cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia dos Calgary Flames
Primeiras tempadas en Calgary (1980–1985)
miniatura|200x200px|Os Flames trasladáronse ao [[Olympic Saddledome (actualmente Scotiabank Saddledome) en 1983.]] Ao contrario dos Calgary Cowboys da WHA, que foran disoltos tres anos antes, os Flames foron abrazados inmediatamente pola cidade de Calgary. Mentres que os Cowboys só foran capaces de vender 2.000 entradas para a súa derradeira tempada, os Flames venderon 10.000 entradas, a capacidade completa máis a metade do Stampede Corral, un pavillón con capacidade para 7.000 espectadores.
Liderados polos 49 goles e 131 puntos de Kent Nilsson, os Flames clasificaronse para os play-offs na súa primeira tempada en Calgary cun rexistro de 39 vitorias, 27 derrotas e 14 empates, o que lles valeu para finalizar na terceira posición da Patrick Division. O equipo atopou un maior éxito nos play-offs en Calgary do que encontrara en Atlanta, gañando as súas dúas primeiras series do play-off sobre os Chicago Black Hawks e os Philadelphia Flyers antes de caer nas semifinais da NHL (final de conferencia) fronte aos Minnesota North Stars. Este éxito temperán non se repetiu pronto. Despois de conseguir un balance negativo na tempada 1981-82, Fletcher desfixose de varios xogadores que quedaban da etapa en Atlanta que non puideron adaptarse ao contorno de maior presión e reconstruíu o equipo. Durante as tres tempadas seguintes formou un núcleo de xogadores que permaneceron xuntos ata principios da década de 1990.
Os esforzos de Fletcher para igualar a franquía de Calgary aos Oilers o levaron a atraer talentos de zonas anteriormente desatendidas pola NHL. Deste xeito, os Flames foron un dos primeiros equipos en fichar a un gran número de xogadores de universidades estadounidenses, entre os que destacaron Joel Otto, Gary Suter, e Colin Patterson. Fletcher tamén deu un paso máis na busca no hóckey sobre xeo europeo, adquirindo a Håkan Loob e outros xogadores clave. El foi un dos primeiros en elixir xogadores da Unión Soviética, incluíndo á estrela do CSKA Moscova Sergei Makarov en 1983, mais aos xogadores soviéticos non se lles permitiu ingresar en equipos occidentais ata 1989. Aínda así, o equipo non estaba o suficientemente mellorado para desafiar aos Oilers, que necesitaron do máximo de sete partidos para derrotar aos Flames no seu camiño a conquistar a Stanley Cup en 1984.
En 1983, os Flames trasladáronse á súa nova casa, o Olympic Saddledome (agora coñecido como Scotiabank Saddledome). Situado nos terreos do Calgary Exhibition and Stampede, o Saddledome foi construído para ser sede dos Xogos Olímpicos de Inverno de 1988. En tres tempadas no Corral, os Flames perderon tan só 32 partidos como locais. O Saddledome acolleu o 37º NHL All-Star Game en 1985, unha vitoria da Wales Conference por 6 goles a 4.
1985–1990
Os xogadores adquiridos por Fletcher maduraron nun dos equipos máis fortes da liga durante mediados dos anos 1980s e principios dos 1990s. Dende a tempada 1984-85 á 1990-91, os Flames conseguiron 90 puntos en cada tempada, excepto nunha. Con todo, frecuentemente non foron capaces de transformar este éxito nos play-offs, en gran parte porque non podían superar aos seus rivais provinciais, o poderosos Oilers. Aínda que os Oilers e os Flames frecuentemente finalizaron á cabeza ou preto da cabeza da Compbell Conference, a estrutura dos play-offs da NHL daquela facía moi probable que os Flames e os Oilers se encontraran na primeira ou segunda rolda, en lugar de enfrontarse na final da Conferencia. Esta mesma estrutura fixo moi probable que os outros dous clasificados da Smythe Division tiveran que superar aos Flames ou aos Oilers (ou a ambos) para chegar á final de Conferencia. Entre 1983 e 1990, tanto os Oilers coma os Flames representaron á Campbell Conference nas finais da Stanley Cup.
En 1986 chegaron aos Flames os dianteiros Doug Risebrough, Lanny McDonald, e Dan Quinn, o defensa Al MacInnis, e o porteiro Mike Vernon. Os Flames finalizaron na segunda posición da Smythe Division cun rexistro de 40-31-9 (a única tempada entre 1984 e 1991 na que non finalizaron con máis de 90 puntos), e na primeira rolda dos play-offs derrotaron aos Winnipeg Jets, pasando á segunda rolda, onde se enfrontarían aos Oilers. Edmonton rematara con 30 puntos máis que Calgary a liga regular, e era o claro favorito a gañar a súa terceira Stanley Cup consecutiva. Porén, os Flames sorprenderon aos Oilers e os eliminaron en sete partidos –a única vez que os Flames venceron aos Oilers nunha serie dos play-offs durante a década. O gol gañador da serie chegou cando un despexe erróneo de Steve Smith rebotou na perna do seu porteiro Grant Fuhr, introducindo o disco na súa propia portería. O gol segue a ser un dos erros máis lendarios da historia do hóckey sobre xeo.
Despois da súa participación nas finais por primeira vez, os Flames conseguiron o seu mellor rexistro na liga regular. O rexistro de 46-31-3 da tempada 1986-87 valeulle a Calgary a terceira posición da NHL, por detrás de Oilers e Philadelphia Flyers. Porén, os Flames foron incapaces de igualar o seu éxito dos anteriores play-offs, perdendo na primeira eliminatoria fronte aos Jets en seis partidos. A tempada foi tamén difícil fóra do xeo, xa que a elección na primeira rolda do draft de 1986, George Pelawa, faleceu nun accidente de tráfico antes de comezar a tempada.
Os Flames conseguiron por primeira vez 100 puntos nunha tempada durante a tempada 1987-88, gañando o Presidents' Trophy ao ser o equipo con mellor rexistro, poñendo fin a seis anos de reinado dos Oilers na Smythe Division. Joe Nieuwendyk converteuse no segundo novato na historia da liga en anotar 50 goles, gañando o Calder Memorial Trophy como rookie do ano. Tratando de reforzar o equipo de cara aos play-offs, os Flames intercambiaron ao xove tirador Brett Hull, xunto con Steve Bozek, aos Blues por Rob Ramage e Rick Wamsley o 7 de marzo de 1988. As súas frustracións nos play-offs continuaron, con todo, despois de derrotar a Los Angeles Kings en cinco partidos, xa que Calgary foi eliminado en catro partidos polos Oilers.
Campións da Stanley Cup
miniatura|dereita|Bandeira da Stanley Cup conseguida na tempada 1988-89 no [[Scotiabank Saddledome.]] Na tempada 1988–89,os Flames continuaron a súa mellora. Conseguiron o seu segundo Presidents' Trophy cun récord da franquía de 117 puntos, rematando con 26 puntos máis que os segundos clasificados, Los Angeles Kings, na Smythe Division. Fletcher seguiu a remendar o equipo, adquirindo a Doug Gilmour como parte de seis xogadores na data límite de traspasos. Nos play-offs, os Flames precisaron de sete partidos na primeira rolda para desfacerse dos Vancouver Canucks. Os Flames valéronse de varias paradas do porteiro Mike Vernon, incluíndo a famosa captura a Stan Smyl na prórroca, que segue a ser un momento decisivo na historia da franquía.
A continuación os Flames desfixéronse dos Kings en catro partidos, antes de eliminar os Chicago Blackhawks en cinco partidos para chegar ás finais da Stanley Cup, de novo fronte a Montreal. Desta vez os Flames gañaron en seis partidos, sendo o último unha Vitoria por 4 goles a 2 en Montreal o 25 de maio de 1989. A vitoria foi especialmente significativa, xa que foi a única vez na que o equipo opoñente gañoulle aos Canadiens no xeo do Montreal Forum para gañar a Stanley Cup. Al MacInnis conseguiu o Conn Smythe Trophy como xogador máis valioso dos play-offs, mentres que o capitán durante moito tempo Lanny McDonald anunciou que se retiraba. A vitoria na Stanley Cup de 1989 outorgoulle á copropietaria dos Flames Sonia Scurfield (a viúva de Ralph) a distinction de ser a primeira (e ata 2013, a única) muller canadense en ter o seu nome gravado na copa. Tamén converteu a Kwong nun dos poucos en ter o seu nome inscrito na Stanley Cup e na Grey Cup.
En 1989, grazas en parte aos esforzos diplomáticos de Cliff Fletcher, o goberno soviético concedeu o permiso a un grupo de xogadores soviéticos para asinar contratos con equipos da NHL. O primeiro deses xogadores foi Sergei Pryakhin. Aínda que Pryakhin nunca chegou a ser un habitual na NHL, a súa chegada abriu o camiño a un gran número de xogadores rusos que entraron na NHL ao comezo da tempada 1989-90. Sergei Makarov chegou aos Flames esa tempada e, malia estar xa na trintena, converteuse no quinto xogador da franquía en gañar o Calder Memorial Trophy como Rookie of the Year (Novato do Ano). A selección foi controvertida, o que provocou que a liga modificara as normas para excluír aos xogadores por riba dos 26 anos no futuro. Esa tempada, o equipo quedou a dous puntos de conseguir o seu terceiro President’s Trophy ao acadar 99 puntos, fronte aos 101 dos Boston Bruins. Tamén esa tempada, os Flames gañaron o seu terceiro campionato da Smythe Division consecutivo. Porén, nos play-offs foron superados por Los Angeles Kings en seis partidos. Dende aquela o equipo non volveu gañar unha eliminatoria dos play-offs ata 2004, unha das máis longas secas da historia da NHL.
1991–2003
miniatura|O rendemento de [[Jarome Iginla foi un dos poucos puntos brillantes do equipo durante os sete anos de seca de play-offs da franquía.]] En 1991, Fletcher deixou os Flames para converterse no director xeral dos Toronto Maple Leafs. El fora o director xeral do equipo dende a súa creación en 1972. Fletcher foi sucedido en Calgary por Doug Risebrough, e os dous pronto realizaron un megatraspaso de dez xogadores polo cal o dianterio Doug Gilmour chegou a Toronto con outros catro xogadores a cambio do anotador de 50 goles Gary Leeman e outros catro. O troco transformou aos dous clubs. Os anteriormente pouco competitivos Leafs convertéronse nun adversario case de inmediato, mentres que Leeman anotou tan só 11 goles coa camisola dos Flames. A pesar do florecemento de Theoren Fleury nunha estrela da NHL, os Flames quedaron fora dos play-offs en 1992, tan só un ano despois de finalizar a súa terceira tempada de 100 puntos na historia da franquía. Foi a primeira vez que os Flames se perdían os play-offs dende a tempada 1974-75, cando a franquía aínda se encontraba en Atlanta. Foi tamén a terceira vez da franquía fóra das series nos seus 20 anos de historia.
Calgary recuperouse para regresar aos play-offs nas seguintes catro tempadas, incluíndo dous títulos de división consecutivos. Con todo, o equipo foi eliminado na primeira rolda en cada tempada. Os títulos de división das tempadas 1993-94 e 1994-95 levaron a dúas derrotas na casa no sétimo partido da primeira rolda na prórroga fronte aos Canucks e aos San Jose Sharks respectivamente. Na tempada 1995-96, Nieuwendyk foi traspasado aos Dallas Stars nun troco no que adquiriron a Jarome Iginla. Iginla faría o seu debut cos Flames nos play-offs de 1996, durante a nova eliminación do equipo na primeira rolda, unha contundente derrota en catro partidos fronte aos Chicago Blackhawks. En 1997, só dous anos despois de gañar o seu segundo título consecutivo de división, os Flames quedaron de novo fora dos play-offs, aos que non regresaron en sete anos. A peor puntuación do equipo chegou na tempada 1997-98, na que os Flames finalizaron a liga regular con tan só 67 puntos, o segundo peor rexistro na historia da franquía (por detrás tan só da tempada 1972-73 dos Atlanta Flames).
Nesta época, os Flames encontraron cada vez máis complicado reter aos seus mellores xogadores cando os salarios aumentaron mentres o dólar canadense perdía valor fronte ao dólar estadounidense. Calgary fora sempre un dos mercados máis pequenos da liga (actualmente é o terceiro máis pequeno, por detrás tan só de Edmonton e Winnipeg) e os pequenos mercados de equipos canadenses encontraron cada vez máis dificultades para competir no novo contorno. Na tempada 1998-99, por exemplo, os Flames negociaron o traspaso de Fleury aos Colorado Avalanche na metade da tempada. O intercambio chegou pouco despois de que Fleury se convertera no maior anotador da historia da franquía. Fleury converteríase en axente libre sen restrictions ao final da tempada, e os Flames non querían arrisgarse a perdelo sen recibir nada a cambio.
Un dos poucos puntos brillantes desta época foi Iginla, que gañou o Rocket Richard e o Art Ross Trophy na tempada 2001-02 como máximo goleador e puntuador da NHL logo de conseguir 52 goles e 96 puntos. Iginla gañou de novo o Rocket Richard Trophy, empatado con Rick Nash e Ilya Kovalchuk, con 41 goles na tempada 2003–04. Outro punto brillante do equipo nesta época foi o defensa Robyn Regehr, que se converteu no xogador máis novo nomeado para o Bill Masterton Memorial Trophy, que premia a perseveranza, o espírito deportivo e a adicación ao hóckey. Regehr sufrira unha fractura nas dúas pernas nun accidente automobilistico no verán de 1999, mais recuperouse a tempo para xogar 57 partidos aos 19 anos.
Durante a tempada 2002-03, os Flames contrataron a Darryl Sutter como adestrador xefe, substituíndo a Greg Gilbert, que foi despedido cando os Flames se encontraban na última praza da Conferencia Oeste. Sutter tamén se converteu no representante xeral do equipo na seguinte tempada, e se lle atribúe a revitalización da franquía. Entre as primeiras medidas de Sutter estivo a adquisición do porteiro Miikka Kiprusoff, a quen adestrara previamente en San Jose, a principios da tempada 2003-04. Kiprusoff respondeu establecendo un récord na NHL de media de goles en contra con 1,69.
2004–2010
Despois de sete tempadas consecutivas sen disputar os play-offs, os Flames finalmente regresaron ás series en 2004. Convertéronse no primeiro equipo na historia da liga en derrotar a tres campións de división no seu camiño a converterse no primeiro equipo canadense en chegar ás finais da Stanley Cup dende os Canucks en 1994. A primeira vítima dos Flames foi o campión da Northwest Division, os Vancouver Canucks, aos que derrotaron en sete partidos. Esta foi a primeira vitoria dos Flames nunha serie dende que gañaran a final en 1989. miniatura|esquerda|Miikka Kiprusoff gañou o Vezina Trophy como mellor porteiro na [[Tempada 2005-2006 da NHL|tempada 2005-06.]]
As series da final prolongáronse ata o sétimo partido, cos Flames sufrindo un controvertido non-gol no sexto partido, que se disputou en Calgary. As repeticións mostraron que Martin Gelinas puido ter marcado o que podia ter representado a vantaxe local ao final do terceiro período; con todo, os árbitros non sinalaron o gol, e as posteriores repeticións non foron concluíntes. Este gol podia terlle dado a Gelinas o honor de ser o único xogador na historia da NHL en marcar un gol gañador en todas as roldas do play-off para gañar a Stanley Cup. Lightning finalmente gañou o partido na prórroga, antes de gañar o sétimo partido na casa e gañar a Stanley Cup. A pesar da derrota, 30.000 seareiros déronse cita no Olympic Plaza para celebrar a tempada do equipo.
Os Flames non baixaron a bandeira do seu campionato da Conferencia Oeste en case 15 meses, xa que a tempada 2004-05 foi suspendida por unha disputa laboral. Durante o lockout, o propietario do equipo e Presidente da Xunta, Harley Hotchkiss, tentou salvar a tempada participando en conversas co presidente da Asociación de Xogadores da National Hockey League Trevor Linden. Mentres que as discusións fracasaron en salvar a tempada, Hotchkiss foi acreditado para aliviar as tensións que permitiron unha negociación exitosa para un novo convenio colectivo.
Os Flames xogaron a súa 25ª tempada en Calgary na tempada 2005-06, finalizando a liga regular con 103 puntos. Foi o seu mellor total de puntos dende 1989, ano no que gañaron a Stanley cup, e o suficientemente boa para conquistar o seu primeiro título de división en 12 anos. Con todo, os Flames perderon na primeira rolda dos play.offs fronte aos Mighty Ducks de Anaheim en sete partidos. Miikka Kiprusoff conseguiu os trofeos William M. Jennings e Vezina como mellor porteiro da NHL, mentres que os 20 goles de Dion Phaneuf foron o terceiro maior rexistro para un defensa rookie na historia da liga.
A tempada de 2006 comezou cun intercambio por Alex Tanguay, anteriormente Colorado Avalanche, e con Sutter renunciando ao seu posto de adestrador xefe en favor de Jim Playfair para centrarse nas súas funcións como representante xeral. A pesar dunha notable mellora ofensiva do equipo e unha sólida tempada de 96 puntos, só foi o suficientemente boa para conseguir a oitava praza na Conferencia Oeste, na que sete equipos superaron a barreira dos 100 puntos. Nos play-offs, Calgary caeu na primeira rolda en seis partidos fronte aos primeiros clasificados da conferencia, os Red Wings. Durante as series, os Flames foron multados pola NHL por varias sancións ocorridas durante o quinto partido. En particular, o porteiro suplente Jamie McLennan foi suspendido por cinco partidos por atacar ao dianterio dos Red Wings Johan Franzén. Franzen anotaría o gol que sentenciaría a serie na derrota dos Flames tras unha dobre prórroga no sexto partido.
Antes do inicio da tempada 2008-09, os Flames degradaron a Playfair a adestrador asociado, convertendo a Mike Keenan no terceiro adestrador en xefe en tres anos. Durante a tempada, Jarome Iginla converteuse no xogador dos Flames con máis partidos xogados, superando a marca de Al MacInnis, que xogara 803 partidos coa franquía de Calgary. Iginla tamén superou a marca de 364 goles de Theoren Fleury para converterse no máximo goleador de todos os tempos dos Flames o 10 de marzo de 2008. A pesar doutra sólida tempada con 94 puntos, só puideron finalizar sétimos da Conferencia Oeste. Nos play-offs, os Flames caeron nos cuartos de final da Conferencia fronte aos campións da Pacific Division, os San Jose Sharks, en sete partidos. Iginla continuou a marcar récords na franquía na tempada 2008-09, superando a marca de franquía de Fleury de 830 puntos, e anotando o seu gol número 400 na mesma noite fronte a Tampa Bay Lightning. O equipo non puido avanzar máis aló da primeira rolda dos play-offs, sendo eliminados polos Chicago Blackhawks en seis partidos, que deu como resultado a dimisión do adestrador xefe Mike Keenan despois de dúas tempadas. Brent Sutter foi nomeado o seu sucesor o 23 de xuño de 2009, mais os Flames non conseguiron clasificarse para os play-offs na tempada 2009-10.
2011–2014
miniatura|dereita|300px|Os Flames e os Canadiens forman para un faceoff no 2011 Heritage Classic. Os Flames esforzáronse para comezar a tempada 2010-11, caendo ao posto 14 da Conferencia Oeste no parón de Nadal. En consecuencia, a organización pediu a Darryl Sutter que se fixera a un lado como director xeral. O equipo nomeou o asistente Jay Feaster como representante xeral interino no seu lugar, facéndoo permanente na seguinte tempada. O equipo tentou meterse nos play-offs despois do troco, mais unha vez máis non foi quen de meterse nas series.
Calgary acolleu o 2011 Heritage Classic, o Segundo partido ao aire libre do ano na NHL, no McMahon Stadium o 22 de febreiro de 2011. Os Flames derrotaron aos Canadiens por 4 goles a 0 ante 41.022 espectadores. Miikka Kiprusoff converteuse no primeiro porteiro en rexistrar un shutout nun partido ao aire libre da NHL. Jarome Iginla bateu outros dous rexistros importantes ao final da tempada. Converteuse no 10º xogador na historia da NHL en marcar canto menos 30 goles en dez tempadas consecutivas, e anotar o punto 1.000 da súa carreira, todos cos Flames, cun gol fronte a St. Louis Blues o 1 de abril. Iginla tamén anotou o seu gol número 500 o 7 de xaneiro de 2012, fronte a Minnesota Wild. Anotou o gol fronte ao porteiro Niklas Backstrom na vitoria por 3-1 Flames.
O 27 de marzo de 2013, o durante moito tempo capitán e xogador Jarome Iginla foi traspasado aos Pittsburgh Penguins a cambio de Kenny Agostino e Ben Hanowski, e unha elección na primeira rolda do draft de 2013 (Morgan Klimchuk), deixando ao equipo sen capitán por primeira vez dende o final da tempada 2002-03. Antes do inicio da tempada 2013-14, Mark Giordano foi nomeado novo capitán dos Calgary Flames. A tempada 2013-14 o equipo empeorou os resultados das anteriores campañas, finalizando na 13ª posición da Conferencia Oeste, marcando un rexistro rexistro negativo de 35-40-7 e conseguindo tan só 77 puntos, tan só por diante dos Oilers, sendo un dos catro peores equipos da liga.
2014-presente
Os Flames aproveitaron as súas baixas clasificacións na liga nas tempadas 2012-13 e 2013-14 para escoller xoves promesas no draft como Sean Monahan, Emile Poirier, Morgan Klimchuk, e Sam Bennett - promesas que se espera que axuden ao equipo a acadar éxitos en tempadas futuras.
Na tempada 2014–15, os Flames, asistidos pola elección do draft de 2013 Monahan e outra xove promesa como Johnny Gaudreau, gañaron un dos seus últimos partidos como local fronte a Los Angeles Kings para clasificarse para os play-offs por primeira vez dende 2009, deixando fora das series aos Kings. Os Flames eliminaron os Vancouver Canucks en seis partidos na primeira rolled (sendo a primeira serie superada polo equipo dende 2004), mais caeron eliminados a mans dos Anaheim Ducks en cinco partidos na segunda rolda.
Fritz Todt
Fritz Todt, nado en Pforzheim o 4 de setembro de 1891 e finado o 8 de febreiro de 1942, foi un militar e enxeñeiro alemán. Destacou dentro do Partido Nazi, ademais de ser o fundador da Organización Todt.
Guerra das Malvinas
A guerra das Malvinas ou guerra do Atlántico Sur foi un conflito armado entre a Arxentina e o Reino Unido ocorrido nas illas Malvinas, Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur entre o 2 de abril e o 14 de xuño de 1982 pola soberanía sobre estes arquipélagos austrais ocupados en 1833 e dominados desde entón por Reino Unido. Aínda así, a Arxentina ségueos a reclamar como propios e inclúeos nominalmente dentro da súa provincia de Terra do Fogo, Antártida e Illas do Atlántico Sur.
miniatura|300px|Un sinal de "tráfico" nunha estrada da provincia arxentina de [[Entre Ríos coa frase: As Malvinas son arxentinas. A imaxe é do 2005.]] O saldo final da guerra foi a reocupación das Malvinas polo Reino Unido e a morte de 649 arxentinos e 258 británicos. Na Arxentina, a derrota no conflito precipitou a caída da Xunta militar que gobernaba o país tralo golpe de Estado de 1976, e a restauración da democracia como forma de goberno.
Antecedentes
200px|miniatura|esquerda|Mapa das [[illas Malvinas (cos topónimos ingleses).]] As illas Malvinas, Xeorxias do Sur e Sandwich do Sur son tres arquipélagos situados no Océano Atlántico, fronte ás costas arxentinas, que constitúen un dominio colonial británico desde 1833. Non obstante, desde a súa ocupación en 1690 foron motivo de conflito entre o Reino Unido, Francia e España, e despois entre o Reino Unido e a Arxentina, que se considera herdeira das reclamacións españolas sobre estas illas. Neste período tense producido diversos golpes de man para estableceren unha ou outra soberanía, saldados coa ocupación británica de 1833.
Só un destes arquipélagos, as illas Malvinas, ten poboación civil propia permanente (chamados en inglés kelpers). Xeralmente de orixe escocesa, esta poboación considérase a si mesma británica e apoia o estado actual de soberanía sobre as illas. Os outros dous están ocupados, esencialmente, por persoal científico. Na 1965 Arxentina conseguiu que a ONU aprobase a resolución 2065, cualificando a disputa como un problema colonial e urxindo as partes a negociaren unha solución. No entanto, estas foron infrutuosas durante os seguintes dezasete anos. De todas formas, as relacións entre a Arxentina, o Reino Unido e os habitantes das Illas cara a fins da década dos 60 e principios da década dos 70 foron excelentes. Tal é así, que durante gran parte dos anos previos á guerra, semanalmente operaba un voo entre a Arxentina e Puerto Argentino, do cal os insulares dependían fortemente para o seu aprovisionamento e a atención médica complexa. Incluso a pista de aterraxe orixinal de Puerto Argentino (realizada en aluminio) foi construída pola Forza Aérea Arxentina cara a principios da década dos 70.
Relevancia das illas
Noutro tempo nas illas existían importantes postos para a pesca de baleas, pero a práctica desaparición de numerosas especies de baleas nos mares austrais fixo que a relevancia económica dos tres arquipélagos sexa reducida. O interese por elas obedece fundamentalmente a tres causas:
A decisión de atacar
A ditadura militar que gobernaba Arxentina en 1982 sustentaba unha parte considerable do seu apoio social nun esaxerado sentido do patriotismo. A cuestión das Malvinas ocupaba un lugar central nesta estrutura ideolóxica. A principio dos anos 80, o modelo económico da Xunta militar esgotouse, coas subseguintes tensións sociais: 90% de inflación anual, recesión profunda, interrupción de boa parte da actividade económica, xeneralización do IVE (imposto ao valor engadido), empobrecemento das clases medias, brusco aumento do endebedamento externo das empresas e o Estado, salario real cada vez máis depreciado, aumento da pobreza e as súas lacras etc. A substitución do Xefe da Xunta Jorge Rafael Videla polo Xeneral Roberto Viola e logo polo tamén xeneral Leopoldo Fortunato Galtieri é un sinal destacado desta crise económica, social e política, é o momento en que a decisión de recupera-las illas se pon en marcha co obxecto de recupera-lo crédito perdido entre os sectores sociais receptivos a este discurso patriótico. Esta decisión baseouse en tres orzamentos militares que, en principio, parecían acertados: Así e todo, a Xunta non tivo en conta elementos xeopolíticos e diplomáticos esenciais á hora de tomar tal decisión:
Con esta análise errónea, o Goberno arxentino deseñou un plan para a recuperación militar dos tres arquipélagos en disputa chamado Operación Rosario alterando o statu quo pola vía dos feitos. A Operación Rosario foi creada polo almirante Jorge Isaac Anaya, membro da Xunta presidida por Galtieri, a finais de 1981 e principios de 1982.
A Operación Rosario
A Operación Rosario consistía nun conxunto de accións de intensidade crecente encamiñadas á recuperación arxentina das illas Malvinas, Xeorxias do Sur e Sandwich do Sur que se executarían en sentido inverso (de leste a oeste e de menor a maior relevancia política), comezando do xeito máis discreto posible e rematando coa toma do arquipélago das illas Malvinas e da súa capital, Puerto Argentino/Stanley nun asalto directo. A Xunta conseguiu manter en segredo o plan de Anaya ata apenas 48 horas antes do inicio das hostilidades.
A última Thule do Sur
O 18 de marzo de 1977, a Armada Arxentina establecera a estación científica Corveta Uruguai na illa Morrell (grupo Tule do Sur), no arquipélago das Sandwich do Sur, e levaba operándoa dende entón. Esta instalación tivo gran repercusión na prensa arxentina, pero o Reino Unido optou por ignorala considerándoa irrelevante. Para o plan de Anaya, en troques, esta ocupación resultaba providencial dado que lle permitía organizar operacións dende o océano cara ao continente.
Movementos sutís: o desembarco nas Xeorxias do Sur
Davidoff conseguiu permiso da embaixada británica para facer porto en Leith xunto a 41 traballadores, supostamente co obxectivo de exerce-lo seu negocio. Con todo, entre os traballadores atopábanse un grupo de mergulladores tácticos (forzas de elite da Mariña Arxentina). A partida chegou a Leith o 19 de marzo de 1982 a bordo do transporte de tropas Bahía Buen Suceso, comandado polo capitán Briatore.
Como é protocolario, Davidoff debía presentarse a Martin ao atracar nas illas Xeorxias do Sur. Non só non o fai, senón que os «traballadores» alzan a bandeira arxentina en Leith. Informado destes feitos, Martin envía a un dos científicos a entrevistarse cos arxentinos e informalos de que se atopaban en territorio británico e deben acatar certas normas. Aínda non é o momento; o equipo de traballo obedece e baixa a bandeira. Porén, Martin comunica os feitos ao gobernador das Malvinas Rex Hunt.
Ao capitán Nick Barker, do HMS Endurance, este incidente non lle sorprende. Leva quince anos nesas augas e hai tempo que oe falar de movementos estraños pola parte arxentina, tanto é así que xa informara os seus superiores, aínda que non lle fixeron caso. Decide mandar un dos seus helicópteros Wasp a botar unha ollada. Dende o Bahía Paraíso lánzase inmediatamente o seu helicóptero Alouette en actitude agresiva, co mesmo capitán Trombetta a bordo. Barker retira a súa aeronave. Desde terra, dous royal marines observaron estes movementos e os notifican ao seu superior en Grytviken, o tenente Keith P. Mills. nas illas Xeorxias do Sur xa sabe todo o mundo que están moi preto da guerra. En Londres, porén, parecen ignoralo: Whitehall notifica a Barker e Mills que se os arxentinos tentan tomar Grytviken deben empregar as regras de combate amarelas, utilizadas para operacións antiterroristas en Irlanda do Norte.
O 29 de marzo, Trombetta leva áncoras e o Bahía Paraíso pérdese no Atlántico Sur. En Leith permanecen infantes da mariña. O 30 de marzo, a intelixencia británica decide que é inminente unha operación militar arxentina sobre as Malvinas.
O desembarco nas illas Malvinas
O 26 de marzo, unha importante forza naval arxentina abandonou Puerto Belgrano baixo a aparencia de disporse a realizar unhas manobras coa frota uruguaia. Porén, poñen proa ás Malvinas aínda que o mal tempo os retarda. O día 30, a intelixencia británica notifica ó gobernador Rex Hunt que a ameaza é real e que se agarda a invasión para o día 2 de abril. Hunt reúne ás súas poucas tropas e encoméndalles a defensa das illas. Na mañá do 1 de abril, apagan o faro e inutilizan o pequeno aeroporto local e as súas radiobalizas.
Ás 9 do serán do 1 de abril de 1982, 92 mergulladores tácticos arxentinos baixo o mando do capitán de corveta Guillermo Sánchez-Sabarots abandonan o destrutor Santísima Trinidad e desembarcan en Mullet Creek sobre as 23:00. A esa mesma hora, o submarino Santa Fe sae a superficie e libra a outros dez mergulladores tácticos para colocar balizas de radionavegación. Cando o Santa Fe emerxe, é detectado polo radar de navegación do buque costeiro Forrest. A guerra das Malvinas acaba de comezar.
Á 1:30 do 2 de abril, os homes de Sánchez-Sabarots divídense en dous grupos. O primeiro, comandado por el mesmo, diríxese ós barracóns da infantería de mariña británica en Moody Brook para atacalos. O segundo, baixo o mando do capitán de corveta Pedro Giachino, avanza cara a Puerto Argentino con obxecto de tomar o Edificio do Gobernador e capturalo. Pero os británicos, sobre aviso, evacuaron os barracóns e estaban despregados en posicións de combate para defender a localidade.
Ás 5:45, a partida de Sánchez-Sabarots abre intenso fogo automático e de granadas contra os barracóns onde supoñen ós royal marines. Aos poucos minutos, descobren que ninguén devolve o fogo e descobren que están baleiros. O bruído, polo contrario, alerta ó maior Norman —quen dirixe ás forzas británicas— de que os arxentinos chegaron.
Pero o grupo de Giachino obsérvaos preparárense para o contraataque. Evitándoos, diríxese directamente á residencia do Gobernador, con intención de atacala pola porta traseira. Cometen un erro e entran ó anexo dos serventes, onde tres royal marines están agardándoos. Ábrese fogo, e Giachino cae ferido de gravidade mentres o resto dos seus homes se repregan. Pedro Giachino morrerá despois, converténdose así na primeira baixa da guerra das Malvinas.
Ás 6:20, o Cabo San Antonio libra a compañía E de vehículos anfibios LVTP-7 do 2º de Infantería de Mariña, orientándose coas balizas que colocaran os mergulladores tácticos do Santa Fe. A primeira onda, baixo o mando do tenente comandante Santillans, chega a terra e toma a dirección do aeroporto. A compañía D desembarca pouco despois para facerse co faro.
Cando a compañía E chega ás proximidades do vello aeroporto, sofre o primeiro ataque da infantería de mariña británica. Un blindado LVTP é avariado polo disparo dun antitanque Carl Gustav, pero a tripulación resulta ilesa. O contraalmirante Busser, responsable do desembarco, comeza a preocuparse: as tropas blindadas aínda non entraron en contacto cos comandos, e a resistencia británica é máis intensa do esperado. Ordena que o 1º Batallón e unha compañía de lanzafoguetes de 105 mm sexan helitransportados á costa.
Malia todo, nas illas Xeorxia do Sur os británicos non aceptan a rendición, que lles é retransmitida dende o Bahía Paraíso. Cando na mañá do día 3 as forzas arxentinas tratan de tomar Grytviken, os 22 infantes de mariña británicos reaccionan. Non só derruban un helicóptero Puma, senón que avarían a corveta Guerrico con denso fogo de infantería e un lanzafoguetes Carl Gustav cando tenta aproximarse á poboación. O cabo Guanca, e os conscriptos Mario Almonacid e Jorge Águila resultan mortos e outros feridos. Finalmente, a Guerrico logra afastarse e —aínda que inutilizou o seu canón principal de 105 mm— dispara unha salva co de 40 mm contra as posicións británicas. Ante este feito, cun marine ferido nun brazo e cos conscriptos infantes arxentinos aproximándose, os royal marines deciden renderse.
Pasado o mediodía do 3 de abril de 1982, a bandeira arxentina ondea sobre as illas Malvinas, as illas Xeorxias do Sur e as illas Sandwich do Sur (nestas últimas facía varios anos). Sucédense grandes manifestacións de ledicia patriótica por toda Arxentina. Fotos dos soldados británicos capturados, boca abaixo no barro, dan a volta ó mundo. Os «terceiromundistas» teñen derrotado á «superpotencia». Os prisioneiros británicos volven a casa vía Montevideo. O plan da Xunta para recuperar prestixio social parece ter dado froitos. Porén, os militares arxentinos que foron testemuñas da fera resistencia británica son máis aprehensivos. Se con apenas un centenar de homes puxeron en apuros a forzas abrumadoramente superiores, que ocorrería cando chegase a Royal Navy?
A ocupación arxentina e a reacción británica
miniatura|[[Margaret Thatcher, Primeira Ministra británica durante a guerra das Malvinas.]] A diferenza da represión coa que a Xunta Militar gobernaba na Arxentina, a súa ocupación das illas Malvinas non foi brutal en absoluto. Xeralmente respectaron á poboación local, aínda que practicarían os correspondentes trocos de topónimos polas súas versións arxentinas, instauraron o castelán coma lingua oficial e, entre outros trocos, mudaron o código da circulación para conducir pola dereita no canto de pola esquerda.
Nun primeiro momento, a reacción británica foi confusa. O día 2 de abril, o xornal The Times de Londres, ó final da primeira páxina ao comezo da segunda, preguntouse como puido acontecer este episodio cando os servizos secretos británicos viñan seguindo os télex da Embaixada arxentina nos últimos seis meses. O público do Reino Unido enfureceuse ante as imaxes duns soldados terceiromundistas apuntando aos seus compatriotas rendidos no chan, espertando un sentimento patriótico que mudou a configuración política do país.
O goberno de Margaret Thatcher estaba moi debilitado naqueles tempos. As súas duras medidas sociais de corte neoliberal, recentemente postas en marcha, supuñan un constante enfrontamento con amplas capas da poboación británica. Francis Pym, o seu ministro de Asuntos Exteriores, non vía con bos ollos un conflito coa Arxentina pola posesión dunhas illas remotas no Atlántico Sur. Mais, o 3 de abril o Reino Unido atinxiu que a ONU aprobase a resolución 502, esixindo á Arxentina que retirase as súas tropas dos arquipélagos ocupados coma condición previa a calquera proceso negociador. O Reino Unido tamén cortou tódalas relacións comerciais coa Arxentina, e comezou a procurar aliados diplomáticos cun éxito moito maior ao da Xunta.
Durante o conflito bélico, e a raíz da fin das relacións diplomáticas entre ámbolos estados belixerantes, o Perú representou os intereses diplomáticos da Arxentina no Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte e, por outra banda, Suíza representou os intereses diplomáticos de Gran Bretaña na Arxentina. Así, os diplomáticos arxentinos destacados en Londres, convertéronse en diplomáticos peruanos de nacionalidade arxentina e os británicos en Bos Aires, diplomáticos suízos de nacionalidade británica. Mentres durou o conflito bélico, o acoso do Servizo de Intelixencia británico á Embaixada peruana en Londres e ós seus funcionarios diplomáticos foi tal que orixinou coma resposta mensaxes de distracción.
O 9 de abril, o Reino Unido xa conseguira o pleno apoio da Comunidade Económica Europea (agora Unión Europea), a OTAN, a Mancomunidade Británica de Nacións (Commonwealth) e a ONU. Xorden propostas de paz por parte do Secretario Xeral das Nacións Unidas, o peruano Javier Pérez de Cuéllar, e do Presidente Peruano Fernando Belaúnde Terry.
Pero o día 30 de marzo, cando se fixo evidente que a invasión estaba a piques de comezar, o Goberno británico ordenara que o destrutor HMS Antrim, seguido doutros dous buques de superficie e tres submarinos nucleares, se encamiñasen ás illas Xeorxias do Sur para apoiaren ao HMS Endurance. O resto de unidades da mariña británica púxose en alerta de catro horas.
Alexander Haig, Secretario de Estado dos Estados Unidos, percorreu milleiros de quilómetros tentando evita-la guerra entre dous firmes aliados. Non tivo éxito. A URSS, pola súa banda, dedicouse a observa-lo devir dos acontecementos cunha ledicia disimulada: dous fortes aliados dos estadounidenses, ámbolos dous con gobernos de dereitas —unha democracia e unha ditadura—, enfrontábanse entre si. Moscova era consciente de que, máis cedo que tarde, Washington tería que decantarse por un dos dous. Facelo implicaba romper a OTAN ou romper o TIAR. Calquera das dúas opcións resultaba beneficiosa para os soviéticos.
miniatura|[[Ronald Reagan, presidente dos Estados Unidos durante a guerra das Malvinas.]] En efecto, a neutralidade era imposible. Cara a finais do mes de abril o presidente estadounidense Ronald Reagan decantouse polos «curmáns» británicos e pola OTAN. Ó facelo incumprían o TIAR, aplicable en casos de guerra, para favoreceren a un membro da OTAN. A súa unilateralidade, en vez de manteren neutralidade por pertenceren a dous tratados de defensa, valeulle o descrédito internacional por flagrante incumprimento dos tratados. Tanto a URSS como Cuba criticaron a Estados Unidos por este abandono do máis feble, e Fidel Castro chegou a ofrecer o seu apoio á Xunta Militar arxentina.
Chile, pola súa banda, ó optar por apoiar a Gran Bretaña, incumpriu tamén o seu compromiso co TIAR afastándose dun dos seus postulados permanentes de política exterior o cal era a intanxibilidade no cumprimento dos tratados internacionais. Este feito foi o produto dunhas relacións moi estreitas cultivadas dende había anos coa Gran Bretaña no ámbito da mariña ó cal se agregaban unhas relacións especialmente delicadas entre a Arxentina e mailo Chile que chegaron en 1978 a unha situación pre-bélica polo contencioso sobre a Canle do Beagle.
Dende os últimos días de abril, o Reino Unido contou con todo este apoio diplomático, con intelixencia satelital estadounidense, coas últimas versións de armamento estadounidense (AIM-9L Sidewinder, Stingers etc) e con datos tecnolóxicos esenciais do que se consideraba —e se demostraría— a arma máis perigosa dos arxentinos: os mísiles antibuque Exocet de fabricación francesa. Hai dúas versións sobre a conduta dos mísiles Exocet: 1°) o Reino Unido accedeu ás claves para desactivalos na fase de operación, salvo os introducidos dende a república do Perú. 2°) non obstante a detallada información subministrada polo construtor Aérospatiale verbo das características dos Exocet e especificamente sobre o seu sistema de puntería final (homing) resultaron inútiles: este mísil resultou ser tan perigoso como se temía e en ningún momento da guerra se puideron establecer contramedidas eficaces contra el.
Non houbo declaración oficial de guerra por ningunha das dúas partes. Pero conforme avanzaba o mes de abril, o mundo soubo que unha das principais potencias do mundo e unha orgullosa nación suramericana se dispoñían a sementaren o lume sobre as xélidas augas do Atlántico meridional.
A reocupación: Operación Corporate
Conforme avanzaba o mes de abril, máis e máis buques da Royal Navy dirixíanse á zona de conflito nunha acción improvisada so o mando do Lord Almirante Sir John Fieldhouse que recibiu o nome de Operation Corporate. O seu obxectivo era a reconquista das illas Malvinas, Xeorxias do Sur e Sandwich do Sur para a Coroa Británica, e estenderíase dende o 9 de abril de 1982 até a fin da guerra, o 14 de xuño.
Operación Paraquat: reconquista das illas Xeorxias do Sur
300px|miniatura|esquerda|Illa Xeorxia do Sur, vista desde o espazo (NASA).
Dende o principio, foi evidente que o primeiro obxectivo tería que ser as illas Xeorxias do Sur. Non só xa había un buque británico na área, o HMS Endurance, senón que os datos de intelixencia notificaban que a presenza arxentina nestes illotes practicamente inhabitables era reducida. Reconquistar as Xeorxias do Sur proporcionaría un pequeno punto de apoio terrestre á Frota Británica, pero sobre todo tería un efecto propagandístico de grande importancia sobre a poboación arxentina, a británica e maila internacional: a Royal Navy chegou. Polo contrario, un fracaso nesta recuperación podería implicar graves problemas domésticos para Margaret Thatcher e o descrédito internacional definitivo do Reino Unido. Denominada Operación Paraquat, consistiu nunha serie de improvisacións e despropósitos tácticos e estratéxicos que saíu ben por pura boa fortuna e pola febleza das forzas opositoras. Dado o crítico desta operación, o almirante Fieldhouse organizáraa en segredo e cunha cadea de mando distinta da que empregaban as forzas que se preparaban para reconquistaren as Malvinas.
Quien primeiro chegou, o día 19, foi o submarino nuclear HMS Conqueror. A súa presenza, nun principio, denegaba a área á frota arxentina e garantía a seguridade do HMS Endurance: o HMS Conqueror era un submarino deseñado para combater contra a armada soviética, cunha tripulación adestrada para pelexar cos cruceiros e submarinos rusos, polo que non era probable que ningún elemento da frota arxentina lle fose a opor unha resistencia destacable. O 20, un avión de cartografía e recoñecemento radáricos Handley Page Victor volvía a illa Ascensión após crear novos mapas do arquipélago (sempre variables por mor dos glaciares) e cubrir 150.000 mi² de mar. Con 14 h e 45 min de duración, é a misión de recoñecemento máis longa da historia. Fixo uns mapas magníficos, pero no apartado de observación volveu coas mans baleiras: a frota de superficie arxentina non estaba na área.
Ao longo do día 21 o resto das forzas británica chegou ás proximidades das illas Xeorxias do Sur. Dende o primeiro momento, púxose en evidencia a pobre xestión da operación: non estaba claro quen mandaba sobre que, non se atendeu os experimentados científicos do British Antarctic Survey, grandes coñecedores da zona, o que deixou ao 19º Comando do 22º Rexemento do SAS (Special Air Service: servizo aéreo especial, comandos de elite) atrapados no glaciar Fortuna no medio dun clima imposible: ventos de case 200 km/h e ondas de Forza 11, co barómetro chegando ós 965 milibares.
E o día 23, un feble eco no sónar delatou a presenza do submarino arxentino S-21 ARA Santa Fe; tódalas operacións detivéronso deseguido, o HMS Tidespring enviouse a augas máis apartadas, outros dous petroleiros en aproximación desviáronse e a frota británica despregouse en orde de combate para interceptalo.
Jakobstad
Pietarsaari (en finés) ou Jakobstad (en sueco) é unha cidade de Finlandia, situada ao oeste do país, na rexión de Ostrobotnia.
Guerra das Malvinas
Operación Paraquat: reconquista das illas Xeorxias do Sur
A Operación Paraquat transformárase nunha operación de rescate de alta montaña e unha estraña persecución dun submarino diésel-eléctrico construído cando a II Guerra Mundial, mentres as tropas de Lagos e Astiz en Grytviken e Leith ficaban alleas ao que acontecía.
Jakobstad
Etimoloxía
O nome sueco da cidade significa literalmente Cidade de Xacobe en honor ao nome do home da súa fundadora. A cidade foi fundada no antigo porto da parroquia de Pedersöre e o seu nome pervive no nome sueco do concello, Jakobstad, literalmente Illa de Peter. Pedersöre continúa a ser un concello independente veciño a Pietarsaari.
Guerra das Malvinas
Operación Paraquat: reconquista das illas Xeorxias do Sur
O capitán Bicain, o mando o Santa Fe, non estaba alí por nada. As súas ordes consistían en evitar a posible presenza británica para desembarcar reforzos en Grytviken. Porén o seu submarino estaba ateigado de xente, pero a pouca intimidade era o menor dos seus problemas. Se lle ordenaba evitar á terceira frota do mundo cun navío que viu un dique seco por última vez no ano 1960. Estaba tan estragado que non podía varia-la súa profundidade; só tiña dúas posibles posicións, en superficie ou somerxido a cota fixa. E opera-los tubos lanzatorpedos implicaba o risco de que estoupase. Fronte a el, buques e submarinos pensados para loitaren na Terceira Guerra Mundial.
Aínda así, o capitán Bicain logrou chegar moi lonxe. Mais era unha pelexa imposible. Ao redor das 11 do 25 de abril de 1982, un helicóptero do HMS Antrim detectouno outra vez e, antes de que liscase de novo, lanzou dúas cargas de profundidade tan anticuadas coma o submarino ó que ían dirixidas (o único armamento que levaba a bordo). Unha delas estoupou moi preto e inundou os tanques de flotabilidade do ''Santa Fe’’, que se viu na obriga de saír á superficie. Agora que era un branco doado para toda clase de canóns, mísiles e máis torpedos, Bicain tratou desesperadamente de chegar a Grytviken.