cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bosón de Arles
Xenealoxía
Dunha primeira muller non identificada, tería un fillo:
Casou despois con Willa de Borgoña, filla de Rodolfo I de Borgoña e Willa de Provenza. Desta unión naceron catro fillas :
Orora Gongju
Orora Gongju (en hangul 오로라공주) é un filme surcoreano dirixido por Bang Eun-jin que foi estreado no 2005. Malia que foi estreado con menos promoción, a súa temática violenta valeulle a comparación co filme Sympathy for Lady Vengeance, estreado o mesmo ano. Foi o debut como director e guionista da actriz Bang Eun-jin.
Sinopse
Unha muller é asasinada nuns grandes almacéns. Ninguén se imaxina que os asasinatos seguirán, pero dous días despois aparece outra vítima. Unha muller é afogada e a única proba na escena do crime é un adhesivo cunha personaxe de debuxos animados, "Princess Aurora". Un veterano detective comeza a sospeitar da fermosa Jung Sun jung pero non llo di a ninguén, xa que Jung é a súa ex muller. Os asasinatos seguen e o adhesivo de "Princess Aurora" atópase ó carón de tódolos cadáveres.
Galardóns e nomeamentos
2006 Korean Film Awards
2006 Pusan Film Critics Awards
Carburante
miniatura|dereita|A gasolina e o gasóleo son carburantes extraído do petróleo Un carburante ou combustible é unha substancia capaz de producir enerxía. A obtención faise mediante unha reacción química nomeada combustión ou ben alterando os átomos da substancia con respecto aos combustibles nucleares nos cales se produce unha reacción nuclear. Os combustibles son substancias de vital importancia no desenvolvemento tecnolóxico da humanidade, grazas a que a enerxía contida neles pódese almacenar e utilizar no momento desexado co fin de producir un traballo útil.
Os seres vivos, como formas de vida baseadas no carbono, dependen do combustible como forma primaria de enerxía. Mediante un proceso nomeado metabolismo o alimento ou a enerxía solar transfórmanse en enerxía apta con vistas sustentar a vida.
ເຊື້ອເພີງ
Maite Cancelo
María Teresa Cancelo Márquez, coñecida como Maite Cancelo, nada en Barcelona o 30 de setembro de 1966, é unha economista e política galega do PPdG.
Traxectoria
Doutora en Ciencias Económicas pola Universidade de Santiago de Compostela. É profesora de Economía Aplicada na USC. Foi decana da Facultade das Ciencias Económicas e Empresariais de Santiago de Compostela (2007-2010). Foi directora xeral do Centro de Empresas e Innovación de Galicia. Foi concelleira en Santiago de Compostela en 2014 en substitución de Ángel Currás Fernández. Foi candidata do PPdeG nas autonómicas de 2012 e o 22 de decembro de 2015 tomou posesión como deputada no Parlamento de Galicia para substituír a Marisol Piñeiro.
Liga LEB Ouro 2015-16
A tempada 2015-16 da LEB Ouro foi a 20ª edición da segunda competición nacional de liga de baloncesto en España coa denominación actual. O campión de liga ascendeu directamente á Liga ACB, mentres que os clasificados do segundo ó noveno posto disputan un playoff onde o gañador ascende tamén á primeira categoría do baloncesto español. O torneo estivo composto por 16 equipos, 3 deles galegos: o CB Breogán, o CB Coruña e o Club Ourense Baloncesto.
Ó remate da tempada regular, o Quesos Cerrato Palencia conseguiu a primeira posición e o ascenso directo á Liga ACB. O Planasa Navarra e o Actel Força Lleida, pola contra, descenderon á LEB Prata.
Eliminatorias polo ascenso
Trala tempada regular disputáronse as eliminatorias polo ascenso, nas que competiron os equipos que remataron entre a 2ª e a 9ª posición da táboa.
Cuartos de final
Os cuartos de final dos playoffs da Liga LEB Ouro 2015/16 comezaron o 22 de abril de 2016, e remataron o 3 de maio de 2016. Esta rolda xogouse ó mellor de cinco partidos, e os gañadores pasaron ás semifinais dos playoffs.
Final
A final dos playoffs polo ascenso á Liga ACB xogouse do 20 ao 31 de maio de 2016.
Tosta Banda
Tosta Banda é un grupo de música folk internacional que xurdiu no ano 2016. Está formado por músicos e cantantes de Escocia, Gales, Frisia, Galicia, Irlanda, País Vasco e Cornualla. Mixel Ducau é o director musical de Tosta Banda, e Igor Otxoa o director artístico. O seu primeiro álbum, “Tosta”, foi gravado nos estudios Elkar de Donostia, e mesturado no estudio “Musikart” de Amezketa, no País Vasco, estará dispoñible en outubro de 2017.
Traxectoria
A orixe do nome do grupo, que se refire á bancada dun bote, provén dunha palabra que está presente en varias linguas minoritarias da costa atlántica europea. O seu repertorio está composto por cancións tradicionais das sete culturas de procedencia e novas composicións creadas por tódolos músicos que participan na banda. O proceso de formación do grupo comezou no ano 2016, ano durante o cal o grupo realizou unha xira en diferentes festivais de música folk nos países de orixe dos músicos, como o Atlantikaldia de Errenteria.
Fabricius
Fabricius é un antropónimo alemán que é o apelido de:
Goretti Sanmartín
Goretti Sanmartín Rei, nada na Estrada o 6 de xullo de 1964, é unha filóloga, escritora e política galega. É a alcaldesa de Santiago de Compostela desde o 17 de xuño de 2023. Membro correspondente da Real Academia Galega desde 2012.
Traxectoria
Licenciada e doutora en Filoloxía Galego-Portuguesa, é profesora titular de Filoloxía Galega da Universidade da Coruña. As súas liñas de investigación céntranse na formación da lingua literaria galega durante o século XIX e sobre a época das Irmandades da Fala.
É membro do Consello de Redacción da Revista Galega de Filoloxía e foi Directora do Servizo de Normalización Lingüística da Universidade da Coruña entre o 2004 e o 2006.
En 2012 foi elixida responsable do BNG de Santiago de Compostela e dende 2013 é secretaria de Implantanción e Estratexia Municipal do BNG.
Formou parte das listas do BNG ao concello de Santiago nas eleccións municipais do ano 2015, como número dous, saíndo elixida concelleira. Tras o pacto de goberno acadado entre PSdeG-PSOE e BNG para a Deputación da Coruña, foi elixida Vicepresidenta e Voceira do ente provincial. No ano 2019 preséntase como número 1 polo Bloque Nacionalista Galego ao Concello de Santiago de Compostela, saíndo elixida tras obter 2 escanos. Ademais abandona a vicepresidencia da Deputación da Coruña. Nas Eleccións municipais de 2023 recunca como candidata do Bloque Nacionalista Galego á alcaldía do Concello de Santiago de Compostela obtendo 6 edís, polo que foi elixida alcaldesa co apoio dos concelleiros do PSdeG-PSOE e de Compostela Aberta.
Gonozoide
miniatura|260px|Spirocodon saltator, unha [[medusa ds orde dos antoatecados]] En zooloxía denomínase gonozoide, ou gonozooide, a calquera dos zooides reprodutores das colonias de tunicados, briozoos ou hidrozoos que producen gametos. Os gonozoides poden desempeñar un papel na división do traballo, ou na alternancia de xeracións. Polo xeral, un gonozoide apenas ten outra función que a reprodución, polo que podería dicirse que é pouco máis ca unha gónada móbil.
A produción de gonozoides equivale a un aspecto de certas clases de alternancia de xeracións. En termos biolóxicos, as súas diversas formas son exemplos de estratexias evolutivas, e son en gran parte análogas en lugar de homólogas.
Etimoloxía
O nome dactilozoide está formado polos elementos do Vocabulario Científico Internacional gono- e -zoide. O primeiro deriva do grego antigo γόνος gónos, "xeración", "acción de enxendrar", e o segundo do grego antigo ζῷον zõon, "animal".
Antón II Pedro Khuraix
Antón II Pedro Khuraix (en أنطون بطرس خريش‎‎), nado en Ain Ibil (Líbano) o 20 de setembro de 1907 e finado en Beirut o 19 de agosto de 1994, foi o 75º Patriarca de Antioquía e de todo Levante da Igrexa Católica Maronita dende o 3 de febreiro de 1975 até o 3 de abril de 1986.
Traxectoria
Entre 1940 e 1950 foi vigairo xeral da arquieparquía de Tiro. O 25 de abril de 1950 foi nomeado bispo auxiliar de Sidón e bispo titular de Tarso dos Maronitas. Recibiu a consagración episcopal o 15 de outubro de mans do patriarca de Antioquía Antón I Pedro Arida. O 25 de novembro de 1957 pasou a ser bispo de Sidón.
O 3 de febreiro de 1975 foi elixido Patriarca de Antioquía. O 17 de febreiro do mesmo ano Paulo VI concedeulle a comuñón eclesiástica, e polo seu cargo foi nomeado membro da Pontificia Comisión para a Revisión do Código de Dereito Canónico Oriental (Pontificia Commissio Codici Iuris Canonici Orientalis Recognoscendo). O 2 de febreiro de 1983 o papa Xoán Paulo II creouno cardeal. Como patriarca foi un infatigable impulsor de todas as iniciativas de paz na rexión para tratar de solucionar o conflito árabe-israelí.
Retirouse o 3 de abril de 1986, e finou en Beirut logo dunha longa doenza o 19 de agosto de 1994.
Cabo de Palos
miniatura|Vista do porto de cabo de Palos. miniatura|Faro de cabo de Palos. O cabo de Palos é un cabo situado no concello de Cartaxena, na Rexión de Murcia. Orograficamente, o cabo forma parte dunha pequena cordilleira de outeiros volcánicos que forman unha pequena península. Unha proba desta cordilleira son as illas próximas no mar Mediterráneo: illa Grosa e as illas Hormigas, así como as cinco situadas no mar Menor.
A proximidade do mar Menor (palus ou lagoa en latín) é a que dá orixe á etimoloxía do lugar.
Historia
Segundo Plinio o Vello e Rufo Festo Avieno, sobre o promontorio do cabo houbo na antigüidade un templo consagrado a Baal Hammón, identificado logo polos romanos como Saturno.
No século XVI, no reinado de Filipe II construiose sobre o promontorio unha torre de vixilancia para defensa da costa contra os ataques dos piratas berberiscos.
En 1862 iniciouse a construción do actual faro que se alza ata os 80 metros de altura sobre o nivel do mar e 50 sobre o terreo situado na parte oriental do cabo, sobre un pequeno outeiro. Iluminouse por primeira vez o 31 de xaneiro de 1865.
O pobo de Cabo de Palos, foi na súa orixe un poboado de pescadores, aínda que hoxe é principalmente unha localidade turística coñecida pola súa gastronomía (en especial polo seu "Caldeiro do Mar Menor", receita local a base de arroz e peixes da zona, en particular o mero) e como destino de mergullo.
Cabo de Palos forma parte da Estación Náutica do Mar Menor, o que asegura ao turista que acode á zona unha ampla oferta en deportes náuticos, sobre todo o mergullo, en todas as épocas do ano, grazas ao clima cálido do sueste murciano e aos seus impoñentes fondos mariños.
A riqueza e bo estado de conservación dos seus fondos mariños motivaron a protección dos mesmos dentro da reserva mariña de cabo de Palos e Illas Hormigas.
-293
Véxase tamén
Historia ano a ano
Darío Campos Conde
miniatura|Darío Campos intervén tras tomar posesión da presidencia da Deputación de Lugo. Darío Campos Conde, nado en Vilaoudriz (A Pontenova) en 1965, é un político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Veterinario de profesión. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía da Pontenova e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta. Obtivo sucesivas maiorías absolutas en 2015 e 2019.
No 2015 foi elixido como presidente da Deputación de Lugo. En 2019, tralas eleccións municipais, deixou a presidencia da Deputación e foi substituído por José Tomé tamén do PSdeG-PSOE.
Gran Premio de Bélxica de 1966
O Gran Premio de Bélxica de Fórmula 1 de disputouse en Spa-Francorchamps o 12 de xuño de 1966. Foi a segunda carreira da tempada de Fórmula Un de. A carreira foi o 26 Gran Premio de Bélxica. A carreira levouse a cabo sobre 28 voltas ao circuíto de catorce quilómetros cunha distancia de carreira de 395 quilómetros.
A carreira foi gañada polo piloto británico, campión do mundo de John Surtees pilotando un Ferrari 312 nunha carreira que se viu decimada polas condicións meteorolóxicas nas primeiras voltas. Foi a cuarta vitoria de Surtees nun Gran Premio e a primeira desde o Gran Premio de Italia de 1964. Surtees levouse a vitoria con 42 segundos de vantaxe sobre piloto austríaco Jochen Rindt que pilotaba un Cooper T81. Foi o primeiro podio do futuro campión do mundo Jochen Rindt e o primeiro para a nova combinación Cooper-Maserati o equipo de fábrica de Cooper Car Company buscou o motor V12 de tres litros de Maserati para adaptarse as novas regulacións. O compañeiro de equipo de Surtees o italiano Lorenzo Bandini terminou terceiro no seu Ferrari 246.
Resumo da carreira
A distancia da carreira reduciuse con respecto ao ano anterior, de 32 a 28 voltas. Máis da metade dos corredoreso tiveron un accidente na primeira volta debido a unha forte tormenta e quedaban só sete corredores no inicio da segunda volta. Catro pilotos derraparon e estrelaronse na curva Burnenville, onde caía un espeso muro de choiva. O Cooper T81 de Jo Bonnier pasou por unha pequena zona libre no bordo da pista e o BRM P261 de Jackie Stewart estrelouse contra un poste de teléfono e logo aterrou nunha gabia en Masta Kink, quedanto atrapado no seu BRM envorcado, encharcado ata a cintura no combustible, durante 25 minutos. Graham Hill e Bob Bondurant, ambos dos cales estaban preto de Stewart, lograron rescatalo coa caixa de ferramentas dun espectador. Jack Brabham derrapou co Brabham BT19 en Kink Masta a 135 quilómetros por hora, pero recuperou o control do coche e reincorporouse á carreira. Había moita auga na pista que se lle meteu e inundou o motor Climax de Jim Clark no seu Lotus 33 e quedou fóra da carreira tamén na primeira volta. A primeira volta levouse toda a cabo baixo bandeiras verdes. E no inicio da segunda volta, 8 dos 15 pilotos que iniciaron estaban fóra da carreira.
A carreira foi filmada para a película  Gran Premio. Un segmento de oito minutos da película de 1966 utiliza unha combinación de imaxes en vivo e de escenas da carreira. As imaxes en vivo mostran a Surtees, Bonnier, Bandini, Ligier, Clark e Gurney en acción. Surtees e interpretado na ficción por Jean-Pierre Sarti mentres que Bandini é por Barlini Nino. A película cóidase de non recoller a Jackie Stewart en acción, interpretado por Scott Stoddard, xa que cando se estrenou estabase recuperando do accidente case fatal a principios de tempada. O Yamura (Honda) branco de James Garner, o número 24 non aparecía na carreira real e as escenas que o mostran son parte da filmación en estudo.
Logo do seu accidente nesta carreira, Jackie Stewart comezou os seus esforzos para aumentar a seguridade nas carreiras, que se prolongaron durante décadas, sobre todo logo de que a súa influencia como piloto de carreiras de Fórmula Un crecera a través das seguintes sete tempadas que competiu na Fórmula Un.
As Folgueiras, Xermade, Xermade
As Folgueiras é un lugar da parroquia de Xermade no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Periferia
Periferia (do grego peripheria, "circunferencia") designa o límite externo dun obxecto. Pode referirse a:
-294
Véxase tamén
Historia ano a ano
O Rego de Peteiro, Présaras, Vilasantar
O Rego de Peteiro é un lugar da parroquia de Présaras no concello coruñés de Vilasantar, na comarca de Betanzos.
Tempada 2019-20 da Primeira División Galega de hóckey a patíns
A tempada 2019-20 da Liga Sénior Masculina Autonómica comezou o 21 de setembro de 2019 e finalizará o 15 de febreiro de 2020. Na competición tomaron parte un total d1 12 equipos, dos cales dous eran o segundo equipo doutro equipo na mesma categoría.
Sistema de competición
A liga disputarase en formato de todos contra todos a dobre volta, polo que cada equipo xogará un total de 20 partidos de liga regular. Ao finalizar esta fase os tres primeiros clasificados disputarán a OK Liga Bronce cos tres primeiros clasificados da Liga Sénior Asturiana, e os dous primeiros clasificados da Liga Norte, para decidir os equipos que ascenderán á OK Liga Prata.
Xoán Piñeiro Nogueira
Xoán Piñeiro Nogueira, nado no Hío (Cangas) en 1920 e finado no Porriño en 1980, foi un escultor galego.
Traxectoria
miniatura|Ao Arcebispo Lago, en Tui. De orixe campesiña e mariñeira, foi durante ata a mocidade un modesto pastor, aínda que xa daquela tallaba as súas primeiras figuras a punta de navalla nas pólas dos carballos e castiñeiros.
A Deputación Provincial concedeulle unha bolsa para realizar estudos na Escola de San Fernando de Madrid, o que fixo con grande esforzo, por ter unha formación escolar moi escasa. Trasladouse despois a Santander para traballar nun obradoiro de imaxinaría do escultor José Capuz, mestre que lle aprendeu o oficio. O primeiro galardón acadouno na exposición de bolseiros de Escultura, en 1950, despois do éxito obtido no salón de outono madrileño, e de obter outra bolsa do concello de Cangas.
Residiu en Madrid, onde traballaba e expuña. En 1953 acudiu á Bienal Hispanoamericana de Barcelona. Rompeu coa vida madrileña e regresa a Galicia para establecer en 1972 o seu obradoiro en Goián, parroquia natal da súa muller, moitas veces modelo do artista e curmá do pintor Xavier Pousa, discípulo do mestre Antonio Fernández, co que o escultor trabou amizade inmediatamente.
miniatura|Fachada de S. Xosé Obreiro, Vigo. Empezou a realizar monumentos públicos que lle deron prestixio, como o de José Calvo Sotelo en Tui, ó que seguiron o do arcebispo Lago, tamén en Tui, o de José Millán-Astray na Coruña e ó mar en Vigo. Frustrouse o seu proxecto de homenaxe a Martín Codax, pola incomprensión dun alcalde vigués que non entendeu a imaxinación do artista, que fai arte relixiosa para as igrexas de San Xosé obreiro e dos Apóstolos, en Vigo.
Desde entón as exposicións da súa escultura, que coidan a súa viúva e as súas fillas, repetíronse en numerosas cidades, sempre en calidade de homenaxe a un mestre morto prematuramente. miniatura|A [[Rosalía de Castro no Carril, Vilagarcía de Arousa.]] María Cruz Piñeiro Álvarez (Cuqui Piñeiro), filla do artista, continúa coa labor do seu pai no seu antigo obradoiro familiar de Goián, hoxe reconvertido en fundición artística.
A obra de Xoán Piñeiro atópase en varios museos galegos e españois, nalgúns de África e en coleccións institucionais.
Empezou as súas tarefas con influencias da escultura de posguerra, desde Clará a Capuz e desde Macías a Peanes. Tallaba con pedra -mármore, granito-, tarefa na que exerceu maxisterio cerca de Maxín Picallo Durán e outros escultores novos. Recorda a Victorio Macho nas obras de dobreces acusadas, de grandes arestas e angulosidades. Tras ver a obra de Henry Moore e as súas curvas e os seus ocos, ideou un novo sentido de volume, de concepto abstractivo, con espirais, formas de identificación vexetal ou relacionables coas fachadas de Gaudí e Jorge Oteiza. A textura invita a unha contemplación morosa. Parece que domina a mitoloxía precolombiana.
Fundación Xoán Piñeiro
Adicou especial atención a pór en marcha o compromiso do Padroado da Fundación coa incorporación dos concellos de Tomiño, Cangas e Vigo a través dos seus representantes máximos, pola vinculación que o artista tivo con estas tres localidades e precisamente para romper co factor localista en relación co lugar onde se localiza a Fundación.
Seguidamente iniciouse o traballo de ampliación dos seus fondos coa doazón de obras orixinais de artistas, con pezas singulares, que precisamente son as que lle dan o contido que a Fundación establece nas súas fins.
O 9 de decembro tivo lugar a inauguración pública dunha praza en Vigo co nome de Xoán Piñeiro, a colocación dun relevo feito polo artista Manolo Buciños e unha réplica do autorretrato de Xoán Piñeiro, ambas pezas doadas pola Fundación.
Río Eske
miniatura|260px|Vista do Eske ó seu paso pola vila de [[Donegal - Dún na nGall|Donegal.]] O río Eske (en irlandés Abhainn na hIascaigh) é un río de Irlanda. Nace no Lago Eske, ó sueste do condado de Donegal e despois pasa a carón da vila de Donegal antes de desembocar finalmente na Baía de Donegal, no Océano Atlántico. O río conta só con 5 quilómetros de lonxitude, o que o converte, xunto co río Corrib, nun dos ríos de Europa máis curtos. A pesar diso, o río moi coñecido pola pesca, sobre todo de troita e salmóns.
Antón Fraguas
Antón Fraguas Fraguas, ou Antonio Fraguas Fraguas, nado en Insuela, na parroquia de Loureiro (Cotobade), o 28 de decembro de 1905 e finado en Santiago de Compostela o 5 de novembro de 1999, foi un destacado historiador, etnógrafo, antropólogo e xeógrafo galeguista. En 1923 fundou, xunto con outros compañeiros, a Sociedade da Lingua, que tiña como principais obxectivos a defensa da lingua e a elaboración dun dicionario. Foi membro das Irmandades da Fala, do Seminario de Estudos Galegos e catedrático de ensino secundario depurado polo franquismo. Formou parte do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento e da Real Academia Galega, foi director e presidente do Museo do Pobo Galego, membro do Consello da Cultura Galega e Cronista Xeral de Galicia. Dedicouse ó estudo da cultura e do territorio galegos desde distintos eidos, con especial atención e mestría á antropoloxía. A súa figura foi recoñecida en vida co Pedrón de Ouro, a Medalla Castelao, o Premio Trasalba, o Premio Otero Pedrayo, o Premio das Artes e das Letras de Galicia e o Premio San Martiño de normalización lingüística. O 7 de xullo de 2018 a Real Academia Galega, decidiu, en sesión plenaria, que Fraguas sería o escritor homenaxeado o Día das Letras Galegas do ano 2019, coincidindo co vixésimo aniversario do seu pasamento.
Primeiros anos
miniatura|esquerda|O pequeno Antón coa nai e os tíos. Naceu no lugar de Insuela, parroquia de Santiago de Loureiro, daquela Concello de Cotobade, o 28 de decembro de 1905. Foi fillo de Manuel Fraguas Rodríguez, un canteiro solteiro que emigrou a Niterói —daquela capital do Estado do Río de Xaneiro (Brasil)— pouco antes de nacer o neno, e de Teresa Fraguas Vázquez, filla tamén dun canteiro, nada en Listanco (Armeses, Maside) en 1873, solteira. Foi á escola publica da parroquia, no lugar da Costa. O pai volveu de América en 1912, casou coa nai e recoñeceu o fillo o 7 de agosto dese ano. En 1918 os pais tiñan decidido volver migrar, desta volta todos xuntos, ó Brasil, e que Antón chegase a ser maquinista de tren, oficio que lle ía aprender un curmán do pai. Refusaron da idea pola intervención dun mestre que tiña escola en Famelga, Augasantas, na que o rapaz ingresou, e que vía no neno capacidades para facer maxisterio.
De 1919 a 1924 estudou o bacharelato no Instituto de Pontevedra, onde foi alumno de, entre outros, Daniel Fraga Aguiar, Alfredo de la Iglesia, Ramón Sobrino Buhigas, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao e especialmente de Antón Losada Diéguez, que influíu nel e o converteu ao galeguismo. Xa en 1923, con 18 anos, fundou en Pontevedra, xunto con outros compañeiros de estudos entre os que se atopaba Sebastián González García-Paz, a Sociedade da Lingua, co obxectivo de loitar na defensa do galego e publicar un dicionario, que non chegou a saír á luz. A súa primeira oratoria en público foi para presentar o agrarista Joaquín Núñez de Couto, e falou contra dos caciques.
A Universidade e o Seminario de Estudos Galegos
miniatura|esquerda|Coa muller, unha cuñada e sobriñas. A partir de 1924 fixo a carreira de Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela. O primeiro ano foi a un preparatorio, onde tiñan tres catedráticos: Ciriaco Pérez Bustamante (Historia), Armando Cotarelo Valledor (Literatura) e Ramón Gallego García (Filosofía). En Santiago de Compostela viviu no número 24 da rúa do Hórreo. Animado por Ramón Martínez López, ingresou nas Irmandades da Fala, presididas por Vicente Risco, e comezou a colaborar co Seminario de Estudos Galegos, no que foi admitido como membro en 1928 cun estudo sobre o castro de Soutolongo (Lalín), nas seccións de Xeografía (dirixida por Ramón Otero Pedrayo), Etnografía e Folclore (dirixida por Risco) e Prehistoria (dirixida por Florentino López Cuevillas). Dentro do Seminario, unha bolsa da Junta para Ampliación de Estudios permitiulle participar na catalogación dos castros da zona de Lalín e iniciou o estudo da xeografía histórica de Galicia, dedicándose especialmente ás rías Baixas e ás terras do Concello de Cotobade. Como etnógrafo, comezou co estudo dos costumes ó redor do Entroido. Tamén foi bibliotecario da institución, dedicándose a facer fichas da bibliografía galega, e participou na formación do Museo Etnográfico do Seminario instalado no Colexio de Fonseca. Licenciouse en 1928. En 1929 iniciouse na docencia na Facultade de Xeografía e Historia de Santiago de Compostela, onde exerceu como profesor auxiliar ata 1933.
Foi un dos primeiros en usar o galego na radio ó intervir varias veces na Radio Galega en 1932. O 16 de xullo dese mesmo ano casou en Valga con Teresa Martínez Magariños (1903-1996), coa que nunca chegaría a ter fillos. Foi profesor do instituto da Estrada desde 1933 ata o comezo da guerra civil. En xullo de 1936 apareceu o primeiro e único número da La Voz de Cotobad baixo a súa dirección.
Rehabilitación docente e últimos anos
miniatura|Traslado de Lugo a Santiago, 1959. O 6 de maio de 1950 foi nomeado catedrático de Xeografía e Historia do Instituto Nacional Masculino de Lugo (actual IES Lucus Augusti) ata 1959, no que foi secretario e xefe de estudos, colaborando tamén co Museo Provincial e co Museo Diocesano e Catedralicio. En 1959 pediu traslado a Santiago de Compostela, ó Instituto Nacional de Enseñanza Media Rosalía de Castro no Colexio de San Clemente (actual IES Rosalía de Castro), onde exerceu a docencia e foi xefe de estudos ata a súa xubilación en 1975.
Fraguas foi un dos protagonistas da transformación do Seminario de Estudos Galegos, desmantelado polo réxime de Francisco Franco, no Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento, constituído en 1944, no que foi bibliotecario, secretario e director da sección de Etnografía e Folclore, publicando as súas investigacións na revista editada polo Instituto, Cuadernos de Estudios Gallegos.
Tamén participou na fundación do Padroado Rosalía de Castro en 1947, integrando a súa xunta de goberno e sendo tesoureiro.
O 19 de abril de 1951 foi nomeado membro numerario da Real Academia Galega, na que ingresou o 8 de maio de 1956 ocupando a cadeira que deixara Castelao. Foi presentado por Salustiano Portela Pazos, Ramón Otero Pedrayo e Luís Iglesias Iglesias, e o seu discurso de ingreso, Roseiras e paxariños nas cantigas dun serán (As coplas que se cantaban nas ruadas de Loureiro de Cotobade), foi contestado por Otero Pedrayo. Durante uns meses de 1997 foi presidente en funcións da institución.
En 1955 traballou na biblioteca da Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago. En 1963 foi nomeado director do Museo Municipal de Santiago, instalado no convento de San Domingos de Bonaval, que en 1975 pasou a ser denominado Museo do Pobo Galego e do que el foi un dos fundadores. Xaquín Lorenzo era o Presidente da Fundación e, á morte deste en 1989, Fraguas ocupou os cargos de director e presidente.
En 1969 organizou, en colaboración con Xoán Naya Pérez e Ricardo Carballo Calero, unha exposición sobre o traxe galego nos locais do Instituto Padre Sarmiento.
Outros cargos e actividades que desempeñou Fraguas ó longo da súa vida foron, entre outros, a coordinación da sección de Antropoloxía cultural do Consello da Cultura Galega (1983), promotor, membro numerario e bibliotecario da Real Academia Galega de Ciencias, correspondente da Real Academia da Historia, a Associação dos Arqueólogos Portugueses e a Sociedade Portuguesa de Antropologia e Etnologia. En 1992 o consello da Xunta de Galicia nomeouno Cronista Xeral de Galicia. En 1994 dooulle ó museo a súa biblioteca particular, composta por uns 20 000 volumes.
Finou por causa dunha doenza cardíaca no Hospital Clínico de Santiago o 5 de novembro de 1999, ós 93 anos de idade. A capela ardente situouse no auditorio do Museo do Pobo Galego, antes de que o seu corpo pasase a repousar ó lado de Aurelio Aguirre e Ramón María del Valle-Inclán, e dende 2012 tamén a carón do seu amigo Isaac Díaz Pardo, no cemiterio de Boisaca.
Bonome
Santiago Rodríguez Bonome, chamado Bonome de nome artístico, nado en Santiago de Compostela en 1901 e finado en Francia en 1995, foi un escultor en madeira e ceramista.
Antón Fraguas
Obra
Publicou máis de 1.300 artigos en xornais e revistas como A Nosa Terra, Logos, Lar, Vida Gallega, Dorna, Outeiro, La Voz de Galicia, Faro de Vigo, El Correo Gallego, O Correo Galego etc.
Bonome
Traxectoria
Fillo de Evaristo Rodríguez Brea e Antonia Bonome Pérez. Traballou desde moi novo no taller de ebanistería e aos 13 anos entra no obradoiro de imaxinería relixiosa de José Rivas, ao pé da catedral. Aos 18 anos pasa ao obradoiro de Enrique Carballido.
Antón Fraguas
Obras individuais
miniatura|200px|Historia del [[Colexio de Santiago Alfeo|Colegio de Fonseca, 1956.]] miniatura|200px|Aportacións ó cancioneiro de Cotobade, 1985.
miniatura|200px|Romarías e santuarios, [[Biblioteca Básica da Cultura Galega, Galaxia. ]]
Bonome
Traxectoria
En 1924 marchou para Madrid onde expuxo no Centro Galego, e logo na Exposición Nacional da Coruña. En 1925 expuxo no Centro Galego de Bos Aires e de 1926 a 1927 en Barcelona, na Bienal de Venecia, en Monza e na Habana.
Antón Fraguas
Recoñecementos
miniatura|300px|Inauguración dunha placa en memoria de Fraguas, na súa casa natal. Foi nomeado Pontevedrés do ano en 1973. En 1984 concedéronlle o Pedrón de Ouro, a Insignia de Ouro do Museo do Pobo Galego e a Medalla Castelao da Xunta. Recibiu o Premio Trasalba da Fundación Otero Pedrayo en 1985. Foi Premio Otero Pedrayo das deputacións provinciais en 1992, ano en que tamén foi nomeado Cronista Xeral de Galicia. Déronlle o Premio das Artes e das Letras de Galicia en maio de 1995. En 1989 foi nomeado fillo adoptivo de Santiago de Compostela e en 1996 obtivo o Premio San Martiño de normalización lingüística do Concello da Estrada.
Bonome
Traxectoria
En 1929 chegou a París, e en 1931 expuxo na sala Leblanc-Barbedienne, que se converteu no seu editor. A segunda guerra mundial trouxo un profundo cambio na vida do artista que virou cara á fabricación de obxectos de decoración fundidos, e logo cara á cerámica artística.
Antón Fraguas
Recoñecementos
En 1995, a sección de Antropoloxía Cultural do Consello da Cultura Galega organiza, na súa honra, o Simposio Internacional Medicina popular, Antropoloxía da Saúde.
Bonome
Obras
miniatura|Quiñones de León, polo escultor Bonome, no Pº de Ángel Ilarri de Vigo. Algunhas das súas obras encóntranse en Toquio, Filadelfia, distintos lugares de Francia, Suíza, Alemaña, e España, ben en museos ou en coleccións particulares: esculpiu bustos do embaixador de España en Francia, Quiñones de León; do presidente do goberno da república española, exiliado en París, o galego Manuel Portela Valladares; do arquitecto Antonio Palacios, de Valle-Inclán, de Isabelle Mallet (creadora da semana da beleza en París), do pintor Néstor de la Torre; o mausoleo de Alejandro Pérez Lugín; "La Femme de l'Idole" (A muller do ídolo) (Centro Georges Pompidou, París); "l'Agriculture et le Travail" (A agricultura e o traballo) (edificio do Ministerio de Traballo, Madrid); "La Douleur" (A dor); Jeanne d'Arc (Xoana de Arco).
Antón Fraguas
Recoñecementos
Trala súa morte, creouse a Fundación Antonio Fraguas no Museo do Pobo Galego, clasificada como de interese cultural e declarada de interese galego, co obxecto de “proxectar, conservar e dinamizar o patrimonio que Fraguas e toda a xeración por el representada crearon e rescataron para a conservación futura da memoria de Galicia”. Así mesmo, a Deputación Provincial da Coruña convocou na súa memoria o "Certame de artesanía Antonio Fraguas Fraguas".
Bonome
Vida persoal
Casou en 1940 con Simone Grottard, con quen tivo dúas fillas.
Antón Fraguas
Recoñecementos
Leva o seu nome o "IES Antonio Fraguas" de Santiago de Compostela e un centro municipal de formación do concello de Carral, así como rúas en varias cidades e vilas como Santiago, Lugo e Melide.
En 2017 foi candidato a ser a figura homenaxeada no Día das Letras Galegas correspondente ao ano 2018, canda Ricardo Carballo Calero, Plácido Castro, Eusebio Lorenzo Baleirón e María Victoria Moreno, que foi a finalmente escollida. O 7 de xullo de 2018 os membros do plenario da Real Academia Galega escollérono para ser a figura homenaxeada do ano 2019. As candidaturas finalistas foron a de Fraguas —defendida por Pegerto Saavedra, Andrés Torres Queiruga, Salvador García-Bodaño e Francisco Díaz-Fierros—, que levou 16 votos a favor e, de novo, a de Ricardo Carballo Calero, que tivo oito (houbo unha abstención). O carácter que se lle deu á figura de Antón Fraguas no Día das Letras Galegas foi criticado por Suso de Toro porque considerou que se identificou a cultura galega e a antropoloxía do rural preindustrial coa lingua galega.
En 2018-2019 o concello de Cerdedo-Cotobade organizou actos en recoñecemento da súa persoa durante ano e medio, ata o vixésimo aniversario da súa morte.
Jason Kapono
Jason Alan Kapono, nado o 4 de febreiro de 1981 en Long Beach, California, é un ex xogador de baloncesto profesional estadounidense. Foi o primeiro xogador na historia da National Basketball Association (NBA) en ser o líder en porcentaxe de anotación de triplas dúas tempadas consecutivas. Gañou o campionato da NBA nunha ocasión, cos Miami Heat en 2006.
Traxectoria profesional
Kapono foi elixido na 31ª posición do Draft da NBA de 2003 polos Cleveland Cavaliers. Tras participar en 41 partidos cos Cavaliers na súa tempada de rookie, foi elixido polos Charlotte Bobcats no draft de expansión de 2004. En 2005 asinou cos Miami Heat, equipo co que gañaría o seu único anel de campión da NBA, na tempada 2005-06.
O 9 de decembro de 2011, Kapono asinou cos Los Angeles Lakers. O 15 de marzo de 2012, Kapono foi traspasado xunto a Luke Walton e unha elección da primeira rolda do Draft de 2012 ós Cleveland Cavaliers, a cambio de Ramon Sessions e Christian Eyenga. Dous días despois foi cortado polos Cavs.
O 15 de novembro de 2012, Kapono asinou co Panathinaikos BC grego.
Roparz Hemon
Roparz Hemon, nado como Louis-Paul Némo en Brest o 18 de novembro de 1900 e finado en Dublín o 29 de xuño de 1978, foi un lingüista, escritor e xornalista bretón, un dos meirandes escritores bretóns do século XX.
Traxectoria
Foi o segundo de seis irmáns dunha familia de funcionarios civís do estado, seu pai era enxeñeiro mecánico da armada francesa, e súa nai, Julie Foricher, fora institutriz. Entrou en contacto co bretón por medio do seu avo materno e dalgún empregado do servizo da casa, en especial dous foron determinantes, Mari Urien e Jeannette Omnes, que cantaban cancións e recitaban contos populares. Xa en 1915 escribiu a Frañsez Vallée para recibir o periódico Kroaz ar Vretoned. Despois de rematar o bacharelato en Brest en 1918, foi ao liceo Saint-Louis de París para preparar o ingreso na Escola Politécnica coa pretensión de se converter en oficial da mariña mercante mais mudou de idea tras unha enfermidade. En 1919 estivo en Buckley para mellorar o seu inglés e logo pasou un ano estudando a lingua na Universidade de Leeds. Á volta realizou o servizo militar en Vannes e alí fixo amizade con Jakez Kerrien. Tras rematar estudou dende 1922 inglés na Sorbona graduándose en 1924. Exerceu como profesor de inglés no liceo de Brest dende 1925 ata 1939.
Activista bretonante
miniatura|Olier Mordrel cofundador xunto con Hemon de Gwalarn Nos seus anos en París comezou a estudar bretón no círculo céltico de París con Yann-Eozen Jarl e a partir de aí e ata a súa morte, consagrouse á defensa do bretón e ao cultivo da literatura bretoa. En 1923 publicou o seu primeiro artigo, "An diouganer", que apareceu na revista Breiz Atao so o nome de Roparz Loeiz Hemon, despois simplificado como Roparz Hemon, e que fai referencia a Rupert Brooke, poeta inglés morto na Primeira guerra mundial, e a Louis Hémon, escritor natural de Brest. Escribiu numerosos artigos e estudos sobre o bretón, e traballou antes da Segunda Guerra Mundial nun Dictionnaire historique mais nunha Grammaire historique, que influíu en Jakez Riou, Youenn Drezen e Jakez Kerrien.
Gwalarn
En 1925 puxo en marcha Gwalarn en colaboración con Olier Mordrel, primeiro como suplemento literario de Breiz Atao, xornal que tiña uns 200 suscriptores, pero dende o número 7 correspondente a xullo de 1926 a revista tornou independente. Era unha publicación monolingüe que pretendía dar pulo a unha literatura moderna nunha lingua anovada, rexeitando o afrancesamento da lingua e creando novas palabras para conceptos modernos e cunha gramática estandarizada. A revista tamén salientou pola importancia concedida ás traducións ao bretón da literatura internacional, cun verdadeiro programa de traducións para amosar que o bretón era idóneo como vehículo dos grandes textos literarios, e como recollía o artigo de cabeceira do primeiro número "Premier et dernier manifeste de Gwalarn en langue française", asinado por Mordrel e o propio Hemon, puña a lingua como punto central da nacionalidade bretoa: "non hai rexurdimento nacional sen rexurdimento lingüístico". A importancia de Gwalarn dentro da literatura bretoa é incomensurable, revolucionou a literatura e a propia cultura bretoa, creando a súa propia xeración, Skol Walarn, onde se integraron os que se ían conveter nos mellores escritores desa época. A partir de 1928 comezou en Gwalarn unha sección para ensinar o bretón denominada "Skol dre Lizer", e logo "Brezhoneg ar vugale" (bretón dos nenos) e lanzou unha colección para debutantes nun bretón simple; a partir de 1932 saíu Kannadig Gwalarn, unha revista con temas máis populares. Dende finais da década de 1920 asistía regularmente ás festas da Bleun-Brug, asociación católica defensora da lingua bretoa, e alí coñeceu os sacerdotes e escritores Yann-Vari Perrot e Maodez Glanndour e aínda que Roparz era neutro en asuntos de relixión sabía que os falantes eran maioritariamente católicos prácticantes, e intentou a difusión da súa colección para nenos nas escolas católicas, mesmo a partir de 1937 asociouse con Raymond Delaporte, presidente de Breuriez ar Brezoneg er Skoliou, nos seus esforzos por difundir o bretón nas escolas católicas.
Esperanto
Ao longo da súa vida Roparz Hemon foi un fervoroso defensor do esperanto para evitar o que denominaba "linguas imperiais " e para combater os réximes totalitarios. Entre 1928 e 1930, publicou como suplemento de Gwalarn unha revista en esperanto, Nord-Okcidento, e redactou unha pequena gramática de esperanto en 1928 e mais un pequeno dicionario esperanto-bretón en 1930.
Segunda Guerra mundial
miniatura|Comité de dirección do Instituto Céltico Mobilizado ao estoupar a guerra serviu no centro de intérpretes do exército en Auxi-le-Château (Somme). Un lanzachamas feriuno en Crécy-en-Ponthieu o 23 de maio de 1940 e os alemáns fixérono prisioneiro o día seguinte e internárono no hospital de Saint-Ricquier (Pas de Calais), ao pouco pasou a Berck e dende alí ao campo de prisioneiros de guerra de Alexisdorf, preto de Berlín, nun sector onde os alemáns internaban certos prisioneiros bretóns, co proxecto de favorecer ás minorías do estado francés, o que abandonaron tras o acordo de Montoire.
Liberado en agosto de 1940 volveu a Brest e continuou a publicar Gwalarn, fundou outra publicación literaria, Sterenn. O 1 de decembro de 1940 asinou o manifesto "Placet au Maréchal Pétain, Chef de l’État Français" con Régis-Marie-Joseph de l'Estourbeillon de la Garnache e Frañsez Jaffrennou demandando a Pétain que permitise o ensino do bretón na escola. O luns de Pascua de 1941 un bombardeo aliado estragou a súa casa, perdendo a súa biblioteca, e os seus manuscritos e fichas. Mudouse a Guingamp ata o 1 de xullo de 1941 cando se aveciñou en Rennes. En novembro de 1940 as autoridades alemás estableceron Radio Rennes Bretagne, a primeira radio con emisión regular en bretón, bilingüe co francés, emitía primeiro unha hora semanal en desconexión de Radio-Paris e Roparz converteuse ao pouco, xa ampliada a unha hora diaria, no seu director de programación, traballou so a autoridade e control ideolóxico dos alemáns. Así e todo, deulle á emisión un forte contido cultural e intelectual. Tamén dirixiu o semanario Arvor dende 1941, e apareceron baixo o pseudónimo de Pendaran algúns artigos seus con contido antisemita.
O 8 de xullo de 1941 participou na comisión que buscaba a creación dunha ortografía unificada para o bretón, incluía significados expoñentes da ortografía creada a proposta de Emgleo ar Skrivagnerien en 1908 por Frañsez Vallée, entre eles Frañsez Kervella, Yann-Vari Perrot, Pêr Bourdellez, Fañch Elies Abeozen, e outros que seguían a ortografía tradicional do vannetés como Loeiz Herrieu ou Roperzh ar Mason. Chegouse a un acordo co nome de peurunvan para a nova grafía, o acordo era preciso xa que para poder ensinar a lingua nas escolas había que contar cunha norma unificada, e a fin dese 1941 autorizouse o ensino durante unha hora semanal fóra das horas lectivas.
En outubro de 1941, Leo Weisgerber nomeouno director do Instituto Céltico da Bretaña (Framm Keltiek Breizh) creado en Rennes e modelado seguindo o Deutsche Forschungsgemeinschaft. Participou na constitución do expediente contra do prefecto Ripert, un petanista oposto a calquera concesión aos intereses bretóns e que cesou en maio de 1942.
Como Bezen Perrot marchou a Alemaña en agosto de 1944 residindo en Marburg e. Diante o avance aliado decidiu entrar en Francia en marzo de 1945 e o 31 a policía detívoo poñéndoo baixo prisión preventiva, ata o seu xuízo en Rennes o 15 de marzo de 1946, alí desbotouse o delito de traizón, e resultou nunha condena o 13 de maio de 1946 por indignidade nacional a degradación nacional durante dez anos, motivada polas súas actividades "separatistas", e xa que logo a perda do seu status como profesor en Francia tras se converter a sentenza en firme.
Exilio
Despois de vivir en París un tempo, marchou a Irlanda en xullo de 1947 establecéndose en Dublín, onde foi profesor de inglés no Institute for Advanced Studies, dedicouse á literatura, dirixiu a revista Ar Bed Keltiek e colaborou en Al Liamm (dirixida por Ronan Huon) que tomara o relevo de Gwalarn. Morreu en Dublín o 28 de xuño de 1978. O seu corpo repatriouse a Brest para soterralo o 10 de xullo. Influenciou a moitos escritores bretóns, como Per Jakez Hélias, que o admiraban polo seu traballo en Gwalarn.
Airbus A310 MRTT
O Airbus A310 Multi Role Tanker Transport (MRTT) é un avión de repostaxe en voo baseado na aeronave de pasaxeiros civil Airbus A310. Anteriormente, o A310 operou tamén como un avión de transporte puro.
A Luftwaffe converteuse no principal usuario do MRTT, convertendo catro dos seus sete A310. A Real Forza Aérea canadense converteu dous dos seus cinco A310 a configuración MRTT, que son coñecidos como CC-150 Polaris.
Deseño e desenvolvemento
O A310 Multi Role Tanker Transport (MRTT) é un derivado militar do avión de pasaxeiros Airbus A310. Está deseñado para os roles de avión de reabastecemento en voo e transporte de carga. O aparello está fabricado e modificado por Airbus. A conversión implica:
O deseño das vainas, dos reforzos das ás e dos sistemas foi subcontratado a ITD SA, na época parte do ITP Group.
A Luftwaffe foi o primeiro cliente do MRTT, convertendo catro dos seus sete A310. A Real Forza Aérea do Canadá converteu dous dos seus cinco A310, que son coñecidos como CC-150 Polaris no servizo canadense, á configuración MRTT.
Mentres que os presentes MRTT baseábanse no sistema de reabastecemento de sonda cesta, EADS investíu 90 millóns de dólares en investigar e desenvolver un sistema de repostaxe de pértiga como o usado pola USAF. Agora Airbus pode ofrecer dendo os A310 con vainas de repostaxe ata o máia grande A330 MRTT equipado con pértigas.
Un A310 MRTT é algo máis pequeno que o A330 MRTT. Dado que a produción do A310 interrompeuse, só se pode facer unha conversión en avións de pasaxeiros remodelados, ou como unha actualización dun A310 xa usado por forzas aéreas (a opción escollida por Alemaña e o Canadá). Como avión de repostaxe en voo ten unha capacidade de combustible semellante ao do KC-135R. Debido á súa cabina máis grande é moito máis flexible, ofrecendo unha boa capacidade para carga, transporte de tropas, transporte VIP ou outros usos, e fáltalle só a capacidade de aterrar en pistas pouco preparadas para ser cualificado como un transporte estratéxico. Airbus agarda vendelo nalgúns dos países que necesitan susbstituír os Boeing 707 usados como avión de reabastecemento.
O primeiro uso operacional coa Luftwaffe alemá tivo lugar o 4 de febreiro de 2009, cando tres Eurofighter Typhoon alemáns foron reabastecidos por un A310 MRTT durante o seu despregue dende a base de Laage, en Rostock ata a base de Yelahanka, en Bangalore.
Paquistán tamén pediu a capacidade MRTT nun A310, aínda que o avión xa non se fabrica.
Xerarquía da morte
A xerarquía da morte (Hierarchy of death en inglés) é un concepto empregado polos xornalistas para definir a sobreatención por parte dos medios de comunicación a fenómenos tráxicos se estes se producen en países desenvolvidos, afectan a xente oriúnda do país, e pertencen á raza branca, en comparación coa menor cobertura dos medios a sucesos que non cumpran estas característica.
Un dos xornalistas que máis escribiu sobre o tema é o escocés Allan Massie.
A rede social Facebook foi tamén criticada por participar na cultura da xerarquía da morte, ao permitir mudar a foto de perfil dos usuarios cunha bandeira de Francia coma mostra de solidariedade cos atentados de París de novembro de 2015, mentres que non ofertaba tal opción para o atentado que se producira no Líbano só un día antes, o que moitos cualificaron de agravio comparativo. A mesma rede social tamén activou unha ferramenta que permitía a todo aquel que se atopase en París avisar a súa familia que se atopaba a salvo.
Outros fenómenos que se poderían cualificar como con atención desproporcionada por estaren sometidos ao fenómeno da xerarquía da morte son o accidente aéreo de Germanwings ou os atentados da maratón de Boston.
Fenómenos similares
O fenómeno da xerarquía da morte é similar ao que acontece coa síndrome da muller branca desaparecida.
Josephine Cochrane
Josephine Garis Cochrane, nada o 8 de marzo de 1839 no condado de Ashtabula (Ohio) e finada o 14 de agosto de 1913 en Chicago, foi a inventora da primeira lavalouza automática con éxito comercial, que construíu xunto co mecánico George Butters.