cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bandung
Capital errada da colonia
En conxunto, Bandung viviu a súa idade dourada de ricos facendados con extensas plantacións e vida cosmopolita (Braga Street, entre a Postweg ao leste do Alun-alun e as vías, con tendas e cabarets, edificios art Deco e arquitectura moderna ).
Independencia
A segunda guerra mundial cortou de raíz o plan da capitalidade. Coa independencia de Indonesia en 1945, Bandung foi nomeada capital de Xava Occidental. Nos anos cincuenta produciuse unha febre inmigratoria do rural cara á cidade. O efecto inmediato foi unha densificación de case que cada baleiro. Despois, nos anos setenta, fíxose un amplo desenvolvemento do sector sueste.
En 1987 a expansión do concello conformou o Gran Bandung nun intento de recolocar poboación do masificado centro histórico na área metropolitana. O corazón da cidade ten sufrido unha perda de identidade coa transformación do vello aire colonial en negocios e bancos globais.
miniatura|centro|550px
O Portonovo, Roupar, Xermade
O Portonovo é un lugar da parroquia de Roupar, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña un habitante, unha muller.
Pitons
miniatura|dereita|Montañas Pitons As montañas Pitons son dous picos volcánicos no suroeste da illa de Santa Lucía, unha das Pequenas Antillas das Caraíbas, e que se sitúan ao norte da Venezuela. As Pitons foron incluídas nunha área de conservación multiuso para protexer, non só o bosque que os cobre e que, para alén da beleza visual, ten grande importancia ecolóxica, mais tamén a área mariña próxima, con arrecifes de coral moi saudábeis. Esta área de conservación foi recentemente (2004) declarada pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade.
Formación e características
Os Pitons, chamados Gros Piton e Petit Piton (con 770 e 743 m de altitude respectivamente) son dous conos volcánicos erosionados ligados por unha crista chamada Piton Mitan. O volcán composto inclúe un campo xeotérmico con fumarolas e fontes termais, coñecido polos xeólogos como Centro Volcánico de Soufrière (do francés para xofre), para alén de cráteres de explosión e depósitos piroclásticos (pedra pómez e cinza), así como fluxos de lava. Este conxunto ilustra a historia dun volcán andesítico asociado a unha zona de subducción.
Gran parte do sistema de arrecifes de coral no sopé do Gros Piton declarouse reserva mariña en 1986 e, en 1994 considerouse unha Área de Xestión Mariña; en 2002, foi estabelecida a Área de Xestión Ambiental dos Pitons, comprendendo unha área total de 2909 hectáreas, incluíndo 875 ha de área mariña, unha área de conservación terrestre con 467 ha (341 ha, públicos e 126 ha privados) e aínda unha área de utilización múltipla de 1567 ha (80% privada, 20% pública).
A Área de Xestión Mariña ten 11 km de liña de costa e un km de largura e inclúe unha parte da plataforma continental de gran declive que descende até 75 m, con arrecifes de franxa, que cobren case o 60% da area e manchas illadas de coral, rochedos e zonas de area. Un recoñecemento revelou 168 especies de peixes, 60 de Cnidaría, incluíndo os corais, oito moluscos, 14 esponxas, 11 equinodermos, 15 artrópodos e oito anelídeos. Na costa encóntranse tartarugas Hawksbill e, ao largo, tiburóns-balea e baleas-piloto (todas especies protexidas).
A vexetación terrestre é típica da selva tropical, con pequenas áreas de bosque seco e de montaña nos picos. Foron rexistradas 148 especies de plantas en Gros Piton e 97 en Petit Piton e na crista intermedia, entre elas oito especies raras de árbores, incluíndo os arbustos endémicos Acalypha elizabethae e Bernardia laurentii, que só se encotraron no cume do Petit Piton. Os Pitons albergan 27 especies de aves (cinco das cales endémicas), tres de roedores indíxenas, unha sariguea, tres morcegos, oito réptiles e tres anfibios.
Rexión Leste, Burkina Faso
Est é unha das trece rexións nas que se encontra dividida Burkina Faso. A súa capital é Fada N’Gourma. No 2006 tiña unha poboación de 1.209.399 habitantes. A rexión componse de cinco provincias: Gnagna, Gourma, Komondjari, Kompienga e Tapoa.
esquerda|miniatura|300px|Rúa principal de [[Fada N'gourma]]
Hiénidos
A dos hiénidos (Hyaenidae) é unha familia de mamíferos carnívoros pertencente á suborde dos feliformes, que son coñecidos co nome de hienas. Na actualidade inclúe tres xéneros: Hyaena, Crocuta e Proteles, con tan só catro especies en total. É, con moita diferenza, a familia menos numerosa da súa orde, e unha das máis pequenas dentro dos mamíferos. Porén, a pesar da súa baixa diversidade, as hienas son únicas e constitúen un compoñente vital para os ecosistemas das zonas onde viven (África e o suroeste de Asia).
Aínda que filoxeneticamente as hienas son próximas aos félidos e aos vivérridos, a súa morfoloxía e a súa forma de ser son similares ás dos cánidos en moitos aspectos: ambos os grupos —hienas e cánidos— non teñen locomoción arbórea (habilidade de gabear polas árbores), e son cazadores á carreira que atrapan as súas presas cos seus dentes en vez de coas garras. Trátase, polo tanto, dun proceso de converxencia evolutiva.
As hienas son grandes carnívoros do Vello Mundo, perfectamente adaptados á necrofaxia, caracterizados polas súas longas patas, as anterores máis longas que as posteriores —o que lles dá o seu aspecto caracterísrico, co lombo descendente— e a súa gran cabeza con poderosas queixadas e dentes que as capacitan para triturar e inxerir con facilidade os maiores ósos.
Aínda que son preeiros e que practican o cleptoparasitismo (é ben sabido que espantan a leopardos e leóns para que abandonen as súas presas mortas), as hienas, especialmente a hiena pinta, ocasionalmente cazan por si mesmas. As trabadas das hienas son as máis fortes entre as dos mamíferos. Son principalmente animais nocturnos, pero tamén se aventuran fóra dos seus tobos ás primeiras horas da mañá. Coa excepción da moi sociábel hiena pinta, non son animais gregarios, aínda que viven en grupos familiares e se congregan para cazaren.
Unha característica típica das hienas son os seus ouveos-ladridos, xeralmente nocturnos, que semellan un macabro riso humano. Con estes gritos manteñen a cohesión da manda e moi presumibelmente espantan a outros animais competidores.
Os hiénidos apareceron por primeira vez en Eurasia durante o mioceno, e derivan de antepasados semellantes aos vivérridos. Diversificáronse en dúas ramas distintas: hienas parecidas a cans, con estrutura lixeira, e hienas robustas trituradoras de ósos. Aínda que as "hienas parecidas a cans" prosperaron hai 15 millóns de anos (cun taxon que colonizou Norteamérica), desapareceron despois do cambio climático xunto coa chegada dos cánidos a Eurasia; desta liñaxe só sobreviviu o insectívoro lobo de terra ou proteles (Proteles cristata), mentres que as "hienas trituradoras de ósos", cuxos membros existentes hoxe son a hiena pinta (Crocuta crocuta), a hiena riscada ou listada (Hyaena hyaena) e a hiena parda (H. brunea), convertéronse nos principais preeiros de Eurasia e África.
Conformación do corpo
miniatura|250px|Hiena pinta ([[Crocuta crocuta).]] miniatura|250px|Lobo de terra ([[Proteles cristata).]] miniatura|250px|Cranio de [[hiena pinta. Nótense os dentes carniceiros desproporcionadamente grandes e os premolares adaptados para romperen ósos .]] miniatura|250px|Cranio de [[lobo de terra. Nótense os molares e dentes carniceiros bastante reducidos, carácter prestado dos insectívoros .]]
Os hiénidos son bastante grandes, cos torsos relativamente curtos, e coa aparencia dun lobo, pero cos cuartos traseiros baixos en relación coa cruz, de modo que as costas descenden en forma notábel cara atrás, xa que os membros anteriores son longos, e os posteriores moi curtos.
O pescozo é ancho e curto.
O seu cranio aseméllase superficialmente ao dos grandes cánidos, pero é moito máis grande e pesado, e coa rexión facial máis curta.
Son dixitígrados, coas extremidades anteriores e posteriores dotadas de catro dedos cada unha con almofadiñas plantares avultadas. Como os cánidos, os hiénidos teñen uñas curtas, romas e non retráctiles.
As orellas son longas e teñen bordos basais simples; carecen de bursa marxinal.
A columna vertebral, incluíndo as vértebras cervicais, ten mobilidade limitada. Os hiénidos non teñen baculum. Posúen un par adicional de costelas en comparación cos cánidos, e a lingua é parecida á dos felidos e vivérridos.
Na maioría das especies, os machos son maiores que as femias, a excepción da hiena pinta, especie na que a femia supera en peso e domina ao macho.
Pelaxe
A pelaxe das hienas é grosa e está moi pouco desenvolvida, e mesmo pode estar ausente na rexión ventral. A maioría das especies teñen unha melena de pelo longo que se estende sobre a cruz ou sobre a cabeza. A excepción da hiena pinta, os hiénidos teñen capas raiadas, probabelmente herdadas dos seus antepasados vivérridos.
Dentición
A forza das súas mandíbulas é tal que se rexistrou que as hienas pintas e as riscadas poden matar a un can cunha soa trabada no pescozo sen romperlle a pel. A hiena pinta é famosa pola súa forte trabada en relación co seu peso, pero outros animais tamén son proporcionalmente fortes (incluíndo o demo de Tasmania). O lobo de terra ou proteles ten molares moi reducidos, algunhas veces ausentes nos adultos, pero de calquera forma ten a mesma dentición que as outras tres especies.
A fórmula dental das especies dos hiénidos é: 3.1.4.1 / 3.1.3.1.
Glándulas exócrinas
Os hiénidos non teñen glándulas odoríferas no perineo, pero teñen grandes bolsas de pel carente de pelo situadas ao redor do orificio anal. Grandes glándulas anais ábrense dentro e na parte superior do ano. Moitas glándulas sebáceas están presentes entre os orificios das glándulas anais e por riba delas. Estas glándulas producen unha secreción cremosa branca que se adhire aos caules das herbas. O cheiro desta secreción é moi forte, ten olor a xabón barato en ebulición ou queimado, e pode ser detectado polos humanos a varios metros co vento a favor. As secrecións serven principalmente para marcar o territorio, aínda que tanto o lobo de terra como a hiena riscada segrégana ao seren atacados.
Clasificación
A familia Hyaenidae foi descrita en 1821 polo zoólogo británico John Edward Gray, nun traballo publicado no ''London Med. Repos'' 15: 302.
O nome tomouno do seu xénero tipo, Hyaena, que definira en 1762 o físico e zoólogo francés Mathurin Jacques Brisson, que tomou o nome latino adaptándoo do grego antigo ὕαινα hýaina, "hiena".
Xéneros e especies
Porén, algunhas clasificacións como, por exemplo, a do NCBI, recoñecen un cuarto xénero, monoespecífico, Parahyaena, con P. brunnea, que a maioría dos autores identifican con Hyaena brunnea.
Hábitat e distribución
Tres das catro especies de hienas están restrinxidas á África subsahariana, onde viven en hábitats de sabanas, matogueiras e semidesertos. A cuarta especie, a hiena riscada, encóntrase no norte e leste de África (polo norte, até o Sahel, polo leste até Tanzania), así como en Oriente Medio, chegando até á India. (Véxase o mapa de distribución no cadro da clasificación científica, arriba á dereita).
Costumes
miniatura|270px|right|Hiena riscada no [[Zoo central do Nepal.]] miniatura|270px|right|Cachorros de hiena pinta no seu tobo. miniatura|270px|right|Cachorros de hiena pinta no [[Limpopo.]] Os hiénidos acicálanse como os félidos ou os vivérridos e a súa maneira de lamberse os xenitais é similar á do gato. Con todo, e como outros feliformes, non se «lavan» a cara. Defecan da mesma maneira que outros carnívoros pero, a diferenza dos cánidos, nunca levantan a pata cando urinan; ademais, esta acción non se utiliza para marcar o territorio. No seu lugar, como quedou dito, os hiénidos marcan o territorio coas secrecións das súas glándulas anais, unha característica que se encontra tamén nos vivérridos e nos mustélidos, pero non en cánidos e félidos.
Cando son atacadas por leóns ou por licaóns, a hiena raiada, e a parda, fanse as mortas, mentres que a hiena pinta se defende ferozmente.
A hiena pinta é moi vocalizadora, producindo un numeroso repertorio de gritos, gruñidos, queixumes, sons baixos, alaridos, ruxidos, risos e xemidos. A hiena raiada é comparativamente máis silenciosa; as súas vocalizacións limítanse a risos e aullidos.
O apareamento implica un número de curtas cópulas, a diferenza dos cánidos en que hai unha soa e elaborada cópula. Os cachorros da hiena pinta nacen case totalmente desenvolvidos, aínda que carecen das manchas dos adultos. En contraste, as crías da hiena raiada nacen coas marcas dos adultos, cos ollos pechos e grandes orellas. As hienas non regurxitan comida para os seus cachorros, e os machos adultos das hienas pintas non participan na crianza, mentres que os machos das hienas raiadas si participan.
A hiena raiada é primordialmente preeira, aínda que ás veces pode atacar e matar algún animal que sexa inferior en tamaño, e complementa a súa dieta con froitos. A hiena pinta é ocasionalmente preeira, e ataca en grupos a ungulados de mediano a gran tamaño, os cales son perseguidos até o esgotamento e despois desmembrados da mesma forma en que o fan os cánidos. O lobo de terra é primariamente insectívoro, especializándose en termes dos xéneros Trinervitermes e Hodotermes, que consome lambéndoas coa súa longa e ancha lingua. Un lobo de terra pode comer 300 000 Trinervitermes nunha soa sesión.
O comportamento social das hienas pintas é máis complexo que o doutros carnívoros e informouse de que teñen similares características ás dos primates da sufamilia dos cercopitecinos con respecto ao tamaño do grupo, estrutura, competencia e cooperación. Un indicio da intelixencia das hienas é que trasladan as súas presas mortas para protexelas de preeiros. Outro indicio é o seu modo estratéxico de caza.
Orixe
Os hiénidos orixináronse durante o mioceno en Eurasia hai 22 millóns de anos (MA), cando a maior parte das primeiras especies de feliformes eran arborícolas. Os seus primeiros antepasados probabelmente eran similares a Hemigalus derbyanus (a civeta das palmeiras raiada). Unha das primeiras especies descuberta, Plioviverrops, era un animal áxil, semellante a unha civeta, que habitou en Eurasia hai entre vinte e vinte e dous MA; identificouse como hiénido pola estrutura do oído medio e a dentadura. A liñaxe de Plioviverrops prosperou e deu orixe a descendentes con patas máis longas e mandíbulas máis aguzadas, sendo similar ao aspecto dos cánidos de América do Norte.
Auxe e desaparición dos hiénidos similares a cans
200 px|left|miniatura|Cranio de Ictitherium viverrinum, un dos hiénidos similares a cans no Museo Americano de Historia Natural.
Os descendentes de Plioviverrops alcanzaron o seu apoxeo hai 15 MA, con máis de trinta especies identificadas. A diferenza das especies modernas, as cales son trituradoras de ósos especializadas, estes hiénidos similares a cans tiñan un corpo áxil, parecido ao dun lobo; entre as especies coñecidas figura o Ictitherium viverrinum, que era similar a un chacal. Estes hiénidos foron moi numerosos nalgúns sitios fosilíferos do mioceno; os restos de Ictitherium e outras especies relacionadas superaban en número a todos os outros carnívoros xuntos.
A desaparición dos hiénidos parecidos a cans empezou hai de 5 a 7 MA, durante un período de cambio climático, exacerbouse co paso dos cánidos a Eurasia a través do estreito de Bering. Unha especie, a Chasmaporthetes ossifragus, pasou con éxito a ponte terrestre a América do Norte, sendo o único hiénido en facelo. Chasmopothertes foi capaz de sobrevivir durante bastante tempo neste novo hábitat dominado polos cánidos con hábitos cursoriais e trituradores de ósos, converténdose nun veloz esprínter similar a un guepardo. Os últimos hiénidos semellantes a cans desapareceron hai 1,5 MA.
Hiénidos trituradores de ósos
Hai de 10 a 12 millóns de anos, a familia dos hiénidos dividiuse en dous grupos; hiénidos parecidos a cans e hiénidos trituradores de ósos. A aparición dos antepasados dos trituradores de ósos coincide co declive da familia dos Percrocutidae, de aparencia similar pero non relacionados. Os hiénidos trituradores de ósos sobreviviron ao devastador cambio climático e á chegada dos cánidos que desprazaron aos hiéndos similares a cans, pero nunca cruzaron a Norteamérica, xa que o seu nicho alí foi ocupado pola familia dos Borophaginae. Hai 5 MA os trituradores de ósos transformáronse nos preeiros dominantes de Eurasia, alimentándose primariamente de cadáveres de grandes herbívoros abatidos polos tigres dentes de sabre. Un xénero, Pachycrocuta, era un megapreeiro que pesaba 200 kg e podía partir os ósos dun elefante. Co declive dos grandes herbívoros no final da era do xeo, Pachycrocuta foi substituído polo máis pequeno Crocuta.
Xurdimento dos hiénidos modernos
230px|miniatura|Pintura rupestre dunha hiena. [[Cova de Chauvet, Francia.]] miniatura|230px|[[Hiena riscada representada no Mosaico do Nilo de Palestrina.]] miniatura|230px|Esqueletos de [[Hyaena hyaena|hiena riscada e hiena pinta.]]
O lobo de terra pode derivar a súa liñaxe directamente de Plioviverrops, 15 MA atrás, e é o único sobrevivente da liñaxe dos hiénidos parecidos a cans. O seu éxito atribúese parcialmente á súa dieta insectívora, para a cal non tivo a competencia dos cánidos que viñan de América do Norte. A súa habilidade sen igual para dixerir as excrecións de terpenos das termes soldado é unha probábel adaptación dun forte aparello dixestivo usado para dixerir preas fétidas polos seus antepasados.
A hiena riscada puido ter evolucionado de H. namaquensis, que existiu en África durante o plioceno. Os fósiles de hiena riscada son comúns en África, e o seu rexistro fósil remóntase até mediados do plistoceno e incluso até o villafranquiense (fase inicial do plistoceno). Debido a que non existen fósiles na rexión do Mediterráneo, é probábel que a especie poboara tardiamente Eurasia, estendéndose probabelmente fóra de África despois da extinción da hiena pinta en Asia, contra o final da era de xeo. A hiena riscada viviu durante un tempo en Europa, durante o plistoceno, distribuíndose principalmente por Francia e Alemaña. Tamén se encontrou en Montmaurin, Hollabrunn (Austria), na gruta da Furninha, en Portugal. e nas covas Genista, en Xibraltar. Estas hienas fósiles europeas eran similares ás modernas, pero máis grandes, sendo comparábeis en tamaño á hiena parda.
A hiena pinta separouse das hienas raiada e parda hai 10 MA. O seu antepasado directo foi Crocuta sivalensis. que existiu na India e viviu durante o villafranquiense. O antepasado desta hiena probabelmente desenvolveu comportamentos sociais debido ao incremento da presión dos seus rivais preeiros, forzándoa a actuar en equipo. As hienas pintas evolucionaron cara a unha mandíbula con dentes carniceiros detrás dos premolares trituradores, e por isto non necesitaban esperar a que as presas morreran, como nos casos da hiena raiada e a parda, polo que se transformaron en cazadores en mandas, ademais de preeiros. Estas hienas comezaron a establecer territorios cada vez máis grandes, xa que as súas presas eran migradoras, e as persecucións nun pequeno territorio significarían invadir os territorios doutros clans. A hiena pinta propagouse desde o seu territorio orixinal a mediados do plistoceno, e rapidamente colonizou unha vasta rexión de Europa, o sur de África e China.
Co declive das praderías 12 500 anos atrás, Europa experimentou unha masiva perda de hábitat de terras baixas, favorábel para as hienas pintas, a expensas do incremento de bosques mixtos. As hienas pintas, baixo estas circunstancias, tiveron que competir co lobo gris e os humanos, que estaban adaptados tanto aos bosques como ás áreas abertas, e aos terreos altos e baixos. A poboación de hienas pintas comezou a diminuír hai aproximadamente 20 000 anos atrás, e desapareceron completamente de Europa Occidental entre hai 14-11 000 anos atrás, e máis cedo aínda nalgunhas zonas.
Dandi
miniatura|dereita Un dandi, do inglés dandy, é un home que se considera elegante e refinado, e cuxa actitude ante a vida se caracteriza pola falta de desexo, a desgana, o aburrimento e o desprezo polos gustos do vulgo. A corrente asociada ao dandi denomínase «dandismo» e tivo a súa orixe na sociedade inglesa de finais do século XVIII.
The Aristocats
The Aristocats é un filme de animación de Disney producido e estreado por Walt Disney Productions en 1970. É o filme número vinte dos clásicos Walt Disney Animated Classics series, e está baseado na historia de Tom McGowan e Tom Rowe, que xira arredor dunha familia de gatos aristócratas. O título é un xogo de palabras co termo inglés aristocrats.
Personaxes
(Voces da dobraxe orixinal).
Jutta Kleinschmidt
miniatura|300px|Kleinschmidt no seu VW Touareg no Dakar 2005.
Jutta Kleinschmidt, nada en Colonia o 29 de agosto de 1962, é unha xornalista e piloto de rallys alemá, coñecida por ser a primeira e única muller que conseguiu gañar o Rally Dakar, ao logralo en 2001.
Traxectoria
Estudou física e enxeñería ata 1986, realizando a tese en BMW. Desde 1987 ata 1992, traballou para esta mesma empresa, no departamento de deseño de vehículos. Desde 1993, compaxina os traballos de piloto e instrutora.
Carreira deportiva
miniatura|300px|Kleinschmidt no seu BMW X3 CC no Dakar 2007. 1987
1988
1992
1993
1994
1995
1996
1998
1999
2000
2001
2002
2003
Johnny Weissmüller
Peter Johann Weißmüller, coñecido como Johnny Weissmüller, nado en Freidorf (entón no Imperio Austro-Húngaro) o 2 de xuño de 1904 e finado en Acapulco (México) o 20 de xaneiro de 1984, foi un nadador e actor estadounidense.
Traxectoria
Nado na Romanía no seo dunha familia de orixe xudía-asquenací, moi axiña a súa familia emigraría a Windber, EEUU, onde máis adiante conseguiría a nacionalidade norteamericana.
Jutta Kleinschmidt
Carreira deportiva
2005
Johnny Weissmüller
Traxectoria
Excelente nadador, comezou a súa práctica deportiva con 15 anos, sendo naquela época o seu adestrador Big Bill Bagrach. Axiña destacou como gran nadador, chegando o 9 de xullo de 1922 a bater a marca do mundo dos 100 m libres cun tempo de 58,6 segundos, baixando así por primeira vez do minuto, e dos 400 libres con 4 minutos e 57 segundos no ano 1923, baixando dos cinco minutos. Participa nos Xogos Olímpicos de París 1924 e Xogos Olímpicos de Amsterdam 1928 e conseguiu un total de cinco medallas de ouro en 100 e 400 m libres e 4 x 200 nos de 100 m e 4 x 200 respectivamente, batendo novamente as súas propias marcas. Será precisamente nos Xogos Olímpicos de París 1924 onde ademais participou no torneo de wáter-polo conseguindo a medalla de bronce. En toda a súa carreira alcanzou 52 veces o posto de campión dos Estados Unidos, e 67 marcas mundiais.
Tarzán
Axiña a Metro-Goldwyn-Mayer interésase nel para interpretar o personaxe de Tarzán no cine. A primeira película foi Tarzan the Ape Man (1932), adaptación da novela de Edgar Rice Burroughs, á que seguirían vinte e tres máis, entre elas Tarzan and His Mate (1934), Tarzan Escapes (1936), Tarzan Finds a Son! (1939), O tesouro secreto de Tarzán (1941), Tarzan's New York Adventure (1942) e Tarzan and the Mermaids (1948). Tamén foi protagonista, dende 1948, da serie para televisión Jungle Jim.
Chegou a contraer matrimonio un total de cinco veces: coa cantante Bobby Arnst, coa actriz Lupe Vélez e con Beryel Scott Ginter, Allenne Gates e Maria Brock Mandel. Tras dous derrames cerebrais entre 1976 e 1978, estableceu a súa residencia definitiva en Acapulco, onde logo de diversas desavinzas morreu á idade de 79 anos.
Xoán I de Dreux
Traxectoria
Casou en 1240 con María de Borbón-Dampierre, filla de Arquimbaldo VIII o Grande, señor de Borbón e Beatriz de Montluçon. Tiveron varios fillos:
Francisco Ciutat de Miguel
Francisco Ciutat de Miguel, nado o 28 de outubro de 1909 e finado o 30 de novembro de 1986, foi un militar español.
Traxectoria
Despois da derrota na Guerra, exiliouse na URSS e deu clase na Academia Vorochilov, enviado en 1960 como asesor militar da URSS a Cuba, organizou a estrutura militar das Forzas Armadas Revolucionarias cubanas,  significativo foi o seu papel durante o intento de invasión da Baía de Cochinos. Tamén asesorou ao exército alxeriano e o de Vietnam.
En 1977 volveu a España pero xa enfermo de gravidade marchou a Cuba en abril de 1985 onde morreu. Publicou Relatos y reflexiones de la Guerra de España 1936-1939 en 1978.
O Reboredo, Roupar, Xermade
O Reboredo é un lugar da parroquia de Roupar, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 23 habitantes, dos cales 9 eran homes e 14 eran mulleres.
Roberto III de Dreux
Roberto III de Dreux (chamado "Gasteblé"), nado en 1185 e finado en Braine o 3 de marzo de 1234, foi conde de Dreux e Braine. Era fillo de Roberto II, conde de Dreux, e de Iolanda de Coucy.
Traxectoria
Casou en 1210 con Leonor de Saint-Valery, señora de Saint-Valery-sur-Somme, filla de Tomé de Saint-Valery e de Adela de Ponthieu. Tiveron varios fillos:
Coraline (filme)
Coraline é un filme de animación estadounidense dirixido por Henry Selick que foi estreado no 2009. Está baseado na novela Coraline de Neil Gaiman.
Sinopse
O filme narra a historia dunha nena que, ó atravesar unha parede da súa casa, atopa unha versión mellorada da súa vida xa que os seus pais son máis considerados con ela. Pero esas sensacións marabillosas darán paso ó medo e á angustia cando se decata do significado desa nova versión da súa vida.
A Ribeira, Roupar, Xermade
A Ribeira é un lugar da parroquia de Roupar, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 6 habitantes, dos cales 3 eran homes e 3 eran mulleres.
Ra (homónimos)
Ra pode referirse a:
Peso monetario
miniatura| Peso monetario de [[cristal con inscricións árabes (ano 743) ]] Un peso monetario (chamado tamén ponderal monetario) é un peso, xeralmente metálico ou de cristal, deseñado especificamente para comprobar o peso exacto dunha moeda e, deste xeito, detectar se esta foi recortada, se está gastada ou se se trata dunha falsificación.
Historia
miniatura| [[Estoxo de pesos monetarios de bronce correspondentes a diversas moedas dos séculos XVII e XVIII. Antuerpen, 1730. ]] O uso dos primeiros pesos monetarios, particularmente de cristal, asóciase á moeda tolemaica e á moeda bizantina. Tamén se coñece o seu uso na China Antiga. esquerda|miniatura| Peso monetario do baixo [[Imperio Romano, coa inscrición EXAGIVM SOLIDI ]] Durante o baixo Imperio Romano, nas épocas dos emperadores Arcadio, Honorio, Teodosio II e Valentiniano III, os pesos monetarios comezaron a amosar a lenda EXAGIVM SOLIDI, unha expresión latina que se traduciu adoito como "o peso dun sólido", para intentar acabar coa práctica do recorte nesa moeda de ouro.
Na obra De pretio solidi, de Teodosio II e Valentiniano, indícase:
No entanto, os exemplares conservados destes pesos varían e algúns non alcanzan os 4,5 gramos dun sólido ordinario. Crese que estes ponderais máis lixeiros poden representar o peso máis baixo aceptable desta moeda de ouro, e que se usaron para retirar os sólidos de baixo peso da circulación e, xa que logo, manter un padrón mínimo de peso para que os sólidos circulasen ao seu valor completo.
No mundo islámico, a súa introdución atribúeselle a un xudeu chamado Sumair, en 694, e ata aquel momento o peso xusto das moedas estimábase só por comparación con outras moedas de boa calidade recoñecida. Os ponderais da moeda islámica estaban feitos de bronce, de ferro e máis tardiamente de cristal, e amosaban inscricións relacionadas cos gobernantes e cos responsables das cuñaxes nas cecas, polo que son moi apreciados como obxectos epigráficos.
No Imperio Carolinxio, onde tamén se usaron pesos monetarios, estes marcábanse cos mesmos cuños que as moedas ás que se asociaban, para evitar dúbidas sobre a súa atribución.
Os ponderais islámicos foron introducidos en Gran Bretaña nos séculos IX e X, a través do pobo viquingo.
Liña Maginot
miniatura| A liña Maginot foi unha liña de fortificación e defensa construída por Francia ao longo da súa fronteira con Alemaña e Italia, despois da fin da primeira guerra mundial. O termo Liña Maginot úsase indistintamente para referirse ao sistema completo de fortificacións, ou exclusivamente para referirse ás defensas contra Alemaña, nese caso as defensas contra Italia adoitan chamarse Liña Alpina. Fronte a ela achábase a liña fortificada alemá coñecida como Liña Sigfrido.
Os Boizás, Oleiros, Vilalba
Os Boizás é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 13 habitantes (8 homes e 5 mulleres).
Abeledo, Oleiros, Vilalba
Abeledo é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
TF1
TF1 é unha canle xeneralista privada de televisión francesa, que emite en Francia e tamén é visible en Bélxica, Suíza, Luxemburgo e Andorra. Fundada en 1935, é a cadea de televisión máis antiga de Francia e a de máis audiencia. Foi unha cadea pública dende a súa fundación ata 1987, cando o goberno de François Mitterrand decidiu privatizala. A cadea pertence ao grupo Groupe TF1, con capital maioritario do grupo Bouygues. Non estará dispoñible en analóxico despois do 29 de novembro de 2011.
Comezos (1935 a 1949)
A primeira canle de televisión francesa naceu o 13 de febreiro de 1935, emitindo dende un estudo de radio en París. Meses máis tarde, en novembro, realizaríanse novas probas de emisións e non foi ata o 4 de febreiro de 1937 cando se iniciaron as emisións regulares da canle. Co estalido da segunda guerra mundial as emisións da canle cesaron.
As emisións televisivas non retornarían ata o ano 1942, cando se creou a Fernsehsender Paris (Televisión París) entre unha compañía francesa e o grupo alemán Telefunken. Esta canle comezou a emitir o 7 de maio de 1943 e estaba destinada aos alemáns residentes en París, dentro da invasión alemá durante a Guerra. Esta canle deixou de emitir o 16 de agosto de 1944.
En outubro de 1944, no seo da Radiodiffusion française (RDF), comezaron as emisións en VHF dende os estudos da anterior Fernsehsender Paris, e comezou unha programación regular de 12 horas á semana 1947. Ademais mostra outros avances como o seu primeiro boletín meteorolóxico ou o comezo de retransmisións en directo como a chegada do Tour de Francia en 1948. Ese mesmo ano a televisión francesa pasou a un estándar de 819 liñas VHF durante algúns programas, e máis tarde na maioría da programación.
Como RTF e ORTF (1949 ata 1974)
En 1949 a televisión francesa pasa a estar controlada pola Radiodiffusion-télévision française (RTF), ente que substitúe á RDF. O 29 de xuño dese mesmo ano comezaron os informativos, e un mes máis tarde o Goberno comezaría a aplicar un canon sobre cada televisor. Sucesivamente a televisión francesa comezou a ofrecer seriais televisados, retransmisións en directo con maior frecuencia como misas ou a marcha militar como conmemoración da Toma da Bastilla, uns informativos regulares e a primeira obra de teatro retransmitida para televisión en directo. En xullo de 1952 produciríase outro feito destacable, cando a RTF e a BBC realizaron a primeira emisión internacional de televisión, que serviu para retransmisións deportivas e outros acontecementos como a coroación de Isabel II do Reino Unido.
Trala aparición da segunda canle de televisión o 21 de decembro de 1963, decidiuse renomear á canle como La premiere chaine, para atraer aos espectadores que desexarían ver a segunda canle no novo sistema UHF, e modificáronse os estatutos do grupo que pasou a chamarse Office de radiodiffusion télévision française, cun carácter autónomo respecto ao Estado e similares aos da BBC. A chegada da publicidade á primeira canle non se produciu ata o 1 de outubro de 1968. Anos máis tarde a ORTF chegou a modificar os seus estatutos que daban independencia entre as dúas canles e limitaba o recurso á publicidade ao 25%.
TF1 pública (1974 a 1987)
O 8 de xullo de 1974 nace a Société nationale de télévision Télévison Française 1 (abreviado, TF1), dentro da división da ORTF en 7 organismos e 3 canles de televisión (TF1, Antenne 2 e FR3), e que se faría activa o 5 de xaneiro de 1975. A principios do ano 1976 TF1 comezaría a emitir en cor de forma indefinida por UHF en 625 liñas, algo que xa levaban facendo as outras dúas canles públicas desde había anos.
Despois dunha caída de audiencias por debaixo de Antenne 2 en 1983, cambiouse a dirección da cadea e instalouse un novo concepto de programación que incluiría un novo informativo, debates e programas de comedia e diversión franceses de produción propia. Con todo, a primeira en termos de audiencia seguía sendo Antenne 2.
Privatización de TF1 (desde 1987)
Despois de descartar a candidatos como Berlusconi e Hersant (aliados coa cadea La Cinq) ou da retirada de Filipacchi, en abril de 1987 quedaban na loita pola canle o grupo Hachette, con Jean-Luc Lagardère á cabeza, e un consorcio encabezado polo grupo Bouygues e ao que se sumaron outros candidatos como Bernard Tapie e o apoio de grupos como Credit Lyonnais. Trala retirada de Hachette en febreiro, o 6 de abril de 1987 autorizouse a Bouygues a compra do 50% das accións, mentres que outro 40% sería posto a oferta pública de venda en bolsa en xullo do mesmo ano e o 10% restante das accións iban para traballadores da cadea, a un prezo por acción algo menor que a oferta pública.
O primeiro presidente da privatizada TF1 foi Francis Bouygues, mentres que Patrick Le Lay sería o seu vicepresidente. A cadea tivo que enfrontarse a diversos problemas nada máis ser privatizada, como a marcha dos seus principais presentadores e periodistas a outras canles(principalmente, a La Cinq) ou os salarios do persoal, pero presentou un plan ambicioso para intentar garantir a súa rendibilidade. En 1988 Bouygues confía a presidencia a Patrick Le Lay e comézase un plan de novos programas e series coa intención de recuperar a audiencia da canle. Ademais a cadea comeza a cambiar a súa imaxe corporativa en xullo de 1989 para facerse completamente oficial o 6 de xaneiro de 1990, adoptando o seu logo oficial: un rectángulo coas letras «TF1» e as tres cores da bandeira francesa para reafirmarse como a «Televisión Francesa».
Dende 1991 é a canle con maior audiencia de Francia, conseguindo o seu obxectivo principal de recuperar esa posición, emitindo programas cunha finalidade bastante comercial como series e programas de produción propia, algunhas series estranxeiras normalmente procedentes de Estados Unidos, e dereitos deportivos como campionatos de fútbol. A concesión de difusión de Télévision Française 1 SA como primeira canle de televisión foi renovada varias veces por parte do Comité Audiovisual Francés cada cinco anos, mantendo o capital da cadea.
TF1 logrou unha concesión de televisión dixital terrestre en 2003 e a través deste sistema comezou a emitir varios dos seus programas en 16:9, ademais de iniciar outros servizos como a «versión multilingua» que permite seguir a través do decodificador algúns programas en versión dobrada ou versión orixinal subtitulada. A canle confirmou que intentaría retransmitir toda a súa programación en 16:9 durante a tempada 2008–2009 coa chegada da Televisión de alta definición.
Críticas
A TF1 criticóuselle varias veces ao longo da súa historia. A principal crítica por parte da audiencia foi que a condición de cadea con maior audiencia gañouna na súa maioría con programas de produción propia que puidesen fomentar unha televisión cun carácter menos cultural que o das súas competidoras, ademais de ser unha das primeiras cadeas francesas en introducir reality shows na súa programación. Tamén retira varios dos seus programas se non compren as expectativas da cadea.
En temas informativos, TF1 foi criticada por manter, segundo os seus detractores, unha posición máis favorable a políticos concretos. Concretamente acusóuselle de favorecer a Édouard Balladur nas presidenciais de 1995 ou de que a maioría das aparicións de políticos nos seus informativos sexan os de carácter conservador como o UMP. Tamén foi acusada de favorecer os seus propios contidos sobre os que posuía os dereitos, como a Fórmula 1, nos seus informativos.
Difusión
TF1 emite en TDT en toda Francia. Xa non estará dispoñible en analóxico despois do 29 de novembro de 2011. Recíbese a través dos operadores de cable e ADSL non só en Francia, senón tamén en Bélxica, Suíza, Luxemburgo, Mónaco, Andorra etc... Está dispoñible en toda Europa a través dos satélites Astra, Hotbird e Atlantic Bird, aínda que o sinal está codificado.
TF1 é a canle con máis audiencia de Francia, a segunda canle máis vista na Suíza romanda despois da Télévision Suisse Romande, a segunda canle máis seguida pola Comunidade francesa de Bélxica por detrás de RTL-TVI e unha das canles máis vistas de Europa.
Sucastro, Roupar, Xermade
Sucastro é un lugar da parroquia de Roupar, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 5 habitantes, dos cales 2 eran homes e 3 eran mulleres.
Raquel Lesteiro López
Raquel Lesteiro López, nada en Pontevedra o 29 de agosto de 1902 e finada en Bilbao o 24 de xullo de 1967, foi unha hispanista e arquiveira galega, membro da Sección Hispanoamericana do Centro de Estudos Históricos e Directora do Arquivo Histórico de Pontevedra.
Formación e docencia
Filla de Manuel Lesteiro Martínez e Ramona López Franco. En 1921 trasladouse a Madrid para instalarse na Residencia de Señoritas de María de Maeztu. Licenciouse na Sección de Historia de Filosofía e Letras pola Universidade de Madrid en 1925, sendo unha das poucas mulleres universitarias da súa época, e só un ano despois obtivo o grao de doutora en Filosofía e Letras. Durante a súa etapa como estudante converteuse nunha das primeiras cen socias do Ateneo de Madrid e compartiu vivenda por un breve espazo de tempo con Victoria Kent antes de fixar a súa residencia definitivamente no número 64 da rúa Núñez de Balboa.
Ao rematar o doutoramento, exerceu durante dous anos como profesora de Lingua Española no Instituto-Escuela de Madrid, onde ademais de compartir claustro con Dámaso Alonso, Navarro Tomás, Sánchez-Albornoz, Gili Gaya e Amado Alonso coñeceu ao historiador Ramón Iglesia, con quen casou en 1928. Ese mesmo ano, ao gañar o seu home e ela cos números dous e un respectivamente as prazas convocadas pola Junta de Ampliación de Estudios para leitorados no estranxeiro, trasladáronse a Suecia como lectores de Lingua Española na Universidade de Gotemburgo, onde permaneceron durante dous cursos.
Etapa americanista
De regreso a Madrid entrou a formar parte do Centro de Estudios Históricos, dirixido por Menéndez Pidal, que fora o seu profesor na universidade. Fue con Ramón Iglesia e Ángel Rosenblat un dos tres especialistas en estudos lingüísticos e literarios que Américo Castro elixiu para encabezar a recentemente fundada Sección Hispanoamericana e compoñer o equipo de redacción da súa revista, Tierra Firme, co cometido de fomentar a memoria cultural dos pobos de fala española.
En 1932 comezou a traballar co seu home n primeira edición crítica da Historia verdadera de la conquista de la Nueva España de Bernal Díaz del Castillo. O proxecto quedou inconcluso a causa do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, e coa desaparición do Centro de Estudios Históricos pasou a mans do CSIC.
Actividade como arquiveira
En 1933 iniciou a súa carreira de arquiveira ao acceder por oposición ao Cprpo Auxiliar de Arquiiveiros, Bibliotecarios e Arqueólogos, adscrita en comisión á Biblioteca de Dereito e á Biblioteca de Filosofía e Letras da Universidade de Madrid, e dende 1935, ao Arquivo Histórico de Ávila. Durante esta etapa converteuse nunha das socias fundadoras da Asociación de Bibliotecarios e Bibliógrafos de España, e participou activamente na difusión das Misións Pedagóxicas en Galicia. En 1941 por oposición, entrou no Corpo Facultativo e regresou a Pontevedra como Xefa do Arquivo da Delegación de Facenda na cidade, cuxa dirección alcanzou en 1954.
En 1955 foi nomeada directora do Arquiivo Histórico Provincial de Pontevedra, sucedendo no cargo a Enrique Fernández-Villamil como segunda directora na historia da institución ata a súa xubilación. Como directora do Arquivo publicou varios artigos sobre os seus fondos e traballos de catalogación, incorporou os libros das antigas Contadurías de Hipotecas, e deixou o legado de ter emprendido e supervisado o traslado do Arquivo á súa sede actual na Casa dos Fonseca en 1960, o que permitiu a incorporación de protocolos centenarios e documentación da Delegación de Facenda, especialmente a correspondente ao Real de Legos do Catastro de Ensenada.
Vida persoal
Irmá de Manuel Lesteiro López. Casou con Ramón Iglesia Parga en xuño de 1928. Foi tía terceira do médico e político José María David Suárez Núñez. Amiga persoal de Dámaso Alonso, que foi padriño da súa primeira filla. A súa filla María-Fernanda Iglesia Lesteiro, casou co poeta Gregorio San Juan, foi profesora da Universidade de Madrid e da Universidade de Deusto, e a primeira directora da Biblioteca da Universidade do País Vasco.
Eugenio Rueda Perosanz
Eugenio Rueda Perosanz, nado en Oviedo o 25 de novembro de 1915 e finado en Ombre (Pontedeume) o 16 de agosto de 1948, foi un guerrilleiro antifranquista.
Traxectoria
Fillo do ferroviario Juan Rueda e de María Perosanz. Mecánico industrial de profesión, exerceu a súa actividade na fábrica de fundición La Amistad de Oviedo.
Na guerra
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, xunto con outros camaradas, formou un grupo de resistencia armada actuando no monte do Naranco. Despois, xunto con outros grupos, confluíron no Batallón Sangre de Octubre, no barrio do Cristo preto de Oviedo. En setembro de 1936 participou en varios ataques á capital asturiana en mans do exército sublevado. Un mes despois foi nomeado tenente do Batallón Ferroviario na posición de Tenaullán. En abril de 1937 foi destinado ao Batallón 265 do Exército Republicano co emprego de tenente, participando na fronte de Biscaia e na fronte en retirada de Santander. Na parte oriental de Asturias permaneceu na posición de Viedos ata que foi apresado o 6 de outubro no Vapor Cusca, en augas do Cantábrico, no intento de fuxir a Francia. Foi trasladado a Camposancos para ser xulgado polo delito de rebelión militar. Sentenciado a pena de morte, xunto con dez compañeiros asturianos, o 23 de xuño de 1938 recibiuse notificación ordenando conmutarlle a pena á de inferior grado. Parece ser que a tenacidade da súa avoa con súplicas nas portas dos despachos dalgúns militares serviu para salvarlle a vida.
Finalizada a guerra, Rueda foi trasladado ao Penal de Celanova. Revisada a liquidación de pena, foi conducido ao Destacamento das Minas de Fontao para traballar para a Sociedad de Estaños de Silleda en redención de pena. Nesta época coñeceu á que sería a súa muller, Laura Nicolás, irmá de Miguel Nicolás Esperante “Corcheiro” da Bandeira. O 20 de decembro de 1943 pasou á situación de liberdade condicional, tendo que incorporarse ao exército, por pertencer á quinta de 1937. Rexeitou esta posibilidade porque en Oviedo sabían que fora condenado a morte e perigaba a súa vida.
Foi tamén nesta época cando entrou en contacto coa organización clandestina do Partido Comunista nas minas de volframio de Fontao. No mes de decembro de 1943 chegou ás minas Isidro Díaz, un militante procedente de Santiago, quen, xunto con outro camarada chamado Tino (Ourense), empezou a reconstruír o Comité Rexional, que quedou definitivamente formado entre abril e maio de 1944 coa aparición de Víctor García García "Brasileiro" como secretario xeral. No Comité integráronse Tino, Isidro Díaz, Belarmino Álvarez e José Cerveró.
Na guerrilla
Eugenio Rueda, concluída pena imposta no Destacamento de Minas de Silleda en Fontao fuxiu para non incorporarse ao exército. O seu cuñado Miguel Nicolás, que viña de ser posto en liberdade, ante as malleiras da Garda Civil e a represión por parte dos membros da Falanxe na Bandeira, decidiu fuxir, farto destes abusos e torturas. Estas circunstancias orixinaron a creación da agrupación de guerrilleiros coñecidos popularmente como "Os Corcheiros" en 1943-44.
As primeiras actuacións consistiron en tratar de obstaculizar o traslado do mineral de volframio cara aos portos de Vigo e Coruña tan solicitado pola industria de guerra da Alemaña Nazi. A falla de medios e armas impediron conseguir eses primeiros obxectivos. Sucedéronse asaltos coa fin de recadar diñeiro para a subsistencia dos guerrilleiros. A presión por parte das forzas franquistas aos familiares e amigos, administradores dos víveres aos guerrilleiros, obrigou a cambiar de táctica, decidindo cargar o peso económico sobre os mesmos responsables, aos que se desarmaba e obrigaba a entregar diñeiro para a subsistencia. Así se produciu o asalto aos ómnibus que ían á feira da Bandeira en Vilatuxe o 14 de outubro de 1946, e a sabotaxe ao coche de liña na estrada do Monte da Rocha, en Silleda. O grupo realizaba o repartimento de propaganda clandestina en días sinalados, como os días de feira na comarca.
O 14 de xuño de 1944 produciuse a morte do garda civil José Salgueiro Rey nun enfrontamento no lugar de Ponte Retorta (Manduas), paso obrigado entre a Bandeira e as Minas da Brea. A consecuencia disto foron detidos e máis tarde executados, Diego Valero González e Luis Blanco López. Ante este duro golpe, Víctor García trasladou o Comité Rexional do Partido Comunista de Fontao para Vigo nese mesmo mes. Na comarca de Deza produciuse un período de asentamento da estrutura guerrilleira, consistente en afianzar os enlaces e contribuír a divulgar a propaganda antifranquista, que traía Miguel Nicolás Esperante dende Vigo.
Ata ese momento a agrupación guerrilleira dos “Corcheiros” actuaba baixo a disciplina dos grupos volantes da IV Agrupación de Guerrilleiros de Galicia.
A Garda Civil na comarca contaba con postos nos concellos de Agolada, Rodeiro, Silleda, Lalín e Carbia ao mando do comandante da Garda Civil, xefe do Sector Interprovincial de Lalín, Manuel Montero Galvache. Unha das estratexias que utilizou a Garda Civil foi a creación das contrapartidas, dependentes dos servizos de Información do 39 Terzo de Lalín; membros da Garda Civil vestidos de paisano lograban conectar coa xente tratando de recadar información sobre os do monte.