cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cool jazz
En 1946, logo da segunda guerra mundial, houbo unha afluencia de músicos de jazz californianos (predominantemente brancos) a Nova York. Unha vez alí, estes músicos misturáronse cos músicos de bebop maiormente afroamericanos, mais sendo moi influídos por músicos de swing tales coma Lester Young (Prez) ou Coleman Hawkins (Bean), incorporando un ton máis doce. O produto, cool jazz, era un estilo de jazz máis lixeiro e romántico có bebop, o cool jazz tomou unha perspectiva relaxada e simple do ritmo mantendo as ideas harmónicas do bebop. A Claude Thornhill Orchestra co arranxador Gil Evans gravou cool jazz dende finais dos 40. O tema máis popular de Thornhill, "Snowfall", aínda se toca hoxe en día. Outros músicos de cool jazz dos 40 foron Lennie Tristano (xunto cos seus compañeiros Billy Bauer e Warne Marsh) ou Bill Evans. O estilo medrou sobre todo nos 50, chamando a atención de músicos coma Miles Davis, de quen as súas gravacións Birth of the Cool (1957) e Kind of Blue (1959) convertéronse nos álbunes de jazz máis populares xamais producidos.
The Mummy (filme de 1999)
The Mummy é un filme estadounidense de aventuras, fantasía e terror escrito e dirixido por Stephen Sommers que foi estreado en 1999. Está protagonizado por Brendan Fraser, Rachel Weisz, John Hannah e Kevin J. O'Connor, con Arnold Vosloo como a momia. É un remake do filme de 1932 The Mummy, que estivo protagonizado por Boris Karloff.
A rodaxe fíxose en Marrakech, Marrocos, comezou o 4 de maio de 1998, e durou dezasete semanas; o equipo tivo que soportar a deshidratación, tormentas de area e serpes mentres filmaba no Sáhara. Os efectos visuais son obra de Industrial Light & Magic, que mesturou o filme con imaxes xeradas por ordenador para crear a Momia. Jerry Goldsmith compuxo a banda sonora.
The Mummy estreouse o 7 de maio de 1999, e recadou $43 millóns en 3 210 cines durante a súa primeira semana de emisión nos Estados Unidos; todo un éxito non agardado, e obtivo unha recadación de $416 millóns en todo o mundo. O seu éxito motivou a secuela de 2001 The Mummy Returns, así como The Mummy: The Animated Series, e unha precuela spin-off, The Scorpion King. Sete anos despois, o terceiro título da serie, The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor, estreouse o 1 de agosto de 2008.
Personaxes
Outros personaxes son Oded Fehr como Ardeth Bay e Patricia Velásquez como Anck-Su-Namun. Stephen Dunham, Corey Johnson, Tuc Watkins, e Jonathan Hyde interpretan ós membros da expedición americana.
Banda sonora
The Mummy: Original Motion Picture Soundtrack foi composta e dirixida por Jerry Goldsmith, coa orquestración de Alexander Courage.
7 (álbum)
7 é o sétimo álbum de estudio da banda estadounidense de dream pop Beach House, publicado o 11 de maio de 2018 a través do selo Sub Pop. O disco segue ao recompilatorio B-Sides and Rarities editado en 2017, que serviu como unha provervial "limpeza do armario" para abrir o comiño a un novo proceso creativo.
O álbum non foi producido por Chris Coady, que traballara durante moito tempo co grupo, e no seu lugar a banda colaborou con Sonic Boom, aínda que non tiña un produtor "no sentido tradicional". A gravación do disco durou uns 11 meses, a diferenza dos rápidos procesos de anteriores traballos, comezando no estudio caseiro do dúo en Baltimore e rematando nos estudios Carriage House e Palmetto Studio. 7 foi aclamado pola crítica musical, que loubou a natureza aventureira do disco e a consistencia da banda, con algúns críticos dicindo que se trataba do mellor traballo do dúo ata a data.
Editáronse cinco sinxelos do álbum: "Lemon Glow", "Dive", "Dark Spring", "Black Car" e "Lose Your Smile".
José Luis Méndez Pascual
José Luis Méndez Pascual, chamado Lis Méndez, nado na Coruña o 13 de xaneiro de 1972, é un empresario galego.
Traxectoria
Licenciado en dereito, a súa traxectoria empresarial veu da man do seu pai. Fillo do tamén empresario José Luis Méndez López, daquela conselleiro delegado de Caixa Galicia, comezou a ascender nos postos da empresa presidida polo pai. Primeiro como subdirector xefe da asesoría xurídica da entidade, e como secretario de Softgal, a empresa de software do grupo Caixa Galicia, e posteriormente como conselleiro delegado da Corporación Caixa Galicia, posto para o que o nomea seu pai, e dende o que administraba as participacións industriais de Caixa Galicia.
Coa crise de 2008, ao caer o seu pai en desgraza e ser apartado de Caixa Galicia, Lis Méndez tamén houbo de saír da entidade.
Linguas indíxenas de América
miniatura|350px|Distribución de familias lingüísticas ó Norte de México no intre de chegada dos europeos. As linguas indíxenas de América ou linguas amerindias son todas aquelas linguas faladas en América antes da chegada de Cristovo Colón polos amerindios norteamericanos e amerindios suramericanos. Non corresponden a unha soa familia lingüística senón a unha agrupación xeográfica. Moitas extinguíronse ou foron substituídas polo español, o portugués, o francés e o inglés, as linguas dos colonizadores. Hoxe en día moitas linguas indíxenas deben loitar pola súa supervivencia e o seu recoñecemento, xa que están ligadas a culturas rurais, cunha forte diglosia e, moitas, sen o apoio da escritura.
Forever
Forever é o segundo álbum de estudio da banda británica de dream pop Cranes, publicado o 23 de abril de 1993 a través do selo Dedicated Records. Forever continua a tendencia dos anteriores traballos do grupo, xirando principalmente ao redor das distintivas voces de Alison Shaw. O álbum contén elementos de shoegazing, dream pop e rock gótico, e ten os sinxelos "Adrift" e "Jewel".
Linguas indíxenas de América
Constan de varias familias de linguas, así como diversas linguas illadas e non clasificadas. En varias ocasións propuxéronse grupos maiores de clasificación que hoxe en día non gardan consenso na comunidade científica. É sumamente dubidoso que se poida falar dunha soa familia chamada amerindia, do mesma xeito que non existe unha familia de linguas papuana nin unha familia caucásica, senón que eses termos só fan referencia á xeografía.
Deste xeito tampouco se pode determinar que, xeneticamente falando, as linguas de América se orixinaran dun único devanceiro recoñecible.
Historia
dereita|200px|miniatura|Arte da lingua mexicana (1754). Antes da chegada dos europeos ó Novo Mundo, as linguas amerindias falábanse dende o que hoxe é Canadá até o recuncho meridional de América do Sur polos devanceiros dos actuais amerindios. Durante os últimos 500 anos moitas das etnias e linguas nativas americanas desapareceron, aínda que se seguen a falar varios centos delas. Hoxe en día, tres linguas indoeuropeas (español, inglés e portugués) son politicamente dominantes de cada país de América, e as linguas nativas teñen menor prestixio e son empregadas en eidos moi acoutados.
No que respecta ás linguas dos lugares que colonizaron os españois, Giovanni Botero publicou en 1600 un libro titulado La relazioni universali, no cal afirma que coas linguas guaraní, quechua e náhuatl podíase viaxar por todo o Novo Mundo. Se cadra, estas linguas eran unha especie de linguas francas empregadas para a intercomunicación entre as diferentes etnias e pobos.
Nebulosa do Cangrexo do Sur
A Nebulosa do Cangrexo do Sur ou Hen 2-104 é unha nebulosa na constelación Centaurus. A nebulosa está a varios milleiros de anos luz da Terra, e a súa estrela central é unha simbiótica Mira variable - par de ananas brancas. É chamada así pola súa semellanza coa Nebulosa do Cangrexo, no ceo norteño.
A nebulosa, planetaria de emisión, xa fora observada usando telescopios terrestres, pero as imaxes tomadas co telescopio espacial Hubble en 1999 proporcionaron moitos máis detalles, revelando que no centro da nebulosa hai un par de estrelas, unha xigante vermella e un anana branca.
O 18 de abril de 2019 unha imaxe da nebulosa foi a elixida para conmmemorar o 29 aniversario do Hubble.
Ligazóns externas
Datos sobre a nebulosa na Universidade de Estrasburgo.
Datos varios en Anne's Astronomy News.
Imaxe do Hubble de 1999, comentada, no sitio do Hubble.
Cerámica
Tipoloxía das cerámicas
A tipoloxía das cerámicas establécese atendo diferentes aspectos:
Pola súa estrutura clasifícanse en:
Usos
O seu uso inicial foi, fundamentalmente, como recipiente para alimentos; máis adiante utilizouse para facer figuras de carácter máxico, relixioso ou funerario. Tamén se empregou como material de construción en forma de ladrillo, tella, baldosa ou azulexo, tanto para paramentos como para pavimentos. A técnica do vidrado proporcionoulle grande atractivo, utilizándose tamén para a arte, como a escultura. Actualmente tamén se emprega como illante eléctrico e térmico en fornos, motores e en blindaxe.
A arxila
A materia prima básica para elaborar cerámica é a arxila. As arxilas son rochas fragmentarias disgregadas, procedentes da descomposición dos feldespatos e constituídas basicamente por silicato de aluminio hidratado, presentando en numerosas ocasións silicatos de magnesio, ferro e outros minerais tamén hidratados.
Nas arxilas empregadas na industria cerámica débense ter en conta as seguintes propiedades.
A plasticidade está inherentemente ligada coas relacións físico-químicas entre as partículas da arxila e da auga. Así pois, a plasticidade vese ponderada por:
A arxila amasada con auga é un dos materiais máis plásticos que se coñece, sendo a cantidade de auga o factor que máis inflúe. Reciben o nome de graxas as arxilas moi plásticas, e magras as pouco plásticas.
A reacción irreversible de endurecemento que ten lugar cando unha arxila se quenta fortemente é outras das características básicas para a industria cerámica. Durante o proceso de quecemento teñen lugar unha serie de trocos físico-químicos nas arxilas que podemos resumir como segue:
As arxilas son dunha grande inestabilidade volumétrica antes a humidade. A auga que absorbe penetra entre as partículas producindo un inchume típico deste material. O desecamento, polo contrario, vai acompañado de grandes contracción de volume.
A cor das arxilas antes da cocción non ten importancia. Despois da cocción, a cor depende na súa maior parte dos minerais secundarios contidos. Tamén dicir que a cor é só importante para os produtos cerámicos vistos.
Por exemplo, as arxilas ricas en alúmina dan produtos da cor da palla ou esbrancuxados; os óxidos de ferro danlle aos artigos unha cor arroibada ou amarelenta; os óxidos de titanio provocan un colorido azul na pasta.
Distrito de Rumphi
Rumphi é un distrito do Malawi localizado na Rexión do Norte. A súa capital é a cidade de Rumphi. Cobre unha área de 4.769 km2 e segundo estimacións do ano 2004 tiña unha poboación de 146.059 habitantes.
Cerámica
A arxila
As arxilas cocidas son resistentes aos axentes químicos máis enérxicos, a excepción do ácido fluorhídrico.
Para a fabricación de cerámicas adóitanse mesturar distintos tipos de arxilas, segundo o produto final que queremos obter. Temos tres grandes grupos de arxilas segundo os seus minerais constituíntes:
Aditivos plastificantes
No caso de pastas magras engádense substancias que favorecen a plasticidade, como poden ser as bentonitas.
Fundentes
Son materiais que favorecen a cocción e vitrificacións das pastas cerámicas, rebaixando a temperatura de cocción.
Auga
A auga emprégase na maior parte das preparacións de pastas para moldeo. Debe estar exenta de sales solubles, xa que a auga é eliminada, ficando os sales no produto, o que pode provocar eflorescencias.
Fabricación
A fabricación dos produtos cerámicos prodúcese en catro etapas:
Traballos de canteira
Inclúe as seguintes operacións:
Preparación das pastas cerámicas
Consiste nas operacións de:
Prensado en semiseco
Os artigos cerámicos moldéanse a partir da masa cerámica cunha humidade do 8 ao 10%, oprimíndoa baixo unha presión considerable. Con este procedemento obtéñense algúns tipos de tellas, de baldosas...
Extrusionado
O sistema de extrusión consiste en facer pasar unha columna de pasta de arxila cunha humidade entre o 15 e o 25% a través dunha boqueira metálica que lle dá a forma á peza, cortando logo o churro que sae en unidades de medidas desexadas. A extrusionadora, coñecida popularmente como galletera, consta dun sistema propulsor que se encarga de comprimir e empurrar a pasta cara a boqueira. A boqueira consiste nunha peza metálica de xeometría variable segundo a peza a obter. Obtéñense así, por exemplo, os ladrillos.
Coado
O método do coado consiste no vertido dunha barbotina nun molde poroso. Seguidamente a peza coada sécase e, por consecuencia, contráese, separándose das parades do molde. Logo sácase a peza do molde, cepíllase e ensámblase se for preciso. Pezas que se obteñen por este método son os lavabos, bidés, inodoros, louza fina, algúns tipos de refractarios, de baldosas.
Secado
Unha vez obtida a peza procédese ao seu secado, eliminando a maior parte da auga antes da cocedura. É un proceso delicado, e hai que proceder de tal xeito que a eliminación da auga, proveniente da humidade natural e da auga que engadimos no moldeo, se faga de forma homoxénea, sendo vital para a integridade da peza que esta perda de humidade se realice de forma continua, progresiva e uniforme en cada unidade.
Isto realízase nos secadoiros, que poden ser de cámara ou de túnel, sendo estes últimos os máis usados. Os secadoiros de túnel funcionan segundo o principio de contracorrente, as pezas móvense sobre vagonetas dentro do túnel, encontrándose cun fluxo de ar quente proveniente do forno.
O tempo de secado pode variar de 16 a 36 horas, sendo a temperatura empregada duns 80 °C. A humidade ao final do secado será aproximadamente do 5%. O secado proporciónalle ás pezas gran resistencia (resistencia en seco), o que permite a súa manipulación para proceder a seguinte fase, a cocedura.
Cocción
Na industria cerámica enténdese por cocción o quecemento, de acordo a un plan preestabelecido, das pezas crúas moldeadas, vitrificadas ou non, seguido dun arrefriamento segundo un plan igualmente ben definido. Na cocción prodúcense as transformación permanentes, como a perda da molécula de auga do caolín, como as reaccións químicas da arxila que dan lugar a novos compoñentes cristalinos, que lle confiren ao produto as propiedades finais de permanencia de forma e durabilidade.
Igualmente as pezas sofren unha serie de modificación temporais, entre as que cabe destacar os fenómenos de cambio de volume: contracción e dilatación.
O proceso de cocedura dos artigos pode dividirse convencionalmente en tres etapas: a deshidratación paulatina da pasta cerámica, a cocedura da mesma, e o arrefriamento paulatino dos artigos cocidos. Etapa moi importante esta última, que se debe facer de xeito gradual e uniforme, para que non se produzan roturas.
Materiais comúns
O ladrillo é unha peza xeralmente ortoédrica utilizada en construción. Este substantivo adoita ir acompañado dun cualificativo que indica cales son as súas materias primas (por exemplo: ladrillo silíceo-calcario).
As tellas son os elemento de recubrimento para colocación sobre tellados en pendente.
miniatura|Bovedilla cerámica Enténdese por bovedilla todo produto cerámico de forma e dimensións tales que permitan a súa utilización na construción de forxados unidireccionais, servindo, unha vez colocadas, como encofrado da capa de compresión superior e de soporte dun revestimento inferior.
É un elemento cerámico oco, de dobre parede, para empregar revocado en muros e cerrumes.
Pezas cerámicas de formas e medidas moi variadas que se usas para realizar tabiques de separación de terrazas, balcóns...
Pezas cerámicas cuxa misión e canalizar e evacuar o ar viciado ao exterior do edificio. Colócanse uns sobre outros tomados con morteiro de agarre.
Baixo a acción de temperaturas elevadas certas arxilas posúen a propiedade de incharse ao mesmo tempo que desprenden gases e se abranda a materia. Paralelamente, fórmase unha pel exterior por vitrificación da superficie do material, ficando ao final boliñas ocas. A arxila expandida ten propiedades de illamento térmico, sendo moi lixeiro e inerte quimicamente. Este material emprégase na fabricación de prefabricados como bloques ou paneis cerámicos alixeirantes para cerramentos e forxados.
Vidrados
Emprégase a palabra vidrado para designar de modo xeral a película vítrea que recobre gran número de materiais e soportes cerámicos. Aplícase sobre o soporte cru ou cocido, e que tras un proceso térmico acada o estado vítreo. Confírelle aos produtos cerámicos máis impermeabilidade, maior dureza e máis resistencia química, sendo máis agradables ao tacto e á vista.
Materiais cerámicas vidrados ou non para revestimentos e pavimentos
Dun xeito xeral dicimos que unha baldosa cerámica é un placa de pouco grosor empregada como revestimento de chans, paredes e fachadas. Poden ter aplicado algún tipo de vidrado sobre a súa superficie ou non.
Podemos distinguir entre baldosas que só foron cocidas unha vez, baldosas de monococción, que poden ter vidrado ou non; e baldosas que pasan dúas veces polo forno, baldosas de dobre cocción, que despois da primeira cocedura aplícaselle algún tipo de vidrado e logo vólvense cocer.
Polo método de moldeado temos:
Dado o gran número de produtos diferentes de revestimentos e pavimentos cerámicos, o Comité Europeo de Normalización (CEN) aprobou unha normativa neste tema clasificando os produtos en función de dous parámetros, un en función ao método de modelaxe do produto e outro relativo a súa absorción de auga. Dentro do tipo de modelaxe temos a extrusión (A), o prensado en semiseco (B) e o coado (C); e dentro da absorción de auga distinguimos catro intervalos de porcentaxes, de 0 a 3% (I), de 3 a 6% (IIa), de 6 a 10% (IIb) e máis do 10% (III).
Revestimentos
Os revestimentos cerámicos son aqueles produtos que polas súas características físicas e o tratamento superficial da cara vista, son idóneos para revestir paramentos verticais, con fins hixiénicos, impermeabilizantes e ornamentais. Son específicos para este fin e exclúense de calquera outro uso.
A peza cerámica para revestimentos verticais chámase azulexo. Hai no mercado gran cantidade de formas, texturas e cores. Xeralmente úsanse en zonas interiores, onde se pretende protexer á parede da sucidade e a humidade, cociñas, cuartos de baño..., ou en lugares onde a hixiene é importante como en hospitais, laboratorios, industrias da alimentación... aínda que en climas temperados e cálidos, onde non existan invernos con xeadas, os azulexos tamén se poden utilizar como revestimentos exteriores.
Pavimentos
Os pavimentos cerámicos son aqueles que pola súa forma e propiedades físicas son empregados para revestir chans. Os pavimentos cerámicos poden se clasificar en:
Porcelana
A porcelana distínguese dos demais produtos cerámicos pola súa translucidez (en grosores de 3 mm), brancura, perfecta vitrificación e sonoro timbre á percusión.
O pai da noiva II
O pai da noiva II (en Father of the Bride Part II) é un filme estadounidense dirixido por Charles Shyer que foi estreado en 1995. Está protagonizado por Steve Martin, Diane Keaton e Martin Short. É a secuela de O pai da noiva (1991).
Estreouse en galego o 18 de outubro de 2004 a través da TVG.
Rally do Albariño de 1994
O Rally do Albariño de 1994 foi a 3ª edición de dito rally e a primeira proba da tempada 1994 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 26 de marzo de 1994 e o vencedor foi Miguel Dopico, sobre un Ford Escort RS Cosworth.
Edite Soeiro
Edite Castro Soeiro, nada en Benguela (Angola) o 31 de marzo de 1934 e finada o 27 de xullo de 2009, foi unha xornalista portuguesa.
Fusion
A fusion (ou jazz-rock fusion ou jazz fusion) é un xénero musical que mestura elementos do jazz con outros estilos musicais, particularmente rock, funk, R&B, música electrónica e músicas folclóricas. Os álbums de fusión (incluso os feitos polo mesmo artista) acostuman incluír varios destes estilos musicais.
Edite Soeiro
Traxectoria
Naceu en Benguela en 1934, que daquela pertencía á provincia ultramarina de Angola e foi alí onde, en 1950 iIniciou a actividade xornalística n'O intransigente onde era a única muller na profesión; despois pasou a traballar na revista Noticia (de Angola).
Fusion
A finais dos 1960, os músicos de jazz comezaron a mesturar as formas e as técnicas interpretativas do jazz cos instrumentos eléctricos do rock e os ritmos do soul e o R&B. Ó mesmo tempo, algúns artistas de rock comezaron a incluír elementos do jazz á súa música. Os 70 foron a década da fusión, mais o estilo seguiu vivo até hoxe. Máis ca coma un estilo musical codificado, a fusión pode verse coma unha tradición ou aproximación musical. A unha parte do rock progresivo tamén se lle chama fusión.
Edite Soeiro
Traxectoria
En 1962, mudouse a Lisboa e foi xefe de redacción da revista Flama. En 1967, trasladouse á delegación lisboeta do semanario Notícia, de Angola, da que foi redactora xefa, e onde se converteu na primeira xornalista portuguesa en escribir sobre deportes, unha das súas paixóns. Nesta condición, en 1968, Edite foi a primeira muller en Portugal en cubrir, como enviado especial, uns Xogos Olímpicos na Cidade de México.
Fusion
A fusión é tipicamente instrumental, adoito con compases e ritmos complexos e temas moi longos, incluíndo longas improvisacións. Moitos dos máis eminentes músicos de fusión combinan un grande virtuosismo con complexas composicións e a improvisación en métricas raramente vistas noutras formais musicais occidentais. Entre compositores de jazz máis recoñecidos neste estilo atópanse Dave Brubeck e Don Ellis.
Edite Soeiro
Traxectoria
Volveu á Flama en 1972 como redactora xefe, e permaneceu alí ata que a publicación pechou en 1976. Despois pasou ao recentemente creado semanario O Jornal, onde foi redactora e editora do suplemento O Jornal Ilustrado. Durante varios anos, tamén foi colaboradora habitual doutra publicación do mesmo grupo, o espectáculo semanal Se7e.
En 1993, incorporouse ao equipo fundador da revista Visão, onde permaneceu no cargo ata 2007. O seu nome aínda estaba na ficha técnica da revista como membro da oficina editorial.
O 13 de setembro de 2006 foi galardoada polo Club de Xornalistas, co Premio Gazeta de mérito polo conxunto da súa carreira.
Morreu o 27 de xullo de 2009, aos 75 anos en Lisboa, logo de varias complicacións na súa saúde.
Fusion
A fusión non recibe moita difusión nos medios tradicionais, posiblemente debido á súa complexidade, á falta de voces e á lonxitude usual dos temas. Aínda así no Xapón, Suramérica e, sobre todo, en Europa ten moita máis acollida do que en Norteamérica (onde é máis comunmente coñecido coma jazz rock).
Charlie Parker
Charles Christopher Parker, tamén coñecido como "Bird", nado o 29 de agosto de 1920 en Kansas City e finado o 12 de marzo de 1955 en Nova York, foi un saxofonista de jazz activo dos anos 30 aos 50, que axudou a crear o jazz moderno e é hoxe visto como o máis grande creador desta música.
Traxectoria
Parker é un froito da efervescencia creativa da Kansas City dos anos trinta, onde a permisividade do goberno local facía que os locais onde se servía alcohol ilegal non só estivesen abertos, senón que o fixesen 24 horas. Isto provocou a afluencia de músicos en busca de traballo e creou unha escena onde predominaban os saxofonistas e o blues.
O seu pai, que fora cantante de variedades, abandonouno de novo e súa nai traballou duro de asistente nun hospital para que Charlie tivese estudos, pero xa na escola secundaria viuse que o seu interese só estaba na música. Alí estudou con Alonzo Lewis pero a maioría do que aprendeu fíxoo pola súa conta. Tras pasar por varios instrumentos quedou co saxofón alto, aínda que seguiría tocando o tenor esporadicamente (incluída unha sesión liderada por Miles Davis en 1947).
Con 15 anos xa era un músico profesional, bastante malo polo que din os que o coñeceron de novo, até que se foi de xira coa orquestra de George Lee e se encerrou a estudar, para volver sendo xa un dos grandes do seu tempo. En 1938 emigra a Nova York temporalmente e volve a Kansas City para ingresar na banda de Jay McShann na que seguirá até 1942. É durante esta estancia que grava os seus primeiros temas e comeza a ter o seu estilo característico. Durante unha xira, para en Nova York e xa nunca volverá a Kansas. Participa activamente na creación do bebop nas jam sessions do Minton's e comeza a súa asociación creativa con Dizzy Gillespie. O seu estilo era incomprendido polo público e rexeitado pola crítica, pero o jazz é unha música de músicos e todos os intérpretes xoves (sobre todo de saxofón) estaban fascinados por Parker e cando comezaron a aparecer os seus discos estudábanos de tal forma que nuns anos o son de Charlie Parker conquistou o mundo do jazz. Por causa da folga de gravacións convocada polo sindicato de músicos non foi até 1945 que o novo estilo se viu rexistrado, nunha sesión mítica celebrada o 26 de novembro en Nova York para a Savoy e onde se gravou o primeiro himno do novo estilo: Now's the Time. De aí até 1947 foi unha sucesión de temas revolucionarios que hoxe son clásicos: Donna Lee, Ko-ko, Yardbird Suite, Ornithology, Cool Blues.
Axiña se viu que o extremo modo de vida de Parker: consumo de cantidades inxentes de comida, alcohol e heroína comezaron a minar a súa saúde, provocándolle un colapso nervioso en 1946 e levándoo a unha deterioración creativa. Aínda así, a súa produción até 1951 é salientábel e só despois comeza un lento declive.
Discografía
Todo o que gravou Charlie Paker en estudo fíxoo para tres selos: Dial, Savoy e Verve. Existen ademais algunhas gravacións en directo e as célebres cintas de Dean Benedetti.
Lazzaro Spallanzani
Lazzaro Spallanzani, nado en Scandiano, Ducado de Módena e Reggio (hoxe na provincia de Reggio Emilia, Italia) o 12 de xaneiro de 1729 e finado en Pavía o 12 de febreiro de 1799, foi un naturalista italiano, precursor da fisioloxía experimental.
Foi profesor de lóxica, grego, metafísica, física, matemáticana e historia natural en varias universidades do norte de Italia.
Foi ordenado sacerdote católico.
Grazas aos seus traballos, que lle fixeron acredor do nome de "biólogo de biólogos", porque era unha persoa de múltiples intereses científicos que investigou, entre outras cousas:
Biografía
Lazzaro Spallanzani naceu en 1729 en Scandiano, preto de Módena. Estudou dereito e, en 1755, impartía clases de lóxica, metafísica e grego na universidade de Boloña. A súa curmá Laura Bassi, profesora de física nesta universidade, estimulou a súa afección pola ciencia.
Apasionouno o problema da rexeneración espontánea de partes do corpo de anfibios e de réptiles, aínda que non puido chegar a conclusións satisfactorias; sobre todo, non puido explicar o feito de que non sucedera o mesmo no ser humano e nuotros animais.
Continuando os estudos de Francesco Redi, Spallanzani demostrou, en 1765, que un caldo adecuadamente fervido e pechado hermeticamente nun recipiente, permanecía estéril, sen producir animais, confirmando así que non existía a xeración espontánea da vida. A pesar diso, a crenza nesta antiga e arraigada teoría non sería totalmente abandonada até un século despois, grazas aos traballos de Louis Pasteur.
Este experimento deseñouno para refutar os realizados por outro sacerdote católico, o inglés John Turberville Needham, que quentara e despois selara caldo de carne en diversos recipientes; dado que se encontraran microorganismos no caldo tras abrir os recipientes, Needham cría que isto demostraba que a vida xorde da materia non vivente. Non obstante, prolongando o período de quecemento e selando con máis coidado os recipientes, Spallanzani puido demostrar que ditos caldos non xeraban microorganismos mentres os recipientes estiveran selados.
A disputa entre Needham e Spallanzani foi longa e enconada, pois o inglés afirmaba que as coccións do italiano destruían o espírito vital, e Spallanzani demostrou que o único que a cocción destruía eran as esporas das bacterias, non un principio de vida de índole mística.
Tamén estudou a dixestión, que Galeno caracterizara en termos dunha especie de cocción dos alimentos levada a cabo pola calor do estómago (crenza que, popularmente, chegou até o día de hoxe en moita xente), mentres que Réamur, que experimentou con voitres, concluíra que se trataba dunha acción disolvente. Spallanzani realizou diversos experimentos con numerosos aniamis e cun home (el mesmo), comprobando que o suco gástrico é o axente dixestivo responsábel da transformación dos alimentos no estómago.
miniatura|Dissertazioni di fisica animale e vegetabile, 1780 Os resultados dos seus estudos sobre a dixestión apareceron, en 1780, en Dissertazioni de fisica animale e vegetale (Disertacións de física animal e vexetal).
Foi o primeiro en observar o transvasamento do sangue desde as arterias ás veas nun animal de sangue quente (o polo). E logrou inseminar artificialmente a diferentes anfibios, a bolboretas da seda e a unha cadela, aínda que non chegara a comprender a importancia dos espermatozoides (que xa se coñecían desde Leeuwenhoek, algúns anos antes), pensando que o óvulo tiña todas as partes que posteriormente aparecerían no embrión.
Spallanzani estudou así mesmo os sentidos dos morcegos, descubrindo que, aínda que estiveran cegos, podían cazar insectos e voar evitando os choques. Tamén amosou un especial interese pola zooloxía mariña, incluíndo entre os seus obxectos de estudo as esponxas, os rotíferos e os tardígrados, así coma os peixes do xénero Torpedo.
Morreu en Pavía, aos 70 anos.
José Bóveda Formigo
José Bóveda Formigo, coñecido como Pepe Bóveda, nado en Ventosela (Ribadavia) cara a 1912 e finado na mesma parroquia o 16 de xullo de 2007, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Durante a Segunda República foi un dos fundadores da Sociedad de Agricultores de Valdepereira, adscrita á CNT do Ribeiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia asaltando a Casa Cuartel da Garda Civil de Ribadavia e foi detido. Xulgado en Ourense por rebelión militar foi condenado a cadea perpetua. Trasladado o 26 de xuño de 1937 á prisión do Forte de San Cristóbal de Pamplona, participou na fuga do 22 de maio de 1938, xunto con outros 1 085 presos; pero foi detido. Foi condenado a 17 anos máis de cadea. Revisada a súa condena, saíu á rúa en setembro de 1945 e regresou a Ribadavia. Pola presión dos fascistas locais, tivo que emigrar a Barcelona en 1947. Traballou na empresa municipal de electricidade Construcciones Eléctricas onde contactou coa CNT. Tras xubilarse, regresou ao Ribeiro. Finou en Ventosela con 95 anos.
Recoñecementos
En 2002 recibiu unha homenaxe dos Amigos da República de Ourense.
Vida persoal
Casou en Ribadavia con María del Pilar Feijóo-Montenegro Vázquez-Campo en agosto de 1957.
Requeixo
Proceso de obtención
miniatura|Requeixo escoado. Hai dous xeitos de obter o leite callado —o natural por efecto dos microorganismos propios do leite a temperatura morna, e o forzado polo uso dun callo animal ou vexetal— e xa que logo, hai dous tipos de requeixo. O primeiro é máis ácido e cun grosor da callada máis fino có segundo.
O escoado conséguese metendo o leite callado nunha bolsa de tea que se pendura, de xeito que o soro atravesa a tea e pinga fóra. Segundo o tempo de escoado pódese obter desde unha crema coa textura do iogur (a ser comido con culler) até unha masa case tan consistente coma o queixo fresco (a usar garfo). O primeiro xeito de rematalo é o máis habitual nos usos tradicionais dos gandeiros do norte de Galicia, e o segundo nas terras do sur galego.
Unha diferenza importante entre o requeixo e o queixo fresco é que o requeixo non é salgado senón insípido, xa que se consome con azucre ou mel como sobremesa.
O requeixo galego e o requesón do código alimentario español
miniatura|Requeixo de callada grosa. Malia parecer un termo a tradución literal do outro, o código alimentario español usa a palabra castelá requesón para denominar un subproduto obtido por reciclado do soro sobrante da elaboración do queixo.
O requeixo galego é un produto primario de fermentación do leite. Non se corresponde coa definición de requesón dada para o mercado español, senón que ten máis parecido con aqueles produtos que neste mercado se definen como cottage cheese ou queso blanco.
Republicanismo
miniatura|300px|A liberdade guiando ao pobo ([[Eugène Delacroix), alegoría republicana da liberdade e o seu eslogan Liberté, égalité, fraternité.]] O Republicanismo é a ideoloxía para gobernar unha nación como unha república. Sempre se apoia na súa oposición á monarquía, aristocracia, oligarquía e ditadura. Por extensión, refírese a un sistema político que protexe a liberdade e especialmente fundaméntase no Dereito, na lei, que non pode ignorarse polo propio goberno. Escribiuse moito sobre que tipos de valores e comportamentos deben ter os cidadáns dunha república para o seu desenvolvemento e éxito; adóitase facer énfase xeralmente na participación cidadá, valores cívicos e a súa oposición á corrupción.
Pode falarse de maior democratización dun país cando se establece unha monarquía constitucional (como os estados do Reino Unido, Canadá ou Xapón), ou parlamentaria (España) pero en ningún destes casos pode falarse de República.
Robert Satcher
Robert Lee "Bobby" Satcher Jr., nado en Hampton, Virxinia, o 22 de setembro de 1965, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte da misións STS-129.
Traxectoria
Satcher graduouse en enxeñería química polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts en 1986 e ten un doutoramento na mesma materia de 1993. Ten o grao en medicina pola Escola Médica de Harvard en 1994. Foi seleccionado como astronauta pola NASA en maio de 2004, participando na misión STS-129 e pasando un total de 10,80 días no espazo.
1182
Outros
Historia ano a ano
Vilar, Vilar, Bande
Vilar é un lugar da parroquia de Vilar no concello ourensán de Bande na comarca da Baixa Limia. Tiña 38 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 16 eran homes e 22 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 39 habitantes (18 homes e 21 mulleres).
Kurt Rambis
Darrell Kurt Rambis, nado o 25 de febreiro de 1958 en Terre Haute, Indiana, é un ex xogador e adestrador profesional de baloncesto estadounidense que xogou para Los Angeles Lakers, Charlotte Hornets, Phoenix Suns e Sacramento Kings na National Basketball Association (NBA) así como no A.E.K. Atenas da Liga Grega. Actualmente, tras ser adestrador principal dos Lakers e dos Minnesota Timberwolves, traballa como adestrador asistente nos New York Knicks. Destacan no seu palmarés os seus catro aneis de campión da NBA conseguidos durante nove temporadas cos Lakers do Showtime, e os seus dous aneis como adestrador asistente, tamén cos Lakers, en 2002 e 2009. Era facilmente recoñecíbel polos lentes de pasta negra cos que xogaba por problemas de visión.
Distrito de Nkhata Bay
Nkhata Bay é un distrito do Malawi localizado na Rexión do Norte. A súa capital é a cidade de Nkhata Bay. Cobre unha área de 4.071 km2 e segundo estimacións do ano 2004 tiña unha poboación de 187.906 habitantes.
Kurt Rambis
Universidade
Rambis xogou nos Broncos da Universidade de Santa Clara, onde aínda permanece a plusmarca de ser o máximo anotador histórico do equipo con 1.725 puntos.
Gododdin
frameless|dereita|240px Os Gododdin (pronunciado en lingua galesa [ɡoˈdoðin]) foron un pobo britónico da Britannia nororiental (moderno nordeste de Inglaterra e sueste de Escocia) no período posromano de Britannia, a área coñecida como o Hen Ogledd ou Vello Norte. Resultan mellor coñecidos como o obxecto dun poema galés do século VI Y Gododdin, que lembra a batalla de Catraeth e lle atribúena o poeta Aneirin.
Kurt Rambis
Profesional
Entrou no Draft da NBA de 1980, onde foi elixido polos New York Knicks nunha posición moi baixa, o posto 12 da terceira rolda (58º total). No equipo neoiorquino foi cortado xa na pretemporada. Tivo que facer as maletas e desprazarse a Europa, concretamente á liga grega, onde fichou polo AEK Atenas. Alí gañou, no seu único ano, a Copa. Durante esa tempada chegou a asinar un contrato de dez días cos Knicks, sen chegar a debutar.
Gododdin
O nome Gododdin é a forma galesa moderna; deriva, vía galés antigo Guotodin da palabra britónica Votadini, testemuñada en textos gregos.
Kurt Rambis
Profesional
Fichou como axente libre na tempada 1988-89 cos Charlotte Hornets. Alí volveu gozar de minutos de xogo, promediando na súa primeira campaña 11,1 puntos e 9,4 rebotes, o máximo da súa carreira profesional. Con todo, a mediados da seguinte tempada foi traspasado a Phoenix Suns, onde a súa achega ao equipo foi aos poucos decaendo. Pasou por Sacramento Kings antes de regresar de novo ao equipo que lle deu a fama, os Lakers, xa no ocaso da súa carreira. Retirouse en 1995, aos 36 anos, tras 14 tempadas, despois de facer unha media 5,2 puntos e 5,6 rebotes por partido.
Adestrador
En 1999 chegou a ser o adestrador principal do seu equipo de sempre, os Lakers, aínda que tan só durante media tempada. Na fase regular gañou 24 partidos e perdeu 13, cunha porcentaxe de vitorias do 64,9%, e con 3 de 8 partidos gañados en Play-offs. Pasou a ser asistente nos Lakers, posto que xa ocupara entre 1994 e 1999, e na tempada 2009-10 fíxose cargo do banco dos Minnesota Timberwolves, posto que ocupou dúas tempadas para volver aos Angeles como asistente. En 2014 fichou como asistente de Derek Fisher nos New York Knicks.
Gododdin
Historia posterior
No século VI, Bryneich foi invadida polos anglos e pasou a ser coñecida como Bernicia. Os anglos seguiron a facer presión cara o norte. Sobre o ano 600 os Gododdin ergueron unha forza de preto de 300 homes para asaltaren a fortaleza angla de Catraeth, se cadra Catterick, North Yorkshire. A batalla, que rematou en desastre par aos britóns, foi lembrada no poema Y Gododdin.
En 638 Din Eidyn (Edimburgo) estaba sendo cercada e pode que caese en mans dos anglos, pois os Gododdin parece que estiveron so o poder de Bernicia por esa época. Non se sabe ata que punto substituíron a antiga poboación ou a asimilaron. Bernicia volveuse parte de Northumbria, e en 954 foi invadida polo reino danés de Jorvik (York). Pouco despois este pasou a formar parte dunha Inglaterra unificada, logo en 1018 Malcolm II puxos o dominio escocés a rexión at ao Río Tweed.
Joan Bennett
miniatura|Joan Bennett Joan Geraldine Bennett, nada en Fort Lee, Nova Jersey, o 27 de febreiro de 1910 e finada en Scarsdale, Nova York, o 7 de decembro de 1990, foi unha actriz estadounidense.
Biografía
Naceu en Palisades Park, Nova Jersey nunha familia de actores, seu pai era o actor Richard Bennett e súa nai a actriz Adrienne Morrison. As súas irmáns máis vellas, Constance Bennett e Barbara Bennett tamén foron actrices. O actor Lewis Morrison era avó por parte de nai.
Joan apareceu ós seis anos nun filme mudo, cos seus pais e irmás, The Valley of Decision (1916). Estudou en Miss Hopkins School for Girls en Manhattan, despois en St. Margaret's, un internado en Waterbury, Connecticut e finalmente en L'Hermitage, un colexio para señoritas, en Versalles, Francia.
Casou en 1926 con John M. Fox en Londres, do que se divorciou dous anos despois logo de ter unha filla, mantivo unha longa batalla legal co seu exmarido para darlle o seu apelido á súa filla.
Carreira
dereita|200px|miniatura|No filme [[Disraeli (film)|Disraeli (1929)]] O debut de Joan no teatro foi en 1928 actuando co seu pai en Jarnegan que se mantivo en Broadway durante 136 representacións e que recibiu boas críticas. De 1929 datan os seus primeiros filmes, Bulldog Drummond e Disraeli. En 1930 apareceu no musical Puttin' on the Ritz e na primeira versión sonora de Moby Dick.
Con contrato con Fox Film Corporation, apareceu en numerosos filmes, She Wanted a Millionaire (1932), Me and My Gal (1932).
esquerda|200px|miniatura|En [[Little Women (1933)]] O 16 de marzo de 1932 casou co guionista e produtor Gene Markey, divorciándose en 1937. Eles tiveron unha filla, Melinda Markey en 1934.
Bennett deixou Fox para interpretar Amy en Little Women (1933), dirixida por George Cukor para RKO. Este filme fixo que o produtor independente Walter Wanger se fixara nela e asinara un contrato con el, interpretou a Sally MacGregor en Private Worlds (1935) con Claudette Colbert, Charles Boyer e Joel McCrea. Trade Winds (1938) con Fredric March.
O 12 de xaneiro de 1940 casou co produtor Walter Wanger, con quen estivo casada ata o seu divorcio en 1965, tiveron dúas fillas xuntos, Stephanie e Shelley.
esquerda|200px|miniatura|En Perversidade (1945) En 1940 protagonizou The House Across the Bay con George Raft e o drama antinazi The Man I Married con Francis Lederer.
Os seus traballos máis recordados foron os seus papeis de muller fatal nos filmes do xénero negro dirixidos por Fritz Lang, interpretando a Jerry Stokes, unha prostituta en Man Hunt (1941), Alice Reed, unha misteriosa modelo en The Woman in the Window (1944) e Katharine "Kitty" March en Perversidade (1945). Eses papeis convertérona nunha estrela de Hollywood.
Bennett tamén tivo éxito protagonizando o filme de Zoltan Korda, The Macomber Affair (1947) con Gregory Peck, como Peggy na fita de Jean Renoir Unha muller na praia (1947) con Robert Ryan e Charles Bickford, e como a atormentada Lucia Harper en The Reckless Moment (1949) de Max Ophuls.
Nas dúas comedias nas que a dirixiu Vincente Minnelli interpretou a Ellie Banks, unha muller elegante e dona de Spencer Tracy, foron Father of the Bride (1950) e O pai é avó (1951).
Bennett tamén participou en numerosos programas de radio ó longo da súa carreira, como The Edgar Bergen and Charlie McCarthy Show, a comedia radiofónica Duffy's Tavern e Lux Radio Theater.
esquerda|200px|miniatura|En [[O pai é avó (1951)]] A partir de 1951 comezou a aparecer como estrela convidada en diversos programas de televisión como Your Show of Shows de Sid Caesar e Burke's Law
En 1951 o seu home disparou contra o seu axente Jennings Langs pensando que tiñan un romance, e aínda que Bennett sempre o negou o suceso afectoulle á súa carreira e apareceu só en cinco filmes no resto da década, dedicándose sobre todo ó teatro, facendo xiras con Bell, Book and Candle, Susan and God, Once More With Feeling, The Pleasure of His Company e Never Too Late. En Broadway tivo menos éxito, Love Me Little (1958) estivo en cartel durante só oito representacións.
Bennett interpretou a Elizabeth Collins Stoddard, a matriarca da familia Collins, na serie de televisión Dark Shadows (1966-1971) e na súa adaptación ó cinema, House of Dark Shadows. En 1977 apareceu no filme do director italiano Dario Argento Suspiria.
George Newnes
George Newnes, nado en Matlock (Derbyshire) o 13 de marzo de 1851 e finado o 9 de xuño de 1910, foi un editor británico.
Traxectoria
O seu pai, Thomas M. Newnes, era pastor da Igrexa congregacionalista. Estudou na Silcoates School e, máis tarde, no Shireland Hall de Warwickshire e mais na City of London School.
A día de hoxe é lembrado como fundador da The Strand Magazine, iniciada en 1891, na que entre outros autores Arthur Conan Doyle publicou a súa serie de misterio Sherlock Holmes. Fundou tamén outras publicacións, por exemplo The Westminster Gazette (1873), Tit-Bits (1881), The Wide World Magazine (1888) ou Country Life (1897).
Newnes foi membro do Parlamento Británico, representando a circunscrición de Newmarket (1885-1895).
Distrito de Mzimba
Mzimba é un distrito do Malawi localizado na Rexión do Norte. A súa capital é a cidade de Mzimba. Cobre unha área de 10.430 km² e segundo estimacións do ano 2004 tiña unha poboación de 701.269 habitantes.
Antonio Martínez Puñal
Antonio Martínez Puñal, nado en Pazos (Ponteceso), é un xurista e profesor galego.
Chester Gould
Chester Gould, nado en Pawnee (Oklahoma) o 20 de novembro de 1900 e finado en Woodstock (Illinois) o 11 de maio de 1985, foi un historietista estadounidense e creador da tira cómica Dick Tracy, que escribiu e debuxou dende 1931 até 1977.
Antonio Martínez Puñal
Traxectoria
Estudou na Universidade de Santiago de Compostela, onde se doutorou en abril de 1986. Foi Profesor titular de Dereito Internacional Público e Relacións Internacionais, dende 1989 ata 2018, nesa mesma Universidade, nas facultades de Dereito e de Ciencias Políticas e Sociais. Tamén foi o Director do Departamento de Dereito Público e Teoría do Estado da USC entre 1992 e 1999.
Esmeralda Arboleda
Esmeralda Arboleda Cadavid, nada en Palmira o 7 de xaneiro de 1921 e finada en Bogotá o 16 de abril de 1997, foi unha política e avogada colombiana. Foi a primeira muller Senadora da República na historia de Colombia (de 1958 a 1961). Membro do Partido Liberal. Liderou o movemento sufraxista en Colombia xunto á súa compañeira Josefina Valencia Muñoz.
Traxectoria
Estudou secundaria nun colexio comercial de Pereira, pero ante a imposibilidade de cursar unha carreira universitaria se non obtiña o título de "bacharel académico" a súa familia enviouna a Bogotá onde culmina en 1938. O ano seguinte convértese na primeira muller aceptada na Universidade do Cauca, para estudar Dereito, e dende un principio vincúlase ós movementos estudantís, acubillándose no Partido Liberal. Tras obter o seu título de avogada (1944) dedícase ó exercicio profesional nas cidades de Cali e Bogotá, saientando na súa loita pola mellora das condicións laborais dos traballadores vallecaucanos e pola promoción da participación política da muller.
Apoiada polo expresidente Alberto Lleras Camargo é designada Secretaria do Partido Liberal, e en 1954 convértese nunha das dúas mulleres nomeadas para a Asemblea Nacional Constituínte (ANAC) polo goberno do Xeneral Gustavo Rojas Pinilla (a outra era a futura gobernadora e ministra Josefina Valencia de Hubach); pero en 1955 é obrigada a renunciar por mor da súa aberta oposición ó que se converteu nun réxime autoritario. Nas eleccións de 1958, tras a caída de Rojas, é elixida Senadora polo Valle del Cauca, converténdose na primeira muller elixida para o Congreso de Colombia.
En 1961 o novamente Presidente Alberto Lleras desígnaa Ministra de Comunicacións, cargo que exerce até finalizar o goberno, un ano despois. En 1966, é elixida novamente senadora, esta vez por Bogotá, e un ano despois o Presidente Carlos Lleras Restrepo desígnaa embaixadora ante Austria (1967-1969).