cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esperanza Guisán
Sobre a situación da lingua galega: a normalización lingüística
"La pérdida de una L en el topónimo es expresiva de una visión totalizadora de las lenguas y del uso obligatorio de los lenguajes. (...) Se trata de una politización de la lengua, de un intento de normalizar (qué horrible palabra) otra lengua que sólo puede ser acogida por la seducción inteligente. (...) Un referéndum entre los coruñeses no estaría de más para decidir algo que también atañe a nuestras señas de identidad, algo que es un bien irrenunciable, si no queremos romper la baraja y empezar a perder las libertades en función de fundamentalismos más o menos larvados. (...) Lo políticamente correcto en Galicia es hoy en día normalizar. Pero lo éticamente correcto es respetar la libertad de los individuos para usar la lengua de su elección, siempre que no cercene los derechos iguales de los otros".
Así pois, Guisán reivindicaba que dende a lingua castelá se tiñan feito achegas literarias indiscutiblemente valiosas, e as cales amosaban o amor profesado á terra galega. Este era o caso de Emilia Pardo Bazán, Ramón M. del Valle-Inclán, Wenceslao Fernández Flórez, etc. Segundo a autora, non importa a lingua coa que fales, pois o sentimento de amor profundo a Galicia pode amosarse dende ambos idiomas; o amor a Galiza é independente da lingua empregada. Así pois, a pesar de que sabía do polémica que era a súa idea, a autora continuou a defender a opción de “amar a Galicia en castelán”.
Hic et nunc
Hic et nunc é unha locución latina que significa literalmente ″aquí e agora″. Emprégase para resaltar que hai que ter en conta que se está no momento presente.
1524
Outros
Historia ano a ano
Yazid I
Yazid de Muawiyah de Abu Sufyan (645 - 683) (Árabe: يزيد بن معاوية بن أبي سفيان) foi o sexto Califa musulmán e o segundo dos Omeias. Gobernou dende 680 ata 683.
18
Imperio Romano
miniatura|dereita|175px|Paisaxe capadocio en Göreme
Traballo infantil
Concepto
É pertinente o uso do concepto "explotación infantil" en vez do xenérico de "traballo infantil" na medida en que existen formas de traballo nas que participan nenos, nenas e adolescentes e que non necesariamente implican formas de explotación ou abuso, como son os traballos formativos propios das culturas ancestrais ou o traballo de vacacións (temporal) de colexiais nas sociedades urbanas.
Causas
As razóns son múltiples:
Cifras
Os datos da UNICEF din que arredor de 246 millóns de nenos e nenas son obxecto de explotación infantil no planeta, e deles tres cuartas partes (171 millóns) o son en condicións ou situacións de perigo. Porén, segundo o estudo Protección infantil contra o abuso e a violencia: Explotación infantil de UNICEF, o 70 % dos nenos e nenas traballadores do mundo fano no sector da agricultura.
Por outra parte máis de 50 países recrutan menores de 18 anos e ármanos para a guerra (2006).
Erradicación do Traballo Infantil
Estímase que en Latinoamérica preto do 70 % de nenos e nenas que traballan fano no sector rural. Se ben a agricultura, xa sexa familiar de subsistencia ou comercial, pode non ser unha actividade perigosa en si mesma, hai moitos nenos, nenas e adolescentes que traballan neste sector en situación de risco e en moitos casos de extrema explotación.
En determinadas condicións o traballo infantil na agricultura pode implicar explotación infantil, así como riscos físicos, debido á manipulación de herbicidas e pesticidas, ó uso de maquinaria pesada ou instrumentos punzo-cortantes, por adversidades climáticas e moitas veces por longas xornadas de traballo. Os nenos e nenas expóñense tamén á violencia nos lugares de traballo por parte dos adultos con consecuencias psicolóxicas como o abuso e o estrés ocasionado pola presión de cumprir con determinadas cotas de produción.
Todo isto leva a que moitos deles abandonen a escola ou deban combinar o estudo con longas xornadas no campo, o que afecta seriamente ó seu rendemento educativo e por tanto á súa formación.
A ONU e a erradicación do traballo infantil
A Asemblea Xeral das Nacións Unidas declarou en 2002 o 12 de xuño como o Día Mundial Contra o Traballo Infantil co obxectivo de concienciar ás persoas sobre a magnitude deste problema e potenciar a adopción de medidas para erradicalo.
A eliminación do traballo infantil foi unha das prioridades das organizacións das Nacións Unidas desde os seus inicios, a fin de previr e combater a explotación infantil.
Desde os seus inicios a Organización Internacional do Traballo (OIT) das Nacións Unidas baseou a súa acción na estipulación da idade mínima de admisión ó emprego como criterio para definir e regulamentar o traballo infantil. Tamén promove un enfoque flexible, que permite ós países abordar progresivamente o problema a partir de estratexias orientadas ó fortalecemento das capacidades nacionais e á atención prioritaria de nenos, nenas e adolescentes vítimas das peores formas de traballo infantil.
Ademais en 1992 a OIT creou o Programa Internacional para a Erradicación do Traballo Infantil (IPEC, polas súas siglas en inglés), unha iniciativa de cooperación técnica dedicada exclusivamente a previr e combater o traballo de nenos e nenas.
Se ben nos ámbitos oficiais hai consenso en torno a estes obxectivos, existen voces discrepantes, como as dos movementos de nenos, nenas e adolescentes traballadores que cuestionan o enfoque de erradicación do traballo infantil, entre outras razóns porque non considera as características culturais de moitos pobos e nacións que integran o traballo infantil como unha estratexia pedagóxica e de socialización. Consideran que o enfoque oficial da ONU criminaliza a quen son vítimas de determinadas condicións sociais e se resiste a considerar a opinión dos que di favorecer, os nenos, nenas e adolescentes traballadores.
Traballos perigosos
Os "traballos perigosos" son actividades que poñen en perigo a vida e a saúde mental ou física do traballador. En cada nación deben existir lexislacións que garanten a protección do obreiro que realiza traballos perigosos. En calquera caso, estes non poden ser realizados por menores de idade baixo ningunha circunstancia. Algúns destes traballos perigosos son:
Traballos sospeitosos
Traballos que non teñen un risco para a vida, pero que constitúen un abuso dos dereitos do neno son aqueles que lle esixen traballar ocultos á luz pública, en situacións infrahumanas, en longas xornadas de traballo e pouca remuneración e que obstaculizan o normal desenvolvemento do seu crecemento. Entre eles están:
Traballos contra a dignidade humana
Traballos que atentan contra o normal crecemento do neno ou nena e van en contra da súa dignidade e respecto persoal, converténdose ademais en abuso infantil:
Normativa internacional
Aínda que para moitas persoas parece claro que os nenos e nenas non deben traballar senón ir á escola, isto non reflicte a realidade da protección social que se dá á infancia no mundo. Os sistemas xudiciais de moitos países da terra son en xeral bastante indiferentes ante este drama, e as porcentaxes de nenos e nenas traballadores parece aumentar máis que diminuír. A Organización Internacional do Traballo fixou no seu Convenio número 138 que só os nenos e nenas maiores de 12 anos poden traballar, pero só en actividades que non "entorpezan a súa formación". Nalgúns países os rapaces de entre 12 e 18 anos deben ter un permiso asinado polos seus pais ou titores para traballar. Moitos países contemplan castigos xudiciais a empresas que contratan nenos e nenas, pero se ben estas son fáciles de controlar, as formas máis degradantes da explotación infantil están en mans do crime organizado e actividades ilícitas.
Prevención da explotación infantil
A vontade política dos estados é a única forma de combater este mal global. Só se poderá evitar a explotación infantil denunciando a todo adulto que estea cometendo o delito de empregalos.
Ante todo os países industrializados deben comprometerse a non adquirir produtos manufacturados por nenos, pero deben comprometerse á vez en axudar ó desenvolvemento dos países pobres e en vías de desenvolvemento para que os nenos non sexan obrigados a traballar.
Brath
Brath é un antropónimo masculino. Pode referirse a:
A Laxe, Chantada
San Xoán da Laxe é unha parroquia do concello de Chantada. Ten unha superficie de 13,1 km². Pertencente o arciprestado de Navego. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2016 tiña 176 habitantes (90 homes e 86 mulleres), 90 menos ca en 2007.
Situación
Limita coas parroquias de Mouricios, Argozón e Muradelle polo norte; Requeixo e San Pedro de Viana polo sur; O Mato polo leste; e San Martiño de Asperelo e Santa Baia de Camba polo oeste.
Patrimonio
Destaca na parroquia a casona da Arca, unha antiga edificación situada preto do lugar de Vilanova. Esta casa data de principios do século XVIII e conserva un escudo de armas na súa entrada principal que indica a súa orixe nobre así coma unha capela.
Regra de Sarrus
dereita|miniatura|Regra de Sarrus: O determinante das tres columnas na esquerda é a suma dos produtos ao longo das diagonais continuas menos a suma dos produtos ao longo das diagonais truncadas A regra de Sarrus é un método e un esquema mnemotécnico para computar o determinante dunha matriz 3×3. Recibe o nome do matemático francés Pierre Frédéric Sarrus.
Método
Considérese unha matriz 3×3
A Laxe, Chantada
Festas
Na parroquia celebrase a festividade de santo Agostiño os días 28 e 29 de agosto así como a festividade de san Xoán o 24 de xuño.
Regra de Sarrus
Método
Primeiro, escríbense as primeiras dúas columnas da matriz á dereita da terceira columna, para ter cinco columnas. Despois engádense os produtos das diagonais descendentes e réstanse os produtos das diagonais ascendentes. O resultado final é
dereita|miniatura|Arranxo vertical alternativo Un esquema similar baseado nas diagonais tamén funciona para matrices 2×2:
Marwan I
Marwan ibn al-Hakam (623 - 685) (árabe: مروان بن الحكم) foi o oitavo califa, cuarto da Dinastía Omeia. Só gobernou no curto período de 684 a 685.
Regra de Sarrus
Método
Ambos son casos especiais da fórmula de Leibniz, que, con todo, non produce mnemónicas similares para matrices máis grandes. A regra de Sarrus tamén pode ser derivada ao ollar a expansión de Laplace dunha matriz 3×3.
Outro xeito de pensar nisto é para imaxinar que a matriz envolve un cilindro, de tal xeito que os costados dereitos e esquerdos están unidos.
Dombate, Borneiro, Cabana de Bergantiños
Dombate é un lugar da parroquia de Borneiro no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 35 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 18 eran homes e 17 mulleres.
Neste lugar atópase o Dolmen de Dombate. Por este lugar pasa a 3ª etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros.
Candy-O
Candy-O é o segundo álbum da banda estadounidense de rock The Cars, publicado o 13 de xuño de 1979 a través do selo Elektra Records.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Ric Ocasek.
Trasfontao, Ponte, Silleda
Trasfontao é un lugar da parroquia de Ponte no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2017 tiña 12 habitantes, deles 7 eran homes e 5 eran mulleres. Isto supón un descenso no número de habitantes con respecto ao ano 2000.
Situación e historia
Este lugar sitúase noutro maior: San Miguel, nas proximidades da PO-205. Baixo o nome de Trasfontao adoitan agruparse dous núcleos de poboación: o propio Trasfontao e a Regueira. Destaca unha antiga fonte pública, agora de propiedade privada.
O núcleo da Regueira debe o seu nome ao regato que o atravesa. Ao pé del, no fondo do lugar, érguese un pequeno lavadoiro e outra fonte pública.
Nos séculos XVI, XVII e XVIII, a Orde de Malta tiña aforados terreos neste lugar a través da Encomenda de Beade.
A Veiga, Trabazos, Castro Caldelas
A Veiga é un lugar da parroquia de Trabazos no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 1 habitante no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, que era 1 muller. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 1 habitante (1 muller).
Aciveiros
Aciveiros (en castelán e oficialmente Aciberos) é unha localidade do concello de Lubián, na provincia de Zamora (Castela e León).
Situación
Encóntrase situado ao noroeste da provincia de Zamora, preto da provincia galega de Ourense e da rexión histórica portuguesa de Trás-os-Montes. Pertence ás Portelas ou Alta Seabra, unha subcomarca da bisbarra histórica e tradicional da Seabra.
Situado en plena rota do Camiño de Santiago Xabrés, o seu nome significa "o lugar dos acivros". Encóntrase arrodeado de bosques de carballos e breixos, aínda que tamén hai castiñeiros, algúns deles centenarios. É unha zona xenerosa en auga que recollen as súas múltiples fontes. Do seu patrimonio destaca a pequena ermida de Santa Ana, cunha bonita espadana con toques barrocos, e a súa igrexa parroquial da virxe do Carme. Tamén sobresae o seu rico patrimonio etnográfico, como os numerosos muíños de auga e fornos de cocer pan, todos eles datados entre os séculos XV e XVIII.
É unha das localidades bilingües da provincia de Zamora, xa que os seus habitantes utilizan habitualmente o castelán e o galego.
Patrimonio
Do seu patrimonio destaca:
A Fontefría, Borneiro, Cabana de Bergantiños
A Fontefría é un lugar da parroquia de Borneiro no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 39 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 21 eran homes e 18 mulleres.
Por este lugar pasa a 3ª etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros camiño do monte Castelo.
Batería (instrumento musical)
En música unha batería é un conxunto de instrumentos musicais de percusión, formado por unha serie de tambores e pratos (ou címbalos), que se conforman nunha estrutura estandarizada. Existen diferentes combinacións para formar unha batería, dependendo máis que nada do estilo musical á que se vai encamiñar. A configuración que actualmente se estila é: unha caixa, un bombo, uns cantos tom-toms (sobre tres ou catro), un hi-hat, uns cantos pratos (os máis habituais son crash, ride e splash) e outros instrumentos de percusión como caixas chinesas ou *cencerros. Con todo, a combinación dos instrumentos e a súa distribución é unha elección persoal de cada músico e pode cambiar moito dunha batería a outra.
Todos os instrumentos execútaos un só intérprete. Este instrumento, xunto co baixo, conforma a base rítmica da música popular contemporánea.
Tamén se lle chama así ós músicos que tocan este instrumento.
Historia
A batería naceu en Nova Orleáns cando as bandas de Dixieland pasaron das rúas ós clubs incorporando, ademais do piano, un conxunto de instrumentos de percusión empregados nas bandas militares (bombo, caixa e pratos) adaptándoos á execución por un único músico. Logo evolucionou coa adición de timbais e outros tipos de pratos.
Hoxe en día tamén existen, ademais das tradicionais baterías acústicas, as baterías electrónicas.
1523
Outros
Historia ano a ano
Perkunas Virgae
Perkunas Virgae é unha gran estría de cor na superficie sobre Titán, a lúa de Saturno.
400px|miniatura|Mapa cos nomes dos principais accidentes xeolóxicos de Titán.
Características
Perkunas Virgae está centrada a 27° latitude sur e 162 lonxitude oeste, e ten unha lonxitude máxima de 980 km. Situada moi ó oeste dentro da rexión de Xanadu, preto da fronteira desta rexión con Shangri-La, e o sur de Shikoku Facula (a cal xa está dentro de Shangri-La).
Observación
Perkunas Virgae foi descuberta a partir de imaxes transmitidas pola misión Cassini.
Recibiu máis tarde o nome de Perkūnas, o deus da mitoloxía lituana da choiva, o trono e os lóstregos.
1522
Outros
Historia ano a ano
Bonovo
Bonovo é un grupo galego, autodenominado de folk electroacústico, que comezou a súa andaina no 2007, dándose a coñecer no Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira.
A Gándara, Borneiro, Cabana de Bergantiños
A Gándara é un lugar da parroquia de Borneiro no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 40 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Naciona de Estatística dos cales 21 eran homes e 19 mulleres.
Angela Saini
Angela Saini, nada en Londres en 1980, é unha galardoada xornalista científica con formación en ciencias e enxeñaría. Presenta regularmente programas científicos na BBC Radio, e os seus escritos apareceron en New Scientist, The Guardian, The Times e Wired. O seu libro Inferior tivo grande éxito de crítica e  foi nomeado Physics World Book of the year no ano 2017.
Traxectoria
Angela ten un máster en enxeñaría pola Universidade de Oxford e foi membro do Programa de Periodismo Científico do Massachusetts Institute of Technology (MIT). O seu xornalismo recibiu eloxios e gañou importantes premios, entre eles o premio da Asociación de Escritores Científicos Británicos e o premio de ouro da Asociación Americana para o Avance da Ciencia.
Libros
Saini publicou o seu primeiro libro en 2011, Geek nation: How Indian science is taking over the world (“Nación geek: Cómo a ciencia india está conquistando o mundo”). En 2017 publicou Inferior: How Science Got Women Wrong and the New Research That’s Rewriting the Stor ("Inferior: Como a ciencia infravalora á muller e como as investigacións reescriben a historia"),onde desmonta unha falsa verdade biolóxica: as mulleres non son débiles, nin física nin mentalmente. E no 2019 Superior: The return of race science (“Superior: O retorno da ciencia racial”), obra na que analiza o papel da ciencia na difusión do racismo e os estereotipos raciais, que foi elixido por Nature como un dos 10 libros do 2019.
Marta Larralde
Marta Larralde Rivera, nada en Vigo o 22 de abril de 1981, é unha actriz galega.
Traxectoria
Formouse como realizadora cun Ciclo Superior de Realización na Escola de Imaxe e Son de Vigo. Comezou traballando detrás da cámara como guionista, directora e axudante de dirección, mais sentiuse atraída pola interpretación e converteuse nunha das actrices galegas de maior proxección tras ser elixida de forma casual en 2001 para protagonizar a longametraxe Lena, de Gonzalo Tapia, rodada na súa cidade natal.
Desde entón participou en varias películas, destacando León e Olvido e a súa breve aparición en Mar Adentro, así coma un papel fixo na última temporada da serie televisiva Hospital Central e, anteriormente, en varias producións da TVG.
A súa formación inclúe cursos teatrais, de animación, vocalización, danza e expresión corporal.
Uxío II, papa
Uxío II, nado posiblemente en Roma e finado o 27 de agosto de 827, foi papa da Igrexa católica de 824 a 827.
Elixido co apoio da nobreza e en contra da opinión do pobo romano que prefería como papa a Licinio, solicitou o apoio do emperador Ludovico o Pío quen enviou a Roma ó seu fillo Lotario co fin de mante-la autoridade do novo Papa.
A Regueira, Borneiro, Cabana de Bergantiños
A Regueira é un lugar da parroquia de Borneiro no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños.
Sinalización autócrina
A sinalización autócrina é un tipo de sinalización celular na cal unha célula segrega unha hormona ou mensaxeiro químico (chamado axente autócrino) que se une a receptores autócrinos da superficie da propia célula, producindo unha serie de cambios en dita célula. É unha forma de sinalización diferente das sinalización parácrina, intrácrina e xustácrina ou da sinalización endócrina clásica.
Exemplos
Un exemplo de axente autócrino é a citocina interleucina-1 nos monocitos. Cando os monocitos producen interleucina-1 en resposta a estímulos externos, este pode unirse a receptores de superficie da propia célula que o produciu.
Outro exemplo ten lugar nos linfocitos T activados, é dicir, cando unha célula T é inducida a madurar ao unirse a un complexo péptido:MHC situado sobre unha célula presentadora de antíxenos profesional e polo sinal coestimulatorio B7:CD28. Despois da activación, os receptores de IL-2 de "baixa afinidade" son substituídos por receptores IL-2 de "alta afinidade" que constan de cadeas α, β, e γ. A célula despois libera IL-2, o cal se une aos seus propios receptores IL-2 novos, o que causa unha autoestimulación e finalmente unha poboación monoclonal de células T. Estas células T poden seguir realizando funcións efectoras como a activación de macrófagos, activación das células B, e a citotoxicidade mediada por células.
Sinalización autócrina e cancro
O desenvolvemento de tumores é un complexo proceso que require a división celular, crecemento e supervivencia das células. Unha maneira utilizada polos tumores para regular á alza o crecemento e supervivencia das células é por medio da produción autócrina de factores de crecemento e supervivencia. A sinalización autócrina é esencial na activación do cancro e tamén para proporcionar aos tumores sinais de crecemento autosostido.
Sinalización autócrina na vía Wnt
Normalmente, a vía de sinalización Wnt leva á estabilización da β-catenina por medio da inactivación dun complexo proteico que contén os supresores de tuimores APC e axina. Este complexo de destrución normalmente desencadea a fosforilación da β-catenina, inducindo a súa degradación. A desregulación da vía de sinalización Wnt autócrina por medio de mutacións na APC e na axina foi ligada á activación de varios tipos de cancro humano. As alteracións xenéticas que levan á desregulación da vía Wnt autócrina dan lugar á transactivación do receptor do factor de crecemento epidérmico (EGFR) e outras vías, que á súa vez contribúen á proliferación de células tumorais. No cancro colorrectal, por exemplo, as mutacións na APC, axina, ou β-catenina promoven a estabilización da β-catenina e a transcrición de xenes que codifican proteínas asociadas ao cancro. Ademais, no cancro de mama humano, a interferencia coa vía de sinalización Wnt desregulada reduce a proliferación e supervivencia do cancro. Estes descubrimentos suxiren que a interferencia coa sinalización Wnt a nivel de ligando-receptor pode mellorar a efectividade das terapias contra o cancro.
Sinalización autócrina por IL-6
A interleucina 6 (IL-6) é unha citocina que é importante en moitos aspectos da bioloxía celular incluíndo as respostas inmunes, supervivencia celular, apoptose, e proliferación. Varios estudos sinalaron a importancia da sinalización IL-6 autócrina nos cancros de pulmón e mama. Por exemplo, un grupo de investigación atopou unha correlación positiva entre o STAT3 (pSTAT3) fosforilado na tirosina activado persistentemente, atopado no 50% dos adenocarcinomas de pulmón, e a IL-6. Posteriores investigacións revelaron que os mutantes para EGFR podían activar a vía do STAT3 oncoxénica por medio da regulación á alza da sinalización autócrina por IL-6.
Promoción da metástase
A metástase é unha das causas principais da morte por cancro, e non hai estratexias efectivas para previr ou parar esta invasión de células cancerosas. Un estudo atopou que a sinalización autócrina por PDGFR exerce un papel esencial no mantemento da transición epitelial-mesenquimal (EMT) in vitro, a cal se sabe que esta correlacionada coa metástase in vivo. Os autores indican que o potencial metastático das células epiteliais mamarias oncoxénicas requiría un bucle de sinalización autócrina por PDGF/PDGFR, e que compría a cooperación da sinalización autócrina por PDGFR coa Ras oncoxénica para a supervivencia durante a transición epiteilial-mesenquimal. A sinalización autócrina por PDGFR tamén contribúe ao mantemento da transición epitelial-mesenquimal, posiblemente por medio da activación de STAT1 e outras vías. Ademais, a expresión de PDGFRα e β correlaciónase co comportamento invasivo nos carcinomas mamarios humanos. Isto indica as numerosas vías por medio das cales a sinalización autócrina pode regular o proceso metastático dun tumor.
Desenvolvemento de dianas terapéuticas
Nos cancros de mama con sobreexpresión de HER2, as relacións da sinalización HER2–IL-6–STAT3 podería ser a diana para desenvolver novas estratexias terapéuticas. Os inhibidores da HER2 quinase, como lapatinib, tamén demostraron unha eficacia clínica nos cancros de mama que sobreexpresan HER2 ao alteraren o bucle autócrino mediado pola neurregulina-1 (NRG1).
No caso da sinalización por PDGFR, a sobreexpresión dun PDGFR dominante negativo ou a aplicación do fármaco contra o cancro STI571 son dúas estratexias que están a ser exploradas para a interferencia terapéutica coa metástase en ratos.
Ademais, poden desenvolverse fármacos que activen a sinalización autócrina en células cancerosas, a cal non se produciría doutro modo. Por exemplo, unha pequena molécula mimética de Smac/Diablo que contrarresta a inhibición da apoptose potencia a apoptose causada por quimioterápicos por medio do factor de necrose tumoral alfa (TNFα) segregado autocrinamente. En resposta á sinalización por TNFα autócrina, a molécula mimética Smac promove a formación dun complexo activador da caspase 8 dependente de RIPK1, o que leva á apoptose.
Papel na resistencia a fármacos
En estudos recentes informouse da capacidade das células cancerosas resistentes a fármacos de adquirir sinais mitoxénicos a partir de bucles autócrinos previamente desaproveitados, causando a recorrencia dun tumor.
Por exemplo, malia o estendida que está a expresión dos receptores do factor de crecemento epidérmico (EGFRs) e dos ligandos da familia do EGF en cancro de pulmón de células non pequenas (NSCLC, non-small-cell lung cancer), os inhibidores da tirosina quinase específicos de EGFR como gefitinib mostraron un éxito terapéutico limitado. Proponse que esta resistencia se debe a que as vías de sinalización do crecemento autócrinas diferentes de EGFR son activas nas células de dito cancro pulmonar. O perfil de expresión xénica revelou a prevalencia de factores de crecemento de fibroblastos específicos (FGFs) e receptores FGF en liñas celulares de cancro de pulmón de células non pequenas, e atopouse que FGF2, FGF9 e os seus receptores inclúen un bucle de factor de crecemento autócrino que é activo nun conxunto de liñas celulares de dito cancro resistentes a gefitinib.
Marco Español de Cualificación para a Educación Superior
O Marco Español de Cualificación para a Educación Superior (MECES) é un marco para promover a mobilidade dentro de Europa dos estudantes españois de educación superior, tanto de estudos universitarios como de formación profesional superior e as ensinanzas de música e artes. Ten o seu reflexo no QF-EHEA que é o marco europeo de cualificación para a educación superior.
Niveis
O QH-EHEA establécese en catro niveis:
Nos estados europeos
Resumo
=== En Alemaña ===
Meister-/Technikerausbildung ou equivalente
No Reino Unido
O acceso á educación superior no Reino Unido é ós 18 anos, tras 13 anos de estudo. O QF-EHEA no Reino Unido da Gran Bretaña e Irlanda do norte chámase FHEQ. O FHEQ ten as mesmas definicións, pero un nivel máis que o QF-EHEA. O FHEQ establece os seguintes niveis.
En Francia
O acceso á educación superior en Francia é ós 18 anos, tras 12 anos de estudo. O QF-EHEA en Francia chamase Répertoire National Des Certifications Professionnelles (RNCP). O RNCP ten as mesmas definicións e os mesmos niveis que o QF-EHEA. O RNCP establece os seguintes niveis: === En Italia ===
En España
O acceso á educación superior en España é ós 18 anos tras 12 anos de estudo. O QF-EHEA en España chámase MECES. O MECES ten as mesmas definicións e os mesmos niveis que o QF-EHEA. O MECES establece os seguintes niveis:
En Portugal
En Portugal accédese á educación superior ós 18 anos tras 12 anos de estudo. A formación superior ten dúas partes: a universitaria e a politécnica, inda que esta última trátase de universidades politécnicas. Curso de Especialização tecnológica
En Irlanda
O QF-EHEA en Irlanda chámase National Framework of Qualifications (NFQ) e non é específico para a educación superior.
Sitta victoriae
Sitta victoriae é unha especie de ave da familia dos Sittidae, os gabeadores. É un pequeno gabeador, que mide uns 11,5 cm de lonxitude, e sen dimorfismo sexual. Igual que moitos gabeadores, as partes superiores son grises azuladas, que contrastan coas partes inferiores brancas da gorxa, cara e peito e as laranxas dos flancos, o ventre e o baixo ventre. O seu sobrecello branco permite, xunto con outros criterios, distinguilo doadamente de S. himalayensis que é unha especie próxima tanto xeograficamente coma sistematicametne. A súa ecoloxía coñécese pouco, pero sábese que se alimenta de pequenos insectos que encontra entre as codias de árbores e liques e a reprodución ten lugar polo mes de abril.
S. victoriae é endémica da zona do monte Nat Ma Taung, tamén chamado monte Victoria (de onde lle vén o nome), que se atopa no sur das montañas Chin, en Birmania. Vive en carballeiras vellas de cotas altas, xeralmente por riba de 2 600 m. Os efectivos da especie coñécense mal pero estímanse nuns poucos milleiros de individuos, están ameazados pola destrución do hábitat polos incendios e a presión antrópica. Por estas razóns, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza considera este paxaro como especie en perigo.
Descrición
miniatura|esquerda|S. victoriae adulto.
S. victoriae é un gabeador pequeno, duns 11,5 cm de longo. A á pregada mide de 68 a 73 mm no macho, e de 67 a 69&nsbp;mm na femia. A cola mide de 36 a 37,5 mm, o peteiro de 15 a 16,1 mm e o tarso de 14,5 a 16,5 mm. O peso non se coñece, pero S. villosa e S. canadensis, que miden tamén 11,5 cm, pesan, respectivamente, de media 11,3 g e de 8 a 12,7 g.
S. victoriae pode confundirse con Sitta himalayensis, que pode habitar nas mesmas zonas pero que é rara alí onde vive S. victoriae. As plumas centrais da cola de S. victoriae son grises claras no seu extremo e brancas na maior parte da base, o que é unha característica distintiva respecto a S. himalayensis na cal o branco está relativamente restrinxido. S. victoriae recoñécese igualmente polo seu sobrecello e fronte brancos, e o forte contraste entre o branco do peito e os flancos vermellos escuros. Finalmente, o peteiro é máis curto e máis fino.
Voz
A chamada desta ave prodúcese a intervalos irregulares, e consiste nun simple pit ou plit. Emite tamén un pii, pii, pii… insistente, producindo de 2,5 a 3,5 notas por segundo máis ou menos regularmente. O ornitólogo británico Simon Harrap informou dun posible canto, constituído por de 9 a 12 unidades emitidas en 9 notas por segundo, consistentes nun crescendo que soa como un whi-whi-whi…. O canto clásico é un trilo lento e suave composto de coplas de tuwi emitidas a razón de 4 coplas por segundo, e producidas nunha estrofa de 1,5 segundos que sobe en intensidade e soa tuwi-tuwi-tuwi-tuwi-tuwi-tuwit.
Pode escoitarse o seu canto en xeno-canto.
Alimentación
miniatura|[[Rhododendron arboreum na India, unha árbore que pode ser visitada por S. victoriae para procurar alimento e aniñar.]]
S. victoriae obsérvase xeralmente en parellas ou soa, por veces en pequenos grupos. Nútrese de pequenos insectos que atopa xeralmente nas epífitas que crecen sobre os carballos, ou entre os ocos na codia das árbores. Explora xeralmente as pólas externas, mais pode tamén examinar as máis internas da árbore ou o tronco. As especies vexetais nas que busca son principalmente Quercus semecarpifolia e Rhododendron arboreum, e en menor medida Lyonia ovalifolia, Lithocarpus dealbatus, Pinus kesiya e Alnus nepalensis.
Reprodución
Sábese pouco da reprodución desta especie. O ornitólogo birmano Thet Zaw Naing informou en 2003 da observación o ano anterior de tres niños entre mediados de marzo e inicio de abril. Dous dos niños estaban situados na cavidade dunha póla interna dun Quercus semecarpifolia, a catro e dez metros de altura; o terceiro estaba situado no tronco dun Rhododendron arboreum, a seis metros de altura. O primeiro niño citado fora escavado só pola femia, que non tapou parcialmente a entrada con barro, ao contrario do que adoitan facer algunhas outras especies de gabeadores. Só as femias parecen alimentar as crías. En abril, observáronse tres grupos de crías, e en cada un chegaron á madureza dúas crías.
Distribución e hábitat
Esta especie é endémica do oeste de Birmania. Na parte das montañas Chin, vive unicamente no monte Nat Ma Taung (ou Victoria) que ten 3 070 m de altura, pero foi atopada tamén a 22 km máis ao noroeste na primavera de 1995 preto de Mindat (21.4°N, 93.78333°W) con densidades posiblemente menores.
S. victoriae evita os piñeirais puros de Pinus kesiya (entre 2 285 e 2 800 m), e encóntrase sobre todo en carballeiras con árbores vellas cubertas de liques no nivel alpino. Así, foi observada a máis de 2 600 m de altitude en 1940 e a máis de 2 700 m en primavera en 1995. Porén, desde a descrición da especie en 1904, George Rippon sinalou que capturara seis paxaros entre os 2 285 m e 2 745 m de altitude do 22 de marzo ao 30 de abril; do que se podería deducir que hai unha dispersión altitudinal estacional, os paxaros abandonan as altitudes máis altas durante o inverno.
O seu hábitat son principalmente carballeiras de Quercus semecarpifolia, cubertas de plantas epífitas, liques, musgos, orquídeas e fentos.
Taxonomía
miniatura|esquerda|S. himalayensis é unha especie irmá de S. victoriae.
S. victoriae foi descrita en 1904 polo ornitólogo británico e militar George Rippon, e o holotipo está depositado no Museo Británico. Probablemente a especie é filoxeneticamente próxima a S. himalayensis, o que levou a Richard Meinertzhagen (en 1927), e despois de maneira menos peremptoria a Ernst Mayr (en 1941) e Charles Vaurie (en 1957), a tratar S. victoriae como unha subespecie de S. himalayensis. Vaurie salientou, porén, o feito de que non había ningún trazo de intergradación entre a S. victoriae e a S. himalayensis das montañas Mizo, a 180 km ao nordeste do monte Victoria. Simon Harrap indicou que o pequeno tamaño, as coberteiras subcaudais unidas e o sobrecello branco marcado poderían indicar un parentesco próximo con Sitta yunnanensis. Na subdivisión en subxéneros do xénero Sitta, pouco utilizada, S. victoriae está situada no subxénero Sitta (Mesositta) Buturlin, 1916. Segundo o Congreso Ornitolóxico Internacional e Alan P. Peterson, non se distingue ningunha subespecie dentro desta especie.
Ameazas e protección
S. victoriae é unha das catro especies de paxaros endémicos de Birmania. As contaxes das poboacións da especie mencionadas na literatura son moi parciais: observáronse 14 paxaros en 1995, despois cinco en dúas semanas en abril de 2000, e 45 durante catro meses de traballo de campo en 2001-2003, o que indica a súa escaseza. En 2007, nas prospeccións realizadas nas montañas Chin non se atoparon ningúns destes gabeadores, o que suxire que é un endemismo moi forte dos relevos do monte Victoria. Estas observacións, combinadas aos datos de densidades e de distribución, indican unha poboación que comprende de 2 500 a 10 000 individuos maduros, e os individuos totais deben estar entre 3 500 e 15 000 individuos.
No monte Victoria, o bosque foi completamente cortado ata os 2 000 m de altura e os hábitats restantes, entre 2 000 e 2 500 m están fortemente degradados. Unhas 12 000 persoas viven no Parque Nacional de Nat Ma Taung e as trampas para paxaros e os incendios agravan as ameazas para esta especie. A poboación, estimada nalgúns milleiros de individuos, está en declive. A especie está protexida legalmente por unha lei birmana de 1994, pero non se puxo en práctica ningunha medida de protección, especialmente para desanimar a destrución do seu hábitat. O BirdLife International estimou a súa área de distribución en 820 km2. Por estas razóns, a especie é considerada como «especie en perigo» pola Unión Internacional para a Conservación da Natureza.
Emilio Estefan
Emilio Estefan, nado en Santiago de Cuba o 4 de marzo de 1953, é un músico e produtor cubano de ascendencia libanesa, galega e siria radicado nos Estados Unidos, gañador de 19 premios Grammy e cofundador do grupo musical Miami Sound Machine xunto á súa esposa, Gloria Estefan.
Traxectoria
Con todo, as verdadeiras paixóns de Estefan sempre estiveron relacionadas coa música. Formou un grupo denominado "Miami Latin Boys". O grupo tivo éxito e empezou a recibir contratos para tocar en diversos eventos privados e en festas na zona de Miami. Nun dos eventos, Emilio coñeceu a Gloria Estefan, nese entón Gloria Fajardo, a quen ofreceu integrarse no grupo, renombrado como "Miami Sound Machine". O ingreso definitivo de Gloria na banda, na cal Emilio tocaba o acordeón, tivo lugar en 1977.
Abd al-Malik ibn Marwan
Abd al-Malik ibn Marwan (en árabe: عبد المالك بن مروان), nado no ano 647 e finado no 705, foi o quinto califa omeia, entre 685 e 705.
Traxectoria
Loitou contra os bizantinos en Asia e continuou a expansión do Califato ata Tunisia. Mandou construír a mesquita de Omar en Xerusalén. Realizou numerosas reformas, como instaurar o árabe como idioma oficial do goberno, expandir e reorganizar o servizo postal etc.
As Hedradas, Zamora
As Hedradas (Las Hedradas en castelán e oficialmente) é unha localidade do concello de Lubián, na provincia de Zamora (Castela e León).
Situación
Atópanse situadas ao noroeste da provincia de Zamora, xunto á provincia galega de Ourense, limítrofe á comarca de Viana, e próximas á fronteira con Portugal, á altura da histórica rexión lusitana de Trás-os-Montes. Pertencen ás denominadas As Portelas, unha sub-bisbarra da bisbarra histórica e tradicional de Seabra.
As Hedradas atópanse situadas nun chairo alto, o que favoreceu que a escasos metros da poboación se instalase un parque eólico. O edificio máis representativo deste lugar é a súa igrexa, cuxo campanario é de nova construción por perder o antigo nun forte vendaval. É unha das poucas localidades bilingües da provincia de Zamora, xa que os seus habitantes utilizan habitualmente o castelán e o galego.
Topónimo
O nome de lugar inscríbese nunha abundante familia de topónimos que aluden a elementos da paisaxe recubertos de hedra, é dicir, hedreiras.
Demografía
Coma o resto das vilas e aldeas da zona, As Hedradas sufriron un grande éxodo rural a mediados do século XX, pasando a súa poboación a ter só 12 habitantes (INE, 2012). Outra das razóns desta baixa poboación é o forte envellecemento da zona, pois a media de idade supera os 70 anos.
Women and Children First
Women and Children First é o terceiro álbum da banda estadounidense de hard rock Van Halen, publicado o 26 de marzo de 1980 a través do selo Warner Bros. Records. Producido por Ted Templeman, foi o primeiro en conter composicións escritas unicamente pola banda, e é descrito polo crítico Stephen Thomas Erlewine como "o dico onde o grupo comezou a facerse máis pesado, tanto sonicamente e, en menor medida, tematicamente".
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Michael Anthony, Alex Van Halen, Eddie Van Halen e David Lee Roth.
Benín
Benín (en Bénin), oficialmente República de Benín (en République du Bénin) e antigamente Dahomey, é un país de África Occidental. Limita ó oeste con Togo, ó leste por Nixeria e ó norte por Burkina Faso e Níxer. A maioría da poboación vive na súa reducida liña costeira no golfo de Benín, parte do golfo da Guinea, na zona máis ó norte do Océano Atlántico tropical. A capital de Benín é Porto Novo, pero a sede do goberno está en Cotonou, a meirande cidade e o centro económico do país. Benín abrangue unha área de aproximadamente 115 000 km², cunha poboación aproximada de 9,98 millóns. Benín é unha nación tropical da África subsahariana moi dependente da agricultura.
A lingua oficial de Benín é o francés. Porén, as linguas indíxenas como o fon e o yoruba son faladas de xeito común. O meirande grupo relixioso é o catolicismo, seguido de preto polo islam, o vodú e o protestantismo. Benín é membro das Nacións Unidas, da Unión Africana, da Organización para a Cooperación Islámica, da Zona de Paz e Cooperación do Atlántico Sur, da Francophonie, da Comunidade dos Estados do Sahel-Sáhara e da Autoridade da Conca do Níxer.
Dende o século XVII até o XIX, as principais entidades políticas na área foron o Reino de Dahomey xunto coa cidade estado de Porto Novo e unha grande área con moitas tribos diferentes no norte. Esta rexión era chamada a Costa dos escravos a comezos do século XVII por mor do grande número de escravos que eran levados cara ao Novo Mundo polo comercio atlántico. Despois da abolición da escravitude, Francia tomou o país e renomeouno como Dahomey Francés. En 1960, Dahomey acadou a independencia plena de Francia, e viviu un período tumultuoso con varios gobernos democráticos, golpes de estado e gobernos militares.
Un estado marxista-leninista chamado República Popular de Benín existiu entre 1975 e 1990. En 1991, foi substituído pola actual República multipartidista.
Historia
Benín formou parte do antigo reino africano do Dahomey, que mantivo comercio de escravos con Portugal despois do século XV. En 1872 a rexión comezou a ser colonizadas polos franceses, e en 1899 tornouse parte da África Occidental Francesa.
O 1 de agosto de 1960 o país acadou a súa independencia de Francia. O seu primeiro presidente foi Coutoucou Hubert Maga. En 1972 un golpe de estado implantou un goberno de esquerda, e en 1975 o nome do país foi mudado para Benín.
Goberno e política
O presidente da república é xefe de Estado e tamén xefe do goberno. Pola constitución de 1990, é elixido por un período de 5 anos. O Parlamento ten 83 membros, elixidos por un período de 4 anos.
Organización político-administrativa
dereita|200px Durante décadas, Benín dividiuse en seis departamentos ou provincias, en 1999 cada unha dividiuse en dúas. As provincias están divididas en 77 comunas.
As doce provincias son:
Xeografía
Estendido entre o río Níxer ao norte e a baía de Benín ao sur, a altitude de Benín é case a mesma en todo o país. A maior parte da poboación vive nas chairas costeiras do sur, onde se sitúan as cidades máis grandes de Benín como Porto-Novo e Cotonou. O sector norte do país está formado por sabanas e zonas montañosas semiáridas.
200px|miniatura|dereita|Mapa de Benín.
Ecoloxía
WWF divide o territorio de Benín entre catro ecorrexións:
Economía
A economía de Benín segue sendo subdesenvolvida e dependente da agricultura de subsistencia, produción de algodón e intercambio rexional. Hai petróleo, ouro, mármore e pedra calcaria -pero explotado por estranxeiros, permitindo a saída do capital. Desde 1988 xérase electricidade na represa de Nangbeto, sobre o río Mono.
O nivel de produción subiu un 5% nos últimos seis anos, pero o rápido crecemento da poboación compensou este logro. A inflación baixou durante os últimos anos. Co fin de aumentar o seu crecemento, Benín planea atraer máis investidores estranxeiros, salientar o turismo, facilitar o desenvolvemento de novos sistemas de procesamento de comida e produtos agrícolas, e fomentar nova información e tecnoloxía en comunicacións.
Demografía
Un 70% da poboación segue as crenzas tribais. O nivel de alfabetización é do 40% aproximadamente. Fóra das cidades os servizos de saúde son escasos. As principais cidades son Cotonou, Abomey-Calavi, Porto-Novo, Djougou, Parakou, Bohicon e Kandi, as únicas do país que superan os 100.000 habitantes. A poboación de orixe europea está formada por 5500 persoas (0,1% da poboación total do país). O idioma oficial é o francés. A esperanza de vida é de 53 anos. A media de fillos por muller é de 5,20.
Sinlap (cráter)
Sinlap é un cráter da lúa Titán, un dos satélites de Saturno. Aínda que antes de imaxes obtidas por radar pola sonda Cassini, falábase deste accidente xeolóxico coma depresión circular xa que o cráter está parcialmente erosionado e as imaxes anteriores ó uso do radar pola sonda Cassini eran de pouca calidade.
Recibiría o nome de Sinlap, un espírito do pobo Jingpo.
Características
400px|miniatura|Mapa cos nomes dos principais accidentes xeolóxicos de Titán. Sinlap está centrado a 11,3° latitude norte e 16,0° lonxitude oeste, dentro da rexión de Fensal e o oeste de Barazuto Facula (fácula que tamén está dentro de Fensal), ten uns 80-60 kms de diámetro, 1.300 m de profundidade e non posúe un cumio central. Sinlap é extremadamente brillante e posúe unha grande área de terreo brillante circundante, indicativo da súa formación mediante un cráter de impacto, mediante un cometa ou asteroide de gran velocidade que se estima que debería ter un tamaño ente 5-10 kms. Este cráter (coma outros en Titán) asemellan estar parcialmente erosionados por unha mestura de axentes erosivos -area, metano ou parcialmente enchidos polo criovulcanismo-, a Cassini tamén albiscou o que poderían ser dunas de area, o que reafirmaría a erosión debida a area.
STEX
STEX (acrónimo de Space Technology Experiments) foi un satélite artificial dos Estados Unidos lanzado o 3 de outubro de 1998 mediante un foguete Taurus desde a Base Vandenberg da Forza Aérea para probar novas tecnoloxías no espazo.
Características
STEX levaba ata 29 novas tecnoloxías a bordo para ser probadas no espazo coa finalidade última de abaratar e simplificar futuras misións. Entre elas atopábanse motores eléctricos de efecto Hall alimentados por xenon, unha grabadora de estado sólido de 51 Gb de capacidade, baterías de hidruro de níquel de alta densidade deseñadas para durar máis e proporcionar máis enerxía con menos peso e ATEx (Advanced Tether Experiment), un experimento para estender cables de gran lonxitude no espazo, que non funcionou tal como estaba pensado. Probáronse tamén paneis solares de alta eficiencia.
O satélite estaba formado por un corpo principal con paneis solares estendéndose a partir del. Estabilizábase nos tres eixos e o coñecemento da súa posición facíase grazas a un seguidor de estrelas. Aínda que estaba deseñado para funcionar durante dous anos, foi apagado en xuño de 1999 debido á degradación dos seus paneis solares convencionais.
1520
Outros
Historia ano a ano
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1958
A tempada foi unha das tempadas máis importantes e tráxicas da historia da Fórmula 1.