cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anton Makarenko
Unha colonia para delincuentes xuvenís
As primeiras solucións teóricas foron apoiadas polos feitos. En primeiro lugar, emprendeuse a ofensiva contra a necesidade. En marzo de 1921 había na colonia 30 mozos, a maioría vagabundos mal vestidos, famentos e sarnosos. Makarenko sabía que, esporeados pola fame, os seus pupilos, baixo diversos pretextos, ían regularmente á cidade, facendo das súas. Pero comprendendo que nos primeiros momentos sería imposible prohibir este procedemento de encher o estómago, non preguntaba ós colonos sobre a verdadeira procedencia dos saqueos. Para terminar dunha vez co roubo esixíase unha determinada situación pedagóxica, e Makarenko agardaba o momento propicio.
Dous días despois, alguén desfechou a porta da despensa e levou tódalas reservas de comestibles gardadas para a festa e unhas cantas latas de lubricante para os rodamentos. Os colonos non comprendían que os roubasen a eles. Con moitas dificultades a causa do racionamento, os educandos lograron subministracións de touciño e mesmo doces, e gardáronos na despensa da colonia. Pero aquela mesma noite todo desapareceu de novo.
Makarenko case se alegrou deste novo furto, supoñendo que agora os colonos se lanzarían contra os ladróns. Pero outra vez se equivocou: se ben era verdade que os mozos se apenaron, non se sumaron á indignación dos pedagogos.
Xa se roubaba a diario. Makarenko probou a facer gardas polas noites, pero non aguantou máis de tres noites. Observando a loita do director e compadecéndose del ás agachadas, os colonos empezaron a dicir que estaban dispostos a contratar gardas. Makarenko retrucou tranquilo: Os gardas hai que pagalos, e nós xa somos bastante pobres, pero o principal é que vós debedes ser aquí os amos.
Por fin atoparon o ladrón. Era Burun, un dos primeiros seis colonos. Quedaba claro que tódolos esforzos anteriores para orientar a conciencia dos educandos cara os intereses comúns non foran baldíos. Cando Burun dixo ós seus compañeiros colonos que non eran quen para xulgalo, a opinión social apareceu por fin:
-Como, mozos?!, e Kostya Vetkovski saltou do seu asento. Temos que ver con iso nós ou non?!
-Temos que ver!, apoiou a Kostya toda a colonia.
Chegara por fin o momento favorable. Obtida a primeira vitoria, Makarenko seguiu levando adiante novas reservas da súa innovadora pedagoxía. A súa idea principal era lograr unha viraxe decisiva na batalla, conseguir que a noción noso se fixase definitivamente na conciencia dos colonos e se convertese no punto de partida de todo o traballo educativo posterior.
Baixo a influencia dos razoamentos persuasivos de Makarenko, os educandos chegaron a interesarse pola economía da colonia, emprendendo o traballo nos seus campos, hortas e no xardín frutal. Ampliando a conciencia que tiñan de noso, os colonos puxeron baixo a súa protección a fraga estatal máis alá das súas posesións, colocando gardas no camiño, onde cada noite se cometían roubos e asasinatos, e lanzándose a unha ofensiva contra os kulaks locais e os augardenteiros furtivos.
O traballo instrutivo, especialmente a lectura, desempeñou un enorme papel na transformación da conciencia dos colonos. Líase moito á luz dos quinqués e organizábanse lecturas colectivas nos dormitorios, en particular de Gorki. Ós mozos asombrábanos máis que nada as súas novelas autobiográficas:
-Entón, resulta que Gorki é coma nós? Iso si que é formidable!
A vida de Máximo Gorki -escribe Makarenko en Poema pedagóxico- pasou a formar parte da nosa vida. Algúns dos seus episodios chegaron a ser entre nós elementos de comparación, fundamentos para os alcumes, pancartas para as disputas, escalas para a medición dos valores humanos.
Oil and Water
"Oil and Water" é unha canción da banda estadounidense de rock alternativo Incubus, publicada como terceiro sinxelo do seu álbum Light Grenades o 5 de xuño do 2007. O tema acadou o número 8 da lista da Billboard Alternative Songs e o número 38 da Mainstream Rocks Tracks.
Smithwick's
200px|miniatura|dereita|Fábrica de Smithwick's en Kilkenny coa antiga abadía. Simithwikck's é unha marca de cervexa irlandesa orixinaria de Kilkenny (fabrica só unha pequena parte), aínda que agora tamén se fabrica en Dundalk (onde se elabora a cervexa vendida en supermercados e a maior parte da cervexa explotada). A cervexa Smithwick’s foi elaborada inicialmente en St. Francis Abbey Brewery, en Kilkenny, coñecida como Smithwicks Brewery ata aproximadamente o ano 2000. É a terceira cervexa máis popular de Irlanda por detrás de Guinness e Murphy's. Ten unha gradación alcohólica de 3.8 graos en Irlanda e de 4,5 en Norteamérica.
A cervexeira está situada no lugar da abadía franciscana na que os monxes elaboraban o ale dende o século XIV e nela atópanse as ruínas da abadía orixinal. A Smithwick’s ale gañou seis medallas de ouro no Monde Selection Beer Tasting Competition
Historia
É a cervexa máis antiga de Irlanda, a súa historia comezou en 1710, cando John Smithwick elaborou as súas primeiras cervexas en terras do Duque de Ormonde. En 1892 gañou o primeiro premio nunha exhibición de elaboradores de cervexa e destiladores en Dublín. James Smithwick fíxose cargo da empresa conta o ano 1900, e mercou a cervexeira competidora Sullivan’s Kilkenny Breweries Ltd., o que comportou un aumento do negocio. Na década de 1930, sacou ao mercado a cervexa Smithwick's No.1 e comezou a anunciarse en xornais, autobuses e tranvías de toda Irlanda. En 1937 a Smithwick's No.1 gañou o primeiro premio da Competición de Cervexas Embotelladas de Londres. En 1965 Guinness mercoulla a Walter Smithwick, e agora é xunto con Guinness parte de Diageo.
Tipos de cervexa
Smithwick's Draught e Kilkenny Cream Ale'''
Roger Casement
Roger Casement, coñecido en gaélico como Ruairí Mac Easmainn, nado o 1 de setembro de 1864 en Sandycove (preto da cidade de Dublín) e finado o 3 de agosto de 1916 na cadea londiniense de Pentonville Prison, foi un diplomático irlandés, un valedor dos dereitos humanos dos pobos indíxenas e un independentista.
Foi moi coñecido polas súas actividades contra os abusos dos sistema colonial no Congo e na Amazonia e tamén polas negociacións con Alemaña pouco antes do Levantamento de Pascua en Irlanda. Foi descuberto e detido polas autoridades británicas en 1916 e, de seguido, acusado de traizón e condenado á pena capital.
A súa vida inspirou a novela do premio Nobel, Mario Vargas Llosa, El sueño del celta.
Por mor do informe realizado en 1905 sobre o Congo, foi considerado como o "pai das investigacións de dereitos humanos do século XX" e, en 1911, foi nomeado "sir" polas súas investigacións sobre os abusos contra os dereitos humanos no Perú.
Primeiros anos
Fillo dun capitán do exército británico, foi educado como protestante. Mentres, a súa nai, que mantiña en segredo a súa fe católica, bautizouno polo rito católico ás agachadas da familia paterna. Após o falecemento dos seus pais, abandonou os estudos e comezou a traballar para diversas navieiras no porto de Liverpool.
África e América
O convencemento de que a actividade colonizadora europea levaba o progreso e a civilización aos nativos moveuno a ir traballar á África. Traballou en diversas actividades, até que foi chamado ao servizo consular do Imperio Británico.
Siobhan Fallon Hogan
Siobhan Fallon Hogan, nada en Nova York o 13 de maio de 1961, é unha actriz estadounidense. É coñecida pola súa aparición en Men in Black, Forrest Gump, The Negotiator e Daddy Day Care.
Roger Casement
África e América
O seu coñecemento da realidade africana determinou as autoridades británicas a lle encargar a elaboración dun informe sobre o trato á poboación orixinaria do polo entón chamado Congo Belga. Nese informe documentou polo miúdo numerosas atrocidades cometidas contra da poboación do Congo.
De volta a Europa foi requirido mais unha vez polas autoridades consulares británicas ante as denuncias de crimes contra dos indíxenas nas caucharías da rexión amazónica do Putumayo. Unha das empresas que realizaba a extracción do caucho, a Peruvian Amazon Rubber Company, tiña a súa sede en Londres. O relatorio que elaborou tirou á luz pública o trato abominábel que recibían os traballadores indíxenas, especialmente das distintas etnias dos witoto e dos bora.
Independencia de Irlanda
As súas experiencias en África e mais en América, convertérono nun opositor ao colonialismo. Somerxido na dinamización cultural que xerou o chamado Renacemento Gaélico (coa fundación da Liga Gaélica e a revitalización do irlandés como idioma de cultura) Roger comezou a ver a relación entre Irlanda e Inglaterra como parte dunha dinámica colonizado-colonizador. A súa toma de conciencia política virouno nun revolucionario, cun total compromiso coa causa da independencia.
Roger Casement entrou a formar parte da organización armada dos Voluntarios Irlandeses. Os voluntarios, xunto con outras organizacións, comezaron a preparar un alzamento armado contra do dominio británico.
Co inicio da Primeira guerra mundial, suxeriu a posibilidade de reclamar o apoio alemán para alcanzar os obxectivos independentistas. Encargóuselle a constitución da chamada Brigada Irlandesa, formada por prisioneiros de guerra irlandeses que, loitando nas filas do Imperio Británico, estaban detidos en campos de Alemaña. Malia vivir preto dun ano en Alemaña tentando de a organizar, apenas conseguiu resultados.
Acordada a data para o alzamento, xunto con dous axudantes regresa a Irlanda nun submarino alemán. A difícil travesía, un desafortunado desembarco na praia de Banna, no condado de Kerry, e os problemas de saúde que viña arrastrando dende a súa estadía na África, facilitaron a súa detención pola exército británico no forte McKenna.
Logo de ser xulgado por alta traizón foi condenado á morte por aforcamento. Malia as peticións de destacados membros do mundo cultural como Arthur Conan Doyle ou George Bernard Shaw, a condena executouse o día 3 de agosto de 1916.
Tras reiteradas peticións do goberno da República de Irlanda, os seus restos foron repatriados no 1965, sendo soterrado no cemiterio de Glasnevin en Dublín, recibindo un funeral de estado.
Carguizoi, Tioira, Maceda
Carguizoi é unha das 7 entidades de poboación da parroquia de Tioira, pertencente ao concello de Maceda. Tiña 36 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 19 mulleres. Segundo o INE a finais de 2010 tiña 40 habitantes (19 homes e 21 mulleres), o 1,2 % do total da poboación do concello. O 45 % dos seus habitantes ten 60 anos ou máis.
Encóntrase a 30 km de Ourense, coa que se comunica pola estrada OU-536, e a 5 de Maceda pola OU-0107.
Domingo Fontán
Domingo Fontán Rodríguez,   nado en Porta do Conde (Portas) o 17 de abril de 1788  e finado en Cuntis o 24 de outubro de 1866, foi un ilustrado galego, xeógrafo, matemático, político e empresario, coñecido sobre todo por ser o autor do primeiro mapa topográfico científico de Galicia, a Carta xeométrica de Galicia. Foi secretario da Deputación Provincial de Galicia, director do Observatorio Astronómico de Madrid, deputado en Cortes e presidente da Real Sociedade de Amigos do País de Santiago. Os seus restos están no Panteón de Galegos Ilustres.
Traxectoria
De familia acomodada, os seus pais foron Rosendo Fontán Oliveira e Sebastiana Rodríguez Blanco. O seu pai e toda a familia Fontán é orixinaria de Briallos, parroquia de San Cristovo de  Briallos (hoxe Concello de Portas).
Pasou boa parte da súa vida vencellado á Universidade de Santiago de Compostela, onde primeiramente cursou os estudos de Filosofía, matriculándose ao longo dos anos en Leis e Cánones, Ciencias exactas e Teoloxía e foi discípulo de José Rodríguez González, "o matemático de Bermés". En 1811 comezou a súa carreira de profesor como substituto do catedrático de Retórica e durante o curso 1813-14 substituíu o titular da cátedra de Lóxica e Metafísica. Foi procesado pola Real Audiencia en 1814; en 1815 restituíronlle os seus dereitos.
En 1817 comezou os seus traballos de medición para realizar a Carta xeométrica de Galicia, labor ao que consagrou dezasete anos da súa vida e polo que é lembrado hoxe en día. Durante o Trienio liberal foi secretario da Deputación Provincial de Galicia. En 1834 rematou os traballos da carta e presentouna oficialmente á Raíña Gobernadora, María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias, quen mandou imprimila, se ben non se puido realizar esta tarefa ata o ano 1845 en París. Este foi o primeiro mapa realizado en España con métodos científicos e medicións matemáticas.
Foi elixido deputado polo Partido Liberal pola provincia de Pontevedra en 1837, ocupando este posto ata 1843, ano no que se retirou. Fontán fixo da súa causa a defensa de Galicia, sobre todo na abolición dos foros e na loita contra o caciquismo. Non obstante, o seu liberalismo valeulle a perda da súa cátedra universitaria até en dúas ocasións. Foi bibliotecario primeiro e presidente despois (de 1860 a 1861) da Real Sociedad Económica de Amigos del País de la ciudad de Santiago.
Tivo parte, por herdanza, nunha fábrica de papel no Castro, Lousame, que en 1863 chegou a ser enteiramente da súa propiedade. Traballou tamén no deseño do trazado da primeira liña férrea de Galicia en 1858, que uniu Santiago de Compostela con Carril, proxecto aprobado polas Cortes en 1861, e que non foi inaugurado ata dez anos despois. miniatura| PLANO DE LA [[Ría de Arousa|RÍA DE AROSA por el D.rD. Domingo Fontán año de 1828. (o norte está á esquerda). ]] Finou nun balneario en Cuntis, por mor dunha cistite aguda. Os seus restos foron soterrados no cemiterio xeral de Santiago e, o 30 de decembro de 1988, trasladados ao chan do Panteón de Galegos Ilustres, na igrexa do convento de San Domingos de Bonaval.
Na cultura popular
Levan o seu nome rúas de varias cidades: Santiago de Compostela, Pontevedra, A Coruña, Ourense, Poio e Madrid. En 2015 a Editorial Galaxia publicou a novela de Marcos S. Calveiro, Fontán, baseada na súa vida.
Recoñecemento
A Real Academia Galega de Ciencias designouno como Científico Galego 2018.
Galería de imaxes
miniatura| PLANO DEL PAIS adyacente a las tres rías de la [[Ría da Coruña|CORUÑA, BETANZOS Y FERROL, llamado de las Mariñas, Por el D.r D.n Domingo Fontán ]]
Véxase tamén
miniatura|Reportaxe sobre o mapa de Fontán en [[Nós Televisión|Nós TV.]]
Triglav (mitoloxía)
miniatura|Estatua de Triglav en [[Polonia.]] Triglav (lit. "O de tres cabezas") é unha divindade da mitoloxía eslava. Ten tres cabezas, e gobernaba os tres reinos: o ceo, a terra e os infernos.
No seu culto figuraba un cabalo sagrado que servía como oráculo. Antes de emprender unha expedición, colocábanse sobre o chan nove lanzas, separadas unha da outra; e rapidamente, o sacerdote aseguraba a renda do animal. O sacerdote facía percorrer o animal por tres veces nos dous sentidos, dentro do espazo do cal se atopaban; se este tocaba en calquera das lanzas, era un mal presaxio; e a expedición debía ser cancelada; en caso contrario, a mesma tería éxito.
Tomaso Albinoni
Tomaso Albinoni, nado en Venecia en 1671 e finado na mesma cidade en 1751, foi un compositor barroco italiano.
Traxectoria
Estudou violín e canto, a diferenza da maioría dos compositores do seu tempo, non buscou un posto na igrexa ou nunha casa nobiliaria ou real. El compuxo música de xeito totalmente independente ata que en 1722 Maximiliano Emanuel II, o Elector de Bavaria o convidou a dirixir as súas óperas.
Escribiu máis de cincuenta óperas, na súa maior parte hoxe perdidas, hoxe coñecido pola súa obra instrumental, en especial os seus concertos de óboe. A súa música instrumental atraeu a atención de Johann Sebastian Bach, quen escribiu cando menos dúas fugas sobre temas de Albinoni.
A maioría das obras de Albinoni perdéronse durante a destrución da biblioteca pública de Dresden, durante a segunda guerra mundial. O seu famoso Adagio en G é unha reconstrución feita en 1945 por Remo Giazotto.
Aeroporto de Paderborn Lippstadt
O aeroporto de Paderborn Lippstadt é un aeroporto internacional menor na área de Ostwestfalen-Lippe do estado alemán de Renania do Norte-Westfalia. Está situado preto da cidade de Büren, a uns 18 quilómetros do centro de Paderborn. Opera principalmente voos cara a destinos de vacacións europeos.
Claude Sautet
miniatura|Tumba de Sautet no cemiterio de Montparnasse: Garder le calme devant la dissonance (Manter a calma fronte á disonancia) Claude Sautet, nado en Montrouge (Altos do Sena) o 23 de febreiro de 1924 e finado en París o 22 de xullo de 2000 foi un director de cinema francés.
Traxectoria
Claude Sautet estudou pintura e escultura antes de comezar a estudar cinema na universidade en París, onde iniciou a súa carreira. O seu primeiro filme, Bonjour Sourire, foi rodado en 1955.
O recoñecemento internacional chegoulle en 1969 con Les Choses de la Vie, filme que ademais de dirixir tamén escribiu, como o resto dos seus seguintes filmes. O filme foi exhibido no Festival de Cannes, onde foi ben recibido. Tamén serviu para revivir a carreira de Romy Schneider, que volvería a traballar con Sautet en varios filmes.
Algúns dos seus filmes máis aclamados son Vincent, Paul, François, et les Autres (1974), Une histoire simple (1978), que foi candidato ao Oscar ao mellor filme en lingua non inglesa, Un cœur en hiver (1993) e Nelly et Monsieur Arnaud (1996). Estes dous últimos foron protagonizados por Emmanuelle Béart.
Faleceu a causa dun cancro no 2000.
Casal, Baión, Vilanova de Arousa
Casal é un lugar da parroquia de Baión no concello pontevedrés de Vilanova de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 14 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 7 eran mulleres e 7 homes, o que representa un aumento respecto ó ano 2010, cando tiña 13 veciños, pero un descenso respecto a 2005, cando eran 17.
URBA Top 12
O Torneo da URBA é o campionato de rugby máis antigo e importante da Arxentina, organizado pola Unión de Rugby de Bos Aires dende 1899.
Formato
A URBA ten 80 clubs afiliados, divididos en 4 divisións segundo o seu nivel competitivo. Os 24 equipos da máxima categoría divídense en 2 grupos (Zona A e Zona B) cada un con 12 equipos, e disputan unha primeira fase de 11 xornadas. Trala primeira fase clasifícanse os 7 primeiros equipos de cada grupo para disputar o chamado Top 14 da URBA, que é a liga definitiva. No Top 14, partindo de cero, xóganse outras 13 xornadas de liga. Ó remate desta liga, os 6 primeiros da táboa acadan o dereito a disputar as eliminatorias polo título. Nelas enfróntanse primeiro o 3º fronte o 6º e o 4º fronte o 5º. Os dous primeiros da táboa agardan entre tanto para saber cales serán os seus 2 rivais nas semifinais.
NFC South
A NFC South é a División Sur da National Football Conference (NFC) da National Football League (NFL) de fútbol americano. Actualmente está composta por catro equipos: Atlanta Falcons, Carolina Panthers, New Orleans Saints e Tampa Bay Buccaneers.
Campións de división
miniatura|300px|[[Carolina Panthers (5 títulos)]] miniatura|300px|[[Atlanta Falcons (4 títulos)]] miniatura|300px|[[New Orleans Saints (3 títulos)]] miniatura|300px|[[Tampa Bay Buccaneers (3 títulos)]]
Rego do Amenal, río Brandelos
O rego do Amenal é un afluente do río Brandelos que discorre polo concello do Pino, na comarca de Arzúa e ten unha lonxitude total de 3.470 metros.
Características
Nace preto da N-634, á altura do lugar de Santiso, a uns 350 metros de altitude, e desemboca no río Brandelos á altura do lugar de Alvarín, na parroquia de San Miguel de Pereira, a uns 241 metros de altitude , seguindo unha dirección norte-sur sen apenas describir grandes revoltas.
Tras pasar polo lugar de Rial, deixa á súa esquerda os montes da Revolta (pasando baixo da autovía de Santiago a Lugo) e de Telleiro, para, apenas a 2.580 metros do seu nacemento, encontrarse co rego do Menal, que ten unha lonxitude similar á súa. Isto sucede uns 60 m antes de pasar baixo a ponte do Amenal, pola que discorre o Camiño Francés a Santiago. Desde este punto o Amenal segue uns 880 m ata encontrarse co rego da Fonte da Devesa, onde nace o río Brandelos que desde aquí se pasa a chamar así, fronte as fortes pendentes dos montes do Val nas que se encaixa o seu curso.
Conta con tres subafluentes, sendo o rego do Menal o máis importante deles, o único da súa marxe esquerda.
Etimoloxía
Este rego debe o seu nome ao lugar do Amenal, que atravesa xusto por onde tamén pasa o Camiño Francés. A orixe deste termo pode vir:
Gösta Mittag-Leffler
Magnus Gustav (Gösta) Mittag-Leffler, nado o 16 de marzo de 1846 en Estocolmo e finado o 7 de xullo de 1927 en Djursholm (Estocolmo), foi un matemático sueco.
Traxectoria
Mittag-Leffler naceu en Estocolmo. Era fillo dun director de escola e tamén deputada da cámara baixa sueca, John Olof Leffler, e de Gustava Wilhelmina Mittag, cuxo apelido engadiría ao apelido paterno. A súa irmá foi a escritora Anne Charlotte Leffler. Matriculouse na Universidade de Uppsala en 1865, e conseguiu o doutoramento en 1872 por un traballo sobre a teoría da función analítica polo que comenzou ese mesmo ano a docencia nesa mesma universidade. Tamén foi director da Stockholm Nation entre 1872 e 1873.
En 1873, con 27 anos, mudouse a París para seguir os cursos de Charles Hermite cuxa reputación como matemático era moi recoñecida, quen lle aconsellou que fora a Berlín aos cursos de Weierstrass. Con este último levou a cabo importantes traballos sobre a análise complexa e series de funcións. Continuou o traballo de Joseph Liouville, un teorema de descomposición de funcións meromorfas que leva o nome deste. Despois chegou estableceu o seu propio teorema sobre a representación de funcións uniformes mediante series polinómicas.
Posteriormente, conseguiu a cátedra de matemáticas na universidade Alexandre de Helsingfors, hoxe universidade de Helsinqui, que desempeñou entre 1877 e 1881. Marchou á universidade de Estocolmo, onde creou a cátedra de matemáticas en 1878 e conde foi reitor en dúas ocasións. miniatura|Imaxe dun exemplar de 1886 da revista Acta Mathematica. En 1882, creou a revista Acta Mathematica da que sería redactor xefe durante preto de 45 anos. Nela, contou co patrocinio do rei Óscar II de Suecia e tamén empregou parte da fortuna da súa esposa Signe Linfords, filla dunha rica familia finlandesa. Será a fonte de publicación de moitos dos grandes matemáticos da época, como o Cantor ou Sofía Kowalewska. Foi grazas a Mittag-Leffler e Weierstrass que Kowalewska puido ser coñecida e, en particular, obter unha cátedra de matemáticas -en 1883- na universidade de Estocolmo. En xaneiro de 1889, participou como xurado no concurso de matemáticas internacional, organizado polo rei Óscar II.
Foi membro da Real Academia das Ciencias de Suecia dende 1883, da Sociedade Finlandesa das Ciencias e as Letras dende 1878, da Real Sociedade Sueca das Ciencias en Uppsala, da Real Sociedade Xeográfica Sueca en Lund dende 1906 e de aproximadamente 30 sociedades estranxeiras entre as que destacan a Royal Society de Londres (1896) e a Academia Francesa das Ciencias de París. Recibiu doutoramento honoris causa de varias universidades como a Universidade de Oxford, Boloña ou Cambridge entre outras.
Reuniu unha importante biblioteca de textos matemáticas na súa casa en Djursholm, nas aforas Estocolmo. Tanto a casa como a biblioteca foron doadas, en 1916, por Mittag-Leffler e a súa muller á Academia Sueca de Ciencias para crear unha fundación para promover as matemáticas nos países escandinavos. Posteriormente, renomeouse como Instituto Matemático Mittag-Leffler.
Durante moito tempo especulouse que Mittag-Leffler foi o causante da inexistencia do premio Nobel de matemáticas ao ter unha aventura amorosa coa muller de Alfred Nobel ou cunha italiana pola que competían os dous. Hoxe en día, rexéitase esa a idea entre outras cousas polo feito de que Nobel non casou nunca e atribúese quizais ao feito de que Nobel non consideraba que a ciencia teórica puidese mellorar o mundo como era a súa intención.
Alxube
miniatura|200px|Ilustración dun alxube. Un alxube é un tipo de prisión, que normalmente consiste nunha cela que se sitúa en pisos inferiores (como cavernas) e que tiña como función reter prisioneiros, moitas veces por longos períodos.
Notas
miniatura|Alxube do castelo de Pierrefonds, con varias celas.
Capsella
O xénero Capsella pertence á familia das brasicáceas. A especie máis común é o panqueixo ou herba dos dentes (Capsella bursa-pastoris).
Rabaza
A rabaza (Angelica pachycarpa) é unha herbácea perenne nativa do noroeste da Península Ibérica, e naturalizada en Nova Zelandia. Medra en forestas, herbeiras e nas beiras dos regatos e, ocasionalmente, cultívase coma ornamental pola súa follaxe brillante e as súas flores en umbelas abrancazadas.
Descrición
Angelica pachycarpa é unha planta carnosa, grosa, de curta duración. Medra sobre un metro de altura, e ten unha follaxe verde escura moi brillante. As flores son dun branco cremoso até un ton averdado en umbelas planas de 10 a 20 cm de ancho. A follaxe e os talos ocos teñen un arrecendo anisado feble. Os talos son teñen sucos. A follaxe básica é de pinnada a dous ou tres e moi peciolada; as follas do talo son de 1 a 3 pinnadas con pecíolos moi curtos. O froito é de até 12 milímetros de longo, marrón con alas de cor clara, e ten un recendo semellante ao pemento.
Angelica pachycarpa atópase na comunidade Crithmo-Armerion maritimae (Géhu 1968) da península ibérica (cantís marítimos de Galicia) que tamén inclúe especies coma: Armeria berlengensis, Armeria euscadiensis, Armeria maritima subsp. miscella, Armeria pubigera subsp. depilata, Armeria pubigera subsp. pubigera, Centaurea borjae, Daucus gingidium subsp. atlanticum, Leucanthemum ircutianum subsp. crassifolium, Leucanthemum merinoi, Leucanthemum pluriflorum, Rumex acetosa subsp. biformis, Rumex rupestris, Sesamoides suffruticosa subsp. latifolia, Silene uniflora, Spergularia rupicola subsp. rupicola, Trifolium occidentale.
Eleccións municipais en Sada
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Sada dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Sada]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Sada desde a aprobación da Constitución de 1978.
Filtro de resposta finita ó impulso
dereita Un filtro de resposta finita ó impulso (FIR) é un tipo de filtro dixital, que normalmente se implementa mediante electrónica dixital. A transformada Z dun filtro FIR ten só ceros e ningún polo.
The Vaccines
The Vaccines é un grupo musical inglés de indie rock formado en West London no 2010 por Justin Hayward-Young, Freddie Cowan, Árni Árnason e Pete Robertson. O grupo lanzou tres álbums de estudio, What Did You Expect from the Vaccines? (2011), Come of Age (2012) e English Graffiti (2015).
Filtro de resposta finita ó impulso
Os filtros dixitais caracterízanse a miúdo pola súa orde que está determinada polo número de elementos de retardo, por exemplo, un filtro de segunda orde ten dous elementos de retardo.
Entropía da información
Na teoría da información a entropía, tamén chamada entropía da información e entropía de Shannon (en honra a Claude E. Shannon), mide a incerteza dunha fonte de información.
Filtro de resposta finita ó impulso
Transformada Z
Dado un sinal de entrada invariable x(n) e un filtro FIR h(n) de orde Pth, a convolución de x con h defínese como segue:
Entropía da información
A entropía tamén se pode considerar como a cantidade de información media que conteñen os símbolos usados. Os símbolos con menor probabilidade son os que achegan maior información; por exemplo, se se considerase como sistema de símbolos as palabras nun texto, palabras frecuentes como «que», «o», «a» achegan pouca información, mentres que palabras menos frecuentes como «corren», «neno», «can» achegan máis información. Se dun texto dado se borra un «que», seguramente non afectará á comprensión e sobreentenderase, non sendo así se se borra a palabra «neno» do mesmo texto orixinal. Cando todos os símbolos son igualmente probables (distribución de probabilidade plana), todos achegan información relevante e a entropía é máxima.
Filtro de resposta finita ó impulso
Transformada Z
A transformada Z de h(n), representada por H(z) defínese así:
Entropía da información
O concepto entropía emprégase en termodinámica, mecánica estatística e teoría da información. En todos os casos a entropía concíbese como unha «medida da desorde» ou a «peculiaridade de certas combinacións». A entropía pode ser considerada como unha medida da incerteza e da información necesaria para, en calquera proceso, poder acoutar, reducir ou eliminar a incerteza. O concepto de información e o de entropía están basicamente relacionados entre si, aínda que se precisaron anos de desenvolvemento da mecánica estatística e da teoría da información antes de que isto fose percibido.
Filtro de resposta finita ó impulso
Transformada Z
A transformada Z de y(n) é entón.
Entropía da información
Relación coa entropía termodinámica
A entropía da teoría da información está estreitamente relacionada coa entropía termodinámica. Na termodinámica estúdase un sistema de partículas cuxos estados X (usualmente posición e velocidade) teñen unha certa distribución de probabilidade, podendo ocupar varios microestados posibles (equivalentes aos símbolos na teoría da información). A entropía termodinámica é igual á entropía da teoría da información desa distribución (medida usando o logaritmo neperiano) multiplicada pola constante de Boltzmann k, a cal permite pasar de nats (unidade semellante ao bit) a J/K. Cando todos os microestados son igualmente probables, a entropía termodinámica toma a forma k log(N). Nun sistema illado, a interacción entre as partículas tende a aumentar a súa dispersión, afectando as súas posicións e as súas velocidades, o que causa que a entropía da distribución aumente co tempo até chegar a un certo máximo (cando o mesmo sistema é o máis homoxéneo e desorganizado posible); o que se denomina Segunda Lei da Termodinámica. A diferenza entre a cantidade de entropía que ten un sistema e o máximo que pode chegar a ter denomínase neguentropía, e representa a cantidade de organización interna que ten o sistema. A partir desta última pódese definir a enerxía libre de Gibbs, que indica a enerxía que pode liberar o sistema ao aumentar a entropía até o seu máximo e pode ser transformada en traballo (enerxía mecánica útil) usando unha máquina ideal de Carnot. Cando un sistema recibe un fluxo de calor, as velocidades das partículas aumentan, o que dispersa a distribución e fai aumentar así a entropía. Así, o fluxo de calor produce un fluxo de entropía na mesma dirección.
Filtro de resposta finita ó impulso
Propiedades
Un filtro FIR ten un bo número de propiedades útiles que ás veces o fan preferible a un filtro IIR:
Entropía da información
Concepto intuitivo
miniatura|Entropía da información nun [[ensaio de Bernoulli X (experimento aleatorio en que X pode tomar os valores 0 ou 1). A entropía depende da probabilidade P(X=1) de que X tome o valor 1. Cando P(X=1)=0.5, todos os resultados posibles son igualmente probables, polo que o resultado é pouco predicible e a entropía é máxima.]] O concepto básico de entropía en teoría da información ten moito que ver coa incerteza que existe en calquera experimento ou sinal aleatorio. É tamén a cantidade de «ruído» ou «desorde» que contén ou libera un sistema. Desta forma, poderemos falar da cantidade de información que leva un sinal.
Como exemplo, considérese un texto escrito en galego, codificado como unha cadea de letras, espazos e signos de puntuación (o noso sinal será unha cadea de caracteres). Xa que, estatisticamente, algúns caracteres non son moi comúns (por exemplo, «w»), mentres outros si o son (como o «a»), a cadea de caracteres non será tan "aleatoria" como podería chegar a ser. Obviamente, non se pode predicir con exactitude cal será o seguinte carácter na cadea, e iso faríaa aparentemente aleatoria. Pero é a entropía a encargada de medir precisamente esa aleatoriedad, e foi presentada por Shannon no seu artigo de 1948, A Mathematical Theory of Communication ("Unha teoría matemática da comunicación", en inglés).
Filtro de resposta finita ó impulso
Propiedades
Un filtro FIR ten fase lineal se e só se os seus coeficientes son simétricos e todos eles están dentro do círculo unidade.
Entropía da información
Concepto intuitivo
Shannon ofrece unha definición de entropía que satisfai as seguintes afirmacións: Exemplos de máxima entropía: supóñase que estamos esperando dun texto, por exemplo un cable cunha mensaxe. En devandito cable só se reciben as letras en minúscula do a até o z, entón se a mensaxe que nos chega é "qalmnbphijcdgketrsfuvxyzwño" o cal posúe unha lonxitude de 27 caracteres, pódese dicir que esta mensaxe chega a nós coa máxima entropía (ou desorde posible); xa que é pouco probable que se poida prognosticar a entrada de caracteres, pois estes non se repiten nin están ordenados nunha forma predicible.
Definición formal
Supóñase que un evento (variable aleatoria) ten un grao de indeterminación inicial igual a k (i.e. existen k estados posibles) e supóñanse todos os estados equiprobables. Entón a probabilidade de que se dea unha desas combinacións será p=1/k. Entón pódese representar a expresión c_i como:
Se agora cada un dos k estados ten unha probabilidade p_i, entón a entropía virá dada pola suma ponderada da cantidade de información:
que representa unha medida da incerteza media sobre unha variable aleatoria e polo tanto da cantidade de información.
Información mutua
A entropía pode verse como caso especial da información mutua. A información mutua de dúas variables aleatorias, denotado por I(X;Y), é unha cantidade que mide a dependencia mutua das dúas variables; é dicir, mide a redución da incerteza (entropía) dunha variable aleatoria, X, debido ao coñecemento do valor doutra variable aleatoria, Y. Da definición pódese concluír que, se X e Y son iguais, entón I(X;X)=H(X).
Propiedades
A entropía ten as seguintes propiedades:
Codificador óptimo
Un codificador óptimo é aquel que emprega o mínimo número de bits para codificar unha mensaxe. Un codificador óptimo usará códigos curtos para codificar mensaxes frecuentes e deixará os códigos de maior lonxitude para aquelas mensaxes que sexan menos frecuentes. Desta forma optimízase o rendemento da canle ou zona de almacenamento e o sistema é eficiente en termos do número de bits para representar a mensaxe.
Por exemplo, o código Morse aprovéitase deste principio para optimizar o número de caracteres para transmitir a partir do estudo das letras máis frecuentes do alfabeto inglés. Aínda que o código Morse non é un codificador óptimo, asigna ás letras máis frecuente códigos máis curtos. Outro exemplo sería o algoritmo de Huffman de codificación que serve para compactar información. Este método baséase no codificador óptimo. Para iso o primeiro que fai é percorrer toda a información para atopar a frecuencia dos caracteres e logo a partir desta información busca o codificador óptimo por medio de árbores binarios. Algunhas técnicas de compresión como LZW ou deflación non usan probabilidades dos símbolos illados, senón que usan as probabilidades conxuntas de pequenas secuencias de símbolos para codificar a mensaxe, polo que poden lograr un nivel de compresión maior.
Pódese construír un codificador óptimo baseándose na entropía dunha variable aleatoria de información X. En efecto, a entropía dá o número medio de bits (se se usan logaritmos de base 2) necesarios para codificar a mensaxe a través dun codificador óptimo e polo tanto determínase o límite máximo ao que se pode comprimir unha mensaxe usando un enfoque símbolo a símbolo sen ningunha perda de información (demostrado analiticamente por Shannon), o límite de compresión (en bits) é igual á entropía multiplicada pola lonxitude da mensaxe. Reescribindo a ecuación de cálculo da entropía chégase a que:
Polo tanto, a información (que se atopa definida en bits, dado que a base do logaritmo é 2) que achega un determinado valor ou símbolo x_i \,\! dunha variable aleatoria discreta X \,\! defínese como:
Esta expresión representa o número necesario de bits para codificar a mensaxe X no codificador óptimo e polo tanto a entropía tamén se pode considerar como unha medida da información media contida en cada símbolo da mensaxe.
Exemplo
Supóñase que o número de estados dunha mensaxe é igual a 3 M1, M2 e M3 onde a probabilidade de M1 é 50 %, a de M2 25 % e a de M3 25 %. Polo tanto, no codificador óptimo para transmitir M1 fará falta un bit e para M2 e M3 será necesario contar con dous bits. Por exemplo, poderíase codificar M1 con "0", M2 con "10" e M3 con "11". Usando este convenio para codificar a mensaxe M1M2M1M1M3M1M2M3 usaríase "010001101011" e polo tanto 12 bits.
O valor da entropía sería:
Polo tanto, o codificador óptimo necesita de media 1,5 bits para codificar calquera valor de X.
Entropía condicional
Supóñase que no canto de ter unha única variable aleatoria X, existe outra variable Y dependentes entre si, é dicir o coñecemento dunha (por exemplo, Y) entrega información sobre a outra (por exemplo, X). Desde o punto de vista da entropía da información podemos dicir que a información de Y diminuirá a incerteza de X. Polo tanto, pódese dicir que a entropía de X será condicional a Y, e polo tanto:
Como polo teorema de Bayes tense que p(x,y)=p(y)p(x|y) onde p(x|y) é a probabilidade de que se dea un estado de X coñecida Y, podemos dicir:
Aplicación en criptoanálise
O concepto de entropía condicional é moi interesante no campo do criptoanálise. Proporciona unha ferramenta para avaliar o grao de seguridade dos sistemas. Por exemplo, para un sistema de cifrado hai dúas entropías condicionais interesantes: Supóñase
Entón:
Exemplo
Existe ademais outra variable Y con tres estados; con probabilidades p(y_1)=1/2 e. Coñécense, ademais, as seguintes dependencias: Aplicando as fórmulas tense: Neste caso o coñecemento da dependencia de X respecto de Y reduce a entropía de X de 2 a 1,5.
Entropía dun proceso estocástico
Un proceso estocástico \{X_i\} é unha secuencia indexada de variables aleatorias. En xeral, pode haber dependencias entre as variables aleatorias. Para estudar a probabilidade de certo conxunto de valores adóitase adoptar o seguinte convenio:
Sexa un proceso estocástico de n variables aleatorias, e sexa A^n o conxunto das posibles combinacións de valores de. Defínese a entropía do proceso estocástico, tamén chamada entropía do n-grama e denotado por H_n, como:
Cociente de entropía
O cociente de entropía dunha secuencia de n variables aleatorias (proceso estocástico) caracteriza a taxa de crecemento da entropía da secuencia co crecemento de n.
O cociente de entropía dun proceso estocástico \{X_i\} vén definida pola ecuación:
Martiño de Tours
Martiño de Tours, tamén coñecido como San Martiño Bispo e San Martiño Cabaleiro, nado en Sabaria, Panonia (hoxe Szombathely, Hungría) no ano 316 e finado en Candes (hoxe Candes-Saint-Martin), Francia, no ano 397, é o patrón da diocese de Ourense.
Entropía da información
Cociente de entropía
sempre que devandito límite exista.
Martiño de Tours
Fillo dun tribuno militar romano, seguiu a carreira militar no exército romano, ocupación que abandonou con posterioridade para dedicarse á vida relixiosa.
Love Hurts
"Love Hurts" é unha canción da banda estadounidense de rock alternativo Incubus, publicada como sinxelo do seu álbum Light Grenades en outubro do 2008. En Europa foi o terceiro sinxelo do álbum, e nos Estados Unidos o cuarto ("Oil and Water" sería o terceiro).
Martiño de Tours
Conversión
O episodio de Amiens no que, ante a súplica dun mendigo, partiu a súa capa á metade con el é a primeira dunha interminable lista de historias relacionadas coa súa xenerosidade relatada por Sulpicio Severo na "Vida de San Martiño". O abandono do exército como consecuencia da súa conversión, cando as tropas de Xuliano o Apóstata se concentraban en Worms para a batalla contra os xermanos, provocoulle a acusación de covardía. A ela contestou que agora non loitaba contra os inimigos senón contra as escravitudes da seu espírito. O relato da súa vida describe que se ofreceu a avanzar en primeira fila, sen armas, sen escudo e sen helmo, por mor de demostrar que era por seguir a Cristo polo que non loitaba contra os homes, non por medo.
Foi acollido como discípulo polo bispo Hilario de Poitiers (un dos Pais da Igrexa latina). Cando este sufriu o exilio, debido ás presións dos arianos, comezou a vivir como eremita. Retirado no illamento e a meditación, foi gañándose o afecto das xentes que acudían a el en busca de consello e conforto. Fundou tres mosteiros: en Milán, no illó de Gallinara e en Ligugé, preto de Poitiers (se cadra sexa este o mosteiro máis antigo de Europa). Neles vivíase nun réxime comunitario de pobreza, penitencia, hospitalidade e estudo anterior á propia regra de Bieito de Nursia.
Bispo
esquerda|miniatura|300px|San Martiño, na ermida da Nosa Señora da Lanzada (Sanxenxo) Sulpicio Severo descríbeo como un home alegre e indulxente, manso e forte, querido polas xentes sinxelas. Isto levou a que, con ocasión dunha visita á catedral de Tours para acudir a un enfermo, o pobo o aclamase como bispo. Contra súa vontade, por considerarse indigno de tal ministerio, foi elixido como bispo da cidade de Tours no ano 370. A representación que de el ás veces se fai cun ganso, deriva da lenda verbo deste episodio: fuxindo da multitude que o aclamaba, ocultouse onda un ganso que, ao grallar, revelou o seu agocho.
Non quixo vivir no pazo episcopal e trasladouse a unha ermida, xerme da que sería máis tarde a abadía de Marmoutier.
Despregou unha importante actividade con grande atención ao apostolado e a combater os costumes pagáns. Fundou numerosas parroquias na Galia, especialmente entre as comunidades labregas. Coñécese tamén a súa posición contraria ao maltrato dos prisioneiros e contra a tortura. Isto supúxolle aldraxes e calumnias por parte de xente influente e os altos funcionarios. Non facía acepción de persoas, mesmo existen relatos de que nun banquete chegou a postergar ao propio Emperador (de aí vén a representación coa copa, que lle ofreceu primeiro a un presbítero que ao propio Emperador).
Se ben foi crítico co priscilianismo, non estivo de acordo coa execución do propio Prisciliano nin coa represión posterior, enfrontándose por iso ó bispo Ithacio que era partidario da represión. En Tréveris suplicou, sen éxito, ao mesmo emperador Máximo a clemencia para os supostos herexes. A súa actitude de tolerancia cos priscilianistas pode ser unha das causas da súa sona en Gallaecia.
Despois da súa morte, foi aclamado polo pobo como santo nos seus funerais celebrados o 11 de novembro (que é cando se celebra a súa festa). Chorado por todos, Sulpicio Severo escribiría del: a ninguén xulgou, a ninguén condenou.
Pervivencia
É o primeiro santo non apóstolo, non mártir. Gregorio de Tours defíneo como patrón especial do mundo enteiro. Sobre o seu sartego edificouse unha pequena igrexa que recibiu o nome de capela, en lembranza da súa capa compartida (de aí ven o nome capela). Trala conversión dos francos Clodoveo fixo da capa reliquia imperial e gardouse máis tarde na Sainte Chapelle de París. A basílica de St. Martin de Tours sería parada obrigada e relevante do Camiño de Santiago.
miniatura|250px|San Martiño, patrón de Ourense Martiño foi un dos santos máis populares na Idade Media como proban a importancia da súa festividade no calendario labrego e as numerosas parroquias e dioceses baixo a súa advocación. Hoxe é patrón dos soldados, tecedores e traballadores do téxtil, dos mendigos, dos presos, dos gansos, así como de Francia e Hungría e das cidades de Buenos Aires, Groninga, Avignon, Utrecht, Amiens, das dioceses de Maguncia, Rottemburg e o cantón de Schwyz.
En Galicia destaca por ser o patrón da cidade de Ourense e da diocese do mesmo nome, que dedica a este santo a súa catedral e unha das súas principais festas: o Magosto que se celebra o día 11 de novembro. O evanxelizador do Reino Suevo de Galicia Martiño de Dumio ou de Braga, puxérase baixo a súa advocación.
Derë e hapur
Derë e hapur é un filme albanés de 2019 escrito e dirixido por Florenc Papas. Foi escollido como candidato de Albania para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. O filme estreouse no Festival de Cinema de Saraxevo o 10 de agosto de 2019, e posteriormente noutros festivais como os de Tesalónica, Sofía, Luxemburgo, Calcuta, Cartaxena de Indias e Tirana.
Oileáin Árann
miniatura|dereita|200px|Situación das Oileáin Árann. miniatura|dereita|250px|Acantilado de Dun Aengus. miniatura|dereita|250px|Vivendas en Inis Mór. As Oileáin Árann (en galego illas Árann) son un grupo de tres illas situadas na baía de Galway, na costa oeste da illa de Irlanda. A maior delas é Inis Mór (ou Inishmore, literalmente "illa principal"), a seguinte en tamaño é Inis Meáin (ou Inishmaan, literalmente "illa do medio") e a máis pequena, que é a que se atopa máis ao leste, é Inis Oírr (ou Inisheer, literalmente "illa do leste"). O nome das illas significa "illas da crista" en referencia aos seus escarpados cantís que dan ao Océano Atlántico.
Chryse Planitia
Chryse Planitia (procedente do grego, para "Chaira Dourada") é unha suave chaira circular do hemisferio norte de Marte, fai fronteira ó norte con Acidalia Planitia e ó noroeste con Terra Tempe, cara o leste con Arabia Terra, cara o suroeste con Lunae Planum e no sur fai fronteira con Xanthe Terra e con Magaritifer Terra,, está centrada sobre as coordenadas 28,43° S 319,69° E. Chryse Planitia está a cabalo entre o cuadrante de Lunae Palus e o cuadrante de Oxia Palus. Posúe un diámetro medio de máis de 1.500 kms e o seu chan está a máis 2,5 km por debaixo do nivel do mar marciano, e pensase que é unha antiga cunca nacida a través dun grande impacto; ten algunhas semellanzas cos mares lunares, coma fallas e dorsais. A densidade de cráteres con diámetros entre 100 m a 2 km é moi parecida á media existente nos mares lunares.