Juan_Martínez_Buján
Formación pictórica e primeiras exposicións
A partir de 1915 comezou a expor as súas obras en establecementos composteláns e a participar en certames, como o convocado para o 27 de xullo de dito ano pola Liga de Amigos de Santiago, "Certamen de Arte, Virtud y Trabajo", onde obtivo un accésit polo óleo "Los gaiteros del Corpus" O xornalista Juan Jesús González describe a obra como segue (orixinal en castelán): «"Os Gaiteiros do Corpus en Compostela" é un fermoso cadro do señor Martínez Buján [...]. Neste cadro do señor Buján aparecen, efectivamente, eses dous "gaiteiros" [gal. no orixinal], que, durante o traxecto que percorre polas rúas compostelás a procesión do Corpus, van coa súa gaita e o seu tamboril dicindo as "queixas" e os "mormoríos", as "morriñas" e as "nostalgias" da terra galaica. Neste lenzo, dun fondo escuro, saliéntanse as figuras dos dous "gaiteiros", sintetizando unha tradición compostelá e polo tanto galega; tradición na que soubo inspirarse o señor Buján para mover maxistralmente os seus pinceis e traer á nosa vista, pouco facultada na percepción destes traballos artísticos, unha obra mestra, que é unha xoia máis para a galería artístico-pictórica de Galicia, se en Galicia chegárase formar un Museo da Arte. Non falemos dos matices, da seguridade das liñas, dos debuxos, das expresións e do colorido, que son partes integrantes desta preciosa produción do señor Buján, xa que a obra di, conxuntamente, todo o seu valor estético e caracterízase por si mesma; pero diremos, si, que no seu fondo, nese fondo que o artista quixo imprimir á súa obra, hai unha idea, un sentimento perennes, que nos din claramente o obxectivo que perseguiu o señor Martínez Buján para chegar á formar unha xoia máis, que ven enriquecela nosa Arte rexional. É o cadro do señor Buján unha síntese dunha tradición galega, desas tradicións tan vastas e tan gloriosas que foron unificando o alma da nosa raza, nun núcleo de glorias e tradicións venerandas. [...] Así que vendo este lenzo do señor Buján vese arte pura e "enxebre", daquela Arte que amamos aqueles que anhelamos o renacemento galego a base dunha boa conciencia e dunha clara intelixencia. Non dubidamos que non haxa acredores a este cadro do Sr. Buján, xa que é unha obra maxistral e habendo, como tampouco dubidamos que haxa, xente en Santiago amante da Arte galega e que se encariña con estas obras dos nosos artistas…». En febreiro de 1917 expuxo ao público o óleo premiado e en agosto participou na Segunda Exposición de Arte Galega da Coruña, que se desenvolveu entre o 27 de agosto e o 5 de outubro. Nela presentou dúas obras: "Fiandeira de Xemerás" e "La moza del huerto", vendendo unha delas ao avogado Enrique Pérez Ardá por 100 pesetas , cousa que chamou a atención do xornalista Alejandro Barreiro pola súa xuventude. O 17 de febreiro de 1918 foi sorteado para os quintos do Exército, quedando no posto 246, debendo incorporarse a filas con data de 1 de novembro de 1919 no Rexemento de Infantaría nº 12 de Zaragoza (o propio de Santiago). Pero, semella que finalmente ou ben quedou fóra da cota ou ben acudiu ao rescate porque a partir deste ano deu comezo aos seus estudos na Escola Normal de Santiago. Tempo despois volveríano chamar da Sección de Quintas do Concello para pechar o asunto.