cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rennell
Historia
Entre o 2000 e 1600 antes de Cristo, fixeron a súa aparición os primeiros poboadores que pertencían á cultura Lapita. Unha segunda ocupación produciuse tanto en Rennell e Bellona ao redor de 130 a.C., con outra ocupación ao redor do 1.000 d.C.
Frauta travesa
A frauta travesa é un instrumento de vento madeira de timbre suave e doce. Chegou a Europa durante o século XII, usándose sobre todo para a música militar. Cara mediados do século XVII xa se converteu nun elemento importante da orquestra barroca, desprazando á frauta doce. Durante o século XIX sufriu unha profunda transformación, engadíndoselle varias teclas extras e substituíndo o corpo, tradicionalmente de madeira escura, por outro de metal prateado. Algunhas veces vai acompañada por unha pequena frauta denominada frautín ou piccolo, máis raramente polas modalidades alta o baixa (cun son unha cuarta e unha oitava máis baixa, respectivamente).Ten un rexistro de 3 oitavas e media, o son mais grave é o do.
En Galicia temos un tipo de frauta travesa de madeira que se chama requinta.
Características
Os materiais que se empregan na frauta poden comprender entre madeira, alpaca (máis coñecida como prata alemá, que é do que xeralmente están feitas as frautas para os alumnos principiantes), prata, ouro e platino. O uso dos diferentes tipos de materiais virá determinado primeiramente ao gusto do frautista, pero hai outros factores que poden decidir que material preferir, por exemplo a proxección do son nos diferentes tipos de materiais e a súa cor. Por exemplo, a cor do son dunha frauta de ouro é cálido mentres que o dunha frauta de prata é máis brillante. Os materiais metálicos da frauta adóitanse combinar entre as diferentes partes das frautas, por motivos económicos, por exemplo, a cabeza de prata e o resto de alpaca, ou a frauta enteira de ouro e as chaves de prata.
As frautas non forman parte da familia dos instrumentos de vento de metal, senón que, dentro da clasificación usual, polo seu son se atopan no grupo dos instrumentos de madeira, xunto cos das familias do clarinete e do óboe, isto é, os instrumentos de lingüeta simple e dobre. Na clasificación formal que estuda a organoloxía, as frautas pertencen á familia dos instrumentos de bisel (que desde moi antigo se fabricaron de madeira), independentemente do material de que estean fabricadas.
Rennell
Historia
O último asentamento de Renbel ocorreu antes do 1400 d.C. por polinesios de Uvea (agora Illa Wallis). O Capitán Butler, do HMS Walpole descubriu as illas en 1801, logo de descubrir e bautizar a illa Walpole de Nova Caledonia. En 1933, o Expedición Templeton Crocker descubriu varias especies endémicas das illas. Durante a campaña do Pacífico na segunda guerra mundial hidroavións Rufe xaponeses operaron desde o lago Tegano e a partir de 1943 o lago foi utilizado como base polos Catalinas americanos. A batalla da illa Rennell foi a última batalla naval da Campaña de Guadacanal que ocorreu entre o 29 de xaneiro de 1943 e o 30 de xaneiro de 1943. Ao final da guerra, oito Catalinas afundíranse no lago e pódense ver desde a superficie do lago. A illa foi posteriormente visitado por unha serie de expedicións de científicos daneses.
Frauta travesa
Características
O seu rexistro básico é de tres oitavas e vai desde o do4 ata o do7. Ese rexistro pode ampliarse ata a tres oitavas e unha quinta xusta, desde o si2 ata o  fa#7. A nota grave adicional conséguese mediante unha chave adicional (algunhas frautas fabrícanse con chaves adicionais), e o extremo agudo lógrase mediante a execución de harmónicos.
Evolución
A frauta travesa tradicional estaba fabricada en madeira, e basicamente consistía nun tubo no cal se practicaban os pertinentes orificios. No século XIX Theobald Böhm perfeccionou o instrumento, modificando o método de fabricación, engadíndolle novos orificios e introducindo un sofisticado sistema de chaves, máis ergonómico, que facilitaba a dixitación.
Rennell
Xeografía
As illas son de orixe volcánica con baseamento formado entre finais do Cretáceo e principios do Eoceno. Movementos tectónicos elevaron o leito mariño para permitir a construción de coral. A illa é o segundo maior atol de coral elevado do mundo. Está en gran parte sen modificar e inclúe o lago máis grande do Pacífico Sur.
Frauta travesa
Primitiva (da idade media)
A orixe da frauta é certamente remoto. Era coñecida hai uns 25.000 anos e estaba feita en óso, a modo de chifre. En todo o mundo, diferentes culturas inventaron os seus propios tipos de frautas, segundo as necesidades. Nas civilizacións temperás eran feitas con madeira, ósos humanos ou caracois e había unha gran variedade de tamaños.
Brades
Brades (tamén chamado Brades Estate é unha vila e a capital de facto da illa caribeña de Montserrat desde 1998. No 2009, contaba cunha poboación aproximada de 1000 habitantes.
Rennell
Xeografía
A illa está a aproximadamente unha hora de voo ao sur de Honiara. Está case totalmente rodeada por cantís de 120–150 m, co extremo oriental dominado por un gran lago, mentres que o extremo occidental é relativamente plano, con outeiros boscosos. Unha estrada, coñecida como a Ruta de Copperhead, atravesa a illa desde a pista de aterraxe de Tigoa no oeste ata a zona portuaria de Labagu no sur, cun ramal cara ao leste ata o lago.
Frauta travesa
Primitiva (da idade media)
No 1.000 a frauta desaparece xunto coa caída de Roma e comezou a reaparecer no século X e XI. É probable que a frauta fose introducida en Alemaña polos bizantinos. No século XIV a frauta introdúcese nos demais países europeos.
Rennell
Lago Tegano
esquerda|miniatura| 150px|Un motor PBY que fora arrastrado preto da costa. Imaxe tomada de 1995 esquerda|miniatura|150px|Casa típica no bordo do lago no lago Tegano. Tomado de 2008
Brades
Economía
A guía Frommer dixo da cidade: "En xeral, vostede obterá o sentido dunha pequena comunidade galvanizada nas novas formas de autosuficiencia e cooperación, cun grande énfases nas visitas relacionadas cos negocio dos equipos de construción británicos e as axencias de axuda internacional". Brades contén varias pequenas tendas, un banco, unha sucursal do Royal Bank of Canada na estrada principal de Brades, oficinas gobernamentais, unha oficina de correos, unha biblioteca e unha farmacia. Runaway Travel, é a maior e máis completa axencia de viaxes de Montserrat ten a base en Brades.
Frauta travesa
Renacentista
A frauta travesa tiña un cilindro máis ancho que as anteriores. Isto permitía que a oitava grave fose máis fácil de soprar e non estaba tan limitada no seu rexistro agudo. As tendencias musicais desta época buscaban instrumentos homoxéneos, mesturados en grupos heteroxéneos. A xerarquía sonora imposta polas regras de orquestración queda reservada para a frauta en do e o piccolo, que é empregado na orquestra sinfónica. Para a frauta comézase a desenvolver o repertorio solista. O son producido pola frauta travesa aínda era inconstante, pero máis forte, claro e penetrante que o das frautas doces. Durante o século XVI foi un dos instrumentos máis populares en Italia. Esta popularidade estendeuse a Inglaterra, onde se destaca a gran colección de frautas de Henrique VIII.
Rennell
Lago Tegano
Os mapas oficiais das Illas Salomón nomean este lago como Te Nggano, mentres que os locais se refiren ao lago como Tegano, Tungano ou Big Water. O lago ten 29 km de lonxitude e 10 km de largo, cunha superficie de 155 km², que ocupa o 17,6% da superficie total da illa Rennell. O lago está situado na conca central de Rennell, que era a antiga lagoa.
Brades
Economía
A empresa Gas Grant Enterprises and Trading ten as súas oficinas en Brades, do mesmo xeito que Montserrat Airways e o Padroado de Turismo de Montserrat. As Cámaras do Procurador Xeral sitúase no nº 3 da Praza Farara en Brades. Restaurantes coñecidos na zona son o Soca Cabana, unha choza de praia en Little Bay, que vende pratos de polo e peixe con música Reggae en vivo as noites dos venres, Peoples´s Place unha cabana na cima do outeiro azul e Tina na estrada principal de Brades que serve lagosta, hamburguesas, allo, camaróns, pastel de crema de coco e cervexa de xenxibre.
Frauta travesa
Renacentista
O período renacentista marcou popularidade para a frauta de pico. Con todo, as frautas travesas aínda se seguían tocando na primeira metade do século XVII e os instrumentos de vento de madeira foron redeseñados. As frautas estaban construídas nunha soa peza, eran cilíndricas e tiñan seis orificios moi pequenos, o que producía unha sonoridade de cores pálidas.
Brades
Economía
Scuba Montserrat, dirixido polos mergulladores con certificados PADI, Emmy Aston e Andrew Myers, atópase en Little Bay, preto da entrada do porto, é un lugar notable para o mergullo na illa. Ofrecen cursos de mergullo e snorkel, facendo excursións en barco a Rendezvous Bay ao norte e alugando kayaks bipraza.
Rennell
Lago Tegano
O fondo duro está cuberto por varios metros de lodo en suspensión. O lago ten unha concentración de sal elevada está mantido por un sistema de condutos subterráneos que o conectan co mar.
Frauta travesa
Barroca
A era barroca marcou o retorno da popular frauta travesa. A súa construción foi feita nun tubo cónico que contiña seis buracos abertos agrupados en dúas seccións e unha chave pechada, que producía o Re#. O corpo, antes dunha soa peza, foi realizado en tres partes: cabeza, corpo e pé.
A frauta barroca empeza as súas alturas en Re e tiña dúas oitavas. Outras notas podían tocarse intercalando dedos ou tapando a metade dos orificios, pero eran difíciles de tocar e de sonoridade opaca. Ao redor de 1700, o corpo foi dividido en dous partes e pés extras, chamados corpos de recambio, o que permitía ao frautista adaptar a súa afinación de acordo a diferentes orquestras. De todas as maneiras, coas posicións cruzadas, as frautas tiñan mellor resposta sonora en Re e Sol Maior. Aínda que había moitos frautistas, os frautistas profesionais lograron adaptarse aos cambios moi ben. En 1722 invéntanse as chaves de Do e Do#. O frautista e compositor J. Quantz criticou moito esta prolongación, que xulgaba inútil e nociva para a calidade do son. En 1752, os Tratados de Quantz e Tromlitz (en 1786), ofrecen diferentes dixitacións para cada nota. En 1760 os fabricantes Florio, Gedney e Potter agregan as chaves de Sol#, Se e Fa. Ao redor de 1790 aparecen frautas de 4 chaves na música sinfónica de Haydn e Mozart.
Rennell
Lago Tegano
No punto máis oriental do lago está Tigoa a antiga base aérea da Segunda Guerra Mundial. Os habitantes afirman que hai 9 avións no fondo do lago, cinco visibles en barca.
Frauta travesa
Clásica
Durante o período clásico, Pratton, Carta, Siccama e Radcliff contribuíron a deseñar a frauta. Antes de 1800 só tiña seis chaves, pouco despois agregáronselle dúas chaves máis. Na segunda metade do século XVIII agregáronselle moitos cambios rapidamente, poucas persoas continuaron tocando as frautas de 3 e 4 chaves. Os inventos sucedéronse a unha velocidade crecente, era a época da industrialización. En 1800 as frautas aparecen no repertorio de orquestra, como as sinfonías de Beethoven. En 1808 o reverendo Frederick Nolan, en Inglaterra, inventou a chave aberta de Sol. Este invento é moi importante, xa que por primeira vez se obturan dous buracos para o mesmo dedo. En 1810 Georges Miller fabricou en Londres pínfanos de metal. Entre 1820 e 1830 o frautista Charles Nicholson, en Londres, intentou mellorar a frauta facendo os buracos máis grandes, pero non tivo éxito porque o mecanismo das chaves non era correcto. Os fabricantes Rudall & Rose fabricaron en Londres frautas de oito chaves, que foron moi populares en Inglaterra.
A frauta de Boehm
O frautista alemán Theobald Boehm estudou as novas técnicas de frauta e en 1832, baseado nun novo sistema, creou a frauta que se usa hoxe en día. Entre os seus fundamentos atopamos que os buracos debían ser o máis anchos posible e estar nos lugares acusticamente correctos; que a frauta contería un certo número de chaves cubrindo todos os buracos e que todas as chaves tiñan que estar abertas na súa posición de descanso (excepto sol #). As novas frautas estaban realizadas nun tubo cónico, e en 1846 Boehm creou o tubo cilíndrico moderno cunha cabeza parabólica. Isto corrixiu a afinación e homoxeneizou o timbre nos diferentes rexistros.
Rennell
Clima
A temperatura media é de 23-28 graos Celsius con preto de 4.000 mm de choiva ao ano e unha alta humidade durante ambas tempadas. Os ventos alisios do sueste prevalecen desde abril ata finais de novembro. A illa atópase dentro da banda das traxectorias de ciclóns e está suxeita aos ciclóns a intervalos relativamente frecuentes.
Frauta travesa
A frauta de Boehm
A medida que o tempo pasou, as frautas construíronse en metal. Canto máis duro era o metal, máis luminoso era o timbre. Desde a construción da frauta por Boehm en 1847, conservouse basicamente o mesmo modelo. Hoxe, a frauta moderna está construída sobre 26,5 polgadas de lonxitude cun tubo de 0.75 polgadas e está dividida en tres seccións que conteñen a xuntura de cabeza, corpo e pé. Hai trece buracos que usan oito dedos e o dedo polgar esquerdo. A xuntura de cabeza péchase cunha cortiza e está aberto ata o pé. O material máis común é a prata esterlina, pero algúns modelos máis baratos son o níquel cor de prata. Experimentouse con platino, auromite (ouro e prata) e titanio. Tamén agregouse unha chave con rodete para o Re # e un mecanismo de Mi partido que permite cubrir dúas chaves, mentres nunha frauta regular cobre só un. Isto permítelle ao Mi 3 ser tocado máis limpamente e cun bo ataque. O deseño da embocadura cambiouse segundo as necesidades do frautista.
O frautín, a frauta en sol, e a frauta baixa. Usouse en orquestra e coros de frauta durante o século XIX. Ao final dese século a frauta aparece nas obras de Brahms, Strauss ou Tchaikovski. A literatura para frauta soa expándese rapidamente, con pezas moi virtuosas.
Século XX
En 1948 Alexander Murray, coñecido frautista e mestre, colaborou cos fabricantes Albert Cooper e Elmer Cole, na fabricación da Frauta "Murray", baseada na escala experimental Cooper. Entre 1961 e 1962 aparece o novo modelo de Murray, a Mark I. En 1967 Murray colabora co fabricante da compañía Armstrong Jack Moore. Desde 1972 producen o modelo en frautas e piccolos con outros cambios, a chave gizmo entre eles.
A compañía Brannen fabrica o sistema Kingma, moi utilizado en obras contemporáneas. As súas chaves están preparadas para emitir sons con timbres moi diferentes aos convencionais.
Intérpretes
Inicialmente, a frauta travesa non xerou solistas destacados. Na segunda metade do século XX, en cambio, comezaron a xurdir virtuosos especializados no papel de solista. Esta tendencia foi iniciada dentro da música culta por Jean-Pierre Rampal e continuada por James Galway, Philippa Davies e Emmanuel Pahud. É destacable, dentro da música popular, o virtuosismo de frautistas como Ian Anderson, líder do grupo Jethro Tull, e Herbie Mann, músico de jazz dedicado á fusión de distintas músicas do mundo. Asemade, salientan destacados solistas en música sinfónica, como Clara Andrada.
Usos da frauta
A frauta travesa utilízase principalmente na interpretación de música culta ou de cámara, pero con todo, a través do tempo, foise incorporando a diferentes estilos musicais como o jazz (principalmente acid jazz e jazz fusión), a música celta, o power metal, o epic metal ou o rock progresivo, aínda que tamén é utilizada en ocasións en producións de música pop, baladas e ata bases para hip hop.
Time
miniatura|dereita|Portada da primeira edición de Time. Time é unha das máis coñecidas revistas semanais de noticias do mundo, publicada nos Estados Unidos de América, en lingua inglesa.
Alentejo Litoral
Alentejo Litoral Localización de Alentejo Litoral
Alentejo Litoral é unha subrexión estatística portuguesa que forma parte da Rexión do Alentejo. Está integrada por cinco concellos pertencentes aos distritos de Setúbal e Beja. Limita ao norte coas subrexións da Península de Setúbal e o Alentejo Central, ao leste coa de Baixo Alentejo, ao sur co Algarve, e ao oeste co Océano Atlántico. Abrangue unha superficie de 5.261 km² e ten unha poboación estimada de 97.895 (2011.
Concellos
Comprende 5 concellos:
Os principais núcleos urbanos son as cidades de Santiago do Cacém, Sines, Alcácer do Sal e Vila Nova de Santo André (no concello de Santiago do Cacém) e a vila de Grândola. O litoral ao sur de São Torpes (Sines) forma parte do Parque Natural do Sudoeste Alentejano e Costa Vicentina.
José Calavera Ruiz
José Calavera Ruiz, nado en Melilla en 1931, é un catedrático e enxeñeiro de Obras Públicas e Camiños español.
Traxectoria
Estudou na Escuela de Ingeniería de Obras Públicas de Madrid, sendo primeiro da súa promoción, e na Escuela Técnica Superior de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos de Madrid, da actual Universidade Politécnica de Madrid, na que tamén se doutorou, e que lle outorgou a Cátedra de Edificación e Prefabricación. Na actualidade é Catedrático Emérito. Asemade, foi presidente do Instituto Técnico de Materiales y Construcciones (INTEMAC), e na actualidade é o seu Presidente de Honor.
Deseñou o Teleférico de Fuente Dé e o Monumento al Indiano, ambos en Cantabria, as cubertas do desaparecido pavillón de deportes da antiga cidade deportiva do Real Madrid, da fábrica de cervexas Mahou de Madrid, e do Mercado Nacional de Torrelavega. Ademais deseñou numerosas instalacións industriais, en particular papeleiras, siderúrxicas e de prefabricados.
Tamén ten publicado numerosos libros entre os que destacan os relativos ó cálculo de estruturas e ó formigón armado e formigón pretensado e o cálculo das súas armaduras.
No 1975 outorgóuselle o Premio da Convención Europea da Construción Metálica Sercometal, no 1990 a Medalla Eduardo Torroja, no 1999 a Medalla da Federation International du Béton (F.I.B.) e no 2000 o Premio “Grandes Figuras da Enxeñaría” da Asociación Italiana da Prefabricación (CTE).
Adolfo Domínguez Otero
Adolfo Domínguez Otero, nado en Teis (Vigo) o 1 de maio de 1946 e finado en Vigo o 2 de setembro de 2012 foi un cantante galego, máis coñecido como Fito Domínguez.
José Calavera Ruiz
Traxectoria
O 2 de setembro de 2012 foi recoñecido co título de fillo adoptivo de Ribadeo, vila coa que ten fortes lazos familiares, sociais e profesionais.
Ligazóns externas
C.V.
Adolfo Domínguez Otero
Traxectoria
miniatura|Fito e os outros membros da Roda, no escenario en 2007. Adolfo Domínguez comenzou a traballar con catorce anos, pasando por varias profesións ata recalar na de soldador. Foi mentres exercía este traballo que xurdiu a formación musical que o faría famoso, A Roda. Este grupo caracterizouse desde o principio por recoller as composicións populares que se cantaban nas tabernas, acadando gran repercusión. Moitos dos temas que o grupo interpretou pasaron a ser clásicos do cancioneiro popular.
Logo da saída do grupo doutro dos seus compoñentes, Luís Vaamonde, Adolfo Domínguez asumiu a dirección do grupo, mantendo esa posición ata o momento do seu falecemento.
Bipartito galego
dereita|miniatura|200px|Emilio Pérez Touriño. dereita|miniatura|200px|Anxo Quintana.
O bipartito galego, tamén coñecido como goberno bipartito, foi unha forma de goberno en coalición da Xunta de Galicia durante o período comprendido entre o 2 de agosto de 2005 e o 16 de abril de 2009 entre o PSdeG-PSOE e o Bloque Nacionalista Galego, caracterizado polo repartimento entre ambas forzas políticas e mediante convenio dos diferentes organismos públicos administrativos que a compoñen.
A coalición de goberno entre socialistas e nacionalistas galegos foi posible tras coñecerse os resultados das eleccións autonómicas de xuño de 2005, que deron o seguinte resultado:
Composición das consellerías por partidos
BNG:
Río Tinto
260px|miniatura|Ponte romana sobre o Tinto en Niebla O Tinto é un pequeno río andaluz de España pertencente á vertente atlántica da Península Ibérica. A súa lonxitude é de aproximadamente 98 quilómetros.
Percorrido
Circunscrito á provincia de Huelva, nace na Serra do Padre Caro, un dos cordais da Serra Morena, a 420 metros de altura, cerca de Nerva. Logo de atravesar as comarcas mineiras da provincia, desemboca entre a cidade de Huelva, na beira dereita, e Palos de la Frontera, na esquerda, onde se lle une o río Odiel, que vén pola dereita, conformando entre ambos os dous a denominada ría de Huelva. Próximo ao seu nacemento se sitúa o maior xacemento mineiro a ceo aberto de Europa, Corta Atalaya, que se vén explotando desde época romana.
Afluentes
O afluente máis importante do Tinto é o río Nicoba, que se lle une pola man dereita, no tramo inferior do curso, que baña a poboación de Valverde del Camino. Entre os tributarios menores do Tinto pódense citar: Jarrama, Domingo Rubio, Corumbel, Casa de Valverde e Candón.
Muruxa
miniatura|Stellaria media
Río Tinto
Localidades ás beiras
Desde o nacemento á foz, localízanse ás beiras do Tinto as seguintes poboacións de certa importancia: Minas de Río Tinto, Nerva, Niebla, San Juan del Puerto, Moguer, Huelva e Palos de la Frontera. Cerca desta localidade érguese o famoso mosteiro de La Rábida, xunto co inmediatamente anterior, un dos lugares emblemáticos na vida de Cristovo Colón.
Muruxa
A muruxa (Stellaria media) é unha planta da familia das Caryophyllaceae. É unha planta invasora pero fácil de eliminar ao labrar. É sensible aos herbicidas en xeral, pese a que as sementes aseguran unha nova reinfestación. Esta herba non soporta a seca nin a calor forte do verán. Normalmente aparece desde o outono á primavera. Nas zonas de montaña era importante na primavera, xa que a pesar do seu valor pouco alimentario, agromaba antes ca outras herbas.
Internet
Internet é o sistema global de redes informáticas interconectadas que usa o conxunto de protocolos de Internet (TCP/IP) para comunicarse entre redes e dispositivos. É unha rede de redes que consiste en redes privadas, públicas, académicas, empresariais e gobernamentais de ámbito local e global, unidas por unha ampla gama de tecnoloxías de redes electrónicas, sen fíos e ópticas. Internet ofrece unha ampla gama de recursos e servizos de información, como os documentos de hipertexto interconectados e as aplicacións da World Wide Web.(WWW), correo electrónico, telefonía e intercambio de ficheiros.
Muruxa
Descrición
A súa xerminación prodúcese polo outono ou a finais do inverno e medra formando grandes matos que poden chegar a medir 30 cm, xeralmente de porte rastreiro xa que a pouca firmeza dos seus talos impídelle manterse ergueita. As follas son ovais, en forma de punta e opostas. Conta con pequenas flores brancas (uns 4 mm.), cáliz de cinco sépalos libres, cinco pétalos moi divididos, de tres a cinco estames con anteras purpúreas e pistilo con tres estilos, xorden na zona apical sobre delgados pedúnculos.
Río Tinto
Localidades ás beiras
A área da conca do Tinto atinxe 793 km2.
Internet
As orixes de Internet remóntanse ao desenvolvemento da conmutación de paquetes e a investigación encargada polo Departamento de Defensa dos Estados Unidos na década de 1960 para permitir o tempo compartido dos ordenadores. A rede precursora principal, a ARPANET, serviu inicialmente como eixo vertebrador para a interconexión das redes rexionais académicas e militares na década de 1970. O financiamento da National Science Foundation Network como nova columna vertebral nos anos 80, así como o financiamento privado para outras extensións comerciais, levou á participación mundial no desenvolvemento de novas tecnoloxías de rede e á fusión de moitas redes. A vinculación de redes comerciais e empresas a principios da década de 1990 marcou o inicio da transición á Internet moderna, e xerou un crecemento exponencial sostido ao conectarse á rede xeracións de ordenadores persoais e móbiles. Aínda que as academias usaron moito a Internet nos anos 80, a comercialización incorporou os seus servizos e tecnoloxías en practicamente todos os aspectos da vida moderna.
Castelán costarriqueño
O castelán costarriqueño é a variedade da lingua castelá ou español que é falado en Costa Rica. De maneira histórica, o país non foi unha colonia americana que espertase un profundo afán de poboamento, e mesmo durante o vicerreinado, foi a provincia máis setentrional de Nova España, polo que tivo unha influencia instrutiva case nula da coroa, o que incidiu directamente no particular desenvolvemento do seu xeolecto vernáculo.
Río Tinto
Particularidades hídricas
As súas augas vermellas (que xustifican o nome de tinto) caracterízanse por un pH de 2.2, que evidencia unha elevada acidez, o que unido ao alto contido en metais e á escaseza de osíxeno, indican un medio nada favorábel para o desenvolvemento da vida. Porén, tense descuberto que desde antes da aparición do ser humano, nas súas augas especiais vivían microorganismos que se alimentaban tan só de minerais, adaptándose a condicións tan extremas. Por iso a NASA elixiu o río como un hábitat a investigar polas posíbeis similitudes co ambiente do planeta Marte.
Castelán costarriqueño
Malia o seu pequeno tamaño territorial, cada provincia do país conta con trazos distintivos na maneira de falar, acento e fonética. A provincia de Guanacaste ten moita influencia do veciño Nicaragua, o Val Central mantén unha liña en común, mais aínda así os ditos, expresións e fonética varían de provincia en provincia e mudan segundo a educación e clase social do locutor. A provincia do Caribe costarriqueño, Limón, amosa trazos totalmente propios na súa fala e cultura, influenciadas polo inglés crioulo e a inmigración xamaicana que se deu en devandita provincia. En Puntarenas consérvanse trazos do Val Central e Guanacaste, sendo ademais onde máis se rexistra o emprego do tuteo no país, ao sur preto da fronteira con Panamá.
Internet
A maioría dos medios de comunicación tradicionais, como o teléfono, a radio, a televisión, o correo en papel e os xornais, foron remodelados, redefinidos ou mesmo obviados por Internet, dando lugar a novos servizos como o correo electrónico, o teléfono por Internet, a televisión, e a música online, os xornais dixitais e os sitios web de vídeo en streaming. Os xornais, os libros e outras publicacións impresas tamén se adaptarón as tecnoloxías dos sitios web, ou estanse reconvertendo en blogues, canal web de contidos e agregadores de noticias en liña. Internet permitiu e acelerou novas formas de interacción persoal a través da mensaxería instantánea, os foros da internet e os servizos de redes sociais. As compras en liña creceron exponencialmente para as grandes vendas polo miúdo, as pequenas empresas e os empresarios, xa que lles permitiu ás empresas ampliar a súa presenza no mercado ou mesmo vender bens e servizos totalmente en liña. Os servizos financeiros e de empresa a empresa na internet afectan á cadea de subministración de sectores enteiros.
Muruxa
Hábitat e distribución
Atópase abundantemente en bouzas e terras húmidas e sombrizas e tamén en poulas, así coma á beira das casas abeiradas polos muros.
Internet
Internet non ten unha gobernanza única e centralizada nin na aplicación tecnolóxica nin nas políticas de acceso e uso; cada rede que a compón establece as súas propias políticas. As definicións, exageradas, dos dous espazos de nomes principais en Internet, o espazo de enderezos de protocolo de Internet (enderezo IP) e o sistema de nomes de dominio (DNS), están dirixidas por unha organización de mantemento, a Corporación de Internet para Nomes e Números Asignados (ICANN). O soporte técnico e a estandarización dos protocolos básicos é unha actividade do Grupo de Traballo de Enxeñaría de Internet (Internet Engineering Task Force, IETF), unha organización sen ánimo de lucro formada por participantes internacionais libremente afiliados á que calquera pode asociarse achegando os seus coñecementos técnicos. En novembro de 2006, Internet foi incluída na lista das sete novas marabillas polo xornal estadounidense USA Today.
Muruxa
Hábitat e distribución
Tanto en Europa como en América do Norte considérase unha planta invasiva de xardíns, veigas e pasteiros, difícil de controlar por mor á súa masiva xerminación.
Internet
Terminoloxía
miniatura|upright|''O mensaxeiro de Internet de [[Buky Schwartz, situado en Holon, Israel]]
Muruxa
Etimoloxía
A marcada división dos pétalos dá a estas floriñas o aspecto de estrelas, o que deu o nome ao xénero stellaria, do latín stella.
Internet
Terminoloxía
A palabra internetted, que significa interconectado ou entretecido, utilizouse xa en 1849. A palabra Internet utilizouse en 1974 como a forma abreviada de internetwork. Hoxe, o termo internet refírese máis comunmente ao sistema global de rede de computadoras interconectadas, aínda que tamén pode referirse a calquera grupo de redes máis pequenas.
Muruxa
Nome vulgar
Recibe en galego tamén os nomes comúns de herba paxareira e maruxa (moruxa).
Internet
Terminoloxía
Cando o seu uso se fixo común, a maioría das publicacións trataban a palabra internet como un nome propio en maiúscula; isto fíxose menos común segundo foi pasando o tempo. Isto reflicte a tendencia en inglés a escribir novos termos en maiúscula e pasar a minúsculas a medida que se familiarizan. Ás veces, a palabra aínda está en maiúscula para distinguir a internet global das redes máis pequenas, aínda que moitas publicacións, incluíndo o AP Stylebook desde 2016, recomendan a forma minúscula en todos os casos. En 2016, o Oxford English Dictionary descubriu que, baseándose nun estudo de preto de 2.500 millóns de fontes impresas e en liña, "Internet" foi capitalizada no 54% dos casos.
Muruxa
Taxonomía
Stellaria media foi descrita por (L.) Vill. e publicado en Histoire des Plantes de Dauphiné 3(1): 615. 1789 Número de cromosomas de Stellaria media (Fam. Caryophyllaceae) e táxones infraespecíficos: 2n=40, 44
Internet
Terminoloxía
Os termos Internet e World Wide Web úsanse a miúdo indistintamente; é común falar de "ir a internet" cando se usa un navegador web para ver páxinas webs. Con todo, a World Wide Web ou a Web é só un dos numerosos servizos da internet, unha colección de documentos (páxinas web) e outros recursos web, ligados por hiperligazóns e URLs.
Historia
A investigación na conmutación de paquetes comezou a primeiros da década de 1960 e as redes de conmutación de paquetes como Mark I no Laboratorio Nacional de Física do Reino Unido, ARPANET, CYCLADES, Merit Network, Tymnet, e Telenet, desenvolvéronse a finais da década de 1960 e primeiros anos da década de 1970 usando varios protocolos.
Os primeiros dous nodos do que sería ARPANET interconectáronse o 29 de outubro de 1969 establecéndose unha interconexión entre o Network Measurement Center, dirixido por Leonard Kleinrock, da UCLA e o sistema NLS de Douglas Engelbart no SRI International en Menlo Park, California. Había xa quince sitios conectados á rede ARPANET a fin do ano 1971. . O desenvolvemento internacional de ARPANET foi lento, Europa prefería desenvolver redes propias, baseadas no protocolo X.25, a primeira conexión de ARPANET fóra dos Estados Unidos foi o NORSAR noruegués en xuño de 1973,
En decembro de 1975 o documento  RFC 675 - Specification of Internet Transmission Control Program de Vinton Cerf, Yogen Dalal e Carl Sunshine, usou o termo Internet, abreviación de internetworking e posteriormente diversos RFC continuaron a empregar o termo. O acceso a ARPANET aumentou en 1981 cando a National Science Foundation (NSF) desenvolveu oCSNET. En 1982, a TCP/IP estandarizouse e introduciuse o concepto dunha rede mundial de TCP/IP totalmente interconectada so o nome de Internet
miniatura|300px |left |T3 NSFNET Backbone, c. 1992 O acceso á rede TCP/IP aumentou de novo en 1986 cando a National Science Foundation Network (NSFNET) deu acceso a superordenadores nos Estados Unidos de organizacións dedicadas á investigación e á educación, primeiro a 56 kbit/s e máis tarde a 1.5 Mbit/s e 45 Mbit/s. Fornecedores de servizo de Internet comerciais comezaron a xurdir a finais da década de 1980 e primeiros da década seguinte. En 1990 desapareceu a ARPANET e en 1995 a NSFNET, desaparecendo as últimas restricións no uso do tráfico comercial en Internet. Internet comezou unha rápida expansión en Europa e Australia a mediados da década de 1980 e en Asia a finais de 1980 e principios de 1990.
Internet continúa a medrar, con cada volta máis gran cantidade de información, coñecemento, comercio, entretemento e rede social Estimábase a no remate da década de 1990 o tráfico de Internet pública medraba un 100% por ano, mentres que o aumento anual no número de usuarios era entre un 20% e un 50%. Atribuíuse este crecemento á inexistencia dunha administración central, que permite o crecemento orgánico da rede, así como a natureza aberta non propietaria dos protocolos de Internet, que impide que unha compañía poida exercer demasiado control sobre a rede. En marzo de 2011 estimábase en 2.095 millóns o de usuarios de Internet, ou o 30,2% da poboación mundial. . E se en 1993 a información contida en Internet supoña o 1% da información a través dos sistemas de telecomunicacións en 2000 esta cifra era do 51%, en 2007 máis do 97%.
Gobernanza
miniatura|upright|Sede da ICANN no barrio de [[Playa Vista, Los Angeles|Playa Vista dos Ánxeles, California, Estados Unidos.]] Internet é unha rede global que comprende moitas redes autónomas interconectadas voluntariamente. Funciona sen un órgano de goberno central. O soporte técnico e a estandarización dos protocolos básicos (IPv4 e IPv6) é unha actividade do Grupo de Traballo de Enxeñaría de Internet (Internet Engineering Task Force, IETF), unha organización internacional aberta de normalización, que ten como obxectivos o contribuír á enxeñería da internet, actuando en diversas áreas, como transporte, encamiñamento e seguridade. Para manter a interoperabilidade, os principais espazos de nomes de Internet son administrados pola Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN). A ICANN está gobernada por un consello de administración internacional formado por comunidades técnicas, empresariais, académicas e doutras comunidades non comerciais de Internet. Así mesmo a ICANN coordina a asignación de identificadores únicos para o seu uso en Internet, incluíndo o nome de dominio, enderezos IP, números de porto de aplicación nos protocolos de transporte e moitos outros parámetros. Os espazos de nomes unificados a nivel mundial son esenciais para manter o alcance global de Internet. Este papel da ICANN distínguea como quizais o único órgano central de coordinación da internet global.
Os rexistros rexionais de Internet (RIRs) foron establecidos para cinco rexións do mundo. O African Network Information Center (AfriNIC) para África, o American Registry for Internet Numbers (ARIN) para América do Norte, o Asia-Pacific Network Information Centre (APNIC) para Asia e a Rexión pacífica, o Latin American and Caribbean Internet Addresses Registry (LACNIC) para a América Latina e a rexíon do Caribe, e o Réseaux IP Européens – Network Coordination Centre (RIPE NCC) para Europa; o Oriente Medio e Asia Central foron delegados para asignar bloques de enderezos IP e outros parámetros de Internet aos rexistros locais, como os fornecedores de servizos de internet, a partir dun conxunto de enderezos designado reservado para cada rexión.
A Administración Nacional de Telecomunicacións e Información (National Telecommunications and Information Administration, NTIA), unha axencia do Departamento de Comercio dos Estados Unidos, tivo a aprobación final sobre os cambios na zona raíz do DNS ata a transición da administración da IANA o 1 de outubro de 2016. A Internet Society (ISOC) foi fundada en 1992 coa misión de "garantir o desenvolvemento, a evolución e o uso aberto de Internet para o beneficio de todas as persoas en todo o mundo". Os seus membros inclúen individuos (calquera persoa pode unirse) así como corporacións, organizacións, gobernos e universidades. Entre outras actividades, ISOC ofrece un centro administrativo para unha serie de grupos menos formalmente organizados que participan no desenvolvemento e xestión de Internet, incluíndo: o IETF, o Internet Architecture Board (IAB), o Internet Engineering Steering Group (IESG), o Internet Research Task Force (IRTF) e o Internet Research Steering Group (IRSG). O 16 de novembro de 2005, o Cumio Mundial sobre a Sociedade da Información, patrocinado polas Nacións Unidas, en Tunisia estableceu o Foro para a Gobernanza de Internet (IGF) para discutir cuestións relacionadas coa internet.
Infraestrutura
miniatura|upright|Mapa de 2007 que mostra os cables de telecomunicacións submarinos de fibra óptica de todo o mundo. A infraestrutura de comunicacións da internet consta dos seus compoñentes de hardware e dun sistema de capas de software que controlan diversos aspectos da arquitectura. Como calquera rede informática, Internet consta fisicamente de enrutador, medios (como cableado e radioenlaces), repetidores, módems, etc. Con todo, como exemplo da interconectividade de rede (Internetworking), moitos dos nodos da rede non son necesariamente equipos da internet per se, os paquetes da internet son transportados por outros protocolos de rede completos con Internet actuando como un estándar de rede homoxéneo, correndo a través de hardware heteroxéneo, cos paquetes guiados aos seus destinos por routers IP.
Niveis de servizo
thumb|O encamiñamento de paquetes a través de Internet implica varios niveis de provedores de servizos da internet. Os provedores de servizos da internet (ISP) establecen a conectividade mundial entre redes individuais en varios niveis de alcance. Os usuarios finais, que só acceden a Internet cando o necesitan para realizar unha función ou obter información, representan a parte inferior da xerarquía de encamiñamento. Na cima da xerarquía de encamiñamento atópanse as redes de nivel 1, grandes empresas de telecomunicacións que intercambian tráfico directamente entre si a través de cables de fibra ópticas de moi alta velocidade e rexidos por acordos de peering (conexión directa, intercambio de tráfico ou emparellamento). As redes de nivel 2 e de nivel inferior compran o tránsito da internet a outros provedores para chegar polo menos a algunhas partes da Internet global, aínda que tamén poden participar en acordos de interconexión. Un ISP pode utilizar un único provedor para a conectividade ou implementar multihoming (ou multiconexión) para conseguir redundancia e equilibrio de carga. Os puntos de intercambio da internet (IXP) son grandes intercambiadores de tráfico con conexións físicas a varias ISP. As grandes organizacións, como as institucións académicas, as grandes empresas e os gobernos, poden desempeñar a mesma función que os ISP, participando en peering e comprando tránsito en nome das súas redes internas. As redes de investigación tenden a interconectarse con grandes subredes como GEANT, GLORIAD, Internet2 e a rede nacional de investigación e educación do Reino Unido, JANET.
Expansión
Como medio de comunicación comezouse a xeneralizar nos países desenvolvidos a comezos dos anos 90: en 1991 o Centro Europeo de Investigación Nuclear desenvolveu a World Wide Web, en 1993 creou as primeiras páxinas web e en 1995 a rede abriuse aos intereses comerciais. Nese primeiro momento, foron os propios internautas os que fixeron evolucionar Internet, a través da creación de múltiples servizos maioritariamente gratuítos. De tódolos xeitos, desde finais dos anos 90, os servizos de pago e o comercio electrónico teñen unha presenza cada vez maior.
Internet permítenos moitos servizos diferentes. Destacan:
Internet en Galicia
Os primeiros recursos galegos en Internet, malia que se fixeron fóra de Galicia, datan de 1994, dese ano é o primeiro foro galego, a rolda de Birmingham, creado polo lectorado galego da Universidade de Birmingham e a primeira páxina web en galego, dedicada á lingua é cultura galega e que fixo Xabier Canosa dende a universidade galesa de Aberystwyth.
Segundo o Instituto Galego de Estatística (IGE) no ano 2007 51,6 por cento dos fogares galegos contaban polo menos cun ordenador, un 32,3 por cento dispuña de conexión a Internet e un 25,7 por cento tíñano con conexión de banda larga. Por provincias, os galegos das provincias atlánticas eran os que máis empregaban Internet, facéndoo o 34,7 dos coruñeses e o 34,6 por cento dos pontevedreses. Polo contrario, as porcentaxes son inferiores nas provincias de Lugo e Ourense, cun 25,6 e un 25,5 por cento, respectivamente.
O peche de internet
No comezo do śeculo XXI cada vez se fixo máis patente o peche, censura ou bloqueo permanente de internet por algúns gobernos, como o da China, co seu sistema 'gran Muralla', que tende a ser imitado por outros países, ou de xeito puntual en determinadas situacións.
Zara
Zara é unha cadea galega de tendas de moda e complementos pertencente ao grupo Inditex con sede en Arteixo.
Historia
miniatura|200px|esquerda|Primeira tenda de Zara na [[A Coruña|Coruña, na rúa Juan Flórez.]]
A marca foi fundada por Amancio Ortega en 1975, e a primeira tenda abriuna o 9 de maio dese ano na rúa Juan Flórez da Coruña. En 1981 abre a súa primeira tenda fóra de Galicia, en Madrid, e en 1988 inaugura a primeira tenda internacional en Porto. A segunda tenda no estranxeiro de Zara abre o 27 de setembro de 1989 en Nova York, na avenida Lexington.
Nos seus inicios Zara traballaba en Galiza con pequenos obradoiros, cooperativas, de costureiras ás que entragaba o material xa cortado, botóns e fíos para que cosesen pola súa conta a roupa en prazos axustados. Os máis pequenos destes obradoiros-cooperativas foron desaparecendo segundo foi baixando o traballo e os cartos que lles pagaban. Nas súas orixes nas tendas de Zara vendíase roupa doutras marcas, pasando co tempo a vender roupa só como Zara.
Zara é a cadea insignia do grupo Inditex e está representada en Europa, América, África e Asia con 1.481 tendas (outubro de 2008) en 71 países, delas 38 en Galiza. A súa sede central é Arteixo.
En 2015 a marca comezou a poñer puntos de autoservizo e pagamento, como ampliación da súa estratexia comercial na venda. O primeiro destes puntos foi posto no centro comercial Marineda City.
As tendas e as cifras
miniatura|dereita|200px|Establecemento de Zara na rúa Vimmelskaftet de [[Copenhaguen.]] Zara é a cadea máis importante do grupo Inditex, a que está en máis países e a que é máis coñecida. En 2006 agardaba abrir 140 novas tendas, practicamente unha cada dous días, o que representou a terceira parte de todas as novas aperturas do grupo. A súa primeira tenda abriuna o propio Amancio Ortega na Coruña en 1975.
Modelo de negocio
miniatura|esquerda|Tenda Zara en IFC, [[Hong Kong.]] Zara ofrece roupa de tendencia, cunha calidade media e a un prezo económico. O seu público é feminino, masculino e infantil. Existe unha cadea específica que, co nome de Zara Home traballa no sector da moda de fogar. O modelo empresarial empregado nesta concepción do negocio permite dar resposta aos gustos do cliente nun tempo récord. Con máis de 200 deseñadores, as últimas tendencias séguense nas tendas, a pé de rúa e nas constantes viaxes a feiras internacionais. Así, Zara é capaz de deseñar, producir e distribuír unha colección a calquera parte do mundo dúas veces por semana en cada tenda. A distribución realízase en tendas propias, estratexicamente situadas nos centros e zonas comerciais das cidades, onde se coida ao máximo ao escaparatismo e o deseño interior.
Mercado e clasificacións
En agosto de 2005, entrou por primeira vez na lista das 100 maiores marcas do mundo, situándose no posto 77º, segundo a clasificación anual da revista Business Week e a consultora Interbrand. A marca galega aparece valorada en 3.051 millóns de euros e supera na clasificación a grandes grupos como Hermès, Prada ou Armani.
En xaneiro de 2006, un estudo da revista estadounidense Brandchannel sinalaba que Zara era unha das marcas que máis impacto causaba na rede, e colocábaa de cuarta no ranquin europeo, por detrás de Ikea, Skype e Nokia e de 14ª no ranquin mundial. Fóra da rede, o ránquin Brandz, da consultora estadounidense Millward Brown, situaba en 2007 a marca como a 90ª máis valiosa do planeta.
En xuño de 2012 Zara foi absolta na demanda que Christian Louboutin lle interpuxo por plaxio da súa sola vermella. Christian Louboutin tivo que pagar 2.500 euros a Zara como compensación.
Citas
O deseñador de Louis Vuitton, Daniel Piette, describiu a Amancio Ortega como "posiblemente o minorista máis innovador e máis arrasador do mundo".
Tendas no mundo
Distribución das tendas de Zara por zonas xeográficas:
Os Campós, Cortiñán, Bergondo
Os Campós é un lugar da parroquia de Cortiñán no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 21 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 13 eran homes e 8 eran mulleres.
Xoán V de Portugal
Xoán V de Portugal, nado como João Francisco António José Bento Bernardo de Bragança en Lisboa o 22 de outubro de 1689 e finado na mesma cidade o 31 de xullo de 1750, foi rei de Portugal dende o 9 de decembro de 1706 ata a súa morte. Recibiu os alcumes de O Magnânimo ou O Rei-Sol Portugués, en virtude do luxo de que se revestira o seu reinado; algúns historiadores chámanlle tamén como O Freirático, debido á súa coñecida apetencia sexual por freiras.
traxectoria
Casou coa filla de Leopoldo I de Austria, Maria Ana Josefa de Austria, o 9 de xullo de 1708. Como non tiñan fillos, o rei decidiu facer votos a Santo Antón, e así comenzaran a nacer seus fillos. Por causa diso, Xoán V mandou erixir o Real Edificio de Mafra, inaugurado polo Papa Bieito XIV. Catro anos máis tarde, recibiría dese mesmo papa o título de Súa Maxestade Fidelísima, extensible aos seus sucesores. Foi tamén no seu reinado que a Santa Sé concedeu a Lisboa a dignidade de Patriarcado, a par de Roma e de Venecia, tornándose así o arcebispo lisboeta D. Tomás de Almeida un dos tres patriarcas de Occidente.
Xoán V tivo cinco fillos lexítimos:
Dinucleótido de nicotinamida e adenina
O dinucleótido de nicotinamida e adenina, tamén chamado nicotinamida adenina dinucleótido ou nicotín adenín dinucleótido, abreviado como NAD+ (forma oxidada) ou NADH (forma reducida), é un dos coencimas máis importantes da célula, que intervén en reaccións redox (con encimas oxidorredutases) e pode ceder electróns á cadea de transporte electrónico, polo que é importante na produción de enerxía na célula. É un dinucleótido, xa que está formado por dous nucleótidos unidos polos seus grupos fosfato, un deles leva a base nitroxenada adenina e o outro a nicotinamida, que deriva da vitamina B3.
No metabolismo o NAD+/NADH está implicado en reaccións de oxidación-redución, nas que capta/cede electróns e hidróxenos, e pode servir para levar electróns dunha reacción química a outra. Pode atoparse en dúas formas: en forma oxidada ou NAD+, que funciona nas reaccións como oxidante doutras moléculas á vez que se reduce a NADH, ou en forma reducida ou NADH, que funciona como redutor doutras moléculas á vez que se oxida a NAD+. As reaccións de transferencia de electróns son a principal función do NAD+, que tamén se emprega noutros procesos celulares, o máis importante dos cales é ser substrato de encimas que adicionan ou eliminan grupos químicos das proteínas nas modificacións postraducionais. Debido á importancia destas funcións, os encimas implicados no metabolismo do NAD+ son obxectivos para o descubrimento de fármacos.
Nos organismos o NAD+ pode sintetizarse a partir de biomoléculas sinxelas como os aminoácidos triptófano ou ácido aspártico ou poden obterse os seus compoñentes ou precursores dos alimentos, como a vitamina niacina ou B3. Tamén se poden obter compoñentes nas reaccións de descomposición do NAD+. Estes compoñentes preformados pasan entón por unha vía de reciclaxe que os converte de novo na forma activa. Parte do NAD+ convértese tamén en nicotinamida adenina dinucleótido fosfato (NADP+), que é outro importante coencima, que actúa quimicamente igual, pero intervén noutras vías metabólicas.