cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leonhard Euler
Análise matemática
O cálculo infinitesimal formaba parte do máis avanzado na investigación matemática do século XVIII, e os Bernoulli (amigos da familia de Euler) foron responsables de moitos dos primeiros progresos na materia. Grazas á súa influencia, o estudo do cálculo deveu dun xeito natural na parte principal do traballo de Euler. Aínda que algunhas das demostracións de Euler non serían aceptables baixo estándares modernos de rigor matemático, as súas ideas conduciron a numerosos avances de importancia.
Son ben coñecidas as súas investigacións sobre as series de potencias, isto é, expresións dunha función como suma de infinitos termos, coma por exemplo
Especialmente importante foi a súa descuberta das expansións en serie de potencias do número e e da función arco tanxente. O seu audaz (e baixo estándares modernos, tecnicamente incorrecto) uso das series de potencias permitiulle resolver en 1735 o famoso problema de Basilea:
miniatura|180px|Interpretación xeométrica da [[fórmula de Euler.]]
Euler empregou por vez primeira a función exponencial e as funcións logarítmicas nas demostracións da análise matemática. Descubriu as expresións de varias funcións logarítmicas como series de potencias, e definiu con éxito o logaritmo dun número negativo ou o dun número complexo non nulo. Deste xeito expandiu en gran medida o alcance da aplicación dos logaritmos nas matemáticas. Definiu tamén a función exponencial complexa e descubriu a súa relación coas funcións trigonométricas: para calquera número real \phi, a fórmula de Euler establece que
Cando \phi toma o valor do número pi, obtense como caso especial a identidade de Euler, considerada por Richard Feynman como "a máis importante fórmula das matemáticas", polo seu uso sinxelo das nocións de adición, multiplicación, exponenciación, e igualdade, e dos números 0, 1, e, i e π.
Ademais, Euler comeza o estudo doutras funcións transcendentes coma a función gamma e introduce un novo método para resolver ecuacións de cuarto grao. Tamén atopa un xeito de calcular integrais con límites complexos, presaxiando o desenvolvemento da análise complexa moderna, e crea o cálculo de variacións xunto co seu máis coñecido resultado, a ecuación de Euler-Lagrange.
Euler tamén foi un pioneiro no uso de métodos analíticos para resolver problemas da teoría de números. Deste xeito uniu dúas ramas separadas da matemática nun novo campo de estudo, a teoría analítica de números. Neste campo Euler abriu camiño creando a teoría de series hiperxeométricas, q-series, funcións trigonométricas hiperbólicas e a teoría analítica de fraccións continuas. Por exemplo, demostrou a existencia de infinitos números primos usando o feito de que a serie harmónica diverxe, e empregou métodos analíticos no estudo da distribución dos números primos. O traballo de Euler nesta área conduciu ao establecemento do teorema do número primo.
Teoría de números
Talvez o grande interese de Euler na teoría de números debeuse á influencia do seu amigo na Academia de San Petersburgo, Christian Goldbach. Ao comezo, moita da súa investigación en teoría de números estaba baseada en traballos de Pierre de Fermat, desenvolvendo algunhas das súas ideas á vez que refutando outras das súas conxecturas máis extravagantes.
O traballo de Euler estaba en parte enfocado cara a procura de relacións entre a distribución dos números primos e nocións da análise. Demostrou que a serie dos inversos dos números primos diverxe. Deste xeito decatouse da relación existente entre a función zeta de Riemann e os números primos, coñecida como produto de Euler para a función zeta de Riemann.
Euler demostrou as identidades de Newton, o teorema pequeno de Fermat, o teorema de Fermat da suma de dous cadrados, e fixo varias contribucións ao teorema de Lagrange dos catro cadrados. Tamén definiu a función indicatriz de Euler φ(n) que asigna a un enteiro positivo n o número de enteiros positivos menores que n e coprimos con n. Empregando propiedades desta función foi capaz de xeneralizar o teorema pequeno de Fermat no resultado coñecido como teorema de Euler. Contribuíu significativamente á comprensión dos números perfectos, que dende Euclides fascinaran aos matemáticos. Euler fixo progresos cara o teorema do número primo e conxecturou a lei de reciprocidade cuadrática, dous resultados fundamentais na teoría de números. As súas ideas achaiaron o terreo para o traballo de Carl Friedrich Gauss.
Arredor de 1772 Euler demostrou que 231 - 1 = 2,147,483,647 é un número primo de Mersenne. Sería o maior número primo coñecido ata 1867.
Teoría de grafos
frame|dereita|Situación das sete pontes de Königsberg na época de Euler. En 1736, Euler resolveu o problema das sete pontes de Königsberg. O río Pregel atravesaba a cidade prusiana de Königsberg (hoxe Kaliningrado, en Rusia), creando dúas illas no seu interior conectadas co resto da cidade e entre elas por medio de sete pontes. O problema consistía en probar se é posible facer unha ruta que atravese cada ponte unha soa vez, e volver ao punto de partida. A resposta ao problema é que non é posible, pois o mapa da cidade non se corresponde cun circuíto euleriano. Considérase que esta resolución foi o primeiro teorema da teoría de grafos e da teoría de grafos planares. Euler tamén introduciu o que hoxe coñecemos como característica de Euler dun espazo, e a fórmula que relaciona o número de arestas, vértices, e faces dun poliedro convexo con esta constante. O estudo e xeneralización desta fórmula, en concreto por Cauchy e L'Huillier, está na orixe da topoloxía.
Matemática aplicada
Un dos maiores éxitos de Euler foi o emprego de métodos analíticos na resolución de problemas do mundo real, describindo numerosas aplicacións dos números de Bernoulli, das series de Fourier, dos diagramas de Venn, dos números de Euler, das constantes e e π, das fraccións continuas e das integrais. Fusionou o cálculo diferencial de Leibniz co método das fluxións de Newton, e desenvolveu ferramentas que fixeron máis sinxela a aplicación do cálculo infinitesimal aos problemas físicos. Deu grandes pasos na mellora da aproximación numérica das integrais, inventando o que hoxe en día se coñece como método de Euler, a fórmula de Euler-Maclaurin e introducindo a constante de Euler-Mascheroni:
Un dos intereses menos comúns de Euler foi a aplicación de nocións matemáticas á música. En 1739 escribiu o Tentamen novae theoriae musicae, coa esperanza de integrar a teoría musical dentro das matemáticas. Esta parte da súa obra non recibiu moita atención ao ser considerada a miúdo demasiado matemática para os músicos e demasiado musical para os matemáticos.
Física e astronomía
Euler axudou a desenvolver a ecuación de Euler-Bernoulli, pedra angular da enxeñería. Ademais de aplicar con éxito as súas ferramentas analíticas a problemas da mecánica clásica, Euler tamén aplicou estas técnicas a problemas celestes. O seu traballo en Astronomía foi recoñecido pola Academia de París con varios premios ao longo da súa carreira. Entre outros logros determinou con grande exactitude as órbitas de cometas e outros corpos celestes, chegando a calcular a paralaxe do sol. Os seus cálculos tamén axudaron a elaborar táboas de lonxitude precisas.
Euler tamén fixo importantes contribucións á óptica. Discordaba coa teoría corpuscular da luz que Newton expuxera en Opticks, e que era a teoría predominante. Os seus traballos sobre óptica da década de 1740 axudaron a que a teoría ondulatoria da luz proposta por Christiaan Huygens chegara a ser a teoría que se impuxera, cando menos ata o desenvolvemento da teoría cuántica da luz.
Lóxica
Tamén se lle atribúe o uso de curvas pechadas, chamadas hoxe diagramas de Euler, para ilustrar os siloxismos.
Principios filosóficos e relixiosos
Euler e mailo seu amigo Daniel Bernoulli opuxéronse ao monismo de Leibniz e á filosofía de Christian Wolff. Euler insistía en que o coñecemento está baseado en parte en precisas leis cuantitativas, algo que Wolff e o monismo non provían. A súa aversión a esta doutrina podería tamén ter relación coas súas tendencias relixiosas; chegou a cualificar as ideas de Wolff como "pagás e ateas".
A meirande parte das crenzas relixiosas de Euler pódense deducir das súas Cartas a unha princesa de Alemaña e dun traballo anterior, Rettung der Göttlichen Offenbahrung gegen die Einwürfe der Freygeister (Defensa da revelación divina contra as obxeccións dos librepensadores). Estes traballos preséntano coma un cristián incondicional e un literalista bíblico (por exemplo, o Rettung foi ante todo un argumento a favor da inspiración divina das escrituras).
Hai unha famosa anécdota inspirada nas discusións sobre relixión de Euler cos filósofos segrares, que aconteceu durante o segundo período de Euler na academia de San Petersburgo. O filósofo francés Denis Diderot visitaba Rusia baixo a invitación de Catarina a Grande. Aínda así, a emperatriz temía que os argumentos do filósofo acerca do ateísmo influenciaran aos membros da súa corte, polo que pediu a Euler que lle fixera fronte. Diderot foi informado entón de que un erudito matemático demostrara a existencia de Deus: el concordou con ver a proba así como fora presentada na corte. Euler apareceu, avanzou cara Diderot, e nun ton de total convencemento anunciou, "Señor,, logo Deus existe!". Diderot, para quen as matemáticas eran un galimatías (ou iso di a historia), quedou estupefacto e toda a corte rompeu en gargalladas. Avergoñado, pediu abandonar Rusia, petición xentilmente outorgada pola emperatriz. Á marxe do divertido da anécdota, seguramente esta é falsa, xa que Diderot era un hábil matemático.
Escolma da obra de Euler
miniatura|200px|Portada do Methodus inveniendi lineas curvas. A continuación preséntase unha selección da obra de Euler, que inclúe só os traballos que Euler publicou separadamente. Unha listaxe completa pódese atopar en :
Aurelio Fernández Sánchez
Traxectoria
Uniuse ó grupo Los Solidarios en 1922, atribuíndoselle o asalto ó Banco de España de Xixón en setembro de 1923. Durante a ditadura de Miguel Primo de Rivera foi encarcerado en marzo de 1924 en Barcelona. Fuxiu da prisión e exiliouse en Francia.
Regresou a España en 1926, e a finais de ano foi detido e levado preso a Bilbao. Como militante da Confederación Nacional do Traballo e da Federación Anarquista Ibérica, foi membro do Comité de Milicias Antifascistas de Cataluña como representante da FAI (xullo de 1936). Máis tarde foi secretario da Xunta de Seguridade Interior (1936-1937) e conselleiro de Sanidade e Asistencia Social do Generalitat de Cataluña entre o 16 de abril e o 5 de maio de 1937. Logo dos feitos de maio de 1937 foi procesado por estafa. Exiliouse en Francia con Joan García Oliver e despois en México, de onde xa non regresará.
Estíbaliz Espinosa
Traxectoria
Recoñecida como unha das voces máis potentes e singulares da literatura galega  , como poeta deuse a coñecer con Mecánica Zeleste (1999). Posteriormente, Pan (libro de ler e desler), –orama e número e forman un ciclo con textos que aluden á ciencia, ao íntimo, á procura da identidade e unha relación poética coa matemática. Neste conxunto hai referencias á ollada, á hibridación con outras artes e ciencias e toca aspectos como a perspectiva de xénero, os contos de fadas ou a astronomía dende un sentido profundamente filosófico. miniatura|Caricatura de Estíbaliz Espinosa. En obra posterior consolídase esta reflexión, ás veces con ironía, arredor da ciencia, a lingua, xénero e maternidade (Curiosidade, 2017), a sociopolítica familiar, a integración do humano no cosmos e o dó pola morte dun ser querido (...as neuronas irmás..., 2018)
Dirixe iniciativas persoais de poesía, arte e ciencia en galego como O entrelazamento, A ciencia do poema, Curiosas na Lúa ou Novembro Estelar.
Codirixiu e presentou Ulalume, un programa de contacontos na radio independente Cuac FM (1996-2001). De aí xurdiu Contacontos Ulalume, e colaborou en varias obras de teatro, e ten actuado no campo musical como cantante.
Ten obra traducida ao alemán (Sprachbuch, Sprache ist alles, Ernst Klett Sprachen, 2003), castelán, inglés (Big Bridge ) e italiano (L'Europa dei giovanni, CLEUP, Universitá di Padua, 2007, pp. 157–169).
Participou en revistas de ámbito nacional e internacional.
Literatura infanto-xuvenil
miniatura|En 2018 en Pontevedra.
Análise de urina
miniatura|[[Leucocito|Glóbulos brancos dunha mostra de ouriños vistos ó microscopio.]] Un exame xeral dos ouriños, tamén chamado análise de urina, consiste nunha serie de exames efectuados sobre os ouriños, constituíndo un dos métodos máis comúns de diagnóstico médico. Un exame completo consta de varias determinacións: un exame macroscópico, un exame físico-químico, un exame microscópico e, se fose preciso, un urocultivo. A análise física-químico pódese efectuar mediante tiras reactivas cuxos resultados se len de acordo ós cambios de cor.
Antecedentes
Xa na antigüidade era común o diagnóstico de doenzas con base na observación dos ouriños. O método, denominado uroscopia, baseado na observación das propiedades organolépticas dos ouriños foi descrito por Galeno e a súa aplicación tivo lugar por moitos séculos no contexto da teoría do catro humores apoiada por Hipócrates.
Aínda que a tecnoloxía de análise química cualitativa e cuantitativa permitiu dende finais do século XIX a superación do método uroscópico, as propiedades organolépticas, tipicamente cheiro e cor, permiten aínda un diagnóstico inmediato de numerosas enfermidades.
Cor
Os ouriños son de cor amarela clara e en función da súa concentración pode adoptar unha coloración amarela clara, se está diluída, e amarela escura, se está concentrada; porén, pode ter unha aparencia turbia se nela existen células ou cristais. Se o paciente está a tomar certos medicamentos, os ouriños poderían ser tinguidos por eles.
Mandrillus
Mandrillus é un xénero de primates catarrhinos da familia Cercopithecidae estreitamente emparentados cos babuínos. Habitan as selvas da África occidental.
Gran Premio do Brasil de 2014
O Gran Premio do Brasil de 2014, oficialmente Formula 1 Grande Prêmio Petrobras do Brasil 2014 foi a décimo oitava carreira da tempada de Fórmula Un de. Disputouse o 9 de novembro de 2014 no Autódromo José Carlos Pace en São Paulo, Brasil e foi o corenta terceiro Gran Premio do Gran Premio do Brasil.
Do mesmo xeito que na carreira anterior, Marussia e Caterham, perdéronse o Gran Premio, deixando na pista só dezaoito coches.
O Mercedes de Nico Rosberg gañou a carreira desde a pole position. Foi a décima pole de Rosberg na tempada aseguroulle o trofeo Pole da FIA.
Cambios no circuíto
Antes da carreira, o circuíto foi completamente renovado, cunha superficie moito máis lisa. Tras unha serie de graves accidentes nas carreiras nacionais, o pit lane remozouse anticipando a curva das Arquibancadas para sacala fóra da liña de carreira e engadiuse unha chicane na rúa de boxes para que os coches vaian máis lentos ao entrar en boxes. A saída de boxes trasladouse máis lonxe para permitir unha zona de seguridade na parte exterior da curva 2.
Pneumáticos
Pirelli elixiu orixinalmente os pneumáticos duros con banda laranxa medios con banda branca, como o fixeron desde o ano. Con todo, a raíz do Gran Premio de Rusia un mes antes, moitos pilotos criticaron o baixo nivel de agarre e o desgaste que sufriron no novo asfalto de Sochi. Desde que o Autódromo José Carlos Pace foi completamente repavimentado logo da carreira de 2013, existía a preocupación de que o composto duro fora "moi perigoso". Co acordo unánime dos once equipos, Pirelli, en última instancia decidiu levar os pneumáticos brandos con bandas de cor amarela e os medianos con banda branca para a carreira.
Cambios nos equipos
De novo, como no Gran Premio dos Estados Unidos a semana anterior, Caterham e Marussia recibiron a dispensa de asistir a esta carreira por Bernie Ecclestone debido aos seus problemas financeiros, polo alto custo das viaxes aos Estados Unidos e o Brasil.
Sancións
Sergio Pérez recibiu unha penalización de sete posicións por causar un accidente evitable con Adrian Sutil na primeira volta do Gran Premio dos Estados Unidos. Daniil Kvyat recibiu unha penalización de sete posicións para completar as dez posicións de sanción que recibiu por exceder a cota de seis unidades de potencia na carreira anterior.
Arteria dorsal da escápula
250px|miniatura|Arteria dorsal da escápula A arteria dorsal da escápula é unha arteria do membro superior humano. Abastece o músculo elevador da escápula, os músculos romboides e o músculo trapecio.
Adoita ser unha póla da arteria subclavia, pero ás veces é unha póla da arteria cervical transversa. Discorre xunto ao músculo elevador da escápula, subindo ata o ángulo superior da escápula. Despois descende para abastecer os dous músculos romboides, percorrendo o bordo axilar da escápula ata o ángulo inferior.
Neil deGrasse Tyson
miniatura|dereita|Neil deGrasse en 2010. Neil deGrasse Tyson, nado no Bronx o 5 de outubro de 1958, é un astrofísico, escritor e divulgador científico estadounidense. En 2016 era o director do planetario Hayden no Centro Rose para a Terra e o Espazo, así como investigador asociado no departamento de Astrofísica do Museo Estadounidense de Historia Natural. Dende 2006 presenta o programa de televisión de corte educativo científico NOVA ScienceNOW, emitido pola canle pública Boston WGBH, membro de PBS.
Henrique Niño
Henrique Niño Ricoi, nado o 19 de setembro de 1947 na Coruña e finado na mesma cidade o 13 de febreiro de 2019, foi un naturalista e divulgador galego.
Traxectoria
Participou activamente nos primeiros anos de andaina da Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA), promovendo a conciencia ecolóxica e o activismo entre as novas xeracións.
O seu traballo como divulgador virou ao redor da produción de guías e catálogos de natureza en especial de especies botánicas en Galicia, adoito en colaboración co ilustrador Calros Silvar, entre elas a pioneira Guía das árbores de Galicia de 1997.
Obra
Ademais produciu distintas unidades didácticas, integrando texto, ilustracións e diapositivas, sobre Baldaio, as árbores de Galicia ou os fentos de Galicia. Tamén escribiu artigos para diversas publicacións, entre elas a revista Cerna:
José Escobar Magdalena
José Escobar Magdalena, nado en Abrairas (Baleira) a finais do século XIX e finado no mesmo concello en 1960, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Fillo do médico e alcalde de Baleira Salvador Escolar Carral. Licenciouse en Medicina en 1909. Foi médico municipal en Baleira. Concedéronlle a Cruz de 1ª clase de Beneficencia polos servizos prestados durante a gripe de 1918.
Na época da II República, militou no Partido Republicano Gallego. Foi un dos representantes do concello de Baleira, xunto a Jesús Rico Castro, na asemblea para a aprobación do Estatuto Galego realizada na Coruña no mes de xuño de 1931. Despois militou en Izquierda Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi expedientado, sancionado e internado no cárcere de Lugo dende outubro do 1937 ata agosto de 1938. Na resolución do expediente impuxéronlle a separación definitiva do servizo médico.
Moje 3
Moje 3 (Serbio cirílico: Moje 3; galego: Miñas 3) foi unha girl band serbia formado por Nevena Božović, Sara Jovanović e Mirna Radulović. Son coñecidas por representar a Serbia no Festival da Canción de Eurovisión 2013 en Malmö coa canción "Ljubav je svuda". O grupo cantou na primeira semifinal e non logrou clasificarse para a final da competición quedando no posto 11.
2012-13: Prvi glas Srbije
Nevena Božović, Sara Jovanović e Mirna Radulović atopábanse nos escenarios da segunda temporada de Prvi glas Srbije (Galego: A Voz de Serbia), un espectáculo de talentos musicais serbios similar a La voz de España, e as tres foron collidas pola xuíz Aleksandra Radović para o seu grupo. As tres chegaron á gran final, que foi celebrada o 20 de xaneiro de 2013, gañando Mirna Radulović e quedando segunda e terceira, Nevena Božović e Sara Jovanović respectivamente.
2013: Festival da Canción de Eurovisión 2013 e disolución do grupo
En febreiro de 2013, anunciábase que as tres participarían en Beosong 2013, a elección nacional serbia para o Festival da Canción de Eurovisión 2013, baixo o nome de Moje 3. A súa canción, "Ljubav je svuda" (Galego: O amor está en todas partes), era composto e producido por Saša Milošević Mare, con letra de Marina Tucaković. Saša Milošević Mare era un dos tres xuíces en Prvi glas Srbije. O 2 de marzo de 2013, Moje 3 competía na semifinal da selección nacional, satisfactoriamente asegurando un de cinco sitios para a final da competición. O 3 de marzo de 2013, Moje 3 gañaba o Beosong 2013 e o dereito de representar a Serbia no Festival da Canción de Eurovisión 2013 en Malmö, Suecia.
Antes do Festival da Canción de Eurovisión, Moje 3 publicou versións promocionais da súa canción con músicas diferentes e en inglés. Serbia foi asignada a actuar na primeira semifinal da competición de 2013 o 14 de maio de 2013, pechando o espectáculo tras actuar no posto 16. A canción non logrou clasificarse para a final, terminando na posición 11 con 46 puntos. Moje 3 posteriormente gañaba o Premio Barbara Dex, un premio humorístico dado ao artista peor vestido cada ano no festival.
Arraia-Maeztu
250px|miniatura|Vista de Maeztu Arraia-Maeztu é un concello de Áraba, no País Vasco. Pertence á cuadrilla de Campezo-Montaña Arabesa e tiña en 2015 unha poboación de 712 habitantes.
Formouse en 1958 pola unión dos municipios de Apinaiz, Arraia e Laminoria. Orixinalmente denominouse Maestu, pero en 1987 adoptou a súa denominación actual.
Está formado polas seguintes localidades: Aletxa, Apinaiz, Areatza, Atauri, Azazeta, Birgarabarren, Birgaragoien, Elortza, Erroeta, Erroitegi, Ibisate, Korres, Maeztu, Musitu, Sabando e Zekuiano. A capital é Maeztu.
Eleccións municipais en Mañón
Corporacións democráticas en Mañón desde a aprobación da Constitución de 1978.
miniatura|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Mañón]]
Plone
Plone é un Sistema de Xestión de Contidos ou CMS polas súas siglas en inglés (Content Management System), baseado en Zope (que ten miles de desenvolvedores en todo o mundo) e programado en Python. É un desenvolvemento baseado en código aberto. Pode utilizarse como servidor intranet ou extranet, un Sistema de Publicación de documentos é unha ferramenta de traballo en grupo para colaborar entre entidades distantes.
Andrés Gil Municio
Andrés Gil Municio, nado na provincia de Segovia e finado en Madrid o 24 de outubro de 1957, foi un avogado e político español, que fixo gran parte da súa carreira política en Galicia.
Traxectoria
Irmán de Dámaso Gil Municio e procedente de Alameda del Valle (Segovia). Foi elixido deputado provincial polo distrito de Riaza-Sepúlveda en 1917 e 1921. Logo do seu matrimonio con Asunción Paradela en 1920 trasladouse a Monforte de Lemos, onde estivo vinculado ao movemento agrarista católico. Durante a II República traballou como delegado da Mutualidade Agropecuaria en Ourense. Presidiu o Partido Agrario Español de Monforte e foi proclamado candidato para as eleccións de novembro de 1933. Tivo enfrontamentos co alcalde Rosendo Vila Fernández. Participou no mitin do Bloque Nacional en Monforte nas eleccións de febreiro de 1936. Puxo a estrutura do PAE ao servizo da conspiración contra a República, e o 21 de xullo de 1936 armou e mobilizou a algúns caseiros e afiliados do Sindicato Agrario de Monforte para axudar a Garda Civil a quebrar a resistencia ao golpe de Estado. Posteriormente instalouse en Madrid onde desenvolveu a súa carreira como avogado, e regresaba a Fiolleda nos veráns.
Vida persoal
Casou en Madrid en xuño de 1920 con María de la Asunción Paradela Arias, filla de Alfredo Paradela Martínez e neta de Manuel Arias Rodríguez, que fora alcalde de Monforte de Lemos, e tivo seis fillos: María Asunción, Andrés, Pedro, María Pilar, María Natividad e Francisco Javier Gil Paradela. Foi o avó de Fiorella Faltoyano.
Economía de Kiribati
thumb|left|Supermercado en Kiribati. A economía de Kiribati arrastra a evia de que o país conte con poucos recursos naturais. A viabilidade no comercio dos depósitos de fosfato extinguíronse na época da independencia. Agora a copra e o peixe representan o groso da produción e as exportacións. O turismo prové máis do 50% do PIB.
A axuda financeira internacional, maiormente do Reino Unido e o Xapón, é unha gran parte do PIB, que representou entre o 25%-50% deste nos últimos anos.
Sindicato Agrícola da Fonsagrada
O Sindicato Agrícola da Fonsagrada foi unha organización agraria creada na vila da Fonsagrada. O 9 de setembro de 1910 ás catro da tarde celebrouse un mitin nesa vila para confirmar a súa fundación, e resultou elixido primeiro presidente Serxio Peñamaría. Segundo os xornais houbo 4000 persoas na reunión. Entre os oradores había representantes do movemento Acción Gallega.
Carlos Lixó
Carlos Lixó Gómez, nado o 11 de novembro de 1991 en Carreira (Ribeira), é un escritor e profesor galego.
Traxectoria
Carlos Lixó é graduado en Historia e máster en Profesorado de ESO e Linguas pola Universidade de Santiago de Compostela. Recibiu o Premio Extraordinario da USC e o Premio de Fin de Carreira da Xunta de Galicia. En 2020 defendeu a súa tese de doutoramento titulada O xurdimento dos castelos na Galiza medieval (ss. VIII-XIII) obtendo sobresaliente cum laude pola mesma universidade , onde tamén deu aulas.
No eido literario, Carlos Lixó obtivo en dúas ocasións o premio de relatos curtos do concello de Cambre e o terceiro premio de relatos curtos do concello de Ames. Publicou poemas en revistas como Dorna e OLGA. Colabora ocasionalmente no Nós Diario e outros xornais.
No 2017 foi merecedor do Premio Nacional de Poesía Xosemaría Pérez Parallé polo seu poemario As casas. O xurado estivo composto por Chus Nogueira, Jesús Castro Yáñez e María Lado. Un dos textos que compoñen o libro foi seleccionado entre os finalistas a mellor poema de 2018 do certame aRi[t]mar.
No 2018 recibiu o premio a artigos xornalísticos normalizadores do Concello de Carballo con "Alpabardas verdes". Tamén obtivo o terceiro premio Xuventude Crea 2018 na modalidade de poesía.
Mario Merz
miniatura|Escultura Iglú de pedra.
Mario Merz, nado en Milán o 1 de xaneiro de 1925 e finado en Turín o 9 de novembro de 2003, foi un artista italiano relacionado coa arte povera.
Traxectoria
Da súa propia obra explica: "Fixen o iglú porque quería abandonar o plano; ademais, o iglú era interesante como idea de espazo absoluto en si mesmo, xa que non é moldeado, senón que é unha semiesfera apoiada na terra. E por último, ao iglú sumouse o traballo de escritura, que me pareceu tan importante que quixen que fose unha escritura estática, como pode ser darlle forma de escritura ao neon". (Cita extraída do artigo Volta ao mundo en 80 iglús, publicado por Daniel Molina no diario arxentino Clarín).
O iglú é unha forma metafórica coa que o artista pregoa que a arte é transitorio e sempre cambiante, son espazos absolutos en si mesmos. Deste xeito, considera que o artista é un nómade sempre en movemento onde a natureza e a cultura están por todas partes. O iglú está construído con armaduras de metal segmentadas, as estruturas hemisféricas están cubertas de redes, arxila, cera, cristal ou ramas; e, a miúdo, incorpora frases políticas ou literarias feitas de neon. Ao respecto expón: "No iglú non existen ángulos, non hai saíntes, non hai liñas rectas. É unha casa pero ao mesmo tempo é un lugar case máxico que infunde un sentido de protección e que certamente esperta tamén sensacións relixiosas evocando de maneira moi evidente a forma da cúpula das igrexas... No iglú é coma se a arte e a vida fusionásense nunha forma única. A única escultura posible é unha auténtica casa".
Mario Merz utilizou de forma frecuente a sucesión de Fibonacci en moitas das súas obras desde a década dos setenta, con elementos diferentes (neons, mesas, animais, xornais...) e en formatos variados. Así como os números de Fibonacci apuntan ao infinito e describen un crecemento progresivo a partir da suma das cifras anteriores, o artista empregou a famosa sucesión para simbolizar a arte e o progreso social.
Algunhas obras
miniatura|Spina centrale. Turín.
Ligando
miniatura|300px|dereita|A [[mioglobina (azul) co seu grupo prostético hemo (laranxa) unido. O osíxeno é o ligando do grupo hemo. Baseado en PDB - 1MBO.]] 150px|miniatura|Esquema dun receptor de membrana ao que se une un ligando (verde), que provoca nel un cambio conformacional e uns efectos (effetti) intracelulares.
En bioquímica e farmacoloxía, un ligando (do latín ligare, 'unir') é unha substancia, que forma un complexo cunha biomolécula (proteína ou ácido nucleico) para realizar unha función biolóxica, como a estabilización estrutural, catálise, modulación dunha actividade encimática ou transmisión dun sinal. Na unión proteína-ligando, o ligando é unha molécula que desencadea un sinal ao unirse a un sitio de unión na proteína diana. Entre os ligandos están entre outros os substratos, inhibidores encimáticos, activadores, hormonas e neurotransmisores. Nos estudos de unión ADN-ligando, o ligando pode ser unha pequena molécula, ión, ou proteína que se une á dobre hélice do ADN.
A unión do ligando ten lugar por forzas intermoleculares, como enlaces iónicos, enlaces de hidróxeno e forzas de van der Waals. A unión ou "atraque" co receptor (a asociación entre ambos) é xeralmente reversible, polo que despois se produce a disociación. É raro nos sistemas biolóxicos que se una por medio dun enlace covalente irreversible. A diferenza do significado que ten ligando en metalorgánica e química inorgánica, en bioquímica é irrelevante que o ligando se una a un sitio metálico, pero si ocorre nalgúns casos, como na hemoglobina.
Os ligandos poden unirse entre outros a encimas, receptores de membrana ou intracelulares, canais iónicos, proteínas de transporte ou almacenamento, proteínas reguladoras, ou anticorpos.
Os radioligandos son compostos etiquetados con radioisótopos, que se utilizan in vivo como trazadores nos estudos con tomografía de emisión de positróns (PET) e para estudos de unión de ligandos in vitro.
Afinidade da unión entre o receptor e o ligando
As interaccións da maioría dos ligandos cos seus sitios de unión poden caracterizarse en termos de afinidade de unión. En xeral, a unión de alta afinidade de ligandos débese a que as forzas intermoleculares entre o ligando e o seu receptor son grandes, mentres que a unión de baixa afinidade do ligando implica menores forzas intermoleculares entre o ligando e o seu receptor. En xeral, a unión de alta afinidade implica que o ligando permanece máis tempo no seu sitio de unión no receptor que cando a afinidade de unión é baixa. A alta afinidade de unión dos ligandos cos receptores é moitas veces importante fisioloxicamente cando parte da enerxía de unión pode utilizarse para causar un cambio conformacional no receptor, o que ten como resultado unha alteración no comportanmento dun canal iónico ou encima asociados.
miniatura|Dous agonistas con afinidade de unión similar (nM = nanomolar).
Un ligando que pode unirse ao seu receptor que altera a función do receptor e desencadea unha resposta fisiolóxica dise que é un agonista para ese receptor. Os agonistas que se unen a un receptor poden caracterizarse pola cantidade de resposta fisiolóxica que se orixina e pola concentración do agonista que se necesita para producir a resposta fisiolóxica. Cando un ligando ten alta afinidade iso significa que unha concentración relativamente baixa do ligando é dabondo para unha máxima ocupación do sitio de unión ao ligando e desencadear unha resposta fisiolóxica. Cando un ligando ten baixa afinidade iso significa que cómpre unha concentración relativamente alta do ligando para que o sitio de unión presente unha ocupación máxima e haxa unha resposta fisiolóxica máxima. No exemplo da gráfica da dereita, dous ligandos diferentes únense ao mesmo sitio de unión do receptor. Só un dos agonistas que se mostran pode estimular ao máximo ao receptor e, así, pode ser definido como un "agonista completo". Un agonista que só pode activar parcialmente a resposta fisiolóxica denomínase "agonista parcial". Os ligandos que se unen a un receptor pero non poden activar a resposta fisiolóxica son "antagonistas" do receptor. Neste exemplo, a concentración á cal o agonista completo(curva vermella) pode activar ao receptor á metade do valor máximo é de aproximadaente 5,0 nanomolar. miniatura|esquerda|400px|Dous ligandos con diferente afinidade de unión polo receptor.
A afinidade de unión é determinada xeralmente utilizando un ligando marcado radioactivamente, o que se coñece como "ligando quente". Os experimentos de unión competitiva de homologos implican a competición polo sitio de unión entre un "ligando quente" e un "ligando frío" (ligando non marcado). Os métodos sen marcaxe ou etiquetado como a resonancia do plasmón de superficie e interferometría de polarización dual poden tamén cuantificar a afinidade a partir de ensaios baseados na concentración pero tamén a partir da cinética de asociación e disociación, e, no último caso, o cambio conformacional inducido pola unión. Recentemente, desenvolveuse a termoforese a microescala (MST), un método sen inmobilización. Este método permite a determinación da afinidade de unión sen calquera limitación da masa molecular do ligando.
Tamén se usa a mecánica estatística para o estudo cuantitativo da afinidde de unión ligando-receptor.
Potencia do fármaco e afinidade de unión
Os datos de afinidade de unión por si sós non determinan a potencia global dun fármaco. A potencia é o resultado das complexas interaccións da afinidade de unión e da eficacia do ligando. A eficacia do ligando refírese á capacidade do ligando de producir unha resposta biolóxica despois de unirse ao seu receptor diana e a medida cuantitativa desa resposta. Esta resposta pode ser como agonista, antagonista, ou agonista inverso, dependendo da resposta fisiolóxica producida.
Selectivos e non selectivos
Os ligandos selectivos únense a un ou poucos receptores, mentres que os ligandos non selectivos únense a varios tipos de receptores. Isto é moi importante en farmacoloxía, xa que os fármacos que non son selectivos tenden a presentar máis efectos adversos, porque se unen a varios receptores máis ademais de ao receptor que xera os efectos desexados.
Ligando bivalente
Os ligandos bivalentes constan de dúas moléculas conectadas. Utilízanse en investigación científica para detectar receptores dímeros e investigar as súas propiedades. Os ligandos bivalentes son xeralmente grandes e tenden a non ser de "tipo fármaco", o que limita a súa aplicabilidade clínica.
Mamede de Capadocia
Mamede de Capadocia, nado en Cesarea de Capadocia (Imperio Romano) no 259 e finado na Capadocia en 275, foi un mártir cristián, coñecido como San Mamede. A Igrexa Católica celebra o seu día o 17 de agosto.
Lenda
Fillo de Teodoto e Rufina, dous plebeos cristiáns encarcerados e martirizados cando neno. Naceu en prisión e foi adoptado por unha viúva patricia que ao seu pasamento deixoulle a súa herdanza cando só tiña 15 anos. Mamede utilizou a súa fortuna para favorecer os marxinados e non ocultou a súa condición de cristián. Isto fíxoo vítima dunha dura represión por parte do Gobernador de Cesarea de Capadocia.
Significación
Son moitas as parroquias e accidentes xeográficos en Galicia adicadas á súa advocación. A implantación do cristianismo en comunidades rurais da Gallaecia supuxo a substitución de tradicións galaicas prerromanas referidas a deidades masculinas adolescentes da natureza pola figura deste santo mozo.
En Bilbao existiu existiu o maior orfanato de Europa baixo o seu padroado.
Eloy Páramo
Traxectoria
Logo de ser varios anos alcalde de Baleira, en 1906 foi nomeado oficial do negociado de ferrocarrís do Ministerio de Fomento.
Colaborou na revista Acción Gallega,, voceira do movemento Acción Gallega, de carácter agrario e anticaciquil, da que foi xerente. En setembro de 1910 participou na Fonsagrada nun mitin, entre outros, xunto a Manuel Portela Valladares e Alfredo Vicenti.
Foi un dos impulsores da "Casa de Galicia" en Madrid. Na xunta directiva era bibliotecario.
Rally de Pontevedra de 1985
O Rally de Pontevedra de 1985 foi a segunda edición de dito rally, así como a última proba da tempada 1985 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 7 de decembro de 1985 e o vencedor foi o mexicano Ricardo Gallardo, a bordo dun Porsche 911 SC.
Resumo
O campionato galego chegou á última proba co título xa decidido a favor de José Mora e o seu copiloto Luís Moya, polo que estes non tomaron a saída, como tampouco o fixeron Carlos Piñeiro nin José Luis Vilanova.
O ourensán Peitos, cun Alfa Romeo GTV, comezou liderando a proba, pero tivo que retirarse no terceiro treito, despois de saírse da estrada. Ao chegar a Cangas, o tamén ourensán Alfonso Pavón lideraba a proba co seu Renault 5 GT Turbo, con 24 segundos de vantaxe sobre o mexicano afincado en Pontevedra Ricardo Gallardo. Tras eles chegaban Enrique Fernández "Vila", tamén cun GT Turbo e Carreira e Obdulio Fernández "Lute", ambos con SEAT 124 FL 90.
Nos últimos tres treitos Gallardo recortou as diferenzas con Pavón ata poñerse por diante e gañar o rally. Con todo, a Pavón o segundo posto serviulle para proclamarse subcampión galego por detrás de Mora. O ourensán "Vila" completou o podio. Entre os SEAT Panda o vencedor foi José María Magdaleno, mentres que José Pereira chegou segundo, proclamándose vencedor do Trofeo Panda 1985.
A carreira disputouse cunha intensa choiva que provocou numerosos abandonos, entre eles os de Peitos, Lute, Manuel Balado e Javier Arosa. Só 23 vehículos chegaron á meta.
Solo (ximnasia)
miniatura|Exercicio de solo nos Xogos da Mocidade de 2010 en [[Singapur.]] miniatura|Exercicio da romanesa [[Sandra Izbașa, campioa olímpica en 2008, durante as Olimpíadas de Londres 2012.]] Os exercicios de solo (tamén denominados ximnasia a mans libres) é unha das disciplinas que conforman o circuíto de ximnasia artística nas competicións deste deporte, masculinas e femininas. A abreviatura desta proba para os eventos ximnásticos é FX, polo termo en inglés "floor exercise". Un exercicio de solo está composto principalmente de elementos acrobáticos, combinados con elementos ximnásticos de forza e de equilibrio, elementos de flexibilidade, apoios investidos e combinacións coreográficas, formando un exercicio con ritmo armonioso. As ximnastas executan, sobre un tapiz cadrado que non poden traspasar, unha coreografía de entre 70 e 90 segundos con acompañamento musical, mentres que os homes realizan esta rutina cunha duración entre 60 e 70 segundos sen música. Na modalidade feminina inclúe elementos acrobáticos, flexibilidade, de danza, saltos e xiros con cambios de dirección.
Dimensións
As características dest a disciplina, que son iguais para a modalidade masculina e feminina, están fixadas pola Federación Internacional de Ximnasia:
Rashi
Shlomo Yitzchaki (en רבי שלמה יצחקי; en Salomon Isaacides; en Salomon de Troyes), nado en Troyes o 22 de febreiro de 1040 e finado na mesma cidade o 13 de xullo de 1105, coñecido polo acrónimo de Rashi (en רש״י, RAbbi SHlomo Itzhaki), foi un rabino francés, autor de comentario sobre o Talmud e o Tanakh. Recoñecido pola súa habilidade para presentar o significado básico do texto nun estilo conciso e lúcido, Rashi chega aos grandes estudosos e os estudantes que se inician, e a súa obra permanece como unha obra central dos estudos xudeus contemporáneos. O seu comentario sobre o Talmud, que cobre case todo o Talmud babilónico (un total de 30 de 39 tratados, debido á súa morte), foi incluído en todas as edicións do Talmud dende a súa primeira impresión por parte de Daniel Bomberg na década de 1520. O seu comentario sobre o Tanakh, especialmente sobre o Chumash ("Cinco libros de Moisés"), serve como base de máis de trescentos "supercomentarios" que analizan a escolla de Rashi da lingua e as citas, escritos por algúns dos maiores nomes da literatura rabínica.
Traxectoria
Rashi contraeu matrimonio de moi novo e vaixou a Worms e Mainza, onde permaneceu oito anos en importantes centros de ensino xudeu en Alemaña. O seu coñecemento das fontes relixiosas en hebreo e arameo viuse enriquecido grazas ao seu acceso a documentos escritos en francés e alemán. Aos 25 anos regresou a Troyes onde comezou a súa carreira como mestre e escritor. Pouco despois organizou a súa propia escola en que centos de estudantes recibiron os beneficios da súa grande erudición e do seu particular método interpretativo.
Os seus últimos anos de vida, víronse afectados polos masacres cometidos contra familiares e amigos na primeira cruzada (1095-96). Durante este período transferiu o seu Bet Hamidrash (casa de estudo) a Worms. Os seus descendentes herdaron esta cultura e fundaron a escola de comentaristas coñecida como Tosafot, nome que deriva da raíz hebrea que significa «agregar».
Legado
miniatura|200px|Raschihaus, Museo Xudru, Worms, Alemaña. O comentario de Rashi sobre o Talmud continúa a ser clave para os estudo e as interpretacións rabínicas contemporáneas. Sen o comentario de Rashi, o Talmud permanecería como un libro pechado. Con el, calquera alumno introducido por un mestre no seu estudo pode continuar a aprender pola súa conta, descifrando a súa linguaxe e significado coa axuda de Rashi.
La Órbita de Endor
La Órbita de Endor (tamén coñecido coas siglas LODE) é un podcast español creado no 2011 dirixido e presentado por Antonio Runa. O programa atangue a ciencia ficción e a fantasía principalmente, incluíndo temas como banda deseñada, literatura, videoxogos, cinema e series, anime e mangas.
No ano 2015, a descarga media semanal dos programas roldaba entre 15 000 e 20 000, sendo un dos podcasts con máis oíntes de España.
Rashi
Supercomentarios
Publicáronse voluminosos supercomentarios sobre os comentarios de Rashi sobre a Biblia e o Talmud, incluído Gur Aryeh do rabino Judah Loew (o Maharal), Sefer ha-Mizrachi do rabino Elijah Mizrachi (o Re'em) e Yeri'ot Shlomo do rabino Solomon Luria (o Maharshal). Case toda a literatura rabínica publicada dende a idade media, emprega a súa visión, ben como apoio, ben para debater contra ela.
La Órbita de Endor
O podcast conta con tres clases de programas, estándar, monográfico e especial, e no ano 2020 estreou a súa tempada número 10.
Rashi
Supercomentarios
As explicacións de Rashi sobre o Chumash tamén se citaron extensamente en Postillae Perpetuae de Nicholas de Lyra (1292–1340), franciscano francés. O libro de de Lyra foi unha das primeiras fontes empregadas na tradución da Biblia por Lutero.
La Órbita de Endor
Nome
O nome do podcast pode entenderse como unha dobre referencia ao fandom de fantasía e ciencia ficción: o planeta Endor da saga da Guerra das galaxias e tamén ó termo élfico Endor ou Endórë do Señor dos Aneis.
O proxecto chamouse inicialmente Gate Tannhäuser (A Porta de Tannhäuser) en honra ao famoso monólogo de Roy Batty, unha réplica da película Blade Runner, pero debido á dificultade de deletrear o título o nome foi cambiado.
A Porta, Caaveiro, A Capela
A Porta é un lugar da parroquia de Caaveiro no concello coruñés da Capela na comarca do Eume. Tiña 42 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 17 eran homes e 25 eran mulleres.
Otava
Otava ou Ottawa é a capital do Canadá; está localizada ao nordeste da provincia de Ontario, na fronteira coa provincia do Quebec. É a segunda maior cidade de Ontario, cunha poboación duns 808.000 habitantes, con máis de 1.146.000 na súa rexión metropolitana.
Historia
esquerda|miniatura|Construción do [[Parlamento de Canadá|Parlamento.]]
Os nativos algonquinos e iroqueses habitaban a rexión onde actualmente fica a cidade de Otava moito antes da chegada dos primeiros exploradores europeos. Tales nativos usaban o río Otava para se desprazar e se alimentar. En 1613, o francés Samuel de Champlain pasou pola rexión. A partir de entón, os cazadores e comerciantes de pel usaron o río Otava como unha rota para o oeste canadense.
1800 a 1867
150px|esquerda|miniatura|O National War Memorial, homenaxe canadense ás vítimas da [[primeira guerra mundial, situado en Confederation Square.]]
En 1800, Philemon Wright, un facendeiro de Massachusets, comezou a cultivar unha área ao norte do Río Otava (onde actualmente fica a cidade de Gatineau, Quebec). Logo, co éxito comercial conseguido, comezaron a se estabelecer na rexión outros asentadores. Ira Honeywell foi o primeiro en se asentar na marxe sur do Río Otava, en 1811.
Despois da Guerra anglo-americana de 1812, os ingleses temían outra invasión norteamericana ao Canadá. Con isto, os ingleses decidiron construír un canal, o Canal de Rideau, conectando o río San Lourenzo, na altura da cidade de Kingston, ao Río Otava, co propósito de transportar materiais e armas ao interior do Canadá sen precisar usar o San Lourenzo, despois de Kingston, perigosamente preto dos Estados Unidos e vulnerábel a calquera posíbel ataque. Mandados enxeñeiros desde Inglaterra, que se estableceron na área onde actualmente se localiza Otava. O asentamento construído para abrigar os traballadores chamouse Bytown, e completouse en 1832. Entón, Otava tiña unha poboación de aproximadamente 1900 habitantes, subindo para 2400 en 1837, grazas á industria madeireira que se desenvolveu na pequena vila. Bytown foi elevado ao rango de cidade en 1850, entón con máis de 10 mil habitantes, e o seu nome mudou definitivamente para Otava.
miniatura|O [[Canal Rideau no inverno, usado como pista de esquí no inverno.]]
O Alto Canadá e o Baixo Canadá, provincias coloniais da Inglaterra, foron fundidas en 1840 nunha única provincia do Canadá. Durante 17 anos, ficou no ar cal sería a capital definitiva da nova provincia unificada politicamente, mais dividida culturalmente. Neste período, serviron como capitais temporais as cidades de Kinsgston, Montreal, Quebec e Toronto. Finalmente, a decisión caeu na raíña Vitoria, en 1857. Considerando as varias posíbeis cidades, inclusive as catro mencionadas enriba, a raíña escolleu Otava, por tres motivos: primeiramente, Otava estaba relativamente distante dos Estados Unidos, nunha posición estratexicamente máis segura do que outras posíbeis escollas. Segundo, a localización da cidade, localizada exactamente entre o Alto Canadá e o Baixo Canadá, diminuiría tensións culturais entre os canadenses de orixe francesa e os canadenses de orixe inglesa. E a terceira razón foi a beleza da rexión de Otava.