqara, contemporánea de Ramsés II, dá 58 nomes, con omisións parecidas. Se Manetón chegou a utilizar estas listas, non lle deberon chegar debido á súa natureza tan selectiva. Ademais, o seu propósito era cubrir as paredes dunha cámara sagrada na que o faraón (ou o tal Tenry, no caso da lista de Saqqara) facía ofrendas aos seus predecesores, imaxinados como antecesores. Cada casa real tiña unha lista tradicional particular deses "antecesores" e o seu propósito non era histórico senón relixioso.
Porén, o Canon Real de Turín (contemporáneo de Ramsés II, como a lista de Saqqara), escrito en hierático, comeza cos deuses, e é un epítome moi semellante a Manetón. Listas completas deste tipo serían necesarias nas oficinas gobernamentais para poder datar contratos, títulos etc., de maneira que non podían ser selectivas como as listas de reis dos templos. Asúmese que, como sacerdote, Manetón debía ter acceso a practicamente todos os materiais escritos do templo.
Transcricións dos nomes dos faraóns
A partir da IV dinastía, os faraóns levaban cinco títulos diferentes, o "nome de Horus", o "nome das Dúas Damas", o "nome do Horus de Ouro", o praenomen ou "nome do trono" e o nomen ou nome de pía, chamado tamén "nome de Fillo de Ra", xa que ía precedido de Sa Re). Algúns faraóns tiñan tamén nomes múltiples dentro destes títulos, como Ramsés II con seis nomes de Horus.
As transliteracións de Manetón coinciden con moitas listas de reis, polo que se acepta que seguiu unha delas. Non está claro até que nivel era consciente dos diferentes nomes faraónicos dos gobernantes de había moito tempo (e tiña nomes alternativos para algúns). Non se coñecen todos os nomes diferentes de cada gobernante.
Actualmente úsase as transliteracións de Manetón para os textos máis populares e as das listas reais nos máis eruditos. A división en dinastías continúa a ser a base de todas a historia do Exipto Antigo.
Libreto
miniatura|Libreto de 1921. Un libreto, do italiano libretto, é o texto empregado nunha obra musical do tipo ópera, opereta, musical, oratorio ou cantata.
Libretto, cuxo plural é libretti, é unha palabra italiana que significa literalmente libriño. Inclúe tanto as palabras das partes cantadas como das faladas e é diferente dunha sinopse ou do guión da trama da obra.
Motocicleta
miniatura|250px|Unha motocicleta de 125 [[centímetro cúbico|cc Cagiva Planet, de orixe italiano.]] miniatura|dereita|210px|Réplica da Reitwagen de 1885 de Daimler-Maybach.
Unha motocicleta é un vehículo de dúas rodas impulsado por un motor de combustión interna a gasolina. O cadro e as rodas constitúen a estrutura fundamental do vehículo. A roda directriz é a dianteira e a roda motriz é a traseira. Comunmente, en galego coñécese mediante a abreviatura moto.
Historia
O americano Sylvester Howard Roper (1823-1896) inventou un motor de dous cilindros a vapor (accionado por carbón) en 1867. Esta pode ser considerada a primeira motocicleta, se se permite que a descrición dunha motocicleta inclúa un motor a vapor. Wilhelm Maybach e Gottlieb Daimler construíron unha moto con cadro e catro rodas de madeira e motor de combustión interna en 1885. A súa velocidade era de 18 km/h e o motor desenvolvía 0,5 cabalos.
Gottlieb Daimler usou un novo motor inventado polo enxeñeiro Nikolaus August Otto. Otto inventou o primeiro motor de combustión interna de catro tempos en 1876. Chamouno "Motor de Ciclo Otto" e, axiña que como o completou, Daimler (antigo empregado de Otto) converteuno nunha motocicleta que algúns historiadores consideran a primeira da historia. En 1894 Hildebrand e Wolfmüller presentan en Múnic a primeira motocicleta fabricada en serie e con claros fins comerciais. A Hildebrand e Wolfmüller mantívose en produción ata 1897. Os irmáns rusos fincados en París Eugéne e Michel Werner montaron un motor nunha bicicleta. O modelo inicial co motor sobre a roda dianteira comezouse a fabricar en 1897.
En 1902 inventouse o escúter (provén do inglés 'scooter'), tamén coñecido como auto cadeira de brazos, polo francés Georges Gauthier. A escúter é unha moto provista dun cadro de mandos de protección. Foi fabricada en 1914. Tivo unha gran popularidade, sobre todo entre os mozos. Está composta por dúas rodas de pouco diámetro e un cadro aberto que permite ao condutor estar sentado no canto de ao carricho. Tamén contén unha carrocería que protexe todos os mecanismos, e ofrece algún pequeno espazo de almacenaxe de obxectos pequenos e dunha roda de recambio. Son vehículos urbanos, aínda que tamén se poden facer viaxes longas. O que destaca neste tipo de motos é a comodidade do manexo e facilidade de condución, e non o desenvolvemento de grandes velocidades.
miniatura|Unha moto con sidecar.
En 1910 apareceu o sidecar, un carro cunha roda lateral que se une ao carón da motocicleta. Consta dun bastidor (dunha soa roda) e dunha carrozaría que protexe ao pasaxeiro. A motocicleta que o arrastra convértese nun vehículo de tres rodas e a súa condución contrólase mediante o xiro do guiador, ao non poder executarse a basculación. Xa aparecera anos antes, pero en bicicletas, e coa proliferación dos vehículos chamados "utilitarios" desapareceu practicamente da circulación.
Tipos de Motocicleta
Dependendo do seu uso, as motocicletas pódense englobar en varias categorías:
Motocicletas de estrada
Están destinadas a un uso exclusivo por estrada, debido á configuración da súa construción. Á súa vez poden ser:
Motocicletas de campo
Tamén coñecidas como "Off Road", están conformadas para unha utilización por terreos irregulares e divídense en:
Marea Veciñal de Culleredo
Marea Veciñal de Culleredo (MVC) é un movemento cidadán e político creado no concello de Culleredo que se presentou ás eleccións municipais de maio de 2015, na que obtivo 3 concelleiros.
Lodovico Laffranchi
Lodovico Laffranchi (tamén coa variante Ludovico), nado en 1875 e finado o 6 de xuño de 1952 en Milán, foi un numismático italiano especializado na moeda da Antiga Roma.
Marea Veciñal de Culleredo
Historia
Tras un proceso de primarias abertas saíu elixida a seguinte candidatura : Encabezou a lista José Juan Santos, ex-membro orgánico do PSOE de Culleredo que abandonou a militancia dous anos antes da formación da MVC. A número 2, Marta Leiro Novo, ex secretaria da Asociación de Veciños Río Trabe, e o número 3 da lista foi Isidro Taibo, ex-concelleiro do BNG e que exerceu como concelleiro de turismo até a ruptura do pacto co PSOE, dous anos antes da súa incorporación a MVC.
Lodovico Laffranchi
Traxectoria
Laffranchi era un empregado municipal que se iniciou na numismática da man do seu tío, Pompeo Monti. En 1910 participou xa no III Congreso Internacional de Numismática, en Bruxelas, onde interveu cun relatorio titulado I diversi stili nella monetazione romana, e en 1927 foi nomeado comisario para xestionar a colección de moedas do Castelo Sforzesco, do municipio milanés.
Marea Veciñal de Culleredo
Historia
En decembro de 2015 Marta Leiro Novo dimitiu por motivos persoais, entrando como concelleira Verónica Rivadulla Deschamps. Posteriormente esta concelleira, a pesar de ser un tema debatido e acordado en asemblea, abandonou o grupo municipal sen deixar a súa acta, alegando non estar de acordo co apoio que se ía a dar aos orzamentos municipais. Tras ser declarada no concello como tránsfuga, o grupo municipal da Marea Veciñal de Culleredo pasa a estar formado por dous concelleiros.
Lodovico Laffranchi
Traxectoria
Entre 1913 e 1917 foi editor da Rivista Italiana di Numismatica e, logo da renuncia dos irmáns Ercole e Francesco Gnecchi ao seu órgano directivo, ofrecéuselle a Laffranchi a oportunidade de dirixir a revista en 1918. Baixo a súa dirección saíron os dous derradeiros números correspondentes a ese ano e os catro primeiros de 1919, e a partir dese momento decidiu abandonar o cargo de director, por motivos descoñecidos, aínda que se mantivo como asiduo colaborador coa revista. No seu breve período, a publicación pasou de ser un órgano de comunicación entre coleccionistas a dotarse dunha perspectiva científica recoñecida internacionalmente.
Marea Veciñal de Culleredo
Historia
Nas Eleccións municipais de 2019 MVC perdeu a representación na coorporación municipal, obtendo só 694 votos, o 4,91% do total.
Lodovico Laffranchi
Traxectoria
Coincidindo coa chegada dos fascistas ao poder en Italia en 1924, Laffranci cancelou a súa colaboración coa Rivista Italiana di Numismatica, coa que se amosou tan contrario como co propio réxime, e non a retomou ata 1940, co envío dun novo artigo. Esta desafección co réxime fascista impediulle acceder a postos académicos acordes á súa valía intelectual, mais el continuou a publicar artigos en publicacións numismáticas tan diversas como Bollettino del Circolo Numismatico di Napoli (Italia), Schweizer Numismatischen Zeitschrift (Suíza), Numismatische Zeitschrift (Austria), Numizmatikai Közlöny (Hungría), Revue belge de numismatique (Bélxica) ou The Numismatic Chronicle (Reino Unido).
En 1941 asumiu novamente un posto no comité de dirección da revista, ao que renunciou posteriormente e que retomou en 1950.
Os seus artigos versan fundamentalmente sobre a numismática romana. Moi influído polas novas vías de investigación numismática abertas polas escolas vienesa e inglesa, Laffranchi estudou aspectos como os obradoiros monetarios romanos e a organización da produción de moeda imperial, e destacan os seus artigos sobre as cuñaxes de Augusto e de Magnencio, ou sobre a ceca de Mediolanum (Milán) en tempos de Galieno.
Lafranchi faleceu en 1952, en palabras de Herbert A. Cahn "nunha soidade completa".
Publicacións
Esta é unha escolma dalgúns dos artigos máis salientables dos publicados por Laffranchi ao longo da súa carreira:
A Veiga, Arnois, A Estrada
A Veiga é un lugar da parroquia de Arnois no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 9 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 6 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).
Tomás Fole
Tomás Javier Fole Díaz, nado en Vilagarcía de Arousa o 28 de xaneiro de 1965, é un político galego do PPdeG.
miniatura|Papeleta dos candidatos do [[Partido Popular|PP ao Congreso por Pontevedra, nas Eleccións Xerais de 2016.]]
Traxectoria
Neto de Darío Fole Malvar e sobriño de Joaquín Fole Vilar. Licenciado en empresariais. Presidente do PPdeG de Vilagarcía dende 2003, foi reelixido en 2010 a pesar do seu enfrontamento co presidente provincial Rafael Louzán. Foi o candidato do PPdeG á alcaldía de Vilagarcía nas municipais de 2003 e 2007, conseguindo incrementar os concelleiros populares, pero sen acadar a maioría. Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Vilagarcía de Arousa e foi elixido alcalde grazas ao apoio do concelleiro de IVIL, José Luis Rivera Mallo, que despois se integraron no PPdeG. En novembro de 2016 tomou posesión como deputado no Congreso trala renuncia de Irene Garrido e José Balseiros.
Bert Schneider
Berton Schneider, nado o 5 de maio de 1933 en Nova York e finado o 12 de decembro de 2011 nos Ánxeles, coñecido como Bert Schneider, foi un produtor estadounidense de cinema e televisión estadounidense.
Traxectoria
Foi responsábel dalgún dos filmes máis importantes e significativos de finais da década de 1960 e principios da de 1970. Fillo do que fora no seu momento presidente da Columbia Pictures, Abraham Schneider, de mozo amosouse ligado ás correntes políticas máis rebeldes do seu tempo e así foi expulsado da Universidade Cornell e o exército rexeitouno polas súas actividades radicais.
Nos primeiros anos da década de 1960 traballou para Screen Gems, a división de televisión da Columbia. En 1965, Schneider fundou Raybert Productions xunto co director Bob Rafelson. Schneider e Rafelson levaron á televisión en 1966 a serie The Monkees, unha comedia de situación sobre unha banda de rock ficticia (que despois faríase real para cumprir as demandas do público e as súas propias aspiracións),
O éxito dos Monkees permitiu a Schneider e Rafelson introducirse na realización de filmes, primeiro co filme contracultural Head (1968), protagonizado por The Monkees e cun guión co-escrito por Jack Nicholson. O seu primeiro grande éxito foi con Easy Rider (1969), que os situou na era do Novo Hollywood, e despois chegaría Five Easy Pieces (1970), con Rafelson na dirección. A Schneider e Rafelson sumóuselles un terceiro socio, Stephen Blauner, e Raybert converteuse en BBS Productions. De seguido fixeron varios filmes de interese, incluídos A derradeira película (1971), de Peter Bogdanovich e The King of Marvin Gardens (1972), de Rafelson. En 1975 Schneider acadou un Oscar ao Mellor Documental como produtor de Hearts and Minds (1974).
Peter Fonda baseou parcialmente en Schneider a súa personaxe en de The Limey, Terry Valentine, segundo a entrevista a Fonda incluída no DVD.
Vida privada e morte
Estivo casado con Judy Feinberg, de quen máis tarde se divorciaría, e con quen tivo dous fillos, Jeff e Audrey.
Morreu de morte natural aos 78 anos de idade.
Casas do Monte
O topónimo galego Casas do Monte pode referirse a:
Lingua kiongnai
O kiongnai ou jiongnai é unha lingua hmóngica falada na República Popular da China.
Irís, Cabanas
Santo Estevo de Irís é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Cabanas. Segundo o IGE en 2013 tiña 210 habitantes (104 mulleres e 106 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 235 habitantes.
Patrimonio
Igrexa de Santo Estevo de Irís. Barroco rural. Planta rectangular cunha única nave cuberta con bóveda de canón rebaixada.
Pedro Castro Eiroa
Pedro Castro Eiroa, nado en Mera o 25 de novembro de 1947, é un exfutbolista galego, que desenvolveu a súa carreira en Venezuela. Defendeu durante máis dunha década a camiseta do Deportivo Galicia e foi capitán da selección venezolana.
Traxectoria
Xogou no Hércules de San Pedro de Nós, antes de emigrar coa súa familia a Venezuela. En Caracas xogou no Sporting Coruñés, adestrado por Antonio Villar Chao, conquistando o Torneo Ibérico e en 1968 levouno para o Deportivo Galicia Lázaro Candal, secretario técnico do club.
En 1971 foi chamado polo adestrador galego Eduardo Toba para facer unha proba co Real Oviedo. Ademais adestrou co Deportivo da Coruña ás ordes de Arsenio pero acabou regresando a Caracas. Xogou no Galicia ata 1982, conquistando tres veces a Primeira División de Venezuela e outras tres a Copa de Venezuela.
Tras a súa retirada traballou coas categorías inferiores da selección venezolana.
Selección de Venezuela
Debutou coa selección venezolana o 31 de xullo de 1975, nun partido da Copa América fronte ao Brasil en Caracas. Ao comezo da segunda parte sufriu unha grave lesión que o mantivo afastado dos terreos de xogo durante dous anos. Con todo, volveu á selección anos despois e converteuse no seu capitán. Xogou o seu último partido coa Viño Tinto o 28 de xuño de 1981 fronte a España.
O Hospital, Quiroga
San Salvador do Hospital é unha parroquia do concello de Quiroga na comarca de Quiroga, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 556 habitantes, deles 275 eran homes e 281 eran mulleres, o que supón unha diminución de 10 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
16 regras do esperanto
O esperanto é unha lingua auxiliar artificial, que segue o modelo gramatical das linguas naturais, aínda que tenta evitar parte das dificultades destas, simplificando a gramática, evitando as excepcións e fixando regras o máis claras posíbeis.
Adóitase resumir a súa gramática básica en 16 regras (publicadas no Fundamento de Esperanto, 1906), que poden enunciarse da seguinte maneira:
Fundamento de Esperanto
Adam Mickiewicz
Hai un gran debate sobre a nacionalidade do poeta. Algúns polacos reclaman a Adam Mickiewicz como autor polaco xa que escribiu nese idioma, ademais de estar enterrado en Cracovia. Outros o denominan lituano xa que no comezo da epopea Pan Tadeusz, comeza coa frase "Oh, Lituania". O termo “Lituania” usado por Mickiewicz refírese máis a unha rexión xeográfica que a un país. Mickiewicz fora criado na cultura da unión polaco-lituana, un estado multicultural que ocupara a maioría do que hoxe son os países independentes de Polonia, Lituania, Belarús e Ucraína; mentres que os belarusos reclámano baseándose no lugar físico onde naceu, actualmente en Belarús.
Alieh Butkievič
Alieh Butkievič (en belaruso: Алег Буткевіч), nado en Braslaŭ (Viciebsk, Belarús) o 18 de marzo de 1972, é un bispo católico latino belaruso.
Traxectoria
Butkievič naceu o 18 de marzo de 1972 en Braslaŭ, en territorios da actual diocese de Viciebsk. En 1994 graduouse en Enxeñaría Mecánica pola Universidade Estatal Técnico-Agraria de Belarús.
Logo de estudar no seminario maior de Hrodna, o 13 de maio de 2000 foi ordenado sacerdote diocesano. Posteriormente desempeñou varios traballos pastorais na diocese de Viciebsk, sendo párroco en Biešankovičy, Ula e en Viciebsk (2003-2014).
O 29 de novembro de 2013 foi nomeado bispo de Viciebsk, recibindo a ordenación episcopal o 18 de xaneiro de 2014, de mans do nuncio en Belarús Claudio Gugerotti, sendo co-consagradores o seu metropolitano Tadeusz Kondrusiewicz, arcebispo de Minsk-Mahilioŭ, e o bispo de Hrodna, Aleksander Kaszkiewicz.
Fala belaruso, ruso e polaco.
Redemuíños
O topónimo Redemuíños pode referirse a:
Andy Warhol
250px|dereita|miniatura|Sinatura de Warhol. Andy Warhol, nado o 6 de agosto de 1928 en Pittsburgh (Pensilvania) e finado o 22 de febreiro de 1987 en Nova York, foi un pintor, director cinematográfico e publicista americano, ademais de ser unha das principais figuras do movemento coñecido como arte pop. Logo dunha exitosa carreira como ilustrador comercial, Warhol fíxose famoso en todo o mundo polos seus traballos como pintor, cineasta, produtor musical, escritor e escultor. Foi unha importante figura pública coñecida pola súa pertenza a círculos sociais moi diversos que incluían desde persoas bohemias que vivían na rúa ata distinguidos intelectuais, celebridades de Hollywood, xente adiñeirada e aristócratas.
Foi pioneiro na arte xerada por ordenador, usando ordenadores Amiga que apareceron en 1985, xusto antes da súa morte en 1987. Fundou a revista Interview Magazine e foi o autor de numerosos libros, como The Philosophy of Andy Warhol e Popism: The Warhol Sixties.
Infancia
Warhol naceu en Pittsburgh co nome de Andrew Warhola, e era fillo de inmigrantes eslovacos. Os seus pais eran Andrej e Julia Warhola, orixinarios dunha Miková por aquel entón pertencente ó Imperio austrohúngaro. En 1914 Andrej Warhola emigrou ós Estados Unidos para traballar nas minas de carbón, mentres que a súa muller emigrou sete anos despois cos seus dous fillos maiores. Foi o cuarto dos fillos do matrimonio, aínda que o primeiro morrera antes de que os pais viaxasen aos Estados Unidos; os outros dous eran Paul, nado en 1923 e John, en 1925. Mentres cursaba terceiro de primaria, Andy comezou a sufrir o mal popularmente coñecido como baile de San Vito, é dicir, a corea de Sydenham. Esta enfermidade provoca unha afección do sistema nervioso que causa movementos incontrolados das extremidades e desordes na pigmentación da pel. Dende entón foi hipocondríaco e desenvolveu un gran medo a médicos e hospitais. Pasou boa parte da súa infancia deitado nunha cama, converténdose nun marxinado entre os seus compañeiros de clase e forxando unha forte fixación cara a súa nai. Mentres estaba na cama debuxaba, escoitaba a radio e coleccionaba imaxes de estrelas de cinema que colocaba arredor da súa cama. Máis tarde, definiu esta etapa da súa vida como moi importante no desenvolvemento posterior da súa personalidade, as súas habilidades e os seus gustos.
Comezos da súa carreira
Decidiu estudar Arte comercial na Universidade Carnegie Mellon (Pittsburgh). En 1949 trasladouse a Nova York para iniciar unha carreira como ilustrador de revistas e publicista. Durante a década dos 50, gañou certa reputación grazas ás súas ilustracións para un anuncio de zapatos.
Coa difusión das novas tecnoloxías do vinilo e a alta fidelidade, as empresas discográficas atopáronse nun contexto comercial completamente novo que non tardarían en explotar. A RCA contratou a Warhol e a Sid Maurer, entre outros artistas freelance, para o departamento de deseño de portadas de discos, carteis e material promocional.
Os anos 60
miniatura|270px|dereita|A serie de [[Latas de sopa Campbell, tamén coñecida como 32 latas de sopa Campbell, foi producida por Warhol en 1962 e é un dos seus traballos máis coñecidos.]] A súa primeira exposición individual foi na galería californiana Ferusel. Era o 9 de xullo de 1962 e marcou o debut do movemento pop art na costa oeste. Catro meses máis tarde, entre o 6 e o 24 de novembro, inaugurou a súa primeira exposición en Nova York. Concretamente na galería Stable, propiedade de Eleanor Ward. Alí incluíu O díptico de Marilyn, 100 latas de sopa, 100 botellas de cola e 100 billetes de dólar e ademais coñeceu a John Giorno, con quen despois coincidiría no primeiro de Warhol: Sleep (1963).
Nesa época empezou a pintar os seus famosos debuxos da sopa Campbell e das botellas de Coca-Cola, ós que consideraba tan iconas estadounidenses como Marilyn Monroe, Troy Donahue ou Elizabeth Taylor. Tamén fundou o seu estudio The Factory, por onde pasaron artistas, escritores, modelos, músicos e celebrities underground do momento. O taller, decorado con follas de papel de aluminio cor prata, estaba inicialmente na rúa 47. Despois, mudaríase a Broadway. A súa obra comezou a ser moi coñecida e desatou certas polémicas sobre o papel do artista e a finalidade da arte.
Desenvolveu unhas imaxes persoais a partir de obxectos completamente impersoais, como billetes de dólar ou novos produtos de moda. Utilizaba imaxes propias dos xornais, os carteis e a televisión para definir un olimpo particular, composto de símbolos da cultura estadounidense: a cadeira eléctrica, as fotografías de cargas policiais contra manifestantes polos dereitos civís ou os retratos de celebridades da época. A botella de Coca-Cola converteuse, para el, nun tema pictórico. Sobre isto declarou:
O MOMA organizou un simposio sobre arte pop en decembro de 1962 e algúns artistas, entre eles Warhol, foron atacados por «renderse» ó consumismo. Para as sofisticadas elites que ditaban a crítica de arte, o entusiasmo que Warhol sentía pola cultura do consumismo resultaba vergoñento e inadmisible. Este simposio definiu o ton en que se ía recibir a obra de Warhol, aínda que ó longo dos anos 60 ía facerse cada vez máis evidente que se deran profundos cambios na cultura e no mundo da arte. Tamén, que Warhol xogou un papel esencial nese cambio.
miniatura|287px|dereita|[[Marilyn Monroe foi inmortalizada nunha das obras máis coñecidas de Andy Warhol.]] Un evento crucial foi a exhibición The American supermarket, unha mostra celebrada en 1964 na galería Paul Bianchinni, no Upper East Side de Manhattan. A exposición estaba organizada como o típico pequeno supermercado estadounidense, aínda que os produtos exhibidos (conservas, carne ou pósters) eran obra de prominentes artistas do pop: Mary Inman, Robert Watts ou o controvertido Billy Apple. A contribución de Andy Warhol foi unha pintura dunha lata de sopa Campbell, valorada en 1.500 dólares. O curioso é que a lata tan só custaba 6 dólares. A exposición foi un dos primeiros actos públicos nos que se confrontou ó público coa arte pop e a cuestión proposta polas vangardas clásicas sobre que podía ser arte.
Como xa fixera na súa etapa de ilustrador comercial nos 50, Warhol recorreu a asistentes para aumentar a produtividade do seu taller artístico. Esta colaboración tamén supuxo encarnizadas polémicas sobre os seus métodos de traballo e o seu valor como arte, especialmente durante os anos 60. Un dos colaboradores máis importantes cos que contou nesta época foi Gerard Malanga, que o axudou na produción de serigrafías, filmes, esculturas e outras obras producidas en The Factory. Outros colaboradores esporádicos foron Freddie Herko, Ondine, Ronal Travel, Mary Woronov, Billy Name e Brigid Berlin (que foi quen, ó parecer, lle deu a idea de gravar as súas conversas telefónicas).
Durante os anos 60 tamén reuniu a unha comitiva de excéntricos e bohemios, a quen el designaba como as superstars, e que incluía a Edie Sedgwick, Viva e a célebre Ultra Violet. Todos eles adoitaban actuar nos filmes de Warhol e algúns, como Berlin, mantiveron unha estreita amizade co artista ata a súa morte. A súa relación con artistas como a cantante Frangeline, o escritor John Giorno ou o cineasta Jack Smith (que tamén figurou nalgunhas curtas de Warhol) revelaba a súa estreita relación con distintas clases de produción artística. Cara o final desa década, o mesmo Warhol convertérase nunha celebridade e aparecía frecuentemente na prensa, escoltado por algún dos seus compañeiros na Factory.
En 1965 coñeceu ó grupo de música The Velvet Underground, liderado por Lou Reed. Non tardou en converterse no mánager do grupo e engadir á súa amiga, a cantante alemá Nico. En 1967 saíu ó mercado o disco dos Velvet chamado The Velvet Underground and Nico: Andy Warhol, producido por este último. Ese mesmo ano, por diferenzas co resto do grupo, Nico retirouse e os servizos de Warhol xa non foron necesarios. En 1969 comezou a publicar a súa revista Interview.
Atentado
O 3 de xuño de 1968, Valerie Solanas disparou a Warhol e ó crítico de arte e comisario Mario Amaya na entrada do estudio de Warhol.
Antes do atentado, Solanas fora un membro discreto do colectivo da Factory. Redactou o "Manifesto SCUM" ("capa de sucidade" (en inglés: scum), un alegado feminista separatista contra o patriarcado (e que, co devir dos anos, adquiriu certa sona). Solanas tamén aparecía no filme de Warhol I, A Man (1968). En 1967, Valerie ofrecéralle unha obra de teatro a Warhol propoñéndolle que fose o seu produtor. Warhol aceptou e pediulle o borrador do texto. Este borrador da obra nunca regresou a Solanas. Crese que Warhol nunca tivo a intención de producir a obra nin como obra teatral nin como filme e que perdeu o manuscrito. Isto anoxou a Solanas, que pasaba por un momento de desequilibrio mental e inestabilidade emocional.
Amaya sufriu só feridas menores, e foi dado de alta ese mesmo día. Porén, Warhol recibiu tres disparos (o primeiro nin lle rozou, pero os outros dous deixárono moi grave) e as secuelas deste ataque acompañaríanlle o resto da súa vida, deixando unha pegada profunda no resto da súa vida e obras. Esa mesma tarde, Valerie entregouse á policía. Argumentou que Warhol estaba pensando roubar o seu traballo e que controlaba demasiado a súa vida. O xuíz ordenou que a trasladaran ó Hospital Psiquiátrico de Bellevue baixo observación. Declarouse culpable de intento de homicidio, asalto e tenencia ilícita de armas e recibiu unha sentenza de tres anos. Warhol rexeitou testificar na súa contra. O xuíz declarouna inhabilitada legalmente e enviouna ó Hospital Ward Island. Tralo tiroteo, o acceso a Factory quedou rixidamente controlado, e en opinión de moitos, isto causou a fin da época da "Factory dos 60". A nova do atentado quedou bastante desleixada nos medios debido á asasinato de Robert F. Kennedy, dous días despois.
A raíz do atentado sufrido, Warhol declarou que "antes de que me disparasen, sempre pensei que estaba un pouco máis para aló que para acó. Sempre sospeitei que estaba vendo a tele no canto de vivir a vida".
Anos 70
270px|miniatura|[[BMW M1 decorado por Warhol.]] Comparados coa escandalosa (e exitosa) década dos 60, os 70 foron anos máis tranquilos para Warhol, que se converteu nun emprendedor. Segundo Bob Colacello, Warhol pasaba a maior parte do seu tempo rondando a novas estrelas e personaxes famosos para propoñerlles un retrato. A lista incluía a Mick Jagger, Liza Minnelli, John Lennon, Diana Ross, Brigitte Bardot e Michael Jackson. O famoso retrato do líder comunista chinés Mao Zedong é desta época (1973). Tamén fundou, co apoio de Gerard Malanga, a revista "Interview", e publicou "A filosofía de Andy Warhol" (1975), na que expoñía o seu pensamento con rotundidade e sentido do humor:"Facer cartos é arte, e o traballo é arte, e un bo negocio é a mellor arte". Warhol acostumaba frecuentar diversos clubs nocturnos de Nova York, como o Max's Kansas City, o Serendipity 3 e, máis adiante, o célebre Studio 54. Normalmente comportábase como un tranquilo, tímido e meticuloso observador. O crítico de arte Robert Hughes chamouno "o lunar branco de Union Square". O seu estilo inicialmente rupturista foi progresivamente asimilado polo circuíto de galerías e polos círculos adiñeirados, ós que satisfacía con retratos por encargo. Esta etapa é xulgada de xeito dispar pola crítica actual.
Nos anos 70 fai retratos dos seus amigos, clientes habituais da discoteca Studio 54, entre eles Carolina Herrera, Liza Minnelli e Elizabeth Taylor. É tamén nesta época cando é contratado por varios fabricantes de automóbiles para pintar os seus vehículos de competición dunha maneira que chamase a atención, entre eles BMW. Así, creouse o art car. Ditos vehículos participaban sobre todo nas famosas 24 horas de Le Mans. Son famosas as súas cápsulas do tempo, onde gardaba (dende o ano 1974) cousas cotiás en caixas de cartón, como expón en Philosophy of Andy Warhol, o seu primeiro libro. En 1979 exhibe, de maneira importante, no Whitney Museum de Nova York, a súa serie de retratos Portraits of the Seventies (Retratos dos setenta).
Os anos 80
Warhol tivo unha segunda xuventude para a crítica -e os negocios- durante os 80, grazas á súa estreita relación con algunhas das novas figuras da arte, que eran en realidade os que conducían a tendencia do mercado naquel momento: tratábanse de personaxes como Jean-Michel Basquiat, Julian Schnabel, David Salle e outras figuras do neoexpresionismo. Warhol tamén frecuentaba a compañía de artistas do movemento de transvangarda europea, como Francesco Clemente e Enzo Cucchi. Daquela, Warhol era acusado de terse convertido nun "artista dos negocios". En 1979, recibiu algunhas críticas pouco favorables sobre as súas exposicións de retratos de celebridades dos 70, críticas nas que a súa obra era definida como superficial, doada e comercial, carente de profundidade da significación do tema. Esta actitude crítica, debida en parte ás propias tendencias do mercado, fixo que a súa seguinte exposición sobre "Xenios Xudeus" (1980), exposta en Nova York, tamén fose recibida con frialdade.
Unha mirada máis atenta á obra de Warhol fixo que algúns críticos creran ver na "superficialidade" e "comercialidade" de Warhol "un dos reflexos máis brillantes da nosa época", sinalando que "Warhol capturou algo esencial sobre o zeitgeist da cultura americana dos anos setenta". Warhol sempre apreciou o glamour de Hollywood. Nunha ocasión declarou:
En 1981 empeza a pintar detalles de cadros de artistas renacentistas como Da Vinci, Botticelli e Uccello. En 1983 fai o retrato do cantante Miguel Bosé para a portada do disco Made In Spain, tamén utilizada para o disco Milano-Madrid deste mesmo artista. A compañía discográfica de Bosé pagou unha fortuna pola colaboración de Warhol, quen ata entón apenas coñecía ó cantante. Posteriormente mencionaríao nun libro como «fillo dun toureiro español». Warhol tamén apareceu no seu vídeo musical Ángeles Caídos. Ese ano visita Madrid, onde é recibido con entusiasmo por Almodóvar, Fabio McNamara e outras personalidades da cultura e da vida social madrileña. Malia todo, a exposición que presentou na cidade obtivo pouquísimas vendas.
Nesa época, Warhol produce abundantes retratos de celebridades e magnates, non só de amizades ou xente do seu círculo, senón tamén deseñadores, empresarios e demais xente adiñeirada, que por grandes sumas posan para Warhol. Entre eles, o modisto Valentino. Segundo el mesmo contou, nunha ocasión viaxou a Europa para tomar polaroids de empresarios alemáns, e baseándose nas fotografías elaboraba os retratos.
Morte
Warhol morreu en Nova York ás 6:32 da mañá do 22 de febreiro de 1987. Segundo os noticiarios, estábase recuperando sen dificultades dunha operación de vesícula no New York Hospital cando finou mentres durmía debido a unha repentina arritmia pos-operatoria. Tamén se sinalou certo exceso de líquidos por intoxicación de agua. Antes da súa diagnose e da operación conseguinte, Warhol intentara atrasar os recoñecementos polo seu arrepío polos hospitais e médicos.
200px|miniatura|Tumba de Warhol, a carón da dos seus pais, no [[cemiterio católico bizantino de Pensilvania (Estados Unidos).]] O corpo de Warhol foi devolto polos seus irmáns a Pittsburgh para o funeral. O velorio tivo lugar no Thomas P. Kunsak Funeral Home e foi unha cerimonia corpore insepulto. O ataúde era unha peza de bronce macizo, con adornos dourados e soportes brancos. Warhol levaba posto un traxe negro de caxemira, unha gravata de estampado tamén de caxemira, unha perruca prateada e os seus característicos lentes de sol. Tiña nas mans un pequeno breviario e unha rosa vermella. O funeral celebrouse na Igrexa católica bizantina do Espírito Santo, no North Side de Pittsburgh. Peter Tray pronunciou o seu encomio. Yōko Ono tamén se presentou. O féretro quedou cuberto por rosas brancas e brotes de esparragueira. Trala liturxia, o ataúde foi levado ó cemiterio católico bizantino de San Xoán Bautista, en Bethel Park (un barrio apartado do sur de Pittsburgh). Alí, o sacerdote pronunciou unha breve oración e asperxeu con auga bendita o ataúde. Antes de proceder ó descenso do mesmo, Paige Powell deixou caer un exemplar de "Interview", unha camisola da mesma revista e unha botella do perfume Beautiful, de Estée Lauder. Warhol foi enterrado xunto ós seus pais, e unhas semanas máis tarde repetiuse un oficio conmemorativo para Warhol en Manhattan.
O testamento de Warhol legaba toda a súa propiedade -agás algúns modestos detalles- a membros da súa familia, co fin de crear unha fundación dedicada ó "avance das artes visuais". Warhol tiña tantas posesións que Sotheby's necesitou nove días para poxar os seus bens tralo seu pasamento, e a suma total excedía os 20 millóns de dólares. A súa riqueza total era aínda maior, debido principalmente a investimentos realizados ó longo de toda a vida.
En 1987, de acordo coa última vontade de Warhol, constituíuse a Andy Warhol Foundation for the Visual Arts. A fundación non só serve como representante legal de Andy Warhol, senón que defende a súa misión de "espolear a innovación na expresión artística e o proceso creativo", e declárase "centrada, principalmente, en apoiar o traballo dun valor experimental ou rompedor".
Comarca de Alhama
A comarca de Alhama é unha comarca andaluza, situada na parte occidental da provincia de Granada. Limita ao norte coa comarca de Loja, a Vega de Granada ao nordeste, o Valle de Lecrín ao leste, a Costa Tropical ao sueste, e coa comarca malagueña da Ajarquía ao oeste.
En Andalucía, as comarcas non constitúen ningunha división territorial de carácter administrativo, polo que non se encontran definidas mediante unha lei autonómica.
El Temple
Existen outras versións onde algúns dos municipios incluídos nesta comarca formarían unha comarca diferenciada, denominada El Temple.
Baña
O topónimo Baña pode referirse a:
Pobo noongar
Historia
Anterior ó estabelecemento europeo, o pobo Noongar estaba dividido en polo menos 13 grupos ou tribos diferentes, que compartían unha cultura común e unha linguaxe semellante con algunhas diferenzas dialectales. Algúns autores consideran que o pobo Noongar é identificado por dous factores, sendo o primeiro destes o uso dunha palabra similar a "Noongar" para describirse a si mesmos (significando home); e a diferenza da maioría dos indíxenas australianos, non circuncisaban ós nenos homes como cerimonia de iniciación.
Actualmente, perdeuse gran parte da cultura Noongar, incluíndo a identificación con agrupacións rexionais particulares, aínda que en tempos modernos algunhas persoas Noongar están a solicitar a súa afiliación ós grupos identificados por Tindale no século XX.
Como outros grupos aborígenes, a comunidade Noongar mantén disputas legais co goberno estatal polo recoñecemento dos seus dereitos ancestrais sobre as súas terras e obter o chamado Native Title (Título Nativo). Exemplar o rol do activista Eddie Mabo a este respecto: tamén grazas ao seu traballo, a doutrina do Terra nullius baixo o amparo da cal se colonizou Australia, quedou proscrita.
Estímase que antes da colonización europea, a poboación noongar alcanzase entre 6.000 e 10.000 habitantes. Unha vez que os colonizadores chegaron, a violencia e doenzas traídas por eles decimaron a gran parte da poboación; mais no presente o pobo noongar suma máis de 28.000 persoas.
Cupcake
miniatura|280px|Cupcakes de chocolate. Un cupcake, tamén coñecido no Reino Unido coma fairy cake, é un pasteliño plano individual, cunha base de biscoito. Salientan pola súa decoración por riba, de distintas cores e enfeites, na que se usan cremas, nata, merengue, azucre, figuriñas de goma ou labras de chocolate. Este alimento xurdiu no século XIX nos Estados Unidos de América, antes da aparición dos muffins. É diferente da madalena que sobe en redondo mentres que o cupcake sobe en plano. Existen tamén variantes salgadas.
Descrición
Normalmente cociñarse nun molde semellante ao que se emprega para facer madalenas. Antes de existiren os moldes especiais para facer madalenas adoitábanse facer en pequenas cuncas cerámicas, de onde lle viría o nome: de cup (cunca), e cake, (pastel). Tamén existe outra explicación da orixe do nome, derivado da unidade de medida dos ingredientes utilizados: unha cunca de fariña, unha cunca de azucre, unha cunca de manteiga, o que é menos probábel, xa que as medidas en cups ou cuncas (unidade de volume) (236,6 ml) son habituais nos libro de cociña americanos.
De orixe angloamericana, non son tradicionais, mais aos poucos fóronse introducíndose e adaptándose ao gusto local, sendo hoxe en día máis ca unha moda en toda Galicia. Véndense en pastelarías e tendas especializadas.
Fontefiz
O topónimo galego Fontefiz pode referirse a:
Notario, notaria
miniatura|300px|Unha notaría en [[Vigo]] O notario é un axente con delegación do poder público que labra e fai as averbacións nos seus libros de notas os instrumentos dos actos xurídicos que lle son solicitados polas persoas interesadas, facéndoo con observancia das normas xurídicas pertinentes, incluíndo as de Dereito Tributario.
O notario ten como función recibir, interpretar e dar forma legal á vontade das partes en actos xurídicos extraxudiciais, labrando os instrumentos necesarios a ese fin, conferíndolles fe pública e asegurándolles a respectiva conservación, forza probatoria e forza executiva.
Historia
O notario é herdeiro dunha figura do dereito romano, o tabelión, que coexistía con outros profesionais relacionados. Coa caída do Imperio a maioría destas figuras van esmorecendo e o tabelion, que redactaba actas e convenios, converxe cos tabularii, funcionarios que elaboraban listaxes oficiais. Esta confluencia atribúese a unha confusión intencionada do insigne xurista Accursio nas súas glosas e axiña outros xuristas comezaron a utilizar ambas formas como sinónimas. O uso da palabra notario aplicábase nesa época fundamentalmente aos notarios da igrexa que evidentemente eran moito máis comúns que os outros, polo que o nome pasou xa no século XIII a designar os escribáns ou tabelións.
Rainero de Perugia, profesor na Universidade de Boloña publicou arredor de 1230 o Ars notariae, onde define a notaría como o estudo especializado no Dereito material da escrituración de contratos e últimas vontades. A primeira codificación destas figuras foi nas Partidas de Afonso X onde o único nome que se aplica é o de escrivano (escribán). A seguinte reforma será a “Pragmática de Alcalá” do 7 de xuño de 1503. Non se produciu ningún cambio lexislativo importante ata o 28 de maio de 1862 coa aprobación da Lei orgánica do notariado.
O notariado en diferentes países
En xeral a figura é similar en todos os países de dereito romano-xermánico (o que inclúe toda a Europa continental e América latina).
En España os notarios teñen o dobre carácter de funcionarios públicos e profesionais do dereito segundo o establecido na Lei do Notariado. A súa retribución é por arancel determinado por Real Decreto. O Ministro de Xustiza ostenta tamén o título de "Notario Maior do Reino", por actuar como fedatario de acontecementos como o xuramento dos altos cargos.
En Portugal coexiste o público e o privado, mais irán pasar todos a privados.
Vigo, Vilanova de Santiso, Malpica de Bergantiños
Vigo é un lugar da parroquia de Vilanova de Santiso no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Tiña 20 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 10 homes e 10 mulleres.
Laraxe, Cabanas
San Mamede de Laraxe é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Cabanas. Segundo o IGE en 2013 tiña 696 habitantes (360 mulleres e 336 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 651 habitantes.
A Veiga do Seixo
Co topónimo da Veiga do Seixo podémonos referir a dous lugares distintos de Galiza:
Protozoos
miniatura|dereita|O [[ciliado Stentor.]] miniatura|[[Ameba|Amoeba, unha ameba.]]miniatura|[[Paramecium, un ciliado.]] miniatura|[[Giardia, un flaxelado parasito.]]
Os protozoos ou protozoarios, son organismos xeralmente microscópicos, unicelulares, eucariotas, heterótrofos, fagótrofos, depredadores ou detritívoros, ou parasitos ou ás veces mixótrofos (parcialmente autótrofos); que viven en ambientes húmidos ou directamente en medios acuáticos de auga salgada ou doce ou no corpo doutros seres vivos, e que se reproducen de forma asexual por fisión binaria e tamén sexual por isogametos ou por conxugación intercambiando material xenético. A maioría miden unhas poucas decenas de microns, pero algúns poden verse a simple vista (algúns nummulites fósiles miden varios centímetros). Neste grupo encádranse taxons moi diversos cunha relación de parentesco remota, clasificados en moitos filos distintos do reino Protista. Porén, os protozoos son un grupo polifilético, e o termo non ten valor na clasificación taxonómica actual, pero foi utilizado nas clasificacións anteriores.
Aínda que nas clasificacións modernas foi desaparecendo o termo protozoo, o protistólogo Thomas Cavalier-Smith recuperou recentemente o termo Protozoa para denominar a un reino eucariótico (ver máis abaixo) na súa clasificación dos protistas, pero os límites deste taxon Protozoa non coinciden cos tradicionais.
Nome
O nome procede das raíces gregas πρώτο (proto), primeiro, e ζώο[ν] (zoo[n]), animal. Tradicionalmente dividíanse os seres vivos en animais e vexetais e os protozoos eran as formas máis sinxelas consideradas animais (e os protófitos eran os microorganismos considerados vexetais). Haeckel propuxo máis tarde o reino Protista, o cal dividiu en Protozoos, Protófitos e protistas atípicos. De todos modos, moitos tratados posteriores a Haeckel seguiron clasificando os seres vivos en animais e vexetais, e consideraban a Protozoa un filo de organismos unicelulares dentro do reino animal.
Clasificación
Unha clasificación tradicional moi utilizada ata hai pouco tempo e que aparece en moitos libros de Zooloxía, elaborada por Honigberg & col. (1964), trataba aos protozoos como un só filo dividido en catro clases baseadas sobre todo no modo de locomoción. Debido a que todas estas formas se desenvolven por evolución converxente, as clases son en realidade complexos grupos polifiléticos:
Historia
Georg A. Goldfuss propuxo a clase Protozoa (protozoos) en 1820, dentro do reino dos Animais, na cal englobaba os infusorios (Ciliophora), aos Lithozoa, é dicir, os corais, os Phytozoa, as formas unicelulares pigmentadas e fotosintetizadoras, e os Medusinae, as augamares e os seus parentes. Este concepto é diferente do de Honigberg (1964), onde só os ciliados son comúns a ambas as definicións.
Unicelularidade
En 1845 Carl Theodor Ernst von Siebold utilizou o nome para designar un filo de animais dividido en dúas clases, Infusoria, equivalentes ao actual filo Ciliophora (Ciliados), e Rhizopoda, máis ou menos equivalentes aos de Honigberg. Von Siebold describiunos como «animais unicelulares». Hai que ter en conta que neses anos estaba consolidándose a teoría celular. Non todos nas décadas seguintes estiveron de acordo coa interpretación de Von Siebold, e moitos vían a estes organismos como un caso de organización acelular. Foi preciso o desenvolvemento da microscopía electrónica, a mediados do século XX, para que se vise confirmada de maneira definitiva a homoloxía entre o organismo protozoario enteiro e cada unha das células en que se basea a organización microscópica dos organismos complexos. Neses anos, foi Dujardin o que primeiro recoñeceu o carácter unicelular do protoplasma dos foraminíferos, o que lle deu a Von Siebold autoridade para definir como unicelulares aos membros do filo.
Protoctistas e protistas
Durante o resto do século XIX, a maneira de clasificar a diversidade das formas sinxelas seguiu baseándose no intento de procurarlles un sitio nos dous reinos clásicos animais e vexetais. A dificultade para logralo fixo que por primeira vez Hogg, en 1860, propuxera un novo reino, o Regnum Primigenum ou Protoctista, para agrupar nel aos primitivos seres intermedios entre plantas e animais; un dos seus exemplos era a esponxa verde dulciacuícola Spongilla, que fai unha fotosíntese atribuíble a algas verdes simbióticas. Pouco despois Haeckel propuxo o reino Protista, «os primordiais», para todas as formas unicelulares e sinxelas, destacando o seu carácter basal e indiferenciado, pero independente na súa evolución de plantas e animais. Os Protozoa non existen nesta visión da diversidade, pero nunha revisión posterior Haeckel recuperou os conceptos de protozoa e protophyta, como subreinos do reino Protista.