cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karl Christian Friedrich Krause
Traxectoria
A idea pola que é máis coñecido é a do panenteísmo, termo que inventou para eludir as acusacións de panteísmo que se lle facían ao seu pensamento na Universidade de Gotinga. O panenteísmo consiste nunha estrutura metafísica que pretende conxugar a inmanencia e a transcendencia de Deus sobre o mundo. En teoría social destaca por defender a autonomía das distintas esferas do humano, como a ciencia e a educación, e foi pioneiro en reivindicar a igualdade de dereitos entre o home e a muller, os dereitos dos nenos así como os dereitos da natureza, isto é, o ecoloxismo. Segundo este panenteísmo, Deus acaba por reabsorber os "tres termos do mundo", ou sexa, a natureza, o espírito e a humanidade, que unifica nun todo orgánico. O seu historicismo culmina así mesmo nun retorno do xénero humano a Deus, como meta última de todo progreso; segundo el, chégase ao Ser Supremo non a través do común proceso crítico e indutivo, que o filósofo denomina "analítico" e "subxectivo", senón por medio doutro superior, que chama "sintético" ou "obxectivo", que parte de Deus mesmo e dá lugar ao mundo. O filósofo deixou moitas obras inéditas, que só en parte viron a luz: Proxecto dun sistema de filosofía, A idea da humanidade (que lle valeu o citado proceso), Sistema de ética e Leccións acerca das verdades fundamentais da ciencia.
Stiffelio
Edición crítica
A edición crítica de Stiffelio, editada por Kathleen Kuzmick Hansell, foi publicada por University of Chicago Press e Ricordi.
Karl Christian Friedrich Krause
Obras
Os traballos de Krause sobre o Dereito son:
Ademais se lle deben outros moitos escritos sobre a masonaría, a música e a linguaxe, dos que merecen citarse:
Escritos póstumos
miniatura|Karl Christian Friedrich Krause no seu leito de morte.
Wolfgang von Trips
Traxectoria
Participou en 29 Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1, debutou o 2 de setembro de 1956. Gañou dúas carreiras, fixo unha pole position, logrou seis podios, e anotou un total de 56 puntos no campionato.
O Gran Premio de Italia de 1961 o 10 de setembro podería ser a culminación da carreira de Von Trips, un terceiro posto sería suficiente para asegurar o Campionato Mundial de Pilotos ese ano. No Gran Premio de Italia en Monza, o seu Ferrari chocou coLotus de Jim Clark. O seu coche voou polo aire e estrelouse contra unha barreira lateral, lanzou fatalmente a von Trips do coche, e matou a quince espectadores.
Clark describiu o accidente, dicindo:
Von Trips estaba en camiño de converterse no primeiro alemán en gañar o Campionato Mundial de Fórmula 1. En 1961 von Trips montou unha pista de carreiras de karts en Kerpen, Alemaña. A pista foi logo arrendada a Rolf Schumacher, cuxos fillos, Michael e Ralf, deron as súas primeiras voltas alí. Coincidentemente, a vitoria de Michael no Gran Premio de Bélxica de 1992 sería o primeiro Gran Premio gañado por un alemán desde a última vitoria en Aintree de von Trips en 1961.
Que Wolfgang von Trips non se libraría do seu destino, é unha lenda urbana, o avión no que logo tiña previsto viaxar aos EE.UU. estrelouse en Escocia. Con todo, parecía estar gafado no Autodromo Nazionale de Monza, onde se estrelou no Gran Premio de Italia de 1956 e no Gran Premio de Italia de 1958, e resultou ferido en ambos eventos.
Resultado completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Ilota
O ilota (do latín Ilōta, e este do grego Εἱλώτης, Heilṓtēs) era o servo de Esparta. Non hai que confundilos cos escravos-mercadoría, que existían ademais pero que eran máis ben raros. O ilotismo áchase tamén noutras sociedades gregas, como Tesalia, Creta ou mesmo Sicilia.
Os ilotas ocupaban unha situación moi inferior á dos periecos e dos homoioi, considerados orixinarios de Mesenia, no suroeste do Peloponeso. Eran escravos públicos, propiedade do Estado espartano, formando parte integrante dos bens rurais dos espartiatas, tamén coñecidos como os homoioi. Esta xente estaba adscrita á terra, que era propiedade do estado espartano, pero que era repartida en calidade de cesión aos homoioi, os cales se encargaban de que os ilotas a explotasen.
Canto maior era o seu número, máis crecía a desconfianza e crueldade con que os espartiatas os trataban, até o punto que había un ritual (a Krypteia) organizado á mantenta para a persecución e o exterminio dos ilotas. Ademais, o flaxelado público anual e o vestir diferentes, funcionaba como medida intimidatoria para que non se sublevasen.
Os ilotas son os campesiños de Esparta. Eran descendentes das comunidades campesiñas sometidas á forza polos dirixentes. O seu status créase coa reforma de Licurgo. Non son estritamente escravos, senón servos: pertencen ao Estado, están adscritos á propiedade que cultivan, non podían ser obxecto de comercio, poden casar e ter fillos e quedan cos froitos do seu traballo unha vez deducida a renda que corresponde ao titular da facenda.
De modo excepcional, os ilotas podían ser recrutados para o exército e liberados logo. Moito máis numerosos que os cidadáns, a reforma de Licurgo deixounos por completo á marxe da vida social. Os “Iguais”, que temían a súa rebelión, declarábanlles solemnemente a guerra cada ano, humillábanos e aterrorizábanos (Krypteia).
Etimoloxía
A palabra provén do latín Ilōta, e este do grego Εἱλώτης (Heilṓtēs). A etimoloxía que relaciona o termo εἵλως, -ωτος (heílōs, -ōtos) co nome da cidade de Helos (grego antigo Ἕλος), situada ao sur de Esparta, xa aparece en Helánico e Teopompo, pero é pouco verosímil, tanto no aspecto histórico como no lingüístico.
Respecto diso, Pausanias afirma: «Eles foron os primeiros chamados ilotas». O nome sería pois un simple etnónimo. A explicación é pouco plausíbel no plano histórico e imposíbel no plano fonético. Propúxose relacionar a palabra co aoristo do verbo grego antigo ἁλίσκομαι, halískomai, «ser capturado, estar prisioneiro» (grego antigo ϝαλῶναι). De feito, algúns autores non consideran a palabra como un simple etnónimo, senón como un nome con connotación. Antíoco de Siracusa escribe: «[eles] foron decretados escravos e chamados ilotas», mentres que Teopompo apunta: «chamaron ás poboacións servís, a uns, ilotas, a outros, penestes». Con todo a explicación é dubidosa: non se pode concluír que o nome non ten etimoloxía.
É certo que unha parte do ilotismo é resultado das conquistas: é o caso dos mesenios, reducidos no século -VIII nas guerras mesenias. Ademais, Heródoto chama «ilotas» aos mesenios.
Respecto dos primeiros ilotas, a situación é menos clara. Segundo a tradición (Teopompo), serían os descendentes dos habitantes iniciais, aqueos, que á chegada dos dorios foron sometidos. Pero todos os aqueos non puideron ser reducidos ao ilotismo: así, a cidade de Amiclas, sede das Xacintias, gozaba dun status privilexiado. Outros autores antigos propoñen teorías alternativas: segundo Antíoco de Siracusa, os ilotas son os lacedemonios que orixinalmente non participaron nas guerras mesenias. Para Éforo de Cumas, son os periecos de Helo, rebelados e despois reducidos á escravitude. A historiografía moderna apoia a tese de Antíoco de Siracusa.
Orixes
A crenza de que o ilotismo foi o resultado da agresión dos invasores dorios de Laconia xa estaba contida na tradición clásica.
Segundo Teopompo os ilotas eran os descendentes dos habitantes pregregos que foran subxugados polos aqueos antes da chegada dos dorios.
A pesar do que a arqueoloxía puido revelar, o noso coñecemento das condicións en Laconia é aínda moi fragmentario. Non hai ningunha idea definitiva do papel xogado polos habitantes pregregos no asentamento de Laconia antes da invasión doria e por iso, a afirmación de Teopompo de que os ilotas laconios eran aqueos, acéptase xeralmente.
Como en Atenas antes de Solón, os campesiños espartanos que non podían pagar as súas débedas, fixéronse dependentes dos terratenentes e logo convertéronse en ilotas. Esta «servidume» constituíuse despois da conquista de Mesenia, o que significa que o ilotismo se modeló por evolución. Os ilotas laconios desenvolvéronse como resultado da experiencia gañada despois das guerras mesenias.
Campesiños laconios e mesenios que foron asignados á terra que orixinariamente lles pertenceu (os habitantes das cidades costeiras e dalgúns asentamentos terra dentro non foron reducidos á condición de ilotas, senón que se converteron en periecos). Esta terra foi parcelada en lotes (klêros) que se entregaban en usufruto aos cidadáns (tanto as terras como os ilotas que as traballaban pertencían ao Estado, polo que o cidadán para o que traballaban non podía liberalos).
Os ilotas esparta nos estaban en relación directa cun cidadán particular de Esparta, en cuxo klêros estaban a traballar. Cada klêros era cultivado por varias familias de ilotas baixo o control de funcionarios designados polo Estado espartano. Tiñan que entregar parte da colleita á familia usufrutuaria do klêros (apóphora), quedando o resto á súa disposición. Hai discrepancias sobre se os ilotas debían entregar aos seus amos a metade do que cultivaban ou tiñan unhas cantidades asignadas de antemán fose cal fose a produción. Un detalle importante é que os ilotas eran posuidores dos medios de produción que usaban (apeiros, gando e aveños domésticos), o cal os diferencia do resto de escravos gregos. Á parte da explotación a que estaban sometidos, os ilotas eran obrigados, nalgúns casos, a participar nas campañas militares en calidade de carrexadores, auxiliares e mesmo como infantaría lixeira.
Segundo autores como Arnold J. Toynbee, o sistema de sometemento dos ilotas, consecuencia das conquistas espartanas, foi o feito que produciu o estancamento de Esparta, a súa incapacidade para asumir o liderado de Grecia e o seu definitivo fracaso.
O ilotismo
O trazo común ao ilotismo e á escravitude era un estado que podía ser descrito como «ausencia de liberdade».
Ranovich clasificou ao ilotismo entre os tipos non desenvolvidos dunha sociedade escravista.
Sinalouse que existía nas rexións menos desenvolvidas do Oriente Próximo, unha forma de escravitude que lembra ao ilotismo. De interese particular son as referencias á subxugación dos antigos habitantes de Canaán polos israelitas.
Este tipo de servidume parece haberse dado cando conquistadores que aínda non son sedentarios e non desenvolveron o principio da propiedade privada se apoderan de terra agrícola e subxugan aos campesiños que a traballan. A forma de dependencia variaba segundo as condicións locais, o que explica as diferenzas entre a forma atopada en Esparta e a de Creta, as dúas moi similares.
Non é apropiado o termo de servidume por varias razóns: É máis unha «escravitude non desenvolvida» ou «un tipo non desenvolvido de escravitude». Ademais do ilotismo coñecido nas comunidades espartanas e cretenses, parecen existir outras formas específicas de «escravitude non desenvolvida».
Providenciales
Providenciales, coñecida localmente como "Provo", é unha illa pertencente ás Illas Turks e Caicos. Ten unha extensión de 98 km² e nela viven 23.769 persoas, sendo a illa con máis poboación e a terceira en extensión do país. Con extensas praias e arrecife de coral é un destino turístico de luxo, se enorgullece de contar con 350 días de sol ao ano.
Providenciales antes de 1960 só contaba cuns 500 habitantes. En 1966 unha empresa arrendoulle as terras ao Estado. Como resultado, a illa Providenciales é a máis poboada e desenvolvida das illas Turks e Caicos. Provo é o centro comercial e turístico da zona. O aeroporto internacional de Providenciales é o máis grande aeroporto internacional das illas Turks e Caicos, servindo as cinco illas.
As cidades máis grandes de Providenciales son Five Cays, Honda Road, The Bight e Wheeland.
Transporte
A illa está servida polo Aeroporto Internacional de Providenciales.
Non hai transporte público na illa.
En 1964, Providenciales non tiña vehículos motorizados e tamén carecía de estradas, auga, teléfonos e electricidade. O investidor orixinal, Provident Ltd, tiña voos lanzadeira desde Florida (para un programa de compra de inmobles) dúas veces por semana nun avión DC-3 da segunda guerra mundial e o único hotel era o Third Turtle Inn construído por eles en 1967.
Atraccións para visitantes
O mergullo é de clase mundial debido ao arrecife de coral que rodea a illa.
A illa está preto dunha ruta de migración común dos xibardos. Providenciales está rodeado de caios deshabitados aos que se chega facilmente en embarcación ou excursións.
Os resorts de Providenciales están principalmente centrados nos 8 km de Grace Bay. Ademais das praias, o encanto da illa está nos seus outeiros e cristas escarpadas, que están alfombradas con cactus e matogueiras (dise que Turks e Caicos reciben o seu nome do cactus da cabeza de turco común nas illas).
Long Bay Beach, no lado sur a barlovento da illa aínda está en gran parte sen desenvolver, salvo un gran resort de luxo na punta norte da praia. Debido ao seu vento constante e a estar relativamente illado, Long Bay Beach está a converterse rapidamente nun destino de kitesurf no Caribe.
Grace Bay converteuse nun importante destino turístico con moitos hoteis e condominios construídos á beira da praia. Comezando co Club Med en 1984 e Grace Bay Club en 1993, o desenvolvemento continuou a finais dos noventa con The Sands, Point Grace e Ocean Club West, e de novo nos anos 2000 con The Palms (antes Regent Palms), Gansevoort e  West Bay Club.
As oportunidades para facer turismo e camiñar son razoables. Hai restos de piratería caribeña en Osprey Rock e Sapodilla Hill, e tamén son notables as ruínas de Cheshire Hall, a casa principal dunha plantación de 1790 construída por lealistas británicos.
Ecoloxía
thumb | right | Chalk Sound A metade occidental de Providenciales é maioritariamente árida, sede do mellor atractivo natural da illa, o parque nacional de Chalk Sound. O parque é unha longa baía de 4´8 km. ao suroeste do centro da cidade. A cor da auga é un azul turquesa uniforme e con infinidade de illotes parecidos a un champiñón. Tamén na parte occidental da illa atópase o parque nacional mariño Northwest Point, que se estende ata os arrecifes próximos e varios lagos salinos que atraen aves acuáticas reprodutoras e migrantes.
Localidades
thumb | right | Centro comercial de Providenciales A estrada principal, a autoestrada, vai de leste a oeste desde o centro ata Sotavento. A maioría dos servizos da illa están preto da estrada, incluíndo prazas comerciais.
As comunidades de Downtown e Kew Town están situadas preto do aeroporto internacional de Providenciales. A cidade de Wheeland está na esquina noroeste da illa.
Antes de que Provo se convertese nun popular destino turístico, había tres pequenos centros de poboación: Blue Hills, The Bight (na Grace Bay) e Five Cays. Agora construíronse moitas casas, principalmente no leste e sur, con comunidades máis grandes en Leeward, Long Bay e Chalk Sound, así como a expansión dos tres asentamentos orixinais. Tamén hai focos de barracas improvisadas entre as residencias de máis luxo.
Las Ventas
300px|miniatura|Fachada e porta principal da praza de Las Ventas A praza de touros de Las Ventas é a maior praza de touros de España, e a terceira máis grande do mundo logo da praza de Cidade de México e a de Valencia (Venezuela). Está situada en Madrid e é unha das prazas de touros máis importantes do mundo.
Inaugurada o 17 de xuño de 1931 co nome de Las Ventas del Espíritu Santo, por ser o nome da zona naquela época, non entraría en funcionamento de forma definitiva ata 1934.
Foi deseñada polo arquitecto José Espeliú en estilo neomudéxar a ladrillo visto sobre unha estrutura metálica. A decoración, obra de Manuel Muñoz Monasterio, realizouse en base a cerámicas cos escudos de todas as provincias españolas e outros motivos decorativos.
Ten capacidade para uns 25.000 espectadores. O ruedo mide 60 metros de diámetro e o largo da ruela é de 2,2 metros. As súas localidades están distribuídas en 10 tendidos, divididos en tendido, grada e andanada. A temporada de touros comeza en marzo e remata en outubro, destacando os días da Feira de San Isidro, en maio. Des de 1951 atópase nas súas dependencias o Museo Taurino.
Aspencat
Aspencat é un grupo musical con orixe en Xaló (Comunidade Valenciana) cun estilo musical que mestura o reggae, hip hop, ska e drum and bass con inclusión de ritmos electrónicos como o dubstep. Están considerados uns dos grupos referentes da súa comunidade e xunto a La Raíz e Orxata Sound System conforman unha serie de grupos valencianos críticos coa cultura institucional da súa comunidade.
Roberto Losada
Roberto Losada Rodríguez, coñecido como Chino Losada, nado en Vigo o 25 de outubro de 1976, é un ex futbolista e actual adestrador de fútbol galego. Xogaba de dianteiro e dende 2001 adestra o Eastern SC, da Primeira División de Hong Kong.
Jude Law
David Jude Heyworth Law, nado en Londres o 29 de decembro de 1972, é un actor, produtor e director de cine inglés.
Os Casais, Maniños, Fene
Os Casais é un lugar da parroquia de Maniños no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres), mentres que en 2000 estaba deshabitado.
Tempada 2015 do Campionato de Galicia de Rally
A tempada 2015 foi a 37ª edición do Campionato de Galicia de Rally. Comezou o 20 de marzo no Rally do Cocido e rematou o 8 de novembro no Rally Ourense-Ribeira Sacra.
A Illa de Arousa
A Illa de Arousa é unha illa e concello da provincia de Pontevedra, situada no interior da ría de Arousa. Segundo o IGE en 2021 tiña 4951 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é arousán/arousana.
Poboación
A poboación da Illa de Arousa mantense bastante estable nos últimos anos sobre os cinco mil habitantes.
Xeografía
O concello da Illa de Arousa está formado polas illas Arousa (a de maior extensión), Guidoiros e Areoso.
A illa ten unha superficie de 7 km², acadando a súa maior altitude no Con do Forno (68 m). Desde setembro de 1985 está unida ao continente por unha ponte de 2 km.
Algunhas das súas praias son A Area da Secada, A Lavanqueira, O Vao, Camaxe, Carreirón, Espiñeiro e O Cabodeiro.
A illa ten catro peiraos: O Xufre (onde se comercializa o marisco e o peixe), Cabodeiro, Naval e O Campo. Hai tres paseos marítimos: O Campo, O Cantiño e o que vai do IGAFA (Instituto Galego de Formación en Acuicultura) á Area da Secada. É tamén de interese turístico o faro de Punta Cabalo.
As precipitacións danse en inverno e en outono e en menor cantidade en primavera; no verán as precipitacións son menores de 50 mm. En todo o ano danse máis de 1000 mm de choivas e é rara a vez que cae algunha nevada en inverno xa que a última foi no 1985. As temperaturas medias de inverno son de 10 °C e no verán de 21,5 °C, con máximas de 40 °C en agosto.
O exército das sombras
O exército das sombras (en L'Armée des ombres; en L'armata degli eroi) é un filme franco-italiano de Jean-Pierre Melville feito en 1969, 25 anos despois de que Joseph Kessel escribidr o libro- unha recolleita das súas memorias como membro da resistencia contra a ocupación nazi de Francia durante a segunda guerra mundial.
Estreouse en galego o 14 de febreiro de 1992 a través da TVG.
A Illa de Arousa
Xeografía
O miradoiro do Santo é o punto máis alto da illa dende onde se pode contemplar a vila e parte da súa contorna.
Minus the Bear
Minus the Bear é unha banda estadounidense de indie rock formada en Seattle, Washington, no ano 2001 e composta por membros actuais e pasados de Botch, Kill Sadie e Sharks Keep Moving. Minus the Bear leva publicados seis álbums e catro EPs. A banda está composta por Jake Snider (voces, guitarra), Dave Knudson (guitarra), Cory Murchy (baixo) e Alex Rose (sintetizadores, voces).
A Illa de Arousa
Historia
A illa xa foi habitada nos primeiros tempos do Paleolítico (quedando mámoas na illa Guidoiro Areoso) e na idade de bronce, en épocas en que o nivel do mar era máis baixo. Da época romana quedan restos dunha vila preto da punta do Naso, e localizouse unha necrópole na praia dos Bufos.
No ano 912 a metade da illa pasou a pertencer ao mosteiro de San Martiño Pinario, da orde de san Bieito, trala doazón do bispo de Iria Sisnando. No ano 929 o rei Afonso IV fundou o mosteiro de San Xián.
No século XII, ante as invasións dos normandos, o arcebispo Xelmírez ordenou a construción de naves e torres para protexer a costa, converténdose a illa nun punto de encontro para as tropas.
miniatura|dereita|Peirao do Naval A partir de 1845 desenvolveuse a industria de salgado e pesca da sardiña, chegando a haber sete factorías. En 1879 inaugurouse a fábrica de salgado Goday, a segunda implantada en Galicia.
Trala división territorial de 1833 converteuse en concello, pero en 1873 pasou a formar parte de Vilanova de Arousa, ao que pertenceu até 1996 agás entre 1935 e 1945, cando formou parte de Vilagarcía de Arousa. En 1996 volveu ser concello de seu, logo da presión social da veciñanza.
O 7 de outubro de 1934 tivo lugar a Independencia da Illa de Arousa que durou unhas horas.
O 14 de setembro de 1985 inaugurouse a ponte que une a illa a terra, que dinamizou a economía da poboación. Até entón os desprazamentos tiñan lugar en pequenos barcos.
Tradicionalmente a economía estivo baseada na pesca e no marisqueo, pero actualmente está máis diversificada.
Patrimonio histórico-artístico
miniatura|Muíño de marés nas Aceñas, no sur da [[A Arousa|Arousa.]]
A Illa de Arousa na literatura e na cultura popular
Un xentilicio popular aplicado ós veciños da Illa de Arousa é o de Carcamán. Este apelativo xa fora recollido no Diccionario Gallego-Castellano da Real Academia Galega de 1913 e polo Diccionario enciclopédico gallego-castellano de Eladio Rodríguez de 1958, que documentan a súa orixe en Murguía. Segundo explican, Carcamán era unha denominación galega para os contrabandistas e, en 1826, houbo unha partida de contrabandistas italianos que se fixeron fortes na illa, desde a que facían incursións nos lugares veciños.
Un conto Finisterre da República dos sonhos de Nélida Piñón transcorre na illa de Arousa, sobre as vivencias co seu padriño arousán Ceferino Gondar
O personaxe de Laura do libro O cervo na torre de Darío Xohán Cabana é oriunda da Illa de Arousa, pero ela descoñece que a illa desapareceu nunha explosión termonuclear.
O escritor Valle-Inclán pasaba tempadas na illa e afirmou que naceu 'no medio da Ría de Arousa'.
Desde o ano 1976, celebráronse na illa varios festivais musicais, audiovisuais e de teatro, como o Arousa Folk, o Alén Rock, o Atlantic Fest, etc. A obra "Memorias dun neno labrego" de Cándido Pazó, baseada no libro de Neira Vilas, foi estreada na illa.
Galería de imaxes
miniatura|centro|600px|Illa de Arousa vista dende A Curota ([[A Pobra do Caramiñal).]]
Lugares da Illa de Arousa
Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Illa de Arousa vexa: Lugares da Illa de Arousa.
Eli Whitney
Eli Whitney, nado en Westborough (Massachusetts) o 8 de decembro de 1765 e finado en New Haven (Connecticut) o 8 de xaneiro de 1825 foi un inventor estadounidense, coñecido por inventar a debulladora, un dos inventos clave da revolución industrial, e que modelou a economía do Sur anterior á guerra civil. O invento de Whitney converteu o algodón nun cultivo de proveito, que fortaleceu a fundación económica da escravitude dos Estados Unidos. A pesar do impacto económico e social do seu invento, Whitney perdeu moitos cartos en batallas legais pola patente da debulladora. Posteriormente volveu a súa atención en contratos co goberno para fabricar mosquetes para o novo exército dos Estados Unidos. Continuou a construír armas e inventar ata a súa morte en 1825.
Traxectoria
Whitney inventou a máquina para debullar o algodón en 1793. Esta máquina era unha unidade mecánica que separaba as sementes do algodón, o que ata ese momento era un traballo moi pesado, por unha participación humana máis escasa.
A maior contribución de Whitney para a industria dos Estados Unidos foi a importación e posta en marcha do sistema de fabricación e a liña de montaxe. Foi o primeiro en empregala na produción de mosquetes para o goberno dos Estados Unidos e o segundo no mundo, xa que o inventor francés Honoré Le Blanc a desenvolveu na fabricación de mosquetes para o exército francés. Cómpre salientar que o exército estadounidense compraba e recibía nesa época armas de Francia.
Despois da independencia dos Estados Unidos, había unha gran demanda de mosquetes nese país, e a independencia fixo posible producir bens manufacturados. Whitney atopou patrocinadores para apoiar o concepto de partes intercambiables de produción na fabricación de mosquetes. Non obstante, os seus patrocinadores impacientáronse moito cando, logo de que pasara un tempo considerable e de gastar moito diñeiro, descubriron que aínda estaba facendo ferramentas para fabricar partes. Con todo, co tempo os seus esforzos lograron producir partes intercambiables e económicas en grandes cantidades. O concepto de producir un conxunto de cuños para fabricar un millón de partes non se entendía ben nesa época. Os conceptos de Whitney foron explotados posteriormente por Henry Ford e outros industriais.
Whitney faleceu de cancro de próstata en 1825, un mes despois do seu 59 aniversario, deixando unha viúva, Henrietta Edwards, e catro fillos. Durante o transcurso da súa doenza, inventou e construíu varios aparellos para paliar mecanicamente a súa dor.
Acesulfamo-k
miniatura|dereita|Acesulfamo K O Acesulfamo-k é un edulcorante artificial denominado na industria alimenticia coas siglas E 950. É un edulcorante non calórico de estrutura química relativamente sinxela, que pertence á familia dos dióxidos de oxatiazinonas. Foi descuberto en 1967.
É unhas 200 veces máis doce que o azucre. Non provoca carie e é apto para diabéticos.
O acesulfamo é moi soluble en auga e pouco soluble en alcohol. Presenta estabilidade a temperaturas elevadas, ante os tratamentos tecnolóxicos e durante o almacenamento.
Emprégase en bebidas carbonatadas e non carbonatadas, produtos lácteos, como edulcorante de mesa, marmelos, lambetadas, gomas de mascar, doces, produtos enfornados, pasta dental etc.
Víctor Balaguer
miniatura|Busto de Víctor Balaguer no [[parc de la Ciutadella de Barcelona]] Víctor Balaguer, nado en Barcelona o 11 de decembro de 1824 e finado en Madrid en 1901, foi un escritor e político catalán, unha das figuras principais da Renaixença.
Leonardo Covelo Covelo
Leonardo Covelo Covelo, finado en Teis o 6 de outubro de 1932, foi un político galego.
Acesulfamo-k
O acesulfamo K non é metabolizado polo organismo humano. Nin se dixire nin se acumula. Elimínase rapidamente por vía renal, polo que é inocuo. O seu uso autorizouse en Inglaterra en 1983; dende entón autorizouse en Alemaña, Italia, Francia, Estados Unidos e outros países, e está considerado un aditivo seguro. A Inxesta Diaria Admisible (I.D.A.) de Acesulfamo é de 9.0 mg/kg
Víctor Balaguer
Traxectoria
Como xornalista colaborou no Diario de Barcelona (asinando como Julia) e interveu na fundación de El Catalán (1847) e La Corona de Aragón (1854), do cal se separou logo para fundar canda Lluís Cutchet, El Conseller (1857).
A súa obra literaria escribiuna en castelán e catalán. A obra lírica catalá recolleuse en Lo Trobador de Montserrat (1861) e en Esperances i récords (1869), que abrangue os temas relixiosos e amorosos. No obstante, a Oda a la Verge de Montserrat é quizais a mellor das súas composicións líricas. Foi un dos impulsores da restauración dos Jocs Florals en 1859 e foi o primeiro mestre en Gai Saber.
Como autor dramático, as súas traxedias recrean ambientes clásicos: La Mort d'Aníbal, L'ómbra de Cessar, Lo festí de Tibullus, La Mort de Neró, Saffo —onde se detén na morte da poetisa—. La tragedia de Llívia remóntase aos tempos de Munuza. L'última hora de Colon e Lo guant del degollat, reflicten, a primeira, un coñecido episodio da historia española, a segunda, outro da aragonesa. Les Esponsalles de la Morta, recrean o tema de Romeo e Xulieta, mentres que Lo Comte de Foix e a súa segunda parte (Raig de Lluna), versan sobre as consecuencias da batalla de Muret.
Tamén escribiu obras históricas e críticas Los frailes y sus conventos (1851). La Historia de Cataluña (1860-63) está moi ben documentada. A Historia política y literaria de los trovadores (1878-79), escrita durante o seu desterro en Francia, dá unha visión romántica da poesía occitana. Foi un gran valedor da amizade catalano-occitana; no seu exilio en Francia coñeceu a Frédéric Mistral en 1865, participou no Felibrige, do cal foi nomeado vicepresidente.
A súa obra máis ambiciosa foi a triloxía Los Pirineus. As consecuencias da cruzada albixense, a voz dos trobadores cantores da liberdade e o amor do mundo románico no escenario dos Pireneos, constitúen o esquema do poema. Felip Pedrell compuxo a ópera de título análogo, o prólogo estreouse en Venecia en 1897 e, enteira, no Liceu de Barcelona en 1902.
A actividade política de Balaguer comeza en 1854 no bando progresista. Como correspondente de El Telégrafo asiste ás campañas en Italia (1859) e compón un poema sobre a liberdade que están conquistando os italianos (Eridania). Mis recuerdos de Italia, publicado probablemente en 1870, suman a estas experiencias as da súa viaxe oficial como deputado, nese ano, para ofrecer a coroa de España a Amadeu de Savoia. Exiliado en Francia en 1866, é máis tarde deputado nas Constituíntes de 1869. Foi gobernador e varias veces ministro, mesmo na Restauración, responsable das carteiras de Ultramar e Fomento. Preocupouse de Filipinas e dos seus problemas etnográficos e o seu progreso técnico.
Acesulfamo-k
O acesulfamo en mestura con outros edulcorantes intensos como sacarina, ciclamato ou aspartamo, ou con glícidos como a sacarosa, presentase un efecto sinérxico. Esta sinerxía faio útil por dous motivos: permite unha diminución da concentración a utilizar e permite neutralizar as imperfeccións sensoriais peculiares de cada edulcorante.
Leonardo Covelo Covelo
Traxectoria
Militante do PSOE, foi delegado da Agrupación Socialista de Vigo no V Congreso da Federación de Agrupacións Socialistas de Galicia celebrado en Ourense en 1911. Foi alcalde de Lavadores desde o 1 de abril de 1920 ata o 1 de abril de 1922. Logo foi primeiro tenente alcalde. Finou en Teis en 1932 con 58 anos.
Vida persoal
Casou con Avelina Pastoriza.
Manuel Belón
Manuel Belón Gómez, nado en San Román de Cervantes o 31 de agosto de 1931 e finado en Lugo o 20 de maio de 2021, foi o alcalde de Cervantes durante catro décadas.
Traxectoria
Era carteiro en Cervantes e foi designado en 1963 como alcalde de Cervantes polo gobernador civil Eduardo del Río a partir dunha terna de candidatos. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura da UCD á alcaldía de Cervantes e foi elixido alcalde. Nas municipais de 1983 perdeu a alcaldía ao votaren os representantes populares polo candidato socialista, Gonzalo Álvarez. Nas municipais de 1987 presentouse pola Coalición Progresista Galega e foi elixido alcalde grazas a un pacto de goberno. Nas municipais de 1991 encabezou a candidatura da CNG e volveu ser elixido alcalde co apoio do PSdeG-PSOE.
A partir das eleccións municipais de 1995 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE, logrando sempre maioría absoluta e continuando como alcalde ata 2007, cando decidiu non volver presentarse.
Tuta
Tuta é un concello colombiano do departamento de Boyacá, que se atopa no centro-leste de Colombia, na rexión do Alto Chicamocha, na provincia do Centro. Está situado a uns 26 km da cidade de Tunja.
O concello limita polo norte con Sotaquirá e Paipa, polo oeste con Cómbita, polo sur con Toca, Chivatá e Oicatá, e polo leste con Firavitoba.
Toponimia
O topónimo Tuta, en muysc cubun (lingua muisca), quere dicir «Propiedade do Sol», «Fillo do Sol» ou «Labranza Prestada».
Herfølge BK
O Herfølge BK é un club de fútbol dinamarqués da cidade de Herfølge. Xoga do Herfølge-Stadion, que ten unha capacidade para 8.000 espectadores. Fundouse o 3 de xuño de 1921, e no ano 2000 participou por primeira vez na Copa de Europa tras gañar o compionato dinarmarqués de fútbol. Dende 2009 chámase HB Køge, tras a fusión co Køge BK.
Bridge (padrón de deseño)
O padrón Ponte, tamén coñecido como Bridge, é un padrón, pertencente á categoría de padróns estruturais, empregado na enxeñaría do software. Con el pretendese separar unha abstracción da súa implementación, desta forma poderanse empregar implementacións alternativas.
O padrón Ponte pode ser moi útil cando as implementacións varian a miúdo. Nese caso, as características da programación orientada a obxectos, tórnanse moi útiles, podendo facer cambios no código cun mínimo coñecemento previo do programa.
Aplicabilidade
Podemos empregar o padrón Ponte cando:
Estrutura
Ponte enfatiza identificar e desacoplar a abstracción de interface da abstracción da implementación. px 500|centro
Implementación
Outra aproximación é delegar noutro obxecto (singleton), este encargarase de proporciona o implementador concreto da abstracción.
Turmalina
A turmalina (da palabra cingalesa turmali, que significa pedra que atrae as cinzas) é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é variable xa que forma unha serie isomorfa de minerais de diversa composición química.
Aspecto
A turmalina cristaliza en forma de cristais prismáticos hexagonais ou de crecemento radiado ou acicular. Tamén aparece de forma amorfa e masiva.
Variedades da turmalina segundo a súa composición
O grupo da turmalina está formado por unha serie isomorfa de diversos minerais. Son os seguintes:
Variedades da turmalina segundo a súa cor
Segundo sexa a súa cor. Podemos diferenciar entre:
Tamén podemos atopar turmalina incolora, amarela, parda e negra.
Lugares onde se topa
Pódese atopar en granitos e gneises e, especialmente, nos filóns do tipo pegmatítico. Trátase dun mineral hidrotermal de altas temperaturas, procedente de fluídos profundos que escaparon ó final do proceso de cristalización. Aparece frecuentemente en asociación con cuarzos, feldespatos, micas e berilos.
Usos da turmalina
Polas súas propiedades piezoeléctricas a turmalina utilízase para a fabricación de calibradores de presión.
É moi apreciada no coleccionismo e no mundo da xoiería.
Propiedades
A turmalina presenta propiedades piroeléctricas e piezoeléctricas. Nos seus extremos acumálanse cargas opostas tanto baixo presión como ó quentala. Estas cargas poden atraer pequenos obxectos.
Outros silicatos
Outros silicatos a destacar son o cuarzo, o feldespato, a mica e a olivina.
Kosmos 142
Kosmos 142 (Космос 142 en ruso), tamén denominado DS-U2-I Nº 2, foi un satélite artificial soviético lanzado o 14 de febreiro de 1967 mediante un foguete Kosmos 2I desde a base de Kapustin Yar.
Características
Kosmos 142 foi o segundo membro do modelo de satélites DS-U2-I. Estaba adicado a facer observacións da ionosfera terrestre e investigar como se propagan as ondas de radio VLF pola mesma, labor comezada co seu predecesor Kosmos 119 e continuada polo seu sucesore, Kosmos 259. Kosmos 142 foi inxectado nunha órbita inicial de 1362 km de apoxeo e 214 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 48,4 graos e un período de 100,1 minutos. Reentrou na atmosfera o 6 de xullo de 1967.
José Meixengo Pereira
José Meixengo Pereira, nado en Castrelo de Miño en 1909 e finado en Vigo o 2 de xaneiro de 2000, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Médico na Arnoia. Coa vitoria da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado alcalde da Arnoia a principios de marzo. Logo da sublevación do 18 de xullo foi detido na Cañiza e posto tempo despois en liberdade ao non se formular ningún cargo contra el. Posteriormente foi novamente detido e encarcerado no Mosteiro de Celanova. Xulgado en Ourense en Consello de Guerra por rebelión militar, foi absolto. Conseguiu zafarse das sacas nocturnas que periodicamente realizaban os falanxistas no convento-cárcere celanovés. Permaneceu alí durante uns meses e entrou en contacto co daquela sacerdote Fernando Quiroga Palacios. En 1937 foi trasladado ao Mosteiro de Santa María de Oseira que funcionaba como prisión. Foi chamado a filas e despois de cumprir o servizo militar conseguiu destino como médico na zona de Celanova e Verea onde exerceu ata pouco antes da xubilación. Trasladouse a Redondela en 1971 onde se xubilou como médico en 1974. Residiu en Vigo onde a agrupación socialista da cidade tratou de convencelo para encabezar a candidatura ao concello nas primeiras eleccións democráticas. Meixengo non aceptou por motivos de idade.
La Monumental
300px|miniatura|La Monumental na actualidade La Monumental é unha praza de touros da cidade de Barcelona, situada no barrio do Fort Pienc. Inaugurada en 1914 co nome de El Sport, foi rebautizada en 1916 co seu nome actual. A última corrida de touros que se celebrou foi o 25 de setembro de 2011, que foi tamén a última en Cataluña, logo da abolición dos espectáculos taurinos por parte do Parlament o 28 de xullo de 2010.
O edificio de 1914, obra de Joaquim Raspall, tiña unha fachada de estilo noucentista e posteriormente encargouse a Ignasi Mas i Morell, en colaboración con Domènec Sugranyes, engadir unha coroa exterior acabada en 1916, que é a fachada que actualmente existe, de estilo mudéxar e bizantino.
A praza ten capacidade para 19.582 espectadores. Foi a última praza de touros de Barcelona onde se celebraron corridas, logo da desaparición das prazas de El Torín e Les Arenes. Actualmente, a Monumental é escenario de actos musicais e espectáculos de circo.
Jean-François de La Pérouse
Jean François Galaup, conde da Pérouse (ou de Lapérouse), nado nas proximidades de Albi o 23 de agosto de 1741 e finado en Vanikoro en 1788, foi un mariño francés. A expedición naval ao redor do mundo que el dirixía desapareceu por completo en 1788 nas illas Salomón.
Traxectoria
Enrolouse na Mariña aos 15 anos, en 1756. Durante o seu período escolar, en Brest, vese envolvido aínda con 17 anos nos conflitos marítimos da guerra dos Sete Anos contra Inglaterra, ao longo de América do Norte, en especial en Terra Nova e no río San Lorenzo, así como nas Antillas. Aos 18 anos, é ferido e feito prisioneiro durante a Batalla dos Cardeais, preto de Quiberon, que libraron o Mariscal de Conflans e o Almirante Hawke. Tras outra serie de actividades na costa francesa, permanecerá durante cinco anos na illa Mauricio (entón Illa de Francia), e levou a cabo distintas misións nas illas próximas.
Encárgaselle a dirección de dúas viaxes á India como comandante do Seine. Alí coñecerá á que será a súa esposa, Eléonore Broudou, unha moza crioula de orixe modesta. De volta a Francia en 1777, noméaselle tenente de navío e recibe como recompensa a Cruz de San Luís, ao salvar Mahé dos asaltantes indios.
Volveu participar nas loitas contra os ingleses con motivo da independencia do que logo serían os Estados Unidos. Loitará nas Antillas e na península do Labrador (expedición da baía de Hudson). Nestes combates demostrou o seu valor marítimo e militar, ao capturar dous fortes británicos. Con 39 anos nomeóuselle capitán de navío, debido á súa brillante traxectoria nesta guerra. casa con Eléonore Broudou en 1783, a pesar das obxeccións do seu pai, e vanse a vivir a Albi.
Tras o tratado de París, o ministro de Mariña de Castries e o rei Luís XVI selecciónano para dirixir unha expedición ao redor do mundo, cuxo obxectivo era completar os descubrimentos levados a cabo por James Cook no océano Pacífico. a expedición, que constaba de 220 homes, deixa Brest en agosto de 1785 con dous navíos, La Boussole e l'Astrolabe, barcos mercantes de 500 toneladas remodelados como fragatas para esta ocasión.
Entre os participantes na expedición, había numerosos científicos: un astrónomo, un médico, tres naturalistas, un matemático, tres debuxantes e ata sacerdotes que contaban cunha formación técnica. A expedición tiña numerosos obxectivos: xeográficos, científicos, etnolóxicos, económicos (prospección das posibilidades de caza de baleas ou recolección peles), pero tamén tiña obxectivos políticos e pretendía establecer bases francesas ou de cooperación colonial cos aliados españois (en Filipinas).
Así pois, o que se lle propuxo, foi un programa de exploración planetario no Pacífico Norte e no Pacífico Sur, incluíndo as costas de Extremo Oriente e de Australia.
miniatura|esquerda|Estatua de Jean François Galaup, Conde da Pérouse, en Albi (Tarn)
A expedición rodea o cabo de Fornos, realiza un informe sobre a colonia española de Chile e pasa polas illas de Pascua e de Hawai, navega ata Alasca, onde La Pérouse desembarca cerca do monte St. Elias a finais de xuño de 1786 e explora os arredores. Unha barca e dúas chalupas que transportaban 21 homes perdéronse nas violentas correntes da baía chamada "Porto dos Franceses" por La Pérouse (baía Lituya, hoxe). Logo, visitou Monterrey, onde examinou as misións franciscanas e elaborou notas críticas no relativo ao trato aos Amerindios.
Volveu atravesar o Pacífico, dirixíndose a Macau, onde vendeu as peles que comprara en Alasca, repartindo os beneficios coa súa tripulación. O ano seguinte, tras unha visita a Manila, dirixiuse cara á costa nordés de Asia. Descubriu as illas Quelquepart (Jeju-do), que só foran visitadas unha vez por europeos, un grupo de holandeses que naufragaran en 1635. Visitou a península de Corea, indo despois a Oku-Yeso (illas de Sakhaline).
Os habitantes de Hokkaido ensináronlle un mapa, pero non foi capaz de atopar o estreito e puxo rumbo ao norte cara á península de Kamchatka, á que chegou en setembro de 1787. Recibiu instrucións de París por medio de Barthélemy de Lesseps, vicecónsul de Francia en Kronstadt e tío do construtor do Canle de Suez, para facer un informe sobre a colonización de Australia.
Detívose logo en Samoa. inmediatamente antes da súa partida, os Samoanos atacaron aos seus homes e deron morte a doce, entre os que estaba o segundo oficial da expedición, Fleuriot de Langle, comandante de l'Astrolabe. Navegou a continuación cara á baía Botanique en Sydney, onde chegou o 26 de xaneiro de 1788, no mesmo momento no que o capitán Arthur Phillip transfería a colonia en Port Jackson. Os británicos recibírono cortesmente, pero non puideron proporcionarlle alimento, xa que non dispuñan de recursos.
Entregou os seus diarios e as súas cartas para que se enviasen a Europa, e conseguiu madeira e auga fresca. Partiu cara a Nova Caledonia, Santa Cruz, as illas Salomón, as Luisiadas e as costas do oeste e do sur de Australia. Non se lle volveu a ver, nin a el nin a ningún dos seus homes.
miniatura|250px|esquerda|Monumento a La Pérouse en Vanikoro
Procura dos restos da expedición
En maio de 2005 identificáronse oficialmente os restos que se atoparan preto de Vanikoro (illas Salomón) en 1827 primeiro, e logo en 1964, como os de La Boussole e l'Astrolabe. Un sextante que se atopou nun dos restos levaba a inscrición "Mercier" nunha placa latón; o inventario de La Boussole indicaba a presenza dun sextante, que proporcionara a Academia Real de Mariña e que fora fabricado por "sieur Mercier". Ademais, descubríronse restos de campamentos na illa, e a tradición oral autóctona parece conservar a noción dun naufraxio contemporáneo ao de La Pérouse.
Italia
No norte está flanqueado polo arco alpino onde limita, de leste a oeste, con Eslovenia, Austria, Suíza e Francia. O resto do territorio está circundado polos mares Lígur, Tirreno, Xónico e Adriático. Os pequenos estados da Cidade do Vaticano e San Marino son enclaves dentro do territorio italiano. Á súa vez Campione d'Italia é un concello italiano que forma un pequeno enclave en territorio suízo. A superficie total é de 301.340 km2, cunha poboación de 60,8 millóns de habitantes. A súa capital desde os tempos do Imperio romano é Roma, e foi durante séculos o centro político e cultural da civilización occidental.
Ten sido o fogar de moitas culturas europeas coma a civilización de Nuraga, os etruscos, os gregos e os romanos. Despois da caída do Imperio Romano de Occidente, a Italia medieval foi invadida e sometida á dominación de pobos xermánicos coma os ostrogodos, os longobardos e os normandos. Isto non impediu que a Península, coa revitalización comercial das comunas medievais, chegara a se-lo berce do capitalismo. No século XV, coa difusión do Renacemento por toda Europa, convértese no centro cultural do mundo occidental; mais despois das guerras do século XVI cae baixo a soberanía de potencias estranxeiras, coma Francia, España e Austria. Durante o Risorgimento combate pola independencia e pola unidade, ata que en 1861 foi proclamado o Reino de Italia. A ditadura fascista, iniciada en 1922, rematou coa derrota na segunda guerra mundial e a guerra de liberación. En 1946, logo dun referendo institucional, o Estado italiano convértese nunha república parlamentaria regulada pola Constitución de 1948.
No 2014 Italia, oitava potencia económica mundial e cuarta europea, é un país cun elevado nivel de vida: o índice de desenvolvemento humano é moi alto, 0,872, e a esperanza de vida é de 82,4 anos. É membro fundador da Unión Europea, da OTAN, do Consello de Europa e da OCDE; adherido á ONU e ó tratado de Schengen. É ademais membro do G7, do G8 e do G20; participa no proxecto Nuclear Sharing da OTAN, é unha gran potencia rexional europea, capaz de exercer influencia política sobre opcións e decisións de orde extraeuropeo e internacional    , e está en novena posición do mundo por gasto militar. En Roma teñen a súa sede numerosas organizacións internacionais coma a Organización para a Agricultura e a Alimentación, o Fondo Internacional de Desenvolvemento Agrícola, o Glocal Forum ou o Programa Mundial de Alimentos.
Italia posúe o maior número de sitios declarados patrimonio da Humanidade pola UNESCO. É o quinto país do mundo e terceiro da Unión Europea que máis turistas recibe por ano, sendo Roma a terceira cidade máis visitada. Outras cidades importantes son Milán, centro industrial e finaceiro, e, segundo o "Global Language Monitor", a capital da Moda ; Turín, centro da industria automobilística e do deseño industrial, Boloña, coa universidade máis antiga do mundo; as cidades históricas de Venecia, Florencia e Nápoles etc.