cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mitose
Profase
Cada cromosoma aparece constituído por dúas cromátides irmás idénticas, que están unidas polos seus centrómeros; en cada un deles desenvólvese un cinetocoro. Ao mesmo tempo que os cromosomas se condensan, o nucléolo comeza a se descondensar e desaparece progresivamente.
Caso da hepatite C en Galicia
Cargos imputados
Entre os cargos que se lle imputa ao SERGAS e aos cargos imputados, está o de homicidio imprudente, en referencia á doentes que faleceron durante o tempo que tardou a comisión encargada de aprobar o fármaco, nalgúns casos con esperas de máis de 6 meses. Segundo a Fiscalía, estes atrasos producíronse de xeito deliberado e inxustificado, dilatando a toma de decisións.
Mitose
Profase
Mentres que no núcleo teñen lugar estes cambios, no citoplasma comeza a se formar o fuso mitótico, que é unha estrutura bipolar composta de microtúbulos. Nas células animais, a formación do fuso está relacionada co centrosoma, que consta de dous pares de centríolos, que se duplicaron durante o período S da interfase. Durante a profase o centrosoma divídese e cada centrosoma fillo diríxese cara a un pólo da célula, organizándose entre eles un feixe de microtúbulos que constitúen o fuso mitótico. Os microtúbulos do fuso denomínanse polares e os exteriores ao fuso, microtúbulos astrais ou áster.
Caso da hepatite C en Galicia
Cargos imputados
A denuncia da Fiscalía e mais a Asociación Batas Blancas presentouse ao xuíz correspondente:
O 28 de abril de 2016 declararon no Xulgado de Intrución número 3 de Santiago os dous imputados, respondendo ás preguntas do Xuíz, do Fiscal e do avogado da Plataforma Galega de Afectados pola Hepatite C.
Mitose
Prometafase
Comeza cando se rompe a envoltura nuclear en pequenas vesículas ou fragmentos de membrana. Ditas vesículas fican durante a mitose nas proximidades do fuso e a partir delas formaranse as novas envolturas nucleares das células fillas.
Caso da hepatite C en Galicia
Reaccións políticas
Perante a imputación de dous dos altos cargos da Consellería de Sanidade da Xunta de Galicia, todos os grupos políticos pertencentes á oposición do Parlamento Galego (PSOE, Alternativa Galega de Esquerda e BNG), pediron a comparecencia parlamentar do Presidente da Xunta de Galicia, o popular Alberto Núñez Feijóo. O voceiro de AGE, ademais, solicitou a dimisión do Presidente Galego.
Mitose
Prometafase
A rotura da envoltura nuclear permite que os microtúbulos do fuso interaccionen cos cromosomas grazas ao cinetocoro. Os microtúbulos polares capturados polos cinetocoros pasan a se chamar cinetocóricos. En cada cromosoma os microtúbulos cinetocóricos esténdense en direccións opostas dende cada cromátide a un pólo do fuso, e orientan aos cromosomas facendo que se vaian concentrando no plano ecuatorial da célula.
Caso da hepatite C en Galicia
Reaccións políticas
Por outra banda, o 24 de abril de 2016 o Conselleiro de Sanidade Jesús Vázquez Almuíña considerou, nunha entrevista no xornal La Voz de Galicia, que a denuncia contra os cargos do SERGAS era esaxerada, e que posibelmente os doentes falecidos tivérano feito de todos os xeitos aínda ao recibiren Sovaldi.
Un día despois, o 25 de abril dese mesmo ano, na sesión de control ao Goberno Galego, Núñez Feijóo defendeu a xestión levada a cabo polo SERGAS dos casos da hepatite C, e acusou á oposición de atacar á sanidade galega e de querer tirar rédito político do caso.
Mitose
Metafase
Todos os cromosomas sitúanse no plano ecuatorial do fuso, constituíndo a placa metafásica. Cada cromosoma mantense nesa posición grazas ás forzas xeradas polos seus microtúbulos cinetocóricos, que están ancorados aos pólos opostos da célula.
Caso da hepatite C en Galicia
Reaccións políticas
A tenor da comparecencia de Núñez Feijóo no Parlamento Galego, producíronse diversas reaccións entre os colectivos afectados. O voceiro da Plataforma Galega de Afectados pola Hepatite C, Henrique Costas, calificou ao Presidente de "canalla político", mentres que a Defensora do Paciente, Carmen Flores, lamentou nunha misiva ao Conselleiro de Sanidade que desde o Goberno galego se lle faltase ao respecto aos doentes afectos pola hepatite C.
Mitose
Metafase
É nesta fase cando os cromosomas están máis condensados e por iso son máis visíbeis.
Caso da hepatite C en Galicia
Antecedentes
En 2014, aprobouse no estado español por parte da Axencia Estatal de Medicamentos e Produtos Sanitarios (AEMPS) o emprego de novos fármacos contra a hepatite C. Segundo o seu Informe de Posicionamento Terapéutico de Sofosbuvir, o seu uso pasou a estar indicado en circunstancias médicas específicas, como a cirrose avanzada. A partir de 2015 as novas guías clínicas comezaron a indicar o uso de Sofosbuvir, un antiviral de acción directa, nos casos avanzados da enfermidade.
Mitose
Anafase
Comeza coa separación simultánea de cada cromosoma nas súas cromátides irmás, que se desprazan cara aos pólos opostos do fuso.
Caso da hepatite C en Galicia
Antecedentes
En marzo dese mesmo ano o Ministerio de Sanidade aprobou o Plan Nacional contra a Hepatite C para tentar establecer un plan de tratamento para os 95 524 doentes diagnosticados no estado. Meses máis tarde, en xuño de 2015, aprobouse un Documento de Consenso do Grupo Español para o Estudo da Hepatite (GEHEP) sobre o tratamento da hepatite C no que se incluía o Sofosbuvir e outros fármacos semellantes nas recomendacións de tratamento da hepatite C.
Mitose
Anafase
O desprazamento das cromátides prodúcese pola desensamblaxe e acurtamento dos microtúbulos cinetocóricos. Ademais, ao mesmo tempo os dous pólos do fuso mitótico se separan entre si, debido a que os microtúbulos polares se alongan pola ensamblaxe de moléculas de tubulina entre os seus extremos.
Caso da hepatite C en Galicia
Antecedentes
Antes da denuncia da Fiscalía contra o Servizo Galego de Saúde en 2016, a Asociación Batas Blancas presentara en marzo de 2015 unha denuncia perante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia contra o SERGAS, ante un clima de protestas de afectados e profesionais do sistema sanitario galego, con motivo dos atrasos e denegacións dos novos medicamentos coma Sovaldi para o tratamento dos enfermos máis graves afectados pola hepatite C. A base da denuncia era a extrema burocracia á que viña sometida a tramitación da aprobación do medicamento. Ademais da aprobación do médico facultativo correspondente, outros organismos teñen que aprobar o uso do fármaco. Entre eles, a Comisión Autonómica e Central de Farmacia e Terapéutica, formada por tres farmacéuticos e sete doutores, que pode aprobar ou denegar o seu uso após da súa valoración. A denuncia imposta por este colectivo critica o atraso deliberado da tramitación, con perdas de expedientes e denegacións a persoas que cumprían os requisitos.
Mitose
Anafase
Cara ao final da anafase, os cromosomas separáronse en dous grupos iguais, cada un dos cales se atopa nun dos pólos do fuso e fará parte do núcleo dunha nova célula.
Telofase
Caracterízase pola reconstrución dos núcleos das células fillas. Para isto, fórmase unha nova envoltura nuclear arredor de cada grupo de cromosomas separados. Os cromosomas descondénsanse e os núcleos voltan a aparecer. Unha vez formado o núcleo vóltase á síntese de ARN.
A nova envoltura nuclear de cada célula filla fórmase grazas á fusión das vesículas ou fragmentos de membrana, que se sitúan sobre a superficie dos cromosomas agrupados. A lámina nuclear xoga un papel moi importante neste fenómeno.
Formas de mitose
A división nuclear mitótica ten lugar só en células de organismos do dominio eucariota, xa que as bacterias e arqueas non teñen núcleo e divídense doutra maneira. Dentro de cada supergrupo de eucariotas, pode encontrarse a mitose de tipo aberto, pero tamén a mitose pechada, excepto nos Excavata, que presentan exclusivamente mitose pechada. Velaquí as formas de mitose e a súa distribución entre os eucariotas:
Erros e outras variacións
miniatura|200px|Unha mitose anormal (tripolar) (posición das 12 en punto) nunha lesión precancerosa de estómago ([[tinguidura H&E)]]
Durante a mitose poden ocorrer erros, especialmente durante o desenvolvemento embrionario inicial humano. Durante cada etapa da mitose, hai normalmente puntos de control que controlan o resultado normal da mitose. Pero de cando en vez poden producirse erros. Os erros mitóticos poden crear células aneuploides que teñen menos ou máis cromosomas do normal, o cal afecta a un par cromosómico ou a varios, unha condición asociada co cancro. As células dos embrións humanos temperáns, as células cancerosas e as células infectadas ou intoxicadas poden tamén sufrir unha división patolóxica dando tres ou máis células fillas (mitose tripolar ou multipolar), o que ten como resultado graves erros nos seus complementos cromosómicos normais.
Na non disxunción, as cromátides irmás non conseguen separarse durante a anafase. Unha célula filla recibe ambas as cromátides irmás do cromosoma non disxunto e a outra célula non recibe ningunha. Como resultado, a primeira célula vai ter tres copias do cromosoma, unha condición chamada trisomía, e a segunda célula terá só unha copia, unha condición chamada monosomía. En ocasións, cando as células experimentan non disxunción, non conseguen completar a citocinese e reteñen ambos os núcleos na mesma célula, resultando células binucleadas.
Retardo da anafase (anaphase lag). Ocorre cando está impedido o movemento dunha cromátide durante a anafase. Isto pode ser causado por un fallo no fuso mitótico á hora de adherirse correctamente ao cromosoma. A cromátida afectada é excluída de ambos os núcleos e pérdese. Por tanto, unha das células fillas será monosómica para ese cromosoma.
A endorreplicación ocore cando os cromosomas se duplican pero a célula non se divide seguidamente. Isto orixina células poliploides ou, se o cromosoma se duplica repetidamente, cromosomas politénicos. A endorreplicación atópase en moitas especies e parece ser unha parte normal do seu desenvolvemento. A endomitose é unha variante de endorreplicación na cal as células replican os seus cromosomas durante a fase S e entran na mitose, pero termínana prematuramente. En vez de repartírense nos dous novos núcleos fillos, os cromosomas replicados son retidos dento do núcleo orixinal. Entón, as células volven entrar nas fases G1 e S e replican os seus cromosomas de novo. Isto pode acontecer moitas veces, incrementando o número de cromosomas en cada rolda de replicación e endomitose. Os megacariocitos produtores de plaquetas experimentan endomitose durante a diferenciación celular.
A amitose en ciliados e en tecidos placentarios animais dá lugar a unha distribución aleatoria dos alelos parentais.
A cariocinese sen citocinese orixina células multinucleadas chamadas cenocitos.
Capela de San Miguel
Capela de San Miguel pode referirse a:
Presa Boa, Adelán, Alfoz
Presa Boa é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 24 habitantes (9 homes e 15 mulleres).
HPFS
HPFS, as siglas de High Performance File System (sistema de ficheiros de alto rendemento), é o nome polo que se coñece un sistema de ficheiros desenvolvido por IBM e Microsoft para o sistema operativo OS/2.
The Clutha
The Clutha foi unha banda tradicional escocesa formada en 1964 en Glasgow.
AGP
miniatura|Localización do [[zócolo (informática|zócolo AGP na placa base. É de cor marrón.]] AGP son as siglas de Accelerated Graphics Port ("porto gráfico acelerado"). É un bus específico para sistemas gráficos e baseado no bus PCI. É onde se conectan na actualidade as tarxetas gráficas ao ordenador. Posúe un ancho de banda de 64 bits e a comunicación e de 66 MHz ou superior (o x" é un multiplicador que indica cantas veces é máis rápido a velocidade de transmisión do bus co primeiro; AGP 1x=66 MHz, AGP 2x=133 MHz, AGP 4x=266 MHz e AGP 8x=528 MHz). Fabricado e deseñado por Intel en 1997, comezou a empregarse nas placas base para Pentium II, para substituír o bus PCI nos labores gráficos.
Monteagudo
O topónimo galego Monteagudo pode referirse a:
AGP
A pesar que o AGP aínda se manteña en moitas placas base, gradualmente vaise substituíndo polo PCI Express, que é máis rápido e permite unha maior conectabilidade.
Monteagudo
Amais, como apelido pode referirse a:
A Rebolada, Adelán, Alfoz
A Rebolada é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
As Rocellas, San Simón da Costa, Vilalba
As Rocellas é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Emigración europea
miniatura|Mapa da porcentaxe de xente con ascendencia europea, amosando a diáspora europea. A emigración europea é a migración dos pobos de Europa cara a outros continentes. A emigración dende Europa a grande escala comezou durante a era dos Imperios coloniais europeos dos séculos XVIII e XIX e continúa até a época actual. Refírese especialmente ó Imperio Español dos século XVI e XVII (expansión da hispanosfonía), ó Imperio Británico entre os século XVII e XIX (expansión da anglofonía), o Imperio portugués e o Imperio Ruso no século XIX (expansión cara Asia Central e o Extremo Oriente Ruso).
Dende 1815 até 1932, 60 millóns de persoas abandonaron Europa (moitos deles acabaron regresando), principalmente cara a "áreas de asentamento europeo" nas Américas (especialmente nos Estados Unidos, Canadá, Arxentina e o Brasil), Australia, Nova Zelandia e Siberia. Estas poboacións medraron axiña nos seus novos hábitats; moito máis que as poboacións de África e Asia. Como resultado, na véspera da primeira guerra mundial, o 38% da poboación mundial era de ascendencia europea.
En Asia, as poboacións de orixe europea (especificamente rusos) predomina en Asia do Norte, que é parte da Federación Rusa. Africa non ten países con maiorías de poboación de orixe europea, pero existe minorías significativas en Suráfrica con máis de 5 millóns de brancos, Namibia e algunhas rexións de países como Madagascar, Botswana e Marrocos.
Pedra do Couto, Santalla de Pena, Begonte
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.
A Seara, San Simón da Costa, Vilalba
A Seara é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Alive
"Alive" é o primeiro sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, editado no ano 1992 como parte do seu álbum de estrea Ten.
Pena Grande, Santalla de Pena, Begonte
Pena Grande é un lugar da parroquia de Santalla de Pena no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 26 habitantes (11 homes e 15 mulleres).
Rift
miniatura|250x250px|Localización do rift no centro dunha dorsal oceánica. Os rifts son fosas tectónicas alongadas onde a cortiza terrestre está a sufrir diverxencia e distensións, produto da separación de placas tectónicas. Se o rift está activo, a tectónica pode producir sismos e vulcanismo recorrente. Os rifts poden ter dimensións de centenares a miles de quilómetros de lonxitude.
Os rifts máis importantes son os rifts mediooceánicos que se localizan na liña mediana das dorsais mediooceánicas definindo límites diverxentes de placa; é unha excepción o Gran Val do Rift, que se acha en África Oriental, e que está a fracturar e dividir a placa africana. miniatura|353x353px|Desenvolvemento dun novo océano por formación de [[Codia oceánica|cortiza oceánica a partir dun rift continental.]] Os rifts mediooceánicos, son límites construtivos entre placas tectónicas no eixo das dorsais oceánicas, onde o ascenso de magma provoca un levantamento da cortiza continental creando un desprazamento na superficie. Desta forma pódense orixinar novos océanos, segundo a teoría da expansión do fondo oceánico, o que implica a separación de ambas masas (tectónica de placas) facendo que ambas se despracen en sentidos opostos e provocando unha ruptura continental que co tempo poden formar límites destrutivos (fosas no mar), xerando así procesos de subducción.
Mediana
Mediana pode referirse a:
Mundial de Fútbol de 2010
proclamouse campioa do mundo por primeira vez na historia, nunha disputada final contra os na que gañou 0-1 cun gol de Andrés Iniesta a cinco minutos do final da segunda parte da prórroga. A selección anfitrioa,, ademais dos anteriores campión e subcampión, e , foron eliminados na fase de grupos, sendo a primeira vez que isto ocorre. As selección de, e  abandonaron posteriormente o torneo nas roldas eliminatorias. Cómpre destacar que a selección de foi a única selección que non perdeu ningún partido en todo o torneo, xa que conseguiu empatar nos seus tres encontros da fase de grupos.
Antecedentes e elección
miniatura|[[Nelson Mandela foi un dos principais promotores da candidatura de Suráfrica.]] Desde os anos 1980 comezou a medrar a idea da realización dun torneo en África en resposta ao crecemento e desenvolvemento do fútbol no devandito continente e que se reflectía no progreso das seleccións do mesmo en diversos torneos internacionais. Até a edición de 2002, disputada en Asia, Europa e América organizaran exclusivamente o torneo desde a súa creación en 1930.
Para a elección da sede da Copa Mundial de Fútbol de 1994, Marrocos estivo a tres votos de derrotar aos Estados Unidos, e posteriormente volveu presentar candidaturas para as Copas de 1998 e 2006, sen lograr resultados satisfactorios. Nesta última elección, Suráfrica presentou a súa candidatura co apoio do presidente da FIFA, Joseph Blatter, pero os esforzos foron en balde: Alemaña adxudicouse o evento nunha rifada e polémica votación por un voto de diferenza. Trala derrota surafricana, os dirixentes da FIFA decidiron establecer un criterio de "rotación continental" que permitise asegurar que o certame seguinte sería xogado en África, un dos grandes continentes que non albergara o evento. A FIFA permitiu soamente candidaturas africanas e seis países manifestaron as súas intencións. miniatura|Fans festexando a elección de Suráfrica. Xunto a Suráfrica e Marrocos, candidatas en eleccións anteriores, presentáronse Exipto, Libia, Nixeria e Tunisia. Nixeria abandonou a carreira nun comezo sen presentar a súa candidatura oficialmente ante a FIFA. Libia, doutra banda, anunciou que en caso de ser elixida non permitiría que Israel puidese participar no torneo, quedando descualificada; a pesar diso, persistiu coa súa candidatura até a presentación final. A FIFA desestimou a posibilidade de realizar un mundial en conxunto entre dúas nacións, polo que Tunisia, que pensaba nunha asociación cos libios, retirouse días antes da votación.
Así, tres candidaturas quedaron con posibilidades reais, con todo, a pelexa era principalmente entre Suráfrica e Marrocos. Os marroquís presentábanse como unha ponte entre Occidente e o mundo musulmán, e unha alternativa próxima a Europa, mentres os surafricanos baseaban a súa postulación no seu desenvolvemento económico e experiencia en realización de eventos deportivos (como a Copa Mundial de Rugby e de crícket). O 15 de maio de 2004 realizouse a elección na cidade suíza de Zúric. Marrocos contou co apoio de Bélxica, España, Francia, Qatar, Tailandia, Turquía e os catro votos da Confederación Africana de Fútbol, mais ese dez votos foron insuficientes para contrarrestar o catorce votos dos outros representantes latinoamericanos que votaron por Suráfrica; Exipto non recibiu ningunha preferencia. A vitoria surafricana viuse selada con Nelson Mandela, principal figura da candidatura, levantando o trofeo da Copa Mundial.
Clasificación
Ao igual que pasou na Copa do Mundo de 2006 os campións do anterior mundial non se clasificaron directamente, polo que Italia tivo que xogar a rolda previa. O sorteo para decidir as eliminatorias de clasificación para o Mundial 2010 foi realizado o 25 de novembro de 2007 en Durban, Suráfrica.
Lista de participantes
As seguintes 32 seleccións clasificáronse para a fase final.
Esta é a primeira Copa do Mundo na que non participa ningún equipo que non se teña xa clasificado para edicións anteriores, xa que as dúas novas seleccións de Eslovaquia e Serbia xa se clasificaran formando parte de Estados desaparecidos. No caso de Eslovaquia fixérao competindo como parte da selección de Checoslovaquia, e no caso de Serbia como parte de Iugoslavia e posteriormente de Serbia e Montenegro. En ámbolos casos a FIFA considera que as seleccións manteñen os rexistros das súas predecesoras.
A Pontella, Santalla de Pena, Begonte
A Pontella é un lugar da parroquia de Santalla de Pena no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Mundial de Fútbol de 2010
Lista de participantes
Porén, houbo algunhas controversias na clasificación, as que envolveron aos partidos xogados entre as seleccións de Francia e de Irlanda, de Costa Rica e o Uruguai e de Exipto e Alxeria en novembro de 2009. No segundo encontro da eliminatoria ente Francia e Irlanda, o capitán da selección francesa Thierry Henry, non visto polo colexiado, golpeou o balón ilegalmente coa man dando ao seu equipo o gol da vitoria que clasificaba aos bleus ao mundial. Este incidente provocou un amplo debate sobre como ao partidos de alto nivel debían ser arbitrados. A FIFA rexeitou a petición da Federación Irlandesa de repetir o encontro, así como a petición de incluír aos irlandeses como equipo número 33 do mundial. No caso de América, a selección de Costa Rica queixouse polo da vitoria do Uruguai nesta eliminatoria definitiva para o mundial, mentres o encontro entre Exipto e Alxeria estivo rodeado por informes sobre problemas cos seareiros.
En resposta a todos estes incidentes durante a clasificación, e como arranxo á controversia, o 2 de decembro de 2009 a FIFA convocou unha xunta xeral extraordinaria do seu Comité Executivos. Despois da reunión, a FIFA anunciou o comezo dunha investigación sobre a aplicación da tecnoloxía e novos asistentes durante os encontros, mais non falaron sobre a esperada introdución dos xuíces de gol que xa se usaran durante os encontros de Europa League, reiterando que no Mundial só haberá un arbitro principal cos seus dous asistentes e un cuarto árbitro como é habitual.
Organización
Co paso dos meses, o desenvolvemento dos preparativos foi posto en cuestión e comezaron a xurdir rumores sobre un posible traslado da sede do torneo debido aos atrasos existentes. Franz Beckenbauer, presidente do Comité Organizador da Copa Mundial de Fútbol de 2006 manifestou publicamente a súa preocupación polo estado de avance das obras. Con todo, a FIFA ratificou que a sede non sería cambiada e que só se avaliaría aquilo ante un desastre natural de gran magnitude. Con todo, o 29 de xuño de 2008 o presidente da FIFA dixo ter un "Plan B" listo no caso de que o país africano tivese problemas na organización, aínda que ratificou a Suráfrica como sede para a Copa Mundial de Fútbol de 2010. Días despois, especuláronse os nomes de posibles organizadores no caso de que Suráfrica non puidese ser anfitrioa do mundial do 2010, Australia, España e Estados Unidos soaron bastante forte, debido a que o Estadio Nelson Mandela Bay de Porto Elizabeth non estaría a tempo para a Copa FIFA Confederacións 2009. O 17 de xullo apareceu en distintos medios de comunicación que Brasil podía adiantar a súa sede en 2014 e realizar o mundial en 2010 e Suráfrica pasaría a organizar o mundial no 2014.
En calquera caso, o Mundial finalmente celebrarase en Suráfrica como estaba previsto, tal e como asegurou Joseph Blatter o 15 de decembro de 2008. Non só confirmou que o campionato se celebraría alí e que se descartou de maneira oficial calquera alternativa, senón que expresou publicamente a satisfacción que lle produce que se celebre este torneo por primeira vez en África.
Sedes
En 2005, os organizadores do evento anunciaron unha lista previa de trece sedes para o evento: Xohanesburgo e Pretoria presentaron dúas, mentres que Bloemfontein, Cidade do Cabo, Durban, Kimberley, Nelspruit, Orkney, Polokwane, Porto Elizabeth e Rustenburg, unha. A lista foi reducida ás dez sedes definitivas, sendo anunciada pola FIFA o 10 de marzo de 2006. Cinco estadios, incluíndo o Soccer City (sede do partido de apertura e clausura) serían remodelados, dous estadios serían demolidos e reconstruídos, mentres o tres restantes serían estadios totalmente novos.
Mapa das sedes
500px|centro
Zakumi
Zakumi é a mascota oficial deste mundial (creada o 16 de xuño de 1994). É un leopardo antropomórfico co cabelo verde, e o seu nome ven de "ZA", a abreviatura internacional para Suráfrica, e "kumi", unha palabra que significa dez en varias linguas africanas. Ademais as cores da mascota reflicten as cores da camiseta de Suráfrica (amarelo e verde) e as manchas teñen a forma do clásico pentágono dos balóns de fútbol.
A data de creación de Zakumi coincidiu cun día coñecido e celebrado como o Día da Xuventude en Suráfrica e o ano 1994 marca as primeiras eleccións non raciais nacionais en Suráfrica. A mascota fixo dezaseis anos o ano da celebración do mundial. O lema oficial de Zakumi é: "O xogo de Zakumi é o Fair Play". O lema foi amosado nos carteis publicitarios dixitais durante a Copa FIFA Confederacións 2009, e tamén durante a propia Copa do Mundo.
Jabulani
O balón oficial con que se xogará o campionato será o modelo Jabulani, fabricado pola marca Adidas. O Jabulani (que significa "celebrar" en zulú), deseñado pola Universidade de Loughborough do Reino Unido, ten once cores que representan os once xogadores de cada equipo, os once idiomas oficiais de Suráfrica e as once comunidades surafricanas que darán a benvida ao mundo do primeiro Mundial de fútbol que ten lugar en África. Unha "versión dourada" deste balón, chamado Jo'bulani, será o utilizado na final da copa do mundo.
Vuvuzela
miniatura|200px|O [[Polbo Paul]]
Unha vuvuzela é unha clase de trompeta longa utilizada sobre todo no fútbol surafricano para animar aos equipos ao longo de todo o partido. Adoita estar feita de plástico e o son que emite, moi forte, pode lembrar o dun elefante ou, se hai moitas á vez, un enxame de abellas. As vuvuzelas empezaron a ser coñecidas en calquera parte do mundo a partir da Copa Confederacións 2009, disputada en Suráfrica e, especialmente, dende o mundial de fútbol de 2010. Numerosos seareiros sopran vuvuzelas durante a integridade de todos os partidos que se disputan, un feito que provocou as queixas de xogadores, adestradores, comentaristas de radio e televisión e espectadores. Con todo, a FIFA móstrase contraria a prohibilas ao considerar que son un elemento inseparable da cultura futbolística surafricana.
Polbo Paul
Unha curiosidade deste mundial foron os dotes de adiviñación que se lle atribuíron a un polbo chamado Paul. Coñéceselle por prognosticar os resultados dos partidos nos que xogou Alemaña, na Eurocopa 2008 e o Mundial de Suráfrica 2010, no que soamente se equivocou nun dos resultados. Debido ao grande interese dos medios, fixeron que Paul prognosticase o resultado da final do Mundial 2010 aínda que non xogase a selección alemá, prognosticando a derrota da laranxa mecánica ante España, e este, pois, acertou.
Antes de cada partido internacional da selección alemá, a Paul presentáronselle dous colectores idénticos con comida: un deles estaba marcado coa bandeira de Alemaña e o outro coa bandeira do equipo opoñente. A elección de Paul interpretábase co equipo que logrará a vitoria. Desta forma, Paul escolleu correctamente catro do seis partidos que xogou Alemaña na Eurocopa 2008 e no primeiros seis partidos na Copa Mundial de Fútbol de 2010.Tamén predixo que España vencería a Alemaña na semifinal e acertou. O fenómeno nos medios protagonizado por Paul fixo que moitos medios de comunicación considerasen que superou en popularidade á mascota oficial do campionato, o leopardo Zakumi.
Final
miniatura|180px|Bandeiras dos [[bandeira dos Países Baixos|Países Baixos e España durante a final]]
A Final do Mundial de Fútbol de Suráfrica 2010 disputouse o 11 de xullo de 2010 no Estadio Soccer City de Xohanesburgo. Xogouse entre as seleccións dos Países Baixos e España, resultando vencedora esta última por 0-1, cun gol de Andrés Iniesta a catro minutos do final da prórroga. O partido destacou polo seu infrecuente número de cartóns amarelos, a meirande parte producidos polos neerlandeses, que foron criticados polos seu xogo sucio.
Ambos equipos participantes, Países Baixos e España, competían por acadar o seu primeiro título de Campión do Mundo, xa que a selección neerlandesa xogara anteriormente sen éxito as finais de 1974 e 1978 e a española nunca conseguira chegar a unha, sendo o seu mellor posto até ese intre o cuarto acadado no mundial de Brasil 1950. Esta final foi a segunda consecutiva que enfrontaba a equipos europeos e a primeira vez que un equipo dese continente a gañaba fóra do mesmo.
Bota de Ouro
Para a designación do gañador da bota de ouro, tomáronse en conta en primeira instancia os goles (GF), seguido polas asistencias de goles realizadas (AST) e finalmente a menor cantidade de minutos xogados (MIN). . miniatura|145px|[[Thomas Müller]]
Balón de Ouro
O Balón de Ouro, que distingue ao mellor xogador de cada Copa Mundial, foille outorgado ao dianteiro uruguaio Diego Forlán, quen marcou cinco goles no torneo. Recibiu 23,4% dos votos das persoas acreditadas para este mundial, deixando atrás ao centrocampista neerlandés Wesley Sneijder e ao español David Villa. miniatura|145px|Diego Forlán
Equipo das estrelas
A FIFA divulgou o equipo ideal do torneo, o cal foi escollido mediante votación polos membros do club en FIFA.com.
Estatísticas
miniatura|[[Mundial de Fútbol Suráfrica 2010 - Grupo A#Suráfrica - México|Suráfrica - México]] miniatura|[[Mundial de Fútbol Suráfrica 2010 - Grupo C#Inglaterra - Alxeria|Inglaterra - Alxeria]] miniatura|[[Mundial de Fútbol Suráfrica 2010 - Fase final#Brasil - Chile|Brasil - Chile]] miniatura|[[Mundial de Fútbol Suráfrica 2010 - Fase final#España - Portugal|España - Portugal]]
Países megadiversos
miniatura|dereita|300px|Os 17 países identificados como megadiversos polo Conservación Internacional. Os países megadiversos son un grupo de países que conteñen a meirande parte das especies da Terra e un gran número de especies endémicas. Conservación Internacional identificou 17 países megadiversos en 1998. Moitos deles atópanse en rexións tropicais ou subtropicais.
No 2002, México formou unha organización diferente que se centrou nos Países megadiversos afíns, formados por países cunha rica diversidade biolóxica e coñecementos tradicionais asociados. Esta organización non inclúe tódolos países megadiversos como os identifica Conservación Internacional.
En orde alfabética, os 17 países megadiversos son:
Países megadiversos afíns
Os actuais países membros da organización de Países megadiversos afíns son os seguintes, en orde alfabética:
Balé, Burquina Faso
Balé é unha provincia de Burkina Faso localizada na rexión de Boucle du Mouhoun. A súa capital é a cidade de Boromo.
Departamentos
esquerda|320px|Departamentos de Balé A provincia de Balé está dividida en dez departamentos:
Owase
Owase (尾鷲市, おわせし, Owase-shi) é un concello da prefectura de Mie no Xapón. Está situada no centro-leste da prefectura, na parte sur da península de Shima, ao sur da rexión de Chūbu, ao oeste da rexión de Tōkai e ao leste da rexión de Kinki, no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 193,16 km² e a poboación de 20.628 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 107 h/km².
O concello de Owase limita cos concellos de Kumano, Kihoku (son da prefectura de Mie); e Kamikitayama (da prefectura de Nara).
Canle (enxeñaría)
miniatura|Canle de Corinto, [[Grecia.]] Unha canle ou canal en enxeñaría é unha vía artificial feita polo ser humano para o paso de auga ou outros líquidos. Utilízanse para o transporte de mercadorías, coñecidas co nome de canles de navegación, entre lagos, ríos ou océanos, mediante barcos, pero tamén para a condución de auga, tanto para a subministración como para o desecamento.
A Rexedoira, Adelán, Alfoz
A Rexedoira é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 17 habitantes (7 homes e 10 mulleres).
Canle (enxeñaría)
Os canais interiores precederon ao desenvolvemento do ferrocarril durante a Revolución Industrial e algúns deles foron posteriormente secados e empregados como pasos libres para construír vías férreas.
O estudo da utilización das canles desenvolveuse ao longo dos séculos e moitos xenios, como Leonardo da Vinci, dedicaron moita enerxía para a súa mellora. Entre outras, achegaron ideas para o desenvolvemento das canles que circundan Milán, chamados navigli, totalmente artificiais e que conectan a cidade cos ríos Tesino e Adda. A través destes podíase chegar indirectamente por vías fluviais cara ao norte ata o lago Maggiore e cara ao leste, utilizando o río Po ata o mar Adriático. Por medio destas vías fluviais, relativamente pequenas e pouco profundas, facíase o transporte de mercadorías mediante barcazas de fondo case plano e así conseguiuse levar os materiais que se usaron para a construción da cidade.
Entre os exemplos de grandes canles que cambiaron en gran medida a economía de continentes completos están a canle de Suez e a canle de Panamá. Coa apertura destas grandes obras de enxeñaría, os tempos dos transportes intercontinentais reducíronse drasticamente e marcaron un crecemento exponencial do comercio de occidente co Extremo Oriente.
Outro tipo de canles moi característico é o que permite a navegación no interior das cidades. Un exemplo de canles navegables internos son os de Tarento, onde as canles permiten o acceso dos buques de guerra ata o arsenal militar da cidade. Con todo, o mellor exemplo é Venecia; aínda que outras cidades como Amsterdam posúen varios quilómetros de vías navegables no seu interior, Venecia é o único exemplo no mundo dunha cidade na que o modo de moverse, ademais de a pé, é a través da súa intricada rede de canles.
Historia
Na China, o primeiro canal foi o Gran Canal da China, no século VI, mandado construír polo emperador Yang Guang da dinastía Sui, ligando Pequín e Hancheu. Levou seis anos rematalo, unindo todas as canles que se encontraban no seu curso e ligando o río Amarelo ao Haihe, ao Huai, ao Yangzi e ao Qiantangjiang.
En Europa, o Naviglio Grande ligou Milán co mar Adriático, no século XI. En Francia, a canle de Briare abriuse en 1642. En Suecia, a canle de Göta foi aberta ao público en 1832, proxectada polo arquitecto Baltzar von Platen; na súa construción participaron 58 000 soldados.
Na segunda metade do século XVIII, nos Estados Unidos, xurdiron os primeiros planos e proxectos para a construción de canles artificiais a grande escala, unindo ríos navegables coas áreas produtivas e coas principais cidades do nordeste, nun período que se denominou "Febre dos Canais"; construíronse a canle de Erie, a Cayuga-Seneca e a canle de San Lourenzo. En Europa ocorreu algo similar, até a invención dos ferrocarrís en 1825, que substituíron en gran medida a navegación fluvial e que canalizou os recursos de investimento.
A canle de Corinto, que une o golfo de Corinto co mar Exeo, foi unha das primeiras tentativas de canal, realizada no ano 67 por orde do emperador romano Nerón, que ordenou que seis mil escravos escavasen a rexión usando pas. No ano seguinte, Nerón morreu, e o seu sucesor, Galba, abandonou o proxecto, por ser demasiado caro. Foi rematado entre 1881 e 1893.
Xunto coa canle de Suez, outro canal de importancia actual é a canle de Panamá, que comezou a ser construído en 1880 e foi rematado en 1914, con 81 quilómetros de lonxitude e de 12 a 30 metros de profundidade, que corta o istmo de Panamá, conectando os océanos Atlántico e o Pacífico, diminuíndo en gran medida a duración dos percorridos realizados polos navíos pola ruta alternativa que arrodea o cabo de Fornos.
Canles de navegación
miniatura|Canal à Zaandam, de [[Claude Monet (1871)]] As canles de navegación poden atoparse nos accesos a diversas instalacións portuarias dentro dun porto ou estuario, así como en zonas onde se cruzan ou encontran zonas de navegación, como na área do cabo de São Vicente, no Algarve (Portugal). Neste último caso a navegación mercante está obrigada a seguir dentro dunha canle que, debido á súa distancia á terra, non ten balizamento, senón que está delimitado por coordenadas xeográficas.
As canles de navegación son aínda máis necesarias nas canles artificiais, onde dado o espazo máis limitado para a manobra das embarcacións, é necesario garantir que a navegación teña lugar forma constante e fluída e resguardada de perigos.
As canles poden ser abertas ou fechadas.
Lista de canles
dereita|miniatura|300px|Canle da lagoa de Antela no 2006
Wilhelm Dörpfeld
miniatura|Wilhelm Dörpfeld e [[Heinrich Schliemann en Löwentor, Micenas (1885)]] Wilhelm Dörpfeld, nado o 26 de decembro de 1853 e finado o 25 de abril de 1940, foi un arquitecto e arqueólogo alemán que participou nas escavacións levadas a cabo entre 1877 e 1881 en Olimpia, e posteriormente, xunto a Heinrich Schliemann, en Orcómeno e en Troia.
Traxectoria
Trala morte de Schliemann, Dörpfeld proseguiu os escavacións en Troia en 1893 e 1894, desenterrando gran parte do estrato correspondente á cidadela de Troia VI, e observando que a cidade sucumbira violentamente tras un grande incendio. Non chegou a achar a cidade inferior que foi descuberta por Manfred Korfmann a partir de 1988, pero xa supuxera que esta cidade inferior se chegaría a descubrir, posto que algunhas sondaxes que encargou a varios especialistas acharan indicios diso.
Basilio Calvar Solla
Basilio Calvar Solla, coñecido como Roxo de Domaio, nado en Verdeal (Domaio, Moaña) o 2 de maio de 1911 e finado en Bordeos o 24 de setembro de 2002, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Foi detido con Benito Bermúdez Palmás en marzo de 1930 acusados de agresión, e foi novamente detido co seu sobriño Manuel Calvar González en abril de 1932 acusados de furto. Membro da Solidaridad Marinera da CNT. Foi detido en xullo de 1936 con Manuel González Pequeño e Enrique Calvar Calvar, acusados de efectuar disparos contra a casa do médico de Moaña Julio Rodríguez Franco. Participou nos combates para opoñerse ao golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Tras estar fuxido, foi detido e xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión. Condenado a 12 anos e 1 día de prisión, foi posto en liberdade vixiada no verán de 1941. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en setembro de 1941. Os seus irmáns tamén foron vítimas da represión: Clemente foi paseado; José rapado, purgado e detido varios meses; e Manuel detido sen procesamento e finalmente enviado a un batallón de traballadores. Sobreviviu dedicándose á venda de patacas. Pola presión implacable das autoridades, botouse ao monte. Formou parte do grupo de Benigno Andrade García "Foucellas" que actuaba no sur da provincia da Coruña. En novembro de 1946 uniuse ao destacamento Paco Barreiro da V Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Despois da morte dos líderes Manuel Simón Campos e Avelino Otero Montes, o 21 de maio de 1947, os guerrilleiros sobreviventes dispersáronse. Logrou marchar a Francia, onde morreu o 2 de maio de 2002.
Blind Melon
Blind Melon é unha banda estadounidense de rock alternativo formada no ano 1990 nos Ánxeles, California por tres músicos de Mississippi, un de Pennsylvania e un de Indiana. No presente o grupo está composto polos guitarristas Rogers Stevens e Christopher Thorn, o batería Glen Graham, o vocalista Travis Warren e o baixista Nathan Towne. A banda é principalmente coñecida polo seu éxito de 1993 "No Rain", e tivo éxito tanto de crítica como comercial a principios dos anos 90 co seu rock alternativo con toque de neo-psicodelia.
Rana (xénero)
Rana é un xénero de anfibios anuros, o tipo da familia dos ránidos (Ranidae), cuxas especies habitan na Eurasia temperada até a Indochina e no oeste de Norteamérica. As súas especies caracterízanse por teren a cintura delgada e a pel rugosa, e moitas posúen finas estrías que percorren as costas, aínda que carecen das verrugas típicas dos sapos. Son excelentes saltadoras debido ás súas longas e esveltas ancas. A membrana interdixital típica de das súas patas posteriores permítenlles unha natación fácil e, en terra, dar grandes saltos. Adoitan seren de cor verde, parda ou parda avermellada, con manchas negras e amareladas polo dorso e máis pálidas polo ventre.
Blind Melon
Blind Melon publicou dous álbums a través do selo Capitol Records, Blind Melon (1992) e Soup (1995), antes de que o seu vocalista orixinal, Shannon Hoon, morrese dunha sobredose de drogas no autobús de xira da banda o día 21 de outubro de 1995 en Nova Orleáns. Despois de catro anos intentando buscar un substituto para Hoon, Blind Melon disolveouse oficialmente en 1999. O resto dos membros reformaron o grupo en 2006 con Travis Warren e gravaron un álbum con el, For My Friends (2008). Pouco despois do seu lanzamento Warren deixou Blind Melon pero volveu a unirse en 2010, cando a banda comezou a realizar concertos ocasionalmente. Blind Melon está traballando no seu cuarto álbum, que está previsto para o ano 2020.
Seixoá, San Simón da Costa, Vilalba
Seixoá é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Rana (xénero)
Moitas das ras deste xénero crían a principios da primavera, aínda que as especies tropicais e subtropicais o fan durante todo o ano. Os machos da maioría das especies croan, pero crese que os dunhas poucas son mudos. As femias desovan formando grandes masas ou agregados globulares, alcanzando postas de até 20 000 ovos.
Sistemática
O xénero Rana foi descrito por Linneo en 1758. A especie tipo é Rana temporaria Linnaeus, 1758.
Houbo moitos cambios na súa taxonomía, sobre todo desde 1990. Moitas especies que formaban parte del foron clasificadas en até 12 xéneros distintos dentro da familia Ranidae e 2 xéneros máis na familia Discoglossidae.
Rana está restrinxido hoxe ás chamadas "ras verdadeiras" do Novo Mundo (true frogs en inglés) e ás euroasiáticas "ras pardas" do grupo da ra vermella (Rana temporaria).
Os xéneros que recentemente se separaron de Rana son:
Familia Ranidae
Familia Dicroglossidae
De entre todos xéneros da familia Ranidae, Odorrana está tan estreitamente relacionado con Rana que non sería raro que volveran a unirse nun só xénero. Os demais parecen estar moito máis afastados, sobre todo Pelophylax, ao que pertence a Pelophylax perezi (sinónimo Rana perezi), a ra común.
Especies
Na actualidade este xénero está composto por 48 especies.
Os Rosales
Os Rosales é un grupo folk galego creado en Asados (Rianxo) na década de 1950. Está formado por Xosé Romero (gaita) e Maruxa (voz e bombo).
Gregorio Aglipay
Gregorio Aglipay (Batac, Ilocos Norte 1860 - 1940). Reformador relixioso filipino.
Arrestado aos 14 anos por non pagar a taxa de tabaco, marchou a Manila e estudou leis, pero en 1883 entra no seminario, en 1890 foi ordenado sacerdote, comeza a exercer como axudante do párroco en varias parroquias de Luzón.
Cando estoupa a revolución de 1896 únese aos independentistas, en 1898 foi nomeado capelán castrense dos rebeldes, chamou aos cregos filipinos para que se unisen en contra dos españois.
Elixido parlamentario no Primeiro congreso filipino de 1898, en 1899, unha vez expulsados os españois, foi nomeado gobernador eclesiástico da diocese de Nueva Segovia.
Na guerra filipino-americana loitou como un líder guerrilleiro en Ilocos.
O 3 de agosto de 1902 fundou a Igrexa filipina independente, excomungado por Roma nese mesmo ano, Aglipay seguiu a loitar pola independencia filipina, e en 1935 foi candidato á presidencia, perdendo diante de Manuel Quezón.
Dunfermline Athletic F.C.
O Dunfermline Athletic Football Club é un equipo escocés de fútbol da localidade de Dunfermline, na rexión de Fife, que foi fundado aló polo ano 1885. Tamén son coñecidos polo alcume de "The Pars".
A súa indumentaria está composta por unha camisola a franxas verticais das cores branca e negra, un pantalonciño negro e unhas medias cor negra tamén.
O Tarrelo, San Simón da Costa, Vilalba
O Tarrelo é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Jan-Ove Waldner
Jan-Ove Waldner, nado en Estocolmo o 3 de outubro de 1965, é un xogador de tenis de mesa retirado sueco. Foi coñecido como "o Mozart do tenis de mesa", e está considerado un dos mellores xogadores de tenis de mesa de todos os tempos. É unha lenda do deporte en Suecia e na China, onde é coñecido como 老瓦 Lǎo Wǎ ("Vello Waldner") ou 常青树 Cháng Qīng Shù ("Árbore Sempre Verde"), a causa da súa extraordinaria lonxevidade e competitividade.
Traxectoria
Jan-Ove Waldner naceu en Estocolmo en 1965. O seu potencial deportivo foi recoñecido dende moi novo e destacou en 1982 cando chegou á final do Campionato Europeo con dezaseis anos, perdendo contra o seu compañeiro manicho Mikael Appelgren, que nese momento era considerado o sucesor lóxico do Campión do Mundo sueco Stellan Bengtsson. Mentres aínda estaba a desenvolver o seu xogo, Waldner, xunto con outros xogadores suecos, viaxou a un campo de adestramento de nivel nacional na China, e sorprendeuse pola dedicación e a solidariedade dos xogadores chineses. Dende entón indicou que aprendera moito da súa estadía, e a partir de aí estableceu o seu obxectivo primordial de obter o éxito no tenis de mesa.
Na China, país que adora o tenis de mesa, é sen dúbida o sueco máis coñecido, é un dos deportistas máis célebres. Está considerado como o xogador tecnicamente máis completo de todos os tempos, e case sen discusión o xogador non chinés de máis éxito.
Recibiu a Medalla de Ouro Svenska Dagbladet Gold Medal en 1992.
En 2010 Waldner gañou o seu noveno campionato de Suecia contra Pär Gerell, que naceu o mesmo ano que Waldner gañou o seu primeiro título de campión nacional.
Xogou para TTC Rhön-Sprudel Fulda-Maberzell na Bundesliga alemá ata maio de 2012. Ese mes, Stefan Frauenholz, presidente de Fulda-Maberzell, confirmou que Jan-Ove Waldner finalizara o seu contrato co club. Esta foi a fin da súa carreira na elite internacional, con corenta e seis anos.
En 2012 comezou a xogar para Spårvägens BTK.
O 11 de febreiro de 2016, Waldner xogou o seu último xogo na primeira liga sueca para Ängby/Spårvägen e anunciou oficialmente a súa retirada como xogador.