cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
J.R. Giddens
Universidade
Tras a súa etapa de instituto, aceptou unha bolsa escolar para xogar cos Jayhawks da Universidade de Kansas. Na súa primeira tempada conseguiu unha media de 11,3 puntos e 3,6 rebotes, rematando na sexta posición da Big 12 Conference en porcentaxe de tiros de 3 puntos (40,7%). Foi elixido no mellor quinteto de novatos da conferencia. Na súa segunda tempada os seus números non melloraron, promediando 10,8 puntos e 3,8 rebotes. Unha vez rematada a tempada, en maio de 2005, protagonizou un grave incidente ao verse involucrado nunha liorta nun bar e recibir unha coitelada na súa perna dereita, que requiriu 30 puntos de sutura.
Tras ese incidente, foi transferido á Universidade de New Mexico. Tras pasar un ano en branco, debido á norma da NCAA que non permite xogar a un xogador traspasado durante unha tempada, regresou en 2006 cos Lobos, o seu novo equipo. No seu primeiro ano liderou á súa universidade en anotación (15,8 puntos por partido) e foi segundo en rebotes (6,5 por partido), anotando 20 puntos ou máis en 7 ocasións. O seu mellor partido da tempada disputouno ante Nevada-Las Vegas, onde, saíndo dende o banco, conseguiu 28 puntos e 8 rebotes.
Xa na súa tempada sénior conseguiu unha media 16,3 puntos e 8,8 rebotes, sendo o mellor nesta faceta de toda a Mountain West Conference, sendo elixido co-mellor xogador da conferencia e recibindo unha mención honorífica do All-American. No total da súa traxectoria universitaria promediou 13,3 puntos e 5,7 rebotes por partido.
Eduardo Pardo de Guevara
Eduardo José Pardo de Guevara y Valdés, nado o 14 de setembro de 1952 en Ponteceso, é un historiador galego.
Segán, O Saviñao
Santa María de Segán é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 130 habitantes, deles 71 eran homes e 59 eran mulleres, o que supón un aumento de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Eduardo Pardo de Guevara
Traxectoria
Estudou en Guadalaxara e Xaén e doutorouse en 1984 en Historia Medieval pola Universidade Complutense de Madrid.
J.R. Giddens
Profesional
Foi elixido na trixésima posición da primeira rolda do Draft da NBA de 2008 polos Boston Celtics, cos que estivo traballando durante tres días no verán, recibindo eloxios por parte do adestrador Doc Rivers. Coma non firmara o contrato aínda, declinou o participar nas Ligas de Verán por consello do seu axente. Finalmente, o 14 de agosto asinou un contrato por dous anos garantidos con opción doutros dous.
Eduardo Pardo de Guevara
Traxectoria
Foi profesor de investigación do Consello Superior de Investigacións Científicas, director do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento (1994-2022) e director de Cuadernos de Estudios Gallegos,. Actualmente é Científico vinculado ad honorem do IEGPS e vicepresidente da Comisión de Heráldica da Xunta de Galicia, membro do Consello da Cultura Galega, membro da Real Academia Matritense de Heráldica y Genealogía e académico correspondente desde 1993 da Real Academia da Historia pola provincia de Lugo.
J.R. Giddens
Profesional
O 18 de febreiro de 2010 foi traspasado aos New York Knicks xunto con Bill Walker e Eddie House a cambio de Nate Robinson e Marcus Landry.
Eduardo Pardo de Guevara
Traxectoria
A súa bibliografía é abondosa. Inclúen artigos seus, entre outras publicacións, o Boletín da Real Academia Galega, os Cuadernos de Estudios Gallegos, Murguía: Revista Galega de Historia, El Museo de Pontevedra, Eduga: Revista Galega do Ensino e o Anuario Brigantino.
É membro do corpo da Nobreza do Antigo Reino de Galicia.
Raquel (nome)
dereita|thumb|250px|As bíblicas [[Raquel e Lea por Dante Gabriel Rossetti.]] Raquel é un nome de pía galego feminino que provén dunha personaxe bíblica que aparece mencionada por vez primeira no Xénese da Biblia hebraica, Raquel. O nome provén do hebraico: רָחֵל (Rakhél ou Rāḥēl) de significado: ovella ). Segundo a Biblia, Raquel foi a dona favorita de Xacob, un dos tres patriarcas bíblicos, e nai de Xosé e Benxamín. Foi filla de Labán e a irmá máis nova de Lea, a primeira dona de Xacobe. Xacobe era o seu curmán, e ela era a sobriña máis nova de Rebeca.
O nome Raquel hoxe en día
Raquel non era un dos nomes común en Galiza, xa que ningunha parroquia do país ten como padroeira esta santa. Escrita en galego antigo coma Rachel (coa mesma pronuncia), hoxe é un nome común levándoo 8.623 mulleres nas catro provincias, cunha idade media de 30 anos. Raquel é un nome moi común nos países de fala hispana e inglesa: América Latina, España, Estados Unidos, Reino Unido, Canadá, Australia e Nova Zelandia. .
Onomástico
2 de setembro: Raquel.
Andrew Wiggins
Andrew Christian Wiggins, nado o 23 de febreiro de 1995 en Toronto, Ontario, é un xogador canadense de baloncesto profesional que xoga nos Golden State Warriors da National Basketball Association (NBA). Na súa primeira temporada na NBA foille outorgado o premio ao Rookie do Ano.
Traxectoria profesional
Wiggins declarouse elixible para o Draft da NBA de 2014 o 31 de marzo dese mesmo ano. O 26 de xuño de 2014, foi seleccionado na primeira posición do Draft polos Cleveland Cavaliers, converténdose no segundo canadense da historia en ser elixido de primeiro no Draft, despois de Anthony Bennett en 2013. O 24 de xullo de 2014, asinou o seu contrato de rookie cos Cavaliers.
O 23 de agosto de 2014, completouse un traspaso a tres bandas entre os Cavaliers, os Minnesota Timberwolves e os Philadelphia 76ers. Como parte do acordo, Wiggins e o seu compañeiro Anthony Bennett foron traspasados ós Timberwolves, xunto a Thaddeus Young, antes nos Sixers. Os Cavaliers recibiron a Kevin Love de Minnesota, mentres que os Sixers recibiron a Luc Mbah a Moute e a Alexey Shved de Minnesota, e unha elección da primeira rolda do Draft de 2015 dos Cavaliers.
O 29 de outubro de 2014, Wiggins fixo o seu debut na NBA no primeiro partido da tempada para os Timberwolves, contra os Memphis Grizzlies. En 18 minutos de xogo, saíndo de titular, fixo 6 puntos, 3 rebotes, 2 roubos e 1 asistencia na derrota de Minnesota por 101-105. Foi elixido o mellor rookie do mes da Conferencia Oeste polas súas actuacións nos meses de outubro de novembro de 2014.
O 6 de febreiro de 2020, Wiggins foi traspasado xunto a dúas eleccións do Draft ós Golden State Warriors, a cambio de Jacob Evans III, D'Angelo Russell e Omari Spellman.
Eucáridos
A dos eucáridos (Eucarida) é unha superorde de crustáceos da clase dos malacostráceos, subclase dos eumalacostráceos, que inclúe case todas as especies máis coñecidas destes animais, como os decápodos (lagosta, lumbrigante, cigala, centola, nécora etc.) e o krill (da orde dos eufausiáceos, principal alimento das baleas). Ademais, tamén comprende os membros da pouco coñecida orde dos anfionidáceos.
Características
En canto á paleontoloxía do grupo, os eucáridos son os crustáceos máis temperáns no rexistro fósil. Os fósiles máis antigos descritos pertencen ao mesozoico, aínda que se supón que xurdiron moito antes.
Descrición
A superorde foi descrita en 1904 polo zoólogo escocés, especializado en carcinoloxía, William Thomas Calman.
Clasificación
Segundo o ITIS a superorde subdivídese en tres ordes:
Superorde Eucarida Calman, 1904
Porén, o WoRMS só admite dúas:
E a (suposta) orde dos Amphionidacea identifícaa co taxon dos Caridea, que para os autores desta base de datos é unha infraorde da suborde dos pleociemados, dentro da orde dos decápodos.
Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña
A Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña (ETSA), tamén chamada Escola Técnica Superior de Arquitectura Pedro Barrié de la Maza (en honra do empresario Pedro Barrié de la Maza), é a escola de arquitectura da Universidade da Coruña e a única operativa en Galicia. O centro está situado no Campus da Zapateira (A Coruña). Prepara e expide o título de arquitecto, así como doutorados e diversos masters de posgrao.
Lisina (homónimos)
O termo lisina úsase para referirse a: En xeral, lisina pode designar a calquera proteína que cause a lise de células, polo que son varias as que conteñen a palabra lisina no seu nome. Entre elas salientaremos as seguintes:
Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña
Ten dous edificios, de construción contemporánea, destinados a aulario e espazo de servizos e a edificio de departamentos, respectivamente.
Historia
En 1968 a Fundación Pedro Barrié de la Maza, creada en 1966 co impulso do propio empresario inicia as xestións ante o ministerio de Educación de España para a creación dunha escola técnica superior de arquitectura e dunha escola universitaria de arquitectura técnica na Coruña. Tres anos despois, en 1971, falece o empresario e a Fundación convértese na súa herdeira universal. A Fundación contrata un equipo norteamericano, dirixido por Raymond Caravaty, director do Center for Architectural Research do Instituto Politécnico Rensselaer de Troy, Nova York, para que faga a planificación educativa. Traballarán cos arquitectos Rodolfo Ucha Donate, Juan Castañón e Xosé María Laguna que proxectarán o edificio. .
O primeiro curso académico iníciase o 4 de novembro de 1975. O primeiro claustro estaba formado por José Antonio Franco Taboada (Xeometría descritiva), José Luis Mosquera Suárez (Álxebra lineal), Xosé Manuel Casabella López (Debuxo arquitectónico), Carlos Fernández-Gago e Jesús Arsenio Díaz García(Análise de formas), Javier Padín Vaamonde (Cálculo infinitesimal, e Carlos Losada Varela (Física) . En 1979 amplíase de cinco a seis anos o plan de estudos e ao ano seguinte, en 1980 entra en funcionamento o edificio actual. O outro dos edificios actualmente en funcionamento, o dedicado a departamentos, comezouse a construír en 1994 e rematouse en 1996.
En 1989, coa creación da Universidade da Coruña e da Universidade de Vigo por medio da Lei 11/1989, de 20 de xullo, de Ordenación do Sistema Universitario de Galicia, a escola pasa a formar parte da universidade coruñesa. En 1991 a Fundación Barrié entregoulle á Universidade da Coruña os edificios da ETSA e da EUAT. En 1995 volveuse producir unha mudanza no plan de estudos, neste caso para estruturalo en créditos. En 2005, na III Enquisa Opina a Estudantes de Arquitectura da Fundación Caixa de Arquitectos obtén a valoración máis baixa de todas as escolas de Arquitectura de España en distintas cuestións relacionadas coa docencia: programa de estudos (5,46), capacidade do profesorado (4,80) e dedicación do profesorado (2,69), todas elas sobre 10.
Estrutura
Na actualidade ten adscritos os seguintes departamentos: Composición, Construcións arquitectónicas, Proxectos arquitectónicos e urbanismo, Representación e teoría arquitectónica e Tecnoloxía da construción. Tamén imparte docencia nela o departamento de Métodos matemáticos e de representación.
O plan de estudos en vigor estao dende 1995, e conta cun total de 444 créditos repartidos en cinco cursos de 90 créditos cada un, a excepción do quinto, que ten unha carga de 84. Cada crédito equivale a dez horas lectivas. Ademais, a escola ofrece dous títulos de mestrado: Urbanismo: plans e proxectos. Do territorio á cidade (2 anos de duración), e Rehabilitación Arquitectónica (1 ano).
Directores
miniatura|300px|A Coruña vista dende a Escola Técnica Superior de Arquitectura, ó fondo no centro a [[Torre de Hércules e á dereita as tres torres do Palacio Municipal de María Pita.]]
O equipo de goberno actual está formado polo director, Xosé Manuel Casabella López, os subdirectores Cristina García Fontán e Plácido Lizancos Mora, o xefe de estudos Cristóbal Crespo González e o secretario Juan Manuel Doce Porto.
Biblioteca
É unha das bibliotecas de arquitectura máis importantes de España e a primeira da Universidade da Coruña en número de empréstimos. Está situada no primeiro andar da Escola, e ocupa uns 900 metros cadrados
Amae
Amae foi un principado do norte de Siria ao sur de Khalap (Alepo) vasalo do reino de Iamkhad (Alepo). Sobre o -1500, xunto con Iamkhad, converteuse en vasalo do reino hurrita de Mitanni. Unha revolta encabezada pouco despois polo rei de Iamkhad foi esmagada.
Arahati
Historia
Sobre a metade do século –XIV foi deposto o rei Akiya. Obtivo a alianza do rei Aki-Tesup de Niya e dos príncipes vasalos deste rei Hesmiya, Habahi, Birriya e Nirwabi, e todos xuntos recuperaron Arahati. O prezo establecido era a entrada de Akiya na coalición contra os hititas. Pero o rei hitita Suppiluliumas I derrotou aos coligados e fixo prisioneiros a todos os xefes, aos que levou cara a Hatti cando volveu. O reino desapareceu dentro do Reino de Khalap, creado para un fillo do rei hitita.
Pasahe
Pasahe foi unha fortaleza hitita ao sueste do país, próxima da fronteira de Kizzuwatna, que foi destruída impunemente polo rei Idrimi de Alalakh sobre o -1460.
Niya
miniatura|300px|Localización dos principais xacementos da Anatolia hitita
Niya foi un principado de Siria, situado ao sur de Alepo, xeralmente identificado con Qalat al-Mudiq, a beiras do Orontes e fronteirizo con Alalakh.
Despois da vitoria sobre Niya, dirixiuse ao sur, en dirección a Qatna. Niya foi incorporada ao reino de Khalap creado para un fillo do rei hitita.
Puntagorda
Puntagorda é un municipio español situado no noroeste da illa canaria de La Palma, pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife.
Ten unha extensión de 31,10 km² e unha poboación de 2.028 habitantes (Instituto Nacional de Estadística, 2011). A súa altitude é de 600 metros sobre o nivel do mar e ten unha lonxitude de costa de 8,80 km. É o municipio máis occidental da illa, atópase delimitado ao norte polo barranco de Hizcagua, que o separa do municipio de Garafía, ao sur linda con Tijarafe por medio do Barranco de Garome.
miniatura|centro|500px|Puntagorda
Economía
Puntagorda é un municipio primordialmente rural dedicado ao sector primario. Tradicionalmente os cultivos de secaño foron dominantes no municipio, especialmente améndoas, vide e trigo. No século XX impulsáronse os cultivos de regadío. O municipio conta cun Mercadillo do Agricultor onde estes venden directamente os produtos da horta aos consumidores.
O turismo rural tivo certo auxe na zona recentemente, pero sen substituír a agricultura como motor económico.
Cultura
A Igrexa de San Mauro Abad e a súa casa parroquial están declaradas Ben de Interese Cultural. Está situada na parte baixa do municipio.
No mes de febreiro celébranse as festas da amendoeira en flor.
G-quadruplex
Un G-quadruplex (pronuciado gue cuádruplex) é o nome que reciben unhas estruturas que se poden formar nas secuencias de ADN e de ARN ricas en guanina. Estas estruturas ás veces tamén se denominan G-tétrades, e G4-ADN ou G4-ARN (segundo estean nas respectivas secuencias de ADN ou de ARN).
Son estruturas helicoidais que conteñen tétrades (disposición en cadrado) de guanina que poden formarse a partir de unha, dúas, ou catro febras.
As estruturas están estabilizadas por enlaces por pontes de hidróxeno. Tamén poden ser estabilizadas pola existencia de catións monovalentes (especialmente potasio) no centro das tétrades.
Poden estar formadas por ADN, ARN, LNC e APN, e poden ser intramoleculares, bimoleculares ou tetramoleculares. As formas unimoleculares adoito aparecen cerca dos extremos dos cromosomas (nos chamados telómeros), e nas rexións reguladoras da transcrición de múltiples xenes e oncoxenes.
Nota: A figura está tomada da obra:
Pobo guahibo
Os guahibo (tamén chamados jivi, jiwi ou sikuani) son un pobo indíxena de Colombia e Venezuela. Habitan nos Llanos do Orinoco, entre os ríos Guaviare, Meta e Arauca, nos departamentos colombianos de Vichada, Meta (Puerto Gaitán e Mapiripán), Arauca, Guaviare e Guainía, e en Venezuela ó oeste dos estados de Amazonas, Bolívar e ó sur do Apure. Son arredor de 66 mil persoas, 52 mil en Colombia e 14 mil en Venezuela.
Forman o grupo máis numeroso da zona de influencia do Orinoco. A súa lingua, a lingua guahibo, forma parte da familia lingüística das linguas guahibanas. Algúns autores relacionaron esta familia coa macroarauaca, como emigrantes da Güiana.
Tonga
Tonga, nomeado oficialmente Reino de Tonga (en Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga), é unha monarquía no arquipélago polinesio, formado por 171 illas, das cales 45 están habitadas. A superficie total do arquipélago é duns 748 km², espallados por 700000 km2 no sur do Océano Pacífico. En 2021, segundo Johnson's Tribune, Tonga tiña unha poboación de 104.494 habitantes. O 70% dos cales reside na illa principal, Tongatapu. O país esténdese aproximadamente 800 km. de norte a sur. Está rodeado por Fidxi e Wallis e Futuna (Francia) ao noroeste, Samoa ao nordés, Nova Caledonia (Francia) e Vanuatu ao oeste, Niue (o territorio estranxeiro máis próximo) ao leste, e Kermadec (Nova Zelandia) ao suroeste. Tonga está a uns 1800 km. da Illa Norte de Nova Zelandia.
Habitadas por primeira vez hai uns 2.500 anos pola civilización Lapita, os colonos polinesios de Tonga desenvolveron gradualmente unha identidade étnica distinta e forte, a lingua e a cultura como pobo tongano. Foron rápidos en establecer unha base poderosa no Pacífico Sur, e este período de expansionismo e colonización de Tonga coñécese como Imperio Tuʻi Tonga. Desde o goberno do primeiro Rei de Tonga, ʻAhoʻeitu, Tonga converteuse nunha superpotencia rexional. Foi unha talasocracia que conquistou e controlou franxas sen precedentes do Pacífico, desde partes das Illas Salomón e toda Nova Caledonia e Fidxi no oeste ata Samoa e Niue e mesmo ata partes da actual Polinesia Francesa no leste. Tuʻi Tonga fíxose coñecida pola súa influencia económica, étnica e cultural sobre o Pacífico, que se mantivo forte mesmo despois da revolución samoana do século XIII e do descubrimento das illas polos europeos en 1616.
De 1900 a 1970, Tonga tivo o status de estado protexido británico. O Reino Unido ocupouse dos asuntos exteriores de Tonga baixo un Tratado de Amizade, pero Tonga nunca cedeu á súa soberanía a ningunha potencia estranxeira. En 2010, Tonga deu un paso decisivo afastándose da súa monarquía absoluta tradicional e converténdose nunha monarquía constitucional en pleno funcionamento, despois de que as reformas do lexislativo abrisen o camiño para as súas primeiras eleccións representativas parciais.
Etimoloxía
En moitas linguas polinesias, incluíndo o tongano, a palabra tonga provén de fakatonga, que significa "cara ao sur", e o arquipélago chámase así porque é o grupo máis meridional entre os grupos de illas de Polinesia central. A palabra tonga é afín á palabra hawaiana "kona", que significa "sotavento", que é a orixe do nome do Distrito de Kona en Hawai.
Tonga fíxose coñecida en Occidente como as "Illas Amigas" debido á agradable acollida concedida ao Capitán James Cook na súa primeira visita en 1773. Chegou no momento do festival anual ʻinasi, que se centra na doazón das Primeiras froitas ao Tuʻi Tonga (monarca das illas), polo que recibiu unha invitación para as festas. Irónicamente, segundo o escritor William Mariner, os líderes políticos realmente querían matar a Cook durante a reunión, pero non o lograron porque non podían poñerse de acordo nun plan de acción para realizalo.
Historia
As illas Tonga foron colonizadas por seres humanos hai uns 3400 anos, tras a grande expansión na que os pobos do sueste asiático emigraron a través do Océano Pacífico cara ao leste e a través do Océano Índico ata Madagascar e África oriental cara ao oeste.
Estes polinesios trouxeron consigo cans, porcos, polos, cerámica, agricultura (en especial cultivo de raíces) e, obviamente, barcos. Expandíronse con rapidez polo conxunto das illas Tonga. Segundo a crenza popular, o reino de Tonga sería, de entre as illas da Polinesia, o primeiro grupo ocupado polo ser humano na Prehistoria. Máis recentemente, aínda que sempre antes da chegada dos europeos, as illas tiñan unha densidade de poboación que oscilaba entre os sesenta e os setenta e cinco habitantes por quilómetro cadrado.
En Tonga pódense atopar os restos arqueolóxicos máis antigos da Polinesia. Séculos antes de que chegasen os europeos, os tonganos edificaron enormes monumentos. Os máis importantes son o Ha'amonga (ou Trilithon) e os Langi (sepulcros en socalcos). O Ha'amonga ten cinco metros de altura e consta de tres pedras calcarias, cada unha das cales pesa máis de 40 toneladas. Os Langi son pirámides baixas e moi lisas, con dous ou tres niveis, que marcan as sepulturas dos reis primitivos.
A principios do século X establécese unha monarquía en Tongatapu, da que o actual rei dise herdeiro. No século XIII, o seu poder chegaba ata as illas Hawai.
Os primeiros europeos que chegaron ás illas foron os holandeses. William Schouten viu en 1616, algunhas das illas pequenas do norte, entre elas as illas Niue. Abel Tasman descubriu o 21 de xaneiro de 1643 a illa de Tongatapu (á que chamou Ámsterdan), e explorou tamén Middleburgo ('Eua) e Róterdan (Nomuka).
O inglés James Cook estivo en varias ocasións entre 1773 e 1777, dando ao arquipélago o nome de Illas dos Amigos debido á calorosa acollida que lle dispensaron.
O galego Francisco Mourelle de la Rúa, desviado da ruta tradicional do galeón de Manila a Acapulco, chegou a estas illas e 1781, moi necesitado de avituallamentos e reparacións. Na primeira illa non atopou refuxio e chamouna Amargura. En cambio, descubriu un excelente porto en Vava'u, que aínda hoxe en día se chama Port of Refuge. Chamou ao arquipélago Illas de Mayorga, en honra do vicerrei de Nova España, Martín de Mayorga, natural de Barcelona. Ao grupo Ha'apai chamouno Illas Gálvez en honra de José de Gálvez, ministro das Indias. Grazas aos seus informes a expedición científica de Bustamante e Malaspina detívose nestas illas.
En 1845, as illas uníronse formando un reino. Convertéronse en monarquía constitucional en 1875 e en 1900 estableceuse o protectorado británico. Desde 1970 é reino independente no ámbito da Mancomunidade Británica de Nacións.
Goberno e política
Tonga é a última monarquía do Pacífico xunto con Samoa, que se converterá en república á morte do seu actual rei. O ata agora monarca, Taufa'ahau Tupou IV, remonta a súa árbore xenealóxica a catro xeracións de monarcas. O rei, nado o 4 de xullo de 1919, seguiu mantendo o control final do goberno ata a súa morte, malia certos problemas de saúde, problemas financeiros e a demanda popular de maior democracia. O 11 de setembro de 2006 Tupou IV falecería. O seu fillo, o príncipe Tupouto'a xurou ese mesmo día como rei, pero podería pasar un ano antes de ser coroado.
Desde o mes de febreiro de 2000 o xefe de goberno é o Primeiro ministro Lavaka Ata 'Ulukalala, un dos trinta membros da Asemblea Nacional (en tongano, Fale Alea). En 2006 o Dr. Feleti Sevele converteuse no novo primeiro ministro. O rei elixe os xuíces da Suprema Corte, e ata a creación do Partido Popular no ano 1994 no país non existían os partidos políticos. Actualmente este é o único legalizado.
Os poderes do monarca en Tonga son sensibelmente maiores do que os poderes dos monarcas ingleses. A reverencia ao xefe político é semellante a aquela que nos séculos anteriores era concedida ao xefe do culto sagrado, o Tu'i Tonga. Rexe a constitución de 1875, revisada en 1967.
Reis e raíñas de Tonga
Organización político-administrativa
miniatura|dereita|250px|Mapa de Tonga
Aínda que xeograficamente está composto por 169 illas (36 delas deshabitadas) o Reino de Tonga divídeas politicamente en tres grupos de illas:
Existe un cuarto arquipélago setentrional moi afastado, e administrado directamente desde Nukuʻalofa, capital da illa de Tongatapu:
Ademais, tamén dependen do reino de Tonga os Arrecifes Minerva, que xeograficamente están nas illas Fidxi. Son dous aneis coralinos que só son visibles con marea baixa.
A maior parte das illas son coralinas, pero hai algunhas de orixe volcánico. Lateiki (Metis Shoal) e Fonuafo'ou son dous volcáns mergullados que, desde o século XIX, emerxeron en varias ocasións.
A capital do país é Nukuʻalofa, residencia habitual do rei Taufa'ahau Tupou IV.
Xeografía
Tonga é un arquipélago localizado directamente ao sur de Samoa. Os seus 169 illas, das cales 96 están habitadas, divídense en tres grupos principais: Mayorga, Gálvez e Ámsterdan, que forman unha liña norte-sur de 800 quilómetros de longo. Ámsterdan, a illa máis grande e que alberga a capital Nukuʻalofa, cobre 257 km². Xeoloxicamente, as illas de Tonga son de dous tipos: a maioría teñen unha base de pedra calcaria que se orixinou a partir de formacións de coral levantadas; as demais consisten en pedra calcaria sobre unha base de orixe volcánica.
O clima é basicamente subtropical cun período cálido (de decembro a abril), durante o cal a temperatura elévase por riba dos 32 °C, e un período máis fresco (de maio a novembro), no que as temperaturas non adoitan exceder os 27 °C. A temperatura elévase de 23 °C a 27 °C, e a precipitación anual varía de 1700 a 2970 mm se se viaxa desde a illa de Ámsterdan no sur cara ás illas do norte máis próximas ao Ecuador. A humidade media diaria é de 80 %.
Economía
Calquera habitante de Tonga maior de 16 anos pode alugar unha terra. A maior parte dos tonganos viven de modo autárquico da agricultura e da pesca no mar. Iniciouse un proxecto para crear un centro rexional de distribución de produtos petrolíferos. A moeda nacional é o pa´anga (100 seniti) e a renda per cápita é de 660 dólares. No ano 2001, 2,12 pa'anga equivalían a 1 dólar estadounidense
Entre os seus recursos naturais e medios de subsistencia, hai que destacar a noz de coco, os plátanos, as patacas, os taros (tubérculo), as casavas (sopapos de fariña), os cítricos, a vainilla e o peixe. As súas principais exportacións son a copra, o aceite de coco, a sandía e por suposto, a vainilla, os taros e os plátanos.
Demografía
miniatura|300px|dereita|Evolución da poboación de Tonga
Máis da metade dos habitantes de Tonga concéntranse na maior das illas, Ámsterdan, que conta cunha superficie de 260 km². A densidade media de poboación das illas chega aos 140 habitantes por km².
Malia que moitos tonganos trasladáronse ao único núcleo urbano que hai en todo o arquipélago, Nukuʻalofa (no que conviven o modo de vida tradicional e o europeo), a vida nos poboados e os vencellos familiares seguen sendo moi importantes na cultura tongana. A vida cotiá está moi influenciada tanto polas tradicións polinesias como polo cristianismo: por exemplo, calquera actividade comercial ou lúdica suspéndese en domingo, mentres a Constitución declara sacro o sábado.
Cultura
Os aproximadamente 110.000 habitantes destas illas falan inglés e tongano e practican a relixión protestante ou católica.
Educación
A educación primaria é gratuíta e obrigatoria entre os 6 e os 14 anos. As escolas levadas por misioneiros constitúen ao redor do 83% da educación primaria e o 90% da secundaria. En canto á educación en niveis superiores, existen cursos de maxisterio, enfermaría e medicina, unha pequena universidade privada, un colexio comercial feminino e algunhas escolas agrarias privadas. O resto dos ensinos superiores deben cursarse no estranxeiro.
Carquefou
Carquefou  (en bretón Kerc'hfaou, en galó Carqefou) é unha comuna e poboación de Francia, na rexión de País do Loira, departamento de Loira Atlántico, no distrito de Nantes. É o chef-lieu e maior poboación do cantón do seu nome.
Demografía
A súa poboación municipal en 2007 era de 17 956 habitantes. Forma parte da aglomeración urbana de Nantes.
Está integrada na Communauté urbaine Nantes Métropole .
Barredo (San Xoán), Castroverde
San Xoán de Barredo é unha parroquia que se localiza no concello de Castroverde. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 107 habitantes (55 homes e 52 mulleres), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 121 habitantes.
José Luis de Azcárraga Bustamante
José Luis de Azcárraga Bustamante, nado en Vitoria en 1918 e finado en Bertamiráns (Ames) o 30 de xullo de 1985, foi un avogado, escritor e político español.
Samáridos
miniatura|215px|Samariscus longimanus. A dos samáridos (Samaridae) é unha familia de peixes osteíctios da orde dos pleuronectiformes e suborde dos pleuronectoideos que abrangue pequenos peixes planos propios das augas da rexión Indo-Pacífica.
Antigamente foron clasificados como unha subfamilia da familia dos pleuronéctidos.
José Luis de Azcárraga Bustamante
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Valladolid e a Universidade de Santiago de Compostela, e fixo o doutoramento na Universidade de Madrid. Foi profesor de Dereito Internacional Público do Centro de Estudios Universitarios e da Academia San Raimundo de Peñafort e profesor de Dereito Internacional do Instituto Católico de Administración de Empresas de Madrid. Tenente coronel do Corpo Xurídico da Armada.
Samáridos
A familia comprende tan só tres xéneros, cun total de case 30 especies.
José Luis de Azcárraga Bustamante
Traxectoria
Foi nomeado secretario da Delegación Nacional de Asociacións (1958), Gobernador civil de Cáceres (1960), e en febreiro de 1961 pasou a dirixir o Goberno civil de Lugo, cesando no cargo en novembro de 1962, ao ser nomeado Presidente do Sindicato Nacional da Mariña Mercante. Membro de honra do Consello Superior de Investigacións Científicas e xefe da Sección de Dereito Marítimo do Instituto Francisco de Vitoria. Colaborou en Finisterre e La Noche e foi guionista cinematográfico, autor do guión da película Botón de áncora.
Vida persoal
Casou con Elena Togores Paramés.
Samáridos
Características
As súas principais características son:
Hábitat e distribución
Os samáridos so endémicos das rexións tropicais e subtropicais das augas da rexión Indo-Pacífica. Viven xeralmente en augas profundas, sobre todo sobre fondos brandos do nivel circalitoral.
Taxonomía
A familia foi descrita por primeira vez polos ictiólogos estadounidenses David Starr Jordan e David Kopp Goss.
Clasificación
Na actualidade recoñécense na familia os seguintes tres xéneros:
Jules-Albert de Dion
thumb|upright|"Automóbil". Caricatura feita por [[Jean Baptiste Guth|Guth publicada en Vanity Fair en 1899.]] O Marqués Jules Félix Philippe Albert de Dion de Wandonne, nado o 9 de marzo de 1856 e finado o 19 de agosto de 1946 foi un pioneiro francés da industria automobilística.
Vida
Jules-Albert foi un herdeiro dunha importante familia da nobreza francesa, en 1901 sucedeu a seu pai Louis Albert William Joseph de Dion de Wandonne como conde e máis tarde marqués. Un "notorio duelista", tamén tiña paixón pola mecánica. Xa tiña construído un modelo de máquina de vapor, cando, en 1881, viu unha na ventá dunha tenda e pensou en construír outra. Os enxeñeiros, Georges Bouton e seu cuñado, Charles Trépardoux, tiñan unha tenda en Léon onde fabricaban xoguetes tecnolóxicos. Precisando diñeiro para o soño de Trépardoux dun coche a vapor, asociáronse con De Dion.
Durante 1883 formaron a sociedade que sería a compañía automobilística De Dion-Bouton, a maior fábrica de automóbiles durante un tempo. Probaron con máquinas de vapor mariñas, pero logo fóronse ao coche de vapor, constituído por cintas para accionar as rodas dianteiras e guiado pola traseira. Esta máquina ardeu durante unhas probas. En 1884 construíron outra con rodas frontais direccionables e rodas traseiras tractoras. Desde o 2011, é o coche máis antigo que funciona, capaz de levar catro persoas a 38 mph.
Comte de Dion participou co seu modelo en 1887, na "primeira competición motora de Europa", idea de M. Paul Faussier, da revista ciclista Le Vélocipède Illustré. Evidentemente, a promoción foi insuficiente, de Dion foi o único participante, mais deu rematado a carreira.
O eixe de Dion (ou 'eixe morto') foi realmente inventado por Trépardoux, defensor do vapor, xusta antes de que abandonase a compañía pois esta estaba investigando a combustión interna.
En 1898 cofundou o Mondial de l'Automobile (Salón do Automóbil de París).
Morreu en 1946, aos 90 anos, e está soterrado no cemiterio de Montparnasse en París. Hai unha placa de memorial na capela familiar en Wandonne, 3 km ao sur de Audincthun, no departamento do Paso de Calais.
Carreiras de coches
As carreiras de coches comezaron en Francia como resultado directo do entusiasmo co que o público francés acolleu o automóbil. Os fabricantes estusiasmáronse con elas debido á posibilidade de usalas como publicidade para vender os seus coches. A primeira carreira tivo lugar o 22 de xullo de 1894 e foi organizada por Le Petit Journal, un xornal parisiense. Discorría unha distancia duns 122 km entre París e Ruán. Esta foi gañada por de Dion, aínda que non foi premiado coa primeira praza pois o seu automóbil a vapor requiría un fogueiro e os xuíces estimaron iso como fóra dos seus obxectivos.
Caso Dreyfus
As raíces tanto do Tour de Francia como de L'Auto (L'Équipe), un diario deportivo, poden ser emprazadas no caso Dreyfus e as accións e opinións ferventes de Dion sobre o tema.
As opinións foron intensas e houbo demostracións de tales por ambas partes no asunto. O historiador Eugen Weber describiu unha conflagración en 1899 na carreira de cabalos de Auteuil en París como "unha xolda política absurda" cando, entre outros sucesos, o presidente de Francia Émile Loubet foi golpeado na cabeza cun caxato brandido por de Dion. Pasou 15 días no cárcere e foi multado con 100 francos, e o seu comportamento foi duramente criticado por Le Vélo, o maior diario deportivo de Francia, e o seu editor pro-Dreyfus, Pierre Giffard. O resultado foi que de Dion retirou toda a súa publicidade do xornal, e en 1900 liderou un grupo de ricos anti-Dreyfus, como Adolphe Clément ou Édouard Michelin, para fundar L'Auto-Velo e competir directamente con Le Velo, que por forza legal tivo que mudar o nome L'Auto, que á súa vez creou o Tour de Francia en 1903 para estimular a súa circulación.
L'Auto
De Dion e Michelin estaban particularmente preocupados con Le Vélo, que informaba máis que de ciclismo, pois estaba financiado por un dos seus rivais comercias, a compañía Darracq. De Dion cría que Le Vélo lle daba a Darracq demasiada atención e pouca a el. De Dion foi un home franco que xa escribira columnas para Le Figaro, Le Matin e outros. A súa riqueza permitíalle satisfacer os seus antollos, como fundar Le Nain Jaune ("O gnomo amarelo"), unha publicación quincenal que "non respondía a ningunha necesidade especial."
Ratko Mladić
Traxectoria
En 1996 Mladić, xunto con outros líderes serbios, foi acusado de crimes de guerra e xenocidio polo Tribunal Penal Internacional para a ex Iugoslavia (TPII) na Haia, polo asedio a Saraxevo no cal morreron 10.000 persoas, e polo masacre de 8.100 homes e nenos bosníacos o 11 de xullo de 1995, durante o masacre de Srebrenica, o maior xenocidio cometido en Europa dende a segunda guerra mundial. Unha orde de arresto internacional pendente para Mladić, segundo a Regra 61 do TPII, de 2008, que conclúe que hai motivos suficientes para crer que o acusado cometera ditos crimes, incluíndo xenocidio. O goberno dos Estados Unidos ofrece dende entón unha recompensa de 5 millóns de dólares polo seu arresto, así como o de Radovan Karadžić, que foi detido o 21 de xullo de 2008.
Despois de anos de fuga, Mladić foi finalmente detido en Serbia o 26 de maio de 2011, co anuncio da súa prisión, comunicado en Belgrado polo presidente serbio Boris Tadić. .
Xulgado polo Tribunal Penal Internacional para a exIugoslavia, en novembro de 2017 foi declarado culpable polas súas responsabilidades na masacre de Srebrenica e no Sitio de Saraxevo e condenado a cadea perpetua por xenocidio, crimes de guerra e crimes de lesa humanidade.  Mladić recorreu a condena ante o Mecanismo para os Tribunais Penais Internacionais (MTPI) e en agosto de 2020 comezou o proceso de apelación. Finalmente, o 8 de xuño de 2021 a sentenza contra Mladić foi ratificada. A fiscalía internacional do caso declarou tras a confirmación da pena que Mladić figura entre os maiores criminais de guerra da historia recente, mais, lembrando tamén, que a condena non é unha sentenza contra o pobo serbio.
Damarut-re'i
Damarut-re'i foi unha fortaleza hitita ao sueste do país, próxima da fronteira de Kizzuwatna, que foi destruída impunemente polo rei Idrimi de Alalakh sobre o -1460.
Heinrich Schenker
Heinrich Schenker, nado o 19 de xuño de 1868 en Wisniowczyki, Polonia, e finado o 13 de xaneiro de 1935 en Viena, foi un teórico da música, máis coñecido pola súa aproximación á análise musical, agora chamado análise schenkeriano.
Traxectoria
Schenker naceu en Wisniowczyki, en Galitzia, Polonia. Trasladouse a Viena, onde estudou con Anton Bruckner e deuse a coñecer como pianista, acompañando a cantantes de lieder e tocando música de cámara. Impartiu clases particulares de piano e teoría da música, estando Wilhelm Furtwängler, Anthony van Hoboken e Felix Salzer entre os seus alumnos.
As ideas de Schenker sobre a análise foron exploradas primeiro no seu Harmonielehre (Tratado de harmonía), 1906, e Kontrapunkt (Contrapunto) (2 vols., 1910 e 1922), e foron desenvolvidas nos dous xornais que publicou, Der Tonwille (1921-24) e Dás Meisterwerk in der Musik (1925-30), incluíndo ambos os contidos exclusivos de Schenker. O seu desexo de que as súas análises fosen ferramentas usadas polos intérpretes para un coñecemento máis profundo das obras que estivesen a interpretar móstrase no feito de que a súa edición das últimas sonatas para piano de Ludwig van Beethoven incluísen tamén a análise das obras.
En 1932, Schenker publicou Fünf Urlinie-Tafeln (Cinco Análises Musicais Gráficas), análises de cinco obras utilizando a técnica analítica de mostrar capas de maior e menor detalle musical, que agora leva o seu nome. Trala morte de Schenker, publicouse a súa obra teórica incompleta Der freie Satz, (Composición libre 1935) (primeiro traducida ao inglés por T. H. Kreuger en 1960 como unha disertación na Universidade de Iowa; unha segunda e mellor tradución, por Ernst Oster, publicouse en 1979). Algunhas traducións ao inglés desta obra eliminaron pasaxes consideradas politicamente incorrectas e irrelevantes co tema tratado. Por exemplo, no prefacio de Contrapunto, Schenker escribe que «o home é superior á muller, o produtor é superior ao comerciante ou ao peón, a cabeza prevalece sobre os pés» etc.
Outros teóricos musicais, por exemplo, Felix Salzer e Carl Schachter, engadiron e expandiron as ideas de Schenker: na década de 1960, a análise schenkeriana comezara a atraer un renovado interese, e na década de 1980 chegou a ser un dos métodos analíticos principais usados por certos teóricos de América do Norte. Mentres as súas teorías foron criticadas desde metade de século pola súa rixidez e a súa ideoloxía organicista, a ampla tradición analítica que forxaron permaneceu como unha das principais no estudo e análise da música tonal.
Fractured (filme de 2019)
Fractured é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Brad Anderson, cun guión de Alan B. McElroy. Está protagonizado por Sam Worthington, Lily Rabe, Stephen Tobolowsky, Adjoa Andoh e Lucy Capri.
Estreouse internacionalmente no Fantastic Fest o 22 de setembro de 2019. Foi distribuído a través de Netflix o 11 de outubro de 2019.
Igrexa de San Francisco da Coruña
A igrexa de San Francisco é un templo relixioso situado no Paseo das Pontes da Coruña, área cruzada diagonalmente por un antigo acueduto. Orixinalmente estaba na Cidade Vella e formaba parte do primitivo convento franciscano situado fóra das antigas murallas, nun outeiro elevado sobre as rochas, fronte ao mar. Esta localización fóra das murallas foi precisamente o motivo da súa destrución, xa que durante o cerco inglés da Coruña, no século XVI, foi incendiada para evitar que o inimigo se fortificase no convento.
As súas ruínas, cando inda estaban na localización orixinal, foron declaradas Monumento Nacional por Orde do 16 de marzo de 1939.
Historia
miniatura|esquerda|Ruínas da localización orixinal da igrexa. Inda que existen citas de 1262 e 1279 sobre os «frades menores da Coruña», o primeiro testemuño escrito sobre a existencia do convento data de 1423. No convento aloxáronse personaxes como Afonso XI en 1345, o Emperador Carlos V, que congregou alí mesmo as Cortes en 1520, denantes da saída cara a Alemaña, e o seu fillo, o futuro Filipe II, en 1554.
Despois da exclaustración de 1835 foi convertido en cárcere correccional e, posteriormente, instaláronse as dependencias da 8ª Compañía Xeral do Exército, polo que a igrexa se foi derruíndo progresivamente. A principios do século XX só se conservaba parte da fachada do convento e o resto estaba adaptado para usos militares. En 1964, a igrexa foi trasladada ao lugar actual, e inda que estaba en funcionamento, fallaba por completar o acceso pola súa fachada principal. A configuración existente da igrexa databa dos séculos XIV e XV, inda que na súa nova localización foi moi modificada. A reconstrución fíxose a partir das tres capelas da cabeceira, unha capela do século XVI que se cambiou de situación relativa e a portada principal.
Interior
miniatura|Altar maior. A igrexa, de planta de cruz latina, ten unha soa nave, inda que orixinalmente tiña dúas, a central maila lateral sur. O cruceiro está formado tamén por unha única nave. A nave principal cóbrese con teitume de madeira a dúas augas, semellante á que debeu ter no seu día, mais agora sostida por arcos escarzanos de nova feitura. Tamén, analogamente, presenta un coro aos pés, cun órgano. A nave divídese transversalmente en catro tramos por arcos moi rebaixados, de moderna feitura. Está iluminada por unha xanela grande oxival á altura do coro, sobre a portada occidental, outras dúas fiestras grandes oxivais situadas nos dous tramos centrais a ambas as bandas da nave, e por dous pequenos rosetóns situados no primeiro tramo da nave a partir da encrucillada. Na parede, hoxe nordés, da nave sitúanse dous arcosolios sen os correspondentes sartegos e monumentos funerarios.
A ábsida central esá cuberta por unha bóveda nervada de abano composta por oito arcos acanalados que proveñen de sinxelos capiteis sobre columnas acaroadas, enmarcando os catro centrais tres esveltas xanelas trilobuladas so arcos apuntados. As capelas laterais cóbrense con bóvedas máis sinxelas de cruzaría e están iluminadas tamén por fiestras trilobuladas baixo arcos apuntados. Na do Evanxeo consérvanse tres arcosolios apuntados profusamente ornamentados con motivos xeométricos, que se atopan lateralmente e na da Epístola outros dous, correspondentes todos eles a desaparecidos monumentos funerarios.
Na primitiva configuración da igrexa, no extremo do cruceiro correspondente ao Evanxeo en que agora se sitúa o acceso, que non portada, principal á igrexa achábase unha capela do século XVI, de bóveda estrelada e sobrias parellas de arcosolios laterais, correspondentes a antigos monumentos funerarios. Agora está situada no ángulo que forman o muro sueste da nave e o extremo do cruceiro correspondente á Epístola. En forzada simetría, apoiada no brazo oposto do cruceiro, sitúase a actual sancristía, que non existía na antiga localización.
Exterior
miniatura|Exterior. 150px|miniatura|esquerda|Torre primitiva do convento de San Francisco, xunto á igrexa da Orde Terceira. A única parte que realmente corresponde á igrexa orixinal é a teórica portada principal, sendo evidente que toda a fábrica exterior da igrexa é obra nova. Está formada por unha tripla arquivolta sobre pequenas columnas acodilladas, baixo un arco moi sinxelo de volta perfecta integrado nun lenzo de fábrica que sobresae levemente da fachada. So da portada principal érguese unha especie de cripta co acceso situado xusto so desta, o que dificulta unha solución axeitada do exterior da igrexa e o seu acceso lóxico a esta.
A torre, situada no ángulo norte da mesma fachada, é tamén da segunda metade do século XX e lembra esencialmente á de San Francisco de Lugo. A torre primitiva das campás, obra de finais do século XVI a principios do XVII e, polo tanto, non contemporánea coa igrexa gótica, inda que conserva algúns relevos medievais, deixouse na súa localización orixinal, coa igrexa irmá da Orde Terceira, que segue aberta ao culto. Os contrafortes da ábsida principal, inda que situados na mesma posición que os anteriormente existentes, tamén son recentes.
Ruínas
miniatura|Pozo do antigo convento.|alt= As ruínas da igrexa foron declaradas monumento histórico artístico o 16 de marzo de 1939. Tralo traslado dos restos, parte das ruínas foron ocupadas polo Museo Militar e durante a ampliación deste museo apareceron novos restos.
Idrimi
Idrimi era fillo do rei Ilimilimma de Iamkhad (Khalap ou Alepo) e dunha raíña que era princesa da cidade de Emar. O reino de Ilimilimma abrazaba Alepo, e os estados vasalos de Mukish (Alalakh), Niya e Amae. Algunha cousa que pasou en Alepo ("un feito malvado" di o rei na súa biografía) obrigouno a fuxir a Emar. Os feitos non son explicados, pero é preciso supoñer que se tratou da revolta do seu pai contra o rei Barattarna de Mitanni, que pouco antes lle impoñería a soberanía; o mesmo Idrimi di que os seus antepasados fixeran tratados cos reis hurritas; a súa expulsión implicaría que a revolta foi derrotada e os hurritas se impuxeron. Unhas fontes supoñen a Idrimi e ao seu pai príncipes hurritas rebeldes, pero outros pola contra pensan que xustamente a dinastía foi derrubada pola súa oposición aos hurritas.
Igrexa de San Francisco da Coruña
Ruínas
En 1991 os antigos terreos do exército foron convertidos no Xardín da Mestranza, no que se integraron os restos conservados in situ. Tamén se conserva un pozo do antigo convento.
Idrimi
Finalmente logrou ser recoñecido como rei de Alalakh como vasalo. O seu reino recibiu o nome de Mushki e dominaba a zona da desembocadura do río Orontes. A capital era Alalakh. Participou nas loitas contra Kizzuwatna.