cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proxecto Manhattan
Preparativos
Comezando en novembro de 1943, o Mando de Material das Forzas Armadas do Exército en Wright Field, Ohio, comezou a operación Silverplate, o nome en código da modificación de aeronaves Boeing B-29 Superfortress para levar as bombas. Realizaron probas de bombardeo no Aeródromo do Exército en Muroc e na Estación de Probas de Armamento Naval de Inyokern, en California. Groves reuniuse co xefe das Forzas Aéreas do Exército dos Estados Unidos (USAAF), o xeneral Henry H. Arnold, en marzo de 1944 para debater a entrega das bombas terminadas ós seus obxectivos. A única aeronave aliada capaz de levar as bombas Thin Man de 5,2 m de largo ou as bombas Fat Man de 150 cm de ancho era a británica Avro Lancaster, pero utilizar unha aeronave británica provocaría dificultades co seu mantemento. Groves agardaba que o B-29 estadounidense puidese modificarse para levar unha bomba Thin Man unindo os seus dous compartimentos para bombas xuntos. Arnold prometeulle que farían todo o posible para modificar os B-29s e designou o xeneral maior Oliver P. Echols como o oficial de enlace da USAAF para o Proxecto Manhattan. Subsecuentemente, Echols nomeou o coronel Roscoe C. Wilson como o seu substituto, e Wilson pasou a ser o contacto principal da USAAF para o Proxecto Manhattan. O presidente Roosevelt deulle instrucións a Groves de que se as bombas atómicas estaban listas antes da fin da guerra con Alemaña, debería prepararse para lanzalas en Alemaña.
miniatura|300px|[[Boeing B-29 Superfortress|B-29 Silverplate Straight Flush.]] O Grupo Composto 509 activouse o 17 de decembro de 1944 na Base das Forzas Aéreas Wendover en Utah, baixo o mando do coronel Paul W. Tibbets. Esta base, preto da fronteira con Nevada, recibiu o nome en clave «Kingman» ou «W-47». Os adestramentos leváronse a cabo en Wendover e no Aeródromo do Exército Batista en Cuba, onde o Escuadrón de Bombardeiros 393 practicou voos de longa distancia sobre o mar e lanzou bombas cabaza de probas. En Los Alamos formouse unha unidade especial coñecida como Proxecto Alberta baixo o mando do capitán da Armada William S. Parsons do Proxecto Y, como parte das funcións do Proxecto Manhattan para axudar nos preparativos e na entrega das bombas. O comandante Frederick L. Ashworth de Alberta reuniuse co almirante da frota Chester W. Nimitz en Guam en febreiro de 1945 para informarlle do proxecto. Durante a súa estancia alí Ashworth escolleu North Field na illa Tinian do Pacífico como base para o Grupo Composto 509, e reservou sitio para o grupo e os edificios necesarios, despregándoo alí en xullo de 1945. Farrell chegou a Tinian o 30 de xullo como representante do Proxecto Manhattan.
Bombardeos
En maio de 1945 creouse o Comité Interino para asesorar sobre o uso de enerxía nuclear en tempos de guerra e na posguerra. O seu presidente foi Stimson, con James F. Byrnes, antigo senador e posterior secretario de estado, como representante persoal do presidente Harry S. Truman; Ralph A. Bard, vicesecretario da Armada; William L. Clayton, secretario adxunto do estado; Vannevar Bush; Karl T. Compton; James B. Conant e George L. Harrison, axudante de Stimson e presidente de New York Life Insurance Company. Este comité estableceu un panel de científicos composto por Arthur Compton, Fermi, Lawrence e Oppenheimer para aconsellar sobre as cuestións científicas. Na súa presentación diante do Comité Interino, o panel de científicos deu a súa opinión non só dos probables efectos físicos dunha bomba atómica, mais tamén no seu probable impacto militar e político. Durante a conferencia de Potsdam en Alemaña, Truman recibiu a nova de que a proba Trinity fora un éxito. Alí díxolle a Stalin que os Estados Unidos tiñan unha nova superarma, sen darlle máis detalles. Esta foi a primeira comunicación oficial á Unión Soviética sobre a bomba, aínda que Stalin xa sabía dela grazas ós seus espías. Coa autorización para usar a bomba contra o Xapón xa outorgada, non se considerou ningunha alternativa tralo rexeitamento xaponés da declaración de Potsdam.
350px|esquerda|miniatura|Explosión da bomba [[Little Boy sobre Hiroshima o 6 de agosto de 1945 (esquerda); Explosión da bomba Fat Man sobre Nagasaki o 9 de agosto de 1945 (dereita).]] O 6 de agosto de 1945 o Boeing B-29 Superfortress Enola Gay do Escuadrón de Bombardeiros 393, pilotado por Tibbets, engalou dende North Field coa bomba Little Boy na súa adega de carga. Hiroshima era o obxectivo primario da misión por ser o cuartel xeral do 2º Exército Xeral, da 5ª División e un porto de embarque, con Kokura e Nagasaki como alternativas. Co permiso de Farrell, Parsons, o artilleiro ó cargo da misión, completou a ensamblaxe da bomba no aire para minimizar riscos durante a engalaxe. A bomba detonou a unha altitude de 530 m cunha explosión dunha equivalencia estimada a uns 13 quilotóns de TNT. Quedou destruída unha zona de aproximadamente 12 km2. Os oficiais xaponeses determinaron que o 69% dos edificios de Hiroshima foron destruídos e outros 6–7% quedaron danados. Entre 70 000 e 80 000 persoas, 20 000 destas soldados xaponeses e outras 20 000 traballadores escravos coreanos, un 30% da poboación de Hiroshima naquel entón, faleceron inmediatamente, con outras 70 000 persoas feridas.
Na mañá do 9 de agosto de 1945 o B-29 Bockscar, pilotado polo comandante do Escuadrón de Bombardeiros 393 o maior Charles W. Sweeney, engalou coa bomba Fat Man na súa adega de carga. Nesta ocasión Ashworth foi o artilleiro e Kokura era o obxectivo primario. Sweeney engalou coa bomba xa armada pero cos sistemas de seguridade eléctricos aínda activados. Cando chegaron a Kokura unha cuberta de nubes escurecera a cidade, impedíndolles levar a cabo o ataque visual requirido polas ordes. Tras tres pasadas sobre a cidade, e con cada vez menos combustible, dirixíronse cara ó obxectivo secundario, Nagasaki. Ashworth decidiu utilizar unha aproximación por radar en caso de que o obxectivo estivese escurecido, mais unha apertura nas nubes sobre Nagasaki no último momento permitiulles realizar unha aproximación visual seguindo as ordes. A bomba Fat Man foi lanzada sobre o val industrial da cidade a medio camiño entre as instalacións de aceiro e armas de Mitsubishi no sur e as de artillería de Mitsubishi-Urakami no norte. A explosión resultante tivo un equivalente duns 21 quilotóns de TNT, case igual que a proba Trinity, pero quedou confinada ó val Urakami e unha gran parte da cidade quedou protexida polos montes intermedios, o que resultou na destrución do 44% da cidade aproximadamente. O bombardeo tamén limitou en gran medida a capacidade de produción industrial da cidade e entre 23 200 e 28 200 traballadores industriais faleceron xunto a 150 soldados xaponeses. En total faleceron entre 35 000 e 40 000 persoas e outras 60 000 quedaron feridas.
Groves agardaba ter outra bomba atómica preparada para o seu uso o 19 de agosto, xunto a outras tres en setembro e outras tres máis en outubro. Preparáronse dúas ensamblaxes máis de bombas Fat Man programadas para saír da Base Aérea Kirtland ata Tinian o 11 e o 14 de agosto. En Los Alamos os técnicos traballaron 24 horas seguidas para moldear outro núcleo de plutonio que aínda precisaría prensado e recubrimento, polo que non estaría preparado ata o 16 de agosto. Porén, o 10 de agosto Truman solicitou que non se lanzasen máis bombas atómicas no Xapón sen a súa autorización expresa. Groves suspendeu o envío deste terceiro núcleo baixo a súa propia autoridade o 13 de agosto. O 11 de agosto Groves telefonou a Warren para ordenarlle a organización dun novo equipo de sondaxe e investigar os danos e radioactividade en Hiroshima e Nagasaki. Un grupo equipado con contadores Geiger portátiles chegou a Hiroshima o 8 de setembro, liderado por Farrell e Warren, co vicealmirante xaponés Masao Tsuzuki actuando como tradutor. Permaneceron en Hiroshima ata o 14 de setembro e despois sondaron Nagasaki dende o 19 de setembro ata o 8 de outubro. Esta exploración, xunto a outras misións científicas posteriores no Xapón, forneceron datos históricos e científicos de gran valor.
A necesidade dos bombardeos de Hiroshima e Nagasaki converteuse en tema de controversia entre os historiadores. Algúns deles cuestionaron se unha «diplomacia atómica» non houbera conseguido os mesmos obxectivos e debateron se os bombardeos ou a declaración soviética de guerra sobre o Xapón foron decisivos. O informe Franck de xuño de 1945 foi o principal pulo para evitar o bombardeo, pero foi rexeitado polo panel científico do Comité Interino. A petición Szilárd, redactada en xullo de 1945 e asinada por ducias de científicos que traballaban no Proxecto Manhattan, foi un intento tardío de advertirlle ó presidente Truman sobre a responsabilidade requirida para o uso deste tipo de armamento.
Posguerra e disolución
miniatura|300px|Presentación do [[Premio «E» do Exército-Armada en Los Alamos o 16 de outubro de 1945, con Oppenheimer, Nichols, Groves, Sproul e Parsons entre outros.]] Vendo que o traballo realizado que non acababan de comprender producira os bombardeos de Hiroshima e Nagasaki, os traballadores do Proxecto Manhattan quedaron sorprendidos tanto como o resto do mundo. Os xornais en Oak Ridge co anuncio do bombardeo de Hiroshima chegaron a venderse a 1 dólar. Malia que a existencia da bomba xa era pública, o segredo no proxecto continuou, moitos dos traballadores seguiron ignorando o propósito do seu traballo e moitos dos residentes de Oak Ridge continuaron evitando falar «da cousa» (the stuff) nas conversas ordinarias.
Anticipando os bombardeos Groves ordenoulle a Henry DeWolf Smyth que preparase unha historia para o consumo público. Atomic Energy for Military Purposes, máis coñecido como o «informe Smyth», publicouse o 12 de agosto de 1945. Groves e Nichols outorgáronlle os Premios «E» do Exército-Armada ós principais contratistas, involucrados no proxecto en segredo ata aquel momento. Outorgáronse tamén máis de 20 Medallas Presidenciais ó Mérito a contratistas e científicos, incluíndo a Bush e Oppenheimer. O persoal militar recibiu a Lexión do mérito, incluíndo a comandante do destacamento do Corpo de Mulleres do Exército, a capitá Arlene G. Scheidenhelm.
En Hanford a produción de plutonio diminuíu por mor do decaemento dos reactores B, D e F, envelenados polos produtos da fisión e a inflamación do moderador de grafito, algo coñecido como efecto Wigner. A inflamación danou os tubos de carga onde se irradiaba o uranio para producir o plutonio, deixándoos inservibles. Para manter a subministración de polonio para os iniciadores «urchin», limitouse a produción e pechouse a unidade máis vella, a pila B, para que polo menos un dos reactores estivese dispoñible no futuro. A investigación continuou, con DuPont e o Laboratorio Metalúrxico desenvolvendo un proceso de extracción de solvente redox como técnica alternativa de extracción de plutonio ó proceso bismuto-fosfato, o que deixaba o uranio sen gastar nun estado do que non podía recuperarse con facilidade.
En xullo de 1946 leváronse a cabo dúas detonacións de bombas de tipo Fat Man no atol Bikini como parte da operación Crossroads para investigar o efecto das armas nucleares sobre os navíos de guerra. A bomba «Able» detonouse a unha altitude de 158 m o 1 de xullo de 1946, e a bomba «Baker» detonouse a 27 m baixo auga o 25 de xullo de 1946.
Tralos bombardeos de Hiroshima e Nagasaki varios físicos do Proxecto Manhattan fundaron o Bulletin of the Atomic Scientists, iniciado como acción de emerxencia por parte dos científicos que vían unha necesidade urxente dun programa educativo inmediato sobre as armas atómicas. Tras divisar o poder destrutivo destas novas armas e anticipando unha carreira de armamento nuclear, varios dos membros do proxecto, incluíndo a Bohr, Bush e Conant, expresaron a opinión de que era necesario chegar a un acordo sobre o control internacional da investigación nuclear e das armas nucleares. O plan Baruch, revelado nun discurso na recentemente formada Comisión da Enerxía Atómica das Nacións Unidas (UNAEC) en xuño de 1946, propoñía o establecemento dunha autoridade internacional para o desenvolvemento atómico, mais a proposta non foi adoptada.
Tras un debate interno sobre a administración permanente do programa nuclear, creouse a Comisión da Enerxía Atómica dos Estados Unidos por medio da Acta de Enerxía Atómica de 1946, encargándose das funcións e activos do Proxecto Manhattan. Esta comisión estableceu o control civil sobre o desenvolvemento atómico, e separou o desenvolvemento, produción e control das armas nucleares do exército, mentres que das cuestións militares pasou a encargarse o Proxecto de Armas Especiais das Forzas Armadas. O Proxecto Manhattan deixou de existir o 31 de decembro de 1946, mentres que o Distrito Manhattan mantívose ata a súa disolución o 15 de agosto de 1947.
Custo
O gasto total do proxecto a data de 1 de outubro de 1945 acadou os 1 845 millóns de dólares, o equivalente a menos de nove días de gasto habitual en tempos de guerra, e acadou os 2 191 millóns de dólares cando a Comisión da Enerxía Atómica asumiu o control o 1 de xaneiro de 1947. O orzamento total foi de 2 400 millóns de dólares. Máis do 90% do custo foi debido á construción das plantas e a produción dos materiais fisibles, con menos dun 10% para o desenvolvemento e produción das armas.
A finais de 1945 producíranse un total de catro bombas (o «trebello» da proba Trinity, a bomba Little Boy, a bomba Fat Man e unha cuarta bomba non utilizada), o que supuxo que o custo medio dunha bomba estivese nos 500 millóns de dólares de 1945. En comparación, o custo total do proxecto a finais de 1945 supoñía un 90% do total gastado na produción de armas pequenas (sen contar munición) por parte dos Estados Unidos, e o 34% do total gastado en tanques estadounidenses durante o mesmo período.
Legado
O impacto cultural e político do desenvolvemento de armas nucleares considérase profundo e de grande alcance. William Laurence do New York Times, o primeiro en utilizar a expresión «era atómica», pasou a ser o correspondente oficial do Proxecto Manhattan na primavera de 1945. En 1943 e 1944 tentara persuadir sen éxito á Oficina da Censura que lle permitisen escribir sobre o potencial explosivo do uranio, polo que os oficiais gobernamentais sentiron que gañara o dereito a informar sobre o maior segredo da guerra. Laurence foi testemuño tanto da proba Trinity como do bombardeo de Nagasaki, e escribiu as notas de prensa oficiais para ámbolos dous eventos. Posteriormente escribiu unha serie de artigos loando as virtudes da nova arma. Os seus artigos anteriores e posteriores ós bombardeos axudaron ó coñecemento público do potencial da tecnoloxía nuclear e foron unha das motivacións do seu desenvolvemento nos Estados Unidos e na Unión Soviética.
miniatura|dereita|300px|Instalacións de [[Lake Ontario Ordnance Works preto de Niagara Falls, un dos principais depósitos de residuos do Proxecto Manhattan no leste dos Estados Unidos. Tódolos materiais radioactivos alí depositados, incluíndo torio, uranio e a maior concentración do mundo de radio-226, soterráronse nunha «Estrutura Temporal de Contención de Residuos» no ano 1991.  ]] O Proxecto Manhattan deixou un legado en forma de rede de laboratorios nacionais: o Laboratorio Nacional Lawrence Berkeley, o Laboratorio Nacional de Los Alamos, o Laboratorio Nacional de Oak Ridge, o Laboratorio Nacional de Argonne e o Laboratorio Ames. Groves estableceu dous máis pouco despois da guerra, o Laboratorio Nacional Brookhaven en Upton, Nova York, e os Laboratorios Nacionais Sandia en Albuquerque. Groves dispuxo uns 72 millóns de dólares para o seu orzamento para actividades de investigación no ano fiscal 1946–1947. Esta rede de laboratorios estivo á vangarda das investigacións a grande escala coñecidas como «Big Science», termo cuñado por Alvin Weinberg, director do Laboratorio Nacional de Oak Ridge.
O Laboratorio de Investigación Naval xa levaba tempo interesado na posibilidade de utilizar enerxía nuclear para a propulsión de navíos de guerra, polo que procurou crear o seu propio proxecto nuclear. En maio de 1946 Chester Nimitz, para entón Xefe de Operacións Navais, decidiu que a Armada debería traballar en conxunto co Proxecto Manhattan. Asignou un grupo de oficiais navais a Oak Ridge, sendo o de maior rango o capitán Hyman G. Rickover, quen pasou a ser director asistente alí. Estes oficiais centráronse no estudo da enerxía nuclear, establecendo os cimentos dunha armada nuclear. Un grupo semellante de persoal das Forzas Aéreas chegou a Oak Ridge en setembro de 1946 coa intención de desenvolver aeronaves nucleares. O seu proxecto de Enerxía Nuclear para a Propulsión de Aeronaves tivo que facer fronte a grandes dificultades técnicas e sería finalmente cancelado.
A capacidade dos novos reactores para crear isótopos radioactivos en cantidades previamente imposibles iniciou unha revolución na medicina nuclear nos anos inmediatamente posteriores á guerra. Comezando a mediados de 1946, Oak Ridge comezou a distribuír radioisótopos a hospitais e universidades. A maioría dos pedidos eran de iodo-131 e fósforo-32, utilizados na diagnose e tratamento do cancro. Ademais da medicina, este tipo de isótopos utilizáronse en investigacións biolóxicas, industriais e agrícolas.
Á hora de ceder o control das armas nucleares á Comisión da Enerxía Atómica, Groves deu un discurso de despedida para o persoal que traballara no Proxecto Manhattan:
En 2014 o Congreso dos Estados Unidos aprobou unha lei para a creación dun parque nacional dedicado á historia do Proxecto Manhattan, establecido co nome de Parque Histórico Nacional do Proxecto Manhattan o 10 de novembro de 2015.
As Rebuiras, Cesullas, Cabana de Bergantiños
As Rebuiras é un lugar da parroquia de Cesullas no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 15 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 3 homes e 12 mulleres.
Rihonor de Castilla
Rihonor de Castilla (Riudenore o Rueidenore en leonés) é unha localidade seabresa pertencente ao concello de Pedralba de la Pradería, na provincia de Zamora (España).
Contexto xeográfico
Esta aldea raiana está situada ao sur da chamada Serra da Culebra (ou da Culiebra en leonés). O casarío é atravesado polo río del Fontano, tamén coñecido como Comtensa ou Río Onor no seu tramo portugués. Dista 15 km da capital da bisbarra, 21 km da capital do seu concello, e 25 km de Braganza, capital do concello ao que pertence a veciña aldea de Rio de Onor, coa que conforma na práctica un mesmo núcleo de poboación.
Demografía
O número de habitantes foi descendendo na localidade de xeito paulatino dende mediados do século XX, chegando aos 18 censados no ano 2003 segundo o INE. Dende entón, a súa poboación tense recuperado lixeiramente, até contar 31 veciños en 2020. Na actualidade existen algunhas iniciativas para fixar poboación na aldea, que apelan á beleza das súas paisaxes, a idiosincrasia dos seus habitantes e as enormes posibilidades de desenvolvemento.
Fala
Francisco Xavier Frías Conde caracteriza a fala de Rihonor dentro do dialecto seabrés, aínda que como fala de transición ente o dominio lingüístico asturleonés e o dominio lingüístico galegoportugués. En realidade amosa todos os trazos comúns do galego agás que diptonga as vogais breves latinas: puorta, vieyu.
Sociedade
Este lugar ten unha particularidade única na península Ibérica: forma unha unidade coa aldea portuguesa de Rio de Onor. Realmente ambas as aldeas son unha soa, dividida artificialmente pola raia fronteiriza. Debido a esta singularidade, os seus habitantes falan indiferentemente castelán e portugués, moi influenciados ambos pola lingua autóctona: o case extinto rihonorés, dialecto do leonés.
Localmente coñécense as partes española e portuguesa coas formas portuguesas "Povo de cima" e "Povo de abaixo" respectivamente, e en localidades próximas onde o leonés aínda está vivo recóllense as formas Rueidenore de Riba e d’Abaixu.
Jason Kidd
Jason Frederick Kidd, nado o 23 de marzo de 1973 en San Francisco, California, é un antigo xogador profesional e adestrador de baloncesto estadounidense, que actualmente traballa como adestrador asistente dos Los Angeles Lakers da National Basketball Association (NBA). Previamente xogou na posición de base na NBA, foi 10 veces All-Star, cinco veces membro do primeiro Equipo All-NBA, e nove veces membro do equipo All-Defensive da NBA. Na súa honra os Brooklyn Nets retiraron o seu dorsal 5.
Kidd naceu sendo o sétimo fillo de Steve e Anne Kidd, el afroamericano, ela descendente de irlandeses. Creceu nun barrio de clase media-alta en Oakland (California). Nos playgrounds desa cidade coincidiu en numerosas ocasións con outra base xa mítico da liga, Gary Payton. Xogou ó baloncesto universitario nos California Golden Bears antes de ser elixido na 2ª posición do Draft da NBA de 1994 polos Dallas Mavericks. Foi nomeado co-Rookie do Ano da NBA na súa tempada cos Mavericks. De 1996 a 2001 xogou cos Phoenix Suns, e máis tarde cos New Jersey Nets de 2001 a 2008, ós cales levou a dúas Finais da NBA en 2002 e en 2003. A mediados da tempada 2007-08, foi traspasado de novo a Dallas, onde gañou o seu primeiro e único anel da NBA coma xogador en 2011. Tras rematar a súa carreira coma xogador nos New York Knicks na tempada 2012-13, asinou unha semana despois de retirarse cos Brooklyn Nets coma adestrador principal.
A súa versatilidade de xogo fíxoo un xogador que asinaba habitualmente triplos-dobres (é dicir, máis de dez puntos, rebotes e asistencias nun mesmo encontro) e retirouse sendo o terceiro que máis conseguiu da historia de NBA en liga regular e o segundo en play-offs. É alcumado por iso ás veces como "Mr. Triple Double", aínda que é máis habitual o sobrenome de "J-Kidd". Gañou ademais dúas medallas de ouro coa selección estadounidense, en 2000 e en 2008.
Universidade
Tras deixar o instituto Kidd matriculouse na Universidade de California, Berkeley para xogar nos Golden Bears do devandito centro, próximo ao seu fogar e enrolado na división Pacific Ten Conference da NCAA. Durante a súa estancia na universidade foi elixido para o First Team All-American durante o seu segundo ano, ademais conseguiu coa súa contribución que os Golden Bears aparecesen por dúas veces no torneo final da NCAA.
Profesional
En 1994 declárase elixible para o Draft da NBA de 1994, sendo escollido polos Dallas Mavericks na segunda posición. Durante a súa primeira tempada fixo máis de 11 puntos 5 rebotes e 7 asistencias por partido, medias que lle fixeron merecedor de compartir con Grant Hill (dos Detroit Pistons) o premio de Rookie do Ano.
Phoenix Suns
Na tempada 96-97 Kidd é traspasado aos Phoenix Suns e comeza alí unha andaina de cinco anos onde non fai máis que confirmarse como un das mellores bases do momento.
As Patacas Fritas
Un incidente marca a carreira de Jason Kidd e o final da súa traxectoria en Phoenix, cidade que serve como residencia a unha elevada cifra de xubilados en USA e tradicionalmente un lugar de conviccións non moi liberais. A lenda di que tras un esaxerado castigo a un dos seus fillos por un simple prato de patacas fritas, Jason Kidd e a súa muller Juwana, muller de coñecido e marcado temperamental carácter, comezaron unha acalorada discusión que ao parecer acaba violentamente. Este suceso escandaliza, evidentemente, á sociedade da cidade de Arizona e Kidd é traspasado aos Nets.
New Jersey Nets
dereita|225px|miniatura|Jason Kidd fronte aos [[Minnesota Timberwolves|Wolves.]] A franquía de Meadowlands fora até ese ano 2001 unha das máis históricas perdedoras do deporte profesional americano. A chegada de Jason Kidd cambia por completo o panorama, xunto ao número 1 do draft de 2000 Kenyon Martin e ao sistema de Byron Scott adestrador principal dos Nets. Durante as tempadas 2001-2002 e 2002-2003 os de Nova Jersey dominaron a Conferencia Leste e alcanzan as finais da NBA, con todo, en ambas as ocasións perderon, unha ante Los Angeles Lakers e outra ante San Antonio Spurs.
En xullo de 2004 intervénselle dunha microrotura no xeonllo, lesión da que moitos xogadores como Allan Houston, Penny Hardaway, Chris Webber ou o propio Kenyon Martin nunca conseguiron recuperarse para volver ao seu nivel. Ese feito unido ao desmenbramento do equipo que levantara aos Nets ao primeiro posto da súa conferencia dado o traspaso de Kerry Kittles a non renovación de Martin e a polémica saída do adestrador polos seus problemas cos xogadores, principalmente con Kidd non auguraban bos tempos.
A pesar de todo o 5 dos Nets volveu e grazas á incorporación de Vince Carter mediada a competición, volveron coarse en playo-ffs e en 2006 conquistaron novamente o título da División Atlántico. con todo, en ámbalas postempadas os Miami Heat cruzáronse no seu camiño. En 2007 Jason Kidd volveu ao seu mellor nivel o que lle valeu para ser incluído no All-Star Game.
Dallas Mavericks
O 19 de febreiro de 2008 é traspasado a Dallas Mavericks xunto a Malik Allen, Antoine Wright, dúas futuras eleccións no draft e diñeiro en metálico por Devin Harris, DeSagana Diop, Maurice Ager, Keith Van Horn e Trenton Hassell. Kidd é xa parte da historia do baloncesto en Estados Unidos, sendo o terceiro xogador que máis triplos-dobres conseguiu na NBA só por detrás de Magic Johnson e Oscar Robertson. Así mesmo, conseguiu situarse como o segundo xogador con máis asistencias na historia da NBA, tras John Stockton, superando a Mark Jackson.
New York Knicks
O 5 de xullo de 2012, Kidd anunciou un acordo por tres anos cos New York Knicks.
Estatísticas
180px|miniatura|Jason Kidd en 2009. 180px|miniatura|Jason Kidd ante [[John Wall o 1 de marzo de 2013.]]
Logros
miniatura|Kidd cos Nets.
Outros
miniatura|Dorsal retirado pola [[Universidade de California.]]
Arbo (homónimos)
O topónimo galego Arbo pode referirse a:
Tempada 2000 do Campionato de Galicia de Rally
A tempada 2000 foi a 22ª edición do Campionato de Galicia de Rally. O campión foi Germán Castrillón, que lograba ese ano o último dos seus seis títulos.
Aeroporto de Budapest-Ferenc Liszt
O aeroporto de Budapest-Ferenc Liszt (IATA: BUD, ICAO: LHBP), é o aeroporto internacional que serve a Budapest, a capital de Hungría, sendo o maior dos catro aeroportos comerciais do país. Está situado a 16 quilómetros ao sueste do centro da cidade e foi rebautizado no ano 2011 na honra do famoso compositor húngaro Franz Liszt polo 200 aniversario do seu nacemento. O aeroporto gañou o premio Skytrax Best Eastern European airport tres veces seguidas entre 2014 e 2016.
Ofrece conexións internacionais principalmente dentro de Europa, pero tamén a África, Oriente Medio, Norteamérica e Extremo Oriente.
Dende xuño de 2015 reestablecéronse os voos transatlánticos con dúas aeroliñas voando a Toronto e Montreal. En 2017 LOT Polish Airlines anunciou voos directos a Nova York e Chicago, seguidos dunha nova ruta a Filadelfia por American Airlines.
Max Aitken
thumb|Max Aitken, 1928. William Maxwell "Max" Aitken, nado o 25 de maio de 1879 e finado o 9 de xuño de 1964, foi o primeiro barón de Beaverbrook, amais dun político e home de negocios canadense - británico.
Inglaterra
Aitken trasladou a súa residencia a Londres en 1910, converténdose en membro do parlamento británico polo Partido Liberal Unionista, aliado dos conservadores. Adquiriu a empresa automobilística Rolls-Royce, que revendeu deseguido para se concentrar no establecemento dunha rede de xornais en Londres. Durante a primeira guerra mundial, o goberno canadense confioulle o labor de crear o Canadian War Records Office en Londres. Aitken visitou a Fronte Occidental orixe do seu libro Canada in Flanders 1916, unha crónica en tres volumes das accións dos soldados canadenses nos campos de batalla. Tras a guerra seguiu a escribir libros, Politicians and the Press en 1925 e Politicians and the War en 1928.
Ás numerosas cabeceiras de prensa que posuía (como o London Evening Standard), engádese en 1916 unha participación no Daily Express. En 1918 o primeiro ministro Lloyd George nomeouno ministro de información e no mesmo ano fundou o Sunday Express. Aitken convértese nun dos homes máis poderosos do país, alcumado o primeiro "barón de Fleet Street" (a rúa da prensa)
Segunda guerra mundial
Durante a segunda guerra mundial foi membro do goberno británico como ministro da produción de aeronaves (1940-1941) e ministro de aprovisionamento (1941-1942).
O benfeitor
Despois da guerra, Lord Beaverbrook foi reitor da Universidade de Nova Brunswick, así como tamén o principal benfeitor da universidade da vila de Fredericton e da provincia enteira. Financiou a ampliación da universidade, bolsas de estudos, a Beaverbrook Art Gallery e numerosos outros proxectos.
Arnela, Canduas, Cabana de Bergantiños
Arnela é un lugar da parroquia de Canduas no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 33 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 15 eran homes e 18 mulleres.
Por este lugar pasa a 3º etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros.
The Amazing Spider-Man (filme)
The Amazing Spider-Man é un filme estadounidense dirixido por Marc Webb que foi estreado no 2012. O filme está baseado na serie de banda deseñada The Amazing Spider-Man de Stan Lee e Steve Ditko.
Sinopse
Como a maioría dos adolescentes da súa idade, Peter está intentando descubrir quen é e como chegou a ser o que é. Na súa viaxe para atalos cabos do seu pasado descobre un segredo que gardaba o seu pai, un segredo que finalmente dará forma ó seu destino como Spiderman.
Vilanova, Margaride, Silleda
Vilanova é un lugar dentro da parroquia de Margaride no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 52 habitantes, 27 homes e 25 mulleres.
Aracataca
Aracataca é un concello colombiano do departamento de Magdalena. É coñecido por ser o lugar de nacemento do premio Nobel de literatura Gabriel García Márquez e do fotógrafo e caricaturista Leo Matiz Espinoza.
Popeye
miniatura|Fotograma de Popeye e Sindbab. miniatura|Olivia, a moza de Popeye, nas súas primeiras aparicións (1936). miniatura|thumbtime=10|upright=1.5|[[Popeye the Sailor Meets Sindbad the Sailor.]] Popeye the Sailor, Popeye o mariño (Pop-eye = ollo saltón) é un famoso personaxe de cómic e de curtametraxes de debuxos animados. Foi creado por Elzie Crisler Segar e apareceu por primeira vez na tira cómica Timble Theatre, na edición do "The New York Evening Journal" do 17 de xaneiro de 1927. A caracterización de Popeye é a dun mariñeiro independente cunha peculiar forma de falar, cos músculos dos brazos moi desenvolvidos e unha omnipresente pipa de cana de millo na súa boca. O seu estraño humor repártese nunha serie de estrañas aventuras ao longo do mundo e ten como eterna confrontación cos seus mortais inimigos e os seus máis queridos amigos. Nin que dicir que a característica máis coñecida deste personaxe é o consumo de espinacas que o convertían nun ser moi poderoso capaz de castigar aos seus inimigos, por moi poderosos que estes fosen.
Metabolismo microbiano
O metabolismo microbiano é o conxunto de procesos polos cales un microorganismo obtén a enerxía e os nutrientes (carbono, por exemplo) que necesita para vivir e reproducirse. Os microorganismos utilizan numerosos tipos de estratexias metabólicas distintas e as especies poden a miúdo distinguirse en función destas estratexias. As características metabólicas específicas dun microorganismo constitúen o principal criterio para determinar o seu papel ecolóxico, a súa responsabilidade nos ciclos bioxeoquímicos e a súa utilidade nos procesos industriais.
Tipos de metabolismo microbiano
Os distintos tipos de metabolismo microbiano poden clasificarse segundo tres criterios distintos:
1. A forma pola que o organismo obtén o carbono para a construción da masa celular. Poden ser:
2. A forma pola que o organismo obtén os equivalentes redutores para a conservación da enerxía ou nas reaccións biosintéticas. Poden ser:
3. A forma pola que o organismo obtén a enerxía para vivir e crecer. Poden ser:
Na práctica, estes termos combínase libremente. Os exemplos típicos son:
Metabolismo heterótrofo
A maioría dos microorganismos son heterótrofos (ou máis exactamente quimiorganoheterótrofos), e usan compostos orgánicos como fontes de carbono e de enerxía. Os microorganismos heterótrofos viven dos alimentos que toman de hóspedes vivos (vivindo como comensais ou parasitos) ou da materia orgánica morta de todo tipo (saprófagos). Este metabolismo microbiano constitúe o principal factor para a descomposición de todos os organismos despois da morte. Moitos microorganismos eucariontes son heterótrofos por depredación ou parasitismo, características tamén encontradas nalgunhas bacterias tales como Bdellovibrio (un parasito intracelular doutras bacterias, causando a morte das súas vítimas) e algunhas Myxobacteria tales como Myxococcus (depredadora doutras bacterias ás que mata e succiona por medio da cooperación entre enxames de numerosas células).
A maioría das bacterias patóxenas son parasitos heterótrofos de seres humanos ou doutras especies eucariontes. Os microorganismos heterótrofos son extremadamente abondosos na natureza e responsables da degradación de polímeros orgánicos tales como celulosa, quitina ou lignina, que son xeralmente indixeribles para os animais máis grandes. Para esta degradación cómpre, xeralmente, a colaboración de varios organismos distintos, cada un dos cales realiza un dos pasos da degradación ata obter dióxido de carbono, e os produtos finais orixinados por un organismo poden ser degradados por outro. Hai moitas variacións neste tema, porque distintos organismos poden degradar diversos polímeros e segregar diferentes residuos. Algúns organismos poden mesmo degradar os compostos máis resistentes tales como pesticidas e petróleo, realizando a súa reciclaxe, e poden usarse na biorremediación.
Bioquimicamente, o metabolismo heterótrofo dos procariontes é moito máis versátil que o dos organismos eucariontes, aínda que moitos procariontes comparten os modelos metabólicos máis básicos cos eucariontes, por exemplo, o uso da glicólise (tamén chamada ruta de Embden-Meyerhof) para o metabolismo do azucre e o ciclo do ácido cítrico na degradacción do acetato, producindo enerxía en forma de ATP e poder redutor en forma de NADH ou quinona. Estas rutas metabólicas básicas están moi estendidas porque tamén están implicadas na biosíntese de moitos compoñentes necesarios para o crecemento da célula (ás veces na dirección contraria). Porén, moitas bacterias e arqueas utilizan rutas metabólicas alternativas en vez da glicolise e do ciclo do ácido cítrico. Un exemplo ben estudado é o metabolismo do azucre pola ruta do ceto-desoxi-fosfogluconato (tamén chamada ruta de Entner-Doudoroff) en Pseudomonas en vez da ruta glicolítica. Por outra parte, hai unha terceira ruta alternativa catabólica do azucre usada por algunhas bacterias, a ruta da pentosa fosfato.
Esta diversidade e capacidade metabólicas dos procariontes que lles permite utilizar unha variedade enorme de compostos orgánicos débese a que teñen unha historia e diversidade evolutivas moito máis profundas que as dos eucariontes. É tamén significativo que as mitocondrias se orixinaron nos eucariontes por endosimbiose dunha bacteria relacionada cos parasitos intracelulares Rickettsia, e tamén os simbiontes das plantas Rhizobium ou Agrobacterium. Por tanto, non é sorprendente que todas as mitocondrias eucariotas compartan características metabólicas con estas Proteobacteria. A maioría dos microorganismos respiran (utilizando unha cadea de transporte de electróns), aínda que o oxíxeno non é o único aceptor terminal de electróns que pode usarse. O uso de aceptores terminais de electróns distintos ao oxíxeno ten consecuencias bioxeoquímicas importantes.
Fermentación
A fermentación é un tipo específico de metabolismo heterótrofo que utiliza carbono orgánico en vez de oxíxeno como aceptor terminal de electróns. Isto significa que estes organismos non utilizan unha cadea de transporte de electróns para oxidar o NADH a NAD+ e, por tanto, deben ter un método alternativo para usar esta enerxía redutora e manter unha fonte de NAD+ para o funcionamento apropiado das rutas metabólicas normais (por exemplo, a glicólise). Como non requiren oxíxeno, os organismos fermentadores son anaerobios ou poden vivr en anaerobiose. Moitos organismos poden utilizar a fermentación en certas condicións anaerobias e a respiración cando está presente o oxíxeno. Estes organismos son anaerobios facultativos. Para evitar a superprodución de NADH, os organismos fermentadores obrigados xeralmente non teñen un ciclo do ácido cítrico completo. En vez de usar ATPases como na respiración, o ATP en organismos fermentadores é producido pola fosforilación a nivel de substrato na que un grupo fosfato se transfire desde un composto orgánico de grande enerxía ao ADP para formar o ATP.
Como resultado da necesidade de producir compostos orgánicos con fosfato de alta enerxía (xeralmente en forma de ésteres do CoA) os organismos fermentadores utilizan NADH e outros cofactores para producir unha gran variedade de subprodutos metabólicos reducidos, a miúdo incluído o hidróxeno. Estes compostos orgánicos reducidos son xeralmente ácidos orgánicos curtos e alcohois derivados do piruvato, o produto final da glicólise. Exemplos son o etanol, acetato, lactato e butirato. Os organismos fermentadores son moi importantes industrialmente e utilízanse parar elaborar moitos tipos de produtos alimenticios. Os produtos finais metabólicos producidos por cada especie bacteriana específica son os responsables do gusto e características de cada alimento.
Non todos os organismos fermentadores usan a fosforilación a nivel de substrato. No seu lugar, algúns organismos poden acoplar directamente a oxidación de compostos orgánicos de pouca enerxía coa formación dun gradiente electroquímico para mobilizaren protóns (ou ión sodio), o que se aproveitará para realizar a síntese de ATP. Exemplos destas formas infrecuentes de fermentación son a fermentación do succinato polo Propionigenium modestum e a fermentación do oxalato por Oxalobacter formigenes. Estas reaccións teñen un rendemento enerxético extremadamente baixo. Os humanos e outros animais tamén utilizan a fermentación para consumir o exceso de NADH producindo lactato, aínda que esta non é a súa forma principal de metabolismo como nos microorganismos fermentadores.
Hai moitos tipos de fermentacións. Os tipos principais son a láctica e a alcohólica.
Metilotrofia
A metilotrofía é a capacidade dun organismo de utilizar compostos dun só carbono (C1) como fontes de enerxía. Estes compostos son, por exemplo, o metanol, aminas metílicas, formaldehido e metanoato. Outros substratos menos comúns que carecen de enlaces carbono-carbono tamén se poden utilizar para o metabolismo. Exemplos de metilótrofos son as bacterias Methylomonas e Methylobacter. A metanotrofia é un tipo específico de metilotrofia que pode usar tamén metano (CH4) como fonte de carbono. O metano oxídase secuencialmente a metanol (CH3OH), formaldehido (CH2O), metanoato (HCOO- ) e finalmente a dióxido de carbono usando inicialmente o encima metano-monooxixenase.
Como para este proceso se require oxíxeno, todos os metanótrofos (convencionais) son aerobios obrigados. A redución de enerxía prodúcese en forma de quinonas e NADH durante a oxidación, o que orixina a forza protón-motriz e, por tanto, a xeración de ATP. Os metilótrofos e metanótrofos non se consideran autótrofos porque adoitan incorporar parte do metano oxidado (ou outros metabolitos) como carbono celular antes da súa oxidación completa a CO2. O carbono adquírese como formaldehido usando a ruta da serina (Methylosinus, Methylocystis) ou a ruta da ribulosa monofosfato (Methylococcus), dependendo da especie de metilótrofo.
Ademais da metilotrofia aerobia, o metano pode tamén oxidarse anaerobicamente. Isto realízano un conxunto de bacterias redutoras do xofre e arqueas metanóxenas que traballan sintroficamente. Pouco se sabe actualmente sobre a bioquímica e ecoloxía deste proceso.
A metanoxénese é a produción biolóxica de metano. Realízana os metanóxenos, arqueas anaerobias estritas como Methanococcus, Methanocaldococcus, Methanobacterium, Methanothermus, Methanosarcina, Methanosaeta e Methanopyrus. A bioquímica da metanoxénese é peculiar na natureza polo uso de varios cofactores infrecuentes como o coencima M e o metanofurano, que reducen secuencialmente os substratos a metano. Estes cofactores son responsables (entre outras cousas) do establecemento dun gradiente protónico a través da membrana externa que conduce á síntese de ATP. Existen varios tipos de metanoxénese que se diferencian nos compostos iniciais oxidados.
Algúns metanóxenos reducen o dióxido de carbono (CO2) a metano (CH4) utilizando xeralmente electróns do hidróxeno (H2) quimiolitoautotroficamente. Estes metanóxenos adoitan encontrarse en ambientes que conteñen organismos fermentadores. A colaboración estreita entre metanóxenos e bacterias fermentadoras pode considerarse sintrofia porque os metanóxenos, que dependen dos fermentadores para a obtención do hidróxeno, evitan a inhibición dos mesmos impedindo a excesiva acumulación de hidróxeno. Este tipo de relación sintrófica denomínase concretamente transferencia de hidróxeno entre especies.
Un segundo grupo de metanóxenos utiliza metanol (CH3OH) como substrato para a metanoxénese. Estes organismos son quimioorganótrofos, pero tamén autótrofos porque usan CO2 como única fonte de carbono. A bioquímica deste proceso é bastante diferente da metanoxénese que reduce o dióxido de carbono. Todos os metanóxenos autótrofos utilizan unha variación da ruta do acetil-CoA para fixaren o CO2 e obteren o carbono celular.
Datáfono
Un datáfono ou pasa cartóns, é un dispositivo compacto que, instalado nun establecemento comercial ou tenda, permite cobrar aos seus clientes (por rede telefónica, ou IP vía GSM, GPRS, Wi-Fi etc.) mediante tarxeta de crédito ou débito. Normalmente o datáfono dun comercio é proporcionado polo banco co que traballa.
Metabolismo microbiano
Metilotrofia
Por último, un terceiro grupo de metanóxenos producen metano e dióxido de carbono a partir de acetato (CH3COO- ), molécula que rompe entre os dous carbonos. Estes organismos que rompen o acetato son os únicos metanóxenos quimioorganoheterótrofos.
Sintrofia
A sintrofia, no contexto do metabolismo microbiano, refírese á colaboración de varias especies para realizar unha reacción química que, doutra forma, sería desfavorable enerxeticamente. O exemplo mellor estudado deste proceso é a oxidación dos produtos finais das fermentacións (tales como acetato, etanol e butirato) por organismos tales como Syntrophomonas. Illadamente, a oxidación de butirato a acetato e hidróxeno é enerxeticamente desfavorable. Porén, cando está presente un metanóxeno hidroxenótrofo, o uso do gas de hidróxeno baixará perceptiblemente a concentración do hidróxeno (a 10−5 atmosferas) e desprazará o equilibrio da reacción da oxidación do butirato. A enerxía libre dispoñible da metanoxénese baixa desde os -131 kJ/mol das condicións estándar a -17 kJ/mol a unha presión de hidróxeno de 10−5 atmosferas. Este é un exemplo de transferencia de hidróxeno entre especies. Deste xeito, as fontes de enerxía de baixo rendemento de carbono poden utilizarse por un consorcio de organismos que realizarán a degradación adicional e mineralización final destes compostos. Estas reaccións axudan a previr unha excesiva perda de carbono á escala de tempo xeolóxica, lanzándoo de novo á biosfera en formas usables tales como metano e CO2.
Respiración anaerobia
Nos organismos aerobios o oxíxeno é o aceptor final de electróns da respiración. Isto é moi eficiente porque o oxíxeno ten un potencial de oxidorredución moi baixo. Os organismos anaerobios utilizan aceptores de electróns que teñen un potencial de oxidorredución máis alto que o do oxíxeno, o que significa que a respiración é menos eficiente e produce xeralmente taxas de crecemento máis lentas que nos aerobios. Moitos anaerobios facultativos poden utilizar tanto oxíxeno coma aceptores finais de electróns alternativos para a respiración dependendo das condicións ambientais. A maioría dos organismos con respiración anaerobia son heterótrofos, aínda que hai algúns autótrofos. Todos os procesos que describiremos a continuación son disimilativos, é dicir, proporcionan enerxía pero non nutrientes para a célula (o que sería asimilativo). Coñécense tamén as rutas asimilativas de moitas formas de respiración anaerobia.
Datáfono
Os datáfonos contan cun teclado, unha pequena impresora, un lector da banda magnética dos cartóns, un chip e un software para xestionar a operativa de venda e o protocolo de comunicacións. Habitualmente utiliza o servizo de transmisión de datos por vía telefónica.
Metabolismo microbiano
Desnitrificación
A desnitrificación é a utilización do nitrato (NO3- ) como aceptor terminal de electróns. É un proceso moi estendido na natureza utilizado por moitas Proteobacteria. Moitos anaerobios facultativos utilizan a desnitrificación porque o nitrato, igual que o oxíxeno, ten un baixo potencial de oxidorredución. Moitas bacterias desnitrificantes poden tamén utilizar o ferro férrico (Fe3+ ) e algúns compostos orgánicos como receptores de electróns. A desnitrificación implica a redución paso a paso do nitrato a nitrito (NO2- ), a óxido nítrico (NO), a óxido nitroso (NO2) e a nitróxeno (N2) por medio dos encimas nitrato redutase, nitrito redutase, óxido nítrico redutase e óxido nitroso redutase, respectivamente. Os protóns son transportados a través da membrana pola NADH redutase, as quinonas e a óxido nitroso redutase para producir así o gradiente electroquímico necesario para a respiración.
Redución do sulfato
A redución do sulfato é un proceso enerxético relativamente pouco rendible usado por moitas bacterias gramnegativas (gammaproteobacterias) e por organismos grampositivos relacionados con Desulfotomaculum ou coa arquea Archaeoglobus. Como produto final metabólico obtense sulfuro de hidróxeno (H2S).
Moitos organismos redutores de sulfato son heterótrofos, e empregan compostos do carbono tales como lactato e piruvato (entre moitos outros) como doantes de electróns, mentres que outros son autótrofos, e usan como doante o gas hidróxeno (H2). Algunhas bacterias redutoras de sulfato autótrofas infrecuentes poden utilizar o fosfito (HPO3- ) como doante de electróns (por exemplo, Desulfotignum phosphitoxidans) ou poden xerar dous compostos a partir do xofre (neste caso un doante de electróns e un aceptor de electróns) usando o xofre elemental (S0), sulfito (SO32-) e tiosulfato (S2O32-), para producir sulfuro de hidróxeno (H2S) e sulfato (SO42-), como por exemplo, Desulfovibrio sulfodismutans, Desulfocapsa thiozymogenes ou Desulfocapsa sulfoexigens.