cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Clasificación mundial da FIFA
Líderes
Alemaña recobraría o primeiro lugar durante un tempo ata que Brasil arrebatoullo ao alcanzar o título de 1994. Os suramericanos só serían excedidos pola selección de Francia, tras alcanzar a Copa Mundial de Fútbol de 1998 e a Eurocopa 2000. Brasil volvería ao sitial máximo tras gañar a Copa Mundial de Fútbol de 2002 e a Copa América 2004 e manteríao, a pesar de alcanzar soamente o 5º lugar en Alemaña 2006.
Durante os meses seguintes, o desempeño brasileiro permitiulles conservarse no primeiro posto. Con todo, tras resultados adversos durante xaneiro de 2007, foi desprazado por Italia na clasificación do mes seguinte. Desde ese momento, o liderado da clasificación entraría nunha etapa de constante inestabilidade: Italia mantivo un breve reinado por dous meses e en marzo de 2007, Arxentina obtivo por primeira vez o primeiro lugar. A vitoria brasileira na Copa América 2007 volvería a encumbrarlos na clasificación no mes de xuño. Italia, a Arxentina e o Brasil liderarían por curtos períodos de forma intermitente, ata que a Albiceleste alcanzou o dominio absoluto desde outubro de 2007.
En xullo de 2008 alcanzou o liderado a selección de fútbol de España tras lograr o título na Eurocopa 2008, e mantívoo un ano até que en xullo de 2009 perdeuno a mans do Brasil, que subiu ao primeiro posto tras gañar a Copa Confederacións 2009, na que España quedou en terceiro lugar. Brasil e España disputáronse o liderado nos meses seguintes camiño á Copa Mundial de Fútbol de 2010, na cal tras a vitoria española, confirmouse o liderado deste último equipo.
A Igrexa, Baldráns, Tui
A Igrexa é un lugar da parroquia de Baldráns, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. No ano 2019 tiña 112 habitantes (59 homes e 53 mulleres), segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística. Isto supón un descenso do 12,5 por cento respecto ao ano 2000.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Clasificación mundial da FIFA
Resumo da clasificación masculina
Última actualización: 6 de outubro de 2022. Próxima actualización: 22 de decembro de 2022.
miniatura|300px|Brasil chega á cima da clasificación, tras 3 anos de dominación belga.
Resumo da clasificación feminina
Última actualización: 13 de outubro de 2022. Próxima actualización: 9 de decembro de 2022.
miniatura|300px|A selección dos Estados Unidos continúa afirmada na cima da clasificación.
Críticas
Dende a súa introdución en 1993, a clasificación da FIFA foi intenso obxecto de debate, particularmente os procedementos para calcular o posto dunha selección e a disparidade entre a calidade aparente e a posición dalgunhas seleccións. Por exemplo, alcanzou o segundo lugar en outubro de 1993 e en xullo de 1995, e os  chegáronos ao cuarto posto da clasificación para sorpresa dos propios xogadores.
Unha mostra da disparidade entre a calidade efectiva das seleccións e a clasificación oficial foi durante a Copa Mundial de Fútbol de 2006. Equipos como e os  (situados nos lugares 2º e 5º, respectivamente) non pasaron a segunda rolda, mentres equipos como  (no lugar 19º) chegou até as semifinais.
Un dos argumentos da crítica é que o sistema de clasificación só ten en conta o desempeño dos equipos sobre un período de oito anos e que o desempeño dos equipos non ten correlación coa clasificación. Tamén se argumenta que en confederacións de menor calidade en xeral (como a AFC e a Concacaf), as súas seleccións ven sobrevaloradas, mentres que os equipos de confederacións máis competitivas (como a UEFA e a Conmebol) son desprazados a lugares menores.
Os fallos no ordenamento levaron á elaboración de sistemas alternativos de clasificación como o Sistema de puntuación Elo e o sistema RSSSF.
Ascraeus Mons
Ascraeus Mons foi descuberto pola sonda Mariner 9 no ano 1971. O volcán orixinalmente foi chamado North Spot (Mancha do Norte) por que era a mancha que estaba máis ó norte das únicas catro manchas visibles da superficie de Marte, xa que naquel momento Marte estaba cuberto por unha tormenta global que envolvía a todo o planeta. Así coma clarexou, estas manchas revelaron a súa natureza real, as duns volcáns extremadamente altos, cuns cumios que se proxectaban por riba da atmosfera cargada de po. O volcán recibiu oficialmente o seu actual nome no ano 1973.
Descrición xeral
Ascraeus Mons ten 460 km de diámetro e é a terceira montaña en tamaño de Marte, con 18,1 km. O volcán ten unha pendente pouco pronunciada, cunha pendente media duns 7°. As pendentes do volcán son máis pronunciadas na parte media das súas ladeiras, tornándose máis planas a medida que chegan á base do volcán e a medida que chegan a chaira do cumio, onde está situada a complexa caldeira do volcán.
Os respiradoiros volcánicos, localizados no nordeste e suroeste do volcán, son as fontes do amplos campos de lava en forma de abano, que sepultaron as partes máis próximas á base do volcán e que se estenden máis de 100 km sobre as chairas dos arredores. A orientación nordés-suroeste destes 'respiradoiros' e campos de lava coinciden coa orientación dos Tharsis Montes, suxerindo que unha gran fisura ou falla na codia Marciana é a responsable da orientación destes campos de lava, así coma da cadea de volcáns de Tharsis Montes. A presenza destes campos de lava causa diverxencias á hora de calcula-las dimensións do volcán. Se estes campos de lava quedan incluídos coma parte integral do Ascraeus Mons, entón as dimensións deste acadarían os 375 × 870 km.
Coma case toda a rexión de Tharsis, Ascraeus Mons ten un gran albedo e unha baixa capacidade calorífica volumétrica (a capacidade dun corpo volumétrico de almacenar calor), indicando que o volcán e os seus arredores están cubertos de grandes cantidades de po fino. O po forma un manto sobre a superficie que escurece ou muda a topografía e a xeoloxía das particularidades menos significativas da rexión. Tharsis é probablemente poeirento debido ás súas grandes alturas. A densidade atmosférica é moi baixa como para poder remover e despraza-lo po unha vez este se depositou. A presión atmosférica no cumio do Ascraeus Mons é duns 100 pascal (1.0 mbar); o cal é só o 17% da presión media na superficie de Marte, que é de 600 pascal.
Ascraeus Mons está rodeado de chairas de lava formadas na idade Amazónica marciana. A elevación destas chairas é duns 3 km de media por riba do datum marciano (o nivel do mar en Marte), dándolle ó volcán un relevo (respecto dos arredores) duns 15 km. Con todo, a variación da altitude destas chairas varia considerablemente segundo o lugar, as chairas do noroeste do volcán están por debaixo dos 2 km de elevación e as que están ó sueste superan os 3 km de altitude.
As chairas de lava do noroeste do Ascraeus Mons son rechamantes polo feito de ter dúas grandes fosas fotografadas pola HiRise da Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) en novembro do 2010 (imaxe na galería de imaxes de abaixo). Estas fosas seméllanse moito ós fuchancos atopados ó redor do Arsia Mons e fotografados pola sonda Mars Odyssey. Estas dúas fosas miden 180 e 310 metros de ancho, e a fosa máis profunda ten aproximadamente 180 metros de fondo. As paredes orientais das fosas consisten de cornixas en pendente. Os fondos das fosas conteñen sedimentos e grandes pedras. Estas fosas sen cristas posiblemente se formasen polo colapso dos teitos de covas ou tubos de lava. Son semellantes as fosas de cráteres terrestres coma a gorxa do demo no cráter do volcán Kilauea de Hawaii. Nalgúns casos poderían ser entradas a espazos subterráneos máis grande, coma covas ou cámaras de lava.
Xeoloxía
Ascraeus Mons foi construído a base de centos de erupcións de lava basáltica moi fluída. Excepto polo seu gran tamaño, asemellase moito ós volcáns de escudo terrestres coma os que se forma nas Illas Hawai. As ladeiras do Ascraeus Mons están cheas de regueiros de lava estreitos e lobulados e de canles de lava. Moitos destas canles teñen diques ó longo da súas beiras. Estes diques forman unha especie de bancais que discorren paralelos os regueiros de lava (coma os bancais nos que se plantan as vides nas ribeiras do Miño, pero só cuns poucos chanzos). A lava máis fría foi parar as marxes solidificadas, deixando o centro para a lava máis fluída e quente. Son visibles tubos de lava parcialmente colapsados, así coma cadeas de pequenas fosas.
Examinado as morfoloxías das estruturas dos regueiros de lava do Ascraeus Mons, os xeólogos foron capaces de determina-las propiedades reolóxicas da lava e estima-la taxa da emanación da lava durante a erupción. Os resultados amosan que a lava era moi fluída e cunha fluencia moi baixa, coma nos casos das lavas basálticas de Hawai e Islandia. A media da taxa de efusión (de emanación da lava) era duns 185 m3/sec. Estas taxas son comparables tamén as vistas Hawai e Islandia. Estudos feitos por radares terrestres amosan que Ascraeus Mons ten un eco de radar máis forte que outras estruturas volcánicas do planeta. Isto podería indicar que os regueiros de lava das ladeiras do Ascraeus Mons son do tipo A'a, esta conclusión está referendada polas análises fotoxeolóxicas das morfoloxías dos regueiros de lava.
As ladeiras do Ascraeus Mons teñen un aspecto rugoso causado polas numerosas terrazas redondeadas e de baixa altura que arrincan concentricamente dende o cumio do volcán. As terrazas están separadas entre si en tramos que van dende os 30 ós 50 km, aínda que nalgúns casos esta separación pode acada-lo 100 km e poden ter 3 km de altura. Cada socalco individual non rodea por completo ó volcán, senón que segmentos doutros socalcos cobren os inferiores e así sucesivamente, formado un patrón de superposicións. Son interpretadas coma fallas de encabalgamento que se forman debido á compresión ó longo das ladeiras do volcán. As ladeiras en socalco son moi comúns no Olympus Mons e noutros volcáns de escudo de Tharsis. A fonte deste estrés de compresión aínda está baixo debate. Os socalcos das ladeiras poderían deberse a un colapso por compresión do propio volcán, domeando as capas inferiores da litosfera debido o inmenso peso do volcán, por ciclos de expansión e de deflación da cámara magmática, ou por asentamentos gravitacionais superficiais.
As fisuras ou as fosas das ladeiras que existen no suroeste e no nordeste do volcán son fontes de grandes coladas de lava que se estenderon polas planicies dos arredores. Estas fisuras parecen estar formadas pola aparición de numerosas rimas. Nalgúns lugares, estas rimas e depresións forman sinuosas canles con illas e outras estruturas a cales suxiren unha erosión producida por un fluído. Se as canles están formadas predominantemente pola acción da lava ou da auga, é aínda materia de debate.
A complexa caldeira do volcán consiste nunha caldeira central rodeadas doutras catro caldeiras adxacentes. A caldeira central mide uns 24 km de ancho e 3,4 km de profundidade e é a estrutura colapsada máis recente no tempo. O cráter indica que a caldeira central ten uns 100 millóns de anos de antigüidade. As caldeiras adxacentes teñen idades de 200, 400, e 800 millóns de anos ou incluso algunha podería ser máis antiga. Unha pequena, e parcialmente preservada depresión que está ó sueste da caldeira central podería ter 3.800 millóns de anos. Se os datos son correctos, entón o Ascraeus Mons puido estar activo na meirande parte da historia marciana.
Existe unha área peculiar na ladeira occidental do volcán que consiste nuns depósitos en forma de abano. Estes depósitos de aspecto nodoso están acoutados por unha zona semicircular de cristas concéntricas. Existen tamén depósitos semellantes no noroeste de Pavonis Mons e de Arsia Mons, os outros dous volcáns dos Tharsis Montes. Estes depósitos do Ascraeus Mons son máis pequenos en comparación cos depósitos dos outros dous volcáns de Tharsis, e cobren unha área duns 14.000 km2 e esténdense ó redor de 100 km cara a fóra partindo da base do volcán. A orixe destes depósitos ven sendo debatida dende hai décadas. Cabe subliñar, que recentes evidencias apuntan a que estes depósitos puideron ser depositados por glaciares, os cales terían cuberto áreas dos volcáns durante un período de gran oblicuidade de Marte. Durante os períodos de gran oblicuidade, as rexión polares recibe unha gran insolación, a meirande parte da auga dos polos pasa a atmosfera e condensase nas rexións ecuatoriais que están máis frías. Marte pasa de ter 15° de oblicuidade a 35° en ciclos de 120.000 anos.
Loma de Ucieza
Loma de Ucieza é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 262 habitantes (INE 2012).
Bill Fitch
William Charles Fitch, nado en Davenport, Iowa, o 19 de maio de 1932 e finado en Lake Conroe, Texas, o 2 de febreiro de 2022, foi un adestrador profesional de baloncesto da National Basketball Association (NBA). Foi incluído entre os "dez mellores adestradores da historia da NBA" en 1996.
Traxectoria
Antes de pasar á profesionalidade, adestrou a Universidade de Minnesota, Bowling Green State, Universidade de Dacota do Norte, e a súa alma máter, Coe College.
Fitch é o quinto adestrador con máis vitorias na historia da NBA, con 944, pero tamén é segundo no apartado das derrotas, con 1106, detrás de Lenny Wilkens. Recibiu en dúas ocasións o premio ao Mellor Adestrador do ano (1976 e 1980), e guiou a Larry Bird, Kevin McHale, Robert Parish e os seus Boston Celtics ao anel de 1981 ante Houston Rockets por 4-2. Tras deixar Boston, dirixiu aos Rockets de Hakeem Olajuwon e Ralph Sampson, aos que levou ás Finais de 1984, perdéndoas ante o seu ex-equipo. Fitch tamén adestrou a Cleveland Cavaliers, New Jersey Nets e Los Angeles Clippers.
Kerstin Palm
Kerstin Palm, nada en Malmö o 5 de febreiro de 1946, é unha tiradora de esgrima sueca, que compite na modalidade de florete. Participou en todos os xogos olímpicos de 1964 a 1988 aínda que non logrou medalla, a súa mellor posición foi un quinto posto en 1968.
Traxectoria
Participou en case todos os campionatos de esgrima nas décadas de 1960, 70 e 80. Gañou o Campionato Munidal Júnior en 1966 e as Universíadas de 1967. Nos campionatos nacionais totalizou 23 títulos individuais e 19 por equipos entre 1962 e 2008. Foi elixida deportista do ano en Suecia en 1965 e en 1972 a súa figura apareceu nun selo do correo sueco
Alicia Rodríguez Pérez
Alicia Rodríguez Pérez, nada en Moaña en 1943, é unha mariscadora e activista social galega.
Traxectoria
Comezou a traballar ós 12 anos nunha fábrica de salgados, despois noutra de conservas, ela sempre quixo adicarse ó marisqueo tal como viña facendo a súa nai e seus irmáns. Naqueles tempos o colectivo de mariscadoras aínda non estaba organizado como tal, polo que decidiron formar a Asociación de Mariscadoras de Moaña na procura da posta en valor da súa profesión e os dereitos laborais, como o recoñecemento das enfermidades profesionais, o acceso á seguridade social e o dereito a unha pensión de xubilación. Alicia Rodríguez chegou a ser presidenta da Asociación de Mariscadoras de Moaña durante 30 anos ata a súa xubilación.
Hoxe en día a actividade mariscadora ten sufrido un grande cambio, tanto na forma na que se exerce a extracción, con vedas para coidar o recurso, control de zonas de sobreexplotación, realización de sementeiras; como o actual recoñecemento do marisqueo como unha profesión. Casada e con catro fillos tivo que compatibilizar a súa profesión coa súa dedicación ó coidado da súa familia que recaía case que totalmente nas súas costas.
Na actualidade, contratada pola Confraría dedícase ó control de talles e pesos na lonxa, así como a organización dos días de capturas e zonas de traballo en colaboración coa Asociación de Mariscadoras.
Recoñecementos
Recolleu en nome de tódalas mariscadoras a medalla concedida pola Xunta de Galicia polo seu traballo e como recoñecemento de tódolos anos de loita polos dereitos da súa profesión.
En 2015 foi condecorada polo rei Filipe VI coa Orde ó Mérito Civil pola súa vida dedicada á profesionalización do traballo das mulleres no marisqueo a pe, destacando como “traballadora infatigable durante toda unha vida na que, con tenacidade, fortaleza e claridade de ideas, contribuíu e continúa contribuíndo decisivamente á dignificación e á consideración profesional da actividade mariscadora. Igualmente, a súa aportación foi indubidable na igualación profesional das mulleres e os homes do mar”.
Oliver Friggieri
Oliver Friggieri, nado en Furjana o 27 de marzo de 1947 e finado o 21 de novembro de 2020, foi un profesor, escritor e crítico literario maltés.
Traxectoria
Estudou na súa localidade natal, no seminario de Malta, onde coincidiu con Albert Marshall e Louis Galea, e tras deixar o seminario graduouse en maltés, italiano e filosofía na Universidade de Malta. Doutorouse en 1978 na Universidade Católica do Sagrado Corazón de Milán en literatura maltesa e crítica comparada coas teses La cultura italiana a Malta: storia e influenza letteraria e stilistica attraverso l’opera di Dun Karm e La Cultura Italiana del Romanticismo e la Poesia Maltese que se publicaron como libros en Italia. Foi secretario do movemento de renovación literaria Qawmien Letterarju (1970-71), membro do consello editorial da revista literaria Il-Polz (1969-73) e o seu editor (1974-75), membro fundador da revista literaria e cultural infantil Is-Sagħtar en 1971 e do seu consello editorial (1971- ), colaborou na fundación en 1971 da editorial Klabb Kotba Malti e foi editor do Journal of Maltese Studies (1980- ). Profesionalmente traballou como profesor de maltés  e filosofía en educación secundaria (1968-75) e dende 1976 foi docente na Universidade de Malta e a partir de 1990 foi profesor titular de literatura maltesa.
Actividade literaria
Friggieri é o autor dun gran número de libros de diversos xéneros publicados en Malta mais tamén noutros países. As súas novelas, relatos e poemas traducíronse a diversas linguas: inglés, italiano, francés, macedonio, esloveno, serbo-croata, grego, romanés, árabe, bengalí, urdú, ruso. Os temas recorrentes da súa obra literaria son filosóficos e relixiosos. Especializado en literatura maltesa oss seus estudos, en inglés e italiano, apareceron en diversas revistas académicas e en maltés publicou diversos libros de crítica literaria e sobre a literatura maltesa, e é un experto na obra do considerado poeta nacional, Dun Karm. Traduciu ao maltés obras dende o latín, inglés e italiano.
Estatística descritiva
A estatística descritiva é a disciplina que describe as principais características dunha serie de datos ou os describe cuantitativamente. Distínguese da inferencia estatística en que a estatística descritiva supón un resumo dos datos sen empregalos para extraer información sobre a poboación. A estatística descritiva non se basea na teoría da probabilidade.
Uso da análise estatística
A estatística descritiva permite resumir de xeito sinxelo a forma e as observacións que se fixeron. Este resumo pode ser cuantitativo ou visual, empregando diagramas, e ser a base da descrición inicial dos datos ou suficientes por si sos para unha investigación particular. Por exemplo o porcentaxe de acertos en baloncesto é unha estatística que describe a actuación dun xogador ou dun equipo.
O uso da estatística descritiva ten unha longa historia, xa que as táboas de poboación e de datos económicas foron a primeira parte da estatística que apareceu. Máis recentemente formuláronse novas técnicas na análise de datos, como os diagramas de caixas.
Análise unidimensional
A análise unidimensional estuda a descrición da frecuencia da distribución dunha variable, incluíndo os parámetros de centralización (media, mediana e moda), de dispersión (desvío estándar e varianza) e de posición (cuartís e percentís). A forma da distribución pode ser descrita con parámetros como o apuntamento e a curtose. As características da distribución dunha variable poden ser representadas con gráficas e táboas.
Análise bidimensional
Cando un estudo trata sobre máis dunha variable, a estatística descritiva pode empregarse para describir a relación entre un par de variables. Neste caso inclúense o traballo coas táboas de continxencia e os diagramas de dispersión, ademais da medida da dependencia.
A principal razón para diferenciar a análise bidimensional da unidimensional é que consiste non só nunha descrición, senón no estudo da relación entre dúas variables diferentes. As medidas cuantitativas para determinar a dependencia entre variables inclúen a correlación (como o r de Pearson ou o rho de Spearman) e a covarancia. A matemáticas na análise de regresión tamén reflicte a relación entre as variables. O emprego de logaritmos fai as gráficas máis simétricas e semellantes á distribución normal, sendo entón máis doados de interpretar intuitivamente.
XVIII edición dos Premios Goya
A 18ª Cerimonia de entrega dos Premios Goya tivo lugar no Palacio Municipal de Congresos do Campo das Nacións en Madrid o día 31 de xaneiro de 2004.
Nesta edición, a AVT convocou unha manifestación fronte á gala debido a que entre as nomeadas estaba a longametraxe documental de Julio Medem La pelota vasca, la piel contra la piedra, debido a que segundo eles equiparaba ás vítimas cos asasinos. Por iso pedían o apoio dos asistentes, ós que solicitaban portar un adhesivo co slogan "Non a ETA". Recordaban con isto as chapas dicindo "Non á guerra" que actores e directores non dubidaron en levar durante a XVII edición dos Premios Goya.
En devandita manifestación podían lerse pancartas con mensaxes como "Non a Medem" ou "Non ó Pelota Vasco: a caluga contra a bala". Pola súa banda, algúns dos asistentes pecharon filas arredor do seu compañeiro, e luciron os seus propios adhesivos nas que podían lerse mensaxes como "Medem Si, ETA Non", "Si á liberdade de expresión" ou "Non ó terrorismo".
Hamdi Salihi
Hamdi Salihi, nado en Shkodër o 19 de xaneiro de 1984, é un antigo futbolista albanés que tras retirarse en 2019 é o segundo adestrador de Albania. Xogou na demarcación de dianteiro e desenvolveu a maior parte da súa carreira nas ligas de Albania e Austria.
Sequoia (homónimos)
O termo sequoia pódese referir a:
Botánica
Xenérico para a subfamilia Sequoioideae, que comprende diferentes xéneros de árbores :
1664
Outros
Historia ano a ano
Distrito Kamuli
miniatura|Localización do distrito en Uganda. Kamuli District  é un distrito da Rexión Leste de Uganda, nomeado así pola súa poboación capital, Kamuli.
Limita co Distrito Buyende polo norte, co Distrito Luuka polo leste, co Distrito Jinja polo sur e co Distrito Kayunga polo oeste.
No ano 2002 o Distrito tiña unha poboación estimada dunhas 712.000 persoas. Tiña unha área de 4.301,5 km².
No ano 2006, o Distrito Kaliro, cunha poboación estimada de 153.513 persoas no 2002, saíuse deste distrito para formar un diferente, polo que deixaba ao distrito cuns 558.487 habitantes. No 2010, o Distrito Buyende, que no 2002 tiña unha poboación de aproximadamente 191.266 habitantes, foi tamén sacado deste distrito para formar outro, polo que, facendo cálculos, o actual terreo do Distrito Kamuli, no ano 2002 tería 372.221 habitantes.
O distrito forma parte da subrexión Busoga que é coincidente co Reino de Busoga, que no 2002, era lar de 2,5 millóns de persoas.
As principais actividades económicas do lugar son a pesca polo río Nilo, a gandaría, a agricultura, a acuicultura, a apicultura e a venda nas feiras dos centros urbanos.
Os inmortais
Os inmortais é un libro de relatos de Xoán Ignacio Taibo, publicado en 1975 no número 45 da colección "O Moucho" da editorial Castrelos.
Os relatos baséanse na materia artúrica seguindo a tradición de Álvaro Cunqueiro e Xosé Luís Méndez Ferrín.
Ricardo Outeiriño
Agustín Ricardo Outeiriño Rodríguez, nado en Ourense en 1904 e finado na mesma cidade o 25 de xaneiro de 1986, foi un xornalista e editor galego.
Traxectoria
Irmán de Alejandro e José Luis Outeiriño Rodríguez. Realizou estudos de Filosofía e Letras na Universidade de Madrid. Foi director do semanario Heraldo de Galicia e do xornal Galicia. Militante do Partido Galeguista dende a súa Asemblea fundacional en decembro de 1931, cando este se integrou na Fronte Popular, pasou á fracción dereitista con Vicente Risco. Dirixiu o diario La Región, do que foi copropietario xunto co seu irmán Alejandro, entre 1932 e 1968. Fundou a revista Misión en 1937. Escribiu varias comedias e contos, e publicou o libro Cuentos de Orense (1979).
L'Angliru
250px|miniatura|A subida do Gamonal dende o Monsacro. L'Angliru é un porto de montaña do Principado de Asturias, en España. É unha zona de pastos que recibe o nome do lago L'Angliru e que está situada no corazón da serra do Aramo, no concello de Riosa.
Situado a 1.570 msnm de altitude, constitúe unha espazo natural de gran beleza situado entre algunhas das cimas máis importantes desta serra, como son o Gamonal, o Moncuevu e o Barriscal. Ata este enclave chega a estrada local procedente de La Vega de Riosa, o que fai que sexa esta a forma máis directa de acceder ao pico Gamonal (1.712 m).
É un porto habitual no percorrido da Volta Ciclista a España como final de etapa.
Lomas
Lomas ou Lomas de Campos é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 51 habitantes (INE 2012).
Jacob van Ruisdael
Jacob Isaacszoon van Ruisdael, nado en Haarlem en 1628 ou 1629 e finado en Ámsterdan en marzo de 1682 foi un pintor paisaxista neerlandés.
Traxectoria
miniatura|350px|esquerda|O muíño de Wijk bij Duurstede (1670). Óleo sobre lenzo, 83 x 101 cm. Rijksmuseum, Ámsterdan. Non se sabe a súa data de nacemento, se ben nun documento legal do 9 de xuño de 1661 declara ter trinta e dous anos. Ruisdael proviña dunha familia de artistas e artesáns. O avó era un ebanista de sona, Jacob de Goyer, que vivía no castelo de Ruisdael e tivo catro fillos, dos que tres mudaron o nome en Van Ruisdael ou Ruysdael (era práctica abondo corrente na época). Dous fillos de Jacob, Isaak (1599-1677) e Salomon (1600- c. 1670 circa), foron tamén pintores, estabelecidos en Haarlem.
Un documento conservado nos arquivos municipais de Haarlem testemuña que Isaak, viúvo, uniuse en novo matrimonio con Mayken Cornelisdochter o 12 de novembro de 1628. Jacob naceu probabelmente desta unión (da primeira dona non se coñece nin o nome). Mayken faleceu cando Jacob era aínda un rapaz. Isaak casou unha terceira vez o 9 de marzo de 1642. Outros documentos relativos ao pai do noso pintor mostran as súas constantes dificultades económicas, porén Jacob contribuíu ao seu mantemento na súa ancianidade.
Deféndese que Jacob foi iniciado na pintura polo seu tío Salomon, artista destacado na época, que asinaba "Ruysdael" mentres o sobriño como "Ruisdael". Cara a 1648 Jacob entrou a formar parte da confraría de pintores de Haarlem, mais ha dúbidas sobre a data precisa. Parece que nos inicios da súa carreira Ruisdael viaxou frecuentemente á busca de temas para as súas pinturas, mais sen se afastar en demasía da súa cidade. articularmente importante foi a viaxe que fixo en 1650 pouco máis aló dos confíns con Alemaña. Da experiencia, case con certeza en compañía doutro pintor mozo, Nicolaes Berchem (1620-1683), son testemuña os numerosos cadros que teñen por asunto o castelo de Bentheim en Westfalia.
Cara 1655 Jacob deixou Haarlem para mudarse a Ámsterdan, onde transcorreu o resto da súa vida. ous anos despois fíxose bautizar na Igrexa Reformada holandesa. En 1659 aveciñouse en Ámsterdan. En 1667 contraeu unha grave doenza, o que o levou a facer testamento no mesmo ano, no que se mostraba xeneroso coa súa media irmá. En todo caso, a enfermidade non condicionou a súa actividade, pois non se rexistran baixas tanto na cantidade e calidade das súa produción.
Arredor de 1670 pasa a residir nunha prestixiosa morada na praza principal de Amsterdam, a praza Dam. Morreu en marzo de 1682 en Amsterdam, mais foi sepultado na súa nativa Haarlem, onde repousan na impoñente igrexa gótica de San Bavón, tantas veces representada nas súas pinturas.
Temas e estilo
O asunto favorito de boa parte da súa obra foron escenas boscosas, semellantes as de Allart van Everdingen e Hobbema. Unhas 140 obras están dedicadas a este tipo de temas. Destacou como pintor de árbores, e a súa resolución da follaxe, en especial a de carballos, caracteriza a seu gusto pola precisión. Son salientes as súas vistas de cidades na lonxanía, como Haarlen ou Katwijk, que indican influencia de Rembrandt.
Só nos últimos anos da súa vida prestou atención Ruisdael a plasmación de vistas con cidadáns. Representou varias veces o Dam, a praza principal de Amsterdam, na que vivira nese tramo da súa vida.
Durante un breve período (1646-1655) dedicouse ao gravado, do que apenas nos chegaron exemplares.
Distrito Kaberamaido
miniatura|250px|O Distrito Kaberamaido atópase neste mapa co número 25 Kaberamaido é un distrito da Rexión Oriental de Uganda, nomeado así pola súa poboación capital, Kaberamaido.
Limita co Distrito Alebtong polo norte, co Distrito Amuria polo nordeste, co Distrito Soroti polo leste, co Distrito Serere polo sueste, co Distrito Buyende polo sur, co Distrito Amolatar polo suroeste e co Distrito Dokolo polo noroeste.
Datos xeográficos:
No ano 2002 tiña unha estimación de poboación de aproximadamente 131.700 habitantes. Forma parte da subrexión Teso e é a área principal do pobo kumam, ao que pertence a maioría da poboación, no 2008, 99.738 persoas (74.7% da poboación). Os iteso son o seguinte grupo étnico máis numeroso do distrito, 27.317 persoas no 2008 (20.5%). Estes dous pobos empregan as linguas kumam e ateso respectivamente, linguas pertencentes á familia nilótica. Os langi con 4.617 individuos (3.5%) son o seguinte grupo étnico en número. Os outros grupos que se poden atopar neste distrito constitúen menos do 1% da poboación do distrito, como son os acholi, bagwere, bakenyi, baruli, mening, basoga, baganda e alur.
Pobo alutiiq
Os alutiiq, tamén chamados polo seu nome ancestral sugpiaq, son un pobo indíxena da costa sur de Alasca. A súa lingua chámase sugstun. É unha das linguas esquimó-aleutianas, que pertence á póla das linguas iupik. Non deben ser confundidos cos aleutianos, que viven ó suroeste, nas Illas Aleutianas.
Tradicionalmente, vivían cun estilo de vida costeiro, subsistindo cos recursos do mar como o salmón, o halibut e a balea, así como doutros recursos como os froitos silvestres e a caza de mamíferos. Antes do contacto cos rusos eran comerciantes de pel, e vivían en fogares semi-subterráneos chamados ciqlluaq.
Burramys
miniatura|215px|[[Área de dispersión de B. parvus, única especie vivente do xénero.]] Burramys é un xénero de mamíferos marsupiais australidelfos da orde dos diprotodontes, suborde dos falanxeroideos, o tipo da familia dos burramíidos, que comprende os pósums pigmeos pou falaxeros pigmeos.
O xénero está representado por unha soa especie vivente, que habita por riba dos 1 400 m de altitude nas montañas do leste de Australia e o sur de Nova Gales do Sur, aínda que se coñecen tres especies fósiles. É un dos dous xéneros de pósums pigmeos; o outro é Certartetus.
Descrición
O xénero foi descrito en 1898 polo médico e paleontólogo australiano de orixe escocesa Robert Broom, en ''Proc. Linn. Soc. N.S.W.'', 10: 564.
Clasificación
Na actualidade o xénero e monoespecífico:
Xénero Burramys Broom, 1896
Porén, coñécense tres especies fósiles:
Paul Scofield
David Paul Scofield, nado en Birmingham o 21 de xaneiro de 1922 e finado en Sussex o 19 de marzo de 2008, foi unha actor inglés.
Traxectoria
Comezou a súa carreira teatral en 1940 no Westminster Theatre. Desde entón interveu en multitude de obras clásicas.
En 1966 interpretou a Thomas More na obra Un home para a eternidade, coa que gañou o premio Tony. Coa adaptación cinematográfica da mesma obra gañou o Oscar ao mellor actor.
Finou de leucemia en 2008.
Moiras
dereita|miniatura|As tres moiras (relevo na tumba de Alexander von der Mark por [[Johann Gottfried Schadow, Antigua Galería Nacional de Berlín)]]
Na mitoloxía grega, as moiras son tres deusas, irmás entre si, que rexen e deciden o destino dos homes, e cando e cómo van morrer. Cada ser humano ten a súa moira, é dicir, a súa parte de felicidad e de desgraza. Segundo a tradición grega, aparecían ós poucos días do parto para determinar o curso da vida do meniño.
Pimentel
O topónimo e apelido Pimentel pode referirse a:
Moiras
Teñen o seu equivalente nas Parcas (ou Fatae) da mitoloxía romana, aínda que "a Parca", en singular, fai referencia a Átropos. Por veces identifícanse coas Erinias (xenios alados, con serpes entre os cabelos), fillas de Xea a partir do sangue de Urano.
1663
Outros
Historia ano a ano
Moiras
Inconografía
Aparecen representadas normalmente como tres vellas tecelás ou fiadoras, e os seus símbolos son a roca, o fuso e as tesoiras.
Tamén se poden representar como tres mulleres hieráticas, de aspecto severo e vestidas con túnicas: Cloto cunha roca; Láquesis, cunha vara, unha pluma ou un globo do mundo; e Átropos cunhas tesoiras ou unha balanza. Outras veces aparecen como unha doncela, unha matrona e unha anciá, respectivamente. Shakespeare inspirouse neste mito para crear as tres bruxas de Macbeth, que intervirán decisivamente no destino do protagonista.
Historia
thumb|300px|As Moiras dando morte ós xigantes Agrio e Toante. As Moiras son as executoras do Destino, cousa que fan a través do seu oficio de tecelás, usando para iso un fío que representa a vida. Tamén os propios deuses, inmortales, estaban sometidos ó destino que elas decidían, e por iso non se lles permitía socorrer no campo de batalla ós heroes a quen lles chegasa a súa hora. Intervir no destino dos homes significaría poñer en perigo a orde establecida do Universo. En todo caso, outros autores afirman que obedecían a Zeus.
Existen dúas versións da súa orixe: segundo a Teogonía de Hesíodo son fillas de Nix ou Nicte, que as xerou por si mesma, soa; non obstante, normalmente son consideradas fillas de Zeus e Temis, a Xustiza, e irmás das Horas; ou fillas de Zeus e Nix.
Nun principio, as Moiras tíñanse por divindades indeterminadas e abstractas, mesmo como unha soa deusa. Homero fala dunha Moira, que fía o fío da vida dos hombres no momento do seu nacemiento. Na Odisea hai unha referencia ás Klôthes ou fiandeiras. En Delfos recibían culto dúas: a moira do nacemento e a da morte. Co paso do tempo, o seu número fixouse en tres e definíronse os seus atributos.
Presentes en tódolos grandes acontecementos, as Moiras eran a miúdo veneradas como deusas do nacemento (o que as relaciona con Ilitía): as atenienses recentemente casadas ofrendábanlles guechos de cabelo, e as mulleres invocábannas facéndolles xuramento.
As Morias participaron na Xigantomaquia ó lado de Zeus, e foron quen de acabar cos xigantes Agrio e Toante, ós que mataron coas súas mazas de bronce ; este feito quedou reflictido nos relevos do altar de Pérgamo.
Ride
O día 18 de novembro do 2014 anunciouse que Ride reuiríase novamente e realizaría unha serie de concertos por Europa e Norteamérica nos meses de maio e xuño de 2015. Dende entón publicou dous álbums máis, Weather Diaries (2017) e This Is Not a Safe Place (2019).
Catedral de Chartres
A catedral de Chartres, co nome completo de catedral da Asunción de Nosa Señora (en francés: cathédrale de l'Assomption de Notre-Dame), é unha igrexa catedralicia de culto católico baixo a advocación de Nosa Señora na vila de Chartres, no departamento de Eure e Loir, en Francia, a uns 80 quilómetros ao suroeste da capital, París. Así mesmo é a sé da diocese de Chartres, na arquidiocese de Tours.
Esta catedral marcou un fito no desenvolvemento do gótico e iniciou unha fase de plenitude no dominio da técnica e o estilo gótico, establecendo un equilibrio entre ambos os dous. É sumamente influente en moitas construcións posteriores que se basearon no seu estilo e as súas numerosas innovacións, como as catedrais de Reims e Amiens ás que serviu de modelo directo.
A figura máis importante na historia desta diocese foi o bispo Fulbert de Chartres, teólogo escolástico recoñecido en toda Europa.
En 1979 foi declarada, pola UNESCO, Patrimonio da Humanidade.
A construción iniciouse en 1145 e foi reconstruída após un incendio de 1194. Marca o clasicismo da arte gótica en Francia cun alzado da nave con 3 niveis: arquería, triforio e clarestorio. A vasta nave, en puro estilo oxival, os adornos con estatuas finamente esculpidas de mediados do século XII e as magníficas fiestras con vidreiras dos séculos XII e XIII, todas en notábel estado de conservación, combínanse para formar unha obra inigualábel. Ten unha área superior a 10.000 m², 130 m de longo e unha largura máxima de 46 m.
Historia
Existen indicios de que no lugar que hoxe ocupa a catedral existía dende tempos anteriores á era cristiá un altar (e segundo algúns autores unha espenuca) dedicado á Deusa Nai da mitoloxía druídica, sendo esta localidade un importante centro relixioso para a tribo celta dos carnutes, pobo do que deriva o nome da vila.
A primeira igrexa da que se ten constancia construíuse arredor do ano 360. Esta desapareceu nun incendio contra o 740 ou 750 durante o saqueo dos visigodos de Hunaldo, duque de Aquitania. Unha segunda catedral é destruída polos piratas normandos ao mando de Hastings o 12 de xuño de 858, o bispo Xislebert reconstruíu e ampliou esta igrexa. Desta queda unha capela que forma parte da actual cripta. Nesta época a catedral recibe a reliquia da túnica da virxe, que aumentou a importancia do lugar. O 5 de agosto de 962 a igrexa volve ser destruída durante a guerra que enfrontou a Ricardo I, duque de Normandía con Teobaldo I de Blois, conde de Chartres. Reconstrúese parcialmente. En 1020 outro lume destrúe a catedral, tralo que o bispo Fulbert de Chartres inicia a construción da cripta dunha nova catedral románica. Esta catedral foi construída axiña por mor dunha explosión do fervor relixioso que motivou a centos de penitentes a contribuír na construción carrexando espontaneamente provisións e materiais de construción até o obradoiro. Fulbert morre en abril de 1029, sucédeo Geoffroy de Lèves quen consagra a catedral dous anos máis tarde e en 1037 conclúense os traballos.
En 1194 un grande incendio devastou gran parte da vila de Chartres, incluída case a totalidade da antiga catedral románica. O edificio que construíu o bispo Fulbert era unha gran catedral en estilo románico que contaba cunha enorme cripta que acollía a famosa reliquia. Malia ter sobrevivido a un incendio en 1134 o lume da noite do 10 de xuño de 1194, causado por un raio, só deixou en pé as torres occidentais e a fachada entre estas e a cripta.
Disque o incendio foi un castigo divino, mais ao ficar intacta na cripta a túnica da Virxe pensouse que era un sinal para que se reconstruíse a catedral dándolle un novo esplendor. A isto axudou a presenza casual na cidade dun cardeal enviado pola Santa Sé que certificou o feito da salvación da reliquia como milagreiro. A reconstrución foi xenerosamente financiada tanto polos Capetos, dinastía tradicionalmente vinculada a Chartres, como polo cabido e os gremios locais.
Construción
Axiña acometéronse os traballos de reconstrución e contra 1220 o corpo principal estaba concluído, nun prazo de só uns vinte e seis anos. tempo notabelmente curto para unha obra destas características. Empregouse pedra local dunhas canteiras situadas a uns oito quilómetros. Conserva do edificio anterior a cripta e a fachada oeste co Pórtico Real. Foi consagrada o 24 de outubro de 1260 en presenza do rei Luís IX o Santo.
O mestre que trazou os seus planos é Marc Puertes. Puido proceder de Bocairent mais é certo que coñecía tamén os ensaios construtivos realizados noutros lugares (Banyeres). Sexa como for, realizou un traballo extraordinario de grande unidade estilística empregando técnicas construtivas do século XII mais dándolle novos usos e solucións. Se ben o plan construtivo orixinal foi respectado nunca se concluíu o conxunto de pináculos que seica fora previsto inicialmente.
Idade Media e sucesos posteriores
Na Idade Media a catedral obtivo considerábel dona polo estudo da lóxica, materia na que para moitos rivalizaba con París. O escritor e filósofo inglés Xoán de Salisbury recibiu parte da súa formación en Chartres.
A diferenza doutros monumentos franceses o edificio non sufriu danos durante a Revolución francesa; malia que o comité revolucionario decidira a súa demolición. As restauracións sucesivas tamén respectaron o seu deseño orixinal. O 4 de xuño de 1836 un incendio destruíu os cimbros do teitume de castiñeiro dinamarqués. O arquitecto Edouard Baron substituíuna por unha estrutura de ferro fundido cuberta por láminas de cobre, imitando a técnica usada na catedral de Maguncia.
Durante a segunda guerra mundial os vitrais foron desmontadose ocultados para evitar danos por parte dos bombardeos alemáns. Trala ocupación os alemáns usaron a catedral como club social.
Descrición
miniatura|left|200px|Nave principal e [[triforio.]]
miniatura|200px|left|Pórtico Real. O edificio é de planta cruciforme co corpo principal de 28 metros, organizado en tres naves. A cabeceira, situada ao leste ten un deambulatorio radial con cinco capelas semicirculares. A bóveda central ten 36 m de altura, a máis alta até a data cando foi construída. Esta é cuadripartita e está soportada por arcobotantes no exterior.
A organización en tres naves é sumamente orixinal para a época, coa central moito máis alta ca as laterais. Esta dificultade construtiva adoitábase arranxar erguendo sobre as naves laterais unha ampla tribuna cuxa cuberta compensaba o peso da bóveda central reforzando a estrutura, como sucede nas catedrais de Laon ou París. En Chartres suprímese a tribuna quedando e a esveltexa da nave central conseguiuse mediante o emprego dos carcobotantes e os contrafortes exterior que reciben os pulos da nave central.
Soamente presenta tres niveis no alzado da nave: a arquería, o triforio e o clarestorio (de igual altura cá arquería). O triforio é unha pequena galería que se construía en ocasións sobre a galería e baixo as grandes fiestras para aproveitar o espazo da cuberta sobor da tribuna. Neste caso ten catro arcos por sección e é un contrapunto de horizontalidade e escuridade ás arcadas e grandes fiestras. Estes constan de dous vans e un rosetón que repite a estrutura da porta principal e que acolle un dos mellores conxuntos de vidreiras medievais que se conservan. Estas son célebres pola intensa e fermosa cor azul empregada, especialmente sonada é a chamada Fiestra da Virxe Azul (Notre Dame de la Belle Verrière), de comezos do século XIII que representa a Virxe co Neno. Dos 186 vitrais orixinais consérvanse 152, xa que en 1753 se substituíron algúns deles por parte do bispado que pretendía modernizar a catedral. A altura e amplitude das naves débese a dúas novidades construtivas:
A primeira foi o abandono da bóveda sexapartita cuadrangular, que se usara frecuentemente no século XII en catedrais como a de Laon, en favor da cuadripartita rectangular. A bóveda sexapartita baseábase en catro puntos de apoio fortes e dous febles, o que provocaba ás veces unha alternancia no grosor dos soportes como en Sens e Noyon, se ben en París e Laon estes son uniformes. Os ábacos dos chapiteis sostiñan os feixes de fustes das columniñas acaroadas ligando así os piares cos nervios, mais isto causaba unha excesiva fragmentación que se solucionou en Chartres creando un piar acantonado consistente nun núcleo cilíndrico central arrodeado de catro elementos máis pequenos que ligan tanto coas cubertas como coas arcadas que as separan. Deles o que dá á nave central non ten chapitel senón unha cornixa sobre os demais chapiteis e que actúa coma zócolo do resto de elementos verticais que vanse unir aos arcos e nervios da bóveda. Con isto acadouse unha unidade dos complexos soportes sen prexudicar a integridade de cada parte.
A outra novidade é o emprego dun tipo de arcobotante totalmente desenvolvido. Agás os superiores, engadidos após a construción orixinal, os inferiores son duplos unidos por columniñas radiais. Estes únense aos contrafortes externos, moi grosos no baseamento e que se complementan cos contrafortes internos, ocultos baixo o teito das naves laterais.
A fachada principal
miniatura|200px|right|Detalle do Pórtico Real. A fachada principal é froito de diversas intervencións ao longo do tempo. Do incendio salváronse a torre sur e o baseamento da norte, os tres portais e as grandes fiestras que hai por riba. O mestre de Chartres desmontou o muro supervivente e desprazouno cara adiante e engadiu o gran rosetón e a galería dos reis sobre este. Ao se aumentar a altura da fachada as dimensións da torre sur en proporción ao resto da fachada cambiaron notabelmente, polo que cando se construíu a torre norte ou Clocher Neuf, concluída no ano 1513 para equilibrar a composición imposta pola primeira torre, estableceuse cunha asimetría que crea un forte dinamismo visual. Este realizouse en estilo flamboyant (flamíxero francés), en tanto que a torre sur eleva a súa magnífica frecha, dun só trazo, directamente cara o ceo.
O chamado Pórtico Real (Portail Royal) construíuse na década de 1140 para a anterior catedral románica e ten forma de funil, o que posteriormente sería unha norma común para as catedrais góticas. As esculturas e relevos están inspirados nos do pórtico oeste da basílica de Saint-Denis, que foron destruídos durante a reforma. As xambas están decoradas por altas figuras de reis e personaxes do Antigo Testamento, seica os antergos de Cristo, xa que as figuras son basicamente simbólicas. As estatuas amosan unha expresión serena, distinta á severidade habitual no románico precedente. Os frisos da esquerda narran escenas da vida da Virxe na súa nenez con San Xaquín e Santa Ana enfrontándose á infertilidade, o que podería ser unha referencia á devoción local cara a Virxe como protectora de parturientes e neonatos. Os frisos da dereita relatan escenas da vida de Cristo, co Bautista e a Presentación no Templo. O tímpano está decorado cunha escena do Xuízo Final con Cristo Pantocrátor enmarcado nunha mandorla arrodeado polos símbolos dos evanxelistas. Cristo alza a súa man dereita e sostén o Libro da Vida na esquerda; pose única na imaxinaría medieval e que seica simbolice a esencia humana e divina de Cristo en iguais proporcións. O friso do lintel representa os doce apóstolos. Están enmarcados por arquitecturas en catro grupos de tres figuras cun simbolismo que indica que predicaron a trindade nos catro puntos cardinais da Terra. As arquivoltas amosan anxos e os vinte e catro patriarcas da Apocalipse.