cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nicolás Tagliafico
Independente
Arribou á institución de Avellaneda o 10 de febreiro de 2015 e asinou por catro tempadas. Debutou oficialmente con Independente nun partido contra Newell's Old Boys. O encontro finalizou 3:2 a favor de Independente.
Desde que xogou o seu primeiro partido apropiouse do posto de lateral esquerdo. Aínda que nos primeiros partidos tivo un rendemento discreto, co paso das xornadas foise consolidando e chegou a ocupar un rol moi importante na conformación do equipo titular.
Grazas a que o seu rendemento no equipo, xa en 2017, con Ariel Holan como adestrador, converteuse no capitán de Independente con tan só vinte e catro anos, tras a partida de Víctor Custa. En outubro de 2017, nun partido contra Club Atlético Vélez Sarsfield, Tagliafico xogou o seu centésimo encontro con Independente.
O 13 de decembro de 2017 consagrouse campión da copa Conmebol Suramericana, sendo emblema do equipo e levantando a copa no estadio Maracaná, en Río de Janeiro.
AFC Ajax
O venres 29 de decembro de 2017, confírmase a fichaxe do xogador ao Ajax dos Países Baixos por 5.400.000 euros netos. O venres 5 de xaneiro de 2018 foi presentado como novo reforzo do club holandés.
Selección nacional
Tagliafico foi internacional coa selección arxentina en tres categorías xuvenís distintas (sub-15, sub-17 e sub-20). Participou na Copa Mundial de Fútbol Sub-17 de 2009 realizando unhas boas actuacións e sendo titular na maioría dos partidos. Tamén disputou a Copa Mundial de Fútbol Sub-20 de 2011.
En xuño de 2017, Tagliafico foi convocado por primeira vez á selección absoluta polo entón adestrador Jorge Sampaoli, para a xira da albiceleste por Australia. Fixo o seu debut co seleccionado arxentino nun encontro amigable ante Brasil (1-0) en Melbourne, onde ingresou no complemento, en substitución de José Luís Gómez.. Entrado o ano 2018, Tagliafico foi citado por Sampaoli novamente en marzo, para disputar o dobre partido da FIFA dese mes fronte a Italia (2-0) e España (1-6), e logo en maio contra Haití (4-0), nos tres partidos sendo un xogador titular.
Tras un gran presente no seu equipo, Tagliafico sería convocado por Sampaoli como un dos 23 futbolistas que disputarían a Copa Mundial de Fútbol de 2018 coa escuadra nacional. Alí sería titular en todos os partidos que o seleccionado arxentino xogou. O combinado albiceleste quedou eliminado nos oitavos de final tras perder por 4 a 3 contra Francia.
Logo do fracaso en Rusia, e tras unha desprolija saída de Jorge Sampaoli, a selección entrou nun interinato de tempo indefinido liderado por Lionel Scaloni, quen sería o adestrador para afrontar os partidos amigables do mes de setembro fronte a Guatemala e Colombia. Tagliafico sería chamado por Scaloni como parte dunha renovación xeracional comandada polo novo director técnico. En ausencia de Lionel Messi, Tagliafico converteríase no capitán da albiceleste en ambos partidos da xira.
Clubs
Actualizado de acordo ao último partido xogado o 17 de marzo de 2019.20x20px
Bobsleigh
O bob, bobsleigh ou bobsled (verba inglesa) é un deporte olímpico de inverno que xunto ao luge e o skeleton representan distintas modalidades de descenso en zorra.
miniatura|Bobsleigh de dous
Ao igual que o luge e o skeleton, a súa orixe atópase nos Alpes suízos a finais do século XIX. Concretamente o primeiro club de bobsleigh do mundo fundouse en 1897 en St. Moritz, Suíza, e desde aí difundiuse a outras partes de Europa. As primeiras competicións que podemos considerar oficiais datan de 1914. A Federación Internacional de Bobsleigh fundouse en 1923.
Nas súas primeiras décadas de vida, o bobsleigh tiña pouco que ver co que é na actualidade, xa que os materiais, o deseño, as pistas mudaron completamente. Nos seus principios, as zorras eran de madeira, aínda que pronto pasaron a fabricarse de aceiro.
No bobsleigh hai dúas modalidades, o bobs a dous e o bobs a catro (non existe o bobsleigh individual). Os primeiros campionatos do mundo celebráronse en 1924, só para o bobs a catro, mentres que en 1931 xa se incluíu o bobs a 2. Nos Xogos Olímpicos debutou xa na primeira edición dos Xogos de Inverno celebrados en Chamonix, Francia, en 1924, e o bobs a dous comezou a disputarse nos de Lake Placid, EUA, en 1932. Desde entón sempre formou parte do programa, excepto nos Xogos de 1960 en Squaw Valley, EUA. Un novo avance tivo lugar nos Xogos Olímpicos de Salt Lake City de 2002. onde se incluíron por primeira vez as probas femininas.
Unha novidade importante tivo lugar en 1952, cando se limitou o peso das zorras e dos seus ocupantes, xa que antes desa data os participantes tiñan que posuír un gran peso corporal se querían ter algunha oportunidade de triunfo. A nova norma fíxoo máis accesible.
Mais os principais avances chegaron no terreo dos materiais, en dous aspectos: as novas zorras de aceiro e fibra de vidro utilizan os últimos avances tecnolóxicos en materia aerodinámica para a súa fabricación, e non menos importante, as pistas artificiais nas que se poden alcanzar unhas velocidades que nunca crerían os primeiros practicantes deste deporte. As pistas de xeo teñen percorridos estreitos, tortuosos e peraltados, cun número determinado de viraxes á dereita e á esquerda.
A clave no bobsleigh está normalmente na saída. É decisivo que neses primeiros metros os tripulantes consigan a maior velocidade posible empuxando a zorra, por iso deben ser persoas fortes e ademais rápidas, xa que da explosividade inicial depende normalmente o resultado. As diferenzas entre os participantes rara vez superan unhas poucas centésimas polo que calquera pequeno erro resulta imposible de recuperar. Aínda que a zorra posúe un freo, este unicamente se usa ao pasar a liña de chegada. As velocidades superan con frecuencia os 150 km por hora e os corredores soportan até forzas 4 ou 5 "G".
As probas dispútanse en dúas quendas, sumándose o tempo conseguido en ambas, e gañando aquel que totalice menos tempo. En caso de empate, non hai ningún desempate, senón que se comparte a medalla.
Aínda que a seguridade mellorou moito nos últimos anos, e os participantes van equipados con casco e traxes especiais, ás veces prodúcense accidentes de saída de curva, e pode ser moi perigoso pois son accidentes letais, e en varias ocasións produciuse a morte dalgún participante.
A dificultade para practicar este deporte está no seu alto custo, especialmente das instalacións, o que provoca que unicamente se practique nun número moi reducido de países, principalmente do norte de Europa, EUA etc. Hai moi poucas instalacións xa que o mantemento dunha pista esixe moitos recursos que dificilmente compensan. As principais potencias son Alemaña, Suíza e Estados Unidos.
Hai uns anos deuse un curioso episodio. Uns estadounidenses que estaban de vacacións en Xamaica presenciaron unha competición de zorras sobre terra moi popular neste país caribeño, e que lles recordou vagamente ao bobsleigh, e entón ocorréuselles a idea de preparar un equipo de xamaicanos para competir nos Xogos Olímpicos de 1988 celebrados en Calgary, Canadá. Así o fixeron e o equipo de Xamaica participou neses Xogos Olímpicos, sendo unha verdadeira atracción sobre todo para os medios de comunicación. Aínda que o seu resultado non foi brillante, este episodio foi motivo para unha película da produtora Disney que se titulou orixinalmente Cool Runnings, estreada en 1993. Con todo, durante estes anos Xamaica seguiu participando en competicións de bobsleigh de forma habitual e con resultados bastante aceptables.
Galegos no bobsleigh
No ano 2012 a piloto de Arcade Bárbara Iglesias, acompañada pola freadora asturiana Noemí Perez, converteuse na primeira muller de todo o estado en participar nunha proba oficial na pista de Igls en Austria, Dende entón vén participando con regularidade en diferentes probas de ámbito internacional como a Copa de Europa ou o Campionato do Mundo Júnior, na tempada 2016 - 2017 esta prevista a súa participación no Campionato do Mundo absoluto, desta volta facendo un tandem completamente galego coa freadora Eva Fernández.
No ano 2014 e seguindo os pasos de Bárbara Iglesias debutaría na categoría na categoría de monobob o piloto de Bueu Martín Souto que acadaría o posto número 15 nos Xogos Olímpicos da Xuventude celebrados en Lillehammer, Noruega no 2016.
Bárbara Iglesias protagoniza o documental O Tempo futuro de Xoán Escudero.
Pistas
As pistas modernas están feitas de formigón e son refrixeradas. Requírese que conteñan polo menos unha recta e un labirinto de múltiples curvas consecutivas. Idealmente deben ter entre 1.200 e 1.300 metros de lonxitude e polo menos quince curvas. As pistas en uso son as seguintes:
A historia das cousas
A historia das cousas (en inglés The Story of Stuff) é un documental web sobre o ciclo de vida dos bens e servizos.
Historia e características
De acordo co sitio, xa hai máis de 4 millóns de persoas que viron o documental. Ralph Nader referiuse ao filme como "un modelo de claridade e motivación".
Contido
O documental de 20 minutos presenta unha visión crítica da sociedade consumista. Expon as conexións entre un gran número de problemas sociais e do ambiente, e convócanos a todos a crear un mundo máis sostíbel e xusto. O documental está dividido en 7 capítulos: Introduction (Introdución), Extraction (Extracción), Production (Produción), Distribution (Distribución), Consumption (Consumo), Disposal (Lixo) e Another Way (Outro camiño).
O documental describe a economía de materiais, un sistema composto por extracción, produción, distribución, consumo e lixo. Este sistema esténdese con persoas, o goberno e a corporación.
O seu punto de vista está fundamentado por varios datos estadísticos. Algunhas das afirmacións son:
Algúns dos temas mencionados son: retardante de chama bromado, polución, custo externalizado, obsolescencia planificada, publicidade, incineración, dioxinas e reciclaxe.
Bandolera
Bandolera foi unha serie de televisión española ambientada na Andalucía do século XIX e producida por Diagonal TV para Antena 3. Foi estreada o luns 10 de xaneiro ás 22:00 horas en Antena 3, para a partir do martes, ocupar a franxa da sobremesa, pasándose a emitirse ás 16.00h ata o 11 de xaneiro de 2013, cando se emitiu o último capítulo. A primeira tempada tivo 168 episodios e a segunda chegou aos 340.
En agosto de 2012 varios portais de internet deron a coñecer a noticia de que Antena 3 ía dar fin a Bandolera a principios de xaneiro de 2013. Isto debeuse a que a cadea comprou a serie Amar en tiempos revueltos de La 1, xa que a produtora Diagonal TV rompeu o contrato con esta, polo que Antena 3 decidiu non renovar a serie porque non había espazo suficiente para tres novelas na mesma cadea. Así, a serie finalizou as súas emisións o 11 de xaneiro de 2013 para dar paso a Amar es para siempre, continuación de Amar en tiempos revueltos.
Argumento
O eixo vertebral de 'Bandoleira' é unha poderosa historia de amor imposible: a do Tenente Miguel Romero, Sara e Roberto (o líder dos xornaleiros do pobo). Ao redor, vanse desenvolvendo as historias da familia rica do pobo -os Montoro-, en contraste coa pobre, os Pérez.
Os personaxes que viven na vila debuxan o marco desta serie. As súas vivencias diarias, persoais e cotiás porán un punto de acidez ás historias de amor, de caciquismo e de rebelión. E ao fondo de todos eles, unha partida de bandoleiros dispostos a loitar pola súa supervivencia da forma que mellor saben, asaltando a aqueles que atravesen os seus camiños.
Premios e nomeamentos
Premios TP de Ouro
Unión de Actores
Rego de Xulián
O rego de Xulián ou río Furada é un río principal na Mariña Oriental, que desemboca entre as rías de Foz e Ribadeo.
Curso
Nace na Pedralba, ó pé do Monte Coroa, a uns 130 m de altitude. Discorre pola parroquia de Vilaframil, no concello lucense de Ribadeo, pasa pola aldea de San Xillao, e pola vila de Rinlo, onde desemboca na enseada de Areosa, no mar Cantábrico, entre as puntas da Lapela e do Corno Grande.
Manuel del Río Candamo
Manuel del Río Candamo foi un xornalista e historiador galego.
Traxectoria
Colaborou en La Golondrina e Mi Tierra, do que foi administrador. Marchou a Arxentina onde foi directivo da Casa Galicia de Buenos Aires e foi premiado nos xogos florais de 1920 polo seu traballo "El Arte de Galicia". Retornou en 1923 para volver marchar ese mesmo ano. Foi director de Galicia Nueva en 1929, onde publicou "Notas para la historia de Villagarcía". Tamén colaborou en Acción Gallega.
Oreo
miniatura|Un par de galletas Oreo. miniatura|Formato externo de cookie. Oreo (/ˈɔːrioʊ/ pronunciado en inglés) é unha marca de galletas tipo sándwich creada pola compañía estadounidense Nabisco, unha división de Mondelēz International Inc. e Kraft Foods, caracterizada por estar constituída por dúas galletas circulares unidas por un doce cremoso no centro. As oreos orixinais eran de galleta de chocolate negro forte e crema de vainilla, aínda que na actualidade existen multitude de variedades, mantendo o estilo básico de deseño e preparación.
De acordo con Kraft Foods Company, considérase como unha das galletas máis vendidas nos Estados Unidos e distintas partes do mundo. En marzo de 2012, a revista Time informou que Oreos estaban dispoñibles en máis de 100 países diferentes, onde os Estados Unidos, a China, Venezuela, o Canadá e Indonesia completan os 5 primeiros países en termos de vendas.
Etimoloxía
Descoñécese a orixe do nome de Oreo, pero existen moitas teorías, incluíndo as derivacións da palabra francesa 'Or', isto é, ouro, ou a palabra grega 'Oreo', que significa fermoso, agradable ou ben feito. Outra teoría é que a galleta foi chamada Oreo porque era curto e doado de pronunciar.
Historia
A "Oreo Biscuit" foi creada en Chelsea, Manhattan, Nova York no ano 1912 pola National Biscuit Company (hoxe coñecida como Nabisco), e introducida no mercado o mesmo ano. Na actualidade, este mesmo bloque da Avenida onde se creou coñécese como "Oreo Way". A primeira Oreo vendeuse o 6 de marzo de 1912 a un tendeiro en Hoboken, Nova Jersey. O nome Oreo rexistrouse por primeira vez o 14 de marzo de 1912.
Lanzouse como unha imitación da galleta da competencia, Hydrox, que fora introducida en 1908, e producida por Sunshine company, que despois de rexistrar perdas de mercado ante Oreo, foi retirada en 1996. O deseño orixinal da galleta contou cunha coroa de flores arredor do bordo da galleta e o nome "OREO" no centro.
A Oreo Biscuit foi rebautizada en 1921 como "Oreo Sandwich". Introduciuse un novo deseño en 1924. En 1948, o sándwich de Oreo foi rebautizado como "Oreo Creme Sandwich"; que foi cambiado en 1974 a "Oreo Chocolate Sandwich Cookie". O actual deseño de Oreo desenvolveuse en 1952 por William A. Turnier, para incluír o logotipo de Nabisco.
No caso do recheo da galleta Oreo, este foi desenvolvido polo director científico de alimentos de Nabisco, Sam Porcello. Porcello celebrou cinco patentes directamente relacionadas co seu traballo nas Oreo. Tamén creou unha liña de galletas Oreo cubertas de chocolate negro e chocolate branco. Porcello retirouse de Nabisco en 1993.
A comezos de 1990, os problemas de saúde impulsaron a Nabisco para substituír a manteiga no recheo con aceite vexetal parcialmente hidroxenado. A partir de xaneiro de 2006, as galletas Oreo substituíron a graxa trans na galleta con aceite vexetal non hidroxenado.
Manín, Manín, Lobios
Manín é un lugar da parroquia de Manín no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 16 habitantes no ano 2020 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 10 mulleres.
Manín está desde o 2009 dentro da Reserva da biosfera transfronteiriza galego-portuguesa Gerês-Xurés.
Lugares de Manín
Aceredo (asolagado)
Tomás Pardo Vidal
Tomás Pardo Vidal, nado o 14 de setembro de 1957 en Alzira, é un ex xogador de rugby internacional 38 veces coa selección española, entre 1976 e 1988. A súa posición no campo era a segunda liña, reservada a xogadores de grande estatura.
Traxectoria
Comezou a súa carreira deportiva en 1970 nas categorías inferiores do equipo francés de Vichy. En 1974 debutou co primeiro equipo, e en 1978 mudouse ó equipo de Saint-Jean-de-Luz que competía na máxima categoría do rugby francés. En 1980 volveu a España para xogar no Rugby Club Valencia co cal gañou a liga en 1982/83 e foi subcampión da Copa do Rei en 1985/86. Cofundador do Rugby Club Alzira en 1983, ese equipo da súa cidade natal foi o da súa retirada como xogador en 1992, comezando despois unha carreira como adestrador que inclúe unha participación na Copa do Mundo de Rugby 1999 como axudante do seleccionador Alfonso Feijoo.
Datos persoais
De profesión bombeiro, os seus fillos Lionel e Yannick son xogadores de rugby profesionais.
Rescate (filme)
Rescate (en Ransom) é un filme estadounidense de 1996 dirixido por Ron Howard e escrito por Richard Price e Alexander Ignon. Está protagonizado por Mel Gibson, Rene Russo, Gary Sinise, Brawley Nolte, Delroy Lindo, Liev Schreiber, Evan Handler, Donnie Wahlberg e Lili Taylor. Gibson foi nomeado ó Globo de Ouro ó mellor actor. Foi o sexto filme con maior recadación de 1996 nos Estados Unidos. A historia orixinal procede dun episodio de 1954 de The United States Steel Hour, titulado "Fearful Decision". En 1956, foi adaptada por Richard Maibaum e Cyril Hume no filme Ransom!, protagonizado por Glenn Ford, Donna Reed e Leslie Nielsen. O filme tamén foi influenciado pola novela de Ed McBain King's Ransom.
Emile Berliner
Emile Berliner, nado o 20 de maio de 1851 e finado o 3 de agosto de 1929, foi un inventor xermano-estadounidense do transmisor telefónico, do gramófono, dos discos de vinilo e precursor do micrófono. Tamén dedicou gran parte da súa fortuna en axudar a reducir a mortalidade infantil.
Biografía
En 1876 asistiu en Filadelfia a unha gran exhibición de inventos e descubrimentos científicos, incluíndo o primeiro teléfono de Alexander Graham Bell que fascinou a Berliner. Comezou entón a investigar como melloralo na súa vivenda en Washington, até que logrou crear un bo emisor para enviar mensaxes sen importar a distancia. En termos simples, inventou un micrófono.
En setembro de 1877, a empresa Bell Telephone de Boston pagoulle a Berliner polo seu invento e contratouno para desenvolver outras melloras, até que en 1883 deixou a compañía e regresou a Washington para traballar no seu laboratorio. Alí inventou o gramófono en 1887, que permitiu a gravación e reprodución de sons en discos.
Gramófono e fonógrafo non son sinónimos
Ambos utilizan a gravación mecánica (un dos tres sistema analóxicos de gravación), pero é o único que teñen en común. O fonógrafo utilizaba cilindros, como as caixas de música. O gramófono usaba discos, aínda que non estaban feitos de acetato de vinilo.
Thomas Edison patentou o fonógrafo en 1877, Berliner o gramófono case unha década máis tarde.
O gramófono comezou a ser comercializado en 1893 pola compañía "The United States Gramophone Company" que Berliner fundou. Cara a 1899, o invento de Emile Berliner estaba en mans de tres compañías: "The Berliner Gramophone Company" (Philadelphia) que fabricaba os gramófonos e os discos, "The Seaman National Gramophone" (Nova York) que levaba a cabo a comercialización e "United States Gramophone Company" (Washington) da que el era dono.
O 2 de xaneiro de 1900 Berliner comeza a fabricar en Montreal os discos de sete polgadas dun só lado ou sinxelos. A principios do mesmo ano, a segunda das compañías mencionadas negociou un acordo coa "American Gramophone and Columbia Phonograph" para fabricar o zonófono, un aparato similar. Berliner considerouno unha traizón ao acordo de exclusividade que tiña, o que se agravou cando mediante un xuízo comercial a "Seaman National Gramophone" logrou que se prohibira á compañía de Berliner vender o seu invento nos Estados Unidos. Por isto, Berliner trasladou a súa empresa a Montreal (Canadá), a cal pasou a chamarse "Berliner Gram-O-phone Company".
O 16 de xullo de 1900, Berliner rexistrou o logotipo da súa compañía: un can escoitando un gramófono. En 1924, a compañía foi comprada por "Victor Talking Machine Company", a cal en 1929 pasou a chamarse RCA Victor, tras ser adquirida por Radio Corporation of America (RCA). Emile Berliner faleceu o 3 de agosto de 1929, como consecuencia dun infarto de corazón.
Patentes
Imaxes de patentes en TIFF
Ludeiros, Manín, Lobios
Ludeiros é un lugar da parroquia de Manín no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 34 habitantes no ano 2020 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 15 eran homes e 19 mulleres. Gaña tres veciños nun ano, 1 home e 2 mulleres máis.
Ludeiros é unha aldea de Lobios dentro do perímetro do Parque Natural Baixa Limia - Serra do Xurés, desde a súa declaración o 21 de febreiro de 1993 (DOG nº 35 do 22-02-1993).
Historia
Ludeiros é unha aldea fronteiriza, o que marcou a súa historia. Foron moitas as incursións dos portugueses para facerse con estas terras, que pertenceron ao castelo de Araúxo (situado nas inmediacións da aldea de A Vila, en Lobios), castelo desaparecido na súa totalidade, terras disputadas polo señor do castelo de Lindoso (Portugal), pola importancia que supuña esta parte da Serra de Santa Eufemia para dispor de pastos para o gando do castelo e a veciñanza portuguesa. As disputas mantivéronse ata o Tratado de Lindes de Lisboa de 1864, que determinou a fronteira polo río da Madalena, pasando a Portugal esa franxa de terra dende o río Cabril, como se recolle no tratado e amosa o mapa de José de Castro López empregado para a firma do acordo que tivo lugar en Badaxoz, en marzo de 1863. Ese terreo disputado, que se amosa no mapa, afirmaba o historiador José Lamela Bautista, que era o que máis problemas lle causaba aos dous reinos, polo que había que establecer uns lindes definitivos que fosen respectados por ambas as partes.
Lugares de Manín
Aceredo (asolagado)
Alta Ribagorça
250px|dereita|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña]]250px|dereita|miniatura|Igrexa de [[Sant Climent de Taüll, en La Vall de Boí]] A Alta Ribagorça é unha comarca da provincia de Lleida, en Cataluña. Está situada nos Pireneos e a súa capital é El Pont de Suert. En 2009 tiña 4.375 habitantes.
A comarca limita co Val de Arán polo norte, Pallars Sobirà polo leste, Pallars Jussà polo sur, e a comarca aragonesa de Ribagorza polo oeste. A comarca foi creada por lei en 1987, e, ata entón e dende a división de 1936 formara parte do Pallars Jussà.
347
Véxase tamén
Historia ano a ano
David Luiz
David Luiz Moreira Marinho, máis coñecido como David Luiz, nado en Diadema, São Paulo, o 22 de abril de 1987, é un futbolista brasileiro que xoga como defensa ou mediocentro defensivo para o Arsenal da Premier League inglesa.
David Luiz comezou xogar profesionalmente no Esporte Clube Vitória, club no que pasou seis anos seis anos incluíndo as categorías de base. Após só un ano no equipo profesional, foi cedido e, meses despois, vendido, ao Sport Lisboa e Benfica, onde rapidamente se volveu un dos xogadores máis queridos polos seareiros. Permaneceu no club portugués até 2011, cando foi contratado polo Chelsea da Premier League inglesa. Un ano antes xogara por primeira vez cos.
Matt Carroll
Matthew Carroll, nado o 28 de agosto de 1980 en Pittsburgh, Pensilvania, é un xogador profesional norteamericano de baloncesto. Cunha altura de 1,98 metros xoga na posición de escolta.
Instituto
Caroll xogou en Hatboro-Horsham High School en Horsham, Pensilvania, xunto ao seu irmán Pat e baixo a dirección do técnico Walt Ostrowski. Alí Carroll fixo unhas medias de 26,5 puntos, 7,3 rebotes e 4 asistencias por partido no seu ano sénior. Mesmo durante as súas tres primeiras tempadas achegou máis rebotes e asistencias, cando xogaba máis de base nos Hatters.
Unha vez finalizado a súa etapa no instituto, Carroll acabou segundo na clasificación histórica de anotadores no sueste de Pensilvania, só superado por Kobe Bryant. Con todo, Carroll superou a Bryant ao converterse no único xogador de Pensilvania en ser nomeado Mr. Basketball dúas veces. Xogou tamén co equipo júnior da USA Basketball.
Universidade
Matt foi recrutado polo técnico John MacLeod, pero só xogou como freshman con Matt Doherty como adestrador, o resto da súa carreira foi con Mike Brey. Carroll xogou catro tempadas na Universidade de Notre Dame, onde disputou 133 partidos con medias de 13,9 puntos, 4,3 rebotes e 2,4 asistencias. Acabou como sexto máximo anotador na historia da universidade con 1.850 puntos, como máximo triplista (301) e co maior número de partidos xogados (133). Debutou na tempada 1999-00, onde asinou 9,8 puntos, medrando cada tempada a súa produción, xa que como sophomore fixo 12,4 puntos, como júnior 14,8 e na súa última tempada 19,5. No seu ano sénior foi honorable mención All-American por Associated Press e foi incluído no Mellor Quinteto All-Big East.
NBA
Carroll non foi elixido no draft, mais xogou a liga de verán de 2003 con New York Knicks, aínda que ao final o descartaron. O 7 de novembro de 2003 Portland Trail Blazers fichouno, pero tan só xogou 13 partidos nos que tivo unha media de 1 punto por partido. Despois de ser cortado polos Blazers, Carroll asinou con Roanoke Dazzle da NBDL. Xogou 11 partidos cos Dazzle nos que fixo 15,5 puntos e 2,8 rebotes. O 8 de marzo de 2004 San Antonio Spurs fíxolle un contrato de 10 días.
Para a tempada 2004-05, Carroll volveu con Roanoke Dazzle para asinar unha gran tempada na que foi elixido como MVP da NBDL. Fixo 20,1 puntos, 2,8 rebotes e 1,6 asistencias de media. Carroll marcouse o récord de puntos nun partido aquel ano con 43 ante Florida Flame. Durante o verán de 2004, Carroll xogou na liga de verán de Golden State Warriors, pero non quedou no equipo. Con todo, tivo a oportunidade de asinar coa recentemente creada franquía de Charlotte Bobcats o 23 de febreiro de 2005. Disputou 25 partidos e fixo medias de 9 puntos e 2.4 rebotes, facéndolle 22 a Washington Wizards no que foi o seu mellor partido como novato.
Para a tempada 2005-06 renovou con Charlotte, disputou 78 partidos onde fixo 7,6 puntos e 2 rebotes. Como dato curioso apuntar que Matt asinou 4 xogadas de 3+1 durante a liga regular. O récord teno Mitch Richmond con 6. Na 2006-07 Charlotte exerceu a opción de renovación que tiña sobre Carroll, e o escolta callou a súa mellor tempada na NBA, con 12,1 puntos, 2,9 rebotes e 1,3 asistencias, cun 90,4 % en tiros libres e un 41,6 % en triplos. En xaneiro de 2008 foi traspasado a Dallas Mavericks xunto con Ryan Hollins a cambio do senegalés DeSagana Diop. Finalmente o 13 de xullo de 2010 volveu aos Bobcats.
O 13 de novembro de 2012, Carroll foi traspasado ós New Orleans Hornets a cambio de Hakim Warrick.
California
California é un dos 50 estados dos Estados Unidos de América. Situado na costa norte do océano Pacífico, é o estado máis poboado do país, con máis de 38 millóns de habitantes. É tamén o terceiro maior estado en extensión dos Estados Unidos, por detrás só de Alasca e Texas. California é o maior centro comercial e industrial dos Estados Unidos, así como o líder nacional na produción de produtos agropecuarios.
Das vinte maiores cidades dos Estados Unidos, catro están localizadas en California: Os Ánxeles, San Jose, San Diego e San Francisco. A súa capital, Sacramento, tamén é unha gran cidade. A rexión sur ten unha alta densidade de poboación, e alí é onde se localizan as catro maiores cidades do estado, mentres que a rexión norte está menos densamente habitada, e Sacramento é a única gran cidade situada nesa rexión setentrional.
Os españois foron os primeiros en explorar e colonizar a área onde actualmente se sitúa o estado de California e, despois da independencia mexicana, tornou parte de México. Os estadounidenses anexionaron California por volta de 1850, despois dunha guerra con México.
O alcume do estado é The Golden State, é dicir, o "estado dourado". Con todo, a orixe deste nome aínda é tema de discusión. Pode proceder da febre dourada de 1849, cando as minas de ouro atraeron decenas de milleiros de persoas de todo o país á rexión. Outra posibilidade é unha referencia á herba nativa do estado, que adquire unha cor dourada na estación seca. Comunmente, o alcume tamén é unha referencia ao seu clima, quente e solleiro durante a maior parte do ano. O nome do estado vén dunha novela (Las sergas de Espladián, As aventuras de Espladián) do século XVI, escrita polo español Garci Rodríguez de Montalvo, onde existía un paraíso chamado California.
Historia
250px|esquerda|miniatura|Un asentamento misioneiro [[España|español, en 1792.]] O primeiro europeo en explorar partes da costa californiana foi o portugués João Rodrigues Cabrilho, en 1542. A primeira persoa en explorar toda a costa do actual estado de California foi o inglés Francis Drake, en 1579. A mediados do século XVIII, algúns misioneiros españois instalaron pequenos asentamentos en enormes espazos de terra ao norte do actual estado mexicano de Baixa California. Cando México se tornou independente de España, en 1821, California pasou a facer parte do territorio mexicano, e os asentamentos españois foron disolvidos e abandonados.
En 1846, durante a Guerra Mexicano-Americana, fundouse a República Californiana, e creouse unha bandeira, a Bandeira do Oso que mostraba un oso dourado e unha estrela. A república chegou a un fin súbito cando o almirante John Sloat da mariña norteamericana entrou na baía de San Francisco, e reivindicou California para os Estados Unidos.
Despois do fin da guerra, California dividiuse entre os Estados Unidos e México. A porción mexicana, Baixa California, foi posteriormente dividida en dúas, Baixa California e Baixa California Sur. A porción adquirida polos estados Unidos, a Alta California, forma a actual California norteamericana. En 1848, California posuía unha poboación, a maioría hispana e amerindia, de aproximadamente 10.000 habitantes. Despois do descubrimento de ouro, porén, a poboación expandiuse, con persoas do resto do país indo ao estado na carreira do ouro de California. O 9 de setembro de 1850 declarouse oficialmente como o 31º estado americano.
Durante a Guerra Civil Americana, a maioría da poboación californiana (preto do 70%) apoiaba aos estados suristas, mentres que só o 30% apoiaba aos do norte. Mesmo así, California participou activamente na guerra, do lado dos estados do norte, e moitas tropas californianas loitaron do lado da Unión, contra as forzas da Confederación.
Unha conexión ferroviaria intercontinental entre a costa Pacífica e a costa atlántica, inaugurada en 1869, contribuíu ao crecemento de poboación de California, traendo persoas do resto do país, que descubriron que o estado estaba moi ben dotado para a práctica da agricultura en xeral.
Actualmente, California é a maior produtora de produtos agropecuario dos Estados Unidos. Descubriuse petróleo no estado no inicio do século XX, o que contribuíu aínda máis ao crecemento de poboación. Entre 1900 e 1965, a poboación medrou ata tal punto que o estado se tornou no máis populoso do país. De 1965 ao presente, esta poboación tamén se tornou unha das máis variadas do mundo. California é un estado de tendencias liberais, e un polo mundial de comercio, da industria cinematográfica e agropecuaria.
Xeografía
miniatura|Mapa do relevo de California, onde se aprecia claramente o val central. miniatura|Lago Bass, lago artificial en Serra Nevada. California limita co océano Pacífico ao oeste, Oregon ao norte, Arizona e Nevada ao leste e co estado mexicano de Baixa California ao sur. A xeografía é diversa, e inclúe un gran val central, altas montañas, desertos quentes e secos e diversas forestas. Cunha superficie de 410.000 km², California é o terceiro maior estado norteamericano. A maioría das grandes cidades californianas están localizadas ao longo do océano, onde o clima é lene e confortábel. Sacramento é unha excepción, pois está localizada no val central.
California está dividida en oito distintas rexións xeográficas:
Clima
270px|miniatura|Media de precipitacións no norte de California. miniatura|270px|Media de precipitacións no sur de California. Dada a súa grande extensión e a súa diversidade xeográfica, California posúe unha gran variedade de climas. Diferentes rexións posúen diferentes condicións climáticas, e isto varía de acordo coa latitude, distancia en relación ao océano, altitude e presenza de obstáculos xeográficos (como serras e cadeas de montañas). A maior parte posúe un clima temperado mediterráneo, con só dúas estacións ben definidas, invernos chuviosos e veráns secos, especialmente no sur e ao longo do litoral. A proximidade do Océano Pacífico determina veráns máis fríos e invernos máis quentes. As neboeiras son moi comúns nas áreas costeiras. O interior posúe veráns moi quentes e invernos fríos.
A temperatura media do norte e nas rexións de maior altitude é inferior a 0 °C. Ao longo do sur e do litoral, porén, é de máis de 11 °C. A temperatura máis baixa rexistrada é de -43 °C, o 20 de xaneiro de 1937. As mínimas varían entre -45 °C e 10 °C, e as máximas entre -40 °C e 18 °C.
A temperatura media no verán é de 25 °C. As menores temperaturas medias son rexistradas nas rexións de maior altitude, no nordeste e ao longo do litoral. Nestas rexións, a temperatura media é inferior a 20 °C. Estas rexións posúen mínimas que varían entre 6 °C e 18 °C, e máximas entre 20 °C e 34 °C. No leste e particularmente no sueste posúen altas temperaturas medias no verán, superiores a 33 °C. As mínimas poden chegar ata 2 °C, e as máximas poden superar facilmente os 50 °C nestas rexións semidesérticas. A temperatura máis alta rexistrada foi de 57 °C, no Val da Morte, o 10 de xullo de 1913.
As precipitacións caen case sempre en forma de choiva, maiores ao longo da rexión costeira do estado, principalmente no norte. Porén, Tamarack, en Serra Nevada, rexistra anualmente máis dun metro de precipitación de neve. As Cadeas Transversais, Peninsulares e a Serra Nevada impiden o fluxo de aire húmido ao interior do sueste de California, creando unha grande área de clima desértico, o Deserto de Mojave, onde está localizado o Val da Morte.
Política
miniatura|250px|Capitolio do Estado de California en [[Sacramento, Estados Unidos|Sacramento.]] 250px|dereita|miniatura|Mapa dos condados de California. California está constituída como unha república, co que posúe os tres principais poderes gobernamentais: o poder executivo, constituído polo Gobernador e outros oficiais electos; o poder lexislativo, constituído polo Senado e a Asemblea, e o poder xudicial, constituído pola Corte Suprema. O estado tamén permite a participación directa do electorado, a través de referendos e votacións, en decisións gobernamentais.
A actual constitución do Estado foi creada en 1879, aínda que a primeira xa fora adoptada en 1849. As emendas á constitución son propostas xeralmente polo poder lexislativo e, de ser o caso, precisan ser aprobadas por dous terzos dos membros. As emendas tamén se poden propor por medio de sinaturas, e dicir, directamente pola poboación e, neste caso, as sinaturas precisan conter cando o menos o 8% dos votos dos electores que elixiran ao Gobernador na última elección estatal. E finalmente, as novas emendas poden ser propostas a través de Convencións Constitucionais, que precisan ser aprobadas por dous terzos do poder lexislativo. Nos tres casos, se a emenda en cuestión é aprobada, precisa recibir a aprobación dos dous terzos da poboación californiana para entrar en vixencia.
A capital do Estado é a cidade de Sacramento. Ao longo da historia do estado, outras cidades que serviron por algún tempo como capital foron Monterey, entre 1775 a 1849; San Jose, entre 1849 e 1851; Vallejo; entre 1852 e 1853; Benicia, entre 1853 e 1854, e San Francisco, en 1862. A capital mudouse para Sacramento en 1852, con carácter temporal, cando a construción dun Centro de Goberno non puido ser completada a tempo en Vallejo. Fnalmente, Sacramento converteuse oficialmente na capital o 25 de febreiro de 1854, excepto por un curto período en 1862, cando unhas severas inundacións en Sacramento obrigaron a unha mudanza temporal para San Francisco.
O Poder executivo está centralizado no Gobernador e noutros oficiais constitucionais, que son elixidos pola poboación para mandatos de catro anos, e poden ser reelixidos unha vez. O Poder lexislativo constitúeno o Senado (formado por corenta senadores) e mais a Asemblea, esta con oitenta membros. Os senadores posúen mandatos de catro anos de duración e os membros da Asemblea de dous anos. A 29 de xaneiro de 2010, son 49 Demócratas, 29 Republicanos, un independente e unha cadeira vacante na Asemblea.
O actual gobernador é Arnold Schwarzenegger, que foi a segunda persoa en substituír un gobernador de estado norteamericano nunha elección de recall, isto é, unha elección onde os electores votan para destituír un gobernador en exercicio. Schwarzenegger substituíu a Gray Davis, que gobernou entre 1999 a 2003, retirado do seu oficio a través dos resultados desta elección estatal de recall en outubro de 2003.
O sistema xudicial está supervisado polas sete Casas de Xustiza da Corte Suprema de California. Alén diso, cada condado posúe súa propia Corte Suprema. Os xuíces do sistema son sempre nomeados polo gobernador para mandatos de doce anos de duración, mais eles precisan ser regulamente reconfirmados polo electorado. O sistema legal está explicitamente baseado no sistema legal inglés, mais posúe tamén algunhas características das leis civís españolas.
A nivel nacional, o estado de California está representado por dous senadores e 53 representantes. A pesar de ser un dos estados máis liberais dos Estados Unidos, e de que a poboación apoiou tradicionalmente máis ao Partido Demócrata, algunhas áreas do Estado son politicamente moi conservadoras e habitualmente apoian máis ao Partido Republicano, especialmente os condados de San Diego e Orange. O republicano George W. Bush perdeu en California nas eleccións nacionais de 2004, por 9%, co demócrata John Kerry, tal como nas eleccións de 2008, nas que o republicano John McCain perdeu fronte ao demócrata Barack Obama, desta vez por un 24%.
Un gran problema do estado é a débeda do Goberno Estatal. California gasta máis anualmente do que recibe do goberno ou de impostos estatais. Con isto, a débeda interna estatal continúa a medrar, e actualmente, está na orde das decenas de miles de millóns de dólares.
Subdivisións e orzamento
California está dividida nun total de 58 condados. O maior deles é o condado dos Ánxeles, o máis populoso de tódolos Estados Unidos de América, que posúe aproximadamente 10,5 millóns de habitantes, o que supón aproximadamente un terzo da poboación do estado. A maior parte dos condados está administrada por un Consello de cinco membros supervisores e outros oficiais electos pola poboación do condado. Os impostos representan o 60% do orzamento, o resto provén de fondos fornecidos polo goberno americano.
Economía
miniatura|O letreiro de [[Hollywood, símbolo da importante industria do entretemento californiana.]] California é responsable aproximadamente do 14% do produto interior bruto dos Estados Unidos. O PIB foi de 1.400 millóns de dólares en 2004, o maior do país. A renda per cápita é de 33.415 dólares (dato de 2003), a número 12 do país. O índice de desemprego do estado en 2002 era de 6,7%.
O sector primario representa o 2% do PIB de California. A agricultura e a gandaría representan xuntas o 1,95% do PIB, e empregan a preto de 750 000 persoas. O valor total dos produtos producidos por estes dous sectores é o maior de tódolos Estados Unidos. O estado posúe unhas 89 000 facendas, e moitas delas dependen do rego artificial para o cultivo de plantacións. California é o líder nacional na produción de leite, carne de vacún, tomates, amorodos, melóns, pexegos e sandías, e produce a maior parte dos kiwis americanos. Alén diso, California é o segundo maior produtor de laranxas dos Estados Unidos, só por detrás de Florida. A pesca e a industria madeireira responden xuntas por 0,05% do PIB e empregan preto de 5.000 persoas.
O sector secundario representa o 18% do PIB. A industria manufactureira representa o 14%, e emprega preto de 2,1 millóns de persoas. O valor total dos produtos industrializados é o maior de todos os Estados Unidos, de 211.000 millóns de dólares en 2000. Os principais produtos industrializados fabricados son computadoras, alimentos industrializados, equipamentos de transporte, maquinaria e produtos químicos. A industria da computación e da electrónica en California, unha industria de alta tecnoloxía, é a maior de todo o país, sendo o valor total dos produtos producidos por este sector de case 52.000 millóns de dólares, maior que o valor total de tódolos produtos industrializados de corenta estados americanos. O 40% da electricidade consumida no estado é xerada en hidroeléctricas, o 30% en reactores nucleares e o 25% en centrais de gas natural. California é tamén líder nacional na xeración de electricidade usando fontes renovables de enerxía. Ningún estado produce máis electricidade a través do uso da enerxía eólica e solar, ademais das nomeadas hidroeléctricas. Porén, o crecemento da cantidade de electricidade producida no estado non acompañou, nos últimos anos, o inmenso crecemento de poboación, xerando varios cortes de enerxía. A industria de construción representa o 3,6% do PIB, e emprega a case 915 000. A minería representa case o 0,4% do PIB, e emprega a case 42 000. Os principais recursos naturais extraídos no estado son petróleo, gas natural, ouro e tungsteno.
O sector terciario representa o 80% do PIB. Os servizos persoais, comerciais e comunitarios son responsables do 23% do PIB, e preto de 6,3 millóns de persoas traballan neste sector. Empresas financeiras son responsables do 22% do PIB, traballando 1,48 millóns de persoas neste sector. O comercio emprega a 3,8 millóns de persoas e produce o 16% do PIB. Os servizos gobernamentais empregan a case 2,4 millóns de persoas e producen case o 11% do PIB. Os transportes e telecomunicacións empregan a 818.000 persoas e producen preto do 8% do PIB.
Demografía
A poboación de California é de 33 871 648 habitantes, segundo o censo nacional de 2000. O crecemento entre 1990 e 2000 foi do 14%. A estimación oficial para a poboación en 2003 foi de 35 484 453 habitantes. California é o estado máis habitado dos estados Unidos, e concentra ela soa ao 12% da poboación norteamericana. Da poboación de California, 9 400 000 (o 26,5% da poboación do estado) naceron fóra do país e estimase que 2 209 000 deles son inmigrantes ilegais, que representan o 6,2 % da poboación do estado.
Etnias e sexo
Da poboación californiana:
Relixión
dereita|miniatura|[[San Francisco.]] As afiliacións relixiosas da poboación californiana son as seguintes:
Principais cidades
dereita|miniatura|[[Sacramento, Estados Unidos|Sacramento.]] California é un estado altamente urbanizado. As súas catro maiores rexións urbanas son Os Ánxeles, San Diego, San Jose e San Francisco, todas entre as 20 maiores cidades dos Estados Unidos. O 97% da poboación vive en rexións metropolitanas, e o 93% da poboación viven en áreas urbanas. O estado posúe varias grandes cidades, moitas delas foran parte dalgunha das seguintes rexións metropolitanas:
A Enfesta, Anos, Cabana de Bergantiños
A Enfesta é un lugar da parroquia de Anos no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 8 habitantes (6 homes e 2 mulleres).
California
Educación
O sistema educativo está amparado por unha emenda constitucional que fai que o 40% da renda anual do goberno se gaste en educación.
A Enfesta, Anos, Cabana de Bergantiños
Etimoloxía
O topónimo Enfesta é un orónimo que indica un terreo irregular con bastante pendente.
California
Escolas
miniatura|esquerda|220px|[[Universidade de California, edificio principal no campus dos Ánxeles.]] As primeiras escolas públicas foron inauguradas en San Francisco, en 1850. Dous anos despois, California ordenou que todos os condados e as cidades con máis de 5 mil habitantes fixesen o mesmo, e pasou a fornecer fondos a estes condados e cidades. Actualmente, as regras e normas dítaos o Consello de Educación de California, que está composto por 11 membros escollidos polo gobernador, e aprobados polo Senado do estado. Cada cidade posúe a responsabilidade de administrar o seu propio sistema escolar público. En cidades con menos de 10 mil habitantes e en rexións máis illadas, son os condados os que asumen a responsabilidade de administrar o sistema escolar da rexión. Estes sistemas escolares son financiados a través de impostos municipais e de fondos fornecidos polo goberno estatal.
As escolas do ensino primario (6 - 12 anos) posúen calidades diferentes, dependendo basicamente dos impostos recadados na rexión onde a escola está instalada e do tamaño da administración local. Nalgunhas rexións, os custos administrativos drenan boa parte das fondos destinados ás escolas locais. Nas rexións pobres, a taxa de analfabetismo chega ao 30% ou máis. Unha cousa que todas as escolas posúen en común é que o ensino sobre a historia de California é obrigatorio para todos os estudantes da cuarta serie. Todos os cativos con máis de 6 anos de idade teñen que ir á escola, polo menos ata a graduación na décima segunda ou na décima terceira serie (varía segundo a cidade), ou ata cumprir 18 anos.
Universidades
dereita|miniatura|Universidade Stanford. Unha das principais universidades é a Universidade de California, que posúe dez campus, e emprega máis Premios Nobel que calquera outra institución de ensino superior do mundo, e é considerada unha das mellores institucións de ensino superior público do país. Oito campus primarios están localizados en Berkeley, Os Ánxeles, Davis, Santa Cruz, Santa Bárbara, Irvine, Riverside e San Diego. Un noveno campus, localizado en San Francisco, ensina só ciencias, e un décimo campus, en Merced, ensina só lei e dereito.
Con máis de 400 000 estudantes, a Universidade do estado de California é a maior universidade dos Estados Unidos. As facultades comunitarias proporcionan educación vocacional, así como programas de educación continuada (educación para adultos). Cerca de 109 facultades espalladas en 72 distritos diferentes atenden a preto de 2,9 millóns de estudantes. Algunhas institucións privadas de educación superior, internacionalmente recoñecidas, están tamén localizadas no estado. Entre elas, están a Universidade Stanford, Universidade do Sur de California e o Instituto Tecnolóxico de California (ou simplemente Caltech).