cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Equipo Alemán Unificado nos Xogos Olímpicos
O Equipo Alemán Unificado (en Gesamtdeutsche Mannschaft) competiu nos Xogos de 1956, 1960 e 1964, tanto na edición de Verán como na de Inverno. Este equipo estaba composto de deportistas procedentes de Alemaña Occidental e Oriental. En 1956, o equipo tamén incluíu un terceiro compoñente, o Comité Olímpico de Sarre, o cal competira de maneira separada en 1952, mais en 1956 estaba no proceso de incorporarse ao Comité Olímpico Nacional Alemán. Este proceso foi completado en febreiro de 1957, logo da adhesión de Sarre a Alemaña Occidental.
Tiburón 2
Tiburón 2 foi seguido por Jaws 3-D e Jaws: The Revenge, estreados en 1983 e 1987 repectivamente.
Estreouse en galego o 1 de xullo de 2022 a través da TVG.
Freixo
Os freixos son árbores pertencentes ao xénero Fraxinus da familia das oleáceas. Contén unhas 45-65 especies de árbores de porte mediano a grande, de folla caediza polo xeral, aínda que unhas poucas especies subtropicais teñen follas persistentes. Adoitan ocupar lugares frescos, lameiros, brañas, ribeiras. En Galicia son abundantes dúas especies, que se mesturan coma especie das fragas, coma árbore de ribeira ou raramente formando freixedos:
Na Coruña tense tamén descrito o Fraxinus ornus, o freixo de flor.
Etimoloxía
O nome galego e portugués freixo provén do latín: fraxinus, que á vez dá nome ao xénero. Derivaría á súa vez do grego Phraxis (sebe), xa que é unha árbore típica nas sebes.
Descrición
Os freixos son árbores polo xeral rexas que acadan os 15 - 20 metros de altura; o toro é recto e cilíndrico, proxecta moita sombra. É unha especie dioica (pés masculinos e femininos por separado). As follas son opostas, raramente en verticilos de tres, e xeralmente pinnadocompostas, malia seren simples nalgunhas especies. As sementes están contidas nunha sámara.
Especies seleccionadas
miniatura|Freixo común a florear miniatura|Póla do freixo de folla estreita (Fraxinus angustifolia) miniatura|Detalle das sementes do freixo común miniatura| [[Freixo de flor (Fraxinus ornus)]]
Ameazas
O freixo tamén é afectado polas larvas e eirugas dalgunhas especies de lepidópteros (bolboretas e avelaíñas).
Usos
No agro galego, estimábase moito para a fabricación das distintas partes do carro, coma o eixo ou as cangas; tamén para os mangos de instrumentos e aínda hoxe en día emprégase para facer partes curvas de mobles e barcos. A Armada Española utilizou os freixos do norte da península na industria da cordoaría dos barcos e outras pezas de artillería. Ademais subministra excelente leña e carbón.
No eido das menciñas populares, as follas en infusión teñen servido coma laxante, diurético, para combater as enfermidades renais e a reuma, mentres que a casca (moumiña) serve para baixar a febre e curar as dores de cabeza.
Empréganse tamén en paisaxismo e xardinaxe coma especies ornamentais., un exemplo é a Praza de Galicia, na cidade de Pontevedra.
Etnoloxía
En Galicia, e dentro dun marco celta, o freixo era unha das árbores sagradas, representaba a verticalidade, a frouxidade, o oposto ao carballo, que representaba a horizontalidade, a rixidez, a forza.
Na mitoloxía norueguesa, a Árbore do Mundo Yggdrasil considérase normalmente que é un freixo, e o primeiro home, Ask, formouse do pau dun freixo. Arredor de toda Europa, disque as serpes escorréntanse coas follas dun freixo, ou debuxando un círculo cunha póla de freixo. No folclore irlandés dise que as sombras dun freixo danan a colleita. En Cheshire, dicíase que o freixo cura as espullas e o raquitismo. Véxase tamén Æ|a letra ash ("freixo" en inglés). En Sussex o freixo e mais o umeiro coñecíanse coma os "Facedores de Viuvas" porque as grandes pólas a miúdo caen sen advertencia.
Na mitoloxía grega, as melíades eran ninfas do freixo, quizais especificamente da especie (Fraxinus ornus), do mesmo xeito que as dríades eran as ninfas do carballo. Moitos ecos de arcaicos ritos helenos e mitos implicaban aos freixos.
O freixo zumega unha substancia azucrada que, suxestionouse, era fermentada para crear o hidromel da poesía nórdica (skáldskapar mjaðar; en islandés moderno, skáldskaparmjöður).
Nome común
Frexo, fresno, freno, freneiro, freixo, freixeiro, freixeira, freixe, freisno, afreixo e afereixo.
Tour de Francia 2016
miniatura|right|250px|Mapa dos países participantes. O Tour de Francia 2015 foi a 103ª edición do Tour de Francia, a carreira ciclista máis importante do mundo. A edición deste ano disputouse entre os días 2 e 24 de xullo de 2016. O percorrido contou con 21 etapas e 2 días de descanso, das cales 9 eran de alta montaña, 2 de contra o reloxo (unha individual normal e unha cronoescalada), 1 de media montaña e outras 9 maioritariamente chás deseñadas para sprinters. Ademais, este trazado tamén se caracterizou por ter discorrido por 4 países. Estes son: España, Andorra e Suíza ademais de Francia.
O pistoletazo de saída do Tour deuse no Mont Saint-Michel, rexión da Normandía e finalizou, coma é habitual, co paseo arredor do circuíto polo centro de París e que ten a meta na Avenida dos Campos Elisios. Esta proba foi a décimo novena no circuíto UCI WorldTour 2016.
A carreira gañouna por terceira vez (segunda consecutiva) o inglés nado en Kenya Christopher Froome. O ciclista do Team Sky demostrou a súa superioridade en todos os terreos (ata correndo a pé) e venceu por unha gran diferenza, debido tamén á axuda que lle prestou o seu equipo, demostrando ser unha estrutura moi forte e case infranqueábel. Tralo inglés rematou o local Romain Bardet que atacou na antepenúltima etapa saltando da quinta posición á segunda. No terceiro lugar acabou o Colombiano Nairo Quintana que era un gran favorito para a vitoria final pero que decepcionou ao non ser o mellor nos Alpes.
Equipos participantes
Na competición participaron 22 equipos diferentes, 18 da categoría UCI World Tour e 4 da categoría Profesional Continental invitados pola organzación (Cofidis, Solutions Crédits, Bora-Argon 18, Fortuneo-Vital Concept e Direct Énergie). En total tomaron a saída 198 ciclistas (9 participantes por equipo).
Clasificación por puntos
En todas as etapas danse puntos para esta clasificación. Segundo o coeficiente de cada etapa, outórganse puntos de diferente maneira, en todos eles se reparten puntos aos 15 primeiros:
Ilmarë
Ilmarë é unha personaxe ficticia pertencente ao legendarium de J. R. R. Tolkien. É unha Maia cuxo nome deriva do lingua élfica e significa "luz estelar". Tamén é xefa dos Maiar xunto con Eönwë e dama de compañía de Varda.
Tour de Francia 2016
Clasificación da montaña
Para esta clasificación, repártense puntos aos primeiros ciclistas que coroan os portos puntuábeis. Os portos clasifícanse en 5 categorías, dende a Categoría Especial ou HC até a 4ª categoría. Cando os finais son en alto, a puntuación do porto é dobre. Segundo a categoría de cada porto repártense os puntos da seguinte maneira:
1164
Mortes
Historia ano a ano
Tour de Francia 2016
Etapas
As 21 etapas do Tour de Francia 2016 consistiron en 9 de alta montaña, 2 contrarreloxos (unha individual normal e unha cronoescalada), 1 de media montaña e 9 chás deseñadas para un final ao sprint. Nunha das etapas, a 12ª con final previsto no Mont Ventoux, a organización tivo que acurtar a ascensión ao mítico porto por mor dos fortes refachos de vento existentes nos derradeiros quilómetros. Esta etapa foi unha das máis espectaculares de toda a historia do Tour pola lea montada logo de que unha moto atropelara a un afeccionado e fixera que Froome, Porte e Mollema que ían escapados caeran. Isto deu lugar á histórica imaxe do inglés correndo a pé pola subida despois de deixar tirada a súa bicicleta rota polo choque.
Clasificación xeral
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate do Tour 2015:
Galería de imaxes de Moeche
Galería de imaxes do concello de Moeche na provincia da Coruña.
Boreal
Dise da localización orientada cara ó norte, tamén chamada ártico ou setentrional. O nome procede do étimo en latín borealis, e polo tanto en contraposición ó austral. A súa orixe procede de que era o lugar de onde procedia o vento chamado Bóreas.
O hemisferio boreal é o hemisferio norte, a zona da Terra (ou corpo celeste do que se estea a tratar) por riba do ecuador.
Porcelana
miniatura|220px|dereita|Flores de porcelana ([[Madrid, século XVIII).]] A porcelana é un material de cerámica feito a partir doutros materiais, como arxila en forma de caolinita, cuarzo e feldespato, refinados a altas temperaturas. Trátase dun produto de cor branca, impermeable e translúcido.
Denominación
O termo "porcelana" procede dun malentendido. Cando Marco Polo escribiu as súas memorias de volta das súas viaxes, contou que nas costas de Asia se pescaban uns moluscos de cunchas brancas que eran moi apreciadas pola súa beleza e cuxo nome era porcelana. No mesmo capítulo da súa obra louvou a beleza e brancura da cerámica chinesa, polo que moitos lectores, dado que se descoñecía a composición da cerámica chinesa, interpretaron que esta se facía a partir das cunchas do molusco, polo que lle deron ó material o seu nome.
Composición
A pasta da porcelana componse de caolín e feldespato e debe sufrir un complicado proceso de cocción en varias fases e a distintas temperaturas que oscilan entre os 700 e os 1450 °C. O produto final é un material translúcido de aspecto vitrificado, pouco poroso, de cor branca e sonoro ó tacto que permite a fabricación de obxectos notables polo seu brillo, finura e resistencia á calor. As porcelanas considéranse obxectos suntuarios e o seu estudo encádrase dentro das artes decorativas.
Orixe
miniatura|dereita|220px|[[Porcelana de Meissen.]] A orixe da porcelana está na China, na época da dinastía Shui (581-617). Xa no período seguinte, a dinastía Tang (618-906), a porcelana obtivo enorme pulo e fabricáronse obxectos da maior calidade artística. As primeiras noticias sobre o material chegaron a Europa da boca e a pluma de Marco Polo, pero o comercio efectivo non comezou ata mediado o século XIV. Os obxectos, xa preciosos no seu lugar de orixe, aumentaban de prezo polas dificultades do transporte, polo que os clientes europeos chegaban a pagar por eles sumas exorbitantes. Este feito provocou que pronto se intentase fabricala nos países importadores, imitando as decoracións da cerámica branca e azul, pero descoñecían completamente tanto a composición exacta da pasta como as temperaturas adecuadas para a súa cocción. Os diversos experimentos foron permitindo a descuberta de novos materiais: na corte dos Médicis inventouse unha falsa porcelana, a porcelana branda ou tenra, similar á cerámica maiólica, que coce a menor temperatura e é menos resistente que a porcelana dura. Este tipo de pasta acadou en Inglaterra gran calidade.
Variedades
Existen dúas grandes variedades de porcelana:
Ártico
miniatura|200px|dereita|A liña vermella indica a isoterma de 10 °C en xullo miniatura|200px|dereita|Imaxe de satélite O Ártico (do grego ἄρκτος "oso, osa", en referencia á constelación da Osa Menor á que pertence a Estrela Polar) é a rexión que rodea o Polo Norte da Terra. Inclúe partes do Canadá, Groenlandia (que é un territorio dinamarqués), Noruega, Suecia e Finlandia, así como o océano Ártico.
Existen numerosas definicións da rexión ártica. Considérase xeralmente que o seu límite está ao norte do Círculo Polar Ártico (66° 33’N), que é o límite do sol de medianoite e a noite polar. Outras definicións baséanse no clima e a ecoloxía, como a isoterma 10 °C de xullo, que tamén corresponde aproximadamente coa liña de árbores na maior parte do Ártico. Socialmente e politicamente, a rexión ártica inclúe os territorios setentrionais de oito estados, incluíndo Laponia, aínda que, segundo as definicións científicas, moito deste territorio é realmente subártico.
O Ártico é fundamentalmente un océano recuberto de xeo e rodeado de terra xeada e desprovista de árbores. A vida é abondosa e inclúe organismos que viven no xeo, peixes e mamíferos mariños, paxaros, animais terrestres e comunidades humanas.
A rexión ártica é, pola súa natureza, unha área única. As culturas da rexión e os pobos indíxenas do ártico téñense adaptado ás súas condicións frías extremas. Ten un papel relevante no equilibrio físico, químico e biolóxico do mundo. Reacciona sensibelmente ás mudanzas no clima, que repercuten de volta na situación global do ambiente. Desde a perspectiva da investigación na mudanza climática, a rexión ártica considérase un sistema de aviso temperán.
1165
Notas
Historia ano a ano
Reproducibilidade
En enxeñería, ciencia, industria e estatística, denomínase reproducibilidade á capacidade dun instrumento de dar o mesmo resultado en medidas diferentes realizadas nas mesmas condicións ao longo de períodos dilatados de tempo. Esta calidade debe avaliarse a longo prazo. Esta é a gran diferenza coa precisión que debe, en cambio, ser avaliada a curto prazo.
Martín Torrado Mariño
miniatura|Décimas ao Apóstolo Santiago (S). Martín Torrado Mariño y Figueira nado en Santa María de Leiro, Rianxo, e bautizado o 2 de decembro de 1621, foi un sacerdote galego, coñecido por ser o autor da composición poética "Décimas ao Apóstolo Santiago", en lingua galega.
Traxectoria
O seu pai, Juan da Figueira Torrado, nacera en Isorna e descendía dos Torrados do pazo de Asados; o seu bisavó fora Fernán Mariño, señor da casa e do pazo de Vimieiro en Boiro. A súa nai, unha Somoza, naceu en Leiro.
Tristán Ulloa
Tristán Ulloa, nado en Orleáns o 6 de maio de 1970, é un actor galego.
Traxectoria
Naceu en Orleáns (Francia) debido a que os seus avós estaban exiliados, pero axiña se trasladou a Vigo. Estudou Ciencias Empresariais, participando no seu tempo libre en grupos teatrais da universidade.
En 1998 debutou no cine en Memorias del ángel caído, de David Alonso e Fernando Cámara. Acadou sona co seu papel en Mensaka, páginas de una historia. En 2007 estreou a súa primeira longametraxe, Pudor, dirixida xunto ao seu irmán David Ulloa. Ese mesmo ano presentou o reality Puntodoc (Antena 3).
Desde 2008 continúa con ese labor televisivo presentando en Telecinco 2 un ciclo de reportaxes en coprodución con Amnistía Internacional.
Premios e candidaturas
Premios Goya
Fotogramas de Plata
Outros
Antártico
O sur é un punto cardinal que vén orientado pola oposición á Estrela Polar ou en base á Cruz do Sur. A orientación determinada polo sur tamén se adxectiva coma antártico, austral ou meridional. O seu punto cardinal oposto é o norte.
Antártico (do grego ante arcthos, "o lugar oposto (anti) ó arcthos ou Osa Maior", e polo tanto en contraposición ó ártico), é un sinónimo do punto cardinal do Sur, que tamén se adxectiva coma antártico, austral ou meridional.
Camellia reticulata
Camellia reticulata, a camelia reticulada, é unha especie de Camellia nativa do suroeste da China, na provincia de Yunnan. A poboación silvestre está restrinxida aos bosques de montaña no oeste e centro de Yunnan. Atopámola en Galiza coma ornamental nalgúns arboredos, malia non ser tan abundante coma a camelia do Xapón.
Descrición
É un arbusto ou árbore miúda, que pode acadar até os 10-15 metros de altura. As follas son elípticas a oblongo-elípticas, de 5–11 cm de longo e 4-5.5 cm de largo. As veas das follas son escuras. As flores teñen 6–10 cm de diámetro, son de cor rosa suave a rosa forte, con 5-11 pétalos. Son terminais ou axilares; florea de xaneiro a marzo no sueste da China. O froito é unha cápsula de aproximadamente 3,6 cm de longo e 4,6 cm de diámetro.
Usos
É o emblema floral de Yunnan. Tense cultivado ao longo da súa historia, tanto polo óleo de camelia como polo seu valor como planta ornamental.
Árbores senlleiras
A camelia reticulada do Pazo de Oca figura no catálogo de Árbores senlleiras de Galicia elaborado pola Xunta de Galicia.
Bata
Bata pode referirse a:
Bieito Ledo
Bieito Ledo Cabido, nado no lugar de Padroso (Xunqueira de Ambía) o 23 de febreiro de 1944, é un escritor e editor galego. Na actualidade é director de Ir Indo Edicións.
Traxectoria
En 1975 trasladouse a Vigo, onde fundou a librería Ir Indo, e en 1979 incorporouse á Editorial Galaxia como director-xerente ata 1985. Posteriormente, ingresou no concello de Vigo, onde desempeñou o cargo de xefe de Cultura e Educación. En 1978, como presidente do Círculo Ourensán-Vigués, fundou os Premios da Crítica Galicia que presidiu durante quince anos, para logo constituír a fundación homónima, da que é presidente.
En 1985 fundou en Vigo Ir Indo Edicións, coa que creou os proxectos da Enciclopedia Galega Universal (EGU, 1999), o Diccionario Enciclopédico Galego Universal (DEGU, 2003) e o Dicionario biográfico de Galicia (2010-2011).
IES Illa de San Simón
O Instituto de Ensinanza Secundaria Illa de San Simón é un centro de ensinanza secundaria pertencente á rede pública de institutos da Xunta de Galicia, situado en Redondela.
Oferta educativa
No IES Illa de San Simón impártense todos os cursos da Educación Secundaria Obrigatoria. Non ofrece, porén, oferta educativa de bacharelato.
Krabat (filme)
Krabat é un filme alemán dirixido por Marco Kreuzpaintner que foi estreado no 2008. Está baseado na novela homónima de Otfried Preussler
Sinopse
Historia dun mozo que aprende artes escuras dun malvado feiticeiro. Krabat é un orfo a quen unha voz nos seus soños lle obriga a dirixirse a un vello muíño, onde o iniciarán a el e a outros aprendices na arte da maxia negra. Pero todos os seres demoníacos esixen un alto prezo polo que ofrecen: a alma, a liberdade e mesmo a vida.
Galardóns e nomeamentos
Krabat foi nomeado ós Deutscher Filmpreis no 2009 nas categorías Mellor deseño de produción, Mellor música e Mellor deseño de son.
1166
Arquitectura
Historia ano a ano
Álvaro Pais
Frei Álvaro Pais (tamén coñecido en latín Alvarus Pelagius, e en castelán Álvaro Pelayo ou Álvaro Pelagio), nado no Salnés, c. 1275, e finado en Sevilla o 25 de xaneiro de 1352, foi un teólogo franciscano galego e bispo de Silves (1334-1352).
Traxectoria
Naceu arredor de 1275. Crese que Álvaro fose fillo ilexítimo do trobador galego Paio Gómez Chariño. Estudou primeiramente na corte de Sancho IV de Castela, partindo despois para Italia, co obxectivo de estudar dereito en Boloña e Perugia. En Boloña, tendo por mestre a Guido de Baisio, obtivo o grao de doutor nos dous dereitos (o civil e o canónico).
En 1304, contactando cos Frades Menores reunidos en capítulo en Assis, e en particular co seu Mestre-Xeral, Gonçalo de Balboa, ingresou naquela orde mendicante, renunciando aos seus bens e doándoos ós pobres. Estivo envolto nas disputas internas da orde, achegándose ós espirituais, que defendían unha interpretación máis rigorosa das palabras de San Francisco no que tocaba á pobreza. Porén, por obediencia ó Papa (Xoán XXII), acabou por se afastar desa corrente.
Permaneceu en Italia, primeiro en Perugia, despois en Assis, e mudándose finalmente a Roma, estabelecéndose na Igrexa de Santa María de Aracoeli. Gran defensor do primado do Papa sobre o poder dos príncipes, tornouse legado do Papa Xoán XXII no conflito que o opuña xunto do Emperador, Luís IV de Baviera. Cando o Emperador fixo coroar o seu representante, Pietro Rainalducci, como Antipapa (baixo o nome de Nicolao V), Álvaro fuxiu para Anagni (1328), setenta quilómetros ó suroeste de Roma.
Dende alí partiu para Aviñón (1330), onde se atopaba o Papa coa súa corte, exercendo o cargo de penitenciario apostólico. En 1332, o Papa liberouno da súa condición de bastardo, o que lle permitía o acceso a cargos eclesiásticos, sendo nomeado bispo titular da diocese de Corona, en Grecia. Porén, non chegou a tomar posesión.
O 9 de xuño de 1333, o Papa nomeouno bispo de Silves, regresando por fin á Península Ibérica. Estivo envolto no conflito co rei portugués Afonso IV, por non o apoiar na guerra que este declarara ó monarca castelán Afonso XI, así como por non concordar cos impostos extraordinarios lanzados sobre os bens eclesiásticos para poder manter o conflito. Chegou a ser atacado por sicarios do rei, fuxindo para Sevilla, cidade dende onde continuou a rexer a súa diocese até á súa morte.
Associação Desportiva Valongo
A Associação Desportiva de Valongo é un club de hóckey a patíns da localidade de Valongo, Portugal. O club foi fundado en 1955 e o seu equipo sénior compite actualmente na Primeira División Portuguesa, logo de acadar o ascenso na tempada 2005-06.
Ligazóns externas
www.ultrasvalongo.com
Precisión e exactitude
miniatura|300px|Exactitude é a proximidade dos resultados de medición ó valor real; precision, a repetibilidade, ou reproducibilidade da medición. En enxeñería, ciencia, industria e estatística, exactitude e precisión non son equivalentes. Exactitude é capacidade para achegarse á magnitude real e precisión é a capacidade de realizar medidas similares.
Unha analoxía útil
Varias medidas son como frechas disparadas cara a un obxectivo. A exactitude describe a proximidade das frechas ao centro do obxectivo. As frechas que impactaron máis preto do centro considéranse máis exactas. Máis preto están as medidas a un valor aceptado, máis exacto é un sistema.
A precisión, neste exemplo, é o tamaño do grupo de frechas, máis próximas estean as frechas que impactaron entre si, máis preciso será o sistema. Hai que notar que o feito de que as frechas estean moi próximas entre si é independente a que estean preto do obxectivo.
Cuantificando exactitude e precisión
Idealmente un instrumento é exacto e preciso con medidas todas próximas entre si e á vez, próximas ao valor desexado.
A precisión é normalmente caracterizada en termos de desvío estándar das medidas.
Petroquímica
Petroquímic a é a ciencia e a técnica correspondente á petroleoquímica. A petroleoquímica é o pertencente ao relativo á industria que utiliza o petróleo ou o gas natural como materias primas para a obtención de produtos químicos.
Petroquímica é a extracción de calquera substancia química a partir de combustibles fósiles. Estes inclúen combustibles fósiles purificados como o metano, o propano, o butano, a gasolina, o queroseno, o gasóleo, o combustible de aviación, así como pesticidas, herbicidas, fertilizantes e outros artigos como os plásticos, o asfalto ou as fibras sintéticas.
A petroquímica é a industria adicada a obter derivados químicos do petróleo dos gases asociados. Os produtos petroquímicos inclúen todas as substancias químicas que de aí se derivan. A industria petroquímica moderna data de finais do século XIX. A maior parte dos produtos petroquímicos fabrícanse a partir dun número relativamente pequeno de hidrocarburos, entre eles o metano, o etano, o propano, o butano e os aromáticos que derivan do benceno.
O Pousadoiro, Borrifáns, Oza-Cesuras
O Pousadoiro é un lugar da parroquia de Borrifáns no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
Piornedo, Castrelo do Val
Santa Eufemia de Piornedo é unha parroquia do concello de Castrelo do Val, na comarca de Verín. Segundo o IGE en 2011 tiña 86 habitantes (43 mulleres e 43 homes), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 138 habitantes.
Xeografía
Está situada aproximadamente a 900 metros de altitude, na parte fonda das abas de Pena Nofre e Cabeza de Valdefeiras, con orientación sueste e espléndidas vistas. As súas terras dun labor agrogandeiro típico de montaña están delimitadas polos Regatos das Veiguiñas e Porto do Carro, afluentes do río Mente.
O seu nome, que se repite nos Ancares e na provincia de Cáceres indica terra de piornos e nos mellores tempos, antes da emigración contou con 65 veciños: hoxe queda menos da metade, que seguen cultivando patacas, castañas, millo e unha cabana importante de ovellas, aínda que a poboación, maioritariamente envellecida, vive das pensións.
Os primeiros emigrantes de Piornedo saíron cara as minas de Riotinto (Huelva), ós Estados Unidos, Cuba e o Brasil, onde algúns fixeron fortuna. Veciños de Piornedo participaron como asalariados na construción da vía do tren Zamora - Ourense nos anos 30, morrendo e enfermando nas obras algúns deles. Posteriormente, nos anos 50, algúns instaláronse en Verín, País Vasco e Barcelona e nos 60 emigraron a Alemaña e Suíza principalmente. Nos anos 2000-2006 fíxose unha praza no centro da aldea, rodeada de lugares onde comer (forno de leña para pan ou para asar) e reunirse coa xente do lugar, axeitando a aldea para o turismo rural.
Sydney Martineau
Sydney Martineau, nado en Londres o 6 de xaneiro de 1863 e finado na mesma cidade o 19 de decembro de 1945, foi un tirador de esgrima inglés, gañador dunha medalla olímpica.
Traxectoria
Martineau participou por primeira vez nunhas olímpiadas nos Xogos Olímpicos de 1908 pero foi nos Xogos seguintes cando logrou a medalla de prata co equipo de espada británico xunto con Edgar Seligman, Robert Montgomerie, John Blake, Percival Davson, Arthur Everitt e Martin Holt.
Dársena
miniatura|Dársena do porto de [[Melilla.]] miniatura|Dársena do [[Porto da Coruña.]] miniatura|Dársena da Estación de buses de Sete Rios, [[Lisboa.]] Unha dársena é, nas augas navegábeis, un lugar protexido —natural ou artificialmente— nos portos, enseadas ou baías, onde os barcos poden levar a cabo as operacións de carga e descarga, ou aparellar e reparar as embarcacións.
Etimoloxía
A palabra dársena deriva do árabe hispánico *ãdár aṣṣán‘a, e este de dár aṣṣiná‘a que, á súa vez, vén do árabe clásico dār aṣṣinā‘ah (de دار dār, "casa" e الصناعة aṣ-ṣinā‘ah, "a arte", "a fábrica"), é dicir, a "casa da fábrica", referíndose orixinariamente a un peirao onde se fabricaban e reparaban embarcacións.
¡Uno!
Tras o seu lanzamento, ¡Uno! tivo polo xeral recensións positivas dos críticos musicais. Estreouse no número 2 da lista estadounidense Billboard 200, e vendeu na primeira semana 139.000 copias. O álbum tamén acadou o top 10 nas listas de varios países.
Dársena
Etimoloxía
O termo dār aṣṣinā‘ah tamén deu orixe á palabra arsenal.
Gran Premio de Bélxica de 1994
O Gran Premio de Bélxica de 1994 foi unha carreira de coches de Fórmula Un disputada o 28 de agosto de 1994, no Circuíto de Spa-Francorchamps. A carreira, disputada sobre 44 voltas no circuíto de sete quilómetros para unha carreira de distancia de 308 quilómetros, foi a décimo primeira rolda da tempada de, o 52º Gran Premio de Bélxica, o 40ª que se celebrou en Spa-Francorchamps. A carreira gañouna o piloto de Williams Damon Hill logo de comezar desde a terceira posición. Mika Häkkinen terminou segundo para o equipo McLaren e o piloto de Benetton Jos Verstappen quedou en terceiro lugar.
Dársena
Outros usos
Tamén se chama dársena a cada unha das divisións que se acondicionan nos portos artificiais, para crear distintos peiraos como, por exemplo, nos portos deportivos.
Gran Premio de Bélxica de 1994
Antecedentes
Philippe Alliot substituíu a Olivier Beretta en Larrousse. Sería a última aparición de Alliot nunha carreira do Campionato Mundial de Fórmula Un. Zanardi foi substituído no equipo Lotus nesta carreira por Philippe Adams. Alliot correra para McLaren na anterior carreira en Hungría cando Mika Häkkinen foi suspendido. Häkkinen regresou ao asento de McLaren para esta carreira.
Tralas mortes de Roland Ratzenberger e Ayrton Senna en Imola a principios da tempada, instalouse unha chicana de pneumáticos en Eau Rouge para frear os coches.
Cualificación
Na primeira sesión de cualificación do venres as condicións foron difíciles xa que a pista estaba secando pero aínda mollada. Barrichello tomou a primeira posición nas voltas finais. Schumacher foi segundo por diante de Hill, Irvine no segundo Jordan, Alesi no Ferrari e Verstappen no Benetton completaron os seis primeiros. O sábado, a pista estaba mollada e ninguén logrou mellorar o seu tempo, agás Fittipaldi. Rubens Barrichello obtivo así a primeira pole position da súa carreira, que tamén foi a primeira para o equipo Jordan.
Tamén foi a primeira posición dun auto impulsado cun motor Hart desde que Teo Fabi lograra a pole no Gran Premio de Alemaña de 1985 usando o motor de 1.5L de 4 cil. Hart 415T turbo, unha espera de 9 anos e 24 días para a compañía de Brian Hart. Tamén foi a última pole na F1 de Hart, xa que a compañía retirouse da F1 logo de.
Carreira
Ao principio Barrichello logrou manter o liderado diante de Schumacher, Alesi que gañou 2 posicións, e a continuación Hill, Verstappen e Coulthard. Durante a primeira volta, Schumacher logrou pasar a Barrichello en Le Combes e tomou o liderado e Coulthard superou a Verstappen. Antes do final da volta Alesi tamén adiantou a Barrichello e colocouse segundo. Con todo, o motor do seu Ferrari fallou ao final da 2ª volta e o francés quedou fóra da carreira.
Heinz-Harald Frentzen trompeou na nova chicana mentres intentaba pasar a Barrichello, o Jordan loitaba por manterse na posición entre os coches claramente máis rápidos que pasaban.
Na 12ª volta, Hill fixo a súa primeira parada en boxes seguido de Coulthard unha volta máis tarde. A orde era entón Schumacher, Barrichello, Coulthard e Hill. Na volta 19, Schumacher fixo un trompo pero mantivo a vantaxe. Barrichello saíuse da pista e retirouse. Na volta 37 Coulthard deixou a Hill no segundo lugar. Coulthard tivo que facer unha parada adicional para revisar a á do auto. Logo de regresar á pista, tivo problemas coa caixa de cambios e golpeou a Blundell por detrás, o que provocou que o piloto de Tyrrell trompeara. Michael Schumacher cruzou a liña de meta en primeiro lugar, por diante de Hill, Häkkinen, Verstappen, Coulthard e Blundell. Logo da carreira, o alemán foi desposuído da súa vitoria debido ao desgaste excesivo no patín do seu Benetton (a táboa de madeira obrigatoria presentada en Alemaña) Esta indicaba que a altura do automóbil era demasiado baixa, e polo tanto, unha vantaxe aerodinámica ilegal. A reclamación do equipo Benetton de que Schumacher fixera unha volta completa sobre os bordos na volta 19 foi rexeitado polos comisarios debido ao patrón de desgaste. Damon Hill logrou polo tanto a vitoria.
Marbella Fútbol Club
O Marbella Fútbol Club, coñecido anteriormente como Unión Deportiva Marbella, é un club de fútbol español da cidade de Marbella, na provincia de Málaga. Foi fundado en 1997 e actualmente xoga na Segunda División B Española.
Estadio
O equipo xoga os seus partidos no Estadio Municipal de Marbella, con capacidade para 8.024 espectadores. Foi inaugurado en 1975.
Plagiopyla
Plagiopyla é un xénero de protozoos ciliados. Comprende nove especies.
Carbeno
miniatura|60px|Metileno, o carbeno máis simple.
En química, un carbeno é unha molécula que contén un átomo de carbono neutro cunha valencia de dous (coas que se une a dous grupos monovalentes ou a un divalente) e ademais ten dous electróns de valencia non compartidos. A fórmula xeral é R-(C:)-R' ou R=C:.
A Quenlla, Borrifáns, Oza-Cesuras
A Quenlla é un lugar da parroquia de Borrifáns no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Vogal pechada
Unha vogal pechada (modernamente prefírese a denominación vogal alta) é un son vocal cuxa pronuncia require unha abertura mínima entre a lingua e o padal, sen chegar a crear fricación. Para producir estes sons, colócase a lingua nunha posición alta na boca. Acusticamente caracterízanse porque a súa primeira frecuencia formante é inferior a uns 400 Hz, fronte ás vogais máis abertas cuxo primeiro formante ten unha frecuencia máis alta. miniatura|200x200px|Comparación das posicións da lingua en vogais pechada, media pechada, media aberta, e aberta. Ilústranse as vogais frontais cardinais co punto máis alto indicado. O AFI identifica seis vocais pechadas:
Carbeno
Os carbenos clasifícanse como singuletes ou tripletes dependendo da súa estrutura electrónica. A maioría dos carbenos teñen moi curta vida, aínda que tamén se coñecen carbenos persistentes.
Un carbeno ben estudado é o Cl2C:, ou diclorocarbeno, que pode xerarse in situ a partir do cloroformo e unha base forte.
Estrutura e enlace
thumb|250px|dereita|Carbenos singulete e triplete.
As dúas clases de carbenos son os carbenos singulete e triplete. Os carbenos singulete teñen o spin apareado e os triplete non. Nos siglete, na linguaxe da teoría do enlace de valencia, a molécula adopta no orbital unha estrutura híbrida sp2. Os carbenos triplete teñen dous electróns desapareados. Poden ser liñais ou curvados, é dicir, sp ou sp2 hibridado, respectivamente. A maioría dos carbenos teñen un estado fundamental de triplete non liñal, excepto os que teñen átomos de nitróxeno. oxíxeno, ou xofre, e haluros unidos directamente ao carbono divalente.
Os carbenos denomínanse singulete ou triplete dependendo do spin electrónico que posúan. Os carbenos triplete son paramagnéticos e poden observarse por espectroscopía de resonancia paramagnética electrónica se persisten o tempo suficiente. O spin total dos carbenos singulete é cero, mentres que o dos carbenos triplete é un (en unidades de \hbar). Os ángulos de enlace son 125-140° para o metileno triplete e 102° parar o metileno singulete (como se determina por EPR). Os carbenos triplete son xeralmente estables en estado gasoso, mentres que os carbenos singulete aparecen máis a miúdo en medio acuoso.
Nos hidrocarburos simples, os carbenos triplete xeralmente teñen enerxías que son 8 kcal/mol (33 kJ/mol) máis baixas que as dos carbenos singulete (ver tamén regra de Hund da máxima multiplicidade), así, en xeral, o triplete é o estado máis estable (o estado fundamental) e un singulete é a especie no estado excitado. Os substituíntes que poden doar pares electrónicos poden estabilizar o estado de singulete deslocalizando o par nun orbital p baleiro. Se a enerxía dun estado singulete é o suficientemente reducida, en realidade converterase no estado fundamental. Non existen estratexias viables para a estabilización do triplete. O carbeno chamado 9-fluorenilideno é unha mestura que se equilibra rapidamente dos estados singulete e triplete cunha diferenza de enerxía de aproximadamente 1,1 kcal/mol (4,6 kJ/mol). Con todo, é discutible que os diaril carbenos como o carbeno fluoreno sexan verdadeiros carbenos porque os seus electróns poden deslocalizarse nun grao tal que se converten de feito en birradicais. En experimentos por computadora parece que os carbenos triplete poden ser estabilizados termodinamicamente con heteroátomos electropositivos como nos silil e sililoxi carbenos, especialmente os trifluorosilil carbenos.
Reactividade
miniatura|center|450px|Adición de carbenos a alquenos. Os carbenos singulete e triplete mostran diferente reactividade. Os carbenos singulete participan xeralmente en reaccións quelotrópicas como electrófilos ou nucleófilos. Os carbenos singulete con orbitais p baleiros deberían ser electrofílicos. Os carbenos triplete pode considerarse que son dirradicais, e participan en adicións de radicais paso a paso. Os carbenos triplete teñen que pasar por un intermediato con dous electróns desapareados mentres que os carbenos singulete poden reaccionar nun só paso concertado.
Debido a estes dous modelos de reactividade, as reaccións do metileno singulete son estereoespecíficas mentres que as do metileno triplete son estereoselectivas. Esta diferenza pode utilizarse para probar a natureza do carbeno. Por exemplo, a reacción do metileno xerado a partir da fotólise do diazometano co cis-2-buteno ou co trans-2-buteno dá nos dous casos un só diastereómero do produto 1,2-dimetilciclopropano: cis a partir de cis e trans a partir de trans, o cal proba que o metileno é un singulete. Se o metileno era un triplete, non se esperaría que o produto dependese da xeometría do alqueno inicial, senón que se agardaría unha mestura case idéntica en cada caso.
A reactividade dun carbeno particular depende dos grupos substituíntes. As súas reactividades poden verse afectadas polos metais. Algunhas das reaccións que os carbenos poden facer son insercións en enlaces C-H, rearranxos esqueléticos, e adicións a dobres enlaces. Os carbenos poden clasificarse como nucleofílicos, electrofílicos, ou ambifílicos. Por exemplo, se un substituínte pode doar un par de electróns, o carbeno máis probable non será electrofílico. Os alquil carbenos insiren moita máis selectividade que os metilenos, os cales non diferencian entre enlaces C-H primarios, secundarios e terciarios.
Ciclopropanación
miniatura|dereita|350px|Ciclopropanación de carbenos. Os carbenos engádense a dobres enlaces formando ciclopropanos. Para os carbenos singulete é posible un mecanismo concertado. Os carbenos triplete non manteñen a estereoquímica na molécula produto. As reaccións de adición son xeralmente moi rápidas e exotérmicas. O paso máis lento nos dous casos é a xeración do carbeno. Un reactivo ben coñecido empregado para as reaccións de alqueno a ciclopropano é o reactivo de Simmons-Smith. Este reactivo é un sistema de cobre, cinc, e iodo, no que o reactivo activo crese que é o iodometilcinc ioduro. O reactivo acompléxase con grupos hidroxi e dita adición comunmente é de tipo sin con tales grupos.
Inserción C—H
miniatura|dereita|350px|Inserción de carbenos. As insercións son outro tipo común de reacción dos carbenos. O carbeno basicamente interponse nun enlace xa existente. A orde de preferencia é xeralmente: (1) enlace X–H onde X non é carbono, (2) enlace C–H, (3) enlace C–C. As insercións poden ocorrer ou non nun só paso.
As reaccións de inserción intramolecular presentan novas solucións sintéticas. Xeralmente, as estruturas ríxidas favorecen que teñan lugar esas insercións. Cando é posible unha inserción intramolecular, non se observa ningunha inserción intermolecular. En estruturas flexibles, prefírese a formación de aneis de cinco membros á de aneis de seis. Tanto as insercións intermoleculares coma as intramoleculares son corrixibles a indución asimétrica elixindo ligandos quirais nos centros metálicos.
Os carbenos alquilidenos son sorprendentes en que ofrecen a posibilidade de formar restos ciclopenteno. Para xerar un carbeno alquilideno pode expoñerse unha cetona ao trimetilsilil diazometano.
Dimerización de carbenos
miniatura|dereita|350px|Equilibrio de Wanzlick. Os precursores de carbenos e carbenoides poden sufrir reaccións de dimerización para formar alquenos. Aínda que isto xeralmente é unha reacción lateral indesexada, pode empregarse como unha ferramenta sintética e tense utilizado unha dimerización metal carbeno directa na síntese de polialquiniletenos.
Os carbenos persistentes están en equilibrio cos seus respectivos dímeros. Isto denomínase equilibrio de Wanzlick.
Aplicacións dos carbenos
Unha aplicación a grande escala dos carbenos é a produción industrial de tetrafluoroetileno, o precursor do Teflón. O tetrafluoroetileno xérase pola intermediación do difluorocarbeno:
Historia
Os carbenos foron inicialmente postulados por Eduard Buchner en 1903 en estudos de ciclopropanación de etil diazoacetato con tolueno. En 1912 Hermann Staudinger tamén converteu alquenos en ciclopropanos con diazometano e CH2 como intermediato. Doering en 1954 demostrou a utilidade sintética do diclorocarbeno.
Armando Manzanero
Armando Manzanero, nado en Mérida (México) o 7 de decembro de 1935 e finado na Cidade de México o 28 de decembro de 2020, foi un músico, actor e compositor mexicano.
Biografía
En 1962 obtivo o quinto lugar no Festival da Canción en México. En 1965 gañou o primeiro lugar do Festival da Canción en Miami co tema Cuando estoy contigo. En 1967, animado por un executivo da filial mexicana do selo RCA Victor, gravou o seu primeiro disco con cancións de seu, todas elas de xénero romántico.
As súas cancións foron interpretadas por cantantes como Frank Sinatra, Tony Bennett, Elvis Presley, Frank Pourcel, Paul Mauriat, Ray Conniff, Manoella Torres, Marco Antonio Muñiz, Edith Márquez, Raphael, Moncho, José José, El Tri, Andrea Bocelli, Andrés Calamaro, Christina Aguilera, Pasión Vega e Luis Miguel.
En 1978 obtivo o primeiro lugar do Festival de Mallorca co tema Señor amor. Outras cancións coñecidas del son Voy a apagar la luz, Contigo aprendí, Adoro, Esta tarde vi llover, Por debajo de la mesa, Somos novios ou Felicidad. En 1993 a revista Billboard outorgoulle o Premio á Excelencia pola súa traxectoria artística.
Nos anos setenta perdeu un xuízo nos Estados Unidos por plaxio por causa da súa canción It's Impossible.
John Badham
Charles John Smith, nado o 25 de agosto de 1939 en Luton (Reino Unido), é un director de televisión, director de cine e produtor inglés residente nos Estados Unidos. Candidato a dous Premios Emmy, dirixiu películas como Saturday Night Fever (1977), Dracula (1979), Whose Life Is It Anyway? (1981), Bird on a Wire (1990), ademais de episodios de series de televisión como The Shield (2003), Crossing Jordan (2007) ou Heroes (2007).
Traxectoria
John Badham naceu en Luton, Reino Unido o 25 de agosto de 1939. Fillo da actriz británica Mary Iola Badham, e irmán da actriz Mary Badham. Súa nai casou con Henry Lee, un xeneral da Forza aérea dos Estados Unidos e executivo, quen o adoptou. A familia emigrou ao estado de Alabama, Estados Unidos en 1945. John obtivo a súa cidadanía estadounidense en 1950. Realizou os seus estudos básicos no colexio privado Indian Springs School, próximo á cidade de Pelham, en Alabama, continuando na Universidade Yale, en New Haven, Connecticut.
Vida persoal
Casou en numerosas ocasións, con Bonnie Hughes (1967-1979), coa que tivo un fillo; con Jan Speck (1983-1990) e coa súa actual esposa Julia Badham (1992-presente). Reside en Beverly Hills (California).
1167
Mortes
Historia ano a ano
Associação Académica de Coimbra (hóckey a patíns)
A Associação Académica de Coimbra - hóckey a patíns (Denominación portuguesa: Associação Académica de Coimbra - Secção de Patinagem) é unha sección da asociación de estudantes da Universidade de Coímbra, Associação Académica de Coimbra adicada á práctica do hóckey a patíns da cidade de Coímbra, Portugal.
Mandarín estándar
O mandarín padrón ou estándar é a lingua oficial da República Popular da China, de Taiwán, de Malaisia e de Singapur. A lingua chinesa escrita oficial desde o inicio do século XX, o chinés vernacular, é próxima mais non completamente idéntica ao mandarín padrón.
Características
O mandarín padrón baséase no dialecto de Pequín, que pertence ao mandarín, un grupo de dialectos chineses falados no norte, centro e suroeste da China.
O mandarín padrón é coñecido oficialmente por nomes distintos segundo o país:
Rui Cardoso Martins
Rui Cardoso Martins, nado en Portalegre en 1967, é un escritor, xornalista e guionista portugués.
Traxectoria
Estudou na Universidade Nova de Lisboa onde foi profesor convidado da cadeira de Arte da Crónica do Departamento de Linguas e Literaturas Modernas (FCSH).
Traxectoria como xornalista
Foi reporteiro e cronista no Público : cerco de Saraxevo, eleccións na África do Sur etc. A súa crónica Levante-se o Réu foi publicada os domingos no Jornal de Notícias (JN) durante dezasete anos, crónicas a partir de casos reais pasados nos tribunais.
Rui Cardoso Martins é tamén cronista nas mañás dos mércores en Antena 1, na sección O Fío da Meada.
Traxectoria no cinema e televisión
Foi un dos fundadores das Produções Fictícias, sendo cocreador e autor dos históricos programas de humor Contra-Informação (RTP 1 ), Herman Enciclopédia, Conversa da Treta,
Para o cinema, escribiu (con Tiago Guedes) o argumento orixinal da longametraxe A Herdade, estreada mundialmente no Festival Internacional de Cinema de Venecia 2019 (candidata ó León de Ouro, ó Mellor Argumento, ó Mellor Actor Principal e á Mellor Actriz Principal), presente tamén nas Special Presentations do TIFF (Festival Internacional de Cinema de Toronto) e tamén foi filme portugués candidato aos Óscar de Hollywood e aos premios Goya hispano-americanos.
Escribiu tamén o guión de Zona J (con Luis Pedro Nunes) e o da longametraxe Dúas Mulheres (con Tereza Coelho ), e tamén o de Em Câmara Lenta, o último filme de Fernando Lopes.
É tamén co-autor do argumento orixinal da serie policial Sul, (creada por Edgar Medina e Guilherme Mendonça, realizada por Ivo M. Ferreira) esteada en setembro/outubro de 2019, RTP1.
Traxectoria literaria
O seu primeiro libro, E Se Eu Gostasse Muito de Morrer, de 2006, tivo varias edicións en Portugal, sendo publicado tamén en España e Hungría. Ten contos publicados en diversas revistas literarias nacionais e internacionais (Massachussetts Review nº 60, Spring 2019, USA; Lettres Littéraires, Budapest, Granta Portugal, Revista Ficcións etc.).
Coautor das comedias O Filho da Treta (con Felipe Homem, tv movie ) Casal da Treta (teatro con Filipe Homem Fonseca, Mário Botequilha ), Zé Manel Taxista (teatro, con Maria João Cruz, Filipe Homem Fonseca, Mário Botequilha )
Ten obras traducidas a varias linguas.
CG-4.2
O CG-4.2 é un corredor galego de altas prestacións e variante de poboacións que prevé unir as poboacións de Tui e A Guarda, sendo unha alternativa á PO-552. É propiedade da Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes da Xunta de Galicia.
Actualmente o único tramo en servizo discorre polos concellos da Guarda, O Rosal e termina na rotonda de Goián en Tomiño.
Botryllus schlosseri
Botryllus schlosseri é un tunicado ascidiáceo colonial, que crece en obxectos mergullados, de movementos lentos, plantas e animais en ambientes de auga salgada próximos á costa.
Descrición
miniatura|esquerda|Colonias de tunicados [[Didemnum (esquerda) e Botryllus schlosseri (dereita) crecendo sobre individuos do tunicado Styela clava]] Esta especie pode distinguirse de Botrylloides sp. polo padrón de crecemento dos zooides. Os zooides de B. schlosseri emanan do centro como se fosen os brazos dunha estrela. Ademais, xeralmente hai menos zooides por agrupamento (de 5 a 8 en B. schlosseri e 10 ou máis en Botrylloides). A especie pode presentarse en diversas cores, que van do laranxa, ao azul e gris. Unha colonia pode ser separada doadamente do corpo principal para formar unha colonia independente xeralmente chamado subclón. Dúas colonias poden tamén fusionarse se comparten alelos comúns para o historrecoñecemento.
Distribución
A área de distribución nativa de Botryllus schlosseri é o nordés do océano Atlántico, o mar Mediterráneo e o mar do Norte. Porén, a súa área estendeuse durante os últimos 100 anos ata abranguer case por todo o mundo. Nalgunhas zonas, como a costa oeste do Atlántico en Norteamérica, considérase unha especie invasora, que se converteu no "tunicado colonial máis común de Norteamérica".
Luis Gamonal Gago
Luis Gamonal Gago, nado en Villadangos del Páramo (León) o 1 de xuño de 1922, foi un futbolista español. Xogaba de dianteiro.