cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oncorhynchus clarkii
Reprodución intraespecífica e interespecífica
O impacto máis grave sobre a pureza xenética da maioría das subespecies de O. clarkii é o produciido pola hibridación inter e intraespecífica, que orixina híbridos que levan os xenes de ambos os proxenitories. Nas poboacións de terra adentro, a intoducion da troita arco da vella procedente de criadeiros tivo como resultado o nacemento dun gran número de híbridos (chamados na súa área cutbows) que fan diminuír a pureza xenética de moitas subespecies de O. clarkii. A introdución de individuos nacidos en criadeiros da subespecie do Yellowstone (O. c. bouvierii) nos territorios nativos doutras subespecies, especialmente nos da O. c. lewisi, tivo como resultado unha hibridación intraespecífica e unha diminución da pureza xenética da subespecie anfitrioa. Como consecuencia, as poboacións xeneticamente puras de O. c. lewisi son xa moi raras e están localizadas en ríos que están máis arriba das barreiras que impiden a migración río arriba das especies introducidas. O biólogo Robert J. Behnke atribúe a extinción da subespecie de aletas amarelas (O. c. macdonaldi) e a do Alvord (O. c. alvordensis) á introdución de troita arco da vella non nativa.
Declive da subespecie de Yellowstone
miniatura|dereita|Pescadores de cana en West Thumb, 1897, cunha boa captura de troitas do Yellowstone.
A poboación que vive no centro do territorio nativo da subespecie do Yellowstone (O. c. bouvierii), que é o lago Yellowstone, diminuíu significativamente na década de 1960 por mor da sobrepesca de exemplares maduros feita polos pescadores con cana, e polo exceso de recollida de ovos para os criadeiros a principios do século XX. Os xestores do Parque aplicaron a norma da captura e liberación, que obriga aos pescadores deportivos a devolver ao lago as súas capturas, e ademais déronse por rematadas as operacións dos criadeiros no Parque, o que permitiu que as poboacións se recuperasen. Despois, en 1994, os funcionarios do parque descubriron a presenza da troita invasora Salvelinus namaycush no lago de Yellowstone. Aínda que se realizara en 1890 unha introdución gobernamental de poboacións de Salvelinus namaycush en lugares como os lagos Shoshone, Lewis e Heart da cunca do río Snake, esta especie nunca fora introducida oficialmente na cunca do río Yellowstone e a súa presenza alí é probablemente o resultado de introducións accidentais ou ilegais. En 2000, a poboación de O. clarkii diminuíu a menos do 10 % da súa abundancia de principios do século XX. Porén, os programas agresivos de erradicación de Salvelinus namaycush eliminaron máis dun millón destas troitas desde 1996, e a esperanza é que isto levará á restauración das poboacións de O. clarkii. O. clarkii coexiste con S. namaycush no lago Heart, un lago rural remoto illado na cabeceira do río Heart (Wyoming), que soporta pouca presión pesqueira.
Pesca con cana
miniatura|Este exemplar de 80 cm estableceu un novo récord no estado de Utah. En marzo de 2011 este era o exemplar desta especie de maior tamaño que fora capturado e liberado en Utah. O. clarkii é moi aprezada polos pescadores deportivos, especialmente polos pescadores de cana con mosca. A súa propensión a alimentarse de insectos acuáticos e terrestres fai que este peixe sexa ideal para os pescadores de cana con mosca. Está regulada como unha especie para a pesca deportiva en todos os estados norteamericanos e provincias canadenses nas que vive. Esta especie de troita é moi demandada e aprezada polos pescadores con cana de troitas en todas as súas áreas, desde a área de pesca deportiva de troita do Yellowstone do Parque Nacional de Yellowstone,  á única pesquería de troita do Lahontan no lago Pyramid de Nevada, pasando polas pequenas pesquerías de río de O. c. lewisi ata a pesca con cana en augas salgadas das troitas costeiras do Pacífico que migran ao mar. O récord mundial é unha captura de 19 kg feita no lago Pyramid en decembro de 1925.
Como símbolo
Esta especie é o peixe do estado de Idaho, Montana e Wyoming, e determinadas subespecies son o peixe do estado de Colorado, Nevada, Novo México e Utah.
Río Nansa
O río Nansa está situado no norte de España, na Cornixa Cantábrica, discorre pola comunidade autónoma de Cantabria e desemboca no Mar Cantábrico.
Segue formando unha curva ondulada con dirección xeral cara ao norte durante 12 quilómetros ata Puentenansa, durante os cales recibe as augas á esquerda o río Vendul, que descende do Corno de Peña Sagra; e no mesmo pobo, pola dereita, o río Tibierga, que nace ao pé do monte Aa e discorre paralelo á serra del Escudo de Cabuérniga paralelo pola súa vertente sur.
Como a 4 quilómetros curta esta cadea montañosa, de novo nunha gran cluse, seguindo a dirección norte-noroeste, unhas veces en val bastante aberto e outras pechado entre montes ata chegar á súa desembocadura na ría Tina Menor xa no Cantábrico.
A uns seis quilómetros augas abaixo de Puente Nansa, e fronte á localidade de Celis, recibe pola esquerda ao río Tanéa, que descende de Peña Sagra, así como doutros de menor consideración.
A Casavella, Muras, Muras
A Casavella é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Robert Sagna
Robert Sagna, nado en Ziguinchor o 17 de abril de 1939, é un político senegalés e alcalde da súa cidade natal.
Traxectoria
Político cristián nun país de maioría musulmá, estudou en distintos seminarios do país (Oussouye, Karabane e Ziguinchor) e tivo unha educación moi relixiosa. De feito seu pai era evanxelizador e ten unha irmá máis vella monxa. Estudou un ciclo de formación profesional rural e logo continuou a súa formación estudando Economía en Gembloux (Bélxica) e París.
É ademais oficial da Lexión de Honra francesa, oficial da Orde Real de Bélxica, oficial da Orde Marítima francesa e cabaleiro da Orde de Malta.
Sarojini Naidu
Sarojini Naidu, nada como Sarojini Chattopadhyay en Hyderabad o 13 de febreiro de 1879 e finada en Lucknow o 2 de marzo de 1949, tamén coñecida polo sobrenome do Rousinol da India, foi unha activista pola independencia da India e poeta. Naidu foi a primeira gobernadora das Provincias Unidas de Agra e Oudh entre 1947 e 1949; sendo a primeira muller que estivo á fronte dun goberno naquel país. Tamén foi, en 1925, a segunda muller en presidir o Congreso Nacional Indio, e a primeira muller india ao facelo. Como poeta destacou como unha dos mellores poetas líricos da época, escribindo en inglés.
Carreira literaria
Naidu empeza a escribir con doce anos cunha obra en persa, Maher Muneer, que impresionou ao Nawab de Hyderabad.
En 1905 publícase a súa primeira colección de poemas, titulada "The Golden Threshold". Os seus poemas foron apreciados por prominentes figuras políticas como Gopal Krishna Gokhale.
A súa colección de poemas, titulada "The Feather of The Dawn" foi editada postumamente en 1961 pola súa filla Padmaja.
Recoñecemento
O asteroide 5647 Sarojininaidu, descuberto por Eleanor Helin, no Observatorio Palomar en 1990, recibiu ese nome na súa homenaxe.
Everybody Else Is Doing It, So Why Can't We?
Listaxe de cancións
Todas as letras compostas por Dolores O'Riordan, música composta por Dolores O'Riordan e Noel Hogan, agás as cancións 5, 10 e 11, compostas por Dolores O'Riordan.
Pío Gullón Iglesias
Traxectoria
Nado en 1835 na localidade leonesa de Astorga, con 12 anos seus pais enviárono a París, onde estivo a se educar até a idade de 15 anos co seu tío Bernardo Iglesias, posteriormente director de La Iberia, que por entón se achaba emigrado debido ás súas ideas liberais.
Etapa periodística
Antes de cumprir os 20 anos, trasládase a Madrid, onde se dedicou de cheo ao xornalismo. As súas primeiras manifestacións literarias foron no xornal La Nación e dende 1857-58 escribiu as primeiras colaboracións de tipo periodístico no xornal Las Novedades e por aquel entón tamén redactou un folleto chamado La Fusión Ibérica. Ao rematar aquela publicación, e tras vivir ausente de Madrid durante algún tempo, Gullón deu varios traballos literarios que apareceron en xornais semanais. Merecedores de recordo son os artigos titulados "De la ignorancia en España" nos que se criticaban o popular como próximo á ignorancia. Ademais, foi redactor-xefe de El Día e escribiu e dirixiu El Siglo Industrial, La Unión Mercantil, e outros xornais. Tamén fundou La Revista Española.
En 1865 foi correspondente de Journal de Geneve.
Etapa política
Cando se formou o Partido Constitucional, Gullón foi elixido deputado por Toledo. Ademais do Manifesto do 18 de outubro, que establece a separación entre radicais e constitucionais, redactou moitos outros documentos de Sagasta e foi por longo tempo Secretario do Comité Directivo dos constitucionais.
Ao ascender Francisco de Paula Candau ao Ministerio de Gobernación, Gullón rexeitou a subsecretaría, pero admitiu o cargo de Subsecretario de Estado xunto a De Blas. Ao pasar Sagasta ao Ministerio de Gobernación, Gullón puido cooperar como subsecretario situándose a un alto nivel. Tomou asento no Congresos dos Deputados en 1871 e 1872 (ambos por Toledo), 1881, 1884 e 1886 (representando a León), aínda que renunciaría ao de 1886 ao ser nomeado senador vitalicio en 1888.
Foi ministro de Gobernación entre o 9 de xaneiro e o 13 de outubro de 1883, nun goberno presidido por Sagasta, político co que ocuparía, entre o 4 de outubro de 1897 e o 18 de maio de 1898, a carteira de ministro de Estado e na que tivo que lidar coa guerra hispano-estadounidense por Cuba, a cal pretendeu evitar por medios diplomáticos sen conseguilo. Posteriormente, e con Eugenio Montero Ríos, volvería ocupar a carteira de Estado entre o 31 de outubro e o 1 de decembro de 1905. Finalmente, nun gabinete López Domínguez volvería ser ministro de Estado entre o 6 de xullo e o 30 de novembro de 1906. Ademais desempeñou outros destacados cargos, como ser gobernador do Banco de España e a Presidencia do Consello de Estado.
Por outra banda, en 1905 ingresou na Real Academia de Ciencias Morais e Políticas. O seu discurso de ingreso, titulado "Crise contemporánea do réxime parlamentario" foi respostado polo seu paisano Gumersindo de Azcárate.
Astorga, a súa cidade natal, élle debedora da prolongación da liña férrea do Oeste, dende Benavente a esta poboación. Tamén conseguiu o título de Excelentísimo para o Cabido da catedral astorgana, e a aprobación dos planos e primeira subvención para a construción do Palacio Episcopal.
Brame, Lamas, San Sadurniño
Brame é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Sem
miniatura|Sem, Cam e Xafet Sem (árabe: سام Sām; hebraico שֵׁם Shem, Šēm ; literalmente nome; renome e por extensión prosperidade, sona) foi un dos tres fillos de Noé e irmán máis vello de Cam e Xafet. Salvouse do Diluvio xunto aos seus irmáns e o seu pai, que á hora do Gran Diluvio tiña 600 anos.
Os xudeus considérano unha figura histórica, do cal eles mesmos serían descendentes, igual que moitos outros pobos, por exemplo os árabes.
O que se mencione primeiro a Sem, en Xénese 5:32, non é en si mesmo unha indicación definitiva de que fose o primoxénito de Noé. Cando Sem procreou ao seu fillo Arfaxad, tiña 100 anos de idade e isto ocorreu 2 anos despois do Diluvio. Se o Diluvio foi no ano 600 da vida de Noé, entón Sem tiña 98 anos de idade e polo tanto, Xafet foi o primeiro. En Xénese 10:21 lese: “Tamén lle naceron fillos a Sem, pai de todos os fillos de Heber e irmán máis vello de Xafet.” Esta é a tradución que adoita darse na versión Reina-Valera (edición de 1909); con todo, ao verter directamente do hebreo ao español (e de aí ao galego), o cal é sostido polos xudeus e hebraístas, nese verso realmente lese: “E a Sem nacéronlle [fillos] tamén a el, [que era] pai de todos os fillos de Éber, e irmán de Xafet, o máis vello.” Isto confirma que Xafet era o maior.
Outro fillo de Sem foi Elam ―en Xénese 5:32 e 10:22― que lendariamente puido ser o fundador do reino de Elam.
Disque as culturas semíticas son as provenientes dos descendentes de Sem.
É mencionado en Xénese 5:32, 6:10; 7:13; 9:18,23,26-27; 10; 11:10; tamén en 1 Crónicas 1:4 e no Evanxeo segundo Lucas 3:36
Esaú
thumb|300px|"Nacemento de Esaú e [[Xacob", obra de Benjamin West.]] Na Xénese, Esaú ou Edom (en hebraico: עֵשָׂו בן-יִצְחָק Ēśāw ben Yishāq) era o fillo de Isaac e mais Rebeca. Foi o primeiro en nacer, e xemelgo de Xacob.
Era máis afeccionado á caza ca seu irmán, de xeito que era máis querido polo seu pai, aínda que a nai devecía por Xacob. Cando or xemelgos tiñan quince anos, aconteceu que Esaú chegou de cazar famento e vendeu a primoxenitura a Xacob por un prato de lentellas. Segundo o xudaísmo, aquel día, Esaú estaba canso porque cometera tres pecados capitais (asasinato, adulterio e idolatría); ademais, o mesmo día finou Abraham.
Cando lle pediu que o beicese, o seu pai díxolle que xa non se podía botar atrás, mais lle vai dir que, unha vez que el estivese morto, non matase a seu irmán. De todos os xeitos, Xacob marchou da casa e foise a vivir a Mesopotamia, á casa do seu titío Labán, irmán da súa nai, Rebeca.
Cando Esaú chegou aos corenta anos, tomou por muller á hivita Aholibamah, filla de Beerí, coa que ten tres fillos:
Uniuse tamén coa hitita Adá, filla de Elón, coa que tivo un fillo:
Roque Olsen
Como adestrador dirixiu a varios equipos de Primeira División, como o FC Barcelona, o Zaragoza ou o Celta de Vigo. Ademais adestrou numerosos equipos da Segunda División, logrando ata seis ascensos á máxima categoría, con Cördoba, Deportivo da Coruña, Elche (dúas veces), Sevilla e Las Palmas.
Esaú
Isto foi moi decepcionante para Isaac e mais Rebeca, que vían coma o seu sangue e as súas tradicións mesturábanse con outras foráneas. A relación das dúas mozas coa súa sogra Rebeca non foi doada. Por iso mesmo colleu coma terceira dona a Mahalat, filla do seu titío Ismael, que lle deu un fillo:
Pouco antes de morrer seu pai, Xacob volveu á casa coas súas esposas. Chegou tal bo momento, que Esaú e Xacob se perdoaron mutuamente. Despois do soterramento do pai, Esaú instalouse en Edom, onde os seus fillos foron os xefes das tribos edomitas.
Roque Olsen
Como futbolista
En febreiro de 1951 fichou polo Real Madrid, xunto con Imbelloni e co adestrador Héctor Scarone. Debutou na Primeira División o 25 de marzo, marcando un triplete contra o Murcia en Chamartín, nun encontro que rematou 6-0 e no que formou na dianteira xunto con Imbelloni, Pahiño, Olmedo e Cabrera. Foi un habitual no once titular durante as seguintes campañas, nas que compartiu dianteira entre outros con Di Stéfano, Héctor Rial e Gento, acadando os 66 goles en 123 partidos oficiais. Conquistou tres ligas, dúas Copas Latinas e as dúas primeiras Copas de Europa da historia.
Unha grave lesión impediulle rendir ao nivel suficiente na súa etpa final no club branco, que o deixou en liberdade en 1957, fichando entón polo Córdoba, da Segunda División. Xogou tres tempadas no club andaluz, actuando na última tempada como xogador-adestrador.
Esaú
Segundo o Libro de Jasher, foi asasinado por Sem, fillo de Noé, devanceiro seu. Pola contra, no Libro dos Xubileus nárrase que finou durante unha batalla entre Xacob e os seus fillos contra Esaú e os seus.
Roque Olsen
Como adestrador
Disputou o seu último partido o 18 de outubro de 1959, contra o Almería, dedicándose dende entón aos labores de adestrador. Deixou o club ao remate da tempada 1959/60, pero regresou preto do final da tempada seguinte, para substituír no banco ao mindoniense Álvaro. Continuou como adestrador do Córdoba na 1961/62, na que conseguiu proclamarse campión de Segunda, ascendendo así á Primeira División por primeira vez na historia do club. No debut do equipo na máxima categoría conseguiu a permanencia.
En xuño de 1963 asinou como novo adestrador do Deportivo da Coruña. Con Olsen no banco e liderado polos goles de Veloso, o club galego proclamouse campión de Segunda, ascendendo á Primeira División. O seu bo facer na Coruña abriulle as portas do Zaragoza, un dos mellores equipos españois da época. Alí dirixiu a xogadores como Reija, Isasi, Villa, Canario ou Marcelino, acabou a liga na terceira posición, acadou a final da Copa do Xeneralísimo, onde perdeu contra o Atlético de Madrid de Otto Bumbel, e as semifinais da Recopa de Europa, onde foi eliminado polo West Ham.
Entre 1965 e 1967 adestrou o FC Barcelona, co que gañou a Copa de Feiras 1965/66, derrotando na final ao Zaragoza, e foi subcampión de liga na 1966/67. A continuación adestrou por segunda vez o Zaragoza e na 1969/70 o Celta de Vigo, tamén de Primeira. Con todo, non rematou a tempada no club vigués, sendo destituído en marzo de 1970.
En maio regresou ao Deportivo da Coruña para dirixir o equipo na tempada 1970/71 da Segunda División, pero foi destituído tras 17 xornadas, sendo substituído por Arsenio. A continuación adestrou durante tres campañas o Elche, logrando o ascenso a Primeira División na segunda delas. Na tempada 1974/75 sentou no banco do Sevilla, co que conseguiu tamén ascender a Primeira.
Durante os seguintes anos adestrou varios equipos de Segunda e logoru dous novos ascensos á máxima categoría: un co Elche (por segunda vez) e outro co Las Palmas.
Como futbolista
Real Madrid
Como adestrador
Córdoba
Deportivo da Coruña
FC Barcelona
Kathrine Switzer
Kathrine Virginia "Kathy" Switzer, nada en Amberg (Alemaña) o 5 de xaneiro de 1947, é unha escritora, comentarista de televisión e atleta estadounidense, máis coñecida por ser a primeira muller en correr un maratón (o maratón de Boston) cun dorsal.
Maratón de Boston de 1965
A primeira muller en correr un maratón con dorsal, proba que estaba destinada exclusivamente aos deportistas homes, cando no maratón de Boston de 1967 logrou, inscribíndose como KV Switzer, partir da liña de meta co dorsal 261 e chegar a cruzar a liña final despois de 4 horas e 20 minutos.
No transcurso da carreira, un dos comisarios, chamado Jock Semple, que exercía como codirector da carreira, detectando que Kathrine Switzer era, efectivamente, unha muller, tentou detela, saíu detrás dela e gritoulle: "Sae da miña carreira e devólveme o dorsal!". Pero a colaboración do mozo da atleta e dalgúns corredores, que a escoltaron ata a meta, impediu que fose retirada da competición. Semple tentou detela, porque calquera tipo de incidente podería provocar a perda dos permisos para celebrar o maratón. Bobbi Gibb, quen tamén correu o maratón aquel ano (pero sen dorsal), e que acabou por diante de Switzer, dixo estar seguro de que Semple non só a vira aquel ano, senón tamén o ano anterior, cando foi a primeira muller en lograr acabar o maratón de Bostón por diante de máis de 290 dos 415 corredores inscritos. Tamén aquela vez correu sen dorsal.
Outros logros
Switzer gañou o maratón de Nova York de 1974 e quedou segunda no maratón de Boston de 1975, onde logrou a súa mellor marca cun tempo de 2 horas, 51 minutos e 37 segundos.
Explorer 17
Explorer 17, tamén denominado AE-A (Atmospheric Explorer A) e S-6, foi un satélite científico da NASA pertencente á serie Atmosphere Explorer lanzado o 3 de abril de 1963 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral a bordo dun foguete Delta D.
Características
Explorer 17 tiña forma de esfera de 0,95 m de diámetro feita de aceiro inoxidable e cun espesor de 0,6 mm. Estabilizábase mediante xiro e foi selado no baleiro para evita-la contaminación da atmosfera local. Foi inxectado inicialmente nunha órbita de 891 km de apoxeo, 254 km de perixeo e unha inclinación orbital de 57,6 graos.
A alimentación eléctrica procedía de baterías de cinc e prata. Explorer 17 non usaba células solares debido ó proble de solta de gases que presentan e que podían falsear as medicións. As baterías fallaron o 10 de xullo de 1963 e o satélite reentrou na atmosfera o 24 de novembro de 1966.
Instrumentos
Explorer 17 levaba a bordo catro medidores de presión para a medición da densidade de partículas neutras, dous espectrómetros de masas para a medición da concentración de certo tipo de partículas neutras, e dúas sondas electrostáticas para medi-la concentración de ións e a temperatura de electróns.
Resultados
miniatura|Esquema do interior de Explorer 17. Explorer 17 axudou a perfila-lo comportamento da ionosfera a latitudes medias, descubrindo que a temperatura de electróns aumenta rapidamente entre o lado diúrno e o nocturno, pasando duns valores nocturnos duns 1100 K a un pico de 2700 K a media mañá para pasar a unha chaira duns 2000 K a horas vespertinas. Os medirores de presión axudaron a obter as densidades da atmosfera ás altitudes da órbita do satélite e comparalas coas calculadas co arrastre sufrido polo satélite.
Valencia Club de Fútbol Mestalla
O Valencia CF Mestalla é o primeiro equipo filial do Valencia Club de Fútbol, de Primeira División. Fundado en 1944, xoga actualmente na Segunda División B Española.
Inicios en Rexional
Foi fundado o 6 de setembro de 1944 a partir da estrutura do CD Cuenca co nome de Club Deportivo Mestalla, o seu primeiro presidente foi Federico Blasco Marzo.
Na súa primeira tempada como filial valencianista, en Primeira Rexional, foi subcampión da categoría tras o CD Segarra, e campión Rexional de Afeccionados, onde acabou imbatido e sen encaixar un só gol. Este título deulle dereito a xogar o Campionato de España de afeccionados. No torneo conseguiu chegar á final, enfrontándose á Ferroviaria, un equipo filial da RENFE. O partido xogouse no campo do conxunto madrileño que levou a vitoria por 3-2. Nesa mesma tempada, ao confeccionarse os grupos de Terceira División, o Teruel renunciou á súa praza a cal ocupouna o CD Mestalla debido aos éxitos da tempada.
En Segunda División
Na tempada 1946/47 queda segundo en Terceira División e logra o ascenso a Segunda. O seu máximo fito logrouno na tempada 1951/52 cando, tras acabar segundo do Grupo II de Segunda División, disputou a promoción de ascenso a Primeira División. Nela acabou primeiro por diante de equipos como o Racing de Santander e o Sporting de Xixón pero non puido ascender ao tratarse dun filial. Ata 1973 o Mestalla compite en Segunda 21 tempadas e 5 en Terceira División.
Entre a Terceira e a Segunda B
Tras o último descenso a Terceira División o equipo compite nesta categoría durante 13 tempadas ata que en 1987 logra o ascenso a Segunda B. Nesta categoría participa no play-off de ascenso a Segunda 3 veces, en 1995, 1996 e 2002. En 1992, coa conversión do club en Sociedade Anónima Deportiva o Mestalla pasa a chamarse Valencia CF B. En 2006 recupera o nome de Mestalla.
Na tempada 2006/07 xoga no Grupo III de Segunda División B, pero perde a categoría tras perder contra o Real Valladolid B a promoción de descenso a Terceira División. A tempada seguinte logra o ascenso a Segunda B. Tras unha mala tempada 2009/10 o equipo volve descender a Terceira. Na tempada 2010/11 queda campión de grupo e supera a eliminatoria, volvendo á Segunda B.
Estadio
O Valencia Mestalla disputa os seus partidos no campo da Cidade Deportiva de Paterna. O estadio ten capacidade para 3.000 espectadores.
Visión artificial
A visión artificial ou visión por computador é un campo interdisciplinario que trata de entender como se pode facer que os ordenadores sexan capaces entender a información de alto nivel que de vídeos ou imaxes dixitais. Dende a perspectiva de enxeñaría, esta trata de replicar o que o sistema visual humano pode facer.
Entre as numerosas tarefas da visión do computador inclúense métodos para adquirir, procesar, analizar e entender imaxes dixitais, e extracción de datos dunha gran cantidade de dimensións dende o mundo real para transformalos información numérica ou simbólica, e.g., en forma de decisións. Entender neste contexto significa a transformación de imaxes visuais (a entrada da retina) a descricións do mundo que pode entrelazarse con outros conceptos e obter a acción apropiada. Entender unha imaxe entón, pode ser visto como a extracción de información simbólica da imaxe utilizando modelos construídos coa axuda da xeometría, da física, da estatística, e da teoría da aprendizaxe.
Como disciplina científica, a visión artificial ocúpase da teoría detrás dos sistemas artificiais que extraen información das imaxes. Unha imaxe pode tomar moitas formas, como secuencias de vídeo, vistas desde cámaras múltiples, ou imaxes multi-dimensionais dende un escáner médico. Como disciplina tecnolóxica, a visión artifical busca para aplicar as súas teorías e modelos para a construción de sistemas de visión do computador.
Entre algúns dos campos dentro da visión artificial atopamos a reconstrución de escenas, detección de acontecemento, seguimento de vídeo, recoñecemento de obxectos, 3D estimación de pose, aprendizaxe, estimación de movemento, e restauración de imaxe.
Historia
A finais dos anos 1960, a visión artificial empezou en universidades pioneiras na intelixencia artificial. A idea era imitar o sistema visual humano para dar un o primeiro paso cara a creación de robots cun comportamento intelixente. En 1966, críase que isto podería ser acadado por un proxecto de verán, simplemente conectando unha cámara a un ordenador e facerlle "describir o que viu".
Na década seguinte atopamos estudos baseados nunha análise matemática moito máis rigorosa e nos aspectos cuantitativos da visión por computador. Estes inclúen o concepto de escala-espazo, a influencia da forma dende varios puntos de vista como o sombreado, a textura e o enfoque, e modelos de contorno coñecidos como serpes (snakes). Os investigadores tamén se decataron de que moitos destes conceptos matemáticos poderían ser tratados no mesmo cadro da optimización como regularización e os campos aleatorios de Markov. Nos anos 1990, a investigación en reconstrucións 3D proxectivas captaron o interese dos investigadores e leváronnos a entender mellor a calibración das cámaras. Isto desembocou en métodos para 3-D reconstrucións de escenas desde imaxes múltiples. Esta década tamén representa tamén o nacemento das técnicas aprendizaxe estatística que foron utilizadas na práctica para recoñecer caras en imaxes (ver Eigenface).
Aplicacións
A gama de aplicacións da visión artificial van desde tarefas como sistemas de visión máquina industriais que, por exemplo, detectan defectos nunha liña de produción, a investigación en intelixencia artificial ou a creación de robots capaces de entender o mundo visual. A visión por computador e os campos de visión máquina están intimamente relacionados. A visión por computador cobre a tecnoloxía de base usada na análise de imaxes automatizada e é utilizada en moitos campos. A visión máquina normalmente refirese a un proceso de combinar análise de imaxe automatizada con outros métodos e tecnoloxías para realizar unha inspección automatizada aplicacións industriais. En moitas aplicacións de visión por computador, os computadores están programados para solucionar unha tarefa particular, non obstante os métodos baseados na aprendizaxe son cada vez máis comúns. Exemplos das aplicacións de visión de computador inclúen sistemas para: miniatura|Aprendizaxe 3D as formas foi unha tarefa desafiante en visión por computador. Os avances recentes en aprendizaxe profunda habilitou aos investigadores para construír modelos que son capaces de xerar e reconstruír formas 3D dende unha ou varias vistas eficientemente.
O Castro, Muras, Muras
O Castro é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 home).
Illa Benjamín
Illa Benjamín é unha illa situada ao norte do Arquipélago dos Chonos en Chile. A súa superficie é de 618 km², o que a converte na 22ª máis grande de Chile.
Esta grande illa trapezoidal ten 37 km de leste a oeste e 16 km de norte a sur. Ao norte, a illa está rodeada polas augas do Canle King, ao leste polo Canle Pérez Sur, ao sur polo Canle Bynon e ao oeste polo Canle Memory.
A illa é montañosa. Na súa parte norte atópanse tres picos de 731, 752 e 792 metros sobre o nivel do mar. Na súa parte leste está o punto máis alto da illa (923 metros) mentres que no seu centro, unha pequena cadea montañosa inclúe tres picos de 752, 883 e 487 metros.
As súas costas son empinadas. No noroeste da illa, o pequeno porto de Puerto Róbalo permite o acceso por mar.
Ripollès (homónimos)
A palabra Ripollès pódese referir a:
Imperio Carolinxio
miniatura|dereita|300px|O Imperio Carolinxio no seu grande apoxeo, coas principais divisións do ano 843.
Imperio Carolinxio é un termo historiográfico, usado para se referir ao reino dos francos baixo a dinastía carolinxia. Esta dinastía é vista tradicionalmente como o fundadora de Francia e de Alemaña. Dependendo do punto de vista, este Imperio se pode ver como a historia recente do reino franco ou o inicio da historia de Francia e do Sacro Imperio Romano.
Antecedentes: o reino franco
miniatura|[[Carlomagno segundo unha ilustración de Durero (1511).]] Os francos, pobo xermano da zona do río Rin que se estableceu na Galia no século V, estiveron gobernados por reis durante anos ata a unificación que fixo Clodoveo. Baixo o seu mando estendeu o reino por toda Francia e expulsou do reino de Tolosa aos visigodos.
Os sucesores de Clodoveo foron chamados reis folgazáns, posto que se despreocuparon dos temas de goberno e deixáronos en mans de mordomos de palacio, que asumiron os poderes administrativo e militar, constituíndose nunha dinastía paralela á que reinaba.
En 732, o mordomo Carlos Martel ("O martelo") freou a invasión musulmá a Occidente na batalla de Poitiers. O seu fillo Pipino o Breve proclamouse rei dos francos, iniciando a dinastía carolinxia. Ademais, enfrontouse aos longobardos, que invadiron Italia sobre o ano 750, e conquistou unhas terras que entregou ao papa e que desde entón constitúen os Estados Pontificios, tendo así a bendición da Igrexa para o seu Imperio.
O Imperio
miniatura|esquerda|Carlomagno coroado polo papa [[León III, Papa|León III.]] Pipino deixou en herdanza o reino aos seus dous fillos, Carlos e Carlomán, pero este último retirouse a un mosteiro e morreu moi pronto (771), co que quedou Carlomagno como único soberano do Imperio.
Carlomagno, que era neto de Carlos Martel, iniciou unha política de expansión territorial para intentar restaurar o antigo Imperio Romano de Occidente, o que lle fixo enfrontarse a bizantinos, musulmáns e xermanos. Estendeu o seu Imperio por Francia, Italia, Alemaña e mesmo parte de Hispania (Cataluña). Estableceu a capital en Aquisgrán, na zona oeste de Alemaña.
O papa León III proclamou a Carlomagno emperador na igrexa de San Pedro (Roma) o día de Nadal do ano 800.
Tralo seu falecemento en 814, o seu fillo Ludovico Pío (ou Luís o Piadoso), que era de carácter débil e moi manipulábel, asumiu a coroa do Imperio. O Imperio forte e consolidado que herdou entrou en decadencia tralas loitas internas polo poder, fomentadas en parte polos seus fillos.
Á morte de Luís o Piadoso (840), os seus fillos Carlos o Calvo, Luís o Xermánico e Lotario asinaron o Tratado de Verdún, repartíndose o Imperio carolinxio. A Carlos o Calvo correspondeulle a Galia; a Luís o Xermánico, Alemaña; e a Lotario, a Lotarinxia.
Púxose fin así ao Imperio carolinxio, que se desfixo aínda máis tras novas invasións de pobos bárbaros: árabes, húngaros e normandos.
Política interior
Carlomagno dividiu o territorio en marcas e condados:
O máximo poder do Imperio residía no emperador, que tiña poder para convocar as armas, administrar xustiza e designar aos nobres que gobernaban os territorios.
Os inspectores de palacio ou missi dominici eran os encargados de que os marqueses e os condes gobernasen segundo as directrices do Emperador. Para iso acudían en parellas aos territorios a comprobar o cumprimento das leis.
O palacio ou corte era o núcleo da Administración e estaba dirixido por un chambelán, sucesor do cargo de mordomo de palacio. Ao seu cargo estaban o copeiro, responsábel da bodega; o mariscal, responsábel da cabalería e a corte; e o senescal, responsable dos asuntos da corte.
As outras institucións da Administración eran a chancelería, que dirixía os asuntos civís e eclesiásticos, así como o tribunal palatino, que aplicaba as leis aos habitantes do Imperio.
Vida económica e social
A principal actividade económica do Imperio carolinxio era a agricultura, que obtiña rendementos escasos pola falla de innovacións técnicas. Practicábase tamén a artesanía, realizada en pequenos obradoiros.
As actividades comerciais eran modestas, e concentrábanse nas escasas cidades importantes, coma París, Aquisgrán ou Marsella.
A meirande parte da poboación era labrega, e pouco a pouco foi sufrindo a explotación dos nobres. Estes gozaron de crecentes privilexios, e para garantir a súa fidelidade, os reis carolinxios tiveron que cederlles grandes propiedades. Con isto sentaron as bases do sistema coñecido coma feudalismo.
Cultura e arte
Adóitase coñecer a este período da contorna do ano 800 co nome de Renacemento carolinxio, non tanto porque dese orixe a algo similar ao Renacemento do século XV, senón por comparación coa decadencia cultural do período anterior, ao que adoita chamarse Idade Escura.
Carlomagno (como a maioría dos homes do seu tempo, incluídos os nobres e moitos clérigos) non sabía ler, nin escribir, nin sequera aritmética. No entanto, intentou elevar o nivel cultural do Imperio creando a Escola Palatina de Aquisgrán, e puxo na súa dirección ao soado Alcuíno de York. Nela formáronse el, os seus fillos e todos os funcionarios da corte.
Esta Escola converteuse en modelo para a fundación doutras en toda Europa. Divulgou as artes, as ciencias, as letras e todo o coñecemento da Antigüidade coas súas materias:
A arte carolinxia estaba baseado fundamentalmente en dous estilos: a arte clásica grega e a arte cristiá, pero con algunhas influencias dos seus veciños bizantinos e islámicos.
Escultura: Os exemplos conservados son moi escasos, aínda que as esculturas de marfil sobreviviron e son dunha gran beleza.
Arquitectura: A arquitectura carolinxia reflectíase en edificios relixiosos de pedra e algúns palacios. Caracterízase por usar a planta de cruz latina de tres naves; arcos de medio punto, de herdanza romana; cubertas de madeira; columnas con capiteis esquemáticos e alicerces cadrados e cruciformes. O máis importante foi o pazo de Aquisgrán, do que se conserva a capela palatina.
Mosaicos e miniaturas: Entre as obras de arte máis notábeis desta época, sobresaen os mosaicos e as miniaturas que ilustran os Evanxeos, ademais da ourivaría que decoraba todos os seus templos.
Bragade, Oza-Cesuras
San Mamede de Bragade é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2017 tiña 194 habitantes (105 mulleres e 89 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 233 habitantes.
Topónimo
Bragade  é un topónimo prerromano posiblemente céltico e que se refire a algún poboamento, xa que "brig-" semella referirse a un castro. A súa orixe é anterior ao século III.
Cancelo, Lamas, San Sadurniño
Cancelo é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Noáin (Valle de Elorz)
miniatura|200px| Monumento conmemorativo da [[batalla de Noáin.]] Noáin (Valle de Elorz) ou Noain (Elortzibar) é un municipio da Comunidade Foral de Navarra situado a 5 km ao sur de Pamplona, na comarca da Cuenca de Pamplona e que pertence ó Meiriñado de Sangüesa. Está situado a uns 450 msnm. O termo municipal ten unha extensión de 48,24 km². A súa poboación -no 2006- era de 4.789 habitantes. Limita ao norte con Aranguren, ao sur con Valdorba e Valdizarbe, ao leste co Val de Unciti e Monreal e ao oeste con Cendea de Galar e Beriáin. No seu termo municipal discorre o río Elorz.
En Noain atópase o aeroporto de Pamplona-Noain.
Val de Elorz
O municipio de Noain, tamén coñecido como Elortzibar, fórmano os seguintes pobos: Noain, Imarcoain, Elorz, Torres de Elorz, Guerendiain, Yarnoz, Zabalegui, Zulueta, Oriz, Otano e Ezperun.
1912
Acontecementos
miniatura|23 de abril de 1912, novas do afundimento do [[RMS Titanic|Titanic.]]
Noáin (Valle de Elorz)
Historia
O Val de Elorz foi unha zona estratéxica para os romanos, pois servía de enlace entre os Pireneos e o Ebro. Segundo algúns autores, os nomes das localidades da zona terían orixe romana. Dado que o sufijo "ain" significa carácter de propiedade, faltaría por saber de onde vén "Non". Especulouse co nome romano de "Nunius" como posible resposta. Atopáronse restos de cerámica e moedas romanas, sobre todo en Imarcoain.
A mediados do século XI aparecen varios documentos mencionando o "Val do Elortzibar". Un dos ramais do Camiño de Santiago pasa polo Val, o que contribuíu ao comercio.
1912
Outros
Historia ano a ano
Hispanoamérica
miniatura|300px| 300px|miniatura|Países de Hispanoamérica. Hispanoamérica ou América Hispana é unha rexión cultural integrada polas nacións americanas de fala castelá.
Noáin (Valle de Elorz)
Historia
Tras a invasión militar de 1512 e posterior anexión de Navarra a Castela en 1515, en 1521 Henrique II de Navarra logrou reconquistar o reino pero os casteláns enviaron un exército de 30.000 homes para contrarrestalo e ambas as hostes enfrontáronse en Noain. O resultado da batalla de Noain, favorable para os casteláns, selou definitivamente a perda da independencia da Alta Navarra.
Ata mediados do século XX Noain era un pobo máis do Val de Elorz. Con todo, a instalación de diversas fábricas en Noain fixeron crecer este pobo ata convertelo no máis importante do Concello e desprazou a Zabalegui como sede do mesmo. En 1995 cambiouse o nome do concello, pasando de "Concello do Valle de Elorz" ao actual "Noáin (Valle de Elorz)", en éuscaro Noain (Elortzibar), e eliminouse a entidade local menor coñecida como concejo en Navarra, que quedou fusionada co Concello.
Que visitar
miniatura|esquerda|200px| Acueduto de Noain
miniatura|200px|A Igrexa de San Miguel
Escudo
O escudo de Noain consta dunha torre, sobre a que ven catro arcos do acueduto do municipio e, sobre eles, un helmo.
Clima
miniatura|500px| Noain visto desde a torre de control do aeroporto Noáin ten un clima de transición entre o mediterráneo e o oceánico, polo que coexisten especies de ambos os hábitats, como é o caso de oliveiras e haxas. Ao ano caen 780 L por metro cadrado, sendo xaneiro e febreiro os meses máis chuviosos, mentres que agosto e setembro son os máis secos. As temperaturas máis baixas danse en xaneiro, cunha media de 5 °C, mentres que en xullo se dá a media máis alta: 20 °C.
Mercurio
Mercurio pódese referir a:
EAGLE
EAGLE (Easily Applicable Graphical Layout Editor) é un programa de ECAD (CAD para deseño electrónico) deseño de placas PCB, trazado automático de pistas para circuítos electrónicos e CAM. EAGLE é un programa de deseño moi popular entre os afeccionados pola súa licenza freeware e a dispoñibilidade de bibliotecas de compoñentes na web.
EAGLE ten un editor de esquemas para o deseño de circuítos. Os compoñentes electrónicos poden ser colocados sobre a placa e conectados con pistas. Os deseños son gardados en formato de capas Gerber e PostScript e formato Excellon Sieb & Meyer para os buratos dos compoñentes das placas. Eses formatos son aceptados por moitas empresas fabricantes de PCB.
Proxectos como Arduino e Wiring empregan este programa no deseño das placas.
Sleigh Bells
Sleigh Bells é un dúo estadounidense de noise rock baseado en Brooklyn, Nova York, formado en 2008. O dúo consiste na vocalista Alexis Krauss e no guitarrista Derek Edward Miller. Despois de fichar por N.E.E.T. Recordings e Mom + Pop Music, Sleigh Bells publicou o seu álbum de estrea, Treats, en maio de 2010. O seu segundo traballo, Reign of Terror, foi editado en febreiro de 2012. No mes de outubro de 2013 a banda lanzou o seu terceiro disco, Bitter Rivals, e o cuarto, Jessica Rabbit, apareceu en novembro de 2016.
Chao de Perros, Muras, Muras
Chao de Perros é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Makoto Shinkai
Makoto Shinkai (新海 誠 Shinkai Makoto) nado Makoto Niitsu (新津 誠 Niitsu Makoto) o 9 de febreiro de 1973, é un director de cine, animador e actor de voz de anime. Orixinario da prefectura de Nagano en Xapón. Estudou literatura xaponesa na universidade. A súa paixón pola creación debese ao manga, anime e novelas que leu mentres estaba na secundaria.
O seu anime favorito é O castelo no ceo de Hayao Miyazaki. Shinkai foi chamado O novo Miyazaki en diversos artigos, incluíndo Anime Advocates e ActiveAnime, a pesar de que el non está de acordo con esta comparación, afirmando que "é unha sobreestimación".
Auguste e Louis Lumière
miniatura|dereita|Auguste e Louis Lumière. Auguste Marie Louis Nicholas Lumière, nado o 19 de outubro de 1862 e finado o 10 de abril de 1954, e Louis Jean Lumière, nado o 5 de outubro de 1864 e finado o 6 de xuño de 1948, naceron en Besançon e foron dous irmáns franceses inventores da cámara e o proxector que denominaron cinematógrafo (cinématographe en francés, do grego kinema, movemento e graphein, escribir). Están considerados, por moitos, como os pais do cinema.
Traxectoria
Eran fillos do fotógrafo Antoine Lumière, dono da empresa de material fotográfico Société Antoine Lumière et fils de Lión. Foron os creadores do proxector cinematográfico, a partir do cal se desenvolveu a Sétima Arte. Louis viría máis tarde a dedicar por completo a súa vida ao cinema, realizando documentais curtos, e Auguste, máis tarde, seguiu a carreira na medicina. Casaron con dúas irmás e moraban todos na mesma mansión.
O primeiro espectáculo pago dos Irmáns Lumière ocorreu en París o 28 de decembro de 1895, no Grand Café, no Boulevard des Capucines. Fixeron unha digresión co cinematógrafo, en 1896, visitando Mumbai, Londres e Nova York. As imaxes en movemento rapidamente tiveron unha forte influencia na cultura popular, con L'Arrivée d'un train en gare de La Ciotat (en galego: Chegada dun tren) e cos filmes de actualidades, moitas veces citados como os primeiros documentais - aínda que o tema sexa algo polémico - tal como La Sortie de l'usine Lumière à Lyon (traducido Saída dos operarios das Fábricas Lumière) ou Le Repas de bébé (O almorzo do bebé), incluíndo algunhas das primeiras tentativas cómicas coma o humor de slapstick de L'Arroseur arrosé (O regador regado).
Os operadores Alexandre Promio, Felix Mesguich, Francis Doublier e Gabriel Veyre, entre outros, foron adestrados polos irmáns Lumière no manexo do cinematógrafo. Estes operadores viaxaron entre 1896 e 1898 por diversos lugares do mundo filmando breves películas documentais e amosando o novo invento. Grazas ao traballo de todos eles o catálogo de filmes Lumière acadou case os mil títulos.
Cando a compañía logrou establecer un mercado para o seu cinematógrafo abandonou a produción de películas e adedicouse a desenvolver outras innovacións coma o cinema estereoscópico ou a pantalla cinematográfica xigante que se empregou na Exposición de París de 1900.
Primeiras proxeccións de cine
Os Lumière celebraron a súa primeira proxección privada en 1895. Esta primeira proxección do 22 de marzo, tivo lugar en París, ante a "Société d'encouragement pour l'industrie nationale", e cunha audiencia de 200 espectadores. O obxectivo principal desta conferencia de Louis Lumière foi amosar os desenvolvementos recentes na industria da fotografía, sobre todo a investigación en policromía (fotografía en cor). Foi unha sorpresa para os Lumière comprobar que as imaxes en movemento (en branco e negro) captaban máis a atención na xente que as fotografías e fotogramas coloreados. A primeira proxección pública de filmes celebrouse o 22 de decembro de 1895, no Salon Indien du Grand Café en París. Esta presentación estreou dez curtametraxes, incluíndo o seu primeiro filme, La Sortie de l'usine Lumière à Lyon. Cada película ten 17 metros de longo, é dicir, duran aproximadamente 50 segundos.
O debut público no Grand Café chegou uns meses máis tarde e consistía nas seguintes dez curtametraxes (en orde de aparición):
As imaxes en movemento tiveron unha inmediata e significante influencia na cultura popular, como o famoso L'Arrivée d'un train en gare de La Ciotat (literalmente, "A chegada do tren a La Ciotat") e Carmaux, défournage du coke.
En España, a primeira proxección pública tivo lugar o 15 de maio de 1896, no hotel Rusia, en Madrid, tamén cun programa composto por dez breves películas.
A Fonte do Trobo, A Graña de Vilarente, Abadín
A Fonte do Trobo é un lugar da parroquia da Graña de Vilarente no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
A Estea
O topónimo galego A Estea pode referirse a:
Planeta extrasolar
miniatura|300px|Descubrimentos de planetas extrasolares por ano. 250px|dereita|miniatura|Planeta [[Fomalhaut b (inserido na nube de po interplanetaria de Fomalhaut) imaxe tomada polo Telescopio Hubble (fotografía da NASA).]]Un exoplaneta ou planeta extrasolar é un planeta que orbita unha estrela diferente do Sol, e polo tanto pertence a un sistema planetario que non é o sistema solar. A 25 de febreiro do 2009 listábanse 342 exoplanetas na Enciclopedia de Planetas Extrasolares. A maior parte deles detectados a traves da observación das velocidades radiais e doutros métodos indirectos. A maior parte destes decubrimentos son de xigantes gasosos, do tipo Xupiter, pero isto sobre todo é debido ás limitacións tecnolóxicas. Proxeccións recentes baseadas en traballos de detección para corpos máis liviáns, dan como resultados que se poderían atopar moitísimos planetas do tipo "terrestre" (planetas de tipo rochoso), un número moito maior co número de planetas do tipo Xúpiter.
Aínda que a existencia dos planetas extrasolares foi suposta hai tempo, non foi descuberto ningún planeta orbitando estrelas ata os 90. Non obstante, dende o comezo da década actual, unhas dúas ducias son descubertos cada ano, o que mantén viva a cuestión de se poderían albergar vida extraterrestre.