cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valencia Club de Fútbol
Adestradores
O corpo técnico na tempada 2018-19 está composto polos seguintes membros:
Palmarés
250px|miniatura|Exposición dos trofeos do Valencia.
Filial
De 2002 a 2004 o Valencia contou cun segundo filial, o Valencia C. Desapareceu ao baixar o Mestalla a Terceira División en 2004, arrastrando ao "C" a Preferente.
Listres, Aguiño, Ribeira
Listres é un lugar da parroquia de Aguiño no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 2 habitantes (2 homes e ningunha muller).
Sistema de cámara virtual
miniatura|[[Modelo de prototipos|Demostración do sistema de cámara virtual que amosa os parámetros da cámara que se poden axustar.]] En videoxogos 3D, un sistema de cámara virtual ten como obxectivo controlar unha cámara ou un conxunto de cámaras para amosa unha vista dun mundo virtual en 3D. Os sistemas de cámara empréganse en videoxogos onde o seu propósito é amosar a acción no mellor ángulo posíbel; de maneira máis xeral, úsanse en mundos virtuais 3D cando se require unha vista en terceira persoa.
Cóntanse tres tipos principais de sistemas de cámaras. Nos sistemas de cámara fixa, a cámara non se move e o sistema amosa o personaxe do xogador nunha sucesión de fotos fixas. As cámaras de seguimento, por outro banda, seguen os movementos do personaxe. Finalmente, os sistemas de cámaras interactivas están parcialmente automatizados e permiten ó xogador mudar directamente a vista. Para poñer en funcionamento sistemas de cámara, os desenvolvedores de videoxogos empregan técnicas como programación con restriccións, guións de intelixencia artificial ou axentes autónomos.
Epsilon (foguete)
Epsilon é un foguete espacial de propelente sólido da Axencia Xaponesa de Exploración Aeroespacial (JAXA) derivado dos foguetes aceleradores do lanzador H-IIA
Características
Epsilon foi deseñado como un lanzador espacial lixeiro e económico para cargas de ata 1500 kg en órbita baixa. É a substitución do foguete M-5 e está formado por tres etapas, todas de propelente sólido, cunha cuarta opcional de propelente líquido (hidracina) para cargas máis pesadas ou para insercións orbitais máis precisas. A primeira etapa (SRB-A3) é a mesma que os foguetes aceleradores do lanzador pesado H-IIA, mentres que a segunda (M-35) e terceira (KM-V2c) son herdanza mellorada do foguete M-5. Tódolos lanzamentos fanse desde o Centro Espacial de Kagoshima.
Cerdeira, Guntín, Os Blancos
Cerdeira é un lugar da parroquia de Guntín, no concello ourensán dos Blancos, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2010 tiña dous habitantes (dous homes), un menos ca en 2009.
Kilimanjaro (homónimos)
O topónimo Kilimanjaro pode referirse a:
Penouta, Viana do Bolo
San Bartolomeu de Penouta é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 93 habitantes, deles 48 eran homes e 45 eran mulleres.
Metanobacterias
As metanobacterias (Methanobacteria) son unha clase taxonómica de microorganismos pertencentes ás arqueas euriarqueotas. É unha das clases de metanóxenos que hai entre os Euryarchaeota. Poden ter forma de bacilo ou esféricas. Adoitan ser termófilos e hipertermófilos que habitan en fontes termais ou mesófilos que viven no sistema dixestivo de animais. A súa única orde é Methanobacteriales.
1966
Outros
Historia ano a ano
Illas da Canle
miniatura|dereita|250px|Localización das Illas do Canal, preto da costa francesa As Illas do Canal (ou Illas Anglo-normandas), (Channel Islands, en inglés; Îles Anglo-normandes, en francés), son un grupo de illas situadas ao longo da costa francesa, no Golfo de Saint-Malo, que antigamente formaron parte do Ducado de Normandía. Pertencen á Coroa Británica dende que Filipe Augusto confiscara os territorios franceses do rei de Inglaterra Xoán sen Terra. Xuridicamente non constitúen un territorio, senón que están divididas en dúas bailías (bailiwicks): Guernsey e Jersey. As Illas do Canal son a única parte do antigo Ducado da Normandía que non foi incorporado a Francia.
Son dependencias da coroa británica pero non forman parte do Reino Unido (nin da Unión Europea).
A súa superficie total é duns 195 km², na cal viven uns 150.000 habitantes, repartidos nas illas de:
Completan o arquipélago un importante número de illotes e cons.
Historia
200px|miniatura|dereita|A Little Chapel ou Pequena Capela de Guernsey As illas foron anexadas ao ducado de Normandía en 933. En 1066, o duque Guillermo o Conquistador invade e conquista Inglaterra, converténdose no seu rei. Desde 1204, a perda do resto dos territorios do entón monarca en Normandía continental fixo que as Illas Anglonormandas fosen gobernadas a partir de entón como posesións separadas da coroa británica.
As bailías foron administrados separadamente desde o final do século XIII, e apenas teñen institucións comúns. Os dous bailiados non teñen leis, nin eleccións nin corpo representativo comúns -aínda que os políticos se consulten regularmente-. Non hai diarios nin radios comúns ás dúas bailías, pero o número de habitantes fixo necesario unha canle de televisión común, o Channel Television («Televisión da Canle»).
Política
Tanto a bailía de Guernsey como a de Jersey son dependencias da coroa británica pero nun sentido estrito non forman parte do Reino Unido. Forman parte do ducado de Normandía desde o século X, e a raíña Isabel II é a miúdo saudada como duquesa de Normandía. Con todo, seguindo o Tratado de París (1259) e a Lei sálica, tecnicamente ela non é duquesa senón que goberna no seu lugar no seu dereito como raíña de Inglaterra. 300px|miniatura|dereita|Os Elms, en Xersei
Ningunha da bailías está representada no parlamento británico, aínda que cada unha posúe o seu propio parlamento, que pode solicitar que as leis dese sexan aplicadas a un ou a ambos os bailiados, por Orde do Consello, tras consulta local. As illas tampouco forman parte da Unión Europea.
Os gobernos insulares son responsables ante a raíña no Consello. En 2001, as competencias referidas os lazos entre as Illas Anglonormandas e a Illa de Man e a coroa pasou do Ministro do Interior ao Departamento do Lord Chanceler (substituído en 2003 polo Departamento de Asuntos Constitucionais).
Os seus cidadáns teñen pasaporte británico, o cal porta a lenda "British Islands, Bailiwick of Jersey" ou "British Islands, Bailiwick of Guernsey", en lugar de "United Kingdom". De acordo coa lei de Interpretación de 1978, considérallas parte das "British Islands", a non confundir coas "British Isles" ?en inglés, o termo utilizado tradicionalmente para identificar ao grupo de illas situadas ao longo da costa noroeste de Europa: Gran Bretaña, Irlanda e outras illas adxacentes menores? das cales poden historicamente tamén ser consideradas como integrantes. Así, podería dicirse que estas son illas británicas (polos seus lazos políticos) aínda que xeograficamente non compoñan o arquipélago das Illas Británicas.
Ambos os bailiados son membros do Consello Británico-Irlandés. O idioma nativo das Illas Anglonormandas é un subdialecto do francés normando, tal subdialecto posúe dúas variedades a de Jersey (ou Jèrriais - palabra que se pronuncia aproximadamente "yerrié") e a de Guernesey (ou Dgèrnésiais -pronúnciase aproximadamente "shernesié"). O Jèrriais e o Dgèrnésiais foron recoñecidos como linguas rexionais das illas, á parte do inglés.
Xeografía
300px|dereita|Situación das Illas Anglonormandas miniatura|Illas da Canle Todas excepto Jersey están na bailía de Guernsey. No entanto, as Minquiers e Ecréhous, un grupo de illotes deshabitados, pertencen ao bailiado de Xersei.
Hai outro pequeno arquipélago, Chausey, ao sur de Jersey que non está incluída xeograficamente nas Illas da Canle. Pertence a Francia e aínda que recibe moito turismo galo, apenas é visitada polos habitantes das Illas e tampouco existen transportes entre estas e Chausey.
As grandes variacións nas mareas causan unha contorna ambiental moi rico na zona intermareal.
Economía
O turismo é a principal fonte de ingresos das illas máis pequenas (xunto á agricultura). Xersei e Guernsey teñen desde os anos 1960, unha importante banca. En Guernsey, a horticultura e invernadoiros foron máis significativos que en Xersei, así como a industria. Xersei centrouse desde os anos 1980 nos servizos financeiros.
Ambos os bailiados emiten cada un os seus propios billetes e moedas e posúen un servizo postal independente que emite os seus propios selos. Ambas as moedas circulan libremente nos dous bailiados xunto coas moedas emitidas no Reino Unido, así como os billetes do Banco de Inglaterra e de Escocia. Pero os selos postais só poden ser utilizados nos seus respectivos bailiados.
Cultura
Tradicionalmente a cultura dos habitantes das illas fora normanda, isto é, os seus habitantes falaban o dialecto normando da lingua de oïl. A partir do século XIX, unha maior facilidade de transporte con Gran Bretaña propiciou o asentamento de ingleses, o cal, unido con outras comunicacións, acabaron por anglonizar as illas. Actualmente, o normando xa está completamente extinguido na illa de Alderney e no resto o seu número de falantes non chega ao 10%, maioritariamente de idade avanzada. Con todo, o francés segue sendo unha lingua (cerimonialmente) oficial. 200px|miniatura|dereita|As "pedras das bruxas" sobre unha típica cheminea das Illas Anglonormandas
Victor Hugo pasou algúns anos no exilio, primeiro en Jerseye despois en Guernsey onde escribiu Os miserables. Guernsey é tamén o lugar en que se ambienta a última novela do autor: Os traballadores do mar.
O anual Muratti, o partido de fútbol entre as illas, é considerado o acontecemento deportivo do ano, aínda que debido á televisión, non atrae a tantos espectadores como outrora, cando se trasladaban ás illas.
A cor tradicional de Guernsey para o deporte e outras actividades é o verde, Xersei ten o vermello.
Os insulares tiveron tradicionalmente alcumes de animais:
Símbolos
Cada illa ten a súa bandeira, non existindo unha que as una como Illas da Canle.
Lei Sálica
Nas Illas do canal, a Raíña Isabel II do Reino Unido é saudada como Súa Maxestade a Raíña, Noso Duque. A contradición co xénero masculino está enraizada na lei sálica que determinaba que a Normandía debe ser exclusivamente gobernada por homes.
Os Cuquexos, Guntín, Os Blancos
Os Cuquexos é un lugar da parroquia de Guntín, no concello ourensán dos Blancos, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2010 tiña 24 habitantes (11 homes e 13 mulleres), un menos ca en 2009.
No Dicionario de Madoz aparece citado como "Cuquejos" (sic), e dise que en 1847 tiña 8 vecinos y 40 almas.
Pompeo Batoni
miniatura|Retrato do marqués de Monthermer Pompeo Girolamo Batoni, nado en Lucca o 25 de xaneiro de 1708 e finado en Roma o 4 de febreiro de 1787, foi un pintor italiano.
Traxectoria
Aprendeu co seu pai, ourive, e en 1728 marcha a Roma e alí estuda a esculuta antiga, durante un tempo foi discípulo de Sebastiano Conca, pero principalmente foi un autodidacta. Foi un dos primeiros en reaccionar contra o estilo rococó e manierista da época, inspirándose na antigüídade, nos pintores clásicos franceses como Nicolas Poussin e en Rafael, o que o converte nun dos precursores do Neoclasicismo. Foi un retratista buscado polos viaxeiros británicos de paso en Roma para que os retratase, o que explica que numerosas pinturas súas estean en Gran Bretaña, é tamén coñecido polos seus retratos de reis e Papas. Foi o conservador das coleccións pictóricas do Papa e a súa casa converteuse nun centro intelectural, artístico e social importante na Roma da época.
Historia de Letonia
Historia de Letonia a partir do terceiro milenio antes de Cristo.
Letonia antiga
miniatura||250px|Rexións históricas de Letonia. Os Proto-bálticos chegaron ás chairas letoas no terceiro milenio antes de Cristo. Ó principio desta era, o territorio da actual Letonia volveuse famoso como un cruzamento. A famosa "ruta dos viquingos aos gregos" mencionada nas crónicas antigas, estendíase desde Escandinavia pasando polo territorio letón, o cal cruza o río Daugava á Rus de Kíiv cara a Constantinopla, hoxe Istambul, ó Imperio Bizantino.
Inspektor
Características
Inspektor foi un pequeno prototipo de satélite para inspeccionar e dar servizo á estación espacial Mir e posteriormente a outras estacións espaciais. Inspektor voou a bordo da nave loxística Progress M36 e soltado por esta tras ter cumprido a súa misión e desacoplarse da estación. A súa misión principal consistía en voar arredor da Mir (ata a 100 metros de distancia) e fotografala, pero debido a problemas de control e orientación do satélite foi afastado da mesma. Reentrou na atmosfera o 1 de novembro de 1998.
Inspektor tiña forma de prisma hexagonal usaba dous propulsores de 40 mN de pulo para moverse e tres xiroscopios para controlar a súa actitude. Levaba unha cámara estelar e unha cámara de vídeo, ademais de tres xiroscopios ópticos, para determinar a súa actitude e posición. A alimentación eléctrica era proporcionada por células solares na súa superficie que alimentaban varias baterías.
Historia de Letonia
Letonia antiga
Os antigos baltos deste tempo participaron activamente na ruta comercial. A través do continente europeo, a costa de Letonia foi coñecida como un lugar para obter ámbar. Ata xa ben entrada a Idade Media o ámbar era máis valoso có ouro, e o ámbar letón foi coñecido ata na Grecia antiga e o Imperio romano.
No 900, os baltos comezaron a instituír monarquías tribais. Gradualmente, catro culturas bálticas tribais se formaron: curonios, latgalianos, selonios, semgalianos (en letón: kurši, latgaļi, sēļi e zemgaļi).
A máis grande das tribos era a dos latgalianos, que eran os máis avanzados, política e socialmente. En 1100 e 1200, os curonios mantiveron unha vida de intensas invasións que incluían saqueo e pillaxe. Na costa oeste do mar Báltico, foron coñecidos como os viquingos bálticos; pero os selonios e semgalianos, foron coñecidos como amantes da paz e prósperos granxeiros
Período Alemán
Confederación de Livonia, [[1260|miniatura|250px]] Coñecida principalmente como Livonia, a área que hoxe constitúe Letonia estaba baixo a influencia dos Irmáns de Espada alemáns, a partir do século XIII en adiante.
Pola súa situación xeográfica estratéxica, o territorio letón sempre ten sido invadido por nacións máis grandes, e esta situación ten definido o destino de Letonia e da súa xente.
Ó final dos anos 1100, Letonia foi outra vez visitada por comerciantes da Europa occidental. Nestes anos os comerciantes alemáns arribaron coa cristianismo, que desexaban converter aos pagáns ó cristianismo.
Os baltos non desexaban cambiar de relixión, e opúñanse ó Cristianismo. Estas noticias chegaron a oídos do papa en Roma o cal decidiu que os cruzados serían levados a Lituania. Os Alemáns fundaron Riga en 1201 e gradualmente converteuse na cidade máis bonita do sur do Báltico, coa chegada dos cruzados alemáns o desenvolvemento das monarquías antigas chegaron á súa fin. No século XI, unha confederación feudal desenvolveuse baixo o mandato alemán, que se chamou Livonia. Livonia incluíu a Estonia e Letonia. En 1282, Riga e despois Cēsis, Limbaži, Koknese e Valmiera foron incluídas na Liga Hanseática (Hansa). Desde este tempo, Riga converteuse nun importante punto entre leste e oeste. Riga volveuse o centro do Báltico oriental, e formou grandes nexos culturais con occidente.
Letonia baixo Suecia e Polonia
dereita|250px|miniatura|Ducado de Curlandia, 1740. Os anos 1500 foron tempos de grandes cambios para os letóns, notablemente pola reforma e caída de Livonia despois da Guerra de Livonia (1558-1583), e foi tomado pola Mancomunidade polaco-lituana. A fe Luterana foi aceptada en Kurzeme, Zemgale e Vidzeme, pero a fe romana mantívose dominante en Latgale onde segue ata hoxe.
Nos anos 1600, o Ducado de Curlandia, unha vez parte de Livonia, experimentou unha explosión económica. Estableceu dúas colonias, unha nunha illa no estuario de Gambia e Tobago, os nomes nunca foron cambiados e seguen aló.
Pero na Guerra sueco-polaca (1600-1629) Riga foi tomada por Suecia en 1621. Volveuse a máis grande e desenvolvida de Suecia. Durante este tempo Vidzeme foi coñecida como “A caixa de pan Sueco” porque suplía ó imperio sueco do seu trigo O resto de Letonia permaneceu polaca ata a Segunda partición de Polonia en 1793, cando se volveu parte do Imperio Ruso.
A consolidación da nación letoa ocorreu en 1600. Unindo aos Curonios, latgalianos, selenios, semgalianos e livonios (Fino-ugrios, en letón: lībieši ou līvi), Letonia converteuse nunha nación culturalmente unida e desenvolvida.
Letonia Moderna e Contemporánea
miniatura|Escudo de Armas da antiga [[República Socialista Soviética de Letonia]]
Despois foi conquistada pola mancomunidade polaco-lituana. Porén, nos século XVIII e XIX, Rusia conseguiu o control de Letonia e rexións veciñas. Con Rusia devastada pola revolución e a Primeira guerra mundial, Letonia declarou a súa independencia en novembro de 1918. Este período da independencia durou ben pouco, cando a Unión Soviética se anexionou ao país o 17 de xuño de 1940 no acordo Xermano-Soviético (pacto Ribbentrop-Molotov) do 23 de agosto de 1939.
Excepto un breve período da ocupación militar por parte da Alemaña nazi durante a segunda guerra mundial, Letonia non deixou o territorio soviético; En 1988 o Movemento pola Independencia de Letonia (LNNK) esixiu liberdade de prensa, a fin da "rusificación" do país e a formación de partidos políticos independentes.
En 1989, o Congreso da Fronte Popular de Letonia (LFT) gañou as eleccións e aprobou a independencia económica e política, pese á resistencia de Moscova. Baixo a presidencia de Guntis Ulmanis, en 1993 deu inicio a liberalización económica, que provocou unha grave crise de desemprego da que aínda non se recupera o país. Pese á privatización masiva de empresas estatais, a inestabilidade política e económica continuou ata 1995.
Ata que as reformas no comunismo soviético como a glasnost estimularan o movemento de independencia letón, e Letonia recobrou a súa independencia o 21 de agosto de 1991.
En 1990 o Congreso da antiga URSS recoñeceu formalmente a independencia das Repúblicas do Báltico, as cales, tempo despois, tamén foron admitidas como membros da ONU e en 2004 entraron a formar parte da OTAN.
Ingreso na Unión Europea
O 20 de setembro do 2003 apróbase por referendo (69,6 % dos letóns aproximadamente 1,4 millóns) a adhesión do seu país á Unión Europea como xa realizaran Lituania e Estonia. A entrada oficial realizouse en maio do 2004.
Rexión do Kilimanjaro
miniatura|300px|Localización da Rexión de Kilimanjaro en Tanzania. Kilimanjaro é unha das 26 rexións nas que se encontra dividida Tanzania, onde se atopa o monte Kilimanjaro. A capital é a cidade de Moshi. Limita polo norte e polo leste con Kenya, polo sur coa rexión de Tanga, polo suroeste coa rexión de Manyara, e polo oeste coa rexión de Arusha.
Posúe unha superficie de 13.309 km² e no 2002 tiña unha poboación de 1.381.149 habitantes.
Distritos
Ten seis distritos: Ficheiro:Kilimanjaro Wilaya.PNG
STS-102
STS-102 foi unha misión do transbordador espacial Discovery lanzada o 8 de marzo de 2001 desde a rampla 39B do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-102, con catro astronautas a bordo, foi unha misión para continuar construíndo a Estación Espacial Internacional. A tripulación estaba formada polo comandante James Wetherbee, o piloto James Kelly e os especialistas de misión Andrew S. W. Thomas e Paul W. Richards. O Discovery acoplouse coa estación o 9 de marzo ás 5:34 UT co obxectivo principal de levar subministracións no módulo multipropósito italiano (MPLM polas súas siglas en inglés, MultiPurpose Logistics Module) Leonardo e traer de volta lixo e equipos averiados ou sen utilidade. O MPLM, un cilindro de 6,4 x 4,6 m aloxado na bodega de carga do Discovery e derivado dos módulos Spacelab, levaba dentro equipamento para facer experimentos. A tripulación fixo algúns paseos espaciais para instalar a plataforma que soportaría o brazo robótico Canadarm 2, que sería levado na misión STS-100.
O Discovery aterrou no Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral, Florida, o 21 de marzo de 2001.
Bundesliga
O termo alemán Bundesliga (Liga Federal) é o nome da primeira división de varios deportes en Austria e Alemaña:
Pexeiros, Viana do Bolo
Santa María de Pexeiros é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 142 habitantes, deles 73 eran homes e 69 eran mulleres.
Pércidos
miniatura|300px|Perca comúnOs pércidos (Percidae), comunmente percas, son unha familia de peixes propios de augas doces e salobres, incluídos na orde dos Perciformes. Están distribuídos por todo o hemisferio Norte.
Inclúe especies tan coñecidas como a perca común (Perca fluviatilis).
Características
Corpo alargado, algo oblongo e comprimido, con escamas ctneoideas. Boca grande, terminal ou subterminal, co premaxilar protráctil ou non e varias filas de dentes afiados.
Dúas aletas dorsais: a primeira con 6-15 espiñas e a segunda con raios brandos ramificados; a aleta anal é oposta á segunda dorsal, con dúas espiñas; pelvianas en posición torácica, cunha espiña e 5 raios brandos; caudal algo fendida.
O talle máximo rexistrado é de 100 cm (Sander lucioperca).
Clasificación
Comprenden dez xéneros e unhas 200 especies:
Guntín, Guntín, Os Blancos
Guntín é un lugar da parroquia de Guntín, no concello ourensán dos Blancos, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2010 tiña 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres), dous menos ca en 2009.
The Pokémon Company
miniatura|250x250px|Logo de The Pokémon Company.
The Pokémon Company (株式会社ポケモン) é unha empresa xaponesa responsable da xestión, produción, mercadotecnia e licenzas da franquía Pokémon, consistente en software de videoxogos, un xogo de cartas, unha serie de televisión anime, filmes, manga, produtos de entretemento caseiro e outros. Estabeleceuse a través dun investimento conxunto das tres empresas que posúen os dereitos de autor de Pokémon: Nintendo, Game Freak e Creatures. Comezou a súa actividade en 1998 e adoutou o sobrenome Pokémon Ltd. en outubro de 2000. A compañía ten a súa sede en Mori Tower en Minato, Toquio.
Encontro aleatorio
Un encontro aleatorio é un recurso comumente usado en varios xogos de RPG no cal os encontros de combate con personaxes non xogables (NPC) inimigos ou outros perigos ocorren esporadicamente e de forma aleatoria, normalmente sen o inimigo ser fisicamente detectado previamente. En xeral, os encontros aleatorios son usados para imitar os desafíos asociados co feito de ser nun ambiente de risco, tales como un deserto infestado de monstros ou un alxube, cunha frecuencia de ocorrencia e composición incerta (en oposición a un encontro "colocado"). Os encontros aleatorios son comúns en videoxogos de RPG xaponeses como Dragon Quest, Pokémon, e a serie Final Fantasy.
Sam Nujoma
Samuel Daniel Shafiishuna Nujoma, nado en Ongandjera o 12 de maio de 1929, é un político namibio.
Parroquia
Parroquia ou freguesía pódese referir á:
Sam Nujoma
En 1960 converteuse en presidente da SWAPO, o partido que loitaba para libertar a Namibia de Suráfrica.
O 21 de marzo de 1990 foi elixido o primeiro presidente de Namibia logo da súa independencia, e foi reelixido en 1994 e 1999, tendo gobernado ata 2005.
Graus
Graus é unha vila aragonesa, da provincia de Huesca. É a capital administrativa da comarca de Ribagorza. O concello ocupa 300,41 km².
Xeografía
Graus está situado no centro-oeste da provincia oscense, no Pre-Pireneo, polo que a Ribagorza, está arrodeada de serras de altura mediana, como o Turbón, que se achega aos 2.500 m de altura. A cidade érguese nun punto onde se xuntan o río Esera e o Isábena. A súa situación nas ladeiras do Tozal de San Miguel, que baixan até os leitos fluviais orixinou o seu nome, do latín gradus "chanzos". A súa altitude media é de 469 msnm. Na zona hai varios encoros: El Grado; Mediano; Barasona.
O clima é mediterráneo continentalizado.
Historia
Ramiro I, primeiro rei aragonés, achou a morte, en 1064, cando tentaba tomar Graus. Os cristiáns do reino de Aragón apoderáronse da localidade en 1083 con Sancho Ramírez. O rei cedeu Graus ao mosteiro de San Vitorián, para que o reconstruísen e repoboasen, outorgando importantes privilexios a quen fose morar a Graus.
O rei Pedro II concedeulle á vila o título de moi nobre e moi antiga, que aínda utiliza.
Durante os séculos XVI e XVII gozou dun grande esplendor económico, que favoreceu o mecenado e construción de boas casas-pazo como as que se erguen na súa Praza Maior. Nesa época edificouse a basílica da Nosa Señora da Peña.
A inicios do século XVIII, durante a Guerra de Sucesión española, Graus decantouse polo pretendente austríaco.
Durante a Guerra Civil española, dominada pola CNT, converteuse nun centro de colectivización libertaria.
Patrimonio artístico
Xa fóra do casco urbano de Graus:
Ana Jara
Ana Ethel del Rosario Jara Velásquez, nada o 11 de maio de 1968 en Ica, é unha avogada e política peruana.
Traxectoria
No ano 2011 foi elixida congresista da República, como membro da agrupación Gana Perú. Foi Ministra da Muller e Poboacións Vulnerables entre 2011 e 2014 e Ministra de Traballo e Promoción do Emprego entre febreiro e xullo de 2014.
Fosfolípido
miniatura|300px|Fosfolípido. miniatura|185px|A [[membrana plasmática|membrana celular consiste esencialmente nunha bicapa lipídica de fosfolípidos.]]
Os fosfolípidos son un tipo de lípidos que son os principais compoñentes das membranas celulares, as cales están constituídas por unha bicapa lipídica. Deben o seu nome a que presentan un grupo fosfato na súa molécula. A maioría dos fosfolípidos conteñen un diacilglicérido, un grupo fosfato, e unha molécula orgánica pequena terminal polar, como a colina; pero hai un grupo deles, os esfingolípidos, como as esfingomielinas, que en lugar do diacilglicérido teñen unha esfingosina unida a un ácido graxo. O primeiro fosfolípido que foi identificado nos tecidos biolóxicos foi a fosfatidilcolina (orixinalmente chamada lecitina) obtida da xema do ovo, por Theodore Nicolas Gobley, un químico e farmacéutico francés, en 1847.
Carácter anfipático
As moléculas anfipáticas ou anfifílicas teñen na súa molécula unha parte hidrófila e outra hidrófoba. Os fosfolípidos son anfipáticos. O grupo de "cabeza" dun fosfolípido é hidrófilo (atrae a auga), e as súas "colas" son hidrofóbicas (repelen a auga). A cabeza hidrofílica contén o grupo fosfato, cargado negativamente a pH celular, e unha molécula polar unida ao fosfato. A cola hidrofóbica xeralmente consiste en longas cadeas hidrocarbonadas de ácido graxo. Cando están na auga os fosfolípidos oriéntanse, xa que as colas hidrófobas tenden a agregarse para non estar en contacto coa auga e as partes hidrófilas establecen pontes de hidróxeno coas moléculas de auga, polo que facilmente se orixinan bicapas lipídicas e micelas, coas colas hidrofóbicas na parte central. Grazas a este carácter anfipático os fosfolípidos son os principais compoñentes das membranas, onde están acompañados doutros lípidos e proteínas. centro|800px Como os fosfolípidos son o compoñente principal das membranas, estas poden describirse polo modelo de mosaico fluído, no que estes actúan como o solvente para as demais substancias da membrana, e todos os compoñentes teñen unha grande mobilidade na membrana, polo que poden difundir lateralmente e mesmo cambiar de capa na membrana. Outro dos compoñentes da membrana é o colesterol, que contribúe a manter a fluidez da membrana ao empecer o empaquetamento dos fosfolípidos.
Tipos de fosfolípidos
Os fosfolípidos poden dividirse en dous grandes grupos: (1) os fosfoglicéridos, tamén chamados glicerofosfátidos ou glicerofosfolípidos, que conteñen glicerina e forman diacilglicéridos, e (2) os fosfoesfingolípidos ou esfingofosfátidos, que en vez de glicerina teñen esfingosina e que forman ceramidas. Os principais exemplos son:
Principais fosfoglicéridos
Os principais fosfoglicéridos son:
Principais fosfoesfingolípidos
Os principais fosfoesfingolípidos son:
Síntese de fosfolípidos
A síntese de fosfolípidos sucede no citosol nas proximidades das membranas do retículo endoplasmático, as cales están inzadas de proteínas que actúan nesta síntese (as GPAT e LPAAT acil transferases, fosfatase e colina fosfotransferase) e os encimas translocadores (flipases e flopases). Finalmente evaxínanse vesículas do retículo endoplasmático que conteñen na capa externa da súa membrana fosfolípidos destinados á capa interna da membrana plasmática, e na súa capa interna fosfolípidos destinados á capa externa da membrana plasmática.
Os fosfolípidos e a transdución de sinais
Os fosfolípidos tamén interveñen en vías sinalizadoras das prostaglandinas como a materia prima usada polos encimas lipases para producir os precursores das prostaglandinas. Nas plantas serven como a materia prima para producir ácido xasmónico, unha hormona vexetal similar en estrutura ás prostaglandinas que median as respostas defensivas contra os patóxenos.
Aditivos alimentarios
Os fosfolípidos poden actuar tamén como aditivos alimentarios como emulsionantes, que permiten que os aceites se disolvan en auga. As lecitinas extráense dos aceites de cociña para usalos como aditivo alimentario en produtos como o pan e pódense tamén comprar por separado como un complemento para a alimentación sa.
Pinza, Viana do Bolo
Santa María de Pinza é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 110 habitantes, deles 49 eran homes e 61 eran mulleres.
Coloración disruptiva
miniatura|Na coloración da ave [[Podargus papuensis hai disrupción do seu perfil e o seu ollo está oculto nunha raia da plumaxe, polo que é unha efectiva adaptación antipredador.]]
A coloración disruptiva (ou camuflaxe disruptiva ou padrón disruptivo) é unha forma de camuflaxe que funciona rompendo os perfís dun animal, soldado ou vehículo militar cun padrón fortemente contrastante. Adoita ser combinado con outros métodos de cripse incluíndo a correspondencia coa cor do fondo e a contracoloración; casos especiais son a coloración disruptiva coincidente e a máscara ocular disruptiva que teñen algúns peixes, anfibios e réptiles. Esta coloración pode parecer paradoxal como forma de non ser visto, xa que a disrupción de perfís depende dun alto contraste, polo que as manchas de cor son por separado moi rechamantes.
A importancia dos padróns de alto contraste para unha efectiva disrupción foi xa sinalada en temos xerais polo artista Abbott Thayer en 1909 e explicitamente polo zoólogo Hugh Cott en 1940. Investigacións experimentais posteriores empezaron a confirmar estas predicións. Os padróns disruptivos funcionan mellor cando todos os seus compoñentes se corresponden co fondo.
Plesiópidos
miniatura|300px|Paraplesiops bleekeri Os Plesiópidos (Plesiopidae) son unha familia de peixes mariños incluídos dentro da orde dos Perciformes. Distribúense por augas do Indopacífico.
Coloración disruptiva
Aínda que a correspondencia co fondo funciona mellor cun só fondo, a coloración disruptiva é unha estratexia máis efectiva cando un animal ou un vehículo militar teñen fondos variados.
Plesiópidos
Características
Son de corpo alto, oval e algo comprimido, con liña lateral dividida en dúas partes. Boca terminal, algo protráctil. A lonxitude máxima é duns 20 cm. Aliméntanse de pequenos crustáceos e peixes.
Unha aleta dorsal con 10-15 espiñas e 6-10 raios brandos; anal con 3 espiñas e 8-9 raios brandos; pectorais con 18-23 raios brandos; pelvianas cunha espiña e 4 raios brandos.
Epífise
miniatura|250px|Partes dun óso longo. Epífise é o nome que designa cada un dos extremos dun óso longo. É a zona en que se sitúan as articulacións. A epífise acostuma ser máis ancha que a porción central do óso, ou diáfise.
Coloración disruptiva
Inversamente, os animais velenosos ou de sabor desagradable poden anunciar a súa presenza con coloracións de advertencia (aposematismo), que usa padróns que salientan en vez de disimular os seus perfís. Por exemplo, as mofetas, píntegas e bolboretas monarca teñen padróns de alto contraste que resaltan os seus perfís.
Epífise
Descrición
A epífise está formada por óso esponxoso no centro e por unha capa delgada de óso compacto na súa periferia, e encóntrase separada da parte central do óso por unha rexión chamada metáfise, que é onde se encontra a cartilaxe de crecemento.
Coloración disruptiva
Primeiras investigacións
O artista Abbott Handerson Thayer no seu libro de 1909 Concealing-Coloration in the Animal Kingdom argumentou que os animais se ocultaban por unha combinación de contracoloración e marcas "disruptivas", que xuntas "obliteran" (borran) o seu autosombreado e a súa forma. Thayer explicou que:
Epífise
Descrición
Está cuberta na súa parte externa polo periósteo e na súa parte interna encóntrase a medula ósea vermella que é onde se forman os glóbulos vermellos e outras células sanguíneas. Na zona que forma a articulación recóbrea un tecido cartilaxinoso que se chama cartilaxe articular.
Coloración disruptiva
Primeiras investigacións
O libro de Hugh Cott de 1940 Adaptive Coloration in Animals introduciu ideas como o "contraste disruptivo máximo". Este utiliza liñas de cor contrastante rechamante, que paradoxalmente fan que os animais ou vehículos militares sexan menos visibles ao romper os seus perfís. Cott explica que en condicións ideais, a cor de fondo que se corresponde coa contracoloración "sería suficiente para facer un animal absolutamente invisible contra un fondo liso", pero en seguida engade que as condicións non son case nunca as ideais, xa que están cambiando constantemente, como ocorre coa luz. Por tanto, Cott argumenta que a camuflaxe ten que distorsionar as superficies percibidas como continuas dun obxecto e os seus perfís. Nas súas propias palabras, "para unha ocultación efectiva é esencial que a aparencia delatora da forma sexa destruída." Fixo unha analoxía cun carteirista que coidadosamente distrae a túa atención, argumentando que:
Epífise
Descrición
Os principais ósos que posúen epífise son os ósos longos das extremidades. No ser humano teñen epífise o fémur, a tibia, o peroné, os metatarsianos e as falanxes nas extremidades inferiores, e o úmero, o cúbito, o radio, os metacarpianos e as falanxes nas extremidades superiores.
Bandeira de Finlandia
A bandeira de Finlandia (en finés: Suomen lippu, en sueco: Finlands flagga) componse dunha cruz azul sobre un fondo branco. Foi declarada oficial por unha lei promulgada o 29 de maio de 1918, case seis meses logo da independencia do país nórdico. Unha nova lei que a regula entrou en vigor en 1978. Hai dous modelos, a bandeira nacional (civil) e a bandeira oficial do Estado.
Epífise
Descrición
Os ósos longos das extremidades teñen dúas epífises, a que está máis próxima á raíz do membro chámase epífise proximal e a que está máis afastada chámase epífise distal.
Coloración disruptiva
Primeiras investigacións
Ademais, Cott criticou os intentos non científicos de camuflaxe a inicios da Segunda guerra mundial, por non entender os principios implicados:
Bandeira de Finlandia
A bandeira nacional
miniatura|dereita|200px|Bandeira de [[Finlandia]] A bandeira nacional ten forma rectangular e as súas dimensións son: 11 de alto por 18 de ancho. A cruz ten un ancho de 3 e cor PMS294C e está situada a unha altura de 4. O longo da área dende o pau ata a cruz é de 5, sendo o resto da superficie ata o final, de 10 unidades. Calquera cidadán finlandés goza do dereito de izar a bandeira nacional. Con certas excepcións, esta loce nos navíos finlandeses como a súa insignia nacional.
Epífise
Outros significados
O termo epífise pode tamén facer referencia a unha glándula situada no interior do cranio, que se coñece máis comunmente como glándula pineal.
Coloración disruptiva
Primeiras investigacións
Os traballos pioneiros de Thayer e Cott son promocionados na revisión de 2006 sobre a coloración disruptiva de Martin Stevens e colegas, que sinalan que eles propuxeron unha "forma diferente de camuflaxe" respecto da tradicional "estratexia de imitar o fondo" proposta por autores como Alfred Russel Wallace (Darwinism, 1889), Edward Bagnall Poulton (The Colours of Animals, 1890) e Frank Evers Beddard (Animal Coloration, 1895); Stevens observa que a imitación do fondo sempre falla debido ás "descontinuidades entre os límites do animal e o fondo".
Bandeira de Finlandia
A bandeira oficial do estado
A bandeira oficial do Estado pode ser rectangular ou ter tres puntas. O escudo de armas de Finlandia está inscrito no cadro que se forma na intersección de ambos os dous brazos da cruz. O cadrado ten un bordo amarelo, o ancho do cal é un corentavo do ancho da cruz. Os Ministerios e institucións oficiais ondean a bandeira oficial do estado con forma rectangular. As Forzas Armadas usan a que ten tres puntas, que é unha unidade máis grande cá bandeira nacional ou a oficial rectangular. O presidente da república emprega a de tres puntas en cuxa esquina superior esquerda aparece unha cruz da liberdade azul e amarela.
Coloración disruptiva
En animais
miniatura|esquerda|A ave [[Caprimulgus aegyptius descansando na area protexida pola súa coloración, inmobilidade e ocultamento da sombra, xa que dá a cara ao sol]]
Os padróns disruptivos usan marcas fortemente contrastadas como pintas, bandas ou liñas para romper os perfís dun animal ou vehículo militar. Algúns depredadores, como o leopardo e algunhas presas potenciais como a noitebra Caprimulgus aegyptius, usan padróns disruptivos. Os padróns disruptivos foron definidos por A. Barbosa e colegas como "caracterizados por manchas claras e escuras de alto contraste, nunha configuración non repetitiva, que tamén proporciona camuflaxe ao distorsionaren a forma recoñecible ou orientación do animal", como no choco.
miniatura|A serpe mexicana [[Oxybelis aeneus oculta o seu ollo cunha banda escura coincidente, que contrasta coa súa parte inferior clara]]
Esta estratexia de camuflaxe parece paradoxal e contraintuitiva, xa que os perfís distorsionados dependen de usar manchas de cor que contrastan fortemente entre si, polo que as manchas en si son ben visibles. Aínda que imitar o fondo funciona mellor cun fondo simple único, a coloración disruptiva é unha estratexia máis efectiva cando un animal ou un vehículo militar poden ter que situarse sobre fondos variados.
Martin Stevens e colegas en 2006 fixeron o que eles crían era a primeira proba experimental de que "a coloración disruptiva é efectiva mesmo cando algunhas manchas de cor non se corresponden co fondo e teñen un alto contraste tanto co fondo coma con elementos do padrón adxacentes (contraste disruptivo)". Utilizaron "dianas similares a avelaíñas", algunhas que imitaban a claridade do fondo da codia dos carballo, outros non se correspondían con ese fondo, e colocaron en cada unha unha larva de verme da fariña morta. Se desaparecía o verme asumíase que un predador aviar o capturara. Atoparon que a coloración disruptiva proporcionaba a mellor protección das aves predadoras cando o padrón imitaba a luminosidade do fondo, pero incluso cando algúns elementos do padrón non se correspondían, os padróns disruptivos eran aínda mellores á hora de reducir a predación que os padróns non disruptivos ou que as dianas control uniformes (sen padrón).
miniatura|upright=1.5|As camuflaxes disruptiva e [[marcas distractivas|distractiva dependen ambas de marcas rechamantes, pero difiren no seu mecanismo e así no tamaño e posición das marcas para a maior efectividade.]]
Os padróns disruptivos poden tamén ocultar características específicas. Animais como os peixes, aves, ras e serpes poden ser detectados doadamente polos seus ollos, que son necesariamente redondos e escuros. Moitas especies ocultan o seu ollo cunha máscara ocular disruptiva, que ás veces contrasta cunha lista sobre os ollos, que fai que o ollo pareza parte da área escura de fondo. Cott chamou a este caso especial "padrón disruptivo coincidente".
Outro mecanismo de camuflaxe, as marcas distractivas, tamén consisten en marcas conspicuas e durante un século, desde a descrición inicial de Thayer, foron consideradas iguais que as disruptivas, pero requiren diferentes tipos de marcas. Para a distracción, as marcas deberían ser pequenas e deberían evitar o contacto co perfil das presas para desviar a atención delas, mentres que as marcas disruptivas deberían estar en contacto co perfil para distorsionalo.
O caso oposto: aposematismo
miniatura|O oposto da disrupción: [[Salamandra salamandra, anuncia que non é comestible con brillantes cores de advertencia, en manchas que salientan a forma do seu corpo.]]
Moitos animais velenosos ou de mal sabor que anuncian a súa presenza con coloracións de advertencia (aposematismo) usan padróns que salientan en vez de distorsionar os seus perfís. Por exemplo, as mofetas, píntegas e bolboretas monarca teñen padróns de alto contraste que exhiben os seus perfís. Estes padróns de advertencia aproveitan o principio oposto ao da coloración disruptiva, para que cause exactamente o efecto oposto: facer que o animal sexa o máis visible posible. Algúns lepidópteros, como a avelaíña Parasemia plantaginis, son á vez aposemáticas e de cores disruptivas; contra un fondo verde vexetal a súa coloración aposemática destaca, pero no chan as súas ás camúflanas entre as follas mortas e a sucidade.
Un caso discutido: a xirafa
miniatura|esquerda|Unha rechamante nai xirafa pode defenderse por si mesma, pero a súa cría depende da súa camuflaxe.
Ademais, as xirafas novas son moito máis vulnerables á predación que as adultas: entre o 60% e o 75% das crías morren no seu primeiro ano. As nais agochan as súas crías, que pasan moito do seu tempo deitadas a cuberto. Como a presenza da nai non afecta á súa supervivencia, Mitchell suxire que as xirafas novas deben estar extremadamente ben camufladas. Isto está apoiado polo feito de que as marcas da pel son fortemente herdables. Inversamente, en vez de ocultarse, as xirafas adultas móvense constantemente para ter a mellor panorámica para ver os predadores que se aproximan, e confían no seu tamaño e capacidade de defenderse dos leóns.
Outros xeitos de ocultar os perfís
Os perfís do corpo dun animal poden ser difíciles de ver por outros métodos, como utilizar un perfil moi irregular. Por exemplo, a bolboreta Polygonia c-album, é moi críptica cando ten as ás pechadas, con cores crípticas, padróns disruptivos e marxes externas irregulares nas ás.
En plantas
miniatura|Moitas plantas de [[sotobosque como a Smilax bona-nox son variegadas con marcas claras que poden servirlles de camuflaxe. ]]
A posibilidade dunha coloración protectora en plantas foi pouco estudada. T. J. Givnish e Simcha Lev-Yadun propuxeron que a variegación nas follas con manchas brancas pode servir como camuflaxe en plantas forestais de sotobosque, onde hai un fondo veteado. Porén, Lev-Yadun tamén suxeriu que marcas similares serven como coloración de advertencia conspicua en plantas espiñosas ben defendidas de hábitats abertos, onde o fondo é uniformemente brillante. Givnish atopou unha correlación de pintas nas follas cos hábitats pechados. A camuflaxe disruptiva tería unha clara vantaxe evolutiva en plantas: tenderían a salvarse de ser comidas polos herbívoros; e a hipótese é comprobable.
Uso militar
miniatura|upright=0.7|esquerda|Un soldado aplicándose un debuxo disruptivo na face; o seu casco e uniforme son ambos disruptivos.
A coloración disruptiva é común no uso militar, para vehículos militares, para posicións de tiro e outras instalacións, e para soldados individualmente, nos que os uniformes, equipamentos como os cascos e pintura facial poden usarse para romper os pefís e características. Porén, a coloración disruptiva non sempre consegue a cripse por si soa, xa que un animal ou unha diana militar poden ser detectados por outros factores como a forma, brillo e sombra.
miniatura|upright=0.7|[[Padrón de camuflae US Woodland (bosque norteamericano).]] Moitos padrons de camuflaxe militares desde a década de 1940 son de coloracións disruptivas e o padrón US Woodland das forzas armadas dos Estados Unidos úsase desde 1981, o padrón disruptivo converteuse nunha característica dominante dos uniformes militares. Desde 1969, o material de padrón disruptivo empezou a substituír o material monocor dos uniformes nas Forzas Armadas Británicas e foi usado posteriormente en moitos outros exércitos.
Esgrima nos Xogos Olímpicos de 1912
100px|border|Esgrima Nos Xogos Olímpicos de 1912 celebrados en Estocolmo realizáronse cinco probas de esgrima, mantivéronse as competicións de espada e sabre de forma individual e por equipos, incorporando á competición unha nova modalidade en florete individual.
Nymphalis
Nymphalis é un xénero de lepidópteros pertencente á subfamilia Nymphalinae na familia Nymphalidae que se encontra en Eurasia e África. Os xéneros Aglais, Inachis, Polygonia e Kaniska son ás veces incluídos como subxéneros de Nymphalis mais xeralmente son considerados xéneros separados
Especies
Describíronse 128 especies deste xénero.
Pituitaria
Co nome de pituitaria desígnase:
A Picoña, Lois, Ribadumia
A Picoña é un lugar da parroquia de Lois no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Pexeirós, Guntín, Os Blancos
Pexeirós é un lugar da parroquia de Guntín, no concello ourensán dos Blancos, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2010 tiña 46 habitantes (27 homes e 19 mulleres), a mesma cantidade ca en 2009. Neste lugar está a igrexa parroquial de Santa María de Guntín.
Célula G
miniatura|dereita|[[Micrografía do antro gástrico no que se ven moitas células G con forma de ovo fritido, con tinguidura de hematoxilina-eosina.]] miniatura|dereita|Control da secreción estomacal de ácido. miniatura|dereita|Esquema simplificado dunha célula G gástrica. Unha célula G ou célula de gastrina é unha célula da parede interna do estómago que segrega a hormona gastrina. Funciona conxuntamente coas células principais gástricas e coas células parietais ou oxínticas, e a súa misión principal é estimular a produción de ácido clorhídrico no estómago.
As células G atópanse na parte media das glándulas gástricas do antro do estómago, no inicio do duodeno e no páncreas fetal. Aínda que non son tan numerosas coma outras células, o seu número total non é pequeno, e estimacións feitas na mucosa gástrica de cans, gatos e ratas dan unhas cifras de 500.000 células G por cm2.