cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pokémon (serie de videoxogos)
Pokémon (ポケットモンスター) é unha serie de xogos desenvolvidos por Game Freak e publicados por Nintendo e The Pokémon Company baixo a franquía Pokémon. Os primeiros xogos, Pocket Monsters Red e Green foron creados por Satoshi Tajiri coa asistencia de Ken Sugimori, e lanzáronse só no Xapón no ano 1996 para a consola Game Boy. A serie principal destes videoxogos de rol, chamada "serie central" polos seus desenvolvedores,  continuou en cada xeración de dispositivos portátiles de Nintendo. Os xogos da serie principal máis recentes, Pokémon Sword e Shield, foron lanzados internacionalmente para Nintendo Switch o 15 de novembro de 2019.
Disforia de xénero en nenos
A disforia de xénero en nenos está fortemente ligada á homosexualidade dos adultos que á transexualidade dos adultos. De acordo con estudos limitados, a maioría dos nenos diagnosticados con disforia de xénero deixan de desexar ser o outro sexo na puberdade, con moitos medrando para identificarse como gai ou lesbiana con ou sen intervención terapéutica.
Liña internacional de cambio de data
Cambio de data en Samoa e Tokelau
O 30 de decembro do ano 2011 tivo lugar un cambio da devandita liña internacional de cambio de data, tendo lugar un salto dun día en Samoa e en Tokelau (arquipélago dependente de Nova Zelandia): ó rematar o día 29 de decembro, Samoa e Tokelau pasaron directamente ó día 31 de decembro.
A razón destes cambios vén do comercio con Australia e Nova Zelandia. Anteriormente, estes dous países atopábanse ó outro lado do meridiano de cambio de hora, o cal dificultaba os negocios entre eles e os samoanos (había 21 horas de diferenza entre ámbalas dúas partes). Co cambio de data, ponse solución a este problema, sendo agora a data igual entre Australia, Nova Zelandia, Samoa e a dependencia neozelandesa de Tokelau.
Corvaceiras, Randufe, Tui
Corvaceiras é un lugar da parroquia de Randufe, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 97 habitantes (43 homes e 54 mulleres), os mesmos habitantes ca no ano 1999.
Aguións, A Estrada
Santa María de Aguións é unha parroquia que se localiza no concello da Estrada. Segundo o IGE en 2011 tiña 271 habitantes (140 mulleres e 131 homes), o que supón unha diminución respecto de 1986 cando tiña 332 habitantes. En 1842 tiña unha poboación de feito de 197 persoas.
Celebra as festas parroquiais o 15 de agosto, seguidas ó día seguinte con San Roque.
O Barral, San Caetano, Santiago de Compostela
O Barral é un lugar da parroquia de San Caetano no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2018 tiña 57 habitantes (26 homes e 31 mulleres). Xunto con Garabal e As Pereiras forman as chamadas Tres Aldeas.
Alvéolo dentario
Un alvéolo dentario é unha cavidade dos ósos maxilares e da mandíbula onde se aloxan as pezas dentarias.
Estrutura e función
O alvéolo existe en función dos dentes e, tras da perda destes, o alvéolo deixa de existir. A súa función principal é a de dar soporte aos dentes para poder cortar e mastigar os alimentos.
Os alvéolos dentarios son as divisións en compartimentos que presenta o óso alveolar onde van inseridos os dentes, e están separados entre si por un tabique interalveolar óseo. O alvéolo presenta tres rexións, a das placas corticais, a esponxosa e a alveolar propiamente dita.
As placas corticais se dispóñense en sentido lingual e labial, formando unha repisa de sostemento moi resistente de óso compacto, revestida por óso poroso, que constitúe a capa esponxosa.
Esta rodea a unha capa delgada de óso compacto, o óso alveolar propiamente dito, cuxa morfoloxía es reflexo da forma da raíz da peza dentaria situada no seu interior.
As paredes do alvéolo dentario están delimitadas por unha fina lámina do óso cortical que dá inserción ás fibras do ligamento periodontal.
Patoloxía
A tumefacción dos alvéolos dentarios pode dar lugar a alveolite, que causa dor e molestias na boca.
Pedras Negras, San Vicente do Grove, O Grove
Pedras Negras é un lugar da parroquia de San Vicente do Grove no concello pontevedrés do Grove, na comarca do Salnés. Tiña unha poboación censada de 39 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 22 eran mulleres e 17 homes, o que representa un descenso en relación ó ano 2010, cando tiña 51 veciños, sen chegar a recuperar a mesma poboación que tiña en 2004, cando eran 42 veciños.
Trátase dun lugar eminentemente turístico, con novas urbanizacións e un porto deportivo propiedade do Club Náutico San Vicente do Mar, dotado de Bandeira Azul en 2016.
Forza Aérea de Francia
A Forza Aérea de Francia (francés: Armée de l'Air Française) é a Forza Aérea das forzas armadas francesas. Creouse no ano 1909 como o Service Aéronautique, unha rama do Exército de Francia, e converteuse nunha rama independente en 1934. Segundo a Ministerio de Defensa francés a Forza Aérea tiña 658 aeronaves en 2014. A Forza Aérea de Francia ten 247 avións de combate: 137 Dassault Mirage 2000 e 110 Dassault Rafale. A principios de 2017 empregaba a 41 160 persoas. A súa reserva está formada por 5 187 persoas.
Xinecoloxía e obstetricia
right|miniatura|250px Xinecoloxía e obstetricia á a especialidade médica que abrangue os eidos da obstetricia e da xinecoloxía mediante un mesmo programa de formación académica. Esta formación combinada converte os médicos residentes ou non especializados en expertos no coidado da saúde dos órganos reprodutores femeninos (vaxina, cérvix, vulva, útero, ovarios, trompas e mamas), así coma especialistas no manexo das complicacións obstétricas, mesmo a través de intervencións cirúrxicas.
Nalgúns países esta especialidade coñécese tamén cos nomes de xinecoobstetricia ou tocoxinecoloxía.
Reboredo, San Vicente do Grove, O Grove
Reboredo é un lugar da parroquia de San Vicente do Grove no concello pontevedrés do Grove, na Comarca do Salnés. Trátase do máis poboado da parroquia, cunha poboación censada de 316 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 162 mulleres e 154 homes, o que representa un lixeiro aumento en relación ó ano 2010, cando tiña 303 veciños, para alcanzar a mesma poboación que tiña en 2004, con 316 veciños.
Saduceo
O saduceo era un membro dun grupo relixioso xudeu vinculado coa aristocracia sacerdotal que exercía o poder ao redor da institución do Templo de Xerusalén.
Historia
Buscaban a súa lexitimidade na descendencia de Sadoc, o sacerdote de Xerusalén que serviu aos reis David e Salomón. Esta familia controlou o templo dende a súa reconstrución ao redor do 520 antes de Cristo. Víronse desprazados do cumio do poder relixioso polos asmoneos. Co rei Xoán Hircano I recuperaron parte do seu poder afastando aos fariseos a finais do século II. Volveron perder influencia durante o reinado de Herodes para recuperala no período de goberno directo de Roma sobre Xudea cando volveron a ocupar a primacía na pirámide relixiosa, social e económica. Desapareceron coas guerras xudías e a destrución do Templo.
Doutrina
Defendían a supremacía e centralidade do culto e sacrificios no Templo de Xerusalén, rexeitaban a resurrección dos mortos, a existencia de anxos e espíritos e defendían a colaboración con Roma. Cinguíanse ao texto do Pentateuco sendo remisos a admitiren novas doutrinas ou tradicións. Vían aos asmoneos e herodianos como *advenedizos. Flavio Xosefo preséntaos como unha elite pragmática, mentres os Evanxeos sinópticos amósaos como inimigos da doutrina e persoa de Xesús de Nazaret. Os Feitos dos Apóstolos considéranos contrarios á predicación de Pedro e Xoán o Evanxelista.
Montmartre
miniatura|255px| Montmartre dende o [[Centro Georges Pompidou ]]
Montmartre é un outeiro de 130 metros de altura situado na beira dereita do río Sena, no 18° distrito de París, principalmente coñecido pola cúpula branca da Basílica do Sacré Cœur, atopada no seu cumio. A outra igrexa máis antiga do outeiro é Saint Pierre de Montmartre, a cal pretende ser a localización na que se fundou a orde de sacerdotes Xesuítas.
Historia
De orixe romana, mencionouse por vez primeira con ocasión do martirio de Saint Denis, quen foi o primeiro bispo de Lutetia ('París'), na área onde agora se atopa a basílica do mesmo nome. Chamada nun principio Mons Martyrium ('O monte dos mártires'), na Idade Media foi unha zona de conventos, e en 1589 Henrique IV hospedouse aquí durante durante o asedio á capital francesa, nas Guerras de Relixión.
Durante a Revolución Francesa, os conventos do municipio foron destruídos e en 1871 foi escenario da loita da Comuna. Antes de ser incorporado á municipalidade de París, Montmartre tiña numerosos viñedos (dos que aínda queda unha, en terreos do templo), campos de trigo e pradeiras para a crianza de ovellas.
Na actualidade, é un barrio comercial onde se aloxan diversos cafés, restaurantes e cabarets como o Moulin Rouge e o Lapin Agile. O Barrio prolóngase de Place Pigalle ata a Igrexa de Sacré Coeur. Nel tamén se atopa o famoso cemiterio de Montmartre.
Fogar de artistas
A mediados do século XIX, artistas como Johan Jongkind e Camille Pissarro comezaron a habitar Montmartre. Cara a finais do século, Montmartre e a súa contrapartida na beira esquerda, Montparnasse convertéronse nos principais centros artísticos de París. Preto do vello muíño xunto ao cumio abriuse un restaurante o Moulin da Galette.
Pablo Picasso, Amedeo Modigliani e outros artistas pobres viviron e traballaron nunha comuna, un edificio chamado o Bateau-Lavoir, entre os anos 1904 e 1909.
Foi tamén fogar de compositores, como Erik Satie, pianista de Le Chat Noir.
O derradeiro dos artistas bohemios de Montmartre foi Gen Paul (1895-1975), nado na Rue Lepic e amigo de Maurice Utrillo, outro dos poucos famosos pintores que naceron no barrio. As caligráficas litografías expresionistas de Paul, conmemorando ao pintoresco Montmartre, débenlle moito a Raoul Dufy.
O Montmartre contemporáneo
miniatura|Vista dende a [[Basílica del Sacré Cœur.]]
En La Bohème (1965), quizais a canción máis coñecida do cantautor Charles Aznavour, un pintor rememora os seus anos de xuventude nun Montmartre que deixou de existires:
A canción é unha despedida do que, segundo Aznavour, foron os derradeiros días do barrio como lugar de actividade bohemia.
O museo de Montmartre sitúase na casa onde o pintor Maurice Utrillo viviu, un estudo nun segundo andar. A mansión principal no xardín traseiro é o hotel máis antigo do barrio. Un dos seus primeiros propietarios foi Claude Roze, tamén coñecido como Roze de Rosimond, quen a mercou en 1860. Roze foi o actor que substituíu a Molière e, do mesmo xeito que o seu devanceiro, morreu en escena. A casa foi a primeira residencia de Pierre-Auguste Renoir en Montmartre e moitos outros foron vivindo nela polo prestixio do primeiro inquilino.
Xusto ao final do outeiro, atópase o museo Espace Dalí, onde se exhibe o traballo do artista surrealista Salvador Dalí. Nas proximidades atópanse a Place du Tertre, onde os artistas realizan as súas obras ao aire libre, e o cabaret do Lapin Agile. Moitos renomeados artistas están soterrados no Cemiterio de Montmartre e no de Saint-Vincent.
A película Amélie está ambientada no Montmartre contemporáneo.
O barrio está declarado oficialmente distrito histórico.
Outeiro abaixo, cara o suroeste, atópase a zona vermella de Pigalle. Esa zona na actualidade é maiormente coñecida pola súas sex shops e prostitutas. Tamén alberga gran número de almacéns especializados en instrumentos de música rock, así como varias salas de concertos utilizadas para a música rock.
Cais
O topónimo galego Cais pódese referir a:
Cincenta
Cincenta é un dos contos de fadas máis populares da humanidade, de cuxa historia hai varias versións euroasiáticas, orais e escritas. Tamén recibe os nomes de Cinsenta ou Cinderella.
A súa orixe ten diferentes versións. A máis coñecida é a do escritor francés Charles Perrault, de 1697, baseada nun conto italiano popular chamado A Gata Borralleira (en italiano, La Gatta Cenerentola; no orixinal napolitano, La gatta cennerentola). A máis antiga é orixinaria da China, arredor do ano 860 a.C.. Existe tamén a dos Irmáns Grimm, semellante á de Charles Perrault, porén, non hai a figura da fada madriña e quen cumpre o desexo de ir ao baile son os pombos e a árbore. Neste caso, Cincenta coñece palabras máxicas, usadas en imperativo, que producen a transformación dos seus degoiros en realidade. Ao final, os pombos furan os ollos das irmás malvadas, que fican cega. Segundo outras versións a figura da fada madriña é en verdade o espírito da finada nai da propia protagonista que trouxo un vestido do ceo para Cincenta usar no baile.
Psicanalistas ven na historia da Cincenta moito máis ca unha simple trama romántica. Por ter orixe atemporal e ter xurdido en varias civilizacións diferentes, a traxectoria da protagonista traduciría unha especie de arquetipo fundamental, traducindo a arela natural da psique humana en ser recoñecida especial e levada a unha existencia superior. A literatura e o cinema, conscientes diso, utilizaron o seu arco dramático para o desenvolvemento de innúmeras outras obras de interese popular. Alén do famoso filme de animación de Walt Disney en 1950 (Cinderella) - A Disney sempre buscou inspiración nos contos de fadas - cómpre salientar o filme Pretty Woman, protagonizado por Julia Roberts, e que foi éxito de portelo nos anos 1990.
A historia
thumb|left|Cincenta proba o zapatiño de cristal. Cincenta era filla dun comerciante rico. . Despois que seu pai morreu, súa madrasta tomou conta da casa que era de Cincenta. Cincenta entón, pasou a vivir coa súa malvada madrasta e mais as súas dúas fillas que tiñan envexa da beleza da Cincenta e puxérana de doncela. Ela tiña que facer todas as tarefas domésticas e aínda era albo de vexames e maldades. O seu acubillo era o cuarto no faiado da súa propia casa e os seus únicos amigos: os animais do bosque.
Un fermoso día, é anunciado que o Rei realizará un baile para que o príncipe escolla a súa esposa de entre todas as mozas do reino. Na invitación, distribuída a todos os cidadáns, había o aviso de que todas as mozas deberían asistir ao baile promovido polo Rei.
A madrasta de Cincenta sabía que ela era a máis bonita da rexión, polo que intentou impedir que esta fose argumentando que non tiña un vestido apropiado para a ocasión. Cincenta, entón, coseu un vestido coa axuda dos seus amigos da foresta. Paxariños, ratiños e esquíos axudárona a facer un vestido de retallos, mais moi bonito. Porén, a madrasta non quería que Cincenta comparecese no baile de forma algunha, pois a súa beleza impediría que o príncipe se interesase por súas dúas fillas. Polo que, a última hora, esnaquizaron o vestido da Cincenta, escusándose que non tiñan autorizado a Cincenta a usar os retallos que estaban no lixo. Deste xeito impediron que a rapariga tivese tempo para coser outro vestido.
thumb|A fada madriña aparece ante Cincenta (ilustración de 1927) Moi triste, Cincenta foi para o seu cuarto no faiado e ficou par da xanela, ollando para o castelo do outeiro. Chorou, chorou e rezou moito. Das súas pregarias e bágoas, xurdiu a súa fada madriña que confortou a moza e fixo uso da súa máxica para crear un lindo vestido para Cincenta. Tamén xurdiu unha linda carruaxe e os amiguiños da foresta foron transformados en humanos, cocheiro e axudantes de Cincenta. Antes de súa afillada saír, a fada madriña deulle un aviso: a moza debería chegar antes da media noite, ou toda a máxica desaparecería aos ollos de todos.
Cincenta chegou á festa coma unha princesa. Estaba tan bonita, que non foi recoñecida por ninguén, agás pola madrasta, que pasou a noite enteira a lle dicir as fillas que a tal moza lle era familiar, mais non conseguía saber de onde. O príncipe, asemade a viu, convidouna a bailar. Cincenta e o príncipe danzaron e danzaron a noite enteira. Conversaron e riron como dúas almas xemelgas e logo se decataron que estaban feitos o un para o outro.
Acontece que a fada madriña avisara que a maxia só duraría até a media noite e un minuto; polo que, cando o reloxo deu as doce badaladas e un minuto, Cincenta tivo que saír correndo. Foi cando deixou un dos seus zapatiños de cristal na escalinata. O príncipe, moi preocupado por non saber o nome da moza ou como reencontrala, apañou o zapatiño e saíu na súa procura polo reino e noutras cidades. Moitas mozas fixéronse pasar pola dona do zapatiño, mais o pé de ningunha delas encaixaba no obxecto.
Cando o príncipe petou na porta da casa de Cincenta, a madrasta trancou a moza no soto e só deixou que as súas dúas fillas probasen o calzado. A pesar das laidas fillas se esforzaren, o zapatiño de cristal non entrou. Foi cando un axudante do príncipe viu que había unha rapaza na xanela do faiado da casa.
Baixo as ordes do príncipe, a madrasta tivo de deixar a Cicenta baixar do sobrado. A moza entón probou o zapatiño, mais antes de o probar o príncipe xa tiña dentro do seu corazón a certeza de que reencontrara o amor da súa vida. Cincenta e o príncipe casaron nunha linda cerimonia, e anos despois se tornarían Rei e Raíña, famosos polo bo corazón e polo enorme senso de xustiza. Cincenta e o príncipe foron felices para sempre xamais.
Nome e etimoloxía
O nome galego do conto (Cincenta ou Cinsenta) provén de Cinderella, que á súa vez vén da palabra cinder (borralla ou cinsa en inglés) máis o sufixo diminutivo feminino ella (correspondente ao -ela ou -iña galego: fonte, fontela, fontiña). O nome logo foi inventado polas súas irmás, polo feito de Cincenta estar sempre chea de sucidade, feluxe e borralla no rostro, xa que limpaba a casa e nas horas libres gustaba de ficar fronte á lareira. O nome do conto é moitas veces traducido a A Gata Borralleira, ou mesmo O Zapatiño de Vidro xa que só por causa deste obxecto o príncipe soubo identificar a Cincenta.
Adaptacións
A historia da "Cincenta" foi orixe de moitas obras notábeis:
Teatro
Cinderella estreouse coma pantomima no palco Drury Lane Theatre, en Londres en 1904 e no Adelphi Theatre en Londres en 1905. Phyllis Dare, con 14 ou 15 anos, protagonizou o último. Na versión orixinal da pantomima a escena de abertura é nun bosque cunha cazaría e é aí onde Cincenta atopa o príncipe por vez primeira e a súa man dereita Dandini, cuxo nome e personaxe vén da ópera La Cenerentola. Cincenta confunde Dandini co Príncipe e o príncipe con Dandini. Unha versión estreouse nos EUA no El Portal Theatre en 2010
Murray Halberg
Murray Gordon Halberg, nado en Eketahuna o 7 de xullo de 1933 e finado o 30 de novembro de 2022, foi un atleta neozelandés.
Traxectoria
Xogador de rugby na súa xuventude, Halberg sufriu unha grave lesión durante un partido, polo que o seu brazo esquerdo quedou afectado. O ano seguinte, comezou a correr, aínda máis motivado pola súa eiva.
Cincenta
Filmes e televisión
Ao longo das décadas, centenares de filmes foron feitos ou adaptados directamente da Cincenta. Case todos os anos, polo menos, hai un novo, sendo a Cincenta unha das obras literarias cun maior número de adaptacións ao cinema.
Floricienta, unha telenovela arxentina que conta a historia de Flor Fazzarino, unha moza honesta e humilde que sufría por mor das bruxas Delfina e Magda. A telenovela axiña vendeu formatos a países como Colombia, Portugal, Chile, Brasil e México. Na telenovela brasileira Cheias de Charme (2012) da Rede Globo tamén poden ser vistas referencias ao conto de fadas.
Murray Halberg
Traxectoria
Tres anos despois, gañou o seu primeiro título nacional e competiu nos Xogos da Commonwealth de 1954, quedando quinto na milla. En 1956, na Olimpíada de Melbourne, quedou undécimo nos 1500 metros.
En 1958, Halberg converteuse no deportista do ano de Nova Zelandia. Este premio foille concedido non só por ser o primeiro neozelandés corredor da milla por debaixo dos catro minutos, senón que tamén polo seu ouro nas 3 millas nos Xogos da Commonwealth. Para a Olimpíada de Roma Halberg preparouse máis nas longas distancias, acadando o ouro nos 5.000 m, o mesmo día en que o seu compatriota Peter Snell gañou os 800 m. Halberg quedou quinto nos 10.000 m.
O ano seguinte, Halberg estableceu catro novos récords mundiais. Nos seguintes Xogos da Commonwealth defendeu o seu título nas 3 millas. Rematou a súa carreira deportiva na Olimpíada de Toquio, finalizando sétimo nos 10.000 m.
En 1963, Sir Murray Halberg dispuxo unha fundación no seu nome, que axuda a nenos con discapacidades, e xestionou os premios ao deportista do ano de Nova Zelandia, que logo pasou a chamarse o "Premio Halberg".
Halberg foi condecorado coa Orde do Imperio Británico en 1961. No 2008 foille concedido o máximo título á honra neozelandés, a Orde de Nova Zelandia.
Mesquita de Omar Ali Saifuddien
A mesquita de Omar Ali Saifuddien é unha mesquita islámica en Bandar Seri Begawan, a capital de Brunei. A miúdo é considerada como unha das mesquitas máis fermosas do Pacífico asiático. É un templo de adoración da comunidade musulmá, así como un lugar histórico e unha famosa atracción turística de Brunei. Recibe o seu nome por Omar Ali Saifuddien III, o 28º sultán de Brunei, quen comezou a súa construción. A mesquita é un símbolo da fe islámica en Brunei e salienta no skyline de Bandar Seri Begawan. O edificio foi rematado en 1958 e é un exemplo de arquitectura islámica moderna.
A mesquita mestura os estilos de arquitectura mughal e malaia e foi deseñada polo arquitecto Rudolfo Nolli.
Ribonuclease III
As ribonucleases III ou RNases III son encimas ribonucleases que se unen especificamente e clivan (cortan) ARNs bicatenarios. Un exemplo é a ribonuclease III procariótica de Escherichia coli (xene rnc), que é un encima que dixire ARN bicatenario, e está implicado no procesamento de precursores do ARN ribosómico e dalgúns ARNm.
Dentro das RNases III distínguense catro subdivisións, que son as clases 1, 2, 3, e 4.
Proteínas humanas que conteñen este dominio
DICER1;   MRPL44;    RNASEN;
A Escarabuña, San Caetano, Santiago de Compostela
A Escarabuña é un lugar da parroquia de San Caetano no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2018 tiña 55 habitantes (29 homes e 26 mulleres).
Cabelo de anxo
miniatura|Bayonesa, un doce de [[masa de follado recheo de cabelo de anxo.]] miniatura|[[Empanada rechea de cabelo de anxo.]]
O cabelo de anxo é un doce de aspecto filamentoso, que se elabora coa polpa dalgunhas variedades de cabaza cocida nun almibre. As fibras están acarameladas, e segundo o país e rexión do mundo emprégase a cabaza confeiteira ou caiota (Cucurbita maxima), a cidra caiota (C. ficifolia) ou a caioteira (Sechium edule). En certos países de América Latina acostúmase tamén a facer con manga. Emprégase como recheo de numerosos doces de América Latina e a Península Ibérica (especialmente nas Illas Baleares, Cataluña, e Valencia.
Características
O cabelo de anxo elabórase mediante cocedura da polpa dunha cucurbitácea nunha solución ou caldo de azucre moi concentrada (almibre) até se desfacer nunha especie de fíos de cor amarela dourada. En España emprégase especialmente a cidra caiota (Cucurbita ficifolia). Adoita empregarse no almibre a mesma cantidade de azucre que de cabaza. Nalgunhas ocasións engádeselle á mestura zume de limón (un medio acedo) e canela para aromatizar.
O doce resultante, que consta de filamentos magros de cor branca transparente ou lixeiramente dourada, emprégase como recheo de pasteis e tortas, por exemplo úsase como recheo de empanadas, roscóns, cocas, ensaimadas mallorquinas, ou empanadillas doces. É frecuente tamén velo en doces elaborados con masa de follado.
Arca, A Estrada
San Miguel de Arca é unha parroquia que se localiza no concello da Estrada. Segundo o IGE en 2009 tiña 176 habitantes (97 mulleres e 79 homes), 421 menos ca en 1986. En 1842 tiña unha poboación de feito de 218 persoas. Ten dez entidades de poboación.
Xentilicio
O seu xentilicio, de orixe castelanizante, é arqueño.
Andalucía Televisión
Difusión
Andalucía Televisión é emitida cara Europa a través do satélite Astra e Hispasat, no resto de España é retransmitido por varias operadoras de televisión por cable ou internet. Así mesmo, a súa programación pode ser seguida en directo a través da súa páxina web.
Programación
A programación emitida por Andalucía Televisión está baseada, na súa maior parte, en programas de Canal Sur e Canal Sur 2.
Carreiro
Un carreiro é un camiño estreito que se fai ao andar por el e só serve para pasar a pé. Como topónimo pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
O Souto, Randufe, Tui
O Souto é un lugar da parroquia de Randufe, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 37 habitantes (20 homes e 17 mulleres), un aumento de 9 habitantes respecto ao ano 1999.
Biography
Biography é unha serie documental de que comezou a emitirse en 1987.
Desenvolvemento
Biography baséase nunha serie homónima que se emitiu en sindicación de 1961 a 1963 producida por David L. Wolper e presentada por Mike Wallace, a  A&E Network reemitiu máis tarde a serie e comezou a producir a súa propia serie documental sobre biografías en 1987 co mesmo nome, na serie mestúranse técnicas propias dos noticieiros con outras dos dramas da televisión e co estilo dos programas de non ficción da PBS pero dun xeito convencional e melodramático. O primeiro episodio estivo dedicado a Buster Keaton, convivindo en episodios posteriores grandes personaxes históricas como Abraham Lincoln ou Calígula, de ficción como Superman ou Santa Claus, líderes políticos, sociais ou relixiosos da actualidade como Xoán Paulo II, empresarios como Arthur Blank, xente da industria do entretemento como Elvis Presley ou Gene Tierne ou personaxes populares como Britney Spears, o que provocou algunhas críticas. En 1999 A&E dediciu crear unha canle especializada en biografías, The Biography Channel, en agosto de 2006 A&E deixou de emitir Biography, emitíndose os episodios novos exclusivamente en The Biography Channel. , aínda que segue a emitir capítulos vellos os domingos pola mañá. . Os presentadores da serie foron Peter Graves, Jack Perkins e Harry Smith, e desde 2003 é a voz de Neil Ross a que presenta a serie.
Indalecio Varela Lenzano
Indalecio Varela Lenzano, nado na Coruña o 10 de abril de 1856 e finado en Ourense o 14 de xuño de 1940, foi un musicólogo e crítico musical galego.
Traxectoria
Viviu en Lugo, onde traballou como funcionario da Deputación Provincial dedicándose aos estudos musicais e a actividades artísticas e culturais. Estudou solfexo e canto con Xoán Montes co que mantivo unha grande amizade. Foi un dos fundadores da Real Academia Galega.
Reino de León
Orixe e problemática historiográfica
A historiografía española atribúelle un papel protagonista na denominada Reconquista e na formación dos sucesivos reinos cristiáns do occidente peninsular. Considera a súa creación no ano 910 cando Afonso III é destronado polo seu fillo máis vello García quen leva a corte real desde Oviedo ata o antigo campamento romano de Legio, xermolo da cidade de León, e que en definitiva lle daría o nome ao territorio gobernado polo reis asentados nesa cidade. A historiografía castelá primeiro, e española despois denominaron a ese territorio gobernado polos reis legionenses ou leoneses, como Reino de León. Porén, gran parte da historiografía galega actual reivindica o nome histórico que durante a Idade Media se lle deu a este chamado Reino de León, que non foi outro que Galicia, tal e como viña sendo dende finais do Imperio Romano.
A transformación da "terra de foris", o inicial "territorivm legionense" asociado á corte real do século X , nunha entidade política diferenciada do reino de Galicia houbo ser un proceso lento ao que resulta difícil asignar data inicial. Este territorio foise individualizando nun proceso paulatino, até aparecer nos documentos como un territorio á parte situado após os "Alpes de Galicia".
A primeira referencia explícita á existencia dun reino de León non aparece até o século XI, na chamada Crónica Silense. Este manuscrito menciona por primeira vez o "Legionis regnum" e fai ademais cincuenta e dúas mencións a León, a maioría como cidade. Porén, deixa claro que é o reino de Galicia o obxecto da súa narración, pois este aparece citado como reino vinte e oito veces e sinala como reis de Galicia a Bermudo II, Afonso V e Fernando I , entre outros.
Malia a interpretación do período establecida pola historiografía española, a cal confunde o nome da corte real co do reino, existen múltiples referencias históricas nas que se denomina Galicia ao estado cristián do noroeste peninsular. Por exemplo:
miniatura|esquerda|240px|Mappamundi medieval do Beato de Burgo de Osma. No noroeste da [[Península Ibérica apreciase o nome "Gallecia" e na súa franxa costeira norte "Asturias", sen que exista alusión algunha a León. Catedral de Burgo de Osma. Ano 1086.]]
Fragmentación política do reino de Galicia (1065)
miniatura|dereita|200px|Mapa que amosa a fragmentación do reino despois do ano [[1065, dividíndose da seguinte maneira: {{legend|#b97f45|Dominios de García II (Galicia).}} {{legend|#c2a542|Dominios de Afonso VI (León).}} {{legend|#dcc882|Dominios de Sancho II (Castela).}}]]
Coa morte de Vermudo III, o trono de Galicia recaeu na irmá Sancha que por dereito sucesorio herdaba todo o reino, conseguindo o seu marido navarro, Fernando, ser coroado como rei consorte de Galicia (domus Fernandus princeps super omnem Galletiam), gobernando dende a cidade de León. Ambos conseguiron non só manter o territorio herdado senón tamén amplialo, recuperando algunhas cidades perdidas como a importante Coímbra, que volvía render vasalaxe ós reis galegos, pese a que o seu gobernador fose musulmán.
A morte do rei Fernando I en 1065 supuxo un novo conflito interno, pois no canto de recaer a coroa nun único herdeiro, o goberno foi disputado polos seus tres fillos maiores, que pasaron a gobernar autonomamente os territorios nos que conseguiran establecer relacións familiares. Se ben é verdade que parte da historiografía considera tal feito como un repartimento xa predisposto por Fernando I antes da súa morte, a titulación de Sancha como raíña aínda, e a ausencia de calquera documento de repartimento feito por Fernando I ou Sancha induce a pensar que non existiu tal repartimento. Anos máis tarde, cada un dos tres fillos aparecía gobernando diferentes territorios en calidade de reis, así o maior, Sancho II dominou as terras orientais, o condado de Castela grosso modo, Afonso VI a capital, León, e as súas terras próximas así como Asturias, o terceiro García II herdou as terras galegas entre Coímbra e o Cabo Ortegal. Aínda que esta situación tivo por consecuencia a fragmentación política do reino de Galicia, "Galicia" seguiu sendo o termo que se empregue para denominar o conxunto destas terras.
García II restaurou as sés de Tui e Braga (a antiga metrópole sueva), e venceu varios conatos de anexión, pero finalmente foi derrotado polos exércitos dos seus irmáns Sancho II de Castela e Afonso VI en 1071, que o encarceraron no Castelo de Luna (León) sendo prisioneiro ata a súa morte no ano 1090. Os irmáns de García II asinarían xa no ano 1071 co título de reis de Galicia na documentación galega do momento. García morreu no marzal de 1090 na prisión do castelo, e sempre se lle recoñeceu a dignidade real.
Esta nova situación non se acadou sen resistencias, pois García II contaba con nobres leais que se opuxeron á usurpación de Afonso VI, tales como o conde Rodrigo Ovéquiz que encabezou unha rebelión no ano 1080 abertamente respaldada polo bispo de Santiago Diego Páez. Este foi finalmente deposto no Concilio de Husillos (1088), e entre os motivos de tal deposición cítase un presunto intento de concertar un acordo con Guillerme o Conquistador.
Trala morte de García II en prisión, en 1096 Afonso VI dividiu o territorio galego en dous condados, un correspondente ás terras galegas e o outro ás portuguesas que doou a Henrique de Borgoña, pai do primeiro rei de Portugal Afonso Henriques.
Séculos IX-X: Inicios
A cidade de León foi incorporada ao Reino de Asturias a mediados do século IX grazas a Ordoño I en 856, quen reconstrúe as murallas da cidade. León sería un punto estratéxico pola súa historia e porque era unha poboación ao sur da cordilleira cantábrica así como un centro neurálxico do territorio ástur, cuxa capital atopouse nas guerras contra os romanos vinte quilómetros ao sur, na cidade de Lancia. O seu fillo, Afonso III o Magno regis Galleciae et Asturiae, segundo os Annales Regni Francorum, reincorporará o territorio leonés á coroa.
Tras a morte de Afonso III, o Reino de Asturias divídese e queda repartido entre os seus fillos:
Ao morrer García I en 914 sen descendentes, Ordoño II trasladouse a León onde foi aclamado rei, co que sería rei de León e de Galicia, e o que trasladaría definitivamente a capital da coroa desde Oviedo a León. Co que se creará un novo reino, o Reino de León, que aglutinará a Asturias, xa que Froila II permaneceu en Asturias, pero recoñecendo a primacía do reino leonés.
Coa formación do novo reino continuará a reconquista contra os musulmáns e ata a loita contra outros reinos cristiáns como o de Navarra.
Séculos XI-XII: o expansionismo leonés
O reino de León se expande cara ao Douro e o Sistema Central ata a actual Estremadura, pero a falta de repoboadores fai que sexa unha terra de ninguén. O reino de León logra fitos como a dotación de fros de Afonso V, a creación dun arte de repoboación leonés e un gran desenvolvemento dos sistemas administrativos. miniatura|300px|Reinos da península en [[843 e 1150.]] miniatura|300px|Reinos da península no ano [[1030.]]
No século XI, Sancho III O Maior de Navarra adquire o Condado de Castela como herdanza. En 1035 deixa devandito condado ao seu fillo Fernando. Fernando I estaba casado con Sancha, irmá, á súa vez, de Bermudo III de León. Fernando provoca unha guerra na que morre o soberano leonés na batalla de Tamarón contra a coalición castelán-navarra. Ao non ter descendencia Bermudo III, o seu cuñado (Fernando I) aprópiase da coroa leonesa esgrimindo os dereitos da súa muller, tomando o título de rei de León con grande oposición entre os leoneses, que non queren ver convertido en monarca ao home que matou ao seu rei. Así, Fernando volve unir o condado de Castela ao reino de León. Á morte de Fernando I no 1065, o seu testamento segue a tradición navarra de dividir os reinos entre os herdeiros:
Sancho II de Castela, non conforme co repartimento, pois o seu irmán máis novo obtén o reino máis importante, comeza unha guerra. Xunto con Afonso VI conquista Galicia. Sancho non contento con Castela e media Galicia, ataca ao seu irmán e ocupa León coa axuda de O Cid. Grazas a Urraca, en Zamora refúxiase o groso do exército leonés, ao que Sancho pon cerco; será o famoso cerco de Zamora, onde o rei castelán é morto polo nobre galego Vellido Dolfos, retirándose as tropas castelás. Deste xeito Afonso VI recupera todo o territorio, gobernando como Rei de León, Castela e Galicia.
No reinado de Afonso VI consolídase o poder do monarca leonés sobre Castela, sendo recoñecido «Emperador dos Reinos Hispanos» polo papa Gregorio VII, devanditos reinos recoñecerán a superioridade do rei leonés, xurdindo así o «Imperio leonés». Ademais, con Afonso VI prodúcese un achegamento ao resto de reino europeos, especialmente a Francia, casa á súa filla Urraca con Raimundo de Borgoña (1090) e máis tarde a Tareixa con Henrique de Borgoña (1095). No concilio celebrado en Burgos no 1080 substitúese o rito mozárabe, usado ata entón en León, polo romano.
Tras esta desaparición os estados cristiáns peninsulares consolidan as súas respectivas independencias, pois xa baixo Afonso VII, Portugal se independiza de León, creando un reino gobernado pola filla de Afonso Teresa casada con Henrique de Borgoña, e se endurecen as loitas fronteirizas con Castela, e á súa morte, o fillo de Afonso, Fernando II herda o reino de León, e Sancho III o de Castela.
O seu sucesor, Afonso IX, convértese nun dos máis afamados monarcas do reino de León. Baixo o seu mandato convócanse as Cortes Leonesas de 1188, primeiras cortes europeas nas que participa o terceiro estado. Nelas recoñécese a inviolabilidade do domicilio, do correo, a necesidade do rei de convocar Cortes para facer a guerra ou declarar a paz, e garántense numerosos dereitos individuais e colectivos. A estas Cortes seguiranlle as de Benavente (1202) nas que se fixarán os principios e dereitos económicos do reino de León e os seus habitantes, e outras novas en León un lustro despois.
O desenvolvemento das cidades: os burgos
As cidades comezan a desenvolverse preto de fortalezas, mosteiros ou nas antigas civitates romanas. Algunhas destas cidades son potenciadas polo camiño de Santiago e comezan a coñecerse como burgos, diferenciándose das aldeas rurais na preponderancia da actividade económica non ligada ao cultivo da terra.
Na ruta do camiño de Santiago xorden burgos desde Aragón ata Galicia a partir do século XI. León tamén se beneficia do paso cara ao lugar santo. Pero outros burgos tamén se desenvolven á marxe do camiño francés, nas beira do Douro, como Zamora ou Valladolid, esta última alcanza un gran desenvolvemento trala chegada do conde Pedro Ansúrez a finais do século XI.
Sobre León, o xeógrafo e viaxeiro árabe Al-Idrisi escribe no século XII: ''Alí practícase un comercio moi proveitoso. Os seus habitantes son aforradores e prudentes, e sobre Zamora: Está situada sobre a beira setentrional do Douro e rodeada de fortes murallas de pedra, o seu territorio é fértil e cuberto de viñedos, os seus habitantes posúen riquezas e dedícanse ao comercio''
Ao sur do río Douro, nas entón coñecidas terras Estremaduras, o nacemento de cidades era cun obxectivo defensivo, pero co paso do tempo comezouse tamén a desenvolver unha actividade económica e comercial de importancia similar ás cidades do norte do Douro.
Aparecen os burgueses, que son os habitantes dos burgos (non confundir coa acepción actual do termo burgués), que se engaden a clérigos e nobres. Os burgueses dedicábanse principalmente ao comercio e a produción de obxectos manufacturados e o seu crecemento atopábase limitado no económico e social pola nobreza (principalmente dedicada á terra), por esta razón no século XII hai revoltas burguesas contra as autoridades señoriais. Destas revoltas, os habitantes dos burgos conseguen certas reivindicacións.
Tamén merece acepción a chegada de comunidades xudaicas durante os século XI e XII pola intransixencia almorábide en Al-Ándalus, quen comezan como artesáns, mercadores e agricultores principalmente.
Século XII: elo entre a cristiandade e o islam
No século XII Europa contemplará un grande avance no terreo intelectual grazas a León e a Castela. A través do islam, recuperaranse obras clásicas anteriormente esquecidas en Europa e poñerase en contacto coa sabedoría dos científicos musulmáns.
Hubertine Auclert
Hubertine Auclert, nada en Tilly, municipio de Sant-Priest-en-Murat (Allier) 10 de abril de 1848 e finada en París o 8 de abril de <time datetime="1914-04-08" class="nowrap date-lien">1914, foi unha xornalista, pioneira do movemento feminista e a primeira sufraxista en Francia. Imitando os métodos das "suffragettes" inglesas Auclert practicou a provocación e a desobediencia civil: folga de impostos, rexeitamento do censo, inscrición nas listas electorais etc. Foi a primeira en utilizar o termo "feminismo"-en 1882- no contexto en que se utiliza actualmente definido como a loita para mellorar a situación das mulleres. Tamén reclamou o uso en feminino de palabras como avogado, elector, deputado etc.
Fran Pedreira
Fran Pedreira, nado en Barcelona en 1976 é un ilustrador e deseñador gráfico galego. É residente en Santiago de Compostela. Estudou animación 3D, deseño vectorial, fotografía, deseño web e hardware, entre outros. Traballa como ilustrador.
Hubertine Auclert
A súa loita
Libre e materialmente independente —recibe a herdanza dos seus pais— escolle a causa republicana e a loita pola liberdade das mulleres a partir da revisión das leis do código napoleónico:
Chegou a París nun momento no que a caída de Napoleón III e a chegada da Terceira República abrían a vía ao activismo das mulleres que exixían cambios no código napoleónico en favor da educación, a independencia económica para as mulleres, o divorcio, o dereito ao voto etc.
En París, albérgase na casa da súa irmá e incorporouse á Asociación polo dereito das mulleres. A asociación foi disolta en 1877 mais renaceu co nome da Liga Francesa polo Dereito das Mulleres con Victor Hugo como Presidente de Honra impulsada por Léon Richer e Maria Deraismes. Hubertine converteuse na primeira activista francesa en proclamarse «feminista».
Mentres que o movemento feminista francés orientou maioritariamente a súa acción aos cambios legais, Auclert exixiu para as mulleres o dereito a presentarse ás eleccións argumentando que as leis inxustas non se votarían nunca de se escoitaren as voces das lexisladoras.
Victor Hugo propúxolle participar no xornal Avenir des femmes (en galego, O futuro das mulleres) dirixido por Léon Richer e Maria Draismes. Auclert implicouse no movemento para defender de maneira máis radical os dereitos das mulleres e en particular o dereito ao voto. En 1876 fundou a sociedade O dereito das mulleres con este obxectivo, organización que en 1883 se converteu na sociedade O sufraxio das mulleres.
Na primavera de 1877 lanzou un chamamento ás mulleres de Francia:
En 1878, a pesar da proposta de Auclert, o Congreso Internacional sobre os dereitos das mulleres que se celebrou en París non apoiou o sufraxio feminino. miniatura|Auclert en 1910 Apostou entón polo movemento socialista e participou no terceiro congreso nacional obreiro que en outubro de 1879 se celebrou en Marsella. Alí presentou un longo un longo informe onde dixo: «Unha república que manteña as mulleres en condicións de inferioridade non poderá facer os homes iguais». A pesar da clara advertencia as mentalidades proletarias non foron receptivas.
En 1880, organizou unha folga de impostos defendendo a idea de que, dada a ausencia de representación legal, as mulleres non debían ser gravadas con impostos. Un dos seus conselleiros xurídicos foi o avogado Antonin Lévrier con quen casará en 1887. O 8 de abril de 1881 a alta xurisdición administrativa rexeitou a súa petición e Hubertine Auclert debe ceder cando os axentes xudiciais chegan á súa casa e a precintan.
O 13 de febreiro de 1881 lanzou La Cittoyenne (en galego, A Cidadá), un xornal en defensa da liberación feminina que recibiu o apoio da elite do movemento feminista, entre elas o da escritora e xornalista libertaria Caroline Rémy coñecida como Séverine e o da escritora e artista Marie Bashkirtseff, para o que escribiu varios artigos. Mentres as súas contemporáneas preferían unha estratexia de pequenos pasos reivindicando primeiro a igualdade dos dereitos civís, Auclert escolleu militar en favor dos dereitos políticos das mulleres.
En 1884, Auclert denunciou a lei do divorcio por mor da flagrante discriminación contra as mulleres ás que non se lles permite gardar o seu salario e propuxo a idea entón radical dun contrato de matrimonio entre cónxuxes con separación de bens.
Hubertine Auclert innovou tamén na loita feminista reclamando a feminización de certas palabras (avogado, elector, deputado etc.).
En 1888, estabeleceuse durante catro anos co seu marido en Alxeria antes de regresar a París. Obrigada por razóns financeiras a pór fin á experiencia de La Citoyenne, Auclert continuou o seu activismo.
En 1894, colaborou co xornal La Libre Parole lanzado polo xornalista Édouard Drumont. miniatura|225x225px|Tumba de Hubertine Auclert no [[Cemiterio do Père-Lachaise de París]] En 1900 participou na creación do Consello Nacional das Francesas, unha organización creada co obxectivo de federar os grupos feministas franceses que pronto apoiará o voto das mulleres e, froito da súa estancia en Alxeria, publica ese ano Les femmes arabes en Algérie (en galego, As mulleres árabes en Alxeria), unha obra na que denunciou o duplo peso que recaía sobre estas mulleres: o da tradición ancestral e o do colonialismo.
En 1908, as francesas casadas lograron finalmente o control dos seus propios salarios mais Auclert, que tiña xa 60 anos, continuou reivindicando a igualdade completa e protagonizou varias accións para chamar a atención da discriminación contra as mulleres. Durante as eleccións municipais dese ano, rompeu simbolicamente unha urna en París. O 24 de abril de 1910 facendo estratexia con Marguerite Durand, e desafiando as autoridades, presentouse como candidata ás eleccións lexislativas. Seguíronlle outras dúas mulleres: Renée Mortier e Gabrielle Chapuis. Candidaturas que foron rexeitadas.
Entre os seus argumentos habituais estaba o render homenaxe a Xoana de Arco e convertela nun símbolo da loita feminista estaba entre os seus argumentos habituais: «Xoana de Arco foi a personalización do feminismo, non tivo en conta nin dos usos, nin da autoridade dos poderosos, e utilizou, a pesar dos homes, dos dereitos dos homes para salvar o país».
Considerada como unha figura central na historia do movemento dos dereitos das mulleres francesas, Hubertine Auclert, proseguiu o seu activismo até a morte. Foi enterrada no cemiterio do Père-Lachaise, división 49, de París. A escultura sobre a súa tumba conmemora o «sufraxio das mulleres».
Bibliografía
<div class="infobox_v3" data-cx-mt-provider="Apertium">
StarCraft (homónimos)
StarCraft pode facer referencia a varias entregas da serie de videoxogos StarCraft, desenvolvida por Blizzard Entertainment:
Reino de León
Século XII: elo entre a cristiandade e o islam
No século XII tamén aparecerán múltiples ordes relixiosas a semellanza das europeas, como as de Calatrava, Alcántara e Santiago e fúndanse multitude de abadías cistercienses.