cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Publicidade
A oración simple
As mensaxes publicitarias no ámbito publicitario constrúense con frases nominais e con enunciados oracionais, que buscan ser o máis sinxelos posibles, compostos de oracións simples cun único verbo. O obxectivo é facilitar no texto publicitario unha gran variedade lingüística grazas ao número dos elementos constitutivos, como tamén a súa natureza, organización e ordenación.
Existe un patrón de estrutura moi recorrente neste tipo de oracións, estas son:
produtos da competencia) + suxeito (o cal as veces é omitido) + verbo + outros
complementos adicionais.
A xuxtaposición
O termo xuxtaposición está constituído por dúas ou máis unidades,  cuxa función é que as dúas poidan funcionar en conxunto ou por separado e ter un significado propio. Para que se poida dar esta regra é necesario a presenza de pausas e dunha entoación que expresan a unidade de sentido.
No eido publicitario tenden ao uso da xuxtaposición para enumerar as calidades ou características dun produto mediante unidades non oracionais na superficie  da expresión.
A xustaposición tamén pode conectar enunciados oracionais. Distínguese da coordinación e da subordinación polo asíndeto, isto quere dicir que se diferencia polas conxuncións e os relativos.
A alta aparición de oracións xuxtapostas nos discursos publicitarios débese na súa maioría ao comezo da economía lingüística que impera neste tipo de texto, xa que, na mayoría dos casos, coa xuxtaposición expresamos os mesmos significados que podemos lograr por medio de nexos.
A repetición dunha mesma estrutura é un recurso moi empregado no ámbito publicitario, e constrúese por medio da xuxtaposición que, ao non ter elementos de enlace, orienta o foco de atención cara os elementos lingüísticos que compoñen dita estrutura.
No discurso escrito normativo, a xuxtaposición adoita marcarse por medio do uso da coma ou de punto e coma, pero nos textos publicitarios apréciase cunha maior frecuencia no uso do punto e incluso ás veces, a ausencia de signos de puntuación.
Ás veces recúrrese unicamente ao salto de liña ou a calquera disposición tipográfica inesperada dos elementos lingüísticos no deseño do anuncio.
Na publicidade oral son as pausas e a entoación as que indican a unión dos elementos que constitúen a oración xuxtaposta.
Oracións coordinadas
Trátase de oracións entre as que non se establece ningunha cohesión de dependencia sintáctica, senón que todas están no mesmo nivel sintáctico dentro do enunciado.
Josep Palomero
Josep Palomero Almela, nado en Borriana (Castelló) en 1953, é un escritor valenciano, vicepresidente da Acadèmia Valenciana de la Llengua.
Traxectoria
A súa primeira obra apareceu en 1972, Una untada de mostaza, un poemario en castelán. Pouco despois adopta o catalán como a súa lingua literaria. En 1975 publica a súa primeira obra narrativa, David, xa en catalán.
1718
Outros anos
Historia ano a ano
Pelé
Traxectoria
Debutou como profesional no Santos con só 15 anos. Dez meses despois foi convocado por vez primeira coa selección de Brasil. O mundo enteiro comezaría a admiralo pouco despois, cando gañou o Mundial de 1958, en Suecia. Na final Pelé fixo dous goles. No seguinte mundial, en Chile, no ano 1962 volvería a consegui-lo título de campión. En talvez o cumio da súa carreira foi o Mundial de México, en 1970. Tras un campionato sobresaínte, liderando un equipo considerado coma o mellor que xamais pisou un campo, a final volveu ser o seu mellor partido. Do 4-1 co que gañou a Italia, Pelé marcou un gol e pasou outros dous.
En 1974 decidiu finalizar a súa carreira, pero a oferta de 3 millóns de dólares do New York Cosmos fixo que o reconsiderase, e xogou no equipo neoiorquino até 1977. O seu derradeiro partido foi un encontro homenaxe entre o Cosmos e o Santos, no que xogou un tempo con cada equipo.
En 1981 protagonizou xunto a Sylvester Stallone, Michael Caine e Max von Sydow o filme Evasión ou vitoria dirixido por John Huston.
Coa selección
En total Pelé marcou 1284 goles en 1363 partidos.
Marc Márquez
Marc Márquez Alentà, nado na localidade de Cervera (provincia de Lleida) o 17 de febreiro de 1993, é un piloto catalán de motociclismo. Gañou 8 títulos do Campionato do Mundo de Motociclismo en tres categorías diferentes: 125cc (2010), Moto2 (2012) e MotoGP (2013, 2014, 2016, 2017, 2018 e 2019). É piloto do equipo Repsol Honda.
Traxectoria
Comezou a súa andadura en 1998, disputando a súa primeira carreira na modalidade de enduro, disciplina que naceu como híbrido entre o trial e o motocrós. Nesta especialidade a rapidez é tan importante como a destreza. Foi no ano 2002 cando empezou a destacar no motociclismo de velocidade. No ano 2010 proclamouse campión do mundo na extinta categoría de 125cc e dous anos despois en Moto2. En 2013 subiu á máxima categoría, MotoGP, logrando gañar o título mundial no seu primeiro ano e sendo o piloto máis novo en acadalo. En 2014, 2016, 2017, 2018 e 2019 revalidou o título.
É o irmán máis vello do tamén piloto e campión do mundo de motociclismo Àlex Márquez.
The Century of Self
The Century of Self é o sexto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo ...And You Will Know Us by the Trail of Dead, publicado o 17 de febreiro de 2009 a través dos selos Richter Scale e Justice Records.
Russell Means
Russell Charles Means, nado o 10 de novembro de 1939 na Reserva india de Pine Ridge e finado o 22 de outubro de 2012 en Porcupine, foi un actor, músico e activista político síux, tamén coñecido en lingua lakota como Oyate Wacinyapi.
Traxectoria
Russell Means nado en Wanblee, Dacota do Sur, nunha comunidade que se atopa no Reserva india de Pine Ridge, é fillo de Theodora Feather e Harold "Hank" Means. Foi bautizado como Oyate Wacinyapin, que na lakota quere dicir "traballa para a xente". Os seus pais eran os dous síux Oglala.
En 1968 uniuse á American Indian Movement (AIM) unha organización que loita polos dereitos dos indios americanos, e rapidamente converteuse nun dos seus líderes.
Traxectoria profesional
Means comeza a súa carreira como actor en 1992, encarnando ó xefe Chingachgook en O derradeiro dos mohicanos, un filme dirixido por Michael Mann. A partir de entón aparece en filmes como Asasinos natos, Into The West ou Pathfinder. En Pocahontas, presta a súa voz para o personaxe do pai, o Xefe Powhatan. Tamén a prestou para o videoxogo Under A Killing Moon.
Metro (homónimos)
A palabra metro pode facer referencia a:
Imaxe e texto
Segundo o Dicionário de Comunicaçao de Rabaca e Barbosa, por imaxe entendemos a representación dun obxecto por medios visuais, gráficos, plásticos ou fotográficos (fotografía, deseño, escultura, televisión, cine etc.). Por texto entendemos, desde a perspectiva da glosemática, todo conxunto analizable de signos: un enunciado calquera, sexa falado ou escrito (o texto pode coincidir cun verso, unha frase, un fragmento dunha conversa ou coa lingua na súa totalidade).
Os soportes dos códigos comunicativos dos medios impresos e audiovisuais son polo tanto a imaxe e o texto, entendidos ámbolos dous nun sentido amplo, pois os medios impresos (revistas, xornais, publicidade impresa, separatas,...), fundamentalmente textuais, válense da imaxe, da fotografía, do esquema, do debuxo, como instrumentos para a suxestión da audiencia, como exemplificación ou como divertimento. Os medios audiovisuais, a súa vez, sérvense do texto (presentación de noticias en radio e televisión; diálogos, conversas, monólogos, entrevistas,... que ó cabo teñen unha representación textual) ben como soporte fundamental da comunicación (caso da radio, se ben a voz pode ir acompañada doutros fenómenos auditivos como a música) ou como elemento que se interrelaciona coa imaxe (televisión, cine, audiovisuais,...).
Humor gráfico
O humor gráfico é un xeito de expresión que ten como elemento básico a imaxe. Ás veces aparece a imaxe só, pero tamén pode levar un pequeno texto. Compaxina habitualmente dúas finalidades: conseguir o sorriso ou crear unha boa disposición de ánimo en quen o mira e a de satirizar persoas, comportamentos, situacións sociais...
O modelo máis habitual é o chiste gráfico, unha viñeta con imaxe e con ou sen texto; tamén poden aparecer varias viñetas seguidas que forman unha tira humorística.
A súa temática é moi variada e vai dende a simple caricatura que provoca o sorriso a reproducir ou recrear situacións e personaxes da vida deportiva, política e cultural dun país co fin de satirizar.
En tódolos xornais hai un espazo reservado para o humor gráfico; foron precisamente estes os que favoreceron a gran popularidade que ten. Os xornais acostuman a ter algún humorista que ilustra determinadas noticias, mesmo as máis importantes; nalgúns casos inclúese na sección de Colaboracións co mesmo nivel ca unha columna de opinión.
A linguaxe humorística utiliza diferentes recursos gráficos e lingüísticos:
Fábula praetexta
No teatro romano antigo, a fábula praetexta ou praetextata era un drama serio sobre temas de historia nacional que tiña como protagonistas a herois e dirixentes romanos que vestían a praetexta, a toga solemne bordada en púrpura dos altos maxistrados.
O xénero foi inventado por Nevio no século II a.C. Nevio é o autor de Clastidium e de Romulus. Outros autores de fabula praetexta foron Pacuvio e Accio. A única praetexta conservada é a Octavia, atribuída a Séneca e que trata do divorcio de Nerón da princesa Octavia, filla de Claudio e Valeria Messalina e o seu posterior matrimonio con Poppaea Sabina.
Chárbel Makhlouf
San Chárbel (en árabe: مار شربل), nado como Youssef Antoun Makhlouf en Bekaa Kafra (Líbano) o 8 de maio de 1828, e morto o 24 de decembro de 1898, foi un monxe e sacerdote católico maronita, venerado hoxe en día como santo na Igrexa Católica.
Hinduísmo
200px|miniatura|Templo Krishna 200px|miniatura|[[Brahmā, deus creador no hinduísmo]] O hinduísmo é unha relixión henoteísta tradicional da India. Considerada a máis antiga das grandes relixións do mundo aínda en práctica, o hinduísmo caracterízase por unha diversidade de sistemas de crenzas, prácticas e escrituras. Ten orixe na antiga cultura védica cerca de 3000 a. C. É a terceira maior relixión do mundo con aproximadamente 1.050 millóns de seguidores, 96% dos cales están no subcontinente indio. Mais tamén é influente en Bangladesh, o Nepal, Indonesia, Sri Lanka, Paquistán etc.
Aínda que sexa xeralmente mencionado como unha relixión específica, o hinduísmo é máis correctamente descrito como un conxunto de relixións cunha linguaxe en común, pois ten pouca ou ningunha organización central ou base teolóxica compartida.
Etimoloxía
A palabra hindú deriva do indo-aryan/sánscrito raíz Sindhu. O cambio sonoro protoiraniano *s > h ocorreu entre o 850 e o 600 a. C., segundo Asko Parpola.
O uso do termo inglés "hinduísmo" para describir unha colección de prácticas e crenzas é unha construción bastante recente: foi usado por primeira vez polo raxá Ram Mohan Roy en 1816–17. O termo "hinduísmo" foi acuñado ao redor de 1830, e apropiado por aqueles indios que se opoñían ao colonialismo británico, e que querían distinguirse dos musulmáns e dos cristiáns. Antes de que os británicos comezasen a categorizar as comunidades estritamente pola relixión, os indios xeralmente non se definían exclusivamente a través das súas crenzas relixiosas; en cambio, as identidades foron en gran parte segmentadas en función da localidade, lingua, varṇa, jāti, ocupación, e seita. No século XVIII, os comerciantes e colonos europeos comezaron a referirse colectivamente aos seguidores das relixións indias como hindús. 200px|miniatura|Roda de [[Konark, en Orissa (India)]]A palabra "hindú" é moito máis antiga, e crese que foi usada como nome para o río Indo na parte noroeste do subcontinente indio. De acordo con Gavin Flood, "O termo hindú aparece primeiro como un termo xeográfico persa para as persoas que vivían máis aló do río Indo (sánscrito: Sindhu)", máis concretamente na inscrición de Darío I do século VI a.C. (550–486 a.C.). O termo "hindú" nestes rexistros antigos é un termo xeográfico e non se refería a unha relixión. Entre os primeiros rexistros coñecidos de "hinduísta" con connotacións de relixión pódese atopar no texto chinés do século VII d.C. "Rexistro das rexións occidentais" de Xuanzang, e o texto persa do século XIV Futuhu's-salatin de Abdul Malik Isami.
}}
Thapar afirma que a palabra hindu atópase como heptahindú nos Avesta, equivalente ao rigvédico sapta sindhu, mentres que hndstn (pronunciado Hindustán) é atopado nunha inscrición do sasánida do século III d.C., ambas as dúas referidas a partes do noroeste da Asia meridional. O termo árabe al-Hind referíase ás persoas que viven alén do río Indo. Este termo árabe procede á súa vez do termo persa preislámico Hindū, que se refire a todos os indios. No século XIII, Hindustán xurdiu como unha alternativa popular ao nome da India, que significaba a "terra dos hindús"
Hermann Heinrich Gossen
Hermann Heinrich Gossen, nado en Düren o 7 de setembro de 1810 e finado en Colonia o 13 de febreiro de 1858, foi un economista alemán, autor de "Evolución das leis do intercambio humano", obra en que enuncia unha serie de leis que logo serviron de base para a teoría da utilidade marxinal.
Hinduísmo
Etimoloxía
O termo hindú utilizouse máis tarde de forma ocasional nalgúns textos posteriores sánscritos, como os Rajataranginis de Caxemira (Hinduka, c. 1450) e nalgúns textos en bengalí dos séculos XVI a XVIII. O movemento relixioso hindú Vaisnavismo gaudía do século XVI o XVIII, incluíao nos textos Chaitanya Charitamrita e Chaitanya Bhagavata. Estes textos utilízano para distinguir aos hindús dos musulmáns, aos que chaman yavanas (estranxeiros) ou mlecha (bárbaros), e o texto Chaitanya Charitamrita do século XVI e o texto Bhakta Mala do século XVII utilizan a frase "dharma hindú. Foi só cara a finais do século XVIII cando os comerciantes e colonos europeos comezaron a referirse aos seguidores das relixións indias colectivamente como hindús.
O termo "hinduísmo", entón escrito como "hindooísmo", introduciuse na lingua inglesa no século XVIII para denotar as tradicións relixiosas, filosóficas e culturais nativas da India.
Hermann Heinrich Gossen
Gossen estudou en Bonn e traballou na administración prusiana ata a súa retirada en 1847. Posteriormente, dedicouse á venda de seguros. Precursor do marxinalismo e da economía matemática, permaneceu totalmente ignorado ata que o primeiro Jevons e despois Walras rescatárono do esquecemento, poñendo de manifesto os importantes logros do seu Entwicklung der Gesetze des menschlichen Verkehrs ("Desenvolvemento das leis do intercambio entre os humanos") de 1854.
Obra
Antes de Gossen, numerosos teóricos, incluídos Gabriel Cramer, Daniel Bernoulli, William Forster Lloyd, Nassau William Senior, e Jules Dupuit empregaron ou afirmaron a importancia dalgún concepto de utilidade marxinal. Porén, Cramer, Bernoulli e Dupuit centráronse en problemas específicos, Lloyd non presentou ningunha aplicación e se Senior realmente empregou o desenvolvemento dunha teoría máis xeral, fíxoo cunha linguaxe que provocou que a maioría dos lectores non se desen de conta da aplicación.
Gossen partía da idea de que o obxecto da conduta humana era conseguir o máximo gozo posible. Baseándose nisto, formulou dúas leis que levan o seu nome:
Hinduísmo
Definicións
O estudo da India e as súas culturas e relixións, e a definición de "hinduísmo", foron moldeados polos intereses do colonialismo e polas nocións occidentais da relixión. Desde a década de 1990, esas influencias e os seus resultados foron o tema de debate entre os estudosos do hinduísmo. e tamén foron tomadas polos críticos da visión occidental sobre a India.
Características
Dunha forma xeral, é unha das relixións máis tolerantes coñecidas, excepto polo sistema de castas. Os hindús seguen un sistema estrito de castas que determina o status de cada persoa. O nacemento nunha determinada casta é o resultado do karma producido en vidas pasadas. Soamente membros das castas máis elevadas, brámanes, poden realizar os rituais hindús e ter posicións de autoridade nos templos hindús. miniatura|Representación da [[Trimurti (na parte superior e de esquerda a dereita: Brahma, Vishnu e Shiva) sobre Kamadhenu (deusa nai de todas as vacas)]] "Hinduísmo" é unha palabra que orixinalmente indicaba unha rexión xeográfica. Por ese motivo, algúns grupos indianos máis tradicionalistas defenden que a relixión é máis adecuadamente chamada de Sanatana Dharma, significando "relixión eterna".
Hermann Heinrich Gossen
Obra
A partir delas, os autores neoclásicos puxeron de manifesto a súa oposición á explicación teórica de que os valores de cambio (prezos) dos bens son os custos de produción, tal como sostiñan os autores clásicos, para quen o valor de uso dun bien (ou utilidade) non servía para explicar os prezos aos que se efectuaba o intercambio.
Hinduísmo
Características
Aínda que se afirme que foi na cultura hinduísta onde tiveron orixe tres outras importantes relixións: o budismo, o xainismo e o sikhismo, os indólogos colocan o xainismo como ben anterior ao bramanismo que orixinou o hinduísmo, e o budismo garda relación co xainismo e o sankhya-ioga.
Talvez o espírito hindú, que non se inspirou por un home ou muller en particular, poida ser mellor comprendido nos Rigveda, a "máis antiga escritura relixiosa do mundo." :
Esencialmente, calquera forma de práctica espiritual seguida con fe, amor e persistencia levará ao mesmo estado final de autorrealización. Por tanto, o pensamento hindú distínguese por estimular enfaticamente a tolerancia polas diferentes crenzas, sobre a base de que sistemas temporais non poden declarar seren a única comprensión da verdade transcendental.
Visión xeral
dereita|miniatura|Om (ou Aum) é o símbolo máis importante do hinduísmo, e significa o Espírito Cósmico.O hinduísmo repousa sobre o fundamento espiritual dos Vedas, velaí o nome Veda Dharma.
O camiño eterno
"O camiño eterno" (en sánscrito सनातन धर्म, Sanātana Dharma), ou a "filosofía perenne/harmonía/fe", é o nome que se usou para representar o hinduísmo desde a antigüidade. De acordo cos hindús, transmite a idea de que certos principios espirituais son intrinsecamente verdadeiros e eternos, transcendendo as accións humanas, representando unha ciencia pura da consciencia. Mais esa consciencia non é só aquela do corpo, da mente ou do intelecto, mais dun estado de espírito supramental que existe dentro e alén de nosa existencia, o inmaculado Ser de todo. A relixión dos hindús é a busca innata polo divino dentro do ser, a busca por encontrar a verdade que nunca foi perdida de feito. Verdade buscada con fe que poderá tornarse reconfortante luminosidade independente da raza ou do credo profesado. Na verdade, toda forma de existencia, dos vexetais e animais até o home, son suxeitos e obxectos do eterno Dharma. Esa fe innata, entón, é tamén coñecida por "arya/dharma nobre", "veda/dharma do coñecemento", "ioga/dharma da unión" e "dharma hindu" ou simplemente dharma.
O que pode ser comprendido como unha crenza común a todos os hindús son o dharma, a reencarnación, o karma, e a moksha (liberación) de cada alma a través de variadas accións de cuño moral e da meditación ioga. Entre os principios fundamentais inclúense aínda o ahimsa (non-violencia), coa primacía do gurú, a palabra divina Aum e o poder do mantra, amor á verdade en moitas manifestacións como Deus e deusas, e a comprensión de que a chama divina esencial (atman/brahman) está presente en cada ser humano e en todas as criaturas viventes, que poden chegar por diversas sendas á "verdade única".
Ioga dharma
miniatura|Muller meditando á beira do Ganxes. Unha das formas prácticas do hinduísmo é o Ioga que significa Unión, son (prácticas espirituais), coñecidas como bhakti (amor, devoción), karma ioga (servizo altruísta), raxa ioga (meditación) e jñana ioga (Ioga da discriminación). Son descritos nos dous principais textos do hinduísmo IYoga: O Bhagavad Gita e Ioga Sutras de Patanxali. Os Upanishads son tamén de fundamental importancia como fundamentos filosóficos para este espiritualismo racional.
Os catro obxectivos na vida
Outro maior aspecto do Dharma Hindu que é unha práctica común de todos os Hindús é o purushartha, ou "catro obxectivos da vida". Eles son kama, artha, dharma e moksha. Dise que todos os seres humanos seguen o kama (pracer, físico ou emocional) e artha (poder, fama e riqueza), mais brevemente, con maturidade, eles aprenden a controlar estes desexos, co dharma, ou a harmonía moral presente en toda a natureza. O obxectivo maior é infinito, cuxo resultado é a absoluta felicidade, moksha, ou liberación, tamén coñecida como Mukti, Samadhi, Nirvana etc.) do Samsara, o ciclo da vida, morte, e da existencia dual.
Os catro estadios da vida humana
miniatura|Templo de Kandariya Mahadeva (Madhya Pradesh, [[India|A India)]] A vida humana tamén se ve como catro Ashramas ("fases" ou “estadios"). Eles son Brahmacharya, Grihasthya, Vanaprastha e Sanyasa. O primeiro cuarto da vida, brahmacharya (literalmente "pastar en Brahma") pásase en celibato, sobriedade e pura contemplación dos segredos da vida baixo os coidados dun Gurú, solidificando o corpo e a mente para as responsabilidades da vida. Grihastya é o estadio do xefe de familia, alternativamente coñecido como samsara, no cal o individuo casa para satisfacer kama e artha na vida conxugal e nunha carreira profesional. Vanaprastha é o gradual desapego do mundo material, ostensivamente entregando os seus deberes aos fillos e fillas, e pasando máis tempo en contemplación da verdade, e en peregrinacións santas. Finalmente, no sanyasa, o individuo vai a unha reclusión, xeralmente nun bosque, para encontrar a Deus a través da meditación Yog e pacificamente liberarse do seu corpo para unha próxima vida.
Orixes históricas e aspectos sociais
miniatura|Templo de Mundeshwari Devi ([[Bihar, A India), considerado o templo en funcionamento máis antigo do mundo.]] Pouco se coñece sobre a orixe do Hinduísmo, xa que a súa existencia antecede os rexistros históricos. Dise que o Hinduísmo derívase das crenzas dos Arianos, que residían nos continentes sub-indianos, ('nobres' seguidores dos Vedas), Dravidianos, e Harappanos. Algúns din que do Hinduísmo naceron o Budismo e o Xainismo, mais Heinrich Cimmer e outros indólogos afirman que o xainismo é moito anterior ao hinduísmo, e que o budismo deriva deste e do sankhya que en consecuencia afectaron o desenvolvemento da súa relixión mai. Diversas son as ideas sobre as orixes dos Vedas e a comprensión se os Arianos eran ou non nativos ou estranxeiros na India. A existencia do Hinduísmo data de 4000 a 6000 mil anos a.C.
É preciso salientar que actualmente hai dúbidas entre os estudosos sobre se se produciu ou non unha invasión ariana na India. Cuestiónase sobre a mestizaxe lenta, en lugar de invasión violenta, cos dravidianos e outros pobos de orixe autóctona e mesmo mediterránea, existentes na rexión antes da chegada dos pastores-guerreiros vidos de Europa. Isto coloca en cuestión tamén a orixe do hinduísmo. Como reforzo a esta hipótese, a análise dos Rigvedas máis antigos (cerca de 1500 a.C.) mostra unha serie de fórmulas máxicas de propiedade de familias no poder, sen calquera indicación das prácticas de ioga que acompañan a filosofía sankhya, e que se documentan en selos de cerca de 2500/ a.C.
Historicamente, a palabra Hindú antecede o Hinduísmo como relixión; o termo é de orixe persa e primeiramente referíase ao pobo que residía no outro lado (do punto de vista Persa) do Sindhu ou Río Indus. Foi utilizado para expresar non soamente a etnicidade senón tamén a relixión Védica desde o século XV e XVI, por personalidades como o Guru Nanak (fundador do Sikhism). Durante o Británico Raj, a utilización do termo tornouse común, e eventualmente, a relixión dos Hindús Védicos denominouse 'Hinduísmo'. Na verdade, foi simplemente unha nova vestimenta para unha cultura que viña prosperando desde a máis remota antigüidade.
Distribución xeográfica actual
miniatura|upright|Unha cerimonia de [[Puja (hinduísmo)|puja no templo de Besakih en Balí, Indonesia.]] A India, a Illa Mauricia, e o Nepal así como a illa indonesia de Balí teñen como relixión predominante o hinduísmo; importantes minorías hindús existen en Bangladesh (11 millóns), Myanmar (7,1 millóns), Sri Lanka (2,5 millóns), Estados Unidos (2,5 millóns), Paquistán (4,3 millóns), Suráfrica (1,2 millóns), Reino Unido (1,5 millón), Malaisia (1,1 millón), Canadá (1 millón), Illas Fidxi (500.000), Trinidad e Tobago (500.000), Güiana (400.000), Países Baixos (400.000), Singapur (300.000) e Suriname (200.000).
Filosofía hindú: as seis escolas védicas de pensamento
As seis Astika (aceptando a autoridade dos Vedas), ou escolas filosóficas ortodoxas Hindú son Nyaya, Vaisheshika, Sankhya, Ioga, Purva Mimamsa tamén denominadas ('Mimamsa'), Uttara Mimamsa e 'Vedanta'). As escolas non védicas denomínanse Nastika, ou heterodoxas, e refírense ao Budismo, Xainismo e Lokayata. As escolas que continúan a influenciar o Hinduísmo hoxe son Purva Mimamsa, Ioga, e Vedanta.
Véxase filosofía Hindú para discusión sobre o significado histórico de Sankhya, Nyaya, e Vaisheshika.
Purva Mimamsa
O principal obxectivo do Purva ("cedo") ou da escola Mimamsa era estabelecer a autoridade dos Vedas. Consecuentemente a valiosa contribución desta escola ao hinduísmo foi a formulación das regras da interpretación Védica. Os seus adherentes consideraban que a revelación debería probarse a través da razón, e non acepta como un dogma cego. Este método empírico e eminentemente sensíbel de aplicación relixiosa é a chave para Sanatana/Hindu Dharma e foi especialmente desenvolvido por racionalistas como Adi Sankara e Swami Vivekananda. Para profundar máis neste tema vexa Purva Mimamsa
Ioga
Xeralmente considérase que o sistema de Ioga xurdiu da filosofía Samkhya. Entrementres o ioga referido aquí, é especialmente o Raxa Yoga (ou unión a través da meditación). E basease nun texto (que exerceu grande influencia) do santo Patanxali titulado Ioga Sutras, e é esencialmente unha compilación e sistematización da filosofía do Ioga meditacional. Os Upanishads e o Bhagavad Gita tamén son textos indispensábeis no estudo do Ioga.
A filosofía Sankhya é anterior ao Bramanismo, filosofía que deu orixe ao hinduísmo, como coloca o eminente indólogo Heinrich Cimmer no seu clásico Filosofías da India. Patanxali, monxe do sur da India, onde até hoxe a tradición tamil preserva elementos das filosofías prevédicas, tiña formación no sistema sankhya-ioga, indisociábel. O Sankhya compilouse ben antes de Patanxali (que viviu no século II a.C., por Kapila, que viviu pouco tempo antes de Buda. Unha diferenza importante entre sankhya e bramanismo é que o primeiro é dualista, e o segundo monista, mais ambos ven o espírito, ou Deus, como inmanente e transcendente ao mesmo tempo.
A diferenza máis significante de Samkhya é que a escola de ioga non soamente incorpora o concepto do Ishvara (ou Deus persoal) nunha visión do mundo metafísica, senón que tamén sustenta Ishvara como un ideal sobre o cal meditar. A razón é que Ishvara é o único aspecto de purusha (do infinito Terreo Divino) que non se mesturou con prakrti (forzas creativas temporais). Tamén utiliza as terminoloxías Brahman/Atman e conceptos profundos dos Upanishads, adoptando unha visión vedántica monista. A realización do obxectivo do Ioga coñécese como moksha ou samadhi. E, como nos Upanishads, busca o espertar ou a comprensión de Atman como sendo nada máis que o infinito Brahman, a través da (mente) ética, (corpo) físico meditación (alma) o único branco das súas prácticas é a 'verdade suprema.'
Uttara Mimamsa: as tres escolas de Vedanta
A escola Uttara ("tarde") Mimamsa é talvez a pedra angular dos movementos do Hinduísmo e certamente foi responsábel por unha nova onda de investigación filosófica e meditativa, renovación da fe e reformas culturais. Primeiramente asociada cos Upanishad e os seus comentarios por Badarayana, e Vedanta Sutra, o pensamento Vedanta dividiuse en tres grupos, iniciados polo pensamento e escrita ou Adi Sankara. A maioría da actual filosofía hindú está relacionada con mudanzas que se influenciaron polo pensamento Vedántico, o cal se focaliza na meditación, moralidade e centralización no Eu único no canto de rituais ou distincións sociais insignificantes como as castas.
Dualismo: Dvaita Vedanta
Ramanuxa, Madhva (1199 - 1278) identificou deus con Vishnu, mais a súa visión da realidade era puramente dualista, pois el comprendeu unha diferenciación fundamental entre o Deus supremo e a alma individual, e o sistema consecuentemente denominouse Dvaita (dualístico) Vedanta.
As escolas Bhakti
A máis popular forma de expresión de amor a Deus na tradición hindú é a través do puxa, ou ritual de devoción, frecuentemente utilizando o auxilio de murti (estatua) xuntamente con cancións ou recitación de oracións meditacionais en forma de mantras. Cancións Devocionais denominadas bhajan (escritas primeiramente nos séculos XIV-XVII), kirtan (eloxio), e arti (unha forma filtrada do ritual de lume Védico) son algunhas veces cantados xuntamente coa realización do puxa. Este sistema orgánico de devoción tenta auxiliar o Individuo a conectarse con Deus a través de medios simbólicos. Entrementres, dise que bhakta, a través dunha crecente conexión con Deus, é eventualmente capaz de evitar todas as formas externas e é enteiramente inmerso na beizón do indiferenciado amor á Verdade.
Tantrismo
A palabra "tantra" significa "tratado" ou "serie continúa ", e aplícase a unha variedade de traballos místicos, ocultos, médicos e científicos ben como aqueles que agora nos consideramos como "tántricos". A maioría dos tantras foron escritos no final da Idade Media e xurdiron da cosmoloxía hindú e Ioga.
Bolsa
Bolsa pode referirse a:
1903
Acontecementos
miniatura|Cadro de [[Alfredo Souto Cuero.]]
Outros
Historia ano a ano
Segunda guerra carlista
miniatura|Batalla do Pasteral, 26 ó 27 de xaneiro de 1849. A segunda guerra carlista ou guerra dos Matiners tivo lugar fundamentalmente en Cataluña entre 1846 e 1849 ao fracasar os intentos de casar a Isabel II co pretendente carlista, Carlos Luís de Borbón e en Cataluña persistiran bandas carlistas que non se renderan tras a fin da primeira guerra carlista, aínda que actuaban máis como bandoleiros (trabucaires) que como guerrilleiros, ao que se ten que xuntar a crise agraria e industrial de 1846, especialmente importante en Cataluña e algunhas reformas impopulares do réxime liberal como as quintas, o imposto de consumos e a introdución dun sistema de propiedade liberal que entraba en contradición cos usos comunais.
A rebelión desenvolveuse dende fins de 1846, cando se formaron diversas partidas guerrilleiras que non superaban os 500 homes a comezos de 1847 e que atacaban fundamentalmente a funcionarios públicos e a unidades militares. O líder máis importante deste primeiro momento foi o sacerdote Benet Tristany, que en febreiro de 1847 protagonizou a entrada en Cervera para facerse con fondos e munición. A Tristany capturárono e fusilárono en Solsona en maio de 1847, pero o número de partidas carlistas aumentou en toda Cataluña chegando a uns 4.000 homes armados a fins dese ano fronte a un exército regular formado por 40.000 soldados que dirixía Manuel Pavía e que tentou mediante medidas indulxentes tranquilizar aos sublevados, o que non conseguiu, aumentando as súas forzas polos apoio de partidas progresistas e republicanas e nas mediadas de 1848 xurdiron partidas en Estremadura e en Castela, que non conseguiron éxitos significativos. O 23 de xuño de 1848 atravesou a fronteira francesa Ramón Cabrera e tentou organizar o que denominou Exército Real de Cataluña sen moito éxito, e tampouco puido entrar no Maestrazgo.
A fins de 1848 o novo capitán xeneral de Cataluña, Fernando Fernández de Córdova conseguiu debilitar a resistencia das partidas carlistas. En abril de 1849 detívose ao pretendente Carlos Luís cando pretendía entrar pola fronteira francesa en España e o 26 de abril Cabrera tivo que cruzar a fronteira francesa diante a persecución do exército gobernamental, o resto das partidas fixeron o mesmo e o 14 de maio cruza a última partida, que dirixían os irmáns Tristany, poñendo fin á guerra.
En xuño de 1849 o goberno publicaba un decreto amnistiando aos carlistas, máis de 1.400 regresaron a España, mentres outros decidiron quedar en Francia.
Glimepirida
miniatura|300px|Glimepirida A glimerpirida, vendida co nome comercial de Amaryl entre outros, é un fármaco usado para tratar a diabetes mellitus tipo 2. É menos escollido que a metformina. O seu emprego está recomendado xunto con dieta e exercicio. A súa administración é oral. A glimepirida tarda ata tres horas en acadar o seu máximo efecto, e dura aproximadamente un día.
Os efectos secundarios habituais inclúen dor de cabeza, náuseas e mareos. Entre os efectos secundarios graves está a hipoglicemia. Non está recomendado o seu uso durante o embarazo e a lactación. Funciona principalmente aumentando o efecto da insulina liberada polo páncreas. Está clasificada como unha sulfonilurea de segunda xeración.
Usos médicos
esquerda|miniatura|Dúas pastillas orais xenéricas de glimepiride, 2 mg cada unha A glimepirida está indicada para tratar a diabetes mellitus tipo 2; o seu modo de acción é aumentar a secreción de insulina polo páncreas. Non obstante, require unha síntese adecuada de insulina como prerrequisito para un funcionamento correcto. Non se usa en diabetes tipo 1 porque nesta patoloxía o páncreas non pode producir insulina.
Contraindicacións
O seu emprego está contraindicado en pacientes con hipersensibilidade á glimepirida ou outras sulfonilureas.
Efectos adversos
Os efectos adversos do consumo de glimepirida inclúen perturbacións do tracto gastrointestinal, reaccións alérxicas ocasionais e raramente trastornos na produción de sangue incluíndo trombocitopenia, leucopenia e anemia hemolítica. Nas semanas iniciais do tratamento, o risco de hipoglicemia pode aumentar. O consumo de alcol e a exposición ao sol debe restrinxirse porque poden empeorar os efectos secundarios.
Interaccións
Os fármacos antiinflamatorios non esteroides (como os salicilatos), sulfonamidas, cloramfenicol, warfarina e probenecid poden potenciar os efectos hipoglicémicos da glimepirida. As tiazida, outros diuréticos, fotiazidas, produtos tiroides, anticonceptivos orais e fenitoína adoitan causar hiperglicemia.
Mecanismo de acción
Como todas as sulfonilureas, a glimepirida actúa como un secretagogo de insulina. Reduce a glicemia estimulando a liberación de insulina polas células beta pancreáticas e inducindo unha maior actividade dos receptores intracelulares de insulina.
Mecánica estatística
miniatura|dereita|250px|[[Condensado de Bose-Einstein.]]
Glimepirida
Mecanismo de acción
Non todas as sulfonilureas secundarias teñen o mesmo risco de hipoglicemia. A glibenclamida está asociada cunha incidencia de hipoglicemia de ata o 20-30%, comparado co 2-4% da glimepirida. A glibenclamida, ademais, interfire coa supresión homeostática normal da secreción de insulina en reacción hipoglicemia, cousa que a glimepirida non fai. Tamén, a glibenclamida diminúe a secreción de glicagón en reacción á hipoglicemia, cousa que a glimepirida tampouco fai.
1911
Outros
Historia ano a ano
Mecánica estatística
A mecánica estatística é a parte da física que trata de determina-lo comportamento termodinámico de sistemas macroscópicos, a partir de consideracións microscópicas (é dicir, a escalas próximas ou inferiores ó átomo) de tipo estatístico.
Historia
Pódese dicir que a mecánica estatística naceu dos traballos de James Clerk Maxwell e Ludwig Boltzmann. Dos estudos sobre as partículas constituíntes dos gases (átomos e moléculas) e dos niveis de enerxía resultou unha gran cantidade de informacións sobre as magnitudes macroscópicas baseadas soamente nas magnitudes microscópicas medias.
Características
A mecánica estatística estuda os comportamento de sistemas con elevado número de entidades constituíntes a partir do comportamento destas entidades. Os constituíntes poden ser átomos, moléculas, íons, entre outros. É unha teoría reducionista, en oposición á holística termodinámica, que ten factura fenomenolóxica.
A mecánica estatística inclúe ferramentas matemáticas para tratar con grandes poboacións no campo da mecánica, ou que concirne ó movemento das partículas ou obxectos suxeitos a forzas. Subministra unha base para relacionar as propiedades microscópicas dos átomos e moléculas individuais ás correspondentes macroscópicas dos materiais, as que poden ser observadas na vida diaria, explicando a termodinámica como un resultado natural da estatística e a mecánica (mecánica clásica e mecánica cuántica). En particular, pode ser usada para calcular as propiedades termodinámicas dos materiais a partir dos datos espectroscópicos das moléculas individuais. En combinación coa mecánica cuántica, resulta de grande utilidade na análise do comportamento de sistemas macroscópicos.
O estudo de tales sistemas en toda a súa complexidade é pouco práctico ou mesmo inviábel. Para superar esa dificultade o que se fai é esbozar un conxunto de simplificacións e atribuír unha serie de vínculos matemáticos, como a hipótese ergódica. Alén diso, a mecánica estatística divídese en áreas: mecánica estatística cuántica, mecánica estatística de equilibrio, mecánica estatística do non-equilibrio etc.
Por exemplo, para predicir o comportamento dun gas, a mecánica clásica esixiría calcular a traxectoria exacta de cada unha das partículas que o compoñen. A mecánica estatística ignora os comportamentos individuais das partículas, preocupándose só por promedios: desta forma, podemos calcula-la presión, temperatura, volume etc. dun gas a partir do noso coñecemento xenérico das moléculas que o compoñen.
Entropía microscópica, o factor de Boltzmann e a función de partición
O núcleo da mecánica estatística é a función de partición (ver Derivación da función de partición):
onde k é a constante de Boltzmann, T é a temperatura e Ei reflicte cada posible estado enerxético do sistema. A función de partición subministra unha medida do número total de estados enerxéticos dispoñibles polo sistema á temperatura dada. De forma semellante,
danos unha medida do número de estados enerxéticos dunha enerxía particular que están próximos a ser ocupados a unha temperatura dada.
Dividindo a segunda ecuación pola primeira, obtémo-la probabilidade de atopa-lo sistema nun estado enerxético particular -Ei:
Esta probabilidade pode ser usada para atopa-lo valor medio que corresponde ó valor macroscópico dunha propiedade, J, o que depende do estado enerxético do sistema segundo a relación:
onde <J> é o valor medio da propiedade J. Esta ecuación pode ser aplicada á enerxía interna, U, e a presión, P:
Con frecuencia é útil considera-la enerxía dunha molécula dada para ser distribuída entre un certo número de modos. Por exemplo, a enerxía de traslación indica que porción de enerxía está asociada co movemento do centro de masas da molécula. A enerxía de configuración indica a porción de enerxía asociada coas diversas forzas atractivas e repulsivas entre moléculas nun sistema. Os outros modos son considerados internos de cada molécula. Isto inclúe os modos de rotación, vibración, electrónico e nuclear. Se facemos asunción de que cada modo é independente, a enerxía total pode ser expresada como suma de cada unha das compoñentes:
Onde os subíndices t, c, n, e, r, e v corresponden respectivamente ós modos de translación, configuración, nuclear, electrónico, rotational e vibratoria. A relación nesta ecuación pode ser substituída na primeira ecuación para dar::
Tal función de partición pode ser definida para cada modo. De aí pódense obter expresións sinxelas que relacionan os diversos modos coas propiedades macroscópicas, tales como frecuencias características de rotación e vibración.
Expresións para as diferentes funcións de partición moleculares amósanse na seguinte táboa.
Estas ecuacións poden ser combinadas coas da primeira táboa para determina-la contribución dunha enerxía en particular a unha propiedade termodinámica determinada. Por exemplo, a presión rotacional pode ser determinada nesta forma. A presión total pode ser atopada sumando as contribuciones da presión para todos os modos individuais, ie:
No corazón da mecánica estatística atópase a definición de Boltzmann da entropía dun sistema físico:
A constante de proporcionalidade de Boltzmann denotase con k. Ver conxunto microcanónico.
Desta definición pódese deducir que, se un sistema está en contacto cun baño de calor, a probabilidade de ter un microestado de enerxía E é proporcional a
onde a temperatura T xorde do feito de que o sistema está en equilibrio co baño de calor (ver conxunto canónico). Esta cantidade chámase factor de Boltzmann. As probabilidades dos diversos microestados súmanse, e o factor normalización é a función de partición:
onde E_i é a enerxía do microestado i-ésimo do sistema. A función de partición é unha medida do número de estados accesibles ó sistema a unha temperatura dada. Ver derivación da función de partición para ver como xorde o factor de Boltzmann e a forma da función de partición dos principios fundamentais.
Pra rematar, a probabilidade de atopar un sistema cun estado particular de enerxía Ei (a temperatura T) é
Cabezón de Liébana
Cabezón de Liébana é un municipio situado na comunidade autónoma de Cantabria (España), na comarca de Liébana. Linda polo sur con Pesaguero, polo leste con Polaciones e Rionansa, polo oeste con Potes e Vega de Liébana e polo norte con Lamasón e Cillorigo de Liébana.
Localidades
Os 697 habitantes do municipio (2008, INE), distribúense por:
Economía
As actividades económicas principais de Cabezón de Liébana son a gandaría, a agricultura, e tamén o sector servizos, debido ao turismo incipiente atraído polo patrimonio natural e artístico, cuns grandes expoñentes que por excelencia son o Parque Nacional dos Picos de Europa. O microclima que se dá na comarca lebaniega permite cultivar especies vexetais que non se dan en zonas adxacentes.
Núcleo de poboación
miniatura|dereita|300px|Os [[Picos de Europa desde Lamedo.]] Cabezón de Liébana é tamén unha localidade, capital municipal. No 2008 contaba cunha poboación de 96 habitantes (INE). Atópase a unha distancia de 122 quilómetros da capital cántabra, Santander, e está a unha altitude de 363 metros sobre o nivel do mar.
Patrimonio
Neste concello hai dous bens de interese cultural:
Demografía
Fonte: INE
Administración
Manuel Heras Gómez (PP) é o actual alcalde do municipio. As seguintes táboas amosan os resultados das eleccións municipais celebradas en 2003 e 2007.
Charles de Gaulle
Foi o líder do goberno da Francia Libre contra a Alemaña nazi na segunda guerra mundial e presidiu o Goberno Provisional da República Francesa de 1944 a 1946 para restaurar a democracia en Francia. En 1958, saíu do seu retiro ao ser nomeado Presidente do Consello de Ministros (Primeiro Ministro) polo Presidente René Coty. Reescribiu a Constitución de Francia e fundou a Quinta República tras a súa aprobación por referendo. Foi elixido Presidente de Francia ese mesmo ano, cargo para o que foi reelixido en 1965 e que ocupou ata a súa dimisión o 28 de abril de 1969.
Cando a guerra de Alxeria estaba a esnaquizar a inestable Cuarta República, a Asemblea Nacional devolveulle o poder durante a crise de maio de 1958. Fundou a V República cunha presidencia forte, e foi elixido para continuar nese papel. Conseguiu manter unida a Francia á vez que tomaba medidas para poñer fin á guerra, para gran enfado dos Pieds-Noirs (franceses étnicos nados en Alxeria) e as forzas armadas; ambos apoiaran previamente o seu regreso ao poder para manter o dominio colonial. Concedeu a independencia a Alxeria e actuou progresivamente cara a outras colonias francesas. No contexto da guerra fría, de Gaulle iniciou a súa "política de grandeza", afirmando que Francia, como gran potencia, non debía depender doutros países, como Estados Unidos, para a súa seguridade nacional e prosperidade. Para iso, aplicou unha política de "independencia nacional" que o levou a retirarse do mando militar integrado da OTAN e a desenvolver unha forza de ataque nuclear independente que converteu a Francia na cuarta potencia nuclear do mundo. Restableceu as cordiais relacións franco-alemás para crear un contrapeso europeo entre as esferas de influencia angloamericana e soviética mediante a firma do Tratado do Elisio o 22 de xaneiro de 1963.
Moitos partidos e líderes políticos franceses reivindican un legado gaullista; tras a súa morte dedicáronse á súa memoria numerosas rúas e monumentos en Francia. En Francia, e coñecido polos seus detractores como "Grande Zora".
Infancia e orixes
miniatura|esquerda|upright|Os pais de De Gaulle: Jeanne Maillot e Henri de Gaulle miniatura|upright|Casa natal de De Gaulle en [[Lille, agora un museo nacional]] Charles André Joseph Marie de Gaulle naceu o 22 de novembro de 1890 en Lille, no departamento do Norte, sendo o terceiro de cinco irmáns. Creceu no seo dunha familia católica e tradicional. O seu pai, Henri de Gaulle, foi profesor de historia e literatura nun colexio xesuíta e acabou fundando o seu propio colexio. miniatura|upright|De Gaulle en 1897, con 7 anos Henri de Gaulle procedía dunha longa estirpe da nobreza parlamentaria de Normandía e Borgoña. Crese que o nome é de orixe holandés e que pode derivar de van der Walle, de Walle ("da muralla, muro defensivo") ou de Waal ("o muro"). A nai de De Gaulle, Jeanne (de solteira Maillot), descendía dunha familia de ricos empresarios de Lille. Tiña ascendencia francesa, irlandesa, escocesa e alemá.