cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Computación
Proposición da correspondencia
Unha proposición clásica da computación atópase nos traballos de Hilary Putnam e outros. Peter Godfrey-Smith alcumouna como a “proposición da correspondencia simple”. A síntese de Gualtiero Piccinini sobre esta proposición declara que se pode afirmar que un sistema físico efectúa unha computación específica cando existe unha correspondencia entre o estado dese sistema e a computación, tal que "os estados microfísicos do sistema emulan as transicións de estado entre os estados computacionais".
Proposición semántica
Filósofos como Jerry Fodor teñen suxerido varias proposicións da computación, coa restrición de que o contido semántico é unha condición necesaria para a computación (isto é, que o que diferencia un sistema físico arbitrario dun sistema computacional é que neste os operandos da computación representan algunha cousa). Esta noción trata de eludir a abstracción lóxica da proposición da correspondencia do pancomputacionalismo, a idea de que sexa posíbel dicir que todas as cousas computan todas as cousas.
Proposición mecanicista
Gualtiero Piccinini propón unha computación baseada no mecanicismo. Postula que os sistemas físicos computacionais son un tipo de mecanismo que, por deseño, efectúa computacións físicas, ou “a manipulación (por un mecanismo funcional) dun vehículo independente do medio, segundo unhas regras". A independencia do medio permite o uso de variábeis físicas con trazos distintos da voltaxe (como nos computadores dixitais típicos); isto resulta imperativo se consideramos outros tipos de computación, como a que se dá no cerebro ou na computación cuántica. Unha regra, neste contexto, fornecerá unha correspondencia entre entradas, saídas e estados internos do sistema físico computacional.
Modelos matemáticos
A teoría da computación ten desenvolvido unha serie de modelos matemáticos de computadores. Os modelos de computador matemáticos típicos son os seguintes:
Lamelas, Goiriz, Vilalba
Lamelas é un lugar da parroquia de Goiriz, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Toponimia
O orónimo Lamelas é un topónimo que provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Río Saskatchewan
O río Saskatchewan é un dos principais ríos do Canadá, con aproximadamente 550 quilómetros de longo, discorre cara ao leste a través das provincias de Saskatchewan e Manitoba para desembocar no Lago Winnipeg. Xunto cos seus afluentes Saskatchewan do Norte e Saskatchewan do Sur, a súa conca abarca a maior parte da rexión central das Pradarías canadenses, prolongándose cara ao oeste ata as Montañas Rochosas Canadenses en Alberta e o norte de Montana nos Estados Unidos. Isto supón aproximadamente 1.939 quilómetros ata a súa cabeceira no río Bow, un afluente do Saskatchewan do Sur en Alberta.
Descrición
A corrente combinada flúe á vez leste-nordés, cara ao Lago Codette formado pola presa de Nipawin e cara ao Lago Tobin, formado pola presa E.B. Campbell. Logo flúe nordés, fóra do bordo das saias das Grandes Chairas sobre o Escudo Canadense, atravesando unha rexión de pantanos, onde se xunta polo noroeste co río Torch e co río Mossy. Pola parte norte dos pantanos flúe cara ao leste, enroscándose ao redor dunha serie de pequenos lagos cara o oeste central de Manitoba ata O Pas, onde se lle une polo suroeste o río Carrot. Ao sueste do Pas, forma varios arroios nun delta á beira noroeste do Lago Cedar, deixando o lago polo seu extremo sueste e fluíndo aproximadamente 5 km ata o lago Winnipeg, entrando na beira norte de Long Point.
O nome do río, como a provincia de Saskatchewan, deriva da lingua cree: kisiskāciwani-sīpiy, que significa "río de curso veloz". O río e os seus afluentes proporcionaron unha importante ruta de transporte para os nativos americanos e os primeiros trampeiros europeos.
No río hai construídas centrais hidroeléctricas en Nipawin, E.B. Campbell (antes Squaw Rapids) en Saskatchewan e en Grand Rapids en Manitoba.
Adoración dos pastores (El Greco, Madrid)
Adoración dos pastores é un cadro pintado por O Greco (Domenikos Theotokopoulos, 1541-1614). Este óleo sobre tea mide 320 centímetros de alto e 180 cm de ancho, e foi executado entre 1612 e 1614, posiblemente durante o último ano da vida do Greco (en 1618, o axudante do Greco, Luis Tristán, afirmou que o seu mestre estivera a traballar no cadro até a súa morte). Consérvase no Museo do Prado de Madrid que o adquiriu en 1954.
Descrición
O cadro representa un tema tradicional da pintura no que os pastores son testemuñas do nacemento de Cristo en Belén, producíndose pouco tempos despois do nacemento real. Foi un tema moi solicitado e moi empregado polo Greco até o punto que ao morrer, en 1614, atopáronse oito cadros co mesmo tema.
Esta obra foi realizada polo artista para estar exposta sobre a súa propia tumba no altar maior na igrexa do Mosteiro de Santo Domingo o Antigo en Toledo. A sinatura do Greco, en grego, pode verse no recuncho inferior esquerdo.
Consérvase outra versión, moi semellante, no Museo Nacional de Arte de Bucarest, da que os especialistas aceptan a autoría do Greco. Hoxe acéptase que esta foi a versión realizada para o Colegio de Nuestra Señora de la Encarnación de Madrid (ou Colexio de dona María de Aragón).
Análise artística
A composición amosa unha estrutura en espiral creando cun movemento de ascensión. Como en tóda-las obras tardías do Greco, esta, caracterízase pola extrema distorsións dos corpos, que é unha característica co seu estilo manierista. As cores son brillantes e as formas e as poses estrañas crean unha sensación de momento marabilloso e de éxtase, cando os pastores e mailos anxos celebran o milagre do neno que vén de nacer. Este aparece envolto en brillantez e un manto branco, que son recursos adoptados das iconas bizantinas, semella emitir unha luz propia que se reflicte nas facianas dos pastores descalzos que se xuntaron para render homenaxe ao nacemento milagroso.
A pintura presenta un ritmo interior, que se reflicte nos movementos das figuras. Tamén destacan os fortes contrastes entre zonas iluminadas e zonas escuras que realzan a escena.
O Greco amosa unha forte influencia dos pintores venecianos e, de xeito especial nesta obra, de Jacopo Massano, tanto na relevancia das cores como da factura pois, igual que o cadro de Massano, a Virxe tamén retira o pano que tapa a Cristo para convertelo en fonte de luz.
Picós, Muíños, Muíños
Picós é un lugar da parroquia de Muíños no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Tiña 5 habitantes no ano 2020 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 2 eran homes e 3 eran mulleres.
Rochela, Nogueira, Meis
Rochela é un lugar da parroquia de Nogueira no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Segundo o IGE en 2016 tiña 98 habitantes (56 mulleres e 42 homes), nove menos ca en 2010 e a mesma cantidade ca en 2005.
A aldea está atravesada pola estrada PO-300.
Ramón Vázquez García
Ramón Vázquez García, máis coñecido como Ramón, nado en Alcalá de Guadaíra o 14 de febreiro de 1964, é un exfutbolista español. Xogaba de dianteiro e foi internacional coa selección española.
Criouse na canteira do Sevilla FC, club no que desenvolveu case toda a súa carreira futbolística. A súa progresión truncouse por unha grave lesión de xeonllo en 1992.
Traxectoria
Seu pai era o futbolista Eugenio Vázquez, que xogou entre outros no Betis, mentres que súa nai traballara un tempo na casa de Ramón Sánchez-Pizjuán, presidente do Sevilla FC.
Criouse futbolisticamente na canteira do Sevilla FC, debutando co primeiro equipo en Primeira División na tempada 1982/83. Combinou o filial co primeiro equipo ata 1985, cando saíu cedido ao Recreativo de Huelva, na Segunda División. Co club decano fixo unha gran tempada, anotando 15 goles, e ao seu regreso en Sevilla gañou a titularidade e sumou 16 goles en liga e un en Copa.
Continuou no club hispalense ata 1992, contabilizando un total de 244 partidos e 51 goles. En xuño de 1992 comprometeuse co Deportivo da Coruña para a tempada 1992/93 pero disputou antes un último partido co Sevilla, correspondente á derradeira xornada da 1991/92 fronte ao Valladolid. Nese partido sufriu unha grave lesión tras unha entrada de Vicente Engonga, rompendo os ligamentos do seu xeonllo esquerdo. Un ano e un mes despois, e sen se ter estreado co Deportivo, foi traspasado ao Racing de Santander, que acababa de ascender a Primeira. Con todo, volveu ao Deportivo uns días despois, ao non pasar con éxito o seu xeonllo o recoñecemento médico.
Finalmente, debutou co Deportivo no Teresa Herrera 1993, na final de consolación fronte á Lazio. Entrou no campo preto do final, como substituto de Alfredo e anotou o gol do empate e logo o derradeiro e decisivo lanzamento na quenda de penaltis. Disputou tamén o Trofeo Juan Acuña fronte ao Universidad Católica de Chile, xogando de novo os minutos finais e marcando outro gol. Con todo, non entrou nos plans de Arsenio e foi cedido ao Albacete, onde dispuxo de poucos minutos durante a tempada. En agosto de 1994, con 30 anos, anunciou a súa retirada.
Tras a súa retirada volveu ao Sevilla FC, incorporándose á secretaría técnica do club.
Selección española
Foi internacional coa selección española en tres ocasións. Debutou con esta o 21 de xaneiro de 1987 fronte aos Países Baixos no Camp Nou. Marcou un único gol coa selección, nun amigable fronte a Inglaterra no Santiago Bernabéu.
Vida persoal
Seu pai, Eugenio Vázquez, foi futbolista entre outros do Betis e o Recreativo de Huelva. O seu fillo Javi Vázquez, tamén futbolista, milita no UD Ibiza.
The Day I Tried to Live
"The Day I Tried to Live" é un sinxelo da banda estadounidense de grunge Soundgarden, editado no ano 1994 e sacado do seu álbum Superunknown. Foi composto polo líder da banda Chris Cornell e acadou o número 13 da lista Billboard Mainstream Rock Tracks. Foi incluído no recompilatorio de grandes éxitos de 1997 A-Sides.
Guillermo Llorca
Guillermo Llorca Freire, nado en Ferrol o 28 de marzo de 1950, é un historiador e escritor galego, licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como profesor de Xeografía e Historia no Instituto Sofía Casanova de Ferrol ata o ano 2011 no que se xubilou.
Traxectoria
Como historiador ten unha extensa obra de investigación e divulgación, amplamente publicada en libros, revistas e xornais. Ten feito tamén achegas á didáctica da Xeografía e da Historia, en diversas publicacións e como conferenciante. Un gran número de artigos ilustran nos xornais a súa vocación de xornalista. Destaca a súa gran dedicación á historia de Ferrol. No campo do audiovisual foi director e guionista de varios vídeos didácticos, premiados en diversos certames. A súa obra no eido da literatura está representada por libros de relatos. Formou parte dos consellos de redacción das revistas ''Concepción Arenal. Ciencias y Humanidades, FerrolAnálisis e Deceme. Revista de Historia e Ciencias Sociais''.
Entre a súa extensa obra pódense destacar colaboracións na Gran Enciclopedia Gallega en temas de Historia e temas relativos a persoeiros ferroláns. Ten publicado artigos nos xornais Ferrol Diario, Norte de Galicia, La Voz de Galicia, Diario 16 e Diario de Ferrol. Investigacións súas teñen aparecido nas revistas Cuadernos do Ateneo Ferrolán, Galicia 10, Ingenium, FerrolAnálisis e Concepción Arenal.
Entre os seus libros, sobre cuestións históricas pódense citar: Ferroláns, Ferroláns en Cuba, Historia da prensa ferrolá, Los partidos políticos en Ferrol durante la II república. No eido literario publicou: Relatos para ver mundo, O túnel da Malata e outros relatos do tren.
Foi membro fundador, directivo e presidente do Ateneo Ferrolán.
Libros publicados
No eido da investigación e divulgación histórica e xeográfica:
Publicacións colectivas
Publicou, xunto con outros autores, entre outros, os seguintes libros:
En revistas
Entre estes traballos poderíanse destacar:
Audiovisuais
Foi director e guionista dos seguintes vídeos documentais:
26 de novembro
O 26 de novembro é o 330º día do ano do calendario gregoriano e o 331º nos anos bisestos. Quedan 35 días para acabar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|dereita|Ferdinand de Saussure.
Mortes
miniatura|100px|dereita|Elpidio Villaverde.
Outros
Os 366 días do ano
Joseph L. Mankiewicz
Joseph Leo Mankiewicz, nado en Wilkes-Barre (Pensilvania) o 11 de febreiro de 1909 e finado en Bedford (Nova York) o 5 de febreiro de 1993, foi un director de cine estadounidense.
Traxectoria
O seu pai, Franz, exiliouse de Alemaña, chegando ós Estados Unidos como profesor no New York City College. De novo comezou a carreira de medicina, na especialidade de psiquiatría, pero unha baixa puntuación nunha materia impediulle terminar eses estudos. Porén, en 1928 conseguiu un diploma en Arte da Universidade de Columbia. Unha vez terminados os estudos, Joseph viaxou a Berlín, onde traballou como correspondente do Chicago Tribune e onde empezou a afeccionarse polo teatro e o cine (naqueles momentos estaba en pleno apoxeo a corrente expresionista do cine alemán). A súa única achega ó cinema alemán foi o de tradutor de intertítulos para a produtora UFA. En 1929 o seu irmán Herman chamouno desde Hollywood, onde traballaba como guionista, e dado que Joseph non se encontraba no seu mellor momento económico, decidiu aceptar a invitación.
Os primeiros pasos no cine estadounidense deunos nos estudios Paramount onde tiña unha labor secundaria e sen apenas relevancia profesional. Pouco despois e xa baixo contrato coa Metro-Goldwyn-Mayer, obtivo o seu primeiro éxito profesional ó colaborar no guión do melodrama negro Manhattan Melodrama (1934) dirixida por W. S. Van Dyke, película que conseguiu o Óscar ó mellor guión orixinal, aínda que o premio foi concedido a Arthur Caesar, xa que foi o que asinou finalmente o guión. Pero aquel primeiro paso deu resultados positivos, que se consolidaron con outros dous guións para o mesmo director pensados como vehículos para o lucimento da actriz Joan Crawford, Forsaking All Others (1934) e I Live My Life (1935).
Alentado polo seu xa exitoso despuntar, intentou que Louis B. Mayer lle deixase dirixir os seus propios guións, pero Mayer sopesaba moi ben a valía de cada un dos seus empregados antes de embarcalos nun proxecto diferente ó que habitualmente desempeñaban. Malia que non cedeu ós seus intentos, si que accedeu porén a nomealo produtor, desempeñando moi notablemente este cargo entre 1935 e 1942, período no que produciu 19 películas para MGM, entre as que destacan Fury (unha alegación contra a intolerancia e o racismo, nunha lectura claramente política dirixida en 1936 por Fritz Lang) e The Philadelphia Story, unha comedia sobre a loita de sexos dirixida por George Cukor en 1940.
O éxito desta película foi referendado ó ano seguinte coa súa seguinte película, un dos considerados clásicos da sétima arte, Todo sobre Eva (1950). Con esta película obtivo seis Óscars, entre eles o de mellor filme, mellor dirección e mellor guión adaptado.
Ata chegar ó que Mankiewicz chamou o seu pesadelo, Cleopatra, sucedéronse outras películas destacadas, como 5 fingers (1951), con James Mason e Dannielle Darrieux; Julius Caesar (1953), con algúns dos mellores actores da época no elenco (Marlon Brando, James Mason, Deborah Kerr, Greer Garson ou Louis Calhern); A condesa descalza (1954), coa mellor actuación de Ava Gardner ata ese momento; Eles e elas (1955), o único musical que dirixiu; o De súpeto, o último verán (1959), adaptación á gran pantalla dunha historia de Tennessee Williams.
Tras un desastroso prólogo en Londres, onde houbo que desbotar todo o material filmado, en setembro de 1961 reiniciouse en Roma a rodaxe da epopea histórica baseada na vida da raíña exipcia Cleopatra, que se prolongou ata 1963. Esta película supuxo a primeira vez que unha actriz (Elizabeth Taylor) cobraba 1 millón de dólares por un traballo cinematográfico, pero os desastres de toda índole que rodearon a preparación e a rodaxe desta película quebrantaron a saúde de Mankiewicz, que necesitou dous anos para se recuperar. Malia a espectacularidade da película, a cinta decepcionou á crítica e público na súa estrea, converténdose nun dos maiores desastres de portelo da historia.
En 1967 dirixiu The Honey Pot, película que foi recibida friamente pola crítica e o público; en 1970 realizou o seu único western, O día dos tramposos; e en 1972 puxo fin á súa carreira cinematográfica filmando a adaptación da obra teatral de Anthony Shaffer, A pegada.
Finou por mor dun ataque ó corazón.
Shavo Odadjian
Shavarsh "Shavo" Odadjian (en Շավարշ Օդաջյան), coñecido como Shavo Odadjian, nado en Iereván (Armenia) o 22 de abril de 1974, é un baixista estadounidense, que toca na banda de metal alternativo System of a Down.
Traxectoria
Odadjian mudouse xa de novo aos Ánxeles (California), onde foi criado en gran parte pola súa avoa. Logo da morte desta, perdeu a fe e deixou de rezar todas as noites como facía antes. Estudou no Alex Pilibos & High School dos Ánxeles, unha escola Armenia na que tamén estudaron os seus futuros compañeiros Serj Tankian e Daron Malakian, aínda que en diferentes graos pola diferenza de idades.
Á parte de traballar nun banco, tamén comezou a manexar a banda Soil, na que estaban Malakian e Tankian en 1993, logo de coñecelos nun estudo de gravación, onde o estaba gravando coa súa banda de entón. En 1995, Shavo convértese no baixista permanente da banda, á que chamaron System of a down.
Ademais, Odadjian é un DJ popular na área dos Ánxeles baixo o pseudónimo de DJ Tactic. Declarándose a si mesmo como "unha persoa moi visual", tamén dirixiu vídeos musicais para System of a down ("Aerials", "Toxicity" e "Question!"), e Taproot, creando atmosferas surreales e usando inovadores métodos de filmación.
Shavo fixo unha pequena aparición no filme do 2001, Zoolander, como un dos amigos de Hansel. O seu actor favorito é Christopher Walken e tamén declara estar fascinado co ocultismo, principalmente en forma de películas.
Shavo era orixinalmente un guitarrista, e admite ser mellor na guitarra que no baixo. De feito, foi o guitarrista de Soil por un pequeno período. Usualmente toca o baixo cunha puga, pero pode vérselle de cando en vez empregando os seus dedos.
Santín, Nogueira, Meis
Santín é un lugar da parroquia de Nogueira no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Léonard Bourdon
miniatura|dereita|240px|Léonard Bourdon. Louis Jean Joseph Léonard Bourdon da Cronière, nado en Alençon o 6 de novembro de 1754 e finado en Breslau o 29 de maio de 1807, foi un político revolucionario francés, presidente da Assemblée nationale e procurador da Comuna de París, participou na revolta contra Robespierre que puxo fin ao período do Terror.
Biografía
Fillo dun encargado de finanzas, era avogado do consello do rei Luís XVI cando en 1789 fundou unha escola de educación e tomou parte na toma da Bastilla do 14 de xullo.
Delegado da sección do gremio dos gravistas da comuna de París, apropiouse de parte das xoias confiscadas aos axustizados en Versalles na xornada do 10 de agosto de 1792 mentres eran custodiadas cara a Orleans o 9 de setembro de 1792 onde decretou o estado de rebelión.
O mesmo ano é elixido deputado da Convención polo departamento de Loiret próximo ás posicións do partido Hebertistas que defendían as políticas de descristianización.
Durante os sucesos de 9 de Termidor, xunto a Barras, dirixiu a columna que asaltou o Hôtel de Ville de París que resultou na morte de Le Bas e ordenou a exhumación do cadáver de Jean-Paul Marat do Panteón. Tras o golpe de estado do 18 de Brumario, o 9 de novembro de 1799, que deu o poder a Napoleón Bonaparte, dirixiu unha das maison d'éducation.
Canis adustus
Este animal é predominantemente nocturno e crepuscular. De hábitos omnívoros, come froitos, invertebrados, vertebrados pequenos e medianos (tan dispares como peixes e crías de gacela) e preas. Pode vivir de forma solitaria, en parella ou en pequenos grupos familiares e defende o seu territorio ante intrusos. Habita en sabanas bastante húmidas e arboradas, chegando até os límites da selva tropical africana. Pola contra, evita ambientes máis secos, onde se atopan os chacais dourados e de lombo negro. Atópase tanto a nivel do mar como en zonas montañosas até os 2700 metros de altura.
Como especie, é capaz de adaptarse aos cambios rápidos do ambiente, polo que non ten problemas para colonizar chairas de inundación estacional, pantanos e áreas modificadas polo home, incluídos campos de cultivo. Dentro destes, sente predilección polos de millo, onde se alimenta das mazarocas. Os chacais riscados non escavan tobos, senón que buscan refuxios naturais ou ocupan termiteiros abandonados. Marca os límites do seu territorio con ouriños e feces, e a comunicación con outros individuos baséase nun amplo repertorio de ladridos, alaridos e gruñidos. O sonoro nome do animal en suahili, bweha, ten precisamente unha orixe onomatopeica.
As femias son menores que os machos. A época de cría varía segundo a zona; o período de xestación oscila entre 57 e 70 días, ao termo dos cales as femias dan a luz de 3 a 6 crías. Alcanzan a madurez sexual aos 6 ou 8 meses de idade e independízanse aos 11.
Subespecies
Recoñécense sete subespecies:
The 15:17 to Paris
The 15:17 to Paris é un filme estadounidense de 2018 producido e dirixido por Clint Eastwood. O guión foi escrito por Dorothy Blyskal e está baseado na autobiografía The 15:17 to Paris: The True Story of a Terrorist, a Train, and Three American Heroes escrita por Jeffrey E. Stern, Spencer Stone, Anthony Sadler e Alek Skarlatos, que se interpretan a si mesmos. Conta a historia dun trío de amigos que conseguen deter o atentado do tren Thalys de 2015.
The 15:17 to Paris foi estredo nos Estados Unidos de América o 9 de febreiro de 2018 por Warner Bros. Pictures. Recibiu valoracións negativas por parte da crítica, que a consideraron "ben intencionada" pero "esforzada en estirar unha longametraxe dun dramático que rematou nuns minutos". Recadou arredor de $57 millóns en todo o mundo, sobre un orzamento de $30 millóns.
Menta común
A menta común (Mentha x piperita), é un híbrido estéril obtido do cruzamento da menta de auga (Mentha aquatica) e da menta brava (Mentha spicata), que ocasionalmente se produce espontaneamente nas rexións temperadas de Europa. Pola súa riqueza en compoñentes recendentes cultívase de xeito artificial dende o século XVII, cando foi obtida por vez primeira de xeito controlado en Inglaterra. Recibe tamén os nomes de menta de pementa, menta piperita, hortelá común ou simplemente menta. É común o cultivo actual nas hortas de Galiza.
Descrición
M. piperita é unha planta vizosa, cos talos moi ramificados, de entre 30 e 70 cm de altura de sección cuadrangular, que nace dun rizoma subterráneo do que agroma un sistema radicular moi espallado. As follas son pecioladas, opostas, ovais, entre 4 e 9 cm de longo e 2 a 4 cm de largo, co ápice agudo e as marxes dentadas, coa face de cor verde escura finamente nervada de vermello nun padrón pinnado. Tanto follas como talos adoitan ser lixeiramente vilosos.
Das axilas foliares agroman os talos florais nos que desde os comezos do verán aparecen inflorescencias terminais en forma de espiga, coas flores dispostas en verticilastros sobre do eixo floral. Son miúdas, de até 8 mm, coa corola tetralobulada, de cor púrpura ou rosada.
Distribución e hábitat
Por mor da súa esterilidade, reprodúcese case exclusivamente por propagación vexetativa a partir de rizomas subterráneos, de xeito moi invasivo, polo que se ten naturalizado con facilidade, e hoxe é posíbel atopala en zonas temperadas de ambos os dous hemisferios, en áreas de cultivos desleixados, plantas desbotadas, ou pola propagación espontánea dos rizomas.
Cultivo e usos
Prefire solos húmidos, fértiles, non aturando o exceso de sol. Espállase de xeito doado por estolóns subterráneos e tamén por esgallos obtidos de dividir as matas noviñas na primavera ou por división de rizomas durante o período de descanso vexetativo.
Apaña
Para o seu uso na gastronomía, cosmética ou como planta medicinal empréganse as follas tenras e as sumidades floridas, que se apañan cando os gomos florais comezan a abriren. Ás veces faise unha segunda apaña a comezos do outono, especialmente nas explotacións comerciais. A planta córtase a rentes do chan, e as follas e flores sepáranse axiña do talo para evitarmos o espallamento dos principios activos. Poden utilizarse directamente ou enxugarse para mellorar a conserva; adoitándose facer nun local fresco e ventilado, deixando que o fluxo de ar extraia a humidade (un canastro é perfecto). Se se utilizan para a destilación dos principios activos cómpre evitarmos o secado completo, que deixa crebradizo e feble o material, limitando o período a un ou dous días. Para gastronomía non é infrecuente a conxelación das follas frescas.
Gastronomía
A menta de pementa consómese coma bebida en infusión. Utilízase coma herba aromática. É o aroma máis usado para caramelos, gomas de mascar, xeados e outras preparacións de repostaría aromatizadas con menta. Utilízase tamén para adubar ensaladas, sopas, carnes de caza e de año; na gastronomía inglesa o mollo de menta, elaborado coas follas frescas, vinagre, azucre e un densificante, ocupa un lugar prominente. En Eivisa utilízase na confección do flaó, un pastel macizo de queixo de ovella fresco, ovos, canela e cachos de menta.
Os licores a base de menta son tamén numerosos.
Principios activos
O aceite esencial e mais os flavonoides exercen efectos antiflatulento, antiemético, espasmolítico, antiprurixinoso, colerético, colagogo e analxésico de mucosas. En aplicación tópica o aceite esencial bloquea as canles de calcio, relaxando os músculos, polo que alivia dores de cabeza se se aplica nas tempas. Os taninos son fortes adstrinxentes.
Coma menciña popular emprégase en infusión para trastornos dixestivos ou hepáticos, ao axudar á dixestión, como antiemético e estimulante, e como antiespasmódico para o caso de dores musculares ou cambras sistémicas. O aceite conta con usos variados: aplícase topicamente nas ventas do nariz para aliviar a sinusite, nas tempas para a dor de cabeza, no peito ou en bafos para a tose ou os arrefriados e catarreiras fortes, topicamente para aliviar a dor producida pola carie dental, en compresas para as picadas de insectos ou outras irritacións dérmicas.
Cotraindicacións
A sensibilidade ao mentol non é infrecuente, e en caso de a padecer, a infusión e óleo de menta poden provocar insomnio, irritabilidade e broncoespasmos.
O óleo esencial cómpre non se administrar a nenos menores de 2 anos nin durante a lactación ou gravidez.
Parada de Ventosa, Parada de Ventosa, Muíños
Parada de Ventosa é un lugar da parroquia de Parada de Ventosa no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Tiña 56 habitantes no ano 2020 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 29 eran homes e 27 eran mulleres.
Monte Stanley
miniatura|dereita|275px|O monte Stanley e, á esquerda, o pico Alexandra miniatura|dereita|275px|Localización do Stanley (Margherita Peak) no mapa de Uganda
O Monte Stanley, tamén denominado Pico Margarida (Margherita Peak), e Monte Ngaliema, cunha altura de 5.109 m é a cima máis elevada dos montes Ruwenzori e máis da República Democrática do Congo e de Uganda, polo cume do cal pasa a fronteira entre ambos dous países. E aínda é o terceiro pico máis alto do continente africano.
Xeografía
O rochoso monte Stanley, que forma parte dos boscosos e xeados montes Ruwenzori, érguese sobre o planalto Stanley, a uns 40 km ao norte do Ecuador e a oeste da enorme foxa do Gran Val do Rift, entre os lagos Alberte, ao norte, e Eduardo, ao sur.
Medioambiente
Aínda que o Stanley fica na zona de calores tropicais, desde unha altura de 4.500 mostra partes xeadas e desde o 4.800 é dominio de fortes ventisqueiros, que xacen cubertos de campos de neve, e desde os cales se orixinan regos de montaña. Nas súas abas ubícanse lagos de montaña e vive unha exuberante fauna e vexetación propia das selvas tropicais.
Terceira cima de África ?
Aínda que o Stanley é citado, correntemente, como o terceiro cume africano, tras o monte Kilimanjaro e o monte Kenya, algúns autores lembran que o monte Mawenzi, de 5.148 m de altura, aínda que é unha cima secundaria do Kilimanjaro, supera ao Stanley.
O Stanley e os seus veciños
O monte Stanley é, en realidade, un macizo do que forman parte outros picos:
Santín
O topónimo Santín e as súas variantes poden referirse a:
O Portiño, Visma, A Coruña
miniatura|Situación do Portiño no concello da Coruña. En amarelo, o [[Porto de San Pedro, Visma, A Coruña|Porto de San Pedro. ]] O Portiño ou Seavella é un lugar da parroquia de Visma, situado na faixa costeira virxe da Coruña, limítrofe co concello de Arteixo. Segundo o padrón municipal (INE 2014) ten 532 habitantes (278 homes e 254 mulleres), o que supón unha diminución en 17 habitantes en relación ao ano anterior.
Vítimas de 1937
miniatura|esquerda|Monumento aos mártires do Portiño. A noite do 3 ao 4 de marzo de 1937 tivo lugar no Portiño un intento de fuga dunhas sesenta persoas que escapaban da represión franquista. A chegada da Garda Civil provocou a morte por afogamento dalgúns deles e a detención doutros 28. Un xuízo sumarísimo condenou a morte a 15 deles e foron fusilados en Punta Herminia o 9 de novembro.
O 12 de abril de 2008 inaugurouse un monumento na súa memoria realizado polo artista Pepe Galán.
Vertedoiro de Bens
O lugar estaba situado ao pé do vertedoiro de Bens, creado na década de 1970. O 10 de setembro de 1996 uns 200 000 metros cúbicos de lixo do vertedoiro chegaron a cubrir O Portiño. Joaquín Serantes López, un dos veciños, deuse por desaparecido. Tralo desastre o vertedoiro foi selado e transformouse no parque de Bens.
A Cruz, Alba, Vilalba
A Cruz é un lugar da parroquia de Alba no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 15 habitantes, dos cales 7 eran homes e 8 eran mulleres.
Victoria de Durango
Durango, oficialmente chamada Victoria de Durango e tamén coñecida como Cidade de Durango, é unha cidade de México, capital do estado de Durango. Atópase no norte da República Mexicana, no Val do Guadiana, situado no centro do estado. No ano 2020, tiña 616.068 habitantes.
Durango é a cidade máis poboada do estado homónimo. Foi fundada o 8 de xullo de 1563 por Francisco de Ibarra co nome de Villa de Durango, pola localidade vasca de Durango.
A Lama, Santa Olaia de Esgos, Esgos
A Lama é un lugar da parroquia de Santa Olaia de Esgos no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Tiña 36 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 16 eran homes e 20 mulleres.
Dictionnaire des Antiquités grecques et romaines
O título completo é Dictionnaire das antiquités grecques et romaines d'après les textes et les monuments contenant l'explication des termes qui se rapportent aux mœurs, aux institutions, à la religion, aux arts, aux sciences, au costume, au mobilier, à la guerre, à la marine, aux métiers, aux monnaies, poids et mesures, etc., etc., et en général à la vie publique et privée des anciens (en galego: Dicionario de Antigüidades gregas e romanas segundo os textos e os monumentos que conteñen a explicación dos termos relacionados cos costumes, as institucións, a relixión, as artes, as ciencias, o vestido, o mobiliario, a guerra, a mariña, os oficios, as moedas, os pesos e medidas, etc., etc., e en xeral á vida pública e privada dos antigos).
Bangor
O topónimo Bangor pode referirse a:
A Lama, Santa Olaia de Esgos, Esgos
Toponimia
O orónimo provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Dictionnaire des Antiquités grecques et romaines
Unha obra monumental
Segundo Élisabeth Deniaux, esta obra quedou obsoleta en moitos temas, pero segue rendendo grandes servizos polo seu carácter documental. Se podemos considerar cada artigo do Dictionnaire das Antiquités grecques et romaines como fonte útil, sobre todo polo gran dominio das fontes textuais do(s) seu(s) autor(es), o seu contido debe ser criticado debido aos descubrimentos arqueolóxicos posteriores particularmente no campo da numismática ou da epigrafía. Ademais, as entradas problemáticas renováronse en profundidade grazas ás contribucións da socioloxía e a antropoloxía, disciplinas das cales os especialistas da Antigüidade integraron os seus métodos.
Esta obra posúe un incontestábel valor e pode compararse cos outros grandes dicionarios da Antigüidade que apareceron en Europa na mesma época.
Outras grandes obras sobre a Antigüidade
Os alemáns, a partir de 1839, editaron a Pauly-Wissowa, unha enciclopedia monumental que consta de máis de cen volumes: a Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. En Italia apareceu a partir de 1885 o Dizionario epigrafico di antichità romane, de Ettore de Ruggiero. Nesa mesma época os anglosaxóns publicaron varios dicionarios concernentes ao campo da Antigüidade clásica, como o A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, e Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, ámbolos dous editados por William Smith.
Hormoaning
Hormoaning é un EP da banda estadounidense de grunge Nirvana. Foi editado o 5 de febreiro de 1992 a través dos selos DGC Records e Geffen Records unicamente en Australia e o Xapón, coincidindo coa xira da banda por eses países.
Catro das cancións de Hormoaning son versións que non foron editadas anteriormente. As outras dúas son orixinais de Nirvana e anteriormente apareceran como caras-b de sinxelos de Nevermind.
John Dolmayan
John William Dolmayan (en Ջոն Դոլմայան), nado en Beirut (Líbano) o 15 de xullo de 1973, é un músico estadounidense, batería do grupo System of a Down.
Traxectoria
Mudouse primeiramente coa familia para Toronto e despois para Os Ánxeles. Gústalle a banda Radiohead e o saxofonista Stan Getz. Foi considerado polas revistas especializadas o mellor e máis técnico batería do 2000 e aínda hoxe continúa entre os mellores. Emprega unha batería TAMA, Star Classic, Maple e pratos Paiste.
Para el, un dos momentos máis emocionantes da aínda curta carreira de System of a Down foi a primeira xira, como abreconcertos de Slayer.
Viscosímetro
Un viscosímetro é un instrumento utilizado para medir a viscosidade dun fluído. Para líquidos con viscosidades que varían coas condicións de fluxo, emprégase un instrumento chamado reómetro. Os viscosímetros, porén, só miden viscosidades baixo unha única condición de fluxo.
En xeral hai dous tipos de viscosímetro: ou ben o aparello permanece quedo e é o líquido o que se move polo seu interior, ou ben o líquido permanece quedo e o viscosímetro é o que se move no seu seo. A fricción causada polo movemento relativo entre o fluído e unha superficie é a chamada viscosidade. As condicións de fluxo teñen que ter un valor suficientemente pequeno do coeficiente de Reynolds para que o fluxo sexa laminar.
A 20,00 °C a viscosidade da auga é 1.002 mPa·s e a súa viscosidade cinética (relación entre a viscosidade e a densidade) é 1.0038 mm2/s. Estes valores son utilizados para calibrar os distintos tipos de viscosímetro.
Viscosímetros de tubo en U
Estes dispositivos tamén son coñecidos como viscosímetros de vaso capilar ou viscosímetros de Ostwald, en honor a Wilhelm Ostwald. Consisten nun tubo en forma de “U” suxeito verticalmente no interior dun baño térmico. Un dos brazos ten na súa parte baixa un diámetro interno moi reducido, a chamada zona capilar. Por riba disto hai un bulbo, ó igual que no outro brazo hai outro similar pero situado máis abaixo. Para usalo hai que succionar o líquido cara o bulbo superior e logo deixalo fluír de novo cara abaixo polo efecto da gravidade cara o bulbo máis baixo. Contén dúas marcas arriba e abaixo do bulbo superior que delimitan un volume coñecido. O tempo que tarda o líquido entre a primeira e a segunda marca é proporcional á viscosidade cinética.
Para obter os resultados utilizaríamos a ecuación do viscosímetro:
Onde:
Viscosímetros de bóla en caída libre
miniatura|100px|dereita|Viscosímetro de bóla en caída libre. A Lei de Stokes é o fundamento dos viscosímetros de bólas, no cal o fluído permanece quedo nun tubo de vidro vertical. Unha esfera de densidade e tamaño coñecido déixase descender polo fluído. A partir de dúas marcas no tubo obtemos a velocidade terminal (ou límite). Pódense utilizar tamén aparellos electrónicos para calcular a viscosidade en fluídos opacos. Sabendo a velocidade terminal, o tamaño, a densidade da esfera e a densidade do líquido, a lei de Stokes dános a densidade do fluído. Normalmente, úsase unha serie de bólas de aceiro de diámetro diferente para afinar os resultados do experimento e mellorar a precisión no cálculo.
En 1851, George Gabriel Stokes derivou unha expresión para a forza de rozamento exercida en obxectos esféricos con moi pequeno número de Reynolds (p.ex.: partículas moi pequenas) nun fluído viscoso continuo aplicando as Ecuacións de Navier-Stokes a masas infinitesimales de fluídos:
Onde:
Se as partículas están caendo no fluído viscoso polo seu peso propio, a velocidade terminal acádase cando a forza de rozamento combinada coa forza de buoyant equilibran exactamente a forza da gravidade. O resultado da velocidade límite vén dado por:
Nótese que é un fluxo de Stokes, polo que o número de Reynolds ha de ser pequeno.
Unha modificación do viscosímetro de bóla en caída libre é o viscosímetro de esfera rodante, que cronometra unha bóla rodando cara abaixo nunha pendente mentres está inmersa no fluído a examinar.
Viscosímetros de cilindro e pistón
Tamén coñecido como viscosímetro de Norcross debido ao seu inventor, Austin Norcross. O principio de medición de viscosidade deste robusto e sensible dispositivo industrial baséase no mecanismo de cilindro e pistón. Os pistóns son periodicamente levantados por un mecanismo de elevación do ar, empuxando o material polo buraco entre o pistón e a parede do cilindro ao espazo que hai baixo o pistón. Daquela, déixase caer o mecanismo polo efecto da gravidade, expulsando a mostra para fóra a través do mesmo camiño polo que entrou, creando un efecto de rotura no líquido medido. Isto fai que este viscosímetro sexa particularmente sensible e bo para medir certos líquidos tixotrópicos. O controlador de viscosidade mide o tempo de caída e calcula o valor da viscosidade resultante. O seu uso na industria é popular debido á sinxeleza, baixo mantemento e lonxevidade. Este tipo de medida non é afectado pola taxa de fluxo ou vibracións externas.
Viscosímetros de vibración
Os viscosímetros de vibración remóntanse á década de 1950 co instrumento de Bendix, que operaba a través da medición do amortiguamento dun resonador de oscilacións electromecánicas mergullado nun fluído cuxa viscosidade debe ser determinado. O resonador xeralmente oscila en torsión ou transversalmente (coma un diapasón). Canto maior sexa a viscosidade, maior será o amortiguamento sufrido polo resonador. Pódese medir por varios métodos:
A parte activa do sensor do viscosímetro de vibración é unha vara vibrante. A amplitude da vibración varía segundo a viscosidade do fluído no que está inmerso. Estes Medidores de viscosidade son adecuados para medir líquidos e fluídos de alta viscosidade, incluíndo aqueles con fibras. Actualmente, moitas industrias ao redor do mundo consideran estes viscosímetros como os máis eficientes para medir a viscosidade dunha ampla variedade de fluídos, porén, os viscosímetros rotacionais esixen máis mantemento, e precisan calibracións frecuentes despois dun uso intensivo.
Viscosímetros rotacionais
Os viscosímetros rotacionais utilizan a idea de que o torque requirido para virar un obxecto nun fluído é unha función da viscosidade daquel fluído. Miden o torque requirido para a rotación dun disco nun fluído a velocidade coñecida.
Viscosímetro Störmer
O viscosímetro Störmer é un dispositivo rotativo usado para determinar a viscosidade das pinturas, e amplamente utilizado en industrias de procesamento de pintura. É unha especie de rotor con aletas tipo paddle que se atopa inmerso nun líquido e comeza a xirar a 200 rotacións por minuto, mídese a carga do motor para esta operación e a viscosidade buscámola en táboas ASTM D 562, que veñen en unidades Krebs. O método aplícase ás pinturas, tanto de pincel coma de rolo.
Viscosímetros de burbulla
Os viscosímetros de burbulla úsanse para unha rápida determinación da viscosidade cinética de fluídos coma resinas e vernices. O tempo requirido para o aumento dunha burbulla de ar no seo do fluído é inversamente proporcional á viscosidade do líquido. É dicir, a maior velocidade de crecemento das burbullas, menor viscosidade.
Outros tipos de viscosímetros
Outros tipos de viscosímetros son utilizados para caracterizar fluídos non newtonianos. Normalmente son os chamados reómetros ou plastómetros.
Santónica
A santónica (Artemisia cina) é unha especie arbustiva pertencente á familia Asteraceae, recendente e amarga, de talo ergueito, follas alternas e abrancazadas e flores ovoides en cabezolo, da cal se extrae a santonina, unha substancia vermífuga.
Descrición
É un arbusto con cheiro aromático de 40–60 cm, ten os talos ergueitos cotonosos e leñosos na súa base. As follas son pequenas, con pecíolos curtos nas follas basais e sésiles nas follas superiores, son espatuladas coas puntas arredondadas. Florea en xullo-agosto, as flores tubulares son amarelentas e agrúpanse en panículas de 3 a 5 flores miúdas.
Distribución e hábitat
Planta orixinaria da Asia central, preferentemente das estepas salobres de Turquestán
Taxonomía
Artemisia cina foi descrita por O.Berg & C.F.Schmidt ex Poljakov e publicado en Darstellung und Beschreibung samtlicher in der Pharmacopoea borussica aufgefuhrten offizinellen Gewachse 4:, pl. 29. 1863.
Hai dúas teorías na etimoloxía de Artemisia: segundo a primeira, debe o seu nome a Artemisa, irmá xemelga de Apolo e deusa grega da caza e das virtudes curativas, especialmente da gravidez e os partos. Segundo a segunda teoría, o xénero foi outorgado en honra a Artemisia II, irmá e dona de Mausolo, rei da Caria, 353-352 a. C., que reinou despois da morte do soberano. Na súa homenaxe erixiuse o Mausoleo de Halicarnaso, unha das antigas sete marabillas do mundo. Era experta en botánica e medicina.
cina: epíteto latino que significa "cinsa".
Bleach (homónimos)
Bleach (no inglés: lixivia), pódese referir a:
Max Minghella
Traxectoria
Max naceu no barrio londiniense de Hampstead e é fillo do director de cine Anthony Minghella (1954—2008) e de Carolyn Choa, unha coreógrafa nada en Hong-Kong. Medrou entre os sets de rodaxe dos filmes do seu pai.
A súa carreira como actor comezou no 2005 e participou en varios fimes, como Ágora (2009), do director Alejandro Amenábar.
Actualmente vive en Londres, onde estuda e adoita participar en filmacións durante as vacacións de verán.
Cingulados
A orde abrangue unha única familia, a dos dasipódidos.
Características
Os cingulados separáronse pouco do plano ancestral placentario, e son un grupo moi antigo, xa diferenciado no paleoceno.
As especies actuais son nocturnas e escavadoras, e están protexidas por placas óseas na pel, cubertas por escudos córneos; os membos dalgúns xéneros poden enrolarse en forma de bóla.
Os dentes son numerosos (até 25 en cada mandíbula), simples, cilíndricos e uniformes, sen esmalte e con raíces abertas, e de crecemento continuo. Son insectívoros e omnívoros necrófagos.
Clasificación
Na actualidade, esta orde só conta cunha familia, a dos dasipódidos, coas subfamilias e xéneros seguintes:
Orde Cingulata
Armadillos xigantes
Durante o plistoceno e períodos anteriores, ademais dos modernos armadillos existiron tamén armadillos xigantes, como os gliptodontes, que se diferenciaron no eoceno superior e que tiñan un cranio e unha casca formada por moitas pezas pequenas fusionadas e, en ocasións, unha cola en forma de maza. Mostran unha notábel converxencia coas tarturugas e algúns dinosauros (anquilosauros).
Pazó, Parada de Ventosa, Muíños
Pazó é un lugar da parroquia de Parada de Ventosa no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Tiña 26 habitantes no ano 2020 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 11 eran homes e 15 eran mulleres.
Efecto triboeléctrico
miniatura|O efecto triboelétrico.
O efecto triboeléctrico é un tipo de electrificación causado polo contacto con outro material (por exemplo o frotamento directo). A polaridade e a forza das cargas producidas diferéncianse segundo os materiais, a aspereza superficial, a temperatura, a tensión, e outras características. Denomínase triboelectricidade (do grego τρίβειν tríbein, "frotar" ) ao fenómeno de electrificación por frotamento. A electrostática, pode producirse por frotamento ou por influencia.
O ámbar, por exemplo, pode adquirir unha carga eléctrica polo contacto e a separación (respectivamente atrito) cun material como a la. Esta característica, foi rexistrada primeiro por Tales de Mileto quen suxeriu a palabra "electricidade", da palabra grega (grego) para o ámbar "electrón".
Mecanismo
Os átomos están compostos por un núcleo cargado positivamente debido aos protóns, que se atopa rodeado por electróns cargados negativamente. Así, o átomo é electricamente neutro.
Con todo, non todos os elementos presentan a mesma afinidade polos electróns, é dicir, a súa tendencia a captar ou ceder electróns. Isto é debido a que os elementos químicos tenden a adquirir a configuración electrónica dos gases nobres máis próximos, xa que son os elementos electroquimicamente máis estables. Así, o flúor, o elemento con maior electroafinidade, tenderá a captar un electrón para así adquirir a configuración do neon, e da mesma forma o magnesio tenderá a cedelos co mesmo fin.