cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claude Nicollier
Traxectoria
Nicollier graduouse en física pola Universidade de Lausanne en 1970 e é máster en astrofísica pola Universidade de Xenebra en 1975. Tamén se graduou como piloto na Forza Aérea de Suíza en 1966, como piloto de aerolínea en 1974 e como piloto de probas en 1988.
Foi seleccionado como astronauta pola ESA en 1978, no primeiro grupo de astronautas europeos. Participou nas misións STS-61, STS-75, STS-103 e STS-46, pasando un total de 42,50 días no espazo.
Susana Fortes
Susana Fortes López, nada en Pontevedra o 15 de novembro de 1959, é unha escritora e xornalista galega.
Traxectoria
Licenciada en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela, e en Historia de América pola Universidade de Barcelona, combina a súa paixón pola novela co traballo como profesora de ensino medio en Valencia. Deu clases de castelán e conferencias en Estados Unidos (Luisiana e California).
É autora de diversas novelas, entre elas El amante albanés, coa que quedou finalista do Premio Planeta na súa edición de 2003. A súa obra caracterízase por bordear a novela policíaca. Tamén é articulista en diversos medios relacionados coa literatura e o cine, ó que considera moi vinculada a súa obra «é coma se tivese interiorizada a sintaxe do cine na literatura».
Vida persoal
É filla do escritor Xosé Fortes Bouzán e irmá de Alberto, Xabier e Ana Belén Fortes.
Alto Renacemento
miniatura|400x400px|[[A creación do home|A creación do home, unha escena do teito da Capela Sistina de Michelangelo. ]] miniatura|[[Fresco|Frescos, de Rafael na Stanza della Segnatura no Palacio de Vaticano]] miniatura|[[Mona Lisa de Leonardo da Vinci ou La Gioconda (1503) no Louvre]] Na historia da arte, o Alto Renacemento é un período curto da máis alta produción artística nos estados italianos, particularmente Roma, capital do Estados Pontificos, e en Florencia, durante o Renacemento italiano. A maioría de historiadores da arte expoñen que o Alto Renacemento que principia ao redor de 1495 ou 1500 e remata en 1520 coa morte de Rafael. Porén, outros autores opinan que remataría polo 1525 ou 1527 debido ao Saco de Roma polo exército do emperador Carlos V, ou mesmo en 1530. As figuras máis sobranceiras do período en pintura, escultura e arquitectura foron Leonardo da Vinci, Michelangelo, Rafael e Bramante. Recentemente, o uso do concepto foi criticado por algúns historiadores de arte académicos por simplificar os desenvolvementos artísticos, ignorando o contexto histórico, e centrándose tan só nuns poucos traballos rechamantes.
Orixe do concepto
dereita|miniatura|[[Giorgione|A tempestade de Giorgone (c. 1507-8)]] O termo "Alto Renacemento", en alemán (Hochrenaissance), empregouno por primeira vez Jacob Burckhardt en 1855 e ten as súas orixes na denominación "Alto Estilo" da pintura e escultura referida aos comezo do séculos XVI descrito por Johann Joachim Winckelmann en 1764.
Continuando cos trazos propios características de todo o período renacentista, as artes visuais do Alto renacemento caracterizáronse por unha renovada énfase na tradición clásica, a expansión de redes de mecenado, e unha gradual suavización das formas que, posteriormente, se denominará Manierismo.
Período de tempo
Alexander Raunch en "The Art of the High Renaissance and Mannerism in Rome and Central Italy", expón que o Alto Renacemento principiou no 1490, mentres que Marilyn Stokstad na súa obra "Art History" fala da década de 1490. Frederick Hartt expón que A última cea de da Vinci, obra comezada en 1495 e concluída en 1498, supón unha ruptura total co primeiro Renacemento (Quattrocento) e creou o mundo no cal tanto Michelangelo como Rafael se desenvolverían. Christoph Luitpold Frommel, no seu artigo "Bramante and the Origins of the High Renaissance," (2012) indica que A última cea é a primeira obra do Alto Renacemento e que o período cimeiro deste período sería entre 1505 e 1513. David Piper, tamén menciona a obra de Leonardo como unha das máis influentes do Alto Renacemento ao ser a obra que inaugura o período, mais, de xeito contraditorio, data o seu comezo xusto despois de 1500.
Burchkardt, defendeu que o Alto renacemento arrinca a finais do século XV, mentres Franz Kugler, na súa obra Handbook of Art History (1841) e Hugh Honour e John Fleming opinan que comezou a principios do século XVI.
En contraste coa maioría dos outros historiadores de arte, Manfred Wurdram, expón que o amencer do Alto Renacemento foi anunciado por Leonardo da Vinci coa súa Adoración dos Magos (1481), pero apenas tiña completados os bosquexos.
O remate do Alto renacemento Alto tamén supuxo un tema de debate para Hartt, Frommel, Piper, Wundrum e Winkelman pero coinciden en que a data sería 1520 por coincider coa morte de Raphael. Honour e Fleming establecen que remataría nos primeiros anos do séculos XVI sobre 1525. Pola contra, Luigi Lanzi, na súa Storia Pittorica dell'Italia (1795–96) amósase partidario da data de 1527 polo Saco de Roma, que tivo como consecuencia a morte e a fuxida de moitos artistas, e Stokstad está de acordo. Raunch, decántase pola data de 1530 e Hartt engade que a década 1520-1530 foi un período de transición entre o Alto Renacemento e o Manierismo.
Arquitectura
dereita|miniatura|Tempietto de San Pietro in Montorio (Roma), realizado en 1502 por Bramante. Convencionalmente, acéptase que o período do Alto renacemento, en arquitectura, comeza con Donato Bramante, cuxo Tempietto en S. Pietro en Montorio en Roma foi empezado en 1502. Esta obra marca un rexurdimento, a pequena escala, da arquitectura conmemorativa da antiga Roma. David Watkin escribe que o Tempietto, como os traballos de Rafael no Vaticano (1509–11), "é unha tentativa para conciliar os ideais cristiáns e humanistas".
Pintura
A pintura do Alto renacemento foi a culminación deste medio de expresión e supuxo a existencia de varios avances na técnica pictórica como a perspectiva lineal, a representación realista das características físicas e pricolóxicas e a manipulación da luz e das sombras, incluíndo os tons e o contraste, o sfumato (suavizando a transición entre as cores) e o claroscuro (contraste entre as zonas iluminadas e as escuras); todo iso nun único estilo que expresou unha composición ordenada, equilibrada e harmónica. En particular, as partes individuales da obra tiveron unha complexa pero equilibrada relación co conxunto.
A pintura do Alto renacemento, foi considerada o cume absoluto da pintura occidental ao conseguir un equilibrio e unha concordancia harmónica entre aspectos artísticos aparentemente contraditorios como lo real fronte ao ideal, o movemento fronte ao estatismo, a liberdade fronte as normas e a liña fronte a cor.
Tradicionalmente, o Alto renacemento interpretouse como a grande explosión do xenio creativo, seguindo un modelo de historia da arte proposto, por primeira vez, polo florentino Giorgio Vasari.
Algúns eruditos, como Stephen Feedberg, afirman que as pinturas de Michelangelo e Rafael no Vaticano representan a culminación de estilo do Alto Renacemento na pintura debido á escala ambiciosa destes traballos, xunto coa complexidade da súa composición, todo o cal xunto co detallismo da figuración humana e as referencias iconográficas e decorativas propias da antigüidade clásica, poden ser visto como emblemáticas e características do Alto renacemento. Mesmo pintores relativamente menores do período, como Fra Bartolommeo ou Mariotto Albertinelli, producen obras que son significativas pola harmonía do seu deseño e pola súa técnica.
As estiradas proporcións e as poses esaxerados nos traballos tardíos de Michelangelo, Andrea del Sarto e mais Correggio prefiguraron o estilo denominado Manierismo como un estilo do renacemento tardío.
A aparencia serena e as cores luminosas das pinturas de Giorgione e do primeiro Tiziano exemplifican o estilo Alto renacemento practicado en Venecia. Outras obras recoñecibles deste período son a Mona Lisa de Leonardo da Vinci e a Escola de Atenas de Rafael. Este fresco de Rafael, realizado no espazo interior dun arco é un virtuoso traballo de perspectiva, composición e deseño.
Nos últimos anos, os historiadores da arte caracterizaron o Alto renacemento como un movemento diverso dende finais do século XV e comezos do XVI. Este movemento tan variado é caracterizado como conservador, que reflicte actitudes novas cara a beleza, como un proceso deliberado de síntese ecléctica de modelos relacionados ou vencellados a modas na cultura literaria e como un movemento que reflicte novas preocupacións con novas interpretacións e significados.
Recentemente, historiadores de arte caracterizaron o Alto renacemento como movemento cando oposto a un período, un entre varias actitudes experimentais diferentes cara a arte no tardío décimo quinto e cedo décimo sexto século. Este movemento diverso é caracterizado como tan conservador; cando reflectindo actitudes novas cara a beleza; un proceso deliberado de síntese de modelos, vencellado ás modas na cultura literaria; e reflectindo novas preocupacións con diversas interpretacións e significados.
Escultura
miniatura|A [[Piedade (Michelangelo)|Pietà de Michelangelo (1498–99).|alt=]] A escultura do Alto renacemento, exemplificada na Pietà de Michelangelo ou no seu icónico David, caracterízase por un "equilibrio" ideal entre o estatismo (a quietude) e o dinamismo (movemento). As obras deste período eran encargadas polo público pero, sobre todo, polo Estado porque era un tipo de modalidade artística cara.
A escultura, a miúdo, estaba subordinada á arquitectura, e empregábase para decorala ou embelecela, normalmente dentro dos patios dos edificios onde outros eran quen de estudar ou de admira-la obra de arte encargada. Individuos ricos como cardeais, gobernantes ou os banqueiros eran os principais mecenas, xunto coas grandes e ricas familias tradicionais. Tamén o papa Xulio II foi un gran mecenas de moitos artistas.
Durante o Alto renacemento, os temas escultóricos eran maioritariamente os relixiosos, aínda que tamén foron moi importantes as representacións escultóricas de influencia clásica nas tumbas. De igual xeito, desenvolvéronse estatuas de menor porte para os mecenas privados e tamén abondaban os bustos e as tumbas.
Nie Haisheng
Nie Haisheng, nado en Zaoyang, provincia de Hubei, o 8 de setembro de 1964, é un astronauta chinés que formou parte das misións Shenzhou 6 e Shenzhou 10.
Traxectoria
Nie Haisheng gradouseo como piloto da Forza Aérea de República Popular China en 1983. Participou nas misións Shenzhou 6 e 10, pasando un total de 19,42 días no espazo.
Osmo
O topónimo galego Osmo pode referirse a:
Esplenomegalia
A esplenomegalia é unha condición na que o tamaño do bazo fica aumentado. Morfoloxicamente considérase que o tamaño normal do bazo é de entre 11 e 14 cm, e adoita pesar entre 150 e 200 g. .
Signos e síntomas
A esplenomegalia polo xeral é asintomática. Porén, algúns síntomas habituais poden ser a dor no hipocondrio esquerdo, baixo as costelas; ou a imposibilidade de realizar comidas abundantes e copiosas. Poden presentarse habitualmente náuseas e até vómitos.
O hiperesplenismo secundario á esplenomegalia pode causar palidez, mais o síntoma máis evidente nesta condición é a formación de petequias e hematomas por mor da diminución do número de plaqueta (trombopenia).
Ignicoccus
Ignicoccus é un xénero de arqueas que viven en chemineas hidrotermais mariñas a altas temperaturas. Descubríronse na dorsal de Kolbeinsey ao norte de Islandia e no océano Pacífico (a 9º norte, 104º oeste) en 2000.
Sistemática
A comparación dos xenes de ARNr 16S de Ignicoccus cos doutras especies indica que representa unha liñaxe nova que se ramificou moi cedo dentro da familia das Desulfurococcaceae. Coñécense neste xénero tres especies, I. islandicus, I. pacificus e I. hospitalis cepa KIN4I.
Estrutura celular
As arqueas do xénero Ignicoccus son diminutas células de tipo coco cun diámetro de aproximadamente 2 µm, que presentan unha superficie lisa, unha membrana externa e non teñen capa S.
Teñen unha estrutura que serve de envoltura celular dun tipo con detalles nunca antes atopados, formada por unha membrana plasmática, un espazo periplásmico (cun largo variable de 20 a 400 nm, que contén vesículas unidas á membrana), e unha membrana externa (aproximadamente de 10 nm de grosor, que lembra a membrana externa das bacterias gramnegativas). Esta última contén partículas simples duns 8 nm de diámetro empaquetadas de modo irregular e moi apertadamente, e poros cun diámetro de 24 nm, rodeados de pequenas partículas, dispostas en círculo (cun diámetro de 130 nm) e agrupacións de ata oito partículas (cada partícula de 12 nm de diámetro).
Fisioloxía
Ignicocci vive a temperaturas entre os 70 e 98 °C (o seu óptimo está arredor de 90 °C). Obtén enerxía pola redución de xofre elemental a sulfuro de hidróxeno utilizando hidróxeno molecular como doante de electróns. A arquea Nanoarchaeum equitans establece unha singular simbiose (ou parasitismo) con Ignicoccus. .
Visclávara Froilaz
Visclávara Froilaz (Visclara Froila), foi unha nobre galega da Baixa Idade Media (finais do s. XI e comezos do XII), pertencente á familia Froilaz-Traba, filla de Froila Bermúdez de Trasancos e Elvira de Faro. Foron os seus irmáns, entre outros, o conde Pedro Froilaz de Traba e o bispo Gonzalo de Mondoñedo.
Traxectoria
alt=|miniatura|300x300px|Mosteiro dúplice de [[San Martiño de Xubia|San Martiño de Xuvia na terra de Trasancos. Panteón familiar dos Froilaz-Traba e cenobio no que Visclávara Froilaz profesou como monxa.]] Herdou da súa familia importantes propiedades nas terras do Eume, onde preside un xulgado de xustiza no ano 1097. A primeira referencia á súa condición de propietaria territorial data do ano 1098, momento no que doa a metade da igrexa de San Xurxo de Magalofes ao mosteiro de San Xoán de Caaveiro, propiedade da súa familia.
Nun documento do 1114 describese a si mesma como "servidora das servas de Deus" (ancillarum Dei ancilla), o que suxire que profesou como relixiosa. Nese mesmo ano, doou ao mosteiro de San Martiño de Xuvia importantes igrexas e herdades nas terras de Trasancos: A metade da igrexa de San Salvador de Serantes, e os dereitos sobre os seus servos na localidade; unha cuarta parte da igrexa de Santa María de Neda; a igrexa de San Lorenzo de Doso; unha oitava parte de San Mamede de Atios; e a terceira parte da igrexa de Santa Eulalia de Aviño. Nas terras de Bezoucos outorgou a súa igrexa de San Vicente de Regoela, en Fene. Estas continuadas doazóns de terras e propiedades dos Froilaz-Traba aos seus propios mosteiros familiares, eran o xeito empregado polo clan familiar para manter indiviso o seu patrimonio territorial.
No 31 de xullo do 1114, Visclávara aparece como confirmante nunha importante doazón da súa irmá Munia ao mosteiro de Xuvia, no que 14 días máis tarde ingresou como relixiosa.
.
alt=|centro|conmarco|Sinatura de Visclávara Froilaz, e outros membros da liñaxe Froilaz-Traba, confirmando unha doazón ao mosteiro de Xuvia no ano [[1114]]
'Allelujah! Don't Bend! Ascend!
Allelujah! Don't Bend! Ascend!' é o cuarto álbum de estudio da banda canadense de post-rock Godspeed You! Black Emperor, publicado o 1 de outubro de 2012 a través do selo Constellation Records. Tras reformarse en 2010 o grupo foi de xira e publicou o disco sixilosamente nun concerto en Boston, sendo as datas oficiais de lanzamento o 15 de outubro en Europa e o día seguinte no resto dos países. O álbum recibiu críticas positivas e gañou o Polaris Music Prize en 2013.
Mar Balear
O mar Balear ou mar Baleárico é un mar litoral do mar Mediterráneo que se atopa fronte á costa oriental da Península Ibérica, entre o arquipélago balear e a costa do Levante.
'Allelujah! Don't Bend! Ascend!
Listaxe de cancións
A edición en vinilo do álbum trae as cancións máis longas "Mladic" e "We Drift Like Worried Fire" nun 12", acompañado por un 7" composto polos temas máis curtos "Their Helicopters' Sing" e "Strung Like Lights at Thee Printemps Erable". No libreto do 12" hai instrucións sobre cal é a orde na que deben reproducirse as caras. A listaxe de cancións do vinilo de feito é: A1 ("Mladic"), B1 ("Their Helicopters' Sing"), A2 ("We Drift Like Worried Fire") e B2 ("Strung Like Lights at Thee Printemps Erable"). A edición en CD do álbum recompila os catro cortes nun único disco.
Mar Balear
Xeografía
O mar Balear esténdese desde o cabo de San Antonio, na provincia de Alacant, ata o cabo de Sant Sebastià, na provincia de Xirona, e desde a illa de Formentera ata o extremo nordeste de Menorca, nas illas Baleares. Inclúe as costas de Valencia, do Azahar, a Costa Daurada e parte da costa Brava. A parte que corresponde á costa valenciana e á do Azahar coñécese como golfo de Valencia.
As principais cidades ribeiregas localizadas neste mar son Barcelona, Valencia e Palma.
Aínda que este mar é un dos mares descritos na lista de mares e océanos da Organización Hidrográfica Internacional (IHO) e aparece en numerosos atlas e publicacións estranxeiros, non é común o seu uso en España, sendo esa sección simplemente chamada de forma xeral como mar Mediterráneo.
Por outra banda, entre os círculos de especialistas internacionais (oceanógrafos, cartógrafos, geógrafos) existe a tendencia considerar o mar Balear como o mar que rodea as illas Baleares, subdividíndoo no mar Catalán -entre a península Ibérica e as Baleares- e o mar de Sardeña -entre as Baleares e a illa de Sardeña-, sendo este último nome máis usado en Italia. Estas denominacións fanse de acordo ás características xeomorfolóxicas do fondo mariño e as correntes xerais, coñecidas con maior detalle a partir das campañas oceanográficas desenvolvidas nas últimas décadas. No ámbito lingüístico catalán, o mar Balear tamén recibe o nome de mar Catalanobalear.
Accidentes submarinos
No mar podemos atopar os seguintes accidentes: Monte Ausiàs March, Monte Émile Baudot, Mont dels Oliva, Morrot de Sa Dragonera, Escarpament de Cabrera, Coll de Formentera, Cubeta de Formentera, Coll D'Eivissa, Coll de Mallorca, Canón de Valldemosca, Escarpament submarí de Tramontana, Mont Bertran, Morrot de Ciutadella, Munt de les Cresques, Mont de Sóller, Mont Rosell e Canón das Pitiusas.
Golfos e baías
miniatura|esquerda|Vista aérea da baía de [[Pollença, na illa de Mallorca.]] Este mar inclúe importantes golfos e baías nas súas costas, ademais de numerosas praias e calas. Os principais golfos localízanse na parte continental, como o golfo de Valencia -entre o cabo da Nave e o cabo de Orpesa- e o golfo de Sant Jordi -entre o cabo de Tortosa e o cantil de Balaguer.
Na illa de Mallorca atópanse tres baías: a baía de Palma ao sur e as baías de Alcúdia e de Pollença ao norte.
Illas
As illas que se atopan neste mar son, as anteriormente mentadas Illas Baleares, Formentera, Eivissa, Cabrera, Mallorca, Menorca e unha serie de illotes menores, así como as illas Columbretes, fronte ás costas de Castelló.
Portos
No mar Balear localízanse dous dos principais portos comerciais de España, o porto de Barcelona e o de Valencia, así como moitos portos deportivos e turísticos: os portos de Dénia, Gandia, Sagunt, Orpesa, Peníscola, Benicarló, Vinaròs, Tarragona, Sitges, Mataró, Blanes e Palamós, entre outros.
Liñas marítimas
Entre ambas as partes, a costa peninsular e as Baleares, ofrecen sevizo de transporte numerosas compañías marítimas, por medio de barcos de pasaxeiros e transbordadores.
Delimitación
O mar Balear trátase dunha subdivisión da conca occidental do mar Mediterráneo. A Organización Hidrográfica Internacional, máxima autoridade internacional en materia de delimitación de mares a efectos marítimos, na súa publicación de referencia mundial «Limits of oceans and seas», asígnalle o número de identificación 28 (c) e delimítao da forma seguinte:
Pardiñas, San Xoán de Moeche, Moeche
Pardiñas é un lugar da parroquia de San Xoán de Moeche no concello Coruñés de Moeche na comarca de Ferrol. Tiña 11 habitantes no ano 2008 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 5 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 12 habitantes.
Cumanos
Os Cumanos, chamados en lingua eslava polovtsianos o polovtsi (húngaro: kunok, ruso: Половцы, polovtsi, ucraíno: Половцi, polovtsi), é o exónimo occidental para os cupchacos, unha tribo turca oriental nómade que vivía ao norte do Mar Negro ao longo do Volga e se asentou en diversas partes da Europa central e oriental, como en Hungría e Romanía, durante o século XIV.
Falaban a lingua cumana, hoxe unha lingua morta, documentada no Codex Cumanicus, un manual lingüístico usado polos misioneiros católicos.
Iria González-Dopeso
Iria González-Dopeso Reyes, nada en Santiago de Compostela en 1976, é unha montañeira galega.
Traxectoria
Licenciada en bioloxía pola Universidade de Santiago de Compostela, a súa carreira profesional centrouse no estudo do sistema nervioso e das patoloxías mentais. Como deportista iniciouse no piragüismo, pero aos 13 anos foi atropelada por un automóbil e perdeu a parte inferior da perna. Logo dun tempo sen facer deporte regresou á canoa, e logo pasou ao montañismo.
En 2008 participou nunha expedición española que trataba de acadar o Polo Sur dende Patriot Hills, na Antártida, cubrindo 250 km en 21 días e que tiña como obxectivo ser a primeira deportista discapacitada do mundo en facelo sen axudas externas. Finalmente non puido chegar á fase final da expedición.
Ruído
miniatura|Os [[tapóns para os oídos poden ser utilizados para protexese do ruído.]] O ruído é a sensación auditiva inarticulada xeralmente desagradable. Nun ambiente, defínese como todo o molesto para o oído ou, máis exactamente, como todo son non desexado. Desde ese punto de vista, a máis excelsa música pode ser cualificada como ruído por aquela persoa que en certo momento non desexe ouvila.
No ámbito da comunicación sonora, defínese como ruído todo son non desexado que interfire na comunicación entre as persoas ou nas súas actividades.
Efectos na saúde
miniatura| Algúns efectos do ruído sobre a saúde son: O estudo do ruído, a vibración e a severidade nun sistema denomínase NVH. Estes estudos van orientados a medir e modificar os parámetros que lle dan nome e que se dan en vehículos a motor, de forma máis detallada, en coches e camións.
Pola contra, os ruídos son tamén sons simples ou complexos pero inharmónicos e de moi alta intensidade, que xeran intolerancia ou dor ao oído e unha sensación de despracer ao individuo.
Límites
miniatura|[[Ruído branco ou son branco.]] As contornas con máis de 65 decibeis (dB) considéranse inaceptables.
En España, os ciclomotores non poden superar en máis de 4 dB o nivel de emisión sonora da súa ficha de homologación.
Por baixo de 80 dB o oído humano non presenta alteracións definitivas. Estes niveis xeran molestias pasaxeiras denominadas fatiga auditiva, onde o oído interno non sofre problemas definitivos. Cando a intensidade supera os 90 dB comezan a aparecer lesións irreversibles canto maior sexa a exposición e a susceptibilidade persoal.
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1964
O Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1964 foi o décimo quinto campionato anual de Fórmula 1 organizado pola Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Con 10 Grandes Premios no calendario, deu comezo o 10 de maio, e finalizou o 25 de outubro. miniatura|[[John Surtees (Ferrari 158) gañou o Campionato Mundial de pilotos de .]]
Resumo da tempada
O campionato, feramente disputado por Jim Clark, John Surtees e Graham Hill, decidiuse no Gran Premio de México, cando Hill atrasouse logo dunha colisión co Ferrari de Lorenzo Bandini. Clark viuse obrigado a parar cunha fuga de aceite na última volta, Ferrari fixo que Bandini deixara adiantar a Surtees ao segundo lugar o que lle deu o campionato por un punto sobre Hill. Honda fixo un discreto debut nas carreiras de Gran Premio co piloto Ronnie Bucknum, e Maurice Trintignant retirouse á idade de 47 anos logo dunha das máis longas carreiras do campionato mundial.
Equipos e pilotos confirmados
Os seguintes equipos e pilotos participaron no Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1964:
Clasificación do Mundial de Pilotos de 1964
Os puntos concédense sobre unha base de 9-6-4-3-2-1 en cada carreira, só contan os 6 mellores resultados para o campionato. Hill anotou 41 puntos durante o ano, pero só 39 puntos contaron para ao campionato. Surtees anotou 40 puntos, todos os cales contaron para ao campionato. Polo tanto, Surtees converteuse no Campión do Mundo, a pesar de non ter a maior puntuación no transcurso do ano.
Resultados das carreiras non puntuables
En 1964 celebráronse outras carreiras de Fórmula 1, que non contaron para o campionato do mundo.
Xoán Caboto
miniatura|Estatua de Xoán Caboto en [[Bristol.]] Giovanni Caboto ou, ás veces, Xoán Caboto, nado contra o 1450 e finado en 1499, foi un comerciante, navegante e explorador Italiano considerado como un dos primeiros europeos da época moderna en chegar en 1497 á parte continental de Norteamérica.
Traxectoria
Xoán Caboto naceu sobre o ano 1450 en Xénova, Italia, segundo din os documentos que falan da súa familia. Sobre o ano 1461 Caboto vivía en Venecia onde pasou a súa infancia e xuventude. No ano 1482, aproximadamente, casou coa tamén veneciana Mattea, coa que tivo tres fillos: Ludovico, Sebastián e Sancio.
Igual que o seu pai, dedicouse ó comercio. Comerciaba cos portos do Mediterráneo do leste, ata converterse nun experto mariñeiro. Comerciaba principalmente con valiosas mercadorías asiáticas como especies, seda, pedras preciosas e metais que chegaban a Europa por vía terrestre ou a través do Mar Vermello.
En España
Sobre o ano 1490, Caboto e a súa familia mudáronse a Valencia. É probable que fose nesta cidade onde se propuxo seguir os pasos de Cristovo Colón e comezou a formar parte das exploracións ao océano Atlántico. Os países líderes destas exploracións eran por aquel entón Portugal e España e os monarcas de ámbolos dous países desexaban atopar novas rutas para conseguir as riquezas de Asia. Estas rutas tiñan que evitar penetrar polo Mediterráneo, onde as cidades italianas exercían un amplo monopolio. Mais entre estas pretensións había outra tamén de menos peso, pero importante naquelas datas, e era a da expansión do cristianismo para deter o avance musulmán.
En Inglaterra
O resultado deste cúmulo de situacións foi a mudanza de intencións de Caboto, quen se dirixiu a Inglaterra na procura de oportunidades, xa que neste reino aínda non se iniciaran as exploracións a tanta escala como nos países peninsulares. Así pois, en 1494 Caboto instalouse en Bristol coa súa familia e iniciou relacións con mercadores do porto e mesmo co rei Henrique VII. A súa idea asemellábase á de Colón e pretendía chegar á Asia dirixíndose cara ao oeste atravesando o Atlántico norte, xa que consideraba que esa ruta era máis rápida que a recentemente descuberta por Colón.
Viaxes
Henrique VII concedeulle a Caboto e ós seus tres fillos o dereito a buscar illas e países pagáns con cinco barcos que levarían a bandeira inglesa, baixo a que se sometían. A expedición partiu dende Bristol no ano 1497 e estaba encabezada por Matthew, e a bordo do mesmo chegaron a Newfoundland, Canadá, crendo que chegaran ás costas asiáticas de Cipango. Caboto regresou a Inglaterra ó pouco tempo e un ano despois organizou outra viaxe na que se di que chegou ata Groenlandia polo norte e á baía de Chesapeake polo sur. A partir de 1499 non se tiveron máis noticias del.
Estes descubrimentos pode que non fosen de grande importancia económica, mais co tempo convertéronse na base para as reivindicacións inglesas sobre Norteamérica.
La Sidra
La Sidra é unha publicación mensual editada pola asociación cultural Ensame Sidreru dende setembro de 2003. É a primeira revista temática sobre a sidra de Asturias.
Khartún
miniatura|dereita|200px|O [[río Nilo pasando por Cartum]] Khartún (en árabe, al-Khartûm: الخرطوم, literalmente "trompa de elefante"), é a capital e cidade máis poboada do Sudán. Atópase no cruzamento do Nilo Branco, procedente de Uganda, co Nilo Azul, que ven de Etiopía. Estes dous únense no río Nilo, que segue o seu curso cara Exipto.
A cidade forma unha metrópole xunto con Khartún Norte (Al-Jartūm al-Bahrī: الخرطوم البحري) e Ondurman (Umm Durmān: أم درمان) de case oito millóns de habitantes. miniatura|dereita|150px|Mapa
Historia
A historia de Khartún comeza como lugar de asentamentos humanos dende o cuarto milenio antes da nosa era, na confluencia das dúas ramas principais do Nilo (Branco e Azul). Entre os séculos sexto e dezaseis da nosa era o centro do reino cristián de Alodia, as ruínas de cuxa capital, Soba, aparecen ás aforas da actual aglomeración de Khartún (a uns 20 km ao sueste). Despois da caída de Alodia e o desprazamento do poder ao sur, no final do século XVII e principios do XVIII, asentamentos das tribos mahas da illa Tuti (situada xusto na unión das dúas pólas do Nilo) colonizaron as ribeiras en terra firme con novas aldeas, xermolo das tres cidades que no futuro comporán o conglomerado urbano de Khartún, entre elas a da propia vila na beira sur do Nilo Azul. Foi nesta época cando a fe islámica comezou o seu influxo na rexión.
Fundación como avanzada militar otomá
A situación xeográfica privilexiada volveu ser crucial cando o poder otomán de Exipto andaba a procura dun acceso ás rexións subsaharianas. En 1821, Ibrahim Pachá, fillo do gobernador Mehmet Alí, invadiu a zona establecendo unha guarnición militar cun forte de adobe onde o río era vadeable, dando orixe así á al-Khartum moderna. En 1830 foi designada capital oficial, independente do Cairo, do Imperio Otomán na rexión do Sudán Oriental. De seguida converteuse nun posto comercial que medrou axiña como mercado de escravos, ouro e marfil. O intento dos primeiros gobernadores por organizar unha estrutura urbana merecedora de tal nome chocaron coa cultura seminómade da zona e así o primeiro Khartún creceu de maneira anárquica con edificacións modestas de materiais provisionais, excepto o pazo de goberno, e falta absoluta de infraestruturas e servizos, que só andando o século foron aparecendo.
Cara o 1860 unha base urbana foi consolidándose, mesmo con peiraos para o intenso tráfico comercial polo Nilo. Tres barrios principais configuraban a vila: o do goberno (Hakim-dariya, na ribeira do Nilo Azul), o mercado e Deims (as áreas residenciais nativas). Chegou a acadar os 50.000 habitantes.
Revolución mahdista e destrución de Khartún
A ocupación exipcio-otomá era vista con resentimento polos nativos. O poder, corrupto e opresoramente violento, favoreceu un clima onde xurdiría a figura do Mahdi (Muhammad Ahmad) quen levou as tribos sudanesas a unha revolución islámica fundamentalista contra os ocupantes. En 1884 asediaron Khartún por un ano ata a súa caída.
O sucesor do Mahdi (quen morrera pouco despois da vitoria) ordenou en 1886 a evacuación e completa destrución de Khartún (agás os peiraos e tumbas). No seu lugar estableceu a nova capital mahdista na veciña Omdurmán, ao norte, na beira occidental do Nilo e que servira de acuartelamento das tropas do asedio. Ata entón unha pequena poboación fora, porén,un lugar sinalado de desenvolvemento dunha corrente islámica sufí (Khalwa) nos séculos XVII-XVIII, de gran predicamento na zona.
A nova Khartún colonial británica
O estado islámico mahdista non durou moito. En 1898, as tropas británicas de Lord Kitchener fixéronse co control da rexión declarando novamente a Khartún como capital colonial, desta vez do Sudán anglo-exipcio. De seguida, e segundo planos do mesmo Kitchener, o corpo de enxeñeiros comezou a reconstrución da cidade. O proxecto tiña a ambición de levantar a maior cidade en África, pois o Sudán subministraría todo o algodón que as fábricas de Lancashire precisaban. Sobre unha cuadrícula básica superpúñase outra maior de diagonais (co obxectivo de facilitar o control militar). No centro, simbolicamente, a catedral anglicana (1906). miniatura|Khartún dende o aire, 1936 As infraestruturas e servizos eran comparables aos estándares occidentais (ferrocarril en 1900, ponte de aceiro sobor do río, tranvías) mentres a poboación local estaba confinada ao oeste e sur nun sector a carón do mercado ou en Omdurmán.
As zonas industriais, estación de mercadorías do ferrocarril e almacéns localizáronse na outra beira do Nilo Azul cunha administración segregada, o que deu nacemento a Khartún Norte (al-Khartum Bahri).
Capital da República Sudanesa
En 1956, coa independencia da República do Sudán, Khartún converteuse na súa capital. Desta vez o feito incontestable da tripolaridade urbana levou a que os seguintes plans xerais (Doxiadis, 1958; Mefit, 1974; Doxiadis e Mustafa, 1991 ) contemplaran o Gran Khartún coma realidade metropolitana, inda que mantendo a diferenciación funcional: Khartún a cidade administrativa e de servizos, Khartún Norte a industrial e Omdurmán a capital cultural nativa do país.
Con todo, nos tres casos, o grande fluxo migratorio do rural trala independencia (decuplicando a poboación entre 1960 e 1990 ) e a endémica falla financeira para poñelos en funcionamento, fixéronos axiña ou obsoletos ou papel mollado. Coma no resto das metrópoles do terceiro mundo, o problema da vivenda digna e os servizos e infraestruturas necesarios para sostela converteron o desenvolvemento do Gran Khartún nun caos improvisado e deficitario.
Problema que se ten agravado cos millóns de refuxiados que nos últimos anos asentáronse en campamentos de acollida arredor da aglomeración tripolitana, froito do terrible conflito permanente dun país artificialmente constituído na descolonización e radicalmente dividido entre un norte islámico e o sur cristián.
La Ilustración Española y Americana
miniatura|225px|La Ilustración Española y Americana, 2 de xaneiro de 1870, ano XIV, núm. 2.
La Ilustración Española y Americana foi unha publicación periódica madrileña da segunda metade do século XIX (1869) e principios do século XX (1921), que mesturaba noticias de divulgación científica e literaria e artística.
Historia e características
Na súa cabeceira presentábase como Periódico de ciencias, artes, literatura, industria y conocimientos útiles. Foi fundada en 1869 en Madrid por Abelardo de Carlos, que foi o seu director ata 1881, e despois polo seu fillo Abelardo José de Carlos Hierro. Antonio Garrido Villazán tamén foi o seu director.
Como indica o seu nome a revista caracterizábase pola profusión das súas ilustracións que representaban gran cantidade de aspectos da vida cotiá de España e dos países hispanoamericanos onde tamén tiña difusión a publicación.
Entre os artistas que traballaron para esta publicación podemos encontrar a Enrique Simonet, Juan Comba, José Luis Pellicer, Valeriano Domínguez Bécquer, Francisco Ortego, Eduardo Sánchez Solá etc. ou escritores sobresaíntes como José Zorrilla, Ramón de Campoamor, Juan Valera, Leopoldo Alas, Emilio Castelar, Valle-Inclán, Unamuno e outros como Ángel Fernández de los Ríos, Peregrín García Cadena, Manuel Cañete, José Velarde, Miguel Rodríguez Ferrer, Patrocinio de Biedma ou Francisca Sarasate, entre outros.
A publicación aparecía semanalmente, os días 8, 15, 22 e 30 de cada mes. Desapareceu en 1921.
Cromosoma 6
125px|dereita O cromosoma 6 humano é un cromosoma pertencente a un dos 23 pares de cromosomas humanos. Igual ca ocorre cos demais cromosomas (agás o X e Y nos homes), nas células haploides hai un só cromosoma 6, e nas diploides hai dous (un par). Pola posición do centrómero considérase un cromosoma submetacéntrico. O cromosoma 6 contén case 170 millóns de pares de bases, polo que é un dos cromosomas máis longos secuenciados ata agora ) e representa entre o 5,5 e o 6 % do total do ADN na célula. Entre outros xenes, nel encóntrase o complexo maior de histocompatibilidade (CMH ou, en inglés, MHC), tamén chamado sistema HLA, que contén arredor de 100 xenes e está relacionado coa resposta inmunitaria do organismo, que xoga un papel fundamental nos trasplantes de órganos.
Como para a identificación de xenes se utilizan diversos métodos, o número de xenes estimado para un determinado cromosoma pode variar segundo o método utilizado. Calcúlase que o cromosoma 6 probablemente ten entre 2.000 e 2.057 xenes.
Xenes
Algúns dos xenes localizados no cromosoma 6 son:
Enfermidades e alteracións
Algunhas enfermidades relacionadas co cromosoma 6 son:
Fernando Schwartz
Fernando Schwartz, nado en Xenebra (Suíza) o 15 de novembro de 1937, é un diplomático e escritor español
Traxectoria
Como diplomático durante 25 anos e fillo de diplomáticos viviu en varios países. Foi o embaixador de España en Kuwait e nos Países Baixos e portavoz do goberno para asuntos exteriores ata retirarse en 1988.
Traballou máis tarde para o grupo PRISA sendo conselleiro editorial de El País, portavoz do grupo e director de comunicación. Foi profesor de Opinión na Escola de Periodismo El País-Universidade Autónoma de Madrid e copresentador, xunto a Máximo Pradera (e máis tarde xunto a Ranón Arangüena e Ana García Siñeriz) do programa Lo más Plus de Canal +. Reside entre Madrid e Mallorca coa súa familia.
Ludeiros
O topónimo galego Ludeiros pode referirse a:
Aviazione Legionaria
miniatura|275px|Bombardeo da Aviazione Legionaria sobre [[Barcelona en marzo de 1938]] A Aviazione Legionaria foi un corpo expedicionario da Regia Aeronautica. Foi creada en 1936 e enviada para proporcionar apoio loxístico e táctico á forzas nacionais de Francisco Franco durante a Guerra Civil española, xunto coa súa equivalente alemá, a Lexión Cóndor, e as tropas de terra italianas do Corpo Truppe Volontarie. Serviron dende agosto de 1936 ata o fin do conflito en marzo de 1939. A súa principal base de operacións estaba na illa de Mallorca.
Avións
12 biplanos Fiat CR.32 chegaron a Melilla en barcos de transporte o 14 de agosto de 1936 (serían enviados 405 durante a guerra) e cara finais dese mes o escuadrón "Cucaracha" formouse en Cáceres con avións dese tipo. Os envíos iniciais foron seguidos por outros máis numerosos. En marzo de 1939 once unidades do novo caza monoplano Fiat G.50 foron enviadas e baseadas na base de Ascalona, aínda que nunca chegaron a combater.
Foron enviados 55 bombardeiros trimotores S.M.81 "Pipistrello", 99 trimotores Savoia-Marchetti SM.79 "Sparviero" e 16 Fiat BR.20 "Cicogna". As unidades formaron parte do 21 Stormo da Bombardamento Pesante e das 251 e 252 Squadriglia Pipistrelli delle Baleari. Os "Cicogne" serviron na 230 Squadriglia da bombardamento veloce no verán de 1937, antes de ser trasladados á 231 escuadrilla en 1938.
Foron enviados un total de 758 avións: 125px|miniatura|Círculo negro colocado nas ás dos avións Os 276 destes avións superviventes ao final da guerra foron transferidos á nova Forza Aérea de Franco.
Marcas
Os símbolos de recoñecemento da unidade eran círculos situados nos lados das ás e na cola do temón. O símbolo das ás era completamente negro; posteriormente personalizado con símbolos brancos que ían dunha sinxela cruz ata deseños referidos a mandoa da Lexión Cóndor e da Aviación Nacional. O símbolo da cola era unha cruz negra sinxela nun campo branco, que lembraba ao distintivo de cola do posterior Exército do Aire español.
Javier Etcheverría de la Muela
Francisco Javier Etcheverría de la Muela, coñecido usualmente como Javier Etcheverría, nado na Coruña o 29 de maio de 1933, é un banqueiro galego.
Traxectoria
Fillo de Domingo Etcheverría Naveyra, que fora alcalde de Betanzos, licenciouse en dereito na Universidade Complutense de Madrid, exercendo como avogado antes de incorporarse en 1960 ao negocio familiar, o Banco Etcheverría, que fundara en 1877 o seu antepasado o vasco-francés Juan Etcheverry, de nacionalidade francesa, que se establecera en Betanzos e fundara unha fábrica de curtidos de pel, que chegou a ser unha das máis importantes de Galicia, e mais o banco.
En 2002 o Banco Etcheverría, presidido por Francisco Javier, e Caixa Galicia, chegaron a un acordo polo que a caixa adquiriu o 37,12 % do banco por 13,25 millóns de euros.
En abril de 2013 o banco venezolano Banesco adquiriu o 44,73 % de Banco Etcheverría a NCG Banco, herdeiro dos activos financeiros de Caixa Galicia, así como parte da participación da familia Etcheverría. Desta maneira, o 69,74 % do capital social de Banco Etcheverría pasou a ser propiedade da entidade venezolana. Ademais, o presidente de Banesco, Juan Carlos Escotet, foi nomeado vicepresidente do consello de administración de Banco Etcheverría, quedando Francisco Javier Etcheverría como presidente.
O 26 de xuño de 2014, a nova marca Abanca foi presentada en Santiago de Compostela, con Fracisco Javier Etcheverría como presidente e Juan Carlos Escotet como vicepresidente.
O empeño persoal de Francisco Javier Etrcheverría en que a sede social de Abanca se encontre en Betanzos responde ao seu desexo de vincular esta nova entidade coa exitosa e case tricentenaria banca familiar, que el presidiu durante décadas.
Cargos desempeñados
Foi vogal do Consello Superior Bancario até a súa extinción, conselleiro da Asociación Española de Banca (AEB) e vogal do padroádego da Fundación de Estudos Bancarios.
Desde a a data da fundación de Abanca, até o 26 de xuño de 2017, Javier Etcheverría desempeñou o cargo de presidente o consello de administración desta entidade, sendo substituído polo seu vicepresidente e principal accionista Juan Carlos Escotet.
Recoñecementos
Foi nomeado fillo adoptivo de Betanzos o 26 de setembro de 2014.
Roquebrune-Cap-Martin
Roquebrune-Cap-Martin (en Ròcabruna Caup Martin) é unha comuna do departamento dos Alpes Marítimos, na rexión Provenza-Alpes-Costa Azul.
Patriot Hills
Localización
O campamento atópase a 80º 19' sur e 81º 16' oeste, a 1000 m sobre o nivel do mar e a uns 1.076 km de distancia do Polo Sur. Está situado ao pé do Macizo Vinson (4.897 m), nun sistema montañoso coñecido como montes Ellsworth. Atópase nas proximidades da península de Skytrain, a poucos quilómetros da barreira Ronne, e en territorio reclamado por Chile.
O campamento atópase nunha ampla chaira de xeo o que permite a aterraxe de avións de carga e transporte, procedentes da base chilena d Punta Arenas.
A temperatura oscila entre os -15 °C no verán e os -40º C no inverno. O campamento é só accesible polo aire, e só está aberto nos meses de verán. Durante o inverno as tendas sotérranse.
Historia
Establecido en 1987, é o único campamento base de titulariedade privada na Antártida, e está operado por unha empresa chamada Antarctic Logistics & Expeditions. En decembro de 2002 a Universidade Stanford situou neste punto unha estación meteorolóxica.
O Bouzal, Ansar, Taboada
O Bouzal é un lugar da parroquia de Ansar no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada. Tiña 5 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 2 eran homes e 3 mulleres.
Casas de Paredes
As chamadas Casas de Paredes da Coruña son unhas singulares construcións realizadas a partir do ano 1778, dentro do estilo neoclásico que diversos enxeñeiros militares de varias procedencias estaban a desenvolver no norte de Galicia, sobre todo na cidade de Ferrol. Deben o seu nome ao capitán xeneral García de Paredes, gran promotor do proxecto.
Contexto artístico
A pesar de que o estilo neoclásico foi primeiro desenvolvido en Galicia (de maneira bastante prematura) na cidade de Santiago polo arquitecto Domingo Antonio Lois Montegudo (creador da Porta da Acibecharía e a Capela da Comuñón da catedral compostelá e do Pazo de Bóveda na Terra de Lemos), realmente comezou a estenderse e a alcanzar certo privilexio no país grazas a un grupo de enxeñeiros pertencentes ó corpo militar que se encontraban en Galicia por mor das empresas reformistas borbónicas, e que incluían a construción de fortificacións, redes viarias, ou do arsenal de Ferrol. Estes enxeñeiros tiñan unha destacábel formación técnica e unha marcada estética racionalista. Ademais das devanditas construcións de carácter técnico-militar, tamén realizaron outras construcións singulares —civís e relixiosas— durante a súa estancia na terra galega. Dous dos máis salientábeis enxeñeiros pertencentes a este grupo son o francés Carlos Lemaur (quen elaborou os planos do Pazo de Raxoi de Compostela) e o conquense Julián Sánchez Bort (responsable da nova fachada da Catedral de Lugo e arquitecto pincipal da concatedral de San Xiao de Ferrol)
O proxecto das Casas
A construción das casas de Paredes comezou no ano 1778. O principal obxectivo do plan de construción, que non chegou a realizarse na súa totalidade, era embelecer a vista da cidade dende o mar. O plan inicial pretendía comprender toda a fachada atlántica de Marineda, é dicir, o tramo comprendido entre o Cantón Grande e a Porta Real, deixando a Casa da Aduana como elemento central. Porén, debido á falta de presupostos, e incluso tendo xa os terreos dispostos, a obra non foi concluída (nela destaca o baleiro formado pola praciña do calello da Estacada). Foi un dos proxectos máis singulares levados a cabo na cidade da Coruña durante o período da Ilustración. Foron varios os arquitectos, enxeñeiros, mestres de obra e canteiros os que participaron no proxecto. Pedro Martín Cermeño, nado en Melilla e coñecido por proxectar a Catedral Nova de Lleida e a Igrexa de San Miguel do Porto no barcelonés barrio da Barceloneta foi quen deseñou toda a fronte.
As construcións mostran unha concepción filoilustrada, vinculada á arquitectura francesa do momento, concretamente á portuaria. Sobre os baixos porticados, no primeiro piso destacan os balcóns corridos, nos que se abren xanelas decoradas con frontóns triangulares. No segundo piso, repítense as mesmas filas de fiestras, neste caso só cunhas molduras como decorado. Trátanse de fachadas moi académicas, nas que destacan os pórticos, os balcóns e a cuberta con bufardas nas catro vertentes.
Foi un dos primeiros experimentos urbanísticos modernos da cidade da Coruña e de Galicia en xeral, e buscaba, baixo os idearios ilustrados, dotar de salubridade o barrio da Peixería, ademais de renovar o aspecto da cidade, que comezaba a gañar máis importancia a nivel comercial.
Javier Sardà
Francisco Javier Sardà Tamaro, coñecido coma Xavier Sardà, nado en Barcelona o 16 de abril de 1958, é un xornalista catalán.