cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
DGC Records
DGC Records é un selo discográfico estadounidense pertencente ao Universal Music Group, que na actualidade opera como selo auxiliar de Interscope Records.
Historia
DGC Records (acrónimo de "David Geffen Company") apareceu en 1990 como unha subsidiaria de Geffen Records e coa distribución de Warner Bros. Records ata 1991, cando foi adquirida polo grupo MCA Music Entertainment Group. O selo creouse como resposta ao éxito que Geffen tivera con artistas hard rock que promocionaba. A pesar de que inicialmente centrouse máis no rock progresivo e no heavy metal, a medida que a década avanzaba tamén abarcaría ao emerxente rock alternativo, asinando con influentes artistas como Nirvana, Sonic Youth e Beck. O selo tamén editou os primeiros traballos da banda de hip hop The Roots.
En 1999, durante a consolidación da empresa nai de Geffen, Universal Music Group, e PolyGram, o selo DGC parou as súas operacións. Os seus artistas pasarían a gravar con Geffen Records. Nos anos seguintes, o nome DGC e o seu logo apareceron ocasionalmente en reedicións do seu pasado catálogo. No ano 2007 o selo foi reactivado como unha marca de Interscope Records, herdando a moitos dos artistas alternativos que asinaran con Interscope-Geffen-A&M. Dende a súa reactivación editou álbums de Weezer, Beck, Counting Crows e Rise Against.
Ata a data, o álbum máis vendido do catálogo de DGC é o Nevermind de Nirvana, editado en 1991, que acadou unhas vendas internacionais de 25 millóns de copias, 10 deles só nos Estados Unidos, e é un dos primeiros álbums que foron certificados diamante.
Vilarín de Cubilledo, Cubilledo, Baleira
Vilarín de Cubilledo é un lugar da parroquia de Cubilledo no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 36 habitantes (15 homes e 21 mulleres).
Vilauriz, Cubilledo, Baleira
Vilauriz é un lugar da parroquia de Cubilledo no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).
Xosé María Máiz Togores
Xosé María Máiz Togores, nado en Santiago de Compostela en agosto de 1958, é un escritor galego en castelán e en lingua galega.
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Hispánica, é profesor de Lingua e Literatura castelás nun colexio concertado de Madrid. Colabora con artigos no xornal Galicia Hoxe.
Consuelo Martínez López
Consuelo Martínez López, nada en Ferrol en 1955, é unha matemática e catedrática de Álxebra galega.
Traxectoria
Licenciouse en Matemáticas pola Universidade de Zaragoza en 1977. Doutorouse pola mesma universidade en 1980 coa tese titulada Formaciones saturadas en una clase de grupos localmente finitos PI-resolubles, dirixida por Javier Otal. É catedrática na facultade de Ciencias da Universidade de Oviedo.
A súa investigación céntrase na álxebra abstracta co fin de aplicala á teoría da información, á criptografía e ós códigos correctores de erros, utilizando estruturas alxebraicas resistentes para o deseño de sistemas de cifrado. Investiga as álxebras e superálxebras non asociativas e as súas interrelacións coa teoría de grupos. Foi quen de construír o anel completo de cocientes dun álxebra de Jordan para as superálxebras graduadas por sistema raíz, problema inicialmente proposto por Jacobson.
Colabora, dende os anos noventa, co matemático da Universidade de California San Diego e gañador da medalla Fields Efim Zelmanov. . Xuntos estudan as conexións de grupos e álxebras cos retos e conxecturas do problema restrinxido de Burnside. Conseguiron, entre outros resultados, a clasificación de superálxebras de Jordan simples finito dimensionais en característica prima. Ocupou, entre outros, os seguintes cargos:
Obras
É autora de numerosas publicacións en revistas científicas, entre outras:
Mon amour pour toi
«Mon amour pour toi» (en galego: «O meu amor por ti») é unha canción composta por Jack Say e interpretada en francés por Fud Leclerc. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Fontana. Foi elixida para representar a Bélxica no Festival de Eurovisión de 1960 tras gaña-la final nacional belga.
Festival de Eurovisión 1960
miniatura|esquerda|[[Fud Leclerc, intérprete da canción, en 1958.]]
Selección
«Mon amour pour toi» cualificouse para representar a Bélxica no Festival de Eurovisión 1960 tras gaña-la final nacional belga.
No festival
A canción participou no festival celebrado no Royal Festival Hall o 29 de marzo de 1960, sendo interpretada polo cantante belga Fud Leclerc. A orquestra foi dirixida por Henri Segers.
Foi interpretada en quinto lugar, seguindo a Dinamarca con Katy Bødtger interpretando «Det var en yndig tid» e precedendo a Noruega con Nora Brockstedt interpretando «Voi, Voi». Ao final das votacións, a canción recibiu 9 puntos, obtendo o sexto posto de 13.
Fernando Iglesias Sánchez
Fernando Luís Iglesias Sánchez, máis coñecido polo alcume de Tacholas, nado en Ourense o 25 de agosto de 1909 e finado en Buenos Aires o 14 de maio de 1991, foi un actor galego. Desenvolveu a súa vida artística na emigración arxentina, onde se converteu nunha gran figura do teatro e tamén participou en numerosas películas.
Traxectoria
A súa admiración polo cine veu do seu padriño, Julio Losada, administrador do Cine Teatro Apolo de Ourense. Estudou no colexio dos Maristas de Ourense. As súas inclinacións cara ao canto levárono a pertencer a diversas entidades corais, en especial a Coral de Ruada, onde comezaron as súas inquedanzas artísticas.
En 1929 emigrou á Arxentina, onde residían os pais e as irmás. En Buenos Aires traballou, entre outros, nun obradoiro de fotografía. Ao mesmo tempo integrouse na actividade cultural das sociedades galegas, en especial da Unión Provincial Orensana, da cal seu pai era tesoureiro. miniatura|300px|Fotografía de Castelao dedicada a Tacholas En 1932, convidado por Manuel Núñez Búa, comezou a actuar na radio, e axiña foi acadando sona entre a colectividade galega. Nesta época ten orixe o alcume de Tacholas. Durante a Guerra Civil española participou en festivais benéficos a prol da causa republicana. Ao rematar o conflito bélico retomou o labor cultural. En 1941 fundou con Maruxa Boga a Compañía de Comedias Galegas Boga-Tacholas, principal dinamizadora do teatro galego en Bos Aires xunto coa Compañía de Maruxa Villanueva. Tacholas participou na estrea da obra de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao Os vellos non deben de namorarse o 14 de agosto de 1941 no Teatro Mayo de Buenos Aires. Representou á Morte no primeiro lance e a Don Ramonciño no segundo.
En 1945, tamén con Maruxa Boga e Alfredo Aróstegui (1906-1985), fundou a audición radiofónica Recordando a Galicia, programa baseado nunha idea orixinal de Castelao. En 1953 inaugurou o programa radiofónico La Voz de Galicia.
A finais dos anos 50 comezou a traballar no cinema arxentino e integrouse en diversas compañías teatrais. No eido cinematográfico negouse de forma sistemática a interpretar papeis que ridiculizasen os galegos. Participou en producións como El crack, La Patagonia rebelde ou Camila. En 1970 integrouse nos elencos do Teatro Municipal General San Martín, con numerosas xiras polo país e no estranxeiro.
Filmografía
300px|miniatura|[[Maruxa Boga, Tacholas e Alfredo Aróstegui en Recordando a Galicia]]
Félix Gómez
Feliciano Gómez Hernández, coñecido como Félix Gómez, nado en Carmona, Sevilla o 5 de setembro de 1977, é un actor español.
Traxectoria
miniatura|Félix durante a rodaxe de 3:19 No ano 1998 debuta coa serie Plaza Alta na televisión autonómica andaluza Canal Sur. Ese verán incorpórase como actor fixo á serie xuvenil Al salir de clase, onde incrementou a súa popularidade a nivel nacional.
O seu debut cinematográfico foi ás ordes de Jaime Chávarri cun pequeno papel na comedia Besos para todos (2000), protagonizada por Emma Suárez.
En 2015, únese ó elenco principal da serie Carlos, Rey Emperador onde dá vida a Fernando Álvarez de Toledo.
Peekskill, Nova York
miniatura Peekskill é unha cidade fundada en 1816, localizada no condado de Westchester no estado estadounidense de Nova York. Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, no ano 2000 tiña unha poboación de 22.441 habitantes e unha densidade de 2.003,8 habitantes por km².
Aleksander Majkòwsczi
Traxectoria
Aleksander Majkòwsczi naceu no seo dunha familia labrega en Kòscérzëna, entón denominada oficialmente Berent e localizada no ano do seu nacemento na provincia de Prusia do Reino de Prusia. Foi á escola na súa localidade natal e logo pasou ao centro alemán da localidade para seguir a súa educación secundaria en alemán. Recibiu unha bolsa de estudos dunha asociación de axuda ao estudo de Chełmno e despois continuou a súa educación en Chònice, vivindo en réxime de internado, foi nesa época que adquiriu fondos coñecementos da literatura e historia polaca. En 1895 rematou a educación secundaria e volveu á súa cidade natal. En 1897 comezou a estudar medicina en Berlín e en  1899  publicou en Gdańsk o seu primeiro libro en caxubio, a sátira co título de Jak w Koscérznie koscelnygo obrele abo Pięc kawalerów a jedna jedyno brutka  mais tamén nese ano publicou o poema longo en polaco Pielgrzymka wejherowska. En 1900 trasladouse a Greifswald para continuar a carreira e alí entrou en contacto cunha pequena organización socialista polaca, Zet, e ao ano seguinte coa asociación de estudantes Adelphia, que tiña tamén un forte contido político. Expulsado da universidade polas súas actividades políticas tivo que continuar os seus estudos en Múnic. A partir de 1902 participou nas actividades da Asociación de Estudantes Polacos e fundou a sociedade Vistula e para o ano seguinte rematou a licenciatura de medicina.
En Zúric redactou a súa tese doutoral sobre a contaminación do sague no saturnismo crónico. En 1904 defendeu a súa tese doutal e deseguido volveu a Gdańsk para completar o seu ano de prácticas nun hospital da cidade. Entrou en contaco coa vida cultural da cidade e en 1905 aceptou o posto de redactor xefe do xornal Gazeta Gdańska e do seu suplemento en lingua caxubia ''Drużba. Pismo dlö polscich Kaszubów; tamén nese ano realizou unha escolla da súa poesía que publicou en Poznan como Spiewe i frantówci''. En 1906 volveu á súa localidade natal para exercer a medicina privada. En 1908 comezou a publicar a revista mensual Gryf; nas súas páxinas formulouse o programa social, cultural e político para o rexurdimento do pobo caxubio baixo o réxime prusiano e para contrarrestar a súa xermanización, fundamental foi o artigo, de 1909, "Ruch młodokaszubski” que constitúe un chamamento á intelectualidade caxubia para organizarse na procura de activar a conciencia nacional no seo do pobo caxubio, sempre en íntima unión cos polacos, na época un pobo sometido. En 1911 estableceuse en Sopot, e alí exerceu tamén como médico. En 1912 fundou a Sociedade dos Caxubios Novos en Gdańsk, que tiña como lema "Se é caxubio é tamén polaco". Ao ano seguinte estableceu o Museo Caxubio-Pomeranio en Sopot e publicou en Varsovia unha guía de Caxubia titulada Zdroje Raduni. Przewodnik po tak zw. Szwajcarii Kaszubskiej.
Co inicio da guerra en 1914 o exército prusiano chamouno a filas e exerceu como doutor nas frontes de Francia e Romanía. Durante os anos da guerra mantivo un diario que se publicou en 2000 co título de Pamiętnik z wojny europejskiej roku 1914. Ao rematar a guerra volveu a Sopot, entrou en política e foi membro do consello popular de Gdansk, e dentro do recentemente creado exército polaco participou en accións armadas, acadando o grao de capitán. En 1920 participou na comisión internacional que delimitou a fronteira entre Polonia e Alemaña. Durante dous anos residiu en  Grudziądz, organizou un teatro polaco en Toruń e presidiu a Asociación de Artistas Pomeranios. Logo de casar en 1921 estableceuse en Kartuzë exercendo como médico rural e en diversas clínicas ferroviarias. Nesa época volveu publicar Gryf e foi redactor xefe da revista Pomorzanin.
Luis de Vivero
Luis de Vivero, foi un poeta galego.
Traxectoria
Luis de Vivero foi un poeta do século XV da familia dos Vivero, e Hernando del Castillo cítao no seu cancioneiro.
A súa composición Guerra de amor, foi destacada por Antonio López Ferreiro como unha das súas mellores obra, e dela Benito Varela Jácome tamén di que están escritos con soltura, expresados perfectamente en versos que encerran certo eco dos cancioneiros galegos e o ritmo musical dunha tonada popular.
Tamén compuxo diferentes coplas e cancións.
Outra das súas obras foi Diálogo con la tristeza.
Menéndez Pelayo eloxiou ó vizconde de Altamira, pero dixo que ''quizais o avantaxou en dotes poéticos outro cabaleiro de Galicia [...]. Chamábase o tal don Luis de Vivero, e o "Cancionero" contén moi lúcidas mostras do seu nume, especialmente a composición alegórica "Guerra de amor" [...].
Filmes de Colombia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|250px|Ciro Guerra, primeiro director colombiano cuxo filme foi nomeado. Colombia presentou filmes para o Óscar ó mellor filme internacional dende o ano 1980. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés.
A proposta colombiana é decidida anualmente polo Consello Nacional de Cinematografía, unha póla do Ministerio de Cultura de Colombia. Até o ano 2022, Colombia presentouse a competición 31 veces, sendo nomeado unha vez para o Óscar.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Colombia para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
En 2004, Colombia anunciou a elección de María, llena eres de gracia como o seu candidato ó Óscar, e o filme foi promocionada como un dos principais candidatos para gañar o premio. Porén, o filme foi descualificado pola Academia xa que o filme, un drama que gañou o premio ó mellor filme colombiano no Festival Internacional de Cinema de Cartaxena de Indias, malia contar con personaxes colombianos e estar protagonizada pola actriz Catalina Sandino Moreno, non puido ser cualificado como produción colombiana por estar escrito e dirixido por un estadounidense, Joshua Marston. Despois dunha apelación sen éxito, Colombia presentou El rey no seu lugar. Malia que o filme foi descualificado, Catalina Sandino Moreno foi nomeada ó Óscar á mellor actriz e é a única colombiana en ser nomeada nunha categoría de interpretación.
Gonzalo de Vivero
Gonzalo de Vivero, nado na provincia de Lugo en ano descoñecido e finado en Salamanca o 29 de xaneiro de 1480, foi un bispo galego.
Traxectoria
Foi deán e posteriormente foi nomeado bispo da diocese de Salamanca.
Gonzalo foi amigo de san Xoán de Sahagún, e os dous viviron as revoltas entre os Manzano e os Monroy. Naquela época Gonzalo era o presidente de Valladolid, durante o reinado de Henrique IV, e conseguiu que as revoltas apaciguasen, feito que foi cantado polo poeta Armendaiz.
Gonzalo mantivo a cidade fiel ó rexente, e o rei mandouno ir á Coruña para recibir os embaixadores de Inglaterra.
Biosíntese de proteínas
miniatura|300px|O ARN eucariota [[transcrición (ARN)|transcríbese no núcleo celular; procésase, é transportado ao citoplasma e traducido no ribosoma.]]
A biosíntese de proteínas é o proceso por medio co cal as células biolóxicas xeran novas proteínas; está equilibrado pola perda de proteínas celulares por medio da súa degradación ou exportación. A tradución de proteínas é a ensamblaxe dos aminoácidos polos ribosomas, e é a parte esencial da vía biosintética das proteínas, que está precedida da formación do ARN mensaxeiro (ARNm) e a aminoacilación do ARN transferente (ARNt), e vai acompañada do transporte cotraducional, e sucedido pola modificación postraducional. A biosíntese de proteínas está estritamente regulada en varios pasos, principalmente durante a transcrición (síntese de ARN a partir dun molde de ADN) e a tradución (a unión dos aminoácidos para formar a cadea polipeptídica a partir da información codificada no ARN).
O segmento de ADN correspondente a un cistrón é transcrito nun ARN mensaxeiro inmaturo, que sofre un procesamento dando lugar ao ARNm maduro, que se transportará ao citoplasma e se utilizará como molde na síntese da cadea polipeptídica. A proteína é xeralmente sintetizada directamente a partir da tradución do ARNm. Porén, cando unha proteína debe estar dispoñible inmediatamente ou en grandes cantidades, prodúcese unha proteína precursora. Unha proproteína é unha proteína inactiva que contén un ou máis péptidos inhibidores que poden ser activados cando a secuencia inhibidora se elimina por proteólise durante a modificación postraducional. Unha preproteína é unha forma que contén unha secuencia sinal (un péptido sinal N-terminal) que determina que a proteína se ten que inserir nunha membrana ou a través de membranas, é dicir, diríxea a un obxectivo para a secreción. O péptido sinal é separado no retículo endoplasmático. As preproproteínas teñen ambas as secuencias (inhibidora e sinal) aínda presentes.
Na síntese de proteínas, o ARNm únese ao ribosoma e unha serie de moléculas de ARNt son cargadas cos aminoácidos apropiados e levadas ao ribosoma, onde os seus anticodóns se aparean cos codóns complementarios do ARNm. Os aminoácidos son despois enlazados para formar a cadea proteica en crecemento, e os ARNt que deixaron alí o aminoácido que portaban e xa están baleiros son liberados do ribosoma. Este complexo proceso completo realízase no ribosoma, o cal está formado por ARN ribosómicos e máis de 50 proteínas diferentes. O ribosoma únese ao inicio do ARNm e móvese ao longo del, expoñendo os sucesivos codóns aos ARNt que van chegando ao ribosoma.
Transcrición
miniatura|Diagrama que mostra o proceso de transcrición
A transcrición é a síntese dun ARN a partir dun molde de ADN. O ARN sintetizado é unha copia complementaria dunha das cadeas do ADN. A complementariedade de bases é sempre (de ADN a ARN) adenina-uracilo, timina-adenina, guanina-citosina, citosina-guanina. Na transcrición dun xene que codifica unha proteína xérase un ARNm complementario do xene. A febra da que se copia denomínase febra molde. A transcrición pode dividirse en 3 etapas: iniciación, elongación e terminación, cada unha regulada por un gran número de proteínas como factores de transcrición e coactivadores que aseguran que o xene se transriba correctamente.
A transcrición ocorre no núcleo celular, onde se encontra o ADN, pero tamén hai transcrición en mitocondrias e cloroplastos, que teñen o seu propio ADN. A hélice do ADN debe abrirse para que entren os encimas que interveñen na transcrición (ARN polimerases) e quede exposta a febra molde. O encima helicase realiza esta pertura. A ARN polimerase le a febra molde do ADN en sentido 3'-5', e coloca os nucleótidos complementarios facendo crecer o ARN formado en dirección 5'-3'.
O primeiro produto da transcrición é diferente en procariotas e eucariotas, xa que en procariotas o produto é un ARNm, que está listo para traducirse, sen que necesite modificacións postranscricionais, mentres que, nas células eucariotas, o primeiro produto é un transcrito primario inmaturo, que debe sufrir un procesamento postranscricional para estar listo para traducirse e ser transportado ao citoplasma; esta modificación consiste na colocación dunha carapucha de 7-metilguanosina, unha cola poli-A e a eliminación dos intróns (seccións non codificantes do xene), mediante un proceso chamado empalme (splicing).
Tradución
miniatura|300px|Diagrama da tradución de proteínas miniatura|300px|Tradución de proteínas nun ribosoma.
É a ensamblaxe dos aminoácidos para formar a cadea proteica, que ten lugar no ribosoma a partir da información traida polo ARNm. En eucariotas a tradución ocorre no citoplasma, onde se encontran os ribosomas (aínda que estes se forman no nucléolo). Hai ribosomas no citosol, retículo endoplasmático rugoso (e ás veces sobre a envoltura nuclear adxacente) e dentro de mitocondrias e cloroplastos). Os ribosomas constan de dúas subunidades formadas por ARNr e proteínas, e a eles únese o ARNm. Na tradución a secuencia de codóns de nucleótidos do ARNm é descodificada para construír un polipéptido ou proteína coa secuencia de aminoácidos correspondente, segundo as regras do código xenético. A tradución consta de catro fases: activación, iniciación, elongación e termination.
Na activación, enlázase o aminoácido correcto ao ARN transferente correcto por enlace éster no extremo 3'-OH do ARNt. Isto non é propiamente parte da tradución, pero é un paso previo necesario, mediante o cal os ARNt se cargan cun aminoácido, que despois levarán ao ribosoma.
A iniciación consiste na unión do ARNm á subunidade menor do ribosoma polo extremo 5' do ARNm coa axuda de factores de iniciación, e outras proteínas axudan neste proceso.
A elongación ocorre cando o seguinte aminoacil-ARNt (ARNt cargado) se une ao ribosoma xunto cunha molécula de GTP e un factor de elongación. Os anticodóns dos ARNt que van entrando son complementarios dos codóns.
A terminación do polipéptido ocorre cando se chega a un codón de stop do ARNm (poden ser os codóns UAA, UAG e UGA). Cando isto acontece, un factor de liberación causa a liberación do polipéptido do ribosoma.
Algúns antibióticos teñen a capacidade de deshabilitar ou inhibir a tradución de proteínas, como a anisomicina, cicloheximida, cloranfenicol, tetraciclina, estreptomicina, eritromicina, puromicina, etc.
Fran Núñez
Francisco Javier Núñez Alonso, nado en Vigo en 1986, é un director de escena e actor galego.
Traxectoria
Doutor en Economía Aplicada pola Universidade de Santiago de Compostela, mestrado en Artes Escénicas e Teoría do Espectáculo pola Universidade do País Vasco, mestrado en Economía da Cultura e Xestión Cultural pola Universidade de Valladolid, licenciado en Publicidade e Relacións Públicas pola Universidade de Vigo e titulado pola Escola Superior de Arte Dramática de Galicia. Fundador das compañías Limiar Teatro e Teatro del Hereje. En xaneiro de 2020 foi nomeado director do Centro Dramático Galego.
Da terra asoballada
Da terra asoballada é un libro de poemas de Ramón Cabanillas publicado por primeira vez como volume independente en 1917. O mesmo título adianta a intención da obra, un conxunto de textos líricos contra a colonización de Galicia que reivindican o substrato humilde da poboación campesiña —no contexto redencionista do agrarismo— a carón das grandes figuras da Historia nacional, cantadas ás veces desde un ton elexíaco.
Descrición e temática
miniatura|Ramón Cabanillas. Retrato en [[Vida Gallega, 1919.]] Formalmente a obra caracterízase pola asimilación da tradición poética do Rexurdimento e a versatilidade métrica e rítmica, con versos alexandrinos e achados métricos e estilísticos do modernismo (na acepción hispanoamericana do termo), influencia discutida por algún especialista. O tema xeral da obra é o compromiso agrarista e patriótico. Proclama a hostilidade ao caciquismo e aos restos feudais na sociedade rural galega, abalando entre as circias consignas e a actitude didáctica, sempre baixo a ética do chamamento á nación.
En Da terra asoballada, Cabanillas traslada ao formato lírico os sinais historicistas que se constituirán, desde Murguía ata o grupo Nós, en alicerce do imaxinario do galeguismo: celtismo, lusitanismo, resistencia do reino medieval fronte á asimilación por parte de Castela. É Cabanillas cando escribe esta obra, coma os seus futuros compañeiros da xeración Nós, un poeta para o que a idea de redención, o catolicismo rural e a identidade galega conforman unha rede significativa que fundamenta a rebelión presente e futura; a oposición labrego-fidalgo dos primeiros textos agraristas transfórmase agora en dialéctica entre Galicia (suxeito colectivo natural/aldea traballadora) e a opresora Castela/España (administración artificial/vila burocrática ).
Foi esta obra a que elevou ao clímax a consideración de Cabanillas como poeta bandeira das Irmandades da Fala, do agrarismo e, por extensión, o grande portavoz cívico do pobo galego —«Poeta da Raza»—, herdeiro de Pondal e de Curros.
Edicións
Apareceu por primeira vez en 1915 como unha das seccións nas que estaba dividido Vento mareiro, publicado na Habana. Despois editouse por separado en 1917 en Vilagarcía de Arousa, na imprenta de Galicia Nueva. Esta nova publicación contén dezanove poemas, dos cales cinco xa se recolleran en Vento Mareiro. A obra editada pola editorial Lar en 1926 é a segunda edición deste libro. Contén en total 25 composicións, das que —ademais do poema «Camiño adiante», editado xa dúas veces anteriormente— dezaoito son novas, tres proceden da primeira edición de No desterro e outras tres da primeira edición publicada en Vilagarcía.
O libro foi incluído na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia e na Biblioteca Galega 120 de La Voz de Galicia.
Lausitzring
O EuroSpeedway Lausitz ou Lausitzring é un autódromo localizado en Klettwitz, na provincia de Brandenburgo en Alemaña. O circuíto acolle diferentes campionatos internacionais como: o Campionato do mundo de Superbikes, o Campionato FIA GT, a MXGP ou as World Series by Renault. O circuíto tamén acolle competicións nacionais como o Deutsche Tourenwagen Masters.
Ademais dos trazados principais, o autódromo conta cun óvalo de 3.200 m construído para albergar a Champ Car os anos 2001 e 2003. Ao lado do triángulo, está situado un segundo óvalo de 11'3 quilómetros que conta con dúas grandes curvas de moito peralte ademais de varias chicanes e que se utiliza como pista de probas. Xa que o circuíto é practicamente plano, a xente das bancadas do perímetro do triángulo pode divisar case todo o trazado.
No primeiro ano producíronse tres graves accidentes e por iso o triángulo foi pechado. Michele Alberto faleceu ao empotrar o seu Audi R8 en abril do 2001. Un oficial de pista morreu atropelado por un turismo en maio do mesmo ano. En setembro, Alex Zanardi perdeu as súas pernas ao chocar co seu Champ Car. Dende aquel ano, as carreiras no triángulo non se volveron a celebrar e por iso non se deron accidentes de tal magnitude.
Kathleen March
Kathleen Nora March (asina como Kathleen N. March), nada en Rochester (Nova York) o 20 de outubro de 1949, é unha filóloga estadounidense. Experta en estudos hispanos, latinoamericanos e portugueses, ten afondado e manifestado o seu interese pola literatura galega.
Traxectoria
É doutora en Español, catedrática emérita da Universidade de Maine e directora do Centro de Estudos Galegos de dita universidade. Segundo ela mesma, a lectura e análise de La hija del mar, de Rosalía de Castro, inspirouna para estudar dende 1988 a converxencia entre a literatura, o feminismo e o nacionalismo en Galiza. As súas traducións de obras de Álvaro Cunqueiro, Ramón Otero Pedrayo e a xa mencionada Rosalía contribuíron á difusión da literatura galega no ámbito anglosaxón.
Na década de 1980 fundou a Galician Studies Association, actualmente coñecida como a Asociación Internacional de Estudos Galegos, da que foi a súa primeira presidenta. Esta entidade revelouse como un importante medio para impulsar os estudos galegos, inicialmente na academia norteamericana e, posteriormente, no ámbito internacional.
March publicou numerosos artigos sobre a literatura feminina galega e latinoamericana. En 2002 doutorouse en Creación Literaria pola Universidade de Maine. En 2015 recibiu o Premio Cultura Galega de Proxección Exterior. En abril de 2021 obtivo a I Bolsa en Residencia Xacobeo para tradutores en lingua galega, convocada pola Consellería de Cultura, Educación e Universidade da Xunta de Galicia coa colaboración da Residencia Literaria 1863 da Coruña, proxecto impulsado pola escritora Yolanda Castaño. Nestas instalacións do centro histórico da cidade levou a cabo durante o mes de maio o seu traballo, as traducións ao inglés de Confusión e morte de María Balteira, de Marica Campo, e de Bibliópatas e fobólogos, de Emma Pedreira.
Vida persoal
Casou en Buffalo con Luis Martul Tobío o 19 de abril de 1979, é nai de Kimberleigh Adriana Martul-March.
A Degolada, A Degolada, Baleira
A Degolada é un lugar da parroquia da Degolada no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 3 habitantes (1 home e 2 mulleres).
Xosé Tomás
Xosé Tomás Díaz Teijo, coñecido como Xosé Tomás, nado en Betanzos o 26 de outubro de 1971, é un ilustrador, guionista, humorista gráfico e profesor galego (catedrático de ensino medio).
Traxectoria
Estudou Filoloxía Inglesa na Universidade de Santiago de Compostela. Comezou a súa tese de doutoramento sobre o papel interventor do ilustrador nos álbums infantís ilustrados. É catedrático de inglés de ensino secundario no CPI Manuel Suárez Marquier do Rosal, do que tamén é director.
A maioría da súa obra sitúase na ilustración infantil e xuvenil, onde traballou para editoriais como Edicións Xerais de Galicia, Editorial Galaxia, Anaya, Edebé, Rodeira, Baía Edicións, Parramón, Edicións Embora, Bromera ou Editorial Planeta. Ten feito viñetas cómicas para La Voz de Galicia e humor gráfico en Diario de Pontevedra/El Progreso, no Nós Diario, e nas revistas Tempos Novos, Revista Galega de Educación, Plis-Plas (Radio Galega). Traballou tamén o cartelismo didáctico con traballos para a Xunta de Galicia, a Universidade da Coruña, deputacións, concellos e outras entidades. Participou nas dúas etapas de Golfiño, realizando pasatempos e as series Animalia e Luzbell. Conduciu diferentes obradoiros sobre BD e expuxo obra en mostras do Museo do Humor de Fene, ou no Salón do Cómic Viñetas desde O Atlántico da Coruña (no que foi autor galego convidado en 2018).
En 2009 participou con cómic no Proxecto Terra para o COAG. Tamén colaborou nos números da serie Preventigirl do Instituto Galego de Seguridade e Saúde Laboral.
En 2009 participou na Feira do Libro da Habana, dentro da delegación da Xunta de Galicia. En 2010 deu un curso de ilustración a profesionais locais en Abuja (Nixeria), convidado pola embaixada de España, en colaboración con editoriais da cidade. En 2012 impartiu un relatorio no congreso de IBBY en Londres, convidado pola Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil (subsección do IBBY). En 2013 creou, xunto con Biblos Clube de Lectores, os obradoiros de ilustración e banda deseñada BIBLOS. En 2014 foi seleccionado pola Xunta de Galicia e a AGPI como ilustrador convidado á feira do libro de Frankfurt.
Libros ilustrados por Xosé Tomás
O escritor Manuel Guisande achegou á literatura infantil de Galicia, xunto co ilustrador Xosé Tomás, un personaxe entrañable, o paxaro "Rodribico": unha colección de contos editada en 2010 por Baía Edicións e que foi traducida ó castelán e ó portugués.
Criptófitas
As criptófitas ou Cryptophyta son un tipo de protistas de tipo algal a maioría dos cales teñen plastos. Tamén se lles chama (segundo as distintas clasificacións e con lixeiras diferenzas na súa definición ou posición taxonómica) criptomónadas (Cryptomonada), criptomonas, Cryptista, Cryptomonadida ou Cryptophyceae. Son comúns nas augas doces, pero tamén aparecen en augas salgadas e salobres. Cada célula ten un tamaño de entre 10 e 50 μm e unha forma aplanada, cunha fenda ou bolsa en posición anterior. Nas beiras desta bolsa hai tipicamente dous flaxelos lixeiramente distintos.
Son fotosintéticas, pero algunhas presentan mixotrofia (combinan as nutricións autótrofa e heterótrofa).
Características
As criptófitas distínguense pola presenza duns extrusomas característicos chamados exectosomas, que consisten en dúas estruturas con forma de fita espirais conectadas e mantidas en tensión. Se as células son irritadas por un estrés mecánico, químico ou pola luz, descargan os extrusomas, o que propulsa a célula en zig-zag lonxe da perturbación. Asociados coa súa bolsa presentan grandes exectosomas, visibles con microscopio óptico; outros máis pequenos aparecen debaixo do periplasto que rodea a superficie da célula.
As criptófitas teñen un ou dous cloroplastos, excepto en Chilomonas, que ten leucoplastos e Goniomonas (antes chamada Cyathomonas) que carece por completo de plastos. Os cloroplastos conteñen clorofilas a e c, xunto con ficobiliproteínas e outros pigmentos, e varían en cor (castaño, vermello, verde-azulado). Cada cloroplasto está rodeado de catro membranas, e presentan no plasto un pequeno núcleo celular chamado nucleomorfo, situado entre as dúas membranas medias. Isto indica que o plasto deriva dun endosimbionte eucariótico, que, segundo os estudos xenéticos, puido ser unha alga vermella.
Unhas poucas criptófitas ou criptomónadas, como Cryptomonas, poden formar estadios palmeloides, pero escapan rapidamente do mucus que as rodea para formar formas flaxeladas de vida libre de novo. Algunhas especies de Cryptomonas poden tamén orixinar formas inmóbiles con paredes celulares ríxidas (quistes) que lles permiten sobrevivir en condicións desfavorables.
Os flaxelos das criptófitas están inseridos paralelamente un ao outro, son lixeiramente distintos en tamaño, e están cubertos por uns pelos bipartitos ou bárbulas, chamadas mastigonemas, formados no retículo endoplasmático e transportados despois á superficie celular. As bárbulas flaxelares preséntanse en dúas filas no flaxelo máis longo e nunha no máis curto. Poden ter parede celulósica. Tamén pode haber pequenas escamas sobre os flaxelos e o corpo celular.
As mitocondrias teñen cristas aplanadas. A mitose é aberta (desfaise a envoltura nuclear) ; tamén se dan casos de reprodución sexual.
Clasificación
Orixinalmente as criptófitas ou criptomónadas foron consideradas próximas aos dinoflaxelados a causa da súa pigmentación aparentemente similar. Máis tarde os botánicos tratáronas como unha división separada, Cryptophyta, e os zoólogos tratáronas como a orde de flaxelados Cryptomonadida. Hai probas considerables de que os cloroplastos das criptófitas están moi relacionados cos das heterocontas e haptófitas, e estes tres grupos son ás veces clasificados xuntos no grupo Chromista. Porén, aínda que os seus plastos estean relacionados, as probas de que os propios organismos estean relacionados non son tan fortes, xa que puideron ter adquirido os plastos independentemente. Actualmente, discútese se son membros do reino Chromalveolata e forman xunto coas Haptophyta o grupo Hacrobia.
Unha agrupación que foi suxerida é a seguinte: (1) Cryptomonas, (2) Chroomonas/Komma e Hemiselmis, (3) Rhodomonas/Rhinomonas/Storeatula, (4) Guillardia/Hanusia, (5) Geminigera/Plagioselmis/Teleaulax, (6) Proteomonas sulcata, (7) Falcomonas daucoides.
Cavalier-Smith agrúpaas dentro do proposto reino Chromista como Subreino Cryptista e integrado por criptomónadas, goniomónadas e catablefáridas. Porén, varios especialistas suxiren que son necesarios máis estudos filoxenéticos para definir a relación entre Cryptophyta e Chromista/ou Chromalveolata.
Catablefáridos
As Katablepharida, descritas desde 1939, son un grupo de flaxelados heterótrofos, que se consideran parte de Cryptophyta. Nalgunhas clasificacións considéranse unha clase.
Perro come perro
Perro come perro é un filme colombiano de 2008 dirixido por Carlos Moreno. Relata a historia de dous asasinos ó servizo dun poderoso empresario de Cali desexoso de vingar a morte do seu afillado e recuperar os seus cartos roubados. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2008. Foi escollido como candidato de Colombia ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 81ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Marken
Marken (no dialecto de Marken: Mereke) é unha aldea do concello de Waterland na provincia de Holanda Setentrional, nos Países Baixos. No ano 2018 tiña unha poboación de 1 810 habitantes e ten a forma dunha península no Markermeer, sendo anteriormente unha illa no Zuiderzee. As casas de madeira características de Marken son unha atracción de turistas.
Historia
En 1983, abriu o museo Marker sobre a historia da illa. Marken foi un concello independente até o ano 1991, ano no que se fusionou con Waterland.
Demografía
No ano 2012, Marken teña unha poboación de 1 810 persoas e unha densidade de poboación de 670/km2.
Alfonso Magariños
Alfonso Magariños Sueiro, nado en Arcos (Cuntis) o 3 de outubro de 1936, é un sociólogo e historiador galego.
Traxectoria
Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela e en Ciencias Sociais e Teoloxía pola Universidade de Santo Tomé-Roma. Desempeñou os cargos de profesor de Socioloxía na Escola Universitaria de Relacións Laborais de Vigo, cidade onde reside desde 1971, e de Xeografía e Historia nos Institutos Politécnico de Vigo, A Guarda, Marín e Mos.
Franco Baresi
Franco Baresi, nado en Travagliato (Brescia) o 8 de maio de 1960, é un exfutbolista italiano. Xogaba de defensa central e foi internacional coa selección italiana.
Traxectoria
Xogou na Selección de fútbol de Italia en dúas Copas do Mundo (1990 e 1994). Na Copa do Mundo do 1994 perdeu un penalti cun disparo despois dunha final que rematou 0-0. Tamén foi membro do equipo italiano que rematou cuarto nos Xogos Olímpicos de 1984 nos Ánxeles (California). De calquera xeito o seu maior triunfo foi o mundial de 1982, onde a escuadra italiana rematou campioa.
O seu irmán Giuseppe Baresi xogou coma rival seu no Internazionale.
Klaus Martínez Veiga
Klaus Martínez Veiga, nado na Coruña en 1986, é un músico e compositor galego.
Traxectoria
Gañador ex aequo do I premio de Composición musical da Universidade de Santiago de Compostela pola súa obra Danza do gato KMV28.
O Couto, A Degolada, Baleira
O Couto é un lugar da parroquia da Degolada no concello lugués de Baleira na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2011 tiña 16 habitantes (7 homes e 9 mulleres).
Saule Doszhan
Traxectoria
Desde 1974 publicou poemas e artigos no xornal Zhetisu. En 1987 graduouse en Xornalismo na Universidade Estatal de Casaquistán Al-Farabi, e en Dereito en 2006 pola Universidade de Asia Central.
Sendo estudante participou no Festival Zhiger. Colaborou na publicación Egemen Kazakhstan ("Casaquistán Socialista") e na Radio Casaca. Foi editora do xornal de Lingua e Literatura Casaca, e primeira editora da revista Ulagat. Desde 2003 foi secretaria dos Mazhilis no Parlamento de Casaquistán. En 2015 foi nomeada Traballadora Honorífica de Casaquistán
É membro do Sindicato de Escritores de Casaquistán, do Sindicato de Xornalistas e da International Women's Writing Guild.
Vida persoal
Está casada con Sat Tokpakbaev e ten tres fillos: Raigul (1982), Ainur (1988) e Assel Doszhan (1993).
A Agrela, Parada, Ordes
A Agrela é un lugar da parroquia de Parada, do concello de Ordes. Segundo o IGE en 2018 tiña 70 habitantes, 35 homes e 35 mulleres.
Neste lugar naceu en 1773 Isabel Zendal Gómez.
Toponimia
O termo Agrela procede do latín agrĕlla, diminutivo de agra, ou peza de terra.
El vuelco del cangrejo
El vuelco del cangrejo é un filme no de 2009 dirixido por Óscar Ruíz Navia. Foi escollido como candidato de Colombia ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 83ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Albino Mallo
Albino Mallo Álvarez, nado en Vigo o 22 de abril de 1929 e finado o 16 de setembro de 2020 na Coruña, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
O pai, Albino Mayo García, era un emigrante retornado da Arxentina que abrira o (hoxe desaparecido) café Derby, de Vigo, local que durante boa parte do século XX foi lugar de parladoiros culturais na cidade. Mallo licenciouse en Dereito na Universidade de Santiago e marchou a Madrid traballar de pasante no despacho que tiñan Victoriano Fernández Asís e Cipriano Torre Enciso, mentres que estudaba un mestrado. Mallo simultaneou a súa formación coa escrita xornalística tanto en Santiago, en La Noche, como en Madrid, en Pueblo, neste caso grazas á mediación dos seus xefes avogados, que tamén escribían nel.
Volveu a Vigo en 1959, onde colexiou de avogado e empezou a exercer pero non lle gustraba polo que, nesa época, comezou a colaborar na radio con La Voz de Vigo onde facía un programa de cultura canda a que logo sería a súa dona, Pilar Martínez Ledo. Proseguiu profesionalmente como xornalista, e non como avogado, e foi redactor en La Voz de León e despois, en 1962, director de La Voz de Extremadura e de La Voz de Guipúzcoa.
En 1979 ingresou na Axencia Efe, onde foi destinado primeiro como subdelegado a Bruxelas, e logo como delegado (correspondente xefe) en Montevideo e Santiago de Chile. Neses primeiros anos oitenta cubriu as ditaduras suramericanas e a Guerra das Malvinas. A mediados dos anos oitenta foi nomeado delegado de EFE en Galicia e mudouse a vivir a Santiago de Compostela. Rematou a súa carreira profesional en 1992, dirixindo El Ideal Gallego, aínda que até o final da súa vida seguiu a colaborar con distintos medios galegos con artigos de opinión, como en El Correo Gallego e con O Correo Galego, que despois mudou o nome a Galicia Hoxe.
Recoñecementos
Obtivo o Premio Nacional Virxe do Carme e o Premio Nacional de xornalismo turístico e en 1999 recibiu a Medalla de Bronce de Galicia.
Coiro, A Laracha
San Xián de Coiro é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 447 habitantes (219 homes e 228 mulleres) distribuídos en 24 entidades de poboación, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 473 habitantes.
Patrimonio
Hai varias casas señoriais na parroquia: Santa Rita, Casanova e Casa Grande de Coirón.
Bad Münstereifel
miniatura|305px|Localización do concello de Bad Münstereifel no [[distrito de Euskirchen.]] miniatura|305px|Mapa do macizo de Eifel.
Bad Münstereifel é un municipio de Alemaña localizado no distrito de Euskirchen, Regierungsbezirk (Rexión Administrativa) de Colonia, no Land de Renania do Norte-Westfalia.
Xeografía
Encóntrase ao suroeste do Land, no macizo de Eifel, cerca da fronteira con Bélxica e co Land de Renania-Palatinado.
O concello ten unha superficie de 150,84 km² e, segundo o censo do 31 de decembro de 2016, contaba cunha poboación de 17 291 habitantes, o que daba unha densidade de poboación de 115,14 hab./km2
Bad Münstereifel dista cerca de 30 km de Bonn e está preto da cidade de Euskirchen e do bosque de Münstereifel, nas montañas de Eifel. A cidade está bañada polo río Erft. A altitude do concelllo oscila entre oas 200 e os 586,1 msnm.
A vila é unha coñecida estación termal. Esta pequena cidade é unha dos poucos pobos históricos no sur do Land, e debido a iso vese moitas veces chea de visitantes ao longo da primavera e o verán.
Historia
Nesta localidade, da entón República Federal de Alemaña, foi fundado, o 19 de abril de 1973, o Partido Socialista português, por varios políticos opositores ao Estado Novo.
Pobo suízo
Os suízos (en die Schweizer, en les Suisses, en gli Svizzeri, en ils Svizzers) son os cidadáns de Suíza. O xentilicio deriva do topónimo de Schwyz e foi empregado para referirse a toda a Antiga Confederación Suíza dende o século XVI.
Cabovilaño, A Laracha
Xeografía
A estrada comarcal AC-552 percorre a parroquia desde o principio (A Telleira) ao fin (A Braña Grande). A autoestrada AG-55 ten un acceso no lugar do Cancelo.
A proximidade á capital municipal favorece o nivel de servizos e instalacións que dispón: abastecemento de auga e saneamento, pista polideportiva, local social.
Patrimonio
No lugar do Castro (A Lagarteira) está o castro de San Román. Tamén estaba na parroquia o castro de Riotorto, destruído pola construción da AG-55.
Pobo suízo
O número de suízos medrou dende 1,7 millóns en 1815 até 6,76 millóns en 2009, cun 90% deles vivindo en Suíza. Arredor dun 60% dos que viven fóra do país residen na Unión Europea (uns 446 412). O meirande grupo de descendentes suízos fóra de Europa reside nos Estados Unidos e no Canadá.
Antonio Posse Roybanes
Vicente Antonio Posse Roybanes, nado en Betanzos en 1753 e finado na Coruña en 1809, foi un médico galego.
Traxectoria
Estudou na Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como médico titular en Pontedeume e no Hospital de San Antonio de Padua de Betanzos, e pasou a ser médico titular na Coruña. Nesta cidade coñeceu en 1803 a Francisco Xavier Balmis, que estaba a organizar a Real Expedición Filantrópica da Vacina e con quen colaborou nos preparativos. En 1805 iniciou na Coruña por mandato do Capitán Xeneral a inocuación antivariólica. A partir de 1806 procurou estender a toda Galicia o primeiro plan da vacina da varíola. Foi o iniciador da vacinación en Galicia e o primeiro autor dun documento sobre política de vacinas e saúde pública.
En 1804 Posse enviou á Xunta de Sanidade unha comunicación sobre a intoxicación duns veciños por comer mexillóns. Esta comunicación foi redescuberta en 2012 e considérase a descrición máis antiga do mundo dunha intoxicación por algas nocivas do que dende os anos 1980 se chama mareas vermellas.
Juan Daniel Romero Pérez
Traxectoria
Licenciado na especialidade de trombón polo Conservatorio Superior de Música de Vigo e licenciado na especialidade de Composición polo Conservatorio Superior da Coruña. Foi membro da Orquestra moza da Unión Europea. Exerce a carreira de músico militar.
A aventura máis milagrosa endexamais contada
A aventura máis milagrosa endexamais contada (en Miracles) é un filme estadounidense escrito e dirixido por Jim Kouf que foi estreado en 1986. Conta a historia dunha parella divorciada que parece non poden separarse o un do outro.
Estreouse en galego o 25 de setembro de 2005 a través da TVG.
Los colores de la montaña
Los colores de la montaña é un filme colombo-panameño de 2010 dirixido por Carlos César Arbeláez. Foi estreado e galardoado no Festival Internacional de Cinema de Donostia, e en Colombia estreouse o 11 de marzo de 2011.
Gañou o Premio Faisán Dourado na 16º edición do Festival Internacional de Cinema de Kerala. Foi escollido como candidato de Colombia ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 84ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado