cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Holocausto
Contexto inmediato
En decembro dese mesmo ano, os dous millóns e medio de xudeus do Goberno Xeral eran xa unha preocupación real para os dirixentes nazis. E, neste sentido, algún deles, como Hans Frank xa falaba da «necesidade de tomar medidas que dalgún modo conduzan a lograr o seu aniquilación en sintonía con outras medidas» que haberían de tomarse desde o Reich.
A Conferencia de Wannsee
miniatura|Vila de Wannsee, onde tivo lugar a conferencia O 20 de xaneiro de 1942 celebrouse a «Conferencia de Wannsee». Convocada por Heydrich, reuniu a varios altos funcionarios dos ministerios con responsabilidade no asunto xudeu, e a representantes das SS e do Partido Nazi, implicados tamén no mesmo. O obxectivo era establecer unha directriz clara en canto a quen tiña que asumir o control sobre a cuestión xudía en todos os territorios ocupados. Nunha das súas alocucións, Heydrich remitiu a un encargo de Göring de xullo de 1941 polo que lle encomendaba a el (ás SS e, por tanto, facendo de Himmler o responsable superior) «tomar as medidas necesarias para a solución final da cuestión xudía en Europa», solución que habería de poñerse en práctica tras a deportación ao leste dos xudeus. Durante as reunións, foron continuas as referencias ao exterminio por medio do traballo e, segundo algún testemuño posterior, fíxose referencia tamén ao asasinato con camionetas de gas. Con todo, nas actas finais da conferencia utilízase un plural impreciso, «varios tipos posibles de solución», para aludir á futura forma de resolver o asunto xudeu.
Nesta liña, o 14 de febreiro Hitler diríalle a Goebbels que estaba decidido a «limpar Europa de xudeus sen remorsos» e que era necesario acelerar o proceso «cunha frialdade implacable» para prestar un gran servizo «a unha raza humana á que a xudería estivo atormentando durante milenios». Pouco máis dun mes despois, o mesmo Goebbels aludía no seu diario ao proceso polo cal os guetos do Goberno Xeral estaban a ser liberados de xudeus, para deixar sitio aos expulsados do Reich; insistía en que o contexto era o de «unha loita a vida ou morte entre a raza aria e o bacilo xudeu», e indicaba a singularidade do nazismo pola súa capacidade «para emprender unha solución final da cuestión», «unha solución radical» da que Hitler era o seu «pioneiro» e «portavoz persistente».
Durante eses primeiros meses de 1942 quen estivo supervisando as matanzas de xudeus foi Himmler, que se reunía con frecuencia con Hitler de forma confidencial, e do que dicía recibir directamente o encargo. Estivo en Cracovia a mediados de marzo, cando o uso de gas velenoso xa se empezou a utilizar para asasinar xudeus. En abril, ordenou en Varsovia o asasinato dos xudeus da Europa occidental que chegaran para entrar no gueto de Łódź. En xullo, apremou no leste o programa de matanzas. Mentres, tentaba acelerar o exterminio dos xudeus que quedaban no Goberno Xeral, que esperaba concluír a finais de ano, e o dos xudeus de Ucraína, que comezara en maio. §
A Conferencia de Wannsee supuxo tamén que Adolf Eichmann, desde a Oficina Central de Seguridade do Reich, reiniciase en marzo os transportes en tren para deportar aos xudeus que quedaban en Alemaña, o Protectorado e a antiga Austria, cara aos guetos de Europa oriental. Esta decisión, xunto coa situación xa insoportable para eles, induciu ao suicidio a numerosos xudeus. Igualmente, o programa de deportacións ampliouse a outros lugares de Europa: Países Baixos, Bélxica e Francia, entre eles.
Os campos de exterminio
miniatura |Mapa que mostra a localización de todos os [[Campo de exterminio|campos de exterminio, a maioría dos campos de concentración, campos de traballo, prisións, guetos, as principais rutas de deportación e os lugares de masacres.]] O Holocausto está directamente asociado na mentalidade popular aos chamados «campos de exterminio». Aínda que non todos os xudeus que morreron por mor das políticas nazis fixérono nestes campos, o certo é que neles puxéronse en práctica de forma concentrada todos os sistemas e métodos (especialmente, o uso de cámaras de gas) que configuran a violencia extrema contra os xudeus que despregou o nazismo.
Os primeiros campos: a operación Reinhard
Unhas semanas antes de que se celebrase a Conferencia de Wannsee, Himmler encargara a Odilo Globocnik, xefe da policía e as SS en Lublin, que organizase o exterminio dos xudeus do Goberno Xeral. Co nome de «operación Reinhard», o obxectivo do plan era liberar espazo nos guetos para deixar sitio aos xudeus deportados do oeste. Globocnik rodeouse para iso de varios dos participantes na operación T-4, que quedaron empregados nos tres campos que se crearían dentro da operación; tratábase de oficiais e suboficiais das SS, axudados por un persoal básico composto de auxiliares ucraínos recrutados en campos para prisioneiros de guerra.
Os campos situáronse ao oeste do río Bug, con boas conexións por ferrocarril con outras zonas de Polonia e cos principais guetos. O primeiro campo, o de Belzec, empezouse a construír o 1 de novembro de 1941, a partir das instalacións dun campo de traballo. O seu comandante era Christian Wirth, ao que prestou axuda un dos especialistas en eutanasia. Contaba con cámaras de gas fabricadas con madeira, aínda que hermeticamente pechadas; o gas bombeábase ao interior desde uns vehículos, e non facendo uso de botes de monóxido de carbono puro, como se fixo no plan de eutanasia, debido á dificultade de facerse con grandes cantidades deles. O campo empezou a funcionar en febreiro de 1942. Probouse primeiro o gaseamento de grupos pequenos de xudeus, incluídos os que axudaran a construír o campo. A partir do 17 de marzo, empezouse o gaseamento dos xudeus deportados. Nun mes, asasinouse a 75 000 xudeus, 30 000 dos cales proviñan do gueto de Lublin (que contaba con 37 000 habitantes), sendo os demais doutras zonas do Goberno Xeral.
A disposición dalgúns elementos do campo buscaba non levantar sospeitas entre os xudeus: dicíaselles que era un centro de tránsito, que ían ser desinfectados antes de recibir roupa limpa e que os seus obxectos de valor seríanlles devoltos. As cámaras de gas parecían habitacións con duchas.
Entre xuño e xullo, substituíronse as cámara de madeira por unha construción de formigón con capacidade para seis cámaras de gas, que podían albergar ao mesmo tempo a un total de 2 000 persoas. Ata 600 000 xudeus, tanto da Polonia ocupada como doutros lugares de Centroeuropa, foron alí asasinados antes de finais de ano.
O segundo campo de exterminio que formaba parte da operación Reinhard empezouse a construír en marzo de 1942 preto de  Sobibor, tamén sobre a base dun campo de traballo, neste caso para mulleres xudías. En maio finalizouse: contaba coas áreas administrativas e de recepción á beira do correspondente ramal ferroviario, e as súas cámaras de gas (con capacidade para 100 persoas cada unha delas) estaban nun edificio de ladrillo fóra da vista de quen chegaba ao apeadoiro, a uns 150 metros de distancia a través dunha verea coñecida como «o tubo». O gas tomábase desde un motor e detrás do edificio había fosas para os cadáveres, ás que se podía acceder tamén por vía férrea, dado que moitos dos que chegaban en tren facíano xa mortos. Nos seus tres primeiros meses de funcionamento, morreron no campo ata 100 000 xudeus, de Lublin, Austria, Bohemia e Moravia, e do Antigo Reich.
A principios de 1943, Himmler visitou o campo e puido observar un  gaseamento; posteriormente, concedería ascensos a varios oficiais das SS e a policía e a outros responsables do campo. Respecto do peche do campo, ordenou a eliminación de todas as pegadas e a súa transformación en almacén da munición capturada ao exército soviético. Durante este proceso, en outubro de 1943, houbo unha rebelión dos traballadores xudeus que terminou coa fuga de varios deles, que contactaron con grupos de partisanos. O desmantelamento final do campo produciuse en decembro. Case 250 000 xudeus morreron en Sobibor.
O terceiro campo estivo en Treblinka. Construído á beira dunha vella canteira, as súas orixes estaban nun campo de traballo aberto na primavera de 1941, co obxecto de conseguir materiais para as fortificacións da fronteira xermano-soviética de Polonia. Un ano despois, en xuño de 1942, empezouse a reconverter en campo de exterminio por parte das SS, seguindo as indicacións do construtor de Sobibor, Richard Thomalla. Contou con tres cámaras de gas, que estaban situadas nunha edificación oculta na zona máis elevada do campo, á que se chegaba desde unha estación por unha verea, chamada polas SS «o camiño cara ao ceo». Os gases proviñan de motores diésel. Na parte de atrás, había un grupo de gabias para sepultar os cadáveres.
Os gaseamentos iniciáronse o 23 de xullo. Unha media de 5 000 xudeus chegaron ao día a Treblinka durante as primeiras semanas; con todo, desde agosto o número aumentou considerablemente, de forma que a finais de mes xa foran gaseados un total de 312 000 xudeus. Doutra banda, miles de xudeus morreron durante os transportes en tren, sen ventilación, sen auga e sen servizos sanitarios, e cun tempo caloroso. Ademais, e segundo o testemuño dun sobrevivente, Oskar Berger, que chegou ao campo o 22 de agosto,
Nos casos de grandes cantidades de xudeus chegados, moitos eran fusilados na zona de recepción; en ocasións, os trens debían esperar cheos durante días, ata que os xudeus podían ser levados ás cámaras de gas, que ou ben non daban a basto, ou ben se estragaron. No mesmo sentido, a escavación de gabias non podía seguir o ritmo dos asasinatos, e os corpos quedaban habitualmente sen enterrar.
Ese mesmo mes de agosto, nomeouse a Christian Wirth inspector xeral dos tres campos para que se encargase de racionalizar as operacións de matanza. Wirth entregou, á súa vez, a Franz Stangl, comandante xa en Sobibor, o mando de Treblinka en setembro. A aparencia externa do campo mellorou, pero as escenas de sadismo e crueldade continuaron. As incineracións de corpos comezaron en decembro, en Chelmno e Belzec, e en abril de 1943 en Treblinka. A finais de xullo, coa orde de Himmler de pechar os campos dado que a inmensa maioría dos xudeus dos guetos foran asasinados, xa se desenterraran e incineraran uns 700 000 corpos sepultos en fosas comúns.
Os cálculos modernos cifran o número de asasinados nos tres campos da operación Reinhard en 1 700 000.
Auschwitz
miniatura|Entrada para Auschwitz II (Birkenau), o campamento de exterminación principal. Foto de 2002. A creación de campos de concentración por parte dos alemáns desde setembro de 1939 foi algo habitual nos territorios ocupados. Un deles, preto da localidade de Oswiecim, en alemán «Auschwitz», creouse en abril de 1940 co obxectivo de albergar presos políticos polacos. En maio, nomeouse a Rudolf Höss comandante do mesmo, quen colocaría á entrada un cartel co lema Arbeit macht frei, «o traballo libera». Tras un período en que o campo constituía un lugar para recrutar traballadores, finalmente converteuse nun centro permanente para presos políticos polacos. Posteriormente, a partir de setembro de 1941, tras o inicio da operación Barbarroxa, fóronselle engadindo novos campos asociados, por exemplo o situado en Birkenau, para prisioneiros de guerra soviéticos, que terminaría sendo o máis grande, pois era tamén un campo de concentración e de traballo industrial.
Probablemente a principios de 1942, Himmler anunciou a Höss que o campo debía converterse nun centro adicional aos da operación Reinhard, que non eran suficientes para completar a «solución final»; Auschwitz estaba ben comunicado e, ao tempo, suficientemente afastado de núcleos de poboación importantes. Segundo indicacións posteriores de Eichmann, a función de Auschwitz habería de ser a de matar os xudeus do resto de Europa. Os primeiros deportados, chegados en marzo, proviñan de Eslovaquia e Francia.
Os métodos empregados foron desde o principio diferentes aos doutros campos. En xullo de 1941 descubriuse casualmente (durante unha desinfección de roupa) que o pesticida químico coñecido como Zyklon-B fora capaz de matar rapidamente a un gato. En setembro probouse con 600 prisioneiros de guerra soviéticos (clasificados como «fanáticos comunistas») e 250 enfermos do campo, que foron gaseados nun soto do campo. O mesmo mes, outros 900 prisioneiros soviéticos foron gaseados no depósito de cadáveres. Tras unha visita de Einchmann, decidiuse usar o gas de forma sistemática.
Dado que os berros dos gaseados podían ser oídos polo persoal do campo, decidiuse realizar as matanzas en Auschwitz-Birkenau. Alí construíronse dúas cámaras de gas (para 800 e 1200 persoas) que empezaron a funcionar o 20 de marzo de 1942. A elas enviábase directamente aos menores de 16 anos, as nais con fillos, os enfermos, os anciáns e os débiles físícamente. O resto pasaba ao campo, tatuados todos cun número de serie no brazo esquerdo e rexistrados. Posteriormente, seleccións periódicas ían decidindo a morte dos que xa non estaban en condicións de traballar.
O extermio sistemático de xudeus (franceses, eslovacos, polacos, belgas e holandeses) deu comezo en maio. Paralelamente, en xullo de 1942, Himmler ordenou que o reasentamento de toda a poboación xudía se completase antes do final do ano. Na súa visita dese mesmo mes a Auschwitz, ordenou que se intensificasen as matanzas e apremou a Höss no relativo ás construción do campo en Birkenau. Pola súa banda, no seu discurso anual ante os antigos combatentes nazi, Hitler afirmou en novembro que a guerra habería de finalizar co «exterminio» dos xudeus, unha palabra que se lle escaparía a Goebbels nun discurso radiado de febreiro de 1943; en maio de 1943, e en palabras dirixidas ao mesmo Goebbels, Hitler estaba xa xustificando o exterminio dos xudeus como unha condición necesaria para que o dominio alemán se estendese ao mundo enteiro. Polo demais, a propaganda antisemita  recrudeciose por esas datas.
Desde xullo, empezaron a chegar xudeus de Alemaña; despois, desde case todos os países europeos: Romanía, Croacia, Finlandia, Noruega, Bulgaria, Italia, Hungría, Serbia, Dinamarca, Grecia e o sur de Francia. Neste contexto, entre 1942 e 1943 ampliáronse e perfeccionaron as instalacións para gasear en Auschwitz. En xuño de 1943 había unha cámara máis e ampliouse a 4 o número de crematorios, conforme aos plans da empresa Hoch-und Tiefbau AG Kattowitz; os fornos crematorios e as instalacións de gaseamento foran fabricados pola empresa J. A. Topf & Söhne de Erfurt.
O procedemento de gaseamento era o seguinte:
Cando os crematorios víronse desbordados polo número de cadáveres acumulados, a instalación resentiuse e houbo que retomar a práctica anterior de queimalos sobre grellas estendidas sobre gabias.
En Auschwitz morrerón entre 1 100 000 e 1 500 000 persoas. Ao redor do 90 % (preto do millón) eran xudías, o que supón entre unha quinta e unha cuarta parte dos xudeus que morreron durante a guerra. Polo menos, a metade dos mortos foron por desnutrición, enfermidades, esgotamento e hipotermia.
Auschwitz recibía a moitos dos seus xudeus desde o campo de Theresienstadt. Construído desde novembro de 1941 ao norte de Terezin (en alemán, Theresienstadt), en Checoslovaquia, este campo constituía a prisión central da Gestapo no Protectorado. Recibiu a 10 000 xudeus checos durante os primeiros días do ano seguinte e tratábase inicialmente dun centro de reagrupamento organizado como un gueto. Das 140 000 persoas que chegaron deportadas ao campo, ao final da guerra só seguían con vida menos de 17 000.
Outros campos
miniatura|Cadáveres achados nunha fosa común do "campo de tránsito" nazi Janowska na Polonia oriental, actualmente Ucraína Outro campo, o de Majdanek, construíuse na parte oriental de Lublin; desde xullo de 1942 construíronse nel ata sete cámaras de gas. Ao final, morrerían nel unhas 180 000 persoas; 120 000 delas, xudeus.
En outubro de 1942, Heinrich Himmler determinou que todos os xudeus debían ser trasladados a Auschwitz ou Majdanek. Execucións masivas tiveron lugar entre o 8 de maio e o 29 de xullo de 1944. Rudolf Höss, por orde de Heinrich Himmler, debía  gasear a máis de 400 000 xudeus húngaros en Auschwitz. En determinados días foron asasinadas preto de 24 000 persoas, moitas das cales foron queimadas en fogueiras ao aire libre pola escasa capacidade dos crematorios.
Rudolf Höss conta nas súas memorias que no verán de 1941 foi recibido persoalmente por Himmler e este díxolle: Ao finalizar a cita, esixiulle gardar silencio, mesmo ante os seus superiores.
Pero Eichmann confesou en 1961, durante o seu proceso en Xerusalén, que durante esta conferencia "estudáronse con rigor os [máis efectivos] métodos para exterminar a todo o pobo xudeu que vivía en Europa".
Na súa totalidade, a "solución final" incluíu o exterminio de numerosos xudeus europeo por gaseamento, fusilamento e outras medidas de asasinato en masa. Na Europa ocupada polos nazis, vivían aproximadamente uns oito millóns de xudeus. Algo máis de seis millóns de xudeus morreron, ou sexa, dous terzos de todos os xudeus que vivían en Europa en 1939.
As vítimas
miniatura|Centenares de corpos de prisioneiros mortos por inanición ou por disparos da [[Gestapo xacen no chan trala liberación do campo de concentración de Nordhausen (12 de abril de 1945).]] miniatura|Cemiterio de [[Buchenwald.]] Xunto cos xudeus, outros grupos humanos como xitanos, soviéticos (especialmente, os prisioneiros de guerra), comunistas, Testemuñas de Xehová, polacos étnicos, pobos eslavos, discapacitados, homes homosexuais e disidentes políticos e relixiosos, foron tamén obxecto de persecución e asasinato durante o nazismo.
Segundo o criterio máis ou menos restrinxido que se adopte para definir o Holocausto, a cifra de vítimas varía. Algúns historiadores circunscríbeno ao xenocidio de xudeus a mans do Terceiro Reich (algo máis de 6 millóns de vítimas). Outros estudosos consideran que debe aplicarse ademais ás vítimas polacas e a outros pobos eslavos e xitanos. Un terceiro grupo amplía a expresión para que abranga igualmente aos homosexuais, os discapacitados físicos e mentais e as testemuñas de Xehová, de modo que se estiman en once ou doce millóns as vítimas do Holocausto, das que máis da metade eran xudías.
Calcúlase que morreron vítimas deste exterminio algo máis de seis millóns de xudeus. Dunha poboación de arredor 3 millóns de xudeus ó inicio da guerra en Polonia, quedaron menos de cincocentos mil en 1945. Os xudeus de Europa foron as principais vítimas do Holocausto. Ademais, faleceron 800 000 xitanos, catro millóns de prisioneiros de guerra soviéticos ou vítimas da ocupación (foron tamén obxecto de exterminio sistemático), polacos e individuos cualificados de asociais de varias nacionalidades (presos políticos, homosexuais, discapacitados físicos ou psíquicos, delincuentes comúns etc.). As aproximacións oficiais son as seguintes:
A poboación alemá en xeral
De acordo co anterior, nin o decreto que impuxo aos xudeus a estrela amarela, nin as primeiras deportacións efectuadas no outono de 1941 (e inverno de 1941-1942), foron feitos respondidos pola poboación alemá de maneira significativa. Con todo, foi a resposta popular contraria a que conseguiu parar a retirada de crucifixos en Baviera e evitar a gasificación de miles de enfermos mentais.
En canto á reacción ante o xenocidio,
En canto ás gasificacións, foron levadas moito máis en segredo e tiveron pouco eco dentro de Alemaña.
Con todo, moita xente de Alemaña considerou no seu momento que os bombardeos aliados sobre as súas poboacións eran unha vinganza e un desquite polo trato dado aos xudeus.
E aínda que a planificación e execución da "solución final" se levou cun grao moi elevado de segredo, o que probablemente demostra que os xerarcas nazis eran conscientes de que non podían contar para iso co apoio popular, a mesma non
A exacta valoración da actitude dos alemáns ante o destino dos xudeus provocou diverxencias entre algúns historiadores. Ian Kershaw insistiu no concepto de «indiferenza moral», que se reflectiu no feito de que os alemáns apartaron a vista deliberadamente eximíndose de calquera responsabilidade persoal. A razón principal sería que a poboación aceptou con naturalidade o dereito do Estado para decidir sobre a Cuestión Xudía, un asunto que para eles tería pouca relevancia persoal. Pola súa banda,
Os xudeus
Respecto dos propios xudeus, foron varios os impedimentos cos que se atoparon para planificar ou idear unha resistencia ante as accións xenocidas dos nazis: en primeiro lugar, a súa subestimación do perigo que estes supoñían cando Hitler chegou ao poder, é dicir, non reaccionaron a tempo ante a propagación do terror; en segundo lugar, o nazismo esforzouse constantemente en alentar falsas expectativas, ilusionando moitas veces ás súas vítimas coa idea de que a submisión e o traballo podía ser causa da súa salvación; en terceiro lugar, que a idea mesma do exterminio total resultaba máis ben produto dunha imaxinación enferma que dun plan con algunha posibilidade de facerse realidade; en cuarto lugar, que a aplicación sistemática de castigos terribles e indiscriminados por parte dos alemáns ante calquera simulacro de rebelión exercía un serio efecto de intimidación; en quinto lugar, que o ambiente antisemita e  colaboracionista de moitos dos países europeos (sobre todo da Europa oriental) durante a guerra, facían moi dificultosa unha escapatoria a través deles para calquera xudeu; e, en sexto lugar, que o grao de esgotamento físico e psicoloxíco dos xudeus, en guetos, campos, etc., era de tal envergadura, que dificultaba enormemente calquera expectativa que fose máis aló de garantir a supervivencia do día a día.
Con todo, e a pesar desta situación de enorme desvantaxe na que se atoparon, houbo diversos casos de resistencia.
Durante os anos previos á guerra, houbo xudeus que tentaron organizar grupos para facer fronte á catarata lexislativa antixudía. Destacou entre eles o coñecido como «Grupo Baum», liderado por Herbert Baum, que durante 1937 reuniuse semanalmente en Berlín e que chegou a realizar sabotaxes contra o nazismo
Xa en plena época de exterminio, o novo líder da resistencia xudía Abba Kovner lanzou na noite do 31 de decembro de 1941 un manifesto no que proclamaba que Hitler planificaba a destrución de todos os xudeus de Europa; trátase da primeira chamada pública á resistencia. Desde o día seguinte, quedou organizada a resistencia no interior do gueto de Vilna, que sería o primeiro en sublevarse. Neste sentido, os xudeus subleváronse nuns vinte guetos da Europa oriental, primeiro o de Vilna en Lituania en xaneiro de 1942, e logo en guetos como os de Varsovia (entre o 19 de abril e o 15 de maio de 1943) e Bialystok e, máis tarde, en diversos campos de exterminio.
De Vilna lograron escapar  algúns  combatentes  xudeus non verán de 1943, tras o cal formaron unidades   partisanas para  axudar  á liberación dá  cidade.
A revolta máis coñecida foi a sublevación do gueto de Varsovia, que durou case un mes, entre o 19 de abril e o 15 de maio de 1943 e que estivo protagonizada pola Organización Xudía Combatente, composta por uns 600 membros e dirixida por Mordechai Anielewicz, de 24 anos de idade, e a Organización Militar Nacional, con 400 membros. O gueto foi finalmente arrasado polas forzas alemás, morrendo uns 15 000 xudeus e sendo enviados posteriormente a campos de exterminio máis de 50 000.
Así mesmo, producíronse diversas revoltas de prisioneiros nos campos de exterminio, incluídos os de Auschwitz (onde se voou un forno crematorio) e Treblinka, onde en agosto de 1943 tivo lugar unha importante sublevación. O 14 de outubro rebeláronse os prisioneiros de Sobibor, e dous días máis tarde houbo de pecharse o campo, tras conseguir escapar polo menos un centenar deles.
Na Europa occidental e meridional, participaron en grupos de resistencia en case todos os países, chegando a constituír nalgún momento o 15% dos resistentes en Francia.
En Alemaña, a pesar das extraordinarias limitacións, probablemente uns dous ou tres mil xudeus involucráronse activamente no movemento antinazi clandestino alemán.
En conclusión,
A singularidade histórica do Holocausto
A eliminación física dos xudeus realizouse de forma sistemática, meticulosa e efectiva conforme a unha estratexia ben elaborada que se chegou a cualificar de «industrial». De feito, ningún outro xenocidio na historia levouse a cabo mediante medios mecánicos en instalacións especialmente construídas, como as cámaras de gas que funcionaron en Auschwitz ou Treblinka. Con todo, e a pesar das declaracións dos nazis no sentido de que vían ás súas vítimas máis como cargas ou pezas que como seres humanos, existiu unha clara implicación emocional en moitos deles ante a matanza ininterrompida de civís indefensos que realizaron.
Doutra banda, a crenza xeneralizada neles era que estaban a cumprir ordes de Hitler, e que o obxectivo era acabar cos inimigos non só presentes, senón futuros, da raza alemá. Neste sentido, a característica dos dirixentes nazis era que compartían un antisemitismo exacerbado, non menor que o dos seus subordinados. Así,
Iso non quere dicir necesariamente que o Holocausto tivese un plan definido desde o principio: precisamente este é un dos puntos que divide aos estudosos, entre intencionalistas e funcionalistas:
miniatura|Nenos sobreviventes do campo de concentración de [[Buchenwald. Están vestidos con uniformes alemáns debido á escaseza de roupa.]]
En termos xerais, a estrutura do Holocausto foi a seguinte:
Dous elementos distinguen ao Holocausto doutros casos de xenocidio ou asasinatos masivos:
O primeiro elemento é a ideoloxía nazi, a cal é ferventemente nacionalista, aínda que de corte político centralizado cun compoñente mítico engadido, que divide ao mundo en catro categorías:
O discurso e a estrutura ideolóxica nazi están cargados de significación relixiosa e mitolóxica.
O segundo elemento é a sistematización dos procesos de asasinatos masivos, os cales comezaron coa concentración da poboación xudía en guetos e posteriormente en campos de concentración e culminou coa implantación da chamada «solución final ao problema xudeu», que consistiu no asasinato masivo e sistemático da maior parte da poboación xudía europea.
O principal elemento da devandita «solución» foron os campos de exterminio, os cales funcionaban como auténticas fábricas de morte, cuxa materia prima era a poboación para ser exterminada. miniatura|Mapa do Holocausto xudeu en Europa, 1939-1945. Mostra a porcentaxe de mortos xudeus de cada país ao terminar a segunda guerra mundial en relación á poboación existente ao comezo das hostilidades. Durante o Holocausto, uns seis millóns de xudeus (ao redor de dous terzos da poboación xudía mundial da época) foron exterminados. Nalgúns casos desapareceron comunidades enteiras, entre elas a florecente comunidade xudía de Polonia (de máis de tres millóns de membros) e a comunidade sefardí de Salónica (en Grecia).
O número exacto de persoas asasinadas durante o réxime nazi non se puido determinar, aínda que se consideran fiables as seguintes cifras:
En total as vítimas suman unha cifra de 15 510 000 a 22 450 000 (quince a vinte millóns de persoas, aproximadamente).
O Holocausto deu o pulo final á creación do estado de Israel, situado sobre parte do territorio do Mandato británico de Palestina, que acolleu aos xudeus sobreviventes do exterminio.
Controversia
Algúns sectores Negacionismo do Holocausto|minoritarios sosteñen que a «solución final» non supoñía o exterminio dos xudeus, senón que era un plan que pretendía deportar aos xudeus de Alemaña e dos países ocupados e aliados de Alemaña, e que a longo prazo supoñía a creación dun Estado sionista na illa de Madagascar (Plan Madagascar), territorio en dominio de Francia e pouco poboado neses momentos
A idea de que para os nazis a «solución final» non significaba o asasinato sistemático dos xudeus, senón o seu desprazamento cara ao leste de Europa, baséase na reinterpretación de documentos tales como a carta do 31 de xullo de 1941 onde Hermann Göring escribiu a Reinhard Heydrich o seguinte:
Martin Luther, funcionario da chancelería nazi e participante na conferencia de Wannsee, escribía nun  memorándum o 21 de agosto de 1942:
Con todo, de acordo á versión maioritaria con respecto ao Holocausto, os termos "evacuación", "desprazamento", "emigración", "reinstalación"etc. eran palabras clave para ocultar o masacre.
Estas e outras razóns son esgrimidas polos negacionistas do holocausto, quen nega a existencia de Holocausto, chegando a afirmar que se trata dun medio propagandístico do sionismo e dunha suposta conspiración xudía.
Baseándose en supostas investigacións posteriores á guerra, afirman que a cifra de xudeus mortos nos campos de concentración nazi non é tan elevada, e que todo sería un complot para evitar custe o que custe o rexurdimento nacionalsocialista.
A persecución e o xenocidio levouse a cabo por etapas. As leis de Núremberg foron promulgadas anos antes do estalido da segunda guerra mundial. Os campos de concentración nazis foron creados como lugares onde os reclusos eran utilizados como man de obra escrava ata que morrían por esgotamento ou enfermidade. Alí onde a Alemaña nazi conquistaba novos territorios ao leste de Europa, escuadrones especializados chamados Einsatzgruppen asasinaban xudeus e opoñentes políticos en fusilamentos masivos. Os xudeus e os xitanos foron encerrados en guetos antes de ser transportados por centenas ou milleiros en trens de carga cara a campos de exterminio onde, se sobrevivían á viaxe, a maioría deles era asasinada en cámaras de gas. Todo o aparello burocrático alemán estivo involucrado na loxística do asasinato masivo, convertendo ao país no que un académico chamou "un Estado xenocida".
Listaxe dos campos de concentración nazis
A continuación móstrase unha lista dos campos de concentración nazis. Estes foron establecidos dentro de Alemaña pouco despois da ascensión ao poder do partido nazi en 1933. Algúns historiadores sinalaron á Gestapo como os organizadores dos campos de concentración franquistas na Guerra civil española (1936-39), que se inspiraron nos campos da Alemaña nazi para o seu deseño, e á súa vez influíron despois nos campos nazis en Centroeuropa. Entre eses oficiais nazis, destacou Paul Winzer, xefe do campo de concentración de Miranda de Ebro.
Posteriormente crearíanse outros campos naqueles países anexionados ou invadidos por Alemaña antes e durante o transcurso da Segunda guerra mundial, como Países Baixos e Polonia. Mentres que algúns campos tiveron unha existencia máis ben efémera, outros permaneceron en activo ata a definitiva derrota alemá na guerra.
Os campos de exterminio atópanse marcados en cor rosa, mentres que os maiores campos de outros tipos están sinalados con cor azul.
Gran Premio de Bélxica de 1962
Resultados do Gran Premio de Bélxica de Fórmula 1 de 1962 disputado en Spa-Francorchamps o 17 de xuño de 1962.
TikTok
TikTok, tamén coñecida como Douyin (en 抖音短视频; pinyin: Dǒuyīn duǎnshìpín; literalmente "vibrato vídeo curto") na China, é unha aplicación de medios sociais para crear e compartir vídeos, así como para retransmitir en vivo. Lanzada en setembro de 2016 por ByteDance, é unha plataforma líder de vídeos curtos en Asia e que se estendeu a outras partes do mundo, converténdose nunha das aplicacións de máis rápido crecemento cunha gran comunidade en varios países. A aplicación permite crear vídeos de baile, música, beleza, tendencias, comida, mascotas e sincronización, que poden durar até 3 segundos. A aplicación está especializada en vídeos de 8 segundos de duración.
Historia
Douyin foi lanzado por ByteDance na China en setembro de 2016, e deuse a coñecer como TikTok para o mercado internacional cando arrancou a súa expansión en Indonesia en setembro de 2017. O 23 de xaneiro de 2018, a aplicación TikTok clasificouse no número 1 entre as descargas de balde de aplicacións móbiles en Tailandia.
Goiente, Sueiro, Culleredo
Goiente é un lugar da parroquia de Sueiro no concello coruñés de Culleredo, na comarca da Coruña. Tiña 36 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE, dos cales 17 eran homes e 19 mulleres.
Patricia Highsmith
Patricia Highsmith, nada co nome de Mary Patricia Plangman en Fort Worth (Texas) o 19 de xaneiro de 1921 e finada en Locarno (Suíza) o 4 de febreiro de 1995, foi unha escritora estadounidense, coñecida especialmente polas súas novelas de suspense.
Traxectoria
O seu pai e maila súa nai divorciáronse catro meses antes do seu nacemento. Marchou coa súa nai a Greenwich Village (Nova York), onde foi educada pola súa avoa materna, Willi Mae. En 1924 a súa nai casou con Stanley Highsmith, do que Patricia tomou o apelido. Non coñeceu ao seu pai biolóxico até os 12 anos. De nova tivo unha relación intensa e complicada coa súa nai, quen lle confesou que intentara abortar bebendo augarrás.
En 1942 graduouse no Barnard College en literatura inglesa, latín e grego. En 1943 empezou a traballar para a editorial Fawcett facendo sinopses de cómics, e nesa época descobre a súa homosexualidade, tema que tratou en 1952 na novela The Price of Salt, publicada orixinalmente co pseudónimo de Claire Morgan e reeditada en 1989 co título de Carol, aparecendo xa con Patricia Highsmith como autora.
Con 22 anos comezou a escribir a súa primeira novela, The click of the shutting, nunca publicada. En 1945, logo de pasar cinco meses en México, publicou dous relatos na revista Harper´s Bazaar. En 1950 publica a súa primeira novela, Strangers on a Train, coa que acadou gran sona pola adaptación cinematográfica feita un ano despois por Alfred Hitchcock.
En 1963 trasladouse a Europa, pois o pesimismo das súas historias e a crueldade materialista das súas análises éticas non tiñan boa acollida nos EUA, onde ademais as súas ideas políticas de trazo comunista contrariaban o american way of life. Residiu en East Anglia (Reino Unido) e en Francia, e os seus últimos anos pasounos en Tegna, en Suíza.
Obra
A súa vocación literaria comezou de ben nova, sendo unha gran lectora preocupada por cuestións relacionadas coa culpa, a mentira e o crime, que máis adiante se converteron en temas centrais da súa obra. Os seus personaxes, moi ben caracterizados, adoitan estar cerca da psicopatía, movéndose na liña entre o ben e o mal. A visión da realidade nas súas novelas e contos é depresiva, pesimista e sombría, así como o seu concepto sobre o ser humano. A temática homosexual aparece en dúas das súas obras.
Serie "Ripley" (1955-1991)
O personaxe amoral de Tom Ripley foi creado logo dunha estancia en Europa. Trátase dun estafador que suplanta ás súas vítimas, e un ladrón e asasino ocasional. Non se somete á moral establecida e crea os seus propios valores. Non é castigado nin atrapado pola policía, e inicia un grande ascenso social. É o protagonista de cinco novelas:
Nas diversas adaptacións cinematográficas e radiofónicas, o personaxe de Ripley foi interpretado por Alain Delon, Dennis Hopper, Matt Damon, John Malkovich, Barry Pepper, Jonathan Kent e Ian Hart.
O Golem
Foi traducido ó galego por Anxo Romero Louro e foi publicado por Edicións Xerais no ano 1989, na colección Grandes do noso tempo.
Federación Romanesa de Fútbol
A Federación Romanesa de Fútbol (FRF) (en romanés: Federaţia Română de Fotbal) é o organismo encargado da organización do fútbol en Romanía, cuxa sede está en Bucarest, capital do país.
Foi creada en 1909 e uniuse á FIFA en 1923 e a UEFA en 1954, sendo un dos membros fundadores da mesma. Encárgase da organización das competicións de fútbol romanesas, así como os partidos da Selección de fútbol de Romanía nas súas distintas categorías.
Nigoi, A Estrada
Santa María de Nigoi é unha parroquia que se localiza no concello da Estrada. Segundo o IGE en 2012 tiña 210 habitantes (116 mulleres e 94 homes), distribuídos en 7 entidades, o que supón unha diminución respecto do ano 1986 cando tiña 328 habitantes. En 1842 tiña unha poboación de feito de 252 persoas.
Adelaide United
O Adelaide United é un club de fútbol Australiano da cidade de Adelaida, no estado de Australia Meridional. Fundouse en 2003 e xoga na A-League.
Adelaide e un dos tres equipos procedentes da National Soccer League que continúa en activo.
Historia
Adelaide United naceu en 2003, despois de que o equipo tradicional de cidade, o Adelaide City, se retirara da National Soccer League. En resposta creouse unha nova franquía como substituta, que terminou ese ano en terceira posición e como semifinalista da fase final. Máis tarde, ao desaparecer a NSL, Adelaide United foi elixido como un dos equipos procedentes do campionato anterior que contaría con praza na nova liga nacional.
O obxectivo do club era atraer o maior número de xogadores profesionais do sur do país, con John Kosmina como técnico e Shengqing Qu como xogador franquía, ademais de contratar a Romario á metade da tempada. Na tempada do debut conseguiron terminar como campións da liga regular, pero acabaron caendo na semifinal da fase final. Ao ano seguinte, o club chegaría á final do campionato, cando acabou caendo ante o Newcastle Jets.
Dices, Randufe, Tui
Dices é un lugar da parroquia de Randufe, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 40 habitantes (22 homes e 18 mulleres), un descenso de 9 habitantes respecto ao ano 1999.
A Carballeira, Forcarei, Forcarei
A Carballeira é un lugar da parroquia de Forcarei, no concello pontevedrés de Forcarei na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Segundo o IGE do 2008 tiña 16 habitantes deles 7 homes e 9 eran mulleres, o que supón que diminuíu a poboación desde 2007.
Guerra dos Seis Días
miniatura|Conquista do Sinaí por Israel A guerra dos Seis Días, tamén coñecida como a terceira guerra árabe-israelí, a guerra árabe-israelí de 1967, ou, como a chaman no mundo árabe, a guerra de Xuño, o Contratempo ou o Desastre, foi un conflito armado entre Israel e os seus veciños árabes: Exipto, Xordania e Siria. Trala fin da guerra, Israel pasou a controlar a Franxa de Gaza, a península do Sinaí, Cisxordania, Xerusalén Leste e os Altos do Golán.
O crecemento das tensións entre árabes e israelís levou a ámbalas dúas partes a mobilizaren cadansúas tropas con anterioridade ó comezo da guerra.
Israel, de acordo cos plans ideados por, entre outros, o Ministro de Defensa Moshé Dayán e o xefe do Estado Maior Yitzhak Rabin, atacou Exipto, Siria e Xordania, conquistando os territorios antes citados.
O causante último da guerra (que comezou o luns 5 de xuño e rematou o sábado 10 de xuño) foi o bloqueo do porto da cidade israelí de Eilat mediante o peche, por parte de Exipto, dos Estreitos de Tirán.
Orixe
Lester "Mike" Pearson, Ministro de Asuntos Exteriores do Canadá, ideou a creación da UNEF (United Nations Emergency Force, Forza de Emerxencia das Nacións Unidas), que se establecería na península do Sinaí e na Franxa de Gaza para consolidar a separación física de forzas militares exipcias e israelís, e impedindo o peche dos Estreitos de Tirán. Despois de diversas negociacións diplomáticas, conseguiuse que a UNEF establecérase nos seus postos o 11 de marzo de 1957.
De cara ós anos 60, intensificáronse os ataques terroristas palestinos, co apoio de Exipto e Siria. O 10 de novembro de 1966, nun sector fronteirizo fronte á cidade cisxordana de Hebrón, un vehículo da policía militar israelí entrou en contacto cunha mina; ó estoupar esta, tres policías militares israelís morreron e un resultou ferido. O 13 de novembro, a correspondente represalia israelí, levada a cabo en Rujm al-Madfal e en Samu (dúas localidades cisxordanas), derivou nun enfrontamento entre forzas militares israelís e xordanas, con perdas humanas e materiais por ambas partes, así como entre a poboación civil.
Ataques terroristas o 31 de marzo e o 1 de abril de 1967 derivaron nunha escaramuza entre forzas israelís e sirias. No punto álxido do enfrontamento, dous avións militares sirios foron derrubados pola Forza Aérea israelí sobre os Altos do Golán, e outros catro sobre Damasco, a capital siria. Esta escaramuza tamén levou consigo perdas humanas e materiais entre as forzas israelís e as sirias, así como entre as poboacións civís israelí e golaní.
A todo isto había que engadir os bombardeos sirios con fogo de artillería sobre asentamentos civís do norte de Israel, coas súas correspondentes perdas humanas e materiais, e que xeneralizáronse na década dos 60, así como os intentos sirios de desviar o río Xordán mediante complexas obras de enxeñería nas súas fontes (situadas en territorio golaní). Estas accións precipitaban escaramuzas entre as forzas militares israelís e sirias.
A mediados de maio de 1967, Exipto remilitarizou a península do Sinaí e a Franxa de Gaza, expulsando á UNEF, e a finais do mesmo mes, bloqueou o porto da cidade israelí de Eilat mediante o peche dos Estreitos de Tirán, os cales constitúen a "porta" de entrada e saída do Golfo de Aqaba, en cuxo extremo setentrional está a citada cidade. O Golfo de Aqaba é parte do mar Vermello, o cal conecta co océano Índico; estas circunstancias xeográficas permitíanlle a Israel recibir petróleo de Irán e establecer relacións comerciais con África e Asia con relativa facilidade. Así pois, Israel considerou esta última acción un casus belli. O 30 de maio Exipto e Xordania asinaron un tratado de defensa mutua, e o 1 de xuño, Moshé Dayán foi nomeado Ministro de Defensa de Israel.
O domingo 4 de xuño, con só dous votos en contra, o Gabinete israelí aprobou o comezo da guerra sen previo aviso ós países árabes. O primeiro ataque levaríase a cabo entre as 7:00 e as 7:30 horas do luns 5 de xuño de 1967, contra Exipto.
Fronte Sur
O primeiro paso dado polos israelís foi a Operación Foco (en hebreo, Mivtza Moked). Esta consistía nun raid aéreo dirixido contra a Forza Aérea exipcia, a máis numerosa dos países árabes en canto a número de avións, e considerada o principal obstáculo e a principal ameaza para Israel. Os obxectivos prioritarios eran as pistas dos aeródromos militares da península do Sinaí, os bombardeiros de largo alcance (con capacidade para atacar os núcleos poboacionais e os centros industriais de Israel), os cazas, os mísiles superficie-aire, as estacións de radar e as instalacións de apoio; o obxectivo básico era a destrución da Forza Aérea exipcia en terra para garantir a superioridade aérea hebrea.
A operación foi un éxito para os israelís, xa que, dos 420 avións cos que contaba Exipto inicialmente, 286 foron destruídos, a maioría en terra, e as bases aéreas exipcias situadas no Sinaí e ó oeste do Canal de Suez quedaron na súa meirande maioría inutilizadas ou seriamente danadas. En torno a unha terceira parte dos pilotos exipcios morreron. As perdas israelís foron mínimas, a pesar de arriscar na operación a meirande parte dos seus pilotos e avións.
Máis ó sur, no centro do Sinaí, Ariel Sharon, ó mando da 38ª. División, atacaría no sector fortemente defendido de Umm Qatef, coa esperanza de unirse á 31ª. División de Avraham Yoffe e atacar a liña defensiva exipcia formada por Jabal Libni, Bir Lahfan e Bir Hasana.
Ás 8:15 horas, os primeiros tanques do coronel Natan Nir cruzaron a fronteira fronte a al´ Awja. Padecendo bastantes perdas, os israelís avanzaron cara Umm Qatef dende o norte e o oeste, pois tiñan dado un rodeo para tal fin, mentres os tanques de Nir penetraban no flanco norte de Abu `Ageila. Os israelís tomaron posicións para proseguir o ataque mentres os exipcios esperaban a orde de contraataque do seu Cuartel Xeral Supremo, en van.
Ás 22:00 horas, seis batallóns israelís realizaron un ataque con canóns de 105 e 155 mm sobre Umm Qatef (o maior bombardeo de artillería da historia militar israelí con 6.000 proxectís lanzados en menos de 20 minutos). Tanques israelís atacaban as defensas exipcias dende o sur; no leste, a infantería rebordaba unha tripla liña de trincheiras; e no oeste, os paracaidistas neutralizaban a artillería exipcia. Así puidéronse tomar posicións contorno a Umm Qatef para asaltala. Por outro lado, as manobras israelís neste sector impediron a chegada de reforzos exipcios dende Jabal Libni e Bir Lahfan.
Cerca da media noite, as tropas de Yoffe avanzaron cara Bir Lahfan e Jabal Libni, rodeando Abu `Ageila e deixándoa ó norte. Os tanques de cabeza do coronel Elhanan Sela viraron ó suroeste, mentres a 200ª. Brigada do coronel Yissachar Shadmi avanzaban de cara a Wadi Haridin. Ámbolos dous cortaron as vías de comunicación con Jabal Libni, Abu `Ageila e al- `Arish e lograron deter a dúas brigadas inimigas que intentaban rodear a Sharon.
No sector sur da fronteira israelí-exipcia, a 8ª. Brigada Acoirazada, ó mando do coronel Avraham Mendler, iniciou o seu avance de cara a Kuntilla. Así, pola noite consolidou unha posición propicia para evitar que Umm Qatef fora auxiliada e para unirse máis tarde ás forzas de Sharon.
Fronte Central
A causa do tratado asinado entre Exipto e Xordania o 30 de maio, o xeneral exipcio `Abd al-Majid Riyad, xefe do Estado maior do Mando Árabe Unido, fora enviado a Xordania e, de acordo coas cláusulas do pacto asinado, a Lexión Árabe xordana quedara baixo o seu mando, pudendo ademais influír nas decisións dos mandos militares e gobernantes xordanos.
Así, cando o rei Hussein de Xordania foi informado do comezo das hostilidades ás 8:50 horas (hora de Xordania, unha máis que en Israel) e dispúxose a comezar a súa ofensiva contra Israel, encontrouse con que Riyad xa tiña dadas ordes de carácter transcendental, entre as cales destacaba a destrución dos aeródromos israelís mediante o emprego da Real Forza Aérea Xordana, a artillería e comandos. Tamén levou a cabo diversos movementos de tropas e concesións territoriais ás tropas doutros países árabes (Siria e Irak). Estas instrucións (e un discurso do rei por Radio Amman ás 9:30 horas) involucraron completamente a Xordania na guerra.