cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wehha de Anglia Oriental
Traxectoria
Foi pai de Wuffa, o seu sucesor. Os membros de familia real de Anglia Oriental, lembrando ao seu devanceiro, denomináronse a si mesmo como os Wuffingas (The Wuffings). Sen probas concluíntes, quíxose identificar ao seu bisneto Raedwald co personaxe para o que foi realizado, a principios do século VII, o barco funerario de Sutton Hoo (Woodbridge, Suffolk).
O seu xenealoxía mítica fíxoo ser fillo de Wilhelm, fillo de Hryp, fillo de Hroðmund, fillo de Trygil, fillo de Tyttman, fillo de Caser, fillo de Woden.
Economía de Irlanda
A economía da República de Irlanda é relativamente pequena, moderna e dependente do comercio exterior. O país mantivo unha taxa média de crecemento do PIB de 6% entre os anos de 1995 e 2007, entre tanto o 2008 a actividade económica sufriu unha caída acentuada, e a Irlanda tivo unha recesión pola primeira vez nunha década.
Colexiata de San Martín de Elines
miniatura|250px|Colexiata de San Martín de Elines.
A Colexiata de San Martín de Elines é un templo relixioso, situado a 1 km do centro do casarío de San Martín de Elines, no concello de Valderredible (Cantabria).
Historia
Construíuse sobre un mosteiro da época visigoda do cal quedan algúns restos no muro norte do claustro. A construción da colexiata está en torno ao 1060 no reinado de Fernando I, de estilo románico a igrexa ten 30 metros de lonxitude, excluído o claustro, é esvelta, con ábsida semicircular, con restos de pinturas románicas, con dúas arquerías superpostas e unha cúpula central con tellado a catro augas sostida por catro columnas anexas ao muro de cruceiro. Ten unha soa nave, rectangular e sen bóveda, á que está anexa unha torre cilíndrica que lle serve de campanario. A porta orixinal, que estaba no lateral sur, foi tapiada na Idade Media polo que hai que acceder desde o claustro, de planta irregular e con xardín central.
Os motivos das pinturas románicas eran Cristo partindo o pan e a representación dun apóstolo. Unha característica notable da colexiata é que conta con arredor dun cento de canzorros de temática fundamentalmente relixiosa de notable factura aínda que en desigual estado de conservación.
El Postín
El Postín foi un semanario publicado na Coruña entre 1923 e 1924.
Descrición
Apareceu en decembro de 1923, como continuadora de Marineda. Estaba dedicada á vida de sociedade da cidade da Coruña. Dirixida por Manuel García Durán (Melchisedech), foi multada en xaneiro de 1924 por ir contra as disposicións da censura. Cesou a súa publicación en marzo de 1924 cun último número dedicado á memoria do que foi o seu director finado a finais de febreiro.
Octavio Augusto
Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus, chamado tamén César Augusto e Octavio Augusto, nado en Roma o 23 de setembro do 63 a. C. e finado o 19 de agosto do 14, foi o primeiro emperador romano. Gobernou desde o ano 27 a. C. ata a súa morte no 14 d. C., tras un prolongado reinado de catro décadas. É coñecido por ser o fundador do Principado Romano, que é a primeira fase do Imperio Romano, así mesmo é considerado un dos maiores líderes da historia da humanidade.
Nado baixo o nome de Caio Octavio (Gaius Octavius), foi adoptado polo seu tío avó Xulio César no seu testamento do ano 44 a. C. No 27 a. C. o senado romano concedeu a Octavio usar o cognomen de «Augusto», e por conseguinte converteuse en Emperador César Augusto (Imperator Caesar Augustus). Por mor dos varios nomes que ostentou, é común chamalo «Octavio» ao referirse aos sucesos acontecidos entreos anos 63 e 44 a. C. e «Augusto» despois do 27 a. C. Nas fontes gregas, Augusto é coñecido como Ὀκταβίος (romanizado «Octavíos», galeguizado «Octavio»), Καῖσαρ (romanizado «Kaisar», galeguizado «César»), Αὔγουστος (romanizado «Augoustos», galeguizado «Augusto») ou Σεβαστός (romanizado «Sebastós», galeguizado «Venerable», tradución literal de Augustus), dependendo do contexto.
O mozo Octavio converteuse en herdeiro de Xulio César tras o asasinato deste no 44 a. C. Un ano despois, no 43 a. C., conformou xunto con Marco Antonio e Lépido unha ditadura militar coñecida como o Segundo Triunvirato. Como triunviro, Octavio gobernou Roma e a maior parte das súas provincias como un autócrata, facéndose co poder consular tras as mortes dos cónsules Aulo Hircio e Caio Vibio Pansa e facéndose reelixir a si mesmo todos os anos. Tempo despois, o triunvirato iríase rompendo ante as ambicións dos seus creadores: Lépido foi obrigado a exiliarse, mentres que Marco Antonio terminou suicidándose tras a súa derrota na batalla naval de Accio fronte á frota de Octavio, dirixida por Agripa no 31 a. C.
Coa desaparición do Segundo Triunvirato, Octavio restaurou os principios da República, co que o poder gobernamental pasou a establecerse no Senado, aínda que na práctica el retería o seu poder autocrático. Pasaron varios anos para que se chegase a determinar a estrutura exacta pola cal unha entidade republicana podería ser dirixida por un único gobernante; o resultado pasou a coñecerse como o Principado. O título imperial nunca chegou a considerarse como un cargo similar ao que significara a ditadura romana da República, e que César e Sila ostentaran con anterioridade; Augusto rexeitou formalmente devandito cargo despois de que a sociedade romana «rogáselle que asumise a ditadura». Por lei, Augusto contaba con toda unha colección de poderes perpetuos conferidos polo Senado, incluíndo aqueles relativos ao tribuno da plebe e o censor. Ocupou o consulado ata o ano 23 a. C. Doutra banda, o seu poder real foi crecendo grazas ao seu poder económico e aos recursos obtidos das súas conquistas, creando relacións de clientela ao longo do Imperio romano, e gañándose a lealdade de moitos soldados e veteranos militares, a autoridade implícita nas moitas honras e títulos que lle eran concedidos polo Senado, e o respecto da xente. O control de Augusto sobre a maioría das lexións de Roma existentes supuxo unha ameaza armada que podía ser usada contra o Senado, permitíndolle desta forma coaccionar as decisións do mesmo. Con este poder para eliminar a oposición senatorial mediante o uso de armas, o Senado pasou a adoptar un perfil dócil cara ao seu status soberano. O seu reinado por medio do clientelismo, o poder militar e a acumulación dos cargos propios da extinta República, converteuse no modelo para seguir para os posteriores gobernantes.
O mandato de Augusto iniciou unha era de paz relativa coñecida como a Pax romana ou Pax Augusta (na súa honra). Salvo polas constantes guerras fronteirizas, e coa excepción dunha guerra civil de sucesión imperial que durou un ano, a sociedade do Mediterráneo gozou dun ambiente pacífico durante máis de dous séculos. De igual forma, Augusto expandiu o Imperio romano, asegurando no proceso as súas fronteiras mediante a subordinación a Roma das rexións circundantes. Ademais, celebrou un acordo de paz co Imperio parto —o máis poderoso dos seus veciños— pola vía diplomática, reformou o sistema tributario romano, desenvolveu redes de camiños que contaban cun sistema oficial de mensaxería, estableceu un exército permanente (así como un pequeno corpo de mariña), e creou a Garda Pretoriana xunto a forzas policiais de seguridade, tanto para manter a orde como para combater os incendios en Roma. Resulta destacable engadir que gran parte da cidade reconstruíuse baixo o seu reinado.
Tras a súa morte en 14 d. C., o Senado o divinizouno, sendo posteriormente adorado polo pobo romano. A maneira de legado, os seus nomes «César» e «Augusto» serían adoptados por todos os emperadores posteriores, e o mes de Sextilis sería renombrado «Agosto» na súa honra. Así mesmo, os seus logros son relatados nun documento coñecido como Res Gestae Divi Augusti que, a pedimento do propio Augusto, foi gravado nun par de piares de bronce e colocado enfronte do seu mausoleo, chegando tempo despois a tallarse en gran cantidade de edificacións, moitas das cales sobreviviron. Con todo, este material é considerado pouco obxectivo historicamente, e máis ben é tratado como un escrito publicitario cuxo obxectivo é ofrecer unha visión idílica do principado exercido por Augusto. Tras un longo proceso para liquidar os problemas ao redor do seu herdeiro, César Augusto foi sucedido polo seu fillastro Tiberio. Houbo rumores, non confirmados, de que morreu envelenado pola súa esposa Livia.
Nomes
Ao longo da súa vida, Augusto foi coñecido por moitos nomes:
Primeiros anos
miniatura|upright|[[Ácia segundo o Promptuarii Iconum Insigniorum]] A pesar de que a súa familia paterna, pertencente ao Ordo Equestris, procedía da cidade de Velletri, situada aproximadamente a 40 quilómetros de Roma, Augusto xa naceu na Urbs o 23 de setembro do 63 a.C., máis concretamente na zona chamada Curis Veteribus (en galego, Curias Vellas), nunha mansión situada no outeiro Palatino, moi preto do Foro Romano e do Arco de Tito (nunhas escavacións de 2011, atopouse a que se cría que podería ser a súa casa natal).
Cando naceu, foi chamado Gaius Octauius Thurinus (Caio Octavio Turino) sendo a denominación "Turino" unha probable referencia á vitoria do seu pai en Turios sobre unha rebelión de escravos no 60 a. C. Debido á superpoboación de Roma naquel momento, Octavio foi levado á cidade natal do seu pai, Velletri, para ser criado alí. Nas súas Memorias, o futuro emperador só fai unha breve referencia á súa familia natural da orde ecuestre: o seu bisavó paterno servira como tribuno militar en Sicilia, baixo o mando de Lucio Emilio Papo, durante a Segunda guerra púnica, mentres que o seu o avó exerceu en varios cargos políticos rexionais. O seu pai, tamén chamado Caio Octavio, foi pretor e gobernador de Macedonia, e a súa nai, Acia, era sobriña de Xulio César, quen o adoptou no 45 a. C. e designouno herdeiro seu.
Quedou orfo de pai no ano 59 a. C., cando tiña catro anos de idade. A súa nai contraería novas nupcias cun exgobernador de Siria, Lucio Marcio Filipo, quen afirmaba ser descendente de Alexandre o Grande e que foi elixido cónsul no 56 a. C. Contrario ao que puidese pensarse, Filipo nunca mostrou moito interese no mozo Octavio; debido ao anterior, Octavio foi criado pola súa avoa materna Xulia a Menor.
No 52 e 51 a. C., Xulia a Menor faleceu e Octavio foi o encargado de pronunciar o discurso fúnebre da súa avoa. A partir dese momento a súa nai e o seu padrasto asumiron un rol máis activo na súa educación. Sábese que Filipo educouno cunha disciplina férrea nos vindieros anos. Catro anos despois, o mozo foi investido coa toga viril, un ano antes que a idade establecida para os demais mozos romanos, aspecto que demostra a súa madurez prematura. O biógrafo Suetonio dicía del que «Posuía unha rara beleza (...) Tiña uns ollos vivos e brillantes (...) Tiña dentes pequenos, brancos e desiguais, o cabelo lixeiramente rizado e algo louro; as cellas xuntas, as orellas medianas, o nariz aguileña e puntiaguda, a cute entre morena e branca, curta estatura (...)». Así mesmo, un par de feitos evidenciaron a súa dispoñibilidade para asumir cargos e obrigacións a temperá idade: no 47 a. C., resultou elixido membro do Colexio de pontífices e ao ano seguinte foi posto a cargo dos xogos gregos que se realizaron en honra ao Templo de Venus Genetrix, construído por Xulio César. De cordo con Nicolás de Damasco, Octavio desexaba unirse ás tropas de César para a súa campaña en África, pero abandonou o proxecto ao opoñerse a súa nai. No 46 a. C., cando Acia deulle o desexado permiso para unirse a César en Hispania, Octavio caeu enfermo e non puido viaxar.
Unha vez recuperado, navegou cara á fronte pero naufragou; tras chegar á costa con algúns dos seus compañeiros, cruzou territorio hostil antes de chegar ao campamento de César, algo que impresionou de maneira considerable ao seu tío avó. O historiador Veleio Patérculo reportou que, despois diso, César permitiu que o mozo compartise o seu carro. De volta en Roma, César depositou discretamente un novo testamento ante as sacerdotisas Vestales, nomeando a Octavio como principal beneficiario.
O testamento de César
miniatura|upright|Xulio César foi asasinado no [[-44|44 a. C. durante os idos de marzo. Morte di Giulio Cesare (1798), pintura de Vincenzo Camuccini.]] Para cando Xulio César foi asasinado nos idos de marzo (o 15 de marzo) de 44 a. C., Octavio achábase estudando e formando parte dun adestramento militar en Apolonia de Iliria, (na localización da cidade moderna de Pojan). Tras rexeitar o consello dalgúns oficiais do exército de que tomase refuxio coas tropas en Macedonia, o mozo navegou a Italia para pescudar se tiña algunhas potenciais fortunas políticas ou, sequera, posibilidades de afianzar a súa seguridade. Ao chegar a Lupiae, preto de Bríndisi, decatouse do contido do testamento de César, e só entón decidiu loitar por converterse no herdeiro político do seu tío avó, así como beneficiario das dúas terceiras partes do seu patrimonio. Doutra banda, ao non ter ningún fillo lexítimo, César adoptou a Octavio como o seu fillo e principal herdeiro. Tras a adopción, Octavio asumiu o nome do seu tío avó, Caio Xulio César. Aínda que os romanos que eran adoptados nunha nova familia usualmente retiñan os seus nomes orixinais (por exemplo, «Octaviano» para todo aquel que fora un «Octavio», «Emiliano» para un «Emilio», etc.), non hai proba algunha de que el usase nalgún momento o nome Octaviano, o cal puido volver moi lóxico o dato das súas orixes modestas. Con todo, a pesar de que nunca usase de maneira oficial o nome Octaviano, para evitar confundir ao ditador co seu herdeiro, os historiadores adoitan referirse ao novo César —entre a súa adopción e asunción, no 27 a. C., de nome Augusto— como Octaviano. Nalgún momento, Marco Antonio dixo que Octaviano fora adoptado por César a través de favores sexuais, aínda que Suetonio mencionou, na súa obra Vidas dos doce césares, que a acusación de Antonio consistía verdadeiramente nunha calumnia política.
Debido ao seu propósito de realizar unha entrada exitosa nos banzos da xerarquía política romana, Octavio non podía confiar nos seus fondos monetarios que eran limitados. Foi despois dunha cálida acollida por parte dos soldados do César en Brindisi cando Octavio reclamou unha parte dos recursos que foran destinados á guerra prevista contra o imperio parto —o veciño máis poderoso de Roma— no Oriente Medio. O diñeiro acumulado equivalía a setecentos millóns de sestercios, monto que se achaba almacenado en Brindisi, o lugar de espera en Italia para as operacións militares en territorio oriental. Unha posterior investigación senatorial ao redor da desaparición dos fondos públicos rexeitou tomar accións legais contra Octavio, debido a que el usara, de forma subsecuente, todo aquel diñeiro acumulado para aumentar as súas tropas contra o archienemigo do senado, Marco Antonio. Octavio levou a cabo outra acción audaz no 44 a. C. cando, sen posuír permiso oficial, apropiouse do tributo anual que fora enviado da provincia do Oriente Próximo de Roma a Italia.
Co paso do tempo, Octavio empezou a reforzar as súas tropas cos lexionarios veteranos de César e os corpos militares deseñados para a guerra contra os partos, obtendo un maior apoio ao salientar o seu status como herdeiro de César. Na súa marcha a Roma a través de Italia, a presenza de Octavio e os seus novos fondos adquiridos atraeron a moitos exveteranos de César en Campania. Para xuño, reunira un exército de tres mil veteranos leais, cada un cun salario de cincocentos denarios.
Ao chegar a Roma, o 6 de maio do 44 a. C., Octavio atopou ao cónsul Marco Antonio, excolega de César, nunha fráxil tregua cos asasinos do ditador; a estes concedéuselles unha amnistía xeral o 17 de marzo, aínda que Antonio lograra expulsar á maioría deles de Roma. Isto último debíase ao eloxio «enardecedor» que deu no funeral de César, dirixindo a opinión pública en contra dos asasinos. Aínda que Antonio estaba a acumular apoio político, Octavio aínda tiña a oportunidade de rivalizar con el para ser o dirixente da facción que apoiaba a César. Ademais, Antonio perdera o apoio de moitos romanos e partidarios de César cando se opuxo, en primeira instancia, á moción feita para elevar a César a un status divino. Octavio non tivo éxito ao tentar persuadir a Antonio de que renunciase ao diñeiro de César para que llo entregase a el; con todo obtivo, durante o verán, o apoio dos simpatizantes de César, quen vía ao novo herdeiro como o mal menor e esperaban que fose manipulalo, ou servirse del nos seus esforzos para desfacerse de Antonio. En setembro, o orador optimate Marco Tulio Cicerón comezou a atacar a Antonio nunha serie de discursos nos que denunciaba que representaba a maior ameaza para a orde do Senado. Coa opinión dos romanos cada vez máis na súa contra e sabendo que o seu ano de poder consular chegaba pronto ao seu fin, Antonio tentou aprobar unha serie de leis que lle outorgarían finalmente o control sobre Gallia Cisalpina, territorio de Décimo Xunio Bruto Albino, un dos asasinos de César. Mentres tanto, Octavio recrutou un exército privado en Italia ao enrolar aos veteranos de César, e o 28 de novembro obtivo a lealdade de dúas das lexións de Antonio grazas á súa oferta de recompensas de carácter económico. Á vista da forza militar de Octavio, Antonio percibiu o perigo que supoñía para el permanecer en Roma e, para o alivio do Senado, partiu cara á Galia Cisalpina, que lle debía ser entregada para o seu goberno a partir do 1 de xaneiro.
Primeiro conflito con Antonio
miniatura|upright|Busto de [[Marco Antonio, partidario de Xulio César e notable personalidade militar en Roma.]] Despois de que Décimo Bruto rexeitase entregar a Galia Cisalpina a Antonio, Antonio sitiouno en Mutina (actual Módena). As resolucións ditadas polo Senado para deter a violencia foron ignoradas por Antonio, a propósito de que o Senado carecía dun exército propio co cal desafialo. O anterior, deulle unha oportunidade a Octavio, quen se sabía que posuía forzas armadas. Durante esta época, Antonio acusou a Octavio de conspirar contra el, e de tentar asasinalo. Con todo, o mozo non estaba completamente desamparado para afrontar as acusacións, xa que tiña do seu lado a varios personaxes importantes que estaban dispostos a axudalo. Entre eles, Cicerón, que tiña un profundo odio cara a Antonio, defendeu a Octavio contra as burlas de Antonio sobre a ausencia de nobre liñaxe no mozo; este respondeu: «non temos un exemplo máis brillante de devoción tradicional entre os nosos mozos». Isto foi, en parte, unha refutación á acusación dirixida por Antonio a Octavio, pois Cicerón citou a Antonio cando lle dixo a aquel: «Ti, raparigo, débeslle todo o teu nome». Con base nesta difícil alianza orquestrada polo senador anticesariano Cicerón, o Senado nomeou a Octavio senador o 1 de xaneiro do 43 a. C., e así mesmo outorgoulle o poder de votar xunto cos cónsules. Aínda cando o Senado brindoulle o seu apoio, o seu verdadeiro obxectivo era debilitar as faccións partidarias de César e axudar a Bruto, quen se achaba asediado por Antonio. Así, Octavio recibiu o imperium propretoriano, o cal fixo que a súa situación ao mando dun exército fose legal —a diferenza do poder exercido por Antonio— e así podería ir socorrer o asedio, xunto cos cónsules Hircio e Caio Vibio Pansa. En abril de 43 a. C., as forzas de Antonio foron vencidas nas batallas de Forum Gallorum e Mutina, forzando a Antonio a retirarse de Gallia Narbonensis. Con todo, ambos os cónsules morreron durante os enfrontamentos, o que deixou a Octavio como o único comandante en xefe dos seus exércitos.
O Senado, despois de entregar un maior número de condecoracións a Décimo Bruto que a Octavio por derrotar a Antonio, tentou darlle o dominio das lexións consulares a Décimo Bruto, pero Octavio decidiu non cooperar. Pola contra, Octavio permaneceu na chaira padana e rexeitou axudar nas futuras ofensivas en contra de Antonio. En xullo, unha embaixada de centurións enviada por Octavio chegou a Roma para esixir que se entregase a Octavio o consulado que quedara vacante tras as mortes de Hircio e de Pansa. Así mesmo, esixiu que, por unha banda, o decreto que declaraba a Antonio como inimigo público fose anulado e, polo outro, que se disolvese a amnistía dada aos conspiradores responsables da morte de César. Cando recibiu a negativa do Senado, Octavio marchou sobre a cidade de Roma ao mando de oito lexións. Non se atopou con ningunha oposición militar en Roma, a pesar de que o Senado enviara ao pretor Manio Aquilio Craso ao Piceno a recrutar tropas, e o 19 de agosto do 43 a. C. foi elixido cónsul xunto co seu familiar Quinto Pedio. Mentres tanto, Antonio formaba unha alianza con Lépido, outro líder cesariano.
Tensións en aumento
Desde o ano -43 Octavio foi cónsul e fíxose outorgar poderes extraordinarios. Enfrontado ás resistencia dos republicanos Bruto e Casio, fortes en Oriente, Octavio decidiu aliarse cos seus antigos inimigos Marco Antonio e Lépido -43) e formar con eles o segundo triunvirato. Os tres defensores dos ideais republicanos xuntáronse na Batalla de Filipos, onde derrotaron os últimos asasinos aínda vivos de Xulio César, Caio Casio Lonxino e Bruto. Após a batalla, Octaviano coñeceu o poeta Virxilio e pasou a financiar a súa arte.
O matrimonio entre a irmá de Octavio e Antonio selou a paz, que se mantivo durante catro anos. Ademais, no -39 Sexto Pompeio recibiu Sicilia, Sardeña, Córsega e Acaia, co compromiso de manter Roma abastecida de gran; pero no -36 Octavio tivo que se enfrontar a Sexto Pompeio, a quen derrotou na batalla de Nauloque, en Sicilia.
O goberno de Octavio fíxose popular en Occidente en virtude do seu impulso á agricultura e da integración das provincias con Roma. Mentres tanto, Marco Antonio sucumbira á influencia de Cleopatra VII de Exipto e practicaba unha política orientalizante, pouco propicia aos intereses romanos; Octavio explotou no seu favor esta circunstancia, declarando a guerra a Cleopatra no -32 («Guerra Ptolemaica»). Após a vitoria naval de Accio (-31), entrou en Alexandría, onde Marco Antonio e Cleopatra se suicidaron (-30). Coa anexión de Exipto, Octavio deu a Roma o control sobre todo o Mediterráneo.
dereita|miniatura|200px|Estatua de Augusto. [[Museos Vaticanos.]]
Aproveitando o seu prestixio, Octavio transformou o réxime político da República romana nunha especie de monarquía que recibe os nomes de Principado ou Imperio; o novo réxime consistía nun equilibrio de poder entre o Senado romano e o pobo romano, por unha banda, e o emperador e a súa casa, por outro. Inicialmente, fíxose renovar cada ano o mandato como cónsul en solitario, ao cal foi engadindo novos títulos que reafirmaron o seu poder:
Aínda que rexeitou a súa divinización en vida, aproveitou no seu favor o culto dos xenios, fomentando un culto ao emperador que se converteu nun vínculo adicional entre os habitantes do Imperio. Paralelamente, reformou as institucións romanas, adaptándoas á necesidade de xestionar un imperio tan extenso: creou o Consello do Príncipe, órgano de goberno integrado por homes da súa confianza (Agripa, Mecenas); dividiu as provincias en senatoriais (confiadas a un gobernador sen mando militar nomeado polo Senado) e imperiais (gobernadas por un legado do emperador); reorganizou o sistema monetario e tamén o fiscal, someténdoo á súa xestión directa e facéndoo menos gravoso; protexeu o culto; favoreceu á orde ecuestre fronte á aristocracia senatorial; asegurou os límites do Imperio fronte aos partos e aos xermanos; e continuou a expansión na zona do Danubio e o mar Negro.
Entre as debilidades do seu poder destaca o non ter sucesor (non tivo fillos homes dos seus tres matrimonios); acabou por adoptar o seu fillastro e xenro Tiberio (fillo da súa esposa Livia), ao cal asociou no poder desde o 13, e que o sucedería sen dificultade logo da súa morte.
No plano cultural o Século de Augusto foi moi produtivo e cheo de promesas creadoras, inaugurando unha época clásica para a arte europea, un clasicismo latino que, aínda no Renacemento, mil anos despois, estaría dando froitos. Augusto fundou bibliotecas públicas; a literatura latina, primitivamente influenciada polos gregos, adquiriu independencia e tornouse unha das máis brillantes do mundo occidental.
O mes agosto foi bautizado como Augustus na súa honra; até entón designábase Sextilis (ver Calendario romano).
Víctor Mosqueira
Traxectoria
Conta cunha extensa traxectoria interpertativa, que se desenvolve principalmente en teatro e televisión e en Galicia. Os traballos que lle deron maior popularidade nesta comunidade foron ó ser a metade do dúo cómico Mofa e Befa (que forma con Evaristo Calvo), e o seu papel de Francisco Taracido en Mareas vivas.
A nivel español converteuse nun rostro popular a raíz da súa participación na ficción de Antena 3 Un paso adelante entre 2002 e 2004.
Ten realizado así mesmo traballos como guionista cómico e produtor. Tamén participou nalgúns proxectos publicitarios e traballa como actor de dobraxe desde 1982.
O 7 de febreiro de 2011 o concello de Padrón concédelle o Premio Maruxa Villanueva en recoñecemento ao seu traballo actoral realizado en Galicia, polo seu traballo na escena alternativa e pola súa demostrada versatilidade sobre as táboas. A entrega do galardón producirase a finais de 2011.
O Souto, Lamela, Silleda
O Souto é un lugar dentro da parroquia de Lamela no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 8 habitantes, 3 homes e 5 mulleres.
Mouriscados, Mondariz
San Cibrán de Mouriscados é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 267 habitantes (141 mulleres e 126 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2005 cando tiña 311 habitantes. Por esta parroquia pasa a N-120, que comunica Vigo e Ourense.
Historia
Nos lugares de Couto do Santo e Campo de Mouro atopáronse restos de cerámica castrexa e tegulas romanas, sobre os que hai varias lendas.
A igrexa parroquial, adicada a San Cibrán, data do século XVII. Dela partía un antigo viacrucis que ía ata o outeiro do Calvario. Anterior a esta igrexa existiu outra situada no «Couto da Igrexiña».
Javier de Burgos
Francisco Javier de Burgos y del Olmo, nado en Motril (Granada) o 22 de outubro de 1778 e finado en Madrid o 22 de xaneiro de 1848, foi un político, xornalista, dramaturgo e tradutor andaluz.
Traxectoria
De familia nobre aínda que non adiñeirada estaba destinado a servir á Igrexa, pero abandonou axiña os estudos relixiosos en Granada, trasladándose a Madrid para adicarse aos estudos de xurisprudencia. Coa invasión napoleónica pasou ao seu servizo ocupando en Andalucía distintos cargos. Dada a súa condición de afrancesado, en 1812 trasladouse a París onde completou a súa formación mediante o estudo das obras dos clásicos, Horacio principalmente, do que traduciu ao castelán as súas obras. Esta tradución de Horacio foi comentada á súa vez por Andrés Bello nun celebrado artigo sobre a tradución. Bello cualifica a Javier de Burgos de «débil tradutor y excelente comentarista de Horacio». Anos máis tarde, en 1844 publicou unha revisión desta obra que coas súas imperfeccións segue sendo un referente, entre outras cousas pola utilización da estrofa sáfica en versos soltos.
A creación das provincias
Regresou a Madrid en 1819 e en 1822 foi nomeado director de El Imparcial, xornal ao redor do cal se reuniron os afrancesados portadores das novas ideas. O seu labor como xornalista compaxinábase co labor como escritor, destacando a súa "Biografía universal antiga e moderna", unha tradución do francés que publicou moi reformada e ampliada en varios tomos. De 1827 a 1833 desempeñou distintos cargos de importancia na Administración. En 1833, ao comezo do reinado de Isabel II, baixo a rexencia de María Cristina de Borbón, foi nomeado Secretario de Estado de Fomento baixo o ministerio de Cea Bermúdez e foi nese cargo no que estableceu a división territorial por provincias, baseándose nas formulacións do Novo Réxime pero tomando como base a antiga división en reinos da monarquía borbónica. O decreto foi aprobado o 30 de novembro e o 22 de decembro dese mesmo ano foi nomeado Ministro de Facenda. Foi senador e conselleiro real e en 1846 co primeiro goberno de Narváez ministro da Gobernación, cargo que deixou nese mesmo ano ao ser nomeado Francisco Javier de Istúriz á fronte do goberno.
Durante os seus últimos anos volveu cultivar a poesía e ademais da revisión da tradución de Horacio xa mencionada escribiu poesía de circunstancias sendo de destacar unha canción fúnebre á morte da raíña Isabel de Bragança, unha oda ao casamento do rei Fernando VII con María Cristina de Borbón, aínda que destacou entre todas elas a súa Oda a la Razón e Al porvenir. Tamén destacou moi cedo como comediógrafo e unha peza súa no xénero, Los tres iguales, foi, por certo, a causa do desterro do grande actor Isidoro Máiquez. Ao morrer deixou inacabados uns Anales del reinado de Doña Isabel II, que concluíu o seu fillo Augusto.
Piñeira, Ribadeo
San Xoán de Piñeira é unha freguesía do concello de Ribadeo, pertencente ao arciprestado de Ribadeo. Segundo o censo no ano 2004 tiña 354 habitantes, agrupados en 10 entidades e un lugar, cunha densidade de 60,1 hab/km². Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 322 habitantes, sendo 165 homes e 157 mulleres.
Limita ao norte co Mar Cantábrico, ao leste coa Ría de Ribadeo (que a separa de Asturias) e as parroquias de Ribadeo e Ove, ao sur coa de Ove e Vilaselán e cara ao oeste as de Vilaframil, A Devesa, Vilaselán e Rinlo. Ten unha altitude media de 36 m.
miniatura|dereita|Igrexa parroquial
Historia
A freguesía xunto a outras próximas foron doadas no ano 1182 por Fernando II ao bispo de Mondoñedo para que establecese a capital da diocese en Mondoñedo. Pero outros historiadores fan saber que o nome de Piñeira ten unha escura relación coa posibilidade de que antano nesta zona fose abundante, ademais do carballo, o piñeiro de mar.
Patrimonio
A igrexa de San Xoán de Piñeira dispón dunha cruz parroquial de prata rococó do derradeiro terzo do século XVIII, probablemente obra do taller compostelán.
En Río atópase o Castro de Fornelo.
Festas e lecer
A festa do Santo Cristo celébrase o derradeiro domingo de setembro. Noutrora celebrábanse as de San Xoán (24 de xuño) e a do Santo Rosario (27 de decembro).
Na parroquia están a praia da Olga e a praia da Areosa. No interior levouse a cabo unha concentración parcelaria.
Portsmouth
Portsmouth é unha cidade e autoridade unitaria da rexión do sueste de Inglaterra, no Reino Unido. Pertence ó condado cerimonial de Hampshire.
Portsmouth, coñecida popularmente como Pompey, localízase na illa de Portsea, fronte á illa de Wight na canle da Mancha, que á súa vez conforma a ría natural de Portsmouth Harbour, formación xeográfica favorable para o refuxio e as actividades marítimas que forzaron en parte o carácter histórico e económico da cidade.
A súa poboación, segundo as estimacións de 2009, chega a 203.500 habitantes no seu termo municipal, e a case 443.000 na área metropolitana (11ª máis poboada do Reino Unido).
Sotra Facula
Características
left|thumb|Vista global de Titán, a cal amosa a situación de Sotra Facula A misión da sonda Cassini Huygens mapeou Sotra Facula usando o radar do orbitador da Cassini e o espectrómetro de mapeamento visual e infravermello. Unha investigación anterior da rexión, feita no ano 2004, revelou unha mancha circular brillante, ou facula, que foi alcumada coma "a Rosa". Nun seguinte sobrevoo da Cassini, a sonda re-investigou a rexión dende dun ángulo diferente, permitindo ós membros do US Geological Survey Astrogeology Science Center xerar un mapeo estereoscópico de Sotra Facula e da súa área circundante. Os investigadores descubriron dúas montañas máis e outro gran cráter, formando unha cadea de montañas varios centos de quilómetros de lonxitude rodeadas por terras baixas cubertas de lava.
Sotra Facula é considerado como "a mellor evidencia, de lonxe, dunha topografía volcánica en calquera lugar documentado dun satélite de xeo", de acordo co científico planetario Jeffrey Kargel da Universidade de Arizona, Sotra foi comparado con volcáns terrestres tales coma o Etna, o Laki e conos volcánicos próximos como os de Flagstaff (Arizona). Non existe aínda ningunha evidencia de actividade actual, pero os investigadores planean supervisar a área para detectar posibles cambios.
Non está clara a composición do material das erupcións de Sotra Facula -posiblemente auga mesturada con amoníaco, ou composición máis exóticas con hidrocarburos compostos, tales coma o polietileno, parafinas ou asfalto. As erupcións tamén poderían expulsar metano. A densa atmosfera de metano de Titán é constantemente erosionada pola luz solar na atmosfera superior a través da fotólise; o criovulcanismo polo tanto pode explicar como a atmosfera é restaurada.
Presúmese que as erupcións de Sotra Facula poderían ter orixe nunha capa de auga líquida existente por debaixo da codia xeada de Titán. A aparencia dos cráteres da montaña indica que estes deberían ter entrado en erupción cunha forza considerable, pero non está definido o mecanismo preciso polo cal isto aconteceu. A auga líquida normalmente é máis densa có xeo, pero é posible que a densidade da auga estea reducida a través da mestura con outras substancias, coma por ex. o amoníaco, está maior presión sobre a capa líquida, faría que parte do seu material buscase rutas de escape a través da codia xeada. Alternativamente tamén se expoñen outros mecanismos, coma a formación de burbullas de metano no subsolo ou unha acumulación de presión tectónica.
Ibn al-Abbar
Abū Abd Allāh Muhammad ibn Al-Abbār ou Abdallah ben Abderrahmán Ebn Alabar Alcodai, nado en Valencia, al-Ándalus en 1199 e finado en Tunes o 6 de xaneiro de 1260, foi un poeta, historiador, diplomático, político e erudito valenciano de al-Ándalus, da época árabe.
Traxectoria
Era orixinario dunha influente familia xemenita de Onda, cidade da Taifa de Valencia. Durante a súa vida en Valencia foi un destacado poeta e brillou profesionalmente na secretaría dos gobernadores de Valencia, até que, sitiada a cidade por Xaime I, foi enviado a Tunes a pedirlle axuda ao emir dos Háfsidas de Tunisia, Abu Zakariya, ante quen recitou unha qasida famosa:
Obra
As súas obras literarias máis importantes, al Hulla al Siyara (A túnica recamada) e a Takmila, son unha colección de biografías dos príncipes e magnates norteafricanos e andaluces, unhas magníficas crónicas que documentan a historia medieval do islam occidental. Distinguiuse tamén como poeta, especialmente polas súas qasidas ou poesías dedicadas á perda de Balansiyya (Valencia) ou a que describe as tráxicas circunstancias polas que está pasando Al-Ándalus no século XIII.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 34ª edición dos Óscar
200px|miniatura|[[Ingmar Bergman, director do filme gañador.]] seguintes 13 filmes, todos eles de países diferentes, foron propostos na 34ª edición dos Óscar para o premio de mellor filme en lingua non inglesa. Os títulos salientados en azul e verde son os cinco filmes nomeados, en representación de Dinamarca, o Xapón, México, España e Suecia. por segundo ano consecutivo, o Óscar recaeu nun filme de Ingmar Bergman en representación de Suecia, desta volta Como nun espello.
A Arxentina, Austria e Suíza presentaron os seus filmes por vez primeira. Francia e Italia non conseguiron ser nomeados por primeira vez dende a introdución da categoría.
N1 deild karla
miniatura|Logo A N1 deild karla é a máxima competición de balonmán en Islandia e consta dunha categoría masculina e outra feminina. A primeira tempada que se disputou esta competición foi a 1939-40, sendo a terceira competición de balonmán indoor máis antiga do mundo, por detrás da Håndboldligaen dinamarquesa (1936) e a Elitserien sueca (1931). Con 21 títulos, o Valur é o club máis laureado da competición, mentres que Haukar posúe o récord mundial de anos acumulados entre dous títulos nacionais acadados, pasando 57 anos entre o seu primeiro título en 1943 e o seu segundo título ligueiro, conquistado no ano 2000. Está organizada pola Federación Islandesa de Balonmán (HSÍ).
Bartolomé Hermida Santabaia
Bartolomé Hermida Santabaia, nado en Tui o 11 de xaneiro de 1801 e finado en Valladolid o 29 de maio de 1864, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Estudou filosofía, teoloxía, leis e canons na Universidade de Santiago de Compostela (1824). Ocupou cargos políticos nos gobernos do Partido Moderado. Foi alcalde de Tui en 1844, intendente de Lugo e da Coruña, e foi designado gobernador da provincia da Coruña en 1853. Foi deputado por Pontevedra (1844) e polo distrito de Betanzos en 1857. Foi gobernador civil de Zaragoza e Valladolid (1864).
Segunda Guerra do Opio
Contexto histórico
Na década de 1850 viuse un rápido crecemento do imperialismo. Algúns obxectivos compartidos entre as potencias occidentais incluían expandir os seus mercados ultramarinos e estabelecer novos portos de escala.
Tanto o acordo francés coñecido como Tratado de Huangpu, como o pacto estadounidense chamado Tratado de Wangxia contiñan cláusulas que permitían a renegociación de devanditos tratados despois de doce anos. Nun esforzo de expandir os seus territorios na China, o Reino Unido pediu ás autoridades da dinastía Qing renegociar o acordado no Tratado de Nankín, en 1842.
Desenvolvemento bélico
O 8 de outubro de 1856, os oficiais dos Qing abordaron o Arrow, un barco de donos chineses que fora rexistrado en Hong Kong (en posesión dos británicos) e era sospeitoso de pirataría e contrabando. Doce suxeitos chineses foron arrestados e apresados. Este feito foi coñecido como o «Incidente do Arrow».
Os oficiais británicos en Cantón pediron a liberación dos navegantes afirmando que como o barco fora recentemente supervisado por británicos estaba protexido baixo o Tratado de Nankín. Só cando foi demostrado que aquel era un argumento débil, os británicos insistiron en que o Arrow tivera unha insignia británica e que os soldados dos Qing insultaran a bandeira. Estando en guerra cos insurxentes da Rebelión Taiping, os Qing non estaban en condicións de recibir un ataque de Occidente.
Aínda que os británicos foron atrasados pola Rebelión da India, responderon o Incidente do Arrow  en 1857 atacando Guangzhou desde o Río das Perlas. Ye Mingchen, quen se convertería en gobernador das provincias de Guangdong e Guangxi, alertou aos soldados chineses nos fortes. Despois de tomar os fortes próximos a Cantón sen moito esforzo, a Armada Británica atacou a cidade.
O Parlamento Británico decidiu tomar compensación da China baseándose no informe do Incidente do Arrow  presentado por Harry Parkes, o cónsul británico en Guangzhou. Francia, os Estados Unidos e Rusia recibiron invitacións para adherirse ao Reino Unido nunha alianza. Francia uniuse á acción británica en contra da China, provocada pola execución do misionario francés Pai Auguste Chapdelaine, no chamado «Incidente de Auguste Chapdelaine», por parte de autoridades locais na provincia de Guangxi. O Imperio Ruso e os Estados Unidos convidaron a Hong Kong a unirse á causa anglo-francesa, pero nunca achegou axuda militar.
Tratado de Tianjin
En xuño de 1858, a primeira parte da guerra concluíu co Tratado de Tianjin, no cal Francia, Rusia e os Estados Unidos tomaron parte. Os chineses inicialmente negáronse a asinar o tratado.
Os puntos máis importantes do tratado foron:
Tratado de Aigun
O 28 de maio de 1858, o Tratado de Aigun foi asinado con Rusia para revisar a fronteira entre aquela nación e a China, segundo determinábase no Tratado de Nerchinsk de 1689. Rusia gañou a beira esquerda do río Amur. O tratado tamén lle deu control sobre a área costeira do océano Pacífico que non se conxelaba, onde a cidade de Vladivostok foi fundada en 1860.
Continuación da guerra
miniatura|Interior do Forte Norte de Taku inmediatamente despois da súa captura, o [[21 de agosto de 1860. Fotografía de Felice Beato.]] En 1859, despois de que a China se negase a permitir o estabelecemento de embaixadas en Pequín como se acordou no Tratado de Tientsin, unha forza naval baixo o mando do almirante Sir James Hope Grant bombardeou os fortes situados na boca do río Hai He. Un escuadrón naval comandado polo comodoro Josiah Tattnall danounos gravemente.
En 1860, unha forza anglo-francesa reuniuse en Hong Kong e logo levou a cabo un desembarco en Pei Tang o 3 de agosto, e un exitoso ataque aos fortes de Taku o 21 de agosto. O 20 de setembro, as tropas chinesas foron derrotadas na Batalla de Palikao, facendo que para o 26 de setembro, a forza chegue a Pequín, tomando a cidade o 6 de outubro. Nomeando ao seu irmán, o príncipe Gong, como o seu representante, o emperador Xianfeng escapou ao palacio de Chengde, situado na cidade de Chengde.
As tropas anglo-francesas incendiaron o Antigo Palacio de Verán (residencia principal da corte a pesar do seu nome) despois de varios días de saqueo. Pequín xa non estaba tomada, pero as tropas permaneceron nos arredores da cidade.
Os motivos da destrución do Antigo Palacio de Verán son un tema de debate. As razóns oficiais declaradas por Elgin eran as de desalentar aos chineses de usar o secuestro como unha ferramenta de negociación e vingarse do emperador pola súa violación á bandeira de tregua. Outras opinións, como execucións, son discutibles. Elgin cualificou este feito como o «menos desagradable», ao danar o goberno despótico pero sen alterar a vida cotiá dos chineses inocentes.
Historiadores occidentais afirman que o accionar de Elgin ao autorizar a destrución do Palacio de Verán foi motivado pola tortura e asasinato de case vinte prisioneiros occidentais, incluíndo dous enviados británicos e un xornalista do xornal da mesma nacionalidade The Times. Os manchú desa época converteran a tortura nunha arte cruel que incluía a morte por medio de miles de cortes mentres se estaba no que podería chamarse unha chaqueta de arame, e morte por mortificación, na cal os membros eran quitados do corpo un por un.
Convención de Pequín
O Tratado de Tianjin, asinado en xuño de 1858, foi finalmente estendido e ratificado polo irmán do emperador, o príncipe Gong, na Convención de Pequín do 18 de outubro de 1860, asinada mentres as potencias occidentais ocupaban Pequín e incendiábase o Antigo Palacio de Verán. Así se puxo final á Segunda Guerra do Opio.
Vilariño, Lamela, Silleda
Vilariño é un lugar da parroquia de Lamela no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 tiña 34 habitantes, 19 homes e 15 mulleres.
Tessa Andonegi
Tessa Andonegi, nada no ano 1968 en Oiartzun, Guipúscoa, é unha actriz vasca principalmente coñecida por interpretar o papel de Alizia na serie de televisión Goenkale.
Ghosts I–IV
Ghosts I–IV é o sétimo álbum de estudio da banda estadounidense de rock industrial Nine Inch Nails, editado o 2 de marzo do 2008 coma descarga dixital e posteriormente en CD. O álbum foi o primeiro despois de que a banda anunciase que cortaría os seus vínculos co selo Interscope Records e procuraría editar o seu futuro material independentemente. Inicialmente pensouse como un EP de cinco pistas, pero finalmente lanzouse como 4 EPs de nove pistas cada un.
O álbum lanzouse baixo unha licenza Creative Commons e en varios formatos e prezos, indo da descarga dixital gratuíta dos 9 primeiros temas a unha "edición limitada de luxo" de 300 dólares. O disco apareceu sen ningún tipo de promoción ou publicidade.
Lista de cancións
Todos os temas compostos por Trent Reznor e Atticus Ross, agás onde se indique.
Bonus tracks
Nas edicións "Deluxe" e "Ultra-Deluxe" incluironse máis temas, dispoñibles só construíndoas a partir de arquivos multipista proporcionados no DVD.
Segunda Guerra do Opio
Convención de Pequín
O comercio do opio foi legalizado e aos cristiáns fóronselles concedidos todos os dereitos civís, incluíndo o dereito da propiedade privada e o dereito de evanxelizar.
O contido da Convención de Pequín inclúe:
House (serie de televisión)
House, tamén coñecida como House, M.D., é unha serie de televisión estadounidense emitida orixinalmente na cadea Fox durante oito tempadas, dende o 16 de novembro de 2004 ata o 21 de maio de 2012. O protagonista da serie é o doutor Gregory House (Hugh Laurie), un xenio da medicina pouco convencional e misántropo que, malia a súa dependencia de ós calmantes, lidera un equipo de diagnose no hospital ficticio Princeton–Plainsboro de Nova Jersey. A idea para a premisa da serie partiu de Paul Attanasio, mentres que David Shore, acreditado como o creador da serie, foi o responsable principal da concepción do personaxe protagonista. Outros dos produtores executivos da serie foron Katie Jacobs e o director de cinema Bryan Singer. A serie rodouse na súa maioría no distrito Century City do condado dos Ánxeles.
Durante a serie House adoita enfrontarse cos seus compañeiros de profesión, incluíndo co seu propio equipo médico, xa que as súas hipóteses sobre as doenzas dos pacientes baséanse en percepcións sutís ou controvertidas. O seu incumprimento das normas e procedementos do hospital lévao con frecuencia a manter conflitos coa administradora do hospital, a doutora Lisa Cuddy (Lisa Edelstein), mentres que o seu único amigo verdadeiro é o doutor James Wilson (Robert Sean Leonard), xefe do departamento de oncoloxía. Durante as tres primeiras tempadas o seu equipo de diagnóstico está formado polo doutor Robert Chase (Jesse Spencer), a doutora Allison Cameron (Jennifer Morrison) e o doutor Eric Foreman (Omar Epps). Ó fin da terceira tempada o equipo disólvese. Foreman volve de novo ó equipo e House realiza unha selección gradual de tres novos membros para o equipo: a doutora Remy "Thirteen" Hadley (Olivia Wilde), o doutor Chris Taub (Peter Jacobson) e o doutor Lawrence Kutner (Kal Penn). Mentres tanto Chase e Cameron continúan realizando aparicións en distintos papeis dentro do hospital. Kutner falece nun dos últimos capítulos da quinta tempada. Nun dos primeiros capítulos da sexta tempada Cameron marcha do hospital e Chase volve ó equipo de diagnóstico. Thirteen toma unha excedencia durante a maioría da sétima tempada, sendo substituída pola estudante de medicina Martha M. Masters (Amber Tamblyn). Cuddy e Masters marchan antes da oitava tempada, na que Foreman pasa a ser o novo administrador do hospital e as doutoras Jessica Adams (Odette Annable) e Chi Park (Charlyne Yi) únense ó equipo de House.
House estivo entre as 10 series de maior audiencia nos Estados Unidos dende a súa segunda tempada ata a cuarta. Distribuída e emitida en 66 países, House foi o programa de televisión de maior audiencia no mundo no ano 2008. O 8 de febreiro de 2012 a Fox anunciou que a oitava tempada, entón aínda en progreso, sería a última da serie. A serie obtivo numerosos premios televisivos, incluíndo cinco premios Emmy, dous Globos de Ouro, un premio Peabody e nove premios People's Choice Awards.