cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean Fouquet
Técnica e composición
No terceiro cadro, o da crucifixión, o círculo maior perfila na parte inferior o corpo de María e o soldado tombado que xoga aos dados, mentres que o menor enmarca claramente ás tres figuras crucificadas. O carto cadro, a Pietà, é un cadro horizontal, ao que non estaba habituado, pois a meirande parte dos seus cadros eran verticais. Decidiu compolo aplicando os dous círculo, resultando algo estraño, quizais porque a mirada do espectador engloba con máis facilidade os dous círculos verticais que os horizontais. Ou quizabes porque descoñecía que a mirada do espectador destro diríxese primeiro a examinar a parte dereita do cadro denantes que a esquerda. No quinto cadro, o pintor transforma os dous círculos verticais nun único círculo que fai tanxente ao lado superior.
O seu valor aproximado é:
Os pitagóricos colixírono das formas xeométricas do cadrado e do círculo que eles consideraban as formas perfectas.
Así, AS (a) é o segmento áureo de AB (a+b). Tamén SB (b) é o segmento áureo de AS (a). 300px
Fouquet empregaba os segmentos áureos que correspondían tanto á anchura total coma á altura total do cadro. No segundo cadro, o do rei, emprega dous segmentos áureos para trazar dous verticais simétricas que delimitan a faciana do rei. No terceiro cadro, o da crucifixión, empregou as dúas verticais para enmarcas as dúas figuras centrais de carrelo e unha horizontal para limitar superiormente as persoas de fondo de a cabalo. No quinto cadro, só empregou unha destas liñas verticais para enmarcar o xinete de a cabalo e tamén empregou unha das liñas horizontais que se obtén dos segmentos áureos para limitar na zona superior das figuras do fondo. miniatura|esquerda|Coroación de Luís VI de Francia, en Grandes Crónicas de Francia ([[Biblioteca nacional de Francia|Biblioteca nacional de París).]] Na miniatura d' A coroación de Luís VI, hai unha «perspectiva aérea», que salienta os efectos atmosféricos. Este cadro lembra a paisaxe de fondo d'A Virxe co chanceler Nicolas Rolin de Jan van Eyck, pintado en 1435. Alí tamén van Eyck empregou unha paisaxe a contraluz, é dicir, a luz vén do fondo do cadro e as sombras vense diante. No cadro de van Eyck a sombra da ponte vese diante igual que nese de Fouquet. Tanta é a semellanza que quizais, como homenaxe, pintou tamén un homiño asomado á almenara do castelo coma no cadro de van Eyck. miniatura|upright|Detalle da Virxe do [[Díptico de Melun. Museo de Belas Artes, Antuerpen.]] Coma se sinalou anteriormente, a perspectiva aérea conséguese a través da gradación de cor cara a grises azulados para os obxectos afastados. Obsérvanse estas degradacións no cadro, e grazas a elas consegue estes efectos: no lateral do muro do castel conforme se afasta distínguense até cinco degradacións de cor azul; nos reflexos do muro do castelo no foso de auga vese que en tanto a sombra está máis afastada, vaise difuminando; o azul de auga do foso a medida que se afasta degrádase até o branco e dun xeito semellante ocorre no ceo; as sombras da barca na auga están máis degradadas nas da ponte levadiza; a torre marrón da ponte levadiza é un marrón máis degradado nas torres do fondo á dereita; até na xanela do castelo vese un branco degradado do ceo. Deseñando estes detalles conseguiu que o noso ollo de observador teña unha sensación de luminosidade e de poupar o ar.
No detalle da faciana da Virxe do Díptico de Melun apréciase que a faciana ten forma de ovoide e que a iluminación divide a faciana en dúas partes: unha máis reducida con fortes sombras e relevos, a outra máis ampla,, practicamente sen sombras, cun efecto dominante plano. A modelaxe non é continua: moi acentuadas as sombras na dereita, diminúen ao pasar á esquerda e desaparecen na parte máis esquerda. Incluso zonas da esquerda que deberían ter sombras, deliberadamente fainas desaparecer. Deste xeito consegue a parte esquerda da faciana cun compoñente eminentemente plano que contrasta coa tensión e a profundidade da parte sombreada da dereita. Sinálase como está resolta a mirada cunhas pálpebras practicamente choídas e coas tres zonas de luz sobre estes e maila zona dos beizos.
Influencias flamengas e italianas
Fouquet estivo atento ás novidades dos pintores flamengos, incorporándoas á súa técnica. Coñeceu, analizou e aprendeu as recompilacións de debuxos flamengos que circulaban polos obradoiros dos iluminadores franceses. Apréciase nos dous exemplos como incorporaba as influencias doutros pintores. Así, no retrato do papa Uxío IV, decidiu partir dunha idea do cadro Timoteo de van Eyck. Van Eyck rematou o seu Timoteo o mesmo ano que o Políptico de Gante; polo tanto a súa mestría estaba en toda a súa plenitude. Ante un fondo negro, este home iluminado pola esquerda e está pintado na parte inferior un peitoril en trompe-l'œil aparentando pedra. A man está en escorzo e o seu cóbado que fóra do cadro.
Beche, Folgoso, Abegondo
Beche é un lugar da parroquia de Folgoso no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña. Tiña 9 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 4 homes e 4 mulleres.
Jean Fouquet
Influencias flamengas e italianas
Na copia do cadro desaparecido do papa, apréciase en primeiro lugar que o trompe-l'œil neste caso é máis pequeno e case non tén grosor. O artisto definiuno cunha liña superior de luz que contrasta coa sombra do brazo esquerdo que levanta lixeiramente, dándolle un efecto de profundidade. A man dereita non sae do cadro coma a de van Eyck, mais tamén aparece en escorzo coa parte do brazo que se ve, e contribúe a crear profundidade. O corpo do papa é máis grande, e a súa cabeza máis pequena. Ambas as figuras teñen a mesma seneridade e as súas miradas son profundas. Porén, no caso do papa, adivíñase unha personalidade dunha maior complexidade. Ese rictus serio de Uxío IV conséguese marcando a rixidez dos músculos da faciana e mediante unha modelaxe intensa de luces e sombras. O resultado é un cadro completamente distinto.
No segundo caso compárase a miniatura Crucifixión das Horas de Chevalier cun cadro de van Eyck e outro de Fra Angelico nos que se inspirou. Particularmente no segundo, os especialistas sinalan a influencia de Fra Angelico.
A Crucifixión de van Eyck ten un reducido tamaño —56,5 x 19,7 centímetros— e forma parella cun Xuízo Universal. Hai unha multitude a pé e de a cabalo xunta cruces: personaxes en traxe contemporáneo con capas con reberetes de pel. O fondo está resolto cunha perspectiva atmosférica. En primeiro plano atópase un grupo de mulleres choronas, a Virxe e san Xoán.
Fouquet construíu un cadro á vez parecido e diferente. Hai moitas semellanzas. A Virxe de azul e o san Xoán de vermello, mantéñense en primeiro plano, aínda que os representou mirando cara a Cristo. O san Xoán semella a mesma persoa nos dous cadros. Os cabalos tan maxistralmente pintados por van Eyck, agora son numerosos, mais están igualmente ben pintados. A capa do xinete co reberete de pel aparece doutro xeito en Fouquet. As lanzas que se debuxan no ceo aprovéitaas para crear cperspectiva poñéndoas en liña de xeito decrecente. A vestimenta marrón clara do soldado de carrelo coas correaxes do carrelo está representada nos dous cadros; incluso o seu brazo esquerdo está na mesma posición. Tamén deixa libre a zona da cruz para amosar ao fondo unha cidade e as montañas azuis: tamén aquí hai perspectiva aérea. Agora dálle un ton xeral azulado, cando o orixinal era vermello.
Respecto ao cadro de San Marcos de Fra Angelico, debeu coñecer e admirar a extraordinario disposición das cruces e dos crucificados. Cuns recursos moi escasos conséguese crear un efecto de profundidade debido á disposición dos madeiros horizontais das cruces dos ladróns, acrecentados polos escorzos dos brazos de ambos os ladróns. Ademais as cruces estaban moi altas, practicamente na parte superior do cadro, co que separaba os crucificados dos seus acompañantes. Fouquet fai o mesmo: inclúe unhas cruces altísimas dun xeito que consegue resaltar os tres sobre o azul do ceo, especialmente a Cristo.
Polo tanto, trátase de reelaboracións, e Fouquet non se agocha cando se apoia nun cadro doutro mestre, realizando frecuentes chiscadelas e homenaxes ao cadro primeiro.
Retratos
Os retratos, parte básica da súa angueira artística, amosan a súa capacidade para plasmar a personalidade dos retratados. Nesta época o retrato, que até entón era un xénero pouco difundido, comezou a se converter nun grande estilo. Até entón era eminentemente relixioso e empezou a se converter en profano. Comezouse a reproducir o retratado buscando a súa personalidade psicolóxica. miniatura|esquerda|Retrato de Carlos VII, [[Museo do Louvre, París. Óleo sobre táboa.]]
No Retrato do rei Carlos VII, pintou o personaxe de fronte e arrodeado de cortinaxes. Seguiu nisto a tradición francesa de pintar o rei sen atributos do seu rango e sen aparecer coma figura intermedia de doador, fórmula que xa se empregou un século denantes no retrato do rei Xoán II. O resultado é unha figura de influencias flamengas cunha análise moi detallada da faciana. O reinado de Carlos foi un dos máis complexos da monarquía francesa. Contestado inicialmente, debeu reconquistar o país aos ingleses e tivo un papel importante na reorganización do estado. Aínda así, o artista retratouno desprovisto de atributos reais, aínda que agrandou a anchura dos ombros para presentalo máis maxestoso. Segundo Bezanit, o máis probábel é que se trate dunha das obras máis antigas, anterior á viaxe a Italia. Este crítico afirma que o retrato do rei lembra ao retrato d'O matrimonio Arnolfini (van Eyck), e que está pintado nesa actitude de oración con que Fouquet pintaba todas as súas figuras. Tamén argumentaba que todas as súas pinturas coñecía o Quattrocento italiano e esta é excepción. miniatura|Retrato de Guillaume Jouvenel des Ursins, [[Museo do Louvre, París. Óleo sobre táboa.]]
No retrato do bufón Jester Gonella, pintado en Italia, presentou a figura moi en primeiro termo, ficando gran parte da figura fóra do cadro, e centrando toda a atención na faciana, coa que conseguiu transmitir maxistralmente a profunda humanidade do personaxe. Otto Pacht demostrou que este retrato do bufón, atribuído durante longo tempo a van Eyck e tamén a Brueghel, foi pintado por Fouquet.
Na copia do desaparecido retrato de Uxío IV, realizado en Roma, presenta o personaxes de medio corpo e a atención do artista concentrouse en transmitirnos a psicoloxía do home, poderoso, absorto a mais enerxético.
No seu autorretrato, de 1450, amósanos cunha faciana nova lixeiramente ladeada con aspecto seguro e dirixindo firmemente a mirada ao espectador. Trátase dun cobre esmaltado de 6,8 centímetros de diámetro que revela que coñecía outras técnicas pictóricas. Este redondo formaba parte do Díptico de Melun e demostra que era consciente da importancia do díptico. Os estudosos ven neste retrato a un home que se consideraba humanista.
Cara a 1465, pintou o retrato do chanceler Guillaume Jouvenel des Ursins. Trátase da parte esquerda dun díptico ou un tríptico devocional, cuxa parte dereita perdeuse. Preséntao en actitude orante. A figura ten un gran volume e está en postura oblicua en tres cuartos. O retrato é diferente do de Chevalier, pois aínda sendo parte dun díptico e atopándose en actitude de oración, xa non aparece acompañado do seus santo padroeiro. O aspecto relixioso desapareceu do cadro. Preocupouse en primeiro lugar de transmitir a honradez e o aspecto de boa persoa. En segundo lugar salientou as características que o amosan coma alto funcionario do reino. O retratado era unha persoa de alto rango, aspecto ao que o pintor deulle moita importancia. A vestimenta, a bolsa ao cinto, o almofadón a mailas pilastras douradas de gran riqueza transmíteno esta prestancia.
Díptico de Melun
Cara a 1450 pintou o Díptico de Melun, encargado por Étienne Chevalier. En ambas as táboas realizou un resumo dos xeitos flamengos, italianos e góticos. Así, os detalles do trono e da coroa da Virxe son flamengos, as figuras monumentais de Étienne de santo Estevo e a arquitectura con perspectiva fuxida son italianas. Porén, o retrato de Chevalier é flamengo, os anxos son góticos e a composición é renacentista.
Na táboa da esquerda, o doador está en oración, protexido polo seu santo padroeiro, santo Estevo, coas vestimentas de diácono. Enriba do libro, santo Estevo leva unha pedra puntiaguda que indica que foi lapidado. Hai un tratamento importante da luz, contrastada en luces e sombras, e da forma en que esas figuras atópanse no espazo real, que é de clara influencia italiana. Porén, o interese con que capta as teas, os mármores, a pel, remite á influencia flamenga de Jan van Eyck.
O realismo desta táboa contrasta fortemente co outro panel do díptico, onde se consegue crear unha composición moi idealizada que semella irreal, e coa luz novamente, que xoga un papel capital. A atmosfera celestial sitúase fronte á terreal. A Virxe aparece coma unha muller moi fermosa e elegante, de pel branca e perfecta e fronte moi ancha. Leva unha capa de armiño e o seo esquerdo espido ten que ver co papel de María coma ama de leite da humanidade. O trono a maila coroa ornaméntanse con perlas e xemas. Os anxos están dispostos de xeito que cada face está en posición diferente: os azuis son querubíns e os vermellos son serafíns, segundo dicían os Pais da Igrexa. Os anxos monocromáticos, vermellos e azuis, contrastan fortemente co branco marmóreo da Virxe. Como Virxe aparece Agnès Sorel, amante do rei Carlos VII, da que Chevalier era amigo testamenteiro. Dicíase que a belas Agnès era a muller máis fermosa de Francia. O Díptico dispúxose na capela funeraria de Agnès Sorel na catedral de Melun, coa intención de facilitar a súa entrada ao Reino Celestial. Porén, tamén é motivo de controversia que sexa Agnès Sorel, pois, aínda sendo unha tradición moi antiga, hai quen defende que se trata da esposa do pintor, Catherine Bude.
A crítica sinala o contraste entre a textura branca e resplandecente da Virxe e o Neno, os anxos monocromos vermellos e azuis a mailas cores tenues de Chevalier e santo Estevo. Tamén contrasta a disposición frontal da Virxe e o Neno coas figuras de perfil de doador e acompañante. Por último, salienta a amálgama de estilos gótico e renacentista, nórdico e italiano. Os dous paneis vendéronse separadamente durante a Revolución Francesa, atopándose actualmente a táboa esquerda na Gemäldegalerie de Berlín e a dereita no Museo de Belas Artes de Antuerpen. Do díptico procede tamén o pequeno tondo (cadro redondo) co autorretrato do artista, agora no Louvre.
Piedade de Nouans
miniatura|Piedade de Nouans. Fontaines, Francia. Cara a 1470-1480 pintou a Piedade de Nouans, realizada en gran formato (146 x 237 centímetros). É a obra fundamental da fase final da súa carreira. A perfección de como están ordenadas as figuras é claramente renacentista. Puideron axudar na realización desta pintura os seus fillos, Louis e François, que se coida que interviñeron no seu obradoiro na fase derradeira da súa produción.
Este gran cadro difire do resto da súa produción e é preciso incidir en que esta obra monumental débese a un miniaturista. Verdadeiramente a obra ten algúns defectos debido ás grandes magnitudes do cadro, mais a obra debe considerarse como unha das máis belidas do pintor. Trátase dunha Piedade diferente. Aquí a Virxe co seu sufrimento non ocupa o tema central do cadro como pode ser na Piedade de Avignon e a composición non está centrada na Virxe. A Virxe contempla o Cristo que dous discípulos colocan diante dela. San Xoán contempla tamén a escena cunha actitude protectora cara a María. Catro mulleres e outros dous discípulos seguen os acontecementos emocionados. Na dereita atópase o doador acompañado polo seu santo padroeiro Santiago, polo que suponse que o doador chamábase así.
Chama a atención a semellanza dos dous discípulos que levan a Cristo. Probabelmente trátase do mesmo modelo pintado en diferente posición. A emoción contida a mailo sufrimenento de todas as figuras é quizais o principal aspecto do cadro. Tamén cabe salientar o retrato do doador, adoito sinalado como un dos seus mellores retratos. O detallismo nas mans do doador, de María e dunha das mulleres, é comparábel ás mans de Chevalier no díptico ou as do retrato de Jouvenel.
Miniaturas
Foi tamén un iluminador e miniaturista que acadou unha precisión exquisita na representación dos detalles e que combinou os refinamentos lineais franceses e o sentido volumétrico italiano.
Libro de horas de Étienne Chevalier
Nas reproducións fotográficas das dúas primeiras follas, enfrontadas a modo de díptico, vólvese a propor o motivo do Díptico de Melun. A reelaboración mantén algunhas propostas e modifica outras. Así se mantén as figuras princpais: Étienne practicamente é unha copia, santo Estevo atrásasa dando supremacía a Chevalier, a figura da Virxe xa non é Agnès Sorel, pero tamén ten un seo descuberto; aínda que neste caso está a dar o peito a Xesús. A modificación desta versión consiste en que as dúas partes forman unha mesma habitación. Este extremo obsérvase na continuidade das paredes do pazo, no pavimento, na disposición dos anxos e no manto vermello de María que invade lixeiramente a parte esquerda. Dá a entender que Chevalier acadou o Reino Celestial e por iso arrodéano de anxos. As figuras principais xa non aparecen frontais e en mundos distintos, senón que as relaciona poñéndoas unhas enfronte das outras. O artista homenaxea así o seu mellor mecenas nun libro para o seus uso privado.
Integrou libremente elementos de actualidade política ou arquitectónica. Por exemplo, tratou a Carlos VII coma un dos Reis Magos ou empregou decorados franceses nos episodios bíblicos. Deste xeito incorpórase plenamente ás ideas da Renacenza, ao presentar o home na esfera do divino e achegar a Deus aos homes.
Na lámina da Epifanía, uniu a historia bíblica e a historia de Francia. Gaspar, representado por Carlos VII, adora a Xesús. O rei distínguese claramente pola súa faciana e as súas vestimentas. A alfombra co símbolo flor de lis sobre a cal axeónllase o rei de Francia, prolóngase no vestido da Virxe unindo o episodio bíblico e a historia francesa. Os soldados formados xunto ao rei indican que Carlos VII pon o seu exército a disposición de Cristo. A mensaxe que se transmite é que Francia volve a ser o reino preponderante da cristiandade. Ao fondo vese o final dunha batalla entre franceses e ingleses. Cristo está con Francia e a vitoria é das tropas francesas na Guerra dos Cen Anos.
Na lámina da Anunciación, onde os especialistas advirten a influencia de Fra Angelico, represéntase un momento do que existen unha morea de iconografías: «o arcanxo Gabriel díxolle a María: ... e concibirás no teu seo e parirás un fillo que chamarás Xesús... María contestou: Como será isto?, porque non coñezo varón... e respondeu o anxo: O Espírito Santo virá sobre ti, e a virtude do Altísimo faraite sombra, o santo que nacerá sera chamado Fillo de Deus». O raio de luz e a pomba simbolizan o momento descrito. Nese mesmo momento, María quedou encinta milagrosamente. María está representada en actitude modesta e piadosa («Velaquí a serva do Señor». - Evanxeo de Lucas). Aparece cun libro aberto e, ás veces, un libro pechado que son o Novo a mailo Antigo Testamento. A Virxe está na nave central dunha catedral gótica. O edificio represéntase con precisión e a igrexa está inundada de luz. Tanto a arquitectura coma a luz teñen unha función simbólica: a Virxe aparece como Nai da Igrexa e identifícase coa igrexa mesma. A igrexa representada na lámina é a catedral de Bourges. Toda a perspectiva foxe nun punto, no centro do cadro, que coincide coa estatua de Moisés cos dez mandamentos. Obsérvase a coincidencia da cor azul do vestido da Virxe e do altar. Na seguinte lámina, a vinda do Espírito Santo, conservado no Metropolitan Museum de Nova York, situou o episodio do Novo Testamento sobre fieis rezando nunha paisaxe parisiense, amosando a ponte Saint-Michel sobre o Sena e a fachada da catedral de Notre-Dame.
Na lámina Os funerais de Étienne Chevalier, o pintor anticipou os funerais deste personaxe. Catro monxes de ordes mendicantes levan o ataúde de Étienne Chevalier á igrexa, acompañados por portadores de fachos. En primeiro plano, aparece un transportador que ten unha rachadela no zapato. É posíbel que Fouquet representara as arquitecturas dos distintos destinos de Chevalier: apréciase unha torre italiana á esquerda, unha igrexa e un campanario inglés no centro, e as torretas do Louvre de París á dereita.
O Libro de horas de Étienne Chevalier separouse e desmembrou cara a 1700, montándose as ilustracións sobre 45 taboíñas de madeira. Hoxe estas consérvanse dispersas en seis museos diferentes se ben o groso delas, corenta follas, fica no Museo Condé de Chantilly. Imaxes soltas áchanse no Metropolitan Museum de Nova York, Museo Marmottan-Monet de París etc.
Grandes crónicas de Francia
En 1458, encargaronlle ilustras as Grandes crónicas de Francia, posibelmente o destinatario fose o mesmo rei. Tecnicamente emprega un estilo máis francés con menos influencias italianas. Aparecen nos fondos vilas que el coñece ben, como Tours, Orleáns e mais París.
Representou imaxes onde gabou a monarquía e onde a propaganda era evidente: momentos históricos favorábeis e entradas triunfais en cidades. A flor de lis, emblema da casa de Valois, aparece de xeito reiterado. Na primeira lámina, o 5 de xuño de 1286, Eduardo I de Inglaterra, rende homenaxe ao rei de Francia, Filipe IV o Fermoso, en presenza da corte. Este último foi político realista que favoreceu a formación dun pensamento estatal. Güiena e mais Gascuña, en Francia, aínda eran posesións feudais de Eduardo I e por iso réndelle vasalaxe ao rei francés. Posteriormente entraron en guerra entre eles. Na segunda lámina, Carlos V o Sabio, entra triunfante en París pola porta de Saint-Denis, despois de ser coroado en Reims o 19 de maio de 1364. Foi un rei importante para Francia, xa comezara a Guerra dos Cen Anos e esforzouse por restaurar a orde no país e fornecer o prestixio da monarquía.
Antigüidades xudías de Flavio Xosefo
Cara a 1470 e denantes de 1476, recibiu a encarga de Xaime de Armagnac, duque de Nemours, de rematar o códice das Antigüidades xudías de Flavio Xosefo, que ficaran incompletas tras a morte do seu dono, o duque de Jean de Berry, e que Armagnac herdara. Fouquet realizou 12 miniaturas.
Interpretou o drama do pobo xudeu mediante escenas grandiosas con multitudes maxistralmente ordenadas. Xeralmente adoptou un punto de vista alto que lle permitiu abarcar grandes paixases. Na ordenación da multitude adoptou presentar un primeiro grupo de persoas nun plano próximo. Imaxinou extraordinarias paixases, decorados antigos, que alternou con recreacións do val do Loira. As casas que aparecen en A toma de Xericó son as casas de Tours. En cada lámina superpoñía varios episodios, que representaba en planos diferentes. A Biblioteca nacional de París conserva nove miniaturas das Antigüidades xudías de Flavio Xosefo.
Reino de Kent
miniatura|Reino de Kent. O Reino de Kent foi o primeiro reino en ser creado polos invasores xermánicos en Inglaterra, cousa que fixo que se convertese en relativamente poderoso no primeiro período anglosaxón. Kent parece que tivo un gran poder a principios do século VII con Ethelbert, que foi recoñecido como bretwalda. Foi o primeiro soberano anglosaxón en aceptar o cristianismo e o primeiro en introducir un código escrito de leis. Despois del, porén, o poderío de Kent comezou a declinar e a partir da metade do século semella que estivo dominado por reinos anglosaxóns máis fortes.
No 686 Kent foi conquistado por Caedwalla de Wessex, que puxo no trono ao seu irmán Mul. A este matárono nunha revolta, pero Caedwalla invadiu de novo o reino e devastouno. miniatura|Escultura de Aethelberht de Kent na catedral de Canterbury. Neste momento Kent caeu nun estado de desorde. Os de Mercia puxeron no trono un rei monicreque, Oswine, que, con todo, semella que só reinou dous anos, despois dos cales tomou o poder Wihtred. Este empeñouse en reconstruír o reino e no 694 fixo a paz con Wessex, pagando un resarcimento polo asasinato de Mul.
A historia de Kent posterior á morte de Wihtred no 725 é fragmentaria e cada vez máis escura. Durante os corenta anos que seguiron, dous ou mesmo tres soberanos reinaron ao mesmo tempo.
Amen
Amen é unha banda de hardcore punk formada en 1994 nos Ánxeles, California. A banda sufriu continuos cambios na súa formacións, sendo o seu fundador Casey Chaos o único membro constante do grupo. Chaos escribe toda a letra e a música, e interpreta todas as voces e os instrumentos nas gravacións de estudio.
Reino de Kent
Esta especie de división podería ter sido a que fixo de Kent o primeiro obxectivo do crecente poder de Offa de Mercia, que no 764 conseguiu a supremacía sobre Kent, á fronte do cal puxo soberanos monicreques.
Semella que desde principios dos anos setenta do século VIII Offa tentara reinar directamente sobre Kent, provocando unha rebelión. Produciuse unha batalla, en Otford (776), e malia non coñecermos o resultado, as circunstancias dos anos posteriores suxiren que os que venceron foron os rebeldes de Kent: Ecgberht II e despois Ealhmund semellan ter reinado de maneira independente de Offa durante case unha década. Este estado de cousas, porén, non durou moito e Offa estableceu solidamente a súa autoridade sobre Kent no 785, sobre o cal Mercia reinou directamente ata o 796.
Cando no 892 toda Inglaterra meridional foi unida so o cetro de Alfredo o Grande, Kent estaba no bordo do desastre. Máis ou menos un século atrás os pagáns viquingos comezaran as súas correrías, atacando en primeiro lugar Lindisfarne, na costa de Northumbria, matando os monxes e devastando a a badía. Este estado de cosas continuou ata o 878, cando Alfredo os venceu: seguiu un acordo, que permitiu o seu asentamento na Anglia oriental e no nordeste. Porén, os seus compatriotas daneses estaban aínda en movemento e no curso dos anos oitenta do século IX, Haesten, un líder guerreiro de grande experiencia, reunira unha enorme forza na Francia setentrional, cercando París e tomando posesión da Bretaña.
Máis de 350 naves viquingas levantaron a áncora de Boulogne cara o sur de Kent no 892. Un exército enorme (entre as 5 e as 10.000 persoas, incluídos mulleres e nenos, atacaron un forte saxón preto da igrexa de San Rumwold, Bonnington, matando a todos. O ano seguinte construíron unha xigantesca fortaleza propia en Appledore. Fronte a isto, os daneses da Anglia oriental e doutras zonas, rotos os pactos estipulados co rei Alfredo, rebeláronse, uníndose ás ordes dos invasores. Tras unha pequena correría, todas as súas forzas movéronse contra os ingleses, combatendo en moitas batallas, e só desistindo ao cabo de catro anos. Algúns retiráronse á Anglia oriental, mentres que outros volveron á Francia setentrional.
Despois da invasión de Guillerme o Conquistador e no curso da Idade Media, en Kent houbo diversas rebelións, entre as cales a Gran sublevación, guiada por Wat Tyler e a continuación, en 1450, a rebelión de Jack Cade.
Reis de Kent
Esta táboa contén na terceira columna o título en latín e, debaixo, o título en inglés antigo. Os signos þ e ð correspóndense respectivamente ao <z> de zapato e ao <d> de cada.
O carácter 7 representaba o & usado na escritura anglosaxoa contemporánea.
Baía de Fundy
Orixe do nome
O topónimo «Fundy» data do século XVI, cando os portugueses a denominaban baía «Rio Fondo» (río profundo). Este nome podería vir tamén, máis probablemente, dunha mala tradución (Fundy Bay) da expresión francesa «fond da Baie», porque esta baía foi tamén chamada Baie française polo explorador e cartógrafo Samuel de Champlain durante a expedición de 1604, conducida por Pierre Dugua, e a finais do século XVII a colonia francesa estendíase ao «fond da Baie française», ata «a Grand'Prée» (sic), debido en Grand-Pré, preto do actual Truro (Nova Escocia).
Xeografía
A baía de Fundy ten a forma dun funil de 80 km de anchura na entrada e termina en dúas prolongacións estreitas: a baía de Chignectou e a enseada de Minas (nome que provén do francés bassin des Mines que lle puxeron os acadianos). Estas últimas se subdividen en:
A baía de Fundy é relativamente pouco profunda pero o seu fondo irregular, en xeral de 50 m de profundidade, ten algunhas canles de 150 m de profundidade. Atópanse baixíos, arrecifes e illotes, particularmente na súa embocadura. A baía é o resultado dun afundimento da cortiza terrestre no momento da abertura do océano Atlántico, hai máis de 160 millóns de anos; máis tarde, as glaciacións e a erosión modificaron a súa forma. A beira é rochosa e pouco elevada en xeral, pero con algúns escarpados de 200 m de altura. Pantanos salgados e batintes de ata cinco quilómetros de anchura son comúns no fondo da baía onde os lodos de arxila vermella son moi produtivos bioloxicamente.
Mareas
200px|dereita|miniatura|A baía de Fundy con marea alta. 200px|dereita|miniatura|O mesmo lugar con marea baixa. A baía de Fundy é coñecida mundialmente polas súas grandes mareas (ata 21 metros), segundo algunhas fontes as máis altas do mundo. Unha lenda micmac di que as mareas da baía de Fundy están causadas por unha balea xigante que axita a auga. Os oceanógrafos explican máis cientificamente que o período que toma a ondada para ir dun extremo a outro da baía e o tempo entre dúas mareas altas (12,4 horas) é similar. Estes dous fenómenos entran pois en resonancia e amplían a diferenza entre a marea alta e a marea baixa. Ademais, como a baía estréitase gradualmente entre a súa entrada e as estreitas baías de Chignecto e de Minas, o volume de auga vese pois forzado a cambiar de configuración aumentando a súa altura para compensar a diminución da anchura.
Estas mareas e as fortes correntes na baía xeran en certos lugares menos profundos os ascensos da auga das profundidades. Toda esta mestura permite á baía permanecer libre de xeo ao longo do ano, aínda que a temperatura da auga nunca suba a máis de 10 °C en verán e que en inverno a nieve cae en gran cantidade.
Central eléctrica maremotriz
Varios proxectos de centrais eléctricas alimentadas por enerxía maremotriz foron propostos no curso das últimas décadas. Construiríase un encoro a través dunha das enseadas da baía, deixando pasar o fluxo e que retería o refluxo para desvialo cara a unhas turbinas. Xa existe unha central en Annapolis Royal (Nova Escocia) na desembocadura do río Annapolis. Produce 18 megavatios de potencia e serve como proxecto piloto para observar os impactos ambientais, entre os que esta a erosión das beiras, o enareamento do río, a retención de metais pesados e de praguicidas polo encoro, o bloqueo imposto á fauna (como as baleas) e os efectos sobre a flora que crece na zona intermarea.
Ata de agora, a construción de centrais máis grandes que esixirían pechar anchas baías non chegou a bo termo por mor dos problemas atopados en Annapolis Royal, así como polos efectos descubertos sobre o aumento probable das mareas (0,2 – 1 m) debido a esta restrición de fluxos, o que podería causar inundacións ata sobre a costa de Maine.
Outros proxectos pretenden instalar aquanators, unha sorte de hélices mariñas, versión acuática dos aeroxeradores. Trátase dun tubo mergullado no cal atópanse seccións de turbinas que son movidas pola corrente. Estes tubos de xeradores estarían colocados en lugares onde o fluxo é acelerado por un estreitamento e non prexudicarían á circulación xeral.
Illas
Das illas e illotes que se atopan na baía de Fundy, a máis grande é a de Grand Manan na fronteira entre Novo Brunswick e Maine. Tamén podemos mencionar a illa Campobello onde Franklin Delano Roosevelt tiña unha residencia de verán, a illa Moose e a illa Deer na baía de Passamaquoddy na costa norte. No sur, atopamos a illa Brier e Long Island. No fondo da baía, podemos ver na baía de Chignecto a illa Haute e, na enseada de Minas, as moi pintorescas Cinco Illas. En Hopewell, na baía de Chignecto, atopamos as rochas de Hopewell con marea baixa que se converten en illotes con marea alta. É un lugar moi apreciado polos turistas e desde onde poden ver moi ben a variación das augas.
Tributarios
A baía recibe varios ríos, dos que o máis importante é o río Saint John. Os ríos que aflúen na baía son:
300px|dereita|miniatura|[[Macareu sobre o río Petitcoudiac en Moncton]] As fortes mareas da baía de Fundy causan un fenómeno interesante na maioría destes ríos: un investimento do fluxo das augas entre as mareas baixas e altas. Con marea baixa as augas doces dos ríos desembocan na baía mentres que con marea alta, as augas salgadas da baía invaden o interior das terras. Este fenómeno é particularmente espectacular no centro da cidade de Saint John onde as caídas á desembocadura do río son colmadas polo fluxo que chega da baía. Isto permite a navegación pola parte superior este obstáculo con marea alta.
Esta caída dos fluxos e unha pendente bastante débil xeran zonas anchas e cenagosas en toda a zona intermarea sobre os ríos do leste da baía. Isto resulta moi favorable para unha gran diversidade biolóxica, pero os fai a miúdo impracticables para a navegación. Outro fenómeno relacionado con estas dúas condicións é o caso do macareu sobre algúns destes ríos. Trátase dunha onda que rompe cara ao interior das terras diante da marea alta. Isto é causado pola auga que vén da baía e que debe meterse nun río estreito e pouco profundo.
Volvemos a atopar macareus sobre o río Shubenacadie en Truro (Nova Escocia), sobre o río Salmon preto da mesma cidade, así como sobre os ríos Petitcodiac en Moncton e Avon preto de Windsor. Este fenómeno atrae a moitos visitantes e ata podemos facer rafting sobre as ondas a partir do pobo de Maitland. Con todo, a construción de pontes-diques nos anos 1960-1970 afectou considerablemente os macareus nos dous últimos lugares acelerando a acumulación de area.
Fauna e flora
Atopamos na baía máis de 800 especies de invertebrados, unha gran variedade de peixes entre os que están o bacallau común, o arenque, a platixa, a pescada vermella, a pescada prateada, o fogoneiro, o escarapote, a xarda, o burro (melanogrammus aeglefinus), o fletán, raias e quenllas. A produtividade da rexión é excepcionalmente elevada, particularmente á entrada da baía. Alberga pois un abundante ecosistema mariño, o krill, presente en gran cantidade nestas augas frías, tamén atrae baleas de especies diversas e outros cetáceos. De xuño a outubro, prodúcense concentracións importantes de toniñas comúns, rorcuales comúns, rorcuales enanos, baleas chepudas e de rorcuales boreais aparecen na baía. A baía externa é utilizada como área de desenvolvemento pola balea franca glacial, unha especie en vías de desaparición; podemos ver alí a maioría das veces parellas nai-baleato e inmaturas. As focas comúns residen na rexión e atópanse por todas partes.
A rexión é de grande importancia como escala migratoria para millóns de aves, pero tamén como área de descanso e de invernada para varias especies: gaivotas, carráns, corvos mariños, arao romeiro, araos de ás brancas, araos comúns e de patos de mar. Atópanse tamén máis de 34 especies de aves ribeiregas no outono; as concentracións máis grandes (que poden alcanzar 1,5 millóns de individuos) atópanse nos extremos rochosos do fondo da baía. A rexión reviste unha importancia particular para o Pilro semipalmado, xa que entre o 42 e o 74 por cento da poboación mundial fai escala aquí cada ano.
Portos e navegación
O porto de Saint John (Novo Brunswick)) é un dos de máis tráfico en América do Norte, especializado nas principais industrias de Novo Brunswick: madeira e pasta de celulosa. Tamén está alí a refinaría máis grande do Canadá, a Irving Oil. Por outra banda a familia Irving, a máis influente da provincia e unha das máis ricas no país, ten alí o seu cuartel xeral.
Outros portos de importancia son:
Todo este tráfico marítimo de transbordadores, buques de carga e flotillas de pesca en varios pequenos portos fan da baía un lugar moi frecuentado. As colisións coas baleas, particularmente as baleas negras (ou baleas francas) están en aumento. En 2003, a Garda costeira canadense redefiniu as vías marítimas na baía de Fundy tratando de evitar as zonas onde se atopan estes mamíferos que están na lista de especies ameazadas.
Arturo Noguerol
Arturo Noguerol Buján, nado en Ourense o 6 de maio de 1892 e asasinado en Serantes (Ferrol) o 12 de setembro de 1936, foi un avogado e intelectual galeguista.
Traxectoria
Naceu en Ourense, onde estudou o bacharelato con Otero Pedrayo, Florentino Cuevillas e Manuel Martínez Risco. Fixo a carreira de Dereito na Universidade de Salamanca entre os anos 1910 e 1915. En 1915 abriu o seu despacho no nº 10 da rúa Padre Feixóo, onde estivo logo a administración e a xerencia da revista Nós.
O seu artigo "La patria", publicado en La Centuria, foi un dos primeiros testemuños que se emitiu a prol do galeguismo e serviu de punto de partida para constituír a Irmandá Rexionalista d'Ourense en 1918. Publicou once artigos na revista Nós, catro artigos en La Centuria, dous n'O Tio Marcos d´a Portela, outros seis na revista A Nosa Terra, dous en La Billarda e dous en La Zarpa. O 15 de setembro de 1930 publicou o seu derradeiro artigo no nº 81 de Nós, titulado “Notas políticas”. A partir de entón retirouse da vida política e literaria.
Foi secretario de administración local e exerceu no Pereiro de Aguiar, Avión, Rianxo e Serantes. Durante a revolución de 1934, cando era secretario do concello de Serantes, foi detido por posesión de arma de fogo, mais foi exonerado. Tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido polos sublevados por propagar noticias tendenciosas, e encadeado na prisión da Escollera de Ferrol. Foi procesado, e logo de comprobar a súa inocencia, o xuíz militar ordenou a súa liberación. Foi novamente detido por elementos paramilitares. Na tarde do 11 de setembro de 1936 introduciron a Noguerol con outras doce persoas nun autobús e na noite seguinte executáronos no cemiterio parroquial de Serantes na estrada da Coruña a Ferrol, onde foron soterrados.
Obra
miniatura|Placa na casa onde viviu Noguerol, en Ourense* Parolas sobre a propiedá, 1918 (publicado en La Región).
Vida persoal
Casou con Eloísa Martínez Carballo o 21 de xaneiro de 1924. Tiveron dous fillos nados en Ourense: Eloísa e Pedro Arturo.
Acordo Sykes-Picot
O Acordo Sykes-Picot, coñecido oficialmente como o Acordo de Asia Menor, foi un acordo segredo entre Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda e a Terceira República Francesa para definir as propostas esferas de influencia e control dos dos países no Próximo Oriente se acaso a Tripla Entente obtivera a vitoria en contra do Imperio otomán na primeira guerra mundial. As negociacións desenvolvéronse entre novembro de 1915 e marzo de 1916, asinouse o acordo o 16 de maio de 1916, e foi exposto ao público por Izvestia e Pravda o 23 de novembro de 1917 e polo The Manchester Guardian o 26 de novembro de 1917.
Considérase que o acordo deulle a forma actual á rexión. Definíronse as fronteiras de Iraq e Siria, e levou ata o conflito actual entre Israel e o pobo palestino. Moitas persoas ven o acordo como un punto de inflexión nas relacións entre o mundo do Occidente e o mundo árabe. Negáronse as promesas feitas aos árabes polo coronel T. E. Lawrence dunha patria nacional e árabe na área de Gran Siria, a cambio de aliarse cos británicos en contra do Imperio otomán. A arquitectura xeopolítica fundada por Sykes-Picot favoreceu circunstancias que deron a lugar situacións como a protección que desfrutaron as minorías relixiosas e étnicas no Medio Oriente, as cales son motivos de conflitos na actualidade. O Estado Islámico afirmou que unha das metas da súa insurxencia, era reverter os efectos de Sykes-Picot.
Partición
O acordo repartía aos británicos o control das áreas desde a liña da costa do mar Mediterráneo ata o río Xordán, Xordania, o sur de Iraq e unha pequena área que incluíu os portos de Haifa e Acre para deixar acceso ao Mediterráneo. Aos franceses correspondeulle o control do sueste de Turquía, o norte de Iraq, Siria e o Líbano. O Imperio ruso ía a recibir Istambul, os Estreitos Turcos e Armenia. Deixouse liberdade ás potencias para decidir as fronteiras dentro das súas propias áreas. Se esperaron máis negociacións con outros poderes incluíndo a Rusia e Hussein ibn Ali, o xerife da Meca para determinar a administración internacional.
Dada a derrota eventual de 1918 e a subseguinte partición do Imperio otomán, o acordo efectivamente dividiu as provincias árabes dos otománs fora da Península arábiga en áreas de influencia e control dos británicos e franceses e se propuxo unha «administración internacional» para Palestina. Os británicos formaron o Mandato británico de Palestina entre 1920 e 1948 e o Mandato británico de Iraq desde 1920 ata 1932, mentres que o Mandato francés de Siria e Líbano durou desde 1923 ata 1946. Os diplomáticos británicos e franceses Mark Sykes e François Georges-Picot negociaron os termos do acordo. O goberno do tsar de Rusia foi unha parte menor no acordo e despois da Revolución de Outubro, foron os bolxeviques quen publicaron o acordo, resultando que «os británicos avergoñáronse, os árabes consternáronse e os turcos aledáronse».
Voto de Santiago
Voto de Santiago é o nome do compromiso que supostamente se adquiriu polos monarcas da Galicia alto-medieval coa igrexa compostelá debido á vitoria na mítica batalla de Clavijo, na que o propio apóstolo Santiago interviría fisicamente no seu favor nun momento de particular perigo, cambiando a sorte que parecía decidida a favor dos exercitos enviados pola España musulmá. miniatura|dereita|250px|Santiago Matamoros en [[Carrión de los Condes.]]
O Voto
O compromiso consistía, no material, no pago dun imposto que debían pagar, incrementando o xa debido á igrexa en concepto de décimos e primicias, nun décimo máis de cereal cuxo beneficiario sería o arcebispado de Santiago, todos os labregos dun territorio xigantesco que comprendía desde Galicia ata a Rioxa. Espiritualmente, Santiago quedaba convertido en patrón de España, calidade que se lle segue recoñecendo anualmente, cun acto relixioso na catedral de Santiago de Compostela, á que acode até hoxe en día o rei de España ou alguén no seu nome (adoitan facelo o presidente da comunidade autónoma de Galicia, un ministro...).
Na Idade Media, intentouse "facerlle a competencia" por outras instancias eclesiásticas: Gonzalo de Berceo reclamaba para San Millán da Cogolla o copadronado e as mesmas condicións económicas, por ter supostamente intervido tamén na batalla.
As Cortes de Cádiz aboliron o voto en 1812, xunto cos privilexios do Antigo Réxime, e en plena guerra civil española (que comezou o 18 de xullo de 1936, sete días antes da festa de Santiago), Francisco Franco reinstaurouno, só coas consecuencias simbólicas que continúan hoxe en día.
Historicidade
O carácter posibelmente apócrifo desta lenda únese á propia batalla de Clavijo na que non se pode separar a historicidade da lenda. Tanto a batalla como o Voto non aparecen mencionados nas crónicas até o século XII e non se coñece nin a data nin o lugar da batalla (supostamemente na Rioxa). Un acontecemento tan importante para a cristiandade é altamente improbábel que non fose mencionado en 400 anos. Ademais existen numerosas contradicións nos documentos nos que hipoteticamente se estabelece o imposto (entre eles que o nome da raíña fose Urraca, nome da muller de Ramiro II).
A memoria da batalla realmente só aparece na crónica do bispo Rodrigo Ximénez de Rada De rebus Hispaniae (Cronicón das cousas sucedidas en España), tamén coñecida como Historia gothica ou Crónica do toledano, na que se describe a historia da Península Ibérica ata 1243.
A batalla tería lugar no denominado "Campo da Matanza" nas proximidades de Clavijo (A Rioxa) o 23 de maio do ano 844. A verdade do feito é discutida desde antigo pola crítica histórica. Gregorio Mayáns e Francisco Cerdá e Rico, no século XVIII, deixaron claro que pertencía ao campo da fantasía, como os chumbos do Sacromonte ou os cronicóns do Pai Higuera, o que lles causou non poucos problemas.
A lenda
As particulares circunstancias que rodean á batalla segundo a lenda, entre as que hai que engadir o que grazas á vitoria, os monarcas da Galicia alto-medieval deixou de pagar o anual tributo das cen doncelas ao emirato de Córdoba, motivarían que o rei Ramiro I, en Calahorra, concedese solemnemente o Voto de Santiago, co que se ofrecería cada ano á súa igrexa de Santiago as primeiras colleitas e vendimas, e como a un cabaleiro máis, repartiríase a Santiago unha parte do botín que se tomase a os mouros. Este Voto de Santiago renovouse e institucionalizou como ofrenda nacional en 1643 para o día da súa festa, o 25 de xullo, con Filipe IV. A iconografía do Santiago Matamouros, montado nun cabalo branco que arroia a un sarraceno e brandindo unha espada, perpetuouse na pintura e escultura española, estando presente sobre todo nas igrexas da ruta xacobea.
Ligazóns externas
A copia máis antiga do texto é do século XII e consérvase na Catedral de Santiago. Dise que o diploma orixinal (sic) de Ramiro I "extraviouse en 1543 ao ser presentado na Chancelaría de Valladolid con motivo dun preito contra a vila de Pedraza. Con todo, existen varias copias, entre outras unha procedente do Mosteiro de Corias, en Asturias, que se conserva na Biblioteca Nacional de Madrid. Versión do texto latino "
Richard Aaron
Richard Ithamar Aaron, nado en Blaendulais o 6 de novembro de 1901 e finado en Aberystwyth o 29 de marzo de 1987, foi un filósofo galés.