cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barakaldo
Organización territorial
Administrativamente, a cidade divídese en nove distritos
Liberalismo
Temas principais
Aínda que todas as doutrinas liberais posúen unha herdanza común, os estudosos asumen con frecuencia que esas doutrinas conteñen "correntes de pensamento separadas e a miúdo contraditorias". Os obxectivos dos teóricos e filósofos liberais diferiron en distintas épocas, culturas e continentes. A diversidade do liberalismo pode deducirse dos numerosos cualificativos que os pensadores e movementos liberais atribuíron ao termo "liberalismo", como clásico, igualitario, económico, social, estado de benestar, ética, humanista, deontolóxica, perfeccionista, democrática, e Institucional, por nomear algúns. A pesar destas variacións, o pensamento liberal presenta algunhas concepcións definidas e fundamentais.
Barakaldo
Cultura
Barakaldo é zona de paso do Camiño de Santiago da Costa. Entra no municipio polo "Ponte do Diaño" desde o barrio de Castrejana de Bilbao, pasando pola Ermida de Santa Águeda, a veiga de Ibarreta-Zuloko (Actual MegaPark), a Igrexa do barrio de San Vicente e de aí continúa cara a Sestao polo camiño de Beurko Vello.
Expresionismo
miniatura|Rehe im Walde by [[Franz Marc]] miniatura|" A ponte Elbe I" por [[Rolf Nesch]]dereita|miniatura|"Vista de Toledo" por [[O Greco, 1595/1610 .]] O expresionismo é un movemento artístico xurdido en Alemaña a principios do século XX, en concordancia co fauvismo francés. Recibiu o seu nome en 1911 con ocasión da exposición da Secesión berlinesa, en que se expuxeron os cadros fauvistas de Matisse e os seus compañeiros franceses, amais dalgunhas das obras precubistas de Pablo Picasso. En 1914 foron tamén etiquetados como expresionistas o grupo dos pintores alemáns en Dresde e Berlín a partir de 1911; e Der Blaue Reiter (O Xinete Azul), formado en 1912 en Múnic, ó redor dun almanaque, dirixido por Kandinsky e Marc.
Barakaldo
Deportes
Barakaldo conta cun equipo de fútbol en Segunda División B, o Barakaldo CF. Tamén conta cun equipo de balonmán en División de Honor B, o Barakaldo OPV.
Expresionismo
O expresionismo enténdese como unha acentuación ou deformación da realidade para conseguir expresar adecuadamente os valores que se pretenden poñer en evidencia, e manifestouse como unha reacción parcial ó impresionismo.
Barakaldo
Deportes
Barakaldo, posúe dous polideportivos, Gorostiza e Lasesarre respectivamente. O primeiro está situado na estrada dirección ao Regato. Ten pista polideportiva, piscinas interiores e exteriores, pistas de tenis, frontón...
Expresionismo
Die Brücke (A Ponte)
Os seus fundadores foron Ernst Ludwig Kirchner, Bleye, Heckel e Schmidt-Rottluff, todos eles estudantes de arquitectura, ós que se uniron máis adiante Nolde e Pechstein en 1906 e Otto Müller en 1910. O fauvista Van Dongen tamén se uniu a eles e fixo de intermediario cos seus compañeiros franceses.
Barakaldo
Deportes
O Polideportivo de Lasesarre atópase na parte baixa de Barakaldo próximo ao Galindo e ás vías de tren de proximidade. Posúe piscinas cubertas climatizadas, canchas de tenis, baloncesto, campo de fútbol de herba artificial, pistas de padel e un estadio multiusos.
Turismo
Barakaldo conta cunha oficina de turismo no Bilbao Exhibition Centre (BEC). Tamén polas rúas hai repartidos mapas e carteis cos edificios máis singulares. Nestes hai un número de teléfono para dar información sobre o monumento elixido.
Expresionismo
Die Brücke (A Ponte)
Emil Nolde, inda que se saíse do grupo en 1911, tamén a foi a considerado como un dos máximos representantes. Influído polo belga Ensor e por Van Gogh, sentiuse fortemente atraído polo primitivismo negro e polo mito do salvaxe. A súa busca do paraíso centrouse máis na concreción do primordial que en actitudes escapistas, plasmando o seu sentimento tráxico da natureza e a súa inspiración, de carácter psicolóxico e instintivo, elementos que fixeron del un pintor expresionista por excelencia. Cara a 1909, e tras unha grave enfermidade, empezou a pintar cadros de tema relixioso, nos que expresou a súa inspiración mística.
En 1913, produciuse a disolución do grupo, consecuencia das claras diferenzas dos seus compoñentes e do establecemento dun mercado para todos eles que complicaba as esixencias dunha fronte común
Barakaldo
Infraestruturas
miniatura|Ponte Rontegi, en Barakaldo ([[N-637)]] Barakaldo é un municipio excelentemente conectado a unha tupida rede de transporte público.
Expresionismo
Der Blaue Reiter (O Xinete Azul)
A diferenza da Ponte, os artistas do Xinete Azul, sentían a necesidade de modular unha linguaxe máis controlada para emitir as súas mensaxes. Publicaron libros e organizaron exposicións. Desenvolveron unha arte espiritual, na cal reduciron o naturalismo ata chegar á abstracción. Certas actitudes aproxímanos ós expresionistas de A Ponte pero tendían máis a unha purificación dos instintos e o que querían era captar a esencia espiritual da realidade; neste sentido as súas actitudes eran máis refinadas e especulativas. Os seus máximos representantes foron Wassily Kandinsky e Franz Marc, os seus fundadores; o resto do grupo o compoñen August Macke, Javlensky e Paul Klee.
Barakaldo
Estradas
Por Barakaldo discorre un tramo da autoestrada A-8 e das estrada nacionais N-634 e N-637.
Expresionismo
Der Blaue Reiter (O Xinete Azul)
A poética de kandinsky definiuse como un expresionismo lírico, no cal a evasión non se encamiñaba cara ó mundo salvaxe senón cara ó espiritual da natureza e ó mundo interior. Para Kandinsky, o camiño da pintura debía ser dende a pesada realidade material ata a abstracción da visión pura, coa cor como medio, por iso desenvolveu toda unha complexa teoría da cor. N'A Pintura como arte pura, libro de 1913, sostén que a pintura é xa un ente separado, un mundo en si mesmo, unha nova forma do ser, que actúa sobre o espectador a través da vista e que provoca profundas experiencias espirituais. Anos antes, en 1910, Kandinsky realizara as primeiras acuarelas abstractas.
Barakaldo
Tren
En Barakaldo hai servizos de proximidades de dúas operadoras: Renfe Operadora e Feve.
Expresionismo
Der Blaue Reiter (O Xinete Azul)
Para Klee, o artista debía integrarse nas forzas da natureza e actuar como medium, de maneira que as súas creacións chegasen a ser aceptadas do mesmo modo que se aceptan os fenómenos da natureza. A diferenza de Kandinsky, Klee estaba convencido de que a arte pode captar o sentido creativo da natureza e, polo tanto, rexeitaba a abstracción absoluta. Formalmente, Klee deixouse influír ó principio, ó igual que Macke, polo cubismo de Delaunay e a súa lei óptica dos contrastes simultáneos, ó mesmo tempo que foi o primeiro artista que penetrou nos dominios do inconsciente que Freud e Jung estaban comezando a estudar.
Barakaldo
Tren
Renfe Proximidades Bilbao ten estas paradas:
Expresionismo
Der Blaue Reiter (O Xinete Azul)
Tras a disolución do grupo, en 1919, Walter Gropius funda a Bauhaus en Weimar, escola de deseño e arquitectura, cuxos profesores foron os máis famosos mestres do expresionismo construtivo, nela impartiron clases homes como Feininger, Klee ou Kandinsky.
Barakaldo
Tren
Estas estacións están situadas na zona baixa do municipio paralelas ao río Nervión e teñen a súa orixe en 1888 cando se inaugurou a primeira fase da liña coñecida como BPT (Bilbao-Portugalete-Triano), desde que se regularizaron os servizos de trens de proximidade as dúas pertenceron ás liñas 20px (desde 2000: Bilbao-Abando / Santurtzi) e 20px (desde 2000: Bilbao-Abando / Muskiz), sendo a duración do desprazamento a Bilbao-Abando de aproximadamente 14 minutos desde a estación de Barakaldo.
Expresionismo
Der Blaue Reiter (O Xinete Azul)
Finalizada a primeira guerra mundial en Alemaña, desenvólvese o Realismo Expresionista, movemento en que os artistas se separan da abstracción, reflexionando sobre a arte figurativa e rexeitando toda actividade que non atenda ós problemas da urxente realidade da posguerra. Encarnan este grupo Otto Dix, George Grosz, Max Beckmann e o escultor Barlach.
O expresionismo no cine
Coa aparición da película O gabinete do doutor Caligari, Robert Wiene abre o expresionismo ó cine en 1919. Neste medio chégase ó simbolismo a través dos decorados, as luces, o vestiario e a interpretación dos personaxes, todo iso encamiñado á distorsión. Nun principio, o cine mudo alemán estivo plenamente vinculado ó expresionismo con directores como Fritz Lang, F. W. Murnau, Paul Leni e Paul Wegener, entre outros. Algunhas das obras máis representativas deste período foron: Nosferatu, Metropolis, As tres luces, A última gargallada, e Das Testament des Dr. Mabuse. A desmesura ía asociada a un tipo de cine de terror e fantástico, o que condicionou o seu desenvolvemento. Non obstante na cinematografía máis moderna, os seus representantes máis significativos como Orson Welles e Andrzej Wajda incorporaron unha estética moito máis madura e afastada do exceso de teatralismo.
O expresionismo no teatro
A influencia do cine no teatro expresionista evidenciouse dende os primeiros momentos, utilizando tamén o decorado e a vestimenta dos actores como instrumentos ó servizo de obras dramáticas superadoras do conformismo das representacións teatrais convencionais. O autor, o actor e o público deben de compartir a visión interior do primeiro, chegando a un ton místico que acentúa a mímica. O seu representante máis destacado aparece despois da primeira guerra mundial: Ernst Toler. Con posterioridade veríanse influídos por este movemento autores como Bertold Brecht.
A música expresionista
O Xinete Azul no seu primeiro número publicou a obra de tres compositores: Arnold Schönberg, Alban Berg e Anton von Webern. Na traxectoria destes músicos encontramos a presenza plenamente expresionista na ópera de Lulú de Berg e nos dramas Die Erwartung e Die Glücklihe Hand.
Barakaldo
Tren
Pola súa banda Feve conta coas seguintes paradas:
Liberalismo
Temas principais
O filósofo político John Gray identificou as correntes comúns do pensamento liberal como individualista, igualitarista, meliorista e universalista. O elemento individualista defende a primacía ética do ser humano fronte ás presións do colectivismo social; o elemento igualitario asigna o mesmo valor e status moral a todos os individuos; o elemento meliorista afirma que as xeracións sucesivas poden mellorar os seus acordos sociopolíticos, e o elemento universalista afirma a unidade moral da especie humana e marxina as diferenzas culturais locais. O elemento meliorista foi obxecto de moita controversia, defendido por pensadores como Immanuel Kant, que cría no progreso humano, mentres que sufría as críticas de pensadores como Jean-Jacques Rousseau, que en cambio cría que os intentos humanos de mellorar a través da cooperación social fracasarían
A tradición filosófica liberal buscou validación e xustificación a través de diversos proxectos intelectuais. Os supostos morais e políticos do liberalismo baseáronse en tradicións como os dereitos naturais e o teoría utilitarista, aínda que ás veces os liberais mesmo solicitan o apoio de círculos científicos e relixiosos. A través de todas estas vertentes e tradicións, os estudosos identificaron as seguintes grandes facetas comúns do pensamento liberal:
Correntes
Existen diversas correntes dentro do pensamento liberal que se diferencian especialmente polos seus fundamentos filosóficos, polos límites e funcións que se asignan ao Estado e pola área á que se aplica o principio de liberdade (economía, institucións políticas, sociedade). O liberalismo coñeceu unha fonda fractura a finais do século XIX, data na que se comezou a distinguir, sobre todo en Gran Bretaña, o liberalismo clásico do novo liberalismo, tamén coñecido como liberalismo social, que propugna unha regulamentación social, e a intervención parcial do Estado na economía para garantir unha economía social de mercado completa e verdadeiramente libre, que impida a formación de monopolios. Amais destas dúas correntes, existen outras como o libertarismo (minarquismo, agorismo e anarcocapitalismo). Desde o punto de vista da teoría económica, distínguese aescola neoclásica que acepta unha certa regulación autoritaria dos mercados ou pola contra as escolas que lle dan máis confianza aos mercados, como a escola austríaca moderna, ou a escola da elección pública que estuda a instrumentalización masiva do poder público polos grupos de presión, os medios de comunicación ou os electores.
Historia
upright=1.0|miniatura|upright|[[Adam Smith, un dos principais economistas liberais]] A historia do liberalismo abrangue a maior parte dos últimos catro séculos, comezando na guerra civil inglesa e continúa tralo fin da guerra fría. O liberalismo comezou como unha doutrina principal e esforzo intelectual en resposta ás guerras relixiosas, aínda que o contexto histórico para a ascensión do liberalismo se remonta á Idade Media. A primeira encarnación notable da axitación liberal chegou coa Revolución Americana, e o liberalismo plenamente estoupou como un movemento global contra a vella orde durante a Revolución Francesa, que marcou o ritmo para o futuro desenvolvemento da historia humana.
Os liberais clásicos, que en xeral destacaron a importancia do libre mercado e as liberdades civís, dominaron a historia liberal no século trala Revolución Francesa. O inicio da primeira guerra mundial e a Gran Depresión; non obstante, aceleraron a tendencia iniciada no final do século XIX en Gran Bretaña para un novo liberalismo que deu máis énfase a un maior papel para que o Estado mellorase as condicións sociais devastadoras. No inicio do século XXI, as democracias liberais e as súas características fundamentais dos dereitos civís, liberdades individuais, sociedades pluralistas e o estado do benestar prevaleceran na maioría das rexións do mundo. O liberalismo defendía a descentralización política.
Impacto e influencia
Os elementos fundamentais da sociedade contemporánea ten raíces liberais. As primeiras vagas do liberalismo popularizaron o individualismo económico, ao mesmo tempo en que expandían os gobernos constitucionais e a autoridade parlamentaria. Un dos maiores triunfos liberais envolveu a substitución da natureza caprichosa dos gobernos monárquicos e absolutistas por un proceso de toma de decisión codificado en leis escritas. Os liberais procuraron e estableceron de feito unha orde constitucional que valoraba as liberdades individuais, como a liberdade de expresión e a de asociación, un poder xudicial independente e o xuízo por un xurado público, alén da abolición dos privilexios aristocráticos.
Estas mudanzas radicais na autoridade política marcaron a transición do absolutismo para a orde constitucional. A expansión e promoción dos mercados libres foi outra gran conquista liberal. Antes que puidesen establecer novas estruturas de mercado, en cambio, os liberais tiveron que destruír as antigas estruturas económicas do mundo. Nese sentido, os liberais acabaron coas políticas mercantilistas, monopolios reais e diversas outras restricións sobre as actividades económicas. Tamén tentaron abolir as barreiras internas ao comercio, eliminando as tarifas locais e as prohibicións sobre a venda de terras.
As vagas posteriores do pensamento e da loita liberal foron fortemente influenciadas pola necesidade de expandir os dereitos civís. Nas décadas de 1960 e 1970, a causa da segunda vaga do feminismo nos Estados Unidos desenvolveuse en gran parte por organizacións feministas liberais como a Organización Nacional das Mulleres. Alén de defender a igualdade de xénero, os liberais tamén defendían a igualdade racial a fin de promover os dereitos civís, sendo que o movemento dos dereitos civís no século XX alcanzou varios deses obxectivos. Entre os varios movementos rexionais e nacionais, o movemento dos dereitos civís dos negros nos Estados Unidos durante a década de 1960 realzou fortemente a cruzada liberal polos dereitos iguais. Describindo os esforzos políticos do período, algúns historiadores teñen afirmado que "a campaña polo dereito a votar marcou ... a converxencia de dúas forzas políticas no seu cénit: a campaña negra pola igualdade e o movemento pola reforma liberal", comentando sobre como "a loita para garantir o voto aos negros coincidiu coa chamada liberal pola maior acción federal para protexer os dereitos de todos os cidadáns ". O proxecto da Gran Sociedade lanzado polo presidente dos Estados Unidos Lyndon B. Johnson prevía a creación do Medicare e do Medicaid, o establecemento do Programa Head Start e o Job Corps, como parte da política contra a pobreza, unha serie de eventos rápidos que algúns historiadores chamaron a Hora Liberal.
Outra importante conquista liberal inclúe a ascensión do internacionalismo liberal, que é considerado o responsábel do establecemento de organizacións globais, como a Liga das Nacións e, trala segunda guerra mundial, as Nacións Unidas. A idea de exportar o liberalismo para o mundo enteiro e construír unha orde internacionalista harmoniosa e liberal dominou o pensamento dos liberais desde o século XVIII. "Todos os lugares en que o liberalismo floreceu internamente, este ten sido acompañado por visións de internacionalismo liberal", escribiu un historiador Mais a resistencia ao internacionalismo liberal foi profunda e amarga, con críticos argumentando que a crecente interdependencia mundial podería resultar na perda da soberanía nacional e que as democracias representaban unha orde corrupta incapaz de alcanzar un bo goberno doméstica ou global.
Críticas
miniatura|Execución de [[José María de Torrijos y Uriarte|Torrijos e os seus homes en 1831. O rei español Fernando VII tomou medidas represivas contra as forzas liberais no seu país]] miniatura|upright|En 2014, o escritor saudita e creador da web Free Saudi Liberals, [[Raif Badawi, foi condenado a 10 anos de prisión e 1000 lategazos por "insultar o islam"]] O liberalismo atraeu críticas e apoios na súa historia de diversos grupos ideolóxicos. O menos amigábel aos obxectivos do liberalismo foi o conservadorismo. Edmund Burke, considerado por algúns como o primeiro gran propoñente do pensamento conservador moderno, ofreceu unha crítica violenta da Revolución Francesa atacando as pretensións liberais ao poder da racionalidade e á igualdade natural de todos os seres humanos.
Barakaldo
Tren
Estes apeadoiros, cuxo traxecto a Bilbao-Concordia dura uns 10 minutos, pertencen á Liña B-1 (Bilbao-Concordia / Balmaseda) e dan servizo aos barrios de Santa Águeda e Zubileta (aínda que oficialmente están situadas no barrio de Castrejana en Bilbao). Cabe destacar que a maior utilización destas concéntrase na festividade de Santa Águeda dado que esa parada é o transporte público máis próximo para ascender á Ermida de Santa Águeda. Desde o ano 1902 ata os anos 70 o tramo final da liña do Ferrocarril de La Robla terminaba na estación barakaldesa de Lutxana pero quedou suprimida, centralizando todos os servizos de viaxeiros en Bilbao (utilizando para iso as vías do ferrocarril Santander-Bilbao) e quedándose o tramo que ía a Lutxana só para mercancías, sobre todo da empresa AHV e as súas herdeiras como ArcelorMittal Sestao.
Para outros destinos que non están atendidos polas liñas que pasan pola localidade hai que ir ás estacións bilbaínas de: Abando, Zazpi Kaleak, Zorroza (FEVE) ou Atxuri situadas, no peor dos casos, a 12 quilómetros de Barakaldo.
MetroBilbao
150px|miniatura|[[Estación de Bagatza do MetroBilbao.]] Barakaldo está comunicado con outras localidades do Gran Bilbao a través da Liña 2 de MetroBilbao. Ten 4 paradas: Bagatza, Barakaldo, Ansio e Gurutzeta/Cruces. Iso permite un desprazamento a Bilbao duns 20 minutos de duración entre o centro das cidades (desde parada  Barakaldo ata parada  Abando).
Autobús
Barakaldo está comunicado con outras localidades do Gran Bilbao a través de diversas liñas de BizkaiBus:
246px|miniatura|dereita|O bote chegando á parada de Barakaldo.
Gasolino
Barakaldo está comunicado con Erandio a través do bote que atravesa o río Nervión. Este transporte privado está en declive (posible desaparición) por mor da incorporación do Metro Bilbao en Barakaldo, que curiosamente tarda máis en facer este percorrido e no que hai que facer transbordo en Bilbao.
Tranvía
Ademais actualmente atópase en fase de estudo unha liña de tranvía que percorra o municipio. Nun principio foi o propio concello quen propuxo un posible proxecto que logo non foi a máis. Nestes momentos, é unha iniciativa popular quen presentou un novo proxecto á cidadanía e aos seus representantes no concello.
Festas locais
As festas do municipio celébranse a semana do 16 de xullo en honor á Virxe do Carme.
Liberalismo
Críticas
Existe certa confusión sobre a relación entre o liberalismo social e socialismo, a pesar do feito de que moitas variantes do socialismo se distinguen marcadamente do liberalismo debido ao feito de se opor ao capitalismo, a xerarquía e a propiedade privada. O socialismo formou parte dun grupo de ideoloxías diverxentes ao liberalismo no século XIX, así como o socialismo cristián, o comunismo (cos escritos de Karl Marx) e o anarquismo (cos escritos de Mikhail Bakunin), os dous últimos influenciados pola comuna de París. Esas ideoloxías –así como o liberalismo e o conservadorismo– foron divididos en varios movementos maiores e menores nas décadas seguintes. Marx rexeitou os aspectos fundamentais da teoría liberal, na esperanza de destruír o Estado e a distinción liberal entre a sociedade e o individuo xuntando os dous nun traballo colectivo proxectado para derrubar a orde capitalista en desenvolvemento do século XIX. Hoxe, os partidos e as ideas socialistas continúan a ser unha forza política con diferentes graos de poder e influencia en todos os continentes, liderando os gobernos nacionais en moitos países.
Vladimir Lenin alega que –ao contrario do marxismo– a ciencia liberal defende a escravitude do salario. En cambio, algúns defensores do liberalismo, como George Henry Evans, Silvio Gesell e Thomas Paine, son críticos da escravitude do salario. unha das críticas mais abertas do liberalismo foi da Igrexa Católica, que resultou en longas loitas de poder entre os gobernos nacionais e a Igrexa. Na mesma liña, os conservadores tamén atacaron o que eles perciben como a busca liberal imprudente de progreso e ganancias materiais, argumentando que tales preocupacións prexudican os valores sociais tradicionais enraizados na comunidade e a continuidade dos mesmos. En cambio, algunhas variacións de conservadorismo, como conservadorismo liberal, expón algunhas das mesmas ideas e principios defendidos polo liberalismo clásico, incluíndo "goberno pequeno e capitalismo próspero".
A socialdemocracia, ideoloxía que defende a modificación progresiva do capitalismo, xurdiu no século XX e foi influenciada polo socialismo. En cambio, ao contrario do socialismo, non é colectivista nin anticapitalista. Definido de forma xeral como un proxecto que busca corrixir, por medio do reformismo gobernamental, o que considera como os defectos intrínsecos do capitalismo, reducindo as desigualdades, a socialdemocracia tampouco estaba contra o estado. Varios comentaristas observaron fortes semellanzas entre o liberalismo social e a socialdemocracia, cun científico político que até mesmo chamou o liberalismo americano de bootleg social democracy debido á ausencia dunha tradición socialdemócrata significativa nos Estados Unidos que os liberais tentaron corrixir. Outro movemento asociado á democracia moderna, a democracia cristiá, espera espallar as ideas sociais católicas e gañou un gran número de seguidores nalgúns países europeos. As primeiras raíces da democracia cristiá desenvolvéronse como unha reacción contra a industrialización e a urbanización asociada co liberalismo laisez-faire do século XIX. A pesar desas complexas relacións, algúns estudosos argumentaron que o liberalismo realmente "rexeita o pensamento ideolóxico" en conxunto, en gran parte porque tal pensamento podería levar a expectativas irrealistas para a sociedade humana.
Os fascistas acusan o liberalismo de materialismo e unha falta de valores espirituais. En particular, o fascismo opónse ao liberalismo polo seu materialismo, racionalismo, individualismo e utilitarismo. Os fascistas cren que a énfase liberal na liberdade individual produce división nacional, mais moitos fascistas concordan cos liberais no seu apoio aos dereitos á propiedade privada e á economía de mercado.
Algúns estudosos eloxiaron a influencia do internacionalismo liberal, alegando que o aumento da globalización "constitúe un triunfo da visión liberal que apareceu por primeira vez no século XVIII" ao mesmo tempo que escriben que o liberalismo é "a única visión ampla e esperanzada dos asuntos mundiais".
Satyajit Ray
Satyajit Ray (bengalí সত্যজিত রায় ou সত্যজিৎ রায় ), nado en Calcuta o 2 de maio de 1921 e finado na mesma cidade o 23 de abril de 1992, foi un director de cine indio, así mesmo tamén desenpeñou a función de ilustrador, editor, escritor, deseñador gráfico e crítico de cine.
É recoñecido como un dos grandes creadores de cine do século XX. Ray dirixiu 36 filmes, incluíndo longametraxes, documentais e curtametraxes. Tamén foi escritor de ficción, editor, ilustrador, calígrafo, compositor, deseñador gráfico e crítico de cinema. Escribiu varios relatos e novelas, principalmente para nenos e adolescentes. O detective Feluda e o Professor Shonku, científico nas súas historias de ficción científica, son personaxes populares creados por el.
Infancia
miniatura|esquerda|Satyajit Ray de neno|220px A liña xenealóxica de Satyajit Ray pode seguirse durante polo menos dez xeracións. O seu avó, Upendrakishore Raychowdhury, foi ilustrador, escritor, editor, filósofo, astrónomo afeccionado e tamén líder do Brahmo Samaj, movemento social e relixioso da Bengala do século XIX. Sukumar Ray, fillo de Upendrakishore, foi un escritor bengalí de literatura infantil e pioneiro do verso absurdo, ademais de ilustrador e crítico. Satyajit naceu de Sukumar e Suprabha Ray en Calcuta, mais Sukumar faleceu cando o neno apenas tiña tres anos de idade e a familia tivo que sobrevivir grazas aos precarios ingresos de Suprabha. Ray estudou economía no Presidency College de Calcuta, aínda que sempre amosara interese polas belas artes. En 1940 a súa nai insistiu en que fose estudar á Universidade Visva-Bharati de Santiniketan, fundada por Rabindranath Tagore e, aínda que Ray se amosou reticente debido ao seu amor por Calcula e á mala impresión que tiña da vida intelectual en Santiniketan, a persuasión da súa nai e o seu respecto por Tagore acabaron por convencelo. Alí, Ray comezou a apreciar a arte oriental. Máis adiante admitiu canto aprendera dos coñecidos pintores Nandalal Bose e Benode Behari Mukherjee, sobre os que chegou a producir un filme documental, The Inner Eye. Polas súas visitas a Ajantā, Ellora e Elephanta, Ray desenvolveu a súa admiración pola arte hindú.
Comezos
A determinación de converterse en cineasta tomouna en 1950 durante unha estancia de tres meses en Londres durante os que traballou na oficina principal de D. J. Keymer, e nos que visionou 99 películas unha delas, Ladrón de bicicletas, obra clave do neorrealismo italiano do director italiano Vittorio De Sica.
Como cineasta
Pese ao carácter humanista universal dos traballos de Ray, a realidade socioeconómica de Bengala márcao profundamente. A vida das diversas clases sociais de Bengala, o conflito dos novos e antigos valores e os efectos das cambiantes condicións económicas e políticas da India son temas recorrentes na súa obra.
Cambios de rumbo e anos finais
Ray dende 1965 dirixiu filmes de detectives, de ficción científica e dramas históricos. A esta variedade de temas uniuse unha considerábel experimentación formal. Manifestou así, en paralelo, os cambios de rumbo na vida da India contemporánea. Considérase que o seu mellor filme deste período é Nayak (1966), onde narrou como un coñecido actor falaba nun tren cunha xornalista durante vinte e catro horas seguidas. Traballou de novo con Sharmila Tagore e tivo éxito no festival de Berlín, mais non comercial.
En 1967, escribiu o guión do filme The Alien, baseado nol relato Bankubabur Bandhu, que escribira en 1962 para a revista Sandesh, da súa propia familia. Finalmente o proxecto tratou de producilo Columbia Pictures con Peter Sellers e Marlon Brando; Ray non foi pagado por el. Logo, Ray proxectou outros filmes que tampouco levou a cabo, como adaptacións do relato épico Mahābhārata, e da novela de E. M. Forster, A Passage to India. Non obstante, en 1969 realizou o seu filme máis comercial, mais tamén con dificultades financeiras. Estaba baseado nun relato para nenos escrito polo seu avó, Goopy Gyne Bagha Byne, e era un filme musical e de fantasía.
Posteriormente, levou ao cinema unha novela no poeta e narrador Sunil Gangopadhyay, Aranyer Din Ratri, en que un mozo da cidade vai ao bosque de vacacións. Sobre o filme dixo Robin Wood, "unha simple secuencia [do filme]... ofrecería material para un curto ensaio".
Se con Aranyer, Ray se dirixía á vida bengalí do seu tempo, completou o seu relato na Triloxía de Calcuta, formada por Pratidwandi (1970), Seemabaddha (1971) e Jana Aranya (1975); os tres filmes foron concibidos separadamente, mais teñen conexións temáticas entre todos eles. Pratidwandi trata dun novo licenciado que é un idealista, e que se vai desilusionando, mais sen chegar a corromperse; Ray introduciu un estilo elíptico, ás veces con soños e miradas cara a atrás no relato. Jana Aranya amosa un mozo inmerso na corrupción. En Seemabaddha retrata un home de éxito, de moralidade dubidosa, sacrificada á súa carreira. Así mesmo, na década de 1970, Ray adaptou dous dos seus relatos populares de detectives. Aínda que dirixidos a nenos e mozos, tanto Sonar Kella como Joy Baba Felunath teñen eco na crítica.
En 1977, Ray completou Shatranj Ke Khiladi, filme de grande orzamento, que rodou en hindi e que estaba baseado nun relato de Munshi Premchand. Lembra a rebelión india de 1857 a través de dous xogadores. Sempre lle fascinara o xadrez.
En 1980, rodou a continuación de Goopy Gyne Bagha Byne, con Hirak Rajar Deshe, de intención política. O reinado do rei de diamantes, ou Hirok Raj, constitúe unha alusión á India con Indira Gandhi no momento de emerxencia nacional (1975-1977). A continuación, coa súa curtametraxe Pikoor Diary e co seu filme Sadgati, en hindi, rematou a etapa tardía de madureza.
En 1983, Ray sufriu un grave ataque ao corazón e tivo que limitar fortemente o seu traballo nos seguintes anos. Por iso Ghare Baire tivo que ser completada en 1984 coa axuda do seu fillo, que era o cámara; tratábase dun relato de Tagore que narraba os perigos do fervente nacionalismo. En 1987 realizou o documental Sukumar Ray sobre o seu pai.
Nos tres últimos filmes de Ray hai máis diálogo. Son Ganashatru, que adapta unha peza de Henrik Ibsen; Shakha Proshakha, de 1990, onde retomou a súa forma particular de expresarse; e Agantuk, de aparencia liviá, onde mostra as lacras da civilización a través do relato da visita dun tío á súa sobriña en Calcuta.
María Teresa Ruiz Cantero
María Teresa Ruiz Cantero, nada en Melilla, é unha catedrática de Medicina Preventiva e Saúde Pública da Universidade de Alacante e investigadora, especializada en prevención e saúde pública con perspectiva de xénero.
Satyajit Ray
Legado
Ray dirixiu 37 filmes, incluíndo longametraxes, documentais e curtametraxes. Tamén foi escritor de ficción, editor, ilustrador, deseñador gráfico e crítico de cine. Esta versatilidade expresábase no feito de ue Ray realizaba o guión, o casting, a composición da música, a dirección artística, a edición e deseño dos créditos e o material publicitario da maior parte da súa obra.
María Teresa Ruiz Cantero
Traxectoria
Ruiz Cantero é licenciada e doutora en Medicina e Cirurxía e máster en Saúde Pública. É tamén catedrática de Medicina Preventiva e Saúde Pública da Universidade de Alacante. Investigadora do Grupo de Determinantes Sociais da Saúde do Centro de Investigación Biomédica en Rede de Epidemiología e Saúde Pública (CIBERESP) desde os seus comezos en 2006.
Satyajit Ray
Legado
Ray recibiu moitos premios importantes na súa carreira, incluíndo 32 premios nacionais indios de Cine, varios premios en festivais e certames internacionais sendo o principal deles un Oscar Honorífico pouco antes da súa morte, en 1992. A súa obra tamén foi obxecto dunha retrospectiva no Museo de Arte Moderna de Nova York no ano 1981.
María Teresa Ruiz Cantero
Traxectoria
Foi profesora en Medicina até o ano 1997 na Universidade de Alacante. En 2019 publicou Perspectiva de xénero en medicina, un monográfico que analiza os diferentes nesgos de xénero que interveñen tanto na investigación como no diagnóstico das enfermidades e o seu posterior tratamento en distintas ramas da Medicina: cardioloxía, pneumoloxía, pediatría…
Satyajit Ray
Notas
<references group="lower-alpha"/>
María Teresa Ruiz Cantero
Traxectoria
Segundo a catedrática, existe discriminación nos diagnósticos e tratamentos entre homes e mulleres, hai diferenzas moi claras entre os dous sexos na atención sanitaria que evidenciou que, en xeral, hai unha maior demora na atención sanitaria ás mulleres. ''“Existen moitas diferenzas de xénero nos ensaios clínicos. As mulleres non están representadas”. Estas diferenzas entre mulleres e homes tamén se establecen'', segundo Ruiz Cantero, na expresión, percepción e valoración da gravidade da dor.
Ríos de Irlanda
miniatura|dereita|Mapa físico de Irlanda cos principais ríos da illa en cor azul. De entre os ríos de Irlanda, o Shannon é o máis longo de todos con 386 quilómetros. O río desenvólvese en tres lagos ó longo do seu curso: o Lough Allen, o Lough Ree e o Lough Derg. De entre eles o Lough Derg é o meirande.
Outros ríos de importancia son o río Liffey, o río Lee, o río Swilly, o río Foyle, o río Lagan, o río Erne, o río Blackwater, o río Nore, o río Suir, o río Barrow, o río Bann e o río Boyne.
Ríos de Irlanda que desembocan no Mar de Irlanda
miniatura|dereita|[[Río Dodder]]
Ríos de Irlanda que desembocan no Mar Céltico
miniatura|dereita|[[Río Goul]] miniatura|dereita|O [[río Lee ó seu paso por Cork.]]
Violencia doméstica
miniatura|250px|Lazo violeta empregado en campañas de concienciación para a violencia doméstica. A violencia doméstica é un padrón de comportamento que implica violencia ou outro tipo de abuso por parte dunha persoa contra outra nun contexto doméstico, como no caso dun matrimonio ou unión de feito, ou contra nenos ou anciáns. Cando é perpetrada por un cónxuxe ou parella nunha relación íntima contra o outro cónxuxe ou parella denomínase violencia conxugal, podendo ocorrer tanto entre relacións heterosexuais como homosexuais, ou aínda entre antigas parellas ou cónxuxes. A violencia doméstica pode asumir diversos tipos, incluíndo abusos físicos, verbais, emocionais, económicos, relixiosos, reprodutivos e sexuais. Estes abusos poden asumir dende formas sutís e coercivas até violación conxugal e abusos físicos violentos como asfixias, malleiras, mutilación xenital feminina e ataques con ácido que provoquen desfiguración ou morte. Os homicidios domésticos inclúen a lapidación, inmolación de noivas, morte por dote e crimes de honra.
En todo o mundo, a esmagadora maioría das vítimas de violencia doméstica son mulleres, sendo tamén as mulleres as vítimas das formas máis agresivas de violencia. Nalgúns países, a violencia doméstica é moitas veces vista como xustificábel, especialmente en casos de ocorrencia ou sospeita de infidelidade por parte da muller, en que está legalmente permitida. A investigación ten confirmado que existe unha correlación directa e significativa entre o nivel de igualdade de xénero dun país e a prevalencia de violencia doméstica. A violencia doméstica é un dos crimes que menos se declara en todo o mundo, tanto no caso das mulleres como dos homes. Debido ó estigma social asociado á vitimización masculina, hai maior probabilidade de que as vítimas masculinas sexan obviadas polos servizos de atención.
A violencia doméstica ocorre cando o abusador cre que o seu abuso é aceptábel, xustificado ou improbábel de ser reportado. A violencia doméstica pode dar orixe a ciclos de abuso interxeracionais, creando a imaxe en nenos e outros membros da familia de que o abuso é aceptábel. Moi poucas persoas nese contexto son quen de se recoñecer no papel de abusadores ou vítimas, unha vez que a violencia é considerada unha disputa familiar que simplemente se descontrolou.
Xan
Xan é unha variante do nome galego Xoán.
Toponimia
O topónimo Xan aparece nos nomes de tres lugares de Galicia:
Frank Casañas
Yennifer Frank Casañas Hernández, nado o 18 de outubro de 1978 en Guanabacoa (A Habana, Cuba), é un atleta olímpico galego, lanzador de disco. Participou en cinco Xogos Olímpicos (Sydney 2000, Atenas 2004, Pequín 2008, Londres 2012 e Río 2016).
Traxectoria
Durante ese tempo foi seleccionado por Cuba para participar nos Xogos Olímpicos. En 2000 debutou nos Xogos Olímpicos de Sydney e en 2004 repetiu a súa presenza nos Xogos de Atenas. Nas dúas ocasións quedou eliminado na fase clasificatoria, sen pasar á final. En 2003 e en 2005 clasificouse para os Mundiais de Atletismo, celebrados respectivamente en París e Helsinqui, mais en ningunha desas ocasións chegou á final.
Á volta dos mundiais de Helsinqui desertou do equipo cubano e buscou refuxio en España ao facer o avión escala en Madrid. De alí mudouse á Coruña. Tres anos máis tarde, en 2008 casou en Galicia e pasou a competir coa nacionalidade española. Coa selección española participou nos Xogos Olímpicos de Beijing, en 2008, onde quedou quinto clasificado, que é o mellor posto acadado nunca por un lanzador galego nuns Xogos Olímpicos. Ao ano seguinte, en 2009, participou nos Mundiais de Berlín, onde tampouco chegou á final; en 2011, en Daegu, aínda que foi convocado pola selección española non chegou a competir.
Tamén participou nos Xogos Olímpicos de Londres en 2012, onde obtivo unha sétima praza, que foi seguida pola novena posición nos Mundiais de atletismo de Moscova en 2013.
A súa adestradora é Valentina Fedjuschina. O seu club é o Club Atletisme Castelló.
Vida persoal
É o home da tamén lanzadora galega Dolores Pedrares. Despois de vivir na Coruña e en Tui, na actualidade vive en Pontevedra.
Futurismo
Futurismo, primeiro dos movementos de vangarda artística, xurdido en Italia en 1909 por Filippo Tommaso Marinetti, que redactou o seu Manifeste du Futurisme, o primeiro doutros moitos, o 20 de febreiro de 1909, no diario Le Figaro de París.
Estética
miniatura|250px|dereita|eiseño urbanístico futurista de [[Antonio Sant'Elia.]] miniatura|250px|Umberto Boccioni, Kaupunki kohoaa, 1910. Inspirado pola Patafísica de Alfed Jarry e Remy de Gourmont e por procedementos literarios que como este movemento literario non asumían ningunha tradición formal nin cultural previa, Marinetti foi chegando a concibir esta nova estética. O futurismo foi chamado así pola súa intención de romper absolutamente coa arte do pasado (o chamado Pasadismo) ó considerar que os museos son equivalentes ós cemiterios, en especial en Italia, onde a tradición artística do pasado agromaba por tódalas partes e impregnábao todo. Había que facer, pois, táboa rasa do pasado e crear unha arte nova dende cero, acorde coa mentalidade moderna, os novos tempos e as novas realidades. Para iso toma como modelo as máquinas e as súas virtudes: a forza, a rapidez, a velocidade, a enerxía, o movemento, a deshumanización. Diametralmente en contra do Expresionismo, un ismo ou vangarda humanista un pouco posterior, dignifica a guerra como espazo onde a maquinización, a enerxía e a deshumanización alcanzaron cotas máximas. Proscribe o sentimental e o anecdótico e non asume absolutamente nada do pasado, nin sequera a métrica en literatura. Intenta substituír os nexos por notacións alxébricas e buscar un léxico radicalmente inzado de tecnoloxismos e barbarismos, inzado de infinitivos, exclamacións e interxeccións que denotan enerxía. Cultiva amais unha interesante forma de teatro, o chamado teatro sintético, en que as accións ocorren a velocidade de vertixe e o argumento desenvólvese e acaba en apenas dez minutos, e elúdese o elemento humano ocultando as figuras humanas, que só poden adiviñarse por metonimia (só se ven os pés dos actores).
A estética futurista pregoa tamén unha ética, de raíz fundamentalmente machista, misóxina e provocadora, amante do deporte e da guerra ("única hixiene do mundo", segundo Marinetti), da violencia e do perigo. Igualmente, o futurismo e o propio Marinetti foi politizándose cada vez máis ata coincidir coa tese do fascismo, en cuxo partido ingresou o italiano en 1919.
O futurismo foi un movemento fundamentalmente italiano e de carácter literario (o propio Marinetti), plástico (o pintor arxentino Emilio Pettoruti e os pintores italianos Gino Severini, Carlo Carrà, Giacomo Balla ou o escultor Umberto Boccioni), arquitectónico (Antonio Sant'Elia) e musical (o ruidismo do compositor Luigi Russolo, antecedente directo da chamada música concreta), pero tivo algúns seguidores en Rusia (o poeta Vladimir Maiakovski), en Bélxica (o escritor Émile Verhaeren) e en Portugal (Fernando Pessoa, quen divulgou o movemento a través da revista Orpheu, 1915); así a todo, tras atinxir o seu cumio a mediados dos anos vinte, a estética futurista foi disgregándose ata desaparecer na década dos corenta.
Transcendencia do futurismo
A importancia que tivo o futurismo, máis alá dos seus dubidosos méritos estéticos, foi a de facer partir a estética dende cero a comezos do século XX, de forma que posibilitou unha espectacular renovación dos principios e técnicas artísticas, que ten consecuencias incluso na actualidade. Foi o primeiro dos ismos ou vangardas artísticas e o seu valor como movemento rompedor posibilitou e facilitou o camiño ás demais correntes que refrescaron o panorama artístico da primeira metade do século XX.
O futurismo en España
O primeiro dos movementos de vangarda artística e o seu Manifesto de 1909 foron coñecidos en España ese mesmo ano grazas a Ramón Gómez de la Serna e a súa revista Prometeo, inda que moitos dos que comentaron en España este movemento mencionaron un precedente catalán, o Futurisme de Gabriel Alomar, que creou unha revista con ese título (Futurisme) en 1907.
Así a todo, nunca chegou a existir en España un futurismo articulado como tal, a diferenza do que ocorreu en Portugal. Sufriron a súa influencia pintores que marcharon a Italia, como o uruguaio Rafael Barradas, Enric C. Ricart ou Rafael Sala, e outros que non o fixeron, como Celso Lagar, Antonio de Guezala ou Joan Sandalinas. En poesía tomaron algúns elementos desta estética os cataláns Josep Maria Junoy, J. V. Foix, Joaquim Folguera, Sebastià Sánchez-Juan, Bonaventura Vallespinosa i Salvat e sobre todo Joan Salvat-Papasseit; así mesmo, o Ultraísmo asumiu case tódolos seus postulados estéticos, deixándose ver o influxo futurista en libros como Hélices de Guillermo de Torre. Xa nos anos 20, toman algúns elementos do futurismo Ramón de Basterra na súa lírica e Ernesto Giménez Caballero, un dos patrocinadores da visita a España (Barcelona, Madrid e Bilbao) de Marinetti, en 1928, se ben neses momentos os aspectos literarios tiñan menos que ver cós políticos, xa que a evolución ideolóxica do italiano cara ó fascismo era neses momentos similar á do creador de La Gaceta Literaria. En Ismos (1931) Ramón Gómez da Serna disertou sobre esta estética que procurara difundir en 1910.
Mamoelas
O topónimo galego Mamoelas pode referirse a:
Touca
Unha touca pode ser:
Land art
O seu comezo orixinouse cando un grupo de artistas ecolóxicos, especialmente artistas europeos e americanos, interviñeron o contorno natural deixando a súa pegada, a súa arte na natureza co propósito de lograr unha arte non comercial, unha arte que non se puidese vender xa que sendo unha arte efémera as obras non logran sobrevivir co paso do tempo. Actualmente este propósito non se acada de todo xa que o Land Art caeu no mundo da comercialización coas fotografías, planos e proxectos das obras.
Marcillé-Raoul
Marcillé-Raoul (en Marc'helleg-Raoul, e en galó: Marcilhae-Raóll) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
A Cova, O Saviñao
San Martiño da Cova é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 72 habitantes, deles 39 eran homes e 33 eran mulleres, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Patrimonio
A igrexa de San Martiño da Cova pertenceu a un antigo mosteiro de Cóengos Regulares de Santo Agostiño. Ten planta de nave única e ábsida semicircular precedida por un tramo recto.
Por un puñado de dólares
Por un puñado de dólares (en Per un pugno di dollari, en A Fistful of Dollars) é un filme dirixido por Sergio Leone que foi estreado en 1964. Está protagonizado por Clint Eastwood, xunto con Gian Maria Volonté, Marianne Koch, Wolfgang Lukschy, Sieghardt Rupp, José Calvo, Antonio Prieto e Joseph Egger.
Por un puñado de dólares foi rodado cun orzamento reducido (arredor de $200 000), e Eastwood foi pagado con $15 000 polo seu papel. Estreado en Italia en 1964, e nos Estados Unidos en 1967, foi a orixe do popular xénero do spaghetti western. Foi seguido por Per qualche dollaro in più e O bo, o feo e o malo, tamén protagonizados por Eastwood.
Aeroporto de Vitoria
O Aeroporto de Vitoria (en éuscaro: Gasteizko aireportua; IATA: VIT, OACI: LEVT) é un aeroporto xestionado por Aena, inaugurado en 1980. Sitúase a 8 km do centro da cidade de Vitoria, en terreos do antigo municipio de Foronda e moi preto dos pobos de Foronda e Andetxa, polo que recibiu no seu momento o nome de Aeroporto de Foronda. Debido á súa construción e por motivos de seguridade tívose que derrubar a localidade de Otaza, que quedaba ao final da pista e moi preto do perímetro do aeroporto.
Vasco
Vasco pode referirse a:
Banda Oriental
miniatura|250px|A Banda Oriental por [[Alonso de Santa Cruz, no século XVI.]] Banda Oriental ou A Banda Oriental é a denominación que recibiu ata aproximadamente 1815 coa creación por José Gervasio Artigas da Provincia Oriental, o territorio riopratense situado ao leste do río Uruguai no tramo final do seu curso e ao norte do río da Prata, abarcando unha zona que se corresponde en forma aproximada coa actual República Oriental do Uruguai e parte do estado brasileiro de Río Grande do Sur. Era a terra máis oriental do vicerreinado do Río da Prata e a súa extensión diminuíu a medida que partes do seu territorio foron incorporados a Portugal como parte da Capitanía de Río Grande de San Pedro.
Non constituíu unha unidade administrativa ata a creación de facto por José Artigas da Provincia Oriental en 1813 e o posterior decreto do Director Supremo das Provincias Unidas do Río da Prata do 7 de marzo de 1814, que creou formalmente a Gobernación Intendencia Oriental do Río da Prata.
Antecedentes
A fins do século XVII La Vera ou Ibiazá correspondíase coas costas de Santa Catarina e do actual Estado do Paraná, mentres que ao sur falábase directamente da Banda Oriental (incluíndo a chamada Campaña do Río Grande de San Pedro -na versión portuguesa, região da Campanha do Rio Grande do Sul-. En 1618 a Banda Oriental quedou integrada na Gobernación do Río da Prata. En 1750 creouse a Gobernación de Montevideo con xurisdición nos departamentos do sur do actual Uruguai. Os territorios do resto do actual Uruguai xunto con parte do actual estado brasileiro de Río Grande do Sur continuaron formando parte da Intendencia de Bos Aires. En 1777, polo Tratado de San Ildefonso esta rexión foi delimitada con Portugal e integrada máis plenamente ao Vicerreinado do Río da Prata.