cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berenxena
Propiedades nutritivas
É de medio contido fibroso mais repartido máis na pela e semrntes. O seu contido calórico é case inexistente.
Tipos
Existen diferentes variedades de berinxelas, diferenciándose polas súas cores. As máis comúns son as vermellas escuras, púrpura, ou roxas, mais poden tamén ser brancas, aínda que estas adoitan ser raras.
De polpa macia e flexíbel, ten unha pela lisa e lustrosa que a envolve. No mercado galego as variedades máis comúns son a híbrida, grande e roxa, a híbrida super F-100, no ton vermello escuro brillante e a embú, de cor roxa avermellada, todas con pedúnculo verde.
Uso medicinal
miniatura|190px|A berinxela: os naturistas recomendan o seu consumo para previr algúns males referentes ao fluxo sanguíneo. A eficacia da berinxela no tratamento de hipercolesterolemia e no control do colesterol é controversa. Unha investigación realizada no Instituto de Biociências de Botucatu - São Paulo amosou que a berinxela pode reducir até 30% as taxas do colesterol. Un estudo clínico do Instituto do Corazón de São Paulo non confirmou tales resultados; o traballo publicado afirma que a berinxela non debe ser encarada como substituto de estatina. . Aínda non se sabe cal é o principio activo responsábel da redución das taxas de colesterol, mais os científicos sospeitan dun alcaloide existente na berinxela.
O froito é rico en proteínas, vitaminas (A, B1, B2, B5, C), minerais (calcio, fósforo, ferro, potasio, magnesio) e alcaloides, que actúan diminuíndo a presión sanguínea, previndo a arterosclerose, os naturistas recomendan o seu consumo para previr algúns males referentes ao fluxo sanguíneo.
Cogito ergo sum
miniatura|René Descartes (1596 - 1650) A locución latina cogito ergo sum, que en galego se traduce como penso, logo existo (ou penso, polo tanto, existo) ou máis tradicionalmente, penso, logo, eu son, é unha formulación filosófica de René Descartes, o cal se converteu no elemento fundamental do racionalismo occidental. Cogito ergo sum é unha tradución da formulación orixinal de Descartes en francés: "Je pense, donc je suis", atopado no seu famoso Discurso do método (1637).
Berenxena
Uso medicinal
Tamén é recomendada nos casos de artrite, presentando bos resultados na gota e no reumatismo, ben como na diabetes e nas inflamacións da pel en xeral.
Cogito ergo sum
Aínda que a idea expresada en cogito ergo sum se atribúe a Descartes, moitos predecesores ofreceron argumentos similares, particularmente Agostiño de Hipona en De Civitate Dei (libros XI, 26), o cal se anticipa a modernos contrapuntos sobre o concepto. (Véxase Principios de filosofía 1, §7: Ac proinde haec cognitio, ego cogito, ergo sum, est omnium prima & certissima, quae cuilibet ordine philosophanti occurrat o que significa, "E polo tanto esta reflexión, penso logo existo, é a primeira e máis certa de todas cantas se lle presentan aos que filosofan ordenadamente")
Berenxena
Uso medicinal
É tamén moi dixestiva, nutritiva e laxante, por ese motivo é indicada nos casos de desnutrición, indixestión e prisión de ventre. O consumo da berinxela está tamén indicado para problemas do fígado e do estómago.
Con fin medicinal, tamén pode ser usada cortada en pedaciños con casca e colocado nun xerro de auga na neveira, bebendo 200 ml 3 veces ao día (nos casos de crise: diabete alta, hipertensión) e para manutención diminuír a dose. Véndese tamén en po como hortaliza medicinal.
Cogito ergo sum
Introdución
A locución cogito ergo sum non é utilizada no traballo máis importante de Descartes, as Meditacións metafísicas, pero o termo "O cogito" (ás veces confuso) é utilizado para referirse a un argumento del. Descartes sentiu que a frase, a cal usou no seu anterior Discurso, fora confundida no seu sentido aparecendo como unha inferencia, polo cal cambiouna a "Eu son, eu existo" (tamén chamado a primeira certeza) para evitar o termo cogito.
Berenxena
Uso medicinal
As mellores berinxelas son as de estrutura firme e cascas ben brillantes. As opacas e amolecidas xa están vellas e perderon as súas propiedades nutricionais.
Uso culinario
En Galiza o uso é recente, en pratos estranxeiros. Úsase na preparación de pratos como o cuscús, escalivada, tortas, ensaladas etc. Tamén é moi boa para facer a lasaña grega: a musaca. Cocida, fritida, asada ou grellada, a berinxela combina ben co pemento, tomate, cebola e olivas, tornándose un óptimo acompañamento para carnes grelladas e asadas.
Meire, Belesar, Vilalba
Meire é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Araki
A illa Araki é unha pequena illa rochosa, cunha superficie de 2´5 km², situada a 3 quilómetros dá costa sur de Espírito Santo, que é a maior illa da nación de Vanuatu. O pertence ó arquipélago dás Novas Hébridas, na rexión do Pacífico de Melanesia.Pertence a provincia de Sanma en Vanuatu.
Poboación
Dadas as súas pequenas dimensións, non é de estrañar que Araki sempre tivo unha pequena poboación. Os rexistros do censo daban 103 habitantes en 1897, 112 en 1989 e 121 en 1999. Con todo, este número non reflicte con precisión o número de persoas, que realmente viven permanentemente en Araki, por mor dás dificultades de sustento, moitos Arakians vense forzados a buscar traballo na illa principal de Espírito Santo. Como resultado, varios homes, ou mesmo familias enteiras, dividen ou seu tempo entre a illa e o continente.
Fontes de ingresos
Como é frecuente nas áreas rurais de Vanuatu, a maioría dos habitantes dá Illa de Araki son agricultores de subsistencia, explotando os recursos dá terra e do mar para ou consumo propio, pero tamén a cría de porcos e aves. Ao mesmo tempo, moitos Arakians desenvolveron varias actividades comerciais como fontes de ingresos:
Para moitos Arakians, as actividades da illa non xeran ingresos suficientes. Polo tanto, prefiren cultivar zonas maiores no Santo continental, ou ata optar por vivir na illa principal, ou na capital Luganville.
Lingua
Os habitantes nativos dá Illa Araki falan unha linguaxe única, chamada Araki. A lingua está evidentemente extinguida, como resultado do contacto dos seus falantes con linguas veciñas. Hoxe, existen só 5 falantes nativos dá lingua Araki.
O sistema de escola pública tamén é outra causa para a diminución do uso dá lingua Araki. En primeiro lugar, porque a escola secundaria realízase oficialmente en francés ou inglés. En segundo lugar, porque vos profesores adoitan vir de diferentes lugares de Vanuatu, e, polo tanto, falar Bislama. En terceiro lugar, porque Araki ten só unha gardería e unha escola primaria, de tal xeito que vos nenos son obrigados a seguir vos estudos non continente.
Desperate Housewives
Desperate Housewives é unha serie de televisión estadounidense de comedia-drama e misterio creada por Marc Cherry e producida por ABC Studios e Cherry Productions. Foi emitida a través da canle ABC dende o 3 de outubro de 2004 até o 13 de maio de 2012. O argumento da serie céntrase en Wisteria Lane, un rúa da vila ficticia de 'Fairview'. A trama segue as vidas dun grupo de mulleres segundo o punto de vista dunha veciña que se suicidou no primeiro episodio. As oito temporadas da serie abranguen 13 anos da vida das mulleres, ambientadas entre 2004–2008, e posteriormente entre 2013–2017.
Florida, Estados Unidos de América
Florida é un estado da rexión Sur dos Estados Unidos, o máis meridional dos 48 estados nos Estados Unidos continental. Limita, ao norte con Alabama e Xeorxia e ao sur co Estreito de Florida, polo cal fai fronteira con Cuba e Bahamas.
Florida foi inicialmente explorada e colonizada por España. Os españois descubriron Florida na estación da Pascua, que se chama Pascua Florida en castelán, de aí o nome do estado. Florida foi controlada polos españois ata 1819, cando foi anexionada polos Estados Unidos.
Historia
Anteriormente á exploración e colonización europea, os nativos indíxenas como os calusa e os tequesta xa vivían na rexión, tendo habitado a rexión por varios milleiros de anos. Adicábanse á pesca e maila caza. Os apechee facían uso da agricultura para alimentación.
O primeiro europeo en explorar a rexión foi Ponce de León, que desembarcou en Florida en 1513, algúns días despois do Venres Santo. Algúns historiadores din que León procuraba unha suposta "fonte da xuventude", nunha illa chamada Bimini, que supostamente estaría localizada ao norte de Cuba. León inmediatamente reivindicou as terras en nome da Coroa española, e nomeou a rexión como La Florida, en honra á Pascua Florida. El inmediatamente volveu para a España. A corte española enviou a León novamente á Florida para iniciar a colonización da rexión, mais morreu nunha batalla contra nativos calusas.
Posteriormente, en 1528, o español Pánfilo de Narváez liderou unha expedición, composta por algunhas centenas de soldados, no sur de Florida. Narváez procuraba riquezas, tales como metais preciosos. Mais as loitas constantes contra nativos indíxenas, doenzas, fame e tempestades finalmente mataron todos os membros da expedición. En 1539, o español Hernando de Soto desembarcou na actual Baía de Tampa e, desde alí, liderou unha expedición polo sur dos Estados Unidos, sendo o primeiro europeo en chegar ao río Mississippi en 1541.
250px|dereita|miniatura|Vista das cinco [[bandeiras que están alzadas en St. Augustine -o asentamento europeo nos Estados Unidos continental máis antigo da historia do país- desde 1865: A bandeira dos Estados Unidos de América, a bandeira dos Estados Confederados de América, a bandeira da España, a bandeira do Reino Unido e a Cruz de Burgundia, símbolo real do Rei de Filipe I de Castela.]]
Os españois pasaron a iniciar seriamente a colonización de Florida en torno á década de 1560, ao saberen que franceses protestantes (chamados de hugonotes) fundaran un asentamento próximo á actual Jacksonville. Soldados españois liderados polo capitán Pedro Hernández de Avilés fundaron un asentamento chamado Santo Augustine, o primeiro asentamento europeo permanente no actual territorio dos Estados Unidos de América. Os españois destruíron as forzas francesas, e os colonos franceses remanecestes foron obrigados a recuar.
1763 - 1845
O control británico sobre Florida durou 20 anos. Eles dividiron a colonia en dúas, unha chamada Florida Occidental e outra Florida Oriental. Coa Revolución Americana de 1776, os españois aliáronse cos colonos rebeldes contra o Reino Unido. Os españois invadiron Florida Occidental en 1781, e o Reino Unido cedeu toda Florida para a España dous anos despois, ao fin da guerra.
Porén, as relacións entre a España e os recentemente formados Estados Unidos de América logo se deterioraron. Varios asentadores norteamericanos, ben legal ou ilegalmente, pasaron a colonizar a rexión nordeste de Florida. Unha rebelión destes asentadores no 1812 foi extinguida polos españois. No mesmo ano comezou a guerra anglo-americana, entre os Estados Unidos e a Inglaterra. A España ficou neutral durante a guerra, mais permitiu aos británicos o uso do porto de Pensacola, en Florida, o que enfureceu a opinión pública norteamericana. Despois do fin da guerra, os Estados Unidos invadiron Florida dúas veces, a primeira vez en 1814 e a segunda, na primeira guerra de seminole. Polos termos do Tratado de Adams-Onis, realizada en 1819, a España cedía Florida aos Estados Unidos. Moitas persoas pensan erroneamente que os Estados Unidos compraron Florida. De feito, o goberno norteamericano pagou 5 millóns de dólares, mais non ao goberno español, e si, para cidadáns norteamericanos que tiveran propiedades damnificadas por causa da guerra.
Florida pasou oficialmente ao control norteamericano en 1821, tornándose un territorio dos Estados Unidos de América. No ano seguinte, o Congreso norteamericano criou oficialmente o Territorio de Florida, e William Dval tornouse o primeiro gobernador de Florida. Rapidamente, millares de asentadores comezaron a instalarse na rexión, grazas ás súas óptimas condicións climáticas e ao seu chan fértil, que permitía a cultivo de varios produtos agrícolas difíciles de cultivarse noutros estados, tales como algodón, por exemplo, onde escravos facían todo o traballo pesado. A economía do territorio prosperou.
Este rápido asentamento norteamericano encontrou eventualmente un obstáculo: os nativos indíxenas. Os nativos seminole vivían nas áreas cuxo solo era o máis fértil do país. O goberno norteamericano ofreceu aos seminole terras localizadas á oeste do río Mississippi, e algúns aceptaron a oferta do goberno norteamericano, mentres outros recusaron saír da rexión, desencadeando así a segunda guerra de seminole, que ocorreu entre 1835 a 1842, cando os seminoles foron derrotados e forzados a se mudaren para reservas indíxenas nos remotos territorios do oeste norteamericano. Algúns destes indíxenas conseguiron escapar, fuxindo polos pantanos da rexión, continuando a morar no territorio, desta vez, segregados en cidades.
En 1839 Florida pediu ao Congreso norteamericano que fose elevado ao rango de estado, como un estado escravista. A Unión, querendo un equilibrio entre o número de estados abolicionistas e de estados escravistas, esperou ata 3 de marzo de 1845, cando Florida se converteu oficialmente nun estado dos Estados Unidos de América. Ao ano seguinte, Iowa tamén foi elevado á categoría de estado, como un estado abolicionista.
1845 - 1870
En 1860 foi elixido presidente dos Estados Unidos de América o abolicionista Abraham Lincoln. Florida e outros estados escravistas, cuxas economías dependían do traballo escravo, decidiron saír da Unión e formar un novo país, os Estados Confederados de América. O 10 de xaneiro de 1861, Florida anunciou oficialmente a súa secesión da Unión, logo xuntándose á Confederación. A Guerra de Secesión axiña comezaría.
Despois do fin da guerra, en xuño de 1865, todos os estados da confederación, incluíndo Florida, foron ocupadas por forzas norteamericanas, baixo a categoría de estados. Florida, para ser readmitida novamente como estado da Unión, aboliu oficialmente a escravitude, en 1866, e en 1868, o goberno de Florida garantiu dereitos civís a todos cidadáns, así sendo readmitida á Unión no mesmo ano.
1870 - 1950
As décadas de 1880 e 1890 foron de gran prosperidade para Florida; descubríronse grandes depósitos de fosfato, parte dos grandes pantanos localizados no estado foron drenados (aínda que moitos continúen intactos ata hoxe) e unha gran malla ferroviaria foi construída ao longo do estado. Alén diso, varios facendeiros da rexión notaron que as condicións climáticas e do solo da rexión favorecían o cultivo da laranxa, entón unha froita cuxa demanda estaba en crecemento no país. A laranxa foi cultivada en grandes números, a tal punto que o estado foi ao longo da primeira metade do século XX a maior produtora de laranxa do mundo. Alén diso, o clima suave e a xeografía da rexión, con varias praias, atraeu favoreceu o crecemento do turismo, e escomezáronse a construír gran cantidade de hoteis. O estado tornouse un dos principais pólos turísticos do país.
Este período de gran desenvolvemento económico acabou repentinamente en 1926. Unha gran depresión económica atinxiu o estado, causando caída de empresas e desemprego. No mesmo ano e en 1928, dous furacáns alcanzaron o estado, matando varias centenas de persoas. A pesar de que a economía do estado se recuperara parcialmente de 1926 a 1928, en 1929, a Gran Depresión colleu en cheo todo o país, quebrando a xa fráxil e debilitada economía do estado. Varias medidas tomadas a nivel federal, gobernamental, municipal e privado axudaron a combater os efectos das depresións económicas. Foron construídas fábricas de papel e á delimitación de reservas forestais. O estado e o país proveron centenas de postos de traballo nos sectores de construción e de minas, e axudaron os facendeiros a pagaren as súas débedas. A economía do estado recuperarase en gran parte en 1942, cando os Estados Unidos entraron oficialmente na segunda guerra mundial, mesmo coa ocorrencia de dous grandes furacáns que devastaron moito do estado en 1935 e en 1941.
Ao longo da segunda guerra mundial, Florida, pola súa localización próxima ao Canal do Panamá e do Océano Atlántico, tornou o estado vital, de grande importancia estratéxica, para a defensa do Hemisferio Occidental. Varias bases aéreas, navais e terrestres foron construídas no estado.
1950 - 1970
250px|dereita|miniatura|250px|A localización meridional do estado propicia o lanzamento de [[foguetes. Aquí, lanzamento do transbordador espacial Discovery.]]
Despois do fin da guerra, a poboación de Florida novamente entrou nun período de gran crecemento. O turismo tornouse a principal fonte de renda do estado, Florida continuaba a ser a maior produtora de laranxas do mundo, e a crecente industria de manufactura, especialmente na fabricación de produtos químicos, electrónicos e navíos, tornaron a economía do estado forte e altamente diversificada. A poboación do estado pasou a medrar de novo dabondo, grazas ao desempeño da economía estatal e do desenvolvemento do sistema viario e da tecnoloxía da refrixeración, así, atraendo habitantes do norte en dirección ao sur.
Dado a ser o estado máis próximo da liña do Ecuador, Florida tornouse o centro de lanzamentos de foguetes dos Estados Unidos. O Cabo Canaveral, o punto máis meridional dos Estados Unidos continental, foi escollido como base de lanzamentos de foguetes da NASA. Realizáronse varios lanzamentos de proba entre 1949 ata 1957. Entre os lanzamentos salientables están o lanzamento do primeiro satélite artificial norteamericano en 1958, o primeiro voo espacial cun tripulante a bordo en 1961, e o primeiro voo espacial levando astronautas á lúa, na famosa misión Apolo XI, en 1969. Xa na década de 1960, Cuba pasou a ser un país comunista. Bastantes cubanos fuxiron do país, instalándose principalmente en Miami.
Como en varios estados norteamericanos, especialmente nos estados suristas, Florida era un estado altamente segregacionista. En 1954, o Tribunal Supremo dos Estados Unidos xulgou inconstitucional a segregación de estudantes brancos e negros en escolas públicas. Á época, Florida non permitía que estudantes brancos e negros estudasen nunha mesma escola. O proceso de integración educativo foi moi lento, tendo terminado apenas no comezo da década de 1970.
No fin da década de 1960, Florida iniciou un plano co obxectivo de expandir o sistema de educación superior estatal, para atender as futuras demandas da industria aeroespacial. Catro universidades públicas, 15 novas facultades públicas e varias institucións de educación superior privadas foron construídas. No inicio da década de 1970, outra facultade e unha nova universidade foron inauguradas no estado.
1970 - 2000
A poboación de Florida continuou a medrar moito durante a década de 1970: entre 1970 e 1980, a poboación do estado medrou en torno ao 44%. O crecemento diminuíu entre 1980 e 1990, mais aínda así permaneceu alta, 33%. En 1971, a Walt Disney World Entertainment Center foi construída próxima en Orlando, o que estimulou bastante o crecemento da cidade, tornándoa o centro de maior crecemento económico do estado durante a próxima década. Entre 1980 e 1986, o número de empregos no estado creceu en torno de 25%, nos sectores de manufacturación, electrónicos, turismo e finanzas. O notable fortalecemento do sector financeiro no estado tornou a súa economía aínda máis diversificada.
Porén, o gran desenvolvemento da poboación, xerada en gran parte pola migración de puerto riqueños e pola inmigración legal e ilegal de cubanos, haitianos e outros hispanos, trouxo varios problemas ao estado. Entre 1970 e 2000, máis de cen mil cubanos e haitianos inmigraron. Moitos destes non posuían educación adecuada, e a gran maioría deles pasaron a vivir na pobreza no país, causando problemas en sectores públicos e privados como na educación, saúde e abastecemento sanitario.
A drenaxe de pantanos, construción de canais e o desvío de curso de ríos pasaron a atopar maior resistencia por parte de conservadores naturais. En 1960, un canal foi construído para reducir o curso do Río Kisimmee ao lago Okeechobee. Isto, porén, aumentou a carga de algas microscópicas transportadas polo río, así, ameazando todo o ecosistema do lago. En 1983, o goberno do estado decidiu retomar o río Kisimmee ao seu antigo curso. As obras tiveron inicio en 1989, e están planeadas para terminaren no 2010.
Entre 1982 e 1985, moitas das plantacións de laranxa do estado destruíronse por saraibas e pestes como fungos e gafañotos, Florida perdeu o posto de maior produtora de laranxas do mundo para o estado brasileiro de Estado de San Paulo. Mesmo así, o estado continua a ser a maior produtora de laranxas na América do Norte, e a segunda maior produtora de laranxas do mundo.
A década de 1990 estivo marcada por unha serie de desastres naturais. En 1992, o Furacán Andrew abateuse sobre o estado. Un dos maiores desastres naturais dos Estados Unidos, o furacán Andrew matou 54 persoas, deixou 250 mil desabrigadas e causou preto de 22.000 millóns de dólares en prexuízos. En 1998, nun dos maiores incendios forestais da historia dos Estados Unidos, aproximadamente 200 mil hectáreas de floristas, facendas e mesmo algunhas áreas urbanas foron destruídas. Cerca de 370 casas e predios foron destruídos, e foron necesarios a axuda de bombeiros vidos de 46 estados norteamericanos para extinguir definitivamente estes incendios.
En 2000, Florida tornouse foco das eleccións presidenciais norteamericanas de 2000. Foi aquí onde se decidiu o presidente norteamericano, o republicano George W. Bush. O outro candidato era o demócrata Al Gore.
No verán de 2004 Florida novamente foi abatida por unha serie de furacáns, dos cales o máis devastador foi o Furacán Ivan. Esta serie de furacáns abalou seriamente a industria do turismo do estado, e causou miles de millóns de dólares en prexuízos e danos, alén da morte de varias decenas de persoas.
Xeografía
250px|dereita|miniatura|Mapa de Florida.
Florida é unha península, cercada por tres lados, sur, leste e oeste, polo Océano Atlántico. Ao sur e a oeste, localízase o Golfo de México. Florida limita ao norte cos estados de Xeorxia e Alabama. Como veciños ao sur inclúense as Bahamas e Cuba.
A altitude de Florida é moi baixa. Xeograficamente, o estado é dominado por grandes planicies. O punto máis alto do estado é Britan Hill (105 m), o menor dos puntos máis alto de calquera estado norteamericano.
Florida caracterízase pola gran presenza de lagos e ríos, que se espallan por todo o estado. O Río St. Johns é o río máis longo do estado, cos seus 443 quilómetros de lonxitude. O Lago Okeechobee é o maior lago do estado, cos seus 1.760 quilómetros cadrados. Tamén é o maior lago localizado totalmente dentro dos Estados Unidos de América (o maior é o Lago Michigan). Florida posúe preto de 30.000 lagos e laguiños. Alén diso, 17 grandes pozos artesianos e varias centenas de pequenos pozos espállanse por todo o estado. Un destes pozos, o Wakulla Springs, posúe unha profundidade de 56 metros. As augas dalgúns destes pozos son tan claras que se pode ver claramente o contido do pozo ata unha profundidade de aproximadamente 25 metros. Varios pantanos espállanse polo sur e polo leste do estado, onde crocodilos son moi comúns.
O litoral oceánico de Florida posúe 2.173 quilómetros de extensión. O litoral do estado ao longo do Golfo de México posúe 1.240 quilómetros e 933 quilómetros ao longo do Océano Atlántico. Este total sobe a 5.361 quilómetros no Golfo de México e 8.271 quilómetros ao longo do Océano Atlántico, cando se inclúen lagos, baías e illas.
Rexións xeográficas de Florida
Na distribución do territorio de Florida podemos distinguir entre Rexións Direccionais e Rexións Vernáculas. As primeiras responden a un criterio de repartición homoxénea do territorio. As segundas atenden a criterios históricos, económicos e humanos.
Clima
250px|dereita|miniatura|Vista do [[Sol en Daytona Beach. Os días constantes de Sol fixeron que o estado fose apelidado de The Sunshine State.]]
Prefecto
Un prefecto é unha Autoridade descendente da liña nacional do Goberno. Rexe os asuntos de Orde Interna e de Seguridade Interna, no ámbito territorial ao que é designado. Protexe os intereses da nación diante da posibilidade de desorde das autoridades municipais. Encárgase tamén de administrar, poñer orde nunha escola ou institución.
Solanum
miniatura|right|220 px|Solanum ambosinum miniatura|right|220 px|Solanum laxum Solanum L. é un xénero de plantas da familia Solanaceae, descrito por vez primeira por Carl von Linné en 1753. O grupo inclúei moitas especies de plantas perennes arbustivas ou rubideiras. A maioría das especies de Solanum son velenosas, mais o grupo inclúe algúns dos vexetais máis esenciais da alimentación humana como a pataca, o tomate ou a berinxela.
Ligazóns externas
ചുണ്ട
Florida, Estados Unidos de América
Clima
O clima de Florida está influenciado pola súa proximidade a grandes corpos de auga, pois o estado é cercado polo Océano Atlántico por tres bandas. A maior parte do estado posúe un clima subtropical, co extremo sur do estado posuíndo un clima tropical. Florida posúe en media preto de 300 días de sol anualmente, de aí o seu apelido, The Sunshine State (O Estado do Sol Brillante). As estacións do ano no estado chámanse ás veces "quente e máis quente", máis en referencia ás precipitacións que ás temperaturas. Florida posúe dúas estacións definidas: invernos relativamente secos e suaves, e veráns quentes e húmidos. A corrente quente do Golfo posúe un efecto moderador no estado, nos días de inverno, e aumentando as temperaturas no verán. As temperaturas máximas acostuman superar os 35 °C (os 40 °C tendo en conta a sensación térmica pola humidade).
Florida é o estado norteamericano coa maior precipitación media anual do país, por causa das treboadas que acostuman ocorrer polas tardes na primavera, verán e outono. Estas tempestades poden ocorrer repentinamente, mesmo nun día moi solleiro. O contrario tamén vale, e moitas veces, un día, despois dunha tempestade, pode volverse un día solleiro. Estas tempestades son causadas polas correntes de ar do Golfo de México e do Océano Atlántico, que coliden sobre a península, traendo choiva, saraiba e tempestades, moitas veces de forma repentina, ben como ventos e ás veces tornados. Florida é alcanzada por trebóns máis do que calquera outro estado norteamericano, e tamén posúe máis tornados por quilómetro cadrado.
Prefecto
Os prefectos normalmente atópanse en países unitarios (non federados) e son os que levan a voz do goberno para o interior das poboacións. Teñen baixo o seu mando aos Subprefectos, Gobernadores ou Tenentes Gobernadores. Nalgúns casos o nome de prefecto cambia a Intendente.
Florida, Estados Unidos de América
Clima
A neve é moi rara. En 1899, Florida foi atinxida por unha tempestade de xeo, posibelmente por primeira vez na súa historia. Esta tempestade tamén rexistrou as temperaturas máis baixas xa rexistradas na historia do estado: -19 °C, en 13 de febreiro, en Tallahasee. A maior precipitación de neve da historia do estado aconteceu en febreiro de 1978, cando a neve caeu en varias partes do estado en diferentes ocasións do mes, estendéndose ata o extremo sur do estado. Nesta ocasión a neve caeu por primeira e única vez na historia de Miami.
Prefecto
Cando nun país unitario, unha das súas provincias adquire autonomía ou independencia, a figura do prefecto é substituída por un Delegado do Goberno Nacional. Os países unitarios aplican, polo tanto, o Sistema Prefectural e o Sistema Municipal.
Nos países en réxime de federalismo a figura do Prefecto é substituída por un Gobernador electo por voto popular, que non ten vínculo de dependencia do Goberno Nacional. As Autoridades da liña prefectural son normalmente designados a confianza do Presidente da República ou Xefe da Monarquía.
Florida, Estados Unidos de América
Clima
250px|dereita|miniatura|Vista de [[satélite artificial|satélite do Furacán Ivan. Florida é atinxida, en media, unha vez por ano por furacáns.]]
Os furacáns son unha ameaza nos veráns e invernos. Florida sufriu unha gran destrución no 2004, cando foi atinxida por 4 furacáns: Charley o 13 de agosto, Frances o 4 de setembro, Ivan o 16 de setembro e Jeanne o 25 de setembro e 26 de setembro. Os catro causaron xuntos un prexuízo de 42 000 millóns $ para o estado. En 2005, o furacán Dennis tornouse o quinto furacán a abater Florida en apenas 11 meses. Logo o Andrew, o 12 de agosto, causou a maior destrución nunha volta: 25 000 millóns $.
Goberno
A actual constitución de Florida entrou en efecto en 1969. Outras constitucións máis antigas entraron en efecto en 1839, 1861, 1865, 1868 e 1867. As emendas, mudanzas na Constitución, precisan ser aprobadas pola maioría do electorado, a poboación do estado. Antes desta emenda ir á votación, elas son criadas polo Poder Lexislativo do estado, e aprobadas por un mínimo de tres quintos dos membros da Cámara Lexislativa. Os cidadáns tamén poden propor emendas, a petición –asinada- de certo número deles.
O Poder executivo consta do gobernador e polo tenente-gobernador (coa mesma función dun vicepresidente), que son electos pola poboación. A poboación escolle a través de eleccións estatais o gobernador e o tenente-gobernador. Ambos serven a mandatos de no máximo 4 anos de duración. Eles poden ser candidatos cantas veces quixeren, con todo, non poderán cumprir tres ou máis termos de oficio seguidos, aínda que tres ou máis termos son posibles caso haxa un espazamento de ao menos un termo entre diferentes termos. O gobernador de Florida escolle os oficiais do Gabinete, oficiais que presiden sectores públicos tales como transporte e educación, por exemplo. O termo destes oficiais non pode exceder 8 anos seguidos, aínda que poidan cumprir 9 anos ou máis se hai unha pausa entre diferentes termos.
O Poder lexislativo de Florida consiste nun Senado composto de 40 membros e unha Cámara de Representantes con 120 membros. Os termos dos senadores son de 4 anos e os termos dos representantes son de 2 anos. Tanto os senadores canto os representantes non poden cumprir termos seguidos que excedan 8 anos de duración. O Poder Lexislativo posúe reunións regulares durante 60 días, nos meses de primavera, comezando a partir da primeira luns de marzo. Outras sesións especiais poden ser convocadas polo gobernador, por un acordo mutuo entre os líderes da Cámara do Senado e da Cámara dos Representantes, ou caso tres quintos dos membros do Poder Lexislativo queiran esta sesión especial. Nestas sesións, tanto nas especiais canto nas regulares, o goberno discute a criación de leis e modificacións de leis xa existentes, ben como posibles modificacións á actual constitución.
O Poder xudicial de Florida consta do Tribunal Supremo de Florida. Todos os xuíces deste tribunal son escollidos polo gobernador do estado, a termos de 6 anos de duración. O estado, alén diso, posúe 67 tribunais rexionais (County Courts), espallados polos diferentes condados do estado, e 20 tribunais primarios (Circuit Courts), ben como 5 tribunais de distrito (District Court). Os xuíces dos tribunais primarios e dos tribunais de distrito son escollidos polo gobernador para mandatos de 6 anos de duración, e os xuíces dos tribunais rexionais, para mandatos de ata 4 anos de duración.
Subdivisións
Florida está dividida en 67 condados diferentes. A maioría destes son gobernados por un consello formado por 5 membros, un de cada un dos 5 distritos na cal tales condados xeralmente son divididos. Os electores nun condado escollen un habitante de cada distrito para actuaren na comisión do condado. Algúns condados tamén posúen outros oficiais extras. En todo caso, todos os membros do consello do condado serven a termos de oficio cuxa duración é de 4 anos de duración. Os membros de tales consellos escollen un administrador, que preside baixo o consello.
Impostos
Impostos estatais xeran preto de 60% de todo o facturación anual de Florida. Os outros 40% veñen de provistos polo goberno federal. Un imposto xeral, que vale para todos os produtos vendidos no mercado (6.5% do valor do produto vendido), é responsable soa do 26% da facturación anual do estado. Condados e municipios tamén poden impor impostos aos produtos, de ata 0.5% do valor do produto vendido. Outros impostos inclúen impostos sobre gasolina, licenzas de vehículos e propiedade. Florida é un dos nove estados norteamericanos que non cobran imposto de renda aos seus habitantes.
Demografía
O censo nacional de 2000 estima a poboación do estado en 15 982 378 habitantes, un crecemento de 24% en relación aos números de 1990. Apenas Nevada, Utah e a Xeorxia tiveran maior crecemento da poboación. A estimativa nacional de 2004 estima a poboación de Florida en de 17 397 161 habitantes.
Raza e etnias
Os afroamericanos, que durante a época da escravitude (antes do 1865) compuñan aproximadamente o 50% da poboación do estado, posúen maior presenza no norte e nas cidades de Jacksonville e Fort Lauderdale. Os nortistas que migraron para o estado son máis comúns no oeste, especialmente nos suburbios de Tampa. Habitantes de descendencia británica dominan o sur e o interior do norte do estado. A gran comunidade hispánica do estado consiste particularmente de cubanos en Miami, puerto-riqueños en Tampa e en Orlando e traballadores agrarios mexicanos no sur do estado.
Idiomas
Segundo o censo nacional de 2000, 76,9% da poboación do estado con 5 anos ou máis de idade falan inglés na casa, e 16,5% falan español. O francés é o terceiro idioma máis falado no estado, falado por 2,2% da poboación, seguido polo alemán e polo italiano.
Relixión
A maioría da poboación de Florida é protestante, mais o número de católicos está en crecente crecemento, por causa da inmigración de hispánicos (a gran maioría católicos). O estado tamén posúe algunhas comunidades xudías de gran porte, o que torna a Florida única entre os estados suristas, ningún outro estado surista posúe unha gran poboación xudía.
Economía
A economía de Florida é unha das maiores e en máis rápido crecemento de todo os Estados Unidos de América. O clima e os baixos impostos comerciais favoreceron a instalación de empresas no estado. O turismo e a agricultura, alén dun forte sector industrial de manufactura, fan a súa economía forte e diversificada. En 2003, o produto interno bruto foi de 0,55 billóns de dólares, e a renda per cápita, de 30.098 dólares.
O sector primario conforma o 2% do PIB. Os principais produtos primarios son laranxa, algodón, peixes e madeira. Outros produtos importantes son o tomate, a cana de azucre e a soia. O estado posúe preto de 45 mil facendas, que dan emprego a aproximadamente 262 mil persoas.
O sector secundario representa o 12% do PIB. Soamente a manufacturación responde por 7% do PIB, empregando a máis de 500 mil persoas. O sector da construción emprega a máis de 45 mil persoas, sendo o 5% do PIB. Alén diso, a minería tamén é importante, representando o 0.25% do PIB. Os principais recursos naturais son fosfato e petróleo. É un dos principais produtores de petróleo do país.
Cerca de 50 mil persoas traballan na fabricación de electricidade, que corresponde por 1.5% do PIB. O 40% da electricidade é producida por centrais de carbón, o 25% por centrais de petróleo, e o 20% por centrais nucleares e centrais de gas natural.
O sector terciario representa o 86% do PIB, presentes especialmente nas cidades de medio e gran porte. Cerca do 24% do PIB provén do turismo, servizos persoais e de pequenas empresas, que empregan a máis de 3 millóns de persoas. Aproximadamente 60 millóns de turistas procedentes doutras partes dos Estados Unidos de América, do Canadá, da América Latina e da Europa visitan o estado, atraídas polas súas praias, Disneylandia ou o Cabo Canaveral. O sector financeiro emprega a 627 mil persoas, e representa máis do 22% do PIB. Grandes redes de tendas empregan a 2 millóns de persoas, e representan o 19% do PIB. O goberno emprega a un millón de persoas, e os servizos públicos representan o 12% do PIB. Os transportes, comunicación e produción de enerxía responden do 8% do PIB, empregando a 350 mil persoas.
Educación
250px|dereita|miniatura|Vista da [[Universidade de Florida, en Gainesville.]]
O investimento educativo per capita estudantil de Florida está entre os máis baixos nos Estados Unidos, a pesar de que os salarios dos profesores están na media nacional. Non obstante, moitas das escolas públicas do estado clasifícanse entre o 25% peor do país, en estudos que analizan a nota media dos estudantes. Débese notar, porén, que varios destes estudos non posúen valor científicos, mais si, apenas meden prestixio. O gobernador de Florida, Jeb Bush, foi criticado por varios educadores do estado por un programa estatal aprobado polo seu goberno, que penaliza as escolas cuxa media estudantil quede por baixo dos patróns considerados bos, alegando que tales medias son baixas xustamente por recibiren subvencións inadecuadas do goberno. Ou sexa, este programa, en vez de mellorar as escolas do estado, empeora a xa precaria situación no sistema público de educación, segundo estes críticos.
En 2000, o gobernador Jeb Bush e o Poder Lexislativo de Florida votaron en abolir o Consello de Reitores que gobernaban o Sistema Universitario Estatal de Florida. Actualmente, cada universidade pública é controlada polo seu propio consello e polo seu propio reitor, todos eles escollidos e nomeados directamente polo gobernador (Jeb Bush). Sendo escollidos directamente, a maioría dos membros son republicanos, xerando unha gran controversia no sistema educativo. En 2002, o demócrata Bob Graham comezou unha colecta de sinaturas pedindo a volta ao antigo Consello de Reitores estatal.
Lista dos colexios e universidades
miniatura|dereita|Century Tower ('Torre do Século'), [[Universidade de Florida.]]
Deportes
Nos Estados Unidos é típico que equipos das grandes ligas se dirixan na primavera a Florida para adestrar. Mais o propio estado de Florida posúe os seus propios conxuntos de deportes profesionais, como poden ser:
Transportes
250px|dereita|miniatura|Un bus do sistema de transporte público de [[Gainesville, Florida|Gainesville.]]
As autoestradas estatais, ben como autoestradas nacionais que cruzan o país, son administradas polo Departamento de Transportes de Florida, encarregada da manutención e da vixilancia da gran maioría das vías públicas interurbanas do estado. Varias das autoestradas do estado son de peaxe. A Greyhound prové servizo de ómnibus interurbano entre diferentes cidades do estado, mais moitos din que este servizo é ineficiente e devagar. Unha viaxe entre Tampa e Miami, distanciadas a catro horas de coche, pode durar dez horas pola Greyhound.
Os habitantes do estado poden escoller a placa de licenza para os seus vehículos. Hai preto de 100 tipos de placas dispoñibles a elixir, cada unha con características propias: hai placas para varios temas e asuntos como temas ambientais, así como placas de varias organizacións e institucións de ensino superior.
En 2000, a maioría da poboación do estado votou a favor da construción dunha ferrovía de alta velocidade, que conectará as maiores cidades do estado. Porén, en 2004, o gobernador Jeb Bush conseguiu nun proceso remover a emenda que aprobaba a construción da ferrovía, alegando que os custos económicos da construción de tal ferrovía serían moito altas. Porén, os propoñentes da ferrovía alegan que tales custos extras foron esaxerados polo gobernador, e que os custos da manutención de estradas e automóbiles son superiores á dunha ferrovía de alta velocidade. De feito, o servizo ferroviario interurbano existe, e é de responsabilidade da Amtrak, mais non é extensivo ou frecuente o suficiente para nada alén de viaxes de turismo.
A maioría das grandes cidades do estado posúe servizos de transporte público. Miami posúe unha liña monorraíl, e a maioría das cidades no estado provén aos seus habitantes un servizo regular de bus. Porén, o servizo destes buses é moitas veces criticado por recibir subvencións inadecuadas, por ser relativamente pouco usada, e por ser ineficiente en varios casos. Ferrovías de alta velocidades, monocarrís e servizos de bus mellorados foron propostos varias veces para tentar remediar esta situación.
Todas as grandes cidades do estado posúen aeroportos. Os principais son o Aeroporto Internacional de Orlando, o Aeroporto Internacional de Miami, o Aeroporto Internacional de Tampa e o Aeroporto Internacional de Jacksonville.
Anjar
miniatura|A rúa principal en Anjar Anjar (عنجر / ALA-LC: ‘Anjar; Անճար Anjar, que significa "irresoluto ou río que corre"), tamén coñecido como Haoush Mousa (حوش موسى / Ḥawsh Mūsá), situado no val do Bekaa. A poboación é de 2.400 habitantes, composto case por completo de Armenios. A superficie total é de vinte quilómetros cadrados. No verán, a poboación chega a 3.500 habitantes, cando os membros da diáspora armenia regresan de visita.
Historia
O establecemento da cidade atribúese normalmente ao califa omeia al-Walid I a comezos do século VIII como palacio-cidade. No entanto, o historiador Jere L. Bacharach afirma que foi o fillo de Al Walid, al-Abbas, o responsable da fundación de Anjar no ano 714 d.C., citando ao cronista bizantino grego Teófanes o Confesor, que rexistrou que al-Abbas construíu a cidade.
Despois de ser abandonada en anos posteriores, Anjar foi reasentado en 1939 con varios miles de refuxiados armenios da área de Musa Dagh. Os seus barrios teñen o nome das seis aldeas de Musa Dagh: Haji Habibli, Kebusiyeh, Vakif, Kheder Bek, Yoghunoluk e Bitias. O Exército de Siria elixiu Anjar como unha das súas principais bases militares no Val de Beqaa e na sede dos seus servizos de intelixencia.
Antigüidades de Anjar
Anteriormente coñecida como Gerrha, unha fortaleza construída polo Califa Al-Walid ibn Abdel Malek no século VIII, o sitio foi posteriormente abandonado, deixando unha serie de ruínas ben conservadas. O nome actual deriva do árabe "Ayn Gerrha" ou "fonte de Gerrha". As ruínas exclusivamente omeias recoñecéronse como Patrimonio da Humanidade.
miniatura|300px | Ruínas do palacio Omeia As ruínas da cidade abranguen 114.000 metros cadrados e están rodeadas de grandes e fortificados muros de pedra de máis de dous metros de espesor e sete metros de altura. O deseño urbano rectangular de 370 m por 310 m está baseado na planificación e arquitectura da cidade romana con pedras prestadas dos bizantinos. Dúas grandes avenidas, o Cardo maximus, que vai de norte a sur, e o Decumanus Maximus, que vai de leste a oeste, dividen a cidade en catro cuadrantes. As dúas avenidas principais, decoradas con columnas e flanqueadas por preto de 600 tendas, se cruzan baixo un tetrápilo. Os plintos, árbores e capiteis do tetrápilo son spolia reutilizados no período omeia. As rúas máis pequenas subdividen a metade occidental da cidade en barrios de diferente tamaño.
Monumentos principais:
L'Âge des ténèbres
L'Âge des ténèbres é un filme franco-canadense de 2007 escrito e dirixido por Denys Arcand e protagonizado por Marc Labrèche, Diane Kruger e Sylvie Léonard. É a terceira parte da triloxía de Arcand formada por Le Déclin de l'empire américain (1986) e Les Invasions barbares (2003), e que foi continuado cun cuarto filme de temática semellante, La Chute de l'empire américain (2018). O filme conta a historia dun burócrata quebequés que se sente insignificante e que se refuxia nun mundo de fantasía.
Foi estreado fóra de competición no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2007. Foi nomeado a catro Premios Genie, incluíndo o de mellor filme. Foi escollido como candidato do Canadá para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 80ª edición dos premios, conseguindo clasificarse na lista curta de xaneiro, mais finalmente non foi nomeado.
O Escorial de Abaixo, Santa María de Neda, Neda
O Escorial de Abaixo é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2015 tiña 49 habitantes (22 homes e 27 mulleres).
Lek albanés
O lek (plural: lekë) é a moeda de Albania. Divídese en 100 qindarkë (singular qindarka). O código ISO 4217 para esta unidade monetaria é ALL e a súa abreviatura L.
Nome
O nome da moeda deriva da abreviación popular en albanés de Alexandre o Grande (Leka i Madh). O lek foi introducido durante o reinado de Ahmet Zogu e é emitido polo Banco de Albania (Banka e Shqipërisë). O nome qindarka provén do albanés qind, que significa cen. Qindarka ten, por tanto, o mesmo significado que céntimo.
Historia
Até 1912, Albania usou a lira turca, xa que formaba parte do Imperio Otomán. Trala independencia, non se introduciu unha nova moeda até 1926, debido a un período de caos político. Durante este período, circularon varias moedas estranxeiras, en particular as da Unión Monetaria Latina. Tamén foi emitido algo de papel moeda durante este lapso, para Berat, Gjirokastër, Korçë, Shkodër e Vlorë. As denominacións utilizadas foron o para e o grosh (divisións da lira turca), liras italianas, franga argjent ("francos de prata"), francos, qint, qindtar, skender...
Segundo lek
Como consecuencia da revalidación do rublo soviético en 1961, o lek foi tamén revalidado en 1965, á taxa de 10 vellos lekë = 1 novo lek, para restablecer a taxa de cambio de 12,5 lekë = 1 rublo. Este lek continuou en circulación até os nosos días, aínda que sufriu unha considerable inflación trala fin do réxime comunista.
Lek valutë
Durante a ocupación italiana de Albania en 1938, o lek reduciu o seu valor a 0,8 liras italianas. As moedas emitidas levaban denominacións soamente en lek durante a ocupación. Tras a segunda guerra mundial, só foron emitidos o lek e o qindarka (equivalente ao qindar leku). Entre 1946 e 1948, o lek foi fixado a taxa 1:1 co dinar iugoslavo. A continuación, fixouse a 12,5 lekë = 1 rublo soviético.
br>
Culleredo, Culleredo, Culleredo
Culleredo é un lugar da parroquia de Culleredo, no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña. Segundo o IGE, en 2016 tiña 126 habitantes (68 homes e 58 mulleres).