cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selección de fútbol sala de Galicia
Datos e resultado
O partido rematou cun resultado de 6-1 favorábel a Galiza. Os goles galegos foron anotados por Oscar Vivian (5'), Pana (23', 23', 24', 26') e por Manu (27'). O gol uruguaio marcouno o galego Pola no minuto 37', en propia meta. Os árbitros foron Álvaro Cid Bragado e Xesús Manuel Sande Veiga, auxiliados por Rocío Ruano Melón. Expulsaron ao galego Pitu e ao uruguaio D´Alessandro, ambos no minuto 37, con tarxeta vermella directa. O campo colleitou unha entrada de 4.000 espectadores.
A selección uruguaia estivo formada por Barros, Rodríguez, D´Alessandro, Moliterno e Blankleider (cinco inicial), e mais por Castro, Dinolfi, Mato, Fabián Hernández, Laurino, Sena, Carlos Pérez e Santana.
Os Caxigos, Abeledo, Abadín
Os Caxigos é un lugar da parroquia do Abeledo no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
967
Mortes
Historia ano a ano
Anaxarco
Anaxarco, filósofo grego.
Naceu en Abdera, Tracia por volta do 360 a.C. Discípulo de Demócrito, acompañou a Alexandre Magno nas súas campañas en Asia. As súas censuras ao goberno de Nicocreón de Chipre levárono á morte.
En ética recomendaba como soberano ben a paz absoluta do espírito (eudaimonia).
Amedeo Modigliani
miniatura|dereita|Tumba de Amedeo Modigliani e Jeanne Hébuterne. Amedeo Clemente Modigliani, nado en Livorno (Toscana) o 12 de xullo de 1884 e finado en París o 24 de xaneiro de 1920) foi un pintor e escultor italiano de etnia xudea.
Vida
Amedeo medra nunha familia xudea na cidade portuaria de Livorno, durante a súa adolescencia comeza a recibir clases de pintura de Guglielmo Micheli, tamén de adolescente comeza a sufrir de febres tifoideas e tise. No ano 1902 estudiou na Escola libre de nu de Florencia e o ano seguinte no Instituto de Belas Artes de Venecia.
Finalmente no ano 1906 trasládase a París onde entra en contacto co mundo das vangardas. Instalouse no Bateau-Lavoir de Montmartre, unha antiga fábrica de pianos reconvertida en residencia artística por onde pasou gran parte da intelectualidade parisiense de comezos do século XX. Xa dende a súa etapa en Venecia Modigliani desenvolvera uns hábitos de vida pouco saudables, bebendo en exceso e consumindo drogas, pero o pouco de chegar a París acaba por converter en alcolico e ter problemas graves de conduta. Todo isto sumado ós seus problemas de saúde non tarda en pasarlle factura.
No 1909 retorna brevemente a Livorno tratando de alonxarse da mala vida que levaba en París, pero non vai a tardar en retornar instalándose desta volta no barrio de Montparnasse.
Obra
A obra de Modigliani xira fundamentalmente en torno ó retrato e ó nu. A súa formación en Italia bebe da tradición do S.XIX e sobre é deudora dos macchiaioli (Manchistas) que van a ser a resposta italiana contra o academicismo e o romanticismo. Varios dos membros deste grupo foron mestres de Modigliani.
Pero conservase pouca pintura desta época do artista xa que el mesmo vai a renunciar o súa primeira etapa unha vez que chega a París e entra en contacto coas vangardas pictóricas. O estilo polo que vai ser coñecido é moí persoal e dificilmente atribuible a calquera das vangardas. Hai influencia de Cezanne e tamén de Toulouse-Lautrec ou de Paul Gouguin incluso do primitivismo e do primeiro cubismo, pero creando sempre un estilo propio.
En vida Modigliani non vai ser un autor especialmente recoñecido, aínda que as súa obra vai cotizarse mellor nos seus derradeiros anos de vida grazas ao seu amigo e marchante Léopold Zborowski. Isto contrasta enormemente cos prezos de vendas que ten a súa obra a día de hoxe. O seu cadro Nu couché acadou na poxa feita por Christie´s en 2015 por 170.405.000 USD, sendo un dos prezos máis altos pagados nunca por unha obra de arte.
No cinema
En 1958 Jacques Becker dirixiu Les Amants de Montparnasse onde Gérard Philipe encarna ó pintor italiano ,
No ano 2005 sería Andy García o que lle daría vida na cinta de Mick Davis, Modigliani.
Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa
O Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa (abreviado como ALDE polo seu nome en inglés) é un grupo político do Parlamento Europeo composto por case todos os deputados do Partido da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa e do Partido Demócrata Europeo, así como dalgúns de partidos non adscritos.
É o cuarto grupo en número de escanos na oitava lexislatura do Parlamento Europeo (2014-2019) e está considerado como a referencia liberal nas institucións europeas, tendo grupo no Consello de Europa (chamado ALDE-PACE), no Comité das Rexións da Unión Europea e na Asemblea Parlamentaria da OTAN.
Desde xullo de 2009 o presidente do Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa é o belga Guy Verhofstadt, dos Liberais e Demócratas Flamengos, sucedendo ao inglés Graham Watson, dos Liberal Demócratas.
Historia
miniatura|230px|[[Graham Watson, voceiro na lexislatura 2004-2009.]] O Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa ten a súa orixe nas primeiras reunións da Asemblea Común da Comunidade Europea do Carbón e do Aceiro, fundándose o Grupo de Liberais e afíns o 23 de xuño de 1953. A medida que a Asemblea se converteu en Parlamento, os gaullistas se separaron do grupo, e deuse entrada aos novos países da Unión Europea, e o grupo converteuse no Grupo Liberal, Democrático e Reformista o 13 de decembro de 1985, cambiando posteriormente a Grupo do Partido Europeo dos Liberais, Demócratas e Reformistas para coincidir co nome do partido europeo.
Non foi ata o inicio da quinta lexislatura, o 20 de xullo de 2004, cando o Partido Europeo dos Liberais, Demócratas e Reformistas e o Partido Demócrata Europeo aliáronse no Parlamento Europeo para a creación do grupo político. Nesta primeira lexislatura, onde contaron con 88 eurodeputados de 732 asentos, o grupo elixiu ao inglés Graham Watson como presidente.
Nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2009, o grupo obtivo 84 escanos, manténdose como a terceira forza política da Eurocámara. O voceiro e o liderado do grupo foi o exprimeiro ministro belga Guy Verhofstadt. O grupo mantivo a liña da súa anterior lexislatura, dando especial importancia ao afianzamento do mercado único e á ampliación dos dereitos fundamentais para a protección das minorías e en contra da discriminación, así como á loita polo recoñecemento en todos os estados membros dos matrimonios entre persoas do mesmo sexo celebrados nalgúns países.
Na oitava lexislatura, tras uns resultados discretos nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2014 e a saída dos deputados do Partido Nacional Liberal de Romanía e do Fianna Fáil de Irlanda, o grupo decidiu abrirse a novos membros, como o Partido da Terra de Portugal, o ANO 2011 da República Checa e os españois Unión Progreso y Democracia e Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía, creando problemas internos pola posición contra a independencia de Cataluña de ambas as formacións, fronte á posición favorábel de Convergència Democràtica de Catalunya e Partido Nacionalista Vasco. Finalmente, a situación resolveuse coa entrada de UPyD e C's e a creación dun subgrupo para falar de autogoberno para CDC e PNV.
Presidentes do Parlamento
Desde a súa fundación, o 20 de xullo de 2004, o Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa non lograron presidir o Parlamento Europeo, aínda que o seu grupo predecesor, o Grupo do Partido Europeo dos Liberais, Demócratas e Reformistas, tivo ese posto en catro períodos: de 1962 a 1964, co italiano Gaetano Martino; de 1973 a 1975, co neerlandés Cornelis Berkhouwer; de 1979 a 1981 coa francesa Simone Veil, e de 2002 a 2004, co irlandés Pat Cox.
Organización
O Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa organízase a través da presidencia, a mesa e as reunións do grupo e a mesa.
A presidencia
A presidencia do grupo está formada polo presidente e oito vicepresidentes. Reúnese unha vez ao mes para planificar as actividades do grupo e preparar as decisións da mesa.
A Mesa
A Mesa é o órgano principal pra a toma de decisións do grupo, e está integrada polos líderes de todas as delegacións nacionais. Encárgase de supervisar as estratexias políticas do grupo.
Parlamento Europeo
O Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa é o sexto grupo por número de escanos na oitava lexislatura do Parlamento Europeo, sumando un total de 68 eurodeputados, que repesntan o 9,05 % da cámara, de 17 estados membros da Unión Europea.
Baltazar Castro
Baltazar Castro, nado en Rancagua o 29 de xullo de 1919 e finado nesta mesma cidade o 10 de xaneiro de 1989, foi un político e escritor chileno.
Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa
Deputados
a O deputado forma parte do Partido Demócrata Europeo, pero o seu partido, non.
Baltazar Castro
Traxectoria
Traballou dende moi novo nas minas de cobre de El Teniente, preto de Rancagua, onde chegou a ser xefe da sección de estatística do camiño de ferro da mina. Deputado socialista por Rancagua durante dúas lexislaturas, entre 1949 e 1957, foi escollido coma o mellor parlamentario polos xornalistas políticos. En 1953, foi elixido presidente da Cámara de Deputados. En 1957 foi escollido senador pola súa circunscrición.
Como escritor, traballou sobre personaxes mineiros nos seus contos e novelas. Foi activo membro do grupo literario Los Inútiles, de Rancagua.
Grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa
Mesa do Parlamento
Para a presidencia do Parlamento, o grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa decidiu non presentar candidato e dar o seu apoio ao alemán Martin Schulz, tras un acordo co grupo do Partido Popular Europeo e o grupo da Alianza Progresista de Socialistas e Demócratas. Este acordo daría a presidencia, a finais de 2016, ao popular Manfred Weber ata a final da lexislatura.
Para os postos da mesa, o grupo logrou dúas vicepresidencias, unha para o finlandés Olli Rehn, do Partido do Centro, e outra para o alemán Alexander Graf Lambsdorff, do Partido Democrático Liberal. Ademais, a inglesa Catherine Bearder, dos Liberal Demócratas, foi nomeada cuestora, e tres deputados lograron presidir comisións parlamentarias.
Calle 13
miniatura|A banda en Venezuela en 2009. Calle 13 é unha banda de música urbana de Porto Rico encabezada por René Pérez Joglar, alcumado Residente, e o seu medio irmán Eduardo Cabra que se fai chamar Visitante.
Traxectoria
René é cantante e compositor, e Eduardo canta os coros e é compositor, multiinstrumentista (piano, melódica, guitarras eléctricas etc.); a súa irmá Ileana Cabra, chamada PG-13, participa nalgunhas cancións como voz feminina. A banda gañou dez Premios Grammy Latinos e dous Premios Grammy, sendo así na música urbana os máximos gañadores do Grammy. En pouco tempo de traxectoria, o dúo popularizouse en América Latina. A banda foi fortemente influenciada por artistas como Vico C, Tego Calderón e Julio Voltio.
A banda caracterízase polo seu estilo musical ecléctico, a miúdo utilizando instrumentos non convencionais na súa música e a súa capacidade de abordar distintos temas. A banda tamén é coñecida polas súas letras satíricas, así como un comentario social sobre temas latinoamericanos e de cultura.
Dipolias
As Dipolias (en grego antigo Διπολεϊα, Διπόλια ou Διπολια) eran unhas festividades relixiosas da Antiga Grecia que se celebraban en Atenas, o día 14 do mes de Esciroforión (finais da primavera). Tiñan lugar en honra de Zeus Poliada (da cidade). A festa tiña un marcado carácter agrario. Ofrecíanse ao deus as primicias da colleita. Sobre este substrato primitivo implantáronse despois as curiosas festividades das Bufonías, nas que se sacrificaba un boi e, a continuación, a arma utilizada para o sacrificio era xulgada por ser culpábel da morte do animal.
Por outra banda, son admisíbeis as conexións case concluíntes que proban que as Dipolias e a tradición acerca da conspiración do ateniense Cilón, están especificamente relacionadas. Mesmo compartindo unha serie de características importantes, poderíase argumentar que estas características son simplemente a consecuencia dunha comunidade tipolóxica entre a historia e a festividade. É dicir, podería ser parte dun patrón xeneralizado en lugar de representar unha asociación particular de dúas tradicións distintas. Para probar esta posibilidade, comparar a tradición sobre Cilón e as Dipolias, unha nunha narración literaria e a outra nun festival, é que comparten moitas das mesmas características: a Orestiada e o culto a Artemisa Ortia en Esparta.
Outra conexión entre o festival e a narrativa histórica, aínda que de forma indirecta, é Epiménides, que purifica Atenas despois da expulsión dos Alcmeónidas. Epiménides é identificado con Bouzigas, o inventor do arado e o antepasado do genos (familia) dos Bouzigas, que maldí ao asasino do boi, ao arado, á vítima do sacrificio nas Dipolias. Epiménides, chegou de Creta para purificar Atenas, así como, o aition das Dipolias, o regreso do orixinal asasino do boi, dun exilio autoimposto, e puxo fin á fame negra en Atenas.
Chaveyriat
Chaveyriat é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
A Casilla, Présaras, Vilasantar
A Casilla é un lugar da parroquia de Présaras, no concello coruñés de Vilasantar, na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística a súa poboación en 2018 era de 10 habitantes, (6 homes e 4 mulleres).
Jorge Calvo Pestonit
Jorge Francisco Calvo Pestonit, nado en Santiago de Compostela en 1952 e finado o 1 de novembro de 2016, foi un médico e político galego do PPdeG.
Traxectoria
Exerceu como médico no Centro de Saúde de Toques. En 2007 encabezou a lista do PPdeG á alcaldía de Toques, firmando un pacto de goberno co PSdeG e o BNG polo cal foi alcalde dende agosto 2009, ocupándoa o socialista Miguel Ángel Buján Varela os dous anos anteriores. En 2011 volveu encabezar a candidatura do PPdeG, foi a candidatura máis votada e foi reelixido mediante outro pacto de goberno, esta vez con Xuntos Cara o Progreso de Toques (XCPT), ocupando a alcaldía ata setembro de 2013, cando lla cedeu ó líder desta formación José Antonio Castro Fraga. En 2015 os independentes integráronse no PPdeG, con Castro Fraga como candidato e el como número 2, logrando selos máis votados pero sen maioría absoluta, polo que socialistas e nacionalistas formaron goberno e quedaron na oposición.
Vida persoal
Finou o 1 de novembro de 2016.
Momán, Xermade
San Mamede de Momán é unha parroquia do concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. No ano 2007 tiña 286 habitantes, deles 145 eran homes e 141 eran mulleres, o que supón unha diminución de 33 habitantes en relación ao ano 2000.
Cotobade, Ordoeste, A Baña
Cotobade é un lugar da parroquia de Ordoeste no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Segundo o INE en 2015 tiña 53 habitantes (27 mulleres e 26 homes), os mesmos ca en 2010.
Cámbium
O cámbium é un tecido propio das plantas vasculares a partir do cal se xera o xilema e o floema.
É o responsable do crecemento secundario das plantas, e caracterízase por ter un crecemento activo durante toda a vida da planta.
Procámbium
O procámbium orixínase a partir do meristema apical xusto debaixo da protoderme e orixina un anel de células ou cordóns separados. O procámbium orixina o xilema e floema primarios da planta. Esta diferenciación en células vasculares pode facerse a medida que o cámbium se divide ou pode ter lugar cando xa cesaron a maioría das divisións. Os primeiros en diferenciarse son o protoxilema e protofloema, e despois o metaxilema e metafloema do corpo primario da planta. As células procambiais distínguense das que se diferencian delas polo seu citoplasma máis denso e menos vacuolizado e pola súa feitura estreita e alongada. Nas plantas con crecemento secundario parte das células do cámbium manteñen as súas características meristemáticas e dan orixe ao cámbium vascular, que intervirá no crecemento secundario.
Cámbium vascular
O cámbium vascular está formado por células con capacidade meristemática de división situadas entre o xilema e floema, que dan lugar a novas células do xilema e floema durante o crecemento secundario da planta (xilema secundario e floema secundario). Como as divisións do cámbium son tanxenciais (periclinais) orixínanse ringleiras radiais de células do xilema e floema, e esta disposición pode persistir ou pode modificarse despois debido a axustes durante a diferenciación dos tecidos.
En moitas plantas o cámbium ten un crecemento estacional; detén o seu crecemento en inverno e este reiníciase en primavera. Durante a reactivación primaveral as células do cámbium primeiro expándense radialmente (e debilitan as súas paredes radiais) e despois empezan a dividirse.
Orixe
O cámbium vascular orixínase a partir do procambium, que permanece indiferenciado en plantas con crecemento secundario, e situado entre o xilema e floema primarios. Estas rexións dan lugar ao chamado cámbium fascicular, xa que está situado entre o xilema e floema primarios. Xeralmente as bandas de cámbium fascicular están unidas por medio de novas bandas de cámbium situado entre os fascículos, denominado cámbium interfascicular, que se orixina a partir do parénquima interfascicular. Deste modo, no talo o cámbium completamente formado ten forma de cilindro oco continuo e orixinará xilema secundario cara ao interior e floema secundario cara ao exterior, o que empuxará o xilema primario cara á medula e ao floema primario cara ao exterior, que xeralmente quedan comprimidos e deixan de ser funcionais.
Orixínase a partir do procámbium. O cámbium vascular consta de dous tipos de células:
O cámbium vascular aparece e dicotiledóneas e ximnospermas, pero non na maioría das monocotiledóneas, que xeralmente non teñen crecemento secundario.
Durante a práctica de enxertos nas plantas, o cámbium do enxerto e da planta que o recibe deben aliñarse para que se fusionen e crezan xuntos.
Cámbium suberoso ou felóxeno
Nas plantas con crecemento secundario fórmase un cámbium secundario lateral no interior do córtex, a máis ou menos profundidade, chamado cámbium suberoso ou felóxeno, que forma xeralmente un anel que orixina cara ao exterior súber (un tecido suberizado) e cara ao interior feloderme (un tecido parenquimático). En conxunto, o súber, felóxeno e feloderme constitúen a periderme.
O Regreso do Rei
O Regreso do Rei (en The Return of the King) é o terceiro e derradeiro volume da obra de J. R. R. Tolkien, O Señor dos Aneis, despois de A Irmandade do Anel e As Dúas Torres. A historia comeza no reino de Gondor, que axiña é atacado polo señor escuro Sauron.
A obra foi traducida ó galego por Moisés Barcia Rodríguez como parte da triloxía e publicada pola editorial Edicións Xerais no ano 2001.
Ramón Quintáns Vila
Ramón Quintáns Vila, nado en 1960, é un mestre e político galego. Foi alcalde de Porto do Son entre 1995 e 2007 polo PSdeG-PSOE, e edil neste municipio dende 1987 ata 2011.
Traxectoria
En 1982 comeza a ser militante do PSdeG-PSOE, e tralas eleccións municipais de 1987 foi elixido concelleiro en Porto do Son e primeiro tenente de alcalde do municipio. Mantivo estes cargos tralas eleccións de maio de 1991. Tras varios enfrontamentos co entón alcalde Antonio González Groveiro é cesado dos seus cargos en maio de 1992. Posteriormente, tras abandonar todos os seus compañeiros na corporación o PSdeG, quedou como único representante desta formación no salón de plenos sonense.
Foi elixido candidato á alcaldía de Porto do Son polo PSdeG-PSOE para as eleccións de 1995. Tralos comicios do 28 de maio, os resultados posibilitaron a formación dun goberno de coalición entre socialistas e BNG, sendo Quintáns alcalde. Tralos comicios de 1999, foi reelixido, pero encabezando un goberno en minoría. Nas eleccións de 2003 a candidatura socialista experimentou unha suba de votos e concelleiros, e volveu ser reelixido alcalde, formando goberno cun concelleiro independente. Nese mesmo mandato foi deputado provincial, encargándose da área de Deportes. Nos comicios de 2007 sufriu unha forte perda de apoio, que xunto á negativa da portavoz do BNG de formar goberno cos socialistas, supúxolle ter que ceder á alcaldía ó PPdeG. A partir de entón, situouse como xefe da oposición sonense.
En novembro de 2009 triunfou unha moción de censura presentada polo PSdeG-PSOE e o BNG, trala cal a alcaldía pasou a estar ocupada polo socialista Xoán Pastor Rodríguez, o cal nomeouno concelleiro de cultura. En xaneiro de 2010 foi nomeado coordinador comarcal do PSdeG no Barbanza. En decembro de 2010 anunciou a súa retirada da política, desta forma deixou de ser concelleiro tralo remate da lexislatura en xuño de 2011, aínda que continuou como coordinador comarcal dos socialistas ata abril de 2013.
Velódromo de Ciudad Lineal
O Velódromo de Ciudad Lineal foi un estadio situado en Madrid, España no que o Real Madrid disputou os seus partidos como local de 1923 a 1924. A principal novidade foi que a súa superficie era de céspede, sendo así o primeiro campo de fútbol en España en ter esa cualidade. O campo de fútbol atopábase no centro do recinto, ó tratarse dun estadio cuxa función principal non era a de albergar partidos de fútbol.
Como anteriormente, o traslado produciuse para buscar unha maior afluencia de público, e pasouse así dos 5 000 espectadores do antigo campo de O'Donnell ós 8 000 do velódromo.
En 1924, o club trasládase novamente ó seu primeiro grande estadio, o Estadio de Chamartín, tras adquirir uns terreos e levantar neles o que sería o primeiro estadio de fútbol construído exclusivamente para tal efecto.
Selección de fútbol de Austria
A Selección de fútbol de Austria (en alemán: Österreichische Fußballnationalmannschaft), dependente da Österreichischer Fußball-Bund, é unha das seleccións de fútbol máis antigas do mundo. Nunca conseguiu ningún título de relevancia, sendo o mellor resultado nunha Copa de Mundo o terceiro posto en 1954 e o cuarto en 1934. Tampouco logrou nunca clasificarse para unha fase final da Eurocopa, participando por primeira vez en 2008 como coorganizador.
Estadio
A nacional autríaca xoga os seus partidos locais no Estadio Ernst Happel (até 1992 coñecido como Praterstadion), situado no Prater de Viena. O estadio ten capacidade para 49.825 espectadores e é a maior instalación deportiva de Austria. É un dos estadios máis modernos de Europa e posúe a categoría de cinco estrelas da UEFA, sendo o único deste nivel que non supera os 50.000 espectadores.
Cores e símbolos
Austria, como a veciña Alemaña, sempre empregou a camisola branca con pantalóns negros, coa diferenza de beiras vermellas. Na versión de visitante xogaba con camisola vermella. Esta tradición cambiou nos últimos anos, pasando a empregar como local a camisola vermella e como visitante a negra.
Récords
300px|miniatura|[[Estadio Ernst Happel, Viena]]
968
Mortes
Historia ano a ano
Floema
miniatura|250px|Floema miniatura|Sección transversal dun talo da planta de liño: 1. [[Medula (botánica)|Medula, 2. Protoxilema, 3. Xilema, 4. Floema, 5. Esclerénquima (Fibra basta), 6. Córtex, 7. Epiderme]] O floema ou líber é un tecido propio dos vexetais vasculares que se xera a partir do cámbium, e é o responsable do transporte das substancias elaboradas tales coma a sacarosa, os aminoácidos ou os alcaloides, desde órganos produtores (maioritariamente follas) ata órganos consumidores, como flores, froitos ou raíces. Isto explica a necesidade de que sexa un vaso bidireccional.
Tipos celulares
Células cribosas: Células vivas carentes de núcleo e cloroplastos con parede celular "cribosa" é dicir, furadada para permitir o transporte das substancias.
Hipóteses do transporte
Transporte Pasivo mediante potenciais hídricos favorábeis.
Transporte activo mediante electroósmose de ións de potasio, isto atraería ás substancias cargadas negativamente.
Transporte activo mediante correntes citoplasmáticas causadas por movementos peristálticos das células cribosas.
Transporte activo mediante o emprego de filamentos de actina, isto explicaría o cambio de dirección que sofre o floema.
Probablemente o movemento dos fluídos do floema débase a unha combinación de todos eles, é dicir, o bombeo de solutos cara células adxuntas provoca un descenso do potencial hídrico (máis favorábel), plasmolizando a anterior, e producindo turxencia na seguinte, o que provocará que se repita o ciclo. Esta mobilización de solutos estará probabelmente provocada polos filamentos de actina e consecuencia de todo isto serán movementos peristálticos nas células cribosas.
A Croa, Dorneda, Oleiros
A Croa é un lugar da parroquia de Dorneda no concello de Oleiros, na provincia da Coruña.
Upper Atmosphere Research Satellite
Upper Atmosphere Research Satellite, máis coñecido polo seu acrónimo UARS, foi un satélite artificial da NASA lanzado no transbordador espacial Discovery na misión STS-48 desde o Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral o 12 de setembro de 1991.
Características
A misión de UARS foi estudar a parte superior da atmosfera terrestre, entre 15 e 100 km de altura, incluíndo os procesos químicos e físicos que ocorren nese intervalo. Os instrumentos medían a estrutura interna da atmosfera e os efectos das influencias externas sobre ela, como a radiación solar, as condicións da troposfera e os campos eléctricos. Entre os obxectivos concretos de UARS estaban medir o balance de enerxía da atmosfera superior, a súa fotoquímica e dinámica e o acoplamento entre os seus diversos procesos.
O satélite estabilizábase nos tres eixos mediante volantes de inercia e a súa enerxía era proporcionada por un panel solar de 1,5 x 3,3 m que xeraba ata 1,6 kW de potencia que á súa vez alimentaba tres baterías de 50 Amperio-hora de capacidade cada unha. O sistema de propulsión funcionaba con hidracina e as comunicacións tiñan lugar en banda S mediante varias antenas de baixa ganancia e unha antena direccional de alta ganancia. UARS reentrou na atmosfera terrestre o 24 de setembro de 2011.
Instrumentos
UARS levaba os seguintes instrumentos a bordo:
969
Mortes
Historia ano a ano
Xenebra, Suíza
Xenebra (en francés Genève [ʒəˈnɛv], en italiano Ginevra, en alemá Genf, en romanche: Genevra) é a segunda cidade máis grande de Suíza e a capital do cantón de Xenebra. En total, 203.856 persoas habitan no concello de Xenebra (2020). A lingua oficial é o francés.
Xeografía
Centro comercial, bancario, industrial, intelectual e universitario, a cidade foi construída no lugar onde o Ródano deixa o lago Léman, ou lago Xenebra, e conflúe co río Arve, concretamente na beira suroeste do lago. Atópase nun fondo rodeada polo Salève e o Xura e a tan só unha hora en coche do mítico Mont Blanc, visible dende a cidade.
San Martiño, Bolaño, Castroverde
San Martiño é un lugar da parroquia de Bolaño no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 1 habitante.
Xenebra, Suíza
Xeografía
Na rada de Xenebra atópanse as pedras de Niton, unha das cales é o punto de referencia de todas as altitudes de Suíza. Trátase de dúas grandes rochas que emerxen do propio lago e que datan da última Idade do xeo.
Historia
miniatura|200px|esquerda|Panorama da cidade en 1860. A cidade aparece mencionada por primeira vez tras a súa toma por parte dos romanos no ano 121 a.C., facendo dela un posto fortificado na fronteira do Imperio Romano coas tribos celtas e xermánicas helvéticas. Logo da caída do Imperio, pasou sucesivamente a mans de burgundios e francos ata a súa incorporación ao Sacro Imperio Romano Xermánico en 1033.
Sen dúbida, un dos momentos históricos máis importantes vividos pola urbe é o que tivo como protagonista a Xoán Calvino e que fixo dela un punto vital da Reforma protestante. En 1532 o bispo católico da cidade foi obrigado a deixar a súa residencia. Catro anos despois, os seus habitantes xa se declaraban protestantes e proclamaron unha república propia, baixo o liderado espiritual do propio Calvino, quen viviu na cidade ata o seu pasamento en 1564.
Xenebra é considerada desde hai tempo como cidade de acollida, xa desde que acolleu aos protestantes que seguiron á Reforma. Co acollemento de numerosos reformadores, ademais do xa citado Clavino, coma Guillaume Farel ou Théodore de Brèze, gañou o sobrenome de Roma protestante ou de cidade de Calvino. Numerosos persoeiros internacionais igualmente atoparon aquí refuxio, coma o célebre Lenin.
É grazas a esta tradición de acollida e á neutralidade de Suíza polo que numerosas organizacións internacionais decidiron instalar a súa sede en Xenebra:
Cultura
miniatura|180px|[[Anverso dunha moeda conmemorativa do festival de tiro de Xenebra de 1851]] Xenebra acolle numerosas festas e manifestacións ao longo do ano, tales como o Salón internacional do automóbil de Xenebra no mes de marzo, a Festa da música no mes de xuño, a Lake Parade no mes de xullo e a celebración da Escalada en decembro. As festas da cidade desenvólvense entre xullo e agosto.
Lugares de interese
miniatura|200px|dereita|[[Organización Mundial da Propiedade Intelectual]]
PowerPC
dereita|miniatura|Procesador Motorola PowerPC 604e a 200[[MHz]] O PowerPC é un modelo de microprocesador de tipo RISC desenvolto por Apple Computers, IBM e Motorola a mediados dos anos 90. Dende o seu lanzamento foi a CPU dos ordenadores Macintosh de Apple até o ano 2006, en que Apple decidiu pasarse aos procesadores da Intel. Actualmente emprégase en servidores de gama alta de IBM. esquerda|miniatura|Computador G4 da Apple, que utiliza un procesador PowerPC
Chavornay, Ain
Chavornay é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Santiago Calatrava
Santiago Calatrava Valls, nado en Valencia o 28 de xullo de 1951, é un arquitecto español. A súa oficina atópase na cidade de Zúric, Suíza.
Traxectoria
miniatura|esquerda|L'Hemisfèric na [[Cidade das Artes e das Ciencias (València).]] miniatura|Cidade das Artes e das Ciencias, en València. Santiago Calatrava naceu no barrio de Benimamet de Valencia. As familias de seus pais adicábanse á exportación de cítricos, o cal lle permitiu coñecer outros países de Europa.
miniatura|[[Auditorio de Tenerife.]] Á idade de oito anos, Santiago Calatrava ingresou nunha escola de arte para aprender debuxo e pintura, actividade que compaxinaba cos seus estudos escolares. Ós 13 anos a súa familia enviouno a París a través dun programa de intercambio estudantil. De volta a Valencia, rematou os seus estudos escolares e matriculouse na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Valencia, onde se graduou como arquitecto e onde realizou un curso de posgraduado en urbanismo. A continuación, Calatrava, que se interesaba polas grandes obras dos mestres clásicos e que desexaba amplia-la súa formación, trasladouse en 1975 a Zúric, onde estudou durante catro anos enxeñaría civil no Instituto Federal de Tecnoloxía, no cal se graduou cun doutoramento.
No ano 2007 foille concedido o Premio Nacional de Arquitectura.
Traballos e proxectos
En 1989 Calatrava abriu o seu segundo despacho en París, mentres traballaba no proxecto da Estación de Ferrocarril do Aeroporto de Lión. Dous anos despois creou o seu terceiro despacho, esta vez en Valencia, onde traballaba nun proxecto de grandes dimensións, a Cidade das Artes e das Ciencias. Dende aquela o seu prestixio internacional non parou de medrar.
Estilo
Calatrava recibiu numerosos premios e recoñecementos polo seu traballo entre os que destaca o Premio Príncipe de Asturias das Artes no ano 1999. Foi nomeado Doutor honoris causa en doce ocasións.
Obras representativas
miniatura|175px|Edificio BCE ([[Toronto, Canadá).]]
O Couto Carballo, Ordoeste, A Baña
O Couto Carballo é un lugar da parroquia de Ordoeste no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 16 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE,, dos cales 9 eran mulleres e 7 eran homes. No 2010 eran 25 habitantes: 13 homes e 12 mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.
Gran Premio de Abu Zabi de 2015
O Gran Premio de Abu Zabi de 2015 (oficialmente o Etihad Airways Gran Premio de Abu Zabi de Fórmula 1 de 2015) foi a décimo novena e última proba da tempada de e o sétimo Gran Premio de Abu Zabi. Disputouse o 29 de novembro de 2015 no Circuíto de Yas Marina na Illa Yas, unha illa nos arredores de Abu Zabi nos Emiratos Árabes Unidos.
Manuel Tomé Piñeiro
Manuel Tomé Piñeiro, nado en 1974, é un político galego do PPdeG. Foi alcalde de Porto do Son entre 2007 e 2009.
Nervio mediano
O nervio mediano é unha rama terminal do plexo braquial. Está formado por dous feixes, un externo que procede do tronco secundario superior, e un interno que procede do tronco secundario inferior. O nervio fórmase na axila, vai pola parte interna do brazo e chega ata o cóbado pola corredoira bicipital. Despois diríxese á rexión anterior do antebrazo e ocupa o espazo entre o flexor común superficial e o flexor común fondo dos dedos. Chega á man entre ambos flexores e pasa a través da corredoira flexora interna. Xa na man dá lugar a seis ramas terminais.
Ramas colaterais
Saen do nervio dende axila ata a man.
Estas ramas constitúen o eixo neuromuscular do nervio mediano no antebrazo.
Ramas terminais
As seis Ramas distribúense pola man:
Lourido Grande, Dorneda, Oleiros
Lourido Grande é un lugar da parroquia de Dorneda no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE) en 2012 tiña 60 habitantes (29 homes e 31 mulleres).
Estádio do Campo Grande
O Estádio do Campo Grande foi un estadio situado en Lisboa, Portugal. Foi usado principalmente para partidos de fútbol e albergou os partidos como local do Sporting Clube de Portugal e despois do Sport Lisboa e Benfica. O estadio tiña capacidade para 25 000 persoas e foi aberto en 1912 como campo do Lisboa FC. En 1917, o Lisboa FC deixou o estadio e pasou a ser usado polo Sporting de Portugal, que o usou ata 1937, deixándoo daquela polo Estádio do Lumiar.
En 1941 pasou a ser utilizado polo Benfica despois de que o Estádio das Amoreiras fose demolido para construír unha autoestrada. Foron precisas obras de reconstrución. Pechou en 1954 cando o foi aberto o Estádio da Luz orixinal.
Mandarina
miniatura|Mandarinas. miniatura|Mandarinas. A mandarina é un hesperidio, froito da mandarineira. Pénsase que o seu nome se debe debe á súa orixe asiática e á cor dos traxes dos mandaríns da antiga China. A pel de cor amarela viva ou alaranxada é delgada, rugosa e facilmente separábel da polpa. Está dividida en 10 esgallos e o seu sabor é agradábel e doce.
Aínda que ten unha menor cantidade de vitamina C que outros cítricos, presenta máis cantidade de carotenoides na súa composición, o cal lle proporciona unha importante actividade antioxidante.
Os seus tipos son:
A mandarina é coñecida polo seu efecto diurético, dixestivo e aumento na eficiencia física. Tamén está indicada nas hipertensións arteriais e na prevención da arterioesclerose.
Golfiño común
O golfiño común ou delfín común, Delphinus delphis Linnaeus, é unha especie de cetáceo odontoceto da familia dos delfínidos.
É un golfiño oceánico propio as augas tropicais e subtropicais próximas ás costas de ambas as beiras do Atlántico norte e das de todo o Pacífico.
Etimoloxía
O nome do xénero, que tamén dá nome á familia, Delphinus, tomouno Linneo do nome latino do golfiño (ou delfín) común, delphīnus, -i, nome que, á súa vez, deriva do grego δελφίς (delphís), "delfín", ou δελφύς (delphýs). nome este último latinizado por Linneo para darlle o nome específico.
Cómpre dicir que Linneo se trabucou á hora de denominar a especie na 10ª edición do seu Systema Naturae, na que a denominou como Delphiunus delphus, no canto de delphys, aínda que a Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica recoñece na actualidade a primacía linneana sobre a de Gray, que a emendou en 1828.
Taxonomía
Ata 1994, cando se recoñeceu como especie diferente a Delphinus capensis, que definira Gray en 1828, críase que era a única especie do xénero Delphinus. Posteriormente, en 1971, Van Bree definu unha terceira especie, Delphinus tropicalis, pero na actualidade non é admitida pola comunidade científica, e os ictiólogos considérana como unha subespecie de Delphinus capensis, clasificada hoxe como Delphinus capensis tropicalis Jefferson & Van Waerebeek, 2002.
Na especie recoñécense dúas subespecies:
Descrición
É o delfínido máis pequeno dos que frecuentan as costas galegas, cunha lonxitude corporal nos adultos de entre os 2 e os 2,6 m, e un peso de entre os 70 e os 135 kg. Os machos son lixeiramente máis grandes que as femias. miniatura|240px|Dephinus delphis visto de perfil. miniatura|240px|Esqueleto de Delphinus delphis. miniatura|240px|Dentadura de Delphinus delphis. miniatura|240px|Femia de golfiño común coa súa cría.
A súa aparencia varía tanto que ao longo dos anos propuxéronse máis de 20 especies diferentes, entre elas as seguintes:
Aínda que, como quedou dito, na actualidade só se recoñecen dúas especies no xénero.
Ten un corpo esvelto, hidrodinámico, delgado, e un fociño longo, pero menos que o da súa especie irmá, Delphinus capensis, e de cor gris escura ou negra, aínda que pode ter a punta branca; hai unha pregadura ben marcada entre o bico e a fronte, que descende desde o alto da cabeza en suave declive. Na boca ten entre 80 e 120 dentes cónicos, pequenos, similares (homodonte), en cada maxilar.
Presenta unha aleta dorsal alta, situada no centro do lombo, e de forma que pode variar entre a falciforme á case triangular, e a súa cor pode oscilar entre a negra a practicamente a branca agrisada, cos bordos máis escuros, grises ou negros. As aletas pectorais son relativamente pequenas, anchas, de cor negra ou gris, e cos extremos lixeiramente acabados en punta; os bordos da punta son convexos. O pedúnculo caudal é fino, de cor gris clara, e a aleta caudal é de cor gris escura ou negra, cunha lixeira fendedura separando os dous lobos, que teñen os extremos dirixidos cara a atrás e están rematados en punta.
A coloración é moi vistosa, co lombo gris, negro, negro purpúreo ou apardazado, que forma unha "V" ou unha "X" debaixo da aleta dorsal, como debuxando a súa sombra (deseño denominado "en reloxo de area"), que se vai aclarando no pedúnculo caudal. O ventre é branco ou de cor crema, que se ve interrompida por unha ou dúas liñas amarelas ou grises, descontinuas; na rexión torácica dos flancos presenta unha mancha (o chamado parche torácico) de cor amarelada ou crema torrada. Ao redor dos ollos leva un anteface negro, que se prolonga ata o bico. Presenta, tamén, unha estreita banda escura desde a aleta pectoral ata o centro do maxilar inferior.
Formas xeográficas
Xa vimos que dese o punto de vista taxonómico o golfiño común era un animal moi complexo, debido a que presenta moitas variacións corporais. Investigacións realizadas en California e México revelaron a presenza de dúas formas distintas, unha co bico curto e outra co bico longo. Estas dúas formas poden mostrar outras sutís diferenzas físicas e tamén de comportamento e, evidencias recentes baseadas en estudos morfolóxicos e xenéticos, suxiren que poderían tratarse de dúas especies distintas (ou, talvez, as formas de bico longo pertenceren á especie Delphinus capensis, non recoñecida por todos os autores, que seguen a falar dunha única especie). En base ás limitadas observacións, pode dicirse que ambas as formas parece ser que se distinguen tamén noutras partes do mundo.
Tanto as formas de bico curto como as de bico longo presentan toda unha serie de variacións máis sutís dentro das súas propias poboacións, que inducen a pensar que poderían tratarse de subespecies distintas, aínda que non tanto como para conceder a estes animais o rango de especie; de feito, na actualidade só se recoñecen dúas subespecies de Delphinis delphis e, por outro lado, a especie independente, pero moi próxima, Dephinus capensis, cou outras dúas, D. c. capensis e D. c. tropicalis.
Estas formas varían moito en tamaño corporal, desde unha media de 1,8 m no mar Negro, subespecie Delphinus delphis ponticus, ata 2,4 m no océano Índico, que se trataría, sen dúbida, da especie Delphinus capensis. Tamén varían na coloración, aínda que todas teñen o debuxo en reloxo de area nos flancos. Unha variante ben estudada é a chamada forma baixa nerítica, que se encontra no golfo de California (mar de Cortez), México, e no Pacífico tropical oriental ao norte dos 20º N. As principais diferenzas observadas neste grupo son:
A lenda de Sally Jones
A lenda de Sally Jones (en Legenden om Sally Jones) é un libro infantil escrito e ilustrado por Jakob Wegelius e publicado pola editorial Bonnier Carlsen no ano 2008.
Golfiño común
Diferenzas co golfiño común de fociño longo
miniatura|200px|Grupo de Dlephinus capensis.
A diferenza máis obvia entre o golfiño común de fociño curto (Delphinus delphis) e o de fociño longo (Delphinus capensis) é a lonxitude e a anchura do peteiro. Porén, hai tamén outros trazos distintivos. O golfiño de fociño curto, ten o corpo algo máis repoludo, a cabeza máis arredondada, un debuxo máis complexo no seu bico, o anteface máis conspicuo, unha banda máis estreita entre a mandíbula interior e as aletas pectorais e unhas cores máis brillantes, e adoita vivir máis lonxe das costas. O de fociño longo ten un perfil máis fino, pouco ou nada de branco entre o ollo e a aleta pectoral, a fronte máis suave, o debuxo do bico moito máis simple e unhas cores máis apagadas, e normalmente vive máis cerca da costa. Tamén hai diferenzas de comportamento entra ambas as especies.
A lenda de Sally Jones
Foi traducido ó galego por Moisés Barcia Rodríguez e publicado por Sushi Books, selo editorial de Rinoceronte Editora no ano 2016.
Golfiño común
Distribución
O golfiño común é unha especie amplamente distribuída nas augas tropicais frescas e subtropicais temperadas dos océanos Atlántico e Pacífico.
Polo xeral aparece onde a temperatura das augas superficiais é de entre 10 °C e 18 °C, o que limita a distribución polo norte e polo sur, pero pode seguir as correntes de augas cálidas e saír do seu ámbito habitual. Habitualmente nada a miles de quilómetros das costas, mar dentro, e tamén sobre a plataforma continental, sobre todo en zonas con gran relevo do fondo, e menos frecuentemente en augas superficiais (de menos de 180 m de profundidade). miniatura|300px|Distribución de Delphinus delphis. No Atlántico, encóntrase desde o sur de Noruega e Suecia ata o Sáhara Occidental, polo leste, e desde Terra Nova (Canadá) ata Xeorxia (Estados Unidos), polo oeste. Como divagante pode aparecer por Islandia e Groenlandia. No Pacífico, esténdese desde o mar de Okhotsk e o norte do Xapón, ata o sur de Australia, de forma descontinua, en oriente e, desde o Canadá ata a o norte de Chile, en occidente. Tamén se encontra regularmente nalgúns mares pechados, como o mar de Okhotsk e o do Xapón, e distintas subpoboacións existen nos mares Mediterráneo e Negro.
Poboación
O golfiño común é unha especie moi abundante, e dispóñense de moitas estimacións para as distintas áreas onde se encontra. Adoita estar permanentemente durante todo o ano nas mesmas zonas, pero moitas subpoboacións parecen moverse estacionalmente, e mostran máximos locais de abundancia en diferentes épocas do ano.
No Pacífico oriental tropical estimouse unha poboación duns 2 963 000 individuos, e unha media de 352 000 para a costa oeste dos Estados Unidos. En California, os golfiños comúns mostran cambios estacionais e interanuais.
No Atlántico, a abundancia nas augas da plataforma continental europea estimouse en 63 400 individuos en 2005. Fóra dela, nunha zona delimitada entre os 53-57º N e os 29º W estimouse en 1995 unha poboación de 273 000 exemplares. Ao oeste do golfo de Biscaia estimouse en 1993 unha poboación de 62 000 golfiños comúns nos caladoiros das pesquerías de bonito (Thunnus alalunga) con redes de deriva. No Atlántico noroeste calcúlase que viven uns 121 000.
O declive no Mediterráneo
No Mediterráneo occidental, a abundancia de Delphinus delphis estimouse en 19 400 espécimes no norte do mar de Alborán, entre 2000 e 2004.
Rexistráronse severos descensos da poboación no Mediterráneo central, particularmente no norte do mar Adriático e no leste do mar Xónico.
Estudos xenéticos recentes indican que a estrutura das poboacións do golfiño no Mediterráneo reflicte diferenzas no padrón de distribución e hábitat entre as subpoboacións oriental (onde a especie é predominantemente costeira) e occidental (onde é predominante peláxica). O intercambio xenético entre os golfiños do mar Mediterráneo e o océano Atlántico, na medida na que se produce, parece implicar predominantemente os animais do mar de Alborán.
Descoñécese o tamaño da poboación no mar Negro. Algúns datos suxiren que actualmernte é polo menos duns 10 000 animais. A mediados de 1960, a subpoboación do mar Negro derrubouse debido á sobreexplotación pesqueira, estimándose unha redución do 70 %. Porén, a pesca continuou ata 1983, cando finalmente deixaron de cazarse estes cetáceos e, a principios do século XXI, a poboación aínda non se recuperara.
Comportamento
Delphinus delphis é un nadador rápido e un consumado acróbata. Adoita chapuzar, golpeando o mento, as aletas pectorais ou a caudal contra a agua. Frecuentemente segue as estelas dos barcos, e realiza ás veces grandes saltos, como se quixese presumir. Vocaliza moito, e os seus agudos chíos dentro da auga poden escoitarse fóra dela.
Pode asociarse con outros golfiños en zonas onde o alimento abunda e, no Pacífico tropical oriental, tamén co atún de aleta amarela (Thunnus albacares).
Alimentación
O golfiño común ten unha dieta moi variada consistente en moitas especies de peixes de pequeno tamaño (sardiñas, arenques, xardas etc.) e cefalópodos, que vivan a menos de 200 m de profundidade.
Reprodución
O golfiño común alcanza a madurez sexual entre os 5 e os 7 anos. Os partos prodúcense na primavera e o verán, tras unha xestación de 10 a 11 meses. As femias paren cada dous anos no Atlántico europeo e no mar Negro, pero a cadencia pode chegar ata os 3 anos nas poboacións do Pacífico oriental.
As crías ao nacer miden de 70 a 100 cm e pesan uns 10 kg, e son aleitadas durante 10 meses, pero na poboación do mar Negro a desteta ocorre entre os 5 e os 6 meses, e preséntase máis adiante (ata uns 19 meses) noutras áreas.