cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ladrido, Ortigueira
Xeografía
Está sucada polo río Baleo que na súa desembocadura forma unha grande enseada e unha barra nas proximidades da Illa de San Vicente que dificulta a entrada na baixamar. O monte máis alto da parroquia é o monte da Croa, de 114 metros de altitude, en cuxa cima hai un castro, que foi escavado por Federico Maciñeira.
Patrimonio
A igrexa parroquial atópase no lugar da Igrexa, é moderna de planta de cruz latina e campanario na fronte. Deseñouna e reformouna entre 1799 e 1800 Francisco Javier Cayetano Méndez Neira de Saavedra, que ademais de cura era reloxeiro. Existe ademais unha pequena capela adicada á San Fernando, no lugar da Ponte do Baleo.
Sonic Death
Sonic Death é un álbum en directo da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, editado en casete no ano 1984 por Ecstatic Peace!, selo de Thurston Moore. Posteriormente foi reeditado en 1988 en casete e CD por Blast First e SST Records. No presente o traballo está descatalogado. Nel aparecen gravación realizadas dende 1981 ata 1983.
Moitas das cancións do álbum aparecen só como anacos, moitas veces sen cortes entre elas. A meirande parte das cancións son versións ao vivo de temas das tres primeiras edicións de Sonic Youth, Sonic Youth, Confusion Is Sex e Kill Yr Idols.
Listaxe de cancións
O libreto do álbum non ten un listaxe de temas, e versións en CD conteñen só 1 corte ou 2. Na seguinte listaxe aparecen os temas que poden recoñecerse claramente, cos tempos aproximados dende o comezo do disco.
Luía, Ortigueira
Xeografía
Limita ao sur con Cuíña, polo oeste, coa vila de Ortigueira e Luama, polo leste coa parroquia de Barbos e polo norte coas marismas da enseada de Ladrido. Nestas marismas están os illotes da Insuela Grande e da Insuela Pequena, que tamén pertencen a esta parroquia.
Patrimonio
A igrexa parroquial que se atopa no lugar de Igrexa é unha pequena ermida adicada a Santa Ana e que ten o cemiterio arrimado ao seu costado dereito.
Casa da Moeda de Baviera
A Casa da Moeda de Baviera (en alemán, oficialmente: Bayerische Hauptmünzamt; "Oficina Central da Casa da Moeda de Baviera") é unha das cinco fábricas de moeda estatais activas en Alemaña, situada en Múnic, e depende do Ministerio de Facenda do Estado de Baviera. As outras cecas do país teñen as súas sedes nas cidades de Berlín, Hamburgo, Stuttgart e Karlsruhe.
Alta
O topónimo Alta pode referirse a:
Casa da Moeda de Baviera
Historia
Previamente ao establecemento dunha casa de moeda en Múnic existira en Baviera unha primeira ceca, fundada en Ratisbona no século IX por Lois o Piadoso.
Foi Henrique o León (1129-1195), Elector de Saxonia e Duque de Baviera, quen autorizou en 1158 a fundación dunha nova casa de moeda en Múnic, na antiga Schrannenplatz, a actual Schrannenplatz. Cando o Ducado de Baviera lle foi transferido en 1180 a Otón I (1117-1183), con el transmitiuse tamén o dereito da cuñaxe de moeda na cidade.
As revoltas populares ocorridas en 1295 contra a desvalorización da moeda polo seu escaso contido de prata acabaron coa destrución do edificio da casa da moeda, que tivo que ser construído novamente en Münzstraße, logo do cal continuou a actividade de cuñaxe, xa que os duques Rodolfo I e Luís IV revalidaron a concesión dese dereito en 1307.
A reforma monetaria do 15 de xullo de 1506 concedeulle á ceca o dereito de cuñar moedas con valores superiores, o que deu lugar á aparición dos primeiros floríns (gulden) de ouro da ceca bávara.
A ocupación austríaca motivou que entre 1705 e 1714 se cuñasen moedas para Austria na Casa de Moeda de Baviera.
esquerda|miniatura|120px|[[Moeda de 2 marcos de Otón I de Baviera (1848-1916), coa marca de ceca D]]
O século XIX trouxo consigo unha fonda modernización das instalacións da ceca, instaladas en 1809 nun novo edificio coñecido hoxe como Alte Münzen ("a ceca vella") e que entre 1862 e 1863 se expandiu cara a Maximilianstasse. A constitución do Imperio Alemán en 1871 fixo que se centralizase nel a prerrogativa da cuñaxe de moeda e foi entón cando se lle asignaron letras a modo de marca de ceca a cada unha das cecas imperiais. Foi desde este momento cando apareceu o D como marca da Casa de Moeda de Baviera, que se mantén no século XXI.
esquerda|miniatura|5 marcos de [[1936, coa marca de ceca D]] miniatura|50 pfennig de [[1950 coa marca de ceca D]]
A segunda guerra mundial ocasionou graves deterioracións no edificio, cuxa reconstrución tivo lugar entre 1950 e 1962. Porén, a actividade da ceca continuou inmediatamente despois da guerra, ao encomendárselle en 1945 a cuñaxe de moeda polo Consello de Control Aliado. Debido á escaseza de moeda miúda, en 1947 realizouse unha cuñaxe de emerxencia de moedas de 5 pfennig sobre os discos de cinc que quedaran das cuñaxes da época da inflación alemá, o que constituíu as primeiras emisións da ceca bávara despois da guerra. Ao mesmo tempo, entre 1947 e 1948 comezaron a elaborarse os cuños para as novas moedas divisionarias emitidas consonte a reforma monetaria de 1948, que amosaban a inscrición BANK DEUTSCHER LÄNDER.
En 1972 a ceca de Múnic cuñou todas as medallas entregadas aos deportistas nos Xogos Olímpicos celebrados na cidade. En 1986 as instalacións da fábrica de moeda trasladáronse a unhas novas instalacións distrito de Zamdorf.
A Unificación Alemá de 1990 fixo posible que a ceca bávara transferise o 5 % da súa produción á Casa da Moeda de Berlín, que ata ese momento estivera abastecendo de moeda a República Democrática Alemá.
miniatura|140px|Moeda conmemorativa de 100 [[Euro|euros coa marca de ceca D, da Casa da Moeda de Baviera]]
A cuñaxe de moedas para o novo sistema do euro comezou na ceca bávara o 7 de agosto de 1997 e a súa produción en masa iniciouse en 1999, aínda que ningunha destas moedas amosa a súa data real de cuñaxe, senón a da súa posta en circulación, en 2002. Naquel momento, a Casa da Moeda de Baviera levaba xa producidas 3.000 millóns de moedas correspondentes ao novo sistema.
En 2008, con motivo do 850 aniversario da fundación da cidade de Múnic, a ceca bávara emitiu unha serie de once medallas conmemorativas.
Os edificios da Casa da Moeda
esquerda|miniatura|Edificio da Alte Münze, sede da Casa da Moeda de Baviera entre [[1809 e 1986]]
Despois de alternar diferentes localizacións ao longo dos seus seus máis de oito séculos de funcionamento, a Casa da Moeda de Baviera instalouse en 1809 no que hoxe se coñece como Alte Münzen ("a ceca vella") un edificio renacentista construído en 1563 por Earl Albrecht para albergar as cortes das cabalarías e as coleccións de arte do Duque de Baviera Alberte V. A adaptación como casa de moeda levouna a cabo o arquitecto Johann Andreas Gärtner en 1809, cunha fachada de estilo clasicista.
Na "ceca vella", na noite do 20 ao 21 de setembro de 1906, o empregado Wilhelm Ruff e o soldado Wilhelm König roubaron moedas acabadas de cuñar por valor de 130.030 marcos. Fuxiron a través do leito dun regato subterráneo da cidade que estaba seco naquel momento, polo que pasaron desapercibidos á estrita vixilancia do edificio.
O 16 de xullo de 1986 as instalacións da Casa da Moeda de Baviera trasladáronse a un novo edificio no distrito de Zamdorf.
Luama, Ortigueira
San Martiño de Luama é unha parroquia do concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE en 2013 tiña 144 habitantes (75 mulleres e 69 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 189 habitantes.
Xeografía
Está situada na punta que dá fronte ao extenso areal de Morouzos e á barra da entrada da Ría de Ortigueira. Linda polo norte e oeste con dito areal de Morouzos e coa ría, polo nordeste coas brañas da enseada de Ladrido, polo sur coa parroquia de Ortigueira, e polo leste coa parroquia de Luía.
Patrimonio
Non tendo entidade como parroquia eclesiástica o seu patrimonio arquitectónico está reducido aos edificios que albergaron o Escolar de Ortigueira e o asilo Dolores Díaz Dávila, hoxe residencia de maiores.
O antigo Escolar foi construído a comezos de 1900, consta dun edificio central de dúas plantas destinado a vivendas dos mestres, e a ambos lados, dous edificios dunha planta, destinados o da esquerda a aulas femininas e o da dereita a masculinas. Na actualidade o lado esquerdo alberga a Biblioteca Municipal (incluído a sala de lectura que ocupa o primeiro andar) e o Arquivo Municipal; no lado dereito están as oficinas do Instituto Nacional da Seguridade Social (INSS).
O edificio que albergaba o vello asilo na estrada de circunvalación en Miñaño hoxe está reconvertido en residencia de maiores da Xunta de Galicia.
Na illa de San Vicente aínda hoxe se poden ver restos do que foi un convento, que segundo Federico Maciñeira foi primeiramente templario e máis tarde franciscano, e estivo habitada até comezos do século XX, perdurando na memoria das xentes máis vellas de Ortigueira os seus últimos poboadores, os que a abandonan por esa época para asentarense na vila.
Conta tamén Luama cun importante patrimonio natural que identifica a Ortigueira e que vén a ser toda a contorna da coñecida praia de Morouzos, cun gran piñeiral ao pé dun extenso areal aberto ao norte. Neste lugar coñecido antigamente como San Martiño recuperouse hai pouco unha pequena lagoa e construíronse carreiros que cruzan o piñeiral e máis as dunas que o separan da praia, nunha paisaxe única que está incluída nas seguintes figuras de protección: Zona ZEPA, Zona Ramsar, Espazo Natural en Réxime de Protección Xeral, e zona IBA (Important Birds Area) da (SEO/BirdLife).
As Neves, Ortigueira
Santa María das Neves é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Ortigueira. Segundo o IGE en 2011 tiña 89 habitantes (45 mulleres e 44 homes) distribuídos en 22 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 159 habitantes.
Xentilicio
O seu xentilicio é nevento.
Xeografía
As Neves está situada no extremo sueste do concello, na vertente occidental da Serra da Faladoira, que acada nesta parroquia os 700 metros de altitude. Limita ao norte e ao nordeste coa parroquia de Devesos nos cumes de Tracela e Toxeiro, Muro do Vasco e A Panda; polo leste os altos da Faladoira son linde co concello de Mañón, polo sur linda coa parroquia do Freixo, e finalmente o regato San Pedro, afluente do Pulgueira sepáraa da parroquia de Insua e o regato de Santa Mariña, tamén afluente do Pulgueira, sepáraa da parroquia do Ermo polo oeste.
A estrada de Ortigueira-As Pontes, atravesa a parroquia no seu lado leste, polos lugares do Muro do Vasco, Panda e Panda da Serra.
Percorren esta parroquia tres regatos de sueste a noroeste: o Rego dos Sapos, o Corvite e o San Pedro, que val abaixo dan lugar ao río Pulgueira.
Patrimonio
A igrexa parroquial das Neves é unha antiga ermida na honra de Nosa Señora das Neves, que foi ampliada cando se creou esta parroquia.
C. S. Lewis
Nenez e mocidade
Nacido en Belfast, Irlanda do Norte, Clive Staples Lewis, creceu no medio dos libros da biblioteca particular da súa familia. Os seus pais, Albert James Lewis e Flora Augusta Hamilton Lewis, eran protestantes, mais non particularmente relixiosos. Máis especificamente eran de orixe metodista. Cando Clive tiña tres anos decidiu adoptar o nome de "Jack", nome polo cal ficaría coñecido na familia e no círculo de amigos próximos.
Como adolescentes, Lewis e o seu irmán Warren (tres anos máis vello que el), pasaban case todo o seu tempo dentro de casa dedicándose á lectura de libros clásicos, e distantes da realidade materialista e tecnolóxica do século XX. Aos 10 anos, a morte prematura da súa mai, fixo que el aínda se illase máis da vida común dos rapaces da súa idade, buscando refuxio no campo das súas historias e fantasías infantís.
Na súa adolescencia encontrou a obra do compositor Richard Wagner e comezou a interesarse pola mitoloxía nórdica.
Educación
A súa educación foi iniciada por un titor particular, e máis tarde no Malvern Collexe, en Inglaterra. En 1916, aos 18 anos de idade, foi admitido no University College, da Universidade de Oxford. Os seus estudos foron interrompidos polo servizo militar na primeira guerra mundial. En 1918 retornou á Universidade de Oxford.
Durante a I guerra mundial coñeceu outro soldado irlandés chamado Paddy Moore, con que trabou unha amizade. Os dous fixeron unha promesa: se algún deles falecese durante o conflito, o outro tomaría conta da familia respectiva. Moore faleceu en 1918 e Lewis cumpriu co seu compromiso. Despois do final da guerra, Lewis procurou a mai de Paddy Moore, a señora Janie Moore, con quen estabeleceu unha profunda amizade até a morte desta en 1951. Lewis viviu en varias casas arrendadas con Moore e a súa filla Maureen, feito que desagradou o seu pai. Por esta altura Clive xa abandonara o cristianismo no cal fóra educado na súa infancia.
Ensinou no Magdalen College de 1925 a 1954, e deste ano até a súa morte na Universidade de Oxford. Foi profesor de literatura medieval e renacentista na Universidade de Cambridge. Tornouse altamente respectado neste campo de estudo, tanto como profesor como escritor. O seu libro A Alegoría do Amor: un Estudo da Tradición Medieval, publicado en 1936, é considerado por moitos o seu máis importante traballo, polo cal gañou o premio Gollansz Memorial de literatura. En Oxford coñeceu varios escritores famosos, como Tolkien ou T. S. Eliot, que o axudaron a volver á fe cristiá, e Owen Barfield.
Vida
Lewis volveu ao fe cristiá no inicio da década de 1930 e dedicouse a defendela e permaneceu na Igrexa de Inglaterra (o coñecido teólogo evanxélico J. I. Packer foi clérigo na igrexa que C. S. Lewis frecuentaba). Ten sido chamado o portavoz non oficial do cristianismo, que el soubo divulgar a través dos seus libros e conferencias, onde el presenta a súa crenza na verdade literal das Escrituras Sagradas, sobre o Fillo de Deus, a súa vida, morte e resurrección. Isto foi aínda máis evidente, despois da súa morte. Foi chamado o "Elvis Presley evanxélico" debido á súa popularidade.
Tornouse popular durante a segunda guerra mundial polas súas conversas transmitidas pola radio e polos seus escritos, chamándose "apóstolo dos escépticos", especialmente nos Estados Unidos. As súas charlas tocaban profundamente os seus ouvintes da radio BBC de Londres. Na súa última charla "O Novo Home", Lewis dixo: "Olle para vostede, vai encontrar en toda a longa xornada da súa vida odio, soidade, desespero, ruína e decadencia. Mais olle para Cristo e vostede vai encontralo, e con El todo o que máis vostede necesita"
Éxito Internacional
É bastante coñecida a súa influencia sobre personalidades ilustres da nosa época, entre elas Margaret Thatcher. Os seus libros foron lidos polos seis últimos presidentes americanos e moitos dos seus pensamentos citados nos seus discursos.
Foron vendidas máis de 200 millóns de copias dos 38 libros escritos por Lewis, os cales foron traducidos a máis de 30 linguas, incluíndo a serie completa de Narnia para a lingua rusa. Entre 1996 e 1998, cando se celebrou o seu centenario, foron escritos cerca de 50 novos libros acerca da súa vida e dos seus traballos, completando máis de 150 libros desde o primeiro, escrito en 1949 por Chad Walsh: "C. S. Lewis: O Apóstolo dos Escépticos".
María Francisca Lage de la Fuente
Traxectoria
Realizou os seus estudos na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid, (especialidades de Urbanismo e Edificación). En 1985 ingresou no corpo de Arquitectos Superiores ó Servizo da Facenda Pública como xefa da Área de Inspección Urbana da Xerencia Territorial da Delegación de Facenda de Lugo.
Gran Premio de Rusia de 2019
Carreira
miniatura|center|800px|Resultados da carreira do GP de Rusia de 2019.
María Francisca Lage de la Fuente
Traxectoria
Relatora en múltiplos cursos, publicou o libro Valoración de la Construcción (Escuela de Hacienda Pública, Madrid, 1989 e 1993).
O Mosteiro, Ortigueira
Xeografía
O Mosteiro está situada no sur da enseada de Ladrido, na marxe esquerda do río Baleo. Limita ao norte coa enseada de Ladrido, polo sur a parroquia de San Salvador de Couzadoiro, polo oeste a parroquia de Barbos, e polo leste o río Baleo. A estrada AC- 682 atravesa a parroquia pola beiramar, polos lugares da Queira e Regueira.
Patrimonio
A igrexa parroquial atópase no lugar máis alto da parroquia entre os lugares de Seoane e Espiño, é dunha soa nave, ten campanario na fronte e un cemiterio ao seu carón. Leva abandonada desde mediados do século XX, e atópase en estado ruinoso, entre eucaliptos. A construción da estrada pola beiramar contribuíu ao desprazamento da poboación dende o alto da parroquia, provocando ese abandono e paulatina transformación en monte. En xaneiro de 2020 foi incluída na Lista Vermella do Patrimonio da asociación Hispania Nostra.
Loiba, Ortigueira
San Xulián de Loiba é unha parroquia do concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE en 2020 tiña 356 habitantes (174 homes e 182 mulleres) distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 609 habitantes.
Xeografía
Loiba está situada no extremo oriental do concello de Ortigueira, entre o Océano Atlántico e a vertente occidental da Serra da Faladoira. Os límites pola costa van dende a pena Penafurada até a desembocadura do río de Esteiro, que á súa vez é límite co concello de Mañón, polo oeste linda coa parroquia de Céltigos, e polo sur e leste coa Ría de Esteiro até o regato de Pumar de Val, que a separa de novo de Mañón.
O río Esteiro atravesa a parroquia até a praia de Esteiro que a divide do veciño concello de Mañón. No seu termo hai outras praias salvaxes como O Picón e O Carro, ás que pola zona adoita chamárselles ribeiras, polo escarpado dos seus accesos.
Patrimonio
A igrexa parroquial está ao pé da estrada que leva até o lugar do Picón dende a AC-682. É de construción moderna e planta de cruz latina, e ao seu carón está o cemiterio parroquial. Existen ademais na parroquia dúas pequenas capelas adicadas a Santo Andrés, preto do antigo campo da feira a beira do río Esteiro, e á Virxe do Carme, no lugar de Soutomor.
Turn! Turn! Turn!
'Turn! Turn! Turn!' é segundo álbum do grupo de rock The Byrds, lanzado en decembro de 1965 por Columbia Records. Ao igual que o seu predecesor, Mr. Tambourine Man, o álbum é un epítome do xénero folk rock e continuou coa exitosa mestura da harmonía vocal e da guitarra Rickenbacker de doce cordas.
Ruth Benedict
Ruth Fulton Benedict, nada en Nova York o 5 de xuño de 1887 e finada o 17 de setembro de 1948, foi unha antropóloga norteamericana.
Infancia e matrimonio
Naceu na cidade de Nova York. O seu pai, Frederick Fulton era cirurxián e morreu prematuramente en 1888. Despois, Ruth, a súa irmá e a súa nai, mudáronse ao campo cos avós maternos, e alí a nai, Beatrice, foi profesora en aldeas. Ruth e a súa irmá eran boas estudantes e conseguiron unha bolsa para estudar nunha escola privada e logo ingresaron no Vassar College de Nova York en 1905, no que se graduou en 1909. Benedict leu Studies in the History of the Renaissance do seu antigo profesor, Walter Pater. Despois de lelo sentiu, segundo as súas propias palabras, «como se a miña alma fora devolta, os seus ollos abertos e ansiosos coa nova comprensión». Pater cria que un debería «sempre probar con curiosidade novas opinións e estar xulgando novas impresións, nunca consentir nunha ortodoxia superficial»; esta crenza marcou a Benedict no máis profundo. Despois de graduarse, decidiu viaxar por Europa (Francia, Inglaterra, Alemaña, Italia e Suecia) con dúas rapazas que nin sequera coñecía.
Ao regresar aos Estados Unidos, Ruth tivo varios traballos e finalmente aceptou un emprego como profesora na escola para nenas de Westlake, unha viliña agora repartida entre varios concellos e condados preto da costa de California. Foron anos difíciles para ela, sufriu depresión e soidade pola insatisfacción co traballo. Un ano despois pasou a traballar como profesora de Inglés na Orton School for Girls en Pasadena. O verán do primeiro ano traballando en Pasadena, foise a unha granxa onde Stanley Rossiter Benedict, un bioquímico do Cornell Medical College, comezou a visitala. Ruth namorouse de Stanley e aceptou a súa petición de matrimonio. Animada polo amor, emprendeu varios proxectos para mantenerse ocupada na súa nova vida con Stanley. Comezou a publicar poemas baixo distintos pseudónimos como: Ruth Stanhope, Edgar Stanhope e Anne Singleton. Tamén comezou a traballar nunha biografía de Mary Wollstonecraft e outras mulleres menos coñecidas que pensaba merecían maior recoñecemento polo seu traballo e contribucións. En 1918 a parella comezou a distanciarse. Stanley sufriu unha lesión que lle fixo pasar máis tempo lonxe da cidade, Benedict non estaba contenta cando a parella se trasladou a Bedford Hills.
Educación e carreira
Na busca dunha carreira decidiu asistir a algunhas conferencias na New School for Social Research. Mentres estaba na escola asistiu a "Sex in Ethnology" impartida por Elsie Clews Parsons, e tamén asistiu a outra con Alexander Goldenweiser (un estudante de Franz Boas). A súa amiga máis próxima Margaret Mead di que «a antropoloxía fixo o primeiro 'sentido' que calquera acercamento ordenado á vida tiña feito sempre a Ruth Benedict». Despois de traballar con Goldenweiser durante un ano, foi estudante de posgraduado con Franz Boas na Universidade de Columbia en 1921, co quen desenvolveu unha estreita amizade. Boas outorgoulle o título de posgraduado que completara na New School for Social Research. Ruth escribiu The Concept of the Guardian Spirit in North America, e en 1923, recibiu o doutoramento en antropoloxía. Benedict iniciou unha amizade con Edward Sapir. Sapir e Benedict compartían o interese pola poesía, leron e criticaron o traballo de cada un, tamén estaban interesados na psicoloxía e na relación entre personalidades individuais e patróns culturais. Porén, Sapir non mostrou moita compresión coas ideas de Benedict. A súa ideoloxía conservadora chocaba coa loita de Benedict pola emancipación.
Relación con Margared Mead
Margared Mead e Ruth Benedict foron dúas das antropólogas máis famosas da súa época. Unha das razóns pola cal estas dúas mulleres tiñan unha boa relación era que as dúas compartían a paixón polo seu traballo e sentían orgullo por ser mulleres exitosas nesa época. Tanto Benedict como Mead quixeron eliminar os estereotipos sobre as mulleres durante a menstruación, e mostrar que as mulleres traballadoras poden ter éxito a pesar de que a sociedade traballadora estaba vista como un mundo de homes. Nas memorias sobre os seus pais, a filla de Margared Mead suxeriu que entre Benedict e Mead houbo algún tipo de relación. En 1946, Benedict recibiu o Premio ao Logro da Asociación Americana de Mulleres Universitarias. Despois de que Benedict morrera dun ataque cardíaco en 1948, Mead mantivo o legado do traballo de Benedict, supervisando os seus proxectos e a edición e publicación de notas que tiña escritas.
Pensamento
Segundo Benedict, a cultura é o conxunto de coñecementos, crenzas, valores, actitudes e emocións que caracteriza unha sociedade. Tamén atribue trazos psicolóxicos á cultura, sobre todo trazos influenciados da psicoloxía da Gestalt.
Mera de Arriba, Ortigueira
Santa María de Mera de Arriba é unha parroquia do concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE en 2013 tiña 96 habitantes (48 mulleres e 48 homes) distribuídos en 19 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 161 habitantes.
Xeografía
Mera de Arriba ocupa a conca superior do Río Mera que percorre de norte a sur esta parroquia e os vales dos seus afluentes: o rego da Igrexa, o Zapateiro, e o da Fervenza, que veñen desembocar en Ponte Noval. Linda polo norte coa parroquia de Mera de Abaixo, polo leste coa parroquia de San Claudio, polo sueste coa parroquia do Ermo, e polo oeste cos concello de Cerdido e de Cedeira. A estrada AC-862 pasa polo alto do Pousadoiro na parte oeste da parroquia e dende aquí parte unha estrada local que pasando por Ponte Noval chega ao lugar de Veluz. Tamén atravesa a parroquia a vía de FEVE, que dispón dun apeadoiro.
Ruth Benedict
Pensamento
Na súa obra Patterns of Culture plasmou a importancia da cultura fronte a bioloxía, como determinante da conduta dos individuos. Para Benedict, o que explica as diferenzas entre os grupos de persoas é a influencia da cultura.
Benedict foi unha das antropólogas americanas que pretendeu derrocar os estereotipos sobre as mulleres durante a menstruación e tamén darlles importancia a todas as mulleres con grandes constribucións en distintos ámbitos pero que eran infravaloradas na súa época só por ser mulleres e saírse das funcións básicas que se lles atribuían as mulleres. Coa chegada dos nazis ao poder, foi unha das mulleres que alarmou a sociedade sobre o seu profundo racismo e tratou de educar a poboación sobre o perigo que implicaba o racismo.
Mera de Arriba, Ortigueira
Patrimonio
No lugar da Ponte Noval hai unha ponte sobre o río Mera, pola que pasaba o camiño real en dirección a Ferrol. Segundo conta Anxel Rosende na súa Guía de Ortigueira, era a principal vía de paso até a construción da estrada actual por Ponte Mera, xa que era o único vao sobre o dito río. Nela houbo enfrontamentos con destacamentos franceses durante a Guerra da Independencia Española.
Neste lugar hai unha escola de indianos, hoxe convertido en centro social parroquial.
Pampa
Pampa pode designar:
O españolismo lingüístico
O españolismo lingüístico é un ensaio do lingüista galego Manuel Rodríguez Alonso, publicado na Coruña en 2004 por Espiral Maior, baixo a dirección editorial de Miguel Anxo Fernán Vello. A obra trata sobre a lingua castelá e a súa situación de dominio sobre o resto de linguas faladas no Estado español.
Angelika Kauffmann
Maria Anna Angelika Katharina Kauffmann, nada en Chur (Grisóns) o 30 de outubro de 1741 e finada en Roma o 5 de novembro de 1807, foi unha pintora suíza do neoclasicismo que tivo unha carreira de éxito en Londres e Roma. Lembrada especialmente como pintora da historia, foi tamén unha destacada retratista e pintora de decoracións e paisaxes. Foi unha das dúas mulleres membros fundadores da Royal Academy de Londres en 1768.
Traxectoria
miniatura|Autorretrato (1780-1785), [[Ermitage.]] Kauffman naceu en Chur (Suíza). A súa familia mudouse a Morbegno en 1742, e posteriormente a Como na Lombardía en 1752, nese tempo baixo o dominio austríaco. En 1757 acompañou o seu pai a Schwarzenberg en Vorarlberg (Austria), onde o seu pai estaba a traballar para o bispo local. O seu pai, Joseph Johann Kauffmann, era un home relativamente pobre, mais un habilidoso muralista e pintor austríaco, que adoitaba viaxar polo seu traballo. Adestrou a Angelika e esta traballou como axudante seu. Axiña aprendeu varias linguas da súa nai, Cleophea Lutz, lía incesantemente e amosaba un destacado talento como música. O seu maior progreso, non obstante, era na pintura, e ao cumprir doce anos fixérase célebre, de tal xeito que bispos e nobres posaban para ela. En 1754 o seu pai levouna con el a Milán. Posteriormente repetiron máis visitas a Italia, de longa duración, e en 1762 converteuse en membro da Accademia di Belle Arti di Firenze. En 1763 visitou Roma, regresando de novo en 1764. De Roma marchou a Boloña e Venecia, sendo celebrada en todos os lugares aos que ía, tanto polo seu talento como polo seu encanto persoal.
En agosto de 1764 Johan Winckelmann escribiu dende Roma ao seu amigo Franke mencionando a excepcional popularidade da pintora. Estaba entón Angelika pintando o seu retrato, de medio corpo, do que tamén fixo unha augaforte. Falaba italiano, ademais de alemán, di Winckelmann; e igualmente expresábase con facilidade en francés e inglés, e como resultado disto, era unha retratista popular entre os ingleses que visitaban Roma. «Pode ser considerada bela», engade, «e cantando pode igualarse aos nosos mellores virtuosos».
Estando en Venecia, Lady Wentworth, a esposa do embaixador inglés, pediulle que a acompañase a Londres. Unha das súas primeiras obras foi un retrato de David Garrick, exposto o ano da súa chegada no «Gran salón do Sr. Moreing en Maiden Lane». O rango de Lady Wentworth abriulle as portas da sociedade e foi ben recibida en todas as partes, mostrándolle especialmente un gran favor a familia real.
O seu amigo máis fiel, non obstante, foi o pintor sir Joshua Reynolds. No seu caderno de notas, aparece con frecuencia o nome da pintora como Miss Angelica ou Miss Angel, e en 1766 pintouna, cumprido que ela devolveu co seu Retrato de Sir Joshua Reynolds. Outra proba da súa intimidade con Reynolds atópase na súa variación da obra de Guercino titulada Et in Arcadia ego, un tema que Reynolds repetiu uns anos máis tarde no seu retrato da Sra. Bouverie e da Sra. Crewe.
Cando, arredor de novembro de 1767, ela foi vítima dun engano para casar clandestinamente cun aventureiro que pasaba por ser un conde sueco (o conde Frederick de Horn), Reynolds axudou a liberala. É sen dúbida ningunha debido aos bos oficios de Reynolds que Angelika fose unha das fundadoras da Royal Academy, estando entre os que asinaron a célebre petición ao rei para que establecese unha Academia Real de Pintura e Escultura. No seu primeiro catálogo de 1769 ela aparece con «R. A.» despois do seu nome (unha honra que compartiu con outra muller, Mary Moser); e contribuíu coa pintura Entrevista de Héctor e Andrómaca, e outras tres composicións clásicas.
A súa amizade con Reynolds foi criticada en 1775 polo académico Nathaniel Hone no seu cadro satírico O prestidixitador, en que atacaba a moda a arte renacentista italianizado; ridiculizaba a Reynolds, e incluía unha caricatura espida de Kauffmann, que máis tarde Hone repintou. A obra foi rexeitada pola Royal Academy.
Dende 1769 ata 1782, Angelika exhibiu as súas pinturas na exposición anual, enviando ás veces ata sete cadros, xeralmente con temas clásicos (Ariadna abandonada por Teseo) ou alegóricos. Unha das máis salientables foi Leonardo expirando nos brazos de Francisco I, de 1778. En 1773 foi escollida pola Academia, con outros, para decorar a Catedral de San Paulo de Londres, e foi ela quen, con Biagio Rebecca, pintou a antiga sala de lectura da Academia en Somerset House. miniatura|250px|Ariadna abandonada por Teseo, 1774. Museo de Belas Artes de [[Houston, Texas|Houston.]] Os seus mellores traballos eran os de pintura de historia, a categoría máis lucrativa dentro da pintura académica do século XVIII. Baixo a dirección de Reynolds, a Academia fixo un grande esfuerzo para promocionar a pintura de historia entre un público, o inglés, que estaba máis interesado en encargar e comprar retratos e paisaxes. A pesar da popularidade que Kauffmann gozaba na sociedade inglesa e o seu éxito como artista, estaba decepcionada pola relativa apatía que os ingleses sentían cara á pintura de historia. Ao final, abandonou Inglaterra e marchou ao continente, onde este xénero estaba mellor estimado e pagado.
É probable que a súa popularidade declinase un poco como consecuencia do seu desafortunado primeiro matrimonio; mais en 1781, despois da morte do seu primeiro marido (do que estivo separada durante longo tempo), casou con Antonio Zucchi (1728-1795), un artista veneciano por entón residente en Inglaterra. Pouco despois, ela retirouse a Roma, onde se fixo amiga, entre outros, de Goethe, que dixo que ela traballba máis duro e lograba máis que ningún outro artista que el coñecese, mais sempre impaciente, quería facer máis. Viviu durante 25 anos con gran parte do seu antigo prestixio.
En 1782 morreu o seu pai e en 1795, o seu marido. Continuou a contribuír á Academia de xeito intermitente, expoñendo por derradeira vez en 1797. Despois diso, pouco máis produciu, e en 1807 faleceu en Roma, sendo honrada cun espléndido funeral dirixido por Antonio Canova. Toda a Accademia di San Luca, con numerosos eclesiásticos e virtuosos, foi tras ela ata onde foi soterrada, en Sant'Andrea delle Fratte, e, como no enterro de Rafael, dúas das súas mellores pinturas foron levadas en procesión.
Valoración e crítica
miniatura|Anna von Escher van Muralt, c. 1800, [[Museo do Prado.]] Angelika Kauffmann foi unha artista extremadamente prolífica que conseguiu na súa época unha enorme popularidade e fortuna. Os temas que abordou nos seus cadros son na súa maioría retratos, aínda que tamén abundan os temas mitolóxicos e alegóricos, os históricos ou os relixiosos.
As súas obras consérvanse nalgunhas das máis relevantes pinacotecas do mundo como o MET de Nova York, o Museo do Prado de Madrid, a Tate Britain, a National Portrait Gallery e o Victoria and Albert Museum de Londres, a Royal Collection Trust (Palacio de Buckingham), a Gemäldegalerie Alte Meister de Dresden, a Galería Uffizi en Florencia, a Accademia di San Luca en Roma, o Museo do Louvre, a Österreichische Galerie de Viena, a Klassik Stiftung en Weimar, o Nationalmuseum Stockholm, o Ermitage de San Petersburgo, o Puschkin-Museum en Moscova, o Museo Nacional de Varsovia, o Museum of Fine Arts de Houston, o Virginia Museum of Fine Arts de Richmond, o National Museum of Women in the Arts en Washington, D.C., o Denver Art Museum (Colorado) ou o Art Institute de Chicago.
Na localidade austríaca de Schwarzenberg, de onde era oriúnda a súa familia, atópase un museo dedicado enteiramente á súa figura.
En 1911 podían verse cuartos decorados polo seu pincel en varias mansións privadas. En Hampton Court había un retrato da duquesa de Brunswick; tamén na National Portrait Gallery e no Museo Thyssen-Bornemisza. Outros cadros consérvanse en París, Dresden, no Ermitage de San Petersburgo e na Alte Pinakothek de Múnic. O cadro de Múnic é outro autorretrato, e hai un terceiro na Galería Uffizi en Florencia. Porén, quizais sexa máis coñecida polos numerosos gravados a partir dos seus debuxos feitos por Schiavonetti, Bartolozzi e outros. Os de Bartolozzi especialmente aínda contan cun favor considerable entre os coleccionistas.
En 2007, o correo austríaco emitiu un selo postal coincidindo co 200 aniversario do seu falecemento, ilustrado co seu Selbstbildnis in Wäldertracht ("Autorretrato con traxe típico de Vorarlberg") de 1781, que se atopa no Museo Provincial do Tirol, en Innsbruck.
Cavidade torácica
A cavidade torácica é o espazo interior do tórax e está dividida en tres partes: dúas cavidades pleurais e o mediastino. Está protexida pola caixa torácica.
Manuel Xosé Neira
Traxectoria
Estudou Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou en revistas e xornais como Dorna, Grial, Coordenadas, Clave Orión, Táboa Redonda de El Progreso, La Voz de Galicia ou Faro das Letras en Faro de Vigo.
Cavidade torácica
O espazo entre as rexións pleuropulmonares, chamado mediastino, esténdese no sentido cranio-caudal da abertura torácica superior ao diafragma. O mediastino contén: o corazón, as partes torácicas dos grandes vasos e outras estruturas importantes (por exemplo, as partes torácicas da traquea, do esófago, o timo, a parte do sistema nervioso autónomo e o sistema linfático.
miniatura|esquerda|Cavidade torácica, vista desde a esquerda. [[Pulmóns non reflectidos]]
Margaret Cavendish
Traxectoria
Non recibiu unha educación diferente doutras nenas acomodadas da época. Con todo, destacou no seu interese pola ciencia natural e matemática. Exiliada coa súa familia por cuestións políticas en París no 1642, coñeceu e casou con William Cavendish, no 1645, co que desenvolveu a súa actividade e formou parte do grupo científico e intelectual da cidade. Coa restauración, o seu marido foi nomeado Duque de Newcastle, volvendo a Inglaterra. O seu campo de actuación abrangue a poesía, filosofía, ensaio... incluíndo a que se considera precursora das novelas de ficción científica, The Blazing World. Editou a súa obra co seu propio nome, en contra do usual na época nas familias acomodadas, e é a única muller inglesa da época que publicou máis dun libro. Dentro da súa faceta científica destaca a publicación de Observations upon Experimental Philosophy no 1668.
Jane Colden
Jane Colden, nada o 27 de marzo de 1724 en Coldenghan (Nova York) e finada o 10 de marzo de 1766, foi unha botánica norteamericana.
Traxectoria
Foi a segunda de dez irmáns fillos dun médico escocés que tamén se adicou á política. Tras recibir unha educación esmerada da man da súa nai e logo do su pai, chegou a ser un dos botánicos máis famosos da época. Estudou a clasificación de Linneo, que o seu pai traducira do latín ó inglés, e descubriu e clasificou gran número de plantas de Nova Inglaterra, particularmente do val do río Hudson. Fíxoo de xeito autónomo, pois embarcarse soa nunha expedición con homes non estaba ó alcance das mulleres naquel entón, se ben parece evidente que tivo enxeño para obter a colaboración doutras persoas, amigos e coñecidos. Mantivo correspondencia con botánicos como John e William Bartram nas colonias americanas, e Alexander Garden, John Ellis, e outros, en Inglaterra, o que lle permitiu estar ó tanto da actualidade no campo da botánica. Detallou un catálogo ('Botanic Manuscript') con máis de 400 especies de plantas locais que se conserva na actualidade na British Library, e descubriu a gardenia e un tipo de rubideira, aínda que non se lle atribúen normalmente ó seren tamén descubertas de xeito independente por homes nas mesmas datas. Casou ós 35 anos cun médico, Willian Farquhar, e parece ter abandonado a botánica a partir de entón. Morreu tras dar a luz a un pequeno que tamén morreu.
O seu traballo foi eloxiado por Alexander Garden como 'extremamente preciso'.
Mera de Abaixo, Ortigueira
Santiago de Mera de Abaixo é unha parroquia do concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE en 2013 tiña 234 habitantes (129 mulleres e 105 homes) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 349 habitantes.
Cataratas do Iguazú
miniatura|250px|As Cataratas do Iguazú, consideradas entre as mais belas caídas de auga do mundo As Cataratas do Iguazú (en portugués Cataratas do Iguaçu) localízanse 80% no Parque Nacional Iguazú (Arxentina) e 20% no Parque Nacional do Iguazú, (Brasil).
O Parque creouse en 1939 co propósito de administrar e protexer o manancial de auga que representa esta catarata e o conxunto ambiental que hai ao seu arredor.
Mera de Abaixo, Ortigueira
Xeografía
Mera de Abaixo está situada na beira sur da ría de Ortigueira, na desembocadura do río Mera que vén atravesando a parroquia de norte a sur. Linda polo norte coa ría de Ortigueira e coa parroquia de Veiga dende o regato Mazaricos, polo leste limita coa parroquia de San Claudio no regato de Carballo de Boi, polo sur coa parroquia do Mera de Arriba e polo oeste linda coa parroquia de Montoxo do concello de Cedeira. A estrada AC-862 cruza a parroquia por Ponte de Mera, e dende aquí mesmo sae a estrada que vai até Cariño. Tamén cruza este val cun viaduto de once arcos a vía de FEVE, que dispón no lugar do Souto dunha estación, hoxe reducida a un apeadoiro.
Patrimonio
A igrexa parroquial na honra de Santiago e que ten planta de cruz latina está no lugar do Cereixal e ao seu carón queda o cemiterio parroquial, afastado todo hoxe do que foi o crecemento poboacional ao longo da AC-862 en Ponte de Mera. Preto de aquí polo camiño até Ponte Noval en Mera de Arriba está o Pazo do Souto, en rehabilitación.
Cataratas do Iguazú
Como o propio nome xa di, as cataratas están formadas polas augas do río Iguazú. Historicamente, as Cataratas do Iguazú foron descubertas en 1542 por Álvar Núñez Cabeza de Vaca.
thumb|center|700px|Cataratas do Iguazú
Carlos Ferreirós Espinosa
Traxectoria
Fillo de Manuel Ferreirós Oca e María Espinosa Cervela. Estudou Medicina. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 tivo que deixar os estudos ao ser mobilizado en 1937. Despois da guerra continuou no exército chegando a capitán de infantería. Ao pasar a reserva, continuou os estudos e en 1945 alcanzou o título de médico. Foi catedrático de Terapéutica Física e Radioloxía na Facultade de Medicina da Universidade de Santiago de Compostela e xefe do Departamento de Radioloxía do Hospital Clínico Universitario de Santiago.
Vida persoal
Casou en Cee con María del Carmen Domínguez del Campo o 5 de xullo de 1951.
Manuel Balboa Rodríguez
Manuel Balboa Rodríguez, nado na Coruña o 29 de setembro de 1958 e finado en Madrid o 30 de xaneiro de 2004, foi un compositor musical galego.
Traxectoria
Traballou como compositor de bandas sonoras en numerosas películas españolas, especialmente con José Luis Garci. Participou en La herida luminosa, El abuelo e en Canción de Cuna, sendo nomeado por esta última na VIII edición dos Premio Goya en 1994.
Tamén foi compositor de pezas para piano, orquestras e óperas.
Peña Sport Fútbol Club
O Peña Sport Fútbol Club é un equipo de fútbol de España, da cidade de Tafalla, en Navarra. Fundouse en 1925 e actualmente compite na Segunda División B Española.
Historia
O Pena Sport foi fundado en 1925, resultando da unión dos diferentes clubs deportivos que existían en Tafalla.
A tempada 2006-07 alcanzou os 1/16 de final da Copa do Rei, sendo eliminado polo CA Osasuna de Pamplona.
Enrique Bande Rodríguez
Enrique Bande Rodríguez, nado en Sande (Cartelle) o 4 de xaneiro de 1936, é un teólogo e escritor galego.
Cavidade abdomino-pélvica
A cavidade abdomino-pélvica é unha cavidade do corpo conformada pola cavidade abdominal e a cavidade pélvica. No seu interior están o estómago, o fígado, o bazo, a vesícula biliar, os riles e a maior parte do intestino delgado e intestino groso. Tamén contén a vexiga urinaria e órganos reprodutivos internos.
Chócue
O adxectivo chócue, (ás veces escrito chokwe), pode referirse a:
Maria Cunitz
miniatura|dereita|Urania propitia de Maria Cunitz (1650) miniatura|A segunda [[Leis de Kepler|Lei de Kepler, un dos empeños da difusión de M.Cunitz.]] Maria Cunitz, nada en 1604 e finada en 1664, foi unha astrónoma de Silesia.
Traxectoria
Fixo a tradución dos traballos de Johannes Kepler, poñéndoos na lingua común e permitindo a súa mellor accesibilidade polos estudantes da súa época. As súas traducións foron, durante moito tempo, as únicas dispoñibles. Destacou nas habilidades astronómicas, sendo chamada como “achegada á musa da Astronomía”.
Palmira (homónimos)
O topónimo Palmira pode referirse a:
Ademais, como antropónimo feminino pode referirse a:
Tendón
O tendón é unha parte do músculo estriado, de cor branca, de consistencia forte e non contráctil, constituído por fibras de tecido conectivo que se agrupan en fascículos.
Características
Os tendóns están formados por tecido conectivo denso. As fibras que o forman encóntranse entrelazadas por tecido conectivo denso regular non modelado, recibindo o nome de peritendón. O tendón exposto ao ar deteriorase rapidamente (por exemplo, en feridas ou intervencións cirúrxicas). Segundo a súa disposción, os tendóns clasifícanse da seguinte maneira:
Características histolóxicas
Está formado principalmente por fibras de coláxeno de tipo I, moi estreitamente agrupadas entre si, ademais dunha escasa cantidade de fibras elásticas e mucopolisacáridos (encárganse de mantelo unido ao óso).'''
Localización
Está situado a nivel dos músculos e ten a función de facer de nexo entre o músculo e o óso. Poden unir tamén os músculos a estruturas moles como o globo ocular.
Función
Teñen a función de inserir o músculo no óso ou na fascia e trasmitirlles a forza da contracción muscular para producir un movemento. Mentres que os tendóns serven para mover o óso ou a estrutura, os ligamentos son o tecido conectivo fibroso que unen os ósos entre si e xeralmente a súa función é a de unir estruturas e mantelas estables.
Manuel Rodríguez Alonso
Traxectoria
Era licenciado en Filoloxía pola USC e doutor pola Universidade Autónoma de Madrid. Traballaba na UNED, como profesor de ensino medio. Dende 1988, traballaba como lingüista para a editorial Edicións SM. Tiña colaborado na elaboración de diversos materiais didácticos e pedagóxicos, como dicionarios ou gramáticas. Colaborou en revistas como Grial, A Nosa Terra, Revista de Lengua y Literatura Catalana, Gallega y Vasca, Vieiros e Tempos Novos.
Manuel Bragado, director de Edicións Xerais de Galicia, resumía deste modo o seu activo labor a prol das letras galegas:
Xosé Lois Ripalda
Traxectoria
Estudou Maxisterio en Pontevedra, xubilándose despois de case corenta anos dedicados ao ensino en diversas aldeas do rural en Galicia e Asturias, rematando en Nigrán, Baiona e Vigo. Da súa preocupación pola cultura tradicional e da evidente necesidade de crear literatura coa que poidan identificarse os alumnos procedentes do medio rural, nacen os seus volumes de relatos Un fachico de contos e Contos para engaiolar, recreacións libres da tradición oral que, xunto co seu último libro, Contos da Baiuca, forman unha triloxía sobre temas relacionados coa aldea.
Investigador sobre temas etnográficos, ten publicado numerosos artigos en xornais e revistas.
Forma parte da galería de personaxes ilustres de Carballedo.
A casa na que naceu en Erbedeiro será dedicada a museo.
Sistema LTI
A teoría lineal invariante no tempo, comunmente coñecida como teoría do sistema LTI, investiga a resposta dun sistema lineal e invariante no tempo a un sinal de entrada arbitrario. As traxectorias destes sistemas mídense e rastrexan comunmente a medida que avanzan no tempo (por exemplo, unha forma de onda acústica), pero en aplicacións como o procesamento de imaxes e a teoría de campo, os sistemas LTI tamén teñen traxectorias en dimensións espaciais. Por tanto, estes sistemas tamén se chaman linealmente invariantes na translación para dar á teoría o alcance máis xeral. No caso de sistemas xenéricos de tempo discreto (é dicir, mostreados), linealmente invariante no desprazamento é o termo correspondente. Un bo exemplo dos sistemas LTI son os circuítos eléctricos que poden estar formados por resistencias, condensadores e inductores. Utilizouse en matemáticas aplicadas e ten aplicacións directas en espectroscopia RMN, sismoloxía, circuítos, procesamento de sinais, teoría de control e outras áreas técnicas.
Propiedades
As propiedades definitorias de calquera sistema LTI son a linearidade e a invariancia no tempo.
Ngerulmud
Ngerulmud é a sede do goberno da República de Palau, unha nación insular no Océano Pacífico. Substituíu a Koror, a cidade máis grande de Palau, como capital en 2006. O asentamento está situado no estado de Melekeok en Babeldaob, a illa máis grande do país, situada a 20 km. ao nordés de Koror e 2 km. ao noroeste de Melekeok City.