cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ars Combinatoria
Concertos
Ars Combinatoria levou a cabo máis dunha centena de concertos en numerosas cidades do Estado español, Inglaterra e Italia. Participaron durante dous anos consecutivos no Ciclo Clásicos de Verán da Comunidade de Madrid. En ocasións dedica o seu tempo ao labor didáctico, realizando un ciclo de seis concertos didácticos con repertorios que abranguen dende a música medieval ao Barroco no Museo Arqueolóxico de Madrid. Tamén ten participado como grupo residente no Encontro Artes no Camiño, traballando cunha orquestra de rapaces na localidade luguesa de Sarria.
Luna E-1
thumb|Réplica da Luna 1. Baixo o nome de Luna E-1, Luna E1 ou Luna Ye-1 pola súa transliteración da lingua rusa, atópase a familia das primeiras sondas espaciais lunares soviéticas.
Características
Houbo catro sondas Luna E-1: tres delas fracasaron no seu intento sen nin sequera chegar a órbita, pero a cuarta, denominada Luna E-1 4 ou Luna 1, foi o primeiro obxecto artificial en alcanzar a velocidade de escape e chegar ás inmediacións da Lúa, achegándose a só 5995 km da superficie, aínda que o obxectivo das sondas Luna E-1 era impactar contra a superficie.
As sondas Luna E-1 tiñan forma esférica, cunha masa de 361 kg e con cinco antenas e varios instrumentos sobresaíndo da superficie. As sondas non tiñan sistema de propulsión e incluían emblemas metálicos coa bandeira e o escudo da Unión Soviética.
Jordi Mollà
Jordi Mollà i Perales, nado en L'Hospitalet de Llobregat o 1 de xullo de 1968, é un actor e director de cinema catalán.
Traxectoria
Estudou no Institut do Teatre de Barcelona. Despois dalgunhas aparicións en televisión e obras teatrais no Teatre Lliure, debuta no cinema con Jamón, jamón en 1992. Interpretou películas en catalán, castelán, francés e inglés. En 2002 estreou a súa primeira película como director, No somos nadie (2002). Nos últimos anos deu salto ao cinema de Hollywood.
Canco López
Canco López, nado en Sarria (Galiza) en 1964 é un compositor, organista, clavecinista e director de orquestra galego.
Traxectoria
Canco López naceu en Sarria (Lugo), onde iniciou os seus estudos musicais, pasando posteriormente polos Conservatorios de Santiago de Compostela, Lugo e Madrid, estudando órgano e clave con Anselmo Serna e Genoveva Gálvez respectivamente. En 1986 coñeceu a Francisco Guerrero, de quen recibiu clases de composición, integrándose no seu círculo de alumnos.
Recibiu axudas da Xunta de Galicia en diversas ocasións e en 1990-91 se trasladou a unha Residencia de Estudantes cunha bolsa de estudos do Concello de Madrid, onde escribiu Suite Vollard para 11 grupos instrumentais e Apotelésmata para 2 óboes, 3 clarinetes e 2 trombóns.
En 1988 estreou Yen (Contrapunctus), para frauta, óboe e piano, no Auditorio do Real Conservatorio Superior de Música de Madrid. En 1989 Sigot, para 3 percusionistas, tuba e recitador; e sete anos máis tarde, en 1996 no Centro de Arte Contemporánea de Santiago de Compostela, Amiat I e Amiat II para trío de corda.
En 1999 estreou Canzona Prima para Clarinete solo no Teatro Central de Sevilla, e en xuño do 2002 no Palacio de Lozoya de Segovia. No 2003 no Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia estreou Senum C para electrónica, e en febreiro do 2004 no Auditorio Nacional de Madrid estreouse Semel para orquestra de corda.
A súa música foi interpretada pola orquestra Camerata del Prado, ademais de músicos como Sebastián Mariné, Iván Solano, David Quiggle, Ben Kreith, Jean Pierre Dupuy, Julián Elvira, Jorge Montes e Elsa Ferrer entre outros.
Atraído pola interpretación musical asistiu a cursos de música antiga e contemporánea. Pertence a varios grupos e en 1991 creou Ars Combinatoria (Taller de Interpretación Musical) coa pretensión de interpretar e dirixir músicas de tódolos tempos. Froito do traballo con Ars Combinatoria, no 2007 creou un taller artístico-educativo-musical onde naceu a Nova Orquestra Galega das Artes (NOGA), que foi un proxecto pedagóxico de Ars Combinatoria.
Actualmente é membro de Rigel (Departamento de Investigación para as Músicas Complexas), froito dunha estraña unión entre músicos e enxeñeiros, que fundou e dirixiu Francisco Guerrero.
O Baraxeiro, Anafreita, Friol
O Baraxeiro é un lugar da parroquia de Anafreita no concello lucense de Friol na comarca de Lugo. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña dous habitantes (dous homes).
Tratado de paz entre Israel e Xordania
miniatura|O presidente de estadounidense [[Bill Clinton (no centro) observa ao rei de Xordania Hussein (esquerda) e ao primeiro ministro de Israel Isaac Rabin (dereita) asinando a Declaración de Washington na Casa Branca, que puxo fin a inimizade entre ambos países en xullo de 1994.]]
dereita|miniatura|250x250px|Vídeo curto sobre o tratado de paz entre Israel e Xordania da Israeli News Company. O Tratado de Paz entre o Estado de Israel e o Reino haxemita de Xordania asinouse o 26 de outubro de 1994 e normalizou as relacións entre ambos os países, resolvendo as súas disputas territoriais, iniciadas na Guerra árabe-israelí de 1948 e agravadas na Guerra dos Seis Días. A firma, realizada en Aravá polo primeiro ministro israelí Isaac Rabin e o primeiro ministro xordano Abdelsalam al-Majali, realizouse no contexto dos esforzos por chegar a un acordo de paz entre Israel e a OLP. Foi o segundo tratado de paz que asinou Israel desde a súa independencia, tras o rubricado con Exipto en 1979.
Pietro Tacca
miniatura|200px|Fonte da praza [[Santissima Annunziata, Florencia.]]
Pietro Tacca, nado en Carrara en 1577 e finado en Florencia en 1640, foi un escultor italiano, o máximo representante en Toscana do gusto barroco.
Traxectoria
Con quince anos entrou no taller de Giambologna (1592), o máis importante escultor florentino da época, do que se convertería no primeiro axudante. Á morte do mestre en 1608, Tacca recibe o usufruto do estudo, no borgo Pinti (barrio Pinti), e un ano despois herda tamén o posto de escultor dos Grandes Duques da Toscana.
Rematará obras inacabadas de Giambologna como os monumentos ecuestres de Fernando I de Médici en piazza Santissima Annunziata, ou o do rei de Francia Henrique IV, enviado a París e destruído durante a revolución en 1793, ou o de Filipe III de España, que está colocado na Plaza Mayor de Madrid (1616).
Entre 1620 e 1623 executa o que se considera a súa obra mestra os Quattro mori (Catro mouros) encadeados na base do monumento a Fernando I de Médici na praciña da dársena de Livorno.
A súa última e traballosa empresa foi o grandioso monumento ecuestre a Filipe IV de España, realizado, sobre deseño de Velázquez, entre 1634 e 1640. Este monumento é a primeira estatua ecuestre co cabalo erguido e sostido sobre a patas traseiras.
Tacca faleceu en 1640, pouco despois de que a estatua de Filipe IV (desde o século XVIII na madrileña "praza de Oriente", enfronte do Pazo Real) fose embarcada para España. Está sepultado na basilica della Santissima Annunziata.
Tratado de paz entre Israel e Xordania
Historia
En 1987 o ministro de asuntos exteriores de Israel, Shimon Peres e o rei Hussein I de Xordania trataron de acordar en segredo un acordo de paz segundo o cal Israel cedería Cisxordania a Xordania. Os dous firmaron un acordo definindo o marco de traballo para unha conferencia de paz en Oriente Próximo. A proposta non chegou a consumarse debido ás obxeccións do primeiro ministro de Israel Isaac Rabin. O ano seguinte Xordania abandonou as súas reclamacións sobre Cisxordania en favor dunha resolución pacífica do conflito entre Israel e a OLP.
As conversas comezaron en 1994. O primeiro ministro israelí Isaac Rabin, xunto ao seu ministro de asuntos exteriores Shimon Peres informaron ao rei Hussein que tralos acordos de Oslo coa OLP, Xordania podía quedar fora do gran xogo. Hussein consultou ao presidente de Exipto Hosni Mubarak e ao sirio Hafez al-Asad. Mubarak animouno a asinar un acordo, mentres que al-Asad recomendoulle unicamente "falar" pero non firmar ningún acordo con Israel. O presidente dos Estados Unidos, Bill Clinton, premeu a Hussein para que comezara as conversas e asinar un tratado de paz con Israel, coa promesa de que as débedas de Xordania quedarían perdoadas. Os esforzos tiveron froito e Xordania asinou un tratado de non belixerancia con Israel. Rabin, Hussein e Clinton asinaron unha declaración en Washington DC o 25 de xullo de 1994. A declaración dicía que Israel e Xordania remataban o seu estado oficial de inimizade e comezarían unhas negociacións para conseguir o fin "da matanza e a dor" así como un tratado de paz xusto e duradeiro.
Sinatura
O 26 de outubro de 1994, Xordania e Israel asinaron o tratado de paz nunha cerimonia celebrada no val de Arava en Israel, ao norte de Eilat e preto da fronteira con Xordania. O primeiro ministro Rabin e o xordano Abdelsalam al-Majali asinaron o tratado e o presidente de Israel Ezer Weizman deuse a man co rei Hussein. O presidente estadounidense Bill Clinton, observou todo o acto acompañado polo seu secretario de estado Warren Christopher.
Exipto celebrou o acordo entre ambos países, mentres que Siria o ignorou. A milicia libanesa Hezbollah resistiuse ao tratado e 20 minutos antes da cerimonia lanzou un ataque con morteiro e mísiles sobre varias cidades do norte de Galilea.
Contidos
O Tratado de Paz consta dun preámbulo, 30 artigos, 5 anexos e minutas acordadas. Establece acordos sobre o territorio, a seguridade, as augas e a cooperación entre varias materias.
Petro Kryk
Petro Kryk (en Петро Крик), nado o 24 de abril de 1945 en Kobylnica Wołoska (hoxe no voivodato de Subcarpacia, Polonia) é un eclesiástico greco-católico ucraíno, exarca apostólico de Alemaña e Escandinavia dende 2000 até 2021.
Tratado de paz entre Israel e Xordania
Contidos
En outubro de 2018, Xordania notificou a Israel a súa intención de non renovar o arrendamento das terras acordadas neste anexo. O anexo permitía a Israel alugar durante 25 anos as terras de Naharayim/Baqura e Zofar/Al-Ghamr. As Minutas Acordadas do tratado establecen algúns detalles para a implantación do tratado de paz.
Petro Kryk
Traxectoria
Fillo de Hryhoriy e Anna Kryk, naceu o 25 de abril de 1945, mais durante a Operación Vístula de 1947 a súa familia foi reasentada forzosamente aos territorios recuperados do norte de Polonia. Logo de rematar os seus estudos, entrou no Seminario Teolóxico Hosianum de Olsztyn, tendo que interromper os seus estudos teolóxicos entre 1965 e 1967 para facer o servizo militar, e posteriormente continuounos no Seminario Teolóxico Metropolitano de Varsovia.
Foi ordenado diácono o 27 de xuño de 1971 e sacerdote o 6 de agosto seguinte. Logo de exercer o seu ministerio pastoral durante 20 anos entre os greco-católicos ucraínos, en 1996 foi nomeado protosyncellus da eparquía de Wrocław-Gdańsk.
O 20 de novembro de 2000 foi nomeado bispo titular de Castra Martis e exarca apostólico de Alemaña e Escandinavia, recibindo a consagración episcopal o 3 de febreiro de mans do metropolita de Przemyśl-Varsovia Jan Martyniak.
Keith Wood
Keith Gerard Mallinson Wood, nado o 27 de xaneiro de 1972 en Killaloe, no Condado de Clare (Irlanda), é un xogador de rugby retirado en 2003. Xogou na posición de talonador, e defendeu as cores de Garryowen, Harlequins e Munster. Foi internacional con Irlanda en 58 encontros, e representou ós British and Irish Lions nas xiras de 1997 e 2001.
En 2001 foi elixido Xogador Internacional do Ano pola IRB, o máximo premio individual que pode recibir un xogador de rugby en activo. Despois de retirarse en 2003, Brian O'Driscoll herdou del a capitanía na selección irlandesa. Só dous anos despois da retirada, en 2005 Keith Wood foi elixido para ocupar unha praza no International Rugby Hall of Fame.
Actualmente adícase ó xornalismo deportivo para medios como a BBC e o Daily Telegraph. O seu rexistro de 15 ensaios segue a ser o récord de ensaios anotados por un talonador en encontros internacionais.
Castaño
O termo castaño é usado para referirse á cor marrón, por ser este o cor das castañas e da madeira do castiñeiro. Amais, como topónimo pode referirse a:
O Vilar da Xestosa, Muras, Muras
O Vilar da Xestosa é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 muller).
Don Juan (Torrente Ballester)
Don Juan é unha novela en lingua castelá de Gonzalo Torrente Ballester, publicada en 1963 en Ediciones Destino. Nun inicio foi concibida coma unha obra de teatro baseada na figura de Don Juan. Torrente Ballester dá a súa visión sobre os motivos que levan ao personaxe a ter a súa actitude, afastándoo do tópico romántico e achegándoo desde unha visión humorístico a unha rebeldía contra Deus.
Narración
Dentro da narración do século XVII hai catro espazos principais: a cidade de Salamanca (onde estuda Don Juan), Sevilla (onde vive o pai e ten a facenda), Nápoles (a onde escapa tras matar a Diego de Ulloa e onde coñece a Dona Ximena). A cidade de París aparece representada no século XX, facendo referencia á vida cultural: o teatro de Samuel Beckett, Eugène Ionesco e Jean Cocteau, anos despois da résistance.
Problemas coa censura
Don Juan tivo problemas coa censura franquista, debido a que boa parte dos censores eran eclesiásticos. O encargado de avaliar a obra, dada a importante carga teolóxica da novela, pretendía suprimir pasaxes determinantes no texto. Ante o risco de mutilación irreparable, o autor escribiu unha extensa carta ao daquela ministro de responsable da censura, Manuel Fraga Iribarne, rebatendo punto por punto as obxeccións postas polo censor. O Ministro pediu que o asunto fose revisado persoalmente polo Director Xeral de Información, máximo responsable da censura, quen avaliando o informe do censor e a carta de Torrente, foi revisando o manuscrito. Con esta intervención salvouse a maior parte da novela, especialmente os pasaxes que Torrente consideraba fundamentais.
Carriza
O termo carriza pódese referir a:
Autostrada A1
miniatura|Autostrada A14 A Autostrada A1, ou Autostrada del Sole (“Autoestrada do Sol”), é unha autoestrada italiana que conecta Milán con Nápoles vía Boloña, Florencia e Roma. Con 754 km, é a autoestrada italiana máis longa e está considerada a “espina dorsal” da rede de estradas do país.
É unha parte das estradas europeas E35 e E45.
Até 1988, había dúas clasificacións, A1 Milán-Roma e A2 Roma-Nápoles.
Vale
Vale é unha forma do termo val. O topónimo Vale pode referirse a:
En Francia
Tamén pode referirse a:
Hidrosfera
A hidrosfera é a esfera de todas as augas do planeta, as cales forman unha capa descontinua sobre a superficie da Terra.
Por outras palabras, hidrosfera é a capa do planeta Terra que ten auga.
A hidrosfera é unha das divisións da biosfera. Inclúense na hidrosfera todos os organismos vivos que habitan na auga ou dependen dela e tamén todos os hábitats acuáticos.
A hidrosfera e a atmosfera xuntas permiten a vida no planeta, tendo sido tamén os axentes formadores dos máis importantes combustibles fósiles: o petróleo e o carbón.
Luna E-1A
Baixo o nome de Luna E-1A, Luna E1A ou Luna Ye-1A pola súa transliteración da lingua rusa atópase unha familia de sondas espaciais lunares soviéticas formada por dúas unidades.
Características
Houbo dúas sondas Luna E-1A: a primeira non chegou a órbita debido a un problema co foguete lanzador 8K72, pero a segunda, denominada formalmente Luna E-1A 2 e máis coñecida como Luna 2, converteuse no primeiro obxecto artificial en impactar contra a superficie lunar. Ademais da instrumentación científica levaba a bordo emblemas metálicos coa bandeira e o escudo da Unión Soviética.
Prado, Muras, Muras
Prado é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
Buda (cidade)
Buda (en alemán: Ofen, en croata: Budim, en serbio: Будим) é a parte occidental da capital de Hungría, Budapest. Está situada na beira dereita do río Danubio, que a separa de Pest, a beira esquerda da cidade. Disque o nome de Buda ven do seu fundador, Buda ou Budda, aínda que é máis probable que derive dunha palabra locar que significa "auga", pode que como referencia ao río Danubio.
Buda abrangue un terzo do territorio de Budapest e é na súa maior parte boscoso e montañoso. Asóciase normalmente cun nivel alto de vida, aínda que depende da zona.
Os seus atractivos turísticos máis sonados son:
Historia
Buda foi a capital de Hungría desde o ano 1361 ata a súa captura polos otománs en 1541. A nova capital pasou a ser Pressburg, o nome alemán da actual capital de Eslovaquia, Bratislava. En 1656 Buda foi capturada desta vez por Austria, pero debido á súa devastación pola guerra, numerosos alemáns foron levados para axudar a reconstruír a cidade. Buda foi declarada cidade libre en 1703 e volveu ser a capital de Hungría en 1784. Buda uniuse coas cidades de Óbuda e Pest en 1873 para formar a actual Budapest.
Ligazóns externas
بودا Buda Buda
Kavieng
Kavieng é a capital da illa e provincia de Nova Irlanda, en Papúa Nova Guinea. Achantada na baía de Balgai, no norte da illa, conta cunha poboación de 10.600 habitantes (2000). Posúe un aeroporto que conecta esta localidade con Port Moresby.
Bandeira do Canadá
A bandeira do Canadá, tamén coñecida en inglés como The Maple Leaf (a bandeira da folla de pradairo») e en francés como l'Unifolié («a bandeira cunha soa folla»). oficialmente chamada Bandeira Nacional do Canadá, é unha bandeira vermella cun cadrado branco no seu centro, dentro do cal hai unha folla de pradairo vermella de 11 puntas. A súa adopción en 1965 marcou a primeira vez que unha bandeira nacional era adoptada oficialmente no Canadá para substituír a bandeira do Reino Unido. A Red Ensign («Estandarte Vermello») canadense fora empregada extraoficialmente dende os anos 1890 e foi aprobada nun decreto de 1945 para usarse en "calquera lugar ou ocasión na que sexa desexable izar unha insignia canadense distintiva".
En 1964, o Primeiro ministro Lester B. Pearson organizou un comité para que tratara o asunto, provocando un serio debate acerca dun cambio de bandeira. Tendo tres opcións, elixiuse o deseño da bandeira da folla de pradairo, creado por George F. G. Stanley e John Matheson baseado na bandeira do Royal Military College. A bandeira fixo a súa primeira aparición o 15 de febreiro de 1965; esa data é celebrada anualmente dende entón como o Día da Bandeira Nacional do Canadá.
Kavieng
Ao finalizar a segunda guerra mundial ficou totalmente arrasada, pois foi escenario bélico de combates entre xaponeses e aliados.
Estación de Antequera
A Estación de Antequera é unha estación de ferrocarril situada no núcleo urbano de Antequera, Málaga. Debe distinguirse esta estación das de Bobadilla e Antequera-Santa Ana, no mesmo termo municipal.
Esta estación é unha importante parada dos servizos de Media Distancia Alxeciras-Granada e Sevilla-Almería de Renfe Operadora, e da liña de longa distancia Madrid-Granada.
Longa Distancia
O servizo Altaria Madrid-Granada realízase dúas veces ao día en ambos os sentidos, parando na Estación de Antequera.
Apodininos
A dos apodininos (Apodini) é unha tribo de aves da subclase das neornites, infraclase dos neognatos (clado dos cipselomorfos), orde dos apodiformes, familia dos apódidos e subfamilia dos apodinos.
Etimoloxía
O nome científico Apodini está formado, como é a norma, pola raíz do nome do seu xénero tipo, Apus coa adición do sufixo do latín científico -ini, propio dos nomes das tribos de animais.
Nome en galego
En galego, como nalgunhas outras linguas románicas, como o castelán, o sufixo latino -ini adáptase como ininos para evitar a confusión que se produciría co nome da subfamilia, "apodinos", xa que adapación normal de Apodini sería igualmente "apodinos", como ocorre tamén, por exemplo, coa tribo dos felininos (Felini).
Xéneros
A tribo comprende os seguintes seis xéneros:
Daniel Radcliffe
Daniel Jacob Radcliffe, nado en Fulham (Londres) o 23 de xullo de 1989 é un actor inglés, coñecido por interpretar o personaxe protagonista da saga Harry Potter, baseada nas novelas da escritora J. K. Rowling, cuxos libros se converteron nun grande éxito mundial.
Traxectoria
Desde moi cativo quixo ser actor e debutou en 1999 dando vida a David Copperfield na película homónima para televisión. En 2001 interpretou un pequeno papel en The Tailor of Panama, no papel de fillo de Geoffrey Rush e Jamie Lee Curtis.
Desde aquela interpretou a Harry James Potter en todas as películas da saga, recibindo varios premios e nomeamentos polo seu traballo.
A Braña, Anafreita, Friol
A Braña é un lugar da parroquia de Anafreita no concello lucense de Friol na comarca de Lugo. Non tiña habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
Robert de Boron
Robert de Boron (tamén escrito "Bouron" e "Beron"), nado na aldea de Boron, na veciñanza de Montbéliard, foi un poeta francés dos séculos XII e XIII.
Traxectoria
Robert de Boron foi o primeiro autor que lle deu ao mito do Graal unha dimensión explicitamente cristiá. De acordo con Boron, Xosé de Arimatea usou a copa da última cea para recoller as gotas de sangue que Xesús de Nazaret derramou na cruz, e levou a copa a Ávalon (identificado con Glastonbury, en Inglaterra), onde o Graal estivo oculto até a chegada do rei Artur e o seu cabaleiro Perceval.
How to Do Things with Words
How to Do Things with Words (Como facer cousas con palabras) é unha obra de John Langshaw Austin, publicada en Inglaterra en 1962 (edición póstuma) a partir dunha serie de conferencias dadas en 1955 na Universidade de Harvard, no marco das Conferencias William James Lectures. Deste libro naceu a teoría dos actos de fala, que dará lugar á lingüística prágmatica contemporánea e á filosofía da linguaxe ordinaria.
Con este libro, J. L. Austin continúa os estudos de Émile Benveniste, Karl Bühler, Roman Jakobson, Charles Bally, Bronislaw Malinowski e Ludwig Wittgenstein. Cun método de traballo innovador e didáctico desenvolve en doce conferencias as súas teorías dos actos de fala, diferenciando dous tipos de enunciados: o enunciado constatativo e o enunciado performativo (ou realizativo). Un enunciado é performativo cando non se constata ou describe nada senón que se realiza un acto. O performativo é sometido a condicións de “felicidade”, dependendo dun contexto situacional (ou circunstancial).
Ao longo dos seus estudos, dáse conta de que tamén os constatativos dependen de condicións, así que amplía o criterio performativo a todos os enunciados. Por tanto, elabora unha taxonomía das diferentes maneiras que podemos ter de “facer” algo ao dicir algo, dividido en tres categorías: o acto locutivo (dicir algo é facer algo), o acto ilocutivo (ao dicir algo estamos a facer algo) e o acto perlocutivo (porque dicimos algo estamos a facer algo). Recoñece no acto ilocutivo o acto esencial da palabra, por tanto tenta estabelecer unha taxonomía dos diferentes valores que poden adoptar os verbos dun acto ilocutivo.
A morte impídelle continuar os seus estudos. John Searle, considerado como o sucesor máis directo de Austin, continúa as súas investigacións, volvendo examinar a clasificación dos valores ilocutivos. As teorías de Austin reciben tamén dúas críticas principais: a de Dan Sperber e Deirdre Wilson, e a de John-Robert Ross, seguido por George Lakoff.
Os precursores
Antes do traballo de Austin, Émile Benveniste xa sinalara diferentes formas de frases que levan a distinguir diferentes modalidades de oracións: as asertivas, interrogativas e imperativas. Karl Bühler tamén sinalara tres funciones da linguaxe: as funcións de representación, de expresión e de chamada (ou apelación). Roman Jakobson retomou este traballo, renomeando estas funcións da linguaxe como referencial, expresiva e conativa, ás cales engade as funcións fática, metalingüista e poética. En canto a Charles Bally, descompuxo o contido dun enunciado nun modus aplicado a un dictum, o que John Searle proporía máis tarde como valor ilocutivo aplicado a un contido proposicional. Bronislaw Malinowski, desde unha perspectiva etnográfica, propuxo a idea de linguaxe-acción, “a linguaxe é esencialmente un instrumento para a acción” Por último, Ludwig Wittgenstein foi un precursor da teoría dos actos de fala. O seu pensamento pódese resumir nesta frase: “o sentido é o uso”
Método de traballo
O método de traballo de Austin foi innovador en todos os sentidos. Denomina a súa maneira de filosofar “fenomenoloxía lingüística”.
Non considerou a análise da linguaxe como tal, senón como unha filosofía que trata da linguaxe, co fin de estudar os fenómenos. O seu método para analizar a linguaxe baséase no tenteo, a minuciosidade, e a preocupación polos detalles. Postula observar a linguaxe, desconfiar dela, desfigurala, mesmo desbaratala.
Por iso, o analista debe imaxinar situacións novas ou inéditas aínda cando sexan estrañas ou extremadamente triviais. Facer o inventario completo das posibilidades de enunciaciones e listas exhaustivas de actos de fala permite estar fronte á “situación total”, apta para facer xurdir respostas ás preguntas filosóficas. Austin tivo unha confianza inquebrantábel e exclusiva no seu método, aínda que poida parecer laborioso á vista de todas as posibilidades de enunciaciones. Para el, os empregos da linguaxe non son infinitos, por tanto é posíbel e necesario estabelecer un repertorio o máis amplo posíbel para chegar a un método exacto. Desa maneira, opúxose tanto á abstracción filosófica como á abstracción gramatical.
Como facer cousas con palabras
Esta sección pretende resumir de forma exhaustiva as innovacións introducidas pola serie de doce conferencias que Austin dirixiu en Harvard, reunidas baixo o título Como facer cousas con palabras.
A distinción entre os enunciados constatativos e performativos
Despois de observar que a categoría gramatical das “afirmacións” é demasiado ampla, e adoita clasificarse na categoría das “seudo-afirmacións” - porque non o son -, Austin conclúe que os filósofos consideran con frecuencia “que moitas expresións que parecen enunciados, ou ben non son formuladas en absoluto para rexistrar ou fornecer información directa acerca dos feitos, ou teñen ese propósito só en parte”. Por iso, estabelece diferenzas entre dous tipos de enunciados: os constatativos e os performativos.
Os enunciados constatativos cualifican os enunciados que son só verdadeiros ou falsos, sen que “fagan” algo. Ao contrario, os enunciados performativos non son nin certos nin falsos, nin a expresión dun absurdo. Pretenden “facer” algo (apostar, casar, etc) e necesitan a miúdo recorrer a un engadido ás propias palabras: é o que Austin chama o contexto situacional (ou circunstancial).
Segunda conferencia
Cando algunhas circunstancias están ausentes (por exemplo, no caso dun matrimonio, se o enunciado “eu declárovos marido e muller” é pronunciado por calquera persoa e non polo alcalde), o enunciado performativo non se volve falso, simplemente o acto pretendido non se produciu. Pode tamén ser cumprido de mala fe (por exemplo, se a persoa que casa di “Si, quero”, cando non o quere), ou non aparecer en toda a súa plenitude.
Cando a acción cumprida por un enunciado performativo chega a bo termo, chámase afortunado. No caso contrario, chámase desafortunado. Eses conceptos de enunciados performativos afortunado ou desafortunado oponse aos enunciados constatativos, que son verdadeiros ou falsos.
Todas as circunstancias que provocan a non-realización do acto son chamadas “infortunios”. Austin clasifícaos segundo as condicións a cuxa vulneración corresponden.
Terceira e cuarta conferencias
Chegado a este punto, Austin dáse conta de que os enunciados constatativos dependen tamén de circunstancias, e a miúdo son as mesmas que para os performativos. Por iso, debe buscar outros criterios para diferenciar os constatativos dos performativos.
Quinta conferencia
Selecciona o criterio gramatical: “Sentiríamonos inclinados a dicir que toda expresión que é en realidade un realizativo tería que ser reducíbel, expansíbel ou analizábel de modo tal que se obtivese unha forma na primeira persoa singular do presente do indicativo na voz activa (gramatical).”
Sexta e sétima conferencias
Cae na conta de que a categoría dos constatativos é moi ampla, e que, a pesar dos seus intentos para diferencialos, moitos enunciados son constatativos e performativos á vez, dependendo das circunstancias.
Se non hai criterios gramaticales, e tampouco probas infalíbeis que permitan diferenciar sen ningunha dúbida os performativos dos constatativos, hai que “comezar de novo”, expondo as preguntas fundamentais: “É preciso que reconsideremos dun modo máis xeral os sentidos en que dicir algo pode ser facer algo, ou en que ao dicir algo facemos algo.”
Oitava conferencia
Resolve as súas formulacións anteriores dividindo os actos de fala en tres categorías:
O acto locutivo
Austin expón, como punto de partida, que unha enunciación consiste polo menos, nun acto fonético – producir determinados sons –, un acto fático – enunciar determinados vocábulos cunha construción determinada e cunha entoación determinada –, e por último un acto rético – empregar eses vocábulos nun sentido, cunha referencia determinada –. Ese tres actos permiten dicir algo, é o que Austin bautiza como o acto locutivo.
O acto ilocutivo
O acto ilocutivo é un acto locutivo, mais é un acto realizado ao dicir algo. Dito doutro xeito, o acto locutivo é só o acto de dicir algo, mentres que o acto ilocutivo pode supor diferentes empregos dunha mesma locución, segundo como sexa entendida cando é pronunciada (por exemplo, segundo o contexto, dicir “Teño frío” pode significar o desexo de que o interlocutor peche a xanela, preste o seu abrigo ao seu locutor, ser só unha información sobre o meu estado físico etc.). É o valor atribuído á enunciación que funda o acto ilocutivo (orde, afirmación, pregunta etc.)
Vedille, Muras, Muras
Vedille é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 3 habitantes (1 home e 2 mulleres).
How to Do Things with Words
O acto ilocutivo
Este acto debe ser producido de conformidade cunha convención. Por exemplo, se o acto é unha promesa, a persoa que formula o enunciado “Prométoche que” debe ser sincera, se non, o acto ilocutivo non podería realizarse.
Austin dáse conta de que case todos os enunciados poden ser considerados como ilocutivos, por tanto non alcanza a definir de maneira precisa esta categoría. No entanto, recoñece no acto ilocutivo o acto esencial da palabra.
O acto perlocutivo
O acto perlocutivo realízase polo feito de dicir algo, o acto produce efectos ou consecuencias sobre o interlocutor. Así, ao contrario dun acto ilocutivo, chámase perlocutivas ás funcións da linguaxe que teñen un efecto indirecto sobre o interlocutor (adular, dar gusto, dar medo etc.) mais que non están inscritas explicitamente no enunciado.
Resumo
Despois de presentar o tres actos de fala da linguaxe, Austin resume a diferenza entre acto locutivo, ilocutivo e perlocutivo: “De modo similar podemos distinguir o acto locucionario ‘dixo que...’, o acto ilocucionario ‘sostivo que...’, e o acto perlocucionario ‘convenceume de que...’ ” O acto locutivo posúe unha significación, o ilocutivo dá un valor ao feito de dicir algo, e o perlocutivo permite obter algúns efectos grazas ao enunciado.
Novena conferencia
Nesta conferencia, subliña a necesidade de distinguir o acto ilocutivo “ao dicir tal cousa estaba a previlo”, do acto perlocutivo “porque dixen tal cousa convencino, ou  sorprendino ou contíveno”. Entón, examina as consecuencias dos dous actos, e deduce que a diferenza esencial que existe entre eles é que o acto ilocutivo é un acto convencional, mentres que o acto perlocutivo non o é. Por iso, a distinción queda confusa, porque pode ser difícil de definir onde empezan e acaban as convencións.
Décima conferencia
Ten en conta dúas formulas lingüísticas: “ao dicir x estaba a facer y” ou “fixen y”, que corresponde aos actos ilocutivos, e “porque dixen x fixen y” ou “estaba a facer y”, que corresponde aos actos perlocutivos. Aínda que este test non sexa aínda suficiente para distinguir os dous actos, pode axudar.
Undécima conferencia
Chegado a este punto, atópase confrontado ao problema da distinción inicial entre os enunciados constatativos e performativos, que non é valida xa, porque o un e o outro non teñen en conta o acto lingüístico total.
Duodécima conferencia
Acaba por estabelecer unha taxonomía dos diferentes valores que poden adoptar os verbos dun acto ilocutivo: os xudicativos (absolver, condenar etc.), os exercitativos (degradar, mandar etc.), os compromisorios (prometer, facer voto de etc.), os comportativos (desculparse, agradecer etc.) e os expositivos (afirmar, negar etc.). Subliña que non está totalmente satisfeito con esa taxonomía. Austin non consegue acabar o seu traballo, a morte impediralle continualo. Searle vai retomar o seu programa. É considerado como o sucesor máis directo da teoría de Austin.
John Searle
John Searle é un filósofo estadounidense contemporáneo. Continua a teoría dos actos de fala desenvolvida por Austin. En Expression and Meaning: Studies in the Theory of Speech Acts, Searle volve examinar a clasificación dos valores ilocutivos que Austin presentara na súa duodécima conferencia, e estabelece outra taxonomía en cinco clases de verbos: os representativos (afirmar, concluír etc.), os directivos (ordenar, mandar etc.), os conmisivos (prometer, xurar etc.), os expresivos (desculparse, alegrarse etc.) e os declarativos (declarar, ou expresións como “pola presente” etc.)
As críticas
As teorías de Austin reciben dúas críticas principais: a de Dan Sperber e Deirdre Wilson, e a de John-Robert Ross, seguido por George Lakoff. Sperber e Wilson son teóricos do Principio de Pertinencia. Supoñen que nas numerosas enunciaciones é difícil e inútil determinar o valor ilocutivo. Por tanto, volven tomar a taxonomía dos valores ilocutivos de Austin e de Searle, que dividen en tres clases, localizadas a partir de trazos unicamente lingüísticos (léxico e sintaxe): “dicir de” (oracións declarativas), “dicir que” (oracións imperativas), e “pedir se” (oracións interrogativas). Ross, e despois del Lakoff, formulan a idea de que “as oracións declarativas [...] deben ser analizadas como implicitamente performativas, e derivadas dunha estrutura profunda que contén un verbo principal performativo que domina a oración declarativa.”
Adolfo Muíños
miniatura|Adolfo Muíños na XV Asemblea Nacional do BNG na Coruña no 2016. Adolfo Francisco Muíños Sánchez, nado en Santiago de Compostela en 1966, é un político galego do BNG.
Traxectoria
Licenciado en Pedagoxía e diplomado en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela. Desde 1995 foi educador do Concello de Santiago e despois director de Actividades de Tempo Libre. É membro activo de diferentes colectivos culturais como a asociación cultural Barbantia e a asociación de música e baile tradicional Vai de Roda de Rianxo, localidade na que se instalou coa súa familia.
Vida persoal
Está casado e ten dous fillos.
Constantino Candeira Pérez
Constantino Candeira Pérez, nado na Guarda o 12 de marzo de 1892 e finado en Valladolid o 6 de marzo de 1962, foi un arquitecto e escritor galego.
Traxectoria
Fillo de Constantino Candeira González. Ingresou en 1913 na Escola de Arquitectura de Madrid e en 1921, tras dirixir as obras do Hospital-Asilo da Garda, foi nomeado arquitecto municipal de Medina del Campo (Valladolid) despois de abandonar ese cargo Leopoldo Torres Balbás.
En 1924 tomou posesión do cargo de arquitecto municipal de Santiago de Compostela e logo foi nomeado arquitecto diocesano, colaborando neste último cargo con Ricardo García Guereta na restauración da Capela do Hospital Real. Como arquitecto municipal encargouse das obras de traída de augas, rede de sumidoiros e pavimentación, así como da reforma de aliñacións e proxectos urbanísticos, tales como o de ensanche no Agro de Mendo, para Campus universitario con Residencias de estudantes, xardíns e campo de deportes, que acabaría sendo desenvolto por Jenaro de la Fuente Álvarez. Tivo grande empeño na conservación e restauración da arquitectura vernácula compostelá, destacando as súas intervencións na casa da Parra e na praza da Quintana. Traballou no Seminario de Estudos Galegos dirixindo a Sección de Catalogación Iconográfica de Galicia e pronunciando diversas conferencias sobre a arquitectura renacentista e barroca galega.
En 1930 tomou posesión do cargo de Arquitecto provincial da Deputación de Valladolid, exercéndoo ata a data da súa xubilación en 1955.
En 1934 foi nomeado Arquitecto director das obras de reparación, conservación e reformas do Tesouro artístico, e Académico de número da Real Academia da Purísima Concepción de Valladolid; en 1936 Arquitecto conservador dos Monumentos Histórico Artísticos da Zona Terceira (Salamanca, Ávila, Valladolid, Segovia, Soria e Zaragoza), e en 1947 Académico Correspondente da Real Academia de Belas Artes de San Fernando. A partir de 1940 foi subdirector do Museo Nacional de Escultura de Valladolid.
Fíxose cargo das obras de reconstrución da Universidade de Valladolid despois o incendio que se produciu en 1939, do traslado do Reitorado, oficinas e Seminarios de Arte, Arqueoloxía, e Historia, ao Colexio de Santa Cruz e da ampliación do Colexio Maior do mesmo nome. Proxectou o Colexio Maior Filipe II e os seus campos de deportes, despois transformado en Seminario Maior de Valladolid.
Proxectou e dirixiu diversos edificios residenciais e comerciais, como o de Aceites HIPESA -coñecido como a casa do barco-, transformado despois en Centro de Saúde. E como Arquitecto Provincial: a Escola de Capacitación agraria José Antonio Girón, en colaboración co Instituto Nacional de Colonización, da que se conserva, en parte, a vaquería e as dúas torres-silos.
Faleceu en 1962 e está enterrado no panteón familiar do cemiterio de Camposancos. Del escribiu Ramón Otero Pedrayo :
Aeroporto de Florencia
O aeroporto de Florencia-Peretola, anteriormente aeroporto Amerigo Vespucci, é o aeroporto internacional de Florencia, a capital da rexión italiana da Toscana. É o segundo aeroporto máis concorrido desa rexión en termos de pasaxeiros tras o de Pisa. Serve como cidade focal para Vueling. No ano 2016 pasaron polas súas instalacións un total de 2 515 138 pasaxeiros.
Unión de extremos non homólogos
A NHEJ está conservada evolutivamente en todos os reinos da vida e é a vía de reparación de roturas de dobre febra predominante en células de mamíferos. Porén, no lévedo de xemación (Saccharomyces cerevisiae) a recombinación homóloga domina cando o organismo crece en condicións de laboratorio.
Cando se inactiva a vía NHEJ, poden repararse as roturas de dobre febra por unha vía máis tendente ao erro chamada unión de extremos mediada por microhomoloxía (MMEJ). Nesta vía, a resección dos extremos revela curtas microhomoloxías a cada lado da rotura, que son despois aliñadas para guiar a reparación. Isto contrasta coa NHEJ clásica, que usa as microhomoloxías que están xa expostas nos tramos que sobresaen de cadea simple nos extremos con roturas de dobre cadea. A reparación por MMEJ, por tanto, leva á deleción das secuencias de ADN entre as microhomoloxías.
Unión e fixación dos extremos
En lévedos, o complexo Mre11-Rad50-Xrs2 (MRX) é recrutado nas roturas de dobre febra moi cedo e pénsase que promociona unha ponte que une os dous extremos do ADN. O complexo correspondente en mamíferos Mre11-Rad50-Nbs1 (MRN) está tamén implicado na NHEJ, pero pode funcionar en moitos pasos da vía ademais de simplemente manter próximos os extremos. A DNA-PKcs tamén se pensa que participa na formación de pontes entre os extremos durante a NHEJ de mamíferos.
A proteína Ku eucariota é un heterodímero que consta de Ku70 e Ku80, e forma un complexo coa DNA-PKcs, que está presente en mamíferos pero ausente en lévedos. A Ku é unha molécula con forma de cesta que escorrega sobre o extremo do ADN e se move cara adiante. A Ku pode funcionar como un sitio de atraque para outras proteínas da NHEJ, e interacciona co complexo da ADN ligase IV e a proteína XLF.
Procesamento dos extremos
O procesamento dos extremos implica a eliminación dos nucleótidos danados ou con discordancias na complementariedade por nucleases e a resíntese por ADN polimerases. Este paso non é necesario se os extremos son xa compatibles e teñen os extremos 3' hidroxilo e 5' fosfato.
Harold Acton
miniatura|dereita|Lápida de Harold Acton
Unión de extremos non homólogos
Procesamento dos extremos
Sábese pouco sobre a función das nucleases na NHEJ. Unha é Artemis, que cómpre para a abertura das forquitas que se forman nos extremos do ADN durante a recombinación V(D)J, un tipo específico de NHEJ, e pode tamén participar no recortes dos extremos durante a NHEJ xeral. A Mre11 ten actividade de nuclease, pero parece estar implicada na recombinación homóloga, pero non na NHEJ.
Harold Acton
Harold Acton, nado en Villa la Pietra en 1904 e finado en 1994, foi un escritor anglo-italiano, famoso por inspirar o personaxe de Anthony Blanche da novela de Evelyn Waugh, Retorno a Brideshead (Brideshead Revisited) (1945).
Unión de extremos non homólogos
Procesamento dos extremos
As polimerases da familia X das ADN polimerases Pol λ e Pol μ (Pol4 en lévedos) enchen os ocos na febra do ADN durante a NHEJ. Os lévedos que carecen de Pol4 non poden unir os tramos 3' que sobresaen que se requiren para encher os ocos, pero seguen sendo eficientes para encher os ocos nos tramos 5' que sobresaen. Isto débese a que o cebador terminal usado para iniciar a síntese de ADN é menos estable nos tramos 3' que sobresaen, e necesita unha polimerase da NHEJ especializada.
Harold Acton
Traxectoria
Seu pai proviña dunha familia da aristocracia católica inglesa que viña residindo en Italia dende o século XVIII e a súa nai era filla dun millonario nortemericano, estudou en Eton e Oxford, en 1923 publica o seu primeiro poemario, Aquarium ao que segue en 1925, An Indian Ass, en 1926 regresa a Italia, pero desconforme coa política do réxime fascista viaxa a China en 1932, onde dá clases de inglés na Universidade de Pekín e traduce poemas e contos tradicionais chineses ao inglés, co comezo da segunda guerra mundial, regresa a Inglaterra e entra na Royal Air Force.
Unión de extremos non homólogos
Ligazón
O clomplexo da ADN ligase IV, consta da subunidade catalítica ADN ligase IV e o seu cofactor XRCC4 (Dnl4 e Lif1 en lévedos), realiza o paso de ligazón da reparación. A proteína XLF, tamén coñecida como Cernunnos, é homóloga da Nej1 de lévedos e tamén é necesaria para a NHEJ. Aínda que se descoñece que o papel preciso da proteína XLF, sábese que interacciona co complexo XRCC4/ADN ligase IV e probablemente participa no paso de ligazón. Recentes evidencias suxiren que a XLF promociona a readenilación da ADN ligase IV despois da ligazón, recargando a ligase e permitíndolle que catalice unha segunda ligazón.
Outros
En lévedos, a Sir2 foi identificada orixinalmente como unha proteína da NHEJ, pero agora sábese que é necesaria para a NHEJ só porque cómpre para a transcrición de Nej1.
Regulación
A elección entre a NHEJ e a recombinación homóloga para a reparación de roturas de dobe febra está regulada no paso inicial de resección do extremo 5' na recombinación. Neste paso, a febra 5' da rotura é degradada polas nucleases para crear colas 3' de cadea simple longas. As roturas de dobre febra que non foron extirpadas poden volverse a unir por NHEJ, pero a eliminación de incluso só uns poucos nucleótidos inhibe fortemente a NHEJ e destina a rotura a unha reparación por recombinación. A NHEJ é activa durante todo o ciclo celular, pero é máis importante durante a fase G1 cando se dispón dun molde non homólogo para a recombinación. Esta regulación realízaa a quinase dependente de ciclina Cdk1 (Cdc28 en lévedos), que é "apagada" na fase G1 e expresada nas fases S e G2. A Cdk1 fosforila a nuclease Sae2, permitindo que se inicie a extirpación de nucleótidos.
Recombinación V(D)J
A NHEJ desempeña un papel esencial na recombinación V(D)J, que é o proceso por medio do cal se xera a diversidade dos receptores da célula B e da T no sistema inmunitario dos vertebrados. Na recombinación V(D)J, créanse roturas de dobre febra que rematan en forquita pola nuclease RAG1/RAG2, a cal cliva o ADN nos puntos onde hai secuencias sinal de recombinción. Estas forquitas son despois abertas pola nuclease Artemis e unidas por medio de NHEJ. Unha ADN polimerase especializada chamada desoxinucleotidil transferase terminal (TdT), que só se expresa no tecido linfático, engade nucleótidos sen usar molde aos extremos antes de unir a rotura. Este proceso acopla as rexións "variable" (V), "de diversidade" (D), e "de unión" (J), as cales ao ensamblárense orixinan a rexión variable dos xenes dos receptores BCR (de células B) e TCR (de células T). A diferenza da NHEJ celular típica, na cal unha reparación exacta é o resultado máis favorable, a reparación tendente ao ero na recombinación V(D)J é beneficiosa porque maximiza a diversidade na secuencia codificante dos xenes. Os pacientes que preentan mutacións en xenes que interveñen na NHEJ non poden producir células B e T funcionais e sofren unha inmunodeficiencia combinada grave.
Nos telómeros
Os telómeros están normalmente protexidos por unha "caparuza" que lles impide ser recoñecidos como roturas de dobre febra. A perda das proteínas desta caparuza causa o acurtamento dos telómeros e unha unión incorrecta durante a NHEJ, producindo cromosomas dicéntricos (con dous centrómeros), que son separados durante a mitose. Paradoxalmente, algunhas proteínas da NHEJ están implicadas na formación das caparuzas dos telómeros. Por exemplo, a Ku localiza os telómeros e a súa deleción orixina un acurtamento dos telómeros. A Ku tamén é necesaria para o silenciamento subtelomérico, o proceso polo cal os son "apagados" os xenes localizados preto dos telómeros.
Praias de Arteixo
As praias
As praias de Arteixo son as seguintes: