cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ñu azul
O apareamento comeza ao final da temporada de chuvias e normalmente nace unha soa cría por parto despois dun período de xestación duns oito meses e medio. A cría permanece coa s´´ua nai durante oito meses, tras o cal se une a unha manda de xuvenís.
O ñu azul habita nas chairas herbáceas que bordean as sabana arboradas con acacias e matogueiras (bush) na África meridional e oriental, e prosperan en áreas que non son nin demasiado húmidas nin demasiado áridas.
Cada ano, algunhas poboacións de África oriental toman parte dunha gran migración a longa distancia, aparentemente programada para coincidir cos padóns locais de precipitacións e de herba en crecemento.
O ñu azul é nativo de Angola, Botsuana, Eswatini, Kenya, Mozambique, Suráfrica, Tanzania, Zambia e Zimbabue. Hoxe está extinto en Malaui, pero foi reintroducido con éxito en Namibia. O límite meridional da área de dispersión do ñu azul está no río Orange, mentres que o límite occidental está delimitado polo lago Victoria e o monte Kenya.
Este antílope está amoplamente difundido e está introducíndose en granxas privadas, reservas e zonas protexidas. Por esta razón, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) clasifica hoxe ao ñu azul como especie LC (pouco preocupante).
A súa poboación estímase en ao redor dun millón e medio de individuos, a súa tendencia é estábel.
Taxonomía
Clasificouse dentro do xénero Connochaetes, descrito polo alemán Lichtenstein en 1812, e déuselle o nome científico Connochaetes taurinus.
O nome xenérico Connochaetes deriva das palabras do grego antigo κόννος kónnos, "barba", e χαίτη, chaítē, "pelo que flue", "melena". O nome específico latino taurinus, que significa "de touro", "de boi", deriva de taurus, "touro" que, á súa vez, deriva do grego ταυροσ taûros, co mesmo significado, "touro".
O "azul" do nome común, ñu azul, fai referencia á conspicua tonalidade azul prateada da súa capa. En canto a "ñu" é a adaptación de t'gnu, o nome que lle dan a estes animais os khoikhoi, pequeno grupo étnico nómade da África do suroeste, especificamente de Botsuana e Namibia, que se separou da tribo dos hotentotes ou khoisan.
Aínda que ambos os ñus, o azul e o negro, se clasifican actualmente no mesmo xénero, o ñu azul anteriormente foi situado nun xénero separado, Gorgona. Pero un estudo dos cromosomas mitóticos e de ADN mitocondrial permitiu saber máis das relacións evolutivas entre as dúas especies, encontrándose que as dúas tiñan unha estreita relación filoxenética, e que diverxeron hai un millón de anos.
Subespecies
miniatura|250px|Distribución das [[subespecies de Connochaetes taurinus: {{legend|#502D16|border=1px solid #978e73|C. t. taurinus}}{{legend|#A05A2C|border=1px solid #978e73|C. t. cooksoni}}{{legend|#FF6600|border=1px solid #978e73|C. t. johnstoni}}{{legend|#AA8800|border=1px solid #978e73|C. t. albojubatus}}{{legend|#FFCC00|border=1px solid #978e73|C. t. mearnsi}} ]]
A maioría dos autores recoñecen na especie Connochates taurinus as seguintes cinco subespecies:
Hibridación
Sábese que o ñu azul pode hibridarse co ñu negro. As diferenzas en comportamento social e hábitats historicamente impediron a hibridación interespecífica, porén pode ocorrer cando ambas as especies están confinadas dentro da mesma zona, e a descendencia é xeralmente fértil. Un estudo destes animais híbridos na Spioenkop Dam Nature Reserve en KwaZulu-Natal, Suráfrica, revelou que moitos tiñan anormalidades conxénitas nos dentes, nos cornos e nos ósos wormianos (ósos suturais) do cranio. Outro estudo revelou un aumento no tamaño dos híbridos en comparación co do dos seus pais. Nalgúns animais híbridos as bullas timpánicas do óso temporal aparecen moi deformadas e, nuotros, o radio e o cúbito aparecen fusionados.
Características
miniatura|250px|Primeiro plano dun ñu azul. Obsérvese a similitude dos cornos cos do [[búfalo africano|búfalo.]] miniatura|250px|Ñu azul adultol e xuvenil.
Hábitat e distribución
miniatura|250px|Ñu azul na [[sabana.]] miniatura|250px|[[Cebras e ñus azuis pastando no cráter de Ngorongoro.]] A especie encóntrase en chairas de herbas curtas con arbustos espiñentos, bordeando sabanas arboradas e zonas de matogueiras, penetrando tamén en e bosques abertos de zonas secas.
No Serengueti os ñus azuis prosperan en pasteiros en solos alcalinos e volcánicos durante a estación das chuviaa, retirándose a pastos das zonas de maior precipitación e con augas permanentes durante a estación seca.
A súa mesta pelaxe permítelle acceder a zonas frías en zonas montañosas, aínda que raramente se encontran por riba dos 1.800-2.100 m (por exemplo, no cráter de Ngorongoro).
Antigamente o ñu azul distribuíase desde o sur de Kenya até o norte leste de Namibia, Botsuana, e o río Orange en Suráfrica e Mozambique. Ultimamente foi introducido fóra da súa área de distribución natural, tales como as terras altas do leste de Zimbabue e en granxas privadas en Namibia.
Na actualidade encóntrase en Angola, Botsuana, Eswatini, Kenya, Mozambique, Namibia Suráfrica, Tanzania, Zambia e Zimbabue. Recentemente extinguiuse en Malaui, pero foi reintroducido con éxito en Namibia.
Costumes
Os ñus azuis son moi gregarios e viven xeralmente en granes mandas. Durante os seus desprazamentos poden verse en grupos de decenas de millares de individuos. Poden encontrtarse asociados a cebras e gacelas de Thomson e, ás veces, con outros herbívos das praderías. miniatura|250px|Loita entre machos.
Durante a época de celo forman grupos pequenos, desde dúas a tres até máis de 150 femias e xoves que son congregados por dun a tres machos. Estes machos comparten aparenemente o rabaño sen ningunha xerarquía definida entre eles. Trotan ao redor del cun paso balanceante, coa cabeza alta, forzando ao rabaño a agruparse nun grupo máis mesto.
Pero os machos son agresivos e defenden unha zona ao redor do seu rabaño, incluso durante os desprazamentos, que marcan coas secrecións das glándulas que teñen na cabeza, defendéndoo contra outros machos rivais. e loitan entre si na época de celo.
Despois da época de celo, os rabaños de cría intégranse en mandas maiores e, nestas, non se observa ningunha estutura social. Nos seus desprazamentos seguen as condicións favorábeis de alimento e auga, sendo os seus extensos movementos (ás veces os desprazamentos destes animais superan os 1.600 km). Andan e corren a miúdo en fila india e, ao igual que outros moitos animais das chairas, disgréganse durante as chuvias concentrándose durante a estación seca ao redor das pozas ou das correntes, buscando herbas frescas apetecíbeis. Tenden a pacer en formacións dispersas. Son activos a todas as horas do día e da noite, agás ao mediodía nas xornadas cálidas.
Os ñuis azuis son moi ruidosos. A súa voz é un sonoro bufido e un grave gruñido. O olfacto é unha forma moi importante de comunicación intraespecífica.
miniatura|700px|center|Ñus azuis atravesando un río nunha migración.
Alimentación
Os ñus azuis a son herbívoros puros. A herba constitúe o 90 % da súa dieta, e parecen ter preferencia por certas especies cando brotan despois da chuvia (en África oriental, Themeda triandra é, con moita diferenza, a máis importante, seguida de Pennisetum mezianum). miniatura|250px|O ñu azul habita en lugares con dispoñinilidade de auga.
O tempo de pastoreo aumenta un 100 % durante a estación seca. Aínda que a elección da dieta segue a ser a mesma na estación seca que na temporada de chuvias, os animais son máis selectivos durante esta última.
Beben cada día se teñen auga dispoñíbel, pero poden pasar até 5 días sen beberen. Durante a estación seca poden desprazarse até 50 km diarios para beberen. Ás veces poden complementar a inxesta de auga comendo plantas suculentas e melóns silverstres. Os ñus azuis presentan requerimentos hídricos máis estritos que outros animais que viven nas mesmas zonas, particularmente os órices e as gacelas de Grant.
Reprodución
Os ñus azuis machos alcanzan a madurez sexual aos dous anos de idade, mentres que as femias poden concibir aos 16 meses se se alimentaronadecuadamente. Porén, a maioría das femias non comenzan a reproducirse até un aho despois. O apareamento, que dura tres semanas, coincide con final da temporada de chuvias. Isto significa que os animais están en bo estado de saúde, xa que se alimentaron de pastos altamente nutritivos de herbas acabadas de crecer, e a taxa de concepción a miúdo é tan alta como o 95 %. A tempada de apareamento típicamente comenza nunha noite de lúa chea, o que suxire que o ciclo lunar inflúe na reprodución. Nese momento, o pico de produción de testosterona nos machos é o máximo, o que dá por resultado un aumento da chamada ao comportamento territorial. As actividades destes machos sexualmente excitados tamén poden estimular ás femias para entraren no estro. miniatura|250px|Dous machos loitando pola dominancia. Os machos marcan os seus territorios e compiten entre eles polas femias. Trucan e empuxan cos cornos, dobrando os xeonllos, bramando e bufando, ás veces, cravando os cornos no chan. Unha vez que se estableceu a dominación, cada macho intenta atraer á femias ao seu territorio. O macho intenta montar á femia. As femias receptivas manteñen a súa cola desviada cara a un lado, e permanecen parados mentres dura a cópula. Os apareamentos poden repetirse varias veces, e poden levarse a cabo dúas veces ou máis nun minuto. Os machos nin comen nin descansan cando unha femia está presente no seu territorio e, durante este tempo, a femia mantense cerca do macho, a miúdo fregando a súa cabeza sobre o torso do macho e cheirando o seu pene. Na temporada de cría, unha femia pode visitar varios territorios e aparearse con varios machos diferentes.
A Painceira, Visantoña, Mesía
A Painceira é un lugar da parroquia de Visantoña no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes.
Ñu azul
Inimigos
O seu principal depredadolr é o león (nalgunhas zonas os ñus azuis constitúen a metade da súa dieta), o guepardo, os licaóns e os crocodilos. En África oriental as hienas pintas cazan gran número de exemplares acabados der nacer. Na terra dos masais (África oriental) os ñus azuis son quizais os herbívoros máis cazados.
Aínda que a peste bovina é probabelmente a enfermidade máis grave que padece o ñu azul, tamén é susceptíbel de enfermidades das patas e a boca, como o carbúnculo, a sarna e a gangrena nos cascos. O herpesvirus foi illado por primeira vez nos ñus azuis en 1960 polo veterinario Walter Plowright. Aínda que as causas de morte varían de ano en ano, nunha época de seca en Botsuana, os tenreiros xoves, ad femias e os adultos vellos foron os máis propensos a morrer. Noutra ocasión estimouse que o 47 % das mortes foron causadas por enfermidades, o 37 % eran debidas á depredación e o resto eran resultado de accidentes.
Justo Rodríguez Pérez
Justo Rodríguez Pérez foi un político galego, alcalde de Sada entre 1931 e 1932, inscrito na ORGA.
Ñu azul
Inimigos
O animal pode ser hóspede de gran número de diferentes parasitos. Nun estudo encontrouse que os ñus azuis eran hospedeiros de trece especies de nematodos, trematodos, larvas de cinco moscas da familia dos éstridos, tres especies de piollos, sete especies de carrachas da familia dos ixódidos e de larvas dun verme da lingua (pentastómidos). Destes, a maioría foron máis prevalentes nalgunhas épocas do ano que noutras. Xeralmente, as larvas de Gedoelstica e Oestrus viven nas fosas nasais e as cavidades respiratorias e, ás veces, migran cara ao cerebro. En comparación con algúns outros bóvidos, os ñus azuis son resistentes á infestación por varias especies de carrachas.
Justo Rodríguez Pérez
Traxectoria
Emigrante retornado dos EUA e mariñeiro de profesión. Foi elixido concelleiro de Sada en 1917 representando á Conjunción libertaria e Sociedad de pescadores. Foi elixido alcalde de Sada en 1931. Dimitiu o 12 de maio do ano seguinte. En 1932 formaba nas filas do Partido Republicano Radical Socialista, presidindo posteriormente, entre 1933 e 1936, o Grupo Local do Partido Galeguista en Sada. Foi membro do comité de propaganda para o referendo do Estatuto de autonomía. Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse en Miño onde permaneceu un tempo. Despois pasou á casa dunha familia amiga de Fontán que se ofreceu a gorecelo. Despois dun ano pasou a agocharse no faiado da súa casa onde montou unha máquina de coser para facer zapatillas e remendar roupas de auga. Permaneceu agochado ata comezos dos anos corenta. O seu fillo Manuel foi recrutado polos rebeldes e enviado á fronte, tentou pasarse ao bando leal pero foi abatido.
Ñu azul
Estado de conservación
A poboación total de ñus azuis estímase actualmente en ao redor de 1.550.000 individuos. A tendencia da poboación xeral é estábel, e no Parque Nacional de Serengueti (Tanzania) incrementouse ultimamente até as 1.300.000 cabeza. A densidade da poboación é de 0,15 animais por km 2 no Parque Nacional Hwange e nos Parques Nacionais de Etosha, de 35/km 2 no cráter do Ngorongoro e no Parque Nacional de Serengueti, onde son máis abundantes. O ñu azul tamén se introduciu en gran número de granxas privadas, coutos de caza, reservas e áreas de conservación. Por estas razóns, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza (UICN) clasifica o status do ñu azul como LC (pouco preocupante). Porén, o número de espécimes de ñus de barba branca orientais (C. t. albojubatus) viu un forte descenso nos tempos actuais da orde de probabelmente de 6.000 a 8.000 animais, e isto está causando certa preocupación.
Usos e interacción cos humanos
Porén, o ñu azul tamén pode afectar negativamente aos seres humanos. Pode competir co gando doméstico polo pasto e a auga, e poden transmitir enfermidades mortais como a peste bovina e causar epidemias. Tamén poden tansmitir varios parasitos, como trematodos, tenias, moscas e carrachas.
Descubriuse unha antiga lousa tallada representando un animal moi similar ao ñu azul, que data de ao redor do ano 3.000 a.C., en Nekhen (Exipto), hoxe Kom el-Ahmar, a antiga Ἱεράκων πόλις (Hierákōn pólis ou Hieracómpole), cidade que era daquela a capital política e relixiosa do Alto Exipto. Isto podería indicar que o animal se encontraba no norte de África en tempos dos antigos exipcios.
Helena
miniatura|[[Cráter (vasilla)|Cráter ático de figuras vermellas (detalle da cabeza de Helena). 450-440 adC. Museo do Louvre, París.]] miniatura|Pintura do século XIX representando os amores de Helena e [[Paris (Jacques-Louis David).]]
Helena (en grego Ἑλένη Helénē), ás veces coñecida como Helena de Troia ou Helena de Esparta, é un personaxe da mitoloxía grega; a súa lenda é aludida por case todos os mitos dos helenos. Era filla de Zeus e, pretendida por moitos heroes debido á súa gran beleza, foi seducida ou raptada por Paris, príncipe de Troia, o que orixinou a guerra de Troia. Na antigüidade a cidade de Esparta dedicoulle un culto importante.
Patricia Vico
Patricia Vico González, nada en Madrid o 27 de agosto de 1972, é unha actriz española.
Traxectoria
Abandona a carreira de Publicidade para dedicarse ao mundo da interpretación. Así, comeza os seus estudos de interpretación na famosa escola de Cristina Rota.
A súa carreira profesional comeza en 1992 da man de Jesús Hermida no espazo de Antena 3, La noche de Hermida.
Logo de participar en varias películas e series con pequenos papeis, converteríase nun rostro habitual da pequena pantalla por mor de converterse nunha das protagonistas fixas da serie La casa de los líos, na que traballou durante máis de tres anos xunto a Lola Herrera, Arturo Fernández, Miriam Díaz Aroca, Natalia Menéndez ou Emma Ozores entre outros.
Logo desta serie viría o serial Esencia de poder (onde coincidiu con Jesús Olmedo con quen tamén compartiu pantalla en Hospital Central), que non logrou o resultado esperado e foi retirada precipitadamente das pantallas. Máis sorte tería con Paraíso, produción estival gravada na República Dominicana da que rodou catro tempadas á beira de Luis Fernando Alvés e Esperanza Campuzano.
Posteriormente rodou películas como Pacto de brujas (2003), de Javier Elorrieta ou El asombroso mundo de Borjamari y Pocholo (2004), de Juan Cavestany e Enrique López Lavigne. Pero o papel que a devolvería á actualidade é o que interpreta en Hospital Central desde 2004, o da doutora guapa e atractiva lesbiana Macarena Fernández Wilson, que lle outorgou un grande éxito e recoñecemento, especialmente por parte do colectivo gai. Gañou o premio Mostra lambda xunto coa súa compañeira de repartición, Fátima Baeza (Esther García Ruiz, na serie), pola súa grande interpretación e traballo na serie Hospital Central.
A súa parella é o director de cine Daniel Calparsoro, co que tivo o seu primeiro fillo, Hugo, en xullo de 2006. Ao estar embarazada durante a gravación de Hospital Central, os guionistas decidiron que o seu personaxe tamén o estivese. Tras dar a luz, estivo practicamente unha tempada enteira sen aparecer, reincorporándose posteriormente.
Gañou dúas veces o Premio Shangay pola súa interpretación de Maca en Hospital Central, xunto coa súa compañeira Fátima Baeza polo papel lésbico que representan.
Desde xaneiro de 2012 representa a Violante de Aragón, esposa do rei Afonso X, na serie Toledo de Antena 3.
Estuario de Forth
dereita|400px O estuario de Forth (en inglés Firth of Forth, en gaélico escocés Abhainn Dhubh, que significa "río negro") é a desembocadura do río escocés Forth no mar do Norte. No estuario do Forth atópanse numerosas illas, entre as que destacan:
Casais, Riobó, Cabana de Bergantiños
Casais é un lugar da parroquia de Riobó no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. No ano 2018 non tiña habitantes.
Teorema das raíces racionais
En álxebra, o teorema das raíces racionais (ou test das raíces racionais, teorema dos ceros racionais, test dos ceros racionais ou teorema p/q) estabelece unha condición sobre as solucións racionais dunha ecuación polinomial con coeficientes enteiros. As solucións da ecuación son as raíces (equivalentemente, os ceros) do polinomio do lado esquerdo da ecuación.
O teorema estabelece que se a0 e an son diferentes de cero, entón, cada solución racional x, cando é escrita como unha fracción irredutíbel x = p/q (isto é, en que o máximo común divisor de p e q é 1), satisfai: O teorema das raíces racionais é un caso especial (para un único factor linear) do lema de Gauss sobre a factorización de polinomios. O teorema das raíces enteiras é un caso especial do teorema das raíces racionais se o coeficiente dominante an = 1.
Aplicación
O teorema é usado para determinar se un polinomio ten algunha raíz racional e, en caso afirmativo, encontralas. Unha vez que o teorema impón que o numerador e o denominador de raíces racionais irredutíbeis sexan divisores de certos números, tódalas combinacións posíbeis de divisores poden ser verificadas e as raíces racionais serán atopadas, ou será determinado que non existen raíces racionais. Se unha ou máis raíces fosen atopadas, pódese factorizar ao polinomio, obtendo un polinomio de menor grao cuxas raíces tamén son raíces do polinomio orixinal.
Ecuación cúbica
A ecuación cúbica xeral
con coeficientes enteiros ten tres solucións no plano complexo. Se fose concluído por medio do test das raíces racionais que non existen solucións racionais, entón a única forma de expresar as solucións alxebricamente é usando raíces cúbicas. Mais se o test encontra tres solucións racionais entón xa non precisamos usar raíces cúbicas. E de existir exactamente unha solución racional r, entón (x – r) pode factorizar o polinomio cúbico usando a división longa de polinomios ou coa axuda da regra de Ruffini, deixando un polinomio cadrático cuxas dúas raíces son as outras dúas raíces da ecuación cúbica; e estas poden ser atopadas resolvendo a ecuación cadrática, e novamente evitando o uso de raíces cúbicas.
Primeira demostración
Sexa
Supoña que P(p/q) = 0 para certos números primos entre si :
Se en vez diso, o termo dominante fose movido para a dereita e sacárase o factor q no lado esquerdo, obteríase
E por razóns semellantes, pódese concluír que q divide an.
Demostración usando o lema de Gauss
No caso de existir un factor non trivial dividindo tódolos coeficientes do polinomio, pódese dividir polo maior divisor común dos coeficientes, de modo a obter un polinomio primitivo no sentido do lema de Gauss; notamos que isto non altera o conxunto das raíces racionais e só reforza as condicións de divisibilidade. O lema di que se o polinomio é factorizábel en
Q[X]
entón tamén é factorizábel en
Z[X]
como un produto de polinomios primitivos. Agora, calquera raíz racional
p/q
corresponde a un factor de grao 1 en
do polinomio, e o seu representante primitivo é
qx − p
, supondo que p e q son primos entre si. Mais calquera múltiplo de qx − p en
ten o termo dominante divisíbel por q e o termo constante divisíbel por p, o que comproba a afirmación. Este argumento mostra que, mais xeralmente, pode suporse que calquera factor irredutíbel de P ten coeficientes enteiros, e os coeficientes dominante e constante dividen os coeficientes correspondentes de P.
Primeiro
No polinomio 2x^3+x-1, calquera raíz racional totalmente reducida debería ter un numerador que divide exactamente en 1 e un denominador que divide exactamente en 2. Asim, as únicas raíces racionais posíbeis son ±1/2 e ±1; como ningunha destas cantidade anula o polinomio, non posúe raíces racionais.
Segundo
No polinomio x^3-7x+6 as únicas raíces racionais posíbeis deberían ter un numerador que divide 6 e un denominador que divide 1, limitando as posibilidades a ±1, ±2, ±3, ±6. Destes, 1, 2 e -3 anulan o polinomio e, por tanto, son as súas raíces racionais. (Na verdade, esas son as súas únicas raíces pois unha ecuación cúbica ten apenas tres raíces; en xeral, un polinomio podería ter algunhas raíces racionais e algunhas irracionais.)
Terceira
Tódalas raíces racionais do polinomio
deben estar entre os números indicados simbolicamente por
Estes candidatos a raíz poden ser avaliados utilizando o método de Horner (por exemplo). Neste caso en particular hai exactamente unha raíz racional. Se un candidato a raíz non anula o polinomio, ele pode ser usado para reducir a lista de candidatos remanentes.
Por tanto,
Se se atopan k raíces racionais (k ≥ 1), o método de Horner tamén producirá un polinomio de grao n − k cuxas raíces, xuntamente coas raíces racionais, son exactamente as raíces do polinomio orixinal. Tamén pode ocorrer de ningún dos candidatos sexa unha solución; neste caso, a ecuación que iguala o polinomio a 0 non ten solución racional. Se a ecuación non posúe un termo constante a0, entón 0 é unha das solucións racionais da ecuación.
O Pousadoiro, Visantoña, Mesía
O Pousadoiro é un lugar da parroquia de Visantoña no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes.
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck (en འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་) (nado en 1980) é o actual rei de Bután. É o primoxénito do anterior monarca butanés Jigme Singye Wangchuck e da terceira esposa deste, Ashi Tshering Yangdon Wangchuck. A súa sucesión produciuse pola abdicación daquel o 14 de decembro de 2006. O Rei ten unha irmá e un irmán menores, catro medio irmás e tres medio irmáns.
La Marina del Prat Vermell
miniatura|250px|Barrio da Marina del Prat Vermell, visto desde a parte alta do [[cemiterio de Montjuïc.]] La Marina del Prat Vermell é un dos barrios que forman o distrito de Sants-Montjuïc da cidade de Barcelona. O nome provén dos campos que ocupaban este sector baixo de La Marina de Sants. Este barrio é un barrio de nova planta que se está a desenvolver entre o outro sector de La Marina de Sants, La Marina de Port e a zona industrial da Zona Franca.
O novo barrio terá uns 30.000 habitantes e ocupará unhas 80 hectáreas de terreos que actualmente son industriais. A accesibilidade ao barrio quedará garantida cando acaben as obra da liña 9 do metro de Barcelona.
No paseo da Zona Franca, e dentro do barrio, hai un Centro de Formación da Seat e o edificio Districte 38 acabado en 2011, obra do arquitecto Arata Isozaki.
Brisingr
Brisingr é o terceiro libro do Inheritance Cycle de Christopher Paolini e a secuela de Eldest. Foi lanzado o 20 de setembro de 2008. Orixinalmente, Paolini tiña pensado presentar o Inheritance Cycle en tres libros, pero durante a creación do terceiro decidiu que a serie era demasiado complexa para comprimila toda nun libro. A versión de luxo de Brisingr, na que se inclúen escenas eliminadas e curiosidades, foi estreada o 13 de outubro de 2009.
Brisingr céntrase na historia de Eragon e a súa dragona Saphira a medida que continúan a súa viaxe para derrocar ó gobernante corrupto do Imperio, Galbatorix. Eragon é un dos derradeiros Xinetes de Dragón, un grupo que gobernou o mundo ficticio de Alagaësia, que é o lugar onde ocorren tódolos feitos. Brisingr comeza no punto inmediatamente despois no que conclúe a anterior, Eldest.
Alianza de Esquerdas en Sada
A Alianza de Esquerdas en Sada foi artellada en xullo de 1935. Agrupaba ao Partido Galeguista, Izquierda Republicana, Unión Republicana e aos sindicatos obreiros. A súa finalidade era loitar “contra a reaición, fascio, guerra e pol-a conquista de unha amnistía para os presos políticos e sociaes” (A Nosa Terra, xullo de 1935). O seu comité electoral, que pasaría a constituír a Fronte Popular, estaba composto por Juan Antonio Suárez Picallo (Secretario Xeral), Luis Castro Álvarez (Secretario de Organización), Gil González Mosquera (Secretario de Propaganda), Eugenio Pazos Pereiro (Depositario), Francisco Fernández Vila, Luis Pita, José Arévalo (Auxiliares).
Lingua mongol
O mongol (en escritura mongol: 17px, Mongɣol kele; en mongol cirílico: Монгол хэл, Mongol khel) é a lingua propia do pobo mongol, a lingua oficial de Mongolia e a máis coñecida da familia lingüística mongol. O número de falantes de tódolos dialectos chega ós 5,2 millóns, incluíndo os habitantes de Mongolia e ós residentes da Mongolia Interior, unha rexión autónoma de China. En Mongolia, o dialecto khalkha, escrito en cirílico (e outrora en alfabeto latino), é o predominante, mentres que en Mongolia Interior, a lingua é máis diversa dialectalmente e escríbese na escritura mongol.
Joseph Mascis
J Mascis, nado o 10 de decembro de 1965 en Amherst, Massachusetts, é un músico estadounidense. É coñecido sobre todo por ser o cantante, guitarrista e compositor de Dinosaur Jr., a pesar de traballar ocasionalmente como produtor ou como compositor de música de películas.
Traxectoria
Nado en Amherst, Massachusetts, fillo dun dentista local, Mascis fundou a banda hardcore de curta vida Deep Wound, cos amigos do instituto Lou Barlow e Scott Helland a principios dos 80. El comezou tocando a batería, pero cambiou para a guitarra cando fundou o grupo Dinosaur Jr. (co baixista Barlow e o batería Patrick "Murph" Murphy) en 1984 acadando éxito en todo o país. A súa voz foi comparada coa de Neil Young, e os seus riffs de guitarra designados coma "monolíticos". Despois de que Mascis despedise a barlow de Dinosaur Jr. en 1989 gravou varios discos coa banda ata 1997, e tamén un álbum en solitarios acústico titulado Martin + Me en 1996.
Foi batería do proxecto paralelo Upsidedown Cross, unha banda de doom metal de Boston que tamén contaba con Seth Putnam de Anal Cunt, que editou un álbum auto-titulado co selo Taang! Records en 1991. Mascis escribiu temas para a película Gas, Food, Lodging e fixo un cameo na mesma. En 1996 tivo un pequeno papel no filme Grace of my Heart e achegou un par de temas á súa banda sonora. No ano 2000 comezou a traballar nos discos da súa nova banda, J Mascis and the Fog.
En abril do 2005 Mascis reuniuse con Barlow e Murph, o trío orixinal de Dinosaur Jr., para realizar unha xira de celebración da re-edición dos seus primeiros tres álbums. Dende entón lanzaron dous novos traballos: Beyond (2007) e Farm (2009).
No mes de agosto do 2005 Mascis editou un novo traballo en solitrio baixo o nome de J Mascis and Friends, J and Friends Sing and Chant For Amma, un álbum adicado ao líder relixioso hindú Mata Amritanandamayi, sobre o cal anteriormente compuxera a canción "Ammaring", aparecida no primeiro álbum de J Mascis + The Fog More Light. Os beneficios do disco foron doados á organización de Mata Amritanandamayi, que actuou axudando aos damnificados do tsunami do ïndico do ano anterior.
Prometheus (volcán)
Prometheus é un volcán activo que está situado na superficie da lúa de Xúpiter, Ío. As súas coordenadas na superficie de Ío son 1,52° S 153,94° O. Prometheus consiste nun cumio de 28 kms de ancho chamado Prometheus Patera e 100 kms de coladas de lava, todo isto rodeado dunha grande extensión circular de depósitos de sulfuro vermello e de brillante dióxido de sulfuro, procedentes dos materiais depositados polas columnas (plumas) volcanicas. O volcán foi visto por primeira vez en imaxes tomadas pola sonda Voyager 1 en marzo de 1979. Ese mesmo ano, a Unión Astronómica Internacional deulle oficialmente o nome de ''Prometheus, deus grego do lume.
Prometheus é un lugar volcanicamente activo coma mínimo dende o encontro da Voyager 1 con Ío no ano 1979. Entre a chegada da Voyager e as primeiras observacións da sonda Galileo, foron depositadas coladas de lava sobre superficie duns 6.700 km2. Observacións posteriores da Galileo amosaron numerosas fendas no leito volcánico, especialmente na parte occidental destes campos de lava.
Prometheus é un volcán con dúas columnas volcánicas: unha máis pequena, rica en sulfuros procedentes do magma que se descarga cara ao final da parte oriental dos leitos de lava, acadando unhas alturas que oscilan entre 75 a 100 km; e a outra columna eruptiva rica en SO2 que está activa en fronte de onde finaliza a outra. A primeira forma un deposito difuso e vermello cara ao leste de Prometheus. A segunda forma un brillante e circular deposito ó redor da totalidade do volcán e dos seus campos de lava. A columna eruptiva rica en SO2 é xerada da lava que corre cara ao final da parte occidental dos leitos de lava, cubrindo, quentando e vaporizando a xeada de dióxido de sulfuro. Isto vai acompañado da aparición de moitas fendas, as cales xeran gas e po que se suma para forma-la columna (pluma) volcánica. A columna de Prometheus foi vista tanto pola Voyager coma pola Galileo, coma pola New Horizons, cando cada sonda tivo a oportunidade de tomar imaxes.
Lourido, Poio (San Salvador), Poio
Lourido é un lugar da parroquia de San Salvador de Poio, no concello pontevedrés de Poio na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 556 habitantes (279 homes e 277 mulleres).
É un barrio costeiro, situado xunto á ría de Pontevedra.
Neste lugar naceu o adestrador de fútbol Fernando Castro Santos.
Bandeira de Papúa Nova Guinea
A bandeira de Papúa Nova Guinea foi adoptada o 1 de xullo de 1971. Está dividida pola súa diagonal descendente (respecto ao lado máis próximo ao mastro). A metade superior da bandeira é de cor vermella e no seu interior figura a silueta dunha ave do paraíso de cor amarela. A metade inferior da bandeira é de cor negra e nela aparece representada por cinco estrelas brancas de cinco puntas a constelación da Cruz do Sur. Na bandeira de Nova Zelandia tamén aparece representada esta constelación por catro estrelas de cor vermella e na de Australia, por cinco.
O vermello e o negro son dúas cores moi usados por moitas tribos de Papúa e Nova Guinea. A maior parte das especies que se coñecen como aves do paraíso habitan nestas illas. Esta ave tamén figura no emblema nacional.
Beneficio eclesiástico
miniatura|250px|Girolamo e o cardeal Marco Corner investigan a Marco, abade de Carrara, co seu beneficio. [[Tiziano, ca 1520.]]
Características
Existían diversas clases de beneficio eclesiástico: beneficio simple/duplo, beneficio maior/menor ou beneficio regular/secular. Había distintos tipos tamén entre os beneficios simples, como, por exemplo, a mordomía e a prestameira.
O beneficiado ou beneficiario era a persoa que posuía dereito a gozar do beneficio e a obriga de exercerlo. Dado que tal obriga podía delegarse nun vigairo, existían tamén as figuras de beneficiario propio e beneficiado servideiro.
As rendas destes beneficios adoitaban estar baseadas en impostos relixiosos como os décimos as primicias, en cobros polo exercicio do culto, como os dereitos de estola, e noutros ingresos, ás veces derivados de propiedades territoriais vinculadas ao beneficio como mans mortas. Pocurábase obviar que o dereito canónico prohibía cobrar ningunha cantidade pola administración dos sacramentos (pecado de simonía). De exercerse o cargo mediante un vigairo, este recibiría as congruas, e o resto o titular.
Era unha situación propia do Antigo Réxime e dos países católicos. A Reforma protestante, aínda que non afectou da mesma maneira ao clero regular e ao secular, exixía a presenza do titular dunha parroquia entre os seus fieis e, nalgunhas igrexas, era elixido por estes mesmos. Noutras confesións máis xerarquizadas, como o anglicanismo, a situación era similar á católica, coa diferenza de que os sacerdotes podían contraer matrimonio.
O fin dos beneficios eclesiásticos coincide co fin do Antigo Réxime nos países católicos do sur de Europa, desde a Revolución francesa e as revolucións liberais, cando se produce a desamortización e as rendas da igrexa foron asumidas polo Estado. A partir dos Concordatos os salarios do clero secular pasaron a ser subministrados por este, agás no caso de Francia, onde se produciu unha total separación da Igrexia e o Estado.
Bora, Pontevedra
Santa Mariña de Bora é unha parroquia que se localiza no concello de Pontevedra. Segundo o padrón municipal en 2008 tiña 814 habitantes (411 mulleres e 403 homes), 58 menos ca en 2000. Ten dezasete entidades de poboación.
A festa patronal, santa Mariña, celébrase os días 22 e 23 de xullo.
Xeografía
Limita ao norte coa parroquias de Santo André de Xeve (a través do río Lérez), ao sur con Marcón, ao leste con Tenorio e Almofrei (do concello de Cerdedo-Cotobade, a través do río Almofrei) e ao oeste con Mourente. Está atravesada pola estrada N-541.
Historia
Sobre os ríos hai dúas pontes antigas. Nunha delas librouse en 1809 unha decisiva batalla na Guerra da Independencia Española contra as tropas francesas do xeneral Ney.
No seu momento pertenceu ao concello de Mourente.
Patrimonio
miniatura|dereita|200 px|Baldaquino de Bora, con [[Santiago o Maior|Santiago (á esquerda) e San Pedro (á dereita)]] 200px|miniatura|Peto de ánimas dos Gardas Civís de Ponte Bora. Da igrexa parroquial consérvanse un fragmento dun antigo baldaquino representando a Santiago e San Pedro, hoxe exposto no Edificio Castelao do Museo de Pontevedra.
Na parroquia hai tres petos de ánimas :
O peto de ánimas dos Gardas Civís de Ponte Bora está no lugar do Pío, na parede dunha vivenda particular diante da estrada N-541. É de caste pechada e consta de dúas partes: a superior ten dous gardas civís facendo garda con escopeta e baioneta ante unha custodia, e inclúe a data AÑO DE 1851 rodeada do texto FUE DEBOCION D. DIEGO CERVINO. O retablo das ánimas, que aparece no libro de Castelao As cruces de pedra na Galiza, é de pedra policromada, pero coas cores xa esvaídas. Ten a pomba do Espírito Santo sobre a cabeza de Cristo crucificado xunto a dúas Virxes. Baixo deles hai tres ánimas: un bispo con mitra no centro, un cura con bonete á esquerda, e unha muller á dereita. Sobre o retablo aparece o texto HERMS. DEBOTOS DE LAS BENDITAS ANIMAS DEL PURGTO.
O peto de ánimas do Camiño Vello do Río está preto da ponte que cruza o Almofrei cara a Xeve, na parede dunha casa abandonada. É aberto cun pequeno tellado de pedra. O retablo é de pedra policromada cun Cristo na cruz entre dúas Virxes, con tres ánimas baixo eles: un cura con bonete no centro, un home á esquerda e unha muller á dereita.
O peto de ánimas de Tombo é de caste pechada cunha reixa metálica, encaixado na faciana dunha casa vellas. Ten retablo de madeira, en mal estado de conservación.
Colombia
Colombia, oficialmente República de Colombia, é un país que se atopa no recuncho noroccidental de América do Sur, o que a fai posuidora de costas nos océanos Atlántico e Pacífico. Na costa norte e noroeste está o Mar Caribe, e ten fronteira continental con Venezuela ó leste, o Brasil ó sueste, o Perú e Ecuador ó sur, e Panamá e o Océano Pacífico ó oeste. Limita vía marítima con Costa Rica ó oeste; Nicaragua, Porto Rico e Honduras, ó noroeste; a República Dominicana, Xamaica e Haití ó norte. É unha república constitucional e unitaria que abrangue trinta e dous departamentos.
O territorio que hoxe é Colombia estivo habitado orixinariamente por pobos indíxenas como os muiscas, os quimbaya e os taironas. Os conquistadores españois chegaron en 1499 e comezaron un proceso de conquista e colonización que culminou na creación do Vicerreinado de Nova Granada, con capital en Bogotá. A independencia do país produciuse en 1819, pero no ano 1830 "Gran Colombia" colapsou coa secesión de Venezuela e Ecuador. Nos actuais Colombia e Panamá xurdiu a República de Nova Granada. A nova nación experimentou co federalismo como Confederación Granadina (1858), e como Estados Unidos de Colombia (1863), antes que se declarase a República de Colombia en 1886. A secesión de Panamá produciuse en 1903. Dende a década de 1960, o país sufriu un conflito armado asimétrico de baixa intesidade, que escalou na década de 1990, e que minguou dende o ano 2005.
Colombia é un país etnicamente diverso e a súa poboación descende dos habitantes indíxenas, dos colonizadores españois, dos africanos levados ó país como escravos e dos inmigrantes de Europa e Oriente Medio do século XX, o cal contribuíu a unha herdanza cultural diversa. Isto tamén está influído pola variada xeografía de Colombia, xa que as diferentes paisaxes do país resultaron no desenvolvemento de marcadas identidades rexionais. A meirande parte dos centros urbanos atópanse nas terras altas das montañas dos Andes, mais o territorio colombiano tamén abrangue selva amazónica, chairas tropicais e as costas Caribe e Pacífica.
Dende o punto de vista ecolóxico, Colombia está considerado un dos 17 países megadiversos, e entre eles, o máis biodiverso por quilómetro cadrado. Colombia é unha potencia intermedia e rexional coa cuarta meirande economía de América Latina, forma parte do grupo dos CIVETS como un dos mercados emerxentes e é un membro da OECD. Colombia ten unha economía diversificada con estabilidade macroeconómica e perspectivas de crecemento favorables a longo prazo.
Etimoloxía
miniatura|esquerda|170px|Colombia ou «terra de [[Cristovo Colón», nomeada dese xeito na honra do explorador.]] A denominación de Colombia provén do nome do explorador do século XV Cristovo Colón (en Cristoforo Colombo, en Christophorus Columbus). Foi adoptado o 15 de febreiro de 1819, durante o Congreso de Angostura, para chamar ó novo Estado que daquela abranguía os territorios da Nova Granada, Quito e a Capitanía Xeneral de Venezuela. O nome foi proposto por Simón Bolívar na Carta de Xamaica.
En 1830, coa secesión de Venezuela e Ecuador, pasou a chamarse a "República de Nova Granada". Despois da adopción do federalismo trala constitución de 1858, pasou a chamarse Confederación Granadina. A mesma, máis tarde adoptaría o nome de Estados Unidos de Colombia en 1863, os cales en 1886, se constituíron como a República de Colombia. Nun principio esta denominación foi protestada polos congresos de Ecuador e Venezuela por consideralo unha usurpación unilateral do patrimonio histórico común, pero a discusión foi superada axiña.
A orixe do nome tamén se cita nunha das estrofas do himno nacional, que reza deste xeito:
Época precolombiana
miniatura|esquerda|175px|[[Ciudad Perdida ou Teyuna é un antigo poboado indíxena e sitio arqueolóxico.]] miniatura|dereita|175px|[[Balsa muisca evidencia das cerimonias sagradas que deron orixe á lenda de El Dorado.]] miniatura|dereita|175px|Estatuas da [[cultura San Agustín.]]
O estudo dos primeiros poboadores do territorio da actual Colombia dividiuse en tres etapas da época precolombiana: o paleolítico (15 000-7000 a. C.), o período arcaico andino (7000 a 2000 a. C.), e o período formativo 2000 a. C. até o século XVI. Os primeiros seres humanos que chegaron ó territorio da actual Colombia datan de arredor de 10 mil e 15 mil anos. Os cazadores e recolectores nómades desta época empregaban aparellos líticos, ferramentas e armas feitas con pedra que datan de 10 450 a. C., atopados en El Abra, onde se comprobou que existían habitantes na sabana de Bogotá en 10 500 a. C. No século XV existían tres grandes familias que poboaban Colombia. A cultura Caribe atópase na costa do mar Caribe, a arauaca nos ríos Caquetá, Amazonas e Putumayo, e os muiscas na Serra Nevada de Santa Marta e o clima frío dos altiplanos do centro do país. Esta última foi a que tiña máis poboación e un significativo desenvolvemento na agricultura, o uso de calendario, os xeróglifos e os rituais relixiosos.
O cacicado foi a organización social que reinou antes da Era Cristiá. Caracterizábase pola súa orde social baseada nunha estratificación da sociedade, as tribos agrupábanse de xeito semellante a como o facía o señorío. Así, o cacique era o que tiña o máximo poder. Atopáronse evidencias desta época nas que salientan as prácticas funerarias, a evidencia de diversos oficios e símbolos de mando, adornos persoais, templos, estatuas, sistemas de rego e notables avances na agricultura como os socalcos, entre outros. As culturas San Agustín, Tumaco, Tierradentro, quimbaya, zenú, malagana, pastos, quillacingas, guanes e os pijaos, basearon a súa orde social no cacicado. Moitas destas xa desapareceran ou estaban a esmorecer á chegada dos españois. Culturas máis avanzadas na súa orde social xurdiron despois no formativo superior, cuxa organización superou á do cacicado, pois era semellante a federacións de aldeas; os seus maiores representantes foron culturas coma os taironas e os muiscas.
Conquista española
esquerda|miniatura|200px|Primeiro mapa da costa colombiana e venezolana, feito por [[Juan de la Cosa.]]
A primeira expedición que levantou a áncora cara ó que hoxe é Colombia foi emprendida por Alonso de Ojeda en 1499. Ojeda era un veterano da segunda viaxe de Cristovo Colón ás Américas. A viaxe foi motivada polo desexo dos Reis Católicos de comprobar a veracidade dos reportes de Colón sobre as grandes riquezas do "novo mundo", por mor da desconfianza que Colón e os seus partidarios inspiraran entre os monarcas. Nesta viaxe, Alonso de Ojeda foi acompañado por Juan de la Cosa e Americo Vespucio.
Bordeou África, pasou polas Illas Canarias até chegar ó que hoxe se coñece como Güiana e Venezuela, dende alí partiu cara a Trinidad e Tobago, e despois até a Guajira, para regresar para España cun modesto botín composto maioritariamente de indíxenas escravizados. Malia os modestos logros materiais desta expedición, foi a primeira ocasión na cal exploradores europeos divisaron e mapearon as costas continentais americanas, mais concretamente a costa venezolana e colombiana.
Na súa segunda viaxe, Ojeda fundou Santa Cruz en Bahía Honda, a primeira colonia europea en continente americano, que non chegou a prosperar.
Unha nova viaxe realizada por Rodrigo de Bastidas entre 1500 e 1501 partiu dende a Guajira até o golfo de Urabá. Durante este percorrido, de Bastidas descubriu a desembocadura do río Magdalena. Cristovo Colón, na súa última viaxe a América, puido ter chegado até cabo Tiburón, no Chocó.
En 1508, Ojeda foi nomeado gobernador de Nova Andalucía, reino que se supoñía tería de espallar debde o istmo do Darién até punta da costa atlántica de Colombia. Deste xeito, emprendeu unha terceira expedición partindo dende Santo Domingo con “dous vaixeis, dous bergantíns e trescentos homes” entre os que se atopaba o mozo Francisco Pizarro. miniatura|200px|No [[cabo da Vela produciuse a primeira viaxe de descubrimento do territorio da actual Colombia. Foi comandado por Alonso de Ojeda en 1499. ]] Desembarcou na baía da actual Cartaxena de Indias, onde leu o “requirimento” de sometemento ós indíxenas de Turbaco. As súas forzas foron decimadas polos indíxenas, polo cal tivo que seguir avanzando pola costa do reino que se supoñía debía gobernar. Intentou fundar outro asentamento no Golfo de Urabá, San Sebastián de Urabá, "pouco máis que un forte", o cal foi abandonado axiña por mor da inclemencia do terreo e a resistencia dos habitantes do lugar.
En 1510, Vasco Núñez de Balboa fundou Santa María la Antigua del Darién e en 1513, deu co océano Pacífico, coa axuda dos indíxenas, que guiaron o conquistador. O descubrimento do océano Pacífico foi informado a España, e tempo despois chegaron varios navíos para explorar a zona comandados por Pedro Arias Dávila, quen era tamén o gobernador da rexión comprendida entre o cabo da Vela e Panamá.
Período colonial
En 1542, a rexión de Nova Granada, xunto con tódalas outras posesións españolas en América so Sur, converteuse en parte do Vicerreinado do Perú, coa súa capital en Lima. En 1547, Nova Granada converteuse na Capitanía Xeneral de Nova Granada dentro do vicerreinado. En 1549, creouse a Real Audiencia por decreto real e Nova Granda foi gobernada pola Real Audiencia de Santafé de Bogotá, que daquela abranguía as provincias de Santa Marta, Río de San Juan, Popayán, Güiana e Cartaxena. Porén, as decisións importante sobre a colonia eran tomadas no Consello de Indias. miniatura|esquerda|Ataque da Armada británica en [[Cartaxena de Indias. A batalla foi a meirande derrota do exército e da mariña británica durante a guerra da Orella de Jenkins, entre 1739 e 48. ]]