cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galería de imaxes da Bela Otero
A Bela Otero, nada en Valga o 4 de novembro de 1868 e finada o 12 de abril de 1965, foi unha célebre actriz e bailarina de orixe galega.
Ensalada (música)
Fontes
Hai outras fontes semellantes, o antigo Ms 607 da Biblioteca da Fundación Bartolomeu March en Palma de Mallorca (E Pabm 6832), é un gran manuscrito de papel do século XVI que contén un elevado número de Misas de Cristóbal de Morales e outras obras súas e de autores españois e franco-flamengos da época. As ensaladas e os madrigais en español atópanse ao final do manuscrito, o resto é repertorio sacro e en latín.
No Manuscrito de Medinaceli aparecen catro ensaladas, os números do 72 ao 75, sen nome do autor, as tres primeiras son coñecidas, de Flecha: La Bomba, El Juvilate, La Justa e a cuarta, que é probable que tamén o sexa, El Toro.
A seguinte fonte é Le difficile des chansons. ''Second livre contenant.XXVI. Chansons nouvelles quatre parties en quatre livres de la composition de plusieurs Maistres (Lyon, 1544)'' [RISM B/1.1:15449], documento do cal só se conserva un exemplar do tiple e tenor na Staats- und Stadtbibliotek Augsburg e outro do alto na Bibliothèque Nationale de París, o cal está incompleto.
Por último, o Libro de Música para Vihuela, intitulado Orphenica lyra de Miguel de Fuenllana (Sevilla, 1554) [RISM B/1.1: 155432].
Compositores e obras
De Chacón pódese dicir que é o autor de máis produtividade do xénero das ensaladas despois de Flecha o vello. Outros autores son o mestre de capela de Alcalá de Henares Melchior de Torres, autor de Arte ingeniosa de Música (Alcalá, 1554). Baltasar Ruiz escribiu La Feria.
A continuación inclúese unha listaxe coas pezas que sobreviviron e que podemos clasificar dentro deste xénero musical. Os códigos da columna de "Fontes" musicais especifícanse máis abaixo. Os da columna de "Gravacións" especifícanse na sección de "Discografía".
Fontes musicais:
Aínda que non son propiamente ensaladas, podemos citar tamén as seguintes obras:
Cadmio
O cadmio é un elemento químico de número atómico 48 situado no grupo 12 da táboa periódica dos elementos. O seu símbolo é Cd. É un metal pesado, branco azulado, relativamente pouco abundante. É un dos metais máis tóxicos, aínda que podería ser un elemento químico esencial, necesario en moi pequenas cantidades, pero isto non está claro.
Características principais
O cadmio é un metal branco azulado, dúctil e maleable. Pódese cortar facilmente cun coitelo. Nalgúns aspectos é similar ao zinc. A toxicidade que presenta é similar á do mercurio; posiblemente enlácese a residuos de cisteína. A metalotioneína, que ten residuos de cisteína, enlázase selectivamente co cadmio. O seu estado de oxidación máis común é o 2. Pode presentar o estado de oxidación 1, pero é moi inestable.
Historia
O cadmio (en latín, cadmia, e en grego kadmeia, que significa "calamina", o nome que recibía antigamente o carbonato de zinc) foi descuberto en Alemaña en 1817 por Friedrich Stromeyer, quen observou que algunhas mostras de calamina con impurezas cambiaban de cor cando se quentaban, mentres que a calamina pura non o facía; atopou o novo elemento como impureza neste composto de zinc. Durante uns cen anos Alemaña foi o principal produtor deste metal. Na Conferencia Internacional de Pesos e Medidas celebrada en 1927 redefiniuse o metro segundo unha liña espectral do cadmio.
Abundancia e obtención
É un elemento escaso na codia terrestre. As minas de cadmio son difíciles de atopar, e adoitan estar en pequenas cantidades. Adoita substituír o cinc nos seus minerais debido ao seu parecido químico. Obtense Xeralmente como subproduto; o cadmio sepárase do zinc precipitándoo con sulfatos ou mediante destilación. Xeralmente o zinc e o cadmio están nos seus minerais como sulfuros, ao tostalos obtense unha mestura de óxidos e sulfatos, e o cadmio sepárase aproveitando a maior facilidade para reducilo. O mineral máis importante de zinc é a esfalerita, (Zn, Fe)S, sendo o mineral análogo de cadmio a greenockita, CdS. Ademais de obterse da minería e metalurxia de sulfuros de cinc, tamén se obtén, en menor medida, dos de chumbo e cobre. Existen outras fontes secundarias: do reciclado de ferralla de ferro e aceiro obtense aproximadamente o 10% do cadmio consumido.
O cadmio e a saúde
O cadmio está considerado un contaminante ambiental e, indirectamente, dos alimentos con posibles efectos tóxicos sobre a saúde humana, ben por exposición, ben por inxestión de auga ou alimentos contaminados.
Respirar nun ambiente contaminado por presenza de cadmio pode danar gravemente os pulmóns. A inxestión de auga ou alimentos con niveis de cadmio moi altos provoca irritación grave do estómago, vómitos e diarrea. Máis preocupante é a exposición prolongada a niveis baixos de cadmio no aire ou nos alimentos: acumúlase nos riles e remata provocando enfermidade renal e, posiblemente, danos nos pulmóns e fraxilidade dos ósos. O Departamento de Saúde e Servizos Humanos, dos Estados Unidos, determinou que o cadmio e os seus compostos son carcinóxenos en seres humanos.
Tamén se comprobaron efectos adversos nos animais novos e animais xestantes pero non hai confirmación de que se produzan efectos similares en humanos. Hai estudos que demostran que os animais novos absorben máis cadmio cós adultos, e que son máis susceptibles á perda de tecido óseo e, consecuentemente, ó aumento da fraxilidade dos ósos. Tamén demostran que trala administración de altos niveis de cadmio durante a preñez obtéñense crías con alteracións do comportamento e da capacidade de aprendizaxe, así como con peso reducido e alteracións no desenvolvemento do esqueleto.
En Europa, os niveis máximos de contaminantes nos alimentos están regulados polo Regulamento 1881/2006, modificado recentemente polo Regulamento 420/2011 , nos niveis seguintes:
No caso dos crustáceos nótese que a inxesta máxima foi fixada para a carne habitualmente consumida, isto é, a procedente dos apéndices e, no caso dos braquiuros, do abdome. O problema é que en España e noutros países europeos consúmense tamén outras partes dos crustáceos (como a cabeza das gambas, cigalas etc.) e o corpo dos crustáceos tipo cangrexo (boi, centola), que inclúen as vísceras do aparato dixestivo, entre elas o hepatopáncreas, nas que se acumula o cadmio. Análises de corpo completo e das distintas partes por separado demostraron que os niveis de cadmio encontrados na carne do interior da casca dos crustáceos tipo cangrexo eran, por termo medio, de 8 mg/kg, fronte a niveis de 0,08 mg/kg na carne branca dos apéndices. O nivel de cadmio en conxunto (mesturando as partes comestibles da cabeza e dos apéndices) ascenden a 2,3 mg/kg de media, unhas 30 veces o contido dos apéndices.
No caso dos demais crustáceos (como gambas e similares) o consumo da cabeza non é tan común, aínda sendo habitual. As análises demostraron que a inxesta de cadmio é 4 veces maior se se come a cabeza que se se come só o abdome.
Por estas razóns, a Axencia Española de Seguridade Alimentaria recomenda reducir o consumo destas partes dos crustáceos porque poden conducir a unha exposición inaceptable de cadmio, sobre todo cando o consumo de crustáceos é habitual.
Florence Foster Jenkins
Florence Foster Jenkins, nada como Narcissa Florence Foster en Wilkes-Barre, Pensilvania o 19 de xullo de 1868 e finada en Nova York o 26 de novembro de 1944, foi unha socialite e soprano afeccionada estadounidense, que foi coñecida e ridiculizada polo seu vestiario rechamante e a súa pobre habilidade para cantar. Stephen Pile considerouna "a peor cantante de ópera do mundo... Ninguén, antes ou despois, tivo éxito en liberarse tan completamente dos grillóns da notación musical".
A causa da súa incompetencia técnica, converteuse nunha figura musical de culto durante as décadas de 1920 a 1940. Cole Porter, Gian Carlo Menotti, Lily Pons, Sir Thomas Beecham, e outras celebridades eran fans dela. Dise que Enrico Caruso a "contemplou con afecto e respecto".
Son
As únicas gravacións profesionais de Jenkins consisten en nove seleccións en cinco discos de 78-rpm (Melotone Recording Studio, New York City, 1941–1944), producido pola propia Jenkins, financiado por ela e vendido aos seus amigos por 2,50 dólares cada copia. As seleccións inclúen catro arias de coloratura de óperas de Mozart, Delibes, Johann Strauss II e Félicien David, e cinco cancións, dúas escritas para Jenkins polo seu acompañante musical, Cosmé McMoon. Sete das seleccións foron publicada por RCA Victor nun LP de 10 polgadas en 1954 e nun de 12 polgadas en 1962, The Glory (????) of the Human Voice.
Imaxes
Jenkins encargou a filmación das súas actuacións no evento anual do Verdi Club, o "Baile das Calandras Prateadas", que se celebraba cada outubro no Ritz Carlton Hotel. Críase que todas estaban perdidas ata que en 2009 se atoparon copias dende 1934 a 1939 e de 1941.
Galería de imaxes da Casa do Home
Imaxes da Casa do Home (DOMUS), museo da cidade da Coruña.
Corricán
miniatura|300px|Pesca ó corricán O corricán é unha arte de pesca baseada nunha serie de anzois con cadansúa liña que se arrastran pola popa do barco mentres este vai navegando, penduradas de varas colocadas a babor e estribor. Tamén se chama corricán a cada un dos aparellos (cada unha das liñas). Utilízase para a pesca do atún, bonito, xarda etc. Os anzois poden ser cebados con engado natural ou artificial.
Cada liña consta dunha sedela forte, xa que os peixes que se van capturar adoitan ser de gran tamaño, que remata nun arame ou placa de latón no que se empata o anzol. Dado que os atúns son peixes que se moven en augas relativamente superficiais, o anzol vai lastrado cun chumbo lixeiro que o mantén á profundidade adecuada.
Evolución do corricán
O corricán é unha variante da cacea, arte de pesca que consiste en lanzar varias liñas armadas de anzois pola popa. O sistema supuxo considerables vantaxes sobre as artes de pesca de rede ou de liña estática xa que permitía desprazarse en busca dos bancos de atúns en lugar de esperar que viñesen os peixes onda o barco. Ó primeiro, empregouse en barcos de remo e vela, co esforzo que representaba estar vogando continuamente. Os primeiros cambios foron substituí-lo cebo natural polo artificial, primeiro trapos brancos e logo vermellos; outro cambio significativo foi a substitución do anzol único polo dobre (chamado pé), sistema que se empeza a empregar a mediados da década dos 50.
No caso do corricán, as modificacións introducidas no barco permiten multiplicar considerablemente o número de liñas coas que traballar.
Polo interior das bordas levan uns madeiros, moletas, con fendeduras nas que se colocan as canas ou varas, de 13 a 17 m de longo. As varas máis próximas á proa do barco, as raposas, son máis curtas, duns 4 m. Cada vara leva ó longo 3 ou 4 roldanas (motóns), e unhas argolas metálicas para mete-la corda ou liña, de arame. Así, de cada vara penden 3 ou 4 aparellos de lonxitude variable segundo o lugar da vara na que estean. O aparello ou cacea do cabo, o último, chámase penol ou punta, e é o máis longo (ata 60 metros); ó seguinte chámase segunda; ó terceiro é a amura ou terceira; e o cuarto, máis próximo á borda, é o sanxoaniño ou couce, o máis curto se ben chega a ter 25 metros. Ó final, a cada sedela empátanse normalmente dous anzois.
Cando o engado é artificial consiste nunha culler protexida ou rodeada de trapos ou cordas plásticas de diferentes cores (vermello ou verde, habitualmente). Antes utilizábanse a tal fin as follas internas da mazaroca de millo (o cosco ), esfiañadas.
Pesca ó corricán
Para face-lo lance, co barco en marcha sobre o banco de peixe, van lanzándose pola popa ao mar os corricáns cos seus anzois xa cebados, de tal xeito que todos van máis ou menos nunha liña perpendicular á marcha do barco. Os mariñeiros van tocando os extremos das liñas ó longo das bordas para comprobar, pola tensión que collen, se picou o peixe. Cando é así halan da liña e soben o peixe a bordo (antes á man, agora con mecanismos hidráulicos), e volven botar aquela ó mar.
A pesca ó corricán, con cebo artificial, é o sistema máis utilizado pola frota atuneira española (ó redor dos dous terzos da frota). Os atúns poden capturarse tamén con outras artes de pesca, como o cebo vivo (utilizado polo terzo restante da frota, fundamentalmente no País Vasco ) ou por artes de cerco (sistema empregado exclusivamente na costa de Suramérica, Océano Pacífico e Índico). Tamén se utiliza, no País Vasco e noutros países de Europa, o palangre á deriva.
O corricán na pesca deportiva
O corricán non só se utiliza para a pesca profesional descrita máis arriba, senón que tamén é unha arte de pesca moi popular na pesca deportiva de altura, tanto para pescar atúns como peixe espada ou marraxos. Neste tipo de pesca é máis habitual o uso de cebo natural (xurelos, potas, luras etc.).
Outros usos semánticos
Co nome de corricán Noriega Varela designaba a erupción cutánea que adoitan presentar na cara e nádegas os meniños acabados de nacer, e Aníbal Otero unha ave mariña, a pardela furabochos (Puffinus puffinus).
Como adxectivo, aplícase ós que andan dun lado para outro, sen parar en ningures (furafollas, fervellasverzas, bulebule).
Volevo i pantaloni
Volevo i pantaloni é unha novela en lingua italiana de Lara Cardella, publicada en 1989 por Arnoldo Mondadori Editore. A obra, de gran carga autobiográfica, conta as vivencias dunha rapaza adolescente, abafada polas restricións mentais e culturais da Sicilia da década de 1980.
Trama
Anna é unha rapaza siciliana, que estuda no instituto. Sofre unha situación incómoda por mor do machismo e o atoramento mental da familia e a sociedade retrógrada na que vive. Está sometida a regras sociais que considera inxustas, como a prohibición de maquillarse ou levar minisaia, amais de ter que acatar ríxidas normas de comportamento. Primeiro quere liberarse a través da relixión, e quere facerse monxa para poder levar pantalóns. Despois quere facerse home. Finalmente decide facerse puta.
Fai amizade cunha compañeira de clase, que quere imitar porque é máis libre e emancipada. Sen que os pais o saiban vai a unha festa, onde coñece a Nicola, un rapaz que lle gusta. Ao pouco a familia descobre a relación, e a familia mándaa a casa dunha tía. Ela non quere ir, posto que anos atrás o marido da súa tía lle fixera tocamentos obscenos.
Adaptacións
A novela tivo un grande éxito. Foi traducido a diversas linguas, como o inglés (Good Girls Don't Wear Trousers), francés (Je voulais des pantalons), alemán (Ich Wollte Hosen), castelán (Quería los pantalones), portugués (Eu querìa usar calças), grego (Ήθελα να φορέσω παντελόνι), xaponés (ズボンがはきたかったのに, Zubon ga hakitakatta noni), neerlandés (Ik wilde een broek) ou catalán (Volia dur pantalons). Amais foi adaptada ao cinema en 1990 por Maurizio Ponzi, con Giulia Fossà como protagonista. En 1995 a autora publicou a secuela, Volevo i pantaloni 2. En 2009, co gallo do vixésimo aniversario da obra, a editorial publicou unha nova edición cunha entrevista á autora.
Tarrío
O topónimo Tarrío pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Persoas supercentenarias e centenarias galegas
Coñécense coa expresión persoa supercentenarias os individuos da especie humana que superan os 110 anos de vida. En Galicia existen rexistros de case dúas ducias de persoas que superaron os 110 anos, das que case todas foron mulleres. En Galicia, ser unha persoa supercentenaria a principios do século XXI supón superar en case trinta de anos a esperanza de vida.
Chámaselle persoa semisupercentenaria a que fai os 105 anos de vida.
Andros
O termo Andros pode referirise a:
Persoas supercentenarias e centenarias galegas
A galega máis anciá da historia foi Carmela Figueiró, que chegou aos 113 anos e 209 días. Entre homes só dous, Alejandro Rivera e Luís Torras, chegaron (que se saiba) a superar a barreira dos 110 anos.
Listaxe de persoas galegas supercentenarias
Aquí están recollidas 18 persoas galegas das que se sabe que chegaron a ser supercentenarias. Esta lista pode non estar completa.
A persoa máis vella de Galicia
Aparecen listadas aquí as persoas que ostentaron o título de seren as máis vellas de Galicia. A maior parte delas foron mulleres. En moitos casos é complexo delimitar se houbo persoas que ocuparon esa posición, ao non haber fontes que sinalen o "comezo do reinado". Neses casos queda o campo en branco.
A muller máis vella de Galicia
Durante as dúas primeiras décadas o século XXI a muller máis vella de Galicia foi asemade a persoa máis vella. Adoito estas mulleres chegaron a ser supercentenarias, é dicir, chegaron a superar os 110 anos de vida.
Persoas semisupercentenarias e centenarias
Entre as persoas galegas centenarias estaba o antigo presidente da Xunta Xerardo Fernández Albor. Lístanse aquí outras persoas semisupercentenarias vivas (máis de 105 anos). Esta listaxe, dunhas corenta persoas, pode non ser completa
Geldgeschichtliche Nachrichten
Geldgeschichtliche Nachrichten (en galego: "Noticias de Historia Monetaria") é unha revista de edición bimensual (os meses impares) publicada desde 1965 pola Sociedade de Historia Monetaria Internacional (Gesellschaft für Internationale Geldgeschichte –GIG–).
Os artigos publicados nesta revista refiren a todas as áreas da historia da moeda, do diñeiro e da medalla. O período que abrangue é desde o inicio das emisións monetarias, no século VII a. de C., ata os nosos días.
Na súa sección de actualidade, fanse públicas as datas de celebración de exposicións, conferencias, feiras e poxas de moedas, así como cursos universitarios acerca da historia monetaria, e publícanse tamén recensións das novidades editoriais nese ámbito.
A súa redactora xefa desde 2017 é Alexa Küter.
Xoán Anleo
Xoán Anleo, nado en Marín en 1960, é un escultor e artista audiovisual galego. É profesor da Facultade de Belas Artes de Pontevedra, vive e traballa en Vigo.
Traxectoria
Licenciouse e doutorouse en Belas Artes pola Universidade de Castela-A Mancha. Formouse na Escola Massana de Barcelona, sendo influído polo ambiente conceptual de diferentes artistas cataláns, converténdose nun dos artistas máis experimentais da arte galega, distanciándose das propostas dese momento en Galicia. Formouse tamén na École des Arts Decoratifs de Xenebra (Suíza) e na California State University dos Ánxeles (EUA). Residiu no Brasil, no centro Capacete do Río de Xaneiro, en La Quiñonera (México D.F.), lugar de convivencia e creación para artistas da América Latina, en Towhouse, no Cairo (Exipto), en Duende, Rotterdam (Países Baixos), Reiquiavik (Islandia) e no centro Künstler und Atelierhaus der Stadt Duisburg, en Alemaña.
Traballa con diversos medios, como a escrita, instalación, fotografía, arte sonora ou danza contemporánea, a edición de múltiples e libros de artista así coma diversas publicacións. Ademais foi fundador dos grupos musicais Nómadas con Carlos Ordóñez e da triloxía Dirty Line, Taiwan e Hands Up! con Chiu Longina.
Jordi Estadella
Jordi Estadella i Gràcia, nado en Barcelona o 11 de novembro de 1948 e finado na mesma cidade o 30 de abril de 2010, foi un periodista e actor de dobraxe español.
Jorge Barbi
Jorge Barbi Alonso, nado na Guarda en 1950, é un escultor e pintor galego.
Traxectoria
Comeza coma pintor, mais axiña pasouse á escultura e á intervención paisaxística. Traballa a escultura obxecto e nos sites ou lugares sinalizados. En ambos casos a natureza é nexo conceptual e estético. Na súa obra téñense visto similitudes co artista Ángel Ferránt, especialmente nas obras dos anos 40. Tamén se lle ten relacionado cos artistas land e minimalistas tales coma Michael Heizer ou W. de María.
Llorenç Barber
Llorenç Barber i Colomer, nado en Aielo de Malferit (provincia de València) o 6 de agosto de 1948, é un compositor, escenógrafo e director musical. Introdutor do minimalismo musical en España e creador dos xéneros de «música plurifocal» («concertos de cidade», «naumaquias», «tauromaquias», «concertos dos sentidos», «concertos itinerantes» etc). Tamén levou a cabo unha importante labor como creador de colectivos en torno á arte de vangarda e a música posmoderna.
Traxectoria
A súa familia asentouse nun contorno rural logo de escapar da segunda guerra mundial, marchando de Versalles, onde residían, en 1945. Foi o sétimo fillo, e a súa nai, que tiña nocións de piano, inculcoulles a cultura musical. Con 10 anos ingresou no seminario metropolitano, onde estivo ata os 20. Alí puido recibir unha formación que dificilmente lograría noutra institución preto da residencia familiar. No académico, amais dos clásicos estudos de bacharelato e teoloxía, tomaron unha especial relevancia os idiomas (que xa recibira en cantidade na súa infancia dado o cosmopolita da súa familia), como o alemán, o francés ou o inglés. No musical formouse no órgano, campás, canto gregoriano, Bach e todas as noticias sobre a vangarda que chegaban a València. Unha das persoas que recorda desa época como máis influente é o padre Alfons Roig, máis próximo ás artes plásticas ca á música.
En 1970 contacta con John Cage a través da lectura de Silence, e contacta tamén co grupo Zaj. Malia ser invitado a estudar piano con Fernando Puchol en Madrid en 1971 coa finalidade de converterse nun virtuoso do piano, declina esta invitación para seguir a Ramón Barce e comezar unha carreira como creador por libre.
Despois duns concertos en Lisboa e València, e de iniciarse como conferenciante na universidade desta última cidade, chega á Universidade de Madrid en 1972 como estudante de Filosofía e Letras, realizando a súa tesiña ou memoria de licenciatura precisamente sobre Zaj. Ese mesmo ano recibe outra das súas grandes influencias ao contactar con Ramón Barce.
A partir de entón comeza a fundar varios dos grupos musicais que pasarían a ser algúns dos máis importantes da época no seu eido. En 1973 Llorenç empeza a traballar na idea de crear un grupo que produza músicas de acción en València. O 10 de xaneiro de 1974 ten lugar o concerto fundacional de Actum» a cargo do propio Barber, na sociedade El Micalet. Con este grupo (e fóra del) pasaría varios anos dando concertos, xeralmente de sensibilidade minimalista.
En 1976 acode por última vez a Darmstadt, onde entra en contacto con compositores como John Cage, Mauricio Kagel, Cristóbal Halffter ou Ligeti. Ao ano seguinte recibe unha bolsa de creación da Fundación Juan March, e en 1978 outra do Ministerio de Cultura. Ese mesmo ano funda o Taller de Música Mundana, do que saíron éxitos importantes como o Concierto para papel ou a Ópera para papel, recibidos con agrado pola crítica e sendo imitado por outros creadores e grupos.
En 1979 foi nomeado director da aula de música da Universidade Complutense de Madrid, cargo que ocupou durante 5 anos. Organizou e dirixiu uns trinta cursos de creación musical, centos de concertos e catro Festivais da Libre Expresión Sonora, converténdose nun dos gurús e ideólogos dos compositores máis novos do estado. Nesta época comeza o «eco grupo instrumental», e comeza a especializarse nunha serie de músicas de marcado carácter minimalista. Tamén en 1979 creou e dirixiu o ENSEMS, en València, unha serie de actos de música alternativa de longo percorrido.
Escribiu xunto a Montserrat palacios (a súa dona) o libro La mosca detrás de la oreja, unha historia da música experimental en España durante 100 anos.
O programa de doutoramento «Música en la España Contemporánea» da Universidade de Oviedo está a preparar a súa biografía xunto cunha análise da súa obra.
Caronte (mitoloxía)
miniatura|Caronte, ilustración de [[Gustave Doré para A Divina Comedia de Dante.]]
Na mitoloxía grega, Caronte (en grego antigo Χάρων Khárôn, ‘brillo intenso’) era o barqueiro do Hades, o encargado de guiar as sombras errantes dos defuntos recentes dun lado ao outro do río Aqueronte se tiñan un óbolo para pagar a viaxe, razón pola cal na Antiga Grecia os cadáveres soterrábanse cunha moeda baixo a lingua. Aqueles que non podían pagar tiñas que vagar cen anos polas ribeiras do Aqueronte, até que Caronte accedía a levalos sen cobrar.Aínda que con frecuencia se di que transitaba polo río Estixia, como suxire Virxilio na súa Eneida (libro VI, 369), segundo a maioría das fontes incluíndo a Pausanias (x.28) e máis tarde Dante (Inferno) o río que realmente transitaba Caronte era o Aqueronte.
Caronte era o fillo de Érebo e Nix. Represéntase como un ancián fraco e berrador de roupaxes escuras e con anteface (ou, en ocasións, como un demo alado cun martelo dobre) que elixía aos seus pasaxeiros entre a xente que se amontoaba na orela do Aqueronte, entre aqueles que merecían un enterro adecuado e podían pagar a viaxe (entre un e tres óbolos). N´As ras, Aristófanes mostra a Caronte esputando insultos sobre a xente obesa.
Era moi raro que Caronte deixara pasar a un mortal aínda vivo. Heracles, cando descendeu aos Infernos sen ter morto, non chegaría a pasar de non empregar toda a súa forza para obrigalo a cruzar o río, tanto á ida como á volta. Caronte foi encarcerado un ano por deixar pasar a Heracles sen obterlle o pago habitual esixido aos vivos: unha rama de ouro que proporcionaba a sibila de Cumas. Virxilio narra na Eneida (libro VI) o descenso de Eneas aos Infernos acompañado de dita sacerdotisa.
Outro mortal que logrou cruzar dúas veces vitorioso o Aqueronte é Orfeo, quen encantou a Caronte e a Cérbero para traer de volta ao mundo á súa amada morta, Eurídice, a quen perdeu definitivamente na súa viaxe de volta. Psique tamén logrou facer a viaxe de ida e volta estando viva.
Homero e Hesíodo non fan ningunha referencia ao personaxe. A primeira mención de Caronte na literatura grega parece ser un poema Minio, citado por Pausanias. Dito poema atribúelle á lenda de Caronte unha orixe exipcia, como confirma Diodoro Sículo. Os etruscos mencionan tamén un Caronte que acompañaba a Marte aos campos de batalla.
Dante Alighieri incorporou a Caronte na mitoloxía cristiá n´A Divina Comedia (libro III, liña 78). Aquí era o mesmo que o seu equivalente grego, pagándoselle un óbolo para cruzar o Aqueronte. É o primeiro personaxe con nome que Dante encontra no inferno, aparecendo no terceiro Canto do Inferno.
As Paredes, Insua, Ortigueira
As Paredes é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 3 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 8 habitantes.
Can branco
Can branco (en White Dog) é un filme estadounidense de 1982 dirixido por Samuel Fuller. O guión foi escrito por Fuller e Curtis Hanson e está basseado na novela de 1970 Chien Blanc, escrita por Romain Gary. O filme conta os problemas dun adestrador de cans chamado Keys (Paul Winfield), que é afroamericano, que trata de amansar un can da rúa atopado por unha actriz nova (Kristy McNichol). O can é un "white dog", un can adestrado para atacar violentamente, e mesmo matar, a calquera persoa negra.
Fuller emprega o filme como unha plataforma para enviar unha mensaxe antirracista e aborda se o racismo é un problema tratable ou unha condición incurable.
Estreouse en galego o 28 de xuño de 1997 a través da TVG.
Romance (estrofa)
O romance é un tipo de estrofa lírica, caracterizada porque non está composta por un número fixo de versos, está formada por versos octosílabos, e ten rima asonante (só vogais) nos versos pares, quedando soltos os impares.
Uso
Aínda que é a estrofa típica dos romances, coma no Romance de don Gaiferos:
tamén pode ter uso noutro tipo de poesía lírica, como a "Negra sombra" de Rosalía de Castro:
O seu uso é moi abondoso na poesía popular:
Gaspar Nava Álvarez de las Asturias
O militar
Gaspar Nava Álvarez naceu en Castelló en 1760, cando seu pai era gobernador militar da cidade. Ingresou no exército español e serviu no asedio de Xibraltar (1782). Durante a Guerra do Rosellón, alcanzou o grao de coronel (1793). Foi embaixador acreditado perante o tsar de Rusia. Durante a Guerra da Independencia española incorporouse no Exército da Esquerda, baixo o mando do marqués de la Romana, como segundo comandante xeneral. Séndolle encomendada a misión de obstaculizar o avance do marechal Ney cara Vigo, o conde de Noroña dispuxo as súas tropas nos arredores de Ponte Sampaio, lugar que defendeu entre os días 7 e 9 de xuño de 1809, obrigando a retirarse a Ney. A vitoria liberou o sueste da Galiza dos franceses.
Aínda que Gaspar Nava figura nalgunhas listas como Capitán xeneral de Galiza en dúas datas distintas do ano 1809, en realidade este cargo ocupouno como subcomandante do marqués de la Romana, ante a imposibilidade deste de exercer o seu cargo, a súa función foi pois delegada. Como tal fíxose cargo da autoridade legal na Galiza e emitiu bandos. En 1811 foi nomeado gobernador militar de Cádiz.
O escritor
A antoloxía Poesías asiáticas puestas en verso castellano, publicada postumamente, inclúe as traducións de poesía árabe que fixo a partir de versións en inglés e en latín. Con elas encetou o gusto polo exótico e orientalizante en España, que desenvolverán José de Espronceda ou José Zorrilla, e deixou tamén pegada na obra de Gustavo Adolfo Bécquer. Guiado polo lema horaciano de Carmina non prius audita... virginibus puerisque canto, Noroña pretendía renovar a poesía española contrastando "as composicións cheas de lume e imaxes pintorescas" dos orientais e a súa "calor e entusiasmo" coas "insulsas filosóficas prosas rimadas" dos franceses.
Obras publicadas
Existe unha escolma, relativamente recente, dos seus poemas so o título: Antología poética. Edición de Santiago Fortuño Lloréns. Madrid. Cátedra. 1997.
Awa
Awa (阿波市, あわし, Awa-shi) é un concello da prefectura de Tokushima no Xapón. Está situada norte da rexión de Shikoku e da prefectura, na illa de Shikoku. Ten 190,97 km² de superficie e unha poboación de 39.721 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 208 h/km².
O concello de Awa limita cos concellos de Mima, de Yoshinogawa e de Kamiita (son da prefectura de Tokushima); de Sanuki e de Higashikagawa (son da prefectura de Kagawa).
Universidade estatal de Moldavia
A Universidade estatal de Moldavia (en romanés: Universitatea de Stat din Moldova, en ruso: Молдавский государственный университет) é unha universidade pública situada na cidade capital Chișinău, en Moldavia. Foi fundada no 1946.
Facultades
A universidade organizase en 13 facultades:
Supercopa de España de Fútbol 2006
A Supercopa de España de Fútbol 2006 foi unha competición de fútbol en España que se disputou a dobre partido o 17 e 20 de agosto de 2006. Foi disputada polo RCD Espanyol, campión da Copa do Rei 2005–06 e o FC Barcelona, campión da Primeira División 2006–07. O campión foi o FC Barcelona que gañou 4–0 no global, e acadou o seu sétimo título.
Santa María de la Isla
Santa María de la Isla é un concello español da provincia de León (Castela e León). A súa poboación é de 568 habitantes (INE 2011).
Maia, Portugal
Maia é un concello portugués pertencente ao Distrito do Porto, dentro da Grande Área Metropolitana do Porto, na subrexión Grande Porto (Rexión Norte). O concello ten unha poboación total de 135.306 habitantes (2011), dos cales 40.134 residen na capital.
O municipio limita ao norte cos municipios de Trofa e Santo Tirso, ao leste con Valongo, ao sueste con Gondomar, ao sur coa cidade do Porto, ao suroeste con Matosinhos e ao noroeste con Vila do Conde.
Romance de don Gaiferos
O Romance de don Gaiferos ou de don Gaiferos de Mormaltán é unha poesía cantable que relata a peregrinación dun don Gaiferos a Santiago de Compostela. Suponse que foi composta no século XIII.
Maia, Portugal
Freguesías
O concello de Maia está dividido nas seguintes 17 freguesías:
Romance de don Gaiferos
Descuberta da obra
miniatura|Faustino Santalices tocando a zanfona. O texto aparece posto por escrito por primeira vez no ensaio Galicia (1888) de Manuel Murguía, quen afirma que é unha obra de orixe popular.
Con variacións no texto, a versión musicada que se coñece na actualidade débeselle ao gaiteiro, investigador e zanfonista Faustino Santalices, que a interpretou en 1954 nun recital-homenaxe a Ramón Menéndez Pidal. Posteriormente fixo unha gravación sonora desta obra, con acompañamento de zanfona.
Maia, Portugal
Freguesías
O Aeroporto Internacional Francisco Sá Carneiro está situado en Pedras Rubras, na freguesía de Moreira.
Romance de don Gaiferos
Teorías sobre a autoría da obra
Murguía, na obra citada afirma:
Deste xeito, para Murguía o romance ten unha orixe popular, que nace da tradición poética popular que se move arredor do camiño e de Compostela. Outros investigadores posteriores farán notar tamén que, sobre todo pensando no remate do libro e no papel destacado que se lle atribúe ao bispo, habería tamén que falar dunha clara influencia eclesiástica, nun intento de unir a figura heroica de Gaiferos coa do Apóstolo.
Porén, tamén hai investigadores que dubidan da autoría popular e da datación medieval da obra. O feito de que Murguía non achega moita información sobre a orixe do romance e as circunstancias nas que foi descuberto, así como que non hai ningún outro investigador que atopase o mesmo romance ou distintas variantes do mesmo, dan pé a dúbidas sobre a auténtica orixe do romance. Así, por exemplo Forneiro Pérez fai unha defensa clara da orixe "de autor" da obra e da impostura da atribución popular:
Teoría sobre a identidade do protagonista
miniatura|Morte de Guillerme X.
Os investigadores coinciden en que o personaxe histórico que se atopa tras o literario é o duque de Aquitania Guillerme X, amigo do arcebispo Diego Xelmírez, e que morreu no ano 1137 en peregrinación á tumba do Apóstolo. A pesar de que, durante bastante tempo se pensou que a figura literaria podía ser froito da confusión entre Guillerme III (Gaiferos) e X (quen peregrinou varias veces a Compostela).
Gaiferos sería o equivalente do Walfarius ou Waltharius orixinal. O xentilicio de Mormaltán podería ser unha deformación de Mont-de-Marsan, cidade da Gascuña, en Aquitania e pola que pasaba a vía Lemovicensis, un dos catro camiños franceses de peregrinación a Santiago.
Como recollen Murguía e outros, hai coincidencia en que o duque Guillerme morreu camiño de Compostela. Se ben hai que dicir que as versións máis antigas e seguramente máis fieis ao orixinal, din que morreu xa antes de chegar a Galicia. Só as fontes máis serodias afirman que chegou a Compostela e que, sentíndose moi enfermo mandou que o levasen á catedral, onde morreu. Este segundo final podería ser fillo, igual que o romance, da lenda que foi medrando arredor da figura histórica do derradeiro duque de Aquitania.
Texto
(Versión publicada por Manuel Murguía)
Poucos anos despois, en La Ilustración Gallega y Asturiana publícase outra versión do romance. Cambia o primeiro verso e como protagonista aparece o Conde de Montalbán, unha nova variación de Mormaltán
(Versión musicada por Faustino Santalices)
A illa do doutor Moreau
A illa do doutor Moreau (en The Island of Doctor Moreau) é unha novela de ciencia ficción de 1896 escrita por H. G. Wells. O texto da novela é a narración de Edward Prendick, un náufrago rescatado que é deixado na illa do doutor Moreau, un científico tolo que crea ser humanos a partir de animais mediante a vivisección. A novela trata un gran número de temas filosóficos, incluíndo a dor e a crueldade, a responsabilidade moral, a identidade humana e a interferencia humana na natureza. Wells describiuna como "un exercicio de blasfemia xuvenil".
A illa do doutor Moreau é un clásico da ciencia ficción temperá e é un dos libros de Wells máis coñecidos. A novela é unha das primeiras descricións do tema de ciencia ficción "elevación biolóxica" no que unha raza máis avanzada intervén na evolución dunha especie animal co obxectivo de elevala a un nivel maior de intelixencia. Foi adaptado ó cinema e a outros medios en varias ocasións.
Foi traducida ó galego por Onofre Savaté e publicado por Edicións Positivas en 2005.
José García Hernández
José García Hernández, nado en Guadalaxara o 19 de marzo de 1915 e finado en data descoñecida, foi un avogado e político español, que foi ministro de Gobernación e vicepresidente español entre o 3 de xaneiro de 1974 e o 12 de decembro de 1975.
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Madrid. Ingresou no Corpo de Avogados do Estado. Foi presidente da Deputación de Guadalaxara (1941-1946) e Gobernador civil de Lugo (1947-1949) e As Palmas (1949-1951), e despois Director Xeral de Administración Local.
En xaneiro de 1974 foi nomeado Ministro de Gobernación e Vicepresidente do Goberno por Carlos Arias Navarro, que coincidira con el na etapa en que foron Gobernadores Civís.
A súa xestión no Ministerio da Gobernación caracterizouse por un endurecemento do autoritarismo, marcado polas execucións de Salvador Puig Antich e Heinz Chez (1974) e Angel Otaegi Etxeberria, Xosé Humberto Baena Alonso, Ramón García Sanz, José Luis Bravo Solla e Jon Paredes Manot (1975). Estes últimos foron procesados e condenados segundo un decreto-lei antiterrorista publicado polo seu Ministerio que autorizaba a celebración de consellos de guerra sumarísimos contra civís por accións armadas contra o réxime.
Foi cesado en decembro de 1975 cando se constituíu o primeiro goberno da Monarquía e sucedido por Manuel Fraga Iribarne. Conselleiro-delegado do Banco Exterior de España, durante uns meses de 1976 e 1977 ocupoi a presidencia. En 1978 presidiu o consello de administración de Naviera de Canarias S.A.
Vida persoal
Casou con Esmeralda Aleixades Thymanakis.
Mimótopo
Un mimótopo é unha macromolécula, xeralmente un péptido, que imita a estrutura dun epítopo dun antíxeno. Debido a esta semellanza causa unha resposta aos anticorpos similar á xerada polo epítopo. Un anticorpo específico para un determinado epítopo de antíxeno recoñecerá tamén ao mimótopo que imite a ese epítopo. Os mimótopos obtéñense xeralmente a partir de bibliotecas de phage display (técnica na que se estudan as interacción entre proteínas e entre proteínas e ADN dos bacteriófagos para correlacionar as proteínas coa información xenética que as codifica) polo procedemento do biocribado ou biopanning (técnica para seleccionar péptidos que se unen a unha diana dada). Estanse a desenvolver vacinas que utilizan mimótopos.
Cando se acuñou o termo mimótopo por Mario Geysen en 1986, utilizouse para describir péptidos que imitaban un epítopo. Porén, este concepto foise ampliando para referirse tamén a péptidos que imitan todo tipo de sitios de unión. Pola súa imitación de sitios de unión, a análise de mimótopos foi moi utilizada para mapear epítopos, identificar dianas de drogas e inferir as redes de interaccións de proteínas. Ademais, os mimótopos teñen un gran potencial no desenvolvemento de novos diagnósticos, terapéuticas e vacinas. Ademais, as especiais afinidades mediadas polos mimótopos para varios semicondutores e outros materiais mostraron ser moi prometedoras nos estudos de novos materiais e novas enerxías. Por tanto, é interesante reunir a información sobre mimótopos en bases de datos especiais. En 2010, apareceu a base de datos MimoDB versión 1.0, que tiña 10.716 péptidos agrupados en 1.229 conxuntos. Estes péptidos foran extraídos de resultados de biopanning de bibliotecas de péptidos aleatorias da técnica do phage-displayed publicadas en 571 traballos. A base de datos MimoDB foi despois actualizada á versión 2.0, na cal hai 15.633 péptidos recollidos de 849 traballos publicados, que se agruparon en 1.818 conxuntos. Ademais dos datos dos experimentos de biopanning e dos seus resultados, tamén se incluíu ampla información de base sobre dianas, moldes, bibliotecas e estruturas. Tamén se compilou un punto de referencia (ou estándar de comparación, benchmark) para que os bioinformáticos poidan desenvolver e avaliar os seus novos modelos, algoritmos e programas. A base de datos MimoDB proporciona ferramentas para investigacións avanzadas e simples, visualización de estruturas, BLAST (algoritmo para comparar secuencias) e aliñamentos vistos sobre a marcha. Os biólogos experimentais poden utilizar facilmente a base de datos como un control virtual para excluír posibles péptidos non relacionados coa diana. A base de datos MimoDB está dispoñible sen restricións.
La Dominelais
La Dominelais (en Doveneleg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Cono de violación
Un cono de violación é o buraco que presentan moitas mámoas na súa parte superior. Este buraco é froito do espolio e dunha escavación ilegal na procura de tesouros ou para o aproveitamento das pedras. Atópanse mámoas en moitos lugares onde houbo cultura megalítica.
De Regno
De regno (A monarquía) é unha obra de San Tomé de Aquino, importante para a comprensión da teocracia medieval. Coñecida tamén co título de De regimine principum, é un dos tratados menores do autor. Debeu ser escrito entre 1265 e 1267, e quedou inconcluso, e aínda non foi publicado cun estudo crítico.
O texto está dedicado ó rei da Irla, quizais porque un irmán seu, Aimón de Aquino, participou en 1231 na expedición a Terra Santa organizada por Federico II e dirixida por Ricardo Filangieri, e nela estivo ás ordes de Hugo I de Lusignan, rei de Chipre.
Tomé de Aquino, que era teólogo e non político, pretendeu escribir un tratado moralizante, de carácter pedagóxico-moral para formar criterios éticos na persoa rexia. Apóiase en textos bíblicos, as doutrinas da Igrexa Católica e as ensinanzas dos filósofos (especialmente Aristóteles, que lle serve de metodoloxía).
Obra
Forma parte, xunto con outros, dos chamados Opuscula fratris Thomae. Baixo este título agrúpase unha serie de escritos menores, de moi diversa índole, tanto polo seu contido como pola súa forma. Non gardan ningunha relación entre si, nin uniformidade temática nin ideolóxica. Son simples pezas agrupadas en número distinto. Moitas delas son simples respostas a unha consulta formulada; outras, a unha cuestión disputada.
Pensamento do autor
Santo Tomé é considerado o autor escolástico máis importante porque consegue facer compatible a máxima autoridade en filosofía, Aristóteles, coa doutrina da revelación. Amósase abertamente partidario da autonomía da razón naquilo que lle é propio. Afirma a capacidade do home para captar o universo e mailas súas leis, para o que non precisa outra cousa que o seu propio esforzo intelectual.
En canto á política, Tomé de Aquino acepta a sociabilidade natural do ser humano que xa defendera Aristóteles no seu día. Só dentro da cidade o home chega a ser tal. Tamén toma como referentes a clasificación aristotélica das formas de goberno, propoñendo unha monarquía moderada por trazos aristocráticos e democráticos. Porén, a cidade non só ten unha fin ética, senón tamén relixiosa: debe "ordenar aquelas cousas que conducen á felicidade celestial e prohibir as contrarias" Por iso o Estado debe estar subordinado á Igrexa, aínda que si que admite que conte con certa independencia no que respecta ao "ben común". Pese a isto, o Estado perde a autarquía que lle atribuíra Aristóteles na súa política: en caso de conflito, as fins relixiosas deben prevalecer sobre as políticas.
Poderíase establecer unha comparación entre as relacións Estado-Igrexa e as que existen entre Razón e fe. Razón e estado teñen un campo propio, pero nunca poden entenderse como autónomas ou independentes respecto á fe e á Igrexa. Neste sentido, calquera lei promulgada polo estado debe estar de acordo coa lei natural, co que se reafirma o transfundo relixioso da política tomista.
A lei natural é o medio que os Estados teñen para procurar o ben común, sendo os seus obxectivos a paz, a moralidade e os bens necesarios para vivir. Esta é a única fin que xustifica a existencia da autoridade civil. As leis son inxustas se non cumpren estes obxectivos e, nese caso, o cidadán non está obrigado a cumprilas, porque ao contradicir a lei natural, convértese en tiranía e quen as promulga perde a súa autoridade. Por isto, os tiranos deben ser derrocados, agás que o derrocamento traia males maiores.
Tomé de Aquino non deixou un tratado sistemático onde poidamos atopar as súas concepcións políticas. As súas ideas atópanse dispersas ao longo das súas obras. Para facer un estudo das súas ideas políticas, debemos remontarnos a Aristóteles e a Santo Agostiño. A síntese dos dous compón o seu pensamento e ideoloxía.
De regno adoita ser considerado como preámbulo ao tratado da lei inserido en Suma teológica. Nel atopamos un estudo sobre a orixe divina da sociedade, a autoridade, as formas do goberno lexítimo, as maneiras de loitar contra o goberno ilexítimo, os fins do mando e a gloria humana e celeste que agarda aos bos gobernantes. Nesta obra, Tomé de Aquino vai máis alá da concepción aristotélica da cidade-estado, concluíndo en que para atopar unha comunidade perfecta debemos buscar unha organización política que non precise axuda allea.
Intención, contido e análise da obra
Tomé de Aquino non vai facer un tratado político propiamente dito, entre outras razóns porque a súa vida é a dun relixioso metido nun claustro e apartado das intrigas dos pazos reais. Para poder falar de política sen caer na utopía, hai que tomar parte activa nela, non só vivíndoa, senón tamén ocupando cargos públicos e administrativos. Por isto, o tratado de Tomé de Aquino hai que situalo entre os tratados utópicos e moralizantes. Trátase máis ben dunha obra pedagóxica e moral, a través da cal se quere axudar a formar uns criterios éticos na persoa de quen un día terá que ocupar o trono e gobernar a illa de Chipre.
Como teólogo, o autor vai escribir o seu tratado apoiándose na doutrina da Igrexa, nos libros sagrados da Biblia.
Roxette
Roxette foi un dúo sueco formado por Per Håkan Gessle e Gun-Marie Fredriksson. Venderon 75 millóns de discos e singles, catro dos cales chegaron a primeira posición no Billboard de Estados Unidos e foron a primeira banda de fala non inglesa en gravar un unplugged para a MTV. Se ben o grupo fundouse no 1986, a fama internacional chegou en 1989 cando a canción The Look os elevou a cima das principais listas musicais; e logo pola súa participación en Pretty Woman coa canción It Must Have Been Love, na súa segunda versión editada especialmente para este filme. Ademais escribiron cancións para outras películas como Almost Unreal para Super Mario Bros e Stupid para Spun.