cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Disco celeste de Nebra
Descrición do disco celeste
O estudo feito sobre o disco celeste atopado veu demostrar que non era exactamente o orixinario, senón que sobre este se fixeron unha serie de modificacións ao longo dos anos segundo os coñecementos e quizais tamén ao seu uso. Puidéronse constatar ata 4 fases:
Os arcos do horizonte que foron engadidos e nalgún punto ata taparon algunhas estrelas das fases anteriores, son característicos da época do neolítico e puidéronse ver en bastantes sitios arqueolóxicos. Amosan o coñecemento avanzado daquelas xentes no eido da astronomía. Un dos arcos representa a saída do sol e o outro o solpor. O ángulo que abranguen, oitenta e dous graos, equivale ao ángulo que forman o orto e o solpor solar entre o solsticio de inverno e o de verán na latitude no que foi atopado.
As estrelas tamén foron obxecto de estudo e de especulación. As Pléiades son visibles dende Centro Europa dende a Idade de bronce e aparecen citadas como tales estrelas nos calendarios de varias culturas en todo o mundo. Mais canda esta interpretación xurdiron controversias e opinións dispares. Os arqueoastrónomos saben que dende Centroeuropa e xa dende a Idade de Bronce podían verse tres grupos de estrelas: Pléiades, Presebe e Delfín. Conforme a estes tres grupos, algúns astrónomos supuxeron que a constelación representada no disco debía atoparse preto da eclíptica, xa que logo queda descartado o Delfín; mais as outras dúas, Pléiades e Presebe, son suficientemente próximas á eclíptica. Wolfhard Schlosser, catedrático de Astronomía, decantouse pola interpretación das Pléiades, constelación que se sabe que, polo menos na Grecia arcaica, servía de marcador para a confección do calendario agrario. O tema de devandita interpretación baséase pois en suposicións e especulacións coas que moitos outros astrónomos e profesores non están de acordo. No que si están todos de acordo é en sinalar que o disco de Nebra é un obxecto precioso que debeu ter un gran valor decorativo e ritual.
As espadas
As espadas aparecidas xunto ao disco celeste son dunha gran calidade. As empuñaduras e as follas están traballadas con grande esmero e decoradas coa mesma técnica que o disco. O contraste de cores fai que o efecto decorativo sexa moi atractivo.
Bibliografía
Declaracións feitas á revista Investigación y Ciencia (Prensa Científica) por:
Balai, Loureda, Arteixo
Balai é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 7 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 3 eran homes e 4 eran mulleres.
Pumarín
O topónimo Pumarín pode facer referencia a varios lugares de Galicia:
Igrexa católica bizantina húngara
A Igrexa católica bizantina húngara (en Magyar görögkatolikus egyház) é unha Igrexa particular bizantina da Igrexa católica. O seu primado é o metropolita de Hajdúdorog, dende 2008 Péter Fülöp Kocsis.
Estrutura
A Igrexa está estruturada nun único metropolitanato sui iuris, con sé en Hajdúdorog. A xurisdición propia do metropolitanato abrangue a totalidade de Hungría, e está formado pola arquieparquía de Hajdúdorog e polas súas sés sufragáneas, Miskolc e Nyíregyháza.
A cabeza da Igrexa é o metropolita de Hajdúdorog Fülöp Kocsis.
Lenín Moreno
Traxectoria
Naceu o 19 de marzo de 1953 na cidade amazónica Nuevo Rocafuerte, na provincia de Napo Pastaza, agora parte da provincia de Orellana, preto da fronteira co Perú e Colombia, no seo dunha familia humilde que percorreu o país pois os seus pais eran directores de escolas públicas. O seu pai, Servio Tulio Moreno, foi senador e deputado pola provincia de Ambato en 1994 polo partido populista Concentración de Forzas Populares. A súa avoa materna era de nacionalidade peruana.
O 3 de xaneiro de 1998, logo dun asalto nos exteriores da panadaría, situada na Avenida América, fronte a Teleamazonas, ó norte da cidade de Quito, foi vítima do disparo de delincuentes que querían roubar o seu vehículo, perdendo a mobilidade de ambas as pernas.
Carreira política
Nas eleccións presidenciais do 2006, Rafael Correa foi elixido como Presidente da República e Moreno como vicepresidente, asumindo no 2007, cargo ó que foi reelixido para o período 2009-2013 nas eleccións do 2009. O seu nome foi proposto por organizacións sociais e por parte do goberno do Ecuador ó Premio Nobel da Paz no 2012 e foi elixido presidente do Comité para a Eliminación de Todas as Formas de Discriminación contra as Discapacidades (CEDDIS) da Organización dos Estados Americanos (OEA).
Unha vez que Lenin Moreno decidiu non postularse a unha nova reelección como vicepresidente de Rafael Correa, o secretario xeral da Organización das Nacións Unidas designouno en decembro de 2013 como o seu enviado especial sobre Discapacidade e Accesibilidade, mandato que se renovou xa en dúas ocasións e cuxa sede está en Xenebra, Suíza.
No ano 2017 gañou as eleccións presidenciais do 2017, elixido candidato por Alianza PAIS para suceder a Correa, converténdose no 44° Presidente Constitucional do Ecuador, iniciando o seu período o 24 de maio de 2017.
Jakob der Lügner
Jakob der Lügner é un filme alemán-checoslovaco de 1975 dirixido por Frank Beyer. Está baseado na novela homónima de Jurek Becker. Está protagonizado por Vlastimil Brodský no papel de Jakob Heym.
Foi nomeado ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 49ª edición dos premios.
Eduardo Seoane
Eduardo Seoane Díaz, nado na Coruña o 25 de xaneiro de 1948 e finado o 22 de xuño de 2022, foi un futbolista galego, que xogaba de porteiro. Destacou especialmente no Deportivo da Coruña, no que militou durante seis tempadas, na Primeira, Segunda e Terceira División.
Inicios
Nado en San Pedro de Visma, formouse como futbolista no Atlético San Pedro e no Sin Querer antes de ingresar en 1966 no Deportivo da Coruña. Na tempada 1966/67 xogou cedido no Ordes, mentres que na seguinte incorporouse ao Fabril. Xogou co filial do Deportivo durante tres tempadas na Terceira División, compartindo portería con Canedo e tendo como adestrador a Arsenio.
Deportivo da Coruña
Na tempada 1971/72 debutou na máxima categoría, e xogou completos tódolos partidos de liga e Copa. Na seguinte campaña sufriu unha lesión nun partido contra o Zaragoza que o afastou dos terreos de xogo durante meses. Ao seu regreso foi suplente de Aguilar, ata que este se lesionou e Seoane recuperou a titularidade, nunha campaña na que o equipo acabou descendendo a Segunda. Na tempada 1973/74, na que compartiu a titularidade de novo con Aguilar, pasaron ata catro adestradores polo banco do club coruñés, que finalmente descendeu por primeira vez á Terceira División.
Salamanca e Oviedo
En xullo de 1976 foi traspasado ao Salamanca, da Primeira División. No equipo dirixido por García Traid só puido disputar tres partidos de liga, sendo o gardameta titular o arxentino D'Alessandro, pero foi titular en 10 encontros da Copa do Rei, competición na que o equipo salmantino chegou ata as semifinais, caendo finalmente ante o Athletic. En 1977 fichou polo Oviedo, de Segunda División, co que descendeu na primeira das súas dúas campañas no equipo. Na segunda delas deixou o club en xaneiro, por problemas co presidente e o adestrador Lalo.
Compostela e retirada
Na tempada 1979/80 xogou co Compostela na Terceira División, ás ordes de José. Foi titular na maioría de partidos e proclamouse campión do Grupo I, logrando así o ascenso á Segunda División B. A continuación deixou o fútbol ao non poder compatibilizalo co seu novo traballo na Refinería da Coruña.
Faleceu o 22 de xuño de 2022, aos 74 anos de idade.
Polvijärvi
Polvijärvi é un municipio de Finlandia situado na rexión de Carelia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 4 309 habitantes. A superficie do termo municipal é de 958,32 km2, dos cales 154,17 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 5,36 hab./km².
Limita cos concellos de Juuka, Kontiolahti, Liperi, Outokumpu e Kaavi, este último pertencente á rexión veciña de Savonia do Norte.
O concello é unilingüe en finés.
Andrea del Sarto
Andrea del Sarto, nado en Florencia (Italia) o 16 de xullo de 1486 e finado o 21 de xaneiro de 1531, foi un pintor italiano de estilo manierista. Polo seu depurado estilo foi alcumado «Andrea senza errori» («Andrea sen erros»).
Traxectoria
miniatura|Virxe con neno e San Xoán neno, ~ 1515, [[Roma, Galería Borghese.]] miniatura|Retrato de escultor, ~ [[1518, Londres, National Gallery.]] Debe o seu alcume «do sarto» a que era fillo dun costureiro («sarto» en italiano) chamado Agnolo di Francesco. A súa nai, Costanza di Silvestro, tamén era filla dun costureiro.
Primeiros anos
Aos sete anos Andrea pasa a ser aprendiz dun ourive, e máis tarde pasa ao taller dun pintor chamado Gian Barile que, ao ver os seus grandes progresos, envíao ao taller do máis prestixioso Piero di Cosimo.
De 1508 son as súas primeiras obras, inspiradas directamente dos pintores que lle eran máis familiares a el e ao seu amigo Francesco Franciabigio: Fra Bartolommeo e Mariotto Albertinelli, xunto ao estudo de Rafael Sanzio. Unha Piedade de Andrea que se atopa na Galería Borghese de Roma recorda a Fra Bartolommeo, e a Virxe con neno do Palacio Barberini une a sutil delicadeza de Leonardo; outra Virxe con neno, de 1509, une á solidez estrutural da composición de Rafael unha maior desenvoltura e cordialidade na súa representación.
Os frades do convento da Annunziata, para completar os frescos empezados en 1460 por Alessio Baldovinetti e continuados por Cosimo Rosselli, que non os terminou, encargan en 1509 a Andrea cinco historias de milagres de san Felipe Benizzi, que finalizou ao ano seguinte. Estes frescos son de carácter moi descritivo, un pouco ao estilo dos de Ghirlandaio na igrexa da Santa Trindade e de Santa Maria Novella, pero renovados en canto á súa linguaxe, que se decanta máis por unha atmosfera próxima a Leonardo, e cun ritmo máis dinámico.
Década de 1510
Considérase probable que viaxase a Roma en 1510, o que lle permitiu coñecer os desenvolvementos pictóricos de Rafael, visibles na Adoración dos Magos de 1511 e no Nacemento da Virxe de 1514. A súa linguaxe formal desenvolta, dunha serenidade narrativa propia do século XV, enriquécese coas matizadas atmosferas e os estilismos propios de Leonardo e Rafael.
O gran número de debuxos do período seguinte, que deron a fama ao Andrea debuxante, móstrannolo atento aos ensinos de Michelangelo, á singularización da imaxe plástica, como na Virxe con neno e San Juan neno da Galería Borghese, xunto aos rebuscados escorzos da cara do neno e do brazo tenso de San Xoán, representados nun dinamismo frenético acentuado pola fría composición de cores.
En 1514 empeza a traballar nos frescos monócromos do claustro do Scalzo en Florencia, que completará, con moitas interrupcións, en 1526: unha longa experiencia que atravesa case toda a súa obra.
Se a monocromía transmite un deseño concibido como un baixorrelevo, tamén a Virxe das harpías da Galería Uffizi, de 1517, que tamén ten claras referencias a Fra Bartolommeo, recorda a unha escultura. Nun nicho, en cálida penumbra, a virxe aparece como unha estatua sobre un pedestal.
A finais de 1517 ou principios de 1518 casa con Lucrezia del Fede, viúva desde setembro de 1516 de Carlo di Domenico Berrettaio. Segundo algunhas crónicas, este matrimonio prexudicou ao artista, supostamente porque Lucrezia era codiciosa e presionabao no seu afán de gañar máis diñeiro.
Andrea dedicouse ao retrato de modo esporádico. Era este un xénero afastado ás disposicións de Andrea, máis propenso á articulación complexa da figuración. O Retrato de muller do Prado de Madrid identifícase como a súa muller Lucrezia, e no chamado Retrato de escultor de Londres hai quen recoñece ao seu amigo Jacopo Sansovino, ou ata a Baccio Bandinelli. Desta época é a Disputa da Trindade do Palacio Pitti.
Bruce Spence
Bruce Spence, nado o 17 de setembro de 1945 en Auckland, é un actor neozelandés recoñecido internacionalmente polos seus papeis como "Gyro Captain" en Mad Max 2, o guerreiro da estrada, "Jedediah" en Mad Max alén da cúpula do trono, "Zeddicus Zu'l Zorander" en Legend of the Seeker. Tamén fixo aparicións como a voz de Chum en Finding Nemo, a de Sauron en The Lord of the Rings: The Return of the King, o home do tren en Matrix Revolutions e "Tion Medon" en Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith.
Andrea del Sarto
Viaxe a Francia
Logo de maio de 1518 viaxa a Francia, invitado por Francisco I, para o que xa fixera en Florencia a Virxe con neno, Santa Isabel e San Juan neno do Louvre e outras obras hoxe perdidas. O lenzo coas virtudes teoloxais, xunto aos seus habituais nenos, e a granada en primeiro plano, típica da cultura florentina da súa época coa súa construción piramidal e o plasticismo figurativo, ten unha calidade pictórica xesosa, sinal dunha crise na que os seus contemporáneos Rosso Fiorentino e Pontormo inclinaranse cara a deformacións manieristas, mentres Andrea, unha vez esgotada a súa vea orixinal, inclínase pola reelaboración de motivos antigos, confiados con frecuencia ao seu taller.
Supostamente por culpa da súa esposa Lucrezia, Andrea abandona Francia sen cumprir os seus compromisos con Francisco I e está de novo en Florencia en 1520.
Últimos anos
miniatura| A Virxe da escaleira (Madonna della Scala), ou Asunto místico, 1522. [[Museo do Prado, Madrid.]]
Na Virxe con neno, un anxo e un santo do Museo do Prado de Madrid, chamada tradicionalmente Virxe da Scala, a atención do pintor céntrase na definición dun progresivo rigor na composición: todo iso reafirmando os efectos da monumentalidade compositiva, que expresan nas figuras unha natureza substancial.
Vai a morrer de peste no ano 1531
Xuglandáceas
As xuglandáceas (Juglandaceae) son unha familia da orde Fagales. Comporta uns 8 xéneros de árbores caducifolias, monoicas, resinosas e recendentes, en total, unhas 50 especies, a meirande parte orixinarias de rexións temperadas do hemisferio norte. A nogueira é unha das árbores galegas incluídas nesta familia.
As Cabanas, Vilamartín Pequeno, Barreiros
As Cabanas é un lugar da parroquia de Vilamartín Pequeno no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental.
Xuglandáceas
Subfamilias, tribos e xéneros
Engelhardtia, Platycaria).
Atol Tematangi
Tematangi é un atol das Tuamotu, na Polinesia francesa, incluído na comuna de Tureia. Está situado no sueste do arquipélago, a 160 km ao oeste de Mururoa.
Xeografía
Tematangi é un atol triangular de 11,5 km de longo e 7 km de ancho máximo, cunha superficie de 7,7 km² e cunha lagoa relativamente profunda de 61 km². Atópase a 121 km ao oeste do atol de Mururoa, o máis próximo, e pertence á comuna de Tureia.
Cedro do Himalaia
O cedro do Himalaia (Cedrus deodara) constitúe aínda inmensos bosques nas pendentes do Himalaia entre os mil trescentos e os dous mil cincocentos metros de altitude na India, Paquistán, Caxemira, así como no Nepal e Afganistán. A súa introdución en Europa débese a Leslie Melville, quen enviou sementes a Escocia.
Atol Tematangi
Xeografía
En 2002, o atol estaba habitado por unhas cincuenta persoas, na súa maioría na vila de Tuihana.
Cedro do Himalaia
A palabra deodara provén do hindi deodar, tomado do sánscrito devadâru, a madeira dos deuses, árbore sagrada dos hindús.
Atol Tematangi
Historia
Foi descuberto polo inglés William Bligh en 1792, na súa segunda viaxe logo de sufrir o amotinamento do Bounty, e chamouno Lagoon Island. Tamén foi chamado Bligh's Lagoon para diferencialo de Cook's Lagoon (Vahitahi). Tematangi está xusto nas antípodas da Meca. Isto significa que a dirección correcta da oración musulmá (qibla) varía enormemente entre Tematangi e as súas illas veciñas.
Cedro do Himalaia
Un paxaro, o Tragopan occidental, vive exclusivamente nos bosques de cedros do Himalaia de Caxemira e de Himachal Pradesh.
Libra chipriota
A libra chipriota (en grego: κυπριακή λίρα/kipriakí lira, en turco: Kıbrıs lirası) foi a moeda oficial de Chipre até o 31 de decembro de 2007. O código ISO 4217 es CYP e a súa abreviatura é £C. Estaba dividida en 100 céntimos. Tamén é coñecida como lira chipriota polo nome que recibe nas dúas linguas oficiais da illa.
Historia
Os británicos introduciron o sistema da libra en Chipre en 1879 cunha taxa de troco de 1 CYP = 180 piastras turcas. Até 1972 mantívose cunha paridade fixa respecto da libra esterlina, e ao principio dividíase en 20 xilins (σελίνι/σελίνια, şilin) e o xilin á súa vez dividíase en 9 piastras (γρόσι/γρόσια, kuruş) e a piastra en 40 para. Esta última denominación nunca chegou a utilizarse en moedas ou billetes, pero si nos selos de correos.
En 1955, Chipre adoptou o sistema decimal, dividindo á libra en 1.000 mils (μιλς, mil). De forma coloquial, a moeda de 5 mils era coñecida como "piastra" (aínda que non valía o mesmo), e a de 50 mils como "xilin" (que si valía o mesmo). A división cambiouse a 100 céntimos (σεντ, sent) en 1983. Durante este tempo, a moeda máis pequena en circulación foi a de 5 mils, que se cambiou ao nome ao de ½ céntimo, con todo pronto se desmonetizou.
Cara ao euro
O 1 de xaneiro de 2008 a moeda nacional chipriota foi substituída polo euro. Líbraa entrou no ERM II o 2 de maio de 2005 e estableceuse unha taxa de troco de CYP 0,585274 ±15%. A solicitude formal para utilizar o euro realizouse o 13 de febreiro de 2007. O 16 de maio de 2007, Chipre xunto con Malta recibiron a aprobación da Comisión Europea para utilizalo e a decisión foi confirmada polo Parlamento Europeo o 20 de xuño de 2007 e polos dirixentes da Unión Europea o 21 de xuño de 2007. A taxa de troco permanente de 1 EUR = 0,585274 CYP decidiuse o 10 de xullo de 2007 polos ministros de economía dos países membros da UE. Dende o 12 de xullo de 2007, a taxa de troco mantívose en 0,5842. Dende o 7 de decembro de 2007, a taxa fixouse de maneira irrevogable en 0,585274 CYP por euro.
No verán de 2006, o Banco de Chipre empezou a incluír nos seus informes o balance indicativo en euros. A Cyprus Telecommunications Authority seguiu o exemplo e incluíu nas súas facturas a equivalencia en euros. Un pequeno número de tendas tamén mostraban os seus prezos en euros nos recibos. A finais de outono de 2006, o número de bancos e tendas que indicaban as equivalencias en euros incrementáronse de maneira significativa.
O paso cara ao euro
A libra chipriota foi substituída polo euro como moeda oficial da República de Chipre o 1 de xaneiro de 2008 cunha taxa de troco fixa e irrevogable de 0,585274 CYP por euro. Con todo, os billetes e moedas denominados en libras seguiron tendo curso legal e foron aceptados como medio de pago até o 31 de xaneiro de 2008. As libras puidéronse trocar sen custo algún en calquera entidade bancaria até o 30 de xuño de 2008. Despois desta data, as moedas só poderán cambiarse no Banco Central de Chipre até o 31 de decembro de 2009, e os billetes até o 31 de decembro de 2017.
Series predecimais
Antes de 1955, unha libra dividíase en 20 xilins, e cada xilin en 9 piastras. En 1879, introducíronse as primeiras mondas de cobre en denominacións de ¼, ½ e 1 piastra. Os habitantes greco-chipriotas chamaron á moeda de ¼ piastra δεκάρα (do grego, deka) en referencia á súa equivalencia de 10 para. A moeda de ½ piastra era coñecida como εικοσάρα (do grego, ikosi, que significa vinte).
En 1901 a estas moedas seguíronlle outras novas de prata de 3, 4½, 9 e 18 piastras; as dúas últimas eran iguais ás moedas de 1 e 2 xilins. As moedas de 3 piastras só se cuñaron ese ano. A última emisión de moedas de ¼ piastra foi en 1926. En 1934, introducíronse unhas moedas lobuladas de ½ e 1 piastra de cuproníquel, que cambiaron ao bronce en 1942. En 1947, as moedas de 1 e 2 xilins de cuproníquel substituíron as moedas de prata. A última emisión de moedas denominadas en piastras e xilins foi en 1949.
Mils
miniatura|200px|5 mils 1955 miniatura|200px|5 mils 1982 En 1955, Chipre decimalizou a libra dividíndoa en 1.000 mils. O mesmo ano introducíronse moedas de 3, 5, 10, 25, 50 e 100 mils. As denominacións máis baixas estaban cuñadas en bronce e as demais en cuproníquel. En 1963 introduciuse unha moeda dodecagonal de aluminio de 1 mil. Finalmente en 1981 introduciuse un novo tipo de 5 mils dodecagonal, tamén de aluminio.
Céntimos
En 1983, introduciuse un novo cono monetario que incluía denominacións de ½, 1, 2, 5, 10 e 20 céntimos, sendo a moeda de ½ céntimo do mesmo tamaño e composición que a anterior moeda de 5 mils. xilins. O seu único ano de cuñaxe foi en 1983. O resto de moedas cuñouse en bronce-aluminio. En 1991, engadiuse unha nova moeda heptagonal de cuproníquel de 50 céntimos.
Series predecimais
En 1914, o goberno emitiu billetes de emerxencia en denominacións de 10 xilins, 1 e 5 libras. As series regulares empezáronse a emitir dende 1917 en diante. Ese mesmo ano introducíronse billetes de 5 e 10 xilins, 1 e 10 libras, e en 1920 denominacións de 1 e 2 xilins, e 5 libras en 1926. As denominacións por baixo de 10 xilins non se emitiron a partir de 1920, con todo se reintroduciron en 1939, por exemplo un billete de 3 piastras emitido entre 1943 e 1944. Os billetes de 1 e 2 xilins foron substituídos por novas moedas en 1947.
Céntimos
En 1983, as moedas de 50 céntimos substituíron aos billetes de 500 mils, engadíndose os billetes de 20 libras en 1992. A última serie de billetes de curso legal son as denominacións que a continuación se detallan:
Campiño, Loureda, Arteixo
Campiño é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Non tiña habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
The Thing (filme de 1982)
The Thing é unha película estadounidense de 1982 dos xéneros de terror e ciencia ficción, dirixido por John Carpenter e con efectos especiais de Rob Bottini. A música é de Ennio Morricone e do propio director (non aparece nos créditos). O guión é de Bill Lancaster, claramente inspirado na película de 1951 The Thing from Another World. As localizacións foron na Columbia Británica. A película foi o cuarto traballo de Carpenter co fotógrafo Dean Cundey e o terceiro co actor Kurt Russell. A película foi considerado un fracaso de portelo de Carpenter na época do lanzamento, porque o director viña de ter varios éxitos, como Halloween de 1978. Pero coa chegada do home vídeo, CD e da TV por cable, a produción foi revalorizada e tornouse nun "filme de culto". En 2002 foi lanzado o videoxogo baseado na película.
John Carpenter considera The Thing como o primeiro da súa "Triloxía da Apocalipse". Os outros serían Prince of Darkness (1987) e In the Mouth of Madness (1995).
Amigos e amantes
Amigos e amantes (en Friends & Lovers) é un filme estadounidense de 1999 dirixido e coescrito por George Haas. Conta a historia dun grupo rapaces nunha viaxe de esquí. Está protagonizado por Stephen Baldwin, Claudia Schiffer e Robert Downey, Jr.
Gneis
Tamén pode proceder doutras rochas ígneas, á parte do granito, que se coñecen como ortogneis; ou sedimentarias, chamándose paragneis. Tamén se poden adxectivar segundo a súa textura, como o gneis ocelado; ou segundo os seus compoñentes, gneis biotítico, moscovítico...
O gneis emprégase na construción para realizar chanzos, lastros, cachotaría, pavimentación, fabricación de brita ou uso ornamental, tendo en conta a súa peculiaridade xistosa que o converte nun material anisótropo, é dicir, que a forma de colocación na obra é fundamental (un gneis que reciba forzas externas paralelas ás súas bandas crebará máis rapidamente que se estas forzas fosen perpendiculares).
Amigos e amantes
Estreouse en galego o 12 de agosto de 2003 a través da TVG.
The Thing (filme de 1982)
Sinopse
Intentando descubrir o que pasou, o piloto de helicópteros R. J. Macready e o médico do equipo, o Dr Copper, van ata o campo noruegués. Ao chegaren alí, non encontran sobreviventes. Só a carcasa fumegante que parece ser un humano, aínda que todo deformado. Cargar iso consigo, así como vídeos e informes, en busca de explicación para o que acontecería. A autopsia confirma que os órganos internos da carcasa son mesmo humanos, mais o Dr Blair aínda non está convencido. Mentres eses acontecementos ocorren, o animal que fóra perseguido pasea tranquilamente pola estación, e só á noite o veterinario Clark recibe ordes de levalo ao canil, xunto cos outros cans.
Logo despois, Clark houbo os urros e ganidos desesperados dos animais e corre cara ao canil, a tempo de ver unha horrible criatura atacando e "asimilando" os cans, ou sexa, a converter e gañando a mesma aparencia das vítimas. Macready chega co resto do equipo ao canil, e inmediatamente ordena a Childs que incinerado a criatura cun lanza-chamas.
Ao examinar os restos da criatura, Blair descobre que o can novato era en realidade un alieníxena coa capacidade de absorber e imitar á perfección outras formas de vida. Horrorizado coas implicacións diso, inmediatamente parte para destruír o helicóptero e o equipo, buscando illar o equipo na Antártida, tratando de evitar que o alieníxena siga a contaminar outros seres humanos e por fin destruír a humanidade.
Máis tarde, os homes descobren que un dos membros do equipo xa fóra contaminado e estaba en proceso de asimilación, cando é incinerado polos outros. Así, a par dos descubrimentos de Blair (que queda preso) e do que fóra presenciado, os sobreviventes do equipo entenden que o alieníxena tivo tempo e pode ter contaminado e asimilado outros homes do equipo. E uns pasan a desconfiar dos demais, ata que Macready, de arma en man, toma a fronte da situación e crea unha proba sanguíneo para descubrir se alguén foi asimilado polo alieníxena.
Banda sonora
Composta por Ennio Morricone, foi relanzada pola Varese Sarabande en 1991. É oída no DVD de 1998 pero non está presente na edición de 2004, atopando-se na actualidade "fóra de catálogo". Os temas son:
Primeira Liga 2015/16
A tempada 2015–16 da Primeira Liga (por motivos de patrocinio Liga NOS) foi a 82.ª edición da máxima competición ligueira de fútbol en Portugal. Empezou o 14 de agosto de 2015 e finalizou o 15 de maio de 2016. O campión foi o SL Benfica, que logrou o seu 35.º título.
Tragulus kanchil
Tragulus kanchil, xeralmente chamado cervo-rato menor, é unha especie de ungulado artiodáctilo de pequeno tamaño da familia Tragulidae, que vive no sueste asiático.
Distribución
Encóntrase amplamente distribuído en hábitats selváticos do sueste asiático en Indochina, Birmania (istmo de Kra), Brunei, Camboxa, China (Yunnan), Indonesia (Kalimantán, Sumatra e moitas pequenas illas), Laos, Malaisia (península de Malaca, Sarawak e moitas pequenas illas), Singapur, Tailandia e Vietnam.
Descrición
É o mamífero ungulado máis pequeno coñecido, o seu tamaño na madurez é de menos de 45 cm e 2 kg de peso. Ten patas curtas e delgadas e un pelame avermellado máis ou menos uniforme cun deseño característico de espiña de peixe na parte anterior do corpo. Ten hábitos crepusculares e nocturnos, vive en solitario ou forma pequenos grupos familiares; os machos son territoriais e marcan o seu territorio con urina, feces e secrecións das glándulas odoríferas que teñen na cara. Son tímidos e esquivos, e hábiles para agocharse na mesta vexetación, o que é a súa arma de defensa máis importante, e permanecen agochados inmóbiles se se achega un depredador, pero foxen rapidamente se é necesario dando grandes saltos. Come follas, arbustos, xemas e froitas caídas. Ten un período de xestación duns 5 meses.
Etimoloxía
En lingua Malaia ou indonesia o nome kancil, (pronunciado 'kanchil') significa tanto 'cervo-rato' coma 'persoa intelixente'. O nome xenérico Tragulus, está composto de Tragos, 'cabra' en grego, e a terminación latina –ulus, que significa 'diminuto'.
Folclore
Nun relato folclórico indonesio e malaio, o cervo-rato Sang Kancil quería cruzar un río para chegar ás árbores froiteiras do outro lado, pero un gran crocodilo moi malo chamado Sang Buaya estaba esperándoo na ribeira para comelo. Sang Kancil chamou Sang Buaya e díxolle que o rei estaba invitando a todo o mundo a unha festa, para o cal necesitaba saber cantos crocodilos virían. Sang Kancil pediulle a todos os crocodilos que se puxesen en liña dun lado ao outro do río para que os puidese contar para o rei, e fíxolles prometer que non o comerían mentres os contaba. El despois foi pasando por riba saltando sobre as súas cabezas mentres os contaba. Cando chegou ao outro lado do río deulles as grazas por axudarlle a cruzar o río, e deuse un banquete coas froitas, pero os outros crocodilos incomodáronse con Sang Buaya porque deixou que Sang Kancil se burlase deles.
Cancelo, Loureda, Arteixo
Cancelo é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 64 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 31 eran homes e 33 eran mulleres.
Benignidade
Benignidade (voz derivada de benigno, do latín benignus "bo, amable", e este á súa vez de bonus "bo, boa" e genus "orixe, nacemento, familia, clase") é un termo médico que fai referencia a todo tipo de condición médica que non produce danos a longo prazo. Úsase para describir doenzas que evolúen de maneira media non progresiva. Como descritor de tumores non canceríxenos (non malignos) ou neoplasmas denota a benevolencia dunha enfermidade ou o seu curso (e.g. no caso de tumores ou crises epilépticas), pero pode referir outras condicións de saúde. Un tumor benigno respecta sempre a membrana basal cando medra de modo que non invade vasos ou tecidos adxacentes. Como resultado, esténdese menos rapidamente ca os tumores malignos. O oposto a benignidade é malignidade (ou virulencia en discurso médico).
Irene Asanina
Irene Asanina (en grego: Ειρήνη Ασανίνα), finada en 1354, foi unha emperatriz bizantina, esposa do emperador Xoán VI Cantacuzeno.
Traxectoria
Irene foi a neta do tsar Iván Asen III, filla de Andrónico Asen déspota de Morea e a súa esposa Tarcaniotisa. Casou con Xoán Cantacuzeno antes de 1320. Desde 1341, cando Xoán Cantacuzeno se proclamou emperador en Didimóteicho o seu nome foi incluído co nome oficial de emperatriz nos documentos emitidos pola corte de Cantacuzeno. A coroación oficial da parella imperial non foi até o 13 de maio de 1347. En novembro de 1354, despois da conquista de Constantinopla por Xoán V Paleólogo, Xoán Cantacuzeno abdicou e entrou no mosteiro de Mangana. Irene tamén vestiu o hábito e adoptou o nome de Uxía, morreu ese mesmo ano no sacro mosteiro de Marta.
Irene tivo seis fillos:
Otto Sonnenholzner
Otto Ramón Sonnenholzner Sper, nado en Guayaquil o 19 de marzo de 1983, é un empresario, radiodifusor e economista ecuatoriano. Foi Vicepresidente da República de Ecuador dende o 11 de decembro de 2018 até o 10 de xullo de 2020.
Traxectoria
Otto naceu en Guayaquil o 19 de marzo de 1983, fillo de Ramón Sonnenholzner e Rosa Elena Sper, no seo dunha familia empresaria e vinculada á radiodifusión, de ascendencia alemá. Está casado con Claudia Salem Barakat e ten tres fillos.
O apelido Sonnenholzner, vén de dúas derivacións Sonnen, que significa sol, e Holzner, madeireiro, é dicir, Madeireiros do Sol e provén da vila de Amerang, situada no sur de Alemaña.
Rematou a secundaria no Colexio Alemán Humboldt coa especialización en ciencias sociais e comunicación, logo realizou os seus estudos de economía internacional na Schiller International University nas súas sedes de Alemaña e España, nas que se graduou co título de economista. Ademais diso, especializouse na Universidade Ludwig Maximilian de Múnic e na Universidade de Passau. Como empresario desenvolveuse no sector da construción, comercio e agricultura. Realizou a súa labor como comunicador e xerente xeral en radio Tropicana e foi presidente Asociación Ecuatoriana de Radiodifusión (AER) en Guayas. Tamén realizou actividade como profesor universitario na Universidade Católica de Santiago de Guayaquil.
Trala renuncia irrevogable de María Alejandra Vicuña en decembro de 2018, foi proposto polo presidente Lenín Moreno como substitución de Vicuña á vicepresidencia e encabezou a terna presentada á Asemblea Nacional para este cargo. Trala elección realizada na Asemblea Nacional o martes 11 de decembro de 2018, foi escollido como vicepresidente da república.
Dez días despois da súa designación déronse como funcións o seguimento do Diálogo Social Nacional, a coordinación das accións dos Consellos Sectoriais, e ser parte do desenvolvemento da axenda sustentable e a atracción de investimentos.
Amencer vermello
Estreouse en galego o 13 de xaneiro de 1993 a través da TVG.
Muse
Muse é unha banda británica de rock alternativo inglesa formada en Teignmouth, Devon, en 1994 por Matthew Bellamy (voz, guitarra, piano), Christopher Wolstenholme (baixo) e Dominic Howard (batería). Muse é coñecida polas súas enerxéticas e extravagantes actuacións, e pola súa fusión de varios xéneros musicais, como rock progresivo, rock alternativo, space rock, pop, heavy metal, música clásica e música electrónica.
Muse leva editados sete álbums de estudio: Showbiz (1999), Origin of Symmetry (2001), Absolution (2003), Black Holes and Revelations (2006), The Resistance (2009), The 2nd Law (2012) e Drones (2015). A banda ademais publicou tres álbums ao vivo, Hullabaloo Soundtrack (2002), que é tamén un recompilatorio de caras-b, Absolution Tour (2005), HAARP (2008) e Live at Rome Olympic Stadium (2013).
Formación e primeiros anos
Os membros de Muse estiveron en bandas separadas no Teignmouth Community College a principios dos anos 90. A formación de Muse comezou despois de que o mozo de 14 anos Matthew Bellamy pasase satisfactoriamente unha audición como guitarrista da banda de Dominic Howard. Eles atopáronse nun dilema cando o seu baixista decidiu deixar a banda, e entón pedíronlle ao seu amigo Chris Wolstenholme que aprendese a tocar o baixo. A banda cambiou de nome varias veces, pasando por Gothic Plague, Carnage Mayhem, Fixed Penalty e Rocket Baby Dolls, antes de adoptar o nome de Muse.
En 1994, baixo o nome de Rocket Baby Dolls e cunha estética glam-gótica, o grupo gañou unha batalla de bandas local, destrozando o seu equipo na actuación. Pouco despois desta vitoria a banda decidiu renunciar á univesidade e converterse en músicos profesionais. Cambiaron o nome a Muse e comezaron a facer concertos en locais como o famoso The Cavern en Exeter. miniatura|250px|Matt Bellamy nun concerto
Primeiros EPs e Showbiz
Despois duns poucos anos construíndo unha base de fans en Londres, eles fixeron as súas primeiras grandes actuacións en Londres e Manchester. A banda tivo un significante encontro con Dennis Smith, o dono de Sawmills, un estudo de gravación construído nun muíño de auga en Cornualla.
Este encontro deulles a posibilidade de realizar as súas primeiras gravacións e de editar un EP autotitulado a través do selo Sawmill's in-house Dangerous. O seu segundo EP, Muscle Museum EP, chamou a atención do influente xornalista musical británico Steve Lamacq e da publicación semanal NME. Dennis Smith cofundou entón a produtora musical Taste Media especialmente para Muse (a banda estivo con Taste Media nos seus tres primeiros álbums). Isto permitíulle á banda preservar a peculiaridade do seu son durante as primeiras etapas da súa carreira.
A pesar do considerable éxito do segundo EP, as discográficas británicas eran remisas a apoiar á banda, e moitos sectores da industria musical afirmaban que, ao igual que moitos dos seus contemporáneos, o seu son era demasiado semellante ao de Radiohead. Porén, selos estadounidenses estaban dispostos a contratalos, levando a Muse aos Estados Unidos para realizar concertos. Despois dunha viaxe ao festival CMJ de Nova York, Muse asinou un contrato coa Maverick Records o 24 de decembro de 1998. Á súa volta, Taste Media preparou contratos para Muse con varios selos de Europa e Australia, permitíndolles manter o control sobre a súa carreira en determinados países.
John Leckie, que producira o álbum The Bends para Radiohead, e traballara con The Stone Roses e The Verve, foi contratado para producir o primeiro álbum da banda, Showbiz.
A edición do álbum foi seguida por unha xira con algúns concertos actuando xunto a Red Hot Chili Peppers e Foo Fighters nos Estados Unidos. Nos anos 1999 e 2000 Muse estivo tocando en grandes festivais europeos e facendo concertos en Australia, facéndose cunha considerable base de fans no oeste de Europa, particularmente en Francia.
Origin of Symmetry e Hullabaloo
Durante a realización do seu segundo álbum, Origin of Symmetry, a banda experimentou con instrumentación pouco común, coma un órgano de igrexa, un melotrónou ou un kit de batería máis grande. Apreciase tamén no álbum unhas liñas vocais máis agudas de Bellamy, máis partes de piano e guitarras arpexiadas. O álbum recibiu boas críticas en xeral.
A banda ameazou no ano 2002 a Celine Dion con emprender accións legais contra ela se usaba o nome "Muse" para un espectáculo en Las Vegas. Celine Dion ofreceulles 50.000 dólares polos dereitos do nome (que posuía a banda), pero Muse rexeitou a oferta. Bellamy alegou que: "non queremos chegar alí pensando que Celine Dion respalda ao grupo". Dion finalmente tivo que botarse atrás.
Muse editou un DVD en directo, Hullabaloo, con imaxes en vivo gravadas durante os dous concertos de Muse en Le Zenith en París no ano 2001, e cun documantal da banda en xira. Un álbum dobre, Hullabaloo Soundtrack, editouse ao mesmo tempo, contendo un recompilatorio de caras-B e un disco cos temas das actuacións en Le Zenith. Un dobre sinxelo foi tamén editado cos novos temas "In Your World" e "Dead Star".
Absolution
Absolution (producido por Rich Costey) editouse no ano 2003 e estreouse no número un en Reino Unido. O álbum deu o seu primeiro top ten con "Time Is Running Out" e posteriormente conseguiría outros tres top 20: "Hysteria", "Sing For Absolution" e "Butterflies and Hurricanes". Muse comezaría a súa primeira grande xira por estadios. Esta durou un ano, levando á banda a Australia, Nova Zelandia, Estados Unidos, Canadá e Francia. Mentres tanto, a banda lanzou cinco sinxelos ("Time Is Running Out", "Hysteria", "Sing for Absolution", "Stockholm Syndrome" e "Butterflies and Hurricanes").
A banda tocou no Festival de Glastonbury en xuño do 2004. Bellamy finalizou o concerto describíndoo como "o mellor das súas vidas", pero pouco despois do mesmo o pai do batería Dominic Howard, quen asistía ao festival, morreu dun ataque cardíaco. A pesar diso, Howard demostrou a súa profesionalidade ao seguir o calendario estipulado para a xira. A banda gañou dous premios MTV Europe, incluído o mellor artista alternativo, o premio Q ao mellor artista en directo e o BRIT tamén a mellor artista ao vivo. Porén, Muse perdeu a mans de The Libertines o premio da NME á mellor banda británica, nos anos 2004 e 2005. No mes de xullo do 2005 a banda participou no concerto Live 8 en París.
No mes de abril do 2005 apareceu unha biografía en DVD non oficial e non autorizada que non contiña música da banda chamada Manic Depression; Muse non estivo involucrada non proxecto e non aprobou a súa edición. Outro DVD, desta vez oficial, foi publicado o 12 de decembro dese ano, titulado Absolution Tour. O DVD contén material re-editado e re-masterizado do Glastonbury Festival 2004 e imaxes non vistas antes das actuación no London Earls Court, no Wembley Arena e no Wiltern Theatre en Los Angeles. Dous temas, "Endlessly" e "Thoughts Of A Dying Atheist", son temas ocultos do DVD tomadas do concerto no Wembley Arena. A única canción do Absolution que non aparece é "Falling Away With You", a cal nunca foi interpretada ao vivo ata a data.
Black Holes and Revelations e HAARP
O primeiro sinxelo do álbum, "Supermassive Black Hole", apareceu como descarga en maio do 2006. O segundo, "Starlight", lanzouse no mes de setembro, e "Knights of Cydonia" foi editado nos Estados Unidos só para a radio no mes de xuño e no Reino Unido en novembro. "Knights of Cydonia" foi votada como canción número 1 na meirande enquisa de música do mundo, Triple J Hottest 100 da radio australiana Triple J, no ano 2007. O cuarto sinxelo do álbum, "Invincible", lanzouse en abril do 2007. Outro sinxelo, "Map of the Problematique", so estivo dispoñible como descarga dixital en xuño dese ano, despois da actuación da banda no Wembley Stadium.
O 25 de setembro do 2008, Bellamy, Howard e Wolste foron nomeados doutores honoris causa en artes pola universidade de Plymouth pola súa contribución á música.
The Resistance
O quinto álbum da banda, The Resistance, foi editado en setembro do 2009, sendo o seu primeiro traballo producido polo grupo. Despois do seu lanzamento o álbum encabezou as listas de 19 países, converténdose no terceiro álbum da banda en ser número 1 no Reino Unido, e acadando o número 3 na Billboard 200 estadounidense. As críticas foron maioritariamente positivas, con gran parte dos eloxios dirixidos á súa ambición, ás influencias da música clásica e ao tema de tres partes "Exogenesis: Symphony", de 13 minutos de duración. Tamén bateu ao seu predecesor en vendas na súa semana de estrea no Reino Unido, cunhas 148.000 copias vendidas. O seu primeiro sinxelo, "Uprising", foi editado sete días antes que o disco. miniatura|250px|Escenario da xira de The Resistance The Resistance Tour comezou en Teignmouth, Devon en setembro e incluía unha actuación como cabeza de cartel no festival de Coachella en abril do 2010. Tamén incluía dous concertos no Wembley Stadium en setembro e actuacións como abreconcertos da xira de U2 360° Tour.
En xaneiro do 2010 Muse encabezou o festival Big Day Out nos seus distintos lugares de celebración en Australia e Nova Zelandia, comezando en Auckland e rematando en Perth. En Coachella tocou o 17 de abril e tamén foi cabeza de cartel no Glastonbury Festival 2010 xunto con Gorillaz e Stevie Wonder, e no festival Oxegen con Arcade Fire e Eminem. Ese ano tamén tocaría no Hovefestivalen, no T in the Park 2010 e no Austin City Limits Music Festival. O día 20 de abril o grupo anunciou 14 datas para unha xira norteamericana, que sería entre setembro e novembro, ás que posteriormente se lle unirían 4 datas máis. O 7 de maio anunciouse que Muse ía contribuír cun tema na banda sonora da película Eclipse, a terceira parte da saga The Twilight Saga. O tema, "Neutron Star Collision (Love Is Forever)", seria o principal sinxelo do álbum da banda sonora e foi editado o 17 de maio.
Muse tocou no festival de Glastonbury en xuño e The Edge de U2 uniuse a eles para tocar "Where The Streets Have No Name", despois de que a súa banda caise do cartel por unha ferida nas costas de Bono, o seu vocalista.
Durante a xira a banda tocaría no Monte do Gozo de Santiago de Compostela o día 27 de agosto, no festival Xacobeo 10, xunto con Pet Shop Boys, Jónsi e The Right Ons.
O 12 de xullo o baixista Chris Wolstenholme dixo á revista NME que a banda tomaríase un descanso despois da finalización da xira de promoción de The Resistance. Tamén engadiu que comezarían a gravar material para o novo disco no ano 2011. Noutra entrevista da revista a Matthew Bellamy o 8 de setembro afirmou que a música para o seguinte disco sería máis persoal e máis axeitada para tocar en recintos pequenos.
O 12 de setembro Muse gañou o MTV Video Music Award na categoría de mellores efectos especiais, pola promo de "Uprising". Na 53 cerimonia dos premiso Grammy celebrada o 13 de febreiro do 2011, Muse gañou o galardón ao mellor álbum de rock por The Resistance.
Lapsus calami
thumb|Un cálamo de cana. A locución latina lapsus calami, traducida literalmente, significa 'erro debido á pluma'.
La Revista Popular
La Revista Popular foi unha publicación editada en Pontevedra entre 1892 e 1900, cunha terceira época en Vigo en 1904.
Traxectoria
Subtitulada Ciencias, Artes y Literatura, apareceu o 1 de decembro de 1892. Publicábase os días 1 e 15 de cada mes. Estaba dirixida por Ramiro Vieira Durán e o seu administrador era Rogelio Quintáns. Foron os seus redactores José Bermúdez Montero e José López Otero. Entre os seus colaboradores figuraron Luciano Varela, Antolín López Pelaez, Manuel Amor Meilán, Emilio Villelga Rodríguez, Enrique Zaratiegui, Vicente Señoráns, Sofía Casanova, Emilia Calé, Marcelo Macías, Narciso Díaz de Escovar, Emilio Álvarez, José Rodao, Nicolás Taboada Fernández, Luís de la Riega, Jaime Solá, Emilia Pardo Bazán e Marcial Valladares. Deixou de publicarse en 1896.
Tivo unha segunda época e volveu aparecer en novembro de 1899. Publicábase o 10, 20 e 30 de cada mes.
Trasladada a Vigo, tivo unha terceira época en 1904, cambiou o subtítulo polo de Literaria, Científica, de Bellas Artes e Intereses Regionales, pero mantivo o mesmo director.
La Bordeta
La Bordeta pode referirse a varios núcleos de poboación de Cataluña:
Walker Evans
Walker Evans, nado o 3 de novembro de 1903 en San Luis, Missouri e finado o 10 de abril de 1975 en New Haven, Connecticut, foi un fotógrafo estadounidense.
Traxectoria
Estudou en Williams College entre 1922 e 1923 e na Sorbona en 1926.
Iniciouse na fotografía en 1930. Obtivo unha bolsa da Fundación John Simon Guggenheim en 1940. Incorporouse en 1945 á revista Time e á revista Fortune en 1965. Ese mesmo ano pasou a ser profesor de fotografía na escola de arte da Universidade Yale.
Obra
O seu traballo está relacionado coa crise económica do 29, durante esta década participa no programa Farm Security Administration. As imaxes dos parceiros en Alabama, ao igual que as de Dorothea Lange son iconas da idade moderna.
Legado
A súa obra foi adquirida polo Museo Metropolitano de Arte en 1994, e todos os dereitos corresponden polo tanto ao este, excepto as fotos que fixo para o Farm Security Administration e que conserva a Biblioteca do Congreso.
Fulmarus
Fulmarus (os fulmares) é un xénero de aves mariñas da familia dos proceláridos con dúas especies actuais e dúas especies fósiles coñecidas. Lembran superficialmente a gaivotas, pero diferéncianse en que teñen tubos nasais característicos e unha forma distinta de voar que a das gaivotas coas ás ríxidas, e non pertencen á familia das gaivotas, senón á dos proceláridos. Xeralmente reprodúcense facendo un niño no chan en cantís, onde poñen un, ou raramente dous, ovos. Fóra da estación reprodutora son peláxicos, alimentándose de peixes, luras e gambas en mar a fóra. Producen un aceite estomacal fedorento que poden lanzar contra os seus inimigos e tamén lles serve como fonte enerxética de reserva.
Etimoloxía
O nome xenérico Fulmarus deriva das palabras do nórdico antigo fúll, 'fedorento' e már 'gaivota', en referencia ao mal cheiro do seu aceite estomacal, que poden lanzar contra os intrusos.