cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fulmarus
Taxonomía
Existen dúas especies de fulmares, que ocupan o mesmo nicho ecolóxico, unha na zona ártica e outra na antártica. O fulmar do Ártico é a especie Fulmarus glacialis, que vive no norte do Atántico e do Pacífico. O fulmar do Antártico é o Fulmarus glacialoides que vive nos océanos do sur nas rexións antárticas. A especie do norte é gris e branca e ten bico amarelo, mide de 43 a 52 cm de lonxitude e de 102 a 112 cm de envergadura alar. A especie do sur é de cores máis claras coa punta do bico negra e mide de 45 a 50 cm de lonxitude e de 115 a 120 cm de envergadura alar.
Describíronse ademais dúas especies prehistóricas fósiles atopadas na costa do Pacífico en California: Fulmarus miocaenus (da Formación Temblor do Oligoceno-Mioceno) e Fulmarus hammeri (do Mioceno).
La Bordeta, Barcelona
miniatura|Antiga fábrica de Can Batlló, en La Bordeta La Bordeta é un barrio do distrito de Sants-Montjuïc da cidade de Barcelona. O barrio está situado entre o barrio de Sants e L'Hospitalet de Llobregat, na parte baixa do antigo municipio de Sants. Era unha zona mixta de vivendas e pequenos talleres industriais, sen contar a antiga fábrica de Joan Batlló, coñecida como Can Batlló.
La Bordeta naceu dun antigo edificio no pé do camiño e ao lado da Riera Blanca, que no século XVI servía de hostal. O barrio acolleu a primeira chegada de obreiros indutriais cando a cidade comezou a primeira industrialización.
Nos últimos anos estase a desenvolver un importante proceso de reurbanización da Praza Cerdà e os seus arredores. Estas transformacións foron criticadas desde varias asociacións de veciños e veciñas da zona.
Lugares de interese
Un dos espazons máis característicos do barrio é o conxunto industrial de Can Batlló. Establecido no último cuarto do século XIX, foi a sede da fábrica téxtil de Can Mangala ata a súa transformación, a partir de 1964, nun peculiar modelo de agrupación de pequenas e medianas industrias e talleres nun espazo común.
A parroquia de Sant Medir, construída en 1949 a carón de Can Batllí, foi desde entón un dos principais centros de actividade social e cultural do barrio. Converteuse nun polo dinamizador político e social con proxección ata Sants, Hostafrancs e outros barrios da zona, ademais dun dos berces da política clandestina da cidade e do país durante a posguerra e o final do franquismo. Unha mostra máis da vertente social impulsada desde a parroquia foi a constitución dunha cooperativa para a construción de vivendas sociais, inauguradas en 1957. Hai que destacar tamén no ámbito cultural a concesión do Premio Amadeu Oller de poesía, entregado pola parroquia desde 1965 a poetas inéditos.
Der Dritte
Der Dritte é un filme alemán de 1972 dirixido por Egon Günther e protagonizado por Jutta Hoffmann, Barbara Dittus, Rolf Ludwig e Armin Mueller-Stahl. Foi candidato de Alemaña do Leste para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 46ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Peter Hirt
Peter Hirt nado o 30 de marzo de 1910 e finado o 28 de xuño de 1992, foi un piloto de carreiras de Suíza. participou en cinco Grandes Premio do Campionato do Mundo de Fórmula 1, debutou o 27 de maio de 1951. Non logrou ningún punte de campionato.
Formou parte da Écurie Espadon.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Parada na porta da escola
dereita|miniatura|O gobernador George Wallace, tentando bloquear a integración na Universidade de Alabama, atópase parado en actitude desafiante na porta do Auditorio Foster ante o Deputy U.S. Attorney General Nicholas Katzenbach. dereita|miniatura|Vivian Malone Jones chega para inscribirse nas clases no Auditorio Foster da Universidade de Alabama.
A parada na porta da escola (coñecida como Stand in the Schoolhouse Door en inglés) é un incidente que tivo lugar o 11 de xuño de 1963 en Tuscaloosa, no Auditorio Foster da Universidade de Alabama. George Wallace, o Gobernador de Alabama, nun intento simbólico de respectar a súa promesa ao asumir o seu cargo de "segregación agora, segregación mañá e segregación por sempre" e deter os procesos de desegregación nas escolas, parouse na porta do auditorio para tentar bloquear a entrada de dous estudantes negros, Vivian Malone Jones e James Hood.
Antecedentes
Como consecuencia de Brown v. Consello de Educación a Universidade de Alabama debía ser desegregada. Nos anos subseguintes, centos de afroamericanos presentaron solicitudes de admisión, pero en todos os casos foron rexeitados. A Universidade traballaba xunto coa policía para facer investigacións e atopar todo tipo de razóns coas que denegar a solicitude de ingreso, ou cando iso non era posible, intimidaba aos solicitantes. Pero en 1963, tres afroamericanos cunha folla de antecedentes impecable—Vivian Malone Jones, Dave McGlathery e James Hood—presentaron as súas solicitudes, e negáronse a ser intimidados. A comezos de xuño un xuíz federal ordenou que eles debían ser admitidos, e prohibiulle ao Gobernador Wallace que interferise.
O incidente
O 11 de xuño, Malone e Hood chegaron para inscribirse. Wallace, tentando manter a súa promesa como tamén producir un incidente político, bloqueou a entrada do Auditorio Foster mentres representantes do xornalismo presenciaban a escena. Entón, o Deputy Attorney General Nicholas Katzenbach, que se atopaba escoltado por policías federais indicoulle a Wallace que despexase o paso. Con todo, Wallace interrompeu a Katzenbach e negouse a obedecer, en cambio pronunciou un discurso sobre dereitos dos Estados. Katzenbach chamou ao Presidente John F. Kennedy, quen mobilizou á Garda Nacional de Alabama. O xeneral Henry Graham entón ordenoulle a Wallace que deixara paso, dicíndolle, "Señor, lamentablemente seguindo ordes do Presidente dos Estados Unidos é o meu deber solicitarlle que despexe o paso." Entón Wallace pronunciou algunhas outras frases, pero finalmente apartou, e Malone e Hood inscribíronse como estudantes.
Mir
Mir (en ruso: Мир, significa paz ou mundo) foi o nome da famosa estación espacial orixinalmente soviética, que despois do colapso da URSS pasou a ser rusa. Mir foi a primeira estación espacial de investigación habitada de forma permanente da historia, e a culminación do programa espacial soviético. Estaba previsto que funcionase tan só 5 anos; pero finalmente estivo operativa durante 13 anos. Grazas a numerosas colaboracións internacionais, foi accesible a cosmonautas e astronautas.
A Mir foi ensamblada en órbita ao conectar de forma sucesiva distintos módulos, cada un lanzado de forma separada dende o 19 de febreiro de 1986 ata o ano 1996. Estaba situada nunha órbita entre os 300 e 400 quilómetros da superficie terrestre, orbitando completamente a Terra en menos de dúas horas. Serviu como laboratorio de probas para numerosos experimentos científicos e observacións astronómicas, establecendo récords de permanencia de seres humanos no espazo. Tras un incendio en febreiro de 1997, a estación empezou a quedar vella e obsoleta, coa consecuente cadea de fallos que puxo en marcha a súa desorbitación e desintegración na atmosfera. Foi destruída de forma controlada o 23 de marzo de 2001, precipitándose sobre o Océano Pacífico.
Master of Reality
Master of Reality é o terceiro álbum da banda inglesa de heavy metal Black Sabbath, publicado o 21 de xullo de 1971 a través do selo Vertigo Records. Está amplamente considerado como o fundador do doom, o stoner e o sludge metal. Foi certificado dobre platino tras vender 2 millóns de copias.
LP orixinal
Toda a música composta por Black Sabbath (Tony Iommi, Geezer Butler, Ozzy Osbourne, Bill Ward), agás "Embryo", "Orchid" e "After Forever" por Iommi; todas as letras por Butler.
Ervedíns, Loureda, Arteixo
Ervedíns é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 125 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 58 eran homes e 67 eran mulleres.
Yuan Shikai
Yuan Shikai (en chinés tradicional: 袁世凱, en chinés simplificado: 袁世凯, en pinyin: Yuán Shìkǎi, en Wade-Giles: Yüan Shih-k'ai), nado o 16 de setembro de 1859, finado o 6 de xuño de 1916, foi un oficial militar e político chinés durante o final da dinastía Qing e a primeira época da República da China.
Nome
O seu nome de cortesía zì (字) foi Weiting (慰亭, ás veces escrito tamén como 慰廷 ou 尉亭). O seu seudónimo hào (號) foi Rong'an (容庵).
Ferrado
miniatura|300px|Ferrado para medir o millo. O ferrado (tamén coñecida como tega nalgúns lugares) é unha medida galega, moi variábel dun lugar a outro. Dada a variedade existente, almanaques agrícolas como o ZZ, O Mintireiro Verdadeiro ou O Gaiteiro de Lugo adoitaban incluír unha equivalencia co sistema métrico decimal segundo as zonas xeográficas.
Características
Inicialmente foi unha medida de superficie, non métrica, á que co tempo se lle foi atribuíndo unha equivalencia co sistema métrico decimal e equiparando a outras medidas de volume e masa.
Yuan Shikai
Traxectoria
Naceu na cidade de Zhangying, na provincia de Henan. Destacou na Primeira Guerra sino-xaponesa na que participou como comandante das forzas chinesas estacionadas en Corea. En 1902, a Emperatriz Cixi nomeouno Ministro de Beiyang, zona que comprendía as actuais provincias de Hebei, Liaoning e Shandong.
Ferrado
Características
O valor do ferrado varía moito entre os distintos concellos de Galicia. Un ferrado galego equivale a un celemín de Castela, que abrangue 537 m2 de extensión.
miniatura|300px|Tegas de Castro Caldelas. A cantidade de centeo, millo ou trigo contida nun ferrado era o importe que pagaban os pais da Galicia rural por aprenderlle aos seus fillos a ler, escribir e contar nas chamadas, por esta causa, escolas de ferrado, comúns nas aldeas galegas ata os anos 50-60 do século pasado, cando se xeneralizou o ensino público e obrigatorio.
Ligazóns externas
بوشل Bushel Boisseau Bušl Bushel Bushel Buŝelo Buššel Lakari fa:بوشل Bushel Boisseau בושל Bushel ブッシェル Bushel Bushel Bouissé Buszel Celemim Бушель Bushel Bušel Skäppa Бушель 蒲式耳
Yuan Shikai
Traxectoria
Converteuse en Presidente da República da China no ano 1912, tras negociar con Sun Yat-sen, e impuxo un goberno de corte autoritario, chegando a autoproclamarse emperador o 12 de decembro de 1915, co nome de reinado de Hongxian ("Abundancia constitucional").
O novo Emperador era pai de tres fillos, dos cales só o primoxénito, o Príncipe Yuan Keding, gozaba da consideración de seu pai, mais debido a un accidente ficou inválido. O Emperador non tiña en especial estima aos outros dous, os príncipes Yuan Kewen e Yuan Keliang, aos que consideraba como "un falso erudito" e "un bandido" respectivamente.
Enfrontado cunha forte oposición que non aceptaba a restauración dun réxime monárquico, viuse obrigado a abandonar o trono o 22 de marzo de 1916, aínda que conservou o cargo de Presidente. Morreu dunha afección renal uns meses despois.
Lista de ríos de Irlanda
Nesta lista de ríos de Irlanda inclúense tanto os ríos da República de Irlanda como os de Irlanda do Norte colocados por orde alfabética. Os que flúen por Irlanda do Norte están marcados cun asterisco (*).
miniatura|dereita|Mapa físico de Irlanda cos principais ríos da illa en cor azul.
Lapsus linguae
A locución latina lapsus linguae, traducida literalmente, significa 'erro da lingua'.
A principios do século XX o fundador da psicanálise, Sigmund Freud, elabora unha teoría segundo a cal os lapsus revelarían algo que fora eliminado pola psiche.
A Regueira, Vilamartín Pequeno, Barreiros
A Regueira é un lugar da parroquia de Vilamartín Pequeno no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental.
Eduardo e Cristina
Eduardo e Cristina é unha ópera en dous actos con música de Gioachino Rossini sobre un libreto en italiano de Andrea Leone Tottola e Gherardo Bevilacqua Aldobrandini adaptado do libreto Odoardo e Cristina (1810) obra de Giovanni Schmidt para a música de Stefano Pavesi. Foi estreada no Teatro San Benedetto de Venecia o 24 de abril de 1819.
Historia
Esta ópera pastiche foi composta con gran celeridade para a súa estrea, que tivo lugar menos dun mes despois da estrea de Ermione. Rossini arranxou "19 de 26 números musicais" doutras obras, incluídas Adelaide di Borgogna, Ricciardo e Zoraide, Mosè en Egitto así como a propia Ermione.
A estrea da ópera tivo lugar no Teatro San Benedetto de Venecia o 24 de abril de 1819, e tivo 24 representacións esa tempada antes de ser revivida ao ano seguinte no máis prestixioso Teatro La Fenice. Ironicamente, mentres que Ermione non foi particularmente ben recibida, Eduardo e Christina foi moi favorable. Aparéntemente, a primeira representación foi tan ben recibida que durou seis horas, dado o gran número de repeticións.
Orquestración
A partitura de Rossini require da utilización de:
Vila-mausoleo de Centcelles
miniatura|Escenas de caza na cúpula. miniatura|Restos das termas romanas. miniatura|Restos arqueolóxicos da vila de Centcelles.
A Vila-mausoleo de Centcelles, está situada no actual termo municipal de Constantí, a 7 quilómetros da cidade de Tarragona, moi preto do río Francolí. É un dos monumentos romanos, conservados, máis importantes de España, cunha cúpula recuberta de mosaicos de excepcional valor. É unha das localizacións do sitio Patrimonio da Humanidade denominado Conxunto arqueolóxico de Tarraco, en concreto identificado co código 875-012.
Historiografía
As primeiras noticias sobre o sitio de Centcelles son de época medieval. A fonte máis antiga é un documento do mosteiro de Ripoll do ano 888, de tempos do conde Vifredo o Velloso, no que se fai referencia a un lugar chamado Centumcellae aínda que a súa datación dá lugar a múltiples debates.
Nun documento de 1151, aparece a mención a unha ecclesia de Sent Seles e nun de 1554 unha bula do Papa Anastasio dirixida ao arcebispo Bernardo de Tarragona cita unha ecclesia de cemtumcellis. Suponse que a igrexa que se menciona nos documentos medievais estaba instalada na sala da cúpula, pero non existen restos dun edicto independente de ser interpretado como igrexa. Ademais a planta centrada non se corresponde coa planimetría habitual das igrexas da época. O nome de Centcelles seguirá mencionándose durante a Idade Media, pero xa como unha pequena aldea.
No ano 1700 menciónanse uns pagos que parecen coincidir coa ampliación dun friso de xeso ao pé da cúpula e unha grosa capa deste material sobre o mosaico coa intención de protexelo. No ano 1877 algúns fragmentos de xeso comezaron a desprenderse, descubrindo algunhas das figuras que formaban a decoración do mosaico.
No século XIX foi o momento en que se produciu o definitivo abandono dos usos relixiosos en Centcelles, moi probablemente relacionado coa desamortización de Mendizábal, comportando unha adaptación na vivenda do dono dos terreos en que se atopa a construción. Ademais disto se compartimentou a sala central en tres andares: o andar baixo destinado a vestíbulo e adega, a vivenda propiamente dita coas súas diferentes dependencias e o andar superior foi destinado como almacén e celeiro. As estruturas da subcripta foron utilizadas como lagar para a fermentación do viño.
Atol Vanavana
Vanavana é un atol das Tuamotu, na Polinesia francesa, incluído na comuna de Tureia. Está situado ao sueste do arquipélago, a 55 km ao leste de Tureia e 110 km ao norte de Mururoa.
Vila-mausoleo de Centcelles
Contexto histórico e xeográfico
Durante a Antigüidade tardía, trala reforma administrativa e territorial de Diocleciano, Tarraco entrou no século IV perdendo máis da metade da extensión do seu antigo territorio provincial quedando integrada na diocese de Hispaniarum, con capital en Emerita Augusta. Isto supuxo un claro retroceso para unha cidade que con anterioridade gozara de ser o centro administrativo e punto de conexión co mar Mediterráneo. Ademais de todo isto, as incursións bárbaras do ano circa 260 non a favoreceron, aínda que é difícil coñecer o verdadeiro grado de afectación destas incursións a través das fontes escritas.
Atol Vanavana
Xeografía
É un atol pequeno de forma ovalada con 5 km de longo e 3,2 km de ancho. A superficie terrestre é de 2 km² e a lagoa é de 3 km². Ten dúas canles abertas á lagoa (hoas), unha no leste e o outra ao oeste.
Vila-mausoleo de Centcelles
Contexto histórico e xeográfico
En época tardía Tarraco terá problemas para xestionar e manter en uso os espazos e equipamentos públicos creados a partir de finais do século III inicios do IV. O sistema de saneamento público sufriu alteracións que non chegaron a corrixirse, o que supuxo unha colmatación monumental e inutilización do sistema de cloacas. Tamén sufriu a caída do teito da piscina limaria que almacenaba a auga captada do subsolo; o cal non foi retirado nin substituído, malia que a fonte seguiría utilizándose. Esta tendencia regresiva esténdese ata finais do século IV, inicios do V, momento en que empezan a detectarse importantes transformacións urbanísticas
Atol Vanavana
Xeografía
Só é visitado ocasionalmente desde os atois veciños para colleitar copra. Non dispón de infraestruturas.
Historia
Foi descuberto polo inglés Frederick Beechey en 1826, que o chamou Barrow.
Vila-mausoleo de Centcelles
Contexto histórico e xeográfico
Nos últimos anos do século IV, debido ao Codex Theodosianus, ordenarase a destrución dos templos pagáns e a súa purificación mediante o signo da cruz. Na parte alta da cidade de Tarraco integraranse unha serie de edificios civís na transformación urbanística, tales como, eclessia, monasterium, praetorium, entre outros.
Hans Martin Sutermeister
Hans Martin Sutermeister, nado en Rued o 29 de setembro de 1907 e finado en Basilea o 4 de maio de 1977 e coñecido baixo o pseudónimo Hans Moehrlen, foi un controvertido médico, escritor e político suízo, pertencente á Alianza dos Independentes.
Publicou máis de 150 artigos e libros en diversas áreas (Medicina, Historia, Educación, Dereito). O seu único libro non-científico foi a súa novela autobiográfica Zwischen zwei Welten (“Entre dous mundos”), publicada en 1942 e prohibida en Alemaña nazi. Foi coñecido como defensor dos dereitos de vítimas de detencións arbitrarias, tema sobre o cal publicou en 1976 Summa Iniuria, unha compilación de centenas de erros xudiciais. É coñecido por ter acuñado os termos Angst- e Erholungsregression, así como polas súas contribucións no eido da psicosomática, especialmente pola súa obra Schiller als Arzt (1955). Morreu por causa de insuficiencia cardíaca en 1977.
Vila-mausoleo de Centcelles
Contexto histórico e xeográfico
A partir de finais do século III, inicios do IV, as villae sufrirán unha transformación nalgún caso asociada á referencia do Codex Theodosianus e do proceso de destrución. Só unha das villae da zona recuperou un elevado nivel de suntuosidade a mediados do século IV, construíndo o edificio sobre as ruínas dunha vila anterior.
Este panorama cambiou a partir do século V, cando Tarraco volveu reivindicar un espazo no mapa político contemporáneo por ser elixida sede elixida por Geroncio para a entronización de usurpador Máximo como emperador e converterse así en base das operacións militares do Imperio en Hispania. Poida que isto traducísese na monumentalización do edificio central de Centcelles.
O conxunto arquitectónico
O sitio foi ocupado por unha gran vila do alto imperio, aínda que o primeiro asentamento romano data do século I aC Entre os séculos I e II construíuse unha gran vila romana da cal só conservase unha parte reducida da súa planta, consistente nun grande espazo onde se atoparon dolias romanas utilizadas para almacenar produtos agrícolas.
No século III reformouse e ampliáronse as estruturas anteriores. As edificacións que son visibles na actualidade foron completamente reconstruídas durante o século IV. A esta segunda fase pertencen unhas termas romanas. A vila inacabada cunha fachada duns 90 metros tiña un sector destinado a vivenda, baños e unha sala absidial. É moi posible que durante a execución do proxecto realizásense modificacións engadíndose outras termas.
As escavacións arqueolóxicas permitiron descubrir a planta e a extensión do sitio. Destaca no centro do mesmo o núcleo principal formado por dúas salas, unidas entre se mediante unha porta. A sala de planta circular con cúpula e con forma exterior cadrada mide 10,60 metros de diámetro e na parte baixa, correspondente aos ángulos do cadrado exterior, ábrense catro nichos semicirculares, de 2,70 metros de diámetro na base a medida que vai collendo altura. O lugar estaba iluminado por dúas fiestras opostas de norte a sur na parte superior, de 1,50 metros de diámetro. Un arco de medio punto de 3 metros daba acceso ao exterior pola parte sur do recinto. Os muros miden 14 metros de altura. A cuberta é en cúpula cunha construción de forma octogonal sobre ela, a modo protector. A distancia desde a cúpula ao pavimento actual é de 13,50 metros. Esta sala é a que contén na súa cúpula os mosaicos.
Xunto á cripta atopáronse estratos de residuos de argamasa correspondentes ao horizonte de construción que se superpón directamente sobre o correspondente estrato de realización do ambiente da cúpula, o cal indica que a cripta construíuse cando a sala non tiña nin pavimento nin decoración.
Sobre o estrato de residuos botouse unha capa de grava e area que usouse como base e recheo para o pavimento. Encima desta, unha fina capa de barro compactado que quizais foi o chan da igrexa durante o seu uso na época medieval. Dita afirmación está construída sobre a base da cerámica medieval que se atopou no estrato estratigráfico. Non hai restos do estrato que cubriu o pavimento, Hauschild dedúceo en base ao recheo preparatorio e pola existencia de opus signinum na zona de acceso da cripta. A entrada á cripta mide 1,06 metros de anchura e 1,45 metros de altura. As dimensións globais da cavidade son 3,03 metros de ancho, 3,90 metros de longo e 2,27 metros de profundidade. Este dispositivo, interpretado especialmente como cripta por Schlunk, Hauschild, Arbeiter e Korol, e por outros autores como 'cisterna', suscita numerosas incógnitas. H. Schlunk, propuxo que o alveus, bañeira, na que está enterrado Pere o Gran de Santes Creus, procede desta estrutura subterránea. X. Dupré Raventós dedicoulle un estudo moi detallado en 2002 a esta cuestión, pero sen dúbida a proposta de Schlunk, seguida por Arbeiter e Korol, suscita de forma aínda máis complexa a interpretación deste espazo subterráneo. Por outra banda, unha cavidade moderna dá acceso á subcripta, unha cámara de 3,60 metros x 2,70 metros, cunha altura de 1,43 metros. Ademais, ao parecer a cámara foi cuberta por unha capa de barro, o que se interpretou como un lugar non accesible, é dicir que a súa función limitábase a manter seca a cripta principal.
A sala de planta centrada cuadrilobulada sen cúpula, anexa á estrutura conservada con mosaico na cúpula, ten unhas exedras que miden 6,20 metros de altura e 4,80 metros de diámetro. O cadrado inscrito no centro mide 7 metros de longo e posiblemente estaría cuberto por unha bóveda de aresta a menos que fose unha cúpula como na outra sala. Ademais da intercomunicación coa sala do Leste, houbo unha abertura exterior, que tamén foi pechada e transformada.
Ao norte hai outras dependencias, as cales teñen un hipocaustum, é dicir un recinto de pequenas termas semiacabadas que nunca foron utilizadas. Hai numerosas salas con evidencias de praefurnium, pero non son termas senón que se utilizaron para quentar o pavimento. En Centcelles faltan as instalacións de servizo, e do mesmo xeito que outras construcións do ámbito rural do século IV, non chegaron a concluírse as obras.
Ao noroeste e ao nordeste atópase o poboado primitivo e a vila rústica. Realizouse unha escavación en extensión con cortes de 80 metros. Nestes cortes atopáronse as construcións da época republicana, de aproximadamente século II- I a.C cerca do edificio central. Como añadidura existen extensas construcións destinadas a dependencias agrícolas que pertencen á antiga vila rústica. Un exemplo diso é o grande almacén de doliae, recipientes utilizados para o almacenaxe de aceite e viño.
En canto á gran vila do século IV, esta foi creada de xeito diferencial ás anteriores. A planta é rectangular de enormes dimensións, cun amplo sector para vivenda. A vila estaba formada ao redor dun gran perístilo con diferentes dependencias. A vila estaba ademais provista de baños (latrinas) e unha sala absidial abovedada. Todo iso ocupando 90 metros de lonxitude. No momento de construción Hauschild cre que se erixiu a cripta e a decoración musiva da sala da cúpula á vez. Algunhas das salas contan cun revestimento da Idade Media, o que significa que non quedaron terminadas en época romana. Ademais pódense diferenciar o tipo de canalización das termas, restos de mármore de varias cores, restos de opus signinum, e a abundancia de tesserae nesta zona falan dun taller de mosaico.
O sistema de construción da estrutura de Centcelles está marcado polas características romanas. A construción dos muros é maciza, de 1,50-3 metros. Este grosor fai que se neutralice a forza lateral que crea a cúpula, e así se poida soportar o peso sen necesidade de contrafortes exteriores.
A constitución da cúpula segue o mesmo sistema que os muros, pero os materiais están dispostos con maior regularidade, ordenados en fileiras horizontais que seguen a forma esférica da cúpula. O material utilizado é a pedra sen labrar (cascallo, fragmentos de pedra), un sistema moi frecuente en bóvedas romanas. As interseccións das pedras reenchíanse a base de morteiro, material moi adaptable pola súa plasticidade para este tipo de superficies.
É, en conxunto, un monumento clave da arte paleocristiá.
Funcionalidade do edificio
As primeiras teorías respecto da funcionalidade do edificio foron achegadas por Helmut Schlunk (1988), ano no cal afirmou que a sala con cúpula tratábase dun cenotáfio ou un mausoleo dalgún personaxe importante posiblemente do emperador Constante, asasinado no ano 350, dominus da vila e personaxe que aparece representado nos mosaicos. No momento que sae á luz a cripta, A. Hauschild, colaborador de [Schlunk, afirmou que se trataba dunha cripta funeraria; hipótese que apoiou a teoría do mausoleo de Schlunk. Ademais, baixo a cripta había unha cámara en bóveda de canón con cimbra colocada sobre un muro lonxitudinal no centro da cámara e cunha capa de arxila. Hauschild interprétaa como unha cámara para illar a humidade e filtracións. Parece ser que a teoría do mausoleo imperial fíxose coñecida debido á hipótese do mausoleo de Diocleciano.
Warland publicou un traballo no cal suxeriu, sobre a base da iconografía do mosaico e sobre todo do rexistro superior (figuras entronizadas), que o uso do edificio foi o dunha sala de recepción do propietario da vila, coa representación do dominus e a domina.
En cambio, J. Arce, tras estudar a iconografía, considera que as representacións do rexistro superior corresponden a unha investidura de tipo litúrxico.
Finalmente, no ano 2013 viu a luz unha nova hipótese sobre a funcionalidade do edificio da man de Josep Antón Remolá e Meritxell Pérez, aportando unha nova interpretación ao edificio baseada nas fontes documentais, nas transformacións de Tarraco durante a antigüidade tardía e apoiándose nas escenas da cacería propuxeron entendela como unha campaña militar. Esta nova teoría transformou os edificios principais de Centcelles en praetorium de Asterio, comes hispaniarum, nun campamento militar no cal viviron os altos mandos e converteu a sala con cúpula, o sacellum, en santuario cristianizado, que custodiaba as insignias e outros elementos simbólicos das tropas e albergaba a cámara forte (cripta). O sacellum estivo conectada coa sala de reunións.
En definitiva, a interpretación sobre a funcionalidade de Centcelles entra de cheo no problema da evolución e terminoloxía do significado de vila, debido ás transformacións ocorridas durante a antigüidade tardía. A arquitectura residencial evoluciona cara a unha reestruturación dos espazos, modificando a súa función orixinal, por esta razón interpretar a funcionalidade do edificio de Centcelles é unha tarefa complexa.
Os mosaicos
miniatura|A cúpula cos mosaicos
Casto Caamaño García
Casto Caamaño García, nado en Cee cara a 1880 e finado na Coruña o 28 de xullo de 1951, foi un político galego.
Traxectoria
Traballaba na fábrica de Carburos Metálicos de Brens e rexentaba unha taberna na praza de Cee na que se ofrecían sesións de cine dende 1928. Dirixente da Alianza Republicana de Cee, afiliouse ao Partido Socialista e foi elixido concelleiro nas eleccións de maio de 1931. Coa renuncia a alcaldía de Segundo Trillo Durán en xuño de 1932, foi elixido alcalde de Cee, permanecendo no cargo até que renunciou o 16 de setembro de 1933. En xullo de 1936 era tenente alcalde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi multado polo gobernador civil con mil pesetas, acusado de «desafección al Glorioso Movimiento». Logo foi encausado por rebelión militar e aínda que a súa causa foi sobresida, foi sancionado polo gobernador cunha multa de 10.000 pesetas. En abril de 1941 volveu ser sancionado polo Tribunal Regional de Responsabilidades Políticas con 6 anos de inhabilitación e o pago doutras 250 pesetas. Trasladouse á Coruña onde traballou repartindo carbón.
En agosto de 2018, realizouse un acto de recoñecemento en Praia do Olvido de Cee. Finou na Coruña o 28 de xullo de 1951.
Vida persoal
Casou con Teresa Rial.
Arandeira vermella
miniatura|250px|Distribución mundial aproximada da arandeira vermella. Encarnado: Vaccinium oxycoccus. Laranxa: Vaccinium microcarpum. Verde: Vaccinium macrocarpon.
Mosteiro de Devesa
O topónimo galego Mosteiro de Devesa pode referirse a:
Arandeira vermella
O termo arandeira vermella, fai referencia a un grupo de gamallos ananos perennes do xénero Vaccinium, subxénero Oxycoccus, malia consideraren algúns botanistas a Oxycoccus un xénero á parte. Medran en turbeiras de carácter acedo nas zonas máis frías do Hemisferio Norte.
left|miniatura|Flores de Vaccinium oxycoccus.
Un amor de Moscú
Un amor de Moscú (en The Girl from Petrovka) é un filme estadounidense de 1974 dirixido por Robert Ellis Miller. Está protagonizado por Goldie Hawn e Hal Holbrook, e está baseado na novela de George Feifer.
Arandeira vermella
A arandeira vermella é baixa, con talos magros de 10 cm ou menos de longo, e follas pequenas perennes. As flores son de cor rosa escuro, con distintivos pétalos "reflectidos" que deixan o estilo e os estames completamente expostos, apuntando cara adiante. O froito é unha baga auténtica de tamaño superior ao das follas. É inicialmente branco, mais se torna dun encarnado intenso ao madurecer. É comestíbel, cun sabor acedo que pode agochar a súa dozura.
Fortesende, Loureda, Arteixo
Fortesende é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 61 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 30 eran homes e 31 eran mulleres.
Arandeira vermella
Especies
Existen tres ou catro especies de arandeira vermellar, clasificadas en dúas seccións:
Un amor de Moscú
Estreouse en galego o 4 de maio de 1986 a través da TVG baixo o título Un amor de Moscú, aínda que o nome correcto da cidade en galego é Moscova.
Arandeira vermella
Especies
A arandeira vermella pode ser vítima da falsa flor, unha doenza daniña mais controlábel do fitoplasma que é frecuente nas áreas de produción de Massachusetts e Nova Jersey.
Historia
miniatura|A Colleita de Arando Vermello na Illa de [[Nantucket, Massachusetts|Nantucket, Eastman Johnson, 1880.]] O arando vermello formou parte da dieta dos pobos árticos durante milenios, e segue a ser un froito moi popular en Escandinavia e Rusia. En Escocia as bagas eran apañadas en gamallos bravos, porén a perda de hábitats axeitados fixeron escasear as plantas. No leste de América do Norte, os amerindios utilizaban os froitos do Vaccinium macrocarpon como alimento sendo un dos ingredientes principais do alimento de supervivencia chamado pemmican. Sábese que llo ensinaron aos famentos colonos ingleses en Massachusetts arredor de 1620, polo que o arando vermello foi incorporado á tradicional festa do Día de Acción de Grazas.
Cultivo e aplicacións
miniatura|left|Colleita de arandos vermellos en Nova Jersey.
O arando vermello ou cranberry é un importante cultivo comercial en varios estados dos Estados Unidos e en varias provincias canadenses. Tamén no sur de Chile e da Arxentina, nos Estados bálticos e en Europa Oriental existen pequenas áreas de produción.
O 95% dos froitos procésanse en produtos coma zumes, mollos, marmeladas, ou se secan e adozan para o seu consumo. O 5% restante véndese fresco para o seu consumo directo. Os arandos vermellos destinados ao procesado adóitanse conxelar pouco despois da colleita.
Cando se obtén fresco, o froito adóitase usar na elaboración de compotas ou xeleas caseiras que se serven como acompañamento de carnes asadas. Tamén é habitual usalos na confección de bolaría (p. ex. madalenas). Se consideran demasiado acedos para ser comestos sós, sen acompañamento.
O zume que se obtén do froito, normalmente azucrado, tamén é un produto derivado importante.
O arando vermello é unha fonte de polifenois antioxidantes, substancias beneficiosas para os sistemas cardiovascular e inmunolóxico.
Disque o consumo regular do zume de arando vermello combate as infeccións das vías urinarias. Aínda que moitas das probas ao respecto son equívocas, algúns ensaios clínicos suxestionan que realmente hai un efecto demostrábel: un compoñente do zume semella inhibir a adhesión de bacterias á vexiga e á uretra.
Polo otouno de 2004 publicouse un aviso no Reino Unido advertindo aos pacientes que tomen warfarina de que non bebesen zume de arando vermello, por mor dos efectos adversos que esta combinación parece producir.
O arando vermello igual que todos os arandos contén cantidades significativas de ácido benzoico.
O zume de arando vermello tamén contén unha substancia química que bloquea os axentes patóxenos que provocan a carie.
Ligazóns externas
Almindelig Tranebær Harilik jõhvikas Isokarpalo hsb:Wšědna tymjenka Tőzegáfonya koi:Туримоль Jeaggemuorji stq:Moasbäie Tranbär Журавлина болотна
681
Outros
Historia ano a ano
680'erne
Club Jorge Wilstermann
O Club Jorge Wilstermann, coñecido popularmente como Wilstermann, é un club de fútbol boliviano, da cidade de Cochabamba. Fundouse o 24 de novembro de 1949 por un grupo de traballadores da liña aérea Lloyd Aéreo Boliviano (LAB). Xoga os seus partidos como local no Estadio Félix Capriles, con capacidade para 32.000 espectadores. Recibe o nome do primeiro piloto de aviación civil boliviano.
O Wilstermann posúe doce campionatos nacionais e 8 subcampionatos na Primeira División de Bolivia, convertóndoo no segundo club con máis títulos a nivel nacional, dos cales ten un tetracampionato e dúas bicampionatos. Ten ademais dezaoito participacións internacionais, sendo parte do partido inaugural da Copa Libertadores de América e a súa mellor clasificación como semifinalista da mesma.
O Igrexario, Loureda, Arteixo
O Igrexario é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 94 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 47 eran homes e 47 eran mulleres.
Jacinto Méndez
Jacinto Méndez Esporrín, coñecido como Vigatá, nado en Vic en 1905 e finado en Arteixo o 22 de setembro de 1936, foi un xornalista e sindicalista catalán residente en Galicia.
Traxectoria
Ferroviario. Foi con Francisco Llerena un dos fundadores do Sindicato ferroviario da Coruña integrado na CNT. Membro do Comité da Confederación Rexional Galaica e directivo do Centro de Estudios Sociales Germinal, do que foi presidente (1933-1935). Colaborou en Solidaridad Obrera e Solidaridad. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 representou á FAI na conformación do Comité de Defensa da República da Coruña. Foi detido e encadeado na Prisión Provincial. Foi asasinado sen agardar á formación de causa, o seu cadáver apareceu en Barranqueiras, na parroquia de Pastoriza (Arteixo).
Maurice Hilleman
Maurice Ralph Hilleman, nado o 30 de agosto de 1919 en Miles City e finado o 11 de abril de 2005 en Filadelfia, foi un microbiólogo americano especializado no estudo das vacinas. Desenvolveu máis de tres ducias de vacinas. Esntre elas, a da hepatite A, a hepatite B, a varicela, a meninxite, a pneumonía e a da gripe. Así mesmo, tivo un importante rol na descuberta de adenovirus, dos virus hepáticos e do virus canceríxeno SV40.
Ao dicir do doutor Adel F. Mahmoud, presidente da compañía farmacéutica Merck, as pescudas científicas de Hilleman salvaron millóns de vidas e protexeron millón doutras persoas de caeren enfermas.
Javier Sánchez Cervela
Francisco Javier Sánchez Cervela, nado en Oleiros (Silleda) o 28 de abril de 1860 e finado en Pontevedra o 5 de decembro de 1934, foi un mestre e matemático galego.
Traxectoria
Naceu no pazo de Marza. Foi profesor de matemáticas no instituto de Pontevedra durante 32 anos, e catedrático durante once anos do de Ourense. Colaborou entre 1888 e 1900 no Diario de Pontevedra.
Vida persoal
Casou con Hortensia Cantón Alvarado e foi pai de Francisco Javier e Luis Sánchez Cantón.
Rudolf Schoeller
Rudolf Schoeller nado o 27 de abril de 1902 en Düren, Alemaña e finado o 7 de marzo de 1978 en Grabs) foi un piloto de carreiras de Suíza. participou nun único Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula 1, o 3 de agosto de 1952. Retirouse da carreira con problemas nos amortecedores, e non logrou ningún punto de campionato.
Formou parte da Écurie Espadon.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Jeff Widener
Jeff Widener, nado o 11 de agosto de 1956 en Long Beach (Estados Unidos), é o fotógrafo da Associated Press que tomou a imaxe mundialmente coñecida como O rebelde descoñecido en 1989 durante as protestas da Praza Tian'anmen. A fotografía mostra a un home protestando desarmado e solitario ante unha columna de tanques que avanzaban por unha avenida de Pequín.
No ano 2006, el traballa como fotógrafo da Honolulu Advertiser.
Widener gañou numerosos premios da Society of Professional Journalists e quedou en segundo lugar en imaxe no 2004 nos premios da National Press Photographers Association.
Meat Is Murder
Meat Is Murder é o segundo álbum da banda inglesa de rock alternativo The Smiths, publicado o 11 de febreiro de 1985 a través do selo Rough Trade Records no Reino Unido e Sire Records nos Estados Unidos. Este disco foi o único do grupo en chegar ao número 1 das listas británicas. No Canadá acadaría o posto 40 e nos Estados Unidos o 110.
Apertura Ruy López
{|
A apertura Ruy López, tamén chamada apertura española, é unha famosa Apertura de xadrez. Tratase, talvez, da apertura mais famosa do xadrez, devendo o seu nome ao célebre xadrecista español do século XVI Ruy López de Segura.
Está considerada dentro das aperturas abertas. Foi obxecto de moitas análises por parte dos teóricos do xogo e as súas variantes son numerosas. En xeral, considérase que dá ás pezas brancas unha vantaxe lixeira e duradeira.
Atol Fangataufa
Fangataufa é un atol das Tuamotu, na Polinesia francesa. Administrativamente depende da comuna de Tureia, pero foi cedido pola Asemblea Territorial ao Centro de Experimentación do Pacífico, xunto co atol Mururoa, para que se fixesen probas nucleares. Está situado ao sueste do arquipélago, a 40 km ao sueste de Mururoa.
Apertura Ruy López
Acontece despois das seguintes xogadas (en notación alxébrica):
Orson Scott Card
miniatura|dereita|O autor en 2008. Orson Scott Card, nado o 24 de agosto de 1951 en Richland (Washington), é un escritor estadounidense de ciencia ficción e outros xéneros literarios. A súa obra máis coñecida é Ender's Game, que mereceu o premio Hugo á mellor novela en 1986.
Apertura Ruy López
Comentarios das primeiras xogadas:
Atol Fangataufa
Xeografía
O atol ten forma rectangular, de 8,5 km de longo e 7,5 km de ancho, cunha superficie total de 45 km². Orixinalmente non tiña ningún paso cara á lagoa interior, pero as forzas armadas francesas voaron 400 metros de escollos para abrir un paso que facilitase o programa de probas nucleares. É unha zona militar con acceso prohibido sen autorización.
Apertura Ruy López
1. e4 A apertura do peón de Rei é tan popular como lóxica. Controla o centro do taboleiro, abre liñas tanto para a dama como para o bispo e conduce a un xogo aberto.
Atol Fangataufa
Historia
Fangataufa foi descuberto en 1826, polo inglés Frederick Beechey que o chamou Cockburn. Vinculouse a Polinesia francesa en 1881. Foi habitado durante o século XX por recolectores de copra. En 1964 foi cedido para ser utilizado como branco de tiro no programa nuclear francés. Entre o 1966 e 1996 fixéronse cinco explosións nucleares atmosféricas e 10 subterráneas a unha profundidade de entre 500 e 700 metros baixo a lagoa.
Apertura Ruy López
1. ... - e5 As negras responden simetricamente e fan un desafío directo nas casas centrais.
Atol Fangataufa
Historia
A illa agora deshabitada polos seres humanos é obxecto desde 1998, dun control radiolóxico cunha campaña anual de mostraxe do medio ambiente levada a cabo por persoal do departamento de defensa francés, a Comisión da Enerxía Atómica (CEA) e os polinesios.
Apertura Ruy López
2. Cf3 Coa posible excepción de: 2. f4 que nos levaría ao Gambito de rei, este é o segundo movemento máis lóxico contra a resposta simétrica das negras para o peón de Rei. O cabalo ataca e5, abre o camiño ao rei para un enroque eventual e descansa na súa mellor casa defensiva.
2. ... - Cc6 Defendendo o peón de e5. Agora, se as brancas xogaran 3. Cc3 (en vez da Ruy López), xogaríase a Apertura dos Tres Cabalos.
3. Bb5 Este é o movemento de Ruy López. Está ideado para manter presión no centro das negras, a longo prazo. Se o Bispo do Rei fora atacado mediante 3. ... - a6, asumiría unha posición en b3 ou c2 para manter o foco de ataque no lado do Rei ou nas casas centrais.
Estratexia
As brancas prepáranse para facer c3 e d4 buscando eliminar o peón e5 das negras. Coa súa última xogada apresúranse a enrocar e así dispor de Te1 contra algún intento negro sobre o seu peón e4 evitando facer xogadas como Cc3, d3 ou ata a máis fea De2 xa que todas estas entorpecerían o seu plan. Ademais como o ditan os canons do desenvolvemento coa súa última xogada ameazan con tomar o defensor do peón e farano en caso que as negras non sobreprotexan o devandito peón.
Formulación
Ten grandes virtudes. Tras 1. e4 - e5 2. Cf3 - Cc6 3. Bb5 non só desenvolve unha peza, senón que se ataca á única peza desenvolvida do negro, a única que controla o centro, co que a pesar de que en b5 o bispo non controla directamente o centro, si o controla indirectamente. Ademais, se se entra na liña principal, con 3. ... - a6 o negro vese obrigado a debilitar o flanco de dama.
Na Apertura española termínase en partidas desequilibradas nas que a pericia do xogador é esencial para gañar.
Variantes
Convén dividir o estudo da Apertura Ruy López en dúas grandes variantes: as variantes sen 3. ... - a6, e as variantes con 3. ... - a6 Hai moitas xogadas razoables dispoñíbeis, pero normalmente a teoría divídeas en dous grandes grupos; aquelas onde as negras optan pola Defensa Murphy (3...a6) e as variantes onde moven algo diferente.
Variantes sen 3. ... - a6
A Apertura Ruy López sen 3. ... - a6 (ECO C60-C67) é o xeito máis antigo de xogar esta apertura. Hoxe en día esta non é moi popular, debido ás vantaxes que ten gañar espazo na á de dama con 3. ... - a6 pero é moi sólida, e aínda que non se gaña espazo no á de dama tampouco se crean debilidades. Das variantes enumeradas nesta sección a defensa Schielmann e a berlinesa son as máis populares, con predominio da primeira entre xogadores de club e a segunda entre grandes mestres.
Defensa Schliemann
1. e4 - e5 2. Cf3 - Cc6 3. Bb5 - f5.
A Defensa Schliemann (ECO C63), 3. ... - f5!?, é unha liña moi forte na que as negras intentan abrir a fila f para o ataque, con frecuencia sacrifican un peón ou dous. Este contraataque conduce a un xogo agudo onde o cálculo concreto adquire maior importancia que a estratexia. Ignorando a ameaza sobre e5 as negras intentan tomar o peón de e4 obtendo unha columna semiaberta para a súa torre logo dun pronto O-O. Considerado por moitos como algo dubidoso, non se refutou e utilízase en ocasións no xogo como unha arma sorpresa principalmente en grandes torneos. Esta variante xogouna Carl Jaenisch en 1847 polo que algunhas veces leva o seu nome. Aínda que máis tarde puxerónlle o nome do avogado alemán Adolf Karl Wilhelm Schliemann (1817-1872), a liña Schliemann foi desenvolvida efectivamente no decenio de 1860 esta era unha táctica na variante da Defensa Cordel (3. ... - Bc5 4. c3 - f5).
Rudolf Spielmann xogouna como negro +6 = 5-1 o igual que Frank Marshall +9 = 8-4. Alexander Shabalov ten unha puntuación favorable en xogo internacional.
Teóricos como Panov preferiron chamala variante Jaenisch.
Defensa clásica
1. e4 - e5 2. Cf3 - Cc6 3. Bb5 - Bc5.
A Defensa clásica ou Defensa Cordel (ECO C64), xorde despois do movemento 3. ... - Bc5, sendo posiblemente o movemento máis antigo de defensa contra a Apertura Ruy López,  hoxe en día é xogado ocasionalmente. A resposta máis común por parte das brancas é 4. c3, onde o negro pode elixir por xogar 4. ... - f5, chamado Gambito Cordel. Isto a miúdo leva a posicións moi desordenadas, o que fai que se use moito menos, en comparación con outras respostas mais razoables para o 4° movemento negro. Máis sólida parece 4. c3 - Cf6, levando 5. 0-0 - 0-0 6. d4 - Bb6 a Variante Benelux. A principal alternativa o movemento das brancas (4. c3) é 4. 0-0.
Wilhelm Steinitz anotou +5 = 2-4 nesta variante. Boris Gulko tamén a xogou. O Gran Mestre australiano, Ian Rogers, anotou +7 = 4-1 en competición internacional.
Defensa berlinesa
{|
1. e4 - e5 2. Cf3 - Cc6 3. Bb5 - Cf6.