cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Notación musical
Notación patrón
Emprégase unha pauta de cinco liñas, chamada pentagrama. O conxunto da pauta e os demais símbolos musicais, representando unha peza musical, denomínase partitura.
Representación das duracións
Tempo e compás - regulan cantas unidades de tempo deben existir en cada compás. Os compases están delimitados na partitura por liñas verticais e determinan a estrutura rítmica da música. O compás escollido está directamente asociado ao xénero musical. Un valse por exemplo ten o ritmo 3/4 e o rock tipicamente usa o compás 4/4.
Nunha fracción de compás, o denominador indica en cantas partes se ten que dividir unha semibreve para obter unha unidade de tempo (na notación actual a redonda é a maior duración posible e por iso todas as duracións están tomadas en referencia a ela). O numerador define cantas unidades de tempo ten o compás. No exemplo de abaixo aparece un tempo de "catro por catro", é dicir, a unidade de tempo ten unha duración de 1/4 de semibreve e o compás ten 4 unidades de tempo. Neste caso, unha redonda ocuparía todo o compás.
Figuras musicais ou rítmicas - valores simbólicos que representan o tempo de duración das notas musicais. Son tamén chamados valores positivos. Os símbolos das figuras úsanse para representar a duración a ser executada. As notas móstranse na figura de abaixo, por orde decrecente de duración. Son: redonda, branca, negra, corchea, semicorchea, fusa e semifusa.
A duración real (medida en segundos) dunha nota depende da fórmula do compás e do andamento utilizado. Iso significa que a mesma nota pode ser executada con duración diferente en pezas diferentes ou incluso dentro da mesma música, como nunha mudanza de andamento. centro|Notas musicais Pausas - representan o silencio, isto é, o tempo no que non se produce ningún son, sendo chamados valores negativos. As pausas subdivídense ao igual que as notas en niveis de duración. Cada pausa dura o mesmo tempo relativo que a súa nota correspondente, ou sexa, a pausa máis longa corresponde exactamente á duración dunha redonda. A correspondencia faise na seguinte orde:
centro|Pausas
Representación das alturas
Clave - clave de sol, clave de fa, clave de dó. Traspoñen toda a representación musical a unha que se adecúe mellor ao instrumento que se vai reproducir. Por exemplo, as voces graves usan xeralmente a clave de fa, en tanto que as máis agudas usan a clave de sol. Adóitase dicir que a clave de fa comeza onde remata a de sol. A clave é, pois, quen define que nota ocupará cada liña ou espazo no pentagrama. centro|Varias claves
Alturas - a altura de cada nota represéntase coa súa posición na pauta en referencia á nota definida na clave utilizada, como se amosa abaixo:
centro
Alteracións, dislocacións ou accidentes de ton: a díese, o bemol, a dobre díese e o dobre bemol. Represéntanse sempre antes do símbolo da nota modificando a súa altura e despois do nome das notas, cifras e tonalidades. Unha díese disloca a nota medio ton arriba (na escala), unha dobre díese disloca o son un ton cara a arriba, un bemol disloca a nota medio ton abaixo e o dobre bemol disloca o son un ton para abaixo. Por exemplo, pódese dicir que un "fa díese" (fa#) é a mesma nota que un "sol bemol" (sol♭).
centro|500px
Unha vez que unha díese ou bemol foi aplicado a unha nota, todas as notas da mesma altura manterán a alteración até a fin do compás. No compás seguinte, todos os accidentes perden o seu efecto, polo que en caso de necesitalos haberá que colocalos outra vez. Se desexamos anular o efecto dun accidente aplicado inmediatamente antes dunha clave de tonalidade, debemos usar un becuadro, que devolve á nota o seu ton natural. No exemplo visto arriba podemos notar que a terceira nota do primeiro compás tamén é díese, pois o accidente aplicado á nota anterior segue válido e só é anulado polo becuadro que fai que a cuarta nota sexa novamente un La normal. O segundo compás é similar, coa diferenza de que o accidente aplicado é un bemol. No terceiro compás, un sol, un la dobre bemol e un fa dobre díese. Aínda que teñan nome diferente e ocupen distintas posicións na clave, os accidentes aplicados fan que as tres notas sexan exactamente iguais.
Clave ou tonalidade, que non é máis que a asociación de díeses ou bemois representados xunto á clave, indicando a escala na que a música será expresada. As díeses ou bemois aplicados na clave duran toda a peza ou até que unha nova clave sexa definida (modulación). Por exemplo, unha representación sen díeses ou bemois, será a escala de dó maior. Na figura vemos a clave de tonalidade dunha escala de la maior. Nesta escala todas as notas fa, dó e sol deben ser díeses, por iso lle aplicamos os accidentes na clave.
Expresión
Certos símbolos e textos indícanlle ao intérprete a forma de executar a partitura, incluíndo as variacións de volume (dinámica) e tempo (cinética), así como a maneira correcta de articular as notas e separalas en frases (articulación e acentuación).
Dinámica musical
A intensidade das notas pode variar ao longo dunha música. Iso chámase dinámica. A intensidade indícase baixo o pentagrama con siglas que veñen de expresións en italiano.
Excepcionalmente empréganse outros símbolos derivados dos anteriores:
centro|miniatura|500px|Solo de [[Trompa (instrumento)|trompa da Sinfonía número 5 de Tchaikovsky.. Esta partitura presenta varias marcas de dinámica. ]]
Cinética musical
Os andamentos, que indican a velocidade de execución, son os seguintes:
Algúns exemplos de combinacións de andamento con expresións:
Stephen King
Stephen Edwin King, nado en Portland (Maine) o 21 de setembro de 1947, é un escritor estadounidense coñecido polas súas novelas de terror, suspense, ciencia ficción e fantasía. Os seus libros levan vendido máis de 350 millóns de copias, moitos dos cales foron adaptados a filmes, miniseries, series de televisión e banda deseñada. King publicou 54 novelas, incluíndo sete baixo o alcume Richard Bachman, e seis libros de non ficción. Tamén escribiu preto de 200 historias curtas, a maioría recollidas en libros de coleccións. Moitas das súas historias están ambientadas no estado de Maine, o seu fogar. A súa novela Rita Hayworth and Shawshank Redemption foi a base sobre a que se fixo Cadea perpetua que está amplamente considerado como un dos mellores filmes de tódolos tempos.
Notación musical
Cinética musical
Notacións de variación de tempo:
Stephen King
Traxectoria
Os libros de King estiveron moi a miúdo nas listas de supervendas. En 2003 recibiu o National Book Award pola súa traxectoria e contribución ás letras americanas, o cal foi outorgado pola National Book Foundation.
Durante un período utilizou os pseudónimos Richard Bachman e John Swithen.
FLAC
O FLAC (acrónimo de Free Lossless Audio Codec; en galego: Códec libre de compresión de son sen perdas) é un formato de compresión de son similar ao MP3, que posúe un algoritmo de compresión que non causa perdas de calidade no son. Traballa dunha maneira similar ao Zip pero está pensado especificamente para son, e os arquivos comprimidos pódense escoitar cun programa reprodutor como cun arquivo MP3. A gran vantaxe deste tipo de formatos de compresión de MP3 popular ou prorrogado en tendas que venden descargas de cancións (AAC ou WMA) é que poden reducir o tamaño do arquivo sen perder absolutamente nada de calidade.
No mundo profesional o WAV e o PCM son e serán os formatos de son máis importantes grazas ao fácil uso no proceso de consolidación e o alto grao de fiabilidade. Pero na música que temos nas nosas bibliotecas, iso é improbable, debido á gran cantidade de espazo que ocupa.
Lossless
O Formatos Lossless é un termo xenérico para calquera tipo de arquivo dixital, que reduce o tamaño sen perda de datos. Por exemplo, o FLAC (Free Lossless Audio Codec) aplica unha redución de tamaño do arquivo de son moito menor do que é utilizado en formatos lossy como o MP3 ou WMA, pero mantén íntegro o importe de información. Na práctica, os formatos sen perdas empregan un algoritmo baseado na predición lineal para converter mostras en conxuntos menores de números non correlacionados, o que sumado á codificación por lonxitude da pista, que aproveita os silencios e os lugares onde a representación numérica de son presenta repeticións, reduce o tamaño do arquivo.
Exemplo de codificación en PCM, onde nun silencio úsase unha cantidade de mostras fixas. Exemplo de codificación en FLAC, onde aplícase unha codificación por lonxitude de pista, tomando tan so unha mostra ó inicio e unha ó fin dos datos repetitivos.
Ficheiro:Son_mostreo.png
‎Ficheiro:Son_mostreo_2.png‎
Diferenzas MP3 e FLAC
Principalmente, a codificación MP3 reduce o rango dinámico irrelevante e se aproveita da incapacidade do sistema auditivo para detectar erros de cuantificación en termos de enmascaramento, é dicir, enmascara os erros de cuantización co nivel das súas frecuencias veciñas.
Isto faise en base a un método chamado "Predición polinómica", que analiza o sinal de son e prevé a cantidade de ruído de cuantización que pode ser inducida en función da frecuencia, obtendo así un limiar de enmascaramento, aproveitando que o noso sistema auditivo non pode determinar os cambios de frecuencia que están dentro dun 1 / 3 de oitava, pola mesma razón os ecualizadores gráficos teñen bandas de 1 / 3 de oitava. Este proceso faise a través dunha análise discreta mediante unha serie de Fourier, a través do algoritmo de transforma rápida de Fourier (FFT).
No caso de producir un ruído branco e codificalo en FLAC e en MP3 para analizar os espectros de frecuencia pódese observar coma o FLAC é máis escuro có MP3, debido a que ten a enerxía en cada frecuencia de maneira uniforme. Ademais pódese notar que o codificar en MP3 aplícase un filtro “corta altos” dunha orde que tende a infinito, cunha frecuencia de corte nos 15,kHZ, polo que non existe enerxía en frecuencias superiores a 15,5 kHz. O problema é que noso oído é capaz de percibir frecuencias de ata 20kHZ, polo que isto provocará unha perda de coloración no son resultante ó ser escoitado en sistemas de alta fidelidade.
Ficheiro:Ruido_blanco.png‎
O mesmo sucede se en vez dun ruído branco úsase unha melodía, espectrograma frecuencia dunha canción en 128 kbps MP3:
Ficheiro:Spectro.png
Espectrograma da frecuencia da mesma canción en FLAC:
Ficheiro:Espectro_2.png‎
Aínda que nun oído non adestrado, a diferenza entre un MP3 codificado a 192kbps contra o formato Lossless nun sistema de casa non é perceptible, se ouvirmos e comparar nun sistema de alta fidelidade, nun mp3 vai notarse a falta de agudos e graves mentres que nos medios haberá un ruído, polo tanto a coloración do son será diferente.
Czesław Miłosz
Czesław Miłosz, nado en Steiniai (Lituania) o 30 de xuño de 1911 e finado en Cracovia o 14 de agosto de 2004, foi un escritor polaco. Premio Nobel de Literatura en 1980. A súa familia era orixinaría de Lituania, aínda que de lingua, tradición e cultura polaca. Durante toda a súa vida mantívose moi unido ao que consideraba o seu territorio histórico: o Gran Ducado de Lituania.
Traxectoria
Fillo dun enxeñeiro civil, cursou os seus estudos superiores de dereito en Vilna. Membro do grupo literario Żagary, debutou como escritor en 1930, publicando nesa década dous volumes de poesía: "Tres invernos" e "Poema sobre o tempo conxelado" polo que conseguiu unha bolsa para París onde trabou relación co que sería unha das súas maiores influencias literarias e filosóficas: o seu familiar e poeta francés de orixe lituana Oscar Venceslas de Lubicz-Milosz. Traballou na Radio polaca. Durante a segunda guerra mundial e residiu en Varsovia, onde prestou apoio aos perseguidos polo réxime nazi.
Traballo no servizo diplomático da "Polonia Popular" desde 1945 ata 1951, cando se exiliou e fixou a súa residencia en Francia. A súa evolución ideolóxica e posterior rexeitamento do réxime comunista polaco plasmouna na colección de ensaios "O pensamento cativo". En 1953 recibiu o Prix Lettéraire Européen pola súa novela "O poder cambia de mans".
En 1960 trasladouse a Berkeley, Estados Unidos, invitado pola Universidade de California e foi alí desde 1961, profesor de Linguas e Literatura Eslavas.
Recibiu o título de Doutor Honoris Causa en Letras pola Universidade de Míchigan en 1977 e o Premio Nobel de Literatura en 1980, "pola súa voz inflexible nun mundo de conflitos severos".
Posteriormente coa caída do Pano de aceiro puido retornar ao seu país, onde se estableceu definitivamente os últimos anos da súa vida. Morreu o 14 de agosto de 2004 na súa residencia de Cracovia.
Global Precipitation Measurement
Global Precipitation Measurement, tamén coñecido polo seu acrónimo GPM e como GPM-Core, é un satélite artificial conxunto na NASA e a JAXA lanzado o 27 de febreiro de 2014 mediante un foguete H-IIA desde o Centro Espacial de Tanegashima.
Características
GPM é unha continuación da misión TRMM para estudar a precipitación na Terra mediante un radar e un radiómetro de microondas. O satélite é o compoñente central dun sistema de satélites para estudar a precipitación globalmente. O radar de GPM funciona a 13,6 e 35,5 GHz
GGTS 1 debería ter sido sucedido por un satélite xemelgo, GGTS 2, pero perdeuse debido ao fallo do foguete lanzador.
Calendario republicano francés
miniatura|Calendario republicano francés correspondente a 1794 O calendario republicano francés (en francés: Calendrier républicain) é un calendario proposto durante a Revolución francesa e adoptado pola Convención Nacional, que o empregou entre 1792 e 1806. O deseño intentaba adaptar o calendario ao sistema decimal e eliminar as referencias relixiosas; o ano comezaba o 22 de setembro, coincidindo co equinoccio de outono no Hemisferio Norte.
O calendario republicano foi deseñado polo matemático Charles-Gilbert Romme, membro da Convención, coa axuda dos astrónomos Joseph Jerôme de Lalande, Jean-Baptiste Joseph Delambre e Pierre-Simon Laplace, aínda que se lle adoita atribuír notable participación ao actor e dramaturgo Fabre d'Églantine, quen lles deu os nomes aos meses e aos días.
Naceu así por decreto da Convención Nacional Francesa do 5 de outubro de 1793, e o calendario foi adoptado pola Convención Nacional controlada polos xacobinos o 24 de outubro de 1793. Fixouse o seu inicio o 22 de setembro de 1792, coincidindo coa proclamación da República no Jeu de Paume. Dese xeito, o calendario comezou un ano antes de ser finalmente adoptado, o día do inicio da nova era de Francia, e o período de setembro de 1792 a setembro de 1793 foi denominado "Ano 1 da Revolución".
O calendario foi de aplicación civil en Francia e nas súas colonias americanas e africanas ata que Napoleón aboliu o seu uso oficial o 1 de xaneiro de 1806 (de feito este día correspondeu á media noite do 10 de nivoso do ano XIV, é dicir, o 31 de decembro de 1805, pouco máis de 12 anos despois de ser introducido) como un xeito oportuno de eliminar os signos de democracia republicana.
Napoleón autoproclamárase Emperador dos franceses en decembro de 1804 e creara a nova nobreza imperial durante o ano 1805, ambos os conceptos incompatibles coa natureza deste calendario, así como para reconciliarse cos católicos e co papado, dos que conseguiu unha certa tolerancia ao devolver as festividades civís e relixiosas da igrexa católica co novo calendario, ademais de cuestións prácticas como as vantaxes de utilizar o calendario gregoriano que case todo o resto de Europa empregaba daquela.
Este calendario volveuse implantar brevemente tras o derrocamento de Napoleón en 1814, e foi usado tamén pola efémera Comuna de París de 1871.
As estacións e os meses
No calendario republicano, os anos sempre empezaban no equinoccio de outono, tiña 12 meses de 30 días cada un. Os meses divídense en tres "décadas" de 10 días (desaparecen as semanas). Non coinciden exactamente cos meses do calendario gregoriano, ao empezar sempre a conta dos meses co inicio astronómico das estacións, tal e como se fai tamén co zodíaco grego. Os nomes dos meses adoptan denominacións de fenómenos naturais e da agricultura:
miniatura|237x237px|Unha copia do calendario republicano francés no Museo Histórico de Lausana.
Outono
A denominación dos meses en francés remata co sufixo -aire.
Inverno
A denominación dos meses en francés remata co sufixo -ôse.
Primavera
A denominación dos meses en francés remata co sufixo -al.
Verán
A denominación dos meses en francés remata co sufixo -idor. A maioría dos nomes de meses son neoloxismos derivados de palabras similares en francés, latín ou grego. As terminacións dos nomes están agrupadas segundo a estación. Cómpre subliñar que, no intento de eliminar todas as influencias relixiosas do calendario para o universalizar, o calendario fíxose en particular para Francia e o Hemisferio Norte, dado que os nomes dos meses eran descritivos do clima típico dese mes e resultaban bastante imprecisos noutras partes do mundo. O exemplo máis claro é o dun termidor de clima frío en partes do Hemisferio Sur ou dun nivoso cálido nas colonias francesas.
Gravados alegóricos dos meses do calendario republicano francés
Gravador: Salvatore Tresca (1797-1798) Cada un dos dez días das "décadas" chámanse sinxelamente: primidi, duodi, tridi, quartidi, quintidi, sextidi, septidi, octidi, nonidi e décadi.
O cinco días (seis en anos bisestos) que fan falta para completar o ano empregábanse como festas nacionais ao final de cada ano. Ao principio estes días foron coñecidos como os Sans-Culottides, pero despois do ano III (1795) foron coñecidos como os jours complémentaires (os días complementarios): Os anos bisestos no calendario republicano foron un punto moi polémico, debido aos requisitos de comezar o ano no equinoccio de outono e de engadir un día cada catro anos (como no calendario gregoriano). Aínda que os anos III, VII e XI foron considerados anos bisestos, e os anos XV e XX tamén se planificaron como tales, nunca se desenvolveu un algoritmo para determinar os anos bisestos despois do ano XX, porque o calendario foi abolido. Véxase como referencia un extracto do informe e do proxecto de decreto presentados por G. Romme, o 19 de floreal do ano III:"Unha regra de intercalación levantará todos os inconvenientes. A que nos propoñen os astrónomos conduce a tres correccións indispensables: unha cada catro anos, a segunda cada catrocentos anos e a terceira cada trinta e seis séculos ou por máis conveniencia, cada catro mil anos. Chamando 'franciades' a eses tres períodos sucesivos, todo o sistema da computación francesa encérrase neses seis resultados: dez días forman unha década; tres décadas forman un mes; doce meses e cinco días forman un ano; catro anos e un día forman unha 'franciade'; cen 'franciades' simples, menos tres días, forman unha secular; dez 'franciades' seculares menos un día forman un milar."
Denominación dos días
En lugar de asociarse un santo a cada día, como ocorre no calendario da igrexa católica, cada día asóciase cunha planta ou un mineral, cun animal (os días terminados en 5) ou cunha ferramenta (os días terminados en 0).
Abolición
O calendario foi abolido por moitas razóns. Era un calendario descadrado co ciclo da Lúa e, ademais, a Igrexa católica opúxose polo seu intento de quitar a influencia cristiá do calendario. Nos calendarios, o seu desenvolvemento enténdese na elección dun adecuado ciclo longo (ano), que coincida co ciclo solar, e un curto (semana ou mes, dependendo do calendario), que cadre co ciclo lunar. Nesta liña, o seu gran problema era o seu completo desacompasamento co lunar: semanas de 10 e meses de 30 días gañan dous días por cada ciclo lunar. Por exemplo, este calendario era incompatible cos ritmos seculares de sementeiras, das feiras e dos mercado agrícolas e gandeiros, que se rexen principalmente por unha combinación dos equinoccios (rexidos polo ciclo solar) e os ciclos lunares. O concepto de semana de sete días é de orixe lunar (catro semanas é un ciclo lunar) e está presente xa no calendario babilónico (século VI a.C.).
A semana laboral de dez días era tamén impopular porque deixaba menos días de descanso aos traballadores, ao ser un de cada dez (en lugar dun de cada sete).
Conversión ao calendario gregoriano
miniatura|Fonte en Octon, na [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania, cuxa erección está indicada consonte o calendario republicano francés: 5 VENTÔSE AN 109 (24 de febreiro de 1901)]] No cadro seguinte reflíctense as datas en calendario gregoriano correspondnetes aos anos en que estivo en vigor o calendario republicano: O calendario foi abolido desde o 1 de xaneiro de 1805. Despois desta data, as opinións parecen diferir no método polo que os anos bisestos se terían determinado se o calendario seguise en vigor. Hai varias hipóteses para converter as datas do calendario gregoriano, das cales estas tres parecen ser as máis significativas:
A seguinte táboa amosa a relación entre varios anos republicanos e gregorianos segundo o método:
Os textos legais que foron adoptados mentres o calendario republicano era oficial e seguen en vigor en Francia mantiveron as datas orixinais.
José Varela Ulloa
José Varela y Ulloa, nado en Vilareda (Palas de Rei) o 7 de xullo de 1739 e finado na Habana (Cuba) o 23 de xullo de 1794, foi un mariño e cartógrafo galego. O seu papel máis importante foi a fixación das novas posesións españolas no golfo da Guinea e no Uruguai.
Traxectoria
Varela y Ulloa ingresou na Escola de Gardas-mariñas de Cádiz. Obtida a graduación de tenente de navío, embarcou en 1773, so mando do tamén galego, Juan de Lángara. O 1 de xaneiro do 1774 o navío parti para determinar as coordenadas da illa de Trinidad, no mar das Antillas. No seguinte ano, ascendido a capitán de fragata, so mando do francés La-Borda, determinou diversos puntos da costa occidental africana, auxiliando ademais a La-Borda na medición do pico do Teide e cartografando as Illas Canarias.
Conforme ao Tratado de San Ildefonso (1777), España conserva a Colonia do Sacramento, no actual Uruguai, e recibe de Portugal, no golfo da Guinea, as illas de Fernando Poo e Annobón. Varela y Ulloa acudiu a tomar posesión das illas africanas, so mando xeral do Conde de Argelejo, en expedición que partiu desde Buenos Aires. A toma de posesión foi difícil, falecendo o comandante da expedición.
En 1781 Varela y Ulloa foi comisionado como xefe da expedición que delimitaría os lindes entre as posesións españolas e portuguesas na Colonia de Sacramento. O grupo non arribou a Montevideo ata 1785.
Aldea, Bexán, Cospeito
Aldea é un lugar da parroquia de Bexán no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 home).
República Dominicana
A República Dominicana é un país que ocupa algo máis dos dous terzos orientais da illa de Santo Domingo ou A Española, no arquipélago das Antillas. Limita ao norte co Océano Atlántico, ao sur co Mar Caribe ou Mar das Antillas, ao leste coa canle da Mona, que a separa de Porto Rico, e ao oeste coa República de Haití. Ten unha superficie de 48.670 km² e unha poboación de máis de 9 millóns de habitantes. A sede de goberno e capital do país é Santo Domingo de Guzmán.
Toponimia
O 27 de febreiro de 1844, cando os dominicanos lograron separarse de Haití, denominaron a nova nación co nome de República Dominicana en recoñecemento á Orde Relixiosa dos pais Dominicos pola súa contribución á defensa dos dereitos humanos dos indíxenas e ao desenvolvemento da educación e a Cultura Letrada no país, desde a chegada dos europeos.
Asentamento aborixe
miniatura|dereita|[[Cacicados da Española|División da illa á chegada dos europeos.]] A Española ou Illa de Santo Domingo foi ocupada en catro períodos migratorios antes da chegada dos europeos. Estes pobos proviñan do norte de América do Sur, especificamente das concas dos ríos Orinoco, Xingú e Tapajós, situados en Venezuela e as Güianas, e foron migrando por vía marítima de illa en illa, das antillas menores ás maiores.
Os máis antigos poboadores das Antillas tiñan unha cultura moi rudimentaria; foron recolectores, pescadores e cazadores, e non practicaban a agricultura. Usaban instrumentos confeccionados con cunchas e ósos dalgúns animais; chegaron a puír a pedra para fabricar obxectos e utensilios. Este grupo é denominado Arcaico (ou Pre-Cerámico, pola ausencia de olaría) e probablemente chegaron á illa ó redor do ano 3000 adC. Á chegada dos europeos, os arcaicos soamente se atopaban no extremo occidental da Península Tiburón de Haití e no occidente de Cuba, onde eran chamados Guanahatabeyes. Os taínos chamábanos siboney (tamén escrito ciboney), voz que significa «home que vive entre as pedras ou as rocas» (ciba, pedra; igney, home). A segunda onda migratoria corresponde ó grupo arauaco pre-taíno coñecido nas Antillas como iñeris, relacionados co estilo saladoide das costas venezolanas. A súa olaría chegou a ser a máis elaborada de todas as Antillas. Os igneris non ocuparon o interior da illa nin chegaron a Cuba nin a Xamaica. Foron desprazados pola terceira onda migratoria: os taínos, que chegaron ó redor do século VII da nosa era.
Os taínos ocuparon todas as Antillas Maiores e as Bahamas. Os nomes taínos para a illa foron Haití, Bohío e Quisqueya, que significan terra montañosa, casa grande e gran nai da terra respectivamente. Estes desenvolveron unha cultura baseada fundamentalmente na produción agrícola que lles permitiu realizar unha apreciable actividade artesanal de obxectos de barro e madeira. Ademais, os taínos foron excelentes escultores que confeccionaron artefactos cerimoniais dunha grande expresión artística.
Chegada de Cristovo Colón
miniatura|Cristovo Colón tomando posesión da Española no momento da súa chegada en 1492. Cristovo Colón atracou na costa norte da illa o 5 de decembro do 1492, bautizándoa co nome d´A Española. ó continuar a exploración da costa norte, a carabela Santa María encallou nun banco de area; cos restos da nave, construíu o forte O Nadal. Entón Colón ordenou regresar a España, deixando unha guarnición de 49 homes ó mando de Diego de Arana.
Milisegundo
Un milisegundo é o período de tempo que corresponde á '''milésima fracción dun segundo  (10−3 ou 1/1,000) = (0,001s).
República Dominicana
Chegada de Cristovo Colón
Ao regresar á illa durante a súa segunda viaxe en 1493, Colón atopou que o forte O Nadal fora atacado e destruído por indíxenas a cargo do cacique Caonabo. Entón decide construír La Isabela, a primeira cidade europea do Novo Mundo, e organizou varias expedicións ó interior da illa que resultaron na construción dalgunhas fortalezas e no control do Cibao.
Antes de partir a España, Colón deixou a cargo da colonia ó seu irmán Bartolomeu Colón quen, como Adiantado da illa, fundou a cidade de Santo Domingo en 1496. Pero as desordes e as sublevacións motivaron que a Coroa Española enviase a Francisco de Bobadilla para facerse cargo da situación, quen ordenou como primeira medida a detención de Cristovo Colón e a súa familia, quen foron embarcados para a Península. Sucedeuno Nicolás de Ovando e logo o fillo do almirante, Diego Colón, entre os anos 1509 e 1523.
Milisegundo
1 ms = 0,001 segundos = 1 milisegundo.
República Dominicana
Chegada de Cristovo Colón
Durante a conquista e colonización estableceuse o primeiro Bispado (1504), a primeira Capitanía xeneral, o primeiro Vicerreinado e a primeira Real Audiencia (1511) de toda América; construíuse a primeira igrexa (Ermida do Rosario, 1496), o Hospital de San Nicolás (1503) e a primeira catedral (1530), entre outras edificacións.
A través do século XVI, La Española gozou de boa posición económica e social; as primeiras expedicións conquistadoras partían desde a illa. Pero desde final dese século e despois da conquista dos grandes territorios de América do Norte e América do Sur, a illa foi quedando relegada a un segundo plano, afundíndose cada vez máis na pobreza e o esquecemento.
Milisegundo
1 s = 1000 ms = 1 segundo.
República Dominicana
Escravitude
Coa conquista e colonización da illa, os españois empezaron a importar grandes continxentes de escravos africanos para substituír a man de obra nativa, moi minguada polas guerras, brutais condicións de traballo e epidemias. Aproximadamente, un 80 ou 90% da poboación nativa morreu no primeiro século da conquista. Pola súa banda, entre 1492 e 1870 foron traídos uns 30.000 africanos para o territorio dominicano.
Até a conquista de Xamaica polos corsarios ingleses do almirante William Penn e o xeneral Robert Venables, en 1654 os españois só tiñan un control permanente da zona sueste da illa, deixando un amplo sector do centro e o norte da illa, rexións moi montañosas, como lugares onde africanos e tainos, escravos nas plantacións, puidesen fuxiarse. Tanto nas plantacións como nas vilas illadas de fuxidos producírase unha forte mestizaxe entre indíxenas e africanos e tamén europeos. Desta mestizaxe xunto ó dominio social, cultural e económico do elemento europeo constituirá a base da identidade nacional dos dominicanos. Estímase que a poboación da colonia en 1777 era de 400.000 persoas, dos cales 100.000 eran europeos e crioulos, 60.000 africanos, 100.000 mestizos, 60.000 zambros e 100.000 mulatos.
A abolición definitiva da escravitude efectuouse en 1822, durante a ocupación haitiana do territorio dominicano.
División da illa
En 1586, o inglés Francis Drake atracou na illa e saqueou a cidade de Santo Domingo. Entre 1605 e 1606 levou a cabo un proceso de despoboamento da parte oeste da illa, no que se coñeceu como as Devastaciones de Osorio. Recibiu ese nome porque o proceso foi implantado por Antonio de Osorio, entón gobernador español da illa, o cal deu inicio ó proceso de poboamento gradual da parte oeste da illa por parte de bucaneiros e filibusteiros franceses.
En 1777, co tratado de Aranjuez, fíxanse os límites entre a parte francesa e a española.
Dominio francés
En 1801 renovouse a insurxencia dos escravos. Toussaint Louverture avanzou sobre a parte oriental da illa e chegou á capital, Santo Domingo, acompañado por un numeroso exército, pero foi rexeitado. Ese mesmo ano, capturaron a Santo Domingo, tomando o control de toda a illa, pero en 1802 un exército enviado por Napoleón capturou a Louverture e enviouno a Francia como prisioneiro. Con todo, os lugartenentes de Toussaint Louverture, e a febre amarela, lograron expulsar os franceses de novo de Saint-Domingue. O 1 de xaneiro de 1804, mentres Jean-Jacques Dessalines proclamaba a independencia de Haití, comezou en Santo Domingo o período francés, baixo a administración de Louis Marie Ferrand.
En 1805, Henri Christophe e Dessalines tomaron a cidade de Santiago e despois dirixíronse para Santo Domingo cun numeroso exército, pero ante a resistencia de Ferrand, víronse obrigados a retirarse.
En 1808, tras a invasión napoleónica de España, os crioulos de Santo Domingo encabezados polo soldado Juan Sánchez Ramírez rebeláronse contra o dominio francés e, coa axuda de Gran Bretaña (aliado de España) e Haití, na denominada Batalla de Palo Hincado.
O 11 de xullo de 1809, os administradores franceses capitularon. As tropas inglesas ocuparon a cidade de Santo Domingo, ata que en agosto do mesmo ano abandonaron o sector e a parte oriental volveu ser nominalmente colonia de España. Así se iniciou o período coñecido como a España Boba, é dicir, de escasa ou nula intervención metropolitana nos asuntos da colonia, o que durou até 1821.
Breve independencia e posterior ocupación haitiana
Coa chegada de Boyer á parte oriental da illa aboliuse a escravitude e expúxose unha profunda reforma agraria. Con isto dáse inicio á Dominación Haitiana, o 9 de febreiro de 1822. Na parte oeste da illa inícianse conspiracións contra Boyer a partir de 1827, que obrigan a que marche para o exilio en xaneiro de 1843.
París de Noia
París de Noia é unha das orquestras de variedades máis importantes de Galicia xunto con outras como orquestra Panorama, Olympus ou Charleston Big Band. Foi fundada no ano 1957 polo acordeonista Joaquín García Piñeiro xunto con outros once membros e Constantino Pego, “O Xitano”.
República Dominicana
Independencia
miniatura|dereita|Juan Pablo Duarte guía e líder dos trinitarios e propulsor da guerra pola independencia dominicana. No leste tamén se inicia un proceso revolucionario contra o dominio haitiano encabezado por liberais, entre eles Juan Pablo Duarte, Matías Ramón Mella e Francisco del Rosario Sánchez. Fúndase o movemento clandestino La Trinitaria o 16 de xullo de 1838. Cando Charles Hérard chega ó poder, iníciase a persecución dos Trinitarios. Para esta época había grupos que querían a anexión a Inglaterra, Francia ou España. Estes grupos antepóñense ás ideas independentistas dos Trinitarios.
En 1843, aínda que Duarte non estaba, os trinitarios non abandonaban nas súas accións e na causa da liberdade do país. Francisco del Rosario Sánchez, Matías Ramón Mella e Vicente Celestino Duarte dirixían os trinitarios, quen case sen recursos facían circular as ideas en follas manuscritas, para organizarse e sumar adherentes ás ideas separatistas. miniatura|Bandeira usada polos trinitarios para declarar a independencia en 1844 O 16 de xaneiro de 1844, foi redactada por Tomás Bobadilla y Briones, a Manifestación de los pueblos de la parte Este de la isla, na que se enunciaban as causas da súa separación de Haití. Esta Manifestación sería a lei que rexería a república recentemente proclamada ata que se promulgase a súa constitución o 6 de novembro. miniatura|dereita|[[Francisco del Rosario Sánchez tomou o liderado na guerra pola independencia dominicana trala ausencia de Juan Pablo Duarte.]] miniatura|Matías Ramón Mella encargado de dar o trabucazo de liberdade a noite do 27 de febreiro de 1844 na [[Porta da Misericordia.]] A noite do 27 de febreiro de 1844, congregáronse ós poucos pequenos grupos de patriotas que proviñan das distintas zonas de Santo Domingo. O comezo da acción separatista radical foi indicado por un "trabucazo" disparado por Matías Ramón Mella na Porta da Misericordia, e que foi ouvido por todos os habitantes da cidade.
París de Noia
Historia
Comezou a súa andaina amenizando festexos e verbenas da zona da Coruña, mais axiña se foi estendendo ó resto da xeografía galega e tamén fóra de Galiza. No ano 1981, Miguel A. García Souto, o fillo de Joaquín, asume o liderado da banda, incorporándose tamén o seu irmán Kin e unha nova voz, a do cantante Blas. É a partir desta época cando a traxectoria musical de París de Noia ascende dun xeito tal que se converte nunha das orquestras máis coñecidas do panorama festeiro galego. Dende 1995 está representada pola axencia Espectáculos Lito, de Ángel Martínez Pérez, encargada da contratación.
República Dominicana
Independencia
Aínda que Juan Pablo Duarte, o Pai da Patria, achábase ausente, a noite do martes 27 de febreiro de 1844, na Porta do Conde da cidade de Santo Domingo, a República Dominicana era proclamada por Francisco del Rosario Sánchez, xefe do movemento tras a ausencia de Juan Pablo Duarte, Tomás Bobadilla y Briones, representante dos conservadores, Matías Ramón Mella, Manuel Jimenes, Vicente Celestino Duarte, José Joaquín Puello, Gabino Puello, Eusebio Puello, Eduardo Abreu, Juan Alejandro Acosta, Remigio del Castillo, Jacinto de la Concha, Tomás de la Concha, Cayetano Rodríguez, Félix María del Monte, e outros, quen expresarían ás autoridades haitianas a súa indestrutible resolución de seren libres e independentes, á conta das súas vidas e os seus intereses, sen que ameaza ningunha fose capaz de retractar a súa vontade.
París de Noia
Compoñentes
Actualmente o cadro de persoal da orquestra está formada por 14 músicos, 2 bailaríns, un técnico de son, dous técnicos de iluminación e 6 técnicos de montaxe.
República Dominicana
Independencia
Ese 27 de febreiro izouse a Bandeira Dominicana na Porta do Conde. Ondeou na cidade de Santo Domingo a bandeira bordada por Concepción Bona e María Trinidad Sánchez. A bandeira xurdira dun proxecto presentado por Juan Pablo Duarte, aprobado o 16 de xullo de 1838 na Trinitaria, onde se presentaron as cores e a forma da insignia que representaría o novo estado.
A nacente república quedou dirixida por unha Xunta Central Gobernativa baixo o poder dos conservadores até o 14 de novembro de 1844 en que Pedro Santana é elixido Primeiro Presidente Constitucional da República Dominicana.
As décadas que seguiron estiveron cheas de tiranía, o partidismo, as dificultades económicas, os rápidos cambios de goberno, e exilio político. Durante varios anos os haitianos realizaron varias invasións (1844, 1845-49, 1849-55, e 1855-56), pero foron frustradas polo Exército Dominicano. Mentres tanto, os grandes rivais Santana e Báez alternáronse no poder a maior parte do tempo, ambos gobernando o país de maneira arbitraria. Promoveron plans para anexar a nova República a outra potencia: Santana favorecía a España, e Báez ós Estados Unidos.
A este período da historia chamóuselle Primeira República, que comprende desde a formación da nación, o 27 de febreiro de 1844 até a anexión a España en 1861.
José Lezama Lima
José María Andrés Fernando Lezama Lima, nado na Habana o 19 de decembro de 1910 e finado o 9 de agosto de 1976, foi un escritor cubano. Recoñecido como poeta e ensaísta, a súa novela Paradiso acadou unha enorme repercusión internacional desde a súa publicación en 1966.
República Dominicana
Anexión a España e restauración
miniatura|[[Gregorio Luperon loitou contra as pretensións de Pedro Santana para recuperar a soberanía dominicana.]] En 1861, despois de reprimir con dureza a moitos dos seus opoñentes, e por motivos políticos e económicos, Pedro Santana asinou un pacto coa Coroa Española e reverteu a nación dominicana ó estado colonial, o único país americano en facelo. O seu propósito significativo era protexer a nación doutra anexión de Haití, pero os seus opositores lanzaron a Guerra da Restauración en 1863, dirixida por Santiago Rodríguez, Benito Monción, e Gregorio Luperón, entre outros. Haití, por temor de que España volvese como potencia colonial na súa fronteira, deu refuxio e subministracións ós revolucionarios. Os Estados Unidos, que nese entón tiñan a súa guerra civil, protestaron enerxicamente pola acción española. ós dous anos, e sen verdadeiro interese en reter a súa antiga colonia, España abandonou a illa á propia sorte en 1865.
Os conflitos políticos reinaron de novo nos anos seguintes; rexía un estado de guerra, as revoltas militares eran moi comúns, e a nación acumulaba máis e máis débeda. Tras tomar Báez posesión, tramaba o seu plan de anexión do país ós Estados Unidos, onde o goberno de entón lle deu o seu apoio. O presidente dos Estados Unidos Ulysses S. Grant pediu unha base naval en Samaná e tamén un lugar para o asentamento dos negros recentemente liberados. O trato, que incluía o pago dos Estados Unidos de 1,5 millóns de $ para a amortización da débeda dominicana, foi rexeitado no Senado dos Estados Unidos en 1870.
José Lezama Lima
Traxectoria
Lezama naceu en 1910 no campamento militar de Columbia, na Habana. Era fillo de José María Lezama y Rodda, coronel e enxeñeiro, e de Rosa Lima.
República Dominicana
Anexión a España e restauración
Báez foi derrocado en 1874, regresou e volveu ser derrocado, pero esta vez para sempre, en 1878. Unha nova xeración de políticos xurdiu, coa eliminación de Santana (quen morreu en 1864) e Báez da escena política. Unha relativa paz chegou ó país na década de 1880, que viu a chegada ó poder do xeneral Ulises Heureaux.
José Lezama Lima
Traxectoria
En 1920 ingresa no colexio Mimó, concluíndo os estudos primarios en 1921. Comeza o ensino secundario no Instituto da Habana, rematando o bacharelato de Ciencias e Letras en 1928. Un ano máis tarde principia cos estudos de Dereito na Universidade da Habana.
República Dominicana
Anexión a España e restauración
"Lilís", como foi alcumado o novo presidente, gozou dun breve período de popularidade. Foi, con todo, "un simulador", que meteu á nación nunha débeda profunda, mentres utilizaba a maior parte das ganancias para o seu uso persoal e para manter o seu estado policial. Heureaux foi un déspota e impopular. En 1899 foi asasinado. Con todo, a relativa calma despois da súa morte permitiu unha melloría na economía dominicana. A industria azucreira modernizouse, e o país atraeu a traballadores estranxeiros e inmigrantes, tanto desde o Vello Mundo como do Novo.
A partir de 1902, os gobernos de períodos curtos volveron. O poder era usurpado por caudillos nas rexións do país. Por outra banda, o goberno dominicano estaba en bancarrota e sen poder pagar as débedas deixadas por Heureaux. Crecía a ameaza dunha intervención militar de Francia e outras potencias acredoras de Europa.
José Lezama Lima
Traxectoria
A súa obra culterana está ateigada de claves, enigmas, alusións, parábolas e alegorías cun fondo de realidade secreta, íntima e certamente ambigua. Desenvolveu a erótica na escritura, anticipándose así ás correntes europeas da estilística estruturalista. Os seus ensaios son imaxinativos, tremendamente poéticos, abertos. Foi ademais promotor de revistas e cenáculos, soubo congregar arredor de si a poetas como Gastón Baquero, Cintio Vitier, Eliseo Diego, Virgilio Piñera ou Octavio Smith, entre outros. A súa amizade co poeta e sacerdote español Angel Gaztelú, contribuíu á conformación dun mundo espiritual de seu.
República Dominicana
Primeira ocupación estadounidense
miniatura|O [[Corpo de Marines dos Estados Unidos no momento que desembarca en chan dominicano en 1916]] O presidente dos Estados Unidos Theodore Roosevelt tratou de impedir a intervención europea, en gran parte para protexer as rutas da futura Canle de Panamá, xa que a canle xa estaba en construción. Fixo unha pequena intervención militar para protexerse das potencias europeas, proclamou o seu famoso Corolario Roosevelt á Doutrina Monroe, e en 1905 obtivo o acordo dominicano para que os Estados Unidos tomasen a administración das aduanas dominicanas, para ese entón, a principal fonte de ingresos para o goberno dominicano. Un acordo de 1906 prevía unha duración de 50 anos. Os Estados Unidos acordaron utilizar parte dos ingresos de aduanas para reducir a inmensa débeda exterior da República Dominicana, e asumiron a responsabilidade da devandita débeda.
José Lezama Lima
Traxectoria
Participou o 30 de setembro de 1930 nos movementos estudantís contra a ditadura de Gerardo Machado. Publicou o seu primeiro traballo, o ensaio Tiempo negado, na revista Grafos, na que un ano máis tarde tamén habería publicar o seu primeiro poema, titulado Poesía. No 1937 funda a revista Verbum e sae a luz o seu libro Muerte de Narciso. Durante os anos posteriores creou outras tres revistas: Nadie parecía, Espuela de Plata e Orígenes xunto con José Rodríguez Feo, unha das publicacións clave dos anos 40, onde publicaría tamén os primeiros cinco capítulos da súa obra cumio: Paradiso. O 12 de setembro de 1964 mórrelle a nai. Deseguido, o 5 de decembro do mesmo ano, casa coa súa secretaria, María Luisa Bautista. Soamente saíu de Cuba para facer breves viaxes a México e a Xamaica. Un ano despois ocupa o cargo de investigador e asesor do Instituto de Literatura e Lingüística da Academia de Ciencias. É daquela que publica a Antología de la poesía cubana.
A súa novela Paradiso, obra cumio do autor, foi publicada no ano 1966. Está considerada por moitos críticos unha obra mestra da narrativa do século XX. Nela conflúe toda a súa traxectoria poética de carácter barroco, simbólico e iniciático. Foi publicada en 1970 pola editorial mexicana Era nunha edición revisada polo autor e ao coidado de Julio Cortázar e mais de Carlos Monsiváis.
República Dominicana
Primeira ocupación estadounidense
Despois de seis anos no poder, o presidente Ramón Cáceres (que asasinara a Heureaux) foi asasinado en 1911. O resultado foi varios anos de grande inestabilidade política e unha guerra civil. Coa mediación dos Estados Unidos baixo as administracións de William Howard Taft e Woodrow Wilson respectivamente, logrouse un breve respiro. O estancamento político que houbo en 1914 rompeu despois do ultimato que lle deu Wilson ós dominicanos para que elixisen un presidente ou os Estados Unidos imporían un. Foi elixido un presidente provisional, e máis tarde o mesmo ano en eleccións relativamente libres foi elixido o presidente Juan Isidro Jimenes Pereyra. A fin de lograr un goberno con máis apoio, con persoas identificables Jimenes nomeou varios opositores no seu gabinete. Pero isto non trouxo a paz, ademais co seu exsecretario de Guerra Desiderio Arias manobrando para depolo e a pesar dunha oferta dos Estados Unidos para axudalo militarmente contra Arias, Jimenes, renunciou o 7 de maio de 1916.
José Lezama Lima
Paradiso
Paradiso foi cualificada polas autoridades cubanas como pornográfica debido á temática homosexual da trama, e isto serviu de antesala para posteriores acusacións de participación en actividades contrarrevolucionarias en 1971, o que foi un desasosego continúo nos últimos anos da súa existencia.
República Dominicana
Primeira ocupación estadounidense
Wilson ordenou a ocupación de República Dominicana. O Corpo de Marines dos Estados Unidos desembarcaron o 16 de maio de 1916, e tomaron o control do país dous meses despois. O goberno militar establecido polos Estados Unidos, encabezado polo contraalmirante HarryShepard Knapp, foi repudiado amplamente polos dominicanos. Algúns postos no gabinete tiñan que ser cubertos por funcionarios da Armada dos Estados Unidos, os dominicanos negáronse a servir na administración. Impúxose censura e límite ó discurso público.
José Lezama Lima
Paradiso
Foi Lezama un profundo coñecedor de Platón, dos poetas órficos, dos filósofos gnósticos, de Luis de Góngora e das correntes culteranas e herméticas, devoto do idealismo platónico e devezado lector dos poetas clásicos. Lezama viviu plenamente entregado aos libros, á lectura e á escritura. Tense dito del que foi "un escritor de palabra larpeira, enchida de barruntos cos máis extraordinarios maxíns. Nel, o vocábulo afunde, coma inmensa culler, nun caldo que conten todos os saberes e todos os sabores e logra extraer, inimaxinablemente mesturados, bocados que son imaxes, que son poesía. Lezama é un poeta do sensual; escritor dunha palabra que é deleite, que é pracer, que é plenitude". (Rafael Fauquié, Escribir la Extrañeza)