cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batalla de Tampere
A batalla na cidade
Ás 4:00 da mañá seguinte os Brancos cruzaron o Tammerkoski en varios puntos, incluídos a ponte ferroviaria, e as pontes Satakunnansilta e Hämeensilta. Pola noite cegaron a Hämeenpuisto, na lado oeste da cidade. O 5 de abril, os Brancos lograron tomar o resto da cidade. O último reduto Vermello era a Casa do Concello, defendido conxuntamente por combatentes mulleres e homes. Segundo a lenda, a Casa do Concello durou tanto tempo como a Garda Vermella feminina de Tampere negouse a capitular. Os últimos defensores da Casa do Concello rendíronse finalmente ás 5:30 pm. Os Vermellos restantes retiráronse aos suburbios de Pyynikki e Pispala. Pola noite un gran número de Vermellos logrou fuxir a través do xeo dos lagos Pyhäjärvi e Näsujärvi. Entre eles estaban os líderes Vermellos Verner Lehtimäki, Ali Aaltonen e K. M. Evä.
O 6 de abril os Brancos estaban a piques de atacar os suburbios occidentais, mais ás 8:30 am izouse unha bandeira branca no alto da Torre de Pyynikki e a batalla finalizou. Con todo, aínda houbo algúns francotiradores Vermellos solitarios durante un par de días. miniatura|Vermellos capturados na Praza Central de Tampere.
Perdas
De acordo con algunhas fontes, unha fosa común no Cemiterio de Kalevankangas contén 2 751 Vermellos dos cales 1 208 morreron en combate. A base de datos de Vítimas de Guerra en Finlandia 1914–1922 contén o nome de 824 Brancos, 1 087 Vermellos e 67 descoñecidos ou neutrais.
Algunhas personalidades salientables que morreron na batalla de Tampere foron o historiador sueco Olof Palme, os membros do Parlamento Ernst Saari e Juho Lehmus, o editor e tradutor Matti Kivekäs, o poeta Juhani Siljo, o oficial ruso Georgij Bulatsel e os atletas olímpicos David Kolehmainen e Kalle Viljamaa.
Prisioneiros de guerra
Como o número de capitulados fíxose demasiado grande, era imposible fusilalos a todos. Os Brancos reuniron a máis de 10 000 Vermellos na Praza Central (en finés Keskustori), onde tiveron que estar durante case 24 horas. Entón os prisioneiros foron transferidos a un campo de prisioneiros creado no distrito de Kaleva, a dous quilómetros ao leste da cidade, a onde tiveron que marchar andando. Algúns dos prisioneiros foron inicialmente confinados en escolas locais e outros edificios públicos, para ser transferidos a finais de maio ao campo de Kalevankangas. Durante os seguintes cinco meses 1 228 Vermellos morreron no campo de prisioneiros de Tampere vítimas das execucións, as enfermidades ou a fame.
O campo de prisioneiros estaba formado por 21 barracóns militares e outros varios edificios que pertenceran ao exército ruso. A área estaba rodeada por arame de espiñas e custodiada por metralladoras. O campo estivo en funcionamento ata principios de 1919.
Daniel T. Barry
Traxectoria
Barry graduouse en enxeñaría eléctrica pola Universidade Cornell en 1975 e é máster na mesma materia pola Universidade Princeton en 1977, cun doutoramento pola mesma universidade en 1980 e un doutoramento en medicina pola Universidade de Miami en 1982.
Batalla de Tampere
Memoriais
O memorial Vermello foi erixido no Cemiterio de Kalevankangas en 1941. Foi deseñado polo escultor Jussi Hietanen, quen se encontraba no Campo de Prisioneiros de Kalevankangas en 1918, cando tiña 15 anos. Outro memorial se encontra en Pispala, no lugar no que se rendiron as últimas forzas Vermellas.
En abril de 2008 inaugurouse a exposición "Tampere 1918" no centro museístico Vapriikki de Tampere, creada en colaboración co Departamento de Historia da Universidade de Tampere. Nela pode achegarse aos eventos tiveron lugar na cidade na primavera de 1918 a través de diferentes obxectos, imaxes e recreacións de escenarios. Inicialmente a exposición duraría dous anos, mais posteriormente ampliouse o período.
Daniel T. Barry
Traxectoria
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en marzo de 1992. Participou nas misións STS-105, STS-72 e STS-96, pasando un total de 30,60 días no espazo.
GPUL
O seu principal obxectivo é dar a coñecer e promover o software libre na comunidade universitaria; para iso realízanse varias actividades e proxectos, dánselles recursos a outros grupos relacionados, coma o Proxecto Trasno etc.
Fear Street Part Three: 1666
Fear Street Part Three: 1666 é un filme estadounidense de 2021 dirixido por Leigh Janiak. É o terceiro título da triloxía Fear Street, continuación de Part One: 1994 e Part Two: 1978. O guión foi escrito por Janiak xunto con Phil Graziadei e Kate Trefry. Está baseado na serie de libros homónimos escritos por R. L. Stine, e conta a orixe da maldición de Shadyside a mediados do século XVII, así como o xuízo da bruxa Sarah Fier.
Fear Street Part Three: 1666 estreouse en Los Angeles State Historic Park o 14 de xullo de 2021 e a través de Netflix o 16 de xullo de 2021. Recibiu boas valoracións por parte da crítica quen a considerou como unha conclusión efectiva da triloxía.
Necromantux
Necromantux é un proxecto de software libre que ten coma obxectivo crear un conxunto de métodos e ferramentas para realizar recuperacións de datos, análise forense de ataques informáticos, xestión e monitorización de redes etc.
2 de outubro
Nacementos
miniatura|Antón Villar Ponte.
Mortes
miniatura|A Xosé María Díaz Castro.
Outros
Os 366 días do ano
N. K. Jemisin
Nora K. Jemisin, nada en Iowa City (Iowa) o 19 de setembro de 1972, é unha escritora de ficción científica e fantasía e psicóloga estadounidense. A súa obra explora unha ampla variedade de temas, incluíndo o conflito cultural e a opresión. Gañou varios premios pola súa obra, incluíndo o Locus Award. Coa súa vitoria en agosto de 2018, os tres libros da serie Broken Earth, o que fixo que Jemisin fose a primeira escritora que obtivo o premio Hugo á mellor novela tres anos consecutivos.
En 2009 e 2010, o relato de Jemisin "Non-Zero Probabilities" foi finalista aos premios Nebula e Hugo ao mellor relato. A súa primeira novela, The Hundred Thousand Kingdoms, primeiro volume da súa Inheritance Trilogy, foi candidata ao Nebula Award 2010, e apareceu na listaxe previa para o James Tiptree Jr. Award. En 2011, foi candidata ao premio Hugo, o World Fantasy Award, e o Locus Award, gañando o Locus á mellor primeira novela en 2011. The Hundred Thousand Kingdoms tamén gañou o premio Sense of Gender en 2011. Foi seguida por outras dúas novelas na mesma triloxía, The Broken Kingdoms en 2010 e The Kingdom of Gods en 2011.
En 2016, a súa novela The Fifth Season gañou o premio Hugo á mellor novela, converténdoa no primeiro escritor afroamericano que gaña un premio Hugo nesa categoría. As súas secuelas, The Obelisk Gate e The Stone Sky, gañaron o premio Hugo á mellor novela en 2017 e 2018, respectivamente.
Primeiros anos
Jemisin naceu en Iowa City, Iowa, e creceu en Nova York e Mobile, Alabama. Viviu en Massachusetts durante dez anos e mudouse a Nova York. Jemisin asisitiu á Tulane University entre 1990 e 1994, onde recibiu un B.S. en psicoloxía. Continuou a estudar asesoramiento e recibiu un mestrado en educación pola Universidade de Maryland.
Carreira
Graduada do obradoiro de escritura Viable Paradise de 2002, Jemisin publicou relatos e novelas. Jemisin foi membro do grupo de escritores BRAWLers da área de Boston, e é membro de Altered Fluid, grupo de crítica de ficción especulativa.
Foi co-convidada de honra na convención de ficción científica WisCon de 2014 en Madison, Wisconsin. Foi a escritora convidada de honra no Arisia 2015 de Boston.
Durante o seu discurso como convidada de honra no Continuum 2013 en Australia, Jemisin sinalou que o 10% dos membros do Science Fiction and Fantasy Writers of America (SFWA) votaron polo escritor de dereita alternativa Theodore Beale (tamén coñecido como Vox Day) como presidente da asociación. Continuou chamando a Beale “un autodenominado misóxino, racista, antisemita e varios outros sabores de idiota” e sinalou que silenciar eses asuntos era o mesmo que permitilos. Beale respondeu chamándoa “educada mais ignorante salvaxe”. Unha ligazón aos comentarios de Beal foi rechouchiada polo Twitter do SFWA, e este foi expulsado da organización.
En xaneiro de 2016, Jemisin comezou a escribir "Otherworldly", columna bimensual para o The New York Times. En maio de 2016, Jemisin montou unha campaña de Patreon que logrou suficientes fondos para permitir que deixase o seu traballo como psicóloga conselleira e centrarse a tempo total na escritura. No seguinte ano, Bustle chamou a Jemisin "a escritora de ficción científica da que toda muller necesita ser lectora".
Vida privada
Jemisin vive e traballa en Brooklyn, Nova York.
Selección feminina de hóckey sobre xeo do Xapón
A selección feminina de hóckey sobre xeo do Xapón é o equipo que representa ao Xapón nas competicións internacionais de hóckey sobre xeo en categoría feminina. En 2022, a IIHF publicou a clasificación mundial de seleccións, na que Xapón ocupou o sexto posto por detrás das seleccións de Canadá e os Estados Unidos. En 2014 Xapón contaba con 2 108 xogadoras rexistradas, cifra que caeu ata as 1 439 en 2020.
Thomas J. Hennen
Thomas John Hennen, nado en Albany, Xeorxia, o 17 de agosto de 1952, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-44.
Susan Helms
Susan Jane Helms, nada en Charlotte, Carolina do Norte, o 26 de febreiro de 1958, é unha astronauta estadounidense retirada que formou parte das misións STS-64, STS-102, STS-105, STS-101, STS-54 e STS-78 e ademais foi membro da Expedición 2 á Estación Espacial Internacional.
Thomas J. Hennen
Traxectoria
Foi seleccionado pola NASA en setembro de 1988. Participou na misión STS-44, pasando un total de 6,95 días no espazo.
Susan Helms
Traxectoria
Helms graduouse en enxeñería aeronáutica pola Academia da Forza Aérea dos Estados Unidos en 1980 e é máster en aeronáutica e astronáutica pola Universidade de Stanford en 1985.
Foi seleccionada pola NASA en xaneiro de 1990. Participou nas misións STS-64, STS-102, STS-105, STS-101, STS-54 e STS-78 e na Expedición 2 á ISS. Pasou un total de 210,96 días no espazo, incluído un paseo espacial de 8 horas e 56 minutos.
Roberto González-Monjas
Roberto González-Monjas, nado en Valladolid en 1988, é un músico español. Violinista e director de orquestra, en 2022 deuse a coñecer que sería director da Orquestra Sinfónica de Galicia a partir do ano 2023.
Traxectoria
Roberto González-Monjas formouse na Universidade Mozarteum de Salzburgo con Igor Ozim e máis na Escola de Música e Teatro de Guildhall (Londres) canda a David Takeno.
Entre 2005 e 2007 foi concertino na Orquestra Xove Sinfónica de Galicia, tarefa que logo continuou na Orquestra dell’Accademia Nazionale di Santa Cecilia (Roma), na Winterthur Musikkollegium, na de música barroca Les Musiciens du Louvre de Grenoble, ou na Bayerische Kammerphilharmonie, entre outras.
Ademais, dirixiu a Mahler Chamber Orchestra, a Orquestra do Mozarteum de Salzburgo e a Filharmónica de Luxemburgo, ten acordos para facelo en próximas temporadas coa Orquestra da Radio Sueca, a Sinfónica de Baltimore, as Filharmónicas de Hong Kong e Oslo. En 2020 foi nomeado director principal da Orquestra do Musikkollegium, e, en 2021, primeiro director convidado da Orquestra Nacional de Bélxica, confirmándose como un dos novos directores con maior sona de España. En 2022, a alcaldesa da Coruña, Inés Rey, anunciou que González-Monjas dirixirá a Orquestra Sinfónica de Galicia en tres tempadas entre 2023 e 2026. Na decisión destacou pola "visión musical, carisma, así como a súa crecente proxección internacional".
Como docente foi o profesor máis novo en incorporarse á Escola de Música e Teatro de Guildhall en 2013, e fundou Iberacademy (Academia Filharmónica Iberoamericana), un proxecto de educación musical en Colombia.
Mogyoród
Mogyoród é unha pequena vila tradicional do condado de Pest, Hungría. A batalla de Mogyoród tivo lugar aquí o 14 de marzo de 1074, entre Salomón, rei de Hungría e os seus curmáns Géza e Ladislau, que reclamaban dereitos ao trono. Para conmemorar a vitoria, instaláronse puntos de referencia de László, establecendo un mosteiro na montaña Klastrom. Entre as vistas da vila está a igrexa católica romana, construída entre 1745 e 1749, a estatua de San Xoán de Nepomuceno, tallada en pedra e a parroquia barroca construída polo bispo de Vác. A pista de carreiras Hungaroring está situada na cidade.
Localización
A vila está a 18 km de Budapest xunto á autovía M3 no val dos outeiros de Gödöllői. O seu punto máis alto é o monte Somlyó, (Gyertyános 326m) que se pode ver dende a autovía ou o HÉV. Moita xente vén vivir aquí debido á súa proximidade a Budapest mentres conserva a tranquilidade do país.
Orixe do nome
O nome da cidade deriva da palabra húngara para abelá, e pode traducirse aproximadamente como "rico en abelás". Aínda que hoxe só quedan uns poucos arbustos de abelás, a tradición local sostén que no presbiterio da cidade aínda queda o primeiro.
O nome da cidade pódese atopar en moitos documentos como "Mogyoród" no alfabeto occidental, en documentos tributarios turcos como "Magoród" e "Mogyorós" e en cartas eclesiásticas estranxeiras como "Monorond", "Mangerat", "Munerod", e "Mamorade".
Batalla de Mogyoród
O papel máis auténtico da batalla é unha carta do Sacro Imperio Romano Xermánico de finais do ano 1074, que non indicaba o lugar da batalla pero contén que o rei húngaro Salamon perdeu a batalla. O seguinte recurso a tempo procede do 'Képes Krónika' (Chronicon Pictum) que ofrece detalles da batalla: ''O único lugar importante preto da batalla foi Zymgota (Cinkota), que está preto da montaña Monorod ("rica en abelás") na que se librou a batalla. O único xeito de atopar o lugar exacto para atopar a fosa común creada pola loita, fai que os escritos daquela época non se poidan usar agora porque non son certos para a mentira da terra destes días (principalmente causa de a situación dos bosques e dos prados).'' Antes da batalla en Vác Géza prometeu que se gañaban, faría construír a Catedral da Mitre de Vác en Honra de María. Ladislau I de Hungría xusto antes da batalla, grazas ás súas visións, fixo unha promesa similar de que se construiría unha igrexa a San Martín no lugar da batalla.
Antes da batalla, Ladislau I de Hungría e Géza de Hungría por idea de Ladislau, cambiaron as súas insignias para confundir ao inimigo que xa sabía que Ladislau era mellor estratego que Géza. O inimigo cometeu erros tan grandes grazas ao cambio na batalla que deu a vitoria ao príncipe o que fixo fin a longa disputa.
Despois da batalla, a igrexa construíuse a partir da captura para honrar a San Martín.
Usando os datos da Chronicum Pictum a data da batalla foi o venres 14 de marzo de 1074.
O edificio que se construíu era unha igrexa cun mosteiro. O Chronicum Pictum menciona o mosteiro primeiro co seu abade en 1235 nunha carta do Papa. Hoxe en día é fácil localizar os edificios en Mogyoród. Deberían estar nalgún lugar próximo á zona de Klastromdomb, Templomhegy ou Kővár. Estes son os barrios da cidade na actualidade. Non obstante, as operacións de construción dos séculos XVIII e XIX non permiten ver as ruíñas. As escavacións demostran que no século XI-XII houbo unha pequena igrexa e despois transformárona nunha igrexa máis grande.
Estados mongois e tártaros en Mogyoród
En marzo de 1241, os tártaros lanzaron unha ofensiva contra a vila e o mosteiro e continuaron ata o Danubio, onde atacaron Vác. Debido a que non podían cruzar o río, utilizaron Vác como base para atacar as zonas do leste e do norte.
En febreiro de 1242, os tártaros cruzaron o Danubio xeado para lanzar varios ataques contra Mogyoród.
Non se sabe canto dano causaron os tártaros, pero sábese que levaron todos os animais e todos os produtos e mataron ao redor do 50-60% da poboación, ademais de queimar moitos edificios.
O século XIV
No primeiro terzo do século XIV, a existencia da abadía de Mogyoród estaba en perigo, pero grazas ao abade de Ggaramszentbenedek e ao bispo de Eger, entre 1338 e 1342 volveu á vida. A abadía tomou cada vez máis importancia e comezaron uns 70 anos de prosperidade: en 1366 era o lugar do capítulo e, a principios do século XV, os abades seguiron as ordes do papa en grandes proxectos.
Economía
thumb| [[Michael Schumacher en Hungaroring.]] thumb | Unha entrada de [[Hungaroring]] thumb| A estatua de [[Ferenc Szisz, un piloto húngaro de coches de carreiras, o gañador do primeiro  Gran Premio de motor o 26 de xuño de 1906]] Os principais ingresos da vila proveñen do turismo. O Gran Premio de Hungría é famoso en todo o mundo. Moita xente acode as carreiras celebradas no circuíto de Hungaroring. Os eventos son moi frecuentes, hai unha vintena de carreiras de automóbiles e motor a nivel nacional cada ano. E tamén hai outros programas (exhibicións de automóbiles, carreiras privadas, torneos libres, carreiras de bicicletas, competicións de carreira etc.). Outra das vistas máis importantes do asentamento é o Aquapark de Mogyoród, que é un dos parques de atraccións acuáticos máis famosos de Hungría. Persoas famosas adoitan visitar o parque (por exemplo pilotos de Fórmula Un, artistas, cantantes, famosos etc.). E tamén a maior parte do territorio da vila está formado por parcelas de fin de semana con casas de fin de semana, que son casas de verán de moita xente de Budapest.
Grupo da táboa periódica
Un grupo ou familia da táboa periódica é cada unha das columnas verticais da táboa. Os grupos adoitan ter tendencias periódicas máis significativas que os períodos e os bloques. As teorías mecánico cuánticas modernas sobre a estrutura atómica explican as tendencias dos grupos propoñendo que os elementos dentro do mesmo grupo xeralmente teñen a mesma configuración electrónica na súa capa de valencia. Consecuentemente, os elementos do mesmo grupo tenden a ter unha química compartida e exhiben unha clara tendencia nas propiedades cun número atómico crecente. Porén, nalgunhas partes da táboa periódica como o bloque-d e o bloque-f, as semellanzas horizontais poden ser tan importantes ou incluso máis pronunciadas que as semellanzas verticais. Seguindo a convención internacional de nomes, os grupos numéranse dende o 1 ata o 18 dende a columna máis á esquerda (os metais alcalinos) ata a columna máis á dereita (os gases nobres). Previamente os grupos indicábanse con números romanos. En América, os números romanos ían seguidos dunha "A" se o grupo estaba no bloque s ou p, ou dunha "B" se o grupo estaba no bloque d. Os números romanos utilizados corresponden co último díxito da convención de nomes actual. En Europa as letras eran semellantes, pero a "A" utilizábase se o grupo estaba antes do grupo 10 e a "B" para este grupo e os seguintes. A maiores, os grupos 8, 9 e 10 adoitaban tratarse coma un grupo triplo, coñecido de forma colectiva en ámbalas dúas notacións como o grupo VIII. En 1988 entrou en vigor o novo sistema de nomeamento da IUPAC, desbotando os nomes anteriores. Algúns destes grupos recibiron nomes triviais non sistemáticos, malia que algúns destes nomes non son de uso habitual. Os grupos do 3 ó 10 non teñen nomes triviais e noméanse simplemente polo seu número de grupo ou polo nome do primeiro membro do grupo, xa que estes teñen poucas semellanzas e tendencias verticais.
Os elementos dun mesmo grupo tenden a seguir uns padróns de raio atómico, enerxía de ionización e electronegatividade. De arriba a abaixo nun grupo, os raios atómicos dos elementos aumentan, e xa que van tendo progresivamente máis niveis de enerxía cheos, os seus electróns de valencia atópanse máis lonxe do núcleo progresivamente. Dende a parte superior, cada elemento sucesivo ten unha menor enerxía de ionización xa que vai resultando máis doado eliminar un electrón, xa que os átomos presentan unha unión cada vez menor. De forma semellante, os grupos presentan unha diminución da electronegatividade de arriba a abaixo por mor da cada vez maior distancia entre os electróns de valencia e os núcleos. Porén, existen excepcións a estas tendencias. Por exemplo, no grupo 11, a electronegatividade increméntase nos elementos inferiores do grupo.
Banda dos Catro
A foi o nome que recibiu un grupo de altos dirixentes do Partido Comunista da China que foron expulsados do mesmo e postos baixo arresto trala morte de Mao Zedong en 1976, sendo declarados culpables de crimes e abusos cometidos durante a Revolución Cultural. Este feito é considerado como o final deste período histórico da China.
O grupo estaba composto pola viúva de Mao, Jiang Quing, e tres dos colaboradores desta: Zhang Chunqiao, Yao Wenyuan e Wang Hongwen, os cales desempeñaban altos cargos dentro do Goberno da República Popular China nos últimos anos de vida de Mao. Jiang Qing, apoiada por Mao, en 1966 púxose á fronte do aparello cultural do Estado mentres que os outros tres eran altos dirixentes do PCCh en Shanghai.
Marianne
Marianne (pronunciado [maʁjan]) é unha figura alegórica, personificación nacional da República Francesa desde a Revolución Francesa, que representa a liberdade e a razón.
Marianne amósase en moitos contextos en Francia e ocupa os lugares de honra en institiucións como os concellos ou os tribunais de xustiza. Forma parte dos motivos representados no Triunfo da República, unha escultura de bronce que se ve desde a Place de la Nation, en París, e tamén aparece representada, xunto con outra estatua, na Place de la République, da capital francesa. Do mesmo xeito, o seu perfil utilízase no logotipo oficial do Goberno francés, é reprodúcese tamén nas moedas de francesas con valores en euro (e nas do anterior sistema do Franco), e nos selos de correos de Francia.
Marianne é un dos símbolos máis salientables da República Francesa e úsase adoito con carácter oficial na maioría de documentos administrativos. Como icona nacional e símbolo republicano, Marianne representa a oposición á monarquía (que ten como equivalente en Xoana de Arco) e o triunfo da liberdade e da democracia sobre calquera xeito de opresión. Outros símbolos nacionais de Francia son a bandeira tricolor, o lema nacional Liberté, Égalité, Fraternité, "A Marsellesa" como himno nacional, o escudo, e o Gran Selo de Francia.
miniatura|Marianne nunha [[moeda da I República Francesa (ano 4). Gravador: Augustin Dupré.]] miniatura|140px|Marian como sementadora dun [[Selo postal|selo de correos francés de 1927]]
Orixe do nome
Nos tempos da Revolución Francesa, as xentes máis populares estaban a loitar polos seus dereitos, polo que (segundo a teoría máis habitual) se considerou apropiado nomear a República cos nomes máis comúns das mulleres francesas: Marie e Anne.
Segundo a documentación, a primeira mención escrita do nome de Marianne para designar a República produciuse en outubro de 1792 en Puylaurens, preto de Tolosa. Naquela época, a xente cantaba unha canción en occitano que di: La garisou de Marianno ("A recuperación de Marianne"). Na época, Marie-Anne era un nome moi popular e, segundo Agulhon "foi escollido para se referir a un réxime que tamén se vía como moi popular."
Segundo outra teoría, o nome tomouse do xesuíta español Juan de Mariana, un combatente contra o absolutismo do século XVI e teórico do tiranicidio.
Proponse tamén que o nome puido proceder do da muller do político Jean Reubell: segundo unha historia popular, Paul Barras, un dos membros do Directorio, durante unha noite que pasou na casa de Reubell preguntoulle o nome á súa anfitrioa, que contestou que se chamaba Marie-Anne, ao que Barras tería contestado: "perfecto; é un nome curto e sinxelo, tan propio para a República como para ti".
O nome de Marianne tivo tamén conexións con varias sociedades secretas republicanas. Durante o Segundo Imperio, unha delas, cuxos membros xuraban derrocar a monarquía, denominábase tamén Marianne.
Historia
miniatura|260x260px|esquerda|[[A Liberdade guiando o pobo, de Eugène Delacroix (1830) representa a Revolución de 1830 (Museo do Louvre).]]
Xa que os tempos clásicos era común de representar ideas e entidades abstractas como deuses, deusas e personificacións alegóricas. Durante a Revolución Francesa de 1789 xurdiron moitas destas alegorías da liberdade e da razón e estas dúas figuras, á fin, confluíron nunha soa: unha figura feminina representada en pé ou sedente e dotada de varios atributos, entre eles a escarapela tricolor e o gorro frixio. Esta muller simbolizou adoito os conceptos de liberdade, razón, nación e patria, así como as virtudes cívicas da República. Neste sentido, pódese comparar Marianne coa Estatua da Liberdade, concibida co título de "Liberdade Iluminando o Mundo" (La Liberté éclairant le monde) polo seu autor, o artista francés Frédéric Auguste Bartholdi, e que ten senllas copias tanto en París como en Saint-Étienne. En setembro de 1792, a Convención Nacional decidiu por decreto que o novo selo do Estado representaría unha muller de pé cunha lanza na man e cun gorro frixio na súa cabeza.
O historiador Maurice Agulhon, quen dedicou varias obras á investigación sobre as orixes de Marianne, suxeriu que foron as tradicións e a mentalidade dos franceses as que levaron ao uso dunha muller para representar a República. Unha alegoría feminina era tamén un xeito de simbolizar a ruptura co rancio sistema monárquico encabezado por reis varóns, e de promover unha ideoloxía republicana máis moderna. Mesmo antes da Revolución Francesa, o Reino de Francia fora sempre encarnado en figuras masculinas, como se amosa nalgúns teitos do Palacio de Versalles. Ademais, tanto "Francia" como "república" son en francés, como en galego, substantivos femininos (la France, la République), do mesmo xeito que as palabras "liberdade" (liberté) e "razón" (raison).
O uso desta alegoría tivera inicialmente un carácter oficioso e un uso moi diverso. Unha alegoría feminina da Liberdade e da República foi utilizada tamén por Eugène Delacroix no cadro "A Liberdade guiando o pobo" (La Liberté guidant le peuple), pintado en xullo de 1830 na honra da revolución que tivo lugar nesas mesmas datas.
Na I República
dereita|miniatura|274x274px|Busto de Marianne nos [[corredores do Palacio de Luxemburgo, sede do Senado francés.]]
A pesar de que a imaxe de Marianne non suscitou moita atención ata 1792, as orixes desta "deusa da Liberdade" datan xa de 1775, cando Moreau a pintou como unha muller nova vestida con roupa de estilo Romano e cun gorro frixio sobre unha pica que sostiña cunha man.
Marianne amosouse por primeira vez de xeito salientable como motivo principal dunha medalla en xullo de 1789, celebrando a Toma da Bastilla e outros dos primeiros sucesos da Revolución. Desde este momento ata setembro de 1792, a imaxe de Marianne foi eclipsada por outras figuras, como Mercurio e Minerva.
Non foi ata setembro de 1792 cando a nova República procurou unha imaxe nova para representar o Estado, cuxa popularidade colaborase na súa expansión. Marianne, a alegoría feminina da liberdade, foi a seleccionada para representar o novo réxime da República Francesa, ao tempo que continuaba a simbolizar a liberdade.
As imaxinaría de Marianne escollida como o selo da I República Francesa presentábaa de pé, nova e con determinación. A pica que sostiña coa man dereita, co gorro frixio sobre ela, representaba a liberación de Francia. Marianne aparecía apoiada nun fasces, un símbolo clásico de autoridade. Esta imaxinaría non a presenta con agresividade, en consonancia coa ideoloxía dos xirondinos moderados e liberais na Convención Nacional, afastándose da "violencia frenética dos días revolucionarios".
Despois do período do Terror cumpría un novo cambio na imaxinaría que amosase a nova natureza civil e non violenta do Directorio. Marianne reapareceu na imaxe oficial do Directorio Executivo (1798), conservando o goro frixio mais agora rodeada de símbolos diferentes. En contraste coa de 1792, xa non se representa a pica ou lanza e agora apóiase suavemente sobre unha táboa coa Constitución do ano III. Ademais, en lugar de ollar directamente o observador, dirixe a súa ollada cara a un lado. O novo calendario da Revolución amosa unha imaxinaría nestes mesmos termos.
dereita|miniatura|140px|[[Selo grande de Francia|Gran Selo de Francia (1848). O toucado da República é idéntico ao da Estatua da Liberdade. Ambos son símbolos republicanos salientables.]]
Na II República
O 17 de marzo de 1848, o Ministerio do Interior da Segunda República organizou un concurso para elixir o simbolismo da República en pinturas, esculturas, medallas, moedas e selos, xa que se carecía dunha representación oficial. Despois da caída da monarquía, o Goberno provisional declarou: "A imaxe da liberdade debería substituír en todos os lugares as imaxes de corrupción e vergoña que o magnánimo pobo francés rompeu en tres días". Por primeira vez, a alegoría de Marianne condensou os conceptos de "liberdade", "república" e "revolución".
Determináronse oficiais dous modelos de Marianne. Un amósaa loitando e vitoriosa, lembrando a deusa grega Atenea, cun peito espido, o gorro frixio e un corpiño vermello, e cun brazo ergueito nun xesto de rebelión. O outro modelo é máis conservador: leva roupa de estilo antigo, con raios de sol arredor da cabeza (unha transferencia do símbolo monárquico ao republicano), e acompáñase de símbolos como o trigo, o arado e o fasces romano. Estes dous modelos opostos de Marianne representan dúas ideas da República, unha representación burguesa e outra democrática e social.
Os municipios escolleron voluntariamente a súa representación da Marianne, con frecuencia virándolle as costras á Igrexa. Marianne fixo a súa primeira aparición nun selo de correos francés en 1849.
No II Imperio
Durante o II Imperio (1852-1870), a representación de Marianne pasou á clandestinidade e serviu como símbolo de protesta contra o réxime.
Na III República
miniatura|esquerda|[[Caricatura de 1904 sobre a Entente Cordiale publicada na revista humorística británica Punch or The London Charivari. John Bull afástase cunha Marianne desafiante e vírase cara ao Kaiser, que finxe non decatarse.]]
O seu uso comezou a ser máis oficial durante a Terceira República (1870-1940). Unha gran parte da popularidade que adquirira a Marianne debíase a que simbolizaba o republicanismo francés e, ao mesmo tempo era o suficientemente neutral como para atraer a maioría das persoas.
A Revolución deixara como legado a división entre os franceses, que tiñan diferentes heroes e viláns revolucionarios, e, de xeito diferente aos Estados Unidos, en Francia non había culto ningún aos "pais fundadores", cuxa memoria fose honrada por todos. Para esta razón, o Estado francés tendeu para promover símbolos abstractos e unificadores da conciencia nacional como Marianne, en lugar de personalidades históricas, como fixeran os EEUU con George Washington ou Venezuela con Simón Bolívar.
Despois das turbulencias da década de 1870, na de 1880 a maioría dos franceses aceptaran xa o sistema republicano e o Estado francés xa non precisaba unha historia que o xustificase, polo que utilizou a Marianne como símbolo de unificación. O único acontecemento histórico que se conmemoraba con regularidade era o Día da Bastilla. Neste sentido, e en contraposición ao caso de Alemaña, o historiador británico Eric Hobsbawn argumenta que, de xeito diferente a Marianne como símbolo de república e liberdade, o seu homólogo alemán, Deutscher Michel, caracterizábase esencialmente por ser unha figura antiestranxeira.
miniatura|[[Estatua de Marianne na praza da República de París.]]
A Casa do Concello de París instalou unha estatua de Marianne con gorro frixio en 1880, e de camiño foi seguido por outros municipios franceses. En París, onde os radicais tiñan unha presenza forte, organizouse un concurso en 1879 para elixir a estatua da praza da República, no que resultaron vencedores os irmáns Morice (Léopold fixo a escultura e François Charles Morice, arquitecto, encargouse do pedestal), cunha Marianne académica, cun brazo ergueito cara ao ceo e un gorro frixio, mais cos seus peitos cubertos. Jules Dalou perdera no concurso, mais a cidade de París decidiu construír tamén o seu proxecto, na praza da Nación, que foi inaugurado nos actos do centenario da Revolución Francesa, en 1889, cunha versión de xeso cuberta de bronce, que contaba co fasces, o gorro frixio e un seo espido, que estaba acompañada por un ferreiro, como representación do traballo, e alegorías da Liberdade, a Xustiza, a Educación e a Paz: todo o que se supuña que a República lles subministraría á cidadanía. O monumento de bronce foi inaugurado en 1899, durante a axitación do Caso Dreyfus, cun radical como primeiro ministro. Durante a cerimonia produciuse unha gran manifestación de traballadores con bandeiras vermellas e os representantes do Goberno abandonaron o acto. Os traballadores reapropiáranse de Marianne como representante da República Democrática e Social (la République démocratique et sociale ou, sinxelamente, La Sociale).
Desde a sinatura da Entente Cordiale entre Francia e Gran Bretaña en abril de 1904, Marianne e John Bull personalizaron o acordo en multitude de pinturas e viñetas. Nas loitas ideolóxicas entre partidos a comezos do século XX, era frecuente que a prensa de dereitas denigrase a Marianne como prostituta.
Na Alemaña Imperial retratábase adoito a Marianne dun xeito moi vulgar, suxerindo que era unha prostituta ou, en calquera caso, moi promiscua, ademais de histérica, celosa e tola, e que se encollía de medo ante os soldados alemáns. O Estado alemán nese período promoveu un militarismo moi xenófobo, que concibía o Reich como en perigo permanente polos estranxeiros e con necesidade dun goberno autoritario. O núcleo do militarismo prusiano-alemán era un culto ao machismo que equiparaba o militarismo coa masculinidade, e Marianne foi utilizada en Alemaña para representar a Francia como unha nación débil, en contraste coa Alemaña" forte e viril. O recurso a Marianne na propaganda alemá era sempre para promover o desprezo cara a Francia e, con el, unha advertencia sobre o que os alemáns non deberían ser.
Nos carteis e nos debuxos franceses, pola contra, era Marianne a que se amosaba decidida ante Guillerme II, cuxa pomposidade o aproximaba ao ridículo.
En ocasións, Marianne apareceu reflectida algo máis favorablemente en Alemaña, como no caso dunha caricatura de maio de 1914 na revista Kladderadatsch, na que Deutscher Michel está a traballar no seu xardín xunto cunha sedutora e voluptuosa Marianne nun lado e unha ruda muzhik (labrega rusa) no outro. A mensaxe da caricatura era que Francia non debía ter como aliada a Rusia, senón mellor a Alemaña.
Marianne diferenciábase do Tío Sam, de John Bull e de Deutscher Michel en que non só simbolizaba a súa nación, senón tamén o concepto de "república". Os dereitistas franceses, que aínda anhelaban a Casa de Borbón, rexeitaban a Marianne pola súa proximidade á idea republicana e preferían como símbolo a Xoana de Arco, que representaba os valores do catolicismo, militarismo e nacionalismo cos que eles concordaban. Xoana era aparentemente asexual, e a súa aparencia casta e virxinal contrastaba marcadamente coa sexualizada Marianne, a quen mesmo os monárquicos asociaban coa prostitución como símbolo da dexeneración da república. Aínda así, tendo en conta que Xoana de Arco era considerada como unha das heroínas máis queridas de Francia, resultou difícil para os republicanos atacar ese símbolo sen semellar antipatriótico. No entanto, a intención monárquica de que Xoana substituíse a Marianne como símbolo de Francia fracasou, en gran parte porque a maioría das persoas aceptaron a república.
A mediados do século XIX, a maneira máis habitual de reproducir a Marianne era como unha muller nova, mais cara a finais do século pasou a amosarse máis como de mediana idade, con aspecto maternal, como reflectindo o feito de que a república estaba dirixida por unha coalición de centro dereita, con políticos varóns e provectos, aos que non lles agradaba a imaxe dunha muller militante revolucionaria. Logo de que os xornais británicos e alemáns comezaran para ridiculizar esta nova Marianne avellentada como símbolo dun suposto declive francés, arredor de 1900 impúxose novamente a Marianne de xuventude, como símbolo do pulo da República.
Durante a I Guerra Mundial, na propaganda alemá presentábase a Marianne como dominadora en Rusia, ás veces con trazos de oso, de cosaco con aire hostil ou mesmo como unha esposa anoxada e subxugante do emperador Nicolás II, en contraste con John Bull, que sempre se concibía nas viñetas alemás como dominador tanto de Marianne como de Rusia, reflectindo a percepción alemá de que Gran Bretaña era o máis perigoso de todos os inimigos do Reich.
dereita|miniatura|215x215px|Marianne coa [[Bandeira de Francia|bandeira e a lenda: a liberdade para Francia... as liberdades para os franceses (1940).]]
Non houbo moitas representacións plásticas de Marianne durante a primeira gran guerra, e si que se fixeron máis populares os modelos viventes a partir de 1936, durante a Fronte Popular, ás veces estigmatizadas pola prensa como prostitutas. Durante a segunda guerra mundial, Marianne adquiriu os novos simbolismos de "liberdade" contra os invasores nazis e de "república" contra o réxime de Vichy. Na Francia de Vichy fundíronse 120 dos 427 monumentos de Marianne e as milicias retiraron as súas estatuas das casas consistoriais en 1943. Baixo Vichy, Marianne foi prohibida e Xoana de Arco cobrou oficialidade como símbolo oficial de Francia. Os bustos de Marianne das escolas e dos edificios administrativos foron substituídos polos do mariscal Pétain. En tanto que símbolo da república, a figura de Marianne era demonizado como "o máis ofensivo". Había unha forte misoxinia nos ataques a Marianne baixo o réxime de Vichy, unha ideoloxía polarizada con respecto á muller: a virxe ou a rameira, representadas respectivamente por Xoana de Arco e por Marianne.
V República
A presenza de Marianne comezou a ser menos relevante logo da segunda guerra mundial, aínda que Charles de Gaulle fixo un grande uso dela, destacadamente nos selos de correos. A aparición máis subversiva e revolucionaria máis recente ocorreu durante maio de 1968. Posteriormente, o presidente liberal e conservador Valéry Giscard d'Estaing substituíu a Marianne nos selos, mudou o ritmo da Marseillaise e suprimiu a conmemoración do 8 de maio de 1945.
Durante o bicentenario da Revolución, en 1989, Marianne apenas fixo aparicións públicas. De feito, o presidente socialista François Mitterrand procurou o consenso nos actos de celebración e centrouse máis en conmemorar a República que a Revolución. A República, logo dun período de duras loitas internas ao longo do século XIX e mesmo do XX, adquiriu xa a aceptación consensuada dos franceses, o que lle resta relevancia ao culto a Marianne como elemento reivindicativo ou de exaltación.
dereita|miniatura|150x150px|Marianne como "sementadora" (La semeuse) nunha [[moeda de cinco francos de 1970.]]
Simboloxía dos atributos de Marianne
Marianne amósase adoito acompañada dunha serie de atributos con cadansúa simboloxía, habitualmente procedentes da antigüidade greco-romana, fundamentalmente de Atenea (como guerreira) e de Deméter (como proporcionadora de sustento):
Modelos
O primeiros bustos oficiais de Marianne respondían a modelos anónimos. Porén, a partir de 1969 comezaron a ter a súa inspiración en mulleres célebres, a primeira das cales foi a actriz Brigitte Bardot. A ela seguírona Mireille Mathieu (1978), Catherine Deneuve (1985), Inès de La Fressange (1989), Laetitia Casta (2000) e Évelyne Thomas (2003).
Laetitia Casta foi nomeada como a representación simbólica da República Francesa en outubro de 1999 por primeira vez mediante unha votación, na que participaron máis que 36.000 alcaldes do país.
En xullo de 2013, o presidente François Holande presentou un selo novo que presentaba a Marianne. Un dos seus deseñadores asegurou que estaba inspirado na figura de Inna Shevchenko, membro destacado do grupo de protesta ucraíno FEMEN que acababa de conseguir asilo político en Francia naquela época. Con todo, outros membros do seu equipo desvinculáronse desta afirmación, e o asunto chegou mesmo á xustiza, con denuncias por violación de dereitos de autor e por outras cuestións.
Logotipo gobernamental
Azul-branco-vermello, Marianne, Liberté-Égalité-Fraternité e a República: estes son os símbolos nacionais que representan a Francia e os seus valores. A partir de setembro de 1999 estes elementos foron combinados constituíndo un novo logotipo identificador, creado baixo o Goberno de esquerdas de Lionel Jospin polo Servizo de Información de Goberno francés (SIG) e as unidades correspondentes de cada ministerio. En combinación con outros propios de cada institución, este logotipo aparece nunha ampla gama de contextos, como folletos, publicacións internas e externas, campañas publicitarias, encabezamentos de cartas, tarxetas de presentación etc., que emanan do Goberno francés, das súas prefecturas e dos seus departamentos.
Controversia sobre a vestimenta islámica
A figura de Marianne apareceu destacadamente nunha controversia xurdida sobre o uso do velo islámico en Francia, como símbolo dunha idea concreta de muller francesa. A historiadora estadounidense Joan Wallach Scott escribiu en 2016 que non é casual que Marianne sexa representada con frecuencia cun peito ao aire, con independencia de onde estea ou do que estea a facer, xa que isto reflicte o ideal francés da muller, que foi utilizado como argumento de que as vestimentas islámicas habituais non son francesas. Scott escribiu que a Marianne semiespida se converteu "...na encarnación da muller francesa emancipada, en contraste coa muller velada, que se concibe como subordinada ao islam...".
Posteriormente, no mesmo 2016, o primeiro ministro francés Manuel Valls declarou nun discurso que o traxe de baño coñecido como burquini supuña unha "escravitude" para as mulleres e que Marianne estaba normalmente en topless, ante o que The Economist sinalou: "A conclusión parece ser que as mulleres con burquini non son francesas, en tanto que as mulleres francesas van en topless." Nun discurso do 29 de agosto de 2016, Valls dixo: "Marianne ten un peito espido porque está a alimentar o pobo! Non está velada, porque é libre! Esa é a república!".
A xornalista de The Guardian Angelique Chisafis informou: "A inferencia que os peitos nus eran un símbolo de Francia en tanto que o velo musulmán resultaba problemático provocou o desprezo dos políticos e a mofa dos historiadores e das feministas". O presidente francés François Hollande provocou moito debate en Francia coa súa polémica afirmación de que "a muller con velo será a Marianne de mañá".
Pokémon the Movie: I Choose You!
Pokémon the Movie: I Choose You! (en xaponés: Pocket Monsters the Movie: I Choose You! (劇場版 ポケットモンスター キミにきめた！) é un filme xaponés de 2017 dirixido por Kunihiko Yuyama. É o vixésimo filme baseado na serie Pokémon, creada por Satoshi Tajiri e producido por OLM. Está vagamente baseado no episodio piloto da serie, e o guión foi escrito por Shoji Yonemura. Está protagonizado polas voces de Rica Matsumoto, Ikue Ōtani, Unshō Ishizuka, Megumi Hayashibara, Shin-ichiro Miki, Inuko Inuyama, Kanata Hongō, Shiori Sato e Ryōta Ōsaka. Está ambientado nunha liña de tempo alternativa, e conta a historia do adestrador Ash Ketchum e os seus amigos, Pikachu, Verity e Sorrel, que tratan de atopar o Pokémon lendario Ho-Oh nun encontro no monte Tensei.
I Choose You! estreouse no Japan Expo de Francia o 6 de xullo de 2017 e nos cinemas do Xapón o 15 de xullo. A estrea cadrou co vinte aniversario da serie anime. O filme recadou 37,6 millóns de dólares en todo o mundo e 3 310 millóns de iens no Xapón, recibindo valoracións dispares por parte da crítica.
María del Carmen García Lasgoity
María del Carmen García Lasgoity, nada en Madrid en 1911 e finada o 16 de decembro de 2002, foi unha actriz española, membro do grupo de teatro universitario La Barraca, creado por Federico García Lorca. Vítima da represión franquista, viviu exiliada en Francia, a Arxentina, Chile e o Perú. Volveu a España no ano 1954, cando o goberno decretou unha amnistía.
Traxectoria
Nada nunha familia de clase media, o pai era un home de negocios que casou no Uruguai, onde coñeceu á súa muller. Ao trasladárense a Madrid, María del Carmen estudou no Instituto-Escuela e posteriormente matriculouse en Filosofía e Letras.
En 1931, Federico García Lorca buscaba actores para organizar unha compañía de teatro universitario. Asistiu á representación de Estragos de amor y celos de Juan Valera, montada polo alumnado do Instituto-Escuela. Gustoulle a actuación de María del Carmen, que interpretaba o papel protagonista. Tras coñecela, axiña a escolleu para integrar La Barraca. A compañía, co apoio do ministro Fernando de los Ríos Urruti, tiña a misión de achegar o teatro ás vilas e cidades de España con criterios pedagóxicos e anovadores.
A compañía debutou o 10 de xullo de 1932 na praza maior de El Burgo de Osma, coa peza La cueva de Salamanca, un entremés de Miguel de Cervantes María del Carmen foi a primeira en aparecer no escenario cando se levantou o pano.
En 1934, trala tráxica Revolución de Asturias, Lorca, moi afectado, delegou a dirección de La Barraca en Eduardo Ugarte, e confioulle a María del Carmen un preciado teatro de monicreques que lle regalaran na súa estadía na Arxentina.
A Guerra Civil e o fusilamento de Federico García Lorca supuxeron o fin de La Barraca. María del Carmen traballou para a Federación Española de Universidades (FEU) en campamentos de nenos refuxiados. Despois, debido aos bombardeos, trasladáronse a Cullera. Tamén traballou no traslado e rexistro da Pinacoteca do Duque de Alba en Valencia. Nesa cidade, o 3 de xullo de 1937, con motivo da clausura do II Congreso Internacional de Escritores Antifascistas, actuou nunha representación da peza Mariana Pineda, en homenaxe a Federico García Lorca.
Por causa da guerra chegou a Barcelona. Alí casou con Jesús Prados Arrarte, profesor, economista e membro do Estado Maior do Exército Popular da República.
En setembro de 1938 trasladouse embarazada a Tolosa, onde naceu o seu primeiro fillo. En febreiro de 1939, Jesús Prados, cos restantes membros do Exército Republicano, cruzou a fronteira, mais foi internado nun campo de concentración francés. Ao ser liberado, Jesús e María del Carmen trasladáronse a París. Na capital gala puideron contactar con Pablo Neruda, embaixador de Chile en Francia. Este acolleunos na súa casa, xunto con Rafael Alberti e María Teresa León.
En setembro de 1939, co comezo da Segunda guerra mundial, ao seren apátridas, o propio Neruda proporcionoulles Cédulas Consulares de Chile. Con elas, puideron viaxar e establecérense na Arxentina, onde viviron doce anos. Nese país naceu a súa segunda filla.