cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tálero de convención
Historia
O tálero de convención ou konventionstaler foi, xa que logo, sucesor de moedas como o kronentaler e sobre todo o reichstaler, que equivalía a 1/9 do marco de Colonia, o que supuña unha desvalorización.
Como consecuencia do novo tratado de unión monetaria asinado en 1837, Alemaña acabou por substituír, en 1838, o tálero de convención polo tálero prusiano (equivalente a 1/14 do marco de Colonia).
Pola súa banda, o Imperio Austríaco mantivo a súa produción ata 1857, pouco antes da adopción do vereinstaler e, posteriormente, do florín austrohúngaro.
Valor e equivalencias
miniatura|180px|Tálero de convención de [[Bamberg de 1800]] O konventionstaler instituíuse co peso e valor da décima parte dun marco de Colonia de prata, ou 23,39 gramos. Este é o motivo de que habitualmente luza a lenda X EINE FEINE MARK ou a súa abreviatura XEF MARK ("10 partes dun marco de prata fina")
Artemis (satélite)
Artemis (acrónimo de Advanced Relay And Technology Mission) é un satélite de comunicacións xeosincrónico da ESA lanzado o 12 de xullo de 2001 desde o centro Espacial de Kourou mediante un foguete Ariane 5.
Ponte de Castrelos
A ponte de Castrelos é unha pequena ponte medieval que se atopa en Castrelos, hoxe en día na mesma cidade de Vigo. Servía de paso para cruzar o río Lagares no Val do Fragoso. Coñécese tamén coma ponte de Balaídos, ponte do Lagares ou ponte de Pereiró.
Artemis (satélite)
Características
A misión de Artemis é de por un lado probar novas tecnoloxías e por outro proporcionar servizos de comunicacións. Leva tamén elementos do sistema EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay Service).
Ponte de Castrelos
Localización
Atópase na Travesía da Ponte Romana, entre as rúas de Balaídos, a Avenida de Castrelos e a Avenida do Alcalde Portanet, en Castrelos, Vigo. Nunha zona baixa do Val do Fragoso coñecida co nome de Balaídos, moi preto do parque de Castrelos e do Estadio de Balaídos. Esta zona era na antigüidade lamacenta e influenciada polas cheas do río.
Características
Está feita en fábrica de cantaría de pedra de gra e rematada en cachotaría da mesma pedra. Ten unha lonxitude duns 21,50 metros, mais sábese que posuíu até 60 metros de calzada conservada até mediados do século XX. Mide 3,5 metros de largo e 4 de altura máxima. Conta cun único arco de medio punto ou de volta perfecta de 5,5 metros de lonxitude máxima. O taboleiro sobe no medio, presentando unha forma algo apuntada na parte central. Ten dous pares de tallamares a ambos os lados, de forma triangular e moi ben conservados. Conta ademais con dous vans a xeito de aliviadoiros nun dos lados para evitar o derrubamento da ponte nas enchentes; sábese que existiron dous vans adicionais. É posíbel que contase outrora con máis arcos, xa que a zona, chá e lamacenta, sofre de asolagamentos acotío aínda hoxe en día. Hoxe tamén podemos ollar nos inicios da ponte varios chantos de forma cónica-truncada, dun metro de alto e que por documentos de períodos anteriores sábese que posuía máis. Algunhas destas pedras áchanse hoxe no Museo Quiñones de León, no Pazo de Castrelos.
Historia
É unha das dúas pontes antigas aínda en pé que atravesan o río Lagares, a outra localízase en Sárdoma, que daba acceso ao Pazo da Caracola, e aínda hoxe ten uso peonil. As orixes son incertas, mais seica teña unha orixe romana, xa que esta zona foi moi romanizada, con numerosas fábricas de salga, salinas, vilas e grande actividade comercial arredor da poboación castrexa-romana coñecida coma Vicus. Ademais, algúns historiadores identificaron algunhas inscricións nalgúns perpiaños. Porén a conformación que ollamos na actualidade vén claramente da Idade Media, cando sufriría moitas modificacións.
Nos anos setenta do pasado século o río canalizouse co avance da cidade e a urbanización de Balaídos, polo que o leito deixou de pasar por baixo da ponte. Hoxe o río pasa a uns 10 metros ao norte.
Despois da súa restauración e protección cun valado, foi declarada Ben de Interese Cultural con categoría de monumento histórico-artístico por resolución do 11 de febreiro de 1991.
Akira Yoshizawa
miniatura|Figura realizada coa técnica de [[pregado húmido inventada por Yoshizawa.]] Akira Yoshizawa (吉澤 章), nado en Tochigi, o 14 de marzo de 1911, finado o 14 de marzo de 2005 en Toquio. Foi un notábel mestre do origami xaponés. Recoñéceselle ter elevado o origami dende a artesanía ou o pasatempo á condición artística, sendo polo tanto un dos "pais do origami". De acordo a unha estimación propia de 1989, creara máis de 50 000 modelos, dos cales só uns poucos centos de deseños foron publicados nos seus dezaoito libros. Segundo a tradición máis pura do origami, para os seus deseños nunca empregou tesoiras, pegamento ou adornos adicionais ás figuras.
Ó longo da súa carreira, Yoshizawa levou a cabo labores de embaixador cultural internacional do Xapón. En 1983, o emperador xaponés Hirohito otorgoulle a Orde do Sol Nacente, un das maiores honras que pode recibir un cidadán xaponés.
O 14 de marzo de 2012, Akira Yoshizawa foi homenaxeado por Google cun doodle conmemorativo do 101º aniversario do seu nacemento.
Primeira batalla de Artois
A primeira batalla de Artois foi unha batalla da primeira guerra mundial, producida no contexto da carreira cara ao mar. Produciuse no outono de 1914, aínda que as datas concretas non son de todo coñecidas, variando segundo as fontes consultadas.
Sergio González
O nome de Sergio González pode referirse a:
Pintura en cortiza
miniatura|Canguro - pintura en cortiza, [[Terra de Arnhem, Australia, contra o ano 1915.]] A pintura en cortiza é un tipo de arte autóctona de Oceanía, peculiarmente de deseños abstractos e emblemáticos que se aplican sobre teas sen tramado, feitas precisamente de cortiza de árbore.
As obras fabrícanse mediante o raspado ou coloreado dos debuxos sobre o material, que primeiro se separa do tronco, despois se molla e finalmente sacódese ata que queda augado. É máis común o uso da cortiza interna da moreira, en específico da especie denominada Morus papyrifera L.. Os estilos e as imaxes plasmadas varían dun territorio a outro, dende concepcións sinxelas até gráficos complexos e moi elaborados. Hoxe en día fabrícase roupa mediante esta técnica no norte de Australia, Nova Guinea e rexións de Melanesia, sendo coñecida co nome de tapa.
Aythami Artiles
Comezos nas Palmas (1986-2007)
Comezou a súa carreira futbolística no CD Arguineguín da súa localidade natal, onde tivo como compañeiro a David Silva e como adestrador a Juan Carlos Valerón. En 2003 fichou pola UD Las Palmas, aínda en idade xuvenil, e debutou co filial, o UD Las Palmas B, na Terceira División. Unha boa primeira temporada no filial, sumado ao descenso do primeiro equipo a Segunda B levouno ó primeiro cadro de xogadores para a temporada 2004/05. Tras dous anos en Segunda B o equipo canario conseguiu o ascenso a Segunda División para a temporada 2006/07, temporada na que o central amosou as súas cualidades para o fútbol profesional.
Deportivo da Coruña (2007-2013)
No 2007 fichou polo Deportivo da Coruña, co que debutou en Primeira Divisón na xornada 5 da tempada 2007/08, xogando de titular contra o Recreativo de Huelva en Riazor, aproveitando a baixa de Albert Lopo. Con todo, ese foi o seu único partido no equipo galego ese ano, polo que tanto o club herculino coma o xogador chegaron á conclusión de que era necesario buscar unha alternativa para non frear a progresión do futbolista. Esta solución chegou cando o Deportivo acordou co Xerez a cesión do xogador para o resto da temporada.
Cesións ao Xerez (2008-2010)
O canario chegaba a un club con problemas económicos e en postos de descenso, pero a pesar dos problemas, soubo adaptarse rapidamente, ao encontrarse con compañeiros como Momo ou Adrián Martín, cos que coincidira na canteira da UD Las Palmas. Conseguiu facerse coa titularidade no centro da defensa, contribuíndo á permanencia.
Ao final desa tempada Dépor e Xerez CD chegaron a un acordo para ampliar a cesión por unha temporada máis, na que Aythami conseguiu consolidarse definitivamente como titular indiscutíbel no centro da defensa, contribuíndo decisivamente no primeiro ascenso á Primeira División na historia do club. Continuou cedido no club andaluz na seguinte campaña en Primeira, sendo titular durante a maior parte da tempada, na que o equipo volveu caer a Segunda.
Volta ao Deportivo (2010-2013)
No verán de 2010 volveu ao Dépor, pasando a formar parte do cadro de xogadores do club galego para a tempada 2010/11. O canario volveu xogar co equipo galego, tres anos despois, na sexta xornada, saíndo desde o banquiño no Santiago Bernabéu como substituto de Zé Castro. No seu primeiro partido como titular, sendo o central dunha defensa de cinco homes, o Deportivo conseguiu a súa primeira vitoria da tempada por 3–0 ante o Espanyol. Na xornada seguinte marcou o seu primeiro gol co Deportivo no triunfo por 1–2, ante o Levante. Disputou 24 partidos durante a tempada, na que o equipo de Lotina descendeu á Segunda División dúas décadas despois.
Continuou no club galego dous anos máis, proclamándose no primeiro deles campión de Segunda con récord de puntos, mentres que na tempada 2012/13 volveu descender.
Regreso á UD Las Palmas (2013-2017)
No verán de 2013 rescindiu o seu contrato co Deportivo e regresou á UD Las Palmas, na Segunda División, asinando por catro anos. Titular na zaga durante as dúas primeiras tempadas, conseguiu o ascenso á Primeira na 2014/15, sendo este o seu terceiro ascenso á máxima categoría con tres clubs diferentes. Despois de máis dun cento de partidos, en xaneiro de 2018 rescindiu o seu contrato e fichou polo Córdoba.
Córdoba (2018-2019)
Fíxose coa titularidade inmediatamente trala súa chegada ao Córdoba, que viviu ese ano unha convulsa tempada con ata catro adestradores. Na penúltima xornada contra o Reus, un gol de Aythami nos derradeiros instantes deulle a vitoria ao equipo andaluz e sacouno do pozo do descenso no que levaba metido case dende o comezo da tempada. O equipo logrou a permanencia na derradeira xornada, e Aythami xogou media tempada máis no club, antes de rescindir o seu contrato en xaneiro de 2019.
Terceira etapa na UD Las Palmas (2019-2021)
Regresou entón á UD Las Palmas, comezando a súa terceira etapa no club insular. Xogou dúas tempadas e medias no club amarelo, aínda que na última delas perdeu boa parte da campaña por unha lesión. Disputou un total de 49 partidos nesta etapa, cos que acadou un total de 274 encontros co club.
Nàstic de Tarragona (2021-actualidade)
En xullo de 2021 fichou polo Gimnàstic de Tarragona, da nova Primeira División RFEF.
Selección nacional
Foi internacional coa selección española sub-19 en tres ocasións entre 2004 e 2005.
Clásica dos Portos
A Clásica dos Portos de Guadarrama foi unha carreira ciclista dun día que se disputaba na Serra de Guadarrama, en Madrid (España). Foi creada en 1920, baixo a denominación "Vuelta a los Puertos" pasando por diferentes épocas nas que tivo maior ou menor continuidade na súa celebración, para finalmente quedar ininterrompidamente no calendario ciclista profesional dende 1978.
Dende a creación dos Circuítos Continentais UCI, en 2005, formou parte do UCI Europe Tour, dentro da categoría 1.1. A última edición disputouse en 2008.
Mundial de Fútbol de 2010 - Grupo D
O Grupo D do Copa do Mundo de Fútbol de 2010, realizada en Suráfrica, estivo composto por catro equipos, que se enfrontaron entre si nun total de seis encontros. Ao termo dos mesmos os dous con maior cantidade de puntos clasificáronse á seguinte fase, neste caso con seis puntos e  con catro. Este grupo foi considerado un dos "grupos da morte" xunto ao grupo G.
No último Mundial da FIFA que viu a luz antes da celebración deste mundial (maio de 2010), ocupaba o sexto posto,  o quince,  o lugar número vinte, e  o trinta e dous. A media do grupo correspondía ao lugar número dezaoito, con exclusión do clasificado máis baixo, o rango medio era de catorce. O equipo que ocupou o primeiro lugar deste grupo,, enfrontouse contra o segundo do grupo C,. O segundo lugar do grupo, enfrontouse contra o primeiro do grupo C,.
Participantes
O Grupo D estivo composto polas seguintes seleccións:
Partidos
A fase de grupos constou de seis partidos, cun total de tres partidos xogados por cada selección. Segundo o sistema de competición da FIFA, cada equipo acumulaba unha puntuación en función dos seus resultados: 3 puntos por vitoria (até 1994 eran só 2), 1 por empate, 0 por derrota. De acordo coa mesma, o catro equipos foron ordenados en forma descendente. No caso de que houbese dous ou máis con igual cantidade de puntos, os criterios de desempate foron os seguintes:
Serbia - Ghana
miniatura|Serbia - Ghana
Wesley Johnson
Wesley JaMarr Johnson, nado o 11 de xullo de 1987 en Corsicana, Texas, é un ex-xogador e adestrador estadounidense de baloncesto profesional. Xogou na universidade para Syracuse e Iowa State. Foi seleccionado na 4ª posición do Draft da NBA de 2010 polos Minnesota Timberwolves. Actualmente traballa como asistente de desenvolvemento de xogadores para Los Angeles Clippers da NBA.
Namentenga
Departamentos
A provincia divídese en departamentos:
Wesley Johnson
Traxectoria profesional
O 27 de xullo de 2012, Johnson foi traspasado ós Phoenix Suns nun traspaso entre tres equipos.
O 15 de xullo de 2013, Johnson asinou cos Los Angeles Lakers.
O 7 de febreiro de 2019, Johnson foi traspasado ós Washington Wizards a cambio de Markieff Morris e unha elección da segunda rolda do Draft de 2023.
O 22 de xullo de 2019, anunciouse a fichaxe de Johnson por unha tempada polo Panathinaikos BC grego.
O Penido, O Reirado, Alfoz
O Penido é un lugar da parroquia do Reirado no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 8 habitantes (2 homes e 6 mulleres).
Carcinoma lobular in situ
O carcinoma lobular in situ (CLIS), é un termo médico que se refire a cambios neoplásicos non cancerosos nas células que revisten os lóbulos da mama nos extremos distais dos condutos mamarios. Denomínase in situ, porque a doenza non é infiltrante. Malia que o carcinoma lobular in situ non é un cancro, a súa presenza indica un risco maior na aparición de cancro de mama, aínda que non todas as pacientes cun carcinoma in situ, incluíndo os peores casos, desenvolven cancro de mama. O carcinoma lobular in situ é máis frecuente en mulleres que aínda non chegaron á menopausa. Descrito por primeira vez por Foote e Stewart en 1941, constitúe entre o 3 ao 5% dos carcinomas da mama e é, polo xeral, unha doenza de mulleres premenopáusicas.
Histoloxía
O CLIS é unha proliferación sólida e oclusiva dos lóbulos e outros condutos perilobulares. Os acinos das glándulas vense dilatados e ocupados por células pequenas e polo xeral uniformes, sendo pleomórficas só na afectación ductal do carcinoma, é dicir, cando aparece nos condutos mamarios. Estas células non invadiron os tecidos máis profundos do seo, nin se propagaron a outros órganos do corpo. De cando en cando vese necrose ou calcificación e de aparecer ocorre nas etapas máis avanzadas da doenza.
Piciformes
Piciformes é unha orde de aves que está formada por seis familias, entre as que se inclúen os petos (Picidae), tucanos (Ramphastidae) e a outros semellantes. Nestas seis familias hai aproximadamente uns 67 xéneros e unhas 400 especies.
En xeral, as Piciformes son insectívoras, aínda que os tucanos coman principalmente froitas e os Indicadores cera de abella. A maioría teñen dous dedos cara adiante e dous cara a detrás, o que lles serve de grande axuda ao pasar bastante tempo nas pólas das árbores.
A miúdo as familias Galbulidae e Bucconidae son separadas formando unha orde de seu; Galbuliformes.
Jordan Farmar
Jordan Robert Farmar, nado nos Ánxeles (California) o 30 de novembrode 1986, é un xogador de baloncesto estadounidense, que debutou como profesional na National Basketball Association (NBA) nas filas de Los Angeles Lakers durante a tempada 2006-07 e onde conseguiu dous aneis de campión.
High School
Durante a súa tempada como xogador de instituto, foi considerado un dos mellores xogadores da súa cidade, Os Ánxeles, chegando a anotar 54 puntos nun partido. Terminou cunha media de 27,5 puntos e 6,5 asistencias, o que lle valeu ser recoñecido polo xornal Los Angeles Times como o xogador do ano.
Universidade
Asistiu soamente durante un ano á prestixiosa UCLA, onde estaba considerado un das mellores bases anotadores da NCAA. Levou ao seu equipo, os Bruins, á final do campionato, onde perderon con Florida Gators por 57-73. Ao finalizar o campionato, anunciou a súa decisión de entrar no Draft da NBA. Tivo unha media durante esa tempada de 13,5 puntos e 5,1 asistencias.
Profesional
Foi elixido no draft de 2006 por un dos equipos da súa cidade, os Lakers, no posto 26 da primeira rolda. Impresionou aos observadores de tódolos equipos polo seu impresionante salto en vertical de 1,06 metros. Levando a camiseta co número 5 ás costas, asumiu a súa status de rookie, xogando unha media de 15,1 minutos por partido, e cunha media de 4,4 puntos e 1,9 asistencias.
Durante esa tempada, foi descendido ao equipo da NBA Development League de Los Angeles D-Fenders, filial do seu equipo, onde tan só disputou un partido, regresando de novo ao persoal dos Lakers. A tempada 2007-08 a súa progresión fíxolle ser un dos primeiros recambios utilizados por Phil Jackson, dobrando as súas estatísticas en practicamente todos os apartados. En 2010 asinou un contrato cos New Jersey Nets por 3 anos e 12 millóns de dólares.
O 3 de agosto de 2011, Farmar asinou un contrato dun ano co Maccabi Tel Aviv da Ligat ha'Al de Israel.
O 11 de xullo de 2012, foi traspasado xunto a Anthony Morrow,, Jordan Williams, Johan Petro, DeShawn Stevenson e unha elección da primeira rolda do Draft de 2013 ós Atlanta Hawks a cambio de Joe Johnson. Un día despois, foise a xogar a Turquía, tras asinar un contrato de tres anos co Anadolu Efes.
O 17 de xullo de 2013, Farmar volveu ós Lakers.
O 9 de xullo de 2014, Farmar asinou cos Los Angeles Clippers. Foi cortado o 16 de xaneiro de 2015. En 36 partidos, fixo 4.6 puntos, 1.9 asistencias e 1.2 rebotes por encontro.
Rinoceronte Editora
Rinoceronte Editora é unha editorial galega creada en 2005 por iniciativa de Moisés Barcia Rodríguez, o tradutor galego d'O Señor dos Aneis, e Penélope Pedreira. Ten a súa sede en Cangas e está especializada na publicación de obras traducidas ao galego. Ademais de Rinoceronte, a empresa tamén conta con outros selos editoriais: Sushi Books (creado en 2013 cun catálogo en galego, castelán, catalán e éuscaro), Morgante Edicións (selo de carácter xeneralista de autores galegos e tamén foráneos), Edicións Barbantesa (proxecto creado en maio de 2010 para acoller as novas voces poéticas galegas), e Esplanadi (selo que recolle obras da literatura finesa). En 2011 presentou tamén o selo Pulp Books, centrado na tradución de autores galegos ao castelán e outras linguas (xaponés, catalán, italiano ou alemán), pero xa non se encontra activo.
En 2020, Rinoceronte puxo a funcionar un dicionario en liña castelán-galego dende a súa páxina web e de balde. Nel tamén se recollen sinónimos, fraseoloxía e topónimos.
Traxectoria
A editorial aposta no seu catálogo pola tradución ó galego de obras de referencia da literatura universal dende as linguas orixinais en que foron escritas. No seu propósito de dar a coñecer en Galicia a obra de novelistas actuais nutriuse fundamentalmente de textos recentes (bestsellers nalgúns casos) versionados ó galego dende diversas linguas da periferia con respecto a Galicia (entre elas o húngaro, o finés, o islandés, o hebreo, o italiano, o inglés e o francés). Así mesmo, foi a primeira editorial en publicar unha tradución directa do xaponés ao galego, coa obra A casa das belas adormentadas, de Yasunari Kawabata, levada a cabo por Mona Imai.
Ademais de seleccionar para os lectores galegos obras literarias de escritores estranxeiros, a idea que move o proxecto editorial é a de producir libros a prezos competitivos no mercado. A iniciativa empresarial conta co apoio da Asociación de Tradutores Galegos, que pretende buscar saída ás novas promocións de tradutores profesionais formados na Universidade de Vigo, e co aval temporal dos subscritores iniciais do proxecto.
Coleccións de Rinoceronte
O catálogo actual abrangue oito coleccións:
Coleccións de Sushi Books
O catálogo actual abrangue tres coleccións:
Coleccións de Morgante
O catálogo actual abrangue cinco coleccións:
Formatos
Nun primeiro momento puxeron os seus libros para descargalos gratuitamente en formato PDF da súa páxina, sendo o primeiro en estar dispoñible desta forma o libro de contos O condutor de autobús que quería ser Deus, do autor israelí Etgar Keret. Posteriormente a editorial revogou esta medida alegando que esta minguaba as vendas, no canto de promocionalas.
Burlington, Indiana
miniatura|400 px|Burlington no condado de Carroll. Burlington é un lugar do estado estadounidense de Indiana, pertence administrativamente ao condado de Carroll.
Demografía
Segundo o censo de 2000 tiña unha poboación de 444 habitantes. En 2006, o United States Census Bureau estima a poboación en 449, un aumento de 5 persoas (1,1%).
Xeografía
De acordo co United States Census Bureau cobre unha área de 1,4 km². Burlington está aproximadamente a 239 metros por riba do nivel do mar.
Clair Patterson
Clair Cameron Patterson, nado en Mitchellville (Iowa) o 2 de xuño de 1922 e finado en The Sea Ranch (California) o 5 de decembro de 1995, foi un xeoquímico estadounidense.
Traxectoria
Foi un dos xeoquímicos máis influentes na súa especialidade, que en 1953 determinou con exactitude a idade da Terra en 4.550 millóns de anos, cunha marxe de erro duns 70 millóns de anos. Para realizar a medición e dada a complexidade que supuña atopar rochas o suficientemente antigas como para servir de referencia (a tectónica de placas quedaba lonxe aínda), baseouse nun suposto (que ao cabo sería correcto): as rochas atopadas nos meteoritos serían probabelmente de similar lonxevidade ás que formaron a Terra. Así, utilizando un espectrógrafo de masas cedido polo Laboratorio nacional de Argonne (Illinois), logrou achar a verdadeira idade da Terra.
Por outra banda, Patterson foi un dos máis firmes opositores á utilización de chumbo na elaboración de combustíbeis, polo que foi perseguido polas multinacionais que o trataban e comercializaban. Grazas aos seus esforzos, aprobouse en 1970 a Lei de Aire Limpo en Estado Unidos.
Volta a Castela e León
A Volta a Castela e León, no seu día denominada Trofeo Castela e León, é unha competición ciclista por etapas que se disputa en Castela e León (España). Dispútase case ininterrompidamente, dende a tempada 1985, coa excepción de 1990. Dende a creación dos Circuítos Continentais UCI en 2005 integrouse no UCI Europe Tour dentro da categoría 2.1. En canto á participación, adoita haber unha boa representación internacional e de equipos de categoría UCI ProTour. No seu palmarés hai ciclistas importantes como Miguel Indurain, Melchor Mauri, Santiago Blanco, Ángel Casero, Leonardo Piepoli, Francisco Mancebo, Alexander Vinocurov, Alberto Contador e Levi Leipheimer.
Tōgane
Tōgane (東金市, とうがねし, Tōgane-shi) é un concello da prefectura de Chiba no Xapón. Está situada ao sur da rexión de Kantō e no centro da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 89,34 km² e a poboación de 61.511 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 689 h/km².
O concello de Tōgane limita cos concellos de Chiba, de Ōamishirasato, de Kujūkuri, de Sanmu e de Yachimata.
Bam, Burkina Faso
Bam é unha provincia de Burkina Faso, localizada na rexión Centro-Norte. A súa capital é a cidade de Kongoussi.
Departamentos
A provincia divídese en departamentos:
Valenza, Coristanco
San Pedro de Valenza é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE, no 2018 a súa poboación descendera ata os 341 habitantes, sendo 171 homes e 170 mulleres. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 479 habitantes (249 homes e 230 mulleres) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 505 habitantes.
Toponimia
Valenza pode estar relacionado coa forma valentia derivada do verbo latino valere (valer,ser forte), por referencias a fortes ou fortalezas antigas. Bustelo, de bustelludiminutivo de bustu(busto funerario,tumba ou lugar onde se queimaban os cadáveres), debeu chegar a significar pastadoiro de gando ou pequena extensión de terra destinada a pasto de gando. Castrobó, alusión a un recinto fortificado clara, indicando na segunda parte a condición da súa calidade e bondade, tamén indicaría fortaleza ou fortín; o que parece claro é que alí non existiu castro ningún. Lestón pode referirse a un lugar abundante nunha planta chamada lesta recendente de talo sempre ergueito, con follas planas e longas. Portoquintáns: porto pode aludir a un paso terrestre entre montañas ou a un paso acuático, mesmo de barcas; quintáns viría de quintus,-a,-um que nun principio puido significar a quinta parte dun terreo ou herdade e, máis tarde, calquera territorio cercado,máis ou menos grande. O Ramallón é posible que faga alusión a unha rama moi grande dunha árbore a un cruzamento de varios camiños. A Ribela, diminutivo de ripa co significado de ribeira e indicaría un asentamento nunha aba ou ladeira dunha montaña. A Serra parece relacionado cunha elevación montañosa.
Hidrografía
O único curso de auga que pode ser destacado é o rego do Grelo, que ten un curso duns 4,5 km dentro da parroquia. Nace a rentes da aldea de Bustelo e toma unha dirección sur-norte. Incúrvase logo cara ao nordés para ir xuntarse co río Calvar, un pouquiño ao leste de Portoquintáns. Un ínfimo regato, afluente do anterior sería o Martiño, nado no monte homónimo ou o rego de Fontes, que mana do Picho de Fontes e que se xunta co Grelo, preto de Valenza. Unha boa parte do linde con Corcoesto está ocupado polo rego do Lourido, cun minúsculo subsidiario: o rego de Batán, que nace preto do Ramallón.
Doenza de Paget de mama
A doenza de Paget de mama, tamén coñecida como doenza de Paget de mamila, é un tipo de cancro de mama que afecta a mamila e a aréola e que exteriormente pode ter aparencia de eccema. Debido á súa aparencia inocua e superficial, frecuentemente é de manifestación serodia, pero é unha doenza que pode ser fatal. A doenza de Paget mamaria afecta entre 1 e 4 de cada 100 000 mulleres.
A doenza de Paget extramamaria (EMPD) ten as mesmas características histolóxicas que a enfermidade de Paget de seo pero distinta localización.
Síntomas
O primeiro síntoma é usualmente unha irritación de tipo eczema, que polo xeral só afecta unha mamila. A pel da mamila e a aréola pode estar vermella e inflamada. Algunhas mulleres presentan proído, ardor ou sensación de queimadura. Pode gotear un fluxo líquido da área composta de células anormais. A mamila pódese voltear ó interior (aparece investido). Pode ou non haber unha tumoración no seo, pode existir avermellado, secreción ou costra, e unha chaga que non sanda.
Quirófano
dereita|miniatura|220px|Quirófano moderno. miniatura|220px|Traballando nun quirófano no ano 2007.
O quirófano (do grego antigo χειρουργία cheirugía, operación cirúrxica', propiamente 'traballo manual, 'práctica dun oficio', que deriva de χειρουργικός cheirurgós, 'que traballa coas mans', 'cirurxián', palabra composta de χείρ cheír, 'man' e ἔργον érgon, 'obra', 'traballo', substituíndo o segundo compoñente por '(diá)fano', do verbo grego φαίνειν pháinein, 'mostrar', 'facer visíbel'), ou sala de operacións é unha estrutura hospitalaria independente na que se practican intervencións cirúrxicas e actuacións de anestesia-reanimación necesarias para o adecuado desenvolvemento dunha intervención e das súas consecuencias, que teñen lugar, en xenal, fóra do quirófano.
A súa misión é a de ofrecer un marco adecuado para todas as intervencións, electivas ou urxentes, para os pacientes que presentan afeccións cirúrxicas programadas ou urxentes.
É un espazo pechado que debe ser completamente independente do resto do hospital, polo que debe quedar estanco fronte ao resto das instalacións do hospital por unha serie de separacións coas estruturas exteriores.
Misión e especificacións
O quirófano permite a atención global e individualizada dos pacientes por un equipo interdisciplinario (anestesistas e cirurxiáns, pero tamén radiólogos, gastroenterólogos, pneumólogos, enfermeiras de quirófano, auxiliares de enfermaría, instrumentistas cirúrxicos etc.) para todos os actos que se fan baixo anestesia (xeral ou local, segundo o acto que debe efectuarse e o estado de saúde do doente).
Porén, a súa implantación no hospital deberá ter en conta as relacións do quirófano co servizo de urxencias, o departamento de anestesia-reanimación, a reanimación, os laboratorios, o banco de sangue, a esterilización, a farmacia e os servizos hospitalarios.
O quirófano debe ocupar un lugar central debido a unha evidente necesidade de estar cerca dalgunhas estruturas de acollida ou de hospitalización, así como dos servizos médico-técnicos, e isto debe guiar a súa construción nun novo hospital. No caso de reestruturación ou creación dun novo quirófano nunha estrutura arquitectónica antiga, será necesario entón referirse a dificultades arquitectónicas vinculadas á existencia destes edificios, en particular para o tratamento do aire e a circulación de persoas e materiais.
Historia
miniatura|200px|Sutura dunha ferida menor nunha barbaría. Século XVII. miniatura|200px|The Agnew Clinic, por Thomas Eakins, 1889, mostrando a disposición en anfiteatro dos observadores da operación.
Os quirófanos antigos tiñan unha mesa elevada ou unha cadeira no centro de operacións que estaban rodeadas por varias filas de asentos para que os estudantes e outros espectadores puideran observar o proceso.
Os cirurxiáns vestían roupa de rúa cun mandil ou un mandilón para protexelos das manchas de sangue, e operaban ao doente espido con instrumentos non esterilizados e usaban tripa (catgut) e seda sutura cirúrxica, agullas reutilizábeis e gasas feitas con varreduras das de fábricas de algodón.
En contraste co concepto de hoxe da cirurxía como unha profesión que enfatiza na limpeza e a escrupulosidade, a comezos do século XX, o sinal dun ciruxián ocupado e exitoso era a profusión de sangue e outros fluídos na súa roupa.
En 1884, o cirurxián alemán Gustav Neuber implantou un conxunto de restricións para a esterilización e pra aseguar as condicións de funcionamiento asépticas mediante o uso de batas, gorros e cubertas de zapatos, que eran limpados no seu recentemente inventado autoclave.
En 1885 deseñou e construíu un hospital privado no que as madeiras das paredes e os pisos, e as mans, brazos e rostros do persoal se lavaban con cloruro de mercurio (II), os instrumentos se facían con superficies planas e os andeis de vidro era fáciles de limpar. Neuber tamén introduciu quirófanos separados para pacientes infectados e non infectados, e o uso de aire quente e filtrado nas salas de operacións pra eliminar xermes.
En 1890 William Halsted introduciu o uso de luvas cirúrxicas na práctica da medicina. Nos Estados Unidos o cirurxián Charles McBurney foi o pioniero da cirurxía antiséptica.
Batalla de Kosovo Polje
miniatura|300px|Batalla de Kosovo Polje, óleo de [[Adam Stefanović, 1870.]]
A Batalla de Kosovo Polje, tamén coñecida como Batalla de Kosovo (en serbio: Kosovska bitka; en cirílico: Косовска битка; en turco: Kosova Meydan Muharebesi) foi unha batalla librada en 1389, o día 15 de xuño, festividade de San Vito, entre o principado serbio rexido por Lazar Hrebeljanović e o exército invasor do Imperio otomán, baixo a dirección do sultán Murad I.
A batalla tivo lugar no Campo dos merlos, a uns 5 km o noroeste da moderna Priština. Os relatos históricos fiábeis sobre a batalla son escasos; os máis críbels obtivéronse a través de comparacións críticas con batallas históricas contemporáneas (como as de Angora ou Nicópolis), que permitiron unha reconstrución fiábel.
A batalla finalizou con vitoria otomán, con grandes perdas en ambos os bandos.
A Batalla de Kosovo ten particular importancia no concepto serbio da historia, a tradición e a identidade nacional. esquerda|miniatura|150px|O knez (príncipe) Lazar Hrebeljanović. miniatura|esquerda|150px|[[Murad I, sultán do Imperio otomán desde 1383 até a súa morte durante a batalla.]]
O exército de Murad comprendía entre 27 000 e 40 000 combatentes. Entre eles estaban incluídos de 2 000 a 5 000 xanízaros, 2 500 membros da garda de cabalería de Murad, 6 000 ispahís, 20 000 azaps e akincis e 8 000 dos seus vasalos de Germiyan, Saruhan, o Imperio bizantino, Bulgaria, os principados do sur de Serbia en Macedonia (as terras de Constantino Dragaš e o príncipe Marko) eAlbania.
O exército de Lazar estaba composto por de 12 000 e 33 000 soldados. Deles, entre 12 000 e 15 000 estaban baixo o mando de Lazar, entre 5 000 e 10 000 correspondían a Vuk Branković, un nobre serbio de Kosovo e xenro de Lazar, e un grupo menor ao nobre bosníaco Vlatko Vuković. O exército mixto de Vuković incluía un continxente de Cabaleiros Hospitalarios, a quen o cabaleiro croata Xoán de Palisna levara desde Vrana, en Dalmacia. Varios miles eran cabaleiros. Como aliados dos cristiáns ía tamén un número indeterminado de cabaleiros polacos e húngaros.
A batalla de Kosovo considérase unha vitoria das forzas otománs. Debido á súa derrota, Serbia foi convertida nun Estado vasalo cuxos nobres debían pagar tributo e subministrar soldados aos otománs.
Por outra parte, como consecuencia da presión turca, algúns nobres serbios accederon a casar ás súas fillas con mandatarios turcos, incluída a filla do knez Lazar, que casou cunha filla do sultán Bayezid I.
A raíz destes matrimonios, Stefan Lazarević, o fillo e herdeiro de Lazar, converteuse nun fiel aliado de Beyazid, achegando forzas importantes para moitos dos seus futuros enfrontamientos militares, incluíndo a Batalla de Nicópolis, que marcou a última cruzada a grande escala na Idade Media.
Como compensación por esta alianza, Stefan recibiu do Sultán as posesións de Vuk Branković en Kosovo.
Finalmente, o Despotado de Serbia, único reduto que resistiu aos otománs despois da batalla, foi conquistado definitivamente por estes en 1459.
A batalla de Kosovo chegou a ser vista como un símbolo do patriotismo serbio e o desexo de independencia co auxe do nacionalismo baixo o dominio otomán. A súa importancia para o nacionalismo serbio recobrou prominencia durante a disolución de Iugoslavia e a guerra de Kosovo, sendo invocada por Slobodan Milošević en 1989 nun célebre discurso durante os actos de celebración do 600º aniversario da batalla.
Atol Rongelap
Rongelap é un atol de Micronesia. Forma un distrito lexislativo da cadea Ralik nas Illas Marshall no Océano Pacífico. Componse de 61 illotes cunha superficie de 8 km². A lagoa interior abarca 1000 km². En 1945 o vento levou partículas radioactivas da primeira proba nuclear polo que os habitantes deste atol foron evacuados ao atol Kwajalein para recibir asistencia médica aínda que para algúns xa era demasiado tarde. En 1957 permitiuse regresar aos nativos ata unha segunda evacuación, axudada por Greenpeace en 1985. En 1996 o Departamento de Interior dos Estados Unidos chegou a un acordo polo cal entregou 45 millóns de dólares aos nativos para a recolonización do atol.
Historia
Rangelap foi reclamada polo Imperio Alemán xunto co resto das Illas Marshall en 1884, e os alemáns crearon un posto comercial. Despois da primeira guerra mundial, a illa caeu baixo o Mandato do Pacífico Sur do Imperio xaponés. Tras o final da segunda guerra mundial, Jaluit quedou baixo o control dos Estados Unidos, como parte do Territorio en Fideicomiso das Illas do Pacífico.
De 1946 a 1958 Estados Unidos levou a cabo numerosas probas de armas nucleares, incluíndo probas da bomba de hidróxeno, sobre todo no atol Bikini, a uns 120 quilómetros de Rongelap. O 1 de marzo de 1954, o test da bomba de hidróxeno Castle Bravo xerou unha choiva radioactiva que matou a un membro da tripulación dun barco pesqueiro xaponés, o Daigo Fukuryū Maru, e contaminou Rongelap, cunha neve de cascallos radioactivos de ata 2 cm de alto que caeu sobre a illa. Un equipo estadounidense de médicos militares visitou a illa con contadores geiger o día despois da choiva, pero se foi sen dicirlle aos insulares o perigo ao que estaban expostos. Case todos os habitantes do atol posteriormente, queixábanse de comechón, pel inflamada, vomitos, diarrea e fatiga. Os seus síntomas tamén incluían ardor nos ollos e a inchazón do pescozo, os brazos e as pernas. Os habitantes víronse obrigados a abandonar as illas, deixando todas as súas pertenzas, tres días despois da proba. Foron trasladados a Kwajalein para recibir tratamento médico. Os Estados Unidos foi acusado posteriormente de utilizar aos habitantes na investigación médica (sen recibir consentimento) para estudar os efectos da exposición nuclear. Tres anos despois, o goberno dos Estados Unidos declarou a área "limpa e segura" e permitiu o retorno dos insulares á súa casa, aínda que se lles dixo que só comesen alimentos enlatados e evitasen os illotes do norte do atol. A evidencia de que continua a contaminación son os moitos residentes con tumores de tiroide, e moitos nenos que morreron de leucemia.
En setembro de 1996, o departamento de interior dos Estados Unidos asinou un acordo de 45 millóns de dólares para o reasentamento cos insulares, que estipula a limpeza da superficie contaminada aínda é Rongelap. Con todo, esta é unha operación considerada por algúns críticos imposible. Nos últimos anos, James Matayoshi, o alcalde de Rongelap afirmou que a limpeza foi un éxito e a visión dun futuro novo e prometedor para os habitantes e turistas.
Offa
Offa é un antropónimo anglosaxón que pode referirse a:
Liña celular inmortalizada
miniatura|Cultivo de células [[HeLa con tinguidura fluorescente.]] Unha liña celular inmortalizada, ou abreviado frecuentemente como liña celular, é unha poboación de células procedentes dun organismo pluricelular que debido a unha mutación casual ou inducida, evadiron os mecanismos naturais de senescencia celular e poden manterse en cultivo en división de maneira practicamente indefinida. Contrariamente, se se extraen células normais dun organismo pluricelular e se intentan manter en cultivo, proliferan un número finito e reducido de veces (é o que se denomina cultivo primario). As células inmortalizadas poden cultivarse durante moito tempo in vitro. As mutacións necesarias para a inmortalidade poden producirse de maneira natural ou ser inducidas intencionadamente con finalidades experimentais. As liñas celulares inmortais son unha ferramenta moi importante para a investigación en diversos campos da bioquímica, a bioloxía celular e a biotecnoloxía. Dado o seu baixo custo, a súa facilidade de uso e a reproducibilidade dos resultado entre diferentes experimentos e diferentes laboratorios, as líñas de células continuas utilízanse desde hai moitos anos. Compártense entre investigadores e iso permite a reprodución e a confirmación dos resultados.
Non se deben confundir as liñas celulares inmortalizadas coas células nai que se encontrn nun organismo, que tamén se poden dividir indefinidamente. As células nai forman parte normal do desenvolvemento dun organismo pluricelular. As liñas celulares inmortalizadas, ao contrario, son células que foron illadas dun organismo, é dicir, non forman parte xa do organismo nin interveñen nas súas funcións, e mantéñense de maneira “artificial” en cultivo como unha ferramenta de estudo para a investigación. Tamén se utiliza ás veces o termo liña celular (non inmortalizada) para indicar a liña de células que durante o seu desenvolvemento e diferenciación naturais dá lugar a outras células; por exemplo, pode falarse da liña celular do monocito/macrófago, a liña celular dos espermatozoides ou a liña xerminal.
Relación coa bioloxía e a patoloxía naturais
Hai diversas liñas celulares inmortalizadas. Algunhas delas son liñas celulares normais extraídas (por exemplo, derivadas de células nai). Outras liñas celulares son o equivalente in vitro das células cancerosas. O cancro prodúcese cando unha célula somática que normalmente non se pode dividir sofre mutacións que provocan unha desregulación dos controis do ciclo celular normal, que conduecen a unha proliferación incontrolada. As liñas celulares inmortalizades sufriron mutacións similares que permiten que un tipo de célula que normalmente non se podería dividir fóra do organismo, poida proliferar in vitro. A orixe dalgunhas liñas de células inmortais, son cancros naturais, como por exemplo as células HeLa.
Aplicacións
As liñas celulares inmortalizadas utilízanse amplamente en investigación como un modelo simple para o estudo dos sistemas biolóxicos, moito máis complexos. A principal vantaxe de utilizar unha liña celular inmortal para a investigación, é precisamente a súa inmortalidade; as células pódense manter durante moito tempo en cultivo. Iso simplifica en gran maneira a investigación, xa que de forma natural as células teñen unha vida útil en cultivo tan curta que iso limita o seu estudo. As liñas celulares inmortalizadas tamén se poden clonar dando lugar a unha poboación clonal que, á súa vez, se pode propagar indefinidamente. Iso permite que unha análise se repita moitas veces en células xeneticamente idénticas, cousa que é desexable para os experimentos científicos repetibles. As liñas celulares inmortalizadas son amplamente empregadas en biotecnoloxia, e son unha forma rendible de producir células, similares ás que se encontran nun organismo pluricelular, in vitro. As células utilízanse para unha gran variedade de propósitos, desde probar a toxicidade de compostos ou fármacos para a produción de proteínas eucariotas, como unha fabrica de síntese proteica.
Inconvenientes
Os principais inconvenientes relacionados co uso de liñas celulares están relacionados coas consecuencias dunha posible contaminación por outros tipos celulares, do uso errado dunha liña celular en lugar doutra pola súa incorrecta identificación nun momento dado do seu subcultivo, e da súa deterioración ao longo do seu subcultivo. Calcúlase que actualmente entre o 18% e o 36% das liñas celulares poden estar contaminadas ou identificades erradamente. A isto hai que sumar os problemas asociados ao subcultivo excesivo da liña celular. O uso de liñas celulares non autentificadas ou excesivamente subcultivadas pode ter un custo elevado en termos económicos mais sobre todo en termos científicos. Teñen a desvantaxe de posuír características de células mutadas e cancerosas, que xa non se comportan totalmente igual que as normais, o que limita a interpretación dos resultados obtidos nos experimentos con elas.
Contaminación por outras células
A contaminación das liñas celulares por outras liñas foi recoñecida e documentada desde a década de 1950. Moitas liñas celulares que se utilizan amplamente en investigación biomédica foron contaminadas por outras células máis agresivas que foron substituíndo o cultivo orixinal. Por exemplo, supostas liñas do tiroide viuse que en realidade eran células de melanoma ou, supostos tecidos de próstata eran en realidade de cancro de vexiga urinaria ou cultivos uterinos que eran en realidade de cancro de mama. Cada vez hai máis probas que demostran que a contaminación creada en liñas celulares, a identificación errada e o uso de cultivos con gran número de pases de recultivo ten un grande impacto na xeración de resultados errados e enganosos, e supón un malgasto de fondos das investigacións. Dado que non hai unha lexislación ou normativa referente aos cultivos celulares que marque as directrices a seguir, nin os requerimentos á hora de publicar resultados científicos, é responsabilidade da comunidade científica asegurar a integridade dos cultivo celulares utilizados en investigación.
Cambios desde a súa orixe non inmortal
Aínda que as liñas celulares inmortalizadas a miúdo se orixinan a partir dun tipo de tecido coñecido, estes padeceron mutacións importantes para converterse en inmortais. Estas mutacións poden alterar a bioloxia da célula é debe terse en conta en calquera estudo que se realice. As liñas celulares tamén poden cambiar xeneticamente ao longo do seu subcultivo, nos diversos pasos, dando lugar a diferenzas fenotípicas e resultados experimentais potencialmente diferentes segundo cando e con que liñaxe se realizase o experimento. Como resultado de presións selectivas e da deriva xenética, as liñas celulares que se manteñen en cultivo moito tempo, presentan funcións clave diminuídas ou alteradas e con frecuencia xa non representan modelos fiables do material fonte orixinal.
Métodos de xeración
Hai diversos métodos de xerar liñas celulares inmortalizadas:
Exemplos
Hai diversos exemplos de liñas celulares inmortalizadas, cada unha con propiedades diferentes. En xeral, clasifícanse polo tipo de célula da cal proveñen ou coa cal son máis semellantes bioloxicamente.
Horizonte de expectativas
O horizonte de expectativas (en alemán Erwartungshorizont) describe os criterios que a persoa lectora utiliza para xulgar un texto literario nun período determinado, segundo a teoría da recepción do crítico literario Hans Robert Jauss.
Características
O concepto de horizonte de expectativas constitúe un aspecto crucial da súa estética da recepción e designa o conxunto de asuncións ou presupostos que se lle poden atribuír a unha xeración de lectores dada. Os criterios axudan a constituír os xuízos realizados polos lectores nunha maneira trans-subxectiva. Os horizontes de expectativas mudan. As obras literarias dunha época xúlganas, avalíannas e interprétannas os seus contemporáneos, mais as percepcións desa época non establecen necesariamente o significado e valor desa obra de maneira definitiva. Nin o significado nin o valor se fixan de maneira permanente porque o horizonte de expectativas de cada xeración sempre vai mudar. Cada época reinterpreta a literatura á luz dos seus propios coñecementos e experiencias e do seu medio cultural. O valor literario mídese de acordo coa "distancia estética", isto é, o grao de afastamento da obra do horizonte de expectativas dos seus primeiros lectores.
Atol Mili
Mili é un atol de 92 illas pertencentes ás Illas Marshall no Océano Pacífico. A área total abarca 16 km² e a lagoa ocupa 763 km². A cidade principal tamén se chama Mili. Nela atópanse múltiples vestixios da segunda guerra mundial. A lei prohibe eliminar eses restos da illa. A poboación en 1999 ascendía a 1032 persoas.