cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Candidatura d'Unitat Popular
A Candidatura d'Unitat Popular (coñecida tamén por as súas siglas, CUP; en galego Candidatura de Unidade Popular) é un partido político independentista catalán de esquerdas. Componse de asembleas locais autónomas que representan diferentes consellos e barrios da área de fala catalá. Tradicionalmente, presentábanse só ás eleccións municipais, ata 2012, cando decidiron presentarse ás eleccións ao Parlamento Catalán.
Ideoloxía
Defenden a conversión dos chamados Países Cataláns (Països Catalans) nunha república independente. As bases do seu programa son a defensa da lingua e a cultura catalás, o anticapitalismo (piden a nacionalización das entidades financeiras que reciben diñeiro público), a igualdade entre todos os habitantes dos Países Cataláns (incluíndose inmigrantes e xente nova de máis de 16 anos), e a democracia participativa (co consello como base da organización política). Agrupa militantes procedentes de diversas entidades e plataformas de esquerda, como por exemplo Poble Lliure, Endevant e Arran.
A CUP defende tamén a saída dunha hipotética Cataluña independente tanto da Unión Europea como da OTAN.
Dende as eleccións locais do 2011, teñen 104 concelleiros municipais, 11 concelleiros comarcais e 4 alcaldes en Cataluña.
Miguel Delibes
Miguel Delibes Setién, nado en Valladolid o 17 de outubro de 1920 e finado en Valladolid o 12 de marzo de 2010, foi un escritor de novelas, xornalista español e membro da Real Academia Española.
Traxectoria
Nace en Valladolid en 1920. Estudou Dereito e Comercio, foi catedrático de Dereito Mercantil e xornalista. Dirixiu o xornal El Norte de Castilla desde 1958 ata 1963. A súa primeira incursión na novela foi A sombra do ciprés é alargada (La sombra del ciprés es alargada) (1947), que obtivo o premio Nadal.
En O Camiño (El camino) (1950) narra o proceso que sofre un neno no descubrimento da vida e da experiencia ante a ameaza de deixar o campo e marchar á cidade.
En 1953 publicou O meu idolatrado fillo Sisí (Mi idolatrado hijo Sisí), novela de tese na que aborda a vida da burguesía provinciana nunha cidade que se parece á súa Valladolid natal, así como a novela curta O Tolo (El loco).
Filadelfia (homónimos)
Filadelfia pode referirse a:
Miguel Delibes
Traxectoria
Outras novelas son A folla vermella (La hoja roja) (1959), obra de contido existencialista onde un fotógrafo rememora a súa vida ao bordo da xubilación; As ratas (Las ratas) (1962), construída a partir dunha sucesión de anécdotas autobiográficas nas que se evoca o ambiente rural dun poboo castelán desaparecido e, sobre todo, Cinco horas con Mario (1966), considerada a súa obra mestra, longo monólogo de Carmen, unha burguesa de dereitas e mentalidade moi estreita, ante o cadáver de Mario, profesor de instituto e de ideoloxía esquerdista. Fóra dos seus contidos existenciais, a novela é unha furiosa sátira da mediocridade das clases medias xurdidas ao amparo do desenvolvemento económico da posguerra española baixo o goberno franquista.
Filadelfia (homónimos)
Outros
Filadelfia (rozcestník) Philadelphia (Begriffsklärung) Φιλαδέλφεια Philadelphia (disambiguation) Filadelfia (desambiguación) Philadelphia (täsmennyssivu) Filadelfia פילדלפיה (פירושונים) Filadelfia フィラデルフィア (曖昧さ回避) ფილადელფია (მრავალმნიშვნელოვანი) 필라델피아 (동음이의) Philadelphia Filadelfia Filadelfia (ujednoznacznienie) Filadélfia (desambiguação) Philadelphia (dezambiguizare) Филадельфия (значения) Filadelfia 费城 (消歧义)
Miguel Delibes
Traxectoria
Por outra banda, existe un grupo de novelas que trata na súa obra sobre unha das grandes afeccións do autor, a caza, unidas polo personaxe dun bedel de instituto afeccionado ao deporte cinexético, personaxe que despois se transforma nun emigrante en terras de Chile e nun xubilado. Estas novelas forman unha triloxía composta por Diario de un cazador (1955), co que obtivo o Premio Nacional de Literatura, Diario de un emigrante (1958) e Diario de un jubilado (1996), e están escritas na castiza e precisa linguaxe habitual do autor.
En 1969 publica unha novela que se aparta da súa temática habitual: Parábola do náufrago (Parábola del náufrago) inspirada nos feitos da primavera de Praga.
En 1973 foi elixido para formar parte da Real Academia Española da Lingua e ocupar a cadeira do e minúsculo. En novembro de 1974 morreu a súa esposa Ángeles, deixando ó escritor sumido nunha depresión durante case tres anos, aínda que pouco despois se publicou, en 1975, a súa obra teatral xa terminada As guerras dos nosos antepasados (Las guerras de nuestros antepasados). Nestas circunstancias tomou posesión como académico o 25 de maio de 1975 e o seu discurso de ingreso versou sobre O sentido do progreso desde a miña obra. A súa seguinte publicación foi a novela O disputado voto do señor Cayo (El disputado voto del señor Cayo), (1978) e pouco despois publicouse o seu discurso de entrada na Real Academia Española baixo o título Un mundo que agoniza (1979).
The Men Who Loved Music
The Men Who Loved Music é o terceiro álbum da banda estadounidense de rock alternativo Young Fresh Fellows, publicado en 1987 a través do selo Frontier Records.
Miguel Delibes
Traxectoria
Seguiu publicando Os santos inocentes (Los santos inocentes) (1982), onde noveliza a degradación dunha familia rural explotada por uns burgueses que encarnan a España vencedora e sen principios da posguerra civil. Foi levada ao cine por Mario Camus con grande éxito. Entre as súas últimas producións atópanse Cartas de amor de un sexagenario voluptuoso (1983), 377A, Madeira de heroe (377A, Madera de héroe) (1987), Señora de vermello sobre fondo gris (Señora de rojo sobre fondo gris) (1991), onde está clara a evocación da figura da súa esposa e máis recentemente O herexe (El hereje) (1998), unha novela histórica sobre a persecución aos luteranos por parte da Inquisición española en Valladolid durante o século XVI, que constitúe unha alegación en favor da liberdade relixiosa e o seu autor dedícaa a a súa cidade, Valladolid. Con esta obra volvería obter o Premio Nacional de Literatura en 1999.
Staré Město
miniatura|240px|dereita|Praza de Staré Město. Staré Město (do checo: Cidade Vella) é o asentamento orixinal da cidade de Praga, República Checa. Foi separada do exterior por un foxo semicircular e unha muralla, conectada ao río Moldava nos seus extremos. O foxo está hoxe cuberto polas rúas (de norte a suroeste) Revolučni, na Příkopě, e Národni, que seguen a ser o límite oficial da distrito de Staré Město.
The Men Who Loved Music
Os temas 1-14 ason da edición orixinal do disco. Os temas 16-21 da reedición en CD son do EP Refreshments. O tema 15, "Happy Death Theme", eliminouse do disco orixinal por razóns de espazo, e está dispoñible só neste CD combinado. O tema 22 aparece listado nalgunhas bases de datos de música como "Do the Fonzie".
Staré Město
Pouco despois da expansión da cidade, levada a cabo durante o século XIV por Carlos IV, coa fundación da Nové Město (do checo: Cidade Nova), o foxo e a muralla foron desmantelados. Algúns lugares destacados de Staré Město son a Sinagoga Vella-Nova, a Praza de Staré Město e o Reloxo Astronómico. Cruzando o río Moldava está o histórico distrito de Malá Strana. Estás dúas partes da cidade están conectadas pola Ponte de Carlos. O barrio de Josefov está localizado no recuncho noroeste da Cidade Vella.
The Men Who Loved Music
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Scott McCaughey.
Castro de Santa Trega
O castro de Santa Trega é un castro galaico e un sitio arqueolóxico que se atopa no contorno do monte de Santa Trega. Pertencente á cultura castrexa e o máis emblemático e visitado dos castros galegos. Foi declarado Monumento Histórico Artístico Nacional no ano 1931 e tamén ten a consideración de Ben de Interese Cultural.
Miguel Delibes
Traxectoria
Por outra banda, Miguel Delibes é autor de magníficos relatos breves como os incluídos en Sestas con vento sur (Siestas con viento sur) (1957), que obtivo o Premio Fastenrath ou en Vellas historias de Castilla a Vella (Viejas historias de Castilla la Vieja).
Castro de Santa Trega
Situación
Sitúase no monte de Santa Trega, de 341 metros de altitude, no extremo máis suroeste de Galicia, no concello da Guarda, nun lugar privilexiado desde o que domina a desembocadura do Miño. O monte ten unhas pendentes moi pronunciadas e o dominio visual do contorno fixo que fose un lugar estratéxico destacado desde moito antes do levantamento do castro.
Escavacións arqueolóxicas
Aínda que é de supoñer que as xentes da Guarda debían ter coñecemento da existencia de restos de antigas edificacións no monte desde hai moito tempo, é de subliñar que, cando no ano 1745 o Pai Sarmiento visita A Guarda, non fai mención delas, mais, polo contrario, faino do monte, a súa ermida e a romaría.
Primeiras descubertas e referencias
miniatura|300px|O océano Atlántico desde o monte de Santa Trega. A primeira descuberta da que se ten constancia foi, no ano 1862, a dunha escultura de Hércules feita en bronce que foi atopada por uns canteiros que traballaban preto da ermida. Esta escultura foi roubada do museo na década de 1970.
Na segunda metade do século XIX as ruínas comezaron a ser valoradas na súa xusta medida. Constátanse as primeiras referencias escritas das ruínas nos apuntamentos arqueolóxicos de Ramón López García no ano 1864, e na testemuña de Manuel Murguía na súa obra "Historia de Galicia" no ano 1888, que deduce das ruínas un emparentamento dos seus habitantes coa raza celta da familia dos galos.
Xa no século XX créase na Guarda, no ano 1912, a Sociedade Pro-Monte de Santa Tecla que un ano máis tarde promoveu a realización de obras de acondicionamento dos arredores da ermida e o trazado dunha estrada de acceso ao cumio. As obras desta estrada puxeron ao descuberto, no lugar coñecido como Campo Redondo, muros de edificacións e cimentos de lenzos da muralla exterior do castro.
Miguel Delibes
Traxectoria
No ano 2000, a Xunta de Castilla e León propuxo a candidatura de Miguel Delibes ao Premio Nobel de Literatura, que obtivo apoio de numerosas entidades culturais e intelectuais españolas e internacionais.
Castro de Santa Trega
Primeiras descubertas e referencias
A partir deste momento o sitio comezou a aparecer nos medios de comunicación. No mesmo 1914 o cóengo Domínguez Fontela, sen ningún tipo de argumentación, atribuíu os restos á "civilización ibérico-romana" e identificounos coa histórica "Abóbrica" mencionada por Plinio o Vello (teoría aínda seguida na actualidade por algúns autores).
Campañas de Mergelina (1928-1933)
miniatura|300px|Castro de Santa Trega. Entre os anos 1928 e 1933, o catedrático da Universidade de Valladolid, Cayetano de Mergelina Luna dirixiu, utilizando os máis avanzados métodos da época, unha serie de campañas arqueolóxicas centradas, principalmente, na ladeira oriental poñendo ao descuberto gran cantidade de vivendas e outros edificios.
No ano 1945 publicou o resultado dos seus traballos nun estudo titulado "La citania de Santa Tecla. La Guardia (Pontevedra)". Seguindo as maioritarias "teorías invasionistas" do momento datou o poboado cunha ocupación desde o século VI a. C. ata o século III d. C., cunha nova ocupación no século V, e atribuíulle aos seus habitantes unha natureza "post-hallstáttica" de orixe celta.
Período de abandono (1933-1979)
Pese a ter sido declarado Monumento Histórico Artístico Nacional no ano 1931, o sitio sufriu neses anos a ampliación do trazado da estrada de subida e unha agresiva reforestación do monte o que deterioraron gravemente.
Desde o ano 1933, data da última campaña de Mergelina, os restos postos ao descuberto sufriron as consecuencias do seu abandono enchéndose de vexetación. Este período de abandono durou ata o ano 1979.
Staré Město
Historia
Dende os seus primeiros anos, ao redo do século IX, Staré Město medrou a partir dos asentamentos que apareceron na ampla praza de mercado situada á beira do Moldava. Segundo algúns rexistros do ano 1100 celebrábase na nomeada praza un mercado cada sábado, ademais dalgunhas grandes concentracións militares esporádicas. Grazas ao comercio, os comerciantes da zona fixéronse ricos e o rei Wenceslau I concedeulles o privilexio de municipio, conformándose así a cidade de Město Pražské (cidade de Praga). De acordo cos antigos rexistros, a muralla que rodeaba cidade tiña ao redor de trece portas e estaba circundada por un foxo de gran tamaño, o que proporcionando unha forte defensa. No século XIV a cidade foi ampliada coa fundación da Nové Město (Cidade Nova) polo emperador Carlos IV. O foxo e o muro foron desmantelados ao pouco tempo.
Castro de Santa Trega
Período de abandono (1933-1979)
Esta etapa de abandono rematou no ano 1979, cando Alfredo García Alén dirixiu traballos de limpeza e consolidación das estruturas máis próximas á estrada, traballos estes promovidos polo Ministerio de Cultura.
Campañas de 1983 a 1988
miniatura|300px|Cumio do monte, coñecido como Pico de San Francisco, coa ermida e o repetidor.
No ano 1983, coa colaboración económica da Xunta de Galicia e o concello da Guarda, o arqueólogo Antonio de la Peña Santos dirixiu un equipo do Museo de Pontevedra iniciando un novo período de escavacións sistemáticas. Esta etapa centrouse na esquina setentrional do poboado.
As estruturas descubertas nestas campañas e nas anteriores foron consolidadas neses mesmos anos por un equipo dirixido por Montserrat García Lastra Merino.
Desde o ano 1988 non se realizaron máis traballos arqueolóxicos.
Na actualidade
Xa no ano 1996 a Consellería de Cultura e Deporte anunciara na prensa que emprenderían accións para o aproveitamento sociocultural deste sitio. En xullo de 2006 a Consellería anunciou un plan director para o sitio arqueolóxico de Santa Trega, que incluirá a protección de todo o monte, novos traballos arqueolóxicos etc.
A visita ao monte non é gratuíta (0,80€/adulto e 0,60€/menor). Porén as escavacións carecen de vixilancia e a cantidade de visitantes sen guía fai que as estruturas sufran importantes deterioracións.
Poboadores do castro
Seguindo aos autores clásicos como Plinio o vello, Pomponio Mela, Appiano, Tolomeo... o extremo suroeste da actual Galicia estaría poboado pola comunidade dos Grovii ou Grovios, cuxa cidade máis importante sería o Castellum Tyde o Tude, a actual Tui. Seguindo a teoría de Antonio de la Peña Santos:
Interpretando os achados arqueolóxicos trataríase dun pobo cunha estrutura igualitaria (construcións de tamaños semellantes), cun carácter pacífico pouco belicoso (sistemas defensivos máis simbólicos que efectivos) e cunha economía agraria (proximidade ás terras fértiles, aproximadamente a 1 ou 2 km de distancia) pero cunha certa capacidade adquisitiva e comercial (abondosos produtos foráneos).
Co tempo e produto das reformas dos emperadores da dinastía Flavia e a progresiva implantación do sistema romano de explotación, os habitantes do poboado comezaron un lento abandono para asentarse nas novas villae e vici, situadas nos vales e máis próximas ás terras de maior valor produtivo.
Economía da comunidade
A importancia dos cereais na economía da comunidade queda patente nos numerosos muíños manuais de pedra atopados diseminados por toda a zona escavada, a maioría deles tardíos muíños circulares, que algúns autores poñen en relación coa influencia romana.
Outros instrumentos atopados como machados, aixolas, podóns e fouces de bronce e ferro falan do labor agrícola.
Destacan as grandes cantidades de cantos de talla monofacial, nódulos discoidais moi regulares atopados sobre os pavimentos interiores das estruturas. O seu primitivo deseño (similar aos Choppers, utensilios líticos moi rudimentarios e antigos, do Paleolítico Inferior) e a súa posible utilidade causa estrañeza entre os estudosos.
A recollida de froitos silvestres sería outra fonte de recursos testemuñada principalmente nos restos de landras carbonizadas que se atoparon.
Para o estudo de restos orgánicos son fundamentais os cuncheiros, dos que constataron varios no sitio. Neles atestíguase, ademais da actividade de explotación de recursos mariños, a explotación gandeira das especies de ovicápridos (Ovis aries e Capra hircus), bóvidos (Bos taurus) e galináceas (Gallus gallus). Resalta a ausencia de porco doméstico.
En relación coa pesca atopáronse tres anzois de bronce e dous de ferro, e restos óseos de exemplares das familias Sparidae, Gadidae, Labridade e Morenidae, especies seguramente capturadas desde o mesmo litoral. Dos restos procedentes do marisqueo máis da metade pertencen á lapa común (Patella vulgata), seguida en cantidade polo mexillón (Mytilus galloprovincialis), o caramuxo (Littorina littorea) e o bígaro (Monodonta lineata). Cabe destacar a ausencia de especies propias de zonas de areal.
Entre as actividades artesanais testemuñadas a máis estendida é a téxtil, testemuñada na gran cantidade atopada de pesas de tear, fusaiolas e nas agullas de bronce con ollo ovalado (todas rectas agás unha). Pola contra son escasos os achados relativos á actividade metalúrxica, só algúns anacos de crisol e algún molde de pedra.
A actividade comercial debeu de ser de grande importancia, tanta que a súa propia situación viría determinada polo seu valor loxístico para a navegación comercial marítima de cabotaxe así como a fluvial (remontando o curso baixo do Miño). Coa chegada dos romanos a comunidade incorporarase ao complexo sistema comercial marítimo e terrestre do Imperio.
O achado de gran cantidade de restos cerámicos de ánforas confirman este comercio. A maior parte destes corresponden a modelos usados para o trasporte de viños, outros modelos sería para o aceite (principalmente para servir de combustible das lucernas) e outras mercadorías.
Descrición
miniatura|300px|Vista do barrio setentrional. Trátase dun poboado castrexo-romano cunha ocupación serodia dentro da cultura castrexa. Seguindo as últimas escavacións feitas dátase a súa ocupación entre o século I a. C e o século I d. C., nun período no que o proceso de romanización do noroeste peninsular xa comezara. O seu abandono coincidiría coas reformas administrativas levadas a cabo polos emperadores da Dinastía Flavia.
A pesar disto o sistema construtivo reflicte uns xeitos construtivos moi respectuosos coa tradición castrexa (predominio case absoluto de construcións circulares fronte ás rectangulares) e pouco influenciado pola presenza romana (sempre urbanisticamente falando), se ben estudos máis pormenorizados poderán achegar máis datos sobre esta maior ou menor influencia romana.
Da totalidade do escavado, unha porcentaxe moi baixa do tamaño estimado do asentamento, na actualidade só é visitable a zona setentrional escavada nos anos 80 e algunhas construcións da zona máis alta do monte. A zona ou barrio oriental escavado por Mergelina e o escavado por outros equipos atópanse cubertos polas matogueiras e árbores e case non é perceptible. Este estado de abandono fai imposible o seu estudo. Isto, unido á inexistencia dunha planimetría do sitio, fai que sexa moi complicado o estudo en conxunto do poboado.
Dimensións
miniatura|esquerda|Vista aérea. Está delimitado por un sinxela muralla que acolle unha extensión de terreo cuns eixos máximos de 700 metros (norte-sur) e 300 metros (este-oeste). Se ben estas dimensións non están debidamente confirmadas e a visión actual que se ten do sitio está supeditada ás sistemáticas empregadas no seu estudo arqueolóxico, á baixa porcentaxe de terreo escavado e aos estragos que tiveron lugar desde a súa descuberta (estrada, construcións no cumio, reforestación etc.).
No caso de que posteriores estudos confirmen estas dimensións estariamos en presenza dun dos maiores castros dos atopados ata o de agora tanto en terras galegas como do norte de Portugal.
Muralla
No deseño da muralla semella primar unha función de delimitación do terreo respecto ao seu contorno, fronte ás funcións defensiva ou disuasoria.
A muralla foi realizada en cachotería trabada con barro, non superando os 160 cm de grosor máximo, carece de cimentación e de momento non se teñen atopado accesos interiores a elas, como escaleiras ou ramplas.
Ábrese a porta Norte no seu extremo nordeste cun corpo de garda á dereita. Cara ao extremo meridional, e hoxe non visible por mor da vexetación, ábrese outra porta cun sistema de acceso en ángulo recto.
O sistema de comunicacións no interior da zona setentrional baséase nun camiño de ronda pegado á muralla que rodea as construcións.
Cabanas
miniatura|Vivenda reconstruída.|250px Case todas elas teñen plantas circulares ou ovaladas e son exentas, non compartindo paredes medianeiras salvo contadas excepcións. Tamén son excepción as poucas cabanas con planta rectangular e estas presentan, na súa maioría, esquinas en arco.
O grosor das súas paredes adoita ser bastante uniforme, sobre 40 cm de media, e cun mellor acabado cara ao exterior. A gran maioría son de pequenas dimensións.
Aséntanse directamente sobre a rocha nai e os seus muros estarían recubertos cun morteiro de cal e area. Restos de pigmentación atopados indicarían que os recebados estarían tinguidos con distintas cores.
Moitas das cabanas presentan un vestíbulo de acceso que moitos autores entenden que se trata dun influxo mediterráneo adaptado ás características das construcións indíxenas.
No interior, algunhas presentan bancos acaroados e o pavimento nalgúns casos é de terra pisada e noutros de lousado. En moitos dos limiares de entrada pódense ver os gonzos, buratos nos que se axustarían as portas.
miniatura|[[Nó de Salomón (s. II aC - I dC).]] Neste castro téñense atopado unha boa cantidade de xambas e linteis monolíticos decorados con formas xeométricas, sogueados, entrelazados. Tamén se atoparon, empotrados nos muros, bloques monolíticos cilíndricos de non moi grandes dimensións e cunha das súas caras decoradas con formas xeométricas como espirais, trísceles, rosáceas ou molinetes. Outros elementos, como peanas ou os chamados amarradoiros, presentan decoracións similares e tamén representacións de animais.
Este tipo de decoración, segundo Antonio de la Peña Santos:
En relación ao sistema de cubrición a teoría tradicional que defende unha cobertura cun tellado cónico sustentado por un poste central non atopa o referendo dos achados arqueolóxicos, xa que non se ten atopado o burato para fixar o poste central e nese lugar central acostuman atoparse as lareiras para a combustión. Por esta falta de referendo das testemuñas arqueolóxicas cabe pensar nun sistema de cubrición que descarga sobre os muros directamente. Do mesmo xeito non existen probas que fagan desbotar a posibilidade dunha cubrición en forma cónica, plana ou a dúas augas. Porén si se ten constatado o uso de materiais vexetais para a súa cubrición, reforzados por cordas tensadas por laxes perforadas (pesas) que colgarían do beiril.
Como é lóxico non todas as cabanas terían un uso habitacional, as vivendas serían aquelas de maiores dimensións e cun aparello de maior calidade (algunhas con eses linteis e elementos decorados xa mencionados), con vestíbulo e que presentan coidados pavimentos de xabre e con lareiras no centro da estancia. No vestíbulo atoparíase un sinxelo forno.
Outro grupo de construcións, que podemos denominar xenericamente almacéns, semellantes en número terían usos distintos aos de habitación polo que presentan unha tipoloxía menos elaborada e unha construción menos coidada que as habitacionais e cun limiar máis peraltado. No interior destas construcións atopáronse restos de ánforas, algún muíño, cantos para tallar etc.
Estas construcións adáptanse ao terreo coa axuda de pequenos muretes de aterrazamento que delimitan o espazo. A distribución urbanística caracterízase pola presenza de grupos de construcións formando conxuntos perfectamente individualizados. Trátase das coñecidas como Unidades familiares (outros autores falan de Casas patio) conformadas polas correspondentes vivendas e almacéns estruturadas en torno a un pequeno patio común, moitas veces enlousado.
O urbanismo do sitio inclúe unha complexa rede de canais de evacuación das augas pluviais situadas baixo os pavimentos e chans, e en ocasións na superficie, esculpidas sobre a rocha base e cubertas con lousas. En ocasións estas augas canalízanse cara a alxibes escavados na rocha e revestidos cunha argamasa impermeabilizadora.
Esta ordenación interna do espazo aparece condicionada pola muralla, posible primeiro elemento en ser levantado, o que fai pensar a De La Peña Santos na existencia dunha planificación minuciosa previa á edificación das cabanas.
Petróglifos
miniatura|Vivendas. Na mesma zona onde se levantou o poboado tense comprobada a presenza humana aproximadamente 2.000 anos antes. Testemuñas desta presenza son os gravados rupestres que deixaron en varias localizacións do posterior castro. Moitos destes petróglifos foron tapados polas estruturas levantadas no momento da construción do castro.
Achados de materiais
miniatura|esquerda|Remates de torques. Ademais dos achados xa mencionados pódese salientar a gran cantidade de restos cerámicos atopados, feito común aos castros galaicos, tanto de cerámica indíxena, caracterizados por ter pastas escuras modeladas á man ou con torno lento, como numerosos restos doutras variedades típicas do mundo romano, como a cerámica campaniforme, de característico verniz verde e anacos de terra sigillata, co seu característico verniz vermello, así como restos da chamada cerámica común romana. Tamén se ten atopado anacos dun kalathos ibérico pintado. Entre os restos cerámicos tamén se atoparon anacos de lucernas.
Abondosos foron tamén os achados de anacos de vidros romanos de variadas formas e tonalidades. Destacan dúas cuncas fragmentadas de vidro polícromo dunha variedade moi escasa coñecida como vidro mosaico ou millefiori, propia dos obradoiros orientais da primeira metade do século I d. C., e que pola súa calidade poden considerarse das mellores atopadas ata o momento na Península Ibérica. Finalmente, tamén se atoparon gran cantidade de contas de colar feitas de vidro e fichas de xogo no mesmo material, estas últimas pode que vinculadas á aparición dalgún taboleiro de pedra cuadriculado de tipo romano coñecido como tabula latrunculata.
Os achados metálicos, pouco abondosos nas nosas terras pola acidez do terreo, tamén están presentes en forma de anacos de caldeiros, sítulas de bronce e coitelos de lámina plana de bronce que formarían parte do enxoval doméstico dos habitantes do castro.
A ourivería tamén ten a súa presenza con dous remates de torques feitos en chapa de ouro. Un deles, de gran calidade artística, presenta forma globular acabada en escocia e profusa decoración xeométrica e cun tríscele na base do extremo. Colgantes de bronce de variadas formas, anacos de pulseiras e brazaletes tamén en bronce forman parte dos achados, así como aneis romanos de bronce.
Relacionados coa vestimenta téñense atopado fibelas en bronce de diversas tipoloxías, en omega, de brazo longo etc.
Finalmente, os escasos achados de restos de armamento redúcense a unhas cantas puntas de dardo de ferro, dous regatóns de bronce, un puñal romano de ferro (pugio) con remaches en bronce e restos da vaíña, unha espada de antenas rematadas en botóns bitroncocónicos e folla de ferro. Estas dúas últimas trátanse de pezas tardías das que se considera foron usadas máis como elementos de distinción social que estritamente como armas propiamente ditas. miniatura|Cruceiro co río Miño de fondo. A todos estes elementos habería que sumar a desaparecida estatuíña en bronce que representaba un Hércules e que fora atopada a mediados do século XIX nas proximidades da ermida.
Museo
Nos anos en que Ignacio Calvo escavou en Santa Trega (1914-1923), os achados destes traballos comezan a ser expostos nun local da Guarda, xermolo do museo que anos máis tarde se abriu na cima do monte.
No ano 1943 a Sociedad Pro-Monte adquiriu un edificio na parte alta do monte que fora deseñado polo arquitecto Antonio Palacios para o seu uso como restaurante. A este edificio trasladaron as pezas atopadas nas escavacións que configuraron o actual museo, que foi inaugurado o 23 de xullo de 1953 coa presenza dos arqueólogos asistentes ao III Congreso Nacional de Arqueoloxía.
Colexiata
250px|thumb|[[Colexiata de Santa María do Campo, na Coruña.]] Unha colexiata ou igrexa colexial é un templo católico, que sen ser catedral, posúe un cabido e no que se celebran oficios como nas catedrais. A dignidade reitora recibe o nome de deán, aínda que ocasionalmente tamén sexa chamado abade ou prior.
A elección dunha colexiata obedece a diferentes razóns, como poden ser a existencia anterior dunha catedral na mesma cidade, querer dar importancia a unha poboación sen poñer sede episcopal, para maior esplendor do culto, etc. A colexiata pode ser secular ou regular.
Tamén se denomina así o templo en que hai (ou houbo no seu tempo) unha comunidade de cóengos regulares de Santo Agostiño presidida por un abade. As comunidades de cóengos regulares de santo Agostiño están na orixe de diversas ordes relixiosas como os premonstratenses, os propios agostiños ou os dominicanos.
Na actualidade denomínase colexiata a unha igrexa principal de tipo colexial, con abade e coenxía, que non é sede bispal —catedral—, e onde os oficios divinos se celebran con similar liturxia á das catedrais.
Chaqueta
miniatura|Chaqueta de coiro Unha chaqueta é unha peza de roupa grosa utilizada para protexerse do clima frío ou da choiva, ou simplemente como como complemento estético aínda que non protexa daquel.
Esta peza pódese clasificar segundo:
Punto de ebulición
miniatura|[[punto de fusión|Puntos de fusión en azul e puntos de ebulición en rosa dos primeiros oito ácidos carboxílicos (en °C).]] miniatura|300px|Auga fervendo. O punto de ebulición é a temperatura á cal un elemento ou composto químico pasa do estado líquido ao estado gasoso, nunhas condicións de presión determinadas. Se o proceso é á inversa chámase punto de condensación.
A temperatura dunha substancia ou corpo é unha medida da enerxía cinética das moléculas. A temperaturas inferiores ao punto de ebulición, só unha pequena fracción das moléculas na superficie ten enerxía suficiente para romper a tensión superficial e escapar.
Cando se chega ao punto de ebulición a maioría das moléculas é quen de escaparen desde tódalas partes do corpo, non só da superficie. Porén, para a creación de burbullas en todo o volume do líquido necesítanse imperfeccións ou movemento, precisamente polo fenómeno da tensión superficial.
A temperatura mantense constante durante todo o proceso de ebulición, e a achega de máis enerxía só produce o aumento do número de moléculas que foxen do líquido en forma de gas.
Pescozo polar
O pescozo polar é un complemento de roupa confeccionado en tea polar que se coloca no pescozo para protexer do frío. Cumpre unha función similar á bufanda. Existen de diferentes tamaños e cores.
A Canda, A Vilavella, A Mezquita
A Canda é un lugar da parroquia da Vilavella no concello da Mezquita, na provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2016 tiña 18 habitantes (dez homes e oito mulleres), tres menos ca en 2011.
A aldea dá nome á Portela da Canda, límite administrativo entre as provincias de Ourense e Zamora. Está atravesada pola ruta da Prata do Camiño de Santiago. Neste lugar está a capela de santo André, que ten camposanto de seu.
Toponimia
O fitónimo galego A Canda refírese a unha póla de árbore usada para alumear, a partir do latín.
Cariofiláceas
Caryophyllaceae é unha familia de herbas, máis raramente arbustos ou subarbustos. Os talos adoitan presentar nós engrosados que, ocasionalmente, teñen crecemento secundario anómalo. As follas son opostas (algunhas especies presentan follas alternas) simples, enteiras, usualmente son estreitas e acostuman estar conectadas por unha liña transversal na base. Poden ter ou non estípulas.
As flores preséntanse en cimas dicasiais, tamén solitarias. Adoitan ser regulares, hermafroditas, rara vez unisexuais, hipóxinas, ou, ás veces, períxinas. Poden ser pentámeras ou, máis raramente, tetrámeras.
Os sépalos atópanse libres ou case libres ou ben poden estar soldados formando un tubo cun anel nectarífero no interior.
Os pétalos poden estar presentes ou ausentes, con presentación de 5 a 10 estames en 1 ou 2 ciclos.
O xineceo consta de 2-5 carpelos, con estilos máis ou menos soldados.
O froito adoita ser unha cápsula dehiscente por tantas valvas (ou o dobre) que estilos, tamén pode ser utricular e entón adoita encerrar o cáliz ou o hipanto. Algunhas especies teñen o froito en baga. As sementes acostuman estar ornamentadas.
Xéneros
A familia consta de 88 xéneros cunhas 2000 especies, como importantes:
Aeroporto L.F. Wade
O aeroporto internacional L.F. Wade, anteriormente chamado aeroporto internacional de Bermuda, é o único aeroporto que serve ao territorio británico de ultramar das Bermudas, no océano Atlántico. Está situado na parroquia de St. George's e atópase a 11 quilómetro ao nordés da cidade de Hamilton, a capital do arquipélago. Ten unha terminal de pasaxeiros, unha de carga, oito postos de estacionamento de aviñons e pode operar todos os tamaños de aparellos, incluído un Airbus A380. A día de hoxe sete aeroliñas operan servizos regulares ás Bermudas, voando a destinos no Canadá, o Reino Unido e os Estados Unidos.
Sellbytel Group
O Sellbytel Group é un grupo de empresas creado en 1998 polo alemán Michael Raum. É unha empresa global de servizos para vendas en distintos sectores, dende o informático á moda. Ten máis de 4.500 empregados en máis de 25 lugares de traballo.
Eusko Langileen Alkartasuna
Eusko Langileen Alkartasuna (en éuscaro Solidariedade dos Traballadores Vascos), hoxe en día máis coñecido como ELA é un sindicato nacionalista vasco historicamente ligado ó Partido Nacionalista Vasco. Foi fundado o 23 de xullo de 1911 en Bilbao baixo o nome Solidariedade de Obreiros Vascos e coa intención de minorar a influencia dos sindicatos de clase (UGT e CNT) entre os traballadores vascos, en concreto entre os de orixe vasca en contraposición dos provenientes doutros lugares.
Nas súas primeiras fases o sindicato realizaba labores de asistenza social entre os seus afiliados. A expansión de ELA foi moi rápida nos territorios de Guipúscoa e Biscaia, pero máis lenta en Navarra e Álava. A día de hoxe, é o sindicato máis forte na Comunidade Autónoma Vasca en número de afiliados e delegados. Séguenlle CCOO-Euskadi e LAB. miniatura|Jose Elorrieta, antigo secretario xeral de ELA
Primeiro Congreso (1929)
O seu primeiro congreso celebrouse os días 12 e 13 de outubro de 1929 no frontón Astelena de Éibar.
Segundo Congreso (1933)
Foi celebrado en Vitoria durante os días 29 e 30 de abril e 1 de maio. Prodúcese o cambio de nome a ELA.
Terceiro Congreso (1976)
Estaba previsto a súa celebración en Pamplona en 1936, pero a sublevación fascista interrompeu as actividades legais deste sindicato durante 40 anos. Posteriormente celebraríase en Zornotza e Éibar. Durante a transición ELA opúxose ós Pactos de La Moncloa.
Cuarto Congreso
Nel ELA apoiou o Estatuto de Guernica, malia advertir das súas carencias en políticas sociais.
Na actualidade é a primeira central sindical da CAV con diferenza e unha importante forza sindical en Navarra. Conta con máis de 100.000 afiliados.
Jean-Claude Juncker
Jean-Claude Juncker, nado o 9 de decembro de 1954 en Redange, é un político europeo e luxemburgués.
Traxectoria
Primeiro ministro de Luxemburgo dende o 20 de xaneiro de 1995 e ministro de Finanzas de Luxemburgo dende o 13 de xullo de 1989. Pertence ao Partido Popular Socialcristián.
O 7 de marzo de 2014 foi elixido polo Partido Popular Europeo como candidato a presidir a Comisión Europea, logo das eleccións ao Parlamento Europeo de maio dese ano.
Condado de Białystok
miniatura|dereita|150px|Localización do condado de Białystok no [[voivodato de Podlaquia.]] O condado de Białystok (en powiat białostocki) é un condado do voivodato de Podlaquia, no nordeste de Polonia, na fronteira con Belarús. Foi creado o 1 de xaneiro de 1999 como resultado das reformas do goberno local en Polonia de 1998. O seu centro administrativo é a cidade de Białystok, aínda que a cidade non é parte do condado e constitúe unha cidade-condado independente.
Subdivisións
miniatura|right|250px|Concellos do condado de Białystok. O condado divídese en quince concellos: nove concellos mixtos e seis concellos rurais:
Cristovo Colón
miniatura|dereita|200px|Estatua de Cristovo Colón en [[Pontevedra.]] Cristovo Colón, nado na República de Xénova en 1451 e finado en Valladolid o 20 de maio de 1506, foi un navegante, cartógrafo, almirante, vicerrei, explorador e gobernador xeral das Indias durante os séculos XV e XVI ao servizo dos Reis Católicos, famoso polo denominado descubrimento de América para a civilización occidental en 1492, tras emprender unha viaxe a través do Océano Atlántico co obxectivo de chegar á India, malia que en troques chegou ás illas do Caribe na América Central conseguindo establecer as rutas marítimas e abrindo o camiño á colonización americana.
As terras exploradas por Colón foron inicialmente chamadas Indias Occidentais ou Novo Mundo, até a aparición, en 1507, do mapa de Martin Waldseemüller e Matthias Ringmann do obradoiro cartográfico de Saint-Dié-des-Vosges, cando se pasaron a chamar América, co gallo de que Waldseemüller leu unhas relacións sobre exploracións feitas naquel continente polo navegante italiano Amerigo Vespucci.
Malia que posibelmente non foi o primeiro explorador europeo de América, Colón foi quen descubriu un novo continente para Europa e a historia, ao ser o primeiro navegante capaz de trazar unha ruta de ida e retorno aproveitando as correntes mariñas do Atlántico que hoxe aínda se utilizan, abrindo deste modo un Novo Mundo para explorar, e explotar, nos vellos reinos europeos.
O seu antropónimo (coñecido pola latinización Columbus ou adaptado ás diferentes linguas) é unha icona mundial que inspirou innumerables denominacións, como a dun país: Colombia, e dúas rexións de Norteamérica: a Columbia Británica, no Canadá, e o Distrito de Columbia, nos Estados Unidos.
Perfil histórico
As contradicións entre algunhas fontes coetáneas, incluíndo o mesmo Colón, así coma os posteriores intereses nacionais e relixiosos para atribuírse a «paternidade» de Colón propiciaron que a personaxe presente toda unha serie de clarescuros sobre os cales non hai un consenso claro na comunidade histórica actual.
Con todo, hai un feito claramente indiscutíbel: Colón afirmaba que se podía chegar ao Extremo Oriente (a India) dende Europa viaxando cara ao oeste, e que era factíbel realizar a viaxe por mar con posibilidades de éxito; dedicou os mellores anos da súa vida a confirmar este pensamento e logrou o éxito inesperado o 12 de outubro de 1492: o descubrimento do Novo Mundo aos ollos da vella Europa.
Malia que é probábel que Colón non fose o primeiro europeo en pisar as costas americanas -á súa época gozou de moita chamada, amais, a tradición dun posíbel predescubridor, que segundo as fontes sería máis ou menos críbel - Colón non soamente chegou ao Novo Mundo, senón que volveu a Europa, realizou un total de catro viaxes e deu inicio a un réxime de viaxes periódicas seguras dende Europa até América. A partir das viaxes de Colón, sucedérono outros exploradores e conquistadores e establecéronse vínculos permanentes co novo continente. miniatura|Colón no [[anverso dunha moeda estadounidense conmemorativa do IV centenario do Descubrimento de América. Ceca: US Mint. Gravador: Charles E. Barber.]] No contexto histórico da época, o tránsito de mercadorías entre o oriente e Europa realizábase pola ruta que ía de Asia até Europa atravesando a Asia Menor, pero a partir da presa de Constantinopla polos turcos, no 1453, esta vía fíxose difícil e quedou monopolizada polos otománs e os seus aliados, os mercadores xenoveses. As nacións máis occidentais de Europa -Portugal, Castela e Aragón-, necesitadas dos bens orientais, querían adquirir estas mercadorías sen medianeiros.
Portugal foi quen tomou a iniciativa, grazas, principalmente, ao feito que a conquista do seu territorio aos musulmáns finalizara no século XIII; os portugueses, así, lanzáranse a navegar para ampliar os seus dominios e mirar de descubrir novas rutas comerciais. No ano 1488, mediante o mariñeiro Bartolomeu Dias, chegaran á cabeza de Boa Esperanza: atoparan, pois, unha nova ruta cara ao oriente e deste modo podían crear á vez un novo monopolio, que competiría con Xénova. As coroas castelá e aragonesa, unidas dinasticamente mediante os Reis Católicos, cando xa se encontraban ás fins da Reconquista -coa presa de Granada- interesáronse pola investigación dunha nova ruta.
Colón sostiña que navegando polo oeste o camiño era moito máis curto, de forma que proxectou a súa viaxe como unha oportunidade de abrir unha nova ruta comercial alternativa ás xa existentes -a terrestre, monopolizada por Xénova e os otománs, e a marítima, recentemente descuberta polos portugueses-, para a cal recolleu finalmente o padroado dos Reis Católicos.
Expedicións
280px|miniatura|Réplicas da Pinta, a Niña e a Santa María no porto de [[Palos de la Frontera.]] Parte para a súa primeira viaxe en 1492, con dúas carabelas (a Pinta e a Niña) e unha nao (a Santa María) do porto de Palos de la Frontera. A nao Santa María foi construída en Galicia e levaba como piloto a un galego de Baiona: Cristóbal García Sarmiento, por este motivo quizais sexa o porto elixido para regresar.
A expedición toca a illa de Gran Canaria e pon rumbo ao suroeste; tres meses despois chega a un illote das Bahamas ao que deu o nome de San Salvador. Continua navegando e costeou Cuba, para despois chegar ao Haití á lle que deu o nome de Hispaniola. Convencido de ter chegado á India, deixa alá unha pequena colonia e regresa á Europa o 1º de marzo de 1493, tocando en primeiro lugar o porto de Baiona a carabela Pinta coa seguinte tripulación: Martín Alonso Pinzón, Capitán; Francisco Martín Pinzón, Mestre; Cristóbal García Sarmiento, Piloto; Juan Quintero de Algruta, Contramestre; García Hernández, Despenseiro; Juan Reynal, Alguacil; Maestre Diego, Cirurxián; Juan Rodríguez Bermejo (Rodrigo de Triana), Cristóbal Quintero, Gómez Rascón, Diego Martín Pinzón, Francisco García Vallejo, Juan Verde de Triana, Antón Calabrés, Álvaro Pérez, Gil Pérez, Sancho de Rama e Juan Veçano, mariñeiros; Pedro de Arcos, Fernando Medel, Francisco Medel, Alonso de Palos, Juan Quadrado, Pedro Tegero, Juan Arias e Bernal, grumetes.
miniatura|esquerda|180px A súa segunda viaxe iniciouse en 1493, con tres naos e 14 carabelas, avista as Antillas e aborda a Martinica. Pon rumbo despois ao norte e chega a Porto Rico. Vai a Hispaniola onde a pequena colonia fora morta polos indíxenas, deixa outro continxente de homes e, virando para Occidente, chega á Xamaica.
Na terceira viaxe, parte en 1498, con seis naos, e chega a Trindade despois dunha atribulada viaxe. Volteando ao sur chega a unha gran terra que pensou que era unha illa e chamoulle Gracia. Rumbo ao norte chega a Santo Domingo, cidade formada por Fr. Bartolomeu. Entra en conflito co gobernador e el e mailo irmán son presos e enviados para España.
Na cuarta viaxe, sae de Cádiz con catro naus en 1502, propóndose chegar ao Oriente. Avista a Xamaica e, despois dunha gran tempestade, chega á Illa de Pinos (Honduras). Avistou despois as costas da Nicaragua, Costa Rica e Panamá. Debido ao pésimo estado das naos ten que regresar a Hispaniola, de onde volta a España.
Cristovo Colón morreu en Valladolid, en 1506.
Relacións cos indíxenas
Seguindo os costumes vixentes naquela época, as relacións de Colón con outros pobos e terras rexíanse polas posibilidades de conquistalas para o reino ao que representaba.
Pensando que se atopaba nas terras do Gran Khan, intentaron tomar posicións militares defensivas e establecer contacto con algún rei, pero non atoparon nada parecido e comprobaron pouco a pouco que posuían unha gran superioridade armamentística sobre os indíxenas e que estes descoñecían as palabras "Gran Khan". Atribuíron ese descoñecemento a un baixo nivel cultural dos indíxenas e asumiron a facilidade de conquista do novo territorio.
O goberno dos irmáns Colón na Española non cumpriu coas expectativas dos reis españois. Non só se enfrontaron aos españois da illa, senón que, ao non conseguiren as riquezas que pensaran, agrediron os indíxenas e venderon algúns como escravos, desobedecendo así as ordes expresas de Isabel a Católica, que deixara clara a súa vontade de que se tratase os indíxenas como súbditos de Castela. Por este motivo, o primeiro Vicerrei, Almirante e Gobernador de América foi arrestado e enviado con cadeas ante a reina polo gobernador Francisco de Bobadilla. O comportamento de Colón non correspondía co que España propoñía nas súas leis, aínda que a distancia, entre outros motivos, propiciaron condutas similares ás de Colón cos indíxenas, as cales denunciou Frei Bartolomé de las Casas.
Hipótese xenovesa
Estas teorías secundarias afirman que a orixe de Cristovo Colón é un enigma sobre o que non existe unanimidade entre historiadores e investigadores, entre outras razóns pola confusión e perda de documentación referente ás súas orixes e ascendencia. Ademais o seu propio fillo, Hernando Colón, na súa Historia do almirante Don Cristovo Colón escureceu aínda máis o seu lugar de nacemento afirmando que o seu proxenitor non quería que se coñecesen a súa orixe e patria. Por esta, entre outras razóns, xurdiron múltiples teorías sobre o lugar de nacemento de Colón. Aínda que existe un testamento onde Hernando Colón asevera que o seu pai era xenovés: «fillo de Cristovo Colón, xenovés, primeiro almirante que descubriu as Indias».