cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isidro Baldenegro
Isidro Baldenegro López, nado en 1966 e finado o 15 de xaneiro de 2017, foi un histórico líder ecoloxista mexicano indíxena tarahumara en Serra Madre Occidental e un activista ambiental que loitou contra a talla irregular na súa rexión. Foi asasinado o 15 de xaneiro de 2017.
Asorei
O topónimo galego Asorei pode referirse a:
Isidro Baldenegro
Asasinato
Baldenegro foi asasinado o 15 de xaneiro de 2017. O corpo de Baldenegro recibiu até seis impactos de bala, segundo as autoridades. Pouco antes da súa morte buscou refuxio na casa dun tío nunha comunidade tarahumara ó norte de Chihuahua nunha casa remota da serra. Recibira numerosas ameazas. O domingo 15 de xaneiro pola tarde un home de 25 anos —a quen posiblemente coñecía a vítima— sacou unha arma, disparou e fuxiu. A Fiscalía estatal anunciaou que teñen "plenamente identificado" ó agresor, pero non quixeron ofrecer máis información sobre o caso. Os seus parentes denunciaron que o seu asasinato está conectado con outros asasinatos  e ataques a persoas indíxenas que se opuxeron á talla ilegal na rexión. The Guardian destacou que a súa morte ocorreu meses despois de que Berta Cáceres, que tamén gañou o Premio Goldman Ambiental fose asasinada. 122 activistas ambientais foron asasinados en Latinoamérica en 2015, e 185 ecoloxistas asasinados en todo o mundo, 33 deles foron asasinados en México.
Polad Bülbüloğlu
miniatura|Polad presenta as credencias diante o presidente de Rusia, [[Vladimir Putin o 13 de abril de 2006]] Polad Bülbüloğlu, nado en Bakú o 4 de febreiro de 1945, é un cantante, actor e político azarí, que foi un cantante famoso na antiga Unión Soviética polas súas cancións pop con influencias de jazz e letras baseadas no folclore azarí tanto en ruso como en azarí. Polad tamén chegou a cantar cancións compostas por el e protagonizou coñecidos filmes famosos como Ne boysya, ya s toboy (1981).
Na década de 1990, aínda que mantivo a súa popularidade artística, tal como o éxito dunha versión nova do seu antigo tema Gəl Ey Səhər en Turquía ou como puideron ser os seus concertos en Rusia, Polad comezou unha carreira política, foi ministro de cultura de Acerbaixán entre 1988 e 2006 e embaixador dese país en Rusia.
Traxectoria
Bülbüloğlu naceu co nome de Polad Murtuza oğlu Məmmədov na República Socialista Soviética de Acerbaixán, entón parte da Unión Soviética. Seu pai era Bulbul, un famoso cantante de ópera que espuxo a Poland á cultura musical desde moi cedo. Polad estudou o piano nunha escola de música e logo composición na Academia de Música de Bakú con Gara Garayev. Xa aos 17 anos compuxo varias cancións que interpretaron profesionais, así como temas para o seu amigo Muslim Magomayev. Nunha viaxe de Bülbüloğlu a Moscova con Magomayev foi onde Poland gravou por primeira volta varias das súas cancións.
Durante a súa carreira, Bülbüloğlu combinou o estilo da música moderna coa da música tradicional azarí, viaxando por toda a URSS e por outras partes do mundo. Participou no programa de televisión e festival Canción do ano, gañando o primeiro premio en catro ocasións. As súas cancións interpretáronas, entre outros, Muslim Magomayev, Joseph Kobzon e Lev Leschenko.
En 1969 Bülbüloğlu converteuse en membro da Unión de Compositores da URSS e da Unión de Cinematógrafos da URSS. Compuxo a música duns vinte filmes, protagonizando varios. Entre outros traballou co director Eduard Smolny. Bülbüloğlu dirixiu a Orquestra Filharmónica Nacional do Acerbaixán durante varios anos e en 1988 asumiu o posto de ministro de cultura do Acerbaixán, desde 1995 foi deputado na Asemblea Nacional do Acerbaixán. e desde 2006 é embaixador de Acerbaixán en Rusia.
Tesouro do Oxus
miniatura|Peixe oco de ouro, parte do tesouro. É posíbel que fose un recipiente para aceite ou perfumes, aínda que ten un gancho sobre a aleta para penduralo. Cabe a posibilidade de que formara parte dun colgadoiro. O tesouro do Oxus é unha colección de cento setenta obxectos de metalurxia en prata e ouro da época aqueménida, datados entre o -550 e o -330. Atópase case na súa totalidade no Museo Británico de Londres, agás algunhas pezas que se atopan no Victoria and Albert Museum desa cidade. Seguramente descubriuse entre 1876 e 1880 na beira norte do río Amu Daria (outrora coñecido como Oxus ou Oxo), no actual Taxiquistán (antiga rexión histórica de Bactriana), e constitúe o tesouro mellor coñecido de obxectos de ouro e prata da época aqueménida. É de extraordinaria importancia non só pola calidade das súas pezas, senón porque constituíu a base do estudo da ourivaría aqueménida. O tesouro, composto por miniaturas de carros con cabalos, selos, figuras, brazaletes, aneis, moedas, xerras, placas votivas e obxectos persoais, vendeuse en bazares da India británica (no actual Paquistán) e reuniuno de novo o anticuario Augustus Wollaston Franks, quen o levou ó Museo Británico en 1897.
Illas Gaveiras
As Illas Gaveiras é un pequeno arquipélago galego situado na costa da parroquia de San Xurxo da Mariña, en Ferrol. O arquipélago está formado por dúas illas: a illa Gaveira de Terra e a illa Gaveira de Mar, aínda que en realidade ámbalas dúas están unidas por un cordón rochoso conformando unha illa soa.
Na actualidade a illa atópase despoboada. Non obstante, existe evidencia da presenza de poboados castrexos, probabelmente en relación co castro de Lobadiz situado na costa en fronte das illas, a poucos quilómetro destas. Restos de cerámicas foron atopados nas illas, o que apoia á idea da presenza humana nas illas na antigüidade.
Xeoloxía
As dúas illas pertencen a diferentes idades xeolóxicas, o que lles proporciona diferentes cores. Gaveira de Terra, a máis achegada á costa, ten aproximadamente 0,06 hectáreas, e está formada polos mesmos materiais que os cantís costeiros. Porén, Gaveira de Mar, a máis afastada da costa, posúe unha característica cor negra, dada a súa orixe xeolóxica distinta, composta por rochas ígneas de minerais ultrabásicos cristalizados.
Fauna e flora
A poboación animal das illas é a típica da costa atlántica : gaivota patiamarela, corvo mariño cristado e aves infrecuentes nas costas galegas coma a gralla cerexeira, a gralla biquivermella, ou o anduriñón real (Apus melba), está última formando na illa unha das colonias máis importantes de Galicia. As illas teñen un carácter fortemente rochoso, polo que a vexetación é escasa. Gaveira de Mar é, de entre as dúas, a que presenta unha maior poboación de especias vexetais. Destacan as especies Lavatera arborea, a herba de mamorar ou o pirixel de mar.
Ana Ermida Igrexas
Ana Belén Ermida Igrexas, nada en 1983, é unha política galega do BNG e a alcadesa de Barreiros dende o ano 2019.
Traxectoria
Tras de estudar no IES Porta da Auga de Ribadeo, estudou Dereito na USC.
Illas Gaveiras
Illas Gaveiras na cultura popular
Existe unha lenda na cultura popular ferrolá que di que na antigüidade existía unha ponte colgante que unía a costa ferrolá e o castro de Lobadiz coas illas.
Ana Ermida Igrexas
Traxectoria
Nas eleccións municipais de 2019, a súa candidatura polo BNG foi a máis votada, obtendo cinco concelleiros. O 15 de xuño converteuse na primeira alcaldesa do concello grazas ó apoio do PSdeG, e é a primeira vez, dende as primeiras eleccións municipais, que o PPdeG (ou os seus antecesores ideolóxicos) non consegue a alcadía deste concello. No 2023 conseguiu reeditar o pacto que lle deu de novo a alcaldía.
Cervo común
O cervo, ou veado, tamén coñecido ás veces como cervo común, Cervus elaphus, é unha especie de cérvido amplamente espallada polo Hemisferio Norte. Documentáronse unhas 27 subespecies distintas cunha área de distribución que se estende dende o Magreb, a Península Ibérica e Gran Bretaña ata gran parte de América do Norte, que se diferencian entre si polo tamaño, lonxitude e cor da pelaxe e forma das cornas. As seis subespecies de uapitís norteamericanos, outrora clasificados na especie propia Cervus canadensis, clasifícanse actualmente como subespecies de Cervus elaphus. Os cervos chegan á puberdade ao ano de naceren.
Descrición
Cervus elaphus é un cervo de gran tamaño (só superado polo alce dentro do conxunto dos cérvidos vivos), cun tamaño ordinario de 160 a 250 centímetros de lonxitude e un peso nos machos de ata 200 quilos. Esta especie presenta dimorfismo sexual, sendo as femias máis pequenas e menos corpulentas cós machos; algunhas presentan pequenas cornas. Os individuos de sexo masculino presentan cornas que renovan cada ano e, nalgunhas subespecies, unha densa melena de pelo escuro no pescozo e nos ombreiros. A cor do pelo é normalmente parda en todo o corpo agás no ventre e os glúteos, esbrancuxados, e pode variar na intensidade da súa tonalidade segundo os individuos. As cría de poucos meses presentan unha coloración avermellada, con manchas e raias brancas que lles axudan a agocharse dos depredadores.
A dieta desta especie é exclusivamente vexetariá, cun maior peso de follas que de herbas.
Vida social
Para iso, os cornos estivéronse desenvolvendo durante o verán, adquirindo maior tamaño, lonxitude e número de puntas conforme medra o exemplar. No outono as cornas perden a pel protectora que as recobre (o veludo), que os machos se encargan de facer desprenderse fregando a testa contra os troncos das árbores. Durante toda a época de reprodución, os machos non se alimentan e pasan todo o día loitando entre eles ou copulando coas femias que se gañaron, de tal xeito que non é raro que moitos morran de fame e puro esgotamento se o ano foi malo e non acumularon reservas abondo para afrontar o inverno. Isto afecta en maior medida aos individuos novos, que adoitan rematar a estación sen se reproduciren, derrotados por animais de maior idade e forza. Por mor disto, a esperanza de vida media para os machos desta especie é de apenas 5 ou 6 anos, aínda que con sorte poden acadar os 20.
Trala época do celo, os machos abandonan normalmente a manda conquerida, aínda que algúns fican nela durante unha tempada. Para febreiro todos os individuos perderon xa os seus cornos e procederán nos meses vindeiros a renovalos.
As femias preñadas durante o outono paren unha cría ou dúas 8 meses despois, a comezos do verán. Os cervatos poden erguerse e seguir á súa nai ao pouco de nacer, pero ela adoita agochalos entre a vexetación do bosque e acudir regularmente para lles dar de mamar, cousa que fan ata os 3 meses. Aos 2 anos as femias xa son adultas, mentres que os machos acadan a madurez aos 3, mais tardarán uns anos máis en poder vencer a resistencia dos veteranos e aparearse.
Depredadores
Cervus elaphus é presa de múltiples carnívoros. Os adultos e crías poden caer vítimas de linces, lobos, osos, tigres e leopardos (en Siberia e Manchuria), e pumas (en América). Os individuos moi novos, ademais, son cazados tamén por raposos, gatos salvaxes, coiotes e aguias. Ante estes animais só teñen o recurso da fuxida e no caso dos máis pequenos a camuflaxe, pois os machos de cando en vez empregan os seus cornos para loitar contra eles por ser pouco efectivos contra os carnívoros.
Fusobacterias
As fusobacterias (Fusobacteria) son un filo de bacterias con forma de bacilos, gramnegativas, anaerobias obrigadas e non formadoras de esporas. Desde os primeiros informes sobre estes microorganismos de finais do século XIX téñenselle aplicado diversos nomes, e ás veces aplicouse un mesmo nome a especies diistintas e había unha certa confusión entre os xéneros Fusobacterium e Leptotrichia. Anteriormente estaban clasificados coa familia dos Bacteroides, dos que foron separados. Máis recentemente, non só houbo cambios na súa nomenclatura, senón tamén intentos de diferenciar especies que se cre que son ou ben patóxenas ou ben comensais ou ambas as cousas. Debido á súa natureza asacarolítica (non consomen azucres), e a escaseza xeral de resultados positivos nas probas bioquímicas rutineiras, a identificación no laboratorio das fusobacterias foi difícil. Porén, a aplicación de novas técnicas de bioloxía molecular á taxonomía permitiron establecer un certo número de especies, e determinar a subspeciación de Fusobacterium necrophorum e F. nucleatum, e proporcionaron novos métodos para a identificación. Recoñeceuse a implicación das fusobacterias nun amplo espectro de infeccións humanas que causan a necrose dos tecidos e septicemia, e, máis recentemente, informouse da súa importancia en infeccións intraamnióticas, partos prematuros e úlceras tropicais.
Cervo común
Subespecies
260px|miniatura|Un [[uapití, cervo norteamericano.]] Existen outras seis subespecies (dúas extintas en tempos recentes) nativas de América do Norte, que reciben o nome de uapitís. Clasificadas inicialmente como unha especie á parte (Cervus canadensis), na actualidade considéranse subespecies de Cervus elaphus:
Fusobacterias
É moi posible que a taxonomía das fusobacterias siga desenvolvéndose no futuro, con novos cambios.
Filoxenia
O cladograma mostra a taxonomía do grupo actualmente aceptada baseada na LSPN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e a filoxenia está baseada en datos do ARNr 16S da LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree.
Nota: ♠ Liñaxes atopadas no NCBI pero non na LPSN.
Cervo común
Mitoloxía
miniatura|esquerda|200 px|Diana, copia romana dun orixinal grego atribuído a Leocares (Museo do Louvre)
O cervo é o animal representativo da deusa Ártemis (Diana na mitoloxía romana).
Capturar viva á Cerva de Cerinia foi o cuarto traballo que tivo que realizar Heracles para expiar o seu pecado de asasinato. Esta cerva era un enorme animal que asolaba as colleitas, con cornos de ouro e pés de bronce. Corría con asombrosa rapidez e nunca cansaba, e Heracles tivo que perseguila durante todo un ano sen darlle alcance. Por fin, feriuna levemente cunha frecha nas patas, entre o óso e o tendón, e así puido capturala.
Kelvin Edward Felix
Kelvin Edward Felix, nado o 15 de febreiro de 1933 en Roseau (Dominica) é un cardeal e arcebispo católico latino, arcebispo de Castries (Santa Lucía) entre 1981 e 2008.
Traxectoria
Naceu en Roseau o 15 de febreiro de 1933. Estudou no seminario San Xoán María Vianney en Trinidad, e foi ordenado sacerdote o 8 de abril de 1956, converténdose no primeiro sacerdote diocesano de Roseau e no primeiro sacerdote católico en ser ordenado en Dominica.
Logo de exercer o seu ministerio por uns anos en Dominica, marchou a estudar á Universidade San Francisco Xabier en Nova Escocia, graduándose en Educación en 1963; e obtivo un máster en Socioloxía e Antropoloxía na Universidade de Notre Dame (Indiana), en 1967. Finalizou os seus estudos en Socioloxía na Universidade de Bradford (Inglaterra), graduándose en 1970. Posteriormente foi profesor na Universidade das Indias Occidentais en St. Augustine (Trinidad e Tobago).
O 17 de xullo de 1981 foi elixido arcebispo de Castries. Recibiu a consagración episcopal o 5 de outubro de mans do pro-nuncio para as Antillas Bulus Fuad Naim Tabit, tendo como co-consagrantes ao arcebispo de Porto España Gordon Anthony Pantin e ao arcebispo de Kingston Samuel Emmanuel Carter.
Durante o seu pontificado foi tamén presidente da Conferencia Episcopal das Antilla, e membro do Pontificio Consello para a Familia e do Pontificio Consello para o Diálogo Interrelixioso.
Erotismo
miniatura|dereita|Fotografía erótica do século XIX. Erotismo é unha palabra formada a partir do grego ἔρως, érōs  con que se designaba ao amor apaixonado unido co desexo. Tal sentimento foi personificado nunha deidade: Eros (a ter en conta que en grego moderno a palabra erotas alude ao amor romántico).
O termo «erotismo» connota e denota a todo o relacionado coa sexualidade e non limitándose ao acto sexual per se. Deste modo o erotismo pode observarse en combinación coa libido, termo máis usado pola psicanálise de tipo freudiano. O erotismo trata de todo aquilo que emana da nosa zona libídica e está relacionado co sexo e co amor erótico.
Libido
O termo libido é sinónimo de desexo sexual. Así mesmo é un concepto descrito por Sigmund Freud. Refírese á enerxía vital xeral da persoa. A mente é un sistema que se autorregula grazas á loita entre tendencias ou instancias opostas: trátase de forzas ou pulsións (enerxía psíquica profunda que orienta o comportamento cara a un fin e se descarga ao conseguilo). A esta dialéctica interna da psique chámaselle libido.
Primeira división española 1948/49
A tempada 1948/49 da Primeira división española foi a 18ª edición do torneo. Celebrouse entre o 12 de setembro de 1948 e o 17 de abril de 1949.
O CF Barcelona revalidou o título do ano anterior.
Dous equipos galegos xogaron nesta categoría, Deportivo de La Coruña e Celta de Vigo, 10º e 11º clasificados respectivamente.
645
Véxase tamén
Historia ano a ano
Alexander Kuprin
Alexander Ivanovich Kuprin, en cirílico Александр Иванович Куприн, nado en Narovtchat o 7 de setembro de 1870 e finado o 25 de agosto de 1938 en Leningrado, actual San Petersburgo, foi un escritor ruso. Entre as súas obras máis salientables atópanse os relatos Moloch (1896), Olesia (1898), O Duelo (1905), Esmeralda (1907), e O brazalete de granates (1911).
Traxectoria
Kuprin foi fillo dun funcionario e dunha nobre empobrecida da familia de orixe tártara dos príncipes Kulanchakov. O pai morreu sendo el neno, e Kuprin e súa mai trasladáronse a Moscova, onde o futuro escritor estudou entre 1877 e 1880 nun ximnasio privado, completando os seus dez anos seguintes de formación, ata 1890, en diversas escolas militares, preparándose para ser oficial do exército. En 1894 deixou a carreira militar, despois dun incidente cun policía que provocou que fora reprendido polos seus superiores, e comezou unha longa serie de traballos entre eles periodista nun diario provincial, actor (mesmo nun circo), cantante de igrexa e cazador. Establecido en Kíiv, dedicouse xa en exclusiva á literatura, publicando relatos e ensaios en varios periódicos da capital ucraína, entre eles un ciclo de narracións marcadas polo forte realismo e centradas nas vidas das xentes correntes da súa contorna. En 1899 coñeceu a Anton Chekhov que influíu poderosamente na súa obra. O ano 1901, Kuprin trasladouse a San Petersburgo, onde ía escribir algunhas das súas mellores obras, entre elas, "No circo" (1902), moi louvada por Lev Tolstoi.
En 1902 comezou a amizade con Maxim Gorki, ó que dedicou a novela O Duelo (1905). Kuprin simpatizou coa primeira revolución rusa (1905-1907), que inmortalizou nalgunhas das súas obras. En 1905 atopábase en Sebastópol cando o vicealmirante Chukhnin reprimiu a insurrección dos mariñeiros do cruceiro Otchakov e axudou persoalmente a salvar de afogarse a algúns dos mariñeiros sobreviventes.
Tralo fracaso da revolución, Kuprin afastouse de Gorki e o seu círculo, cualificando posteriormente esa época da súa vida como "período das grandes decepcións". O relato de espías O xove Capitán Rybnikov (1906), considerada por algúns a súa obra máis perfecta, marca o inicio dunha época de menor dedicación á literatura, que coincide coa vida cada vez máis disipada do autor, que pasaba boa parte do seu tempo en tabernas e bordeis. Malia iso, segue a escribir e produce obras mestras como Sulamif (1908), A voda (1908) e "O brazalete de granates" (1911). Fixo unha longa viaxe polo oeste de Europa, reflectida na colección de contos de viaxes A costa azul vidrada (1912). Entre 1909 e 1915 apareceron as dúas partes da súa novela O foxo, na que describe cun naturalismo descarnado a vida cotiá das prostitutas rusas.
Despois da Revolución de Outubro de 1917 traballou na editorial "Literatura do mundo", fundada por Gorki, publicando artigos nos que por un lado glorificaba a revolución e ós seus líderes, e por outro amosaba os seus temores perante a "barbarie cultural" dos bolxeviques. En decembro de 1918 Kuprin entrevistouse con Lenin ó que propuxo a publicación dun xornal cultural. No outono de 1919 atopábase na poboación de Gatchina, nos arrabaldes de San Petersburgo, cando esta foi cercada polas tropas contrarrevolucionarias do xeneral Iudenich. Kuprin decidiu aproveita-la situación para emigrar coa súa familia, reacción non se sabe se meditada previamente ou non. Dende finais de 1919 viviu principalmente en París, onde tomou parte nas actividades políticas dos rusos emigrados e escribiu artigos e panfletos antisoviéticos. Dende mediados dos anos vinte foise retirando da actividade política buscando os medios de sacar á súa familia da situación precaria na que se atopaba, agravada polo alcoholismo do escritor. Escribiu numerosas obras por encargo, incluídos contos, ensaios históricos e descricións da paisaxe rusa.
En maio de 1937, no momento culminante da Gran Purga, regresou a Moscova, xa moi enfermo. Kuprin, que nunca acabou de superar o afastamento da súa terra, desexaba probablemente ser enterrado nela. Segundo a versión oficial, Kuprin aceptara os postulados do socialismo. Foi recibido cordialmente, concedéuselle unha vivenda propia e levantouse a prohibición da publicación das súas obras. Morreu na primavera de 1938 en Leningrado e está enterrado a carón doutros escritores no cemiterio de Volkovo da antiga capital rusa. Un planeta menor, descuberto polo astrónomo soviético Nikolai Stepanovich Chernykh en 1979, recibiu o nome de 3618 Kuprin, en recordo do escritor.
Kuprin como escritor
Kuprin foi un dos derradeiros representantes do realismo ruso que se ocupou do tema das inxustizas da sociedade protocapitalista e centrou a súa atención nas capas baixas da sociedade. A súa obra desenvolveuse so as influencias conxuntas de Tolstoi e Chekhov e, durante un período, a de Gorki. Entre 1907 e 1917 escribiu dentro das correntes naturalistas, que rexeitaría posteriormente. Kuprin interesouse pola psicoloxía do "home corrente" e polas situacións cotiás da vida. Foi un escritor de inclinacións humanistas, que pasou contas co seu pasado da academia militar en numerosas obras coma nos libros "Os cadetes"(1900) ou "Junker" (1928-1932). As súas obras máis logradas son os relatos curtos, onde poucas frases lle abondan para desenvolver personaxes e contornos e xogar coas asociacións.
O seu amor pola natureza (dentro dos seus primeiros contos hai varios dedicados a cabalos e outros animais) e os acontecementos que o afectaron, forneceron o material para as súas narracións. Mostra do primeiro son contos coma "A caza das pitas do monte", "O lobisome" ou "O bosque escuro"; do segundo, os relatos "O lostrego negro", "O capitán Rybnikov", "O río da vida", e "Kismet". Durante os anos en Francia escribiu elocuentes descricións da súa terra de acollida.
Hyperpyron
miniatura|Hyperpyron de [[Xoán II Comneno (1118-1143), cuñado en Constantinopla (33 mm; 4,29 g). No anverso: pantocrátor de Cristo entronizado de fronte. No reverso: figuras de Xoán II e a Virxe María de fronte, sostendo a cruz patriarcal entre eles]] O hyperpyron (do νόμισμα ὑπέρπυρον; "moeda moi refinada") foi unha moeda de ouro en uso durante a Baixa Idade Media, instituída pola reforma monetaria de Aleixo I en 1092, que substituíu o sólido bizantino ou nomisma como moeda base do sistema monetario áureo do Imperio Bizantino ata a súa desaparición no século XIV.
Historia
A moeda de ouro tradicional do Imperio bizantino ata entón era o sólido bizantino ou nomisma, cuxo contido de ouro se mantivera firme en 24 quilates durante sete séculos, co que conseguira un notable prestixio. A partir da década de 1030, no entanto, a moeda comezara a desvalorizarse progresivamente, ata que na década de 1080, nun contexto de desastres militares e guerras civís, o seu contido en ouro chegou a reducirse practicamente a cero. Consecuentemente, en 1092, o emperador Aleixo I (1081–1118) acometeu unha revisión drástica do sistema monetario bizantino e introduciu unha nova moeda de ouro, o hyperpyron, co mesmo peso có sólido (4,45 gramos), aínda que cun menor contido de ouro (20,5 quilates no canto de 24).
miniatura|250x250px|esquerda|Hyperpyron do emperador [[Manuel I Comneno (1143–1180), cuñada sobre un disco cóncavo ("scyphate")]] O hyperpyron mantívose como moeda estándar de ouro do Imperio Bizantino durante case tres séculos, aínda que tamén coñeceu, coma o seu antecesor, unha progresiva desvalorización: baixo o Imperio de Nicaea (1204–1261), o seu contido de ouro caeu ata os 18 quilates; posteriormente, baixo Miguel VIII Paleólogo (1259–1282), ata os 15, e baixo o seu fillo e sucesor, Andrónico II Paleólogo (1282–1328) baixou a 12 quilates. Asemade, o peso das moedas tamén foi en declive, ata o punto de que no século XIV carecía de calquera uniformidade. O derradeiro hyperpyron e, xa que logo, a derradeira moeda bizantina de ouro, foi emitida polo emperador Xoán VI Cantacuzeno (1347–1352) e, a partir de entón, a denominación mantívose simplemente como unidade de conta, e o seu valor, a modo de fraccións, en moedas de prata como o basilikon (un doceavo de hyperpyron) ou o stavraton (medio hyperpyron).
A denominación xenérica de besante abrangueu diversas moedas creadas sobre a base do sólido bizantino ou nomisma, e sobre o dinar dos califatos musulmáns, entre elas tamén o hyperpyron.
Galería de imaxes de Oleiros
Galería de imaxes do concello de Oleiros na provincia da Coruña.
Rodrigo Berruete Alejandre
Rodrigo Berruete Alejandre, coñecido como Gitano, nado en Vilagarcía de Arousa cara a 1902 e finado no mesmo concello o 16 de febreiro de 1937, foi un sindicalista e guerrilleiro galego.
Traxectoria
Xornaleiro. Pertencía á Federación Local da CNT de Vilagarcía de Arousa. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte e organizou un grupo guerrilleiro no monte Xiabre con outros fuxidos: Ángel Buceta Loroño, Ramón Rodríguez Carregal, Francisco Bahamonde, Manuel Martínez Freire, José Torres Eiras, e Serafín Brea Otero, ao que se foron incorporando Urbano Tarrío Montero, Manuel Limeres Ordóñez, Juan Gil Quintela, Antonio Basilio Sayanes González, Pilar Fernández Seijo e Manuel Díaz Hermo. Perseguidos pola Garda civil, o exército, os carabineiros e as milicias de Falange e a Garda Cívica de Vilagarcía, o 13 de febreiro de 1937 cercan a casa de Pilar Fernández en Trabanca Badiña onde estaban refuxiados, pero logran fuxir. Na persecución morre Manuel Díaz Hermo e Ángel Buceta entrégase ao día seguinte. O 16 de febreiro son cercados nunha casa de Loenzo, os franquistas prenden lume ao edificio e morren carbonizados Rodrigo Berruete, Pilar Fernández, Manuel Limeres e Antonio Sayanes. Os cadáveres foron trasladados ao cemiterio de Vilagarcía e soterrados nunha fosa común sen nome.
Comarca de Valdeorras
A comarca de Valdeorras é unha comarca galega situada na provincia de Ourense e a súa capital é O Barco de Valdeorras. Pertencen á comarca os concellos de O Barco de Valdeorras, O Bolo, Carballeda de Valdeorras, Larouco, Petín, A Rúa, Rubiá, A Veiga e Vilamartín de Valdeorras. En total abrangue 968,90 km², e caracterízase pola súa elevación pois nela está o maior cumio de Galicia, a Pena Trevinca (2127 m). O seu xentilicio é valdeorrés/valdeorresa.
Xeografía
O río Sil conforma a comarca en tres áreas, o propio val e as serras que se sitúan ao seu norte e sur. O val do Sil contén numerosos sedimentos terciarios, nas serras do sur, Serra do Eixe, Serra Calva e Serra Segundeira atópanse as maiores altitudes de Galicia, dominando os relevos abruptos con abondosas formas periglaciais. O relevo montañoso do norte fórmano a Serra de Cereixedo, Serra dos Cabalos e Serra da Enciña da Lastra. O sistema fluvial da comarca céntrase no Sil, que é o principal curso de auga e todos os outros ríos son afluentes del. Os tributarios da dereita son ríos curtos, xa que os cumios están próximos ao val, destacando o río Éntoma, e o Leira, os tributarios da esquerda son máis longos, destaca entre eles o Casaio. O clima da comarca é oceánico de montaña nas áreas máis elevadas e oceánico de matiz mediterráneo no Val do Sil. Valdeorras conta con espazos protexidos, o parque natural da Serra da Enciña da Lastra, o Macizo Central e o Pena Trevinca.
Dureza Rockwell
miniatura|dereita|Durómetro. A dureza Rockwell é un método para determinar a dureza, é dicir, a resistencia dun material a ser penetrado. O ensaio de dureza Rockwell constitúe o método máis usado para medir a dureza debido a que é moi simple de levar a cabo e non require coñecementos especiais.
Comarca de Valdeorras
Historia
A chegada dos romanos cambiou substancialmente o val. O principal elemento romanizador foi a construción da Vía XVIII da que quedan como mostra varias pontes na actualidade. Tras os romanos, que buscaban o ouro que había no río Sil, chegaron os suevos e os visigodos e posteriormente, a repoboación, o cristianismo e a influencia das ordes monásticas.
Dureza Rockwell
Características
Pódense utilizar diferentes escalas que proveñen da utilización de distintas combinacións de penetradores e cargas, o cal permite ensaiar practicamente calquera metal ou aliaxe.
O ensaio consiste en dispor un material cunha superficie plana na base da máquina. Aplícaselle unha precarga menor de 10 kg, basicamente para eliminar a deformación elástica e obter un resultado moito máis preciso. Logo aplícaselle durante uns 15 segundos un esforzo que varía desde 60 a 150 kg a compresión. Desaplícase a carga, e mediante un durómetro Rockwell obtense o valor da dureza directamente na pantalla, o cal varía de forma proporcional co tipo de material que se utilice. Tamén se pode atopar a profundidade da penetración cos valores obtidos do durómetro se se coñece o material.
Comarca de Valdeorras
Historia
En 1822, esta comarca, xunto coa veciña de Trives, pertenceu á provincia do Bierzo (a provincia do Vierzo), coa que aínda pertencendo hoxe día a provincias diferentes, León e Ourense, manteñen importantes lazos económicos e de servizos. En 1833 separouse a provincia berciana en dúas; segundo o deputado leonés, Benito Lobato, “era partidario de deixar para Ourense unha parte do Bierzo con tal de manter a maior porción con León (…)”.
A finais do século XIX tivo lugar un feito decisivo para a economía e a historia humana de Valdeorras: o 1 de setembro de 1883 abriuse ao tráfico a liña férrea Palencia-A Coruña, quedando o val comunicado por ferrocarril á modernidade. Finalmente, durante boa parte do século XX o acontecemento máis notable foi a constante emigración primeiro a Cuba e América do Sur (a Arxentina, o Uruguai...) e posteriormente a Alemaña, Francia e Suíza principalmente.
Messimy-sur-Saône
Messimy-sur-Saône é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Krai de Khabarovsk
A maior parte dos habitantes son rusos, os pobos orixinarios, evenkis, negidals, ulchs, nanais, orochs, udeges e nivkhs constitúen unha pequena minoría.
miniatura|250px|Vista do Macizo de Kondior
Abra prismatica
Abra prismatica é unha especie de bivalvo descrita por Montagu en 1808. Abra prismatica forma parte do xénero Abra e da familia Semelidae. Segundo a Lista Vermella sueca, a especie está case ameazada en Suecia. Non hai ningunha subespecie listada no Catalogue of life.
Eugenia Vieito
Eugenia Vieito Blanco, nada na Coruña o 27 de marzo de 1970, é unha política galega.
Traxectoria
Licenciada en Dereito pola Universidade da Coruña ten un mestrado oficial en Xestión de Políticas Públicas, pendente do traballo final. Ten tamén iniciado un mestrado oficial en Dereito da Unión Europea.
Após as eleccións municipais de 2015, nas que se presentaba como candidata polas listas da Marea Atlántica, foi elixida concelleira e nomeada responsábel de Facenda e Administración dentro do goberno encabezado por Xulio Ferreiro.
Comarca de Verín
A comarca de Verín é unha comarca galega situada na provincia de Ourense e a súa capital é Verín. Pertencen á comarca os concellos de Castrelo do Val, Cualedro, Laza, Monterrei, Oímbra, Riós, Verín e Vilardevós.
Demografía
Tiña en 2020 unha poboación de 24.999 habitantes, deles 12.455 son homes e 12.544 son mulleres.
Con 13.647 habitantes (INE 2020) o concello de Verín é a capital da comarca, tendo así, máis do 50% da poboación total da bisbarra (54,59%). O núcleo máis poboado é a cabeceira municipal do anterior concello, que con 10.025 habitantes (2020) ten o 40,10% da poboación comarcal, actuando coma un verdadeira vila macrocefálica en relación ao conxunto comarcal.
A poboación estranxeira da comarca ascendía en 2020 a 2.004 habitantes. A idade media era de 52,68 anos.
Particularidades
Dentro da idiosincrasia da bisbarra, unha das manifestacións culturais máis relevantes a nivel rexional e incluso nacional é o entroido. Sendo Laza e Verín os máximos referentes comarcais, completarían o triángulo máximo do Entroido ourensán coa capital da Limia, Xinzo.
Outra característica común é a dominancia da Casa dos Zúñiga (unha das máis importantes liñaxes de Galicia) do Condado de Monterrei, presenza que queda patente nos escudos dos concellos da comarca.
Ribonuclease P
miniatura|Estrutura cristalina dun holoencima ribonuclease P bacteriana en complexo con ARNt (amarelo), mostrando os ións metálicos implicados na catálise (esferas rosas),
A ribonuclease P ou RNase P é un tipo de ribonuclease que corta o ARN. A RNase P é única entre todas as RNases porque non é unha proteína, senón un ribozima (un ARN que actúa como catalizador igual que os enzimas proteicos). A súa función é cortar unha secuencia extra en moléculas precursoras do ARNt. Ademais, a RNase P é un dos dous ribozimas de recambio múltiple que existen na natureza (o outro é o ribosoma), cuxo descubrimento valeulle a Sidney Altman e Thomas Cech a concesión do Premio Nobel de Química de 1989. Na década de 1970, Altman descubriu a existencia dos ARNt precursores que tiñan secuencias nos flancos que non aparecen na molécula madura e foron os primeiros en caracterizar a RNase P e a súa actividade no procesamento da secuencia líder 5' do ARNt precursor. Descubrimentos recentes revelaron tamén que a RNase P ten unha nova función. É necesaria a RNase P nuclear humana para a transcrición normal e eficiente de varios xenes de ARN non codificante pequeno, como os do ARNt, ARNr 5S, ARN da SRP e ARN nuclear pequeno U6 (espliceosomal), que son transcritos pola ARN polimerase III, unha das tres grandes ARN polimerases das células humanas.
RNases P bacterianas das clases A e B
A RNase P é unha endorribonuclease moi estendida nos seres vivos, presentre en bacterias, arqueas e eucariotas e tamén en cloroplastos e mitocondrias. A súa actividade mellor caracterizada é a xeración de extremos 5' maduros nos ARNt ao cortar os elementos líder 5' dos ARNt precursores. As RNases P celulares son ribonucleoproteínas (RNP). O ARN das RNAses P bacterianas conserva a súa actividade catalítica en ausencia da subunidade proteica, é dicir, é un ribozima. O ARN da RNase P eucarióticas e arqueanas illadas non conserva a súa función catalítica, pero aínda así é esencial para a actividade catalítica do holoenzima. Aínda que os holoenzimas arqueanos e eucariotas teñen un contido proteico moito maior que os bacterianos, os núcleos de ARN das tres liñaxes son homólogos, e as hélices que corresponden a P1, P2, P3, P4, e P10/11 son comúns a todos os ARN das RNases P celulares. Con todo, hai unha considerable variación na secuencia, especialmente entre os ARN eucariotas.
En arqueas
En arqueas as ribonucleoproteínas RNase P constan de 4 ou 5 subunidades proteicas que están asociadas co ARN. Como revelaron experimentos de reconstitución in vitro, estas subunidades proteicas non son individualmente imprescindibles para o procesamento do ARNt que está mediado esencialmente polo compoñente de ARN. As estruturas das subunidades proteicas da RNase P arqueana resolvéronse por cristalografía de raios X e por RMN, que descubriu novos dominios proteicos e pregamentos fundamentais para o seu funcionamento.
Usando unha xenómica comparada e mellorando os métodos computacionais, atopouse unha forma radicalemnte minimizada do ARN da RNase P, denominada "Tipo T", en todos os xenomas completos na familia filoxenética crenarqueana das Thermoproteaceae, incluíndo especies dos xéneros Pyrobaculum, Caldivirga e Vulcanisaeta. Todas conservan un dominio catalítico convencional, mais carecen dun dominio de especificidade recoñecible. Confirmouse experimentalmente a actividade de procesamento 5′ do ARNt que presenta o ARN por si só. Os ARN da RNase P de Pyrobaculum e Caldivirga son os máis pequenos que se atoparon polo momento na natureza que funcionan como ribozimas que actúan en trans. A perda do dominio de especificidade nestes ARN suxire que a especificidade de substrato está potencialmente alterada.
Argumentouse recentemente que a arquea Nanoarchaeum equitans non posúe RNase P. Os estudos computacionais e experimentais non conseguiron atopar probas da súa existencia. Neste organismo o promotor do ARNt está próximo ao xene do ARNt e pénsase que a transcrición empeza na primeira base do ARNt, o que eliminaría a necesidade de ter unha RNase P.
En eucariotas
En eucariotas, como son os humanos e os lévedos, a maioría das RNase P constan dunha cadea de ARN estruturalmente siilar á que se encontra en bacterias xunto con de 9 a 10 proteínas asociadas (a diferenza da única proteína na RNAse bacteriana, a C5). Cinco destas subunidades proteicas mostran homoloxía coas correspondentes de arqueas. Estas subunidades proteicas da RNase P compártense coa RNase MRP, unha ribonucleoproteína catalítica implicada no procesamento de ARN ribosómico no nucléolo. Non se demostrou que a RNase P dos eucariotas era un ribozima ata recentemente. Por conseguinte, as numerosas subunidades proteicas da RNase P eucariota teñen unha contribución menor ao propio procesamento do ARNt, pero parecen ser esenciais para a función da RNase P e RNase MRP noutros procesos bolóxicoas, como a transcrición de xenes e o ciclo celular. Malia a orixe bacteriana das mitocondrias e cloroplastos, estes orgánulos nos animais superiores e plantas non parecen conter unha RNase P baseada no ARN. Demostrouse que a RNase P mitocondrial humana é unha proteína e non contén ARN (non é un ribozima). A RNase P dos cloroplastos de espinacas funciona sen ter unha subunidade de ARN.
Terapias que usan a RNase P
A RNase P está estudándose agora como unha posible terapia para doenzas como a infección polo virus herpes simplex, citomegalovirus, gripe e outras infeccións respiratorias, VIH-1 e o cancro causado polo xene de fusión BCR-ABL. Fórmanse secuencias guía externas (EGSs) con complementariedade co ARMn oncoxénico viral e estruturas que imitan o bucle T e o talo aceptor do ARNt. Estas estruturas permiten que a RNase P recoñeza as EGS e corte o ARNm diana. As terapias de EGS demostraro ser efectivas en cultivo e en ratos vivos.
647
Véxase tamén
Historia ano a ano
A Pereira, A Pereiriña, Cee
A Pereira é un lugar da parroquia da Pereiriña no concello coruñés de Cee na comarca de Fisterra. Tiña 90 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, 46 homes e 44 mulleres.
El Cínife (Santiago de Compostela)
El Cínife foi un semanario editado en Santiago de Compostela en 1900.
Traxectoria
Subtitulado Semanario satírico e Periódico satírico semanal, apareceu o 14 de abril de 1900. Pode tratarse da continuación de El Ciclón, pola semellanza na liña editorial e porque os colaboradores coinciden. Incluía as seccións Zumbidos e Aleteos poéticos onde publicaron creacións poéticas en castelán Heraclio Pérez Placer, Enrique Labarta Pose, Francisco Porto Rey, Juan Barcia Caballero, Sofía Casanova e Pedro Sánchez Peña. Tamén apareceron algúns poemas en galego de Pedro Sánchez Peña, Adolfo Rey e dun autor que asinaba co pseudónimo Leafar. Suspendeu a súa publicación a mediados de xullo dese ano.
Elx
Elx ou Elxe (en valenciano: Elx, en castelán: Elche, as dúas denominacións oficiais) é unha cidade e concello do País Valenciano pertencente á provincia de Alacant. Situada ás beiras do río Vinalopó, é cabeceira da comarca do Baix Vinalopó.
A súa poboación alcanza os 228.348 habitantes (INE 2008), sendo o terceiro concello valenciano en poboación, tras Valencia e Alacant. A área metropolitana de Alacant-Elx, que agrupa a Elx coa conurbanización de Alacant e coas localidades próximas de Santa Pola e Crevillent, é a oitava máis poboada do estado, cuns 735.000 habitantes.
Historia e características
No século V a. C. foi fundada a cidade ibera de Ilici. Coa chegada dos romanos, desenvolveuse un proceso de formación dunha colonia poboada con veteranos das Guerras Cántabras, que pasaría a chamarse colonia Iulia Illici Augusta, en torno ao ano 26 a. C. Baixo o dominio musulmán na Idade Media, a cidade estableceuse na súa localización actual. Por mor da conquista cristiá, ao redor do ano 1250, a cidade pasou á Coroa de Castela. No ano 1265 os musulmáns foron expulsados da cidade tras unha rebelión e, en 1305, Elx foi cedida ao Reino de Valencia. Durante o reinado de Amadeu I en 1871, o monarca outorgoulle o título de Cidade, tras unha visita á vila. Durante os anos 60 e 70 do século XX, a cidade experimentou un forte aumento de poboación ligado á industrialización, que convertería a Elx nun dos principais produtores de calzado de Europa.
O Palmeiral de Elx, xunto coa representación sacra do Misterio de Elx, foron declarados pola UNESCO Patrimonio da Humanidade e Obra Mestra do Patrimonio Oral e Intanxíbel da Humanidade respectivamente. Estes símbolos de identidade ilicitanos son uns dos principais atractivos turísticos desta cidade de tradición industrial.
Xeografía
miniatura|290px|dereita|Elx, un [[oasis entre palmeiras.]] miniatura|dereita|290px|Panorámica de El Fondo, Espazo Natural Protexido nos termos de Elx e [[Crevillent.]] miniatura|Praia de La Marina. miniatura|290px|Climograma de Elx. miniatura|Pazo de Altamira. A cidade de Elx sitúase na costa mediterránea da provincia de Alacant, a 23 km ao suroeste da cidade de Alacant e a 179 km ao sur de Valencia. Ten unha extensión de 326,07 km² e atópase a unha altura media de 86 metros sobre o nivel do mar.
Elx limita cos outros dous municipios que forman parte da comarca do Baix Vinalopó, Crevillent e Santa Pola. Ao norte, o termo municipal limita con Asp e Monforte del Cid do Vinalopó Mitjà, e coa cidade de Alacant (na comarca do Alacantí). Ao sur atópase Dolors, Sant Fulgenci e Guardamar del Segura do Baix Segura.
Relevo
Elx aséntase nunha chaira cruzada polas serras do Molar, Tabaià e Castellar, últimos contrafortes do sistema bético que configuran as variadas paisaxes do termo municipal onde a palmeira é un elemento constante e característico. A cidade é atravesada polo río Vinalopó, de escaso caudal, pero cunha conca que chega a alcanzar os 100 metros, a cal divide Elx de norte a sur.
O máis representativo da paisaxe ilicitana é sen dúbida o conxunto de hortos que recibe o nome do Palmeiral e que cobre unha gran parte da cidade e o seu campo. Destaca o xardín botánico do Hort del Cura, coa palmeira Imperial no centro da cidade. No termo municipal pódese gozar de paraxes de importante valor ecolóxico, como son o Parque Natural de El Hondo, que comparte con Crevillent, e a Paraxe Natural Municipal do Clot de Galvany, que conteñen unha flora e fauna de gran relevancia. Cabe sinalar tamén o Encoro de Elx, declarado Ben de Interese Cultural, que construído no ano 1632, reúne as augas do río Vinalopó que cruzan o municipio.
Clima
O clima é mediterráneo árido cunhas temperaturas medias que oscilan entre os 6 °C de xaneiro e os 26 °C de xullo, alcanzándose todos os veráns máximas de 35 °C nos días máis cálidos debido principalmente aos ventos de poñente. As choivas son escasas, ao redor de 250 mm ao ano. Pódense dar choivas torrenciais provocadas pola acumulación de calor nas capas de nubes e a chegada de masas de aire frío polar, sobre todo en outono.
Topónimo
O primeiro nome do que se ten constancia documentada é Illici en latín clásico (pronunciado Il.liki ou Iliki), nunha inscrición achada en Italia onde, facendo referencia a unha persoa orixinaria de Elx, aparece Illici. Todo apunta a que este puidese derivar do nome que os iberos daban ao seu poboado antes da chegada dos romanos. Constan documentos co nome de Helike en grego realizados polos historiadores clásicos Diodoro e Tolomeo.
Foi baixo a dominación visigoda cando o nome de Illici comeza a adoptar formas diversas con aparición da E en substitución da I como son Elici, Elice ou Elece. Na división de Al-Andalus, levada a cabo por Yusuf al-Fihrí aparece ﺍﻟﺶ (pronunciado Elsh), como o nome árabe de Elx no século VIII. A finais do século XIII e baixo o dominio castelán do Reino de Murcia é cando aparece a denominación de Elche. A partir de 1305, xa na Coroa de Aragón, a cidade pasa a ser denominada en valenciano antigo cos nomes de Elch, Eltx ou Elx. Dende mediados do século XV, Elig converteríase na ortografía habitual da cidade en valenciano, ata que caese en desuso tras a promulgación dos Decretos de Nueva Planta no ano 1707, polos cales se institucionalizaba a forma castelá, Elche, na documentación oficial do Reino. Tralas Normas de Castelló (1932) existiu unha certa controversia sobre se o nome en valenciano debía ser escrito como Elx ou como Elig, no entanto foi o Concello quen acabou optando pola primeira grafía.
Evolución demográfica
En 1900 Elx tiña 27.308 habitantes e era a cuarta cidade da provincia de Alacant por detrás de Alacant, Alcoi e Orihuela. Até 1940 creceu ao mesmo ritmo que Alcoi e Orihuela pero a partir desta data despuntou coa industrialización e recibiu moitos inmigrantes, polo que pasou de 46.596 en 1940 a 73.320 en 1960 e 162.873 en 1981. Elx non deixou de medrar nos últimos anos aínda que máis lentamente debido ao descenso da natalidade e pasou de 188.062 en 1991 a 194.767 en 2001 e 228.348 en 2008. Nos últimos anos o crecemento demográfico reforzouse pola chegada de inmigrantes iberoamericanos e magrebís.
miniatura|centro|300px|Evolución demográfica de Elx ([[1900-2007).]]
Área metropolitana
A área metropolitana de Alacant - Elx ten 760.431 habitantes (2007), sendo a oitava área metropolitana do Estado por poboación. Trátase dunha área metropolitana bipolar entre as áreas urbanas de Alacant (446.994) e Elx-Crevillent (313.437). Segundo o proxecto AUDES5 a área metropolitana de Alacant-Elx está formada por 16 municipios.
Inmigración
A poboación estranxeira en Elx sufriu un incremento de máis do 83% en tan só seis anos, pasando de 4.241 en 2001 a 25.334 a comezos de 2007, o que representa un 11,4% da poboación total. Os residentes estranxeiros máis numerosos son os marroquís (16,41% do total de estranxeiros censados), os romaneses (15,28% do total de estranxeiros censados), os ecuatorianos (10,87%), e os colombianos (10,28%). Por continentes de orixe, o 35,98% dos estranxeiros censados en Elx proviñan de Iberoamérica e o 35,06% doutras partes do continente europeo.
Lingua
Segundo o último censo lingüístico da Generalitat Valenciana, do 2001, Elx cidade tiña no 2001 un 40% de valenciano-parlantes (nos barrios tradicionais e nos primeiros ensanches entre un 50% e un 65% afirman saber falar valenciano mentres que a lingua é moi minoritaria nos barrios de alta inmigración coma Carrús, os Palmerars ou Sant Antoni). No Camp d'Elx o valenciano é claramente maioritario e se achega a máis do 80% de falantes nas vilas ao sur da cidade, algunhas moi poboadas: a Baia, Asprella, a Foia, Matola etc. onde a fidelidade lingüística interna é moi alta.