cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cher (cantante)
Xira de despedida (2001-2005)
Logo de romper coa sucursal de Warner no Reino Unido en 2002, asinou un contrato de cubrimento mundial coa casa matriz da disqueira en setembro de 2003. O mesmo ano lanzou The Very Best of Cher, unha recompilación de grandes éxitos de toda a súa carreira. Dita produción acadou o posto 4 no Billboard Hot 100 e foi certificado con dous discos de platino pola RIAA. O mesmo ano, presentou unha imaxe distorsionada de si mesma na comedia de Bobby e Peter Farrelly, Stuck on You, xunto con Matt Damon e Greg Kinnear. Na película, Cher tratou de falsificar a súa imaxe pública, aparecendo nunha cama xunto co «seu suposto noivo» Frankie Muniz. Tamén nese ano, gravou un dueto con Rod Stewart, titulado «Bewitched, Bothered and Bewildered». Living Proof: The Farewell Tour, que tivera unha duración de tres anos con 325 concertos, finalizou en abril de 2005, sendo a xira máis exitosa por parte dunha artista feminina até ese tempo, gañándose un lugar no Libro Guinness dos récords. Durante os seguintes tres anos, as aparicións de Cher en público foron escasas.
Regreso a Las Vegas, ao cinema e á música (2008-2013)
En 2008, Cher volveu aos escenarios asinando un contrato por 180 millóns de dólares para realizar unha serie de presentacións no Coliseo do Caesars Palace de Las Vegas, titulado Cher at the Colosseum. O espectáculo, o cal iniciou o 6 de maio do devandito ano, repasou a súa historia musical e contou cunha impoñente posta en escena. Ela declarou:
O 8 de maio do mesmo ano apareceu no programa The Oprah Winfrey Show, onde se reuniu coa súa colega e amiga Tina Turner. O episodio foi declarado o máis visto en meses nos Estados Unidos, rompendo as propias marcas do programa de Winfrey. En agosto do mesmo ano, o diario británico The Daily Telegraph anunciou que Cher sería a primeira opción para interpretar a Catwoman na película The Dark Knight Rises. O 3 de novembro do mesmo ano, estes rumores foron desmentidos logo dunha aparición no programa The Ellen DeGeneres Show, onde confirmou que participaría no filme The Drop Out, porén, nunca chegou a filmarse por falta de financiamento.
O 5 de febreiro de 2011, finalizou o seu espectáculo en Las Vegas, cun total de 192 concertos realizados en tres anos; ningún deles foi gravado polo cal non se realizaron lanzamentos posteriores en DVD do show.
En 2013 lanzou ao mercado Closer to the Truth, o seu primeiro traballo discográfico dende Living Proof de 2001. O álbum, que subiu directamente á terceira casiña do Billboard 200 na semana de lanzamento, converteuse no mellor debut de toda a súa carreira. Seguiu a mesma liña musical das súas dúas producións anteriores e contou con composicións de Jake Shears, Pink e Timbaland. Ademais, catalogouna como a artista co período de tempo máis amplo que incursionou en dita lista dende a primeira e última vez, comezando en 1965 como parte de Sonny & Cher, até 2013, cun rango de 48 anos. The Boston Globe cualificou o son do álbum e á cantante de 67 anos «máis convincentes ca JLo ou Madonna». O seu primeiro sinxelo, «Woman's World», foi presentado cunha actuación en vivo durante o capítulo final da cuarta tempada de The Voice, marcando a súa primeira aparición en televisión en case unha década. Cher apareceu na seguinte tempada como convidada especial e conselleira de Blake Shelton. Tamén produciu Dear Mom, Love Cher, un especial de televisión sobre a súa nai Georgia Holt, o cal se estreou en maio de 2013 a través de Lifetime. En xuño do mesmo ano apareceu como artista principal no evento do desfile do Orgullo Gay de Nova York Dance on the Pier, o cal esgotou billetería por primeira vez en cinco anos. En novembro, apareceu como convidada na decimosétima tempada do programa Bailando coas Estrelas, facendo parte do xurado durante a oitava semana do programa, cuxa banda sonora incluía exclusivamente a súa música.
Primeira xira tras The Farewell Tour e segundo regreso a Las Vegas (2014-2017)
En 2014 iniciou a súa xira Dressed to Kill Tour, case doce anos despois de anunciar a súa «xira de despedida», aínda que aclarou cos dedos cruzados que esta si sería a última. Na primeira etapa da xira, os boletos foron esgotados para 49 presentacións en Norteamérica, colleitando 54,9 millóns de dólares. En novembro do mesmo ano, cancelou o resto dos seus concertos por mor dunha infección que comprometera os seus riles.
O mesmo ano realizou unha interpretación especial no álbum Once Upon a Time in Shaolin do grupo de rap Wu-Tang Clan, sendo acreditada como Bonnie Jo Mason, o seu primeiro nome artístico en 1964. Deste álbum só se produciu unha copia, a cal foi vendida pola suma de 2 millóns de dólares nunha poxa en liña en novembro de 2015. Logo de ser convidada por Marc Jacobs á Met Gala de 2015, foi a face da colección outono/inverno do deseñador. Sobre isto, Jacobs declarou: «Este foi o meu soño dende hai moito, moito tempo».
En xuño de 2012, revelou que un musical de Broadway sobre a súa vida estaba en desenvolvemento, abrindo a posibilidade de participar no mesmo. Para 2015, confirmouse que o guión da obra estaba en mans de Rick Elice, responsábel do éxito de Broadway Jersey Boys. Cher tamén confirmou que tres actrices a personificarían en tres etapas distintas da súa vida. A finais de 2016, Jason Moore foi confirmado como o director, namentres que Flody Suárez e Jeffrey Seller foron confirmados como produtores. A obra tivo a súa primeira lectura en escena entre o 2 e o 14 de xaneiro de 2017 en presenza de Cher na cidade de Nova York, baixo o título de The Cher Show. O musical estreouse no teatro Oriental en Chicago o 12 de xuño de 2018 e abriu en Broadway en decembro dese mesmo ano.
O 8 de febreiro de 2017, iniciou o seu segundo espectáculo residencial titulado Classic Cher no hotel Monte Carlo de Las Vegas. O espectáculo foi deseñado en cooperación coa empresa AEG Live, responsábel do seu anterior show Cher at the Colosseum. Classic Cher tamén conta con varias presentacións no recentemente inaugurado hotel MGM National Harbor en Washington D. C.. Un día despois do seu 71° aniversario, foi galardoada co premio «Icon Award» durante a cerimonia de entrega dos Billboard Music Awards, distinción tamén concedida a outros artistas como Stevie Wonder, Prince e Céline Dion. A súa interpretación na cerimonia marcou a súa primeira aparición nunha entrega de premios en máis de 15 anos.
Segundo regreso ao cinema e Dancing Queen (2018-presente)
180px|thumb|right|Cher presentándose en Londres durante a súa xira Here We Go Again Tour en outubro de 2019. En 2018 coprotagonizou o musical ''Mamma Mia! Here We Go Again'', o seu primeiro traballo cinematográfico despois de 8 anos. A película corresponde á secuela de Mamma Mia!, estreada en 2008 e onde Cher interpreta a Ruby Sheridan, avoa de Sophie, interpretada por Amanda Seyfried e nai de Donna, interpretada por Meryl Streep (marcando a súa segunda colaboración xuntas dende Silkwood de 1983). Sobre a súa interpretación, Viviana Olen e Matt Harkins da revista New York comentaron que "é só no clímax da película onde a promesa se cumpre: Cher aparece... Fica claro que cada película —non importa como de boa— melloraría infinitamente se incluísen a Cher." A cantante contribuíu con dúas cancións para a banda sonora: «Super Trouper» e «Fernando», ambas as dúas gravadas orixinalmente polo grupo sueco ABBA. Björn Ulvaeus, integrante de ABBA comentou: "Ela fai «Fernando» súa. É a súa canción arestora."
O 4 de marzo de 2018 foi a invitada especial á Marcha do orgullo LGBT de Mardi Grass en Sidney (Australia) e cuxa boletería esgotouse en cuestión de horas logo de que revelase a súa visita a través de Twitter. Tras o evento, Cher anunciou unha xira musical polo país o final do ano citando: «a miña visita a Mardi Grass en Sidney lembroume como de única e bela é Australia. Pasaron 13 anos dende que fixen unha xira alí, así que pensei 'fagámolo unha vez máis'». Here We Go Again Tour, a súa primeira xira mundial dende 2005, percorreu Oceanía entre setembro e outubro, estendeuse por 2019 e 2020, e foi suspendida por mor da pandemia de COVID-19.
Durante a promoción de ''Mamma Mia! Here We Go Again'', Cher confirmou que gravaría un disco con cancións do grupo sueco. O seu vixésimo sexto álbum, Dancing Queen, saíu ao mercado o 28 de setembro. Brittany Spanos de Rolling Stone comentou que "a artista de 72 anos non só fai que as cancións de ABBA parezan escritas para ela, senón que tamén parezan moi do 2018". Marc Snetiker de Entertainment Weekly chamou ao álbum "a realización máis importante da artista dende Believe de 1998", e destacando «One of Us» como "unha das mellores gravacións de Cher en anos". Dancing Queen debutou na terceira casa do Billboard 200, posto previamente ocupado pola súa anterior realización Closer to the Truth de 2013, e a cal é a máis álta da súa carreira. O álbum vendeu 153 mil copias na súa primeira semana de lanzamento, proclamándose como a semana de vendas máis exitosa para unha artista cun álbum de pop en 2018, do mesmo xeito que a súa mellor semana con maiores vendas dende 1991. Dancing Queen tamén liderou o Billboard Top Album Sales, converténdoo no seu primeiro álbum número un en dita lista.
O musical sobre a súa vida, The Cher Show, estreouse en Chicago en xuño e chegou a Broadway en decembro dese mesmo ano. O espectáculo foi escrito por Rick Elice e conta a vida da artista en tres etapas, cada unha narrada por unha actriz distinta. Unha delas, Stephanie J. Block, gañou o Tony á mellor actriz mentres que Bob Mackie (deseñador principal da artista dende 1975) gañou na categoría de mellor deseño de vestiario. A pandemia da COVID-19 provocou a suspensión dunha xira nacional do musical en 2021. En decembro, Cher foi homenaxeada co Kennedy Center Honors, o recoñecemento máis alto outorgado polo goberno dos Estados Unidos a aqueles artistas cunha contribución extraordinaria á cultura. A cerimonia incluíu homenaxes por parte de Cyndi Lauper, Little Big Town e Adam Lambert. Outros proxectos anunciados en 2018 pola artista foron: un álbum do Nadal, un segundo volume de Dancing Queen, unha autobiografía e unha película biográfica sobre a súa vida.
En 2019, Cher lanzou a súa fragrancia, Cher Eau de Couture, a primeira desde Uninhibited de 1988 e a cal estivo en proceso de desenvolvemento por catro anos. En febreiro de 2020 fixo parte da campaña publicitaria da colección primavera/verán da marca Dsquared2. En maio, estreou a primeira gravación en castelán da súa carreira cunha versión de «Chiquitita» de ABBA. As gañancias subsecuentes foron doadas a UNICEF tras a pandemia da COVID-19. En novembro gravou unha versión colaborativa de «Stop Crying Your Heart Out», orixinal de Oasis, en apoio á organización BBC Children in Need. Cher foi incluída na lista de «os mellores actores de 2020» pola revista The New York Times Magazine pola súa interpretación en Feitizo de lúa de 1987. A publicación, que incluíu por primeira vez unha interpretación dun ano anterior, declarou que a artista «debería gañar o seu segundo Óscar por unha interpretación radiante que nos abrigou durante a corentena».
-20
Outros
Historia ano a ano
Arjona
miniatura|dereita|250px
Arjona é unha localidade española, na provincia de Xaén, situada a 44 km da capital da provincia, Xaén, e a 77 km da cidade de Córdoba, na comarca Campiña de Xaén. Ten unha poboación de 5.826 habitantes e unha superficie de 158,6 km².
Sisán, Ribadumia
San Clemenzo de Sisán é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Ribadumia. Segundo o IGE, en 2016 tiña 685 habitantes (340 mulleres e 345 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 725 habitantes, e 2005, cando eran 711.
Sisán na literatura popular
San Vicente de Padrenda/ ten unha rosa na man/ que lla mandou de regalo/ San Clemenzo de Sisán
Vida perfecta
Vida perfecta é unha serie de televisión española escrita por Leticia Dolera, dirixida por Leticia Dolera, Ginesta Guindal e Elena Martín e producida por Corte y Confección de Películas para a plataforma Movistar+ estreada o 18 de outubro de 2019. O 17 de decembro de 2019, a serie foi renovada por unha segunda tempada.
Sinopse
María, Esther e Cristina son tres mulleres que entrelazan as súas existencias cando están a soportar as súas respectivas crises persoais. Unidas, descobren que a súa vida non ten por que ser tal e como a planearon, descartando aqueles plans preestabelecidos que as levaron a tocar fondo, tratando de buscar un novo camiño cara á felicidade.
Antiga e Barbuda nos Xogos Olímpicos
Antiga e Barbuda participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1976, e dende entón competiu en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán, agás no boicot dos Xogos Olímpicos de 1980. O país nunca gañou unha medalla olímpica e nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno.
A Asociación Olímpica de Antiga e Barbuda foi formada en 1966 logo da disolución da Federación das Indias Occidentais en 1962, e foi oficialmente recoñecida polo Comité Olímpico Internacional en 1976.
A Gándara, Beade, Vigo
A Gándara é un lugar da parroquia de Beade, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca homónima. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2019 tiña 478 habitantes (241 homes e 237 mulleres).
Club Egara
miniatura O Club Egara é un dos clubs deportivos históricos da cidade de Terrassa, Cataluña, destacando na práctica do hóckey herba masculino.
Historia
O Club Egara fundouse en 1935 co nome de CD Armonia Egara, como a sección de Hóckey do club Armonia F.C. En 1961 inauguráronse as actuais instalacións do Pla del Bon Aire, en Terrassa. Nos anos 1969 e 1970 conseguiu o seu maior éxito, a Copa de Europa.
Cabaleiro
dereita|miniatura|Cabaleiro da [[Orde de Santiago.]] dereita|miniatura|Cabaleiro, fragmento do retablo O año místico de [[Jan van Eyck.]]
Chong Yee-Voon
Chong Yee-Voon (鍾怡雯, pinyin Zhōng Yíwén;), nada en Ipoh, Perak, o 13 de febreiro de 1969, é unha escritora malaia en chinés catedrática de filoloxía chinesa na Universidade Yuan Ze de Taiwán. Estudou na Universidade normal de Taiwán
Cabaleiro
O termo cabaleiro designa unha posición social no sistema feudal da Idade Media, caracterizado por servir militarmente montado a cabalo. Orixinouse na época carolinxia e foi evolucionando conforme aumentaba o seu poder, rexéndose polo código de cabalaría.
Co desenvolvemento das cruzadas, o cabaleiro deixou de ser simplemente o combatente a cabalo para se transformar no representante por excelencia da nobreza, ao que se lle atribuían ideais relixiosos e virtudes como a lealdade ao señor e a defensa dos débiles. Os novos cabaleiros tiñan que ser armados segundo uns ritos determinados pero previamente teñen que aprender o oficio actuando de escudeiro e demostrando que tiñan as cualidades físicas necesarias para o exercicio das armas e as virtudes cristiáns así como valor, sabedoría, siso, lealdade, misericordia, castidade e humildade; non é pois un título que se puidera herdar aínda que para ser cabaleiro era preciso ter nobreza de sangue, agás casos excepcionais.
Na Península Ibérica o proceso que seguía un escudeiro antes de ser armado cabaleiro consistía en confesar e comungar, pasar o día anterior en xaxún, logo durante a misa debía ofrecerse ao presbítero e á orde de cabalería e logo do sermón o príncipe ou señor que armaba ao novo cabaleiro cínguelle a espada, bícao e dálle un golpe no lombo. O novo cabaleiro montaba no cabalo coas armas que lle son propias: a espada símbolo da xustiza e a lanza símbolo da rectitude.
Cano
Cano pódese referir a:
Amais, como topónimo pode referirse a:
Pode referirse tamén a:
Xuntas Galegas pola Amnistía
As Xuntas Galegas pola Amnistía, (XUGA), chamadas a partir de 1988 Juntas Galegas pola Amnistia, é unha organización galega de defensa dos dereitos das persoas presas, en especial as vinculadas co independentismo galego.
Primeira etapa
Fúndanse en 1980 tras o golpe policial contra L.A.R., e as súas primeiras campañas estarán estreitamente ligadas ao devir dos presos desta organización. Así en 1981 organizan a campaña Que volvan á casa, contra a dispersión penitenciaria que afastaba os reclusos dos seus fogares, co conseguinte castigo económico que supuña para os seus familiares e o seu medio social.
En 1982 convocan e participan dunha manifestación colectiva en Santiago de Compostela, xunto a ás organizacións Asociación para Ceivar Presos Galegos, Asemblea Nacional Popular Galega, Galicia Ceibe (O.L.N.), Liga Comunista Revolucionaria, Movemento Comunista Galego, Partido Socialista Galego, e a Unión do Pobo Galego). Á manifestación, que levaba como lema Liberdade nacionalistas. Amnistía total élle negada a autorización, e prodúcense nela enfrontamentos coa policía co resultado de nove detidos e de que a marcha non consiga saír da Alameda. Ese mesmo ano, as XUGA celebran en Pontevedra a súa primeira asemblea nacional. En 1983, logo do indulto dos tres últimos presos de L.A.R., as XUGA deciden disolverse.
Segunda etapa
As dúas organizacións convocan en setembro de 1988 a segunda marcha ás cadeas (a primeira fora convocada pola Frente Popular Galega en xullo do mesmo ano), tendo como obxectivo Carabanchel e Alcalá Meco. A policía impide os manifestantes accederen ao recinto dos cárceres, requisándolles tamén faixas e bandeiras. A finais dese mesmo ano organízanse distintas manifestacións, consistentes en cortes de tráfico en varias cidades de Galiza, onde reivindican o reagrupamento en Galiza dos presos galegos. Tamén se celebra en Compostela a Asemblea Consituínte da organización. En decembro dese ano a Frente Popular Galega convoca unha manifestación en Compostela co lema ''Liberdade. Autodeterminación''. As JUGA e os Comités Ánti-repressivos súmanse a ela, e xuntan entre as tres organizacións unhas 300 persoas.
En maio de 1989 as JUGA convocan unha manifestación co lema "Liberdade independentistas.Amnistia total". Apoiada pola Frente Popular Galega, Movemento Comunista Galego, Liga Comunista Revolucionaria, Mulheres Nacionalistas Galegas, Associaçom de Vizinhos 12 de Agosto,Associaçom Juvenil Ferradura e Irmandade Ánti-repressiva d´As Pontes. A manifestación, que logra xuntar a unhas 300 persoas, estivo precedida a noite anterior por un concerto cos grupos MCD (vascos) e os galegos Raiados e Desvirgueitors.
En xuño de 1989 as JUGA denuncian no xulgado de Alcalá de Henares presuntas agresións aos presos independentistas por opóñerense á súa dispersión interna no cárcere de Alcalá Meco. Pouco despois as JUGA participan con familiares e amigos dos presos nun encerro no pazo de Xustiza da Coruña e penduran das fiestras do edificio unha faixa coa mensaxe ''Em Meco torturam aos nossos filhos. Familiares dos presos independentistas galegos''. Os participantes foron desaloxados en dúas horas pola policía. Un novo encerro terá lugar en decembro dese mesmo ano, desta vez, na catedral de Santiago de Compostela, onde os manifestantes pasan a noite e convocan unha concentración na praza de Praterías á mañá seguinte.
En 1990 maniféstanse fronte ao Parlamento en contra do suposto empeoramento das condicións de vida dos presos, que é disolta pola policía e da que resulta varios detidos. A esta séguelle unha manifestación en marzo (cos Comités Ànti-repressivos e o lema Polos direitos humanos nas cadeas) e outra en abril, apoiada por Assembleia do Povo Unido, Asociación para Ceivar Presos Galegos, Associaçom 12 de Agosto, Mulheres Nacionalistas Galegas, o colectivo Sanitários pola Amnistia e contra a Tortura e o Movimento de Objecçom de Consciência de Ferrol. En xullo de 1990 sae á luz o primeiro número de A Treu, a revista da organización.
Terceira etapa. Escisión
En novembro de 1990 celebran o seu "primeiro" congreso (segundo na orde real), onde recoñecen como presos defendibles só os militantes do Movemento de Liberación Nacional Galego, deixando fóra os outros cinco que o 12 de novembro dese ano abandonaran a organización armada. Este proceso provoca o abandono das JUGA de parte da súa militancia. Estes cinco últimos presos tamén serán expulsados da Comuna de presos independentistas da organización. A postura das JUGA é ratificada en abril de 1991.
En novembro de 1991, pouco despois do xuízo contra o Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive, a policía detén oito persoas, algunha delas militantes das JUGA.
Do 11 de xullo ao 25 de xullo de 1992 cinco militantes das JUGA péchanse en folga de fame na igrexa parroquial de Conxo (Santiago), reivindicando o reagrupamento dos presos e a súa volta a Galiza. En setembro de 1992 a organización entrevístase con Domingos Merino, deputado do Parlamento Galego por PSG-EG, solicitándolle o apoio do grupo ao reagrupamento en Galiza dos presos independentistas. O Parlamento debaterá en comisión unha proposición non de lei, impulsada por esta formación para xestionar en Madrid tal obxectivo, aludindo a cuestións humanitarias. A proposición será rexeitada cos votos en contra do Partido Popular, a abstención do PSOE e o apoio de PSG-EG e BNG.
En novembro dese mesmo ano as JUGA asisten en Madrid ao xuízo contra Manuel Chao do Barro, que conclúe coa expulsión do mesmo da sala, de Samartim Bouça que estaba citado como testemuña, e de varios simpatizantes no público. En 1994, durante o xuízo polo atentado de Irixoa, membros das JUGA son desaloxados da sala por vitorear ás presas Xosefa Rodrigues e Alexandra de Queirós, tamén expulsadas da mesma por desacato.
En xullo de 1995, as JUGA boicotean o acto de clausura da Pastoral Penitenciaria, en Santiago, onde participaba a secretaria de estado para Asuntos Penitenciarios Paz Fernández Felgueroso. Esta entrevístase entrevistarse con dous representantes das JUGA que lle reclaman o reagrupamento. Nesas datas celébrase un concerto de apoio aos presos organizado polas JUGA, os Comités Ánti-repressivos e ACPG.
En abril de 1996, dous militantes das JUGA encadéanse na embaixada española de Lisboa, e en maio militantes de JUGA boicotean unha conferencia de Juan Alberto Belloch en Caldas de Reis, sobre o código penal, e en xuño convocan unha manifestación baixo o lema Amnistía!, polo reagrupamento e o traslado a Galiza dos presos e presas independentistas, que reúne duascentas persoas.
En xaneiro de 1997 membros das JUGA entrevístanse co Valedor do Pobo e se mesmo mes, convocan na Coruña unha manifestación de apoio aos tres presos trasladados á cadea desa cidade. En xuño convocan unha manifestación co lemaPres@s independentistas galeg@s oito anos sequestrad@s e o 20 de decembro de 1998, JUGA e os Comités Ánti-repressivos convocan dúas marchas ás cadeas de Teixeiro e A Lama, baixo o lema En marcha pola liberdade. A marcha repetirase ao ano seguinte, esta vez co lema Ja é hora de saca-l@s fora, desta vez só á cadea de Teixeiro, onde finalmente se atopaban todos os presos independentistas.
Cos obxectivos do reagrupamento cumpridos a organización realiza outras actividades como unhas xornadas 2001 onde se analizaban as consecuencias laborais do paso pola prisión.
Cangrexo de río americano
O cangrexo de río americano, Procambarus clarkii, é un crustáceo decápodo macruro da familia dos cambáridos.
É un cangrexo de río nativo do sueste dos Estados Unidos, pero que se pode encontrar noutros continentes, onde pode ser unha especie invasora.
Distribución
A zona de orixe do cangrexo americano é a costa do Golfo de México dos Estados Unidos desde o norte de México até Florida e tamén cara ao interior polo sur de Illinois e Ohio. Tamén foi ás veces introducido deliberadamente fóra da súa zona de orixe como en países de Asia, África, Europa e outros sitios do continente americano. No norte de Europa as poboacións mantéñense pero non se expanden, pero no sur de Europa, este cangrexo estase expandindo e colonizando novos territorios e desprazando os cangrexos de río autóctonos, como Astacus astacus, Austropotamobius spp., etc.
Lingua agwagwune
O agwagwune é unha lingua níxer-congo do grupo benue que se fala en Nixeria.
Vilarmeao, Viana do Bolo
Santo Antón de Vilarmeao é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 50 habitantes, deles 30 eran homes e 20 eran mulleres.
Lingua agwagwune
Distribución xeográfica
Fálase na rexión de Akamkpa, no estado de Cross River
A Pena, Beade, Vigo
A Pena é un lugar da parroquia de Beade, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca homónima. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2019 tiña 359 habitantes (171 homes e 188 mulleres).
Enterro en Ornans
O Enterro en Ornans (en Un enterrement à Ornans) é un dos cadros máis coñecidos do pintor francés Gustave Courbet. Está realizado coa técnica da pintura ó óleo e mide 315 centímetros de altura e 668 de largura. Foi pintado en 1849, e actualmente atópase exposto no museo de Orsay de París.
A pintura foi presentada no Salón de 1850, provocando un escándolo, xa que dera o tratamento, enformato e estilo, dunha pintura de historia pero sobre un feito que non era senón un «episodio banal», un enterro de vila, é dicir, unha escena de xénero. Con esta pintura marcou o nacemento do verdadeiro realismo.
O rastro que deixamos
O rastro que deixamos é un libro do autor vilalbés Agustín Fernández Paz, publicado por Xerais a finais do ano 2012, e cuxa edición foi supervisada por Isabel Soto. Consta de 240 páxinas e está publicado dentro da colección Crónica. Trátase dunha recompilación de traballo de Fernández Paz en diferentes medios e contextos ao longo do tempo, así como algúns outros que permanecían inéditos. Van en dúas liñas fundamentais: a memoria da infancia e o oficio da escrita.
Do libro impreso á internet
Do libro impreso á internet é un ensaio de Isabel Soto, editado en 2005 pola Consellaría de Cultura e Deporte da Xunta de Galicia na colección Andel.
Amais dun proemio a cargo da daquela conselleira Ánxela Bugallo, consta dunha introdución e de catro bloques con diversos epígrafes en cada un deles. Estes bloques son: Os primeiros pasos da imprenta, A evolución da técnica, O libro en Galicia e O libro no mundo das novas tecnoloxías.
Álceme, Rodeiro
Santa María de Álceme é unha parroquia que se localiza no concello de Rodeiro, na provincia de Pontevedra. Segundo o INE en 2011 tiña 196 habitantes (102 homes e 94 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 258 habitantes.
Nesta parroquia naceu o alcalde de Rodeiro José Benito Vence Deza.
Vilaseco da Serra, Viana do Bolo
San Vicenzo de Vilaseco da Serra é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 30 habitantes, deles 16 eran homes e 14 eran mulleres.
Bokeh (filme)
Bokeh é un filme estadounidense-islandés de 2017 escrito e dirixido por Geoffrey Orthwein e Andrew Sullivan. Está protagonizado por Maika Monroe e Matt O'Leary no papel de dous turistas estadounidenses en Islandia que descobren que todo o mundo na illa desapareceu misteriosamente. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Santa Bárbara e nos cinemas dos Estados Unidos o 24 de marzo de 2017.
Cordylus
As especies deste xénero e outros cordílidos adoitan estar incluídas en CITES Apéndice II. Nos están necesariamente ameazadas de extinción e o seu comercio está controlado para evitar a sobreexplotación. Algunhas especies de Cordylus teñen rangos de distribución limitados e poden estar ameazadas pola destrución do seu hábitat ou a súa captura masiva para o comercio de mascotas.
Clasificación
D. G. Broadley (2006) recoñecía 47 especies no xénero Cordylus, incluíndo oito especies que orixinalmente estaban situadas no xénero Pseudocordylus ( P. fasciatus, P. langi, P. melanotus, P. microlepidotus, P. nebulosus, P. spinosus, P. subvirdis, e P. transvaalensis) e Hemicordylus capensis.
En 2011, un estudo baseado na filoxenia molecular da familia suxeriu a que varias especies que tradicionalmente estaban incluídas en Cordylus deberían ser pasadas a outros xéneros, algúns de nova creación: Hemicordylus (para as especies capensis e nebulosus), Karusasaurus (para as especies jordani e polyzonus), Namazonurus (para campbelli, lawrenci, namaquensis, peersi e pustulatus), Ninurta (para coeruleopunctatus), Ouroborus (para cataphractus) e Smaug (para breyeri, giganteus, mossambicus, regius, vandami e warreni). Esta nova clasificación está apoiada pola Reptile Database, na que só permanecen 21 especies en Cordylus.
Clasificación tradicional
Xénero Cordylus (como se definía tradicionalmente, sensu lato) miniatura|Cordylus giganteus.
miniatura|dereita|Cordylus warreni. miniatura|dereita|Un par de Cordylus cataphractus.
Clasificación moderna
Segundo The Reptile Database as especies son:
Iñaki Gil
Iñaki Gil Uriarte é un anarcosindicalista español.
Foi elixido secretario xeral da Confederación Nacional do Traballo polo Pleno Nacional de Rexionais de dita organización o 22 de febreiro de 2003, ocupando o cargo desde abril dese ano ata xullo de 2005. Dada a súa pertenza á Federación Local de Vitoria, esa cidade foi a sede durante ese tempo do Secretariado Permanente do Comité Nacional da CNT.
Ana Cabaleiro
Ana Cabaleiro López, nada en Saídres (Silleda) en 1974, é unha xornalista e escritora galega.
Traxectoria
Licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela, cursou o máster de Estudos Teóricos e Comparados da Literatura e da Cultura. Iniciouse como xornalista en Radio Estrada. Colabora en Sermos Galiza e no Boletín Galego de Literatura. É membro do grupo de escritura Versos soltos. Traballou no campo da discapacidade intelectual e no da cooperación ao desenvolvemento. Tamén traballou no gabinete de comunicación da Deputación de Pontevedra.
En febreiro de 2017 publicou o seu primeiro libro de relatos, Sapos e sereas, co que quixo chamar a atención sobre o absurdo dos estereotipos de xénero a través de relatos postos en feminino e dirixidos a unha hipotética lectora, nos que pon en cuestión o modo en que se contou a historia da muller.
En 2018 tamén colaborou na revista Ligeia. Publicou o relato Todas esas mentiras no nº 223 (2019) da revista Grial.
Premios
miniatura|A autora (á dereita na foto) con [[Miriam Ferradáns e Ismael Ramos.]]
Ligazóns externas
Entrevista de Montse Dopico en Praza Pública
Matilde Albert Robatto
Matilde Albert Robatto, nada en Mugardos en 1940, é unha profesora e escritora galega.
Traxectoria
Marchou aos cinco anos a Madrid. Licenciouse en Filosofía e Letras na Universidade Complutense de Madrid. Aos vinte e un anos casou e trasladouse a Porto Rico. Na Universidade de Porto Rico fixo o doutoramento sobre a narrativa de Juan Goytisolo. Catedrática do departamento de Estudios Hispánicos e directora do Seminario Federico de Onís. É directora do departamento de Estudios Hispánicos de Río Piedras da Universidade pública de Porto Rico. Organizou as Jornadas de la Emigración Gallega a Puerto Rico.
Johannes Kabatek
Johannes Kabatek, nado en Stuttgart o 31 de marzo de 1965, é un profesor alemán de lingüística románica, catedrático na Universidade de Zúric. É membro correspondente da Real Academia Galega desde 2002. Dirixe o Archivo Eugenio Coșeriu e é redactor xefe da revista Energeia e da Revista Internacional de Lingüística Iberoamericana (RILI).
Biografía
Estudou Filoloxía Románica, Ciencias Políticas e Musicoloxía na Universidade Eberhard Karls de Tubinga, onde foi discípulo de Eugen Coșeriu e de Brigitte Schlieben-Lange. Foi Profesor convidado das universidades da Coruña, Santiago de Compostela, Vigo, Granada, Sevilla, São Paulo, Universidade Católica de Valparaíso e Universidade George-Washington de Saint Louis.
Doutorouse en 1995 na Universidade de Tubinga coa tese ''Die Sprecher als Linguisten. Interferenz- und Sprachwandelphänomene dargestellt am Galicischen der Gegenwart''.
No Béarla
No Béarla (Inglés Non en galego) é un filme documental de catro episodios que se emitiu na canle en lingua irlandesa TG4 en 2007, e que foi producido pola Dearg Films RTÉ/TG4. Está presentado polo escritor e viaxeiro Manchán Magan, cuxa misión é a de percorrer toda Irlanda sen falar unha soa palabra en inglés. Con este experimento pretende desterrar a crenza xeneralizada de que o irlandés goza de boa saúde e demostrar a pouca preocupación e o baixo nivel que hai no país, a pesar de ser a primeira lingua oficial.
Escuridade
En ciencias
A escuridade, no eido científico, é acadar un nivel relativamente baixo de luz. Un obxecto escuro reflicte menos fotóns visibles ca outros obxectos e, polo tanto, loce opaco en comparación. Por exemplo, a pintura negra mate non reflicte luz visible e vese escura, en cambio a pintura branca reflicte toda a luz visible e por tanto loce brillante. Para máis información, véxase cor.
Un lugar escuro ten poucas fontes de luz presentes, facendo que todo sexa difícil de ver, como na noite. A exposición alternada a luz e escuridade (o día e a noite) causou gran variedade de adaptacións evolutivas á escuridade. Cando un vertebrado -por exemplo o ser humano- atópase nunha zona escura, os seus iris dilátanse, permitindo así que entre maior cantidade de luz no ollo, mellorando a súa visión nocturna.
A definición científica de luz inclúe todo o espectro electromagnético, non só a luz visible, así que é fisicamente imposible crear escuridade total. Por exemplo, todos os obxectos irradian calor en forma de luz infravermella e/ou raios gamma, luz de moi alta frecuencia, que pode penetrar incluso os materiais máis densos.
Na poesía
Como termo poético, a escuridade tamén pode significar a presenza de sombras, maldade, ou depresión.
A escuridade pode ter un impacto psicolóxico forte. Pode causar depresión en persoas que sofren desorde depresiva estacional (ou depresión invernal), medo en persoas que padecen nictofobia, confort en ligófilos, ou atracción (como na cultura gótica). Estas emocións empréganse para dar forza a imaxes literarias.
Os textos relixiosos moitas veces empregan a escuridade para dar sentido visual. Na Biblia, a escuridade foi a derradeira praga (Éxodo 10:21) e o escenario para "pranto e rechío de dentes" (Mateo 8:12) Unha interpretación do Corán di que aqueles que transgridan os límites do que é correcto, estarán condenados a sufrir "desesperación que queima e escuridade fría como o xeo". (Nab 78.25) Na mitoloxía grega, tres capas de escuridade rodean o Tártaro, un lugar para os peores pecadores tan baixo como Hades está lonxe dos ceos.
O emprego da escuridade como Figura retórica ten unha tradición antiga e persistente. Shakespeare, traballando nos séculos XVI e XVII, fixo chamar a un personaxe Satanás o "príncipe da escuridade" (O rei Lear: III, iv) e deulle á escuridade poutas para devorar ao amor (Soño dunha noite de San Xoán: I, i). Chaucer, un escritor inglés do século XIV escribiu que o traballo dos cabaleiros é expulsar as "obras da escuridade" Dante describiu o Inferno como un lugar "manchado de escuridade pura". Mesmo no inglés antigo, existían estas palabras para designar á escuridade: heolstor, genip, e sceadu. Heolstor tamén significaba "gorida" e converteuse máis tarde en holster (funda); genip significaba "brétema" e caeu en desuso como moitos outros verbos fortes; sceadu significaba "sombra" e continuou usándose. A palabra "darkness" evolucionou de deorc, que significaba "escuro".
Nas artes
miniatura|"Darkness Over Eden" ("Escuridade sobre o Edén") fotografía por Kabir Bakie no Eden Park, Cincinnati, Ohio, maio de 2004 Artisticamente, a escuridade pode usarse para dar énfase, ou contrastar coa luz. Véxase Claroescuro para unha discusión máis detallada sobre os usos dos devanditos contrastes no medio visual.
A cor dun píxel, nun monitor de computadora estándar de 24 bits, defínese por tres números entre 0 e 255, un para a cantidade de vermello, outro para a de verde, e un máis para o azul. Como a ausencia de luz crea a escuridade, os tons máis escuros están preto do (0,0,0).
Jim Davis
James Robert Davis, nado o 28 de xullo de 1945 en Marion, Indiana, máis coñecido como Jim Davis, é un debuxante de cómics estadounidense, coñecido por ser o creador de Garfield.
Escuridade
Nas artes
As plumas de escritura empregan a escuridade (polo xeral en forma de tinta azul ou negra) para crear marcas ben definidas no papel (que é comunmente branco ou amarelo). As letras nun monitor de computadora tamén adoitan ser escuras, e tamén se afai adóitase letras azuis ou negras sobre un fondo claro. Esta diferenza de niveis de luminosidade é chamada Contraste o cal fai que as tipografías pequenas resulten lexibles.
Jim Davis
Biografía
Davis criouse nunha granxa, canda seu pai Jim, seu irmán Dave e súa nai Betty, que tiña 25 gatos. A asma provocou que pasara longas tempadas encamado, tempo que aproveitaba para debuxar. Ao principio non o facía moi ben, mais co tempo foi mellorando a técnica e engadiulle textos aos seus debuxos, e así se forxou como debuxante de tiras cómicas.
Escuridade
Nas artes
Na pintura pode usarse a escuridade para crear liñas de guía e baleiros, entre outras cousas. Estas figuras están deseñadas para atraer a mirada á pintura. As sombras engaden perspectiva.
Jim Davis
Biografía
Despois de graduarse na universidade -onde coñeceu á súa muller Carolyn - traballou dous anos nunha axencia de publicidade. En 1969, comezou a traballar como axudante de Tom Ryan, o creador da tira cómica Tumbleweeds. Posteriormente, Davis creou a tira cómica de Gnorm Gnat -algo así como Mosquito Gnorm- que, aínda que se publicou nun periódico local de Indiana, non conseguiu vender á compañía nacional de editores de tiras cómicas Paws.
Tras cinco anos publicando as historias do susodito mosquito, Davis decidiu crear a Garfield. Esta vez si lle mercaron as tiras cómicas e empezou a publicarse en 1978 en 41 diarios. Nunca pensou que ese gato chegaría a ter tanto éxito: actualmente Garfield protagoniza a tira cómica con maior difusión en todo o mundo, con máis de 220 millóns de lectores e publicada en máis de 2.500 periódicos mundiais. Para Jim Davis, a vida con Garfield é simple: "Se nós tratamos ben ao gato, o gato trataranos ben a nós".
Con esa premisa non só creou a tira cómica, senón ducias de best-séllers traducidos a 26 idiomas, unha serie de televisión, dúas películas e trece programas especiais, como ademais todo un merchandising comercializado nunha chea de países.
Stefan Demurow
Stefan Antonowicz Demurow (en Стефан Антонович Демуров), nado en 1871 en Tbilisi, foi un sacerdote católico latino, finado en 1938 na persecución aos católicos na URSS.
Traxectoria
Naceu en 1871 en Tbilisi. Entre 1895 e 1902 foi vigairo parroquial en Kutaisi, e até 1904 administrador parroquial en Perekop, e posteriormente administrador parroquial en Bacú. Coa reorganización da Igrexa católica na URSS levada a cabo no pontificado de Pío XI, o bispo Michel d'Herbigny nomeouno en 1926 administrador apostólico de Xeorxia, con sé en Tbilisi.
Repolo
O repolo (Brassica oleraceae var. capitata) é unha variedade de col, planta comestible da familia das brasicáceas. É unha herbácea bienal, cultivada como anual, cuxas follas poden ser ovais, oblongas ou lisas e forman unha cabeza moi característica.
As diferentes variedades foron obtidas a partir da especie brava, coñecida xa desde hai séculos, a través dos cruzamentos e da selección para as adaptar a condicións climáticas diferentes.
Emprégase moito na gastronomía galega, especialmente polo inverno, en caldos e cocidos.
Cultivo
O seu cultivo como verdura destinada á alimentación humana e animal remóntase á antigüidade e estendeuse a partir de formas salvaxes orixinarias da Europa meridional.
O repolo ou col pode sementarse nun primeiro momento en interiores (en sementeiro ou alcouve) ou directamente no exterior. Como todos os membros da familia das Brassicaceae, ten a súa colleita nas épocas máis frescas do ano, aínda que preferentemente en outono.
O control dos parasitos dos cultivos é de grande importancia, en particular en relación ós ataques das eirugas de moitas bolboretas da familia das Pieridae.
Variedades
C E N A
Manuelito
Manuelito, tamén coñecido como Hastiin Chʼil Haajiní, nado en 1818 e finado en 1893, foi un dos principais xefes do pobo navajo antes, durante e despois do período da Longa marcha.
Repolo
Variedades
DADA POR AMIGOS E ADEMIRADORES, VELLOS
Manuelito
Traxectoria
Naceu no seo do Clan Bitʼahnii, preto de Bear's Ears, no sueste de Utah. Como moitos Navajo, ó longo da súa vida foi coñecido por diferentes nomes dependendo do contexto. No seu pobo, foi coñecido como Ashkii Diyinii (Neno Santo), Dahaana Baadaané (Xenro de texano), Hastiin Chʼilhaajiní (Herbas Negras) e Nabááh Jiłtʼaa (Guerreiro Xefe). Os seus inimigos chamárono "Burato de bala".
Manuelito foi un líder destacado que uniu ó seu pobo en contra da opresión do exército dos Estados Unidos. Durante varios anos, liderou un grupo de guerreiros que tentaron resistir os esforzos federais que pretendían mover o pobo navajo á forza ata Bosque Redondo, Novo México. Ese traslado tivo lugar en 1864 e coñécese como a Longa marcha dos navajo. Despois do traslado, Manuelito foi un dos líderes que asinou o tratado de 1868, finalizando así un período no que o seu pobo estivo preso en campos de concentración do goberno, e finalmente puideron establecer unha reserva. Manuelito tamén foi un férreo defensor da educación para os nenos navajo.
Repolo
Variedades
HISTORIADOR
PARA FESTEXALO NA NOITE D'HOXE
Zelme de garabanzos en caldo de repolo
O Porto, Beade, Vigo
O Porto é un lugar da parroquia de Beade, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca homónima. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2019 tiña 436 habitantes (217 homes e 219 mulleres).
Repolo
Variedades
Revoltixo de arroz con peixes, polos e froitos da terra
Lombo de terneira asado.
LAMBETADAS: A Coruña, 2 de marzo de 1909.]]
Consumo
Consómese tanto cociñado como en ensalada e pódese conservar cocido, conxelarse tras escaldar primeiro e incluso preparalo como chucrut (col fermentada que se utiliza como condimento ou acompañamento).
Composición e propiedades
O repolo é rico en vitaminas C e A, calcio e β-caroteno, ademais de ter un alto contido de fibra.
Gran Premio de San Marino de 1992
O Gran Premio de San Marino de 1992 (oficialmente Gran Premio Iceberg de San Marino) foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 17 de maio de 1992 no Autódromo Enzo e Dino Ferrari en Imola, Italia. Foi a quinta carreira do Campionato do Mundo de pilotos de e o duodécimo Gran Premio de San Marino disputouse sobre 60 voltas ao circuíto de cinco quilómetros para unha distancia da carreira de 302  quilómetros, foi gañada por Nigel Mansell pilotando un Williams - Renault.
Cualificación
Os Andrea Moda de Roberto Moreno e Perry McCarthy foron eliminados na precualificación, mentres que a sesión de cualificación principal viu o Lotus de Mika Häkkinen, o Fondmetal de Andrea Chiesa, e os Brabhams de Damon Hill e Eric van de Poele eliminados. Esta sería a única carreira de 1992 na que Häkkinen non puido clasificar.
Mansell obtivo a pole position por máis dun segundo diante do seu compañeiro de Williams Riccardo Patrese. Os McLarens de Ayrton Senna e Gerhard Berger ocuparon a segunda fila, mentres que os Benettons de Michael Schumacher e Martin Brundle encheron a terceira fila. O top ten foi completado polos Ferrari de Jean Alesi e Ivan Capelli, o Footwork de Michele Alboreto, e o Ligier de Thierry Boutsen.
A posición de privilexio de Mansell viu que unha das rachas máis impresionantes da Fórmula Un chegou ao seu fin, xa que Senna obtivera a pole en cada unha das sete carreiras anteriores en Imola.
Carreira
Mansell liderou todas as voltas, terminando case dez segundos por diante de Patrese. Senna terminou en terceiro lugar, case corenta segundos por detrás de Patrese, pero non puido tomar o seu lugar no podio debido ás molestias que sufriu durante toda a carreira, e non puido saír do seu auto ata moito despois de terminar a carreira. A vitoria de Mansell continuou o seu perfecto comenzo da tempada de 1992, con cinco vitorias nas primeiras cinco carreiras; isto rompeu o récord de vitorias sucesivas desde o inicio da tempada establecida por Senna o ano anterior.
Brundle terminou cuarto para lograr os seus primeiros puntos en 1992. Alboreto terminou quinto, e Pierluigi Martini terminou sexto, anotando o que resultaría ser o último punto do equipo Dallara na Fórmula Un.
Península de Kamchatka
miniatura|dereita|200px|Topografía da península de Kamchatka. miniatura|200px|Kamchatka posúe numerosos volcáns, como o Avachinsky A Península de Kamchatka (en ruso: полуо́стров Камча́тка) é unha península con cerca de 1.250 km de extensión, localizada na rexión oriental de Rusia. O seu punto máis elevado é o Klyuchevskaya Sopka.
Durante a guerra fría, a península foi utilizada como branco polos soviéticos para prácticas de alcance e precisión de mísis.
Un sismo de 6,5 graos na escala de Richter atinxiu no día 17 de xuño de 2003 a rexión, segundo afirma o Observatorio de Ciencia da Terra de Estrasburgo (leste de Francia).
Asociación Olímpica de Antiga e Barbuda
A Asociación Olímpica de Antiga e Barbuda (en The Antigua and Barbuda Olympic Association) é o Comité Olímpico Nacional que representa a Antiga e Barbuda. É tamén o organismo responsábel da representación de Antiga e Barbuda nos Xogos da Commonwealth.
Península de Kamchatka
O epicentro deste tremor que aconteceu ás 01 h 07 min (no fuso horario de Galicia), localizado a 53,88 graos de latitude norte e 157,5 graos de lonxitude leste. Ata ese día, o maior tremor da rexión desde 2000 acontecera no día 19 de outubro de 2001 e acadara os 5 graos na escala de Richter.
En agosto de 2005, un submarino da classe Priz AS-28 da mariña rusa sufriu un accidente próximo a Kamchatka e afundiu no océano. O rescate da tripulación foi realizado con axuda internacional.