cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Air India
A aeroliña fundouna J. R. D. Tata como Tata Airlines en 1932; o propio Tata pilotou o seu primeiro monomotor de Havilland Puss Moth transportando correo dende Karachi a Bombai e posteriormente ata Madras. Tras a segunda guerra mundial converteuse nunha compañía pública limitada e foi renomeada como Air India. O 21 de febreiro de 1960 recibiu o seu primeiro Boeing 707, bautizado como Gauri Shankar, converténdose na primeira aeroliña asiática en ter un reactor na súa frota. En 2000–01 fixéronse intentos por privatizar a compañía, e dende 2006 en diante sufriu perdas tras a súa fusión con Indian Airlines.
Actual
En decembro de 2020 a frota principal de Air India estaba formada polos seguintes avións:
José Pita Cortés
José Pita Cortés, nado en Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja (provincia de Burgos) en 1865 e finado na Coruña en 1942, foi un carpinteiro e político galego.
Traxectoria
Membro da Sociedad de Carpinteros y Ebanistas de Ferrol da que foi presidente en 1898. Estaba afiliado á Agrupación Socialista de Ferrol da que foi membro do seu Comité Directivo en 1902. Foi concelleiro e tenente alcalde do concello de Ferrol entre 1909 e 1915. Na Segunda República Española foi alcalde do concello de Fene, posto do que dimitiu en xuño de 1936 por razóns de idade e saúde.
Authi
miniatura|1973 Austin Victoria MKII De Luxe vista posterior
A compañía de automóbiles Authi de Pamplona, España, foi fundada en 1965 como resultado dunha colaboración entre BMC (a British Motor Corporation) e NMQ ( Nueva Montaña Quijano).
BMC necesitaba un xeito de vender os seus coches en España, que nese momento tiña regras estritas para protexer aos fabricantes de automóbiles locais dos seus competidores estranxeiros e para protexer ás empresas locais das importacións estranxeiras. Polo tanto, Authi construíu copias case idénticas dunha serie de coches Austin e Morris. A empresa sobreviviu ata 1976, cando British Leyland quedou sen diñeiro e a nova planta de Authi foi vendida á SEAT tras fracasar o intento de vendela a General Motors.
Nome
O nome da empresa é sinónimo de Automóbiles de Turismo Hispano Ingleses: en xeral escríbese e dise como unha palabra en lugar de como un acrónimo.
Inicios
A firma Authi rexistrouse oficialmente o 12 de novembro de 1965, baixo a presidencia de Eduardo Ruiz de Huidrobo y Alzurena, coa súa oficina central e fábrica en Arazuri, a poucos quilómetros ao oeste de Pamplona. Unha parte importante do seu capital social pertencía ó Banco de Santander e a Nueva Montaña Quijano SA (NMQ), que orixinalmente fora fundada en 1899. Os verdadeiros donos da empresa foron o Banco de Santander e a familia Quijano. O banco tamén tiña unha participación maioritaria en Fasa Renault que construía vehículos Renault na súa planta de Valladolid para o mercado español desde 1951. NMQ fora o fornecedor de motores para os Renault construídos en España. O traballo acabouse cando Renault empezou a súa propia produción de motores. Polo tanto, a procura de BMC dunha parella española capaz de construír os seus coches para o mercado español en España coincidiu coa procura de NMQ doutro socio automotriz capaz de ofrecer deseños que puideran ser producidos localmente.
O primeiro produto español construído por Authi, un MG 1100 fabricouse en xaneiro de 1967. O Mini C 1275 seguiuno en outubro, con asentos de coiro e un taboleiro de madeira de nogueira, xunto con outras pezas de equipo adicional que non aparecen nos Minis producidos en Inglaterra.
O éxito e o Mini
A produción comezou coa apertura da planta de Pamplona en 1969. En abril dese ano dúas versións do Mini 1000 chegaron ao mercado, respectivamente o Standard e o Especial: incluso a versión estándar foi vista como relativamente ben equipada nese momento. O Mini alcanzou os volumes de vendas máis altos de calquera modelo na curta historia de Authi, con máis de 140.000 unidades ata que a planta pechou só sete anos máis tarde. O coche foi montado enteiramente a Pamplona. A carrozaría e os paneis eran entregados desde Inglaterra. O motor e a caixa de cambios fabricábanse na propia planta de NMQ en Los Corrales de Buelna. Outras partes, incluíndo os eixes, a suspensión, as xanelas e os compoñentes máis pequenos foron producidos a nivel local en Cataluña co fin de cumprir cas medidas proteccionistas da política comercial do goberno.
En xaneiro de 1970 o Mini 850 engadiuse á gama, con practicamente o mesmo motor que se instalou no orixinal Mini Inglés construído en 1959. Seguiu unha especificación reducida do Mini 1000. Isto ampliou o atractivo da gama na quietude do mercado automobilístico español, empezou a tendencia a eliminar da imaxe de marca de AUTHI a sensación de luxo e excesivo custo que ata entón lles amparaba, rebaixando os prezos para competir contra os produtos deseñado por Fiat e Renault.
Por este tempo a reputación da empresa empezaba a sufrir os efectos da insuficiencia dos investimentos na rede de concesionarios, perdendo clientes e non podendo afirmar o Mini no mercado español. O servizo post-venda sufría porque os coches, nalgúns aspectos máis sofisticados que os antigos modelos ofrecidos por SEAT e Renault, eran a miúdo tecnicamente pouco coñecidos polo persoal dos talleres nos concesionarios AUTHI.
En 1971 a compañía presentou o Mini 1275 GT, que substituíu o primeiro modelo da compañía, o Mini C 1275. Os asentos de coiro e o cadro de instrumentos de nogueira do vello modelo desapareceron. O 1275 GT vendeuse a un prezo máis agresivo que o seu predecesor.
A aparición deste coche non foi suficiente para manter a rendibilidade da fábrica e, xunto coa crise do petróleo de mediados dos 70, BL-AUTHI decidiu pechar as súas portas en 1976, logo de saír das súas naves máis de 140.000 Minis, algúns deles exportados ao estranxeiro, por exemplo, a Suíza.
Produción
Os seguintes vehículos foron construídos por Authi:
Logo da creba de Leyland
Logo de que BLMC pechara a produción dos seus modelos venderon a planta a SEAT, o fabricante de automóbiles español construíu o SEAT 124, SEAT 131, SEAT Panda e Lancia Beta na antiga fábrica de Authi.
Bandeira de Romanía
A bandeira de Romanía (en romanés: Drapelul României) é unha bandeira tricolor composta por tres franxas verticais de igual anchura, sendo azul a máis próxima ao pau, amarela a central e vermella a máis afastada do pau. Aínda que o uso destas cores é anterior, comezaron a empregarse como emblema do movemento nacional romanés dende 1834.
A bandeira de Romanía é moi semellante á de bandeira de Moldavia, con quen comparte vencellos históricos e culturais. Tamén é idéntica á bandeira do Chad aínda que non teñen ningunha relación e á bandeira de Andorra.
Deseño
A lei menciona que as cores oficiais das franxas da bandeira son o azul cobalto, o amarelo cromo e o vermellón. A publicación Album des pavillons nationaux et des marques distinctives (2000) suxire os seguintes equivalentes na escala Pantone:
Historia
A disposición actual remóntase a 1864, ata á primeira declaración de independencia de Valaquia en 1821 feita entre outros por Tudor Vladimirescu, aínda que dende entón introducíronse algunhas modificacións. As cores vermello, amarelo e azul foron utilizados antigamente polos romaneses como o seu símbolo, ou ben foron utilizados por estranxeiros para designalos.
O testemuño escrito máis antigo rexistrado do 14 de abril de 535, cando o emperador Xustiniano I estableceu o símbolo dos territorios controlados polo arcebispado de Justiniana Prima, que comprendía partes de Pannonia Secunda, Dacia Cisdanubiana e Dacia Transdanubiana:
En 1947 eliminouse o escudo coas armas reais para substituílo polo da República Socialista de Romanía, o cal estaría no centro da franxa amarela. Durante a revolución de 1989 puidéronse ver moitas bandeiras co escudo recortado, e o novo goberno decidiu non engadir ningún escudo á bandeira quedando igual que a ensina civil durante o Reino de Romanía (1881-1947). O 26 de xuño de cada ano celébrase o día da bandeira (en romanés: Ziua Tricolorului ), que é festa nacional.
Economía de Kuwait
left|thumb|Edifícios da [[Kuwait (cidade)|cidade de Kuwait.]] Kuwait ten unha economía rica, con reservas de petróleo estimadas en 104 mil millóns de barrís, 8% das reservas mundiais. O petróleo representa case 50% do produto interno bruto, 95% das exportacións e o 80% das receitas gobernamentais. O país experimentou un rápido crecemento económico nos últimos anos, pero a baixa dos prezos do petróleo impediu o décimo superávit consecutivo do orzamento.
Impedancia de onda
Defínese a impedancia de onda (Z) dun cable coaxial como a resistencia eléctrica expresada en Ω (ohmios). Isto é a impedancia que describe a relación entre a tensión e a corrente en calquera punto do cable. O que significa que a impedancia de onda do cable debe ser igual á impedancia de saída do transmisor en ausencia de reflexións e considerando un cable aliñado. Incluíndo a aliñación de conectores que teñen diferentes valores de impedancia.
Tanto no caso ideal como nas medicións prácticas nun punto dado dunha onda electromagnética o cociente do campo eléctrico sobre o valor do campo magnético, o primeiro expresado en Voltios/metro e o segundo en Amperio-volta/metro, resulta nunha impedancia de onda que sempre terá a representación en Ω (ohmios) Dita impendancia, Z, da onda electromagnética ven dada pola ecuación :
Onde \mu. representa á permeabilidade magnética e a constante dieléctrica sendo \epsilon. No baleiro, estes valores acadan a orde de 4 × 10-7 H/m (henrios/ metro) e (1/36) F/m, do que se obtén o resultado en ohmnios. En materiais dieléctricos, a impendancia de onda é de 377/n, onde n é o índice de refracción. Nótese que pese a que a este cociente se lle denomina impedancia de onda tamén representa á impendancia do baleiro e do medio material.
Usos
Os valores máis comúns na industria son 75 Ω e 50 Ω. Cables coaxiais cunha impedancia de 75 Ω – utilízanse principalmente na tecnoloxía da televisión e na tecnoloxía CCTV. Os cables coaxiais populares cunha impedancia de onda de 75 Ω son os RG-6/U ou TRISET-113. Cables coaxiais cunha impedancia de 50 Ω – utilízanse na tecnoloxía de radiocomunicacións (por exemplo, radios CB) ou na transferencia de datos por radio (véxase WLAN de 2,4 GHz). Os cables coaxiais cunha impedancia de 50 Ω tamén son comúns nas redes de ordenadores, actualmente substituídos por cables UTP e FTP, comunmente chamado par trenzado. A impedancia dun cable depende estritamente do diámetro do condutor interior, diámetro exterior do cable e da permitividade dieléctrica do illamento. Debido ás regras xeralmente aceptadas, os diámetros de cables deben ter as dimensións específicas, polo tanto, a correcta impedancia do cable pódese obter adecuando un dieléctrico en base á permitividade procurada, por exemplo expandindo a súa estrutura ou empregando un dieléctrico feito con materiais diferentes. O dispositivo máis común para medir a impendancia de onda en taller son os pés de rei. Ao medir o diámetro do condutor e o diámetro interno da pantalla pódese calcular a impedancia de onda do cable de acordo coa seguinte fórmula: Zo - impedancia do cable [ohmios] D - diámetro da pantalla [mm] d - diámetro do condutor [mm] Er - permitividade do dieléctrico [unidade absoluta]
Sendo o coeficiente para o aire Er=1, mentres que para o polietileno sólido Er=2,3. Para o polietileno expandido, Er depende do grao de expansión ou da forma específica das celas de aire. No caso de se fundir un fusible para a reparación mantendo a funcionalidade da impendancia esperada cubriríase cunha sección máis grosa do fío.
O Pedrón (ara romana)
miniatura|280px|O Pedrón baixo o altar da igrexa de Santiago de Padrón. O Pedrón de Padrón é unha ara romana dedicada a Neptuno. Pódese ler nesta ara a inscrición «NO ORI ESES D S P», que se interpreta como: "A Neptuno, os habitantes do foro de Iria, colocaron esta ara ás súas expensas". A tradición cristiá da Traslatio Xacobea, recollida no Libro III do Códice Calixtino, relata que os discípulos do apóstolo Santiago amarraron no Pedrón a barca que portaba o corpo do santo. Na parte superior do Pedrón gravouse ademais unha cruz, seguindo o costume de cristianizar o pagán.
Inscrición
No Pedrón pódese ler unha inscrición que foi alterada no século XVI engadíndolle unha cruz e mudando o nome da divindade romana por "patrono". Interprétase a inscrición «NO ORI ESES D S P» como: "A Neptuno, os orieses, puxeron ás súas expensas este altar". Trátase dunha ara votiva en granito dedicada ó deus romano dos mares e de tódalas augas.
Simboloxía
Entréganse en Padrón os premios Pedrón de Ouro e Pedrón de Honra ás persoas ou entidades que defenden ou promocionan a cultura galega, outorgados pola Fundación Pedrón de Ouro dende 1964. Tamén naceu a Agrupación Folclórica Cultural O Pedrón no ano 1991 en Padrón, coa finalidade de recoller, estudar, ensinar e divulgar a cultura folclórica de Galicia.
Hai unha réplica do Pedrón na localidade francesa de Noirmoutier-en-l'Île, agasallo da vila irmá de Padrón.
Kálamos
Kálamos (grego: Κάλαμος), coñecida na antigüidade como Karnos (Κάρνος), é unha montañosa illa grega no Mar Xónico. Desde a reforma de 2011 dos gobernos locais forma parte do municipio de Lefkada, dos cales é unha unidade municipal. Ten unha poboación invernante de ao redor de 600 persoas, o que aumenta considerablemente no verán polos turistas. O nome de Kalamos significa carrizo en grego. Kálamos é tamén unha comunidade na prefectura de Lefkada. A súa poboación era de 543 habitantes no censo de 2001.
Xeografía
A superficie terrestre é de 24´96 km², e o seu punto máis alto é de 754 m sobre o nivel do mar. O principal asentamento da illa é a cidade portuaria de Kálamos (483 habitantes), na costa leste da illa. Desde aquí, un servizo regular de transbordador conecta a illa con Mytikas no continente. Episkopi (60 habitantes) é a outra aldea habitada da illa. A aldea de Porto Leoa foi abandonado tras o terremoto de 1953, que destruíu a subministración de auga, pero a igrexa está aínda en uso.
Na década de 1990, o sistema de auga foi reconstruído e agora todos os fogares teñen auga corrente. Ademais, nos últimos anos, todos os camiños que eran de terra pavimentáronse. Kalamos, unha vez unha illa remota, sen electricidade nin sistema de auga corrente, ten agora todas as comodidades do continente. 300px|Porto de Kalamos
Roxelio Lois Estévez
Rogelio Lois Estévez, nado en Pontevedra o 12 de marzo de 1842 e finado na mesma cidade o 11 de outubro de 1905, foi un xornalista galego.
Traxectoria
miniatura|Coleución de cantares gallegos. 1899. Oficial primeiro do concello de Pontevedra. Colaborou en La Opinión, El Diario, Galicia Cómica, El Ángel del Hogar e dirixiu a segunda etapa de O Galiciano, que reapareceu en novembro de 1888. Creou en xullo de 1890 a Asociación protectora de la clase obrera, unha sociedade protectora dos traballadores que tiña como órgano de prensa El Obrero. Foi o iniciador da campaña para a conservación das ruínas de San Domingos. Escribiu poesía en galego e castelán e algunhas obriñas de teatro como Trabajo fustrado, Antaño y hogano, Un diputado modelo, Los hijos de Minerva, Portales vigueses (apropósito estreado en Vigo en 1904) e A Cuba (cadro en verso estreado en Pontevedra en 1928).
Obras
miniatura|Lápida no cemiterio de Santo Amaro.
Vida persoal
Casou con Luisa Sancho Varela-Seijas e foi pai de Alfonso Lois Sancho.
Golpe de Estado
miniatura|dereita|250px|Tras dun golpe de Estado a mans de [[Francisco Franco|Franco e despois de tres anos de guerra civil, o estado español viviría preto de 4 décadas de ditadura.]] Un golpe de Estado (do francés coup d'État, ) ou putsch (do alemán) é a usurpación do poder vixente, violando e vulnerando a legalidade institucional nun Estado por parte dun grupo de persoas, xeralmente forzas armadas sublevadas ou sectores da sociedade non conformes co sistema de goberno ou co goberno mesmo.
Características e metodoloxía
O golpe de estado en moitas ocasións termina co establecemento dunha ditadura, aínda que isto non sempre é así. O golpe de estado por definición prodúcese contra calquera goberno, autoritario ou non, e pode buscar instaurar calquera outro diferente, normalmente tamén autoritario. Con todo, o sentido despectivo fai que se utilice na maior parte das ocasións a referirse a intentos de instauración de ditaduras.
Anita Hill
Anita Faye Hill, nada en Lone Tree, Oklahoma o 30 de xullo de 1956, é unha profesora da Universidade de Brandeis (Waltham, Massachusetts), avogada e activista coñecida porque en 1991 acusou o candidato á Corte Suprema dos Estados Unidos, Clarence Thomas, de acosala sexualmente mentres era o seu supervisor na EEOC (Equal Employement Opportunity Commission) na década dos 80. A utilización durante o xuízo do concepto "acoso sexual" significou o dar a coñecer e popularizar un termo que dende mediados dos 70 xurdiu nos círculos do movemento feminista radical.
Golpe de Estado
Características e metodoloxía
Este ataque á legalidade e soberanía dun país implica a retención dos organismos depositarios daquelas. Estes órgano poderían ser o Goberno ou o Parlamento, no caso de países democráticos, ou o rei ou ditador noutros sistemas de goberno distintos. Tamén é habitual o control dos medios de comunicación, a prohibición de calquera tipo de oposición e a suspensión do Estado de dereito, polo menos temporalmente.
Anita Hill
Xuízo contra Clarence Thomas
O presidente naquel entón de Estados Unidos, George H. W. Bush, propuxo ó xuíz Clarence Thomas como nomeado á Corte Suprema en 1991. Este nomeamento trouxo diversas críticas debido a que Hill acusou ese mesmo ano a Thomas de acoso sexual. Nas audiencias de confirmación ó Senado de Thomas, Hill testificou que Thomas fixéralle achegamentos de índole sexual non desexados mentres el era o seu supervisor da EEOC na década de 1980.
Golpe de Estado
Características e metodoloxía
Algúns diferencian o golpe de estado do pronunciamento militar baseándose en que este último procura cambiar o Goberno, pero sen levar a cabo unha usurpación nin derrocar o sistema vixente.
Anita Hill
Consecuencias
Nese momento, a activista afroamericana viuse exposta a toda clase de críticas. Porén, un ano despois, en 1992, produciuse un aumento do número de norteamericanos que crían no seu testemuño. Isto serviu para levar o tema do acoso sexual á atención pública, provocando unha metamorfose nas relacións entre homes e mulleres no eido laboral. Aínda que non logrou frear a confirmación de Thomas como membro do máximo tribunal de xustiza dos Estados Unidos, o caso de Anita Hill serviu para destapar outros escándalos de abusos sexuais como o que concluíu coa destitución do secretario da Mariña dos Estados Unidos en xullo de 1992 tras investigarse que algunhas mulleres militares da Armada foron humilladas polos seus compañeiros durante unha Convención nas Vegas.
Golpe de Estado
Algúns golpes de Estado do século XX
Os golpes de Estado foron moi frecuentes durante os séculos XIX e XX ao longo de todo o mundo.
Na sección seguinte relaciónanse algúns dos golpes máis importantes do século XX e XXI.
Kiryū
Kiryū (桐生市, きりゅうし, Kiryū-shi) é un concello da prefectura de Gunma no Xapón. Está situada ó norte da rexión de Kantō e ó leste da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 274,57 km² e a poboación de 122.612 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 447 h/km².
O concello de Kiryū limita cos concellos de Ōta, de Isesaki, de Maebashi, de Numata, de Midori (son da prefectura de Gunma); de Sano e de Ashikaga (son da prefectura de Tochigi).
Vichelocrego
O vichelocrego (Oriolus oriolus), tamén coñecido como ouriolo, milleiro, nicolao e papafigo, é o único membro da familia dos oureois que vive nas zonas tépedas do hemisferio norte. Especie migratoria, vese en verán en Europa e nas rexións occidentais de Asia, mentres que o inverno o bota nos trópicos.
Distribución e características
Habita en árbores grandes de folla caduca en bosques, soutos, carballeiras e parques, a miúdo nas ribeiras dos ríos. Fai un niño moi limpiño e estábel durante anos na gallada das pólas, adoito en amieiros, e contén entre tres e seis ovos. A femia do vichelocrego comeza tarde a facer no niño e a incubación dura uns quince días.
A súa alimentación baséase en insectos e froita, especialmente figos e cereixas, de aí que nalgunhas partes se lle chame galo cereixeiro. En tamaño é coma o merlo, ou incluso lixeiramente maior (24 cm e 72 g de media).
O macho ten un colorido moi particular que o fai inconfundíbel con calquera outra ave ou paxaro galego. Ten o corpo dun amarelo brillante e as ás e parte da cauda negra. A femia, pola contra, é verde e gris, e resulta moi discreta nos nosos bosques. Os vichelocregos son tímidos e espantadizos de xeito que é moi complexo albiscalos malia a dourada plumaxe dos machos.
No voo imita os tordos, cun trazado moi directo e veloz, sen apenas oscilacións en distancias medias.
O vichelocrego na cultura popular
dereita|miniatura|200px|Escudo de [[Ourol.]]
O vichelocrego aparece mencionado nunha sentenza de Confucio, que di:
Aparece no escudo e na bandeira do concello lugués de Ourol.
Outros nomes galegos
Téñense rexistrado en distintas fontes moitos nomes galegos para esta mesma ave, algúns populares e outros máis literarios.
Acidobacterias
As acidobacterias (Acidobacteria, Acidobacteriota) son un novo filo introducido recentemente de bacterias, formado por especies diversas fisioloxicamente e moi comúns, especialmente nos solos, pero difíciles de cultivar.
Os membros deste filo están moi diversificados fisioloxicamente, e algúns (pero non todos) son acidófilos e foron considerados unha nova división en 1997. O nome do filo procede do da primeira especie descrita e non de que sexan todas acidófilas. A primeira especie descrita deste filo foi Acidobacterium capsulatum, descuberta en 1991. Outras especies notables son Holophaga foetida, Geothrix fermentans, Acanthopleuribacter pedis e Bryobacter aggregatus. Como estas bacterias foron descubertas recentemente e na súa gran maioría non foron cultivadas, a ecoloxía e metabolismo destas bacterias aínda está mal comprendido. Porén, estas bacterias poden ser importantes nos ecosistemas, xa que son particularmente abundantes nos solos.
Filoxenia
O cladograma mostra a taxonomía actualmente aceptada do grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e a filoxenia está baseada na comparación das secuencias do ARNr 16S do LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree Project.
Notas:
♣ Especies publicadas no International Journal of Systematic Bacteriology ou no International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology (IJSB/IJSEM) que están en presna.
Triós, Esgos
San Pedro de Triós é unha parroquia do concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. No ano 2007 tiña 60 habitantes (30 homes e 30 mulleres), seis menos ca en 2000. Ten unha soa entidade de poboación. Esta parroquia é homónima coa limítrofe Triós (O Pereiro de Aguiar).
Agnieszka Holland
miniatura|240 px|Agnieszka Holland miniatura|240 px|Pokot Agnieszka Holland, nada en Varsovia o 28 de novembro de 1948, é unha directora de cinema e televisión polaca.
Moi recoñecida polas súas contribucións á nova vaga do cinema polaco, Agnieszka Holland está considerada como unha das máis prominentes cineastas polacas.
Traxectoria
Ambos os proxenitores traballaron despois da guerra nun xornal local da cidade de Varsovia e debido a isto Holland sempre estivo en contacto con diversos temas políticos e sociais que afectaban a Polonia da época. Holland estivo moito tempo enferma cando era nena e pasou gran parte desa época escribindo, debuxando e dirixindo pequenas obras con outros nenos. Cando tiña once anos, os seus pais divorciáronse e a súa nai volveu casar cun xornalista xudeu, Stanislaw Brodski.
Holland foi candidata ao Oscar ao mellor filme en lingua non inglesa po Bittere Ernte (1985), unha produción alemá sobre a fuxida dunha muller xudía durante a segunda guerra mundial. Non obstante, o filme máis destacado da directora é Europa Europa (1991), baseado na biografía de Solomon Perel, un adolescente xudeu que fuxiu de Alemaña a Polonio logo da noite dos cristais rotos en 1938. Tralo inicio da segunda guerra mundial e a invasión de Polonia, Perel fuxiu ao sector polaco ocupado pola Unión Soviética. Ao ser posteriormente capturado polos alemáns durante a Operación Barbarroxa en 1941, conseguiu convencer un oficial alemán de que tamén era alemán e viuse enrolado nas Xuventudes Hitlerianas. O filme converteuse no filme alemán de máis éxito nos Estados Unidos, gañando o Globo de Ouro e logrando unha candidatura ao Oscar ao mellor guión adaptado.
Como amiga do escritor e director polaco Krzysztof Kieślowski, Holland colaborou no guión do seu filme Trois couleurs: Bleu. Como Kieślowski, Holland frecuentemente analiza temas relacionados coa fe no seu traballo. Nunha entrevista concedida en 1988, a directora afirmou que a pesar de que as mulleres eran importantes nos seus filmes, o feminismo non é o tema central da súa obra, e engadiu que cando facía os seus filmes en Polonia baixo o réxime comunista, dábase unha atmosfera de solidariedade interxenérica contra a censura.
Vida privada
A súa filla Kasia Adamik tamén é directora de cinema.
Logaritmo
miniatura|300px|A [[gráfica (función)|gráfica da función logarítmica de base 2 atravesa o eixo horizontal en x=1, é dicir, pasa polo punto (1,0). Outros puntos polos que pasa son o (2,1), (4,2) e (8,3). En xeral, pasa polos puntos da forma (2a,a) xa que log2(2a)=a. Por exemplo, pasa por (8,3) porque log28=log2(23)=3.]] O logaritmo dun número positivo x nunha certa base b, é o expoñente y ao que hai que elevar a base para obter o número dado. A base de logaritmos b ten que ser un número positivo distinto de un.
Abreviadamente o logartimo exprésase por log, indicando a continuación a base como un subíndice e lese "logaritmo en base b de x". Así:
logbx=y se by=x
Por exemplo, o logaritmo de 1000 en base 10 é 3 (log101000=3) pois 103=1000.
Obsérvese que unha igualdade logarítmica vai asociada a unha igualdade exponencial equivalente. Isto débese a que a función logarítmica é a inversa da función exponencial da mesma base para a composición de funcións.
Hai certas bases de logaritmos moi usadas, dando lugar a logaritmos con nome propio. Así:
Lee Morin
Lee Miller Emile Morin, nado en Manchester, Nova Hampshire, o 9 de setembro de 1952, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-110.
Logaritmo
Os logaritmos foron introducidos por John Napier a comezos do século XVII como unha ferramenta para simplificar cálculos. Foron adoptados rapidamente por navegantes, científicos, enxañeiros e outros profesionais para realizar cálculos máis facilmente, usando regras de cálculo e táboas de logaritmos. As tediosas multiplicacións de números con moitas cifras podían facerse cunha simple suma dos logaritmos dos números a multiplicar, cuxos valores mirábanse na táboa de logaritmos; finalmente mirábase na táboa o número cuxo logaritmo era a suma achada, que viña a ser o produto que se buscaba. Isto débese a unha propiedade importante dos logaritmos, a cal di que o logaritmo dun produto é igual á suma dos logaritmos dos factores. Análogas propiedades permiten simplificar os cálculos das divisións, as potencias e as raíces.
Lee Morin
Traxectoria
Morin graduouse en matemáticas e ciencias eléctricas pola Universidade de Nova Hampshire en 1974. É máster en bioquímica pola Universidade de Nova York en 1978 e ten un doutoramento en medicina, así como un grao en microbioloxía, pola Universidad de Nova York en 1981 e 1982 respectivamente. Tamén ten un máster en saúde pública pola Universidade de Alabama en Birmingham en 1998.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1996, participando na misión STS-110 e pasando un total de 10,82 días no espazo.
Logaritmo
As escalas logarítmicas reducen un amplo rango de cantidades a outras de máis pequeno alcance. Por exemplo, o decibelio é unha unidade logarítmica que mide a presión sonora. En química, o pH dunha solución acuosa é unha medida logarítmica da súa acidez. Os logaritmos son comúns nas fórmulas científicas, na medida da complexidade dun algoritmo informático e na medida dos fractais, describen intervalos musicais, aparecen en métodos de contaxe de números primos, informan sobre algúns modelos en psicofísica, e poden axudar na peritaxe forense.
Do mesmo xeito que a función logarítmica é a inversa da función exponencial, a función logarítmica complexa é a inversa da función exponencial complexa. O logaritmo discreto é outra variante con aplicacións na criptografía de chave pública.
Motivación e definición
A idea da operación consistente en calcular logaritmos é a de ser a operación inversa da exponenciación, isto é, a operación de calcular a potencia dun número. Por exemplo, a terceira potencia (ou cubo)de 2 é 8, porque 8 é o produto de tres factores iguais a 2: Disto séguese que o logaritmo de 8 en base 2 é 3: log2 8 = 3.
Expoñenciación
A terceira potencia dun número b é o produto de tres factores iguais a b. Máis xeralmente, elevar b á n-ésima potencia, onde n é un número natural, é multiplicar n factores iguais a b. A n-ésima potencia de b escríbese bn, por tanto A expoñenciación pode estenderse a by, onde b é un número positivo e o expoñente y é calquera número real. Por exemplo, b−1 é o inverso ou recíproco de b para a operación da multiplicación, é dicir, é 1/b.
Exemplos
Por exemplo,, xa que = 16.
Os logaritmos poden tomar tamén valores negativos, como no exemplo: pois Un terceiro exemplo: log10(150) é aproximadamente 2.176, valor comprendido entre 2 e 3 pois 150 áchase entre cuxo logaritmo é 2, e  que ten de logaritmo 3.
Identidades logarítmicas
Algunhas fórmulas importantes, tamén chamadas identidades ou leis logarítmicas, relacionan distintas operacións cos logaritmos.
Produto, cociente, potencia e raíz
O logaritmo do produto de dous números é igual á suma dos logaritmos de cada factor. O logaritmo do cociente de dous números é a diferenza entre o logaritmo do numerador e o do denominador. O logaritmo dunha potencia é igual ao expoñente multiplicado polo logaritmo da base. O logaritmo dunha raíz é igual ao logaritmo do radicando dividido polo índice da raíz. Estas propiedades están listadas na seguinte táboa con exemplos:
Cambio de base
miniatura|200px|As teclas dos logaritmos decimais e naturais nunha [[calculadora.]] O logaritmo logb(x) pode calcularse a partir dos logaritmos de x e b con respecto a unha base arbitraria k usando a seguinte fórmula, coñecida como fórmula do cambio de base: As calculadoras científicas típicas calculan só logaritmos decimais (base 10) e naturais (base e). Os logaritmos con respecto a calquera outra base b poden determinarse tomando na fórmula anterior como valor de k calquera das dúas bases que usa a calculadora: Se na fórmula de cambio de base facemos k=x, obteremos: de onde, intercambiando os logaritmos, resulta: elevando a x cada un dos membros desta última igualdade obtense a seguinte expresión: que permite calcular unha base b descoñecida cando se coñece un número x e o seu logaritmo nesa base, logb(x).
Bases particulares
A seguinte táboa contén as notacións máis comúns para os logaritmos nestas bases e os campos onde se usan. En moitas disciplinas escríbese log(x) no canto de logb(x) cando a base pode deducirse do contexto. Ás veces aparece a notación blog(x). A columna "Notación ISO" mostra as designacións recomendadas pola Organización Internacional para a Estandarización (norma ISO 31-11).
Precedentes
Nalgún momento entre o 2000 e o 1600 a.C. os babilonios deberon inventar un algoritmo para multiplicar dous números usando unicamente a suma, a resta e unha táboa das cuartas partes de cadrados de números. O algoritmo di que o produto de dous números é igual á diferenza entre a cuarta parte do cadrado da suma dos dous e a a cuarta parte do cadrado da súa resta, como facilmente se pode demostrar: A partir de 1817 elaboráronse grandes táboas de cuartas partes de cadrados de números para poder aplicar este algoritmo, de amplo uso ata a aparición dos ordenadores.
O matemático indio Virasena traballou co concepto de ardhaccheda: o número de veces que se pode facer a metade dun número da forma 2n. Para as potencias de 2 é o logaritmo do número, cuxo valor é enteiro; para outros números, é indefinido. Describiu relacións como a fórmula do logaritmo do produto e tamén introduciu os logaritmos enteriron en base 3 (trakacheda) e en base 4 (caturthacheda)
En 1544, Michael Stifel publicou en Nuremberg Arithmetica integra, onde aparecía unha táboa de enteiros e potencias de 2 que está considerada como unha versión temperá dunha táboa de logaritmos.
Nos séculos XVI e XVII usábase un algoritmo para aproximar a multiplicación e a división, chamado prosthaphaeresis, que usaba a identidade trigonométrica ou outra similar para converter multiplicacións e divisións en consultas nunha táboa. Porén, os logaritmos son máis directos e requiren menos traballo. Usando a fórmula de Euler pode mostrarse que as dúas técnicas están relacionadas.
De Napier a Euler
miniatura|200px|[[John Napier (1550–1617), o inventor dos logaritmos.]] O método de logaritmos naturais foi proposto inicialmente en 1614, nun libro titulado Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio (Descrición da marabillosa regra dos logaritmos), por John Napier (latinizado Neperus), Barón de Merchiston en Escocia, que naceu en Edimburgo en 1550, e morreu na mesma cidade en 1617. Joost Bürgi, un matemático e reloxeiro suízo, ó servizo do Duque de Hesse-Kassel, concibiu por vez primeira os logaritmos, mais publicou os seus achados seis anos despois que Napier.
Johannes Kepler, quen usou as táboas de logaritmos extensivamente para compilar a súa obra Ephemeris, dedicada a Napier, sinalou:
miniatura|200px|esquerda|Portada do libro de Napier Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio, editado en [[1614 e no que dan a coñecer os logaritmos.]] Mediante sucesivas restas Napier calculou (1 − 10−7)L para L desde 1 a 100. O resultado para L=100 é aproximadamente 0.99999 = 1 − 10−5. Napier calculou entón os produtos deses números con 107(1 − 10−5)L para L desde 1 a 50, e fixo o mesmo con 0.9998 ≈ (1 − 10−5)20 e 0.9 ≈ 0.99520. Estes cálculos, que lle ocuparon 20 anos, permitíronlle dar, para calquera número N desde 5 a 10 millóns, o número L que é solución da ecuación: Nun principio, Napier chamou a L "número artificial", pero máis tarde púxolle o nome "logaritmo" para significar un número que indica unha proporción: do grego λόγος (logos), proporción, e ἀριθμός (arithmos), número . En notación moderna, a relación para os logaritmos naturais é: onde a aproximación máis próxima corresponde á observación de que: A invención foi rápida e amplamente aclamada. Os traballos de Bonaventura Cavalieri (Italia), Edmund Wingate (Francia), Xue Fengzuo (China) e o Chilias logarithmorum de Johannes Kepler (Alemaña), axudaron en gran medida a espallar o concepto. miniatura|200px|a [[hipérbole (xeometría)|hipérbole (curva azul) e a área desde x = 1 a 6 (rexión laranxa).]] En 1647 Grégoire de Saint-Vincent relacionou os logaritmos coa cuadratura da hipérbole, sinalando que a área f(t) baixo a hipérbole desde a  satisfai: O logaritmo natural foi inicialmente descrito por Nicholas Mercator no seu traballo Logarithmotechnia publicado en 1668, aínda que o profesor de matemáticas John Speidell xa tiña compilada en 1619 unha táboa de logaritmos naturais. Arredor de 1730, Leonhard Euler definiu as funcións exponencial e logarítmica como: Euler tamén demostrou que as dúas funcións son inversas unha da outra.
Táboas de logaritmos, regras de cálculo e aplicacións históricas
miniatura|360px|A explicación dos logaritmos na [[Encyclopædia Britannica de 1797.]] Coa simplificación dos cálculos, os logaritmos contribuíron ó avance da ciencia, e especialmente da astronomía. Foron fundamentais no avance da agrimensura, a navegación, e outras disciplinas. Pierre Simon Laplace chamou aos logaritmos:
Unha ferramenta fundamental que permitía o uso práctico dos logaritmos antes da aparición das calculadoras e os ordenadores foi a "táboa de logaritmos". A primeira táboa foi compilada por Henry Briggs en 1617, inmediatamente despois da invención de Napier. Subsecuentemente, apareceron táboas con alcance e precisión cada vez maiores. Estas táboas listaban valores de logb(x) e bx para calquera número x nun certo rango, cunha certa precisión, e para unha certa base b (xeralmente b = 10). Por exemplo, a primeira táboa de Briggs contiña os logaritmos vulgares de tódolos enteiros comprendidos entre 1 e 1000, cunha precisión de 8 díxitos. Como a función é a función inversa de logb(x), foi chamada a función antilogaritmo. O produto e o cociente de dous números positivos c e d eran calculados rutineiramente como a suma e a diferenza dos seus logaritmos. O produto cd ou o cociente c/d obtíñanse mirando na mesma táboa o antilogaritmo da suma ou da diferenza respectivamente: miniatura|200px|Portada dunha táboa de logaritmos española de [[1804.]] e Para facer cálculos manuais que demandaban unha precisión considerábel, mirar os logaritmos nas táboas dos dous números, calcular a suma ou a resta dos logaritmos, e finalmente buscar na mesma táboa o antilogaritmo deste último número, era un método moito máis rápido de facer multiplicacións e divisións ca executar os primitivos métodos de multiplicar ou dividir, como a prosthaphaeresis, baseada nas identidades trigonométricas. Os cálculos de potencias e raíces reducíanse a multiplicacións e divisións e buscas na táboa por: e Moitas táboas de logaritmos dábanos separando a característica e a mantisa de x, é dicir, a parte enteira e a parte fraccionaria de log10(x). A característica de 10 · x é igual á característica de x máis 1, e as súas mantisas son iguais. Este feito amplía a táboa dos logaritmos dos números do 1 ao 1000 a máis números, por exemplo o logaritmo de 3542 aproxímase por: Durante os séculos XIX e XX foron moi usadas en España as táboas de logaritmos do matemático e político galego Vicente Vázquez Queipo. Foron declaradas oficialmente "libro de texto" e só coa chegada das calculadoras na década dos setenta, caeron en desuso.
Outra aplicación crítica dos logaritmos foi a regra de cálculo, formada por un par de regras cunha escala logarítmica que se deslizan unha sobre a outra, usada para cálculos como o que se explica na seguinte ilustración. center|miniatura|550px|Descrición esquemática dunha regra de cálculo: comezando no 2 da escala inferior, engádese a distancia ata 3 na escala superior para acadar o produto 6. A regra de cálculo funciona porque na escala marcada nas regras a distancia de 1 a x é proporcional ao logaritmo de x. A escala logarítmica non deslizante, regra de Gunter, foi inventada pouco despois do descubrimento de Napier. William Oughtred mellorouna para crear a regra de cálculo, un par de escalas logarítmicas deslizantes unha con respecto da outra. Os números sitúanse a distancias proporcionais ás diferenzas entre os seus logaritmos. Deslizar a escala superior apropiadamente equivale a engadir mecanicamente os logaritmos. Por exemplo, engadindo á distancia de 1 a 2 na escala inferior, a distancia de 1 a 3 na escala superior, dá como resultado un produto de 6, o cal lese na parte inferior. A regra de cálculo foi unha ferramenta esencial de cálculo para enxañeiros e científicos ata os anos setenta do século XX porque permitía, a expensas da precisión, uns cálculos moito máis rápidos cas técnicas baseadas nas táboas.
Logaritmo neperiano
En cálculo chámase logaritmo natural ou logaritmo neperiano á primitiva da función inversa definida como:
a cal toma o valor 0 cando a variable x toma o valor 1, é dicir:
Tamén se chama así ó logaritmo obtido tomando como base o valor de número irracional "e" (equivalente a 2,718281828...).
Dedución
A función \ln(x) \,\! é estritamente crecente pois a súa derivada é estritamente positiva, e ten límites infinitos en 0+ y en + ∞.
centro
A tanxente Te que pasa polo punto de abscisa e da curva, pasa tamén pola orixe. A tanxente T1 que pasa polo punto de abscisa 1 da curva, ten como ecuación: y = x - 1.
A derivada de segundo orde é ln"(x) = -1 / x², sempre negativa, polo tanto a función é cóncava, é dicir que tódalas tanxentes pasan por riba da curva. É o que se constata con T1 e Te.
Propiedade fundamental
(1) (con a>0 e b>0)
foi a que permitiu construír as primeiras táboas de logaritmos, cuxo propósito era facer que calcular un produto fose tan rápido como atopar unha suma. En efecto, para calcular un produto procurábanse na táboa os logaritmos dos factores, sumábanse, e procurábase o número cuxo logaritmo aproximábase máis á expresión ln a + ln b. A hoxe desaparecida regra de cálculo utilizaba o mesmo proceso.
consecuencias:
En efecto, ln(a) + ln (1/a) = ln (a· 1/a) =ln 1= 0.
En efecto ln (a/b) = ln (a·1/b) = ln a + ln (1/b) = ln a - ln b.
Isto demóstrase por indución para todo número enteiro natural "n", e logo para todo "n" enteiro, con (2), e logo para todo "n" racional, utilizando (3). A continuidade do logaritmo fai que unha relación certa nos racionais é tamén válida nos reais, o que acaba a proba.
Esta última relación permite resolver certas ecuacións coa incógnita no lugar das potencias: ax =b ten como solución x= lnb/lna cando a ≠ 1, a>0 e b>0.
Paraíso (banda)
Paraíso foi unha banda española de música pop formada a finais dos 70, liderada por Fernando Márquez "El Zurdo". Tras a disolución do grupo no outono de 1980, "El Zurdo" fundaría un ano máis tarde, un novo grupo, La Mode, xunto a Antonio Zancajo (guitarra) e Mario Gil (teclados).
Historia
O grupo Paraíso xurdiu como unha idea de Fernando Márquez, "el Zurdo" tras a disolución do grupo Kaka de Luxe. Tivo diferentes formacións, aínda que a máis estable, que gravou o EP da discográfica Zafiro (co Para Tí e a Estrella de la Radio) incluía como cantantes ao Zurdo e Juan Luís Lozano e como músicos a Antonio Zancajo (guitarra), Mario Gil (teclados), Gregorio Pérez (baixo), Enrique Sánchez (guitarra) e Paco Díez (batería). En diferentes momentos do grupo formaron parte de Paraíso Isabel San Gabino (que logo lideraría os Rebeldes-Bólidos), Carlos e Sergio Entrena (logo Ejecutivos Agresivos...), María Portuondo, María do Mar Dorado e Manolo Martínez. Fixeron coros no EP e en varios concertos Olvido Gara (Alaska) e Carmen Madirolas (Rebeldes-Bólidos) e ao comezo estivo tamén Carlos Berlanga.
O grupo
Foi o primeiro grupo declaradamente pop da Movida madrileña aínda que non alcanzou o éxito de Alaska y los Pegamoides, Nacha Pop, Los Secretos ou Radio Futura. A súa presentación foi o 28 de marzo de 1979 no Teatro Martín, aínda que previamente actuaron baixo diversos nomes (Rudi Soplapollas e os Obtusos, Cadillac Mentolado, Gilda e os Garbos).
Aínda que en directo non tiveron un son de calidade (nunca dispuxeron de management nin sonorización estable) tocaron en público en máis de corenta ocasións, na maioría dos grandes eventos e lugares emblemáticos da movida madrileña (concerto de Canito, Salga "Sol", Teatro "Alfil", Teatro "Martín", sala "El Escalón", Centro Cultural de Prosperidad, Praza Maior...) e coa maioría dos grupos da nova onda (Pegamoides, Nacha Pop, Geny e os Bumerang, Bólidos, Toss-Secretos, Bulldog, Sidecar, Coyotes, Mario Tenia etc.), algúns dos cales foron retransmitidos por radio e televisión.
Gravaron co selo Zafiro un EP en outubro de 1979 (produciuno de modo non oficial Manolo Tena) que se presentou na sala "Sol" o 15 de abril de 1980, por desavinzas coa casa de discos non se publicou o lp de doce cancións, que xa estaba en preparación (e as maquetas gravadas desde febreiro).
En xuño de 1980 gravan para TVE (Popgrama) catro cancións (Makoki, Vacacións na Morgue, Carolina e Lipstick) producidas por Carlos Tena que se editarán no selo Novos Medios, en 1983 nun EP semi-pirata (posto que o grupo aínda estaba baixo contrato coa discográfica Zafiro).
Paraíso caracterizouse por un pop ecléctico, unhas letras provocadoras e variadas (que se deben ao Zurdo e Juan Luís Lozano) e por un repertorio moi extenso e variado. A súa canción máis famosa, Para Tí editouse en moitos CD recompilatorios da Movida madrileña e en certo xeito converteuse nun himno daquela época.
O 2 de outubro de 1980 na sala "Sol" fíxose a despedida de Paraíso (a primeira) seguida en marzo de 1981, en Camiños, pola definitiva, na que Paraíso actuou como cuarteto (O Zurdo, Antonio, Mario e Paco), incluíronse xa temas que logo formarían parte do repertorio da Mode xunto aos principais de Paraíso. El Zurdo, Antonio e Mario formaron posteriormente A Mode.
Paraíso caracterizouse pola riqueza das súas letras, que reflectían as vicisitudes do Madrid do primeiro postfranquismo.
Pena do Curro
O topónimo galego Pena do Curro pódese referir a:
Paleoantropoloxía
A paleoantropoloxía (do grego, παλαιός, paleos, "antigo"; ἄνθρωπος, anthropos, "ser humano"; e λογος, logos, "coñecemento") é a rama da antropoloxía biolóxica que se ocupa do estudo da evolución humana e os seus antepasados fósiles, noutras palabras dos homínidos antigos. Ás veces, tamén pode ser coñecida como paleontoloxía humana.
miniatura|[[Australopithecus africanus.]]
As evidencias que se manexan son principalmente fósiles de ósos, pero tamén ferramentas líticas ou pegadas de pés como as de Laetoli, en Tanzania.
Comezos
O comezo da paleoantropoloxía está unido ao da historia do Home de Neanderthal, cando en agosto de 1856 foi descuberto o espécime que logo sería coñecido como Neanderthal 1. O lugar foi a cova Feldhofer no val do río Neander, en Alemaña. Foi bautizado como Home de Neanderthal porque así se di "val do Neander" en alemán.
Fuhlrott enviou unha descrición do material ao anatomista Hermann Schaaffhausen e o descubrimento foi anunciado conxuntamente en 1857. Así comezou o estudo dos homínidos fósiles e os seus antepasados. Logo viría a procura sen fin da pantasma do elo perdido.
Paleoantropólogos recoñecidos
miniatura|[[Homo habilis.]] miniatura|[[Homo ergaster]]
Iago Caamaño
Iago Caamaño Figueira, nado en Culleredo o 4 de abril de 1977, é un piloto galego de rally, que compite no Campionato de Galicia de Rally.
Foi subcampión galego en 2016 e 2020, e terceiro en 2017 e 2019. É fillo do empresario e ex-piloto José Caamaño, cofundador do Grupo Caamaño.