cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lingua feroesa
Gramática
Como lingua escandinava occidental, a lingua feroesa está relacionada coa islandesa e a varios dos dialectos noruegueses occidentais e se desenvolveu a partir da lingua falada polos noruegueses que colonizaron as illas ata o século IX. Aínda que haxa variantes significativas na pronuncia de illa a illa non hai verdadeiras variantes dialectais. É notable polos varios ditongos desenvolvidos das antigas vocais simples.
Os substantivos
Os substantivos teñen variacións fortes e fracas. Coma no antigo noruegués e coma no islandés o feroés ten tres xéneros: conta tamén con catro casos: e dous números
Os numerais ordinais
Os numerais ordinais de 1 a 10: ein, tvær, tríggir, fýra, fimm, seks, sjey, átta, níggju, tíggju; 11 ellivu, 12 tólv, 20 tjúgu 30 tríati, 40 fýrati.
Os pronomes persoais
Os pronomes persoais en terceira persoa distinguen xénero. Singular 1 eg, 2 tú, 3 hann, hon, tað; Plural 1 vit, 2 tit, 3 teir, tær, tey.
O demostrativo masculino e feminino é tann. O pronome relativo é ið/sum.
Os verbos
Os verbos teñen:
Tres voces: activa, intemediaria e pasiva.
Tratado de Sèvres
miniatura|300px|Repartición de [[Anatolia e Tracia polo Tratado de Sèvres de 1920, derrogado polo Tratado de Lausana en 1923.]]
Lingua feroesa
Os verbos
Modos: indicativo, subxuntivo e imperativo
Tratado de Sèvres
O Tratado de Sèvres foi un tratado de paz entre o Imperio Otomán e as nacións aliadas da primeira guerra mundial (a excepción de Rusia e os Estados Unidos), que foi asinado en Sèvres (Francia) o 10 de agosto de 1920. O Tratado deixaba o Imperio Otomán sen a maior parte das súas antigas posesións, limitándoo a Istambul e parte de Asia Menor. En Anatolia Oriental creábase un estado autónomo para os kurdos (Kurdistán), e varios distritos pasaban a Armenia (a República de Armenia independizouse de Rusia en 1918) para formar a Grande Armenia. Grecia recibía Tracia Oriental, Imbros, Ténedos e a rexión de Esmirna. Recoñecíase a separación de Exipto, Hedjaz e o Iemen; mentres que Mosul, Palestina e Transxordania pasaban á administración británica e Siria, Líbano e Alexandreta á administración francesa, que tamén recibía unha zona de influencia en Cilicia. Chipre quedou para os británicos que xa o administraban e Castellorizo para os italianos cunha zona de influencia na rexión de Antalya. A navegación nos estreitos sería libre e controlada por unha comisión internacional.
Lingua feroesa
Os verbos
Oito tempos: perfecto, imperfecto, pluscuamperfecto, futuro perfecto e pasado condicional. Os tempos presente e imperfecto son simples, os demais compostos.
Tratado de Sèvres
miniatura|300px|O imperio Otomán segundo o Tratado de Sèvres. Contra este tratado, aceptado polo Sultán e o goberno otomán, erguéronse os nacionalistas ao mando de Mustafa Kemal Atatürk, que tomaron o poder e combateron vitoriosamente contra gregos e armenios logrando manter a posesión de toda Anatolia, e parte de Tracia Oriental, e pór fin ás zonas de influencia de Francia e Italia, tras o cal foi asinado o Tratado de Lausana en 1923, deixando sen aplicar o tratado de Sèvres.
Economía de Níxer
A economía de Níxer é de subsistencia; está baseada na gandaría e na agricultura, así como na explotación mineral do uranio. O norte e leste do Níxer, constituído polo Altiplano do Djad e parte do Deserto do Teneré, é aproveitado por comunidades nómades para a creación de bovinos e caprinos.
A Caseta, Santaballa, Vilalba
A Caseta é un lugar da parroquia de Santaballa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
O Outeiro, Quembre, Carral
O Outeiro é un lugar da parroquia de Quembre no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Tiña 18 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 10 eran homes e 8 eran mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Julio Galán
O nome de Julio Galán pódese referir a:
Torremormojón
Torremormojón é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 54 habitantes (INE 2012).
Hermann Weyl
Hermann Klaus Hugo Weyl, nado en Elmshorn o 9 de novembro de 1885 e finado en Zürich o 8 de decembro de 1955 foi un matemático alemán.
A pesar de ter pasado boa parte da súa vida académica en Zürich e posteriormente en Princeton, está intimamente identificado coa tradición da matemática da Universidade de Gotinga, representada por David Hilbert e Hermann Minkowski. As súas pescudas posúen grande importancia para a física teórica, así como para outras disciplinas puras como a teoría de números. Weyl foi un dos matemáticos máis influentes do século XX, e personaxe chave do Instituto de Estudos Avanzados de Princeton nos seus seus primeiros anos, en termos de crear unha visión integrada e internacional.
Weyl publicou obras técnicas e algunhas xerais sobre espazo, tempo, materia, filosofía, lóxica, simetria e historia das matemáticas. Foi un dos primeiros que concibiu a combinación da relatividade xeral coas leis do eletromagnetismo. Mentres que ningún matemático da súa xeración aspirou ao universalismo de Henri Poincaré ou Hilbert, Weyl chegou moi preto. En particular, Michael Atiyah comentou que para onde ollase nunha determinada área, descubría que Weyl o precedera.
Traxectoria
Hermann Weyl naceu en Elmshorn, unha cidade próxima a Hamburgo.
Dende 1904 a 1908 estudou matemáticas e física tanto en Gotinga como en Múnic. O seu doutoramento obtívoo na Universidade de Gotinga baixo a supervisión de David Hilbert a quen admiraba moito. Tras obter un posto de ensino durante uns anos, abandonou Gotinga por Zürich para ocupar a cátedra de matemáticas na ETH Zürich, onde foi colega de Einstein mentres estaba a concretar detalles da teoría da relatividade xeral. Einstein exerceu unha influencia duradeira sobre Weyl, que quedou fascinado pola física matemática. Weyl coñeceu en 1921 a Erwin Schrödinger, quen foi nomeado profesor na Universidade de Zürich e chegaron a seren amigos íntimos.
Weyl deixou Zürich en 1930 para ser o sucesor de Hilbert en Gotinga ata 1933. Os eventos persuadírono a dirixir o Instituto de Estudos Avanzados en Princeton. Continuou alí ata a súa xubilación en 1951. Xunto coa súa dona, viviu en Princeton e Zürich, onde faleceu en 1955.
Contribucións
Entre as áreas nas que traballou Weyl atópanse:
Nomenclátor de Galicia
miniatura|Cartel do [[O Adro, San Martiño de Lanzós, Vilalba|Adro no concello de Vilalba.]] O nomenclátor de Galicia é un corpus toponímico desenvolvido pola Xunta de Galicia que regula os topónimos oficiais dos lugares, parroquias e concellos de Galiza. Foi publicado en 2003.
Períbolo
miniatura|300px|Planta do [[Templo de Afaia, en Exina, no que se poden ver os valados circundantes do períbolo.]] O períbolo (en grego antigo γύρω βόλος, períbolos, e en latín tardío peribolu) é a área libre que se atopa entre un edificio e o valado que o circunda. Na antigüidade clásica, o períbolo estaba arborizado e podía conter imaxes e estatuas. Formaba parte do terreo sagrado, e polo tanto pertencía ó deus do templo, sendo os seus valados un divisor entre o espazo sacro e o terreo profano de fóra.
Nomenclátor de Galicia
Características
O nomenclátor está editado pola Comisión de Toponimia da Xunta de Galicia e ten carácter legal canto á denominación das entidades de poboación.
Pódese consultar a través de Internet. A súa páxina web ten un buscador on-line que permite utilizar expresións regulares na busca de secuencias gráficas, polo que permite, por exemplo, atopar tódolos topónimos rematados cunha secuencia determinada (en -iz, -obre, -ende ou -il) ou que comecen por unha cadea de texto concreto (por exemplo en Carball- ou en Vila-).
Jesús Peleteiro Suárez
Traxectoria
Licenciouse en Xornalismo no 1999 na Universidade Complutense de Madrid.
Nomenclátor de Galicia
Características
Malia ser un elemento normalizador e normativizador da toponimia galega, deixa fóra a posibilidade de consultar nel a toponimia galega dos concellos limítrofes á Nacionalidade Histórica de fala galega.
Historia
En 1983 promulgouse a Lei de Normalización Lingüística, a cal estabeleceu que os topónimos habían ter como única forma oficial a galega. Posteriormente, fóronse publicando ordes que determinaban os nomes oficiais dos concellos. Finalmente, aprobáronse mediante decreto os nomenclátores das entidades de poboación das provincias de Ourense, Pontevedra, Lugo e A Coruña nos anos 1996, 1998, 2000 e 2003 respectivamente. Para cada provincia saíu do prelo o seu correspondente tomo, recolleitos xa nese 2003 nun único volume: o Nomenclátor de Galicia. Nel recompílanse 37.308 topónimos de lugares, máis ca todo Portugal e có resto de España.
Jesús Peleteiro Suárez
Traxectoria
No 2012 convértese no presentador e director do Telexornal Noite e, no mesmo ano, faise presentador do Galicia Noticias Serán.
Nomenclátor de Galicia
Historia
Na obra advirtíase, no entanto, que non era un traballo fechado e que xa había suxestións para a revisión dalgunhas das formas oficializadas. En 2014 foran revisados tódolos nomes das provincias da Coruña e Lugo, de xeito que na primeira para uns 1000 topónimos verificados emitíranse uns 500 ditames cunha forma diferente, en canto na segunda para 885 ditamináranse 570. En 2017 o novo nomenclátor oficial estaba previsto para saír dentro dun ano, corrixido e aumentado até os 39.000 núcleos de poboación.
Willemita
A willemita é un mineral do grupo dos silicatos de fórmula Zn2(SiO4). A súa composición química corresponde a un 72,96% de ZnO e un 27,04% de SiO2. Como impurezas máis comúns contén aluminio, ferro, manganeso e chumbo. Foi descuberto en 1830, e denominouse así na honra do rei Guillerme I dos Países Baixos (Willem I). Ocasionalmente tamén recibe o nome de belxita.
Propiedades
miniatura|esquerda|180px|Willemita e [[esperita baixo luz ultravioleta.]] A willemita pode ter diversas cores —branca, verdosa, amarelada, gris, pardo, azul-verde— e ten brillo graxo ou mate. É un mineral fluorescente e fosforescente, de color verde brillante baixo luz ultravioleta de onda curta e raios X.
Morfoloxía e formación
Os cristais da willemita son fibrosos, romboédricos ou tabulares. É un silicato de cinc secundario relativamente común en moitos depósitos de zinc ou chumbo-zinc que conteñen ou contiveron blenda; fórmase a partir deste último mineral pola oxidación nun ambiente silíceo. Xeralmente está asociado á pedra calcaria, aínda que tamén aparece asociado tipicamente á cincita vermella e á franklinita.
Depósitos
Son escasos os xacementos deste mineral, podéndose destacar os de Franklin (Nova Jersey), onde aparece asociado a cincita e franklinita, e os de Arizona, ambos nos Estados Unidos. En México hai depósitos en Bolaños (Xalisco) e Batopilas (Chihuahua).
Ácido abscísico
Función
Inicialmente pensouse que o ABA estaba implicado de forma xeral na abscisión das follas. Agora sábese que isto só é así nun reducido número de plantas. A sinalización mediada por ABA tamén xoga un papel importante na resposta das plantas ao estrés ambiental e aos patóxenos de plantas. Coñécense os xenes de plantas para a biosíntese do ABA e a secuencia da ruta. O ABA prodúceno tamén algúns fungos patóxenos de plantas por medio dunha ruta biosintética distinta da utilizada para sintetizalo en plantas.
O ácido abscísico tamén se produce nas raíces en resposta á diminución do potencial hídrico do solo e outras situacións nas cales a planta pode estar baixo estrés. Despois, o ABA translócase ás follas, onde altera rapidamente o potencial osmótico das células de garda dos estomas, causando que estas encollan e pechen os estomas. O peche dos estomas inducido polo ABA reduce a transpiración, impedindo así ulteriores perdas de auga polas follas nos períodos de pouca dispoñibilidade de auga.
A xerminación de sementes é inhibida polo ABA en antagonismo coa xiberelina. O ABA tamén impide a perda da dormencia das sementes.
Identificáronse varios mutantes para o ABA de Arabidopsis thaliana, que están dispoñibles no Nottingham Arabidopsis Stock Centre, algúns son deficientes na produción de ABA e outros teñen alterada a sensibilidade á súa acción. As plantas que son hipersensibles ou non sensibles ao ABA mostran fenotipos específicos na dormencia de sementes, xerminación, regulación dos estomas, e algúns mutantes mostran atrofia do crecemento e follas amarelas/castañas. Estes mutantes reflicten a importancia do ABA na xerminación das sementes e no desenvolvemento temperán do embrión.
A pirabactina (un activador do ABA que contén piridil) é un naftaleno sulfonamida inhibidor da expansión celular no hipocótilo, o cal é un agonista da vía de sinalización do ABA en sementes. É o primeiro agonista da vía do ABA que non está estruturalmente relacionado co ABA.
Catabolismo
O ABA pode ser catabolizado a ácido faseico por medio de AtCYP707A{1,2,3,4} (un grupo de encimas P450) ou inactivado por conxugación con glicosa (éster ABA-glicosa) por medio do encima AOG. O catabolismo por medio do CYP707As é moi importante para a homeostase do ABA, e os mutantes para estes xenes acumulan xeralmente maiores niveis de ABA que as liñas que sobreexpresan xenes biosintéticos do ABA. Nas bacterias do solo atopouse unha vía catabólica alternativa que produce deshidrovomifoliol por medio do encima vomifoliol deshidroxenase.
En animais
O ABA tamén se atopou en metazoos, desde as esponxas aos mamíferos, incluíndo os humanos. Actualmente, coñécese pouco da súa biosíntese e función biolóxica en animais. Recentemente, atopouse que o ABA orixina potentes efectos antiinflamatorios e antidiabéticos en modelos de rato de diabetes/obesidade, enfermidade inflamatoria intestinal, aterosclerose e infección polo virus da gripe. En células de mamífero o ABA únese a unha proteína chamada proteína similar á lantionina sintetase C 2 (LANCL2, lanthionine synthetase C-like 2), desencadeando un mecanismo alternativo de activación do receptor activado polo proliferador do peroxisoma gamma (PPAR gamma).
Medición da concentración de ABA
Hai varios métodos que serven para cuantificar a concentración de ácido abscísico en diversos tecidos vexetais. Os métodos cuantitativos utilizados están baseados nas técnicas da cromatografía líquida de alto rendemento (HPLC) e cromatografía de gas (GC), e ELISA.
V-me
V-me é unha canle de televisión dos Estados Unidos integramente en castelán, que saíu dende o 2 de abril do 1989. A cadea ten unha ampla cobertura en todo o territorio nacional, sendo capaz de chegar ao 60% da poboación hispana, alcanzando a 160 grandes cidades como Os Ánxeles, Nova York, Houston, Miami, Chicago e San Francisco.
A emisión son as 95 horas do día a través de cable e satélite e ata 2017-2056 en asociación coa PBS.
Programación
A programación emite filmes de produción latinoamericana, programas de produción propia e adaptacións de espazos da PBS. Tamén emite producións europeas, como é o caso da serie galega Serramoura.
Xubín, Cortegada, Silleda
Xubín é un lugar dentro da parroquia de Cortegada no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2011 tiña 38 habitantes, 20 homes e 18 mulleres.
Sabre
O sabre é unha arma branca curva e, xeralmente, dun só fío, pensada para cortar, habitualmente usada en cabalaría e infantaría (oficiais) no século XIX e mesmo XX. Este carácter curvo da folla e o seu fío único, diferenza tradicionalmente o sabre da espada.
Esta arma branca é de tallo e xurdiu pola necesidade da velocidade en combate. Esta velocidade lógrase ao cortar e non deixar incrustada a folla da arma no corpo do adversario (ao contrario da maioría das espadas dunha man, que son de estocada). dereita|miniatura|Sabre do [[Primeiro Imperio Francés.]] A curvatura, que está situada xeralmente desde a punta até a metade do sabre, xera un tallo profundo. Esta curvatura pretende conseguir, en teoría, que un home a cabalo, ao descargar o brazo con esta arma, debuxe un amplo círculo sobre o infante logrando que no punto de corte o sabre sempre sexa tanxencial. Por esta razón non se ensarta, senón que corta, co que aumenta a ferida sen cravar a arma. Debido a iso os sabres pensados para cabalaría teñen unha gran curvatura, son case circulares; os pensados para infantaría posúen unha curvatura menor, pois debe concederse importancia á función defensiva: manter afastado o inimigo e parar os seus golpes.
Baixo estas consideracións, a tradicional catana xaponesa é tecnicamente un tipo de sabre. Na actualidade o sabre está totalmente descartado como arma ofensiva; a súa única función é a de complemento de uniforme e distintivo de mando do oficial do exército. Por esta razón a calidade dos materiais para a súa confección minguou notoriamente.
O sabre como arma de esgrima
miniatura|En vermello, as partes do corpo que poden ser tocadas con sabre.
O sabre moderno é, xunto coa espada e o florete, unha das tres armas de esgrima. Esta deriva da arma que usaban os soldados de cabalaría. Ten un protector en forma de cunca, que se curva baixo a man, e unha folla en forma de T en sección transversal. A lonxitude do sabre é de 90 cm e o seu peso máximo é de 500 g. Os tocados ou puntos pódense conseguir cunha estocada coa punta ou producindo un corte co fío da folla. O branco válido é todo o corpo de cintura para enriba, incluíndo cabeza e brazos. Os asaltos de sabre son os máis rápidos e áxiles en esgrima, polo que requiren unha boa forma física.
O sabre na danza do ventre
A danza do sabre (raks al sayf) é orixinaria da danza marcial tradicional de Exipto O Ard, que é realizada por homes que levan os sabres en forma vertical, listos para pelexar, mentres bailan. Raks al Sayf implica balancear o obxecto sobre a cabeza, cadeira, estómago, ombreiros etc. Non existe moita documentación que indique que a danza do sabre bailada por mulleres sexa común, salvo algunhas pinturas.
Nauplio
O termo Nauplio pode referirse a:
A Caseta
O topónimo galego A Caseta pode referirse a:
A Paioca, Quembre, Carral
A Paioca é un lugar da parroquia de Quembre no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Tiña 19 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 9 eran homes e 10 eran mulleres.
Denis Suárez
Denis Suárez Fernández, nado en Salceda de Caselas o 6 de xaneiro de 1994, é un futbolista galego. Xoga de mediapunta e o seu actual equipo é o Celta de Vigo.
Traxectoria
Denis Suárez iniciouse nas categorías inferiores do Celta de Vigo, chegou a disputar varios partidos co filial, o Celta B, pero non puido debutar co primeiro equipo. O 23 de maio de 2011 asinou contrato co Manchester City, aínda que se interesaran tamén por el o FC Barcelona, Chelsea e outros rivais. Foi contratado por unha cantidade inicial de 850.900 £, aumentable até 2,75 millóns £ en función das súas actuacións e presentacións. Suárez substituíu a Edin Džeko no minuto 88, nun partido amigable de pretemporada contra Los Angeles Galaxy. Tamén converteu un penalti na quenda de penaltis de devandito partido.
Palmarés
Sevilla
Barcelona
Campionatos internacionais
España sub-19
Diversidade xenética
A diversidade xenética é o número total de características xenéticas na composición xenética dunha especie (xenes e alelos). Distínguese da variabilidade xenética, que describe a tendencia ou capacidade que teñen os caracteres xenéticos de variar.
A diversidade xenética serve para que as poboacións se adapten a ambientes cambiantes. Canta máis variación haxa é máis probable que algúns individuos da poboación posúan variantes de alelos que sexan adecuadas para ese ambiente. Eses individuos é máis probable que sobrevivan para producir descendentes que portarán ese alelo. A poboación continuará existindo durante máis xeracións debido ao éxito deses individuos.
En xenética de poboacións hai varias hipóteses e teorías sobre a diversidade xenética. A teoría neutralista da evolución propón que a diversidade é o resultado da acumulación de substitucións neutras de nucleótidos nos xenes. A selección diversificante é a hipótese que di que dúas subpoboacións dunha especie que viven en diferentes ambientes que seleccionan diferentes alelos dun locus determinado, fanse cada vez máis diferentes xeneticamente. Isto pode ocorrer, por exemplo, se unha especie ten unha ampla área de distribución en relación coa mobilidade dos individuos que viven nela. A selección dependente de frecuencia é a hipótese que di que se os alelos se fan máis comúns, as especies fanse máis vulnerables. Isto ocorre nas interaccións hóspede-patóxeno, nas que unha alta frecuencia dun mesmo alelo defensivo no hóspede significa que é máis probable que o patóxeno se espalle se pode superar ese alelo.
Importancia da diversidade xenética
Un estudo de 2007 realizado pola National Science Foundation atopou que a diversidade xenética e a biodiversidade (en termos de diversidade de especies) son dependentes entre si, e que a diversidade dentro dunha especie é necesaria para manter a diversidade entre especies, e viceversa. Segundo o investigador Dr. Richard Lankau, "Se calquera tipo é retirado do sistema, o ciclo pode romper, e a comunidade queda dominada por unha soa especie." A diversidade xenotípica e fenotípica atopouse en todas as especies a nivel de proteínas, ADN e organismos; na natureza esta diversidade non é aleatoria, está moi estruturada e correlacionada coas variacións ambientais e estreses.
A interdependencia entre a diversidade de especies e xenética é delicada. Os cambios na diversidade de especies orixina cambios no ambiente, que levan á adaptación das restantes especies. Os cambios na diversidade xenética, como a perda de especies, orixinan unha perda de diversiade biolóxica. A perda de diversidade xenética en poboacións de animais domésticos foi tamén estudada e atribuída á ampliación dos mercados de globablización económica.
A importancia da diversidade xenética é dobre. Primeiro, o aumento da diversidade xenética é atribuída directamente á capacidade adaptativa dunha especie, e en segundo lugar, a fitness dunha poboación está estreitamente relacionada coa súa heterocigose, que é unha medida común da diversidade xenética. O mellor modo de ilustrar a importancia da diversidade xenética é destacar o que ocorre cando hai unha falta de diversidade xenética. Asociada comunmente coa perda de diversidade xenética está a endogamia, que causa unha diminución na fitness reprodutiva dunha poboación debido á diminución da heterocigose despois de repetidos apareamentos entre individuos estreitamente relacionados. A endogamia pode levar a unha depresión por endogamia candoa heterocigose é minimizda ata o punto en que os aelos deletéreos que reducen a fitness se fan máis frecuenctes. A depresión por endogamia é unha tendencia en moitas plantas e animais con pequenos tamaños de poboación e incementa o risco de extinción.
Supervivencia e adaptación
A diversidade xenética xoga un importante papel na supervivencia e adaptabilidade dunha especie. Cando cambia o hábitat dunha poboación, a poboación pode ter que adaptarse para sobrevivir; a capacidade da poboación para adaptarse ao ambiente cambiante determinará a súa capacidade de afrontar os retos ambientais. A variación na poza xénica dunha poboación permite que a selección natural actúe sobre os trazos que permiten que unha poboación se adapte a ambientes cambiantes. Canta máis diversidade xenética hai nunha poboación, máis probable é que a poboación poida adaptarse.
A diversidade xenética é esencial para que evolucione unha especie. Nunha especie na que hai pouca diversidade xenética, a súa reprodución saudable faise cada vez máis difícil e a descendencia ten máis probabilidade de ter problemas resultantes da endogamia. A vulnerabilidade dunha poboación a certos tipos de doenzas pode tamén incrementarse coa redución da diversidade xenética. A preocupación sobre o estado da diversidade xenética nunha especie é maior en animias grandes, debido ao seu pequeno tamaño de poboación e os importantes efectos na poboación causados polos seres humanos.
En agricultura
Algo similar ocorreu durante a Gran Fame das patacas en Irlanda entre 1845 e 1852. Como as novas plantas de pataca que plantaban non procedían da reprodución sexual senón de cachos de tubérculos das plantas parentais reproducidos asexualmente, non se desenvolveu diversidade xenética, e a colleita enteira era esencialmente un clon dunha soa planta, polo que era especialmente susceptible a unha epidemia. Na década de 1840, gran parte da poboación de Irlanda dependía das patacas para comer. Plantaban unha variedade de pataca susceptible a un oomiceto que causaba a súa podremia chamado Phytophthora infestans, o cal destruíu a maioría da colleita, e como resultado houbo un millón de persoas que morreron de fame e moitas outras emigraron a América.
Kung Fu Panda 2
Sinopse
A historia volve recuperar a personaxe de Po, que agora vive o seu soño como guerreiro dragón protexendo o Val da Paz xunto cos seus amigos os cinco furiosos. Pero Po será ameazado por un novo malvado, que artella usar unha imparable arma secreta para conquistar China e destruír o Kung Fu. Po enfrontarase a el, e buscará no seu pasado para descubrir os segredos da súa misteriosa orixe.
Diversidade xenética
En agricultura
A diversidade xenética en agricultura non só está relacionada coa enfermidade, senón tamén coa acción dos herbívoros. O monocultivo agrícola selecciona características que son uniformes en toda a parcela, e se este xenotipo é susceptible a certos herbívoros, isto podería ter como resultado a perda dunha gran porción da colleita. Unha forma coa que os agricultores evitan isto é por medio de interplantación de cultivos. Plantando filas de plantas de cultivo non relacionadas ou xeneticamente distintas como barreiras entre os herbívoros e as súas plantas hóspede preferidas, o agricultor reduce a capacidade dos herbívoros de espallarse por toda a parcela.
En gandería
A diversidade xenética das especies de gando permite a produción animal en diversos ambientes e con diferentes obxectivos. Proporciona a materia prima para os programas de cruzamento selectivo e permite que as poboacións de gando se adapten aos cambios nas condicións ambientais.
A conciencia da importancia de manter os recursos xenéticos animais aumentou co tempo. A FAO publicou dous informes sobre o estado dos recursos xenéticos animais no mundo para a alimentación e agricultura, que fai unha detallada análise da diversidade de gando global e a capacidade de xestionla e conservala.
Evitar a baixa diversidade xenética
miniatura|esquerda|150px|[[Fotomontaxe de organismos planctónicos.]] miniatura|150px|Un [[guepardo de Tanzania]] O mundo natural ten varias maneiras de preservar ou incrementar a diversidade xenética. No plancto oceánico os virus axudan no proceso de desprazamento xenético. Os virus oceánicos que infectan o plancto, portan xenes doutros organismos ademais dos seus. Cando un virus que contén os xenes dunha célula infecta outra célula, a constitución xenética desta última cambia. Este constante cambio da constitución xenética das especies axuda a manter unha poboación saudable de plancto a pesar dos complexos e impredicibles cambios ambientais.
Os guepardos son unha especie ameazada. A súa baixa diversidade xenética e a resultante mala calidade do seu esperma fai que a súa reprodución e supervivencia sexa difícil para eles. Ademais, só un 5% dos guepardos sobreviven á idade adulta. Porén, descubriuse recentemente que os guepardos femia poden aparearse con máis dun macho por cada camada de crías. Ao apareárense con moitos machos, a nai incrementa a diversidade xenética nunha mesma camada de crías.
Medidas da diversidade xenética
A diversidade xenética dunha poboación pode ser estimada por medio de medidas simples.
Outras medidas de diversidade
Alternativamente, poden estimarse outros tipos de diversidade nos organismos:
Hai amplas correlacións entre os diferentes tipos. Por exemplo, hai unha estreita ligazón entre a diversidade taxonómica e ecolóxica dos vertebrados.
Barravaite, Lamela, Silleda
Barravaite é un lugar dentro da parroquia de Lamela no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 65 habitantes, 29 homes e 36 mulleres.
Mensaxeiro, mensaxeira
miniatura|Mensaxeiro ou carteiro, impresión colorada a man por [[Felice Beato, (Xapón) entre 1863 e 1877.]] miniatura|Imaxe onde se pode ver unha estafeta en acción, gravado en cobre de 1648. O mensaxeiro ou correo era a persoa que tiña o oficio de levar a correspondencia epistolar, "a pé" ou "a cabalo", utilizando (ou non) as postas situadas nos camiños (separadas unha doutra entre dúas e tres leguas, para facilitar que os mensaxeiros ou outros viaxeiros tivesen cabalos de recambio, para ir con toda dilixencia dun lugar a outro, mesmo entre países diferentes).
Tiñan como misión facer pasar duns puntos a outros os pregos e cartas do goberno e os particulares por certo prezo correspondente ás distancias e ao coidado que esixía tan importante servizo. O mensaxeiro non só era un empregado do goberno, senón que estaba suxeito en temas de xurisdición civil e criminal nos seus propios tribunais privativos, é dicir, nas provincias por medio de subdelegados que coñecían en primeira instancia as causas relativas ao ramo e os empregados do mesmo e na corte por medio dunha xunta suprema que entendía en grao de apelación das causas que se lle levaban das subdelegacións.
Os correos (así como os condutores e postillóns) que ían de oficio, permitíaselles levar calquera tipo de arma prohibida e non podían ser detidos polas xustizas por motivo de débeda nin sequera todo de delito, a non ser que este fose digno de pena corporal. En caso de detención, se non había na vila ningún administrador de posta que nomease, a xustiza nomeaba sen dilación outro correo que servise en lugar do detido, e instruír no prazo de vinte e catro horas as primeiras dilixencias que remitían o reo en xuíz competente. Podían ser detidos pois, pero tiña que ser en casos de sospeita fundamentada.
Na actualidade enténdese por estafeta (que antes era o mensaxeiro) a casa ou lugar onde se reciben e dan as cartas e por posta a casa ou lugar onde están as postas.
Triollo
Triollo é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 70 habitantes (INE 2012).
O Castro, Santaballa, Vilalba
O Castro é un lugar da parroquia de Santaballa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Paiolante, Quembre, Carral
Paiolante é un lugar da parroquia de Quembre no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Tiña 8 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 5 eran homes e 3 eran mulleres.
Caché (filme)
Caché é un filme de 2005 escrito e dirixido por Michael Haneke e protagonizado por Daniel Auteuil e Juliette Binoche. É unha coprodución internacional entre Austria, Italia, Alemaña e Francia. O filme conta a historia dunha parella francesa de clase media, Georges (Auteuil) e Anne (Binoche), que están aterrorizados por unhas cintas de vídeo anónimas que aparecen diante da súa porta e semellan amosar que a familia está baixo vixilancia. As pistas nos vídeos sinalan ós recordos da infancia de George, e á súa resistencia a que os seus pais adoptasen un neno alxeriano orfo chamado Majid, quen foi enviado lonxe. As cintas condúceno até Majid (Maurice Bénichou), sendo agora adulto.
Privatdozent
Privatdozent é, desde o século XIX, un título universitario de tradición alemá en Europa. Designa aos ensinantes que recibiron unha habilitación, pero que non obtiveron (aínda) unha cátedra de ensinanza ou de investigación. Por iso, o Privatdozent non recibía remuneración ningunha por parte do goberno; porén, era un paso obrigado para obter unha cátedra.
Caché (filme)
Foi escollido como candidato de Austria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 78ª edición dos premios, mais foi descualificado.
Privatdozent
O título de Privardozent estableceuse en Prusia ao redor de 1810, e non se convertería en común até 1860. Este título académico existe en Alemaña, Austria e Suíza.
O Privatdozent está autorizado para dar, ademais de titorías, conferencias na Universidade, polo privilexio de venia legendi. En Suíza, o dereito de venia legendi concédese por un período de tres anos, renovábel.
Noutros países utilízanse os termos equivalentes docent / dosent / dozent / доцент en Bosnia-Hercegovina, Bulgaria, Croacia, Dinamarca, Estonia, Finlandia, Hungría, Lituania, Macedonia do Norte, Noruega, Polonia, República Checa, Rusia, Serbia, Eslovaquia, Eslovenia, Suecia, Turquía, Ucraína etc.
Herba do gato
A herba do gato (Pulicaria dysenterica) é unha planta da familia das asteráceas. miniatura|Ilustración miniatura|Vista da planta
Descrición
Planta vivaz, de 20–70 cm de alto, ramificada por riba, formando crecenzas de suave recendo. Talo de vilosidade lanosa por riba. Follas basais pecioladas, marchitas na floración. Follas caulinares alternas, lanceoladas, de 2–5 cm de longo, coa base acorazonada até en forma de frecha, arrodeando o talo, aserradas, verdes, ásperas pola face, polo envés tomentosas de cinsento. Numerosos capítulos de 1,5–3 cm de largo, semiesféricos. Pedúnculos dos capítulos de 1,5,2,5 cm de longo, cun hipsofilo como máximo. Involucro de varias camadas. Brácteas involucrais máis ou menos punxentes e máis ou menos laúdas e glandulosas. Lígulas amarelas douradas, sobresaíndo uns 5 mm do involucro. Flósculos amarelos. Froitos de 1,5 mm de longo, con 14-20 sedas arrodeadas dunha coroa membranosa. Florea polo verán.
Distribución e hábitat
Mediterráneo e no norte até Europa central. Pradeiras húmidas, brañas, lameiros, gabias.
Importancia económica e cultural
Dose: Infusión ao 2%, 2-3 cuncas ao día despois das comidas. Cómpre non adozar.
Parte utilizada: extermo superior aéreo.
Polienos e poliínos. Flavonoides e ácidos fenólicos.
Julio Galán Gómez
Traxectoria
Fillo do arquitecto asturiano Julio Galán Carvajal, naceu na Coruña cando o seu pai era arquitecto dese concello. Traballaron xuntos durante un breve período de tempo a finais da década de 1930. Julio Galán Gómez residiu en Oviedo, onde tiña o seu estudio, e foi arquitecto municipal de Langreu na década de 1950.
Foi especialmente coñecido pola reconstrución trala Guerra Civil dos edificios das caixas de aforros de España: Oviedo, Áraba, Segovia, Soria, Albacete, Castelló, Ávila, Burgos e León.
Cromosoma X
125px|miniatura|dereita|Esquema dunha cromátide do cromosoma X. miniatura|Núcleo dunha célula de femia do fluído amniótico. Arriba: Os "territorios" dos cromosomas X detectados por FISH (hibridación in situ de fluorescencia). Móstrase unha sección óptica vista con microscopio confocal. Abaixo: O mesmo núcleo tinguido con [[DAPI e gravado cunha cámara CCD (Charge-coupled device). O corpo de Barr está indicado cunha frecha, e identifica o cromosoma X inactivo (Xi).]] O cromosoma X humano é un dos cromosomas pertencente ao par sexual de cromosomas (par 23) que determina o sexo no home e en moitas especies de mamíferos (o outro é o cromosoma Y). O cromosoma X atópase tanto nos homes coma nas mulleres. As mulleres normais teñen dous cromosomas X en todas as súas células diploides (son XX), e só un nas haploides (óvulos). Os homes só teñen un cromosoma X, xa que as súas células diploides son XY, e o 50 % dos espermatozoides leva o cromosoma X e o outro 50 % o Y. Os homes herdaron o seu cromosoma X da súa nai.
Nos animais que teñen unha determinación do sexo de tipo X0 (xe-cero), como por exemplo algúns insectos como o saltón, a presenza dun cariotipo XX determina o sexo feminino, e a dun cariotipo X0 (só un cromosoma X) determina sexo masculino.
O cromosoma X humano ten algo máis de 153 millóns de pares de bases. A identificación de xenes nos cromosomas pode facerse seguindo diversos métodos, e as estimacións do número total de xenes varían lixeiramente dependendo do método utilizado. Considérase que o cromosoma X ten probablemente uns 2.000 xenes. (en comparación o Y ten menos de cen). Os trastornos xenéticos que se deben a mutacións de xenes do cromosoma X denomínanse ligadas ao X. Os caracteres determinados por xenes situados na porción diferencial do cromosoma X (que non existe no Y, que é máis pequeno) denomínanse caracteres ligados ao sexo.
O cromosoma foi denominado así polos primeiros investigadores que o estudaron debido ás súas peculiares propiedades, e posteriormente déuselle a seguinte letra do alfabeto ao cromosoma Y, que foi descuberto máis tarde.
Estrutura
O cromosoma X ten unha baixa proporción de xenes se o comparamos con outros cromosomas. Está composto por moitos segmentos de ADN repetitivo que non codifica para ningunha proteína ou a súa función non se coñece. Só o 1,7% do cromosoma codifica para proteínas funcionais que curiosamente son de baixo peso molecular, se as comparamos coa media nos humanos. O cromosoma X é notablemente máis grande e ten unha rexión de eucromatina máis activa ca o cromosoma Y, que xunto con el forma o par sexual de cromosomas. Ao comparar os cromosomas X e Y obsérvanse rexións homólogas entre ambos. Porén, a correspondente rexión no cromosoma Y é moito máis curta e carece de rexións que foron conservadas no X nas distintas especies de primates, o que implica que se produciu unha dexeneración xenética nesa rexión do Y. O Y pode que derive dun cromosoma X.
Estímase que arredor do 10% dos xenes codificados no cromosoma X están asociados coa familia dos xenes "CT", chamados así porque codifican os marcadores que se encontran nas células tumorais (en pacientes de cáncer ; C = cáncer) e no testículo humano san (T = testículo).
Ross et al. 2005 e Ohno 1967 teorizan que o cromosoma X deriva polo menos parcialmente dun cromosoma autosómico (non relacionado coa determinación do sexo), o que se evidencia polos aliñamentos de secuencias xenómicas interespecíficas.
Cromatina de Barr
Aínda que as mulleres teñen dous cromosomas X nas súas células diploides, un deles está sempre en estado de cromatina inactiva. Xa desde as primeiras fases do desenvolvemento embrionario da muller, un dos dous cromosomas X é inactivado de forma aleatoria e permanente en case todas as células somáticas (as somáticas son todas menos o óvulo). Este fenómeno denomínase inactivación X ou lyonización (por Mary F. Lyon), e o cromosoma inactivado orixina o chamado corpo de Barr, corpúsculo de Barr ou cromatina de Barr. A inactivación X asegura que a muller, igual ca o home, ten unha soa copia funcional do cromosoma X en todas as células. Ao principio asumíase que só unha copia se usaba activamente. Porén, recentes investigacións suxiren que o corpo de Barr pode ser máis bioloxicamente activo do que antes se coidaba. Os corpos de Barr poden verse moi ben no núcleo dos neutrófilos, onde están nunha estrutura denominada pau de tambor.
Enfermidades asociadas
dereita
Anormalidades numéricas (aneuploidías)
As anormalidades xenéticas que afectan ao número de copias dalgún cromosoma determinado denomínanse aneuploidías, e poden afectar tamén ao cromosoma X, o que dá lugar a diversos trastornos na determinación do sexo. Entre eles están:
Premio Nobel da Paz
miniatura|[[Medalla do Premio Nobel da Paz de 1933 (Norman Angell), elaborada na Real Casa da Moeda de Noruega]]
O Premio Nobel da Paz é un dos cinco premios Nobel instituído polo inventor e industrial sueco Alfred Nobel. Mentres que os de Física, Química, Medicina e Literatura son entregados en Estocolmo, o Premio Nobel da Paz é entregado en Oslo, a capital de Noruega.
A medalla de ouro que se lles entrega ás persoas premiadas fabrícase na Casa da Moeda de Noruega.
1990-1999
miniatura|Arafat, Peres e Rabin.
1980-1989
miniatura|dereita|O [[Dalai Lama (Nobel 1989) e Desmond Tutu (Nobel 1984) fotografados en Vancouver, Canadá en 2004.]]
Fontepisón, Santaballa, Vilalba
Fontepisón é un lugar da parroquia de Santaballa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Vilancosta, Berres, A Estrada
Vilancosta é un casal sito na parroquia de Berres, no concello pontevedrés da Estrada. Aí naceron o escritor Marcial Valladares (1821-1903) e a súa irmá Avelina.
Tetrosa
As tetrosas son monosacáridos de 4 átomos de carbono. Existen seis tetrosas, que son a eritrosa, treosa e eritrulosa, que poden aparecer cada unha nas súas formas enantiómeras D e L; na natureza as formas comúns son as D.
A eritrosa e a treosa son azucres aldosas, xa que levan o grupo aldehido no extremo da molécula, polo que son aldotetrosas. Posúen dous carbonos asimétricos, o 2 e o 3.
A eritrulosa é un azucre cetosa, xa que posúe un grupo cetona no carbono 2, polo que é unha cetotetrosa.
O derivado da eritrosa, a eritrosa-4-fosfato intervén na ruta da pentosa fosfato, ciclo de Calvin e na ruta de síntese dos aminoácidos fenilalanina e tirosina. A eritrulosa ten un uso cosmético como produto bronceador. A treosa forma parte do raro ácido nucleico de treosa.
Oisc de Kent
Oisc (tamén coñecido como Oeric, Aesc ou Esc) foi rei de Kent entre c. 488 e c. 512-516.
Traxectoria
Téñense poucos datos acerca de Oisc e a información que chegou até os nosos días é a miúdo vaga e pouco fiábel. Parece que era fillo ou neto de Hengest, quen liderou a invasión anglosaxoa de Gran Bretaña dos xutos en Kent. Oisc foi lembrado polas xeracións seguintes como o fundador do reino e da casa real, até o punto de que os seus descendentes se referiron a eles mesmos co nome de Oiscingas.
Atol Namu
Namu é un atol e un distrito localizado na cadea de Ralik das Illas Marshall. O atol ten unha superficie de país de 6.27 quilómetros cadrados que rodea unha lagoa de 397.12 quilómetros cadrados. O atol mais próximo a Namu é Ailinglaplap, 40 quilómetros cara ao sur.
Sobre o atol se cultivan Pandanus, cocos, a árbore do pan, plátanos e cabazas.
Os habitantes viven da pesca, o turismo e a produción de Copra.
O atol tiña no ano 1999, unha poboación total de 801 habitantes.
Historia
Namu foi reclamado polo Imperio Alemán xunto co resto das Illas Marshall en 1884, os alemáns estableceron un posto comercial. Despois da primeira guerra mundial, a illa caeu baixo o Mandato do Pacífico Sur do Imperio xaponés. Tras o final da segunda guerra mundial, quedou baixo o control dos Estados Unidos, como parte do Territorio en Fideicomiso das Illas do Pacífico ata a independencia das Illas Marshall en 1986.
Lougares, Mondariz
San Fiz de Lougares é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 354 habitantes (183 mulleres e 171 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 494 habitantes.
Xentilicio
O seu xentilicio é lougariño.
The Grey
The Grey é un filme estadounidense dirixido por Joe Carnahan que foi estreado no 2012. Está baseado na historia curta Ghost Walker de Ian MacKenzie Jeffers.
Sinopse
Tras estrelarse o seu avión debido a unha avaría, un equipo de buscadores de petróleo pérdese na tundra subártica, nunha afastada e salvaxe rexión de Alasca. Os superviventes, expostos a un frío glacial e á fame, sofren a incansable persecución dunha manda de lobos.
Premio Moeda do Ano
O Premio Moeda do Ano (en inglés: Coin of the Year Award –COTY–) é un premio establecido en 1984 e concedido anualmente desde entón pola editora estadounidense Krause Publications, de Wisconsin, dirixido á industria de produción de moedas.
Con este premio recoñécese o deseño numismático, a visión artística e a mestría na cuñaxe das mellores moedas emitidas dous anos antes da súa concesión.
Moeda do ano
Un xurado escolle as moedas candidatas dentro de cada unha das dez categorías establecidas, que posteriormente serán avaliadas por un xurado internacional composto por expertos numismáticos, xornalistas, autores, deseñadores de moeda e representantes de casas de moeda, bancos e museos numismáticos. Nunha primeira rolda escóllense os gañadores en cada categoría e nunha segunda rolda elíxese a moeda recoñecida como Moeda do Ano.
Categorías
Nos seus comezos, o premio concedíase en seis categorías. Desde entón engadíronse outras cinco e eliminouse unha, ata chegar ás dez actuais:
Premios outorgados
Estas son as moedas recoñecidas co Premio Moeda do Ano desde a súa creación en 1984 ata a actualidade:
Valbuena de Pisuerga
Valbuena de Pisuerga é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 57 habitantes (INE 2012).
A Brea, Lamela, Silleda
A Brea é un lugar dentro da parroquia de Lamela no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2023 tiña 8 habitantes, 3 homes e 5 mulleres.
Partido Democrático do Atlántico
O Partido Democrático do Atlântico (PDA), é un partido político portugués de centro-esquerda. O PDA loita fundamentalmente por unha autonomía máis ampla das rexións autónomas portuguesas (Azores e Madeira). Nas eleccións presidenciais portuguesas de 2006 o PDA apoiou a candidatura de Manuel Alegre.
Kímolos
Historia
Kímolos é unha illa cunha rica historia. O seu nome provén de Kímolos, o primeiro residente da illa, de acordo á tradición. Tamén chamada Echinousa, durante os tempos antigos, probablemente debido á serpe Equidna (víbora), aínda hoxe común na illa. Desde a época antiga, foi un campo de batalla entre a Antiga Atenas, gobernante da illa, e Esparta, gobernante de Milos. Na Idade Media era coñecida como Argentiera (Αρτζεντιέρα), por mor da cor prateada das terras rochosas da costa sur. Desde aqueles tempos, á illa foi un centro de comercio importante.
Xunto co resto de Grecia, foi gobernada polo Imperio Otomán, ata 1829, cando foi anexado polo estado grego xunto co resto das Cícladas.
Xeografía
Kimolos atópase ao noroeste da maior illa de Milos, separada dela por unha canle de 1 km de ancho. Ten forma redonda, aproximadamente con 7 km de radio. A illa ten unha superficie total de 36 km². O punto máis alto é o monte de Paleokastro, con 364 m. a única cidade é Chorio, situada nun outeiro no oeste da illa. Tamén hai pequenos asentamentos en Psathi (porto), Goupa, Kara, Prasa, Aliki, Bonatsa e Dekas.
Ao leste de Kimolos atópase a illa de Polyaigos, coa metade do seu tamaño. Polyaigos é a maior illa deshabitada do Exeo. Tamén forma parte do municipio de Kimolos.
Poboación
Durante máis de 150 anos, de xeito similar co resto das zonas rurais gregas, era unha pobre illa agrícola, ata principios de 1990, cando empezou o desenvolvemento turístico e a mellora do nivel de vida dos seus residentes. Con todo, segundo os últimos censos, a poboación parece diminuír, con non máis de 600 residentes (na súa maioría xubilados) durante o inverno. A poboación menor de idade non son máis de 100, segundo os rexistros da escola. A maioría da poboación activa dedícase á elemental industria turística da illa (hoteis, restaurantes) en combinación con actividades de agricolas, principalmente durante o inverno.