cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guerra civil rusa
Novos alzamentos cosacos
Outro factor externo colaborou na recuperación dos contrarrevolucionarios: o avance dos soldados alemáns polos territorios próximos obrigou a retirarse ás forzas soviéticas. Deste xeito a nova rebelión cosaca foi indirectamente favorecida polos seus antigos inimigos. As tropas alemás cortaron o ferrocarril na zona do Don, entorpecendo a chegada de novas tropas soviéticas. Ademais, as armas requisadas ó Exército Vermello foron entregadas ós rebeldes. Dese xeito o exército comandado polo xeneral Krasnov contaba en xuño con 40.000 homes armados. Krasnov aproveitou militarmente esta vantaxe. En agosto de 1918 o xeneral Mamontov comezou un ataque de cabalaría contra [Zaryzin]. Foi a primeira acción masiva de cabalaría da guerra civil rusa e obrigou ó Exército Vermello a crear as súas propias unidades montadas. A cidade foi cercada polos brancos e a batalla o redor dela durou ata outubro e a dura resistencia dos sitiados serviu para que os Vermellos comparasen a cidade con Verdún. O papel de Iosif Stalin na loita foi glorificado na súa época de xefe de estado. A finais do ano os cosacos do Don conseguiran só pequenos avances fóra da súa área orixinaria. O bloqueo alemán da rexión do Kuban en Rusia do sur, que separou esta rexión e maila República Soviética do Cáucaso Norte de Rusia central, marcou tamén o inicio da revolta dos cosacos do Kuban. O comandante dos cosacos, Denikin, formou un corpo duns 9.000 voluntarios, máis deles veteranos da primeira guerra mundial e dirixidos por oficiais de carreira. Fronte deles as forzas do goberno estaban constituídas por entre 80.000 e 100.000 soldados sen adestramento militar e dirixidos por un antigo suboficial do exército tsarista. Esta situación permitiu ós Brancos a conquista de Ekaterinodar o 18 de agosto de 1918.
O movemento Branco en Siberia
esquerda|miniatura|Tropas da Lexión checa en Vladivostok A presenza das forzas bolxeviques en Siberia era escasa, en parte pola menor confrontación social na zona. As tensións entre os grandes propietarios rurais e os arrendadores era menor ca noutras zonas de Rusia e o número de traballadores industriais era pequeno. Politicamente dominaban os socialrevolucionarios e nas cidades os antigos conservadores mantiñan o poder. A postura antibolxevique da Lexión checa acabou por eliminar case completamente o poder vermello en Siberia, o tomar baixo o seu control o ferrocarril transiberiano. Os checos tomaron Ekaterinenburg, o centro administrativo dos comunistas na zona, o 25 de xuño de 1918 despois dunha semana de sitio, obrigando ás tropas do Exército Vermello a retirarse cara ó oeste. Dous días despois foi constituído un goberno provisional en Omsk dirixido por Piotr Vassilievich Vologodski e formado por rexionalistas e socialrevolucionarios.
O movemento anticomunista apoiábase, á parte de nos intelectuais urbanos e nas forzas estranxeiras, nos cosacos de Siberia e nuns 8.000 antigos oficiais tsaristas residentes na zona. Estes, partidarios dunha Rusia unida rexeitaban por igual as ideas dos rexionalistas e as de cambio social dos socialrevolucionarios. Os militares conservadores aproveitaron a debilidade do goberno provisional para daren un golpe de estado incruento o 17 de novembro de 1918 que acabou coa fase parlamentaria da resistencia anticomunista. O almirante Kolchak substituíu o goberno por unha ditadura militar, estableceuse coma dirixente máximo do movemento dos Brancos en toda Rusia e marcou o desenvolvemento das operación militares nos anos a seguir. Kolchak marcou como obxectivo do seu goberno a derrota dos comunistas e o restablecemento da orde social, pero renunciando especificamente a permitir a política de partidos, o que se demostraría coma un dos grandes erros do movemento antibolxevique. Os meses a seguir marcaron o estancamento das operación militares dos dous bandos, que se preparaban para o ano seguinte.
Intervención da Entente
O tratado de paz sen condicións de Brest-Litowsk asinado por Lenín serviu para aliviar a presión dos ataques alemáns e austríacos pero empeorou as relacións cos estados que formaba a Entente que, xa antes da fin da primeira guerra mundial, comezaron a enviar soldados a territorio ruso para evitar a posible colaboración soviético-alemá. O primeiro continxente británico, duns 600 homes, desembarcou en xuño de 1918 no porto de Múrmansk, no océano ártico. O porto, afastado dos centros neurálxicos de Rusia foi tomado, mais non se seguiron outras operacións. O seguinte paso foi o desembarco en Odesa dun exército franco-grego de 1.000 homes, apoiado por unidades da mariña francesa. Estas tropas retiráronse perante o avance dos Brancos e o 7 de abril de 1919 xa non quedaban tropas da Entente en Ucraína. A seguinte operación foi en agosto cando 600 soldados franceses e británicos, reforzados despois por 5.000 máis dos Estados Unidos, entraron en Arkhangelsk, para evitar que os depósitos de armas da cidade caesen en mans alemás ou soviéticas. Algúns políticos americanos apoiaron a intervención por sentirse obrigados a axudar a Lexión checa, que, de feito, se atopaba moi lonxe da zona. As tropas expedicionarias avanzaron uns centos de quilómetros. Despois dun ano de loitas esporádicas con unidades do Exército Vermello non se chegou a ningunha situación de vantaxe estratéxica clara. As tropas estranxeiras abandonaron a zona en xullo de 1919. A ocupación estranxeira de máis duración foi a de Vladivostok, o porto ruso no Pacífico máis importante. A ocupación iniciárana en abril de 1918 tropas xaponesas e británicas, ás que seguiu un corpo expedicionario de 8.000 soldados estadounidenses. Vladivostok debía servir de punto de apoio para as tropas de Kolchak, que pola súa postura contraría ós alemáns era considerado pola Entente como o lexitimo gobernante de Rusia. As tropas ocupantes permaneceron nesa zona ata a derrota final dos contra-revolucionarios, sendo reforzados por 70.000 soldados xaponeses que non chegaron a entrar en combate. Vladivostok non foi recuperada polos soviéticos ata 1922. A importancia da intervención aliada na guerra foi moi destacada polos historiadores soviéticos, pero as súas consecuencias militares son discutibles por limitarse a unha zona periférica. É certo que facilitaron a entrega de material ós Brancos en Siberia e no sur de Rusia, contribuíndo se cadra a alongar a guerra.
Galería de imaxes de sementes de Galicia
A semente ou pebida é a estrutura mediante a que realizan a propagación as plantas que por iso se chaman espermatófitas (plantas con semente).
Guerra civil rusa
Ofensiva e derrota das forzas de Kolchak
A dirección bolxevique tomou por fin en serio a ameaza na súa fronte oriental e Lenín proclamou a necesidade de recuperar a zona do Ural antes do inverno para evitar o fracaso da Revolución. Os grupos do exército vermello no leste foron reforzados, pasando de 84.000 a 360.000 homes a fins de maio de 1819 fronte ós 100.000 dos inimigos. A ofensiva vermella do verán de 1919 foi devastadora. O 1 de xullo caeu Perm provocando a retirada desordenada dos Brancos cara ó leste. Dúas semanas despois capturaron Ekaterinburg, o núcleo industrial máis importante dos Urais, o 24 de xullo Cheliabinsk e os brancos foron expulsado dos montes Urais. A perda desta liña defensiva foi un desastre para o movemento antibolxevique. O terceiro grupo meirande dos que o formaban, o exército do sur dirixido por Belov, quedou illado nos arredores de Orenburg e tivo que renderse en setembro de 1919. Os outros dous grupos non tiveron máis sorte, o avance Vermello era imparable. En outubro estaban xa preto de Omsk, centro do goberno de Kolchak. A cidade rendiuse sen loitar o 14 de novembro.
A ofensiva de Denikin
A situación dos brancos en Rusia do sur era a comezos de 1919 ambivalente. Separados do teórico comandante Kolchak, desenvolveron a súa propia estratexia militar e tiveron éxito nas operacións no Cáucaso. O exército do Don, dirixido polo líder cosaco Piotr Krasnov estaba envolto nunha loita de desgaste contra o Exército vermello de Vladimir Gittis, que compensaba a falta de adestramento militar e disciplina dos seus homes coa superioridade numérica e as accións de castigo da Cheka e os xuízos militares sumarísimos. En febreiro de 1919 o exército cosaco reducíase a 15.000 homes e Krasnov foi obrigado a renunciar ó mando, sendo substituído por Bogaevski, colaborador próximo de Anton Denikin o xefe dos Brancos en Rusia do sur. O novo xefe cosaco aceptou a autoridade de Denikin sobre as súas tropas e rompeu os vencellos de Krasnov cos alemáns que impedía a Denikin recibir axuda de Gran Bretaña.
Xa como dirixente indiscutible dos contrarrevolucionarios na rexión do Don, Denikin puido coordinar as accións das tropas cosacas coas das súas propias e ordenou ó Exército de Voluntarios axudar ós cosacos do Don. Os Voluntarios partiron do Cáucaso e foron levados á conca do Donets para reforza-lo lado oeste do exército do Don, nun momento no que a loita se intensificara. O Exército dos Voluntarios comandado por Vladimir Mai-Maievski conseguiu, grazas ó control da rede de trens, conter a ofensiva Vermella e pasar ó ataque en xuño, provocando a retirada dos soviéticos e conseguindo tomar Kharkov, centro comunista en Ucraína. Ó leste, Denikin deu o mando das tropas Brancas ó xeneral Piotr Wrangel que consolidou as posicións contrarrevolucionarias e en maio comezou unha ofensiva que levou á conquista de Tsarytsin. Os brancos tomaron a iniciativa no fronte do sur e Denikin puido pensar en empresas máis importantes. A derrota Vermella no sur foi unha sorpresa, sendo causada en boa parte por dificultades na retagarda. O líder anarquista Nestor Makhno, antigo aliado do goberno soviético decidira a principios de 1919 rebelarse contra o poder soviético. Os cosacos, cansos da guerra de desgaste, que decidiran non aceptar as chamadas á mobilización de Krasnov, foron movidos de novo á resistencia polo avance dos vermellos e as medidas anticosacas decretadas polo Comité Central do Partido Comunista, que impulsaban a desaparición dos cosacos como clase social e a súa integración no sistema político soviético, utilizando medidas sumarias. Por outro lado as reformas de Trotski para a reforma do exército estaban aínda sendo postas en marcha, o que reducía a capacidade operativa das tropas Vermellas. Trotski deseñou un sistema no que utilizaba a antigos comandantes do exército imperial que eran controlados por comisarios políticos e que non estaba aínda disposto a mediados do 1919. A incapacidade de integrar os labregos recrutas nas forzas armadas era evidente e as desercións multiplicábanse. A falta de oficiais cualificados facía preciso recorrer a suboficiais procedentes das capas máis radicais de soldados o que provocaba problemas dentro da organización.
A ofensiva de Iudenich
dereita|Construción de barricadas en Petrograd durante a ofensiva branca de 1919 Coincidindo cos ataques do exército de Denikin no sur un novo perigo para o goberno soviético apareceu no noroeste. Na fronteira con Estonia formaranse baixo protección alemá o ano 1918 unidades militares contrarrevolucionarias que foron rexeitadas cara á república báltica polos soviéticos durante a Revolución Alemá de 1918. Os Brancos derrotados refuxiáronse en Estonia e en maio de 1919 6.000 homes dirixidos polo xeneral Nikolai Iudenich cruzaron a fronteira e, en poucas semanas, ocuparon un territorio duns 18.000 km² centrado na cidade de Pskov. A finais de setembro atacaron en dirección a Petrogrado e, o 21 de outubro estaban só a 30 km da antiga capital rusa. Os bolxeviques víronse forzados a retirar tropas da fronte do sur. En poucos días concentráronse en Petrogrado máis de 70.000 soldados vermellos. Os brancos contaban con 15.000 homes, moitos deles desertores do Exército Vermello, e recursos limitados. A falta dun programa político concreto non facilitaba a colaboración dos habitantes do territorio ocupado con Iudenich. En novembro os brancos foran de novo rexeitados á fronteira con Estonia. O goberno desta república acolleu ós fuxidos, que días despois foron, porén, desarmados e internados. En decembro Estonia asinou un tratado de alto o fogo cos bolxeviques.
A derrota de Denikin
En xullo de 1919 Denikin preparou a súa estratexia de ataque. O seu exército, dividido en tres grupos debía envolver Moscova e tomar a capital bolxevique. O golpe final debía dalo o Exército dos Voluntarios dirixido por Vladimir Mai-Maievski. Este corpo de elite dos Brancos conseguira grandes éxitos no outono, conquistando Kursk. O 14 de outubro tomaron Oriol e estaban só a 400 km o sur de Moscova. As tropas brancas en Ucraína conseguiran tamén expulsar ós soviéticos. Do lado Vermello xa desde setembro estaba a prepararse unha unidade de choque formada por cosacos leais ós comunistas, cabalaría e o grupo de fusileiros letóns. Esa unidade recuperou axiña Oriol e a decisión do xeneral Semion Budionny de atacar coa súa cabalaría cara ó oeste, e non ás tropas brancas do Cáucaso como lle fora ordenado, permitiu ós Vermellos tomar a cidade ferroviaria estratéxica de Voronesh, e corta-las comunicacións entre o Exército de Voluntarios e o resto das forzas brancas. Denikin perdeu a iniciativa e non puido evitar a retirada das súas desmoralizadas tropas. O 13 de decembro os Vermellos retomaron Kíiv e en xaneiro recuperaran xa toda a conca do Don. Rostov, a capital cosaca caeu o 7 de xaneiro, os Brancos fuxiron e 37.000 soldados do seu exército, entre eles Denikin, foron evacuados de Novorossisk en Crimea por barcos ingleses. Os 60.000 que quedaron en terra foron feitos prisioneiros. Denikin, que perdeu toda a súa ascendencia por causa da derrota abandonou Rusia en abril e morreu en 1947 nos Estados Unidos. A ofensiva de Denikin foi a ameaza máis importante para os bolxeviques en toda a guerra, e coa súa fin desapareceron as posibilidades dos contrarrevolucionarios de retomar o corazón de Rusia.
As causas da Derrota de Denikin son, coma no caso de Kolchak, tanto militares como políticas e sociais. O seu exército loitaba nunha fronte de 1.000 quilómetros contra forzas superiores en número. Nunca tivo máis de 99.000 soldados á súa disposición, diante dos 150.000 vermellos, ós que se sumaban 677.000 máis na reserva. Pero o seu fracaso principal foi supor que ía encontrar o apoio xeral da poboación. O alzamento anticomunista que agardaba provocar co seu ataque non se produciu. Os agricultores non recibiron ben as tropas Brancas que, faltas de medios, foron autorizadas a requisar as colleitas, alimentos e outras propiedades. A medida acabou en saqueos. O xeneral Wrangel queixouse por carta a Denikin de que os Brancos non se diferenciaban nos seus métodos de requisa dos Vermellos. O cura militar Georgi Schawelski expresou sobre o comportamento do Exército de Voluntarios: “Roubo, especulación, descaro e desvergoña apodrenta o espírito do exército. Un exército que saquea non é un exército: é unha banda”. En xeral os erros de Denikin son semellantes ós de Kolchak e outros dirixentes Brancos. Nin iniciou reformas, nin propuxo un programa político detallado. En oposición ós bolxeviques, non foi quen de formular unha visión global que permitira ó seu movemento acadar unha base nacional ampla. Para territorios que chegou a controlar, habitados por 42 millóns de persoas no momento de máxima expansión, pensou só nunha ditadura militar transitoria sen preparar un plan de futuro. As capas ilustradas acabaron por afastarse dos militares Brancos, que non estiveron en condicións de establecer un aparato político e administrativo eficaz, entre outras cousas pola falta de colaboración da “intelixencia”. A falta de organización agravou os problemas de abastecemento e facilitou o incremento dos saqueos.
1920. O último reduto Branco en Crimea
Despois das derrotas no Don e en Siberia o último reduto das tropas anticomunistas era a península de Crimea. Alí o xeneral Wrangel formou un exército de 37.000 soldados (o Exército Ruso) con tropas evacuadas de Novosibirsk. A guerra polaco-soviética favorecía a situación de Wrangel na península e permitiulle agrupar soldados ata abril de 1921. No mes de xuño dese ano comezou unha ofensiva cara ó norte. A forza defensiva soviética na zona cedeu e, a finais de mes, un corpo da cabalaría vermella foi eliminado case por completo. Cando o 13 exército comunista reaccionou, as tropas de Wrangel chegaran xa ó río Dniéper. O contraataque bolxevique consistiu en establecerse preto do istmo da península para illar no posible os Brancos das bases en Crimea. Aínda así estes puideron tomar Mariopol e Alexandrov, á beira do mar de Azov. Wrangel era, porén, consciente de que a súa situación era inestable. O seu ataque en dirección á rexión cosaca de Kuban fracasou e un intento en outubro de cruza-lo Dniéper para manter a iniciativa militar usando os soldados sobreviventes do Exército dos Voluntarios tampouco tivo éxito. O 12 de outubro Polonia asinou o armisticio coa Unión Soviética que permitiu a esta dispor de tropas novas para contrarrestar a Wrangel. Comandados por Mikhail Frunse os Vermellos empurraron ó inimigo, que perdeu 20.000 soldados nos combates. Wrangel tiña xa preparada a evacuación e, por medio da antiga frota tsarista do mar Negro consegue sacar de Crimea antes do 16 de novembro a 146.000 persoas, máis deles civís, que foron levadas a Turquía. Moitos dos que non puideron ser evacuados caeron vítima da represión que seguiu á vitoria Vermella. No curto período do seu comando Wrangel foi politicamente máis activo cá Kolchak ou Denikin. Levou a cabo unha reforma do chan en Crimea, que incluía expropiacións. Intentou alianzas con tódolos partidos, incluídos os anarquistas de Nestor Makhno para formar unha fronte común contra os comunistas. Sen renunciar á ditadura militar, tentou atraer á intelixencia do territorio que ocupaba. Esta política permitíulle dispoñer dunha retagarda segura, da que careceran outros comandantes Brancos.
Outros contendentes na guerra
Á parte de Brancos e Vermellos, falase na historiografía da guerra civil rusa doutro partido: os Verdes. Este estaría formado principalmente por labregos que rexeitaron as propostas comunistas e formaron grupos guerrilleiros que loitaban contra os Vermellos. En Ucraína loitaba ademais un exército partisano anarquista, a "makhnochina", dirixido por Nestor Machno. Este grupo loitou en principio a favor dos bolxeviques e máis tarde en contra e acabou sendo eliminado polos Vermellos. Á confusión xeral da guerra contribuíron tamén exércitos partisanos de todo tipo e señores da guerra coma Roman Ungern von Sternberg que actuaban por libre.
Álex Barba
Alejandro Barba Fernández, coñecido como Álex Barba, nado na Coruña o 11 de agosto de 2001, é un futbolista galego que xoga como centrocampista no Real Club Deportivo Fabril.
Guerra civil rusa
Consecuencias humanitarias
A guerra civil foi aínda máis catastrófica para Rusia cá primeira guerra mundial. Morreron en combate uns 770.000 soldados, dos que se calcula que un 80% eran do exército comunista. Outros 700.000 combatentes morreron por enfermidades durante o servizo. O número de civís mortos nas campañas de Terror dos dous bandos non esta aínda fixado. O número de executados polos Vermellos oscila segundo a historiografía occidental entre 50.000 e 200.000. A cantidade de mortos causados por represións sen condena a morte expresa non se coñecen. Do lado Branco os datos están pouco documentados. As estimacións van de 20.000 a 100.000 asasinatos de simpatizantes comunistas. A eles habería que engadir de 50.000 a 100.000 vítimas de orixe hebrea provocados polos pogroms no lado contrarrevolucionario.
Álex Barba
Traxectoria
Criouse futbolisticamente na canteira do Victoria CF coruñés e no verán de 2018 foi fichado polo Deportivo da Coruña para o seu equipo xuvenil. Na súa primeira tempada foi cedido ao equipo xuvenil do Ural CF, onde foi un dos piares do equipo que rematou cuarto na División de honra Xuvenil. Disputou tamén un par de partidos co primeiro equipo, o Español SDC, en Segunda Autonómica e ao remate da tempada foi cedido á UD Paiosaco para reforzar o equipo nos derradeiros partidos da liga de Terceira División e evitar o descenso.
Na tempada 2019/20 foi titular indiscutible cos xuvenís do Deportivo e dende a 2020/21 xoga no Fabril. O 6 de xaneiro de 2021 debutou co primeiro equipo do Deportivo da Coruña no partido de segunda rolda da Copa do Rei fronte ao Alavés en Riazor. Catro días despois debutou co Deportivo en liga, no partido contra o Zamora no Ruta de la Plata.
Guerra civil rusa
Consecuencias humanitarias
A destrución de infraestrutura económica e o caos provocados pola guerra provocaron millóns de vítimas causadas pola fame e as pragas. Segundo o censo levado a cabo en 1923 os habitantes de Rusia eran 10 millóns menos cá en 1920. Entre eles contábanse 2 millóns de emigrados. En total catro veces máis perdas que durante a guerra mundial.
Consecuencias políticas
A vitoria comunista cambiou a actitude das potencias estranxeiras cara á Unión Soviética. Gran Bretaña encetou relacións comerciais co novo réxime en 1920, Francia decidiuse por unha política de illamento dos comunistas que só rompeu parcialmente despois da fin da guerra polaco-soviética. Só co Pacto de Rápallo de 1920 conseguiu a Unión Soviética un aliado, aínda que se tratara de Alemaña, daquela tamén excluída do concerto internacional. As consecuencias políticas foron máis importantes dentro do propio estado. A guerra civil foi un dos mitos fundacionais da ditadura comunista. As causas internas da guerra foron, debido ó seu carácter de clase, postas ó mesmo nivel cás provocadas polos ataques de inimigos exteriores. Durante o stalinismo a historia da guerra civil foi interpretada para salientar o rol de Stalin en contra dos seus rivais políticos coma Trotski. Trotski pola súa parte, desde o exilio, fíxoo mesmo en senso inverso. O nacionalismo dos Brancos reforzou a tendencia bolxevique a fuxir de calquera forma de patriotismo, tendencia que se mantivo ata a Segunda Guerra Mundial.
Plagne, Ain
Plagne é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Poboación
No 2007 a poboación de Plagne era de 94 persoas. Había 39 familias das cales 9 eran unipersonais (3 homes vivindo sós e 6 mulleres vivindo soas), 15 parellas sen fillos e 15 parellas con fillos.
A poboación evolucionou segundo indica o seguinte gráfico:
Habitantes censados
Baralla de cartas
miniatura|Cartas de tarot de estilo austríaco. miniatura|250x250px|Doce cartas de distintas confeccións vistas de dorso. Obsérvase que poden usarse deseños xeométricos simples ou debuxos máis elaborados. Unha baralla é un conxunto de naipes ou cartas. Os naipes son tarxetas de cartón, que teñen unha cara frontal con debuxos, números e/ou letras que permite diferencialas. Ao dorso habitualmente teñen un deseño uniforme que impide identificalas. Adoitan empregarse para os xogos de cartas, aínda que tamén se empregan en ilusionismo, xogos de mans, lanzamento de cartas, e construción de castelos de cartas, ademais de seren obxectos de colección. Algunhas barallas de tarot tamén se empregan para a adiviñación.
Historia
miniatura|esquerda|350px|Aes signatum e áses modernos Os xogos de cartes xa se practicaban na antigüidade. Hai diferentes opinicións sobre se se orixinaron na India, ou se se empregaron primeiro na China e o Exipto, aínda que a opinión maioritaria é que foran creadas no séculoo XII, na China.
Probablemente os xogos de cartas que se practicaban na antigüidade empregábanse primeiro con símbolos máxicos e despois simbolizando batallas.
Na China xogábase cun tipo de naipe que derivou do papel moeda e das fichas do dominó. En Persia orixinouse o Ganjifa o Gânjaphâ, un tipo de xogo de cartas que se fixo popular na India durante o Imperio Mongol no século XVI. Na India xogábse ao "Dasavatara Ganjifa", que está formado por unha baralla con dez paus baseados nos dez avatares ou reencarnacións de Vishnu: peixe, sapoconcho, porco bravo, león, anano, machado, arco e frecha, raio, pota e cabalo. A maioría dos naipes indios son redondos, de diferentes tamaños e están feitos con cartón lacado, cartón pedra e en ocasiones marfil. Igualmente, no Xapón xógase aos xogos de cartas Karuta (derivado do portugués 'carta') e as súas dúas barallas máis populares son a Hanafuda e a Uta-garuta.
O máis probable é que os naipes chegasen a Europa dende Oriente, introducidos polos árabes a través dos reinos cristianos da península Ibérica, aínda que tamén se di que foron levados polos cruzados. A primeira versión pode apoiarse no feito de que a baralla europea máis antiga sexa a chamada española, xa que os paus da baralla árabe eran moedas, copas, cimitarras e bastos, que despois evolucionaron a ouros, copas, espadas e bastos.
En Francia, en 1337, nas constitucións da abadía de San Vítor, en Marsella, menciónase (para prohibirllo aos frades) un xogo que chaman «páxinas» que podería referirse aos naipes:
En ocasións usáronse para distraer os nenos, en papeis realizados a man. En 1397 un decreto ditado en París prohibiu xogar aos naipes ás clases traballadoras en días de labor. Por outra banda, algúns investigadores estiman que as cartas, na súa versión francesa, se fabricaron por primeira vez en España en 1392 para que o rei Carlos VI se entretivese; así o contou o xesuíta Menéstrier (1631-1705), quen nun artigo publicado en 1702 no Journal de Trévoux expuxo que o xogo simbolizaba a estrutura feudal.
Un decreto do Senado de Venecia de 1441 que prohibía a introdución de naipes na Señoría indica que a súa fabricación despois de ser floreciente achábase en decadencia polas importacións de barallas estranxeiras. Os naipes do século XV que se conservan en Venecia e noutras cidades son máis grandes ca os actuais e dun cartón groso semellante ao papel de algodón. As figuras resáltanse sobre campo de ouro e son tres reis, dúas mulleres e dúas sotas, unha delas a cabalo. Cada figura leva un basto, unha espada ou unha moeda. As cores parecen aplicadas por medio duns contramoldes.
Naipes
Unha baralla está composta de varias decenas de naipes. Un naipe, ou carta, é unha tarxeta, tradicionalmente feita de cartón (e actualmente tamén de plástico), xeralmente rectangular en que ambas as caras están claramente diferenciadas. Pola fronte conteñen números, letras e/ou debuxos que permiten identificalas e diferencialas unhas das outras dentro de cada baralla. Polo dorso, teñen todas un mesmo deseño co obxecto de que non sexa posible identificalas. Se algunha tivese un elemento no dorso que permitise recoñecela, chámase carta marcada e implica a nulidade de toda a partida.
Nas barallas tradicionais cada naipe pertence a un dos paus da baralla e o debuxo da carta correspóndese con devandito pau. Ademais, pode haber cartas especiais, como o comodín ou os arcanos maiores do tarot que non pertencen a ningún pau.
Á súa vez, cada carta está numerada, nunha serie por cada pau. Chámanse cartas numéricas aquelas en que o debuxo de cada pau se repite a cantidade de veces que indica o número. Para os números máis altos, omítese isto e no seu lugar aparecen figuras, que é a representación dunha persoa. Nestes casos, o número pode substituírse pola inicial do nome da figura. Por exemplo a letra R se é o rei. Isto tamén pode facerse na primeira carta, chamada ás. Neste caso, pode empregarse a letra A.
Dinámica dos xogos
Na maioría dos xogos de naipes, a baralla, ou unha parte dela, debe mesturarse de xeito que as cartas queden dispostas de forma aleatoria, é dicir, constituíndo unha sucesión que non poida ser obtida mediante un algoritmo máis curto que a sucesión mesma. Á acción de mesturar as cartas chámalla barallar. O carácter aleatorio das cartas implica que en todo xogo de cartas hai un compoñente de azar.
Decreto
Un decreto é un tipo de acto administrativo emanado habitualmente do poder executivo e que, xeralmente, posúe un contido normativo regulamentario, polo que o seu rango é xerarquicamente inferior ás leis. Esta regra xeral ten as súas excepcións en case todas as lexislacións, normalmente para situacións de urxente necesidade, e algunhas outras especificamente taxadas.
Baralla de cartas
Barallas para xogos de cartas
miniatura|Dez cartas dunha baralla Ganjifa.
Outros tipos de barallas
miniatura|As barallas numeradas utilízanse para xogos como o [[Uno (xogo)|Uno.]]
Massiel
María Félix de los Ángeles Santamaría Espinosa, máis coñecida polo nome artístico de Massiel, nada en Madrid o 2 de agosto de 1947, é unha cantante española, gañadora en 1968 do Festival da Canción de Eurovisión coa canción La, la, la.
Courtney Love
Courtney Michelle Love, nada como Courtney Michelle Harrison o 9 de xullo de 1964, é unha roqueira e actriz estadounidense, coñecida por ser guitarrista e vocalista da banda de rock alternativo Hole, e tamén polo seu matrimonio co líder de Nirvana Kurt Cobain.
Massiel
Primeiros anos
Massiel nada en Madrid o 2 de agosto de 1947, filla de pais asturianos. O seu pai foi o promotor musical Emilio Santamaría. O nome artístico polo que é coñecida foi idea do seu profesor de ballet cubano. A súa primeira actuación en público foi en 1966 interpretando en Madrid a canción Di que no, considerada por algúns como unha das primeiras "cancións protesta". Ese mesmo ano acode ó chamado Festival da Rosa en Roma, o de Festival de Viña del Mar, en Chile, e o de Mallorca, onde gaña o premio da crítica co tema Rufo el pescador.
En 1967 roda as súas dúas primeiras películas, Vestida de novia e Codo con codo, e consegue un grande éxito en España e Latinoamérica coa canción Rosas en el mar, escrita por Luis Eduardo Aute, do que tamén interpretaría o seu Aleluya nº1. No tema Rosas en el mar podíanse escoitar estrofas como "voy pidiendo libertad y no quieren oír, es una necesidad, para poder vivir, la libertad derecho de la humanidad, es más fácil encontrar rosas en el mar" ou "qué ganarán qué perderán si todo esto pasará".
Courtney Love
Infancia
Os seus pais divorciáronse cando Courtney tiña cinco anos, e a nai acusou ao pai de darlle LSD con tres anos. O pai negou esta acusación pero finalmente a custodia quedou nas mans da nai. Love pasou o resto da súa infancia nas comunas hippies de Oregon, onde xunto coas súas tres irmanexas e a súa nai se mudaron a Eugene. A súa nai estudou alí psicoterapia na University of Oregon, e casou novamente. Love era intimidada na escola e chamada "pee girl" (nena mexo) debido a que as súas roupas adoitaban a estas sucias, e foi enviada a varios terapeutas e conselleiros tras ter manifestado problemas de ira.
Massiel
Participación en Eurovisión
En 1968 consegue gran popularidade en Europa ó gañar o Festival da Canción de Eurovisión no Royal Albert Hall de Londres, co tema La, la, la, escrito polo Dúo Dinámico. O seu triunfo supuxo unha gran sorpresa, dado que bateu o favorito, o británico Cliff Richard co seu tema "Congratulations".
Courtney Love
Infancia
En 1972 a nai de Love mudouse a Nova Zelandia coas irmanastras pero deixou a Courtney nos Estados Unidos ao coidado da familia dun amigo. Ao pouco tempo marchou a Portland, Oregon para vivir co seu ex-padrastro, e, aos 12 anos, solicitou unirse ao Mickey Mouse Club, sendo rexeitada tras ler un poema de Sylvia Plath na súa audición.
Massiel
Participación en Eurovisión
Nun principio, España ía ser representada polo cantautor Joan Manuel Serrat, cantando o mesmo tema, pero o cantautor negouse a actuar se non o facía en catalán. Por este motivo Massiel foi a escollida e só dispuxo de nove días para preparar a canción que resultaría gañadora. O goberno de Franco concedeulle o Lazo de Isabel la Católica, pero ela rexeitouna. Segundo Massiel, valeulle un ano de veto en TVE, ata aparecer no festival de 1969 en Madrid.
Courtney Love
Adolescencia
Aos 14 anos Love foi arrestada por conduta criminal e roubo despois de roubar unha camiseta, sendo enviada a un centro de detención para mozos. Sería enviada durante un tempo coa súa nai a Nova Zelandia, pero, debido a que se negou a estar con ela, regresou aos Estados Unidos, onde foi admitida no Hillcrest Youth Correctional. Entre os anos 1978 e 1980 Love pasaría por unhas 20 centros de menores e casas de acollida.
Massiel
Participación en Eurovisión
En 2008, a raíz dunhas declaracións do periodista José María Íñigo no documental ''1968. Yo viví el mayo español'', emitido na cadea de televisión La Sexta, varios medios de comunicación falaron sobre a suposta compra de votos pola parte do réxime franquista para que Massiel gañase Eurovision e conseguir así unha proxección positiva do réxime en Europa. Porén, este punto foi desmentido polo periodista e a propia cantante en días posteriores, acusando a La Sexta de «urdir todo para favorecer a Chikilicuatre», en referencia ó escollido para representar a España no Festival de Eurovisión 2008, Rodolfo Chikilicuatre, unha personaxe interpretada polo cómico David Fernández Ortiz e xurdido no programa Buenafuente de La Sexta. Bjorn Erichsen, director do departamento de televisión da Unión Europea de Radiodifusión, declarou que Massiel non sería desposuída do seu premio.
Courtney Love
Adolescencia
Aos 16 anos Love escapou do sistema xuvenil de Oregón e obtivo a emancipación legal da súa familia. Posteriormente viaxou a Inglaterra, Irlanda e o Xapón, vivindo dun fondo creado para ela polos pais adoptivos da súa nai. Mentres estivo en Irlanda Love estivo dous semestres no Trinity College de Dublín e traballou de fotógrafa para Hot Press. Déronlle 500 dólares cada mes e comezou a coller traballos en clubs de striptease para gañar cartos extra. En Inglaterra trasladouse á casa do músico de Liverpool Julian Cope, de The Teardrop Explodes, e comezou a ir con regularidade a concertos de rock. Tamén se fixo amiga de Ian McCulloch, de Echo and the Bunnymen.
Massiel
Participación en Eurovisión
En calquera caso, a partir daquel triunfo, Massiel converteuse nunha coñecida artista a nivel internacional, facendo varias aparicións en cinema e teatro, interpretando obras de Bertolt Brecht ou Shakespeare, e en programas e series de televisión de distintos países.
Anos posteriores
Co paso dos anos, o seu estilo musical variou; dende os seus comezos na chamada canción protesta ata os seus discos dedicados a rancheiras e corridos mexicanos, outro dedicado a Bertolt Brecht ou as súas colaboracións con diversos autores, como Aute, Manolo Días, Juan Pardo, José Luis Perales ou Pablo Milanés. Ó longo da súa vida musical gravou máis de cincuenta discos, con cinco compañías discográficas: Zafiro, Polygram, Hispavox, Bat Discos e Emasstor. Ademais dos citados, outros temas seus que tiveron éxito foron Deja la flor, Lady veneno, Brindaremos por ti, Mirlos, molinos y sol, Tiempos difíciles, El Noa-Noa, María de los Guardias, Eres, Acordeón, El amor... e versionou o tema de The Beatles, Yesterday.
Courtney Love
Adolescencia
Love regresou a Portland aos 17 anos, e formou parte da escena punk rock da cidade. Segundo ela traballou como DJ na emisora comunitaria de radio KBOO, e escribiu un artigo baixo o nome "Courtney Michelle" no fancine punk MRR.
Massiel
Anos posteriores
En 1996 decide poñer punto final á súa carreira musical, aínda que en 2006 reeditase, en formato CD, o álbum Massiel canta Bertolt Brecht (Ramalama) e no 2007 colabora no álbum de Juan Rivas Mundo feliz, gravando con el o tema Un mundo maravilloso, que supuxo a primeira gravación da artista en quince anos. A finais de ano reedítanse en CD outros dous dos seus discos, Viva e Deslices. Tamén neste ano forma parte da organización do programa de TVE Misión Eurovisión, destinado a elixir o representante español no festival, onde ademais presentou unha das cancións finalistas interpretándoa en directo, o que supuxo a súa volta ó escenario tras varios anos.
Courtney Love
Adolescencia
Aínda que seguía sendo menor de idade, Love volveu traballar como bailarina exótica en varios locais de Portland, mentíndolle aos donos dos clubs para conseguir os traballos. Cos seus ingresos como stripper puido alugar un apartamento en Northwest Portland con dous amigos. Entre 1980 e 1982 viaxou frecuentemente pola costa oeste dos Estados Unidos buscando as escenas musicais locais da zona e nesa época adoptou o nome "Courtney Love".
Massiel
Anos posteriores
En 2008 colabora con Carlos Mejía Godoy cantando en varias cancións do álbum antolóxico deste artista nicaraguano, Aromas de libertad. O Pop Art, festival anual da música indie que se celebra en Cáceres, concedeulle en setembro deste ano o Premio Especial a toda unha traxectoria artística, ademais do Premio á Mellor Canción do ano por Un mundo maravilloso. Na gala de entrega de premios os grupos indies galardoados interpretaron versións dalgúns dos éxitos de Massiel, que serían editadas nun CD de homenaxe.
Courtney Love
Primeiros proxectos
Love comezou a súa carreira musical cun breve paso como vocalista de Faith No More. Segundo Love, presentouse nun concerto en San Francisco en 1982 cun vestido de noiva e basicamente "esixiu" entrar na banda para substituír o seu cantante. Tiña 18 anos e estivo pouco tempo na banda, aínda que posteriormente conservaría a amizade con Roddy Bottum.
Massiel
Vida persoal
Massiel estivo casada en tres ocasións, a primeira con Luis Recatero, despois con Carlos Zayas con quen tivo un fillo, Aitor Carlos, nado o 1 de xuño de 1977 e a última delas co periodista Pablo Lizcano. Tamén estivo como contertulia en programas de televisión da crónica rosa, como Espejo público ou La Noria ambos no 2007.
Courtney Love
Primeiros proxectos
Aos 20 anos, en 1984, Love coñeceu a Kat Bjelland en Portland e as dúas comezaron unha amizade marcada pola experimentación coas drogas. Ámbalas dúas estaban moi interesadas na música e decidiron formar unha banda xuntas chamada Sugar Babydoll. A parella recrutou á baixista Jennifer Finch nos Ánxeles, da que Love era amiga. A banda non durou moito tempo e separouse en 1985.
Love e Bjelland mudáronse a San Francisco o ano seguinte e formaron unha banda chamada The Pagan Babies, xunto con Deidre Schletter e Janis Tanaka, pero o grupo desfíxose despois de gravar unha demo. Finalmente, Love tocou o baixo na banda de Kat Bjelland Babes in Toyland en Minneapolis durante pouco tempo ao ser expulsada do grupo.
Sen éxito ata o momento nos seus proxectos musicais, Love, unha inexperimentada actriz, enviou unha audición en cinta ao director Alex Cox, que lle valeu un pequeno papel na película biográfica de Sid Vicious Sid and Nancy (1986). Impresionado por Love, Cox ofreceulle 40.000 dólares por un papel protagonista na súa seguinte película, Straight to Hell (1987), filmada en España en 1986. Love non quedou satisfeita coa experiencia e o "baixo nivel de popularidade" que lle reportou e regresou a traballar como streapper, onde era recoñecida e fotografada polos clientes dun bar de McMinnville, Oregon. Love retirouse posteriormente a Alasca durante varios meses onde continuou traballando de streapper para manterse, ao mesmo tempo que escribía cancións coas que aspiraba a formar unha banda.
Formación de Hole
En 1989 Love mudouse aos Ánxeles insatisfeita pola actuación e aprendeu a tocar a guitarra para formar unha nova banda. Puxo un anuncio no fanzine Flipside que poñía: "Quero iniciar unha banda. As miñas influencias son Big Black, Sonic Youth e Fleetwood Mac". A este respondeu o guitarrista Eric Erlandson, xunto cunha ducia de músicos. Love finalmente elixiu a Erlandson. Despois de que pasasen un feixe de baixistas e baterías, Love e Erlandson recrutaron ao baixista Jill Emery e á batería Caroline Rue para a banda, a cal recibiría o nome de Hole.
Hole realizou o seu primeiro concerto en novembro de 1989, despois de tres meses de ensaios, e editou sinxelos co selo independente de Long Beach Sympathy for the Record Industry. O seu primeiro sinxelo, titulado "Retard Girl", apareceu na primavera de 1990, e foi producido polo entón xa exmarido de Love James Moreland. Un ano despois a banda lanzou o segundo sinxelo, "Dicknail", a través de Sub Pop Records.
Éxito comercial
O matrimonio entre Love e Cobain durou ata 1994, cando no mes de abril Cobain foi atopado morto na casa da parella en Seattle cun disparo na cabeza co cal se suicidou. Os dous estiveran en centros de rehabilitación distintos en California nesa época debido ao seu abuso da heroína; Cobain abandonou o centro durante o tratamento e desapareceu, regresando a Seattle sen dicirllo a ninguén. O seu corpo atopouse o día 8 de abril, catro días antes da edición do segundo álbum de Hole, Live Through This. Celebrouse un memorial por Cobain dous días despois no Seattle Center, cunha mensaxe pregravada de Love lendo a nota de suicidio de Cobain. Preto do final da vixilia Courtney chegou ao parque e entregou roupa de Kurt aos que aínda quedaban alí.
A traxedia na vida persoal de Love ocorreu durante o maior logro de Hole ata o momento; Live Through This, gravado no outono de 1993 en Atlanta, podía atraer moita atención, non só por ser o primeiro álbum comercial da banda, senón tamén pola coincidencia da súa aparición aos poucos días da morte de Kurt Cobain. O álbum contaba cunha nova formación, con Kristen Pfaff no baixo e Patty Schemel na batería; Jill Emery e Caroline Rue deixaran o grupo en 1992. Menos de dous meses despois do lanzamento do disco, o 16 de xuño, Kristen Pfaff morreu dunha suposta sobredose de heroína. Love recrutaría entón á baixista de 22 anos Melissa Auf der Maur para a xira que irían empezar. Durante os meses previos a esta xira, Love raramente apareceu en público. miniatura As actuacións de Hole en 1994 e 1995 destacaron polo estado emocional de Love nesa época, alterando algunhas das letras da cancións, dedicándolle temas a Cobain e a Pfaff, provocando aos seareiros, lanzando guitarras á audiencia, ou poñéndose a berrar no escenario. Moitos seguidores descontentos de [[Nirvana (grupo musical)|Nirvana, partidarios da teoría que dicía que Love asasinara a Cobain, chegaron a lanzarlle cartuchos de escopeta ao escenario.
O carácter dramático da xira saíu á luz pública o 4 de xullo de 1995 mentres tocaba no Lollapalooza, Love pegou á cantante de Bikini Kill, Kathleen Hanna, na cara, despois de tirarlle un cigarrillo aceso. Hanna ao parecer fixera unha broma sobre a filla de Love disparándose nun armario. Despois do incidente, Hanna presentou cargos, e Love declarouse culpable e asistiu a clases para controlar a súa ira.
A pesar das traxedias recentes na vida de Love e á emocional xira, Live Through This foi un enorme éxito comercial e de crítica. Spin e Village Voice declarárono álbum do ano e no mes de novembro foi certificado ouro, e en abril de 1995 chegaría a ser platino.
Os temas do álbum tratan do embarazo, a violación, as relación de conformidade, o abuso a nenos e o suicidio. Live Through This foi declarado un dos mellores álbum de todos os tempos pola revista Rolling Stone na súa lista dos 500 mellores álbum aparecida no 2003.
Hiato e Celebrity Skin
Despois do éxito de Live Through This, Hole parou as súas actividades a comezos de 1996, mentres Love actuaba en varias películas. En 1997 a banda editou un álbum recompilatorio, My Body, the Hand Grenade, a través do selo City Slang, que contén material dende as primeiras gravacións do grupo en 1989 ata 1995.
Mentres My Body, the Hand Grenade chegaba ás tendas, Hole atopábase no estudio gravando o seu seguinte álbum, Celebrity Skin, que ten un son máis pop rock que os seus traballos anteriores. O disco foi lanzado en setembro de 1998 e destacou polo seu estilo comercial, recibindo boas críticas. Celebrity Skin chegou a ser multi-platino e encabezou as listas do "mellor do ano" para Spin, Village Voice e outras publicacións. Erlandson continuaba sendo o principal guitarrista, Melissa Auf der Maur encargouse do baixo e dos coros, e a batería Patty Schemel foi substituída por un músico de sesión durante a gravación. Este é o único álbum da banda en ter un sinxelo no número 1 da lista Modern Rock Tracks, "Celebrity Skin".
Durante a edición e promoción de Celebrity Skin, Love e Fender deseñaron unha guitarra Squier de baixo prezo, chamada Vista Venus (ao igual que fixo Kurt Cobain en 1994, facendo o deseño da súa Fender Jag-Stang). O instrumento tiña unha forma inspirada nos corpos sólidos de guitarras Mercury, Stratocaster e Rickenbacker, cunha pastilla sinxela e unha pastilla humbucker.
Hole saíu de xira por Australia en 1999 para promocionar o álbum, e polos Estados Unidos tocou conxuntamente con Marilyn Manson. As dúas bandas burlábanse entre si no escenario, e finalmente Hole abandonou a xira citando a obriga de pagar o 50% dos custos de Marilyn Manson como principal razón. Os vocalistas de ámbalas dúas bandas dixeron na MTV que non había animosidade e que estaban contentos de rematar a xira. Hole rematou de xirar ese ano sendo a súa banda abreconcertos Imperial Teen.
Traballo en solitario
Un feixe de problemas legais rodearon a Love a comezos do 2003, cando a atención pública centrouse nela por varios arrestos e cargos por drogas, sobre todo despois do lanzamento do seu álbum en solitario, America's Sweetheart. Love comezara a compoñer o álbum con Linda Perry en 2002.
America's Sweetheart, editado por Virgin Records en febreiro do 2004, foi acollido pola crítica con opinións variadas. Spin falou del como un "acto asombroso da vontade artística, digno sucesor do álbum de 1995 Live Through This" e otorgoulle 8 estrelas sobre 10, mentres que Rolling Stone dixo que, "para as persoas que gozan vendo ás celebridades desmoronarse, America's Sweetheart debería ser máis divertido que un maratón dos Osbournes".
Diego Ameixeiras
Traxectoria
Traballou como guionista para varias series emitidas pola TVG (Terra de Miranda, Os Atlánticos, Matalobos) e como colaborador nos xornais Diario de Pontevedra e El Mundo. Foi coguionista das longametraxes 18 comidas (Jorge Coira, 2010), pola que recibiu un Premio Mestre Mateo ao mellor guión, e La mujer del Eternauta (Adán Aliaga, 2011).
Publicou dúas novelas de serie negra ambientadas en Ourense: Baixo mínimos (2004) e O cidadán do mes (2006), protagonizadas polo detective Horacio Dopico. O estilo destas dúas obras, parodia do hard-boiled enchido de dialectalismos correspondentes ás falas de Ourense, aproxímano á produción narrativa de Bieito Iglesias.
En 2006 gañou o Premio Xerais de Novela con Tres segundos de memoria, obra catalogada como "xeracional" pola crítica e cuxo argumento narra o día a día dun personaxe anónimo atrapado na precariedade económica e sentimental. Escrita con humor, a novela está chea de referencias literarias e musicais; así, por exemplo, nun dos seus capítulos o autor homenaxea o autor Nick Hornby de High Fidelity. En 2009 publicou a súa cuarta novela, Dime algo sucio, que foi, xunto con Sete palabras de Suso de Toro, o primeiro libro electrónico publicado pola editorial Xerais. Traducida ao castelán por Pulp Books, esta novela significou un cambio de rumbo na traxectoria do autor, centrado agora en problemas espiñentos como a pederastia. Dime algo sucio recibiu o Premio Especial do Director da Semana Negra de Xixón na súa edición de 2011, ex aequo con Las niñas perdidas, de Cristina Fallarás.
En setembro de 2010 editouse a novela Asasinato no Consello Nacional, que se converteu nun éxito de vendas. En 2011 gañou o premio de novela por entregas de La Voz de Galicia con Historias de Oregón, publicado no xornal durante o mes de agosto.
Colaborou no monográfico A falacia da sustentabilidade, editado por Renderén.
Na actualidade escribe en La Voz de Galicia.
Obras
miniatura|dereita|Ameixeiras (no centro da imaxe) na Semana Negra de 2017 celebrada en [[Xixón, canda a Álvaro Aguilera (drta.).]]