cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfonso Osorio García
Traxectoria política
Durante a ditadura franquista, formou parte da Acción Católica Nacional de Propagandistas, e foi procurador en Cortes polo Terzo familiar dende 1965 até 1971 e Conselleiro do reino de 1969 a 1971. Ideoloxicamente, era monárquico e estaba próximo á figura de Xoán Carlos de Borbón, daquela príncipe de España. Foi fundador do grupo Tácito, un grupo de intelectuais e políticos que escribían, publicaban nos mellores diarios e exercían unha certa influencia non período final do franquismo e pretendían unha reforma do réxime. A súa ideoloxía política era de tendencia demócrata-cristiá, e en 1973 foi un dos fundadores do grupo Tácito, no que se reunían un feixe de pensadores e persoas con inquedanzas políticas que publicaban nos diarios da Editorial Católica e que preparaban un cambio nos derradeiros momentos do franquismo.
Trala morte de Franco, durante a transición democrática, Alfonso Osorio formou parte de Acción Ciudadana Liberal, partido de centro-dereita creado por José María de Areilza. Foi ministro da Presidencia, co primeiro goberno do Rei Juan Carlos I e máis tarde foi nomeado vicepresidente segundo do Goberno de Adolfo Suárez, ao cal forneceu de moitos dos persoeiros que formarían o seu primeiro goberno, o que acabou convocando as eleccións de 1977. Durante a Transición política española tivo un papel moi activo como ministro e confidente de Adolfo Suárez. Foi senador por designación real no primeiro parlamento democrático.
En 1979, por mor das diferenzas políticas con Suárez, deixa o Goberno e a Unión de Centro Democrático e fundou un efémero Partido Democrático Progresista que se presentou as eleccións integrado en Coalición Democrática, que era un feixe de partidos liderados pola Alianza Popular de Manuel Fraga. Conseguiu acta de deputado por Madrid nas eleccións xerais de 1982 e por Santander nas de 1986. Posteriormente, abandonou a política e converteuse nun membro de base do Partido Popular, e adicouse a escribir libros sobre a transición española.
Condena polos sucesos de Vitoria
O 31 de outubro de 2014, a xuíza arxentina María Servini ordenou a súa detención, xunto con outros oito exministros franquistas, por ser membro do Consello de ministros responsable dos sucesos de Vitoria do 3 de marzo de 1976. A xuíza imputouno pola responsabilidade como ministro de Presidencia no goberno de Adolfo Suárez, porque "xunto con Suárez e Martín Villa decidiu que o operativo fose dirixido por un mando único para que coordinase e mandase tódalas forzas de orde pública". A xuíza cursou unha solicitude de captura internacional e solicitou, sen éxito a extradición ao goberno español.
Kalevala
miniatura|dereita|A defensa do [[sampo, pintura de Akseli Gallen-Kallela baseada no Kalevala.]] miniatura|dereita|Os irmáns Poavila e Triihvo Jamanen recitando poesía popular tradicional na aldea de Uhtua, na actual República de Carelia (Rusia), en 1894.
O Kalevala é un poema épico finlandés recollido por Elias Lönnrot no século XIX, é o cerne da épica nacional finlandesa e unha das grandes obras da literatura finlandesa. A maior parte do Kalevala foi recollido por Lönnrot no leste de Finlandia, agora en boa parte pertencente a Rusia, directamente dos cantores tradicionais como Arhippa Perttunen. Unha primeira versión publicouna en dous volumes en 1835-1836, Kalewala, taikka Wanhoja Karjalan Runoja Suomen kansan muinoisista ajoista, consiste en 12.079 versos en 32 cantos. A segunda versión publicouna en 1849, é a versión actualmente considerada canónica que comprende 22.795 versos en 50 cantos. O Kalevala ata o momento traduciuse a 49 linguas.
Foi traducido ao galego por Tuula Ahola e Tomás González Ahola e publicado por Rinoceronte en 2018.
Historia e características
Antes do século XVIII a poesía do Kalevala era común ao longo de Finlandia e Carelia, pero no XVIII comezou a desaparecer nas terras finesas, primeiro no oeste do país, a causa da expansión da poesía rimada europea, que se estaba convertendo en máis común en Finlandia e polos intentos de erradicación que desde a reforma luterana realizaban os sacerdotes para prohibir todas as historias e cancións cunha orixe pagá, aínda así a tradición permaneceu.
O lingüista e nacionalista finlandés Kaarle Akseli Gottlund (1796–1875) expresou o seu desexo dunha épica finlandesa que de xeito semellante á Ilíada, Beowulf ou Nibelungenlied fora compilada de varios poemas e cancións representativos de toda Finlandia. El esperaba que tal esforzo había incitar un sentido de nacionalidade e independencia no pobo finlandés. En 1820, Reinhold von Becker fundou o periódico Turun Wiikko-Sanomat e publicou tres artigos co título de Väinämöisestä, que se converteron nunha inspiración para Elias Lönnrot á hora de realizar a súa tese na Universidade de Turku.
No século XIX a colleita de materiais fíxose máis grande, sistemática e organizada, chegando a Sociedade de Literatura Finlandesa a arquivar medio millón de páxinas de versos recollidos en Finlandia, Estonia e Carelia. A magna obra Suomen Kansan Vanhat Runot publicou en 33 volumes 85,000 ítems de poesía ao longo de corenta anos, permanecendo outros 65.000 ítems inéditos. . A finais do XIX a colleita de materiais en Carelia e áreas do leste de Finlandia convertérase nunha moda, denominada carelianismo, unha forma de romanticismo nacional.
Segundo o folclorista finlandés Kaarle Krohn 20 dos 45 poemas do Kalevala poderían ter a súa orixe en Estonia, mentres que 23 serían do oeste de Finlandia e 2 de Ingria.
Cabana, A Ribeira, Cervantes
Cabana é un lugar da parroquia da Ribeira no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Conseller Primer
O Conseller primer del govern (en galego: Conselleiro primeiro do goberno) é un membro do Govern de Catalunya con competencias propias, nomeado e separado do cargo polo President da Generalitat de Catalunya.
É considerado o análogo catalán do cargo que desenvolve o primeiro ministro noutros países europeos e o seu status descríbese no Estatuto de Autonomía de Cataluña de 2006 como unha figura que pode, opcionalmente, existir no goberno; e regúlase por lei do Parlament de Catalunya. O cargo de Conseller Primer ten o tratamento de Honorable Senyor ou Honorable Senyora.
O conseller primer do Govern ten despacho de seu no Palau de la Generalitat de Catalunya, na parte edificada no século XVI por Pere Blai, coñecida como Cos renaixentista.
Historia
Coa restitución da Generalitat republicana foise definindo esta figura de xefe de goberno aínda que con diferentes terminoloxías:
En 2001 o sexto goberno de Jordi Pujol restituíu esta figura co nome de Conseller en Cap e ocupouno Artur Mas, quen, nas seguintes eleccións, sería o seu successor encabezando a lista de CiU. A restitución do cargo foi interpretada per moitos sectores da oposición e a sociedade como unha manobra propagandística do partit gobernante (CiU) para destacar a figura de Artur Mas e presentalo como sucesor político de Pujol, xa que nas seguintes eleccións presentaríase como cabeza de lista de CiU.
Na seguinte lexislatura, o goberno de Pasqual Maragall mantivo esta figura, que ocuparon Josep-Lluís Carod-Rovira e Josep Bargalló i Valls; aínda que o nome foi substituído o 17 de marzo de 2005 polo de Conseller Primer, tras considerar que o nome Conseller en Cap designaba historicamente un cargo do Concello de Barcelona e non da Generalitat de Catalunya.
Despois das eleccións de 2006, o goberno de José Montilla non designou Conseller Primer e as súas competencias foron asumidas polo mesmo president e o conseller da Vicepresidencia, Josep Lluís Carod-Rovira.
Río Arenteiro
O río Arenteiro é un curso fluvial galego, afluente do río Avia. Nace a unha altura de 840 m na Pena de Francia. Tamén recibe as súas primeiras augas desde riba da aldea da Cabana (no concello de San Cristovo de Cea), un pouco máis abaixo da Pena Bico. Pouco despois para pola aldea de Arenteiriño.
Tras recibir pola banda esquerda o río Oseira baña a vila do Carballiño. Ao final, desemboca no Avia, na parroquia de Pazos de Arenteiro, Boborás, tras percorrer 33 km en dirección NL-SO. Segundo Edelmiro Bascuas, o hidrónimo Arenteiro procede de, facendo referencia á prata atopada no curso fluvial.
Watt de Sussex
Watt foi un rei no que é agora o condado de Sussex na Inglaterra meridional no século VIII.
Traxectoria
A súa existencia baséase en tres documentos nos que foi testemuña, no reinado de Nothhelm, como Wattus Rex. Probabelmente tería gobernado entre 692 e 725 aproximadamente e hai algunha suxestión de que tivese sido rei dos Hæstingas.
A evidencia documental
Algúns documentos anglosaxóns que datan do reino de Sussex proporcionan evidencias que suxiren a existencia de dúas dinastías separadas en Sussex. Os documentos de Noðhelm (ou Nunna), quen gobernou Sussex a finais do século VII e principios do VIII regularmente atestan un segundo rei co nome de Watt. Watt foi testemuña dun documento de Noðhelm en 692, sen indicación ningunha do seu territorio, tamén foi testemuña (outra vez como Wattus rex) dun documento onde Bruny (Bryni), dux de Sussex, lle concede a Eadberht, abade de Selsey 4 hides. O documento carece de cláusula de datación pero como se sabe que Eadberht foi nomeado bispo en 705 ou lixeiramente máis tarde, entón o documento tería sido creado en 705 ou un pouquiño antes. Watt é citado como testemuña no documento xunto con Nunna. Watt aparece tamén listado como testemuña (como Uuattus rex ) doutro documento, datado erroneamente en 775, que se cre que é unha copia tardía ou unha falsificación
<span id="Rei_dos_H.C3.A6stingas"> Rei dos Hæstingas
O historiador C.T. Chevalier suxeriu que Watt pode ter gobernado a tribo dos Haestingas, que estaba establecida ao redor da zona de Hastings no Sussex Oriental. Isto é porque só nesa área de Sussex aparecen topónimos baseados no nome Watt. A teoría foi tomada como plausíbel por outros historiadores. Chevalier vai máis lonxe para suxerir que os Haestingas poden ser de orixe franca, pero outros historiadores rexeitan esta parte da teoría posto que está baseada só nunha mala interpretación da evidencia toponímica.
Oso de anteollos
O oso de anteollos (Tremarctos ornatus) tamén coñecido como oso andino e localmente como jukumari (en aimará), ukumari (quechua) ou ukuku, é a única especie de oso da subfamilia dos tremarctinos. O seu parente máis achegado é o extinto Tremarctos floridanus, e o Arctodus do Plistoceno medio até o tardío. Os osos de anteollos son a única especie supervivente de oso en América do Sur. A especie está clasificada como vulnerable pola IUCN por mor da perda do seu hábitat.
La Voz del Miñor
La Voz del Miñor foi un periódico editado en Baiona entre 1911 e 1940.
Historia e características
Subtitulado Publicación imparcial, apareceu en marzo de 1911. De periodiciade decenal, despois pasou a semanario co subtítulo ''Semanario independiente. Periódico defensor de los intereses morales y materiales del valle Miñor''. Foi o seu director Luís Rubido Diéguez (1922). Editábase na imprenta da Ramallosa. O último número coñecido é do 17 de febreiro de 1940.
Riudellots de la Selva
250px|miniatura|Igrexa de Riudellots Riudellots de la Selva é un concello da provincia de Xirona, en Cataluña. Pertence á comarca da Selva.
Tiña en 2015 unha poboación de 2.022 habitantes. O principal curso fluvial é o Onyar. As súas festas celébranse o 29 de setembro.
Ramon Benito Martínez
Ramon Benito Martínez, nado en Tordera o 29 de agosto de 1974 é un adestrador e ex xogador de hóckey a patíns catalán que actualmente adestra ao Blanes Hoquei Club, equipo do que foi xogador e que compite na OK Liga. Como xogador ocupaba o posto de defensa.
Traxectoria
Comezou a práctica do hóckey a patíns no CP Tordera, no que debutaría en 1993, logo de pasar un ano polo Blanes Hoquei Club. En 1996 fichou polo Club Patí Vic, converténdose nun dos referentes do equipo e co que conseguiu unha Copa do Rei en 1997.
A etapa máis exitosa da súa carreira comezou en 1999, ano no que ficha polo FC Barcelona da man de Carlos Figueroa. No equipo barcelonista ficou ata a tempada 2006-07, na que volveu ao Blanes HC, club no que xogou ata a súa retirada como xogador na tempada 2009-10 logo de chegar á final da Copa CERS esa mesma tempada e que agora adestra.
Jesús Corzo Sierra
Traxectoria
A súa familia trasladouse á Coruña en 1936 onde pasou a infancia; de profesión xoieiro, emigrou a Venezuela nos anos 50 onde casou coa modista coruñesa M.ª del Carmen Corral Seoane. Foi presidente do sindicato de xoieiros de Caracas, e membro fundador da Hermandad Gallega de Venezuela. Volveu a España en 1961 e, tras breve estancia na Coruña, onde comenzou a súa actividade empresarial, trasladouse a Ferrol en 1965 onde continuou a actividade empresarial, e foi membro do consello de administración da Caja de Ahorros. Vinculado a movementos en favor da instauración dun sistema democrático, xa na transición foi membro fundador do Partido Galego Independente, posteriormente integrado na UCD da que foi máximo responsable en Ferrolterra. Presentouse como cabeza de lista da UCD nas eleccións municipais de 1977 e foi membro da primeira corporación municipal democrática do concello de Ferrol como Tenente de Alcalde. Tamén foi presidente do Racing de Ferrol, en 1976 (en funcións) e en 1979 (electo, o 33º da historia do club verde). Tras a aprobación da constitución de 1978 renuncia os seus cargos públicos e políticos en 1979, nos que sempre renunciara a percibir retribución algunha. En 1980 volta á Coruña onde segue coa súa actividade empresarial, sen volver a ter vinculación directa coa política.
Foi o 38º presidente do Deportivo da Coruña desde o 10 de agosto de 1982, en substitución de Antonio Álvarez Rodríguez, até o 26 de maio de 1986, sendo á súa vez substituído por Andrés García Yáñez.
Teoría cuántica de campos
A teoría cuántica de campos (QFT, polo inglés Quantum Field Theory) é unha teoría que aplica as regras cuánticas ós campos continuos da Física, por exemplo o campo electromagnético, así como ás interaccións entre estes e o resto da materia. Proporciona así un marco teórico usado moito en física de partículas e física da materia condensada. En particular, a teoría cuántica do campo electromagnético, coñecida como electrodinámica cuántica, foi o primeiro exemplo de teoría cuántica de campos que se estudou e é a teoría probada experimentalmente con maior precisión da física. Os fundamentos da teoría de campos cuántica foron desenvolvidos entre o fin dos anos 20 e os anos 50, notablemente por Dirac, Fock, Pauli, Tomonaga, Schwinger, Feynman, e Dyson.
Os defectos da mecánica cuántica
A teoría de campos cuántica corrixe varias deficiencias da mecánica ordinaria cuántica. En breve:
onde Ψ é a función de onda dunha partícula, m a súa masa, e V a súa enerxía potencial.
Hai dous problemas con esta ecuación. En primeiro lugar, non é relativista, reducíndose á mecánica clásica e non á mecánica relativista no límite da correspondencia.
Para ver isto, observemos que o primeiro termo da esquerda é só a enerxía cinética clásica p²/2m, coa enerxía en repouso mc² omitida. É posible modificar a ecuación de Schrödinger para incluír a enerxía en repouso, dando por resultado a ecuación de Klein-Gordon ou a ecuación de Dirac. Con todo, estas ecuacións teñen moitas propiedades insatisfactorias; por exemplo, posúen espectros de enerxía que se estenden a -∞, de modo que non hai ningún estado de base. Tales inconsistencias ocorren porque estas ecuacións descoidan a posibilidade de crear ou de destruír partículas dinamicamente, que é un aspecto crucial da relatividade. A relación famosa masa-enerxía de Einstein predí que as partículas abondo masivas poden decaer en varias partículas máis lixeiras, e as partículas con enerxía abonda poden combinarse para formar partículas masivas. Por exemplo, un electrón e un positrón poden aniquilarse para crear fotóns. Tales procesos deben entón considerarse dentro dunha teoría cuántica verdaderamente relativista.
O segundo problema ocorre cando se tenta ampliar a ecuación a unha gran cantidade de partículas. Descubriuse que as partículas mecánico-cuánticas da mesma especie son indistinguibles, no sentido que a función de onda do conxunto enteiro debe ser simétrica (bosóns) ou antisimétrica (fermións) cando se intercambian as coordenadas das súas partículas constitutivas. Isto fai á función de onda dos conxuntos de moitas partículas moi complicada. Por exemplo, a función de onda xeral dun conxunto de N bosóns escríbese:
onde ri son as coordenadas da partícula -í-ésima, φ i  é a función de ondas de cada partícula, e a suma reaslízase sobre tódalas posibles permutacións de N elementos. En xeral, esta é unha suma de N! (N factorial) termos distintos, que chega a ser inmanejable co incremento de N.
Campos cuánticos
Os problemas esbozados resólvense movendo a nosa atención desde un conxunto de partículas indestrutibles a un campo cuántico. O procedemento polo cal os campos cuánticos son construídos a partir de partículas individuais foi introducido por Dirac, e (por razóns históricas) coñécese como segunda cuantización.
Debemos mencionar dous puntos posibles de confusión. En primeiro lugar, as descricións xa mencionadas do "campo" e da "partícula" non se refiren á dualidade onda-partícula. Por partícula", referímonos ás entidades que posúen propiedades de onda e de partícula puntual no sentido mecánico-cuántico usual. Por exemplo, estas "partículas" non se localizan nun punto dado, senón que teñen certa (amplitude de) probabilidade de ser atopadas en cada posición no espazo. Ó que nos referimos con "campo" é a unha entidade que existe en cada punto no espazo, e que regula a creación e a aniquilación das partículas. En segundo lugar, a teoría do campo cuántica é esencialmente mecánica cuántica, e non unha substitución para a mecánica cuántica. Como calquera sistema cuántico, un campo cuántico posúe un hamiltoniano H (máis complicado que os hamiltonianos típicos de partículas sinxelas), e obedece a ecuación de Schrödinger usual:
(a teoría do campo cuántica formúlase a miúdo en termos dun lagranxiano, co que é máis conveniente traballar; as formulacións lagranxianas e hamiltonianas téñense por son equivalentes.)
ou, expresado no formalismo da segunda cuantización,
Aínda que a diferenza é só de notación, o último xeito fai moi doado definir os operadores de creación e aniquilación, que agregan e restan partículas dos estados da multi-partícula. Estes operadores de creación e de aniquilación son semellantes ós definidos para o oscilador harmónico cuántico, que agrega e resta cuantos de enerxía. Con todo, estes *operadores, de xieto literal, crean e aniquilan partículas cun estado cuántico dado. Por exemplo, o operador de aniquilación a2 ten os efectos seguintes:
(o factor √2 na primeira liña normaliza a función de onda, e non é importante)
Por fin, introducimos operadores de campo que definen a probabilidade de crear ou de destruír unha partícula nun punto particular no espazo. Resulta que a función de onda da partícula sinxela está descrito en xeral en termos do seu momento (como no problema dunha partícula nunha caixa), así que os operadores do campo poden ser construídos aplicando a transformación de Fourier ós operadores de creación e de aniquilación. Por exemplo, o operador de aniquilación do campo bosónico φ(r) (que non debe ser confundido coa función de onda) é
Nas teorías cuánticas de campos, o hamiltoniano escríbese en termos dos operadores de creación e de aniquilación ou, de xeito equivalente, dos operadores do campo. A práctica anterior é máis común na física da materia condensada, mentres o último é máis común na física de partículas e fai máis doado ocuparse da relatividade. Un exemplo dun hamiltoniano escrito en termos dos operadores de creación e de aniquilación é:
isto describe un campo de bosóns (que non interactúan) libres, onde Ek é a enerxía cinética do k-ésimo modo do momento. De feito, este hamiltoniano é útil para describir fonóns, que non interactúan.
Axiomas de Osterwalder-Schrader
Baixo certas asuncións técnicas, demostrouse que unha teoría cuántica de campos euclidiana pode ser Wick-rotada nunha QFT de Wightman. Vexa Osterwalder-Schrader.
Premio Franz Kafka
O Premio Franz Kafka é un premio literario de ámbito internacional que se entrega anualmente na honra ao novelista checo en lingua alemá Franz Kafka.
Historia e características
O xurado internacional está formado por Marcel Reich-Ranicki e Demetz Pedro, entre outros. Entre os criterios que debe cumprir a obra para gañar o premio, figuran "o carácter humanista e a súa contribución á tolerancia cultural, nacional, lingüística e relixiosa, o seu carácter existencial, intemporal, a súa validez humana e a súa capacidade para testemuñar o tempo presente."
Mikael Agricola
Mikael Agricola, nado en Pernaja en 1510 e finado en Uusikirkko o 9 de abril de 1557, foi un clérigo finlandés ao que se considera o primeiro escritor en lingua finesa, así como un dos máis importantes promotores da reforma protestante en Suecia e Finlandia. Adóitase nomear como o pai da lingua finesa escrita.
Premio Franz Kafka
Historia e características
O galardón non está relacionado co Premio Janet Heidinger Kafka, que outorga a Universidade de Rochester nos Estados Unidos de América.
DS Constitutionen
miniatura|275px|O Constitutionen pasando pola cidade de [[Arendal. De Norge fremstillet i Billederfrå 1848.]] O DS Constitutionen foi o primeiro barco de vapor de Noruega, o servizo de correos mercouno a Inglaterra en 1826 para mellorar o servizo postal pero o navío tamén se utilizou para o transporte de viaxeiros e carga. O DS Constitutionen realizaba a ruta entre Oslo e Kristiansand. En 1827 o servizo de correos mercou outro buque, o DS Prinds Carl, que levaba o correo transportado polo DS Constitutionen ata Copenhaguen. En 1871 o Constitutionen deixou de operar.
Torvslaget
O 17 de maio de 1829 no aniversario da Constitución de 1814 o Constitutionen chegou a Oslo ás seis da tarde, e moitos cidadáns achegáronse ao porto como única posibilidade de amosar o seu apoio á constitución norueguesa, xa que por real decreto do rei de Suecia e Noruega Carlos XIV Xoán a súa celebración estaba prohibida, produciuse entón o Torvslaget, no que o gobernador sueco da cidade lanzou á cabalería contra os cidadáns na praza principal, Henrik Wergeland presente nese día destacou pola súa oposición a estas accións e converteuse nun heroe nacional.
Huacachina
miniatura|dereita|380px|Oasis de Huacachina. 380px|miniatura|dereita|Vista panorámica da lagoa. 380px|miniatura|dereita|Vista panorámica do oasis e os seus arredores. A lagoa de Huacachina é un oasis situado a 5 km ao oeste da cidade de Ica (no Perú) e a 60 km ao leste da costa do océano Pacífico. Preséntase como un verdadeiro oasis natural no medio das areas brancas do deserto costeiro do Perú. De augas cor verde esmeralda, xurdiu debido ao afloramento de correntes subterráneas e ao redor dela hai unha abundante vexetación composta de palmeiras, eucaliptos (especies introducidas) e a especie de alfarrobeira coñecida como huarango, que serven para o descanso das aves migratorias que pasan por esta rexión. Tamén é coñecido como o oasis de América.
Huacachina ten unha poboación permanente de arredor de cen persoas aínda que acolle decenas de milleiros de turistas cada ano.
Picanzo cabecirrubio
miniatura|Lanius senator
O picanzo cabecirrubio (Lanius senator) é unha especie de ave paseriforme pertencente á familia dos picanzos (Laniidae). Cría principalmente na conca mediterránea e os seus cuarteis de invernada atópanse en África, ao redor do Sahel.
Luís Rubido Diéguez
Luís Rubido Diéguez, foi un avogado, xuíz e xornalista galego.
Traxectoria
Licenciouse en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1916. Dirixiu La Voz del Miñor. Foi xuíz da Cañiza, Bande e Ferrol, de onde foi nomeado delegado de Orde Público en xullo de 1937. En 1939 foi xuíz en Vigo e posteriormente foi maxistrado da Audiencia Territorial de Madrid (1955-1968).
Anfión
miniatura|Anfión e [[Zeto.]] Anfión, na mitoloxía grega, era fillo de Zeus e Antíope, irmán xemelgo de Zeto. Rei de Tebas xunto a Zeto, home de Níobe, pai dos Nióbidas. Tan harmoniosamente tocaba a lira que ao seu son colocáronse soas as pedras da muralla de Tebas.
O Tío Marcos
O Tío Marcos foi un semanario editado na Habana entre 1914 e 1915.
Historia e características
Periódico mensual de ton satírico, apareceu en decembro de 1914. Dirixido por Alfredo Nan de Allariz. Apareceu para criticar os escándalos que se produciron no Centro Galego da Habana. Publicación bilingüe, a maior parte dos traballos estaban redactados polo director. Cesou probablemente no seu terceiro número.
Drada, A Ribeira, Cervantes
Drada é un lugar da parroquia da Ribeira no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Drada
O topónimo galego Drada pode referirse a:
AEA
As siglas AEA poden referirse a:
As Chás, As Chás, Montederramo
As Chás é un lugar da parroquia das Chás, no concello ourensán de Montederramo na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o IGE, en 2015 tiña un habitante, unha muller.
Christian Anfinsen
Christian Boehmer Anfinsen nado o 26 de marzo de 1916 en Monessen, Pensilvania, e finado o 14 de maio de 1995 en Randallstown, Maryland foi un químico norteamericano. En 1972 gañou o Premio Nobel de Química polos seus traballos sobre a ribonuclease, especialmente aos relativos á conexión entre a secuencia de aminoácido e a conformación bioloxicamente activa.
Biografía
Naceu no seo dunha familia de orixe noruegués. Estudou química no Swarthmore College, onde se graduó en 1937, para posteriormente realizar un máster en química orgánica na Universidade de Pensilvania en 1939, e finalmente o doutoramento en bioquímica na Universidade Harvard en 1943.
Anfinsen quedou en Harvard como profesor asistente ata 1950, ano no que entrou a traballar no National Institute of Health, entidade dependente do Goberno Estatal estadounidense, e onde permaneceu ata 1981. Entre 1982 e 1995 foi profesor de bioloxía na Universidade Johns Hopkins.
Investigacións científicas
En 1961 demostrou que a ribonuclease podía pregarse despois da desnaturalización mentres preservaba a actividade enzimática, suxerindo que toda a información requirida pola proteína para adoptar a súa conformación final ten o código na súa estrutura primaria.
En 1972 foille concedida a metade do Premio Nobel de Química polos seus traballos sobre a ribonucleasa, mentres que a outra metade do premio recaeu nos traballos de Stanford Moore e William Hovard Stein sobre o coñecemento dos principios da estrutura química e a actividade catalítica das encimas.
Abckiria
Historia
Agricola escribiu o libro mentres traballaba nunha primeira tradución ao finés do Novo Testamento, publicada en 1548 baixo o título de Se Wsi Testamenti.
O "Abckiria" era un método de ensinanza de lectura e escritura. Contén o alfabeto, exercicios de pronunciación, e un catecismo (incluído os Dez mandamentos e a oración do Noso Pai). A primeira edición contaba con 16 páxinas. A segunda, realizada en 1551, tiña 24 follas.
Fragmento
Actualmente, o fragmento máis popular da obra é o poema inicial:
("Aprende agora, vello e novo, que tedes tenro o corazón, os mandamentos e entendemento de Deus, así coñeceredes a lingua finesa.")
Johann Heinrich Hübschmann
Johann Heinrich Hübschmann, nado en Erfurt o 1 de xullo de 1848 e morto en Friburgo o 20 de xaneiro de 1908, foi un filólogo alemán.
Traxectoria
Estudou filoloxía oriental en Jena, Tübingen, Leipzig, e Múnic; en 1876 converteuse en profesor de linguas iranias en Leipzig, e en 1877 en profesor de filoloxía comparada na Universidade de Estrasburgo. Foi o primeiro en establecer a correcta relación do armenio coas linguas indoeuropeas.
Fernando Gerassi
Fernando Gerassi Story, nado en Istambul o 5 de outubro de 1899 e finado en 1974, foi un pintor e activista español de orixe turca.
Traxectoria
Fillo dunha familia de orixe sefardí expulsada de España no século XV. Estudou no Colexio Alemán de Istambul e na propia Alemaña en 1918 grazas á cómoda posición económica do seu pai. Estudou Filosofía en Berlín e Friburgo, pero durante a República de Weimar, nun ambiente convulso, escoitar e ler a obras do historiador da arte Heinrich Wölfflin oriéntolle cara á pintura. En 1924 trasladouse a París, centro dos movementos pictóricos de Europa. Alí fixo contacto cos pintores e escultores da época e percorreu o país en busca das paisaxes dos impresionistas.
A ruína da familia como consecuencia da chegada ao poder de Atatürk en Turquía obrigoulle a buscar traballo en 1927 en París, pero sen abandonar a pintura. Casou con Stepha Awkykowich, á que coñecera en Berlín en 1922 e que estudaba na Sorbona. As relacións da súa esposa permitíronlle coñecer a Simone de Beauvoir e Jean-Paul Sartre, aos que lle uniu unha amizade de por vida.
A empresa para a que traballaba trasladouse en 1929 a Madrid para ampliar o negocio, e Fernando marchou a España. Xa estivera un tempo antes coñecendo a obra de Diego Velázquez. Realizou a súa primeira exposición en Barcelona en 1930 e en 1931 en París. En España coñeceu a Federico García Lorca, Emiliano Barral e Rafael Alberti, entre outros intelectuais da xeración do 27. Ademais trabou amizade con Pablo Neruda, agregado cultural da embaixada de Chile en España.
O coronel ruso Gueorgui Zhukov apreciou en Fernando os seus dotes como tradutor (dominaba varias linguas) e pediulle que se incorporase ás Brigadas Internacionais. Durante a guerra civil obtivo a nacionalidade española. Chegou a dirixir provisionalmente a Brigada Dabrowski, pero tamén participou co Batallón Garibaldi xunto a Luigi Longo e Randolfo Pacciardi. Desenvolveu tamén operacións para traer armamento de maneira clandestina desde Francia xunto a André Malraux. A guerra permitiulle coñecer a Ernest Hemingway, a quen lle unirá unha grande amizade.
Ao final da guerra, cruzou a fronteira con Francia. Tras o pacto Molotov-Ribbentrop propuxo ao goberno francés a creación dunha unidade de republicanos no exilio para defender Francia do que consideraba unha inevitable nova guerra mundial, pero o executivo francés refusou o ofrecemento. Mobilizado durante a segunda guerra mundial, terminará por fuxir coa súa familia dos nazis pola súa condición de xudeu. Viaxou a Portugal e despois a Estados Unidos con documentación diplomática facilitada pola legación da República Dominicana en París.
A chegada a Nova York, de forma ilegal, aproveitouna a axencia antecesora da CIA para comisionar a Gerassi en actividades de espionaxe en España, o que lle levará a obter unha medalla no 1944. Ao finalizar a contenda, Fernando dedicarase só á pintura.
A súa obra foi amplamente coñecida en todo o país.
Gobernadores do Milanesado
miniatura|220px|Península itálica.O [[Milanesado, en cor clara]] Despois da morte sen herdeiros de Francisco II Sforza, en 1535, o emperador Carlos V e o rei Francisco I de Francia enfrontáronse na guerra italiana de 1536-1538 polo control do Milanesado, estado feudatario do Sacro Imperio Romano Xermánico, até entón en poder das familias Visconti e Sforza. En 1538, con Milán ocupado polas forzas imperiais, ambos os contendentes asinaron a tregua de Niza. A partir deste momento Milán quedaría en poder de España, até 1706, cando Filipe V o perdeu en favor do Sacro Imperio durante a guerra de sucesión española.
Figueiroa, Buxantes, Dumbría
Figueiroa é un lugar da parroquia de Buxantes no concello coruñés de Dumbría, na comarca de Fisterra. Segundo o IGE, en 2018 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
Gobernadores do Milanesado
A diferenza doutros territorios da Monarquía Hispánica, o Estado de Milán, ao igual que os Países Baixos, estivo administrado por un gobernador que á súa vez era capitán xeneral. Este cargo tiña as mesmas atribucións que as de vicerrei, pero a súa titulación non foi esta, dado que historicamente Milán e os Países Baixos nunca foran reinos, como Sicilia, Nápoles ou Sardeña, senón ducados.
Figueiroa, Buxantes, Dumbría
O Camiño de Fisterra atravesa este lugar.
Patrimonio
miniatura|250px|Recordos que deixan os peregrinos no altar exterior da Capela Neste lugar de Figueiroa levántase a Capela de Nosa Señora das Neves, de finais do século XV pero reconstruída posteriormente. Na fachada principal posúe un pequeno rosetón, común na arquitectura románica e gótica. No muro norte ábrese unha sinxela porta lateral e ó seu carón, baixo un soportal, un pequeno altar onde se fan as celebracións masivas e as romarías.
Gobernadores do Milanesado
Período español
En setembro de 1706 Uxío de Savoia conquistou militarmente o ducado de Milán para o Sacro Imperio Romano Xermánico durante a Guerra de Sucesión Española, comezando así o período de goberno austríaco.
Período austríaco
En maio de 1796 as tropas de Napoleón Bonaparte conquistaron militarmente o ducado, decretando o final do sistema feudal en Milán e instaurando en novembro a República Transpadana que, no ano seguinte se uniu coa República Cispadana para formaren a República Cisalpina.
Saint-Étienne
Saint-Étienne (en arpitano: Sant-Etiève) é unha cidade e comuna do centro-leste de Francia, capital do departamento de Loira, na rexión de Auvernia-Ródano-Alpes.
Historia
Saint-Étienne foi, durante moito tempo, unha cidade secundaria, menos influente tanto no plano político como administrativo que Montbrison, que foi unha prefectura antes de que o fose Saint-Étienne, e que Feurs a capital do Loira de 1793 a 1795. En 1855 Saint-Étienne, grazas ao seu rápido desenvolvemento industrial e demográfico, converteuse na capital do departamento.
Desde o século XV Saint-Étienne foi un importante centro de produción metalúrxica (armas brancas, armas de fogo desde as guerras Italianas de Francisco I), e metalurxia menor, como a chamada quincallería. E, desde o século XVI desenvolveuse, tamén, a fabricación de cintas.
Durante o período da Revolución industrial, desenvolvéronse os oficios da metalurxia pesada e a explotación masiva das minas de carbón. Ao mesmo tempo, Saint-Étienne, converteuse na capital mundial da cinta, desbancando a Basilea.
A principios do século XX, a industria armamentística foi absorbida pola manufactura de armas de Saint-Étienne (MAS) no concernente ao material militar, e pola manufactura francesa de armas e ciclomotores (Manufrance), así como foron absorbidos numerosos artesáns fabricantes de fusís civís. Pese ao peche de Manufrance quedan, aínda, algúns artesáns.
A primeira vía ferroviaria de Europa continental foi construída a partir de 1823. Comunicaba Saint-Étienne con Andrézieux-Bouthéon e utilizouse para transportar o carbón das minas ata as beiras do Loira a partir do 30 de xuño de 1827. Entre 1830 e 1832 construíuse unha segunda vía ferroviaria que, a partir de 1831, transportaba aos viaxeiros entre Saint-Étienne e Lión. Barthélemy Thimonnier construíu a primeira máquina de vapor en 1830.
Saint-Étienne foi bombardeada o 26 de maio de 1944. Houbo preto de 1.000 mortos por mor dos disparos dunha escuadrilla de bombardeiros estadounidenses que querían destruír as numerosas fábricas que foran utilizadas polos nazis.
A partir da década de 1970 as industrias stéphanoises tiveron moitas dificultades e a cidade sufriu unha importante fochanca económica e demográfica. Dunha poboación de 225.825 habitantes en 1968, pasouse a 201.569 en 1990 e a 183.522 en 1999.
Economía
Saint-Étienne pasou durante a segunda metade do século XX por numerosas reestruturacións e peches industriais. Tras o peche de Manufrance, as minas de carbón de GIAT Industrias e as dificultades da industria do ciclomotor, Saint-Étienne estivo considerada como unha cidade en perigo. A súa actividade económica parece estar a se recobrar grazas ás iniciativas locais e rexionais do centro de innovación, manifestacións artísticas, e ao fortalecemento da súa influencia económica.
Lugares de interese
Saint-Étienne dispón, así mesmo, de máis de 700 hectáreas de parques e espazos verdes (os máis importantes son: o Xardín das Plantas, o Parque de Europa, o Parque Montaud e o Parque da Perrotiére), cheos de esculturas, obras de arte, especies de árbores.
A cidade ten tamén, un rico patrimonio en estatuas. Unha réplica da Estatua da Liberdade é visible desde o centro mesmo da cidade.
Maniática
Maniática foi un grupo de música alacantino que tocaba estilos como o punk ou o rock. Formouse no ano 1986 e separouse no 2003 tras publicar cinco traballos.
Innatismo
A gramática xenerativa afirma que a linguaxe humana repousa nunha capacidade innata, común a todos os seres humanos, que é activada por medio do proceso coñecido como adquisición da linguaxe.
Noam Chomsky, para quen a lingüística debería ser considerada como parte da psicoloxía, afirma que todos os seres humanos dispoñemos dun Dispositivo de Adquisición da Linguaxe determinado xeneticamente que contén os principios universais de todas as linguas. Este dispositivo actívase mediante a exposición a unha delas e o neno utiliza eses principios para adquirir a lingua natural concreta. Existe un período crítico após o cal resulta imposíbel aprender a falar.
A linguaxe aparece como unha aptitude exclusiva da especie humana (ao contrario da comunicación, que se dá nas demais). Esa aptitude localízase na parte posterior do hemisferio esquerdo do cerebro. A hipótese da natureza innata da linguaxe implica que:
Вчення про пригадування
Cisticercose
miniatura|300px|[[Imaxe por resonancia magnética dun paciente con neurocisticercose mostrando múltiples cisticercos no cerebro]] A cisticercose é unha enfermidade parasitaria do home e outros mamíferos, producida por consumo de carne de porco ou de vacún infestada con larvas (cisticercos) de certas especies de tenias, enquistadas nos músculos ou outros órganos destes hóspedes intermediarios. Estas larvas adoptan a forma dunha vesícula chea de líquido, que contén no seu interior o escólex da tenia; estas vesículas denomínanse cisticercos ou, popularmente, lentellas. A infestación por tenias adultas chámase teníase.
Etioloxía e epidemioloxía
Os cisticercos son coñecidos desde antigo. Tamén eran coñecidas as tenias e, durante séculos, consideráronse como dous seres vivos diferentes, sen relación ningunha entre eles. Isto explica que na literatura científica se designasen con cadanseu nome binomial. Só recentemente se completaron os distintos ciclos biolóxicos e se demostrou que eran dúas formas -larva e adulto- dun mesmo organismo parasitario.
As tenias responsables da enfermidade pertencen a diferentes especies da clase dos cestodos Obsérvase unha marcada especificidade de modo que unha tenia determinada afecta a un hóspede determinado. Entre elas destacan pola súa importancia sanitaria as seguintes:
Outras especies de tenias (como tal, Taenia multiceps, T. serialis, T. brauni ou T. crassiceps) poden infecta-los seres humanos, provocando a aparición de cisticercos en distintos órganos incluíndo o cerebro, ollo, fígado ou no tecido celular subcutáneo.
Outros cestodos tamén producen un estado larval semellente ós cisticercos pero con certas diferenzas que os exclúen do concepto das cirticercoses. É o caso, por exemplo, do Echinococcus granulosus, un cestodo pero moito máis pequeno cás tenias que parasita en estado adulto a mamíferos carnívoros pero as formas larvarias (hidátides) aparecen en distintas especies de animais herbívoros e omnívoros, incluído o home, nos que provoca a hidatidose ou equinococose.
Ciclo biolóxico
miniatura|300px|Ciclo biolóxico da Taenia solium O ciclo biolóxico en tódolos casos é composto e precisa dun hóspede intermediario, no que se desenvolve a larva, e un hóspede definitivo, onde se desenvolve o parasito adulto. A única excepción a esta regra é a constituída pola Taenia solium, para a que o home actúa como hóspede definitivo pero tamén pode facelo como hóspede intermediario
Tomando como exemplo a Taenia solium, a forma adulta parasita o intestino delgado do home. A tenia libera proglotes fecundadas que se expulsan coas feces e se desfán no exterior liberando os ovos; cada proglote pode conter ata 50.000 ovos viables. Se o porco inxire estas feces ou calquera alimento contaminado cos ovos, estes eclosionan no seu intestino liberándose as oncosferas, que penetran e atravesan a parede intestinal para ser transportadas, pola vea porta, ó fígado, ó corazón e desde aí ser distribuídas por todo o organismo, fixándose especialmente no tecido muscular estriado, onde evolucionan para formar o cisticerco.
Cando o home consome carne de porco contaminada, pouco cociñada ou transformada en embutidos, inxire estes cisticercos, que ó chegar ó estómago evaxinan o escólex para fixarse na parede intestinal e madurar aí ata o estado adulto, pechándose así o ciclo.
É posible unha autoinfestación, se as proglotes ascenden cara o estómago a causa dun peristaltismo inverso (antiperistaltismo), e liberan aí os ovos fecundados.
Patoxenia
Os cisticercos localizanse preferentemente no tecido muscular estriado, onde adoptan unha forma ovoide entre as fibras musculares. Cada un contén un único escólex invaxinado. No caso dos producidos pola T. solium, as vesículas adoitan medir uns 15 mm de longo por 7-8 de ancho, son de cor branca que contrasta coa cor vermella do músculo. No caso da T. saginata son máis pequenos e adoitan pasar desapercibidos pola súa semellanza coa graxa do tecido conxuntivo que rodea os músculos, onde se localizan, o que xustifica a maior frecuencia da parasitación por esta segunda especie.
Poden localizarse na musculatura e anexos dos ollos ou no tecido nervioso, e neste caso a enfermidade adquire especial gravidade.
Palacio Ducal de Venecia
O Palacio Ducal (en italiano Palazzo Ducale, e antigamente Palazzo Dogale como sede do dux, en italiano doge), un dos símbolos da cidade de Venecia e unha das obras mestras do gótico veneciano, é un edificio situado na área monumental da Praza de San Marcos, no sestiere de San Marco, entre a praza homónima e o peirao do Palazzo Ducale, contiguamente á basílica de San Marcos.
Distínguese por un estilo que, inspirándose na arquitectura bizantina e oriental, exemplifica ben a intensidade das relacións comerciais e culturais da Serenissima e outros estados europeos, a súa belza baséase nun astuto paradoxo estética e física, conectado co feito de que a masa pesada do corpo principal está apoiado polo que parecen delgadas columnas talladas. O interior, agora parcialmente privado das obras que o decoraban, aínda mantén unha gran pinacoteca, que presenta obras dos máis famosos mestres venecianos, incluíndo Jacopo e Domenico Tintoretto, Tiziano Vecellio, Francesco Bassano, Paolo Veronese, Giambattista Zelotti, Jacopo Palma máis Novos, Andrea Vicentino e Antonio Vassilacchi.
Antiga sede do dux a da maxistratura veneciana, foi fundado despois do ano 812, varias veces golpeado polo lume e en consecuencia reconstruído, seguiu a historia da Serenissima, dende os inicios ata o seu fin: a anexión de Venecia ao reino de Italia e o paso do edificio á xurisdición deste último, converténdose en museo. Actualmente é a sede do Museo civico di Palazzo Ducale, parte da Fondazione Musei Civici di Venezia (MUVE), foi visitado por 1 319 527 persoas en 2012.
Primeira localización
miniatura|Otto III dos Evanxeos do emperador, preservados no Bayerische Staatsbibliothek, [[Múnic]] O primeiro Palacio Ducal, do que non quedan vestixios, foi construído en Heraclia e alí estableceuse, ao redor do ano 700, o primeiro doge da República de Venecia, Paolo Lucio Anafesto. Seguiulle Marcello Tegalliano e Orso Ipato cuxo asasinato, en 737, levou á creación dun magister militum elixido anualmente. Logo de restaurar a figura do doge, en 752, foi construído baixo o mandato do novo doge Teodato Ipato, unha nova sede na cidade de Metamaucum, pola súa banda trasladada en 812 a Rivoaltus, a antiga Rialto, por orde de Angelo Partecipazio. Neste lugar, considerado máis seguro, foi erguido o novo edificio, baixo o aspecto dun castelo, en terras que eran da propiedade do propio doge, na mesma zona onde se encontra o actual Palacio Ducal. O edificio foi rematado baixo o mandato de Pietro IV Candiano; e debía tratarse dunha estrutura moi sólida porque conseguiu resistir unha revolta popular en 976.
En 998 Otón III, que fora a Venecia para encontrarse co doge Pietro II Orseolo, foi aloxado na torre leste do palacio, quedando abraiado polo luxo do interior No palacio foron aloxados tamén Henrique IV de Franconia, cando en 1094 foi a Venecia para ver os restos de Marcos, o evanxelista, e Henrique V en 1116, logo dunha reestruturación, non atestada polos historiadores da época, resultante en dous incendios irrompeu na cidade en 1105. miniatura|esquerda|As columnas de San Marco e San Todaro.
Ampliacións
A primeira gran reestruturación en estilo bizantino, quizais obra de Nicolò Barattiero, que xa erguera as columnas de San Marco e San Todaro e realizado unha primeira edificación da ponte de Rialto, que remóntase á época do dux Sebastiano Ziani, acompañada dunha reorganización máis xeral da zona monumental de Praza de San Marcos que tivo lugar entre 1173 e 1177, co obxectivo de darlle unha sede aos distintos tribunais. O traballo consistiu probablemente n edificación da á fronte ao río di Palazzo en terreos adquiridos polas monxas de San Zacarías e na ampliación de zonas marxinais do edificio, obtendo unha redución significativa do peirao. Ao final das obras o papa Alessandro III e Frederico Barbarroxa, que a través da intermediación do dux asinaran un tratado de paz, chegaron a Venecia, onde o emperador quedou invitado no palacio durante dous meses. miniatura|Enrico Dandolo sobre un Groschen de 26 denarios. Aínda que o edificio non foi obxecto de ningunha reestruturación ata 1301, unha serie de intervencións tiveron lugar naqueles anos: unha capela dedicada a San Nicolás foi construída por Pietro Ziani para o ex-voto de Enrico Dandolo, as historias da loita entre a Igrexa e o Papado foron pintadas na Sala del Maggior Consiglio mentres que, baixo o mandato de Renier Zen, Lorenzo Tiepolo, e Giovanni Dandolo, foi pavimentada a praza, foi introducida o cerimonial de coroación, foi construída unha loxa ao pé do campanile, e devolvéuselle ao peirao o seu tamaño antigo.