cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sicómoro
Usos
Polo seu amplo porte úsase como árbore de sombra nos países cálidos, especialmente no Próximo Oriente. miniatura|right|250px|Vello sicómoro co tronco fendido.A súa mol madeira serve de combustible e mediante a fricción de dúas pólas pódese acender un lume. Tamén se usa para facer tallas, especialmente para tambores. O froito é comestible, de sabor aromático, pero adoita estar cheo de insectos. Dos figos fermentados pódese obter unha bebida alcohólica. Son moi atractivos para os paxaros, que os comen incluso cando están caídos na auga. Os froitos, como as follas, pódense usar como alimento para o gando, especialmente as cabras, e melloran a produción de leite. En moitas aldeas dáselle ás vacas unha mestura de follas e froitos. Coa tona pódense facer cordas moi resistentes. Unha decocción da tona e o látex úsase para combater a tose e a escrófula, unha inflamación dos ganglios do pescozo. Este líquido tamén se usa contra a dermatofitose. O látex úsase para tratar inflamacións da pel e frétase sobre as verrugas para destruílas. Polo seu carácter pegañento, tamén se usa como trampa para cazar paxaros pequenos.
Di Dioscórides: "Chámase tamén sicómoro o seu froito por ser desabrido ao gusto. É unha árbore alta, semellante a unha figueira, moi provisto de zume e parecido á moreira polas súas follas. Produce froito tres ou catro veces ao ano, non nos ramos, como no caso da figueira silvestre, senón no tronco: o seu froito é semellante ao da figueira silvestre, máis doce que o figo silvestre e non ten grans dentro... Dáse moito en Caria, en Rodas e outros lugares que non son ricos en gran. Extráese zume da árbore antes de producir o froito, na primavera, a base de machucar superficialmente a casca cunha pedra... Recóllese a bágoa cunha esponxa ou un anaco de la e unha vez seco e moldeado en pastillas, almacénase nun recipiente de barro cocido... O zume ten virtude molificativa, cicatrizante de feridas, sudorífico de cousas de dixestión difícil. Bébese e aplícase como ungüento contra a mordedura de serpes, o endurecemento do bazo, as dores de estómago e os calafríos; o zume vólvese caruncho rapidamente... Prodúcese tamén en Chipre un sicómoro de diferente especie, pois as súas follas parécense ás do olmo. Produce un froito do tamaño das ameixas, aínda que máis doce. En todo o demais, é semellante ao que se dixo".
Historia
Debido á súa madeira incorruptible, os exipcios relacionárono coa morte e a resurrección; de aí que se plantaran cerca das tumbas e que os ataúdes se construíran cando era posible coa súa madeira branda e lixeira. Tamén se facían amuletos coa forma das súas follas.
Ao principio, a tapa do ataúde identificábase coa deusa do ceo Nut, aínda que, co tiempo, a árbore acabou identificándose tamén con Hathor e con Isis, as tres señoras do sicómoro.
É normal encontrar representacións nas que aparecen Hathor ou Nut subidas a un sicómoro dando de comer ou de beber ao ba do defunto. Nut adopta entón o papel protector e compasivo de Hathor. Como árbore do viaxeiro, era Hathor quen ofrecía os seus figos aos viaxeiros que se encontraban cunha destas árbores no camiño.
Hathor aparece ás veces coa mención de “Dama do sicómoro do Sur”, refiróndose á árbore que crece en Menfis, xa que o sicómoro de Norte crecía en Heliópolis.
O ataúde de Osiris estaba construído con madeira de sicómoro e recibía a sombra da mesma árbore. Ser enterrado nun ataúde desta madeira significaba ser acollido polo abrazo da gran nai en forma de Isis, Hathor ou Nut.
"A árbore da Virxe" é un vello sicómoro que se encontra en el-Matariya, O Cairo, Exipto. A tradición recolle que nel a Virxe María descansou durante a súa fuxida a Exipto.
Taxonomía
sycomorus: epíteto
Witold Pilecki
Witold Pilecki, nado en Olonets (Karelia, Rusia) o 13 de maio de 1901 e finado en Varsovia o 25 de maio de 1948, foi un militar, axente de intelixencia e líder do movemento de resistencia polaco. Serviu como oficial de cabalería no exército polaco durante a guerra polaco-soviética e a segunda guerra mundial. Foi o autor do coñecido como Informe de Witold, o primeiro informe de intelixencia exhaustivo sobre o sucedido no campo de concentración de Auschwitz.
Traxectoria
Rittmeister da cavalería polaca durante a Segunda República Polaca, fundador do Exército Secreto Polaco (Tajna Armia Polska), un grupo de resistencia na Polonia ocupada pola Alemaña nazi en novembro de 1939, e membro do exército Armia Krajowa formado en febreiro de 1942. Foi o autor do Informe Witold, o primeiro informe de intelixencia sobre o campo de concentración de Auschwitz.
Durante a segunda guerra mundial, foi voluntario para unha operación da resistencia polaca na que sería encarcerado no campo de concentración de Auschwitz para recadar información e escapar posteriormente. Estando no campo Pilecki organizou un movemento de resistencia en 1941 e proporcionou información aos Aliados sobre os crimes de guerra que acontecían en Auschwitz. Escapou do campo de concentración en 1943 tras permanecer prisioneiro durante dous anos e medio. Pilecki tomou parte no Alzamento de Varsovia en agosto de 1944. Permaneceu leal ao goberno polaco no exilio en Londres, e foi executado en 1948 pola policía secreta Urząd Bezpieczeństwa baixo cargos de traballar para o "imperialismo estranxeiro", considerado un eufemismo do MI6. Ata 1989, a información sobre a súa contribución e execución estaba censurada pola República Popular de Polonia.
Coma resultado das súas accións durante a guerra, é considerado por moitos coma "un dos maiores heroes da guerra".
Ribeira da Cadaveira
A ribeira da Cadaveira é un pequeno curso de auga costeiro, encanado no seu treito final, que desauga na zona entre as praias da Poza e do Tamariz, en São João do Estoril. Está clasificada segundo a metodoloxía do Instituto da Auga portugués como «Moi Poluída».
O étimo «cadaveira» refírese a un terreo de cádavos, palabra de orixe galega que designa os paus de toxo queimados que ficaban en pé tras unha queimada.
A ribeira estaba no centro dunha dita popular na zona onde desembocaba:
Sobre a vellez
Sobre a vellez (en Cato Maior de Senectute) é un ensaio escrito por Cicerón no ano -44 sobre os temas da vellez e da morte. Para darlle máis relevancia ás súas reflexións, Cicerón escribiu o ensaio como se Catón o Vello estivese a darlle unha conferencia a Escipión Emiliano e a Caio Lelio Sapiens. miniatura|esquerda|[[Clásicos en Galego 14: Sobre a vellez e Sobre a amizade.]]
Alexandre Nerium
Traxectoria
Poeta e mariñeiro, comezou a súa andaina poética no Batallón Literario da Costa da Morte, do que foi presidente. Ten colaborado en revistas como Dorna ou Atenea, entre outras.
O Souto, Augas Santas, Allariz
O Souto é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello ourensán de Allariz na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 19 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 11 eran homes e 8 mulleres.
Badis ben Habús
Traxectoria
Membro da dinastía bérber dos ziríes, sucedeu no trono da taifa granadina ao seu pai Habús ben Maksan aínda que para iso tivo que facer fronte a unha conxura dunha parte da corte granadina que apoiaba como sucesor ao seu primo Yaddair ben Hubasa. Con todo, a conxura fracasou grazas ao seu visir, o xudeu Samuel ben Nagrela, quen con iso viu reforzada a súa posición no reino.
En 1038, a raíz do enfrontamento co rei taifa de Almería, Zuhair, fíxose con parte do territorio da taifa almeriense e, ao ano seguinte, logrou frear as ansias expansionistas do rei taifa de Sevilla, Abú al-Qasim ao derrotalo en Écija en coalición coas taifas de Málaga e Badaxoz.
En 1057 conquistou a taifa de Málaga anexionándoa ao seu reino e colocando ao seu fillo primoxénito, Buluggin ben Badis como gobernador, quen con todo non chegaría a suceder ao seu pai á fronte da taifa granadina xa que morreu envenado en 1064, ao parecer por orde de José ben Nagrela quen sucedera ao seu pai Samuel como visir. A morte do primoxénito colocou ao seu segundo fillo Maksan ben Badis como herdeiro ao trono, pero novamente as intrigas do visir José ben Nagrela fixeron que Maksan fose desterrado a Xaén, onde se declarou independente.
José seguiu conspirando contra Badis ben Fabas e, en 1066, chegou a un acordo co rei taifa de Almería, Muhammad ben Ma’n al-Mu’tasin para que este se fixese coa capital do reino, Granada. A conspiración chegou a oídos do pobo, que se levantou asasinando ao visir José e á maior parte de poboación xudía da cidade na masacre de Granada de 1066.
Loroño
O topónimo galego Loroño pode referirse a:
Escáncer cego
O escáncer cego ou cobra cega, (Blanus cinereus), é unha especie de réptil escamado da familia Amphisbaenidae. É o único anfisbeno de Europa.
Descrición
Rostral de tamaño mediano, os machos poden alcanzar unha lonxitude de 254 mm, as femias son menores, coa cola, que ocupa entre un 8 a un 11% da lonxitude total. A testa ten forma trapezoidal e esta separada do corpo por un asuco transversal dorsal. A súa cor varía entre o rosa agrisado e todos os tons posibles do marrón, co bandullo de tons máis claros. Citáronse exemplares parcialmente albinos. Posúe 7 dentes premaxilares, 4-4 maxilares, 7-7 mandibulares. A muda de pel realízase dunha soa vez como os ofidios.
Distribución
Distribúese exclusivamente pola Península Ibérica, considéraselle un endemismo ibérico, xa que as poboacións do Norte África describíronse como novas especies, aínda que o coñecemento da súa distribución é escaso, debido ao carácter críptico e subterráneo desta especie. Análises filoxeográficos baseados en marcadores mitocondriais sinalaron que na Península Ibérica hai dúas liñaxes que podrian representar especies diferentes, outras análises de ADN apoia o anterior, un no sueste e outro no centro da península.
Practicamente ausente nos pisos bioclimáticos eurosiberianos, é dicir o norte e noroeste da península. En España o seu límite norte está en Tarragona, Zaragoza, sur de Navarra, Burgos e Zamora, en Galicia atópase en zonas con marcada influencia mediterránea de Ourense. En Portugal o seu límite setentrional atópase no val do Douro.
Hábitat
É unha especie termófila, está presente en gran número de ecosistemas mediterráneos, sendo nalgunhas localizacións relativamente abondosa, aínda que a densidade non é nunca moi alta. Os seus hábitos son enteiramente subterráneos, aínda que relativamente superficiais, sendo moi raro vela na superficie. Áchase asociada a zonas cálidas mais cunha certa humidade, onde se localiza xeralmente baixo pedras, tanto en terreos calcáreos como graníticos, con marcada preferencia polos chans areosos cubertos de follas, nos que é máis fácil escarvar. Atópase en bosques e matogueiras de aciñeira, (Quercus rotundifolia), xenebreiro, (Juniperus oxycedrus), carballos ananos, (Quercus pyrenaica) e piñeirais, (Pinus sp.) no piso mesomediterráneo pero sempre en áreas moi cubertas. Depredador xeralista aliméntase xeralmente de larvas de insectos, formigas, escaravellos, arañas, seudoescorpións, chegado escepcionalmente a capturar lagartas.
Localízase dende o nivel do mar até os 1.600- 1.700 metros no Sistema Central e mesmo acada os 1.800 metros en Serra Nevada, aínda que parece máis abondoso por baixo do 1.000 m.
Depredación
Entre os seus depredadores atópanse réptiles coma Lacerta lepida, Macroprotodon brevis, Malpolon monspessulanus e a Vipera latastei. Entre as aves o Buteo buteo, Milvus milvus, Lanius excubitor. Entre os mamíferos, Genetta genetta, Vulpes vulpes, Sus scrofa, e Eliomys quercinus.
FloraBase
FlorBase é unha web de acceso público da base de datos da flora de Australia Occidental. Achega información científica autorizada sobre 12.978 taxóns, incluíndo descricións, mapas, imaxes, estado de conservación e detalles de nomenclatura. Tamén se rexistran 1.272 exóticos taxóns (malezas naturalizadas).
O sistema toma os datos dunha serie de conxuntos, incluíndo o censo das plantas de Australia Occidental e da base de datos do Herbario de Australia que mostra preto de 650.000 coleccións de plantas. Estabeleceuse en novembro de 1998 por Alex Chapman, un científico de investigación e botánico do Herbario.
Siyanta
Siyanta foi unha rexión hitita que recibía o nome dun río. Non se sabe onde estaba situada, pero si que tiña unha cidade sagrada rexida por sacerdotes.
Mashwiluwa de Mira-Kuwaliya sublevouse contra Mursilis II e arrastrar á cidade de Pitasa ou Pitassa. Mursilis II foi a Sallapa e chamou a Mashwiluwa, intentando chegar a un acordo, pero o rebelde negouse a presentarse e fuxiu á terra de Masa (Maša). Mursilis marchou contra Masa e destruíu unha parte dela; enviou novos mensaxeiros a Mashwiluwa insistindo en que comparecese á súa presenza e ameazando á xente de Masa con destruír o país se non o facía. Os habitantes de Masa capturárono e o enviárono ao gran rei. Mashwiluwa foi tratado con clemencia (era tío do rei) e foi instalado como gran sacerdote gobernante dunha cidade sagrada no río Siyanta que non se menciona.
Mursilis recoñeceu que o sobriño e fillo adoptivo do rebelde, Kupanta-Kurunta, non participara na revolta e, por tratado, foi establecido como rei de Mira e Kuwaliya no lugar do deposto Mashwiluwa.
Santa Mariña de Augas Santas, Augas Santas, Allariz
Santa Mariña de Augas Santas é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello ourensán de Allariz na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 67 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 33 eran homes e 34 mulleres.
Patrimonio histórico-artístico
Segundo a tradición aquí foi decapitada no ano 139 a mártir cristiá Mariña de Augas Santas. No mesmo lugar onde foi decapitada erixiuse a igrexa parroquial baixo a súa advocación. A igrexa actual, construción románica de finais do século XII, posúe tres naves sen cruceiro, con falso triforio no interior, rosetóns na fachada e nas tres ábsidas. É unha ampliación sobre unha máis antiga que se fixo ó descubrírense os restos da santa durante o reinado de Afonso II. O mausoleo da santa sitúase sobre o que se considerou o seu sepulcro. Ten unha lauda lisa sobre a terra, orixinaria do século XVIII. As imaxes son de Santa Mariña no centro e ao seu carón Santa Marta e Santa Eulalia. Cabo da igrexa está o pazo de verán do bispo de Ourense.
Hanyū
Hanyū (羽生市, はにゅうし, Hanyū-shi) é un concello da prefectura de Saitama no Xapón. Está situado no centro da rexión de Kantō e ao norte da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. Ten 58,55 km² de superficie e unha poboación de 56.485 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 965 h/km².
O concello de Hanyū limita cos concellos de Gyōda, de Kazo (son da prefectura de Saitama); de Meiwa e de Itakura (son da prefectura de Gunma).
Casaldoeiro, Viladavil, Arzúa
Casaldoeiro é un lugar da parroquia de Viladavil no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Segundo o INE en 2010 tiña 20 habitantes (9 homes e 11 mulleres).
El Grito del Pueblo
Traxectoria
Apareceu o 17 de xaneiro de 1901 co subtítulo Bisemanario Republicano, ata o número 103, do 12 de xaneiro de 1902, que comezou a subtitularse Semanario Republicano de Pontevedra, volvendo ao encabezamento orixinario no número 241. Inicialmente saía dúas veces por semana e dende o número 103 apareceu unicamente os domingos. Cando volveu ser bisemanal saíu os xoves e domingos. De ideoloxía republicana, foi fundado e dirixido por José Juncal Verdulla e tamén tivo como director a Joaquín Poza Cobas. Incluíu artigos políticos, novas do concello e na sección literaria colaboraron Aureliano Pereira, Curros Enríquez e Labarta Pose. Cesou a súa edición o 28 de maio de 1905 co número 259. Foi substituído por La Acción.
Xoane, Astureses, Boborás
Xoane é un lugar da parroquia de Astureses no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Estaba deshabitado no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE. Tamén estaba deshabitado en 2010.
Global Research Identifier Database
Global Research Identifier Database (GRID) é un conxunto de datos de acceso público sobre institucións de todo o mundo que están implicados na investigación. Na base de datos, cada institución está acompañada dun enderezo único, moitas veces complementado con información, como as coordenadas xeográficas, a páxina web e a páxina da Wikipedia. Hai todo tipo de organización e de institutos. A base de datos contén máis de 63.000 entradas en forma de RDF.
Tosende, Augas Santas, Allariz
Tosende é un lugar da parroquia de Augas Santas no concello ourensán de Allariz na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 9 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 5 eran homes e 4 mulleres.
Ernst Boris Chain
Ernst Boris Chain, nado en Berlín o 19 de xuño de 1906 e finado en Castlebar (Irlanda) o 12 de agosto de 1979, foi un bioquímico británico. En 1945 recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina canda a Alexander Fleming e mais Howard Walter Florey polos seus traballos sobre a penicilina.
Galería de imaxes de Montefurado, Quiroga
San Miguel de Montefurado é unha parroquia do concello lucense de Quiroga.
George Maxwell Richards
George Maxwell Richards, nado o 1 de decembro de 1931 en San Fernando e finado o 8 de xaneiro de 2018, foi o cuarto Presidente de Trinidad e Tobago dende o 2003 até o 2013.
Traxectoria
Nas eleccións de 2008 foi o único candidato. O 18 de marzo de 2013 foi sucedido polo actual presidente Anthony Carmona.
Jorge Carlos Fonseca
Jorge Carlos de Almeida Fonseca, nado en Mindelo o 20 de outubro de 1950, é un político, xurista e profesor universitario caboverdiano, que foi presidente da República de Cabo Verde entre 2011 e 2021.
Gañou as eleccións presidenciais de 2011 apoiado polo Movemento para a Democracia (MpD) e foi reelixido nas eleccións presidenciais de 2016, tamén apoiado polo mesmo partido.
Traxectoria
Foi candidato a Presidente da República nas eleccións de 2001, concorrendo contra Pedro Pires, que resultou vencedor. Volveuse presentar como candidato nas eleccións do 7 de agosto de 2011, desta vez apoiado polo MpD, e venceu tanto na primeira volta (co 38% dos votos) como na segunda (co 54,16%), contra o candidato apoiado polo Partido Africano da Independencia de Cabo Verde (PAICV), Manuel Inocêncio Sousa. Converteuse así no cuarto presidente da historia de Cabo Verde dende a independencia e o segundo non pertencente ao PAICV.
ABBA
ABBA foi un grupo sueco de música pop, integrado por Benny Andersson, Anni-Frid «Frida» Lyngstad, Björn Ulvaeus e Agnetha Fältskog. O nome «ABBA» é un acrónimo formado polas primeiras letras do nome de cada membro (Agnetha, Björn, Benny, Anni-Frid). O cuarteto formouse en Estocolmo en 1972, pero só lograron fama internacional ao triunfar no Festival de Eurovisión 1974. Desde entón, ABBA gañou popularidade empregando melodías pegadizas, letras simples e o seu son propio, caracterizado polas harmonías das voces femininas e o wall of sound, un efecto musical creado polo produtor Phil Spector. Björn e Agnetha contraeron matrimonio meses antes da formación do cuarteto, mentres que Benny e Frida fixérono en 1978; os catro cumprían coas súas obrigacións artísticas ao tempo que se ocupaban das súas novas familias. As súas gravacións tiveron un impacto comercial que os levou a converterse nos artistas de maior éxito da súa compañía discográfica —Universal Music Group— e a ser a banda con máis vendas nos anos 1970.
ABBA foi o primeiro grupo pop europeo en experimentar o éxito en países de fala inglesa fóra de Europa, principalmente Australia, Nova Zelandia, Suráfrica, o Canadá e en menor medida os Estados Unidos. Porén, no cume da súa popularidade, ambos matrimonios disolvéronse e estes cambios reflectíronse na súa música, ao escribir letras máis profundas cun estilo musical diferente. A agrupación experimentou un declive comercial e finalmente decidiron separarse, de modo que en decembro de 1982 realizaron a súa última aparición como ABBA.
Medalla OTAN
miniatura|dereita|300px|Medalla OTAN Former Iugoslavia
ABBA
Logo dun tempo fora do interese público, na década de 1990 o lanzamento de varios álbums de recompilación fixeron posible o seu regreso ao cume das listas de popularidade, e ABBA é agora un dos grupos de maior éxito, con vendas estimadas de entre 380 e 400 millóns das súas producións musicais en todo o mundo. A súa foi interpretada por varios artistas recoñecidos, e tamén é a base do musical Mamma Mia!. A agrupación é un símbolo do seu país de orixe, ademais dunha figura importante na expansión do europop. Así, a súa popularidade abriu as portas a outros artistas europeos, unha das razóns polas que ingresaron ao Salón da Fama do Rock.
Medalla OTAN
A Medalla OTAN é unha recompensa militar internacional que se outorga a membros de diversos exércitos do mundo pola Organización do Tratado do Atlántico Norte.
Existen seis variantes, Former Iugoslavia (dende 1992), Kosovo (1998), Macedonia (2001), Article 5 (2001), No article 5 (2003) e Meritorious (2003).
ABBA
Antes de ABBA
miniatura|The Hep Stars, a primeira banda de Benny Andersson.
Medalla OTAN
Represéntase sobre o uniforme cunha sección da súa cinta (pasador) na súa modalidade de diario e coa medalla completa na modalidade de gala.
ABBA
Antes de ABBA
Desde os 18 anos de idade, Benny Andersson foi membro de The Hep Stars, unha banda sueca de pop rock que facía versións en sueco de éxitos internacionais. Benny tocaba o teclado e comezou a compoñer temas orixinais para a súa banda, moitos dos cales convertéronse en éxitos locais como: «No Response», «Sunny Girl», «Wedding», «Consolation» e «Speleman». Tamén tiña unha frutífera colaboración co compositor Lasse Berghagen, con quen escribiu e produciu a canción «Hej, Clown» para o Melodifestivalen 1969, o festival que serve como preselección sueca para o Festival de Eurovisión. O tema empatou en primeiro lugar con «Judy min vän» de Tommy Körberg, pero na segunda rolda quedou no segundo posto. Este primeiro intento animou a Benny a seguir escribindo melodías para o festival.
Do mesmo xeito, Björn Ulvaeus pertencía a The Hootenanny Singers, un grupo sueco de música folclórica e skiffle, que tiñan un contrato coa discográfica Polar Music. Björn comezou a escribir material para a súa banda, mentres intentaba sacar adiante unha carreira como produtor en Polar Music, onde se fixo amigo de Stig Anderson, o dono da discográfica. A miúdo The Hootenanny Singers e The Hep Stars coincidían en varios espectáculos, e pronto os dous escritores comezaron unha relación profesional.
Medalla OTAN
En España a resolución da súa concesión publícase no Boletín Oficial do Ministerio de Defensa co texto "En cumprimento do establecido no apartado quinto da Orde ministerial 160/1995, de 11 de decembro, e ós efectos previstos no mesmo, a continuación relaciónase o persoal ó que o Secretario Xeral da Organización do Tratado do Atlántico Norte concedeu a Medalla OTAN".
ABBA
Antes de ABBA
En xuño de 1966 compuxeron a súa primeira canción xuntos, a cal titulouse «Isn't It Easy to Say», gravada por The Hep Stars. Stig viu moito potencial na súa colaboración e animounos a que realizasen máis composicións. Björn e Benny comenzaron a tocar coa banda do outro no escenario e no estudio, pero non foi ata 1969 cando os dous compositores escribiron e produciron os seus primeiros éxitos: «Ljuva sextiotal», gravada por Brita Borg e «Speleman», o éxito de The Hep Stars.
Agnetha Fältskog gravou o seu primeiro álbum de estudio cando só tiña 17 anos e os críticos recoñecérona como unha compositora talentosa. De feito, antes de formar parte de ABBA, Agnetha xa publicara catro álbums e máis de quince sinxelos en Suecia. A inspiración nos seus primeiros anos proviña de cantantes co estilo de Connie Francis, aínda que a maioría das súas cancións pertencían ao xénero schlager. Xunto coas súas propias composicións gravou varias versións de éxitos estranxeiros e cantábaos nas súas xiras polos folkparks.
Anni-Frid «Frida» Lyngstad cantou desde os 13 anos con varias bandas de jazz, incluso creou a súa propia agrupación chamada Anni-Frid Four. No verán de 1967 gañou unha competición nacional de talento coa canción «En ledig dag», onde o primeiro premio era un contrato coa discográfica EMI e unha presentación en directo nun popular programa de televisión. SVT transmitiu o episodio no «Dagen H», o que permitiu un nivel de audiencia alto durante a presentación de Frida. Deste xeito lanzou varios sinxelos con EMI e tivo un éxito significativo nas listas de radio suecas. A partir de 1969, Frida comezou a viaxar e a presentarse con regularidade nos folkparks, ademais de facer aparicións en radio e televisión. En 1971 púxose en contacto con Benny para producir o seu primeiro álbum, onde conseguiu o seu primeiro sinxelo número un. Nesa canción, «Min egen stad», os catro futuros membros de ABBA cantaban nos coros.
Previamente, Frida coñeceu a Björn en 1963 durante o concurso de talento, e a Agnetha durante un programa de televisión a principios de 1968. En marzo de 1969, Agnetha coñeceu a Björn nun concerto, volvéndose a encontrar durante a gravación dun especial de televisión e pronto convertéronse en parella. O 1 de maio dese ano, Frida participou no Melodifestivalen 1969, onde coñeceu a Benny. Unhas semanas despois víronse nun concerto e ao pouco tempo tamén se comprometeron, pero ata 1978 non contraeron matrimonio. The Hep Stars e The Hotennany Singers desintegráronse a finais da década de 1960, polo que Björn e Benny comenzaron a gravar o seu primeiro álbum como dúo, chamado Lycka, o cal contiña composicións feitas ao longo deses anos. Frida e Agnetha colaboraron nos coros dalgúns temas.
Formación do grupo (1971-1973)
Porén, os primeiros sinais de éxito internacional chegaron por sorpresa en marzo de 1972, cando CBS Records lanzou no Xapón o sinxelo de Björn & Benny, «She's My Kind of Girl», que chegou ao número sete das listas de Oricon. Aínda que lanzaron dous sinxelos máis no Xapón —«Merry-Go-Round» e «Love Has Its Ways»— non lograron repetir o éxito. A pesar disto, a popularidade de «She's My Kind of Girl» aseguroulles un lugar para representar a Suecia no Festival Yamaha Music, celebrado en Toquio. En novembro dese ano, Björn & Benny viaxaron ao Xapón coas súas parellas, quen tamén lles acompañaron no escenario interpretando o tema «Santa Rosa», que finalmente non obtivo ningún galardón.
O primeiro éxito
Björn e Benny continuaron coas súas composicións e experimentaron con novos sons e arranxos vocais. Finalmente o 29 de marzo de 1972, os catro gravaron unha canción chamada «People Need Love», con máis versos cantados polas mulleres, adquirindo as súas voces máis importancia. Todos entusiasmáronse co novo son e Stig decidiu publicalo como sinxelo en xuño de 1972, baixo a súa discográfica Polar Music; debido a que os catro non pensaran aínda o crear un grupo, o lanzamento foi acreditado simplemente a Björn & Benny, Agnetha & Anni-Frid. «People Need Love» chegou ao número 17 nas listas combinadas de sinxelos e álbums en Suecia, suficiente para convencelos de que estaban en medio de algo bo. O sinxelo tamén se converteu na súa primeira entrada ás listas de popularidade nos Estados Unidos, onde chegou ao número 114 da lista de Cashbox e ao posto 117 da lista Record World. Aí chamábanse Björn & Benny (with Svenska Flicka) e o seu selo discográfico era Playboy Records. Porén, de acordo a Stig, «People Need Love» puido ter un éxito máis grande nos Estados Unidos, pero unha discográfica pequena como Playboy Records non tiña suficientes medios de distribución para satisfacer a demanda.
O 30 de abril de 1972, os catro apareceron por primeira vez en televisión como unha agrupación no programa sueco Vi i femman, cantando o tema «People Need Love». Como o sinxelo foi un éxito local, decidiron gravar o seu primeiro álbum xuntos, a pesar de que o formar un grupo non era unha prioridade para ningún nese momento. Así, as sesións de gravación comenzaron o 26 de setembro de 1972, e para outubro terminaron un par de cancións. Unha pista en particular incluíu ás chicas como líderes vocais, «Nina, Pretty Ballerina», onde as súas voces postas en harmonía deron por primeira vez unha idea da calidade dos seus talentos combinados. En outubro publicaron o sinxelo «He Is Your Brother», que aínda que non logrou entrar nas listas de vendas, acadou o número un das listas da radio. O 23 de febreiro de 1973 naceu Linda Ulvaeus, a primeira filla de Agnetha e Björn. Previamente, o embarazo de Agnetha supuxera algúns problemas para a promoción dos seus sus primeiros sinxelos: durante a primeira presentación do grupo en Alemaña e Austria, Agnetha foi substituúda por Inger Brundin, unha amiga de Frida.
Ring Ring
Mentres continuaban as sesións de gravación, os membros do cuarteto continuaron con algúns proxectos individuais. Frida seguiu presentándose a varios espectáculos de cabaret en Estocolmo ata 1973. Nese mesmo ano, Agnetha interpretou a María Magdalena na produción orixinal sueca de Jesus Christ Superstar, recibindo críticas favorables. Björn seguiu traballando ocasionalmente con algúns dos seus compañeiros de The Hootenanny Singers ata o verán de 1974. O grupo e Stig –agora o seu representante– decidiron facer outro intento para o Melodifestivalen, esta vez coa canción «Ring Ring». As sesións de gravación realizáronse co enxeñeiro de son Michael B. Tretow, quen experimentou co wall of sound, unha técnica de produción musical que converteuse en particular son de ABBA. O wall of sound consistía en gravar a melodía nunha cinta mestra, creando posteriormente varias copias desa cinta e reproducilas cunha separación de milisegundos, de xeito que se duplicase o número de elementos que se escoitaban nunha pista e conseguindo así un son máis forte e claro.
thumbnail|esquerda|Primeiro logotipo do grupo, co seu nome orixinal.
Coa pista xa feita e a canción gravada en sueco, Stig arranxou unha tradución ao inglés coa letra por Neil Sedaka e Phil Cody, o que faría ao grupo un gañador seguro. Porén, no Melodifestivalen de 1973 celebrado o 10 de febreiro, «Ring Ring» quedou en terceiro lugar sen oportunidade para presentarse no concurso internacional. A pesar do resultado, o cuarteto mantivo os seus plans e lanzou o seu primeiro álbum, chamado Ring Ring, que contiña éxitos pasados como «People Need Love» e «He Is Your Brother», así como os sinxelos «Love Isn't Easy (But is Sure is Hard Enough)» e «Another Town, Another Train». Pola súa banda, o sinxelo «Ring Ring» tivo unha boa recepción en varios países europeos, pero Stig sentiu que o verdadeiro éxito chegaría solo cun número un no Reino Unido ou nos Estados Unidos.
Na primavera de 1973, cansado de nomes difíciles, Stig empezou a referirse ao grupo en público como ABBA, acrónimo formado polas primeiras letras do nome dos seus integrantes: Agnetha, Björn, Benny e Anni-Frid. Ao principio non foi tomado en serio, xa que «ABBA» era o nome dunha coñecida compañía de mariscos en Suecia, pero Stig chegou a crer que o nome si funcionaría no mercado internacional. Porén, un periódico de Gotemburgo anunciou un concurso para encontrar un nome adecuado para a banda. O grupo recibiu nomes como «Baba» e «Friend and Neighbours», pero ao final todos foron rexeitados e no verán anunciaron que o nome oficial era ABBA; posteriormente, Stig chegou a un acordo económico coa compañía de mariscos. A primeira vez que o nome apareceu escrito nun papel foi durante as sesións de gravación que tiveron lugar no estudio Metronome de Estocolmo, o 16 de outubro de 1973. A primeira «B» no logotipo de ABBA foi posta ao revés nunha campaña de promoción da banda en 1976, e máis tarde converteuse no seu logotipo oficial e nunha marca rexistrada. No verán de 1973, ABBA comezou unha longa xira polos folkparks que abarcou desde xullo ata setembro, presentándose en máis de sesenta concertos ao aire libre. Despois da xira comenzaron a traballar nun segundo álbum.
Vitoria en Eurovisión
Tal como en anos anteriores, Björn, Benny e Stig creron na posibilidade de usar o Melodifestivalen e o Festival da Canción de Eurovisión para lograr un negocio musical seguro para a banda. A finais de 1973, Sveriges Television invitou aos tres a contribuír cunha canción para a edición de 1974. Dun número variado de novas composicións escritas durante os últimos meses, o grupo agora inspirado polo crecente glam rock no Reino Unido escolleu o tema «Waterloo», unha canción cun estilo pop glam producido co wall of sound arranxado polo enxeñeiro Michael B. Tretow. O 9 de febreiro, ABBA obtivo o triunfo no Melodifestivalen 1974 ao obter un total de 302 puntos por parte dos xuíces, a puntuación máis alta obtida por un ganador no evento. O tema gañador foi publicado como sinxelo en inglés e en sueco, colocándose nos primeiros lugares das listas de popularidade suecas. En marzo lanzaron ao mercado o seu segundo álbum Waterloo que contiña a canción do mesmo nome, así como os sinxelos «Honey, Honey» e «Hasta mañana».
O 6 de abril de 1974, «Waterloo» representou a Suecia na XIX edición do Festival de Eurovisión celebrado no Domo de Brighton, Reino Unido. Durante a súa presentación os catro membros de ABBA levaron unhas vestimentas deseñadas por Inger Svvenke, e o director de orquestra Sven-Olof Walldoff disfrazouse como Napoleón Bonaparte. A pesar de que a interpretación vocal dos catro non foi a mellor, o número en si rompeu con varios estereotipos propios do festival. Ao final da votación a canción obtivo vinte e catro puntos —seis máis que a representante de Italia «Si», de Gigliola Cinquetti— dándolle a Suecia a súa primeira vitoria no festival e a ABBA un éxito de alcance internacional.
Gañar o festival brindoulles a oportunidade de viaxar por Europa e presentarse en importantes programas de televisión como Top of the Pops, Domino, Starparade, Toppop e ¡Señoras y señores!. «Waterloo» chegou ao cume das listas na maioría dos países que visitaban, sendo o primeiro sinxelo número un de ABBA no Reino Unido. Nos Estados Unidos, grazas ao apoio da súa nova compañía discográfica Atlantic Records, o tema chegou ao número seis na lista Billboard Hot 100, contrario ao que pasou co álbum, que só chegou ao número 145 no Billboard 200. Incluso en Australia, «Waterloo» ascendeu ao número catro nas listas da ARIA.
O seguinte sinxelo de ABBA, «Honey, Honey», logrou escalar ao número vinte e sete nos Estados Unidos, así como ás tres primeiras posicións en Alemaña. Porén, no Reino Unido Epic Records —o seu selo discográfico nas illas Británicas— decidía publicar unha remezcla de «Ring Ring» no seu lugar. Este non logou colocarse dentro do top 30 da lista UK Singles Chart, incrementando a crecente especulación de que o grupo era simplemente outro one-hit wonder de Eurovisión. Para atopar un novo tema que continuase co éxito xa obtido, no cuarteto regresou ao estudio de gravación en agosto de 1974; algunhas pistas destas sesións foron publicadas máis adiante como parte do seu terceiro álbum de estudio. En novembro decidiron lanzar unha destas cancións como sinxelo. Aínda que «So Long» tiña un estilo similar ao de «Waterloo», o seu lanzamento foi un fracaso comercial e é considerado como o sinxelo de menor éxito de ABBA a nivel internacional.
Xiras de 1974 e 1975
En novembro de 1974 ABBA comezou a súa primeira xira internacional, presentándose primeiramente en países como Dinamarca, Alemaña, e Austria. Esta primeira parte do tour non tivo moito éxito, mostra de que o grupo aínda non contaba cunha gran base de seguidores fóra de Escandinavia. De feito, debido á pouca demanda de boletos se viron forzados a cancelar varias datas, incluíndo o único concerto que tiñan previsto en Suíza. Logo dun breve descanso, en xaneiro de 1975 realizaron a segunda parte da xira por Escandinavia, e contrario ao ocorrido na primeira parte, o espectáculo obtivo a atención do público e da prensa. O cuarteto presentouse en sete datas cun cheo total, finalizando cun gran concerto en Suecia.
miniatura|ABBA no programa neerlandés Toppop, como parte da súa xira de promoción de 1974.
Ao finalizar a xira, a banda pasou os seguintes dous meses traballando no seu próximo disco. ABBA, o seu terceiro álbum de estudio, saíu á venda en abril de 1975 en conxunto co sinxelo «I Do, I Do, I Do, I Do, I Do». Ambos lanzamentos lograron unha boa recepción nalgunhas listas europeas e doutros países como Australia e Nova Zelandia, pero non así no Reino Unido. Tras unha campaña de promoción por varios programas de televisión europeos, ABBA comezou a prepararse para outra serie de concertos. Durante tres semanas do verán de 1975, o grupo realizou unha pequena xira por Suecia orixinalmente planeada para o ano anterior, pero que foi cancelada tralo seu triunfo no Festival de Eurovisión. Deste xeito presentáronse en dezaseis diferentes folkparks en Suecia e Finlandia, interpretando temas do seu máis recente álbum, atraendo a unha gran multitude. O seu espectáculo no parque de diversións Gröna Lund, Estocolmo, foi visto por unha audiencia estimada en 19 200 persoas. En total, esta pequena xira logrou recadar máis de 500 000 SEK.
En xuño de 1975, mentres estaban de xira, Polar Music decidiu lanzar como sinxelo o tema «SOS» acadando de novo o éxito no Reino Unido, onde chegou ao número seis e logrou colocar ao álbum no número trece. Tras 18 meses ABBA volvía a ter éxito naquel país. Nos Estados Unidos, «SOS» chegou ao número dez na lista de Record World e ao número quince no Billboard Hot 100, ademais de ser o primeiro número un de ABBA en México. Tamén gañou un premio da Broadcast Music Incorporated por ser unha das cancións máis tocadas na radio estadounidense en 1975. Despois de finalizada a xira, en agosto de 1975 comezaron a traballar no seu cuarto álbum, sen saber se este chegaría a ser publicado. Os catro continuaban involucrados en proxectos alleos ao grupo: Björn e Benny seguían compoñendo e producindo temas para outros artistas de Polar Music; Agnetha publicou o seu quinto álbum de estudio Elva Kvinnor I Ett Hus —onde se incluía a versión en sueco de «SOS»—; e Frida culminou o seu primeiro álbum de estudio chamado Frida ensam.
Recepción en Australia
En agosto de 1975, a emisión dos vídeos de «I Do, I Do, I Do, I Do, I Do», «Mamma Mia», «SOS» e «Bang-A-Boomerang» no programa de televisión australiano Countdown, deu comezo a un inmenso interese público por ABBA naquel país. A finais dese ano RCA Records —o seu selo discográfico en Oceanía— decidiu publicar a compilación The Best Of ABBA; aínda que para moitos era demasiado pronto para que o grupo lanzara un álbum de recompilacións, o material tivo un bo recibimento comercial, pasando dezaseis semanas no número un con vendas que superaron o millón de copias vendidas, que o converteu no disco máis vendido en Australia. Debido á popularidade que tiña o vídeo, «Mamma Mia» foi publicado como sinxelo, de modo que «I Do, I Do, I Do, I Do, I Do», «Mamma Mia» e «SOS» ocuparon o posto un nas listas da ARIA de forma consecutiva.
O éxito de ABBA en Australia e Nova Zelandia influíu na programación de lanzamentos por parte de Polar Music e dos seus outros selos discográficos en Europa. Por exemplo, aínda que «Mamma Mia» non foi considerada como un posible sinxelo ata o seu lanzamento australiano, a canción chegou ao número un no Reino Unido a principios de 1976, ademais de acadar as primeiras dez posicións noutras listas europeas. O seu primeiro álbum de recompilacións, sinxelamente chamado Greatest Hits —a versión europea de The Best of ABBA—, saíu á venda a finais de 1975. A compilación foi ben recibida polo mercado europeo, incluso no Reino Unido, onde as súas vendas o colocaron como o segundo disco máis vendido na década de 1970 naquel país. Permaneceu once semanas no número un e 130 semanas dentro da lista UK Albums Chart. Ademais levou a ABBA por primeira vez dentro do top 50 da lista Billboard 200 dos Estados Unidos, onde eventualmente venderon un millón de copias e obtiveron un disco de platino.
En Greatest Hits incluíuse outro tema, «Fernando», cuxa versión en sueco utilizouse en Suecia para facer promoción do álbum de Frida como solista, Frida ensam. Logo da boa recepción que obtivo en Escandinavia, decidiron gravar unha versión en inglés. «Fernando» lanzouse como sinxelo na primavera de 1976, ocupou o número un en trece países e o cume das listas en Australia por catorce semanas, superando o récord de trece semanas de «Hey Jude» de The Beatles e converténdose no sinxelo máis vendido nese país. Nos Estados Unidos, «Fernando» chegou ás primeiras dez posicións da lista Cashbox e ao número trece no Billboard Hot 100. Tamén chegou ao cume das listas Adult contemporary do Canadá e dos Estados Unidos, o primeiro número un de ABBA en ambos países. En total, «Fernando» vendeu máis de dez millóns de copias e converteuse no sinxelo máis vendido do grupo.
O éxito (1976-1980)
miniatura|O logotipo oficial do grupo, caracterizado pola primeira «B» invertida, apareceu por primeira vez en 1976. A principios de 1976, mentres noutros países ABBA comezaba a ocupar os primeiros postos nas listas, nos Estados Unidos apenas conseguiron un sinxelo no top dez e as vendas dos álbums non daban boas cifras. O disco homónimo ABBA só chegou ao número 165 na lista de Cashbox e ao número 174 no Billboard 200. Ademais, as críticas que a súa música recibía por parte dos profesionais eran variadas. Para a revista Creem en particular, nos Estados Unidos o grupo resistira «unha moi desordenada campaña de promoción». Pola súa banda, ABBA pasou gran parte de 1976 traballando no seu novo álbum de estudio, non sen realizar varios traballos de promoción en Europa e os Estados Unidos. En marzo, ABBA fixo unha visita a Australia onde apareceron en varios programas da radio e televisión, promovendo o seu sinxelo «Fernando». O domingo 20 de marzo de 1976 ás 6:30 pm, o canal 9 de Australia retransmitiu o programa The Best Of ABBA, un especial filmado durante a visita do cuarteto a semana anterior. A retransmisión foi vista polo 54% da cota de pantalla, rompendo o récord de audiencia imposto pola chegada do home á Lúa en 1969.
A pesar de que estaba planeado que o novo álbum se publicase antes do verán de 1976, as constantes viaxes e xiras de promoción entorpeceron as sesións de gravación e o lanzamento do disco atrasouse para outubro. Porén, o primeiro sinxelo do álbum publicouse en agosto de 1976 e presentouse durante a gala en honra á voda do rei Carlos XVI Gustavo de Suecia e a raíña Silvia Sommerlath. «Dancing Queen» volveuse un éxito instantáneo, vendendo máis de tres millóns de copias tan só en 1976, logo de entrar ao top vinte nas listas de máis de vinte países, ademais de ser a súa primeira entrada ás listas de popularidade en países como Xapón, Turquía e a Unión Soviética. As críticas ao tema alagaban a composición, a instrumentación e a harmonía das voces de Frida e Agnetha. «Dancing Queen» converteuse na canción insignia de ABBA, ademais de ser nomeada como unha das mellores cancións da historia segundo a revista Rolling Stone.
Xira por Europa e Australia
esquerda|miniatura|Agnetha no primeiro concerto da xira de 1977 en [[Oslo.]] En xaneiro de 1977, o status do grupo cambiou drasticamente e os seus membros xa eran famosos a nivel mundial. Neste ano, Arrival estivo nomeado na primeira entrega dos premios Brit Awards na categoría de mellor álbum internacional do ano, grazas ás súas vendas e popularidade no Reino Unido. Tralo lanzamento do sinxelo «Knowing Me, Knowing You», o 28 de xaneiro comenzaron unha moi esperada xira por Europa e Australia, onde montaron un espectáculo no que presentaban os seus sinxelos de maior éxito e outros temas de tódolos seus álbums, ademais do mini-musical The Girl with the Golden Hair. O concerto atraeu a atención da prensa a través de Europa Occidental, visitando Gotemburgo, Copenhaguen, Berlín, Colonia, Amsterdam, Antwerpen, Essen, Hannover, Hamburgo e terminando con varios concertos no Reino Unido en Manchester, Birmingham, Glasgow e Londres. Os boletos para as dúas presentacións no Royal Albert Hall estaban dispoñibles só por correo e máis tarde a oficina postal revelou que recibiron máis de 3,5 millóns de pedidos de boletos, o suficiente para encher o salón de concerto máis de 400 veces. Un dos concertos no Royal Albert Hall foi filmado e gravado coa intención de facer un especial de televisión, pero isto nunca se concretou. Porén, existiron moitas críticas negativas acerca da presentación do grupo, como a carencia de «personalidade», e que os catro actuaban «moi refinados» e «estirados».
En marzo de 1977, despois da manga europea da xira, ABBA presentouse en once datas en Australia ante un total de 145 000 espectadores. No concerto de apertura no Sydney Showgrounds en Sydney, máis de 20 000 persoas esperaron por horas baixo a choiva para observar á banda, polo que pese ás condicións do clima decidiron non cancelar o espectáculo. Posteriormente, os catro recordaron este concerto como un dos máis memorables da súa carreira. En Melbourne, organizouse unha recepción cívica no concello da cidade e ABBA apareceu no balcón para saudar a unha multitude de 100 000 persoas; nesta cidade o cuarteto ofreceu tres concertos no Sydney Myer Music Bowl, nun dos cales asistiu o primeiro ministro Malcolm Fraser. En Adelaida, o grupo deu un concerto no estadio de fútbol West Lakes ante un récord de 21 000 espectadores, con outros 10 000 escoitándoos desde o exterior. Durante o primeiro de cinco concertos en Perth, houbo unha falsa ameaza de bomba, polo que todos tiveron que evacuar o lugar do concerto.
A xira estivo acompañada dunha histeria en masa e unha atención sen precedentes os medios. Para facer promoción e mostrar a resposta do público australiano cara á banda, Polar Music decidiu realizar unha película dirixida por Lasse Hallström. Nesta cinta, chamada simplemente ABBA: The Movie, aparecen varias escenas reais do cuarteto na súa visita a varias cidades, incluíndo fragmentos dos concertos, rodas de prensa e entrevistas con algúns seguidores de ABBA. De regreso a Suecia, Benny e Björn comenzaron a escribir temas inéditos para a película, que máis tarde se incluirían no seu quinto álbum de estudio. Pese o segundo embarazo de Agnetha, se lograron culminar as nove pistas do disco en menos de seis meses, e para outubro publicaron o primeiro sinxelo do álbum. «The Name Of The Game» mostrou outro cambio nas melodías e o estilo da súa música, volvéndose «máis maduros» e obtendo mellores críticas por parte da prensa especializada. A canción chegou ao número un nas listas británicas, sendo o único lugar onde acadou o cume das listas, aínda que logrou situarse dentro dos dez primeiros postos en Australia, Nova Zelandia, Suráfrica, México e case toda Europa; quedando no número doce do Billboard Hot 100.
The Movie e The Album
ABBA: The Movie estreouse o 12 de decembro de 1977 en Estocolmo, unha semana despois de que Agnetha dera a luz ao seu segundo fillo con Björn, Christian. Dirixida por Lasse Hallström —quen tamén dirixiu a maioría dos vídeos da agrupación—, a película orixinalmente planificouse para a televisión, pero Polar Music decidiu aumentar o presuposto para adaptala ao cine. Agregáronselle novas cancións e ABBA gravou unha serie de escenas en Estocolmo para completar a cinta. Despois da súa estrea recibiu críticas favorables por parte da prensa europea e estadounidense; Leif Schulman de Billboard dixo que «sería inxusto comparala cas películas de Dick Lester con The Beatles ou con Woodstock, pero segue sendo unha das cintas pop máis refrescantes dos anos recentes». Contrario ao ideado, a cinta non tivo unha boa recepción en Australia, onde a popularidade do grupo decaeu gradualmente. Porén, ABBA: The Movie levouse aos cines estranxeiros ao tempo que a súa imaxe crecía noutros territorios: a finais de 1978 estreouse no Xapón, en 1979 chegou aos cines de Latinoamérica e para 1982 comezouse a exhibir nos cines da Unión Soviética e outros países comunistas.