cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bettye Washington Greene
Traxectoria
En 1970 ascendérona a investigadora química sénior en Dow Chemical. En 1973, uniuse á División de investigación de polímeros que podería mellorar látex. Continuou traballando para Dow até finais da década dos 80.
O Carballal, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
O Carballal é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Xene supresor de tumores
miniatura|186x186px|O [[ciclo celular. Moitos supresores de tumores funcionan regulando este ciclo en puntos de control específicos para impediren que as células danadas se repliquen.]] Un xene supresor de tumores ou antioncoxene, é un xene que regula a célula durante a división celular. Se a célula crecese incontrolablemente, orixinaría un cancro. Cando un xene supresor de tumores muta, isto causa unha perda ou redución da súa función. En combinación con outras mutacións xenéticas, isto podería permitir que a célula se replicase anormalmente. A perda de función destes xenes pode ser incluso máis significativa para o desenvolvemento de cancros humanos que a activación de oncoxenes.
Os xenes supresores de tumores poden agruparse nas seguintes categorías: xenes conserxes (caretaker), xenes porteiros (gatekeeper) e, máis recentemente, xenes paisaxistas (landscaper). Os xenes conserxes aseguran a estabilidade do xenoma por medio da reparación do ADN e, en consecuencia, ao mutaren permiten a acumulación de mutacións. Por outra parte, os xenes porteiros regulan directamente a proliferación celular ao inhibiren a progresión do ciclo celular ou inducir a apoptose. Finalmente, os xenes paisaxistas regulan a proliferación ao contribuíren ao ambiente que rodea a célula, e cando mutan poden causar un ambiente que promove unha proliferación non regulada. Os esquemas de clasificación están evolucionando a medida que se fan avances médicos en campos como a bioloxía molecular, xenética e epixenética.
Historia
O descubrimento dos oncoxenes e a súa capacidade de desregular procesos celulares relacionados coa proliferación celular e o desenvolvemento apareceu primeiro na literatura como algo oposto á idea dos xenes supresores de tumores. Porén, a idea de que unha mutación xenética orixinase un incremento do crecemento tumoral deu paso a outra posible explicación xenética, a de que hai xenes que exercen un papel na diminución do crecemento celular e do desenvolvemento das células. Esta idea non se solidificou ata que se realizaron os experimentos de Henry Harris sobre hibridación de células somáticas en 1969.
Nos experimentos de Harris fusionábanse células tumorais con células somáticas normais para obter células híbridas. As células obtidas tiñan cromosomas de ambas as células parentais e ao proliferaren, unha maioría destas células híbridas non tiña a capacidade de orixinar tumores en animais. A supresión da tumorixenicidade nestas células híbridas levou a que se formulase a hipótese de que os xenes nunha célula somática normal realizaban accións inhibitorias para parar o crecemento dos tumores. Esta hipótese inicial levou finalmente ao descubrimento do primeiro xene supresor de tumores clásico por Alfred Knudson, coñecido como xene Rb, que codifica a proteína supresora do tumor retinoblastoma.
Alfred Knudson, un pediatra e xenético do canco, propuxo que para que se desenvolvese o retinoblastoma, eran necesarias dúas mutacións alélicas para perder as copias funcionais dos dous xenes Rb, o que causaba a tumorixenicidade. Knudson observou que a miúdo o retinoblastoma se desenvolvía en ambos ollos en pacientes novos nos primeiros anos de vida, mentres que nalgúns raros casos o retinoblastoma se desenvolvía máis tarde na vida e só era unilateral. Este padrón de desenvolvemento único serviulle a Knudson e outros grupos científicos en 1971 a hipotetizar correctamente que o desenvolvemento temperán do retinoblastoma era causado pola herdanza xenética dunha mutación de perda de función nun xene RB de liña xerminal seguido dunha mutación de novo posterior no seu alelo funcional Rb. A aparición máis esporádica do desenvolvemento unilateral de retinoblastoma hipotetizouse que se desenvolvía moito máis tarde na vida debido a dúas mutacións de novo que eran necesarias para a perda completa das propiedades supresoras de tumores. Este descubrimento constituíu a base da hipótese dos dous impactos. Para verificar que a perda de función dos xenes supresores de tumores causa un incremento de tumorixenicidade, realizáronse experimentos de deleción intersticial no cromosoma 13q14 para observar o efecto de eliminar os loci do xene Rb. Esta deleción causou un incremento do crecemento tumoral no retinoblastoma, o que suxería que a perda ou inactivación dun xene supresor de tumores pode incrementar a tumorixenicidade.
Hipótese dos dous impactos
A diferenza dos oncoxenes, os xenes supresores de tumores xeralmente seguen a hipótese dos dous impactos (two-hit hypothesis), que afirma que deben estar afectados os dous alelos que codifican unha determinada proteína para que se manifeste un efecto. Se só un dos alelos do xene está danado, o outro aínda pode producir suficiente cantidade da proteína correcta para manter apropiadamente a función. Noutras palabras, os alelos supresores de tumores mutantes son xeralmente recesivos, mentres que os alelos de oncoxenes mutantes son tipicamente dominantes. miniatura|Modelos de supresión de tumores miniatura|Ilustración da hipótese dos dous impactos
A hipótese propúxoa A.G. Knudson para casos de retinoblastoma. Observou que o 40% dos casos en EUA desta doenza eran causados por unha mutación na liña xerminal. Porén, os proxenitores afectados podían ter fillos sen a doenza, pero os fillos non afectados tiñan de adultos fillos con retinoblastoma. Isto indica que se pode herdar unha liña xerminal mutada pero non desenvolver a doenza. Knudson observou que a idade do comezo do retinoblastoma seguía unha cinética de segunda orde, o que implicaba que cumprían dous eventos xenéticos independentes para a manifestación do retinoblastoma. Recoñeceu que isto era consistente coa presenza dunha mutación recesiva que afectaba a un só xene, pero que se necesitaba unha mutación bialélica para a aparición do tumor. Os casos hereditarios implican unha mutación herdada e ademais unha soa mutación adicional no alelo normal. O retinoblastoma non hereditario necesitaba dúas mutacións, unha en cada alelo. Knudson tamén sinalou que os casos hereditarios adoitaban desenvolver tumores bilaterais e aparecían nunha etapa temperán da vida, comparados cos non hereditarios, nos que os individuos só eran afectados por un tumor nun dos ollos.
Hai excepcións á regra dos dous impactos para os supresores de tumores, como certas mutacións no produto xénico p53. As mutacións en p53 poden funcionar como dominantes negativas, o que significa que unha proteína p53 mutada pode impedir o funcionamento da proteína natural producida polo alelo non mutado. Outros xenes supresores de tumores que non seguen a regra dos dous impactos son os que presentan haploinsuficiencia, como PTCH no meduloblastoma e NF1 no neurofibroma. Outro exemplo é p27, un inhibidor do ciclo celular, que cando ten mutado un dos alelos causa un incremento da susceptibilidade a carcinóxenos.
Funcións
As proteínas codificadas pola maioría dos xenes supresores de tumores inhiben a proliferación ou supervivencia celular. Por tanto, a inactivación de xenes supresores de tumores orixina o desenvolvemento de tumores ao eliminar as proteínas reguladoras negativas. Na maior pate dos casos, as proteínas supresoras de tumores inhiben as mesmas vías regulatorias celulares que son estimuladas polos produtos dos oncoxenes. Aínda que os xenes supresores de tumores teñen a mesma función principal, teñen varios mecanismos de acción, que realizan os seus produtos transcritos, entre os que están os seguintes:
Influencias epixenéticas
A expresión dos xenes, incluíndo os supresores de tumores, pode modificarse por alteracións bioquímicas, como a metilación do ADN. A metilación é un exemplo de modificación epixenética, que comunmente regula a expresión de xenes de mamíferos. A adición dun grupo metilo á cola dunha histona ou directamente no ADN causa que os nucleosomas se empaqueten apertadamente restrinxindo a transcrición de todos os xenes da rexión afectada. Este proceso non só ten a capacidade de inhibir a expresión xénica, senón que tamén pode incrementar a probabilidade de mutacións. Stephen Baylin observou que se rexións promotoras experimentan hipermetilación, isto pode resultar en posteriores erros na transcrición, silenciamento do xene supresor de tumores, pregamento incorrecto de proteínas e finalmente o crecemento dun cancro. Baylin et al. atoparon inhibidores da metilación chamados azacitidina e decitabina. Estes compostos poden axudar a previr o cancro ao induciren a reexpresión de xenes previamente silenciados, parar o ciclo celular de células tumorais e forzalas á apoptose.
Están a facerse ensaios clínicos sobre tratamentos para a hipermetilación e terapias alternativas de supresión de tumores, como a prevención da hiperplasia de tecidos, desenvolvemento de tumores ou espallamento metastático. Investigouse tamén a metilación de tecidos neoplásticos para no futuro poder identificar opcións de tratamento temperás para a modificación de xenes que poden silenciar un xene supresor de tumores. Ademais da metilación do ADN, outras modificacións epixenéticas como a desacetilación de histonas ou proteínas que se unen á cromatina poden evitar que a ADN polimerase transcriba as secuencias desexadas, como as que conteñen xenes supresores de tumores.
Importancia clínica
Utilízase a terapia xénica para restablecer a función dun tipo de xene mutado ou eliminado. Cando se alteran xenes supresores de tumores dun xeito que resulta nunha menor ou ningunha expresión, poden orixinarse varios problemas graves para o hóspede. Por iso os xenes supresores de tumores son comunmente estudados e utilizados para a terapia xénica. As dúas estratexias principais usadas actualmente para introducir material en células son os métodos de entrega virais e non virais.
Métodos virais
O método viral de transferir material xenético aproveita o poder dos virus. Usando virus que son resistentes ás alteracións do material xenético, os métodos virais de terapia xénica para xenes supresores de tumores demostraron ser exitosos. Neste método os vectores víricos máis usados son os vectores adenovirais e vectores adeno-asociados. A manipulación xenética in vitro destes tipos de vectores é doada e a súa aplicación in vivo é relativamente segura comparada con outros vectores. Antes de inserir os vectores nos tumores do hóspede, son preparados para facer mutar ou eliminar as partes do seu xenoma que controlan a súa replicación, o que os fai máis seguros. Despois, o material xenético desexado insírese e lígase no vector. No caso dun xene supresor de tumores, utilizouse con éxito o material xenético que codifica p53, o cal unha vez aplicado demostrou causar unha redución no crecemento do tumor ou da proliferación celular.
Métodos non virais
Os métodos non virais de transferencia de material xenético son utilizados con menos frecuencia que os métodos virais. Porén, o método non viral é o método máis caro, máis seguro, e dispoñible para a entrega de xenes, sen mencionar que os métodos non virais inducen menos respostas inmunes do hóspede e non teñen restricións sobre o tamaño ou lonxitude do material xenético transferible. A terapia xénica non viral usa métodos químicos ou físicos para introducir o material xenético nas células desexadas. Os métodos químicos utilízanse principalmente para a introdución do xene supresor de tumores e divídense en dúas clases, que son os plásmidos espidos ou os plásmidos cubertos de liposomas. A estratexia do plásmido espido espertou grande interese debido que son fáciles de utilizar. A inxección directa no músculo permite que o plásmido sexa captado pola célula de posibles tumores onde o material xenético do plásmido pode incorporarse no material xenético da célula tumoral e inverter calquera dano previo feito ao xene supresor de tumores. O plásmido cuberto de liposomas é interesante tamén porque produce unha resposta inmune do hospede relativamente baixa e é eficiente para chegar ao seu destino celular. As cápsula positivamente cargadas nas cales o material xenético está empaquetado axudan á atracción electrostática ás membranas cargadas negativamente das células, así como o ADN cargado negativamente das células tumorais. Deste modo, os métodos non virais de terapia xénica son altamente efectivos á hora de restaurar a función de xenes supresores de tumores en células tumorais que perderon total ou parcialmente a súa función.
Limitacións
As terapias xénicas virais e non virais mencionadas antes utilízanse comunmente, pero ambas teñen algunhas limitacións que deberían ser consideradas. A limitación máis importante destes métodos é a eficacia coa cal os vectores adenovirais e adeno-asociados, plásmidos espidos ou plásmidos cubertos de liposomas son captados polas células tumorais do hóspede. Se non se consegue unha correcta captación polas células tumorias do hóspede, a reinserción introduce problemas como o recoñecemento polo sistema inmunitario do hóspede destes vectores ou plásmidos, destruíndoos, o cal afecta máis a efectividade global do tratamento de terapia xénica.
Exemplos
A medida que o custo da secuenciación do ADN continúa a diminuír, poden secuenciarse ADNs celulares de máis cancros. Isto permite o descubrimento de novos supresores de tumores e pode proporcionar coñecementos sobre como tratar e curar diferentes cancros no futuro. Outros exemplos de supresores de tumores son pVHL, APC, CD95, ST5, YPEL3, ST7 e ST14, p16, BRCA2.
Guxide, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Guxide é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
O Currillón, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
O Currillón é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Raúl M. Santos
Raúl Santos Ageitos, máis coñecido como Raúl M. Santos, nado en Axeitos, Ribeira, en 1976, é un escritor galego.
Traxectoria
A súa novela Cornucopia foi elixida por unanimidade como gañadora do Premio Torrente Ballester en decembro de 2021.
Escribe en galego porque «É a lingua na que aprendín a falar, na que penso e na que me saen as palabras de forma natural».
Chhattisgarh
miniatura Chhattisgarh (en छत्तीसगढ़ : Chatīsgaṛh, literalmente: Trinta e seis fortes) é un estado da República da India. A súa capital é Raipur. Está situado no centro do país, limitando ao norte con Uttar Pradesh e Jharkhand, ao leste con Odisha, ao sur con Telangana e ao oeste con Maharastra e Madhya Pradesh. Foi fundado o 1 de novembro de 2000, a partir dunha anaco de Madhya Pradesh.
Idioma
A lingua chhattisgarhí, pertencente á familia das linguas indoarias, é o predominante na rexión. Os distritos máis montañosos de Chhattisgarh son o lar do pobo dos gondi, que falan un idioma pertencente á familia das linguas dravídicas.
Ligazóns externas
S
A Casa Branca, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
A Casa Branca é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Lanzós, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Lanzós é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
A Pateira de Baixo, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
A Pateira de Baixo é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Motel Valkirias
Motel Valkirias é unha serie de televisión portuguesa-galega creada por Ghaleb Jaber Martínez para as cadeas públicas RTP1 (de Portugal) e TVG (de Galicia). Está protagonizada por Maria João Bastos, María Mera e Marina Mota. Estreouse en Portugal na RTP1 o 27 de febreiro de 2023, e despois chegou o 1 de marzo de 2023 a HBO Max en toda España, para despois estrearse o 6 de marzo de 2023 exclusivamente na TVG en Galicia.
Este western fronteirizo contou co apoio da Agadic, da Xunta de Galicia, de PIC Portugal, de Turismo de Portugal e a colaboración da Deputación de Ourense e da Cámara Municipal de Montalegre.
Trama
As vidas de tres mulleres con grandes problemas persoais e económicos crúzanse de maneira fortuíta cando coñecen a Eligio (Miro Magariños), un cliente que transporta unha mercadoría valiosa. Así é como Lucía (María Mera), unha nai que foxe do seu exmarido, Eva (Maria João Bastos), unha actriz en declive e Carolina (Marina Mota), a dona do motel en bancarrota, únense nun plan que consiste en atopar o misterioso botín de Eligio. O que non saben estas tres mulleres é que a súa vida corre perigo porque a mercadoría pertence a unha perigosa banda dedicada ao branqueo de diñeiro: os Mendoza. Un clan que non dubida en ir tras elas para recuperar o que é seu, custe o que custe.
Produción
A rodaxe de Motel Valkirias comezou no municipio galego de Teo en xaneiro de 2022. Outros puntos de rodaxe incluíron lugares das provincias de Ourense e A Coruña, así como Santiago de Compostela e a localidade portuguesa de Montalegre.
Lanzamento
O 17 de febreiro de 2023, a RTP anunciou que Motel Valkirias se estrearía en Portugal en RTP1 e RTP Play o 27 de febreiro de 2023. O 20 de febreiro de 2023, confirmouse que a serie chegaría a HBO Max en toda España o 1 de marzo de 2023, antes da súa estrea en TVG o 6 de marzo de 2023. En HBO MAX España os capítulos estreábanse 5 días antes que na TVG.
Lavandeira de Riba, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Lavandeira de Riba é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Gujarat
miniatura Gujarat (en ગુજરાત, Gujarāt:  ) é un estado da República da India. A súa capital é Gandhinagar, unha cidade planificada preto de Ahmedabad, a antiga capital e centro comercial do estado. Situado ao suroeste da peníndula indostánica, limita ao noroeste con Paquistán, ao norte con Rājasthān, ao leste con Madhya Pradesh, ao sueste con Maharastra e ao oeste co mar Arábigo (Océano Índico).
Convertido en estado o 1 de maio de 1960, considérase unha das zonas de maior crecemento económico do país. Despois de Maharastra, é o estado máis industrializado da India.
Neste estado naceron dous dos principais líderes da independencia da India: Mahatma Gandhi e Sardar Vallabhbhai Patel.
A Currega de Baixo, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
A Currega de Baixo é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Cris Martínez
Cristina Martínez Gutiérrez, nada en Astorga o 26 de xuño de 1993, é unha futbolista española, que xoga como lateral dereita e capitá do Deportivo da Coruña. Milita na sección feminina do club galego dende a súa recuperación en 2016 e é a xogadora con máis partidos da súa historia.
Traxectoria
En 2016, con 23 anos, recibiu unha chamada para realizar unha proba na nova sección feminina do Deportivo da Coruña, recuperada tras case tres décadas de ausencia. Foi do agrado do adestrador Manu Sánchez, que a recolocou da dianteira ao lateral dereito, posición na que nunca xogara. Foi titular no histórico primeiro partido oficial da historia do equipo, fronte ao Oviedo Moderno en Ponte dos Brozos, e nos seguintes anos converteuse nunha peza fundamental do club. Participou do primeiro ascenso á Primeira División en 2019 e na seguinte campaña foi unha das mellores laterais da máxima categoría. Capitaneou o Deportivo dende 2021 e superou os 117 partidos de Gaby coa camiseta branquiazul, converténdose na xogadora con máis partidos da historia do equipo.
A Pateira de Riba, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
A Pateira de Riba é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Penelas, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Penelas é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Nói albínói
Nói albínói é un filme islandés de 2003 dirixido por Dagur Kári. Foi escollido como candidato de Islandia para o Óscar ó mellor filme internacional na 76ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Argumento
Nói, de 17 anos, vive á deriva nun remoto fiorde do norte de Islandia. No inverno, o fiorde atópase separado do mundo, rodeado de montañas e enterrado nun sudario de neve. Nói soña con escapar con Íris, unha moza da cidade, pero os seus torpes intentos de escapar sucédense e fracasan estrepitosamente. Só un desastre natural lle dará unha visión dun futuro prometedor.
Concello de Götene
Götene é un municipio sueco (kommun) do condado de Västra Götaland. Anteriormente pertencía ao desaparecido condado de Skaraborg. A súa capital é Götene. No ano 2022 o concello tiña unha poboación de 13 276 habitantes.
Concello de Gävle
O municipio é o 18º con máis poboación de Suecia (2022) e o de máis poboación do condado de Gävleborg con 103 246 habitantes.
Concello de Götene
O concello está situado no norte do landskap de Västergötland na ribeira sur do lago Vänern. Götene limita ao leste cos municipios de Mariestad e Skövde, ao sur co de Skara e ao oeste co de Lidköping.
O Pimento, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
O Pimento é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Concello de Gävle
Gävle está situado no leste do landskap de Gästrikland e esténdese ao longo de toda a costa de Gästrike. O concello limita ao sueste cos municipios de Älvkarleby e Tierp, e ao sur co de Heby, os tres no condado de Uppsala. Ao leste limita cos concellos de Sandviken e Ockelbo, e ao norte co de Söderhamn, no condado de Gävleborg. O río Gavleån, que atravesa Gävle, e o río Dal no sur do concello, flúen en dirección oeste-leste cara a baía de Gävle e o golfo de Botnia.
Alfred Steele
Alfred Nu Steele, coñecido como Alfred Steele, nado en Nashville, Tennessee, o 24 de abril de 1900 e finado en Nova York o 19 de abril de 1959, foi un empresario estadounidense famoso por ser director executivo (CEO) de Pepsi.
Traxectoria
Graduouse na Universidade Northwestern de Illinois en 1923. O seu primeiro traballo foi en Coca-Cola como vicepresidente de mercadotecnia.
En 1949 converteuse en CEO de Pepsi-Cola. Baixo a súa dirección, as vendas triplicáronse entre 1955 e 1957. Reduciu o contido de azucre dos produtos Pepsi. Finou por un ataque cardíaco en abril de 1959.
Foi o cuarto e derradeiro marido da actriz Joan Crawford (casaron o 10 de maio de 1955 en Las Vegas). Despois da súa morte, o novo director de Pepsi, escollido por Steele, nomeou a Crawford membro do Consello de Administración, onde permanece até a súa xubilación forzosa en 1973. A actriz colaborou na promoción da bebida en varias películas, como Strait-Jacket (1964) ou Berserk! (1967), e xestionou o patrocinio dun pabillón de animatrónicos na Exposición de Nova York con Walt Disney.
Tanto Alfred como Crawford están enterrados no cemiterio de Ferncliff en Nova York. O seu nome na cripta indica incorrectamente a súa inicial do medio como "M" en vez de "N" sen razón explicada.
Na cultura popular
Foi interpretado por Harry Goz no filme Mommie Dearest de 1981.
Ríos, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Ríos é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
O Rodeiro, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
O Rodeiro é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Calístenes de Olinto
Calístenes, en grego antigo Καλλισθένης, en latín Callisthenes, foi un historiador grego do século III a. C. orixinario de Olinto (en grego Ὄλυνθος, en latín Olynthus), na península calcídica. Acompañou a Alexandre Magno nas súas expedicións asiáticas e deixou constancia escrita; tamén foi autor doutras obras historiográficas, pero na actualidade non se conserva ningunha obra de Calístenes. Atribúeselle falsamente o coñecido romance de Alexandre, e o seu autor é xeralmente coñecido como Pseudo-Calistenes.
Por parte da súa nai era sobriño de Aristóteles, quen foi o seu mestre e recomendouno a Alexandre, acompañándoo nas súas expedicións a Asia como cronista oficial. Caendo en desgraza, en -327 foi acusado de conspiración e detido en Bactria e preso nunha gaiola de ferro. Dise que a causa foi a súa negativa a axeonllarse ante Alexandre como emperador.
As súas obras principais foron Os Helenos e a Historia de Alexandre, das que só quedan fragmentos tirados de citas doutros autores. Os Helenos trataron o período desde a Paz de Antalcides, que puxo fin á Guerra de Corinto entre Esparta e Atenas, Corinto, Tebas e Argos; até o comezo da Guerra focense. A Historia de Alexandre foi unha crónica das conquistas de Alexandre, de grande valor porque Calístenes viviunas de primeira man. Aínda que se perdeu a orixinal, utilizárona numerosos autores e consérvanse varios testemuños e citas directas, entre elas unha descrición da batalla de Issos e outra da batalla de Gaugamela.
Xiao (mitoloxía)
Xiao ou Hsiao (en chinés tradicional: 囂, en chinés simplificado 嚣, en pinyin xiāo, literalmente clamor, rebumbio). Na mitoloxía chinesa, o xiao é o nome de varias criaturas, incluíndo un mono de brazos longos, un paxaro de catro Á|ás e un "espírito de montaña travieso e dunha soa pata", tamén chamado shanxiao. Algunhas fontes occidentais mal deletrean e malinterpretan a antiga romanización hsiao como "hsigo". [sic] "un mono voador". miniatura|100x100px|夒, náo, escritura de oráculo ("cuncha e óso") miniatura|100x100px|夒, náo, escritura de selo carimbo. , é unha criatura mitolóxica descrita como semellante a un mono ou a un paxaro.
A escritura para xiao combina símbolos que representan "moitas voces". Adicionalmente, diferentes textos antigos mencionan a criaturas míticas co nome de Xiao que residen en varias montañas e que teñen características distintas.
Os estudosos propuxeron que o termo xiao pode ser un erro de copia para náo (夒), que se refire a un tipo de mono. Noutro lugar, o Shanhaijing describe un Xiao que parece Kuafu, un xigante lendario que perseguía o sol. Este Xiao é un paxaro cunha soa ollada e unha cola de can. En canto ao Shanxiao, descrito como un ser simiesco dunha soa perna que vive nas montañas do oeste, os textos antigos teñen diferentes interpretacións sobre a súa natureza e orixe. Algunhas fontes suxiren que os shanxiao poden ser seres humanos, talvez aborixes, que viviron nas montañas e que eran vistos como seres misteriosos polos chineses da época.
En O libro dos seres imaxinarios de Jorge Luis Borges, O Hsiao é un paxaro semellante a un falcón, pero ten cabeza de home, corpo de mono e cola de can. O seu aspecto presaxia severas secas. Nesta montaña hai un animal que parece un can pero que ten cara humana. É bo para lanzar. Cando ve un ser humano, ri. O seu nome é o mono-montaña. Móvese coma o vento. Sempre que apareza, haberá tifóns por todas partes baixo o ceo. (Montaña Yufa 獄法之山)
Shanxiao
Despois de estudar diversas historias sobre os chamados "espíritos do monte" en Shanxiao, o holandés experto en cultura chinesa Jan Jakob Maria de Groot, chegou á conclusión de que os chineses incluían, dentro da súa ampla categoría de espíritos das montañas, non só a entidades sobrenaturais, senón tamén a certos primates e a grupos de seres humanos reais. Estes últimos poderían ser montañeiros que non compartían a cultura chinesa dominante e que posiblemente pertencían a un grupo indíxena en declive. Estes individuos, en determinados momentos, podían ter cometido ataques contra as comunidades chinesas máis establecidas e, como resultado, foron perseguidos e castigados por funcionarios chineses crueis. De Groot parece suxerir que, na percepción chinesa, estes seres ocupaban un lugar intermedio entre humanos e criaturas mitolóxicas, e a súa apariencia ou comportamento podería ser visto como inusual ou sorprendente. No chinés estándar moderno, shanxiao é o nome do mandril Mandrillus sphinx.
O Shanhaijing ten dúas primeiras referencias a shanxiao, nomeado cun manuscrito lacuna e shanhui 山𤟤. Shenyijing (神異經 "Clásico das Marabillas Divinas") de Dongfang Shuo (c. século II d.C.) escribe shanxiao como shansao cun carácter sao raro (combinando o radical 犭 "can" e unha fonética can 參). Segundo de Groot, nas montañas de Occidente, hai seres chamados "hilsao" que teñen forma humana pero distintos en tamaño. Andan espidos e aliméntanse de ras e caranguexos. Non temen aos humanos; se os ven acampando, achéganse ao lume para asar a súa comida e aproveitan a ausencia dos humanos para roubar sal. A xente descubriu que pode asustalos lanzando bambú ao lume, xa que estoupa e os espanta. Se se senten atacados, poden causar febre aos seus agresores. A pesar da súa forma humana, tamén poden cambiar de forma e, por iso, clasifícanse entre os seres místicos chamados kwei 鬼 e mei 魅. Hoxe, din que habitan por todas as montañas.
A materia médica clásica de Bencao Gangmu de Li Shizhen (1578) analiza o shanxiao baixo a entrada Feifei feifei 狒狒 "un mono come-homes con cabelo longo". Sinala que, a pesar de seren temidos, tamén eran adorados para pedir paz, e subliña que un comportamento virtuoso é a mellor defensa contra eles.
Xiaoyang
Xiaoyang ou Hsiao-yang (literalmente 梟楊 "chopo curuxa") é outro exemplo do xiao mitolóxico chinés. Este xiao é un nome arcaico para "curuxa" (maotouying 貓頭鷹 "falcón de cabeza de gato" no uso moderno mandarín), e o clan Yang no suroeste de China supostamente descendían de monos. A variante de transcrición xiaoyang 梟羊 "cabra curuxa" nomea ao lendario feifei 狒狒.
Na cultura popular
En Dungeons & Dragons, Hsiao (Curuxa gardián) son uns clérigos-filósofos pacíficos que habitan en bosques. Parecen mouchos xigantes con ás anchas de plumas e grandes ollos dourados intelixentes. Estas criaturas viven nas árbores, facendo niños de terra e túneles por riba do chan do bosque. Os hsiao coñecen e traballan en estreita colaboración con outras criaturas do bosque (incluíndo actaeóns, centauros, dríadas, elfos, treants e unicornios) e poden pedirlles axuda. Os seus obxectivos inclúen a preservación das forestas contra as intrusións de humanoides perigosos.
Erro "Hsigo"
Numerosos recursos impresos e de internet modernos dan unha palabra pantasma do chinés "Hsigo" "un mono voador" [sic]. Porén, hsigo, que non é unha posible romanización do chinés, é un erro tipográfico común para Hsiao. P. ex."Hsigo : os Hsigo chineses son moi parecidos aos monos voadores de O Mago de Oz . Creo que probablemente se baseen en morcegos da froita, ou 'raposas voadoras', da India, Asia, Indonesia e Australia. Estes morcegos do tamaño dun mono non están relacionados cos outros morcegos insectívoros, pero están xeneticamente máis próximos aos primates."Victor H. Mair sinalou en Language Log que,"Se fas unha busca na web de 'Hsigo', atoparás miles de referencias e centos de imaxes. Non vou dar referencias específicas, porque son todas unha tontería completa e absoluta, pero podes ler descricións detalladas destes falsos e míticos monos chineses —incluídas discusións pseudoaprendidas sobre o seu nome— en obras como as seguintes: Erudite Tales, Creepy Hollows Encyclopedia, Mythical Creatures Guide, Encyclo, Societas Magic, Monstropedia, etc., etc. Os hsigo son supostamente monos voadores con ás de paxaro, cola de can e rostro humano."
Redondelo, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Redondelo é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
A Valiña, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
A Valiña é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
O Solleiro, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
O Solleiro é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Susbarrás, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá
Susbarrás é un lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá, no concello lugués de Lourenzá, na comarca da Mariña Central.
Dryophytes
Dryophytes é un xénero de ras arbóreas norteamericanas e asiáticas da familia Hylidae. A maior parte das especies encóntranse en América do Norte, pero tamén hai algunhas especies deste xénero no leste de Asia. Durante moito tempo clasificáronse no xénero Hyla.
Descrición
Dryophytes está formado por especies de ras que viven normalmente nas árbores, xeralmente de cor verde ou gris. Teñen dedos que acaban en discos expandidos, o que lles permite agarrarse ben ás superficies das árbores.
Hábitat
Estas ras arbóreas encóntranse en zonas húmidas dentro do seu rango e en bosques temperados tanto en terra coma nas árbores.
Taxonomía
O xénero describiuno primeiramente Fitzinger en 1843. Despois foi situado dentro do xénero Hyla, por Boulenger en 1882. Fouquette e Dubois en 2014, trataron Dryophytes como un subxénero de Hyla. Porén, Dryophytes foi finalmente resucitado como xénero independente por Duellman et al. en 2016.
As diferenzas que separan Dryophytes de Hyla son soamente xeográficas, máis que morfolóxicas. Hyla resérvase para especies que só viven no Vello Mundo, mentres que Dryophytes está distribuído en América do Norte, con tres especies adicionais na Asia do leste temperada, que son: D. immaculata, D. japonica e D. suweonensis.
Especies
O xénero Dryophytes contén 20 especies. thumb|Dryophytes andersonii miniatura|Dryophytes cinereus miniatura|Dryophytes eximius, en Tamaulipas, México (27 de maio de 2005).
Feira Mundial de Nova York de 1964
A Feira Mundial de Nova York de 1964 (ou de 1964 e 1965) foi unha exposición internacional celebrada na cidade de Nova York, Estados Unidos. O lugar da exposición foi Flushing Meadows-Corona Park, o mesmo que acolleu a Feira Mundial de 1939. A feira inaugurouse o 22 de abril de 1964 e estivo aberta (durante 2 tempadas de 6 meses cada unha) até o 17 de outubro de 1965. Esta exposición non foi recoñecida pola Oficina Internacional de Exposicións (International Exhibition Bureau). Nesta feira, foi lanzado o Picturephone, primeiro aparello de vídeo-teléfono comercializado no mundo e fabricado pola AT&T.
O recinto
A feira ocupaba 2,6 quilómetros cadrados do parque Flushing Meadows-Corona. O tema da feira foi "A paz a través do entendemento" aínda que a feira estivo dedicada a "O logro do home nun globo que se encolle nun universo en expansión" (en referencia á carreira espacial). A feira lémbrase como un escaparate da cultura estadounidense de mediados do século XX e o seu símbolo era o Unisphere, un globo terráqueo xigante feito de aceiro.
A pesar de que a oficina internacional de exposicións non aprobou a feira (pedindo aos seus países membros que non asistiran), varios países (máis de setenta) decidiron asistir.
A Organización das Nacións Unidas tamén estivo representada na Expo. Porén, a participación na feira estivo dominada por estados e empresas dos Estados Unidos. A ausencia do Canadá, Australia, a Unión Soviética e varios países europeos manchou a imaxe da feira.
Entre os atractivos destacados da feira atópase o pavillón da Santa Sé, que expuxo a escultura "La pietá", do artista Michelangelo. Outras atraccións populares foron:
A Westinghouse enterrou unha cápsula do tempo preto doutra que fora enterrada en 1939.
Despois da feira
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Unisfera_Flushing.jpg/300px-Unisfera_Flushing.jpg|miniatura|300x300px|A Unisphere en 2010. A feira terminou cun saldo de visitantes de 51 millóns, inferior aos 70 millóns esperados, a feira acumulou débedas e en 1968 Moses foi acusado de malos manexos financeiros
Só uns poucos pavillóns sobreviviron, moitos deles atoparon unha "segunda vida" lonxe da Gran Mazá. En canto ao parque, úsase para facer sendeirismo e recreación e alí dispútase o US Open.
O Unisphere aínda está no seu lugar e é o símbolo do municipio de Queens. Ademais, apareceu na película Men in Black cando o OVNI pasou por el cando caeu ao chan.
A feira inspirou a Walt Disney para facer Walt Disney World (de feito, 4 atraccións da feira foron deseñadas por Disney) e presume que tamén inspirou a Universal Studios Florida para facer a entrada (un globo terráqueo co cartel "Universal Studios") e unha atracción dese parque.
John Wick: Chapter 2
John Wick: Chapter 2 (tamén coñecido como John Wick 2) é un filme estadounidense de 2017 dirixido por Chad Stahelski e escrito por Derek Kolstad. É o segundo filme da franquía cinematográfica John Wick e é a secuela do filme de 2014 John Wick. Está protagonizado por Keanu Reeves, xunto con Common, Laurence Fishburne, Riccardo Scamarcio, Ruby Rose, John Leguizamo e Ian McShane. Conta a historia do asasino retirado John Wick (Reeves), que se ve obrigado a volver á súa vella vida para cumprir un xuramento de sangue a un señor do crime italiano. A fotografía principal comezou o 26 de outubro de 2015, na cidade de Nova York.
Himachal Pradesh
Está situado ao norte do país, limitando ao norte con Jammu e Caxemira, ao nordeste con China, ao leste con Uttarakhand, e ao sur con Haryana e Punjab. Con 6 864 602 habitantes en 2011 é o noveno estado menos poboado da India —por diante de Tripura, Megalaya, Manipur, Nagaland, Goa, Arunachal Pradesh, Mizoram e Sikkim, o menos poboado— e con 123 hab/km², é o sétimo menos densamente poboado —por diante de Manipur, Nagaland, Sikkim, Jammu e Caxemira, Mizoram e Arunachal Pradesh, o de menos densidade de poboación—.
Á parte da capital, outras cidades importantes do estado son: Kangra, Mandi, Kullu, Chamba, Dalhousie e Manali.
Gran parte do estado é de relevo montañoso, co Himalaia ao norte e ao leste.
Posúe algúns vales famosos: Lahaul, Spiti, Pangi e Pin.
Un exército de cinco homes
Un exército de cinco homes (en Un esercito di 5 uomini) é un filme italiano de 1969 dirixido por Don Taylor. Conta a historia dun grupo de cinco homes que queren roubar un cargamento de ouro dun tren durante a Revolución Mexicana. O guión foi escrito por Dario Argento, e a banda sonora é obra de Ennio Morricone.
Estreouse en galego o 3 de xuño de 2012 a través da TVG.
Marta de Mesquita da Câmara
Traxectoria
Marta de Mesquita da Câmara era de orixe azoriana, xa que era filla do escritor e publicista Teotónio Simão da Câmara Lima, e a súa nai era tía do escritor e xornalista Alfredo de Mesquita.
En 1924, publicou o libro de versos Triste, que foi moi aceptado pola crítica, consagrándoa como poeta. As obras que seguiron afirmaron esta sona, merecendo de Jaime Cortesão o eloxio de ocupar un lugar entre a mellor poesía portuguesa pola elevación do sentimento e o vigor da forma, enxalzando o seu contido sentimentalismo e depuración formal. João Gaspar Simões sitúaa tamén entre os principais poetas portugueses, comparándoa con Florbela Espanca. Tamén foi eloxiada por José Régio na súa crítica literaria.
En 1940 publicou Conte uma História, un conxunto de contos, poemas e fábulas dirixidos á infancia e á xuventude. Neste mesmo xénero literario, mantivo unha sección permanente no xornal O Primeiro de Janeiro e colaborou con outras varias publicacións periódicas, asinando co pseudónimo de Tia Madalena. Tamén foi tradutora de autores de literatura infantil.
Pertenceu aos órganos de goberno da Asociación de Xornalistas e Letras do Porto.
A obra poética de Marta de Mesquita da Câmara foi recollida en Poesias Completas, publicada en 1960. Porén, coñécense creacións posteriores publicadas en publicacións periódicas. Foi membro correspondente da Real Academia Galega
Obras
=== Obras impresas ===
Efeméride
Marta de Mesquita da Câmara é lembrada na toponimia dunha rúa de Foz do Douro.
José Pereira
Co nome de José Pereira podemos referirnos a distintas persoas de sona:
Saudade de ti
Saudade de ti é unha serie de televisión estreada en 2022 pola Televisión de Galicia, consta de 60 capítulos na primeira tempada, que foron emitidos entre xullo e setembro de 2022.
A primeira tempada foi líder de audiencia na TVG. Foi seguida por máis de 150.000 espectadores cada noite, a primeira elección en horario de máxima audiencia en Galicia.
En marzo de 2023 gravábase a segunda tempada en Ares. Foi estreada na TVG o domingo 18 de xuño de 2023, emitíndose os domingos, luns e martes.
Sinopse
Un tráxico accidente no que morren dúas persoas sacode a vida de tres familias e obriga a Celia, filla dunha das falecidas e doutora de profesión, a facerse cargo do seu pai e da consulta da vila, á vez que tratan de pechar as feridas polo ocorrido.
Está ambientada na vila costeira e ficticia de Abrente. Ademais dos decorados gravouse en Caión, A Laracha, Ares (no porto e na praia do Raso) ou Miño (a planta baixa da súa casa consistorial converteuse nun hospital).
Polémica
Xornalistas Galegas denunciou un vídeo de promoción da serie na TVG por difundir mitos do amor romántico e "apuntalar o machismo": o amor de verdade fai sufrir.
Saudade de ti. Os amantes do abrente.
O 12 de xuño de 2023 a TVG estreou ''Saudade de ti. Os amantes do abrente''. Precuela da serie Saudade de ti, que se sitúa seis meses antes do fatídico accidente de tráfico co que comezou a primeira temporada. Sábese o que pasou entre Olga e Gaspar e o resto dos personaxes nunha época en que as cousas na vila eran moi diferentes.
Segunda tempada
Capítulo 61: Raúl decide pídelle matrimonio a Celia. Mónica revélalle ao seu ex que el e mais a súa moza poderían ser irmáns. Isidro proponlle a Belén que vaia vivir con el sen consultalo coa súa filla. Celia permanece allea a estas intrigas. A morte da paciente Leire Uribe fai que teña que remexer en asuntos do seu pasado. Elba trata de agochar diante dos demais os seus sentimentos amorosos cara a o desaparecido Lucho, o prometido da súa defunta irmá.
Viñeron emitíndose cinco capítulos por semana os domingos, luns e martes.
Almas sen conciencia
Almas sen conciencia (en Il bidone) é un filme italiano de 1955 dirixido por Federico Fellini. Está protagonizado por Broderick Crawford, Richard Basehart e Giulietta Masina.
Estreouse en galego a través da TVG.
Claudio Arrojo Suárez
Claudio Arrojo Suárez, nado en Becerreá cara a 1893 e finado en Lugo o 13 de maio de 1938, foi un labrego e político galego.
Traxectoria
Labrego veciño de Eixibrón. En 1925 foi nomeado carteiro de Tortes. Concelleiro de Becerreá de elección popular en maio de 1931. Militou en Izquierda Republicana. En 1936 volve ser concelleiro de Becerreá. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Foi declarado en rebeldía. Entregouse o 5 de setembro de 1937, e retomado o seu proceso foi xulgado en Lugo por adhesión á rebelión e condenado a pena de morte. Foi executado nas tapias do cuartel da Garda Civil de Lugo ás 6 h. do 13 de maio de 1938. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1938, foi sancionado en 1940 e logo de satisfacer a sanción económica "recobrou a libre disposición dos seus bens".
John Wick: Chapter 3 – Parabellum
O terceiro filme da franquía foi anunciado en xuño de 2017. A maior parte do elenco e do equipo confirmou a súa participación en febreiro de 2018, e os novos membros uníronse en maio dese mesmo ano. A rodaxe comezou ese mes e durou até novembro, tendo lugar en Nova York, Montreal e Marrocos.
Club Deportivo Unión de Asados
O Club Deportivo Unión de Asados  é un club de fútbol galego da parroquia de Asados (Rianxo), fundado en 1969. Xoga no Grupo Norte da Preferente Galicia e compite como local no Campo Municipal de Vilas de herba artificial, con capacidade para 500 persoas.
Historia
Na tempada 2021–22 conseguiron o seu terceiro ascenso a Preferente Galicia nos seus 53 anos de historia, sendo hai once anos a última vez no que estiveron na categoría.
Transducina
miniatura|A [[rodopsina II sensorial (nas cores do arco da vella) incrustada nunha bicapa lipídica (cabezas en vermello e colas en azul) coa transducina baixo ela. Gtα en vermello, Gtβ en azul e Gtγ en amarelo. Hai unha molécula unida de GDP na subunidade Gtα e un retinal unido (en negro) na rodopsina. O N-terminal da rodopsina está en vermello e o C-terminal en azul. A ancoraxe da transducina á membrana debuxouse en negro.]]
A transducina (Gt) é unha proteína natural expresada nos conos e bastóns da retina de vertebrados que é moi importante na fototransdución en vertebrados. É un tipo de proteína G heterotrimérica con diferentes subunidades α nos fotorreceptores de bastóns e conos. As tres subunidades das que consta a transducina denomínanse Tα, Tβ e Tγ (ou tamén Gtα, Gtβ e Gtγ).
A luz causa cambios conformacionais na rodopsina, o cal á súa vez leva á activación da transducina. A transducina activa a fosfodiesterase, o cal ten como resultado a degradación do guanosín monofosfato cíclico (GMPc). A intensidade da resposta flash é directamente proporcional ao número de moléculas de transducina activadas.
Función na fototransdución
A transducina é activada pola metarrodopsina II, orixinada por un cambio conformaional na rodopsina causado pola absorción dun fotón polo residuo retinal da rodopsina. A luz causa a isomerización do retinal de 11-cis a todo-trans. A isomerización causa un cambio na opsina que se converte en metarrodopsina II. Cando a metarrodopsina activa a transducina, o guanosín difosfato (GDP) unido á subunidade α (Tα) intercámbiase por guanosín trifosfato (GTP) do citoplasma. A subunidade α disóciase das subunidades βγ (Tβγ). A subunidade α da transducina activada activa o encima GMPc fosfodiesterase. A GMPc fosfodiesterase degrada o GMPc, un segundo mensaxeiro intracelular, que abre canles catiónicas reguladas por GMPc. A fosfodiesterase hidroliza o GMPc a 5’-GMP. A diminución na concentración de GMPc orixina unha diminución na apertura das canles catiónicas e, en consecuencia, hiperpolarización do potencial de membrana.
A transducina é desactivada cando o GTP unido á subunidade α se hidroliza a GDP. Este proceso é acelerado por un complexo que contén unha proteína RGS (Regulator of G-protein signaling, regulador da sinalización da proteína G) e a subunidade gamma do efector, a GMPc fosfodiesterase.
Mecanismo de activación
A subunidade Tα contén tres dominios funcionais: un para a interacción rodopsina/Tβγ, outro para a unión do GTP e o último para a activación da GMPc fosfodiesterase.
Aínda que o foco da fototransdución é Tα, tamén Tβγ é crucial para que a rodopsina se una á transducina. O dominio de unión rodopsina/Tβγ contén os extremos N-terminal e C-terminal da Tα. O amino terminal é o sitio de interacción para a rodopsina, mentres que o carboxilo terminal o é para a unión da Tβγ. O amino terminal podería estar ancorado ou en estreita proximidade ao carboxilo terminal para a activación da molécla de tansducina pola rodopsina.