cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fernando de Andrade e Pérez das Mariñas
Reclamacións para Galicia
miniatura|esquerda|200px|Coroación do emperador [[Carlos V, Sacro Emperador Romano-Xermánico|Carlos V en Aachen (Aquisgrán).]]
O rei Carlos I convocara Cortes en Santiago de Compostela en abril de 1520 coa finalidade de recadar fondos para financiar a viaxe a Flandres, onde ía ser coroado emperador. Estando estas reunidas no mosteiro de San Francisco, irrompeu nelas Fernando de Andrade acompañado polo arcebispo de Santiago, Alonso de Fonseca, e mailo Conde de Benavente, coa intención de reclamar para Galicia voz e cadeira nas Cortes. Desde tempo recente Galicia, a pesar de que tivera representación en anteriores Cortes de Castela, estaba representada pola cidade de Zamora.
Logo de varios forcexos con algúns procuradores, negáronlles a entrada, ante o cal o Conde de Andrade ameazou con unirse a Pedro Laso, procurador de Toledo que se opuña á concesión dos fondos solicitados por El Rey, e polo que fora desterrado por este a Padrón para impedirlle a asistencia ás Cortes. Sabedor Carlos I da ameaza do Andrade, desterrouno á Coruña.
O 12 de abril o monarca abandona Santiago cara á Coruña, onde chega o día 14. Ao pouco de chegar nomea a Fernando de Andrade capitán xeneral da frota que o vai levar a Flandres, a cal parte da Coruña o día 20. Esta sorprendente decisión do rei ten máis que ver co intento de gañarse á nobreza local dada a ascendencia e carisma que entre ela tiña o de Andrade, có perdón ao conde. De calquera xeito, o emperador recompensa a Fernando de Andrade polos servizos prestados con 100.000 marabedís anuais, por real cédula emitida en Bruxelas o 18 de agosto de 1520.
miniatura|200px|Vista dunha rúa de [[Melide, onde se reuniu a nobreza galega o 4 de decembro de 1520.]]
Fernando de Andrade participa, o 4 de decembro de 1520, na Asemblea de Melide, auspiciada polo arcebispo Fonseca para a toma dunha postura común da nobreza galega no tocante a unha serie de reivindicacións para Galicia. O xa emperador Carlos V contestou desde Worms (Alemaña) o 29 de marzo de 1521. A principal reclamación, o voto en Cortes para Galicia, foi desestimada (Galicia non acadaría dito voto ata o ano 1622). Porén, si concedeu a Casa de Contratación para a cidade da Coruña, se ben tivo unha curta duración. Tamén se aveu ao nomeamento de Capitán Xeneral de Galicia. Nun primeiro momento houbo tres capitáns xenerais: o gobernador de Galicia, conde de Fuensalida, o arcebispo de Santiago, Alonso de Fonseca, e Fernando de Andrade; mais por unha reclamación de Betanzos, temeroso do poder do Andrade cuxos dominios lindaban con esa vila, revogáronse os nomeamentos de Alonso de Fonseca e Fernando de Andrade, quedando como único capitán xeneral o Conde de Fuensalida. De calquera xeito, catro anos despois, en 1525, aparece Fernando de Andrade como capitán xeneral de Galicia, sen que conste rexeitamento algún ao seu nomeamento.
A terceira campaña italiana
miniatura|200px|Adriano de Utrech, pontificado como [[Hadrián VI, papa|Hadrián VI.]]
Despois da morte do Papa León X en 1521, o 9 de xaneiro de 1522 foi elixido novo Pontífice o bispo de Tortosa, o cardeal Adriano de Utrech, que tamén era rexente de Castela. En agosto partiu de Tarragona para tomar posesión da curia romana. Por expreso desexo do novo Papa, acompañouno Fernando de Andrade á fronte de catro mil soldados de infantería, pois a situación de guerra que se vivía en Italia aconsellaba ir protexido. O novo Papa, que sería coñecido polo nome de Hadrián VI, entrou en Roma o 29 de agosto de 1522. Logo de tomar posesión, Hadrián VI púxose ao tanto da situación bélica e, nunha primeira instancia, quixo enviar a Fernando de Andrade á illa de Rodas para socorrer os cabaleiros de San Xoán que se achaban sitiados polos turcos. Luis de Córdoba, duque de Sesa e embaixador do rei Carlos I, desaconselloullo pois o rei de Francia, Francisco I, estaba a piques de invadir Lombardía. Así aconteceu e o Papa mudou de opinión, enviando ao conde de Andrade a facerlle fronte. Fernando de Andrade recuperou para o Papa a cidade de Arimiro e por este feito recibiu, entre outras recompensas, o estado de Caserta co título de príncipe. Este nomeamento non foi moito do agrado do Andrade pois en canto morreu Hadrián VI en 1523, vendeu o estado e regresou a España.
Estadía na Corte
Ao pouco de partir a expedición a América, o conde de Andrade foi chamado a Cortes onde se lle encomendan diversas tarefas. A primeira foi acudir a Badaxoz, onde coincide co arcebispo Fonseca, a recibir a Isabel de Portugal que viña para desposarse con Carlos I. O 8 de xuño de 1528 está na Corte do emperador en Monzón onde se leu o cartel de desafío que o emperador lle mandara a o rei francés, Francisco I.
Entre 1531 e 1536, Fernando de Andrade ostenta o cargo de corrixidor asistente na cidade de Sevilla. Despois de desempeñar este cargo se retira da vida pública establecéndose en Pontedeume e na Coruña.
Obras relixiosas en Pontedeume
miniatura|250px|[[Convento de Santo Agostiño de Pontedeume|Convento de Santo Agostiño de Pontedeume.]]
Os derradeiros anos da súa vida, adicounos Fernando de Andrade a crear e dotar institucións relixionas en Pontedeume, capital dos seus dominios. Dúas son as obras ás que lles deu pulo: o convento de agostiños e a capela maior da igrexa parroquial.
Matrimonio, descendencia e pasamento
miniatura|Sartego de Fernando de Andrade na igrexa de Santiago de Pontedeume. Fernando de Andrade tivo dúas esposas:
Coa primeira tivo dúas fillas:
Fóra do matrimonio tivo tres fillos máis:
Fernando de Andrade está soterrado na capela maior da igrexa de Santiago de Pontedeume. En 1758 os seus restos foron trasladados a outro lugar da capela maior. No sepulcro hai unha inscrición feita na época do traslado na que di que morreu en 1540. Porén, César Vaamonde Lores cita un preito no que se declara que morreu en 1541. Finalmente, Antonio Couceiro Freijomil, solicitou información de Fernando de Andrade á Casa de Alba. Na súa resposta, indican que non consta nos seus arquivos a data de nacemento e que unicamente se pode asegurar que testou en Pontedeume o 31 de agosto de 1540 e que morrera alí en 1542.
Mariña mercante
miniatura|200px|[[Barco|Buque portacontedores.]] miniatura|200px|O [[Queen Mary 2 na ría de Vigo.]] A Mariña mercante é a frota de barcos usados para o comercio e o turismo, e que en caso de catástrofe poden formar parte da Mariña militar. (Véxase barco mercante). A mariña mercante de Grecia é a máis grande do mundo. Hoxe, a frota grega representa preto do 16 por cento da tonelaxe mundial; isto convértea na actualidade na frota mercante internacional máis grande do mundo, aínda que non a maior da historia.
Categorías
Estas frotas poden seren divididas en diversas categorías de acordo co seu propósito ou o seu tamaño:
Acanthodactylus erythrurus
miniatura|dereita|250px|A. erythurus. miniatura|250px|Exemplar inmaturo co seu característico rabo vermello. Acanthodactylus erythrurus é unha especie de lagarto da familia dos lacértidos, que é endémica do noroeste africano e da Península Ibérica. O seu nome científico significa "dedos con espiñas" (Acanthodactylus), polas espiñas que moitas especies do xénero teñen nos dedos das patas posteriores, que forman unha especie de peite, aínda que non son patentes nesta especie, e "de rabo vermello" (erythrurus), porque os individuos xoves teñen o rabo desa cor.
Distribución
A. erythrurus vive na Península Ibérica (gran parte de España e unha parte de Portugal) e en Alxeria, Marrocos e parte de Tunicia. Dentro do estado español escasea no norte, e en Galicia só pode verse ás veces no límite do país (non obstante, está incluído na Lista de réptiles de Galicia). O seu status para a IUCN é "pouco preocupante"
Hábitat
Aínda que esta especie prefire rexións secas con vexetación escasa, non está restrinxida a terreos áridos, e non é rara noutros ambientes con máis vexetación.
Celso Borges
Celso Borges Mora, nado en San Xosé o 27 de maio de 1988, é un futbolista costarriqueño. Xoga de mediocentro e o seu equipo actual é o Alajuelense da Primeira División de Costa Rica.
Acanthodactylus erythrurus
Descrición
A coloración deste lagarto e o patrón das súas manchas son extremadamente variables. Como resultado, os zoólogos clasificaron ás veces as poboacións con esas variacións en especies distintas. Hainos de cor lisa, pero a maioría dos adultos son pardos ou grises con moitas liñas (ata 10) lonxitudinais e manchas. Os inmaturos teñen o rabo e as coxas vermellas, característica que pode permanecer nalgúns adultos. Na cabeza carecen de escama occipital e só teñen dúas supraoculares sobre cada ollo. A lonxitude media total dos adultos maduros sexualmente incluíndo o rabo é de 18 a 20 cm.
Celso Borges
Fillo do exfutbolista e adestrador Alexandre Guimarães, destacou ao igual que el, no Deportivo Saprissa, co que gañou cinco campionatos da Primeira División de Costa Rica entre 2006 e 2009, antes de dar o salto ao fútbol europeo. Xogou tres tempadas no Fredrikstad noruegués e outras tres no AIK sueco, e no 2015 chegou ao Deportivo da Coruña. Xogou 107 partidos co club galego na Primeira División, marcando 15 goles, e tralo descenso do equipo en 2018 foi traspasado ao Göztepe da Superliga turca. En 2020 regresou ao Deportivo da Coruña, co que xogou na Segunda División B antes de regresar a Costa Rica para xogar no Alajuelense.
Histórico integrante da selección de Costa Rica, é o futbolista que máis veces vestiu a súa camiseta, en 158 ocasións. Participou coa selección en tres Copas do Mundo, sete Copas de Ouro da CONCACAF, unha Copa América e tres Copas Centroamericanas, proclamándose campión desta última en dúas ocasións, en 2013 e 2014, e anotando un total de 27 goles.
Acanthodactylus erythrurus
Comportamento
Igual que outros membros do xénero Acanthodactylus, pode defenderse agresivamente e morder tenazmente cando o tratan de capturar. Implícanse continuamente en liortas con outros membros da súa especie e os machos defenden enerxicamente os límites dos seus territorios. A súa posición característica de repouso é coas patas anteriores ergueitas. Ten a capacidade de correr a gran velocidade.
Celso Borges
Saprissa
Formouse na canteira do Deportivo Saprissa, equipo no que destacara anos antes seu pai, Alexandre Guimarães. O 15 de xaneiro de 2006, con 17 anos, debutou co primeiro equipo na Primeira División, no inicio do Torneo de Clausura contra Ramonense. Catro meses despois conseguiu o seu primeiro título da Primeira División, ao proclamarse o Deportivo Saprissa campión do Torneo de Clausura despois de vencer na final ao Alajuelense.
Na seguinte campaña conquistou tanto o Torneo de Apertura como o Clausura, e foi titular en dous dos catro partidos das finais, disputadas de novo contra Alajuelense. No 2007 conquistou o terceiro título consecutivo e marcou un dos goles do seu equipo na final contra Herediano. A continuación gañou dous títulos máis, facendo un total de cinco consecutivos, sendo elixido no último deles mellor xogador do torneo.
Acanthodactylus erythrurus
Reprodución
A. erythrurus é ovípara. O número de ovos nas súas postas varía de 3 a 7.
Celso Borges
Saprissa
Durante eses anos disputou co Saprissa tamén a Copa Interclubes da Uncaf, obtendo o subcampionato en 2007. Isto deulle acceso ao ano seguinte á Liga de Campións da CONCACAF, onde chegou ata a final, que perdeu contra o Pachuca mexicano.
Fredrikstad
En 2009 deixou Costa Rica para fichar polo Fredrikstad FK, da Tippeligaen, a primeira división noruega. Debutou o 20 de abril contra o Viking Stavanger. O 7 de maio marcou de cabeza o seu primeiro gol, contra o Tromsø e en maio debutou en competición europea, ao disputar a terceira rolda previa da Europa League contra o Lech Poznań polaco. Marcou 7 goles en 23 partidos de liga, pero o seu equipo acabou descendendo ao remate da temapda, ao perder a fase de permanencia contra o Sarpsborg.
A pesar do descenso continuou no club de Fredrikstad e na seguinte temporada anotou 14 goles na liga regular, sendo o máximo goleador do equipo e só superado no campionato por Marius Helle, Andreas Moen e Sindre Marøy. O equipo rematou terceiro, en postos de promoción de ascenso. Nesta, o equipo enfrontouse na primeira rolda ao Løv-Ham, ao que derrotou por 2-0 cun dos goles anotado por Borges. Na final, disputada a ida e volta contra o Hønefoss, Borges marcou un dos catro goles do seu equipo na ida (1-4), mentres que na volta conseguiu o primeiro triplete da súa carreira, poñendo o 4-0 no marcador e logrando o ascenso á máxima categoría.
De volta na Tippeligaen marcou oito goles na tempada 2011, incluído o segundo triplete da súa vida, nun partido contra o SK Brann.
Acanthodactylus erythrurus
Subspecies
Recoñécense tres subespecies, incluíndo a subespecie nominotípica, que son:
Celso Borges
AIK
O 1 de xaneiro de 2012 anunciouse a súa fichaxe polo AIK sueco. Debutou na Allsvenskan o 1 de abril contra o Mjällby e no seguinte partido logrou o seu primeiro gol, contra o Kalmar FF. Marcou 8 goles en 29 partidos de liga e xogou todos os encontros do seu equipo na Europa League.
Nas tempadas 2013 e 2014 anotou 8 e 6 goles respectivamente.
Deportivo da Coruña (1ª etapa)
O 14 de xaneiro de 2015 fichou polo Deportivo da Coruña, cedido até o final da tempada polo equipo sueco, con opción a dous anos máis. Debutou co equipo galego na xornada 21 da Primeira División, contra o Rayo Vallecano no Estadio de Vallecas, marcando dous goles cos que o Deportivo derrotou ao equipo madrileño (1-2). Foi titular indiscutible para Víctor Fernández ata o remate da tempada, e fixo un gol máis contra o Villarreal.
Gustave Moreau
miniatura|200px|dereita|Autoretrato de Gustave Moreau, [[1850]] Gustave Moreau, nado en París o 6 de abril de 1826 e finado na mesma cidade o 18 de abril de 1898, foi un pintor, gravador e debuxante francés, precursor do Simbolismo e da estética decadente de finais do século XIX.
Traxectoria
Gustave Moreau era dunha familia burguesa que non puxo obstáculos á súa vocación artística. En 1888 entrou na Academia das Belas Artes en París e foi profesor de pintores que logo foron célebres, como Henri Matisse, Albert Marquet e Georges Rouault. Viaxou a Italia no ano 1841, e logo volveu entre 1857 e 1859 para copiar os mestres italianos. Faleceu aos setenta e dous anos de idade. Foi sepultado no cemiterio parisiense de Montmartre. Á súa morte deixou como legado o seu taller, que se converteu no museo Gustave Moreau, inaugurado o 13 de xaneiro de 1903. Apuntouse para a guerra franco-prusiana do 1870, pero non puido quedar por causa da súa reuma.
Celso Borges
Göztepe
Debutou na liga turca o 19 de agosto contra o Galatasaray e marcou o seu primeiro gol en febreiro, contra o Alanyaspor. Marcou o seu segundo gol na Superliga na tempada seguinte, dándolle a vitoria por 2-1 ao seu equipo sobre o Beşiktaş. Nos seus últimos meses co Göztepe actuou como defensa central. En agosto de 2020 rompeu o seu contrato co club turco.
Gustave Moreau
Obra
dereita|miniatura|200 px|Edipo e a esfinxe (1864) A obra de Moreau vai do Romanticismo ó Simbolismo. Aínda que é frecuente incluír a Moreau na nómina dos pintores simbolistas, a súa obra anticipouse en varias décadas á proclamación oficial do movemento por Jean Moréas en 1886.
Celso Borges
Deportivo da Coruña (2ª etapa)
O 6 de setembro de 2020 volveu ó Deportivo da Coruña asinando un contrato por unha tempada. Foi titular en case todos os partidos da tempada, tanto con Fernando Vázquez no banco, como co seu substituto, Rubén de la Barrera, e marcou dous goles. O equipo non conseguiu meterse na loita polo ascenso a Segunda, quedando clasificado para a nova Primeira División RFEF. Ao remate da tempada foi incluído nun ERE xunto a outros traballadores do club e quedou sen ficha para a seguinte tempada. Finalmente o 21 de setembro anunciouse o seu despedimento. Pechou o seu paso polo club galego cun total de 133 partidos oficiais e 17 goles.
Gustave Moreau
Obra
Nas primeiras obras de Moreau son destacables as influencias de Ingres, no tratamento da anatomía, especialmente masculina, e de Delacroix, en canto á elección de temáticas exóticas, a través do seu mentor Théodore Chassériau, quen fora discípulo de ambos. Co tempo, a obra de Moreau vai concedendo menor importancia á liña e máis ao colorido. Da súa última etapa, consérvase no museo Moreau unha serie de acuarelas que a crítica contemporánea considera moi próximas á abstracción.
O mundo de Moreau está poboado de adolescentes andróxinos e mulleres fascinantes e perversas (como a Salomé do seu cadro A aparición, pero tamén Dalila ou Deyanira). Mostra tamén unha certa predilección polo monstruoso. É patente o seu interese polo oriental tanto na elección dos temas como na ambientación decadente dos seus cadros (Xúpiter e Sémelle, por exemplo, evoca poderosamente a arte da India).
Celso Borges
Categorías inferiores
Foi internacional con varias das categorías inferiores da selección de Costa Rica. Coa selección sub-17 disputou en 2005 o Torneo sub-17 da Concacaf, así como o Mundial sub-17 no Perú, chegando neste último aos cuartos de final.. No 2007 pariticipou coa selección sub-20 no Torneo sub-20 da Concacaf en Panamá e México e logrou a clasificación para o Mundial sub-20 disputado no Canadá, no que Costa Rica caeu na primeira fase.
Ao ano seguinte xogou coa selección sub-23 o torneo pre-olímpico da Concacaf, buscando unha praza para Pequín 2008, pero caeron eliminados contra a selección panameña, adestrada por seu pai, Alexandre Guimarães.
Selección absoluta
Debutou coa selección absoluta o 21 de xuño de 2008, cando era xogador do Deportivo Saprissa, nun partido contra Granada, correspondente á clasificación para o Mundial de 2010. O adestrador Hernán Medford colocouno aquel día na aliñación titular. Converteuse nun habitual da selección xa con Rodrigo Kenton no banco, e marcou os seus primeiros goles en dous partidos contra Suriname. En xuño de 2009 marcou por primeira vez dous goles, nun partido contra Trinidad e Tobago. Ao mes seguinte disputou a súa primeira Copa Ouro da CONCACAF, xogando cinco encontros e marcando dous goles, un deles de chilena contra Guadalupe. O equipo caeu nas semifinais contra México, nunha quenda de penaltis na que Borges anotou o seu lanzamento.
Gustave Moreau
Obra
Pode considerarse precursor do Simbolismo. A súa influencia é decisiva en artistas emblemáticos do movemento como Odilon Redon. A súa obra posúe unha textura onírica que fixo que fose revalorizada, xa no século XX, polos surrealistas. No 1912, André Breton emocionouse ao visitar o museo de Gustave Moreau.
Aínda que Moreau rexeitou sempre ser un pintor literario, debe destacarse o impacto que a súa obra causou entre literatos tan relevantes como Théophile Gautier ou J. K. Huysmans, entre moitos outros, atraídos pola súa estética simbolista e decadente. O protagonista de À rebours, de J. K. Huysmans, Des Esseintes, que é o personaxe principal, encarna o decadentismo, está fascinado pola arte de Moreau, e especialmente polo cadro A aparición.
Celso Borges
Selección absoluta
Despois de conseguir a clasificación para o Mundial de 2014, foi un dos 23 xogadores elixidos por Pinto para viaxar coa selección ao Brasil. Foi titular nos cinco partidos do combinado costarriqueño no Mundial, no que acadaron os cuartos de final despois de quedar primeiros de grupo na primeira fase (por diante de Uruguai, Italia e Inglaterra) e de eliminar a Grecia nos oitavos de final, nunha quenda de penaltis na que Borges marcou o primeiro dos lanzamentos contra o gardameta Orestis Karnezis. Foron eliminados na seguinte rolda polos Países Baixos, de novo nunha quenda de penaltis que iniciou con gol Borges.
Gustave Moreau
Museo
Gustave Moreau tiña casa con taller no número 14 na rúa La Rochefoucault en París, ao morrer legouno á cidade de París. O 13 de xaneiro 1903 abriouse ao público o Museo coas obras que deixou, case 850 pinturas, 350 acuarelas e máis de 13000 debuxos. Polo tanto, moitas máis obras andan en coleccións privadas. En 1912, André Breton visitou este museo.
Celso Borges
Selección absoluta
En 2014 capitaneou a súa selección na Copa Centroamericana que acabaron gañando, aínda que só puido xogar os dous primeiros partidos, tendo que regresar a continuación ao seu club, o AIK. Con todo, marcou dous goles contra Nicaragua e Panamá e foi elixido no once ideal do torneo. Ao ano seguinte disputou a súa cuarta Copa de Ouro e no 2016 participou con Costa Rica na Copa América Centenario, unha edición especial da Copa América para celebrar os cen anos da competición.
O 13 de xuño de 2017, contra Trinidad e Tobago, alcanzou os 100 partidos coa selección de Costa Rica, cifra á que só chegaran por aquel entón cinco futbolistas costarriqueños. Catro meses despois conseguiu o pase ao Mundial de 2018. En terras rusas, na súa segunda participación nun Mundial, foi titular nos tres partidos da súa selección, que quedou eliminada na fase de grupos despois de perder contra Serbia e o Brasil nos dous primeiros encontros. En 2019 participou na súa sexta Copa de Ouro e na primeira edición da nova Liga de Nacións da Concacaf. A Copa de Ouro 2021 foi a súa sétima participación no torneo. Marcou dous goles na fase de grupos, na que Costa Rica pasou como líder, pero caeu nos cuartos de final contra o Canadá.
Celso Borges é o futbolista que máis veces vestiu a camiseta da selección de Costa Rica (158), superando as 147 internacionalidades de Bryan Ruiz. Marcou 27 goles co combinado costarriqueño.
Palmarés
Deportivo Saprissa
Selección de Costa Rica
Individual
Xosé Luís Rei Núñez
Para o artigo do escritor coruñés, véxase Luís Rei Núñez
Xosé Luís Rei Núñez, coñecido como Luís Rei, nado no Grove en 1960 e finado en Pontevedra o 9 de agosto de 2015, foi un bibliotecario e escritor galego.
Traxectoria
Profesor de EXB, bibliotecario e técnico de cultura do Concello de Cambados. Foi concelleiro do BNG no Grove. Investigou sobre vida e obra de Ramón Cabanillas, foi promotor da conmemoración do Ano Cabanillas en 2009 e comisario da exposición ''Ramón Cabanillas. A roseira dos recordos'', aberta co gallo da celebración. Foi presidente da Asociación Ecoloxista do Grove, presidiu o Colectivo Ecoloxista do Salnés, foi fundador da Federación Galega pola Cultura Marítima e Fluvial en 1993, membro destacado do Comité Organizador da VII Edición do Encontro de Embarcacións Tradicionais de Galicia, en Cambados en 2005 e dirixiu a revista Ardentía.
Recibiu o Premio Ramón Cabanillas en 2015.
Recoñecementos
A Biblioteca municipal de Cambados, situada na Casa dos Fraga, foi bautizada co nome de Luís Rei en 2015.
A Veiga, Río, Rodeiro
A Veiga é un lugar da parroquia de Río, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres), o mesmo número de habitantes que no ano 2000.
Emilio Cao
Emilio Cao Losada, nado en Santiago de Compostela en 1953, é un músico e compositor galego, destacado intérprete de arpa celta, e primeiro recuperador de tal instrumento en Galiza dende a Idade Media.
Traxectoria
Os seus inicios como músico están ligados a diversos grupos pop da súa cidade. Participou, entre outros proxectos, nos grupos Brétema e N.H.U. Algo máis tarde traballou como músico acompañante vencellado ao colectivo Voces Ceibes. Foi naquel momento no que comezou a compoñer as súas primeiras cancións.
A mediados dos anos setenta viviu diversas experiencias por toda Europa, levando unha vida a medio camiño entre a emigración e a bohemia. Ao seu regreso, atopou accidentalmente unha arpa nunha tenda de instrumentos de segunda man, instrumento que aprenderá a tocar de xeito autodidacta, e para o que axiña comezará a compoñer música.
A partir do seu primeiro disco Fonte do Araño (Zafiro, 1977), comezou a relacionarse con outros intérpretes deste instrumento, entre os que destacan a galesa Elsie Thomas de Swansea e o bretón Alan Stivell. Tamén estreitou os seus lazos con músicos portugueses relacionados co movemento dos Cantores de abril.
Na discografía de Emilio Cao destaca un grande interese pola cultura literaria de Galiza. As referencias a coñecidos escritores son evidentes dende o título dalgún dos seus traballos, pero tamén é frecuente que musique poemas dalgúns dos poetas galegos máis importantes, como Rosalía de Castro ou Manuel Antonio (a quen dedicou o traballo Cartas Mariñas). Tamén ten colaborado con autores vivos como Suso de Toro e Anxo Rei Ballesteros.
Unha dimensión máis das relacións entre a súa música e a literatura son os seus múltiples traballos para o teatro galego, compoñendo e tocando a música para representacións de obras de Roberto Vidal Bolaño, Eduardo Alonso, Xulio Lago, ou Suso de Toro, así como o de diversas adaptacións.
Como músico ten colaborado ademais en traballos de diversos artistas como Ruper Ordorika, Fausto, Siniestro Total e Maite Dono. Esta última artista ten versionado algunhas das súas cancións máis coñecidas.
Pelayo Mancebo y Agreda
Pelayo Mancebo y Agreda, nado en Calahorra (A Rioxa) o 26 de xuño de 1845 e finado en Burgos o 5 de setembro de 1912, foi un enxeñeiro de camiños e político español.
Adelson e Salvini
Adelson e Salvini é unha ópera en tres actos con música de Vincenzo Bellini e libreto en italiano de Andrea Leone Tottola. A ópera está baseada na novela de 1772 Épreuves du Sentiment, de François-Thomas-Marie de Baculard d'Arnaud e está inspirada nunha obra previamente interpretada por Prospère Delamare.
Pelayo Mancebo y Agreda
Traxectoria
Foi deputado nas Cortes Españolas en dúas lexislaturas, entre maio de 1884 e marzo de 1886 nas listas do Partido Conservador e polo distrito de Arnedo, circunscrición de Logroño. O seu fillo, Francisco Mancebo de Igón, foi avogado e deputado tamén polo Partido Conservador entre 1907 e 1910.
Adelson e Salvini
Composición
A primeira ópera de Bellini foi escrita como o seu proxecto final do conservatorio de San Sebastiano de Nápoles, cando o compositor tiña 23 anos. Era costume no conservatorio presentar os compositores prometedores ao público cunha obra dramática. Bellini chamou ao seu proxecto opera semiseria e foi estreado no Teatro do Conservatorio di San Sebastiano en Nápoles o 12 de febreiro de 1825. Posteriormente realizáronse varias revisións "con vistas a unha representación profesional", mais nunca se representou.
Pelayo Mancebo y Agreda
Traxectoria
O seu proxecto de enxeñería máis famoso foi o da Ponte Internacional que une as vilas fronteirizas de Tui e Valença do Miño. Os pregos orixinais tentaban conciliar as consideracións de índole económica e utilidade, coas consideracións estéticas. Unha mostra da súa sensibilidade artística está no seguinte parágrafo:
A execución final, levada a cabo pola empresa construtora belga Société Anonyme Internationale de Construction et d'Enterprise des Travaux Publics Braine-le-Comte, non seguiu exactamente todas as directrices do proxecto orixinal, en especial no que respecta ao uso de vigas de paredes cheas, en contraposición ás vigas de celosía propostas entusiasticamente por Mancebo, que sendo máis caras que as primeiras, terían como contrapartida un aínda mellor resultado estético.
Adelson e Salvini
Representacións
A partitura de Bellini non saca moito do humor da peza. Non obstante, o traballo foi moi popular entre a audiencia do alumnado do Conservatorio, chegándose a realizar tódolos domingos do ano.
Foi un éxito suficiente para xerar a comisión para a corte real, e capturou o interese do empresario Domenico Barbaja, da Opera San Carlo, quen catapultou a carreira de Bellini, encargándolle que escribise o seu seguinte traballo, Bianca e Gernando (1826), que foi revisada posteriormente como Bianca e Fernando. Aínda que en boa parte influenciada pola música de Gioachino Rossini, esta obra temperá exhibe algo do característico estilo melódico e da delicada liña vocal que Bellini acadou nas súas obras maduras e o compositor empregou parte da música da ópera en traballos posteriores.
Bellini realizou unha revisión para outra produción en 1829, e posteriormente volveuna revisar. Non obstante, a primeira produción profesional non chegou ata cen anos máis tarde, no Teatro Metropolitano da cidade natal de Bellini, Catania, o 6 de novembro de 1985. Domenico De Meo revisou de novo e editou a partitura de Adelson para preparala para unha produción en 1992 no Teatro Massimo Bellini de Catania, Sicilia. Ao ano seguinte, o selo italiano "Nuova Era" gravou Adelson e Salvini en dous compactos.
Esta ópera case non se representa na actualidade, non aparecendo nas estatísticas de Operabase entre as óperas representadas no período 2005-2010.
Acto I
Lord Adelson, momentaneamente de viaxe, hospeda no seu castelo a súa noiva Nelly, unha moza orfa, e o seu amigo Salvini, un pintor italiano secretamente namorado de Nelly quen á súa vez é amado en segredo por Fanny, unha moza irlandesa que dá clases de pintura.
No castelo infiltrouse Geronio, espía do coronel Struley, proscrito tempo atrás polo pai de Adelson. Por outra banda Struley, que é tío de Nelly, ten a intención de roubar o castelo para vingarse da familia de Adelson.
Salvini, dividido entre o amor a Nelly e a amizade cara a Adelson, medita o suicidio, mentres que o criado napolitano Bonifacio Beccheria trata de consolalo cun razoamento estraño. Salvini está afectado por un problema de conciencia: interceptou unha carta de Adelson á súa noiva e agora non sabe se devolvela. Finalmente decídese, pero cando Nelly lle pide que lea a carta en voz alta, Salvini inventa unha noticia fatal, a instancias do tío, na que di que Adelson se ve obrigado a casar coa filla dun duque, rompendo o seu compromiso.
Adelson volve ao castelo recibido por grandes festas, pero sorpréndese ao non ver o seu amigo o pintor entre os seus hóspedes.
Acto II
Todo está listo para a voda entre Adelson e Nelly pero a ausencia do seu amigo preocupa o castelán. Cando por fin o atopa, Salvini vaille disparar un tiro cunha arma. Adelson deteno, parecíalle que o xesto era ditado por un desengano amoroso e, crendo identificar en Fanny o obxecto de tanto amor, concédelle a man da alumna do pintor. Ningún dos dous, con todo, di o nome da moza e, nun xogo de equívocos, Salvini dá grazas ao seu amigo, crendo que lle concedera a man de Nelly. Unha vez só, Salvini é abordado por Struley, que pretende aproveitar a paixón deste por Nelly para lograr os seus plans criminais. Mentindo, o paria confía a Salvini que Adelson en realidade xa está casado en segredo con Milady Artur e que a promesa de matrimonio con Nelly é só o engano dun sedutor experto.
Struley fai prender lume a un casino, que se atopa na parte inferior dos terreos do castelo e á vista das chamas, todos apresúranse a ir á zona do desastre, mentres os seus homes secuestran a Nelly. Salvini, logo de informar á moza do presunto engano de Adelson, nun principio convértese en cómplice do coronel e Geronio.
O lume extinguiuse, pero ao lonxe óese un disparo de revólver. Bonifacio precipítase na escena dicindo que Salvini, ao darse conta do engano, apuñalou a Geronio, pero foi ferido levemente por unha bala de Struley, aínda que se arranxou para liberar a Nelly.
Salvini entra en escena e devolve a noiva do seu amigo. Decidiu que partirá para Roma e permanecerá alí durante un ano antes de volver ao castelo e casar con Fanny.
O final da primeira versión
Nelly escapou á emboscada de Struley pero non o sabe. Adelson, que por fin comprende quen era o verdadeiro obxecto do amor de Salvini, móstrase abatido facendo crer que está morta. Salvini quere suicidarse, pero cando ve a Nelly, a súa alegría é tan grande que a súa paixón se desborda e, finalmente renuncia á noiva do seu amigo, que está disposto a casar coa pequena Fanny.
Johann Friedrich Agricola
Johann Friedrich Agricola, nado o 4 de xaneiro de 1720 en Dobitschen (actualmente en Turinxia, Alemaña; daquela pertencente ao Sacro Imperio Romano Xermánico) e finado o 2 de decembro de 1774 en Berlín, foi un compositor, organista, cantante, pedagogo e escritor sobre música alemán. Ás veces escribiu baixo o pseudónimo Flavio Anicio Olibrio.
Traxectoria
Agricola naceu en Dobitschen, Turinxia. Cando era estudante de dereito en Leipzig, entre 1738 e 1741, estudou música con Johann Sebastian Bach e converteuse no seu xenro. En 1741 marchou a Berlín, onde estudou composición con Johann Joachim Quantz.
Pronto foi recoñecido como un dos máis recoñecidos organistas do seu tempo. O éxito da súa ópera cómica Il filosofo convinto in amore, estreada en Potsdam en 1750, levouno a ser nomeado compositor na corte de Frederico o Grande. En 1759, logo da morte de Carl Heinrich Graun, foi nomeado director da orquestra real. Casou coa destacada soprano operística Benedetta Emilia Molteni, a pesar da prohibición do rei de que os traballadores da corte casasen entre eles. Isto motivou a redución dos salarios combinados de Molteni e Agricola a un salario único anual de 1.000 táleros (O salario anual de Agricola só era antes de 1.500 táleros). Agricola morreu en Berlín aos 54 anos.
Obra
Durante a súa vida, Agricola escribiu numerosas óperas italianas, así como Lieder, preludios corais, obras variadas para teclado e música relixiosa, especialmente oratorios e cantata. A súa reputación reside, con todo, nos seus escritos teóricos e críticos sobre temas musicais. En 1754 foi coautor, xunto con Carl Philipp Emanuel Bach, dun obituario a J.S. Bach. O seu Anleitung zur Singekunst (Introdución á Arte do Canto) de 1757 é unha tradución do tratado de 1723 de Pier Francesco Tosi Opinioni de' cantori antichi e moderni con extensos comentarios do propio Agricola. Editou e engadiu extensos comentarios á edición de 1768 (póstuma) da obra de Jakob Adlung Musica mechanica organoedi. As súas anotación son consideradas unha importante fonte de información sobre os puntos de vista de J. S. Bach sobre os deseños do fortepiano de Gottfried Silbermann, o laúde-harpsicordio, e na construción de órganos. É tamén destacado nos estudos de Bach como un dos copistas de Das Wohltemperierte Klavier (O cravo ben temperado) e Matthäus-Passion (A paixón segundo San Mateo).
-473
Outros
Historia ano a ano
Secuestro do Alakrana
miniatura|350px|O barco foi secuestrado fronte ás costas de [[Somalia. O cadrado vermello sinala a posición inicial da Canarias O cadrado negro situado ao sur indica o punto de secuestro do Alakrana O que está ao norte, o lugar onde estivo retido. A zona sombreada representa a área protexida pola operación Atalanta.]]
O secuestro do barco Alakrana, obra de piratas somalís, produciuse o 3 de outubro de 2009, ben a 413 millas das costas do sur de Somalia segundo algunhas fontes, ben a 120 millas náuticas (dentro da ZEE de Somalia) segundo a Audiencia Nacional. No momento da abordaxe, o pesqueiro atopábase faenando fóra da zona protexida pola Operación Atalanta.
O buque
O buque secuestrado consistía nun atuneiro conxelador propiedade da empresa Echebaster Fleet, con sede no municipio biscaíño de Bermeo.
A súa tripulación estaba composta no momento do secuestro por 36 tripulantes: 7 vascos, 1 andaluz e 8 galegos, estando o resto da tripulación composta por tripulantes de Indonesia, Ghana, Senegal, Costa do Marfil, Madagascar e Seychelles.
O secuestro
miniatura|esquerda|Fragata [[Canarias (F-86).]] No seu auxilio acudiu a fragata Canarias, que levantara áncora o 10 de agosto de Rota (Cádiz) para incorporarse á Operación Atalanta canda outras forzas españolas.
A Canarias, se ben non conseguiu interceptar o atuneiro antes de que chegase a Harardhere, porto base dos piratas, si conseguiu capturar dous piratas que abandonaron o barco nun esquife. Estes foron enviados a España para ser xulgados por pirataría a requirimento da Audiencia Nacional.
Un dos piratas, Abdu Willy, declarou á súa chegada a España ser menor de idade. As primeiras probas, realizadas no Hospital Gregorio Marañón, acreditaron a súa maioría de idade. O xuíz solicitou probas adicionais, que foron realizadas por tres forenses da Audiencia Nacional e só puideron determinar con seguridade que era maior de 17 anos, co que o seu caso debía trasladarse á Fiscalía de Menores. Dito organismo declarouse non competente ao non ter cometido o presunto menor delito na Comunidade de Madrid. Finalmente, mediante unha ortopantomografía e radiografías óseas, determinouse que tiña unha idade superior a 18 anos, polo que o caso volveu ao xuíz Pedraz.
Durante o secuestro, os piratas transvasaron gasolina do Alakrana ao Ariana MV, barco grego con bandeira de Malta e operado por axentes británicos que levaba secuestrado desde o 2 de maio de 2009 con 24 tripulantes ucraínos a bordo (3 mulleres entre eles) e que sería liberado 7 meses máis tarde. . Ao levarse a cabo esa operación de transvasamento de gasolina, os tripulantes do Alakrana que visitaron o outro barco decidiron darlle comida e medicamentos aos outros secuestrados, xa que, segundo palabras dos mariñeiros do barco español, unha das mulleres desa embarcación fora violada varias veces, quedándose embarazada e abortando; outra refén, unha nena duns 12 anos, tamén sufriu violacións por un "neno pirata". A medicación que lles subministraron os tripulantes do Alakrana foi tirada polos piratas á auga. A nai da nena violada intentou en van que os piratas permitisen que os mariñeiros españois levasen a súa filla.
Como medio de presión para conseguir a liberación dos dous piratas detidos en España, o xoves 5 de novembro de 2009 os piratas aseguraron ter desembarcado tres tripulantes do Alakrana: Patxi Valdés, primeiro oficial do buque; Antonio Manuel Pérez, electricista; e o mariñeiro Joaquín Fernández. En caso de non producirse a liberación dos seus compañeiros presos, ameazaron con asasinar ao cabo de tres días os reféns desembarcados, ou ben entregarllos ás familias dos piratas detidos. Esta mesma operación repetiríase con máis mariñeiros en caso de non ceder o Goberno español ás presións. Finalmente, foron devoltos a bordo o 7 de novembro. Posteriormente descubriuse que en ningún momento os levaron a terra e todo foi unha estratexia dos piratas para forzar ao Goberno.
miniatura|Fragata [[Méndez Núñez (F-104).]] O 17 de novembro de 2009, tras 47 días de secuestro, o Alakrana foi liberado tras o pago dun rescate duns 4 millóns de dólares (2,68 millóns de euros), pago que días antes da liberación, o armador xa realizara, segundo palabras do patrón da embarcación. Segundo o portavoz dos piratas, o pago xa se fixera dúas semanas antes. A demora entre o pago e a liberación final podería terse debido á xestión dos intermediarios. Ao igual que no secuestro do Playa de Bakio, o rescate foi pagado polo armador e o que a este lle reintegrase o seu seguro, pero para adiantar os trámites, parte da cantidade foi adiantada polos fondos reservados do CNI. No secuestro do Playa de Bakio, o CNI tivo que adiantar todo o rescate.
No momento do pago había 63 piratas de diferentes clans a bordo, o que parece indicar que no tempo que mediou entre o acordo e o pago en si, os piratas avisaron outros piratas para que participasen do botín. Durante o secuestro os piratas leváronse todas as pertenenzas dos tripulantes, polo que algúns dos familiares que viaxaron ás Seychelles tiveron que levar roupa para que se puidesen cambiar.
Durante a liberación, os helicópteros das fragatas Canarias e Méndez Núñez intentaron sen éxito a captura dos últimos piratas que abandonaron o buque, chegando incluso a disparar contra eles. Tamén, e ao igual que ocorreu co Playa de Bakio, tivo que evitarse que fora recapturado por piratas doutro clan. Esta versión foi desmentida polo patrón do Alakrana, quen negou que se produciran disparos ou que se intentase capturar os piratas.
Tras a liberación, o Alakrana dirixiuse ás Illas Seychelles escoltado polas dúas fragatas, onde arribou o 20 de novembro de 2009.
O 3 de maio de 2011, os dous piratas somalís capturados, Cabdullahi Cabduwily, coñecido como Abdu Willy, e Raageggesey Hassan Aji foron condenados pola Audiencia Nacional a 439 anos de cadea, ao ser considerados culpables de 36 delitos de detención ilegal (11 anos por un), cinco anos por roubo con violencia e 36 delitos contra a integridade moral (un ano por cada un), absolvéndoos non obstante dos delitos de terrorismo, integración en banda armada, lesións e torturas, que solicitaban as acusacións particulares.
Bandeira do Alakrana
Durante este secuestro, ao igual que durante o do Playa de Bakio, produciuse un debate sobre se estes barcos levaban izado o pavillón español, o que xustificaría ou non a súa asistencia por parte do goberno español. Publicáronse informacións alegando motivos nacionalistas polos que non levaría izado o pavillón español,  até o punto de que a propia defensa dos piratas retidos en España recorreu a esas informacións para rebaixar as súas penas. A vicepresidenta do goberno María Teresa Fernández de la Vega asegurou que o Alakrana é "un buque con pavillón español", feito que tamén asegura o IOTC. Os avogados dos piratas sinalaron que "ese dato non aparece nas dilixencias".
Efectivamente, o Alakrana, ao igual que o Playa de Bakio, figura nos rexistros internacionais como español, ao contrario que outros buques da frota atuneira española que utilizan pavillóns estranxeiros, como os Intertuna I, II, III e IV, que levan bandeira das Seychelles. É frecuente o uso de pavillóns de conveniencia en augas do Índico. Aínda que o de Seychelles oficialmente non sexa considerado un, é tamén habitual entre a frota atuneira do Índico por motivos de evasión de impostos ou pola posibilidade de levar armas. Ademais, Port Victoria (Seychelles) resulta ser un dos portos seguros máis próximos á zona de pesca dos atuneiros, polo que en caso de calquera incidente, embarco e desembarco de persoal, ou descarga de pescado, ter unha bandeira dese país facilita poder atracar nese porto e navegar por esas augas.
Retorno a España
miniatura|Manifestación en [[Ribeira pedindo o regreso dos secuestrados.]] Os 16 tripulantes españois retornaron a España o 21 de novembro de 2009 nun avión do Exército do Aire que aterrou na base de Torrejón de Ardoz. Mentres que os familiares galegos se trasladaron ás Seychelles no avión do exército para reencontrarse con eles o mesmo día 20 de novembro; os familiares vascos esperáronos na casa, uns por diversos motivos persoais e outros porque acordaron que o recibimento fose en privado, aínda que algúns medios obviaron eses motivos achacándoo a motivos nacionalistas. Os familiares do mariñeiro andaluz tampouco foron ás Seychelles.
Consecuencias
Durante o secuestro, o 2 de novembro de 2009, a lei española foi modificada para permitirlle aos vixilantes de seguridade empregar armamento de até 12,70 mm nos buques con bandeira española, sempre que este sexa adquirido a fabricantes ou distribuidores asentados en España. Igualmente, na nova reforma do código penal aprobada o 13 de novembro de 2009, contémplase a nova figura do delito de pirataría, que será castigado con até 15 anos de cárcere.
Ademais disto, desde o 14 de novembro, 54 vixilantes privados embarcaron nos pesqueiros españois que faenan no Índico.
O Partido Popular, apoiado polo Partido Nacionalista Vasco e o Bloque Nacionalista Galego, intentou reprobar no congreso a Vicepresidenta primeira, María Teresa Fernández de la Vega, a ministra de Defensa, Carme Chacón, e o ministro de Xustiza, Francisco Caamaño, pola xestión do secuestro, perdendo finalmente a votación.
Telefilme
Telecinco emitiu o 25 de maio e 1 de xuño de 2012 un telefilme sobre o secuestro. Dirixiuno Salvador Calvo, escrito por Jorge Guerricaechevarría e protagonizado por Miguel Ángel Silvestre, xunto con Fernando Cayo. A produtora foi Telecinco Cinema.
Activador do plasminóxeno
miniatura|400px|[[Fibrinólise]] Os activadores do plasminóxeno son serina proteases que catalizan a activación da plasmina ao clivar proteoliticamente o seu cimóxeno precursor, o plasminóxeno. A plasmina é un importante factor na fibrinólise, a degradación dos polímeros de fibrina formados durante a coagulación do sangue (destrución de coágulos). Existen dous activadores do plasminóxeno:
Os activadores do plasminóxeno úsanse en medicina. O activador do plasminóxeno tisular utilízase para tratar ictus embólicos ou trombóticos, infarto de miocardio e embolia pulmonar. Prodúcese en forma recombinante, o rtPA. A uroquinase utilízase para tratar embolias pulmonares.
Os activadores do plasminóxeno son inhibidos polo inhibidor do activador do plasminóxeno 1 (PAI-1), o inhibidor do activador do plasminóxeno 2 (PAI-2, producido só na placenta), e o inhibidor da proteína C.
miniatura|Estrutura tridimensional do tPA miniatura|Estrutura tridimensional da uPA
O Muíño Vello, Palmeira, Ribeira
O Muíño Vello é un lugar da parroquia de Palmeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE) en 2012 tiña catro habitantes (tres homes e unha muller).
Crisipo de Soli
Crisipo de Solos (en Χρύσιππος ὁ Σολεύς, Chrysippos ho Soleus) nado en Tarso ou Solis (Cilicia) en 281 ou 278 a.C. e finado en Atenas en 208 ou 205 a.C., foi un filósofo grego, figura máxima da escola estoica. Naceu en Cilicia pero trasladouse a Atenas, onde se converteu en alumno de Cleantes na escola estoica. Cando Cleantes morreu, ao redor do 230 a. C., Crisipo converteuse no terceiro xefe da escola. Máis adiante Crisipo ampliou as doutrinas fundamentais de Zenón de Citio, o fundador da escola, o que o converteu en segundo fundador do estoicismo.
Crisipo destacou na lóxica, a teoría do coñecemento, ética e física. Creou un sistema de lóxica proposicional co fin de comprender mellor o funcionamento do universo e o papel da humanidade no seu interior. Adheríase a unha visión determinista do destino, pero buscou un papel para a liberdade persoal no pensamento e na acción. Ensinaba que a ética dependía da comprensión da natureza do universo e ensinou unha terapia para extirpar as paixóns ingobernables que deprimen e esmagan a alma. Iniciou o éxito do estoicismo como un dos movementos filosóficos máis influíntes durante séculos no mundo grego e romano.