cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia de Xibraltar
Tres séculos de Xibraltar británico
Previamente, e cando peor ían as cousas para a Gran Bretaña na súa loita contra a emancipación das súas colonias de América, ofrecera a España a devolución de Xibraltar a condición de que cesase toda axuda aos rebeldes norteamericanos. Pero novamente púxose aquí de evidencia o descrédito de España e o menosprezo que causaba entre as nacións europeas cando nas negociacións previas á firma do Tratado de Paz de Versalles, os dous principais rivais europeos, Francia e Gran Bretaña, puxéronse de acordo para prescindir de toda consideración cara ás súas pretensións.
España viuse na necesidade de asinar a paz na que, aínda que recobraba a illa de Menorca (igualmente arrebatada na guerra de Sucesión), confirmaba o espolio de Xibraltar mediante unha cláusula que ratificaba «a configuración xurídica do Artigo X do Tratado de Utrecht». Este punto forma parte fundamental dos argumentos británicos que tratan de demostrar a permanente aquiescencia española á cesión de Xibraltar.
Non se lles ocultaba aos británicos a importancia do bastión xibraltareño, auténtica chave do Mediterráneo e porta do paso cara á India e o remoto Oriente logo de abrirse a canal de Suez.
A firma do Tratado de Utrecht foi o espaldarazo que deu vía ao imperialismo da Grande Bretaña e o gran desenvolvemento británico; mentres as monarquías europeas dedicábanse a desfollar a Margarita de posibles dereitos hereditarios, cando non a perder as súas coroas a golpes da Revolución.
España intentou polo menos, en 15 ocasións, recuperar este enclave estratéxico, punto de paso entre o Océano Atlántico e o Mar Mediterráneo, pero Xibraltar permaneceu sempre unha fortaleza inexpugnable. A expresión «As safe as the Rock » na lingua inglesa, o que corresponde en galego á expresión de: «Duro como a Rocha».
Gran Bretaña fixo vir inmigrantes traballadores de Italia (Xénova), Malta, Portugal, de Marrocos etc. Esta mestura de inmigrantes permitiu a creación do spanglish chamado en castelán o llanito.
Xibraltar, 70 anos de contencioso (1936-2006)
A experiencia da primeira guerra mundial demostraría aos militares británicos que a utilidade da súa base en Xibraltar dependía da neutralidade española. Por iso, o Gabinete tratou sempre de manter relacións correctas co Goberno español e evitar que inimigos potenciais aos seus intereses estratéxicos puidesen acceder ao poder; e poida que así se entenda a súa política de non-belixerancia durante a guerra civil española.
A base de Xibraltar ante a guerra civil española
O inicio do conflito forzou a moitos xibraltareños, residentes habituais na Linea, a abandonar as súas casas e a buscar refuxio na Rocha. A eles sumáronse algúns españois, que salvaron as súas vidas acolléndose á hospitalidade británica. Calculouse que unhas 4.000 persoas chegaran alí naquelas datas.
Preparáronse campos de refuxiados en zonas militares e, con grandes problemas, deuse acubillo a aquela poboación flotante. Os xibraltareños eran antirrepublicanos. Envorcados ao comercio e ao servizo do Exército, non vían con simpatía os ensaios revolucionarios e a desorde que en Andalucía se dera na época de preguerra. Recibiron o « Alzamento » como unha liberación, aínda que non sentisen especial simpatía polos seus dirixentes.
Os planificadores militares británicos entenderon en todo momento que en España estábase a desenvolver un conflito que podía xeneralizarse e no que terían que enfrontarse á poderosa Alemaña. A sinatura do Pacto Anti-Komintern, en 1937, foi interpretada como un perigoso paso, que consolidaba un bloque fascista. Ante iso, a máquina bélica británica comenzou a ser reforzada.
Obras e construción dunha pista de aterraxe
A base de Xibraltar sufriu algúns cambios. A súa privilexiada situación xeoestratéxica permitía a Gran Bretaña controlar unha das entradas do Mediterráneo e contar cun valioso punto de apoio para os seus buques en ruta cara á India ou África. Para aseguralo considerouse necesario mellorar o aeródromo. Xa en 1933 fálase en Londres da conveniencia de construír unha pista de aterraxe de herba na Rocha. O único espazo posible era a zona neutral. O plan aprobouse e desde 1935 viña usándose como pista de adestramento, para o embarque de avións establecidos en portaavións e para casos de urxencia.
Xoán Sexismundo Zápolya
Xoán Sexismundo Zápolya (en Szapolyai János Zsigmond), nado en Buda, actual Budapest o 7 de xullo de 1540 e finado en Gyulafehérvár o 14 de marzo de 1571) foi un nobre, conde de Szepes e fillo do rei Xoán I de Hungría e de Sabela Jagiellon de Hungría. Xoán Sexismundo foi o primeiro Príncipe de Transilvania (1541-1571), logo de que esta se independizase trala ocupación turca de Hungría. Foi rei electo (rex electus) de Hungría como Xoán II (máis nunca foi coroado ou reinou).
Traxectoria
Logo de resistir durante dous séculos os ataques turcos otománs, Hungría finalmente foi derrotada en 1526 na batalla de Mohács, onde morreu o rei Lois II de Hungría. Ó non deixar herdeiros, axiña o voivoda de Transilvania, o conde húngaro Xoán de Zápolya e Fernando I de Habsburgo, irmán do emperador xermánico fixéronse coroar como reis húngaros e continuaron unha serie de loitas por conservar o control do reino. Posto que o rei Xoán I de Hungría non tiña fillos herdeiros, trala súa morte, Fernando Habsburgo e os seus descendentes serían os reis húngaros. esquerda|miniatura|260x260px|Xoán Sexismundo Zápolya axeonllado perante o sultán [[Suleiman I|Suleimán o Magnífico en 1556.]] Porén, en 1540 xusto antes de morrer, Xoán I decatouse de que a súa esposa a raíña Sabela Jagiellon (filla do rei Sexismundo I de Polonia) finalmente dera a luz un fillo home, ó cal chamaron Xoán Sexismundo Zápolya e de inmediato foi proclamado como sucesor no trono húngaro. Fernando axiña se decatou disto e mobilizou os seus exércitos cara a Hungría, tralo cal o sultán Suleimán o Magnífico enfurecido decidiu que non se podía confiar nin nos húngaros nin nos xermánicos, pois pactaban en segredo ás súas costas.
En poucos meses, os exércitos otománs avanzaron cara á sede real húngara, Buda, instalando o seu campamento en agosto de 1541 xunto á montaña sobre a cal se achaba a cidade real. Axiña Suleimán enviou os seus emisarios ó palacio pedíndolle á raíña viúva Sabela que fose ó campamento turco a presentarlle ó neno acabado de nacer. Baixando nunha carruaxe dourada onde viaxaba a raíña con varias amas de cría que levaban a Xoán Sexismundo nos seus brazos, axiña os húngaros se deron conta de que o sultán artellaba algo: un continxente de xanízaros turcos aproveitou a ocasión para coarse na cidade e sen ningún enfrontamento armado esta foi tomada polas forzas otomás. Logo de estar varios días encerrada no seu palacio, a raíña Sabela foi trasladada co seu fillo ao castelo de Lippa, xunto ao río Maros. O sultán permitíralle levar todas as súas pertenzas persoais e prometeulle que ocuparía a cidade de Buda até a maioría de idade de Xoán Sexismundo, quen reinaría de forma independente, aínda que como vasalo do Imperio Otomán. A raíña arribou finalmente á cidade de Gyulafehérvár en Transilvania (onde a familia do seu esposo tiña extensos dominios), mudándose ó palacio obispal que foi remodelado para acoller á raíña e ao seu fillo.
O pequeno Xoán Sexismundo creceu baixo a tutoría da súa nai, a raíña Sabela, e do monxe Xurxo Martinuzzi, quen exerceron de rexentes de Transilvania até a maioría de idade do mozo Zápolya. Xoán Sexismundo converteuse nunha persoa culta. Falaba e escribía en oito idiomas: húngaro, polaco, italiano, latín, grego, romanés e turco. Era coñecido por ser garrido (de contextura media e atlética, cabelos louros, beizos delgados, pel delicada). Era un apaixonado amante dos libros, así como da música e a danza. Malia a súa contextura delgada adoraba a caza e facía uso da lanza en devanditas ocasións.
Historia de Xibraltar
Obras e construción dunha pista de aterraxe
Tamén se fixeron obras nos peiraos, para dar cabida a barcos de maior envergadura; preparáronse refuxios para a poboación e estudouse a instalación de artillería antiaérea, que chegaría en 1940, xunto con unidades adestradas para a construción de túneles. A Rocha converteuse nun búnker, dentro do cal se instalaron servizos de todo tipo para poder resistir asedios prolongados.
Franco ante a proposición alemá do Plan Félix
A entrada de España na guerra sería, a partir daquel momento, o tema central das relacións hispano-alemás. Neste contexto desenvolveuse o Plan Félix, cuxo obxectivo era que España participara ao lado de Alemaña na toma de Xibraltar, sería o primeiro acto bélico español. Para a súa elaboración, técnicos alemáns desprazáronse a La Linea e sucedéronse algunhas conversacións ao máis alto nivel militar.
As queixas españolas polo sobrevoo de avións británicos convertéronse en resposta militar, sendo derribado un deles. Se o Plan non se levou a cabo foi porque Hitler negouse a conceder a Franco non soamente os territorios coloniais franceses, así como a axuda bélica que demandaba, senón máis ben porque a evolución da guerra demostrou ás autoridades franquistas que esta non sería o paseo previsto, a prolongación da guerra facía imposible a participación española polas limitacións económicas polas que atravesaba o país.
Xoán Sexismundo Zápolya
Traxectoria
En 1568, Xoán Sexismundo, aconsellado polo teólogo Ferenc Dávid, ordenou a sanción do Edicto de Turda, o cal estipulaba que se debían respectar as catro tendencias relixiosas cristiás principais: (catolicismo, luteranismo, calvinismo e unitarismo).
Years & Years
Years & Years é un grupo musical inglés de electrónica fundado en Londres. Está formado por Olly Alexander no teclado, polo baixista Mikey Goldsworthy e por Emre Turkmen no sintetizador. A música de Years & Years foi descrita como electropop, mesturando R&B e house da década de 1990, sendo as súas principais influencias Flying Lotus, Diplo, Radiohead e Jai Paul. Conseguiron un grande éxito co seu sinxelo "King", que acadou o número 1 en varias listas musicais.
Historia de Xibraltar
Franco ante a proposición alemá do Plan Félix
A partir da invasión alemá á Unión Soviética, diminuíu o perigo de que tropas daquela nacionalidade penetrasen en España e a confianza volveu ao Estado Maior británico. A tranquilidade reinante fíxose patente ao decidir, no mes de outubro de 1941, a realización de novas obras no aeroporto, penetrando no mar e violando augas de soberanía española, algo ao que non se atreveu poucos meses antes.
A base de Xibraltar xogou un papel relevante nos preparativos e execución do desembarco aliado en Marrocos. A Forza H e a Oitava Flotilla de submarinos debían asegurar o control do Estreito. No interior da Rocha instalouse un máximo responsable, o xeneral Eisenhower, e o pequeno territorio tivo que dar acubillo a 400 avións, aos seus pilotos, municións... Franco, convencido de que non podía sumarse ás Forzas do Reich e dependente das subministracións anglosaxoas, mantívose neutral, confiando en que as seguridades que recibira dos aliados cumpriríanse e os territorios de soberanía ou de protectorado fosen respectados.
Santa Isabel (barco)
O Santa Isabel era un barco de vapor de pasaxeiros de bandeira española de 1184 toneladas. Afundiu en 1921, preto da Illa de Sálvora.
Historia de Xibraltar
Franco ante a proposición alemá do Plan Félix
O contraste entre a importancia e a vulnerabilidade da base de Xibraltar levou ao Gabinete británico a buscar novas fórmulas que garantisen a neutralidade de España. Para iso practicouse un estrito control sobre as necesarias subministracións que este país adquiría en Gran Bretaña e Estados Unidos, cortándose ou limitándose cando Franco parecía inclinarse cara ás teses intervencionistas. Ademais, Churchill non dubidou en prometer a Franco compensacións territoriais, a costa do imperio colonial francés, e aspiracións ata a Xibraltar se impedía o paso das tropas alemás polo seu territorio.
Years & Years
Orixe
A banda formouse en 2010, despois de que o guitarrista Mikey Goldsworthy se trasladase dende Australia ao Reino Unido. Foi alí onde coñeceu o teclista Emre Turkmen. Pouco tempo despois, Olly Alexander uniuse á banda coma vocalista principal, despois de que Goldsworthy lle oíse cantar na ducha e notase que tiña "unha boa voz". Orixinalmente era un grupo de cinco integrantes, con Noel Leeman e Olivier Subria. Non obstante, Leeman deixou a banda en 2013.
Xoán Sexismundo Zápolya
Traxectoria
Posteriormente, a pugna entre os dous pretendentes ó trono húngaro continuou ata que un par de anos despois da Paz de Adrianópole en 1568, asinada entre o emperador germánico Maximiliano II de Habsburgo e o sultán Selim II, Xoán Sexismundo vese obrigado a renunciar ó título de rei húngaro en 1570.
Historia de Xibraltar
Os anos da guerra fría
Finalizado o conflito bélico, a administración británica estudou as súas necesidades estratéxicas no Mediterráneo. Consideraron as posibilidades dun rearmamento alemán e dun cambio nas relacións coa Unión Soviética, cuxo comportamento en Europa Oriental facía presaxiar problemas en breve. Gran Bretaña necesitaba ter asegurada a ruta mediterránea cara á India e, como xa quedara demostrado en anteriores situacións, a posesión de Xibraltar era fundamental. Ademais, a presenza no na Rocha permitía a Londres actuar como potencia mediterránea, podendo intervir nos conflitos entre os países ribeiriños.
Xemínidas
miniatura|dereita|Asteroide (3200) Phaethon, corpo proxenitor das xemínidas, imaxe do 25 de decembro de 2010, feita co telescopio Cassegrain de 37 cm F14 do Observatorio Winer, Sonoita, Arizona, Estados Unidos (MPC 857)
As Xemínidas son unha chuvia de meteoros de actividade alta. O seu período de actividade estendese entre o 7 e o 17 de decembro. O seu máximo ocorre o día 14 con THZ 120, o que a converte na chuvia de maior actividade do ano.
Son meteoros de velocidade moderada que radian da constelación de Xémini. Aínda que a súa declinación (+33º) convértea nunha chuvia de meteoros setentrional, a súa ascensión recta permite a súa visibilidade dende antes incluso da medianoite.
O corpo proxenitor das Xemínidas é o asteroide (3200) Phaeton. Esta relación foi posta de manifesto tras o descubrimento do asteroide en 1983 polo satélite IRAS (Infrared Astronomical Satellite, ou Satélite Astronómico Infravermello, en galego), e foi a primeira chuvia claramente relacionada cun asteroide. Aínda que se cre que dito asteroide é tan só un cometa extinto, e as partículas foron exectadas hai séculos. Os astrónomos David Jewitt e Jing Li, da UCLA (Universidade de California nos Ánxeles) estudando as imaxes do asteroide (3200) Phaethon preto do perihelio, tomadas pola sonda STEREO da NASA no ano 2009, descubriron que mostraban un repentino brillo que non pode ser explicado pola dispersión dun corpo inerte sólido.
Xoán Sexismundo Zápolya
Traxectoria
No acordo de Speyer entre Xoán Sexismundo e o emperador, Transilvania foi recoñecida como un Principado independente baixo vasalaxe ante os turcos otománs con Xoán Sexismundo á súa cabeza, selándose así a separación do reino húngaro en tres rexións político-administrativas independentes. Xoán Sexismundo morreu poucos meses logo da ratificación de devandito acordo en 1571, e o conde Estevo I Báthory foi elixido como novo Príncipe transilvano pola grande asemblea.
Historia de Xibraltar
Os anos da guerra fría
Tanto no Próximo e Medio Oriente como en Europa Oriental había fundadas expectativas de problemas e Gran Bretaña, se quería seguir xogando a gran potencia, tería que estar presente. Unha vez máis, a garantía da presenza na Rocha pasaba por unha España amiga ou neutral, polo que era fundamental impedir que un goberno antibritánico accedese ao poder.
Wedding Wars
Wedding Wars é un telefilme de xénero de comedia romántica LGBT protagonizada por John Stamos, Eric Dane, Bonnie Somerville, James Brolin e Sean Maher. Producido por Neil Meron e Craig Zadan, o filme foi dirixido por Jim Fall e escrito por Stephen Mazur. Estreouse nos Estados Unidos o 11 de decembro de 2006 en A&E.
Historia de Xibraltar
Proceso descolonizador
O papel protagonista británico no Mediterráneo viuse pronto ameazado por dous importantes elementos: as súas dificultades económicas e o proceso descolonizador. Os danos producidos pola guerra na estrutura económica británica esixían un serio control presupostario, no que non cabían aventuras militares.
A principios de 1947, o Gabinete británico comunicou aos Estados Unidos que non se atopaba en condicións de seguir apoiando ás forzas anticomunistas gregas, o que levou a un maior compromiso norteamericano nos asuntos continentais. As antigas colonias comezaron a acceder á independencia, dando a impresión de que, en breve, a Gran Bretaña pasaría a ser unha potencia media máis. Por todo iso no goberno español, en especial en círculos falanxistas e no propio Franco, prendeu a idea de que Xibraltar era froita madura, pois a base xa non sería de grande utilidade para Londres, o seu custo resultaría excesivo e o proceso descolonizador acabaría arrastrando a Rocha a mans españolas.
As relacións hispano-británicas non eran boas. Londres presionaba para lograr a restauración da monarquía e esixía a desaparición de Franco e da Falanxe. Opúxose ás sancións da ONU, pero, unha vez aprobadas, negouse a derrogalas por considerar que sería un éxito inmerecido de Franco. Finalmente, a guerra fría liberou ao réxime franquista das presións internacionais e en 1950 esperábase a chegada dun embaixador británico. Nesas datas produciuse o primeiro episodio da nova etapa do contencioso xibraltareño.
Tarsius tarsier
Até hai poucos anos incluíanse nas súas poboacións, ademais de na illa de Selayar, as do suroeste da illa Célebes, pero recentemente separáronse estas últimas nunha nova especie, Tarsius fuscus.
Historia de Xibraltar
Proceso descolonizador
O 20 de xullo de 1950 os gobernos de ambos estados ratificaron un Convenio que regulaba o tráfico aéreo. No intercambio de notas achegado, a parte británica facía alusión ao aeródromo militar de Xibraltar. Inexplicablemente, a parte española aceptouno, recoñecendo unha instalación levantada sobre terreos non cedidos no Tratado de Utrecht, senón ocupados posteriormente. As Cortes rexeitaron a súa ratificación en decembro de 1951 e houbo que volver a negociar o convenio sen facer mención ningunha a Xibraltar.
Tarsius tarsier
Unha taxonomía complicada
A clasificación dos tarsios foi, durante moito tempo, confusa. Xa en 1780 o médico e naturalista alemán Storr sinalara as diferenzas entre os lémures e as especies que hoxe coñecemos cono tarsios, e argumentou a necesidade de separar estes dous taxa.
Historia de Xibraltar
Proceso descolonizador
Mentres tanto ocorrera un feito que alarmara ao goberno español. A pequena comunidade xibraltareña viña presionando a Londres, desde o final da guerra, para que se lle concedesen institucións de autogoberno. O Gabinete comprometeuse a avanzar aos poucos neste sentido.
O 23 de novembro de 1950 o duque de Edimburgo desprazouse á Rocha para inaugurar a primeira sesión do Legislative Council, órgano asesor do Gobernador, que permitía unha maior presenza xibraltareña na Administración, aínda que sen atentar contra o control británico.
Tarsius tarsier
Unha taxonomía complicada
Daquela cuñou o novo xénero Tarsius, para reunir os pouco correntes primates que posuían uns excepcionalente longos ósos tasianos, e deulle o nome de Tarsius spectrum á especie que definira Pallas dous anos antes, en 1778, como Lemur spectrum (de aí é de onde procede o nome binomial actual Tarsius spectrum).
Historia de Xibraltar
Proceso descolonizador
O goberno de Franco interpretou aquilo como un intento británico de evitar a descolonización, convertendo a pequena poboación xibraltareña, dedicada ata entón aos servizos da base e ao comercio, en especial ao contrabando, na parte colonizada, ignorando o pobo español. Para evitar que a operación fose consumada, o goberno animou unha belixerante campaña de prensa, que tomou tinturas moi antibritánicas. Juan de la Cosa, pseudónimo que escondía ao almirante Luis Carrero Blanco, denunciou desde Radio Nacional de España a inauguración do Legislative Council, cualificándoo de:
Galería de imaxes do río Arteixo
O río Arteixo.
Historia de Xibraltar
Proceso descolonizador
A avaliación española non era totalmente correcta. O proceso de descolonización e as dificultades económicas británicas non diminuían o interese da base militar.
O enfrontamento coa Unión Soviética forzaba aos aliados a controlar o Estreito e o único membro da OTAN alí presente era o Reino Unido mediante Xibraltar. A base xa non era só de interese británico, senón aliado. O Parlamento de Londres non tiña dúbidas sobre os seus dereitos de soberanía na Rocha e non tiñan intención de entregarllo a España.
Santa Isabel (barco)
Historia e características
O Santa Isabel era un vapor auxiliar construído en 1915 no estaleiro de Matagorda (Puerto Real, provincia de Cádiz) para a Compañía Transatlántica Española, e era xemelgo do San Carlos. Medía 88,37 m de eslora, 12,19 m de manga e 8,03 de puntal. Facía a ruta Bilbao, Santander, A Coruña, Vilagarcía de Arousa, Cádiz, para levar pasaxeiros para transbordar con destino a Buenos Aires. Estaba ao mando do capitán Esteban García Muñiz, e tiña unha tripulación de 80 mariñeiros.
Na madrugada do 2 de xaneiro de 1921 naufragou fronte á Punta Forneira, a 200 metros da illa de Sálvora na ría de Arousa. Faleceron 213 dos 268 viaxeiros do barco. As denominadas heroínas de Sálvora, María Fernández Oujo, Josefa Parada e Cipriana Oujo Maneiro, de 14, 16 e 24 anos de idade, rescataron 58 persoas cunha dorna.
Tarsius tarsier
Descrición
A especie foi descrita en 1777 polo naturalista alemán Johann Christian Erxleben, en ''Syst. Regni Anim., I. Mammalia'': 71.
Cuenca, Ecuador
Cuenca é unha cidade do Ecuador, Patrimonio da Humanidade por resolución da UNESCO. É a capital da provincia do Azuay e está situada na parte sur da Cordilleira Andina Ecuatoriana; é a terceira cidade de maior importancia no Ecuador. A súa praza central atópase a 2.550 msnm.
Tarsius tarsier
Sinónimos
Ao longo do tempo, a especie foi coñecida tamén polos sinónimos seguintes:
Etimoloxía
O nome específico, tarsier, é unha voz do latín científico derivada do francés tarsier, "tarsio", que á súa vez esta tirado do latín tarsus, e este do grego antigo "esteira de vimbio", "ampla superficie plana"  ou, talvez, de tarse co sufixo -ier (e tarse do grego antigo ταρσός tarsós, "fileira dos dedos do extremo do pé", "tarso", que é o máis plausíbel.
O outro nome específico, spectrum, co que moitas veces se cita, é unha voz latina que significa "imaxe, aparición, espectro".
Características
miniatura|230px|Lámina de [[Tarsius spectrum (Geoff.), vulgo "mago ó tarsiro espectro", no Bosquejo geográfico é histórico-natural del archipiélago Filipino, do enxeñeiro agrónomo español Ramón Jordana y Morera (1885).]]
Cando se consideran incluídas as poboacións de Tarsius fuscus dentro de T. tarsier, as femias pesaban entre 102 e 114 g, mentres que o peso dos machos era de entre 118 e 130 g. A lonxitude da cabeza e o tronco é de 9,5 a 14 cm, e a cola mide entre 20 e 26 cm.
A media de vida na natureza crese que é que de 10 anos; porén, o tarsio de Horsfield, estreitamente relacionado co fantasma, pode vivir até 17 anos en catividade, e pénsase que o tarsio fantasma pode ter unha lonxevidad similar.
Historia de Xibraltar
Proceso descolonizador
No Foreign Office sospeitábase que a campaña antibritánica buscaba lograr unha maior cohesión entre a Falanxe e o pobo español, aproveitando unha pseudoagresión exterior, por iso preferiron rebaixar a tensión, que só beneficiaba á Falanxe, e limitarse a sinalar que o tema da soberanía estaba fóra de lugar.
Tarsius tarsier
Características
O tarsio fantasma mostra adaptacións extremas para aferrarse verticalmente, gabear e desprazarse saltando no seu hábitat adecuado, o sotobosque dos bosques tropicais, a miúdo a 2 m ou menos do solo, aínda que, aparentemente, menos que outros tarsios, como o tarsio filipino ou o de Horsfield, xa que, por exemplo, carece de dedos adhesivos.
Historia de Xibraltar
Internacionalización do contencioso
A negociación dos acordos hispanoamericanos volveu suscitar o problema de Xibraltar, pero esta vez fose do contexto bilateral. Gran Bretaña e Francia presearon en contra, como xa o fixeran antes, para impedir o ingreso español na OTAN. Londres pediu garantías a Washington de que non diminuirían a importancia da base de Xibraltar, que a soberanía británica sobre a Rocha non sería posta en cuestión e que se recoñecería a relevancia de Xibraltar no dispositivo de seguridade occidental. A resposta norteamericana foi un primeiro éxito da diplomacia española, ao lograr que se fosen inclinando cara á neutralidade, abandonando ao principal dos seus aliados.
A campá antibritánica rexurdiu en 1954. Os días 10 e 11 de maio a raíña Isabel II e o seu marido visitaron Xibraltar, na súa primeira viaxe como soberana. O goberno español protestou con anterioridade, logrando só unha dura resposta. Ante iso, aplicou unha serie de sancións. Pechou o consulado, impuxo restricións aos visitantes españois, negou novos permisos de traballo e dificultou a adquisición de alimentos frescos e materiais de construción aos xibraltareños.
Tarsius tarsier
Características
Pénsase que o seu ámbito ou área de vida é de ao redor dunha hectárea ou menor.
Historia de Xibraltar
Internacionalización do contencioso
Ata esa data cruzaban diariamente o istmo para traballar en Xibraltar en torno a 13.000 españois, que atopaban alí mellores salarios e a oportunidade de exercer un pequeno contrabando. A non concesión de pases supuxo a redución de 300 traballadores ao ano. Ao cabo duns meses as dificultades para cruzar a fronteira fóronse suavizando. Comezaba así un proceso que se agravaría en diante. Ante o rexeitamento británico ás demandas españolas este último goberno impoñía sancións, que só lograban estreitar os lazos entre Londres e Xibraltar.
En 1956 o problema de Xibraltar reapareceu por iniciativa española. Na Asemblea Xeral das Nacións Unidas a delegación española reclamou a devolución do Rocha. Paralelamente, o xeneral Franco declarou aos medios de comunicación os fundamentos da proposta española para solucionar o contencioso: a cambio do recoñecemento da soberanía española ofrecía garantías de goce da base na Rocha.
Tarsius tarsier
Hábitat e distribución
A área de dispersión dos tarsios fantasmas circunscríbese a Indonesia, concretamente son endémicos da illa Célebes, das próximas illas Buton, Muna, Kabaena, Selayar e as illas Togian. Nelas están presentes até altitudes de 1 100 a 1500 m sobre o nivel do mar.
Historia de Xibraltar
Internacionalización do contencioso
En canto á poboación, Franco non consideraba necesario ningún tratamento especial. Esta oferta, que no esencial foi o alicerce da posición española ata os nosos días, sería desenvolvida máis adiante polo ministro de Asuntos Exteriores Castiella a través dunha estratexia baseada en catro elementos:
Con iso trataríase de colocar ao Reino Unido nunha incómoda situación ante a comunidade mundial, ao mesmo tempo que se lle demostraría a imposibilidade de manter a posesión sen contar con España. A defensa dos seus intereses, a súa presenza estratéxica no Estreito lograríase mellor cedendo ás demandas españolas.
Tarsius tarsier
Hábitat e distribución
É moi probábel que as súas poboacións estean subdivididas en numerosas subespecies alopátricas (insulares) e parapátricas, segundo algunhas hipóteses recentes.
Historia de Xibraltar
Un «asunto exterior»
As Nacións Unidas creara un comité especial para controlar os procesos de descolonización, por delegación da IV Comisión. Era o denominado Comité dos 24. A el remitiuse toda a documentación, incluída a « Oversees Dependent Territories » que o Reino Unido presentara en 1946 e na que catalogaba a Xibraltar como territorio colonial. En setembro de 1963 o Comité decidiu estudar o caso do Rocha. Gran Bretaña manobrou sen logralo para que se pospuxese, co argumento de que os xibraltareños non estaban interesados.
Tarsius tarsier
Hábitat e distribución
De acordo con diversos estudos, este taxon encóntrase en bosques primarios (virxes), secundarios (afectados pola man do home), mangleiros, cultivos e xardíns, así como nunha certa variedade doutros hábitats con diferentes graos de perturbación humana, pero que subministren cobertura arbustiva adecuada.
Historia de Xibraltar
Un «asunto exterior»
Con iso tratábase de consolidar a existencia dun pobo. Trala exposición de razóns, o Comité optou por unha solución de compromiso. O 16 de outubro de 1964 aprobou unha « Resolución » pola que con-minaba a España e Gran Bretaña a iniciar conversacións de acordo co establecido na Resolución 1514 (XV). A solución adoptada pecaba de ambigüidade, pois mentres na súa parrafea 2, defendíase a autodeterminación, na 6, se primaba o principio de integridade territorial. Cada parte entendeuno segundo interesáballe.
A Espenuca, Coirós, Coirós
A Espenuca é un lugar da parroquia de Coirós no concello coruñés de Coirós, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2017 tiña 80 habitantes (40 homes e 40 mulleres).
Historia de Xibraltar
Política de « bloqueo » contra o principio de « autodeterminación »
O goberno español iniciou os pasos para transformar economicamente o Campo de Xibraltar e comezou a aplicar unha política de bloqueo. O paso polo posto fronteirizo fíxose máis penoso e o contrabando foi perseguido. Algunhas familias xibraltareñas residentes en La Linea tiveron que volver a Rocha, complicando o clásico problema da vivenda.
Se, en xaneiro de 1964, 8.691 persoas cruzaran a fronteira, un ano despois só o fixeron 873. Transcorrido un tempo, o Comité informou á Asemblea Xeral do fracaso da súa iniciativa. O 16 de decembro de 1965 a Asemblea aprobou unha "Resolución", a 2.070 (XX), pola que retomaba a proposta no mesmo sentido, invitando ás partes a iniciar sen demora as conversacións.
A Espenuca, Coirós, Coirós
A capela de Santa Baia da Espenuca está situada no cumio do monte da Espenuca. Data do século XII e é de estilo románico. Ten campanario exento, preto do cal hai un cruceiro.
Historia de Xibraltar
Política de « bloqueo » contra o principio de « autodeterminación »
O 17 de xaneiro do ano seguinte España solicitou formalmente á Gran Bretaña a celebración dunha reunión de ministros de Asuntos Exteriores. Tres días despois, dentro da estratexia do novo ministro para forzar a vontade británica, o goberno español comunicou a todos os Estados membros da NATO á excepción do Reino Unido, que: A partir de entón negouse permiso para atracar en portos españois a barcos que antes o fixeron en Xibraltar e negouse autorización para sobrevoar territorio español a avións que tivesen como destino Xibraltar.
O 14 de febreiro de 1966 o goberno británico contestou favorablemente á proposta española de conversacións. O 18 de maio o ministro Castiella entrevistouse en Londres co seu homologo Michael Stewart. O primeiro presentou un documento, Alegación e propostas españolas, que contiña os argumentos do goberno de Madrid e a súa proposta de solución: Negábase á poboación xibraltareña o carácter de comunidade, por ser unha mestura de grupos étnicos que vivían da base.
A todo iso había que sumar a Resolución de Nacións Unidas, que, segundo a interpretación española, negaba o dereito a aplicar o principio de auto-determinación en beneficio da integridade territorial.Como solución, o goberno español propoñía: A cambio, ambas partes asinarían un convenio cancelando o Artigo X do Tratado de Utrecht. A proposta española era, no esencial, a mesma que había feito Franco persoalmente, aínda que manifestando agora maior sensibilidade cara á comunidade xibraltareña. Michael Stewart rexeitou a argumentación española. Desde o punto de vista británico, no Tratado había unha clara concesión de soberanía, polo que o tema non era discutible; defendeu á comunidade xibraltareña; rexeitou que a base representase un problema para a seguridade española e negou a súa responsabilidade no contrabando.
A Espenuca, Coirós, Coirós
Historia
Constituíu parroquia de seu até 1867, cando foi suprimida na reforma parroquial da diocese de Santiago dese ano ó se repartiren os seus lugares entre Coirós e Santiago de Ois. Con todo, seguiu a aparecer nos nomenclátores até o ano 1900 inclusive. Estaba formada polos lugares do Bullo, Caresma, Carretíns, A Espenuca e Lousada.
Historia de Xibraltar
Política de « bloqueo » contra o principio de « autodeterminación »
O 12 de xullo entregouse á parte española un documento contendo a proposta británica de solución. Fronte ao enfoque español, que centraba o contencioso no problema da soberanía, Londres ignoraba este tema e propoñía medidas que creasen un marco de confianza e que asegurasen o futuro da comunidade xibraltareña:
Tarsius tarsier
Comportamento
Son primates de hábitos nocturnos, que viven en grupos pequenos de 2 a 6 individuos, de costumes monogámicas ou poligámicas.
Historia de Xibraltar
A proposta do Reino Unido
A reacción española reforzou a convicción británica na súa postura e proporcionoulle unha importante baza de propaganda. Desde entón viñeron repetindo que se España realmente crese na súa interpretación do Tratado de Utrecht aceptaría a súa proposta de acudir a Háxaa.
España continuou coa súa política de sancións. O 11 de abril de 1967 publicouse unha Orde da Presidencia do Goberno pola que se prohibía sóbrevoar a zona de Alxeciras. A medida dificultaba o uso do aeroporto de Xibraltar, podendo chegar a ser perigoso o eterrizaxe en determinadas condicións meteorolóxicas. Dous días máis tarde chegou a resposta británica, suspendendo as conversacións en marcha, que algún tempo despois volverían renovarse.
A posición británica ía debilitándose. En Nacións Unidas consolidábase a tese española de primar o principio de integridade territorial sobre o de autodeterminación. A negativa española a tratar o problema da soberanía no Tribunal lnternacional de Xustiza convertía á ONU na última instancia. Para fortalecer o seu argumentación, o 14 de xuño de 1967 o Reino Unido fixo pública a súa vontade de convocar un referendo en Xibraltar, no que a poboación pronunciaríase entre a oferta española, tal como fora exposta na Alegación de Castela, ou o mantemento do vínculo co Reino Unido. O resultado era fácil de prever. O seu obxectivo era dificultar o triunfo das teses españolas na ONU. Xa non sería só un problema xurídico.
Tarsius tarsier
Bibliografía
"Asian Primates Classification" International Journal of Primatology 25 (1): 97-164. Resumo.
Historia de Xibraltar
A proposta do Reino Unido
A defensa do principio de integridade territorial implicaría o rexeitamento da vontade popular, libremente expresada, en favor dunha ditadura, repudiada por Nacións Unidas.
O goberno británico invitou a España e ao secretario xeral da ONU a enviar observadores. Para España a convocatoria do referendo supoñía unha violación das resolucións de Nacións Unidas, que circunscribían a negociación ao Reino Unido e España, polo que se negou a enviar observadores.
A fins de agosto o Comité dos 24 discutiu o tema. O resultado foi un grande éxito diplomático español. O día 31 foi aprobada unha « Resolución » que, finalmente, precisaba que era o parágrafo sexto da Res. 1.514 (XV) o que debía ser aplicado no contencioso xibraltareño. O texto facía referencia ao principio da integridade territorial, condenaba o referendo e invitaba ás partes a renovar as negociacións. Só Gran Bretaña e Australia votaron en contra, destacando a abstención dos Estados Unidos.
Gran Bretaña ignorou a vontade do Comité dos 24 e seguiu adiante cos preparativos do referendo, que se celebraría o 10 de setembro cun contundente resultado:
O peche da Reixa, 22 de xuño de 1969
Entre o custo político de incumprir unha resolución de Nacións Unidas, sendo membro permanente do Consello de Seguridade, e a entrega de Xibraltar á ditadura franquista optou polo primeiro. En febreiro de 1968 comezaron a traballar nun texto constitucional para a Rocha.
En maio España aplicou novas medidas restritivas no paso fronteirizo. Un ano despois, en maio de 1969, publicábase a Constitución de Xibraltar. Á parte do desenvolvemento institucional destaca, sobre todo, o seu Preámbulo. Nel, Gran Bretaña comprométese a manter Xibraltar dentro dos seus dominios, mentres unha Lei do Parlamento non dispoña o contrario, nin entrar en acordos con outro estado para ceder a soberanía de Xibraltar en contra da vontade da súa poboación. Gran Bretaña fala consumado a súa política fronte a España e Nacións Unidas. Ante iso, a coherencia da política española ata entón executada levou á consumación do bloqueo.
O 8 de xuño o goberno español retirou os permisos de traballo en Xibraltar aos 4.778 que aínda o tiñan. A cifra fora diminuíndo gradualmente desde os 12.000 que se calculaba a principios dos anos cincuenta. O día 22 a fronteira española foi clausurada. O 27 o ferry que unía Alxeciras coa Rocha foi suspendido. O 1 de outubro pecháronse as liñas telefónicas e telegráficas. Ante o incumprimento británico da Resolución de Nacións Unidas, España pasaba a respectar só os dereitos expresamente recoñecidos no Tratado de Utrecht.
A pechadura da reixa danou gravemente a economía xibraltareña, pero reforzouse identidade e o seu vínculo con Gran Bretaña. Londres tivo que axudar a soster o seu financiamento e, aos poucos, a man de obra española foi substituída por marroquís. A política franquista tiña un aspecto testemuñal e outro estratéxico. En primeiro lugar queríase expresar a vontade de recuperar á Rocha e a súa protesta pola actitude británica. En segundo lugar buscábase, a longo prazo, afogar a súa economía ata o punto de converter a súa posesión nunha carga excesiva para Londres.
Esta política tiña un prezo. Como sinalou o embaixador López-Schümmer, a estratexia deseñada por Castiella supoñía un vínculo coa descolonización e co Terceiro Mundo e un certo lonxamento do bloque occidental, cando España era unha potencia colonial que trataba de romper o illamento no que se atopaba para acceder aos organismos europeos. Por coherencia, o goberno viuse obrigado a acelerar a descolonización de Ifni, Guinea Ecuatorial e o Sáhara, o que entúrboo as relacións con Portugal, ao mesmo tempo que a entrada na Cronicidade Europea afastábase A longo prazo, a política de Castiella atentaba contra os intereses do réxime.
Á volta do verán, Franco provocou unha crise na que o nacionalista Castiella foi substituído polo tecnócrata pro-norteamericano López Bravo, persoa de confianza de Carrero, que deu un xiro á política seguida. Mantivo pechada a reixa, pero o contencioso non volveu suscitarse en Nacións Unidas e a campaña de prensa detívose. Esta espectacular falta de continuidade minóo a posible efectividade da política de Castiella.
Xibraltar cara ou ingreso de España na CE e na OTAN
As contradicións da política de Castiella se suscitaron á morte de Franco. Unha vez que España dotouse dun réxime democrático, non quedaba ningún obstáculo político que impedise o ingreso de España na CE. Con todo, como pronto recordarían as autoridades británicas, eran impensable a entrada de España mentres se mantivese pechada a reixa, illándoa do territorio comunitario. Adolfo Suárez tornou a iniciativa e, na súa visita a Londres en outubro de 1977, presentou ao premier Callaghan un novo plan. En realidade era unha nova versión do Alégato de Castiella, punto de referencia constante da política española desde entón. Se Gran Bretaña recoñecía a soberanía española sobre o Rocha, Madrid comprometíase a poñer fin ás sancións, a recoñecer un réxime de autonomía para a poboación e a garantir o mantemento da base. Callaghan non aceptou a oferta. En sinal de boa disposición, España comprometeuse a levantar as restricións telefónicas e Gran Bretaña a abrir unha rolda negociadora.
Ao mes seguinte reuníronse en Estrasburgo os ministros de Asuntos Exteriores, Oreja e Owen, coa asistencia de dirixentes xibraltareños. Nesta ocasión se perfilou máis a oferta española. Oreja propuxo un plan gradual polo que se sucederían as concesións por ambas partes ata concluír na recuperación da soberanía. Owen limitouse a esixir o fin das sancións para empezar a negociar.
En marzo de 1978 volveron reunirse, esta vez en Londres. Alí acordaron crear grupos de traballo que estudasen medidas beneficiosas para ambas partes. A presión británica aumentou e sucedéronse as declaracións de persoalidades deste país, advertindo que as sancións eran incompatibles co ingreso na CE. O 10 de abril de 1980 chegouse a un primeiro acordo. Lord Carrington, sucesor de Owen no Foreign Office, e Oreja asinaron a Declaración de Lisboa.
No esencial, España comprometíase a levantar as sancións a cambio de que Gran Bretaña aceptase tratar « todas as diferenzas sobre Xibraltar' », é dicir a soberanía. A gradualidade non fora recíproca. Como sinalou Antonio Marquina, Gran Bretaña logrou todo o que buscaba, mentres que España perdeu as súas bazas negociadoras a cambio dunha promesa substancial. Suárez cedeu ás presións do responsable da diplomacia e o Consello de Ministros non quedou convencido cos argumentos de Oreja. A Declaración foi considerada como unha concesión española para despexar o camiño cara á CE. As dúbidas sobre a súa interpretación e a dimisión de Suárez abortaron a súa execución.
O breve goberno de Calvo Sotelo herdou un problema sen resolver, mal suscitado e sen tempo para tratar de renegocia-lo. O contencioso complicouse coa guerra das Malvinas, a visita dos príncipes Carlos e Diana a Xibraltar, a ausencia dos reis de España na súa voda e co debate sobre a entrada de España na OTAN. Para Calvo Sotelo o primeiro obxectivo da política exterior española era o ingreso na CE e na OTAN e calquera outro tema debía soubenditarse a este. España necesitaba o apoio da Gran Bretaña. Calvo Sotelo entrevistouse con Margaret Thatcher o 8 de xaneiro de 1982, acordando aplicar o estipulado na Declaración de Lisboa.
O 20 de abril se restablecería a comunicación peonil e comezarían novas conversacións técnicas para superar as diferenzas existentes. O goberno español podía esgrimir como éxito unha concesión británica xa perseguida por Oreja, " « Concretamente queda asegurada a igualdade para os españois en Xibraltar en canto ao dereito a pernoctar e en materia de emprego, seguridade social, salarios e dereito a formar parte de sindicatos »".
Con todo, unha vez máis, os acontecementos fixeron imposible avanzar no sentido do pactado. No mes de abril estalou o conflito das Illas Malvinas. Nun primeiro momento, Calvo Sotelo tratou de situar a España á beira das potencias europeas, pero os lazos tradicionais con Latinoamérica forzaron un cambio pro-arxentino. As relacións con Gran Bretaña arrefriáronse e a dimisión de Lord Carrington produciu un novo atraso.
As conversacións sobre Xibraltar complicáronse co debate nacional sobre o ingreso na OTAN. Para Calvo Sotelo, consciente da fin da UCD e da chegada do PSOE ao poder, era urxente arrimar, na medida do posible, a España no bloque occidental, ante as tentacións antimilitaristas e neutralistas que ese partido sufría naqueles anos. O proceso acelerouse para lograr o obxectivo antes da substitución gobernamental. Durante a transición foise perfilando unha nova estratexia. O concepto central era a afirmación de que o Eixe Baleares-Estreito-Canarias era a zona de máximo interese.
Con todo, ademais da presenza de España e Marrocos, o Reino Unido e os Estados Unidos mantiñan alí importantes destacamentos, un en Xibraltar e o outro en Rota, devaluando o valor estratéxico de España. Se Estados Unidos compartía base coas forzas españolas, Gran Bretaña dispoñía de territorio de soberanía no que estaba instalado un sumando OTAN, o GIBMED, especializado en labores de control e vixilancia do tráfico marítimo e, sobre todo, submarino.
Para o PSOE, a entrada de España na OTAN supoñía recoñecer devandito submando, unha razón máis para non dar ese paso. Só cando o contencioso xibraltareño estivese resolto sería posible ingresar no Pacto Atlántico. Este argumento era compartido por amplos sectores da dereita parlamentaria. Para o goberno, a única vía para facer desaparecer o submando GIBMEO era desde dentro da OTAN, negociando a creación dun novo submando español no que aquel quedase incluído. A curta vida do goberno Calvo Sotelo permitiu o ingreso na OTAN e o inicio das negociacións antes apuntadas, pero pouco máis.
A apertura da Reixa e a revisión socialista
A reacción de Londres foi, nun principio, negativa. Sucedéronse as declaracións ameazando co veto ao ingreso de España na CE a menos que a reixa abrísese plenamente. Morán mantívose firme e, en setembro, logrou que Gran Bretaña aceptase unha revisión do acordado.
Tras algúns meses de traballo, o 27 de novembro de 1984 fíxose público o Acordo de Bruxelas, comunicado conxunto no que España se comprometía a finalizar co réxime de sancións antes do 15 de febreiro de 1985 e acordábase o :
Xunto ao novo marco legal, o comunicado recollía o compromiso británico a tratar o problema da soberanía, aínda que tamén reafirmaba o seu vínculo cos xibraltareños estipulado no preámbulo da Constitución. O 5 de febreiro de 1985 a reixa foi plenamente aberta.