cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xosé de Calasanz
miniatura|200px|La última comunión de San José de Calasanz, de [[Francisco de Goya|Goya.]] Xosé de Calasanz, nado en Peralta de la Sal o 31 de xullo de 1557 e morto en Roma o 25 de agosto de 1648, foi un pedagogo, relixioso e santo aragonés que fundou escolas destinadas á educación de nenos marxinados.
Traxectoria
Fillo dos infanzóns Pedro de Calasanz e María Gastón, foi o sétimo e derradeiro dos seus fillos. Estudou Dereito, Filosofía e Teoloxía nas universidades de Lleida, Valencia e Alcalá de Henares. Coa oposición do seu pai, ordeonuse sacerdote en 1583 e desempeñou responsabilidades administrativas na diocese de Albarracín, Lleida e a La Seu d'Urgell. En 1592, trasladouse a Roma para medrar na carreira eclesiástica sendo preceptor dos sobriños do cardeal Marco Antonio Colonna, pero alí descubriu a dura realidade social do Trastévere. Impactado, abandonou as súas ambicións e adicou os seus esforzos á educación dos nenos que alí vivían na marxinación, na fame e na pobreza.
A súa primeira escola abriuna na parroquia de Santa Dorotea de Trastévere, que funcionou de xeito innovador como unha escola pública e gratuíta. Despois trasladouse a San Pantaleón. Desta iniciativa nacerían as coñecidas como Escolas Pías e a Orde de Clérigos Regulares Pobres ou pais escolapios. Xosé de Calasanz ensaiou novos métodos pedagóxicos para o estímulo e perfeccionamento na formación dos rapaces. Traduciu textos ás linguas vernáculas acabando co monopolio do latín no ensino. Preocupouse tamén pola formación física e a hixiene dos seus pupilos.
O seu interese pola ciencia propiciou a súa amizade con Galileo, vencello que non se truncou cando este foi condenado pola Igrexa. Cando en 1637 Galileo perdeu a vista, envioulle como secretario ao escolapio Clemente Settimi. Tamén tivo unha estreita relación co poeta e filósofo Tommaso Campanela que defendía unha sociedade comunista e se afastaba do pensamento escolástico, polo que foi apreixado e condenado pola Santo Oficio.
As frecuentes inundacións polas crecidas do Tiber e as nulas condicións hixiénicas facían aumentar a peste e outras doenzas nos suburbios. Alí tamén realizou unha obra de coidado e atención de enfermos para o que contou con colaboradores como Camilo de Lelis (San Camilo), que dirixía un grupo de voluntarios que expoñían á súa vida ao contaxio por mor de alimentar e sandar aos apestados.
Hoxe existen escolas pías en Asia, África e América. Pío XII proclamouno patrón das escolas cristiáns, o que se conmemora o 27 de novembro. A súa festa celébrase o 25 de agosto.
Romanización
En lingüística, denomínase romanización ao uso de caracteres latinos para escribir linguas que normalmente ou antigamente se transcribían con outro tipo de sistema de escrita.
Latinisierung
Complemento circunstancial
Denomínase complemento circunstancial (CC) á función sintáctica desempeñada por un adverbio, sintagma preposicional ou sintagma nominal que sinale algunha circunstancia de tempo, lugar ou modo ao verbo do que é complemento, ás veces mesmo pode expresar cantidade, causa, posibilidade, afirmación, negación ou finalidade. Existen, pois varios tipos:
Edoras
miniatura|300px|Monte Sunday (o menor pola dereita), lugar onde se situou Edoras para a adaptación cinemotográfica de [[The Lord of the Rings: The Two Towers|The Two Towers.]] Edoras é un lugar ficticio que pertence ó legendarium creado polo escritor británico J. R. R. Tolkien e que aparece na súa novela O Señor dos Aneis. Edoras significa "As Cortes", na linguaxe de Rohan.
Localización
É a cidade capital de Rohan. Está situada sobre un monte, ós pés das Montañas Brancas (Ered Nimrais), país de homes.
Historia
No centro de Edoras elévase Meduseld, o pazo real recuberto de ouro, que podía observarse a grandes distancias polo xeito no que escintilaba.
A cidade estaba protexida soamente por un alto valado de madeira e tiña unha soa vía de acceso. Xusto antes das portas está o cemiterio formado por nichos cubertos de herba verde e flores brancas coñecidas como Simbelmynë. Alí xacen os restos dos reis da Casa de Eorl. Ó final da Terceira Idade existían nove tumbas no lado oeste para os reis da primeira liñaxe: Eorl, Brego, Aldor, Fréa, Fréawine, Goldwine, Déor, Gram e Helmo, e oito do lado leste, para os da segunda liñaxe: Fréaláf, Brytta, Walda, Folca, Folcwine, Fengel, Thengel e, o último de todos, Theoden, morto na Batalla dos Campos de Pelennor.
Adaptacións
Para a adaptación do libro realizada por Peter Jackson, construíse un set a escala real da cidade no monte Sunday, na parte alta do val Rangigata preto a Erewhon. Toda a rodaxe se realizou con tomas reais, incluíndo as paisaxes e a cidade, sen uso de gráficos por ordenador.
Adriana Calcanhotto
Adriana da Cunha Calcanhotto, máis coñecida por Adriana Calcanhotto ou Adriana Partimpim, nada en Porto Alegre o 3 de outubro de 1965, é unha cantante e compositora brasileira. As súas composicións abordan estilos variados: samba, bossa nova, rock, pop e baladas.
El Colegio
El Colegio, máis coñecido como Mesitas del Colegio, é un concello de Cundinamarca (Colombia), que se atopa na provincia do Tequendama; atópase a 31 km do salto do Tequendama na vía de Bogotá - Girardot. Considérase un destino turístico polo seu clima cálido.
Historia
esquerda|miniatura|250x250px|Monumento no parque principal de El Colegio. O seu nome orixinal foi "Parroquia de las Mesitas del Colegio de Nuestra Señora del Rosario del Calandaima", dado que as primeiras casas situáronse preto dun colexio capuchino de sacerdotes dirixido por frei Cristóbal de Torres, quen fundou o concello.
A rexión do Tequendama, tamén denominada Calandaima, foi habitada pola tribo dos panches, indíxenas que se caracterizaron polo seu espírito guerreiro e polo seu corpulencia, rostro ancho de pómulos saíntes, nariz alongado e aguileño, e con modificacións craniais. O seu territorio estivo limitado polo norte cos pantagoras e os calimas; polo sur, separados pola cordilleira de Subía, cos sutagaos; polo leste cos muiscas e polo oeste cos pijaos. Isto foi determinado grazas a estudos de cronistas e antropólogos que o confirmaron a través dos gravados con cicel en pedra, como os da pedra do Verdún, a pedra de Magnón e outras que foron achadas na rexión.
O Mouro
O topónimo galego O Mouro pode referirse a:
Vilaver
Como Vilaver podemos referirnos a:
Ríos
Río de Vilaver é un afluente do Río Ser na provincia de Lugo.
Cordobazo
miniatura|Barricadas no [[Boulevard San Juan. Alí foi asasinado Máximo Mena.]] Coñécese como Cordobazo un importante movemento montonero de protesta ocorrido na Arxentina o 29 de maio de 1969, na por entón industrializada cidade de Córdoba, capital da provincia do mesmo nome.
Antecedentes
Nesa época gobernaba o país un réxime militar ditatorial autodenominado Revolución Arxentina presidido polo Xeneral Juan Carlos Onganía, a partir de cuxa política económica se implementaron unha serie de medidas autoritarias, antiobreiras e desindustrializantes, a fin de abrir os mercados internos aos monopolios internacionais.
Durante os primeiros anos de xestión o devandito réxime desactivou a Comisión do Salario mínimo, vital e móbil, conxelándose a gran maioría das remuneracións. Impúxose a arbitraxe obrigatoria nos conflitos laborais e unha lei de represión automática para folgas e conflitos sindicais. Así mesmo interviñéronse gran cantidade de sindicatos suspendéndose as súas personerías gremiais.
O goberno tamén modificou a Lei de indemnizacións por despedimentos e aumentou a idade para xubilarse. Ditou a chamada "Lei de represión do Comunismo", e baixo a acción da DIPA (Dirección de Investigación de Políticas Antidemocráticas) perseguiu e encarcerou aos militantes políticos e sindicais opositores. Disolveu os partidos políticos e interveniu as universidades, que foron consideradas “centros de subversión e comunismo” pola propaganda oficial. Neste contexto, estudantes e profesores foron desaloxados violentamente das universidades pola policía, no que se coñeceu como a Noite dos bastóns longos.
Levantamento popular
O clima político e social xerado polas determinaciones deste goberno impopular foi agravándose paulatinamente, xurdindo en forma crecente actos de protesta e folgas en todo o país. Os feitos previos que derivaron no Cordobazo comezaron os primeiros días do mes de maio de 1969, e foron unha sucesión de folgas e asembleas sindicais organizadas por diversas correntes gremiais e agrupacións políticas cordobesas (non sempre coincidentes nos seus obxectivos e metodoloxías), os cales foron duramente reprimidos por orde das autoridades militares provinciais e nacionais do goberno ditatorial.
Devanditos movementos obreiros estiveron máis ou menos organizados e consensuados, pero a eles logo uníronse espontaneamente a case totalidade das agrupacións estudantís e correntes políticas de esquerda daquela cidade e os seus suburbios, conxuntamente con numerosas marchas veciñais e protestas cidadás de todo tipo, confluíndo desde os barrios periféricos e industriais cara ao centro da cidade, e derivando en violentos enfrontamentos coas forzas policiais, as cales víronse desbordadas e amplamente superadas pola crecente irritación popular contra o réxime ditatorial imperante.
Ás 12:30 h do 29 de maio prodúcese a primeira vítima fatal entre os integrantes das columnas populares (Máximo Mena), e este feito derivou nunha reacción en cadea. Con incontida furia os manifestantes apropiáronse da cidade, levantando muros de contención (barricadas) contra a policía, que debeu repregarse aos seus cuarteis deixando a cidade en mans dos traballadores, estudantes e veciños.
A partir de alí foron tomados o Círculo de Suboficiais do Exército, incendiáronse as oficinas de firma estadounidense Xerox, da francesa Citroen, e diversas dependencias administrativas oficiais como a Dirección Xeral de Rendas e a Aduana.
Represión
Ante o incontido clima insurreccional, á noitiña o goberno nacional do Xeneral Onganía decide enviar ao Exército a reprimir as manifestacións, prodúcese a violación da Confederación General del Trabajo de los Argentinos, coa detención e posterior xulgamento e condena polos Consellos de Guerra dos dirixentes obreiros, un de cuxos principais referentes foi Agustín Basto.
Ao día seguinte dos feitos, os medios de prensa compracentes coa ditadura militar reflectían unha suposta confabulación do comunismo internacional como responsábel da sublevación popular da cidade de Córdoba.
Consecuencias
O Cordobazo foi un punto de inflexión na historia política arxentina das últimas décadas. Tivo un efecto multiplicador de manifestacións violentas contra a ditadura en varias outras cidades do país, e foi o punto de partida do rexurdimento da corrente clasista nas fábricas, que pasaría a controlar Comisións Internas e Corpos de Delegados de importancia, chegando a dirixir o SMATA Córdoba e os sindicatos autónomos de Fiat Concord e Fiat MaterFer (SITRAC-SITRAM). Dirixentes obreiros de Córdoba adquiriron un alto protagonismo na escena política nacional, principalmente Agustín Basto, René Salamanca, Gregorio Flores e José Francisco Páez.
Así mesmo incentivou o crecemento e accionar de agrupacións de esquerda e células activistas, algunhas das cales derivaron en organizacións políticas armadas (entre as máis importantes, o Ejército Revolucionario del Pueblo, Montoneros, Fuerzas Armadas Revolucionarias).
De tal xeito constituíu un factor determinante para o debilitamiento e a posterior destitución do presidente de facto Onganía por parte da Xunta de Comandantes en Xefe das tres forzas armadas (órgano supremo da chamada "Revolución Arxentina"), abriendose a partir de alí un período de transición e incertezas na decadencia de devandito réxime militar.
Martiño Noriega
Martiño Noriega Sánchez, nado na Coruña o 22 de febreiro de 1975, é un médico e político galego.
Traxectoria
Criado no ensanche compostelán, desde os 6 anos viviu no concello de Teo. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela, realizou a especialidade en Medicina de Familia na área de Santiago de Compostela. Traballou en Atención Primaria da Comarca de Compostela e tamén como médico coordinador na Fundación de Urxencias Sanitarias do 061. DEA en Saúde Pública pola USC. En marzo do 2020 no comezo da pandemia da COVID, reincorporouse á Atención Primaria como médico de familia na área sanitaria de Santiago-Barbanza.
Carreira política
miniatura|Martiño Noriega manifesta a súa aposta por gañar en Santiago antes das eleccións municipais de 2015. Despois de militar na asociación de estudantes universitarios CAF e de ser representante dos estudantes no claustro da Universidade de Santiago, dende 1995 comezou o traballo político no BNG de Teo e en 1999 converteuse en voceiro desta formación no concello. En 2006 entrou no Consello Nacional do BNG, e logo das eleccións municipais de 2007 converteuse en alcalde de Teo, cun goberno en minoría. En 2011 volveu ser elixido alcalde ao acadar a maioría absoluta.
Como membro e vicevoceiro do colectivo Encontro Irmandiño abandonou o BNG en febreiro de 2012, pasando en xullo dese mesmo ano a formar parte do movemento político ANOVA-Irmandade Nacionalista, desenvolvendo nunha primeira etapa o seu traballo político como responsable de Acción Institucional. En xullo do 2013, despois da celebración da I Asemblea Nacional desta organización política, foi elixido Coordinador Nacional. En novembro do 2014, despois da celebración da II Asemblea Nacional de Anova, Martiño Noriega foi elixido Portavoz de Anova xunto a Xosé Manuel Beiras.
En maio de 2015 encabezou unha candidatura de unidade popular en Santiago, Compostela Aberta, que resultou a lista máis votada nas municipais do 24 de maio. O 13 de xuño deste ano foi investido alcalde de Santiago de Compostela, sucedendo ao popular Agustín Hernández.
En setembro de 2018 anunciou a súa intención de volver a concorrer como candidato á alcaldía para as eleccións municipais en maio de 2019, coa idea de repetir co mesmo equipo de goberno para tratar de dar continuidade ó capital político e á experiencia acumulada.
Nas eleccións municipais de 2019 perdeu a alcaldía que pasou a ocupar Xosé Antonio Sánchez Bugallo do PSdeG. miniatura|300px|[[Benito Portela, Marta Lois, Antón Sánchez García, María García Gómez, Xulio Ferreiro e Martiño Noriega en 2022.]] En setembro de 2022 volveu a ser portavoz nacional de Anova, cargo que compatibiliza co seu traballo como médico de familia.
Vida persoal
É parella de Antía Otero, con quen ten unha filla e un fillo.
Valérie Quennessen
Valérie Quennessen, nada o 3 de decembro de 1957 e finada o 19 de marzo de 1989, foi unha actriz francesa de cinema e teatro.
Mr. Machinery Operator
Mr. Machinery Operator é o quinto e derradeiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Firehose, publicado o 23 de febreiro de 1993 a través do selo Columbia Records.
Robert Spaemann
Robert Spaemann, nado en Berlín o 5 de maio de 1927 e finado en Stuttgart o 10 de decembro de 2018, foi un filósofo católico alemán. A súa obra ten sido traducida a máis dunha ducía de linguas.
Infancia e mocidade
Robert Spaemann naceu o 5 de maio de 1927. O seu pai, Heinrich Spaemann, era historiador do arte, e fora redactor dos Sozialistische Monatshefte (Cadernos mensuais socialistas). A súa nai, Ruth Krämer, era unha bailarina de orixe suaba, formada no círculo de Mary Wigman.
Spaemann foi bautizado en 1930, logo da conversión dos seus pais á fe católica. A súa infancia transcorreu en Dorsten, na rexión de Münster. Nos seus anos de infancia tiveron especial imporancia ás visitas á abadía de Gerleve, cando tiña cinco anos. Segundo as súas memorias, a melodía dos salmos cantados polos monxes bieitos escoitada dende o colo da súa nai, lle deu unha sensación de alegría e plenitude que lle acompañaría durante toda a súa vida. Logo do pasamento da súa nai, o seu pai foi ordenado sacerdote en 1942 polo bispo Clemens August Graf von Galen, de soada e aberta oposición ao nazismo.
No servizo de traballo —unha fase de instrución previa ao servizo militar— se enfrontou a un problema de conciencia ao achegarse o día do xuramento de fidelidade ao Führer. Conseguiu evitar a obrigación ao se provocar unhas anxinas que lle mantiveron con febre na enfermaría. Tempo despois, cando foi chamado a filas, desobedeceu e se ocultou, o que era equivalente a unha deserción. Malia isto, nunca se considerou «pacifista» no sentido que se lle deu a esta expresión nos anos sesenta, e admiraba a grandes militares europeos como Carlos Martel, Xoán de Austria, Uxío de Savoia ou Xoán III Sobieski. Porén, sempre tivo ao nazismo coma un réxime perverso.
En 1945 comezou os seus estudos de Filosofía na Universidade de Münster, coas materias complementarias de Historia, Teoloxía e Romanística. Ademais dos diálogos platónicos —moitos destes xa lidos antes da Universidade— e de autores existencialistas como Kierkegaard, nos seus anos de licenciatura se interesou especialmente pola obra de Aristóteles, Kant e Hegel. Nesta mesma época leu a Suma teolóxica, a Summa contra Gentiles e as Quaestiones disputatae de veritate, de Tomé de Aquino. O realismo tomista produciulle unha grande simpatía, xa que apereciaba nel o que calificaba como a intentio recta, isto é, o acceso directo e sinxelo á realidade fronte ao acceso indirecto, mediado por explicacións mais escuras que a propia realidade examinada —o que calificaba como a ''intentio obliqua—.
Anos de vida académica
miniatura|Robert Spaemann. Escultura realizada por Wolfgang Eckert en 2012. Ao rematar a licenciatura comezou o doutoramento con Joachim Ritter, con quen formou parte do chamado Collegium Philosophicum ou Ritter-Schule, un seminario no que estabeleceu amizade con intelectuais como Hermann Lübbe, Odo Marquard, Günther Rohrmoser ou Ernst-Wolfgang Böckenforde. Durante o seu doutoramento casou con Cordelia Steiner (nada en 1925 e finada en 2003), con quen tivo tres fillos.
Doutorouse en 1952 cunha tese sobre Louis de Bonald, "Der Ursprung der Soziologie aus dem Geist der Restauration" (A orixe da socioloxía no espírito da Restauración). En resposta a esta obra, Carl Schmitt —quen dedicara varias páxinas a De Bonald na súa Teoloxía política— lle agasallou cun exemplar da primeira edición en francés da Théorie du pouvoir, aparecida en 1796, que o xurista adquirira en 1919. A tese foi seguida doutros artigos na revista Wort und Wahrheit nos que criticaba a primacía do político fronte á metafísica no pensamento da contrarrevolución e do tradicionalismo.
Logo do doutoramento, traballou por catro anos como corrector de manuscritos e revisor de traducións na Editorial Kohlhammer. Foi durante este tempo que pensou na idea de elaborar un dicionario histórico de filosofía, o Historisches Wörterbuch der Philosophie. Conseguiu o apoio de Karlfried Gründer ao proxecto, e lle presentaron a idea a Joachim Ritter, quen asumiu con entusiasmo o seu papel de editor. A obra foi publicada por Schwabe AG, de Basilea, e comezou a súa publicación en 1972 e a rematou en 2007, converténdose na maior obra colectiva de investigación académica en Filosofía en lingua alemá, e nun dos maiores proxectos colectivos de investigación humanística, con 13 volumes.
En 1956 recibiu en Münster unha oferta como asistente de investigación. Habilitouse como catedrático de Filosofía e Pedagoxía en 1962, cun estudo sobre François Fénelon, "Reflexion und Spontaneität. Studien über Fénelon" (Reflexión e espontaneidade). Durante os mesmos anos que estudou a Fénelon, leu a obra de Rousseau, a quen chegou a considerar como paradigma de todos os dilemas e contradicións da Modernidade. Os seus artigos sobre este escritor foron posteriormente recompilados no opúsculo "Rousseau - Bürger ohne Vaterland" (Rousseau - cidadán sen patria), publicado en 1980.
Logo da súa habilitación como catedrático, comezou a súa actividade como ordinario de Filosofía e Pedagoxía no Escola Técnica Superior de Suttgart (hoxe Universidade de Stuttgart). Estivo alí até que, en 1969, foi convidado a suceder a Hans-Georg Gadamer, quen se xubilaba como catedrático de Filosofía na Universidade de Heidelberg. Porén, dous anos máis tarde decidiu volver a Stuttgart.
Spaemann fixo varios amigos en Heidelberg, mais disentía do espírito das protestas de 1968, moi vivo nesta universidade. Decepcionoulle do ambiente de o Heidelberg o que percibiu como falta de bravura de moitos académicos: a corrección política e ante as presións estudiantís. Entre os feitos que máis lle indignaron foi a falta de apoio do Instituto de Filosofía a un profesor que resistira á presión dos estudiantes, e a cancelación das clases dunha profesora que fora boicoteada. Ambas decisións eran politicamente correctas, e Spaemann advertía unha claudicación da dirección universitaria no seu deber de defender a liberdade de cátedra.
A súa volta a Stuttgart coincidiu no tempo cunha polémica aberta que mantivo con Jürgen Habermas no Merkur. Habermas comezara a desenvolver a súa «ética do discurso», unha teoría que, aparecida no contexto antiautoritario xurdido a partir de 1968, chegaría a ter unha grande popularidade nos círculos intelectuais europeos. Habermas defendía a creación dun espazo de diálogo libre de dominio como alternativa procedimental a unha ética sustantiva, ao estilo do realismo clásico. Spaemann publicou un artigo no que criticaba o utopismo latente na súa proposta, á que atribuía suplantar a razón práctica polo discurso ideal. A súa crítica foi seguida dunha cordial réplica de Habermas e dunha contrarréplica, tamén respetuosa, do propio Spaemann.
Ese mesmo ano foi chamado para ocupar unha cátedra de Filosofía na Universidade de Múnic, onde comezou a súa docencia no semestre do verán de 1973. Permaneceu en dita cátedra até 1992, ano no que se xubilou e foi nomeado emérito. En Múnic, Spaemann atopou a estabilidade académica precisa para formar a algúns profesores como Reinhard Löw, Thomas Buchheim, Rolf Schönberger o Walter Schweidler. Ademais, nesta etapa colleron forma algunhas das súas obras principais.
Tamén nos seus anos de Múnic viu a luz un escrito sinxelo e breve, pero moi significativo do seu estilo e pensamento, elaborado a partir dunha serie de charlas emitidas en Bayerischer Rundfunk en xaneiro e febreiro de 1981. Publicado en 1982, o libro bosquexa algúns conceptos éticos básicos: ben e mal, convicción e responsabilidade, placer e realidade, o «eu» e os demais, o incondicionado e o deber de obedecer sempre á conciencia, o abandono ante o que non se pode cambiar, etc. Esta breve introdución á ética ten sido traducida a quince linguas e ten unha notable difusión internacional. En liña coa súa propia visión da Filosofía, Spaemann trata nela de «abordar os temas do momento, pero non segundo o espírito do momento»; isto é, «captar a norma da existencia presente, a conciencia da época, dende un horizonte que non se define por esa conciencia».
Moi preto da súa xubilación, en 1989 publicou Glück und Wohlwollen (Felicidade e benevolencia), a súa grande obra dedicada á ética. A motivación principal do escrito foi atopar o nexo entre a ética clásica da felicidade ou eudaimonia e a incondicionalidade do deber kantiano. Dita conexión está, segundo Spaemann, na apertura benevolente ao ser, no «recoñecemento da realidade», que propiamente constitúe, ao mesmo tiempo, a base de todo deber e o interese fundamental do home. Dun lado, esta apertura benevolente configura a vida virtuosa ou o ordo amoris do que falaba Santo Agostiño, e da forma á eudaimonia ou «vida lograda». Doutro, o libre «recoñecemento da realidade» constitúe a base de calquera imperativo ético:
Noutra pasaxe de Glück und Wohlwollen, Spaemann explica a mesma idea recorrendo aos relatos do pecado orixinal e do fratricidio de Caín, na Xénese. No primeiro relato, o home caído se agocha, e a pregunta que Deus lle dirixe é unha pregunta pola realidade: «Onde estás?»; no relato do fratricidio de Caín, a interpelación de Deus apunta na mesma dirección: «Onde está o teu irmán?». A resposta de Caín, pola súa parte, pon de manifesto a actitude que se atopa no raíz do crime: «Acaso son eu o gardián do meu irmán?».
Na orixe de toda ética atópase, por conseguinte, o «recoñecemento da realidade» —da realidade dun mesmo, do outro e do mundo, que inclúe a súa teleoloxía ou realización—. Os dous polos opostos da vida moral residirían, neste sentido, na «curvatio in seipsum», o repregamento egoísta sobre o propio eu; e a apertura benevolente ao ser, cuxa máxima expresión estaría na gratitude relixiosa.
Actividade como profesor emérito
A súa obra foi moi apreciada por Xoán Paulo II e por Bieito XVI, con quen cultivou unha grande amizade. Xunto con filósofos, intelectuais e científicos como Paul Ricoeur, Emmanuel Lévinas, Ralf Dahrendorf, Charles Taylor, Bernard Lewis, Hans-Georg Gadamer, Carl Friedrich von Weizsäcker ou Ernst-Wolfgang Böckenförde, participou nos encontros de intelectuais auspiciados por Xoán Paulo II na súa residencia de verán en Castel Gandolfo. Foi membro da Pontificia Academia para a Vida, participando de xeito moi activo nas súas sesións. Cando Joseph Ratzinger era Prefecto da Congregación para a Doutrina da Fe, foi convidado en dúas ocasións a disertar, respectivamente, sobre o pecado orixinal e sobre a evolución.
Malia a súa proximidade a ambos pontífices e a súa intervención, como filósofo, en discusións xurdidas na Igrexa católica, rexeitou fortemente a etiqueta de «filósofo católico», argumentando que non existe unha especie «católica» de filosofía. Porén, se consideraba a si mesmo como «un católico que é filósofo» e que, como todo filósofo, reflexiona a partir das súas experiencias vitais:
Pensamento
A filosofía de Robert Spaemann constitúe un diálogo ininterrompido coas diferentes tradicións filosóficas de Occidente, unha continua reflexión sobre os temas que suscitaran o interese dos grandes filósofos. Afastado da actitude do escolástico dun único autor ou dunha única tradición, desdeña tamén a idea dun avance linear da filosofía. Considera a esta, máis ben, como un continuo volver aos pensadores anteriores e recuperar o que de verdade se perdeu ao tratar de superalos. Este diálogo levoulle a completar unha obra extensa e profunda que, en multitude de ensaios, abrangue numerosos temas, en especial de filosofía práctica.
No seu estilo literario, Spaemann defendeu o «xeito normal de falar», xa que sostiña que «a máis alto metalinguaxe é a linguaxe ordinaria». Procurou evitar o exceso de tecnicismos e modismos sociolóxicos que, no eido da filosofía, vía con escepticismo. Na orixe desta postura está a convicción de que o acceso intelectual inmediato á realidade —o que denomina intentio recta— é máis enriquecedor que a aproximación obliqua, mediada por categorías a miúdo alleas á realidade buscada:
En estreita conexión co indicado, dedica un dos seus ensaios a explicar a filosofía como unha sorte de «inxenuidade institucionalizada» (institutionalisierte Naivität) que permite gardarse dos sofistas de cada tempo:
Seica o tema máis recorrente da obra filosófica de Spaemann é a afirmación da teleoloxía natural e o rexeitamento do cientificismo. Subxacente ao cientificismo preconizado nos albores da Modernidade por Bacon, Hobbes ou Descartes se encontra o interese por dominar o mundo: «o coñecemento e o poder humano son a mesma cousa», afirmou Bacon. No mesmo sentido se expresa Hobbes: «a fin do coñecemento é o poder». Para Descartes, a fin do coñecemento é ser «donos e señores da natureza». E o ideal positivista de Comte é «saber para prever coa fin de poder». Spaemann non nega certa lexitimidade ao interese no dominio —interese no que se xustifican as ciencias aplicadas—, senón a redución do interese por coñecer a un interese por dominar —a ideoloxía cientificista—. Non é casualidade, afirma, que dende a lóxica do puro poder, o mesmo Bacon afirmara que «a indagación das causas finais é estéril e, coma unha virxe consagrada, non produce froitos».
O rexeitamento do pai do cientificismo ao coñecemento teleolóxico non se debería en absoluto, por tanto, a unha conclusión científica, senón a un desinterese por todo aquilo que non reportara utilidade. Fronte ao cientificismo, porén, Spaemann afirma que existe outro interese da razón que ten un carácter superior ao interes por dominar, opera en dirección posta a este, e conduce ao coñecemento contemplativo da finalidade no mundo, do sentido. Este interese ten por obxecto o que os estoicos chamaban oikeiōsis, «enraizarse», «familiarizarse», «facerse un fogar». A perda deste interese que está na base da ideoloxía cientificista moderna tería ao seu xuízo consecuencias dramáticas para a Humanidade:
Así, o home remataría por explotar sen consideración a natureza e —sendo parte da natureza— chegaría até o punto de se converter a si mesmo nun simple obxecto do seu propio dominio, tal e como viron Adorno e Horkheimer na súa Dialéctica da Ilustración. Moitos problemas modernos como a crise ecolóxica; o rexeitamento da lei natural e a negación de toda normatividade da natureza no eido moral —co xurdimento conseguinte da dialéctica entre conservadorismo e progresismo no plano político, e a xeneralización do relativismo ético—; ou a deshumanización que entrañan proxectos como o transhumanismo; todos estes dramas da Modernidade serían, en boa parte, consecuencia de desprezar ese interese fundamental do home por un fogar no universo, por unha patria: a oikeiōsis.
Polémicas
Spaemann participou amplamente no debate público, normalmente provocado por opinións que consideraba erróneas e merecedoras de réplica. As posicións que mantivo fan imposible encaixalo nunha liña ideolóxica única. Así, por exemplo, nos debates sobre o armamento nuclear defendeu nos anos cincuenta a non proliferación xunto con Ernst-Wolfgang Böckenförde; e, posteriormente, cando a Unión Soviética posuía un arsenal nuclear, mantivo unha postura crítica cos pacifistas que apoiaban o desarme —entre eles o seu amigo, o escritor Heinrich Böll, con quen mantivo un intercambio epistolar a este propósito—, xustamente polos perigos para a paz que, ao seu xuízo, entrañaba esa postura. Do mesmo xeito, defendeu sempre un dominio respectuoso da natureza —o que lle valeu a simpatía dos Verdes en Alemaña— con argumentos filosóficos a miúdo distintos dos seus compañeiros nesta causa.
Mantivo unha discusión aberta con Jürgen Habermas con ocasión da aparición da ética do discurso, aínda que defendía firmemente la liberdade de expresión, que consideraba gravemente ameazada pola ditadura da corrección política e o relativismo moral; estivo en contra do proxecto de ética universal de Hans Küng, sin perjuicio de que abogó siempre por el universalismo clásico de la ley natural; y, si bien apreciaba la filosofía de los valores de Max Scheler, fue muy crítico con la utilización del discurso de los valores, típico en los partidos políticos y en las instituciones europeas, al servicio de la imposición de ideologías por encima del respeto al Derecho. De un modo especialmente comprometido, se posicionó a favor de la inviolabilidad de la vida humana desde su concepción hasta su término natural, y de la indispensabilidad de lo sagrado en la sociedad.
En línea con su defensa de lo sagrado fue muy crítico, como católico, de la desacralización postconciliar y de las tendencias de mundanización que veía en la Iglesia contemporánea. En este sentido, se mostró muy preocupado ante algunas actitudes y ambigüedades doctrinales del Papa Francisco, y en su última entrevista pública alertó de que «la unidad de la Iglesia se funda en la verdad».
Moitas das súas intervencións sobre cuestións éticas polémicas foron recollidas na súa obra ''Grenzen. Zur ethischen Dimension des Handelns''.
Glenn Ford
Gwyllyn Samuel Newton Ford, nado no Quebec o 1 de maio de 1916 e finado en Beverly Hills (California) o 30 de agosto de 2006 foi un actor canadense nacionalizado estadounidense coñecido como Glenn Ford.
Traxectoria
Ford era fillo dos anglo-quebequeses Hannah Wood Mitchell e Newton Ford, condutor de ferrocarrís. A través do seu pai era sobriño neto do primeiro Primeiro Ministro do Canadá Sir John A. Macdonald. Aos oito anos a familia mudouse a Santa Monica (California) e nacionalizouse estadounidense en 1939.
Tras graduarse do instituto comezou a traballar en pequenos grupos de teatro. Entre outros traballos, foi xinete para Will Rogers. En 1939 foi contratado por Columbia Pictures, adoptando o seu nome artístico, adaptado da localidade de nacemento do seu pai, Glenford, Alberta.
Durante a Segunda Guerra Mundial interrompeu a súa carreira cinematográfica para ingresar como voluntario nos marines. Tivo que abandonalos en 1944 por mor dunha úlcera duodenal que o tivera hospitalizado varios meses.
O papel que o deu a coñecer foi en Gilda con Rita Hayworth. A súa carreira floreceu nas décadas de 1950 e 1960 e chegou ata a de 1980, especialmente na televisión. O seu papel no filme Superman como Jonathan Kent, pai adoptivo de Clark Kent deuno a coñecer entre as novas xeracións. Na escena final de Ford neste filme escóitase a canción de Blackboard Jungle, "Rock Around the Clock", na radio dun coche.
Robert Spaemann
Premios e distincións
Ao longo da súa vida, Spaemann recibiu varios premios e distincións civís e académicas.
Foi nomeado doutor honoris causa polas universidades de Friburgo (1989), Navarra (1994), Católica de Chile (1998), Católica de América (2001) e Católica de Lublin (2012).
Alemaña nazi
Despois de Hitler ser nomeado chanceler de Alemaña polo Presidente da República de Weimar, Paul von Hindenburg, o 30 de xaneiro de 1933, o Partido Nazi comezou a eliminar toda a oposición política e consolidar o seu poder. Hindenburg finou o 2 de agosto de 1934, e Hitler converteuse en ditador de Alemaña, cando os poderes e as oficinas da chancelaría e a presidencia foron fundidas. Un referendo nacional realizado o 19 de agosto de 1934 confirmou a Hitler como único Führer (líder) de Alemaña. Todo o poder centralizouse nas mans de Hitler, e a súa palabra estaba por enriba de todas as leis. O goberno non era un corpo de cooperación coordinada, senón unha colección de faccións que loitaban para acumular poder e gañar o favor de Hitler. No medio da Gran Depresión, o nazismo restaurou a estabilidade económica e rematou co paro masivo usando gastos militares pesados ​​e unha economía mixta. Realizouse unha gran cantidade de obras públicas, incluíndo a construción de Autobahns (estradas de alta velocidade). O retorno á estabilidade económica impulsou a popularidade do réxime.
O racismo, sobre todo o antisemitismo, foi unha das características centrais do réxime. Os pobos xermánicos foron considerados como a representación máis pura do arianismo e, polo tanto, a raza superior. O pobo xudeu e outros considerados indesexábeis foron perseguidos ou asasinados, e a oposición ao goberno de Hitler foi brutalmente reprimida. Os membros da oposición liberal, socialista e comunista foron asasinados, prendidos ou forzados ao exilio. As igrexas cristiás tamén foron oprimidas, con moitos líderes presos. A educación estaba centrada na bioloxía racial, política de poboación e aptitude para o servizo militar. A carreira e as oportunidades educativas para as mulleres foron reducidas. Nas Olimpíadas de verán de 1936 presentouse o Terceiro Reich no escenario internacional. O Ministro de Propaganda, Joseph Goebbels, fixo uso efectivo das películas, mitins e oratoria de Hitler para controlar a opinión pública. O goberno controlaba a expresión artística, promovendo formas de arte específicas e evitaba ou prohibía outras.
Nome
O nome oficial do estado foi Deutsches Reich (Reich Alemán) entre 1933 e 1943, e Großdeutsches Reich (Gran Reich Alemán) entre 1943 e 1945. O nome Deutsches Reich é xeralmente traducido como "Imperio Alemán".
Os termos máis comúns son "Alemaña Nazi" e "Terceiro Reich". Este último, adoptado polos nazis, foi usado por primeira vez nunha novela de 1923 de Arthur Moeller van den Bruck. O libro contaba ao Sacro Imperio Romano Xermánico (962-1806) como o primeiro Reich e o Imperio Alemán (1871-1918) como o segundo. Os alemáns modernos refírense ao período como Zeit des Nationalsozialismus (período nacional-socialista) ou Nationalsozialistische Gewaltherrschaft (Tiranía nacional socialista).
Historia
O inicio da gran Depresión (1929), o desemprego alto, as humillacións do Tratado de Versalles (1919) e o descontento social levaron a un grande apoio do pobo alemán aos partidos socialistas. Temendo unha revolución socialista, a alta burguesía alemá, empresarios e o clero apoiaron ditaduras extremadamente nacionalistas para derrubar os socialistas.
Co apoio do exército, Hitler foi elixido chanceler da Alemaña en xaneiro de 1933, tras un período de caos político e económico, e asumiu a presidencia e o poder executivo único coa morte de Paul von Hindenburg, en 1934. Case inmediatamente, deseñou a disolución do Reichstag (parlamento) tras o incendio da súa sede, polo cal culpou os comunistas.
A Alemaña transformouse nun estado nacionalista: non-arios e opoñentes do nazismo eran excluídos da administración, e o sistema xudicial tornouse subserviente ao nazismo, con xuízos secretos que tiñan unha ampla definición de traizón e determinaban execucións sumarias. Campos de concentración foron creados para recibir prisioneiros políticos, sendo máis tarde (durante a segunda guerra mundial) utilizados para reunir as chamadas razas impuras como xudeus, ciganos, eslavos, musulmáns, homosexuais e testemuñas de Xeová. Inicialmente, campos de traballos forzados, tornáronse locais de exterminio e de experiencias biolóxicas crueis, con cámaras de gas e fornos crematorios.
miniatura|esquerda|200px|Tropas alemás fronte ao Arco do Triunfo de París.
En xullo de 1936 fornece armas, equipamentos, financiamento e algunhas unidades da Luftwaffe (Lexión Cóndor) ao xeneral Francisco Franco, o líder nacionalista na guerra civil española contra os republicanos, comunistas e anarquistas. Durante a primavera e o verán de 1939, fixo unha alianza política e militar coa Italia de Mussolini e reavivou a antiga disputa polo Corredor Polaco (Danzig), asinando un pacto coa Unión Soviética.
Segunda Guerra Mundial
O 1 de setembro de 1939, á 04:45 da mañá, Alemaña invadiu a Polonia sen unha declaración formal de guerra, levando a Gran Bretaña e a Francia á guerra, comezando desde modo a Segunda Guerra Mundial. A ocupación militar alemá de gran parte do continente europeo foi rápida. Instaláronse gobernos fantoches en Francia (Francia de Vichy), Croacia (Estado Independente de Croacia), Noruega (con Vidkun Quisling) e en moitos outros países.
Até 1941, o territorio controlado polos nazis estendíase desde o Círculo Polar Ártico e a Canle da Mancha até o norte da África e á fronte rusa. A Gran Bretaña foi o principal adversario entre xuño de 1940 e xuño de 1941, cando Hitler invadiu a Unión Soviética, quebrando o pacto de non-agresión e abrindo outra fronte de batalla. A mobilización total ocorreu no inicio de 1942 e a produción de armamentos creceu, a pesar dos grandes ataques aéreos a obxectivos civís e industriais. So o liderado de Heinrich Himmler (1900-1945), a policía secreta alemá, chamada SS, asumiu poderes supremos.
A partir de 1943, os exércitos alemáns pasaron a loitar na retagarda e en maio de 1945 o Terceiro Reich encontrábase en ruínas. Hitler suicidouse o 30 de abril de 1945 cando o Exército Vermello, da URSS, estaba a poucos metros do ditador e a derrota do nazismo era irreversible.
Cambios territoriais
miniatura|Expansión territorial de Alemaña 1933-1943. Vermello:1933; rosa:1939; laranxa:1943.
Como resultado da súa derrota na primeira guerra mundial e a firma do Tratado de Versalles, Alemaña perdeu os territorios de Alsacia-Lorena, Xutlandia do Norte e o Territorio de Memel. O Sarre tornouse temporalmente un protectorado de Francia, a condición de que máis tarde, os cidadáns da rexión, decidiran por referendo que país a unirse. Polonia converteuse nunha nación independente e recibiu acceso ao mar coa creación do Corredor Polaco, que separaba a Prusia do resto de Alemaña. Danzig foi feita unha cidade libre. .
Alemaña recuperou o control do Sarre por medio dun referendo realizado en 1935 e anexou Austria no Anschluss de 1938. . O Acordo de Múnic de 1938 deulle a Alemaña o control da rexión dos Sudetes, e incautáronse o resto de Checoslovaquia, seis meses despois. Baixo ameaza de invasión por mar, Lituania rendeu a provincia Memel aos nazis en marzo de 1939. .
Territorios ocupados
Algúns dos territorios conquistados foron inmediatamente incorporados a Alemaña como parte do obxectivo de Hitler a longo prazo da creación da Grande Alemaña. Diversas áreas, tales como Alsacia-Lorena, foron convertidas en distrito rexional. Ademais dos territorios incorporados Alemaña estaban os Reichskommissariat (Comisariados do Reich), réximes semi-coloniais establecidos nunha serie de países ocupados. Entre as áreas colocadas baixo administración alemá incluíanse o Protectorado de Bohemia e Moravia, o Reichskommissariat Ostland (que engloba os Estados do Báltico e de Belarús), e o Reichskommissariat Ukraine (Ucraína). As áreas conquistadas de Bélxica e Francia foron colocadas baixo o control da administración militar, parte de Polonia foi inmediatamente incorporada ao Reich, e o Goberno Xeral estableceuse na rexión central de Polonia ocupada. Hitler pretendía finalmente incorporar moitas destas áreas para o Reich.
Os gobernos de Dinamarca, Noruega (Reichskommissariat Norwegen) e Holanda (Reichskommissariat Niederlande ) estableceronse baixo administracións civís con persoal, en gran parte local.
Cambios da posguerra
Coa emisión da Declaración de Berlín o 5 de xuño de 1945, e máis tarde a creación do Consello de Control dos Aliados, as catro potencias aliadas asumiron interinamente o goberno de Alemaña. Na Conferencia de Potsdam en agosto de 1945, os aliados despuxeron a ocupación aliada e desnazificación do país. Alemaña foi dividida en catro zonas, cada unha ocupada por unha das potencias aliadas. Como a maioría das áreas industriais estaban nas zonas occidentais, a Unión Soviética recibiu reparacións adicionais.
O Consello de Control dos Aliados desmantelou Prusia o 20 de maio de 1947. A axuda para a reconstrución de Alemaña chegou dos Estados Unidos co Plan Marshall en 1948. A ocupación finalizou en 1949, coa creación de dous Estados, a Alemaña federal e a Alemaña oriental. A división do país estivo vixente ata 1990 cando se produciu a reunificación alemá, e Alemaña renounciou a reclamar os territorios perdidos na Segunda Guerra Mundial.
Política
miniatura|upright=0.9|[[Heinrich Himmler, Hitler, e Viktor Lutze realizando o saúdo nazi en Nuremberg, en setembro de 1934.]]
Goberno
Unha lei promulgada o 30 de xaneiro de 1934 aboliu os Lander (estados constituíntes) de Alemaña e substituíunos polos Gau (división administrativa), dirixidos polos líderes do NSDAP, que se converteron nos gobernadores da rexión. . O cambio nunca chegou a ser completamente posto en funcionamento, debido a que os Länder seguían sendo empregados como divisións administrativas para algúns departamentos do goberno, como a educación. Isto provocou un solapamento de xurisdicións e responsabilidades.
miniatura|left|Rexións administrativas da Grande Alemaña en [[1944.]]
Os funcionarios xudeus perderon os seus empregos en 1933, exceptuando aqueles que serviran militarmente na primeira guerra mundial. Membros do partido Nazi ou simpatizantes ocuparon os seus postos. En 1935 suprimíronse as eleccións locais como consecuencia da publicación da Lei de Goberno Local do Reich. Desde entón, os alcaldes foron nomeados directamente desde o Ministerio do Interior.
Hitler dirixiu Alemaña de xeito autocrático baseándose nos principios de liderado (Führerprinzip), que chamaba aos seus subordinados a unha obediencia absoluta. Hitler vía a estrutura do goberno de xeito piramidal, consigo -como líder infalible- no vértice. O partido Nazi utilizou a propaganda para crear un culto á personalidade arredor de Hitler.
Economía do Reich
A economía da Alemaña nazi estivo dominada nos seus comezos por unha grave crise económica. A destrución da primeira guerra mundial e o Tratado de Versalles coa súa imposición de reparacións de guerra levaron a Alemaña a unha década de problemas económicos, coma a hiperinflación na República de Weimar de inicios dos anos 20. Tras o Crac de 1929, a economía alemá, tal como a do resto dos países occidentais, sufriu os efectos da Gran Depresión, con alarmantes taxas de desemprego. miniatura|Planta de construción en [[Buna Werke (1941). Parte do campo de concentración de Auschwitz.]] Ao momento da toma do poder de Hitler en 1933, a economía converteuse nun elemento crucial para a consolidación do poder do réxime nazi. En 1934, o ministro de Economía Hjalmar Schacht desenvolveu unha política de gasto, especialmente destinada cara as obras públicas, cos que o Estado pagaba as empresas. Este sistema serviu para financiar o rearmamento con só un millón de Reichsmarks de capital. Marcada por un forte intervencionismo, unha política de obras públicas e de desenvolvemento do sector industrial militar, a economía comezou a recuperarse. Para 1938, o desemprego desaparecera e incluso faltaban traballadores para cubrir os postos de traballo dispoñibles. A pesar do aparente éxito, o gasto público acometido por Hitler foi maior que o crecemento económico, polo que a débeda pública aumentou. Aínda que se promoveu a autarquía, Alemaña non posuía todas as materias primas que necesitaba, polo que as importacións mantivéronse tan altas coma antes.
A Segunda Guerra Mundial é o inicio dunha economía de guerra levou a Alemaña a un período de privacións e destrución, a pesar de ter absorbido as estruturas económicas e industriais dos países ocupados e a explotación da forza de traballo dos deportados. O fin do Terceiro Reich deixou a Alemaña nunca situación de colapso económico e hiperinflación, que pasou a estar baixo a dirección das forzas de ocupación aliadas.
Arte e cultura
miniatura|left|220px|Estadio Olímpico de Berlín, 1936.
Na súa xuventude, Hitler tivo a aspiración de ser pintor, mais foi rexeitado en dúas ocasións pola Escola de Viena. Cando se alzou co poder en Alemaña, apoiou o desenvolvemento da arte, exceptuando aquela que a ideoloxía nazi consideraba como decadente, e tomou baixo os seus auspicios o arquitecto Albert Speer, que transformou as ideas de Hitler en grandes estruturas de formigón.
Sintagma nominal
Sintagma nominal (SN) é o sintagma ou grupo de palabras cuxo núcleo está constituído por un substantivo ou pronome ou adxectivo substantivado.