cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Grove
Esculturas
miniatura|Unha das esculturas premiadas no Simposium Internacional Desde 1990, e coincidindo coa Festa do Marisco, o concello do Grove organiza un Simposium Internacional de Escultura, coa particularidade de que as esculturas seleccionadas pasan a formar parte do patrimonio artístico do concello e hoxe adornan espazos públicos, como parques, xardíns e rúas, de todo o concello.
Complexo Intermareal Umia-O Grove
Cómpre destaca-lo Centro de Interpretación da Natureza, sito no alto do monte da Siradella, no que se pode visitar unha interesante mostra da riqueza natural da enseada. Depende da Consellería de Medio Ambiente.
Flora
miniatura|esquerda|Cistanche phelypaea subsp. lutea A flora presente no Grove ten pouco que destacar. As antigas carballeiras que houbo na península foron substituídas por plantacións agrícolas e de eucaliptos ou piñeiros, que son os que hoxe dominan toda a superficie forestal, quedando só algúns pés soltos de carballos, castiñeiros e algunha sobreira. En xeral, a flora que se pode observar nos espazos non cultivados é de carácter antropoxénico.
Non obstante, a vexetación do istmo do Vao, tanto na zona central areosa como nas beiras da marisma, é especialmente interesante pola abundancia de especies propias da duna e da zona salobre, algunhas delas endémicas desta zona (como a Cistanche phelypaea ou certa variedade de orquídea).
Fauna
A riqueza faunística do Grove débese principalmente á abundancia de aves mariñas, sedentarias ou migratorias, presentes no xa citado Complexo Intermareal. Nas beiras da enseada hai distribuídos varios observatorios ornitolóxicos, tanto na costa grovense como na de Sanxenxo e Meaño. Así mesmo, non faltan, naturalmente, outras aves comúns non ligadas ó medio mariño.
Outros grupos animais, como anfibios, réptiles ou mamíferos, así como os invertebrados, tamén están presentes no seu territorio. Nas augas da costa hai unha variada representación de moluscos, crustáceos e peixes, así como a presenza habitual de mamíferos mariños (golfiño común, toniña e arroaz) ou esporádica doutras especies deste grupo (zifios, cachalotes, baleas) ou de tartarugas mariñas.
Praias
Ó se-lo Grove unha península e estar rodeado case totalmente polo mar, posúe un elevado número de praias, a maioría delas de area fina e aptas para o baño e o descanso. Na seguinte relación ordénanse as praias no sentido das agullas do reloxo. Seis delas recibiron en 2008 o distintivo da Bandeira Azul (márcanse en grosas), e mantivérono até 2017, no que o concello renunciou a solicitalas por desacordos pola edición anterior, quedando sen ningunha bandeira (agás a Lanzada que comparte con Sanxenxo, que si solicitou a bandeira azul). miniatura|A Lanzada vista desde o alto da Siradella.
Rutas de sendeirismo
Ademais das rutas descritas, poden percorrerse dous paseos de madeira bordeando a costa. O primeiro vai desde San Vicente do Mar ata a batería militar inmediata á zona do Con Negro. Todo o camiño vai entre rochas graníticas á beira do mar aberto. O segundo percorre toda a praia da Lanzada, desde a zona chamada do Sanatorio, ó norte, ata entrar no concello de Sanxenxo.
En novembro de 2007, a Dirección Xeral de Costas aceptou a proposta do goberno municipal de construír unha senda peonil que percorra todo o perímetro da península. En 2023 aínda non se construíra.
Deron Williams
Deron Michael Williams, nado o 26 de xuño de 1984 en Parkersburg, Virxinia Occidental, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Mide 1,91 metros, pesa 95 kg e xoga na posición de base.
O Grove
Economía
Tradicionalmente O Grove foi unha vila dependente do mar e os seus produtos: pesca de baixura, cría de mexillón e outros bivalvos, industria conserveira etc, representando a agricultura unha porcentaxe moito menor. Porén, desde os anos 80 o turismo constitúe unha fonte de ingresos cada vez maior, que se traduce nun gran número de hoteis e restaurantes de tódalas categorías e un crecemento constante do sector servizos. O turista non só dispón de numerosas praias senón que pode gozar doutras actividades de ocio, como rutas de sendeirismo, un Acuario, un Museo da Salga, paseos en barco pola ría, festas gastronómicas etc., ademais das que pon á súa disposición o complexo hoteleiro da Illa da Toxa, con casino, balneario e campo de golf. De feito, O Grove está catalogado como Municipio de Excelencia Turística.
Deron Williams
Universidade
Williams comezou a súa andaina no baloncesto universitario no ano 2002, incorporándose ao equipo da Universidad de Illinois. No seu primeiro ano foi titular en 30 dos 32 partidos, rematando na terceira posición da clasificación dos mellores pasadores da súa Conferencia, a Big Ten. No seu segundo ano mellorou a súa media anotadora de 6,3 a 14 puntos, pasando a liderar ao equipo neste apartado, e mellorou a súa porcentaxe de asistencias, pasando a dar 6,1 por partido. Foi elixido no mellor quinteto da súa conferencia tanto polos adestradores coma pola prensa especializada.
O Grove
Economía
Na zona costeira do sur da península existen diferentes urbanizacións que acollen boa parte dos turistas que veranean no concello. Destaca entre elas a zona de San Vicente do Mar, con bloques de apartamentos xunto a chalés de luxo e dotada recentemente dun porto deportivo.
Deron Williams
Universidade
En 2005 levou ao seu equipo á Final da NCAA, onde perderon ante a Universidade de Carolina do Norte. Ao rematar a tempada, e un ano antes de finalizar a súa carreira universitaria, declarouse elixible para o Draft da NBA.
O Grove
Lendas e tradicións
Corren diversas lendas nas terras do Grove, pero a máis coñecida é a do Meco, que chegou a da-lo alcume dos veciños desta vila, coñecidos popularmente como mecos.
Festas gastronómicas
miniatura|Festa do Marisco 2009.
Deron Williams
Profesional
O seu terceiro ano na NBA foi a súa tempada de maior recoñecemento. Converteuse na estrela do equipo xunto a Carlos Boozer e aumentou as súas estadísticas ata chegar aos 18,8 puntos e 10,5 asistencias, facendo así un dobre-dobre de media. Por isto e por conseguir que os Utah Jazz se clasificaran no 5º posto da súa conferencia foi incluído no segundo mellor quinteto da NBA. Acudiu, tamén ao concurso de habilidades do All Star da NBA. Na eliminatorias polo título o equipo caeu eliminado en Semifinais de Conferencia ante Los Angeles Lakers por 4-2.
O Grove
Lugares do Grove
Para unha lista completa de todos os lugares do concello do Grove vexa: Lugares do Grove.
Deron Williams
Profesional
No ano 2008 celebráronse en Pequín as Olimpíadas, e Deron foi escollido para formar parte do equipo estadounidense de baloncesto, que formara un dos mellores conxuntos da súa historia. Tras un torneo moi exitoso os norteamericanos conseguiron o ouro olímpico. Na tempada tempada 2008-09 os Jazz sufriron un descenso na clasificación por mor das constantes lesións dos seus principais xogadores e a falta de ritmo do equipo (Carlos Boozer, Deron Williams e Andrei Kirilenko perdéronse: 45, 14 e 15 encontros, respectivamente). Williams mantivo o nivel das súas estadísticas con 19,4 puntos e 10,7 asistencias. Nos playoffs da NBA volveron a ser eliminados polos Lakers por un contundente 4 a 1.
División de Honra da LNFS 2002-03
A tempada 2002-03 da División de Honra da LNFS foi a 14ª edición da máxima competición ligueira do fútbol sala en España. O torneo comezou o 14 de setembro de 2002 e rematou o 19 de xuño de 2003 co derradeiro encontro da final, que deu como resultado o quinto título de liga na historia desta competición a prol do Boomerang Interviú.
A liga estivo composta por dúas partes, a tempada regular e as eliminatorias polo título. A tempada regular contou con 16 equipos que se enfrontaron todos entre si na casa e fora ó longo de 30 xornadas. Ó remate da tempada regular os 8 primeiros da táboa decidiron o título nas eliminatorias finais. As eliminatorias de cuartos de final e semifinais foron ó mellor de 3 encontros, mentres que a final foi ó mellor de 5 encontros.
Eliminatorias polo título
O Boomerang Interviú proclamouse campión desta edición 2002-03 da División de Honra da LNFS.
Ana Hatherly
Traxectoria
Membro destacado do grupo da Poesía Experimental Portuguesa nos anos 60 e 70, ten unha extensa bibliografía poética e ensaística. Dedicouse tamén á investigación e divulgación da literatura portuguesa do período barroco tendo fundado as revistas Claro-Escuro e Incidências. Licenciada en Filoloxía Xermánica pola Universidade Clássica de Lisboa, doutorouse en Estudos Hispánicos do Século de Ouro na Universidade de California en Berkeley. Profesora Catedrática da Faculdade de Ciencias Sociais e Humanas da Universidade Nova de Lisboa onde fundou o Instituto de Estudos Portugueses. Membro da Dirección da Asociación Portuguesa de Escritores nos anos 70, foi tamén membro fundador e despois Presidente do P.E.N. Clube Português e Presidente do Committee for Translations and Linguistic Rights do P.E.N. Internacional.
Paralelamente ten unha carreira como artista plástica, iniciada nos anos 60, cun extenso número de exposicións individuais e colectivas en Portugal e no Estranxeiro. Obras súas están incluídas nos principais Museus de Arte Contemporánea portugueses e en coleccións privadas nacionais e estranxeiras.
Enrico IV
Enrico IV é unha obra de teatro en lingua italiana do escritor Luigi Pirandello, representada por primeira vez o 24 de febreiro de 1922 no Teatro Manzoni de Milán.
Casulo
miniatura|dereita|220px|Casulo. O casulo, casulla ou casullo é o envoltorio que fabrican as larvas de numerosos insectos segregando certa substancia, en particular o do verme da bolboreta da seda. O casulo está constituído por un material semellante á seda.
Na orde dos lepidópteros, coincide coa fase da metamorfose denominada crisálide, caracterizada por un estado quiescente inactivo, sendo o estadio intermediario entre a larva e o adulto.
Casulo (homónimos)
O termo casulo pódese referir a:
S'Arenella
A Illa de S'Arenella é unha illa situada na provincia de Xirona (España) Situada no límite Leste da baía de Cadaquès. Ten unha superficie de 2'5 hectáreas e a súa forma é redonda, case completamente de pedra. Toda a metade norte da illa está ocupada por un vello palacete rodeado dun espazo axardinado onde outrora se celebraban grandes festas de fama internacional. Existe un pequeno embarcadoiro xunto a ese casarón, debido á inexistencia de calas que permitan o varado.
Vilarmao, Castroncelos, A Pobra do Brollón
Vilarmao é unha aldea pertencente á parroquia de Castroncelos, no concello da Pobra do Brollón, provincia de Lugo.
Glutatión
O glutatión, abreviado como GSH (forma reducida) ou GSSG (forma oxidada disulfuro), e ás veces escrito glutation é un tripéptido formado por glicina, cisteína e ácido glutámico (γ- L -glutamil- L -cisteinilglicina), que funciona nas células como antioxidante. Contén un enlace peptídico infrecuente entre o grupo α-amino da cisteína e o grupo carboxilo da cadea lateral do ácido glutámico (e non co seu grupo α-amino, que queda libre). Polo contrario, a unión da glicina coa cisteína é un enlace peptídico totalmente normal entre os grupos α-amino e α-carboxilo. É un antioxidante, que prevén danos en compoñentes importantes da célula causados polas especies reactivas do osíxeno, como radicais libres e peróxidos.
Cortina (micoloxía)
A cortina é un veo que se estende dende a parte superior do pé ao bordo do sombreiro do cogomelo, e serve para protexer as lamelas e evitar a caída das esporas antes de que estean maduras.
Glutatión
A cisteína do glutatión contén un grupo tiol (-SH) moi reactivo. Os grupos tiol son axentes redutores. Nas células animais hepáticas o glutatión está presente en concentracións de aproximadamente 5 milimolar. O glutatión reduce as pontes disulfuro formadas nas proteínas citoplásmicas a cisteínas servindo como doante de electróns. No proceso o glutatión convértese na súa forma oxidada glutatión disulfuro (GSSG).
Cortina (micoloxía)
A súa función é semellante á que ten o veo no grupo das Amanitas, e atópase principalmente en fungos da familia dos Cortinarius (de onde toman o nome). Ben visible en fungos novos, nos adultos só quedan algúns restos na parte superior do sombreiro, moitas veces evidenciados polas esporas, que se manteñen presas.
Glutatión
O glutatión atópase na célula case exclusivamente na súa forma reducida, xa que o encima que reduce a súa forma oxidada, a glutatión redutase, é constitutivamente activa e inducible en situación de estrés oxidativo. De feito, a proporción do glutatión reducido con respecto ao oxidado nas células úsase a miúdo como unha medida da toxicidade na célula.
Biosíntese
miniatura|dereita|O glutatión intervén no ciclo do gamma-glutamil, que participa no transporte de aminoácidos na célula. O glutatión non é un nutriente esencial que só se poida obter dos alimentos, xa que pode sintetizarse no noso corpo a partir dos tres aminoácidos que o compoñen. O grupo sulfhidrilo ou tiol (-SH) da súa cisteína serve como doante de protóns é é o responsable da súa actividade biolóxica. A dispoñibilidade deste aminoácido é o factor limitante na síntese do glutatión nas células, porque a cisteína é relativamente rara nos alimentos. Ademais, cando se libera como un aminoácido libre, a cisteína é tóxica e catabolízase espontaneamente no tracto gastrointestinal e no plasma sanguíneo.
O glutatión sintetízase en dous pasos dependentes do ATP:
A glutamato cisteína ligase (GCL) animal é un encima heterodímero composto por unha subunidade catalítica (GCLC) e outra moduladora (GCLM). A GCLC é responsable de toda a actividade encimática, mentres que a GCLM acrecenta a eficiencia catalítica do GCLC. Os ratos que carecen de GCLC (é dicir, carecen de síntese de novo de GSH) morren pouco despois do nacemento. Os ratos que carecen de GCLM non mostran un fenotipo especial externamente apreciable, pero presentan un descenso acusado de GSH e un incremento da sensibilidade a tóxicos.
Aínda que o glutatión pode sintetizarse en todas as células do corpo, a súa síntese no fígado é esencial. Os ratos con perda de GCLC xeneticamente inducida (é dicir, sen síntese de GSH) só no fígado morren no seu primeiro mes de vida.
A glutamato cisteína ligase (GCL) das plantas é un encima heterodímero sensible aos cambios redox, moi conservado no reino das plantas. Nun ambiente oxidante, fórmanse pontes disulfuro intermoleculares e o encima cambia ao seu estado dimérico activo. Ademais deste control dependente do estado redox nas plantas hai unha inhibición por retroalimentación por GSH do encima GCL. A GCL está localizada exclusivamente nos plastos, e a glutatión sintetase aparece tanto en plastos coma no citosol, polo que o GSH e a gamma-glutamilcisteína son exportados desde os plastos ao citosol. Ambos os encimas necesarios para a síntese do glutatión son esenciais nas plantas; a eliminación total da expresión xenética (knockout) da GCL e da glutatión sintetase son letais para o embrión e as plántulas que agroman.
A ruta da biosíntese do glutatión atópase nalgunhas bacterias, como cianobacterias e proteobacterias, pero perdeuse en moitas outras bacterias. A maioría dos eucariotas sintetizan glutatión, incluíndo os humanos, pero non todos (non hai síntese en leguminosas, Entamoeba, e Giardia). As únicas arqueas que producen glutatión son as halobacterias.
Funcións
O glutatión pode atoparse en estado reducido (GSH) ou oxidado (GSSG). En estado reducido, o grupo tiol da cisteína pode doar un equivalente de redución (H++ e-) a outras moléculas inestables, como as especies reactivas do osíxeno. Ao doar un electrón, o propio glutation se fai reactivo, pero reacciona case inmediatamente con outro glutation reactivo formando glutatión disulfuro (GSSG). Esta reacción é posible debido á concentración relativamente alta de glutation nas células (ata 5 mM no fígado). O GSH pode rexenerarse a partir do GSSG por acción da glutatión redutase.
Nas células e tecidos sans, máis do 90% do total do glutatión está na forma reducida GSH e menos do 10% está en forma de disulfuro (GSSG). Un incremento da proporción de GSSG con respecto ao GSH considérase indicativa dun estrés oxidativo.
Funcións nos animais
O GSH funciona como substrato tanto en reaccións de conxugación (con substancias normalmente alleas ao organismo, como drogas ou velenos) coma reaccións redox, catalizadas polos encimas glutatión S-transferases no citosol, microsomas, e mitocondrias. Pero pode participar tamén en conxugacións non encimáticas con diversas substancias.
O glutatión é un antídoto esencial para superar a sobredose de N-acetil-p-benzoquinona imina (NAPQI), un actvo metabolito reactivo co citocromo P450 formado polo paracetamol, que é tóxico cando diminúe o GSH na célula por causa de sobredose de pracetamol. O glutatión conxúgase coa NAPQI e axuda a detoxificalo. Grazas a esta capacidade protexe os grupos tiol das proteínas celulares, que doutro modo serían modificados covalentemente; cando se consome todo o GSH, a NAPQI empeza a reaccionar coas proteínas celulares, orixinando a morte celular. O tratamento habitual para unha sobredose deste analxésico é a administración (xeralmente en forma nebulizada) de N-acetil- L -cisteína (hai varios preparados comerciais ), que é procesada polas células a L-cisteína e utilizada na síntese de novo de GSH.
O glutatión (GSH) participa na síntese de leucotrienos e é un cofactor do encima glutatión peroxidase. Tamén é importante como molécula hidrofílica que se engade no fígado a toxinas lipofílicas e residuos durante as biotransformacións antes de que esas substancias pasen a formar parte da bile. O glutatión necesítase tamén para a detoxificación do metilglioxal, unha toxina producida como un subproduto do metabolismo.
Esta reacción de detoxificación lévaa a cabo o sistema da glioxalase. A glioxalase I (EC 4.4.1.5) cataliza a conversión do metilglioxal e do glutatión reducido a S- D -lactoíl-glutatión. A Glioxalase II (EC 3.1.2.6) cataliza a hidrólise do S- D -lactoíl-glutatión a glutatión ed ácido D -láctico.
O glutatión utilizouse recentemente como inhibidor da melanina na industria cosmética. En países como Xapón e Filipinas, este produto véndese como xabón blanqueante. O glutatión inhibe competitivamente a síntese de melanina na reacción entre a tirosinase e a L-DOPA ao interromper a capacidade da L-DOPA de unirse á tirosinase durante a síntese de melanina. A inhibición da síntese de melanina pode reverterse incrementando a concentración de L-DOPA, pero non incrementando a de tirosinase. Aínda que a melanina sintetizada é agregada en aproximadamente unha hora, a agregación é inhibida pola adición de glutatión. Estes resultados indican que o glutation inhibe a síntese e aglutinación da melanina ao interferir na función da L-DOPA.
Funcións nas plantas
Nas plantas, o glutatión é crucial para controlar o estrés biótico e abiótico. É un compoñente esencial do ciclo do glutatión-ascorbato, un sistema que reduce o velenoso peróxido de hidróxeno. É o precursor das fitoquelatinas, que son oligómeros de glutatión que quelan metais pesados como o cadmio. O glutatión requírese para unha defensa eficiente contra patóxenos das plantas como a bacteria Pseudomonas syringae ou o oomiceto Phytophthora brassicae. O encima APS redutase, que intervén na asimilación do xofre, usa o glutatión como doante de electróns. Outros encimas que utilizan o glutatión como substrato son as glutarredoxinas; estas pequenas oxidorredutases están implicadas no desenvolvemento das flores, e a sinalización por ácido salicílico (fitohormona) para a defensa da planta.
Suplementación
Non é doado conseguir elevar os niveis de GSH nas células cunha suplementación de glutatión. As investigacións realizadas suxiren que o glutatión inxerido non se absorbe ben no tracto gastrointestinal. Nun estudo sobre a administración oral intensa a grandes doses (3 gramos) de glutatión oral, Witschi e colaboradores concluíron que "non é posible incrementar o glutatión circulante ata un grao clinicamente beneficioso por medio da administración oral dunha soa dose de 3 g de glutatión."
O metabolito activo da vitamina D sintetizado nos riles calcitriol incrementa os niveis de glutatión no cerebro e parece ser un catalizador da produción de glutatión.
Os niveis baixos de glutatión están tamén moi implicados na perda e balance negativo do nitróxeno, que se observa no cáncer, SIDA, sepse, trauma, queimaduras graves e mesmo no excesivo treinamento atlético. A suplementación con glutatión pode opoñerse a estes procesos, e na SIDA, por exemplo, mellora as taxas de supervivencia. Porén, os estudos de moitas desas situacións e cadros non puideron diferenciar entre os niveis baixos de glutatión resultado de niveis de estrés oxidativo incrementados de forma aguda (como nos pacientes con sepse) ou crónica (como na SIDA), e o aumento da patoloxía como resultado de deficiencias preexistentes.
A esquizofrenia e os trastornos bipolares están tamén asociados con niveis baixos de glutatión. Os datos obtidos suxiren que o estrés oxidativo pode ser un factor que subxace na fisiopatoloxía do trastorno bipolar, depresións graves, e esquizofrenia. O glutatión é o principal eliminador dos radicais libres no cerebro.
Cáncer
Os resultados preliminares de certos estudos indican que o glutatión cambia o nivel de especies reactivas do osíxeno en células illadas cultivadas en laboratorio, o que pode reducir o desenvolvemento dos cánceres. Pero ningún destes estudos se realizou en humanos.
Porén, non está claro que sexa beneficioso cando o cáncer está xa desenvolvido, xa que podería protexer as células cancerosas das drogas da quimioterapia en diversos tipos de cáncer, como mostran diversos estudos.
Patoloxía
O exceso de glutamato nas sinapses, que pode ser liberado en condicións como os traumatismos cranioencefálicos, pode impedir a absorción de cisteína, un dos compoñentes do glutatión. Sen a protección contra os danos oxidativos que fornece o glutatión, as células poden quedar danadas ou morreren.
Métodos para determinar o glutatión
O glutatión reducido presente nunha mostra pode visualizarse utilizando o reactivo de Ellman ou derivados do bimano como monobromobimano. O método do monobromobimano é o máis sensible. Neste procedemento, as células son lisadas e extráense os tioles con HCl tampón. Os tioles son despois reducidos con ditiotreitol (DTT) e marcados con monobromobimano. O monobromobimano faise fluorescente ao unirse ao GSH. Os tioles sepáranse despois por cromatografía líquida de alta resolución e a fluorescencia cuantifícase cun detector de fluorescencia. O bimano pode tamén utilizarse para cuantificar o glutatión in vivo. A cuantificación faise por microscopía de varrido láser confocal despois da aplicación de colorantes ás células vivas. Outra aproximación, que permite medir o potencial redox do glutatión a unha resulción moi alta espacial e temporal nas células vivas está baseado en imaxes redox obtidas usando a proteína fluorescente verde sensible ao estado redox (roGFP) ou a proteína fluorescente amarela sensible ao estado redox (rxYFP)
Historia de Nova York
A historia da cidade de Nova York esténdese sobre varios séculos e comeza antes da chegada dos primeiros colonos no que é agora Manhattan, coa ocupación polas poboacións amerindias. Os pasos que levan Nova York á súa configuración actual, unha división en cinco distritos, Manhattan, Queens, Brooklyn, o Bronx e Staten Island, son do fin do século XIX e a primeira metade do século XX. Antes, a cidade tivo numerosas crises, é foi o teatro de diversos conflitos, pero consegue non obstante mellorar progresivamente a súa importancia, no punto de constituír hoxe a maior cidade dos Estados Unidos de América e unha das metrópoles máis importantes e máis dinámicas do mundo, tanto pola súa demografía como tamén por ser centro de decisión de primeiro nivel e capital mundial da banca e da Bolsa.
Colonia holandesa : Nova Ámsterdan
A cidade de Nova York ten os seus inicios cando os holandeses elixen a illa de Manados, Manahata, Manahtoes ou Manhattos (Manhattan), que de todas estas maneiras era coñecida polos indios da rexión, como lugar para a capital da súa colonia de Nova Holanda.
O primeiro paso era a construción dun forte. Lévano a cabo en 1624, na punta meridional da illa, e chámanlle Fort Amsterdam. Naturalmente, o poboamento que medrou ao seu carón recibiu o nome de Nova Ámsterdan (Nieuw Amsterdam). Corría o ano 1626. .
Nova Ámsterdan foi deseñada segundo o modelo da súa metrópole europea, con peirao no río do leste (East River), e canais. Tamén había muíños de vento e unha rúa máis ancha (Broadway) que levaba do forte ao norte da illa saíndo fóra da muralla (Wall Street). Así era a cidade cando foi traspasada ao poder dos ingleses en 1664,.
Colonia inglesa
Inmediatamente despois de conquistada, os ingleses renoméana New York polo duque homónimo. A cidade esténdese cara o norte superando a muralla, que é derrubada.
Así se mantén sen grandes cambios ata a revolución e independencia dos Estados Unidos de América, dos que foi capital por un breve tempo.
O gran plan de 1811
240px|dereita|miniatura|Nova York en [[1848]] Coa expansión da fronteira cara o oeste e a apertura do canal do Erie que abría a rexión dos Grandes Lagos en 1825, a chegada de inmigrantes vai ser progresivamente maior no século XIX, sendo a cidade o principal porto de arribada. O crecemento será espectacular. Para isto, prepárase un plano de expansión, visionario segundo algúns, pero que marcará definitivamente a forma da cidade: trátase do plan de 1807-11, unha retícula superposta á illa de Manhattan conformada por once avenidas na dirección norte-sur e máis de 15O rúas (street) que corren de leste a oeste. Nel, apúntase xa a idea da reserva dun espazo aberto no centro da malla que se converterá co tempo no famoso Central Park (1853-71).
Unión dos cinco boroughs: Gran Nova York (1898)
miniatura|Nova York desde o [[edificio Empire State]] Dende a súa chegada, os holandeses fixeron outras fundacións ademais de Nova Ámsterdan (vg. Brookland, o actual Brooklyn), de tal maneira que para a metade do XIX os arredores da illa de Manhattan estaban xa moi poboados. Fíxose necesario a súa unión mediante pontes. Foi así como comezou a construción da Ponte de Brooklyn (1870-1883), verdadeira obra colosal na súa época (a maior ponte colgante do mundo) ,. Esa unión arrastrou consigo a administrativa e no 1898 creouse o Gran Nova York pola inclusión dos coñecidos cinco barrios (boroughs): Manhattan, Brooklyn e Queens en Long Island á outra beira do East River, Bronx no continente ao norte tras o pequeno Harlem River e Staten Island ao sur da baía. A cidade era xa unha puxante metrópole de tres millóns e medio de habitantes. De seguido comezou a construción de máis pontes que uniran as súas partes (Williamsburg en 1903, Manhattan e Queensboro en 1909).
Aínda que a cidade na que apareceu o rañaceos contra 1880 como tipoloxía arquitectónica sexa Chicago, Nova York é sen dúbida a "cidade dos rañaceos". De seguido construíronse na cidade, un tras outro, os edificios máis altos do mundo. A década gloriosa para o tipo foi a dos trinta coa icona por antonomasia de todos eles, o Empire State Building,.
Guadalaxara, México
Guadalaxara, ou Guadalajara , é unha importante cidade de México, a segunda do país, capital do estado de Xalisco, no centro-leste do altiplano (a 1 589 m de altitude), e a uns 500 km ao leste do Distrito Federal. Ten unha poboación de seu de 1 460 148 persoas (2015).
Símbolos
O municipio de Guadalaxara conta con símbolos propios que identifican a cidade tapatía, dous deles son símbolos de uso para o concello como o escudo de armas da cidade de Guadalaxara e a histórica bandeira da cidade de Guadalaxara. Existen outros símbolos máis populares que identifican a cidade como a Fonte da Minerva, a catedral metropolitana, o Hospicio Cabanas, os mariachis e os sopapos afogados.
O escudo de armas de Guadalaxara ten dous leóns, postos en salto, e arrimadas as patas á un piñeiro de ouro, realzado de verde, en campo azul, e por orla sete aspas coloradas en campo de ouro, e por timbre un helmo pechado, e por  divisa unha bandeira verde cunha cruz de Xerusalén de ouro posta nunha vara de lanza, coas súas trascoles e dependencias a follaxes de azul e ouro. Escudo de armas da capital da provincia de Nova Galicia da Nova España. A bandeira municipal ten a súa orixe no período colonial e as cores son o azur e ouro.
Historia
A historia de Guadalaxara abarca un período de 475 anos. Despois da vitoria de Tonalá (ocorrida o 25 de marzo de 1530), Nuño de Guzmán goza do tributo e homenaxe de todas as comunidades do val de Atemajac, onde hoxe se asenta a capital de Xalisco. O conquistador mesmo aspira a ser nomeado por Carlos I de España como o primeiro marqués do val do Tonalá. Non obstante, a cidade tiña catro asentamentos antes de establecer a súa estancia na devandita capital, nun principio estaba en Nochistlán no lugar coñecido como o zapote, hoxe coñecido como San Xoán. Foi fundada por Cristóbal de Oñate o 5 de xaneiro de 1532, que para este fin fora encargado por Nuño de Guzmán. Quería ter unha cidade que lle servise para asegurar as súas conquistas. Entre La Villa de Guadalajara foi fundada por 42 veciños; o nome de Guadalaxara tomouse en memoria da cidade española homónima, o berce de Nuño de Guzmán. A Vila non durou moito neste sitio, co consentimento de Guzmán, Juan de Oñate (fillo de Cristóbal de Oñate), Miguel de Ibarra e Sancho Ortiz, o 19 de maio de 1533 planeaban trasladala. Así, o 8 de agosto de 1533, Guadalaxara estaba no seu segundo asentamento.
A nova cidade foi atacada o 28 de setembro de 1535 polos aborixes que participaran na guerra do Mixtón. Oñate, daquela gobernador da cidade, organizou unha batalla contra os aborixes da que resultaron vencedores os novos habitantes de Guadalaxara. Despois pensaron en trasladalo ao val de Atemajac, por este val corría o río San Juan de Dios e era un lugar máis seguro para ser defendido de calquera ataque dos nativos. Algúns trasladáronse de Tlacotán a Tonalá e outros a Tetlán onde o 9 de outubro de 1541 se proclamou o rexistro dos novos veciños. Oñate, o 5 de febreiro de 1542, nomeou os membros do novo concello que gobernaría o destino da nova cidade. Finalmente, o 14 de febreiro de 1542 fundouse a cidade de Guadalaxara no lugar onde se atopa actualmente; instalándose, ademais de Oñate, 63 familias españolas (incluído Portugal daquela). Instalouse o primeiro concello da actual Guadalaxara, presidido polo biscaíño Miguel de Ibarra. Ademais, en agosto de 1542 chegaron ao seu destino os certificados reais expedidos polo emperador Carlos I de España, en novembro de 1539. no que concedeu a Guadalaxara o título de cidade e escudo. Ese mesmo mes proclamáronse os dous certificados na praza principal da nova e definitiva Guadalaxara.
Para a Guerra da Independencia, Guadalaxara xogou un papel importante, xa que foi nesta cidade onde o sacerdote Miguel Hidalgo e Costilla declarou a abolición da escravitude. Tamén foi aquí onde publicou o xornal El Despertador Americano onde publicou as súas ideas. Nas inmediacións do lugar, na ponte de Calderón, tivo lugar a batalla onde foron derrotados os sublevados. Guadalaxara tamén foi testemuña da morte do sublevado José Antonio "El Amo Torres", que axudou a Hidalgo a tomar a cidade. Ao final da guerra de independencia, e coa proclamación do estado libre e soberano de Xalisco, Guadalaxara converteuse na capital do estado.
O Porfiriato rematara e estalaba a Revolución mexicana. Para entón Guadalaxara estaba aparentemente tranquilo (xa que o conflito estaba concentrado na capital). Despois do conflito de Cristero, a paz volveu a Guadalaxara. Durante un longo período a cidade floreceu e a medida que comezou a medrar desde a colonia, naceron novos conceptos arquitectónicos que decorarían a cidade con estilos desde os anos vinte ata os oitenta.
Do mesmo xeito, as secuelas do accidente do 29 tiveron moito máis impacto do desexado. Os anos 40 foron de tranquilidade social e política e marcaron un crecemento no comercio, na industria e na demografía. Guadalaxara creceu rapidamente ata ocupar un lugar como metrópole mexicana industrial, turística e de servizos e como a segunda economía de México despois da cidade de México. Durante as explosións de Guadalaxara en 1992 centos de casas, avenidas, rúas, negocios e infraestruturas do barrio de Analco resultaron gravemente danadas, "sen que ata a data houbese unha clara demarcación de información e responsabilidades", nun dos acontecementos máis tráxicos da historia de Guadalaxara. Este evento, unido á mencionada crise económica, resultou na perda do poder industrial de Guadalaxara; a investigación dos feitos durou máis de 11 anos nos que non se atoparon probas suficientes para nomear a un responsable, as investigacións están agora pechadas atribuíndo eventos dun accidente.
Urbanismo
O urbanismo de Guadalaxara  desenvolveuse conforme aos cambios históricos e territoriais da cidade, e en consonancia con outros factores definitorios do espazo público, como a arquitectura, as infraestruturas urbanas e a adecuación e mantemento de espazos naturais, parques e xardíns.
A traza urbana dentro do municipio de Guadalaxara pode considerarse variada, xa que dentro del sitúanse varias formas de rúas, avenidas, colonias e fraccionamentos que teñen diferentes trazos como o ortogonal, é dicir, con liñas horizontais e verticais que se cruzan, e irregular, é dicir, rúas e avenidas sen sentido, pero en xeral podemos dicir que Guadalaxara conta cunha traza de estrela, que son cinco saídas, con varios aneis viarios ao seu ao redor e cruzando neles.
Ao comezo de Guadalaxara, esta contaba cunha traza ortogonal, é dicir, con liñas horizontais e verticais que se cruzan, con todo ao paso dos anos e ao ir crecendo cara ao río San Juan de Deus, esta traza inclinouse aínda que se seguiu coa mesma tendencia, a diferenza ao lado norte, oeste e sur, onde se seguiron as mesmas liñas de rúas.
Isto cambiaría cando se introduciu o ferrocarril a Guadalaxara en 1888, xa que no século XX ao urbanizarse no sur, sufriu outra inclinación, dáse o mesmo caso que en San Juan de Deus. Co paso do tempo e a adxunción de pobos, primeiramente Analco,  Mexicaltzingo,  Mezquitan e San Juan de Deus, e posteriormente fixeron que Guadalaxara teña unha variada traza, a isto súmase o seu crecemento acelerado que xerou a traza xa mencionada.
Durante o goberno de José de Jesús González Gallo, entre 1947 e 1953, Guadalaxara foi obxecto de obras públicas que cambiaron en parte a paisaxe urbana do centro histórico da urbe.
Destacan as ampliacións das avenidas Alcalde-16 de setembro e Juárez, mesmas que xa non eran suficientes para o crecente número de automóbiles que, día a día, circulaban polo centro da cidade. Así pois, para agrandar as avenidas foi necesario derrubar edificios e emparellar o trazo da rúa. Aquelas demolicións non deixaron de xerar controversia, pois, aínda que se procurou modernizar e axilizar ao centro de Guadalaxara, non deixa de ser lamentable a perda irreparable de moitas construcións antigas con valor arquitectónico e histórico.
Algúns outros edificios da contorna da catedral de Guadalaxara foron derrubados co propósito de deixar grandes espazos abertos nos catro costados da sede episcopal, dando forma a unha gran cruz latina en cuxo centro sobresae a Catedral. A Cruz de Prazas conformouse a partir da xa existente Praza de Armas, no costado sur da igrexa. Neste espazo non foron necesarias as demolicións. En cambio, á fronte da fachada principal da catedral si foi necesario abrir o espazo para a praza do Concello (posteriormente coñecida como praza da Fundación, praza dos Loureiros e Praza Guadalaxara, sucesivamente). Así mesmo, ao norte, unha antiga igrexa do século XVII foi substituída pola praza da Rotonda dos Homes Ilustres (mausoleo no que están depositados os restos de jaliscienses destacados). Finalmente, para completar a cruz na súa parte máis longa, foron arrasadas por completo as antigas mansións que ocupaban as dúas mazás entre a fachada posterior da catedral e a fachada frontal do Teatro Degolado, dando lugar á praza da Liberación (chamada tamén Praza dos Tres Poderes, e mellor coñecida como Praza das Dúas Copas).
No seu empeño por facer de Guadalaxara unha cidade sustentable construíuse o corredor México (COME) desde a avenida López Mateos ata Juan Pombal e Arias, coa intención de ampliar a infraestrutura da ciclovía pola avenida México e o  melloramento e embelecemento con xardíns e o establecemento dun Punto Limpo.
Deportes
A cidade ten dous equipos de fútbol na primeira división, o Club Deportivo Guadalajara, coñecido popularmente como Chivas ou o Sacro Rebaño e o Atlas Club coñecido polos alcumes de Rojinegros del Atlas ou Raposos. Na Segunda División de México o Club Deportivo Ouro e o Black Lions Club da Universidade de Guadalaxara; Na terceira división está o mítico Club Deportivo Nacional, e no pasado tiña outros equipos como o Club Social e Deportivo Jalisco, este último xa desapareceu.
En béisbol, os Charros de Jalisco xogaron a Liga de béisbol mexicana de 1949 a 1952, a Liga da costa do Pacífico de 1952 a 1955, de novo a Liga mexicana de 1964 a 1975, e actualmente a Liga Pacífica Mexicana desde 2014.
En Baloncesto, os Astros de Jalisco participan na Liga Nacional de Baloncesto Profesional de México desde 2019.
O estado de Xalisco é líder nacional no campo deportivo olímpico, xa que gañou os Xogos Olímpicos nacionais 18 veces consecutivas, tamén gañou o maior número de medallas en todas as disciplinas dos Xogos Olímpicos nacionais en 9 ocasións. A cidade de Gudalajara foi relevante a estes triunfos porque o punto de adestramento da maioría dos seus atletas son as instalacións CODE desta cidade, sendo estas instalacións un dos maiores escenarios mundiais dedicados á formación deportiva.
Estadios e recintos deportivos
Guadalaxara ten varias sedes deportivas. Que a súa función principal se alterna para eventos musicais e culturais.
Está situado dentro das instalacións da Universidade Autónoma de Guadalaxara. A capacidade oficial é de 25 000 afeccionados. É a casa do equipo de fútbol ​​Estudiantes Tecos.
Un ximnasio para 1 500 persoas cunha cancha de baloncesto, 2 seccións, unha para asentos e outra para a bancada, 1 000 persoas nos asentos e 3 000 na bancada, unha pista de tartán e un foro para 8 000 asistentes.Ten unha piscina olímpica cuberta con asentos para 800 espectadores, ten un sistema para quentar a auga, un pozo para mergullo cun trampolín de 10, 3 e 1 metro.
Lembremos que o Estadio Tecnolóxico foi derrubado polo entón reitor da Universidade de G. Raúl López Padilla, coa promesa de construír outro máis moderno e ata a data xa pasaron 3 administracións e o terreo permanece sen estadio, que é alugado a circos, evitando así que a nova clase de estudantes practique nas súas propias instalacións deportes de alto rendemento na área de atletismo.
miniatura | Vista interior (campo) do [[Jalisco Stadium.]] Foi unha sede para os Xogos Olímpicos de 1968, a Copa do Mundo de 1970 en México, a Copa Mundial de Mulleres de 1971, a Copa do Mundo Xuvenil de 1983 e a Copa do Mundo de fútbol de 1986. A capacidade oficial é de 65 fans, este estadio é o máis grande do país fóra da capital e é o 3o máis grande de México. Actualmente é a casa dos equipos do Atlas e do club U. de G. (Leones Negros). miniatura É a casa actual do Club Deportivo Guadalaxara. Este lugar está considerado o estadio máis moderno de América Latina. Ten unha capacidade para 45 fans e foi o lugar dos XVI Xogos Panamericanos e dos sede da Copa Mundial Sub-17 2011. Este estadio está situado no concello de Zapopan, Xalisco. Praza de touros, situada no centro do concello de Tlaquepaque, cun anel de 33 metros. Ten capacidade para aproximadamente 5.000 seguidores do festival brava e foi completamente renovado en 1995, o calello que xa fora eliminado.
Tri-oval de 1.380 metros de lonxitude para competicións de coches tipo NASCAR. Esta propiedade alberga unha data de serie NASCAR Corona Series cada ano. Ten unha capacidade aproximada para 15 espectadores.
Situado na Unidade Deportiva Revolución, av. Pablo Neruda 3232. Esta propiedade destinarase ao evento deportivo dos Xogos Panamericanos de 2011.
A Vía RecreActiva da cidade de Guadalaxara é un programa social no que se habilitan espazos viarios para o seu uso masivo con fins recreativos e de lecer por persoas de todas as idades; o programa está destinado a funcionar durante varias horas os domingos. Tal acción implica restrinxir temporalmente a circulación motorizada por vehículos por unha ou máis carrocerías en estradas primarias seleccionadas, só permitindo o movemento por medios non motorizados (a pé, bicicleta, patíns etc.) dentro deste espazo reservado.
Actualmente hai tres rutas:
Bechos raros
Bechos raros é unha curtametraxe galega escrita e dirixida por Alegría Collantes e Estíbaliz Burgaleta no ano 2006. Rodouse en Santiago de Compostela no verán dese ano tras gañar o seu guión o III Festival Internacional de Curtametraxes de Santiago de Compostela, CurtoCircuíto’06.
Cun elenco formado integramente por actores galegos, esta comedia de 11 minutos de duración conseguiu tamén o premio á mellor curtametraxe do Festival de Cine de Peñíscola.
Está producida por Ficción Producciones e contou cunha subvención da Consellería de Cultura da Xunta de Galicia.
Massa d'Or
A Illa Massa d'Or (Illa de Sa Rata) é un pequeno illote da provincia de Xirona (España) situado a 705 metros a levante do cabo de Creus, no termo municipal de Cadaquès. Ten unha superficie de tan só 0'7 hectáreas e constitúe o punto máis oriental da Península Ibérica tendo en conta tamén as súas illas litorais. Está protexida dentro do parque natural marítimo-terrestre do Cabo de Creus.
Bill Nelson
Clarence William "Bill" Nelson II, nado en Miami, Florida, o 29 de setembro de 1942, é un astronauta e político estadounidense que formou parte da misión STS-61-C.
Traxectoria
Nelson graduouse en leis na Universidade Yale e na Escola Universitaria de Dereito de Virxinia. Participou na misión STS-61-C, pasando un total de 6,09 días no espazo.
Illas Formigues
250px|miniatura|As illas Formigues vistas dende a Cala Estreta. As Illas Formigues son un arquipélago formado por catro pequenos illotes situado a tres millas do porto de Palamós (Xirona), navegando rumbo norte. Están sinalizadas cun faro de luz branca consistente nun grupo de 3 escintileos cada 9 segundos e un alcance nominal de 6 millas, situado no illote da formiga gran 41º53'N 03º11'E. Cando hai mala mar, son cubertas pola auga. O nome de illas Formigues (que en catalán significa "formigas") sinala a pequeñez do arquipélago.
Os fondos das Formigues varían desde os 9 metros ata a máis de 45. Son rocas xeralmente de formación calcárea, con numerosas covas e riscos de abundante vexetación mariña, especialmente gorgonias multicolores.
En 1285 desenvólvese nas augas circundantes destas illas a denominada Batalla de Illas Formigues.
Boletín de la Sociedad Cultural y Agraria del Distrito de Mugía
Boletín de la Sociedad Cultural y Agraria del Distrito de Mugía foi un periódico editado en Buenos Aires entre 1923 e 1934.
Historia e características
Editado pola Sociedad Cultural y Agraria del Distrito de Mugía, apareceu en 1923. Impulsada por Gervasio Paz Lestón incluía poemas seus en galego e doutros autores, como Victorino Abente Lago, Lois Castro e o marqués de Figueroa; contos de Otero Pedrayo e Avelino Rodríguez Elías e artigos en galego de Otero Pedrayo, Alfredo Canalejo, Blanco Amor, Vicente Risco e Rafael Dieste. Reproduciu por entregas unha novela curta de Gonzalo López Abente e unha peza teatral de Leandro Carré Alvarellos. Cesou a súa publicación en 1934
Illa de Tosqueta
miniatura|Menorca, localización.
A illa de Tosqueta é un illote da costa norte de Menorca, diante de Cala Tosqueta, á beira leste de Mola de Fornells.
Destaca a presenza do lagarto endémico Podarcis lilfordi sargantanae.
Vagalume
Os vagalumes son unha familia de coleópteros polífagos chamados lampíridos (Lampyridae), caracterizados pola súa capacidade de emanar luz (bioluminescencia). Coñécense máis de 2.000 especies por todo o mundo. Moitas pódense atopar en brañas, lameiros, lamazais, illós ou gándaras, polo xeral nas áreas húmidas e vizosas, onde as súas larvas teñen unha fonte de alimento abondosa. Os lampíridos son coleópteros de corpo dondo relacionados coas familias Lycidae, Phengodidae e Cantharidae.
Sinonimia galega
En Portugal coñécense entre outros nomes coma pirilampos ou luzecus, no Brasil coma vaga-lumes.
Descrición
Caracterízanse por posuír un par de antenas magras e artelladas, élitros e un protórax modificado de xeito que case cobre a cabeza. Na meirande parte das especies é moi salientábel o dimorfismo sexual: mentres os machos acadan un desenvolvemento completo semellante ao doutros coleópteros, as femias fican cun aspecto larvario, con élitros reducidos a escamas asemellándose máis a cochinillas que a escaravellos, con patas grosas e sen ás, non podendo deste xeito voar.
Bioloxía e ecoloxía
A característica máis distintiva dos lucecús é o seu apareamento ou namoro nocturno, que consiste nunha parola complicada entre os machos e mailas femias. Os machos adoitan facer as beiras cun voo característico mentres emanan secuencias de flashes característicos de cada especie. As femias da mesma especie poden responder con feixes de luz específicos e así o apareamento pode ocorrer.
Nas noites cálidas, é posíbel ollar os vagalumes femias a alumar para atraer os machos que voan derredor. Se se senten ameazadas, fechan a luz. Xeran a luz grazas a un órgano especial situado baixo a cutícula (ectodérmico), situado na parte inferior do abdome, en intervalos de 6 a 8 segundos. Esta luz prodúcese por un proceso de oxidación da luciferina en presenza do enzima luciferasa, que ocorre moi axiña. Este proceso recibe o nome de bioluminescencia e emite unha luz brillante con pouca elevación da temperatura. Algunhas especies emanan a luz con esquemas definidos de variación nos intervalos e o número de flashes.
Algúns días despois da relación, a femia pon os ovos fertilizados por baixo do chan. Os ovos chócanse arredor de 3 ou 4 semanas e saen logo as larvas, que teñen ollos simples. Algunhas fan tobos, e outras abéiranse baixo a casca das árbores.
As larvas de vagalume, coñecidas coma vermes da luz, aliméntanse de lesmas e cascarolos miúdos. Paralízanos cun fluído dixestivo que dixire o corpo do molusco e despois chuchan o seu alimento. Tras meses de se alimentaren, tórnanse casullos de entre 7 a 20 días para emerxeren coma adultos (imagos).