cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fiscalía Europea
Regulación
Este regulamento adoptárono vinte Estados membros que son os que forman parte do sistema de cooperación reforzada dirixido á creación da Fiscalía Europea:  Alemaña, Austria, Bélxica, Bulgaria, Chipre, Croacia, Eslovaquia, Eslovenia, España, Estonia, Finlandia, Francia, Grecia, Italia, Letonia, Lituania, Luxemburgo, Portugal, República Checa e Romanía.
A oficina central da Fiscalía Europea terá a súa sede en Luxemburgo. A Comisión fixará a data en que a Fiscalía Europea asumirá as súas funcións, que non poderá ser anterior a tres anos desde a entrada en vigor do Regulamento.
Natureza, Funcións e Principios que rexen a Fiscalía Europea.
miniatura| En vermello: Estados da Unión non participantes na Fiscalía Europea A Fiscalía Europea é un órgano independente da Unión, que non acepta instrucións de ningún outro organismo, e que dispón de personalidade xurídica propia. Renderá contas das súas actividades ante o Parlamento Europeo, o Consello e a Comisión, presentando informes anuais.
As súas funcións consisten en investigar os delitos que prexudiquen aos intereses financeiros da Unión previstos na Directiva (UE) 2017/1371 e determinados polo Regulamento, así como en exercer a acción penal e solicitar a apertura de xuízo oral contra os seus autores e os cómplices destes.
Estrutura e organización da Fiscalía Europea
E, en segundo lugar, cun nivel descentralizado, que  esta integrado polos Fiscais Europeos Delegados, establecidos nos Estados membros.
O Colexio da Fiscalía Europea estará composto polo Fiscal Xeral Europeo e un Fiscal Europeo por Estado membro. As Salas Permanentes estarán presididas polo Fiscal Xeral Europeo ou por un dos seus fiscais adxuntos e terán outros dous membros permanentes, estando encargadas de supervisar e dirixir as investigacións e acusacións realizadas polos Fiscais Europeos Delegados.
Historia
A idea da creación dunha Fiscalía da Unión Europea xorde no Corpus Iuris, de 1997, e reitérase na súa revisión, coñecida como Corpus Iuris 2000. O Corpus Iuris foi un estudo académico encargado pola Comisión Europea que tiña como finalidade elaborar un conxunto uniforme de normas de Dereito Penal e Procesual Penal para garantir a protección dos intereses financeiros da Comunidade Europea, a través dun sistema que superase as diferenzas de sistemas xurídicos dos Estados membros.
A Comisión propuxo a creación da figura do Fiscal Europeo para a defensa dos intereses financeiros da Comunidade no Consello de Niza, de decembro de 2000, pero non conseguiu a súa aprobación por parte dos Estados membros. A idea non é rexeitada de plano, pero suxírese a necesidade de profundar nas súas dimensións prácticas.
Como consecuencia deste rexeitamento, a Comisión Europea iniciou un estudo máis amplo e como resultado publicou en decembro de 2001 un Libro Verde sobre a protección penal dos intereses financeiros comunitarios e sobre a creación dun Fiscal Europeo para dita protección. A experiencia nos primeiros anos de protección penal dos intereses financeiros da Comisión puxo de relevo que esta protección se vía prexudicada pola lenta e fragmentada aplicación dos distintos sistemas penais de cada Estado membro. Por iso facíase necesaria a creación dunha figura encargada da investigación destas condutas de forma centralizada.
Partido xudicial de Betanzos
miniatura|240px|dereita| O partido xudicial de Betanzos é un dos 45 [[Partido xudicial|partidos xudiciais nos que se divide a comunidade autónoma de Galicia, sendo o partido xudicial nº 1 da provincia da Coruña.
Fiscalía Europea
Tratado de Lisboa
1. Para combater as infraccións que prexudiquen aos intereses financeiros da Unión, o Consello poderá crear, mediante regulamentos adoptados con arranxo a un procedemento lexislativo especial, unha Fiscalía Europea a partir de Eurojust. O Consello pronunciarase por unanimidade, previa aprobación do Parlamento Europeo.
En caso de falta de unanimidade, un grupo de polo menos nove Estados membros poderá solicitar que o proxecto de regulamento remítase ao Consello Europeo, nese caso quedará suspendido o procedemento no Consello. Previa deliberación, e en caso de alcanzarse un consenso, o Consello Europeo, no prazo de catro meses a partir de dita suspensión, devolverá o proxecto ao Consello para a súa adopción.
Se non hai acordo dentro dese mesmo prazo, e polo menos nove Estados membros queren establecer unha cooperación reforzada con arranxo ao proxecto de regulamento de que se trate, comunicarano ao Parlamento Europeo, ao Consello e á Comisión. En tal caso, a autorización para iniciar a cooperación reforzada a que se refiren o apartado 2 do artigo 20 do Tratado da Unión Europea e o apartado 1 do artigo 329 do presente Tratado considerarase concedida, e aplicaranse as disposicións relativas á cooperación reforzada.
2. A Fiscalía Europea, no seu caso en colaboración con Europol, será competente para descubrir aos autores e cómplices de infraccións que prexudiquen aos intereses financeiros da Unión definidos no regulamento contemplado no apartado 1, e para incoar un procedemento penal e solicitar a apertura de xuízo contra eles. Exercerá ante os órganos xurisdicionais competentes dos Estados membros a acción penal relativa a devanditas infraccións.
3. Os regulamentos contemplados no apartado 1 fixarán o Estatuto da Fiscalía Europea, as condicións para o desempeño das súas funcións, as normas de procedemento aplicables ás súas actividades e aquelas que rexan a admisibilidad das probas, así como as normas aplicables ao control xurisdicional dos actos procesuais realizados no desempeño das súas funcións.
4. Simultaneamente ou con posterioridade, o Consello Europeo poderá adoptar unha decisión que modifique o apartado 1 co fin de ampliar as competencias da Fiscalía Europea á loita contra a delincuencia grave que teña unha dimensión transfronteiriza, e que modifique en consecuencia o apartado 2 no referente aos autores e cómplices de delitos graves que afectan a varios Estados membros. O Consello Europeo pronunciarase por unanimidade, previa aprobación do Parlamento Europeo e previa consulta á Comisión.
Seminario de Madrid sobre o Futuro da Fiscalía Europea
A aprobación en 2007, por todos os Estados membros da Unión Europea, do Tratado de Lisboa, que recolle expresamente a idea de crear unha Fiscalía Europea para combater as infraccións que prexudiquen os intereses financeiros da Unión e, no seu caso, para loitar contra a delincuencia grave con dimensión transfronteiriza, deu lugar á celebración en Madrid dun Seminario Internacional para estudar a nova Institución e as posibilidades da súa posta en marcha, convocado polo Fiscal Xeral do Estado español, Cándido Conde-Pumpido.
Grupo de Traballo para a elaboración dun Proxecto Técnico
miniatura|Tribunal Supremo Con posterioridade, a Fiscalía española constituíu un Grupo de Traballo para a elaboración dun texto que servise de base para configurar o proxecto do Ministerio Público Europeo. O texto redactouse nunhas Xornadas celebradas na sede da Fiscalía, en Madrid, en xuño de 2009, e recolleu as achegas dos diferentes países, xa que se trataba de harmonizar os diferentes modelos de Fiscalías vixentes en Europa. Durante tres días traballaron fiscais vindos de diversos países europeos como Portugal, Francia, Eslovenia ou Bélxica, así como os máximos representantes da Oficina de Loita contra a Fraude (OLAF) e Eurojust. O Fiscal Xeral do Estado, Cándido Conde-Pumpido, promoveu e clausurou as xornadas.
Seminario de París
A Conferencia Internacional foi organizada pola Cour de Cassation de París xunto coa Oficina de Loita contra a Fraude (OLAF), e celebrouse os días 11 e 12 de febreiro de 2010.
Proposta da Presidencia española
miniatura|Sede da Fiscalía Xeral do Estado Unha das prioridades no ámbito da Xustiza da Presidencia Española da Unión Europea, exercida durante o primeiro semestre de 2010, era avanzar cara ao establecemento dunha Fiscalía Europea, prevista tanto no Tratado de Lisboa como no Programa de Estocolmo.
O 3 de marzo de 2010 o Fiscal Xeral do Estado español, Cándido Conde-Pumpido, presentou oficialmente en Bruxelas o proxecto da Presidencia española para a posta en marcha da Fiscalía Europea, conforme ao prevido no art 86 do Tratado de Lisboa. Conde-Pumpido, que interveu xunto co Presidente da Comisión de Xustiza e Interior do Parlamento Europeo, Juan Fernando López Aguilar, e o Secretario de Estado español para a Unión Europea (UE), Diego López Garrido, presentou un proxecto técnico, elaborado a partir das conclusións derivadas das Xornadas Internacionais convocadas pola Fiscalía española en 2008 e 2009, que posteriormente terían que debater os Vinte e sete no Consello de Luxemburgo.
Trátase dun primeiro paso dun longo camiño que a Presidencia española ha querido dar canto antes, afirmou Conde Pumpido ao presentar os traballos técnicos relativos ao establecemento da Fiscalía Europea. O Fiscal Xeral español explicou que un Ministerio Público europeo dotaría de maior eficacia ás investigacións económicas para salvagardar os intereses da unión monetaria e permitiría coordinar o traballo que fan os órganos xurisdicionais nacionais, así como da axencia europea de cooperación xudicial (Eurojust) e a Oficina Europea de Loita contra a Fraude (OLAF), engadindo que a moeda única necesita unha institución específica que a protexa de fraudes e especulacións.
A creación desta institución discutiuse posteriormente, conforme á proposta española, na reunión de Ministros de Xustiza e Interior dos Vinte e sete que tivo lugar en Luxemburgo o 27 de abril de 2010, pero a súa posta en marcha quedou suspendida até unha nova discusión en 2013. A súa aprobación esixe a unanimidade dos Vinte e sete Estados membros da UE ou ben acudir á cooperación reforzada.
Constitución en 2017 dun grupo de Estados para a creación da Fiscalía Europea por Cooperación Reforzada
O 3 de abril de 2017, Alemaña, Bélxica, Bulgaria, Chipre, Croacia, Eslovaquia, Eslovenia, España, Finlandia, Francia, Grecia, Lituania, Luxemburgo, Portugal, República Checa e Romanía, comunicaron ao Parlamento Europeo, ao Consello e á Comisión que desexaban establecer unha cooperación reforzada para a creación da Fiscalía Europea.
Por conseguinte, en virtude do artigo 86, apartado 1, parágrafo terceiro, do TFUE, considerouse concedida a autorización para iniciar a cooperación reforzada a que se refiren o artigo 20, apartado 2, do Tratado da Unión Europea (TUE) e o artigo 329, apartado 1, do TFUE, e as disposicións relativas á cooperación reforzada aplícanse a partir do 3 de abril de 2017. Ademais, mediante senllas cartas de 19 de abril de 2017, 1 de xuño de 2017, 9 de xuño de 2017 e 22 de xuño de 2017, Letonia, Estonia, Austria e Italia, respectivamente, indicaron o seu desexo de participar no establecemento da cooperación reforzada.
Segarra
250px|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña.]] 250px|miniatura|A [[Torre de Vallferosa.]] A Segarra é unha comarca da provincia de Lleida, na zona interior de Cataluña. A súa capital é Cervera. En 2009 tiña 22.825 habitantes.
A comarca limita ao norte coa Noguera e o Solsonès, ao leste con Anoia, polo sur coa Conca de Barberà, e polo oeste co Urgell.
Concellos
Actualmente a comarca está formada por 21 concellos.
Partido Radical Demócrata
O Partido Radical Demócrata foi un partido político da Segunda República Española, de ideoloxía republicana e radical, liderado por Diego Martínez Barrio.
Historia
Fundouse o 16 de maio de 1934 no seo do Partido Radical de Alejandro Lerroux, por diverxencias entre diferentes deputados radicais con respecto á política seguida polo partido, en coalición cos grupos de dereitas, logo das eleccións de 1933.
A minoría parlamentaria quedou constituída polos deputados radicais: Antonio Lara Zárate, Manuel Torres Campañá, Manuel Blasco Garzón, Ramón González Sicilia, Manuel Mateos Silva, José González Fernández de Labandera, Eduardo Frapollí, Matías Seguí, José García Ramos, José Miñones Bernárdez, Luis Fábrega Santamarina, Fulgencio Díez Pastor, José García-Berlanga, Faustino Valentín, Álvaro Pascual Leone, Elidio Alonso e Diego Martínez Barrio.
A este grupo uníronse os deputados Hermenegildo Casas e Adolfo Moreno Rodríguez, procedentes do Partido Socialista Obrero Español, e Luis Recasens Sitches, do Partido Republicano Conservador, así como Pedro Rico, alcalde de Madrid.
En setembro de 1934, agrupouse coa ala dereita dos radical-socialistas, liderada por Félix Gordón Ordás para constituír Unión Republicana, partido que concorreu ás eleccións de febreiro de 1936, formando parte da Fronte Popular.
Fritz Riess
Traxectoria
Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un, o 3 de agosto de 1952. Terminou sétimo, sen lograr puntuar no campionato xa que só os cinco primeiros lograban puntos naquel momento.
Riess tamén gañou as 24 Horas de Le Mans de 1952 para Mercedes-Benz, compartindo a condución con Hermann Lang.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Nesgo cognitivo
miniatura|250x250px|Nun experimento ideado por [[Wolfgang Köhler, pídese ao suxeito que diga cal destas figuras chámase bouba e cal kiki. A maioría dos suxeitos asígnalle o nome bouba á figura da dereita, quizais porque os beizos redondéanse para producir o son o porque no alfabeto romano, as letras b, o e a teñen unha forma máis redondeada que k e i (puntiagudas).]] Un nesgo cognitivo é un efecto psicolóxico que produce unha desviación no procesamiento mental, o que leva a unha distorsión, xuízo inexacto, interpretación ilóxica, ou o que se chama en termos xerais irracionalidade, que se dá sobre a base da interpretación da información dispoñible, aínda que os datos non sexan lóxicos ou non estean relacionados entre si. Os nesgos sociais denomínanse xeralmente nesgos atribucionais e afectan ás nosas interaccións sociais de cada día, tamén están presentes na probabilidade e toma de decisións. Ante un estado de confusión, é importante precisar e destacar os mecanismos netamente cognitivos dos intelectivos xa que estes últimos corresponden na intuición a nesgos preceptivos coñecidos comunmente como falacias.
A existencia de nesgos cognitivos xorde como necesidade evolutiva para a emisión inmediata de xuízos que utiliza o noso cerebro para asumir unha posición rápida ante certos estímulos, problemas ou situacións, que debido á incapacidade de procesar toda a información dispoñible fíltrase de forma selectiva ou subxectiva. Aínda que nos poden conducir a erros que poden ser graves, en determinados contextos conducen a accións máis eficaces ou permiten adoptar decisións máis rápidas cando a inmediatez é o maior valor (heurística).
A psicoloxía cognitiva estuda este efecto, así como outras estratexias e estruturas que utilizamos para procesar a información, identificando unha gran cantidade deles, con frecuencia relacionados entre si.
Desenvolvemento do concepto
miniatura|179x179px|[[Daniel Kahneman, pioneiro na identificación dos nesgos cognitivos nos procesos económicos.]] O nesgo cognitivo xorde de diversos procesos que ás veces son difíciles de distinguir. Estes inclúen procesamiento da información mediante atallos (heurística), motivacións emocionais e morais, ou a influencia social.
Tanto eles coma outros investigadores demostraron a existencia de varios patróns de situacións en que os xuízos e decisións humanas diferían do predicible segundo a teoría da elección racional. Explicaron estas diferenzas en termos heurísticos, procesos intuitivos pero que introducen erros sistemáticos.
Estes experimentos estendéronse máis aló dos programas de investigación ligados á psicoloxía académica cara outras disciplinas como a medicina e a ciencia política e foi un factor importante no xurdimento da economía condutual, levando a Kahneman a gañar o Premio Nobel de Economía en 2002 por integrar aspectos da investigación psicolóxica na ciencia económica, especialmente no que respecta ao xuízo humano e a toma de decisións baixo incerteza. Todas estas investigacións conduciron a Tversky e Kahneman ao desenvolvemento da Teoría das perspectivas como unha alternativa máis realista á Teoría da elección racional.
Leonid Osyka
Leonid Osyka (en Леонід Осика), nado en Kíiv o 8 de marzo de 1940 e finado na mesma cidade o 16 de setembro de 2001, foi un director de cine, produtor, e guionista ucraíno.
Nesgo cognitivo
A ética do prexuízo
Entendemos por prexuízo o tomar decisións sen ter unha experiencia propia, un feito que evolutivamente parece estar estendido.
En psicoloxía, este termo fai referencia á distorsión da información que se produce no noso cerebro ao procesala. No galego de uso corrente a expresión "prexuízo cognitivo" achégase máis ao significado das palabras «tendencia», «nesgo» ou «predisposición».
Leonid Osyka
Traxectoria
Léonide Ossyka naceu en Kíiv o 8 de marzo de 1940. Estudou na Escola de Artes Teatrais de Odesa (1959) e logo cine no Instituto Gerasimow de Cinematografía dende 1965.
Nesgo cognitivo
A ética do prexuízo
Con frecuencia asócianselle á predisposición ou prexuízo cognitivo, unhas connotacións éticas negativas, posto que todo prexuízo, eticamente falando, é inxusto por definición, con todo a tendencia, ou mellor devandito, a maneira que ten a conciencia de procesar a información, non debería ser catalogada eticamente, se se asume que esta é o legado natural da evolución. Así, a información prexuizosa, en ciencia, non é eticamente reprobable, xa que é a manifestación dun modelo de comportamento ou proceso mental beneficioso para o individuo desde o punto de vista da evolución. O que en ciencia é reprensible é o acto de evitar comprobar o prexuízo ou solución, desde unha postura científica, o situarse nunha postura pechada e fixa e illarse dando por certos os datos imaxinados. Unha postura pechada e prexuizosa vai en detrimento da adaptabilidade dos individuos sempre que non sexa necesaria unha reacción inmediata.
Isto é debido a que ao non dispor de información contrastada senón só dispor dos nesgos e probabilidades (procedentes dos valores adquiridos) ou tópicos incertos (procedentes de vagas referencias doutros) reduce as posibilidades de usar a lóxica para tomar decisións correctas ou para alcanzar a verdade. O cerebro e en xeral a evolución premia a supervivencia a curto prazo que nos permita a reprodución. O humano evolucionou noutro tipo de ambiente onde a mellor estratexia é asegurarse a sobrevivir a curto prazo en lugar dunha estratexia a longo prazo de procura da verdade.
Leonid Osyka
Traxectoria
Comenzou a súa carreira no estudio de cine Alexander Dowschenko como maquillador antes de converterse en guionista e director. A súa primeira película, a curtametraxe Входящая в море (Entrando no mar, 1965) foi etiquetada como "existencialista e con elementos tomados da New Wave". O director continuou ó ano seguinte con Кто вернётся — долюбит (Quen volva - amará, 1966), unha película bélica na que o son é interrompido por poemas escritos durante a Segunda guerra mundial, en particular os de Semion Goudzenko. En 1971, o seu drama histórico Zakhar Berkout, adaptado do conto homónimo de Ivan Franko que relata a invasión mongol de Rusia, gañou o "Premio á preservación das tradicións do folclore épico" no Festival de Cine de toda Rusia en Tbilisi. En 1976, volveu ser premiado no Festival de toda Rusia, esta vez en Frounzé, onde a súa película Тривожний місяць вересень (Ansioso mes de setembro) gañou o "Premio ó desenvolvemento dun tema patriótico militar". En 1982, o director adicouse ó xénero documental con …которого любили все (...a quen todos amaban), que rinde homenaxe ó actor e director ucraíno Leonid Bykov. A biografía ficticia de Mikhaïl Vroubel nárrase en Этюды о Врубеле (Estudos sobre Vrubel), para a que tamén escribiu o guión con Sergei Paradjanov (1989).
Nesgo cognitivo
A ética do prexuízo
Con todo, aínda que o prexuízo evolutivo e a intuición pode ser beneficioso en primeiro lugar para tomar decisións rápidas sen información adicional, é un obstáculo para o avance, adaptabilidade e, por tanto, supervivencia dunha sociedade. Isto é así porque os feitos veraces conducen á predictibilidade, a predictibilidade permite a preparación e a creación de ferramentas para o control dos resultados permitindo cambialos, isto prodúcese grazas a que baixo premisas verdadeiras pódese usar a lóxica e o razoamento. Unha sociedade ou cultura que busca a verdade, será máis capaz de predicir e cambiar o seu futuro, esta posibilidade proporciona unha gran vantaxe de supervivencia. Así, unha sociedade ve limitado o acceso á verdade cando ignora os seus prexuízos. Isto non exclúe que sexa posible usar a verdade para planear malos escenarios futuros, por iso son importantes os mecanismos de control. Pero entón a causa do problema sería "a aplicación" realizada e non a dispoñibilidade da verdade.
O coñecemento e maneira de pensar tendenciosos deben separarse dos actos prexuizosos que son os que producen unha ética reprobable. Así, por exemplo, a ciencia dinos que existe o planeta Urano, pero xa desde a infancia e sen comprobalo porque se recibiu sen razoalo a unha idade temperá, crese de maneira preferente na súa existencia. O non comprobalo cientificamente o individuo é un acto que evita o gasto enerxético e de tempo, de comprobalo e que ademais proporciona estabilidade social. Baixo esas premisas, a supervivencia, nun sentido evolutivo, pasa por adiantarse e asegurarse independentemente ou sen ter en conta a veracidade da información. Este conflito entre a ética e o que razoadamente debería facerse e entre o egoísmo psicolóxico e o que é máis fácil e seguro para a propia supervivencia, é o que, en función dos recursos, dáse tódolos días.
Leonid Osyka
Traxectoria
O premio nacional Taras Shevchenko foille outorgado en 1997, polas películas Каменный крест (1968), Zakhar Berkout (1971), Подарунок на іменини (1991) e Гетьманські клейноди (1993). Tamén foi galardoado co título honorífico de Artista do Pobo de Ucraína en 1998.
Nesgo cognitivo
A ética do prexuízo
Eliminar os actos prexuizosos e evitar a neglixencia mediante a comprobación implica evitar en certa medida o respecto ou autocensura das crenzas establecidas, se isto quere dicir deixar de criticalas. De feito, a fortaleza dunha crenza é maior canto mellor solucionou o problema.
No Método científico a crítica, debate, testeo, comprobación ou malos tratos das ideas establecidas, consegue que algunhas delas muten e se aproximen máis á verdade. O problema ou neglixencia non está na crítica das ideas, senón na resposta da crenza ao ataque xa que algunhas obvian a resposta razoada ou mesmo o silencio (Argumento a silentio) e responden con violencia (Argumento ad baculum) xa sexa porque se cren posuidores da verdade e non desexan perder tempo e enerxía en explicala (Argumentum ad ignorantiam) ou ben porque non lles beneficia (Nesgo de Autoservizo) ou son remisos ao cambio (argumentum ad antiquitatem). Tanto o un coma o outro son comportamentos prexuizosos que teñen a súa raíz nos prexuízos cognitivos.
Leonid Osyka
Traxectoria
Finado en Kíiv en 2001, Léonide Ossyka está enterrado no cemiterio de Baikove.
Estilo
Ossyka é un gran usuario da linguaxe poética. É parte, xunto con Ivan Dratch, Yuri Illienko e Tenguiz Abouladzé da escola de Kíiv, tamén chamada "escola pictórica".
Neurotoxicidade
Os axentes neurotóxicos son responsábeis do efecto adverso pola súa interacción directa co sistema nervioso. Existe un gran número de substancias neurotóxicas como pesticidas, radiación ionizante, tabaco, alcohol, cocaína… Os diferentes tipos de células cerebrais teñen diferente sensibilidade ós distintos axentes ambientais, dependendo da etapa particular de exposición e a duración da mesma. O diferente grao de afectación relaciónase coa distribución do tóxico polas distintas partes do sistema nervioso, a concentración da substancia en dito tecido cerebral e a capacidade de interferir co desenvolvemento dos procesos específicos.
Por outra banda, a sintomatoloxía que se amosa vai variar dependendo de se a exposición é aguda ou crónica.
Anatomía do sistema nervioso
O sistema nervioso divídese en sistema nervioso central (SNC) e periférico (SNP). O SNC está integrado polo encéfalo (cerebro, o cerebelo, o talo cerebral co bulbo), e a medula espiñal. O SNP está formado polos nervios sensitivos (que recollen estímulos dos órganos dos sentidos) e os nervios motores (que actúan sobre os músculos). A unidade básica de funcionamento do sistema nervioso é a neurona, constituída polo corpo celular neuronal coas súas prolongacións, as dendritas e os axóns, que forman as fibras nerviosas. As denominadas células de Schwann enrólanse sobre o axón e constitúen a vaíña de mielina, que ten función electroaislante. Entre cada dúas células de Schwann queda un pequeno espazo sen mielina denominado nódulo de Ranvier. As fibras sen mielina conducen o impulso nervioso de maneira continua pero lenta, mentres que nos axóns mielínicos, nos nódulos de Ranvier prodúcese o salto do impulso dun nódulo a outro, con maior velocidade de condución que na continua. Este fenómeno é coñecido como condución saltatoria, e vese afectada, por exemplo, polos disolventes orgánicos.
Clasificación neuropatolóxica
Unha clasificación neuropatolóxica moi empregada atende a localización da lesión, que pode afectar principalmente as seguintes estruturas: corpo neuronal, axón ou sinapse, células da neuroglía (astrocitos e oligodendrocitos), e incluso os músculos e vasos sanguíneos. En consecuencia, distinguimos as seguintes patoloxías:
Neuronopatías
Existen tóxicos que afectan especificamente ó corpo das neuronas, lesionándoas e destruíndoas. A perda de neuronas é irreversibel e inclúe a dexeneración de todas as súas prolongacións citoplasmáticas: dendritas e axóns, ó igual que a mielina que recobre o axón.
Muíño (homónimos)
dereita|miniatura|Muíño de auga en [[Vilabade, Castroverde|Vilabade (Castroverde).]]
Visións (programa)
Visións foi un programa cultural da TVG que se emitiu na tempada 1987-1988.
Estaba dirixido e presentado por Xosé Antonio Perozo, coa colaboración, entre outros de, Luís Rei Núñez, Miguel Anxo Seixas, Xaime Aguiar, Xosé Henrique Rivadulla Cordón, Xosé Manuel Barreira, Antonio Reigosa, Modesto Hermida e Xoán Ramiro Cuba. O programa consistía en entrevistas e reportaxes arredor da cultura galega
Muíño (homónimos)
Un muíño é unha construción feita para moer gran. Como topónimo pode referirse a:
O muíño tamén é un xogo popular que se xoga con pequenas pezas (botóns, pedras, etc.) sobre un debuxo xeométrico formado por cadrados concéntricos debuxado normalmente no chan.
Neurotoxicidade
Axonopatías
O primeiro que se afecta é o axón, pero a lesión dun axón pode producir unha dexeneración de ambos os dous lados do mesmo, chegando así ó corpo celular e ás súas prolongacións. O segmento que quede entre a lesión e o extremo da lesión perde a excitabilidade e morre, sufrindo dexeneración mentres que o segmento proximal do axón, comprendido entre a lesión e o corpo neuronal, pode experimentar a dexeneración retrógrada ata afectar á célula.
Juan Manuel Vales
Traxectoria
Diplomado en Ciencias Empresariais, foi mestre da Universidade Laboral da Coruña. Residente en Carral, nas eleccións municipais de 1987 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Carral e foi elixido alcalde con maioría simple. Foi reelixido alcalde con maioría absoluta nas municipais de 1991. Volvería a ser elixido alcalde grazas ó apoio do BNG en 1995, 1999 e 2003. Porén, 25 de agosto de 2003 foi desaloxado da alcaldía por unha moción de censura promovida polo PPdeG co apoio de dous concelleiros nacionalistas, sendo ambos expulsados do BNG. Ó fin dese mandato retirouse da primeira liña política.
Neurotoxicidade
Axonopatías
Existe diferenza entre a dexeneración axonal no SNC e SNP. Os axóns periféricos pódense rexenerar pero os centrais non. Polo tanto, de cara á recuperación, no SNP pode ser parcial ou completa, mentres que no SNC será unha lesión irreversíbel.
A mielina e os axóns poden rexenerarse, pero as lesións con destrución de neuronas son irreversíbeis. Con todo, a gran cantidade de neuronas no SNC e a súa plasticidade permiten que, ó cabo do tempo, a súa función poida ser realizada por outras neuronas que adquiren dita capacidade. Deste xeito é posíbel a recuperación das funcións orgánicas cando a destrución neuronal non foi moi numerosa.
Algúns ésteres de organofosforados poden producir graves axonopatías debido á dexeneración dos axóns distais central e periférico sen chegar a provocar o coñecido efecto colinérxico como, por exemplo, no tri-o-cresil fosfato (TOCP). En xeral, o efecto neurotóxico aparece de xeito retardado, é dicir, transcorren entre 7 e 10 días dende a exposición á aparición do efecto. Os hidrocarburos alifáticos son outro claro exemplo de substancias que inducen neuropatías axonais (destaca o n-hexano).
A lesión dos axóns dos nervios periféricos maniféstase como neurite ou neuropatía, (inflamación do nervio periférico). Nas intoxicación é máis frecuente a polineurite que supón a afectación simétrica dun nervio.
Mielinopatías
É a afectación da vaina de mielina, que pode ir acompañada ou non de lesión axonal. Se primeiro se produce a lesión axonal e despois a mielínica trátase de desmielinización secundaria, e non dunha mielinopatía.
Nas neuropatías desmielinizantes prodúcese unha alteración nas células de Schwann, facendo que a condución nerviosa sexa máis lenta. Normalmente, a condución é saltatoria, pero neste caso os internodos fanse máis longos alí onde a mielina está destruída e o impulso condúcese de maneira máis lenta en comparación coa condución normal. Se se desmielinizan varios segmentos adxacentes o efecto amplifícase e prodúcese o bloqueo total da condución nese axón.
Cando este proceso ocorre nos nervios periféricos prodúcense polineuropatías desmielinizantes, entre as que destaca a síndrome de Guillain-Barré. Adoita deberse a infeccións víricas e á exposición a diferentes tóxicos pero o seu mecanismo parece de base inmunitaria. A desmielinización das neuronas do SNC orixina un proceso patolóxico coñecido como dexeneración esponxosa, como a producida no cerebro e cerebelo polo etanol.
Os tóxicos desmielinizantes son produtos moi liposolúbeis, de grande afinidade polos lípidos e membranas celulares: disolventes orgánicos, hidrocarburos haloxenados e os produtos organoclorados, como insecticidas.
Afectación transmisional do impulso nervioso
Existen moitas toxinas naturais e fármacos de síntese que afectan ás comunicaións intercelulares a través da neurotransmisión. Pode producirse unha interrupción da transmisión dos impulsos, anularse ou acentuarse. Como os puntos diana destes fármacos están repartidos por todo o corpo, non hai respostas localizadas, pero si hai respostas estereotipadas, xa que os fármacos don mesmo grupo teñen tendencia a producir efectos biolóxicos similares.
Vasculopatías tóxicas
En ocasións, a afectación do tecido prodúcese de maneira secundaria a unha alteración no endotelio (parede interna) dos vasos sanguíneos que o irrigan. Os derivados de arsénico, aluminio, cadmio… aumentan a permeabilidade da parede dos vasos, o que permite a saída ó espazo extracelular do sangue (hemorraxia) ou plasma (edema), orixinando unha encefalopatía, con morte de neuronas. A falta de osíxeno (intoxicación con CO) e o etanol tamén producen lesión endotelial e edema.
Polineuropatía alcohólica
Non é de tipo tóxico. É unha neuropatía periférica sensitivo-motora que se produce por deficiencia de vitamina B1 no 10% dos alcohólicos crónicos, aínda que tamén pode ser causada por falta doutras vitaminas do grupo B ou de vitamina A. Maniféstase con formigueos, debilidade e dores musculares…
Neuropatías causadas por fármacos
Son cada vez máis frecuentes e o seu número aumenta proporcionalmente á introdución de novos medicamentos. A maioría cursan inicialmente como neuropatías sensitivas, producíndose xeralmente casos illados. Exemplos: aminoglicósidos, amiodarona , cicloserina , cisplatino , cloranfenicol , difenilhidantoína , disulfiram , estilbamidina , etambutol , isoniazida , lindano , nitrofurantoína , perhexilina , piridoxina , vincristina …
Mb
A abreviatura Mb pódese referir a:
Os 1001 contos de Bugs Bunny
Os 1001 contos de Bugs Bunny (en Bugs Bunny's 3rd Movie: 1001 Rabbit Tales) é un filme de Merrie Melodies e unha recompilación de debuxos clásicos de Warner Bros. (moitos dos cales resumidos) e con secuencias ponte presentadas por Bugs Bunny.
György Sárosi
György Sárosi, nado o 16 de setembro de 1912 en Budapest e finado o 20 de xuño de 1993 en Xénova (Italia) foi un futbolista e adestrador de fútbol húngaro que xogaba en varias posicións, principalmente dianteiro. Desenvolveu toda a súa carreira como futbolista no Ferencvárosi, club do que é o máximo goleador histórico con 351 goles. Participou coa selección de Hungría nos Mundiais de Italia 1934, onde chegou ata cuartos de final, e de Francia 1938, onde capitaneou aos maxiares ata a final. Marcou un gol en dita final, pero o seu equipo acabou perdendo contra Italia.
O Bacelar
O topónimo galego O Bacelar pode referirse a:
Herba dos torneiros
O nome de herba dos torneiros pode designar dúas especies botánicas:
The Prefects
The Prefects foi unha banda inglesa de punk rock procedente de Birmingham. Algúns dos seus membros formarían posteriormente The Nightingales. The Prefects foi unha das primeiras bandas de punk do Reino Unido.
Orfeu
Orfeu é un filme brasileiro de 1999 dirixido por Carlos Diegues. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 72ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Está baseado na obra Orfeu da Conceição de Vinicius de Moraes e unha interpretación da lenda grega de Orfeo e Eurídice no contexto do Río de Xaneiro moderno durante o Carnaval. Toni Garrido interpreta a Orfeo, Patrícia França a Eurídice e Murilo Benício a Lucinho.
Partido xudicial de Carballo
miniatura|240px|dereita| O partido xudicial de Carballo é un dos 45 [[Partido xudicial|partidos xudiciais nos que se divide a comunidade autónoma de Galicia, sendo o partido xudicial nº 6 da provincia da Coruña.
Styracosaurus
Styracosaurus (gr. "lagarto espiñento") é un xénero de dinosauros ornitisquios ceratópsidos que viviron a finais do período Cretáceo, fai 75 millóns de anos no Campaniano, no que é hoxe Norteamérica. Tiña de catro a seis longos cornos saíndo do seu volante do pescozo, un pequeno corno a partir das súas fazulas, e un gran corno solitario sobre o seu nariz, que chego a medir máis de 60 centímetros de longo e 15 de ancho.
Partido xudicial de Carballo
Comprende as localidades de Cabana de Bergantiños, Carballo, Coristanco, Laracha, Laxe, Malpica de Bergantiños e Ponteceso. A cabeza de partido, e por tanto sede das institucións xudiciais, é Carballo. A dirección do partido sitúase na Praza do mercado da localidade. Carballo conta con tres Xulgados de Primeira Instancia e Instrución.
Rinorrea
Rinorrea (rhīno- gr. ‘nariz’ + rhoíā gr. ‘fluxo’) é o fluxo ou emisión de gran cantidade de líquido polo nariz, polo xeral por mor dun aumento da secreción de mucosidade nasal.
Etioloxía
Son diversas as causas da rinorrea:
Amor a medianoite
Amor a medianoite (en Let's Do It Again) é un filme estadounidense dirixido por Alexander Hall que foi estreado en 1953. Está protagonizado por Jane Wyman, Ray Milland, Aldo Ray e Tom Helmore.
Rinorrea
Tratamento
Na meirande parte dos casos o tratamento da rinorrea non é preciso, e soluciónase por si mesma, sobre todo se é un síntoma dunha infección. Para os casos xerais, sonando o nariz conséguese eliminar a acumulación de mucosidade. Pódense empregar ben solución salina en aerosois nasais, ben vasocontrictores en esprais nasais, mais pode ser contraproducente tras varios días de uso, xa que o seu abuso orixina rinite medicamentosa.
Amor a medianoite
Estreouse en galego o 6 de abril de 1994 a través da TVG.
Rinorrea
Tratamento
Nos casos recorrentes, como as debidas á alerxia, hai tratamentos a dispor do usuario baseados en antihistamínicos e corticoides.
Argyll
miniatura|Mapa de Argyll. Argyll (en Earra-Ghàidheal), é unha rexión da zona oeste de Escocia e correspondente á antiga Dalriada. Este termo pode empregarse para facer referencia a toda a liña costeira entre Mull of Kintyre e o cabo Wrath. O autor de principios do século XIII, que escribiu De Situ Albanie explica que "o nome Arragathel significa o límite dos escoces ou irlandeses, porque eles eran xeralmente denominados Gattheli [=Gaels], dende os seus tempos antigos polo seu caudillo Gaithelglas. Argyll foi tamén un bispado durante a Idade Media, coa súa catedral en Lismore, pero despois foi convertido en Earldom (parecido a un "ducado" na tradición anglosaxoa e escandinava) e máis adiante en Ducado de Argyll.
No presente Argyll é un condado. Outrora, foi unha rexión no sentido político da palabra, mais no presente forma parte da área condal unitario de Argyll e Bute.
Beta-catenina
A beta-catenina (β-catenina) ou catenina beta 1 (CTNNB1) é unha proteína que ten unha función dual, que regula a coordinación da adhesión célula-célula e a transcrición xenética. En humanos, a proteína CTNNB1 está codificada no xene CTNNB1 do cromosoma 3. En Drosophila a proteína homóloga denomínase armadillo.
A β-catenina é unha subunidade do complexo da proteína cadherina e actúa como un transdutor de sinais intracelular na vía de sinalización Wnt. É un membro da familia das proteínas cateninas e homóloga da γ-catenina, tamén chamada placoglobina. A beta-catenina exprésase amplamente en moitos tecidos. No músculo cardíaco, a beta-catenina localízase en unións adherentes nos discos intercalares, que son esenciais para o acoplamento eléctrico e mecánico entre cardiomiocitos adxacentes.
As mutacións e a sobreexpresión da β-catenina están asociadas con moitos cancros, incluíndo o carcinoma hepatocelular, cancro colorrectal, cancro pulmonar, cancro de mama, cancro de ovario e cancro endometrial. As alteracións nos niveis de localización e expresión da beta-catenina foron asociados con varias formas de doenzas cardíacas, incluíndo a cardiomiopatía dilatada. A β-catenina é regulada e destruída polo complexo de destrución da beta-catenina, e en particular pola proteína APC (adenomatous polyposis coli), codificada polo xene APC supresor de tumores. Por tanto, a mutación do xene APC está fortemente ligada a cancros, e en particular ao cancro colorrectal, o que ten como resultado a polipose adenomatosa familiar.
Descubrimento
A beta-catenina foi inicialmente descuberta a inicios da década de 1990 como un compoñente do complexo de adhesión celular de mamíferos: unha proteína responsable da ancoraxe citoplasmática das cadherinas. Pero axiña se descubriu que a proteína de Drosophila armadillo (implicada na mediación de efectos morfoxénicos de Wingless/Wnt) é homóloga da β-catenina de mamíferos, non só en estrutura senón tamén en función. Así, a beta-catenina converteuse nun dos primeiros exemplos de proteína "pluriempregada" ou multiusos (moonlighting), é dicir, unha proteína que realiza máis dunha función completamente diferente na célula.
Estrutura da proteína
O núcleo da beta-catenin consta de varias repeticións moi características, cada unha delas de aproximadamente 40 aminoácido de longo. Todos estes elementos repetidos, chamados repeticións armadillo, préganse todos xuntos nun só dominio proteico ríxido con forma alongada, chamado dominio armadillo (ARM). Unha repetición armadillo típica está composta de tres hélices alfa. A primeira repetición da β-catenina (preto do N-terminal) é lixeiramente diferente das outras, xa que ten unha hélice alongada cunha retorcedura, formada pola fusión das hélices 1 e 2. Debido á forma complexa das repeticións individuais, o dominio ARM completo non é un bastón recto, senón que posúe unha lixeira curvatura, de modo que presenta unha superficie externa convexa e outra interna cóncava. A superficie interna serve como un sitio de unión a ligandos para as varias moléculas coas cales interaccionan os dominios ARM.
miniatura|esquerda|upright=1.5|Estrutura simplificada da beta-catenina.
Os segmentos N-terminal e C-terminal do dominio ARM non adoptan ningunha estrutura en solución por si mesmos. Porén, estas rexións desordenadas intrinsecamente xogan un papel esencial na función da beta-catenina. A rexión desordenada N-terminal contén un motivo liñal curto conservado responsable da unión da E3 ubiquitina ligase TrCP1 (tamén chamada β-TrCP), pero só cando é fosforilada. A degradación da β-catenina é mediada por este segmento N-terminal. A rexión C-terminal, pola súa parte, é un forte transactivador cando é recrutada no ADN. Este segmento non está completamente desordenado: parte da extensión C-terminal forma unha hélice estable que se empaqueta co dominio ARM, pero pode tamén asociarse a moléculas separadas. Este pequeno elemento estrutural (HéliceC) forma un tope no extremo C-terminal do dominio ARM, protexendo os seus residuos hidrofóbicos. A HéliceC non é necesaria para o funcionamento da beta-catenina na adhesión celular, pero requírese para a sinalización Wnt, xa que posiblement recruta varios coactivadores. Porén, non se coñecen polo momento cales son as moléculas exactas ás que se une entre os complexos de transcrición xeral. Hai que salientar que o segmento C-terminal da β-catenina pode imitar os efectos de toda a vía de sinalización Wnt se a fusionamos artificialmente co dominio de unión ao ADN do factor de transcrición LEF1 (Lymphoid enhancer-binding factor 1).
A placoglobina (tamén chamada gamma-catenina) ten unha arquitectura sorprendentemente similar á da beta-catenina. Non só os seus dominios ARM son moi semellantes en arquitectura e capacidade de unión a ligandos, senón que tamén o motivo N-terminal de unión a β-TrCP está tamén conservado na placoglobina, o que implica que teñen un antepasado común e comparte a regulación coa β-catenina. Non obstante, a placoglobina é un transactivador moi feble cando se une ao ADN, o que está causado probablemente pola diverxencia das súas secuencias C-terminais (a placoglobina parece carecer de motivos transactivadores, e deste xeito inhibe os xenes diana da vía Wnt en vez de activalos).
Moléculas que se unen ao dominio armadillo
miniatura|esquerda|upright=1.5|Moléculas que compiten polo principal sitio de unión no dominio ARM da beta-catenina. O sitio de unión auxiliar non se mostra na imaxe.
Deserto da Tatacoa
A Tatacoa ou o Val das Tristezas, como a chamou en 1538 o conquistador Gonzalo Jiménez de Quesada, polos rastros de deterioración que notou no seu territorio, non é xustamente un deserto, senón un bosque seco tropical. O seu nome “Tatacoa” tamén llo atribuíron os españois, referíndose ás serpes Crotalus e non, como se podería pensar, ás culebras inofensivas de cor negra. Como o revelan os científicos, a Tatacoa durante o Período terciario foi un xardín con miles de flores e árbores que ós poucos foi secando até converterse nun deserto.
Beta-catenina
Moléculas que se unen ao dominio armadillo
Como se esquematizou antes, o dominio ARM da beta-catenina actúa como unha plataforma á cal se poden unir motivos liñais específicos. Os motivos de unión á β-catenina están localizados en moléculas que son estruturalmente diversas, e son motivos tipicamente desordenados intrinsecamente e normalmente adoptan unha estrutura ríxida ao asociarse ao dominio ARM, como se observa nos motivos liñais curtos. Porén, os motivos que interaccionan coa β-catenina tamén teñen varias características peculiares. Primeiro, poderían alcanzar ou mesmo superar unha lonxitude de 30 aminoácidos, e contactar co dominio ARM nunha área superficial excesivamene grande. Outra característica pouco común destes motivos é o seu grao frecuentemente alto de fosforilación. A fosforilación de Ser/Thr aumenta moito a capacidade de unión ao dominio ARM de moitos motivos que se asocian á β-catenina.
Deserto da Tatacoa
Esta rexión semiárida que se atopa no norte do departamento do Huila, a 38 quilómetros da cidade de Neiva e a 10 quilómetros de Natagaima no Tolima. É un rico xacemento de fósiles e gran destino turístico.
Beta-catenina
Moléculas que se unen ao dominio armadillo
A estrutura da beta-catenina en complexo co dominio de unión á catenina do socio de transactivación transcricional TCF proporcionan o "mapa de estradas" estrutural inicial de como poden establecer interaccións moitas moléculas de unión á beta-catenina. Esta estrutura demostra como o N-terminal do TFC, que doutro modo está desordenado, adopta o que parece ser unha conformación ríxida, na que o motivo de unión abrangue moitas repeticións de beta-catenina. Definíronse "puntos quentes" de interacción de carga relativamente forte (preditos, e despois verificados, que están conservados para a interacción beta-catenina/E-cadherina), e tamén rexións hidrofobicas consideradas importantes no modo global de unión e como potenciais dianas de inhibidores terapéuticos contra certas formas e cancro. Ademais, os seguintes estudos demostraron outra característica peculiar: a plasticidade na unión do N-terminal do TCF á beta-catenina.
De xeito similar, a E-cadherina conecta coas súas colas citoplasmáticas co dominio ARM na mesma forma canónica. A proteína armazón axina (dous parálogos estreitamente relacionados chamados axina 1 e axina 2) contén un motivo para a interacción similar no seu segmento medio longo desordenado. Aínda que unha molécula de axina só contén un só motivo de recrutamento de β-catenina, o seu socio, a proteína APC (Adenomatous Polyposis Coli) contén 11 deses motivos dispostos en tándem en cada protómero, polo que pode interaccionar con varias moléculas de β-catenina á vez. Como a superficie do dominio ARM pode acomodarse tipicamente a un só motivo peptídico á vez, todas estas proteínas compiten polo mesmo conxunto celular de moléculas de β-catenina. Esta competición é clave para comprender como funciona a vía de sinalización Wnt.
Manuel María Chaín Pérez
Manuel María Chaín Pérez, nado na vila de Cedeira en 1962, é un arquitecto galego.
Traxectoria
Estudou na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña, foi presidente da delegación do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia en Ferrol e desenvolve o seu traballo ó servizo da Xunta de Galicia na Consellería de Cultura e Turismo en temas de conservación e restauración do patrimonio cultural.
Rubia (homónimos)
Rubia pode referirse a: