cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lingua irlandesa
Ortografía e pronuncia
A lenición de c, p, e t indicábase colocando a letra h despois da consoante afectada; a lenición doutros sons non se marcaba. Con posterioridade, os dous métodos estendéronse para indicar a lenición de calquera son a excepción de l e n e os dous sistemas utilizáronse xuntos: a lenición podía marcarse cun buailte ou cun h posposto. Finalmente, o uso do buailte predominou cando os textos se escribían con letras gaélicas e o h cando se utilizaban as romanas.
Hoxe en día as letras gaélicas e o buailte apenas se utilizan cando o estilo "tradicional" se require, como no lema da Universidade de Dublín ou no símbolo das Forzas de Defensa Irlandesas, (Óglaiġ na h-Éireann).
Mutacións
En irlandés, existen dúas clases de mutacións iniciais:
Períodos da historia do irlandés
O léxico parece indicar que o irlandés se introduciu en Irlanda após o ano 1.200 a.C. A forma máis antiga, o irlandés primitivo, aparece en inscricións oghámicas do século IV. Após a conversión ao cristianismo, apareceu o irlandés antigo en glosas nas marxes de manuscritos en latín no século VI, que deu paso no século X ao irlandés medieval. O irlandés moderno data do século XVI.
O movemento irlandés pola lingua
A combinación da introdución do sistema educativo de primaria, no que se prohibía o uso do irlandés e só se ensinaba o inglés, e a Gran Fame (An Gorta Mór) de mediados do século XIX, que afectou especialmente aos habitantes das zonas máis pobres, acelerou o seu declinio. Os líderes políticos, como Daniel O'Connell, eran críticos coa lingua, que vían como "reaccionaria". Os relatos contemporáneos mostran aos pais desaconsellándolles aos fillos que falasen irlandés e animándoos a empregar o inglés. Esta práctica continuou após a independencia e o estigma relacionado con falar irlandés mantívose forte. A pesar do intento de sucesivos gobernos irlandeses de promover a lingua, o seu declinio de falantes nativos dentro mesmo dos Gaeltacht tense acelerado, se ben o número dos que a saben falar no resto do país ten aumentado.
O movemento inicial de defensa da lingua partiu dos protestantes irlandés, como o lingüista e relixioso William Neilson a finais do século XVIII. O maior pulo deuse coa fundación da Liga Gaélica, Conradh na Gaeilge, por Douglas Hyde, que deu lugar ao Renacemento Gaélico. Entre os seus defensores estaban Patrick Pearse e Éamon de Valera. O interese no rexurdimento coincidiu con outros renacementos culturais, como a fundación da Asociación Atlética Gaélica e o incremento na representación de obras de teatro sobre Irlanda en inglés por autores como William Butler Yeats, J.M. Synge, Sean O'Casey e Lady Gregory, co seu lanzamento do Teatro Abbey.
Aínda que os autores do Teatro Abbey escribisen en inglés (e, de feito, a algúns desagradáballes o irlandés), a lingua influenciounos. A versión do inglés falada en Irlanda mantén semellanzas con modismos gramaticais irlandeses, o que se observan claramente nas obras de Yeats, George Bernard Shaw, Oscar Wilde e máis recentemente Seamus Heaney, Paul Durcan, Dermot Bolger e moitos outros.
En 1914 iniciouse unha campaña da Igrexa de Irlanda para promover o culto en irlandés, coa fundación de Cumann Gaelach na hEaglaise.
A Irlanda independente
Co establecemento do Estado Irlandés en 1922 (Estado Libre da Irlanda 1922-37; Éire desde 1937, ou República de Irlanda desde 1949), o inglés continuou a ser utilizado como lingua da administración, mesmo en áreas nas que o 80% da poboación falaba irlandés. Aínda que se requiría o coñecemento da lingua para ser funcionario, o seu nivel era tan baixo que non a utilizaban. A pesar da tentativa de promover o irlandés no sistema educativo, o proceso de normalización resultou un fracaso e boa parte abandonouse a partir dos 1940.
Os tres primeiros presidentes (Douglas Hyde, Sean T. O'Kelly e Éamon de Valera) falábanno ben, mais os posteriores non e o irlandés ficou relegado discursos ocasionais. Mesmo a lexislación parlamentaria só se publica con frecuencia exclusivamente en inglés, e o irlandés que se ve publicamente está moi "acastrapado" ou non é gramaticalmente correcto, o que irrita aos falantes nativos e aos seus inimigos.
A radio e televisión en gaélico (Gaeltacht radio e Teilifís na Gaeilge) teñen certo éxito, aínda que boa parte do seu éxito se debe a que emiten fútbol gaélico, hurling e rugby. Publícase un xornal en irlandés, Lá, un semanario, Foinse, e os xornais Irish Times e Daily Ireland teñen páxinas en irlandés, que inclúen un glosario. Outras seis publicacións aparecen mensualmente.
Irlanda do Norte
Como na República, o irlandés é minoritario en Irlanda do Norte (Tuaisceart na hÉireann/Tuaisceart Éireann ou na sé chontae (os seis condados).
As actitudes cara o irlandés reflicten as diferenzas políticas tradicionais entre as dúas comunidades divididas. Os unionistas relaciónanna coa República, dominada por católicos e, máis recentemente, co movemento republicano irlandés. Moitos republicanos, incluído o presidente do Sinn Féin, Gerry Adams, aprenderon irlandés no cárcere, no que se chama jailtacht. Aínda que se ensinase nos institutos de secundaria católicos, non o era nos centros públicos protestantes e os letreiros en irlandés estaban prohibidos.
Estas leis non foron abolidas até comezos da década de 1990. Porén, xa se fundaran escolas en irlandés (gaelscoileanna'') en Belfast e Derry. O irlandés recibiu recoñecemento oficial por primeira vez en 1998 co Acordo do Venres Santo.
Cidadelle, Chapela, Redondela
Cidadelle é un lugar da parroquia de Chapela, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo.
Opuntia
Opuntia é un xénero de plantas da familia das cactáceas.
Index Librorum Prohibitorum
O Index Librorum Prohibitorum ou "Índice de libros prohibidos", tamén chamado Index Expurgatorius é unha lista daquelas publicacións que os laicos da Igrexa católica catalogaron como libros perniciosos; ademais establecía as normas da igrexa con respecto aos libros. O propósito desta lista era previr a lectura de libros ou traballos inmorais que contivesen erros teolóxicos e previr a corrupción dos fieis.
Opuntia
Comprende máis de 300 especies, todas elas nativas de América, que habitan desde o sur dos Estados Unidos até a Patagonia, onde crecen de forma silvestre. Agunhas delas foron introducidas en Europa polos conquistadores españois para aproveitar solos pouco produtivos do sur da península Ibérica, e de alí pasaron a Italia —onde existiu en tempos unha pequena industria ligada a elas—, a ao norte de África.
Index Librorum Prohibitorum
dereita|miniatura|180px|Index Librorum Prohibitorum, 1564 Foi creado no ano 1559 pola Sagrada Congregación da Inquisición da Igrexa católica (posteriormente chamada a Congregación para a Doutrina da Fe). O índice foi actualizado regularmente ata a súa última edición que data de 1948, con materiais que foron agregando tanto a Congregación como o Papa. A lista non era simplemente un conxunto de obras prohibidas, os autores víanse obrigados a defender o seu traballo: podían volver publicalas con modificacións se desexaban evitar que algunha engrosase a lista.
A trixésima segunda edición, publicada en 1948, contiña aproximadamente 4.000 títulos censurados por varias razóns: herexía, deficiencia moral, sexo explícito, inexactitudes políticas, entre outras. Autores notables foron incluídos nesta lista: Laurence Sterne, Voltaire, Daniel Defoe, Nicolao Copérnico, Honoré de Balzac, Jean-Paul Sartre, André Gide, o sexólogo holandés Theodor Hendrik van de Velde, autor do manual de sexo O matrimonio perfecto.
Opuntia
A especie tipo é Opuntia ficus-indica, coñecida popularmente como chumbeira, ou nopal. Os seus froitos son comestíbes, os figos chumbos, que son moi populares en México, Guatemala, Honduras, O Salvador, Chile, Arxentina, Perú, Sicilia, no sur da península Itálica, nas illas Canarias, Andalucía, Estremadura, no sur de Castela e no Levante español, onde incluso fanse produtos tales como zumes, doces ou cervexa cos seus froitos. Tamén se encontra volta ao estado silvestre en gran parte de África do Norte e no deserto do Sáhara, aínda que a súa popularidade e aproveitamento é desigual e nalgunhas zonas inexistente.
Index Librorum Prohibitorum
Os efectos deste índice sentíronse por todos lados, máis aló do mundo católico. Durante moitos anos, en lugares como Quebec, España, Italia e Polonia (países católicos), foi moi difícil atopar copias destes libros, especialmente lonxe das grandes cidades. Como lista oficial foi abandonada en 1966 baixo o papado de Paulo VI, seguidamente do final do Concilio Vaticano II e en gran parte debido a consideracións prácticas. No entanto, quedou como un pecado para os católicos o feito de ler libros que eran inxuriosos contra a fe e/ou a moral.
Opuntia
Etimoloxía
Para algúns etimoxistas, o nome do xénero, Opuntia, provén do grego antigo usado por Plinio o Vello para denominar unha planta que crecía ao redor da cidade de Opunte, en Grecia. Para outros, deriva tamén do grego antigo, pero do nome da cidade da Grecia antiga Opus, onde, segundo Teofrasto, crecía unha planta comestíbel, que podía propagarse arraigando as follas.
Index Librorum Prohibitorum
Autores prohibidos
Algúns autores notables cuxa obra completa integraba a lista son:
Opuntia
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Index Librorum Prohibitorum
Libros específicos
Entre os libros específicos atopábanse:
Opuntia
Notas taxonómicas
Hai unha variación considerábel na taxonomía dentro das especies de Opuntia, o que deu lugar a diferentes nomes para as variedades ou subtipos dentro dunha especie, e o uso de secuenciación de ADN é necesario para definir e illar varias especies.
Especies máis coñecidas
alt=Opuntia Ficus Indica in Behbahan, Irán|thumb|[[Opuntia ficus-indica en Behbahan, Irán]]
As especies de Opuntia hibridan facilmente. Isto pode dificultar a clasificación, producindo unha filoxenia reticulada onde se xuntan diferentes especies na hibridación. Ademais, non todas as especies enumeradas aquí poden pertenceren a este xénero, o que significa que Opuntia non é un grupo monofilético.
Opuntia tamén ten unha tendencia á poliploidía. O estado diploide ancestral era 2n = 22, pero moitas especies son hexaploides (6n = 66) ou octaploides (8n = 88).
thumb|[[Opuntia basilaris]] thumb|right|[[Opuntia cochenillifera]] thumb|[[Opuntia diploursina]] thumb|right|[[Opuntia fragilis]] thumb|[[Opuntia humifusa]] thumb|[[Opuntia macrocentra]] thumb|right|[[Opuntia oricola]] thumb|right|[[Opuntia ovata]] thumb|right|[[Opuntia robusta]] thumb|right|[[Opuntia pinkavae]] thumb|right|[[Opuntia polyacantha]]
thumb|right|[[Opuntia stenopetala]]
Características
Este extenso xénero abarca plantas de moi diferentes tamaños, desde a pequena Opuntia microdasys var. albispina, chamada comunmente "á de ánxel" polos seus gloquidios de diminutas espiñas brancas que lle dan un aspecto avelulado, até especies arbustivas ou arbóreas con tronco e copa, como Opuntia leucotricha, que pode chegar a medir 5 m de altura.
Son plantas moi rústicas e ramificadas, con ramas moi estendidas ou inclinadas. Os segmentos (cladodios) son característicos do xénero, con aparencia de folla carnosa, planos e xeralmente ovais; teñen a capacidade de convertérense en caules e, á súa vez, emitir novos segmentos e flores.
Outra peculiaridade son os gloquidios ao redor das aréolas almofadiñas con diminutas e finas espiñas (como cabelos) que lle dan a algunhas especies aspecto afelpado.
miniatura|200px|Opuntia ficus-indica
As flores destas plantas son grandes, moi abertas e de cores que varían entre a amarela, a alaranxada, a vermella e até a púrpura. Aparecen nos bordos dos segmentos, podendo nacer incluso nas aréolas dos froitos.
Os froitos teñen un sictoma relaxante, o que orixina un grupo de froitos amontoados surdidos de cada flor.
O froito (figo chumbo) é fruto globoso ou ovoide, de tres a cinco centímetros de lonxitude, de cor verde que se torna a avermellada ou alaranjada ao madurar, ou amarela ou branca en certas variedades. É unha baga cuberta de aréolas con espiñas curtas pero fortes, similares ás do caule que a produce, podendo ser moradas, brancas, amarelas, lilas, rosadas, vermellas ou alaranxadas. A polpa que contén no seu interior é dunha cor carmín, amarela, branca o verde, e é de sabor agradábel e refrescante cando está ben madura. As numerosas sementes que contén, e que inevitabelmente deben ser consumidas xunto coa carne do froito, adoitan seren algo incómodas, pese a non ser prxudiciais para o organismo, senón ao contrarip, resultan dixestivas.
Pese a seren un grupo moi amplo e heteroxéneo, todas as chumbeiras comparten o metabolismo ácido das crasuláceas (CAM) para a fixación de dióxido de carbono para a fotosíntese. Deste modo, a absorción do CO2 da atmosfera lévase a cabo unicamente pola noite, cando a planta abre os seus estomas, e deste modo evita ter que abrilos polo día (o que supría unha gran perda de auga no seu clima árido natural).
Simboloxía
miniatura|200px|Unha [[Aquila chrysaetos|aguia real pousada sobre un nopal no Escudo de México.]] O nopal é un dos símbolos nacionais de México. Encóntrase plasmado no seu Escudo Nacional sostendo unha aguia real que devora unha serpente, enraizado nunha pequena isleta de pedra sobre a auga, (en México hai hai oito especies endémicas de nopais).
Esta planta é parte da mitoloxía mexica, na que se considera como a planta da vida, xa que aparentemente nunca morre, posto que ao secar pode dar vida a unha nova planta. undefined
Segundo os mitos mexicas, o primeiro nopal naceu do corazón de Copil, o fillo de Malinalxóchitl, quen, ao tratar de vingarse do seu tío Huitzilopochtli por deixar soa á súa nai, foi mandado a matar por este. undefined
Segundo conta a lenda, Huitzilopochtili mandou sacarlle o corazón a Copil, e que logo fose enterrado nunhas penas. Ao día seguinte apareceu o primeiro nopal: con espiñas de valente guerreiro e flores dun fillo que defende á súa nai. undefined
Valor nutricional por 100 g
miniatura|300px|Cultivo de nopal en Tlayacapan, Morelos ([[México).]] miniatura|300px|Tunas peladas en venta en [[Zacatecas.]]
Fonte:
Caules
miniatura|Ensalada de nopales. Os cladodios xoves deste cacto son usados na gastronomía de México para preparar o prato chamado nopalito ou ensalada de nopales, para o que tamén se emprega cilantro e sal.
O nopalito é baixo en carbohidratos e pode axudar no tratamento da diabetes.
Froitos
miniatura|Nopal con tunas vermellas, en [[Querétaro (México).]] Os froitos (coñecidos como tunas na Arxentina, Bolivia, Chile, o Perú, o Uruguai e México, tunos e higos picos nas Illas Canarias, higos chumbos na maior parte de España e figos chumbos enGalicia) son comestíbeis, doces, e moi aprezados.
Existe tamén unha especie (Opuntia joconostle) que produce tunas chamadas comunmente xoconostle (pronunciado "shoconostle" ou "khoconostle"), que significa «tuna agre» ou «tuna ácida». A particularidade destes froitos é que a súa casca é moi grosa, comparada con outras especies de tunas (até de 2 cm).
Os froitos do nopal, como quedou dito, son ricos en fibra alimentaria e vitaminas, especialmente vitamina A, vitamina C e vitamina K, así como vitamina B2 e vitamina B6. Tamén conteñen minerais como calcio, magnesio, potasio, ferro e cobre.
Baltar, Belesar, Vilalba
Baltar é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Beatriz
dereita|miniatura|230px|[[Beatriz Portinari, unha das persoas notorias de nome Beatriz.]]
Beatriz (βeaˈtɾiθ ou βeaˈtɾis) é un nome propio feminino galego de orixe latina (Benedictrix ou Beatrix) que significa ‘benaventurada’, ‘portadora de ledicia ou de beatitude’ ou viaxeira.
Moura (homónimos)
Ademais, como topónimo, Moura pódese referir a:
Beatriz
A forma galega é coincidente coa española e portuguesa (pronunciada: βiɐˈtɾiʒ). A forma francesa é Béatrice, en inglés e italiano é Beatrice.
Bea é a forma curta (hipocorístico) en galego.
Santoral
Non era un nome moi común en Galicia, de feito non existen parroquias baixo esta advocación.
Variantes noutras linguas
Hipocorísticos:
A Toeleira, Santa María de Neda, Neda
A Toeleira é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 98 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 46 homes e 52 mulleres.
Señoráns
O topónimo Señoráns pode referirse a:
Ladies and Gentlemen We Are Floating in Space
Ladies and Gentlemen We Are Floating in Space é o terceiro álbum de estudio da banda inglesa de space rock Spiritualized, publicado o 16 de xuño de 1997 a través do selo Dedicated Records. O álbum conta coas colaboracións do Balanescu Quartet, The London Community Gospel Choir e Dr. John.
Lingua agta, Camarines Norte
O agta é unha lingua malaio-polinesia que se fala en Camarines Norte en Filipinas. ISO/DIS 639-3: abd
Falantes
150 falantes (2000), só uns poucos nenos falan a lingua.
Ligazóns externas
O agta de Camarines Norte no Ethnologue
Energetic Particles Explorer
Energetic Particles Explorer, ou abreviadamente EPE, e tamén coñecido como S 3, foi o nome dun modelo de satélites artificiais estadounidense pertencente ó programa Explorer e adicado ó estudo dos raios cósmicos, o vento solar, e o campo magnético terrestre e interplanetario.
En total lanzáronse catro satélites da serie EPE, todos exitosos e lanzados desde a base de Cabo Cañaveral, o primeiro mediante un foguete Delta, os dous seguintes mediante foguetes Delta A e o último mediante un Delta C.
Veriño de Abaixo, Régoa, Cedeira
Veriño de Abaixo é un lugar da parroquia de Régoa no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 27 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 13 homes e 14 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 20 habitantes.
Monte Etna
miniatura|Etna. miniatura|Monte Etna, Sicilia. dereita|miniatura|Val do Bove, Monte Etna, Sicilia. Agosto de 2003.
O monte Etna é un volcán activo que se atopa na costa leste de Sicilia, entre as provincias de Messina e Catania. Ten ó redor de 3357 m de altura. O Etna é o volcán activo máis grande de Europa e a montaña máis alta de Italia ó sur dos Alpes. O Etna cobre unha área de 1190 km².
Topónimo
A poboación local adoita referirse ao monte como Gibellu, do árabe جبل ŷébel (monte, montaña), usando o topónimo Etna para o cono volcánico.
Historia
Na actualidade segue en actividade e ten varios cráteres arredor dos 3000 m con fumarolas permanentes. Entre xullo e agosto de 2001 unha erupción arrasou unha estación de esquí situada na ladeira sur do volcán. Tamén estivo activo en novembro de 2002, e en xaneiro de 2005 a lava non chegou ás zonas habitadas, aínda que as emisións puideron verse dende toda a costa siciliana manando das aperturas laterales situadas a 2620 e 2400 metros.
Volveu ter actividade en maio de 2011, marzo de 2012 , febreiro de 2013 , xaneiro de 2014 , decembro de 2015 , maio de 2016 e marzo de 2017.
En decembro de 2018 unha erupción obrigou a desviar o tráfico aéreo, causando máis de 150 terremotos.
O 16 de febreiro de 2021 volve a entrar de novo en erupción.
Mitoloxía
Segundo a mitoloxía grega, no interior do Etna estaban as forxas de Vulcano, que traballaba alí coa axuda dos ciclopes. Outra lenda di que a actividade do volcán se debe a que Atenea sepultou alí ó xigante Encélado, no transcurso da Xigantomaquia, ó lanzar sobre el a illa de Sicilia.
Cabanamille, Belesar, Vilalba
Cabanamille é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 22 habitantes (13 homes e 9 mulleres).
Arquipélago xaponés
O termo "Home Islands" foi usado ao final da segunda guerra mundial para definir a área do Xapón á que se restrinxiría a súa soberanía e ao dominio constitucional do Emperador do Xapón. O termo tamén é usado habitualmente hoxe para distinguir o arquipélago das colonias do Xapón e outros territorios na primeira metade do século XX.
Xeografía
O arquipélago consta de 6.852 illas (aquí definido como terra máis de 100 m de circunferencia), das cales 430 están habitadas. As catro illas principais, de norte a sur, son Hokkaido, Honshu, Shikoku, e Kyūshū, Honshu é a maior e coñecida como continente xaponés.
A actual topografía do arquipélago xaponés é: Parte oriental de Hokkaido (parte do arco das Kuril);
miniatura| 240px | As [[Illas Nanpō administradas pola Metrópole de Toquio.]] miniatura| 240px | As [[Illas Ryukyu administradas pola Prefectura de Kagoshima e Prefectura de Okinawa.]]
Rego dos Tacós
O rego dos Tacós ou Moreira é un río principal na Mariña Oriental, que desemboca entre as rías de Foz e Ribadeo, na enseada da Vella.
Curso
Nace na Fragadorca, ó pé do Corno da Granda. Discorre case enteiramente pola parroquia de Piñeira, no concello lucense de Ribadeo, e pasa polas aldeas de Folgosa, Dompiñor e Río, onde desemboca na enseada da Vella, no Mar Cantábrico.
Army Moves
Army Moves é un videoxogo desenvolvido por Dinamic Software para Amiga, Amstrad CPC, Atari ST, Commodore 64, MSX e ZX Spectrum en 1986. No ano 1989 saíu en España unha versión para DOS. Comandamos un membro do Corpo de Operacións Especiais que ten a misión de infiltrarse no Cuartel Xeral inimigo para atopar os planos dunha bomba de partículas, para chegar ata alí dispoñemos dun jeep equipado con mísiles terra-aire.
5 de xuño
O 5 de xuño é o 156º día do ano do calendario gregoriano e o 157º nos anos bisestos. Quedan 209 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Federico García Lorca. miniatura|100px| Helene Cixous.
Mortes
miniatura|100px|Carl Maria von Weber.
Outros
Os 366 días do ano
Universidade de Aarhus
miniaturadaimagem|Edificio principal A Universidade de Aarhus é unha universidade pública localizada na cidade de Aarhus (Dinamarca) fundada en 1928, é despois da Universidade de Copenhaguen a segunda universidade máis antiga do país e a maior con 43.600 estudantes e 11380 traballadores en 2012, logo de se unir coa Escola de Enxeñería de Aarhus. Divídese en catro áreas principais: ciencia e tecnoloxía, artes, negocios e ciencias sociais e saúde.
Luis Pastor
Luis Pastor, nado en Berzocana (Cáceres o 9 de xuño de 1952 e criado en Vallecas (Madrid), é un cantautor español.
En decembro de 2022 foi Medalla de Ouro ao Mérito nas Belas Artes do Goberno de España.
Traxectoria
Comezou coa canción protesta, pero a partir de 1981 deu un cambio no seu estilo cara a unha música máis variada. Un dos discos que o lanzou á fama foi "vallecas" co tema "vengan a ver", onde se describía a situación precaria do barrio onde se criou.
Lingua agta, Casiguran Dumagat
O agta é unha lingua malaio-polinesia que se fala na provincia de Aurora en Filipinas. ISO/DIS 639-3: dgc
Falantes
606 falantes (2000), todos os grupos de idade falan a lingua.
Escrita
Misioneiros protestantes elaboraron un alfabeto para a lingua, na que se realizaron un dicionario (1974), unha gramática (1974) e en 1979 traduciuse o Novo Testamento.
Aeroporto de Dazhou-Heshi
O aeroporto de Dazhou-Heshi, tamén coñecido como aeroporto de Daxian, é un aeroporto chines que serve á cidade de Dazhou, na provincia de Sichuan.
O Vilar, Santa María de Neda, Neda
O Vilar é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 37 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 15 homes e 22 mulleres.
Sali Berisha
Sali Ram Berisha, nado en Tropojë o 15 de outubro de 1944, é un médico e político albanés do Partido Democrático de Albania.
Familia
Sali Berisha naceu no seo dunha familia campesiña de fe musulmá asentada no distrito setentrional de Tropojë, unha terra de montañas pegada á fronteira con Iugoslavia.
Actividades académicas e profesionais
Graduado como médico en 1967, pola Universidade de Tirana, onde tamén realizou a súa especialización en cardioloxía. Desenvolveu a súa carreira profesional con moito éxito como médico e profesor, sendo recoñecido no ámbito nacional e europeo, o que o levou a ser un dos líderes favoritos do Partido do Traballo Albanés, ao cal estaba afiliado dende 1971. Devandito partido era o preponderante no país desde o final da segunda guerra mundial. Sali Berisha é Membro Honorario da Fundación Internacional Raoul Wallenberg
Actividades políticas
En 1989, coincidindo coas revolucións democráticas na Europa do bloque soviético e baixo a impresión causada polo derrocamento de Nicolae Ceausescu en Romanía, Berisha uniuse a outros intelectuais, estudantes e traballadores na formulación da demanda de reformas políticas a Ramiz Alia, o introvertido sucesor de Hoxha na Secretaría do PPS, que tamén ocupaba a Presidencia da República Popular Socialista. O cardiólogo, con todo, na súa primeira demostración de impetuosidade política, foi máis aló e esixiu ao réxime a abolición do monopolio do partido e a adopción da economía de mercado.
A partir de aí, xunto a un grupo de destacados intelectuais e estudantes universitarios emprendeu unha campaña pola apertura do goberno albanés, tralo comezo da caída do comunismo en Europa oriental, esixindo o fin do monopolio comunista sobre a economía e a política nacional. Entón participa na fundación, en 1990, trala aceptación do pluripartidismo, do Partido Democrático de Albania, que pasa a liderar xunto a Gramoz Pashko e convérteno rapidamente na canalización da oposición ao réxime. Nas primeiras eleccións pluralistas, Berisha converteuse en deputado do seu partido, que se converteu na segunda forza do parlamento, detrás dos comunistas. Pronto converteuse no único líder do partido, liderando unha dura oposición ao novo goberno comunista e tras lograr a convocatoria de eleccións, foi elixido presidente da república en 1992, gobernando como tal até a súa renuncia o 24 de xullo de 1997, tras o triunfo de Partido Socialista nas eleccións do 29 de xuño dese ano.
A derrota de Berisha foi provocada pola ruinosa crise dos "fondos piramidais", que contaran co estímulo do seu Goberno, baixo o pretexto da expansión do sistema crediticio. Moitos albaneses da cidade e o campo confiaron as súas escasas propiedades a eses fondos, que ofrecían elevadas taxas de interese e tras meses de euforia e optimismo polo sistema, perdérono todo. Iso desencadeou un descontento explosivo, que se concretou no saqueo dos cuarteis militares e depósitos de armas. En marzo de 1997 desencadeouse un levantamento armado no sur do país. A ONU enviou o 14 de abril unha "Forza de Protección Multinacional" de 7.000 soldados. Unha relativa calma só volveu trala dimisión de Berisha.
Xestión
En 2005 converteuse en primeiro ministro, logo de ser modificado o sistema político para dar máis peso á xefatura de goberno fronte á do Estado. O tribunal electoral tivo centos de demandas de manipulación de votos e serios problemas para proclamarlle vencedor. O retorno de Berisha ao poder en Albania, agora como primeiro ministro, suscitou reaccións diversas nos gobernos e institucións da Unión Europea, que non esquecían a súa turbulenta traxectoria nos anos precedentes.
Trala súa chegada ao poder, insistiu no seu desexo de que Albania sexa membro da Unión Europea, con todo, esíxeselle a erradicación da corrupción do interior do país para incluírse como candidato. Respecto diso, Berisha prometeu "erradicar a corrupción que está a destruír o país". A empresa adquiría características de cruzada persoal, á luz do manifestado polo dirixente:
A Internacional
A Internacional (L'Internationale en francés) é a canción socialista máis famosa, adoptada tamén polos anarquistas e comunistas, unha das cancións máis coñecidas internacionalmente, ademais do himno dos traballadores de todo o mundo. A letra orixinal é de Eugène Pottier en 1871 e música de Pierre Degeyter en 1888.
Historia
A letra orixinal escribiuna en francés o poeta Eugène Pottier en 1871, durante a represión contra a Comuna de París, e era un poema á gloria da internacional obreira e dedicada ao anarquista Gustave Lefrançais, personalidade da Comuna de París.
Pierre Degeyter púxolle música en 1888 (orixinalmente cantábase coa música de La Marseillaise). A Internacional traduciuse en numerosas linguas e o texto evolucionou no transcurso do tempo e das organizacións que o adoptaron. Por exemplo a miúdo a palabra "rei" substituíuse pola palabra "estado".
Tras a Revolución Rusa e ata que a Unión Soviética adoptou o seu propio himno en 1944, unha versión adaptada da Internacional serviu como himno da URSS.
Dende a metade do século XX segue a ser o himno da maioría dos partidos comunistas, de certas organizacións revolucionarias. Cántase en certas manifestacións reivindicativas alzando o puño e é o símbolo das loitas sociais.
Flandres (homónimos)
O topómino Flandres pode referirse a:
Nota: Historiograficamente é habitual designar xenericamente como Flandres a un amplo territorio correspondiente a grandes trazosa á zona da Europa Occidental denominada actualmente Benelux (Bélxica, Países Baixos e Luxemburgo), e a zonas limítrofes das actuais República Francesa e República Federal de Alemaña:
Ɛ
O épsilon latino ou e aberto ( ', ' ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Está baseada na letra grega épsilon.
Caivanca, Belesar, Vilalba
Caivanca é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Mnesicles
Foi o encargado da construción dos Propileos (Propylea) da Acrópole de Atenas no curso da reconstrución promovida inicialmente por Pericles e dirixida por Fidias. As obras tiveron lugar durante o arcontado de Eutimenes no -437, e, segundo Heliodoro, duraron cinco anos. Ao inicio da Guerra do Peloponeso, no -432 as obras interrompéronse, e máis tarde foron reiniciadas. Pola gran habilidade coa que Mnesicles conseguiu integrar o estilo dórico e o xónico nun único e harmonioso conxunto, algúns estudosos atribúenlle unha participación na obra do Erecteion.
Freddy Hardest
Freddy Hardest é un videoxogo desenvolvido por Dinamic Software para Amstrad CPC, Commodore 64, DOS, MSX e ZX Spectrum en 1987. Nun futuro distante Freddy Hardest é un espía ó servizo da Axencia Speia da Confederación Sideral de Planetas Libres, pero tamén é un esmorgueiro que non deixa pasar unha festa, de volta dunha desas festas ten un accidente e vese na obriga de entrar nun planeta inimigo. Para regresar á casa ten que conseguir unha nave. Cando a atope terá que conseguir a enerxía necesaria para engalar, o código do capitán e as instrucións do salto ó hiperespazo. Sen esquecerse de loitar contra os inimigos que farán todo o posible para que Freddy fracase.
Xosé Cobas
Xosé Cobas Gómez, nado en Logrosa en 1953, é un ilustrador galego.
Traxectoria
Expuxo por vez primeira en 1977, na cidade da Coruña. A partir de 1980 compaxinou a pintura co deseño gráfico e maila ilustración, e dende 1988 centra a súa actividade de ilustrador na literatura infantil e xuvenil. Ten traballado canda autores de prestixio tal que os galegos Juan Farias, Xabier P. DoCampo ou Fina Casalderrey (todos tres contan co Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil que outorga o Estado español). Así mesmo, os seus traballos están espallados por diversas editoriais: Grupo Anaya, Galaxia, Edicións Xerais de Galicia, Edelvives etc.
Ten impulsado tamén a revista de banda deseñada Golfiño, canda o chairego Xabier P. DoCampo, e é un claro defensor e promotor da lingua galega, do cal da boa proba a súa pertenza á plataforma cívica ProLingua. Ilustra periodicamente dende 1981 para o xornal La Voz de Galicia.
Dende 1991 traballa como deseñador gráfico para a Deputación da Coruña.
Premios e distincións
Foi galardoado co premio Lecturas ao ilustrador máis votado polos lectores das bibliotecas de Galicia entre toda a produción editorial do ano 2003. Posúe tamén o premio FETEN ao mellor libro de teatro xuvenil ilustrado en España (ano 2002) e o premio Gourmand World Cookbook Awards (2004) ao mellor libro do mundo de literatura gastronómica en castelán.
Domino Recording Company
Entre os artistas que representa están Arctic Monkeys, Bonde do Role, Franz Ferdinand, Pavement, Stephen Malkmus, Teenage Fanclub, Animal Collective e The Kills.
Eneas
300 px|miniatura|dereita|Eneas fálalle a Dido, raíña de Cartago, da caída de [[Troia]] O heroe mitolóxico Eneas descendía da raza de Dárdano e, por tanto, descendente do propio Zeus, fillo do príncipe Anquises e Afrodita (Venus, na mitoloxía romana). Figura importante da literatura grega e da romana, na Ilíada foi, xunto cos fillos de Antenor, o dirixente do continxente dárdano -ó sur de Troia- que axuda os troianos na súa defensa contra os aqueos. É o mellor guerreiro despois de Heitor, e, sobre todo, é un favorito dos deuses, que o salvan en situacións de perigo, se ben en todo caso só acadará relevancia trala caída de Troia.
Casou con Creúsa, filla de Príamo, coa cal tivo un fillo, Ascanio, Iulo ou Iulus.
Ante a derrota dos troianos, Eneas fuxiu da cidade e, tras diferentes aventuras, estableceuse en Italia, dando lugar á orixe mítica do pobo romano: os fundadores de Roma, Rómulo e Remo, foron descendentes seus.
Infancia
Afrodita, tras deitarse con Anquises, profetizou así o futuro de Eneas:
Eneas naceu no monte Ida
e foi criado polas ninfas. Con cinco anos foi recuperado polo seu pai, Anquises, que o levou á cidade a casa do seu cuñado Alcátoo para que este o educase. Tamérn se afirma que foi educado polo centauro Quirón, como o foron outros heroes gregos.
Eneas na Guerra de Troia
Eneas e Aquiles enfrontáronse por vez primeira cando este saqueaba as terras próximas a Troia, en ocasión do roubo dos rabaños de Eneas por Aquiles. Eneas non conseguiu evitalo e tivo que refuxiarse na cidade de Lirneso, que tamén foi conquistada por Aquiles, e Zeus houbo de salvar a Eneas.
miniatura|300px|Eneas abandona Troia coa súa familia (Federico Barocci, 1598, Galería Borghese)
Eneas participou en numerosos episodios da Guerra de Troia e, co tempo, converteuse no máis valoroso dos heroes troianos, despois de Heitor, feito recoñecido polo adiviño Héleno cando os alenta deste xeito: "''Entre os licios e os troianos o afán da guerra descansa principalmente en vós, por ser en toda empresa os mellores, tanto na batalla como no consello". Nos combates que tiveron lugar durante a Guerra viuse auxiliado e favorecido en varias ocasións por algúns deuses, segundo conta a narración de Homero.
Autores posteriores a Homero contan que será Eneas quen sustitúa a Heitor, morto por Aquiles, á fronte do exército troiano. Pero unha vez que a caía de Troia se converte en inevitable, Afrodita -e o propio Ascanio- dinlle que debe fuxir da cidade, que non morrese como un bo troiano, pois Troia xa non existía e para el reservárase outro futuro. Así que colle ó seu pai sobre os ombros e, acompañado da muller, Creúsa, e o fillo, Ascanio, aínda meniño, e un grupo de troianos, fuxe ó monte Ida. A lenda engade que tamén cargaba cos deuses sagrados de Troia e co Paladio. Outros autores dan outra versión destes últimos momentos: segundo eles, Eneas defendeu a cidade ata o último momento; cando se veu desbordado, refuxiuse na cidadela de Pérgamo, desde onde continuou resistindo; desde alí, aproveitando a noite, enviou á súa xente ó monte Ida e, máis tarde, cargou coa familia, o tesouro e a imaxe de Atenea e uniuse a eles. Tamén se afirma que Eneas e os seus se retiraron ó monte Ida cando Príamo ordenou que trouxeran o cabalo de madeira ó interior da cidade, sospeitando que fose unha trampa.
Este xesto, de salvar ó pai e saír da cidade sen mostrar temor, foi observado por Agamenón, que ordenou respectar a Eneas, por ser un fillo piadoso, e á súa familia.
Robert Graves califica de falsas estas tradicións de Eneas fuxindo da cidade e todo o ciclo posterior ata Italia. Asegura que Eneas foi capturado por Neoptólemo (fillo de Aquiles) e levado como botín de guerra, polo que os dardánidas tiveron que pagar un considerable rescate.
Eneas en Italia
A lenda máis difundida, que recolle as aventuras e sucesos posteriores, foi escrita polo poeta romano Virxilio (poeta oficial do emperador Augusto) no seu poema A Eneida. Segundo Virxilio, Eneas permaneceu un tempo no Ida e logo marchou cos troianos superviventes cara o Mediterráneo occidental. Tras cruzar Tracia chegan a Delos, onde o oráculo de Apolo dille que deben fundar unha cidade en Creta, a terra dos seus devanceiros. Chegados alí, Eneas ten un soño no que os deuses Penates que rescataran en Troia lle ordenan que continúe cara Italia. Pasan polas costas de Epiro, onde se atopa con Andrómaca (a viúva de Heitor) agora casada con Héleno, outro dos fillos de Príamo que tiña dotes adiviñatorias. Héleno profetiza que se establezan alí onde se atopen cunha porca con doce bacoriños, e aconséllalle que rodee a illa de Sicilia, para evitar os perigos de Escila e Caribdis, que a lenda situaba no estreito de Messina. Así, van percorrendo outros lugares, ata chegar ó sur da na península Itálica.
miniatura|300 px|Localización de Cartago, ó suroeste de Sicilia
Aquí, Eneas ten que enfrontarse cos habitantes das numerosas colonias gregas establecidas na costa itálica, polo que descende e regresa a Sicilia, á que bordea. Fai escala en Drépano (hoxe, Trapani), na punta occidental de Sicilia, onde morre Anquises, e Eneas celebrou os ritos funerarios e uns xogos fúnebres no seu honor, que incluíron unha competición naval. Neste punto prodúcese a protesta das mulleres da expedición, cansas de navegar, que querían establecerse dunha vez nun sitio fixo, e intentan queimar as naves.
De novo na mar sofre as consecuencias dun forte temporal -enviado por Hera, inimiga declarada dos troianos- que desvía o barco e lévao a Cartago, na costa africana. Pero Poseidón, irritado, enfróntase ós Ventos por atreverse a actuar sen o seu consentimento coas palabras "Quos ego!" (¿A quen eu?), episodio que deu lugar a unha temática propia representada por artistas como Rafael ou Rubens. Nestas obras, Poseidón aparece en primeiro plano, sobre un mar tempestuoso, e ó fondo vense as naves de Eneas.
Conseguen arribar á costa e alí, Eneas foi acollido por Dido, a raíña e fundadora de Cartago que, co tempo, namórase del e convértese na súa amante. Eneas relata a Dido o acontecido na Guerra de Troia e na viaxe desde alí ata chegar a Cartago.
Pero o rei do pobo veciño, Iarbas, anhelaba casar con Dido pero esta rexeitábao e, por iso, cando soubo desta relación esixiu a Zeus que se levase a Eneas. Zeus sabía que o destino de Eneas era crear as bases da futura Roma e non admitían que se quedara na cidade que no futuro sería rival de Roma, e por iso mándalle a Hermes que lle diga que deixe a Dido e embarque de novo para continuar a súa viaxe. Dido, cando se viu abandonada, suicidouse no lume.
miniatura|230px|esquerda|Sibila de Cumas (Michelangelo, Capela Sixtina)
Eneas vuelve a ascender pola costa de Italia e chega a Cumas (na actual Campania) onde, segundo o relato de Virxilio, visita á profetisa Sibila e ten lugar o descenso de Eneas ós Infernos acompañado pola propia Sibila. Alí, a alma do seu pai móstralle a grandeza que alcanzará Roma. Segue a viaxe cara o norte ata chegar á desembocadura do río Álbula (que máis tarde sería chamado Tíber), onde monta un campamento e logo, deixando alí a boa parte dos seus compañeiros, ascende pola beira do río ata chegar á cidade de Palanteo, emprazada no lugar que co tempo sería coñecido como o Palatino de Roma, no Lacio. Eneas consegue estabecer unha alianza co rei Evandro, vello amigo de Anquises, e este manda no seu apoio unhas tropas ó mando do seu fillo Palante. Tamén se conta que este pacto foi co rei Latino (ou Lavinio), rei de Laurentia, que deu nome ós latinos, e que casou con Lavinia, a súa filla, cumprindo así unha vella profecía.
Aconsellado por Evandro, Eneas achégase a Agila, máis colecida como Caere, na Etruria. Alí apoia a sublevación dos súbditos do rei etrusco Mecencio para derrocalo, por tirano e cruel. Pero mentres tanto, Turno, rei dos rútulos antigo pretendente de Lavinia, ataca o campamento grego e case chega a queimar as naves, en alianza con Mecencio, aínda que nese momento regresa Eneas e derrota e mata a Turno en combate singular, grazas ás armas que Hefesto lle fabricara para el, a petición da súa nai Afrodita. Tamén deixa malferido a Mecencio e mata ó fillo deste, Lauso; posteriormente Mecencio intenta vingar ó seu fillo pero tamén resulta morto por Eneas.
Neste punto remata Virxilio a súa narración, pola morte do poeta sen poder rematar a vida de Eneas. Serán outros mitógrafos posteriores os que continúen relatando as súas fazañas. Este funda a cidade de Lavinio, na honra da súa dona Lavinia, e somete a diversas tribos do país e, finalmente, morre -ou desaparece- durante unha treboada. Foi soterrado na ribeira do río Numicio. Tamén se di que Zeus fíxoo inmortal, atendendo ós rogos da súa nai Afrodita, e, tras ser lavado polas augas do río Numicio, foi convertido en deus, recibindo culto baixo o nome de Xúpiter Indiges (ou Indígete).
Os seus descendentes, Rómulo e Remo, fundarán Roma e Ascanio, o fillo de Eneas, fundará anos despois Alba Longa, a metrópole de Roma.
Outras tradicións
Outras lendas consideran ó propio Eneas como o fundador de Roma, que herdará así a orixe mítica de Eneas como descendente de Zeus e de Afrodita. Deste xeito, o propio Xulio César se vangloriaba de ser descendente de Venus a través de Iulo (Ascanio).
Iconografía
miniatura|300px|Eneas abandona a Dido (Pompeo Batoni, 1747)
Os momentos representados na arte do mito de Eneas son os seguintes:
A diferenza da Odisea, escrita no século VIII a.C., a Eneida, que será a obra que estenderá o mito de Eneas, escríbese nos anos 29-19 a.C., e no terá gran difusión (agás as miniaturas que ilustraban os manuscritos do poema) ata a Idade media, e especialmente a partir do século XV e a implantación do Humanismo.
A escena da fuxida de Eneas da Troia conquistada é a imaxe máis característica do personaxe: Eneas, normalmente vestido coa súa armadura, carga co pai sobre os ombros, representado como un ancián venerable, e co seu fillo Ascanio da man ou tras el. Móstrase xa na cerámica de finais da Grecia arcaica e reprodúcese mesmo en moedas. Chega case sen variacións ata o Renacemento (Rafael, Incendio del Borgo, 1514; Bernini, 1618; e moitos máis exemplos). Pode aproveitarse para representar o amor filial.
A travesía polo Mediterráneo e as aventuras que lles acontecen foron representados abundantemente en diferentes ciclos decorativos renacentistas en Italia (Dosso Dossi, Niccolò dell'Abbate, Annibale Carracci ou Tiepolo). pero tamén en Francia ou Inglaterra.
O encontro coa raíña Dido e a relación amorosa que manteñen inspirou a numerosos artistas, como Andrea Mantegna (c. 1500) ata Turner (1815) ou Burne Jones (1861). Esta relación atravesa por tres momentos principais: o banquete de Dido celebra en honor de Eneas, o seu hóspede; o encontro amoroso producido durante unha cacería durante a que se refuxian nunha cova; e a despedida dos dous amantes cando Zeus lle ordena que zarpe cara Italia, e Dido, despechada, suicídase. Este último momento, especialmente, represéntase cando Dido se crava unha daga no peito (Carracci (c. 1592), Guercino (1630), Rubens (c. 1635), Simon Vouet (c. 1640) etc.).
O descenso ós infernos, protexido cunha rama se ouro, foi pintado por artistas como William Turner ou Delacroix. A descrición que Virxilio fai do inferno no seu Libro VI (e que logo inspirará a Dante na súa Divina Comedia) puido servir de base ás recreacións de Brueghel o Vello ou Burne Jones, entre outros.
O establecemento de Eneas e os seus no Lacio, previa conquista das terras, reflectiuse por numerosos pintores italianos -principalmente- pero escasos artistas modernos alleos a Italia, o que obedece ó interese e tratamento locais do mito, como suposta orixe do imperio romano. A chegada de Eneas aparece xa en moedas e relevos, entre os que destaca o da Ara Pacis (c. 10 a.C.) e mostran o momento en que Eneas sacrifica a cocha dos trinta leitóns que profetizara Héleno.
Na Arte moderna, as diferentes aventuras desta fase do periplo de Eneas represéntanse nas obras de artistas como Claude Lorrain (1650, o desembarco na desembocadura do Tíber), Rubens (1639, a morte dun cervo por Ascanio, que dará lugar á guerra entre troianos e latinos), Anton van Dyck (c. 1630, Hefesto fabricando as armas de Eneas), Nicolas Poussin (c. 1635, a entrega destas armas ó heroe) etc.
Finalmente, tamén se representan os momentos finais da vida de Eneas, como a fundación da cidade de Lavinio ou, sobre todo, a apoteose do heroe (Jacob Jordaens (1617), Charles Le Brun (1642) ou Tiepolo (1762)).
Labradoodle
miniatura|Exemplar de cor marrón. O labradoodle é un can mestizo creado a partir do cruzamento das razas labrador retriever e caniche estándar ou miniatura. O termo apareceu por primeira vez en 1955, pero non se popularizou até 1988, cando este tipo de can mestizo comezou a ser empregado como can guía, ademais de ser un can hipoalerxénico. Estes cans non son considerados como unha raza en si mesma por ningunha organización de criadores. Non todos os Labradoodles son hipoalerxénicos, pero é unha cualidade que moitos buscan e aprecian neste tipo de can.
Illa de Bahrain
A Illa de Bahrain (جزيرة البحرين Jazīrah al-Baḥrayn), tamén coñecida como illa al-Awal e oficialmente como Bahrein, é a illa máis grande dentro do arquipélago de Bahrain, e forma a maior parte da masa de terra do país albergando a maioría da súa poboación.
Xeografía
A maior parte da illa de Bahrain atópase nunha entrada relativamente pouco profunda do golfo Pérsico coñecida como o golfo de Bahrain. O fondo mariño adxacente a Bahrain é rochoso e, principalmente na parte norte da illa, está cuberto por extensos arrecifes de coral. A maior parte da illa é un deserto baixo e estéril. Afloramentos de pedra calcaria forman outeiros baixos, cantís baixos e barrancos pouco profundos. A pedra calcaria está cuberta por varias densidades de area salina, capaz de soportar só a vexetación máis resistente do deserto, principalmente espiños e matogueiras. Existe a 5 km unha ampla franxa fértil de terra ao longo da costa norte na que crecen árbores, datileiras, amendoeiras, figueiras e milgrandeiras. O interior contén unha escarpa que se eleva a 134 m, o punto máis alto da illa, para formar a Montaña de fume, nomeada como tal debido ás brumas que a miúdo envolven o cume. A maioría dos pozos de petróleo do país están situados nas proximidades da montaña.