Cirurxía
Cirurxía medieval no mundo cristián
Na Europa occidental, a concepción teocentrista do cosmos propia deste período non estimulaba o coñecemento da orixe física das enfermidades. De feito, aínda que existiron investigacións nese sentido, moitos médicos "A escura Idade Media; período de decadencia e estancamento; Das Abendland; eclipse da cirurxía; séculos de ignorancia: estas son algunhas das expresións con que os historiadores describiron a medicina medieval, desde a caída do Imperio Romano até o Renacimento. Non é fácil determinar as causas deste estancamento, por non dicir dexeneración, da medicina (en realidade, de todas as manifestacións do pensamento científico ou da práctica empírica). Unha delas foi a influencia de Galeno, a cuxos erros en anatomía e fisioloxía se prestou moita máis atención que á experiencia e ao sentido común. Outra causa de decadencia foi a Igrexa. Cando Europa se dividiu en innumerábeis territorios feudais en guerra case continua, a Igrexa mantívose como único punto de referencia nun mundo inseguro. A organización eclesiástica fortaleceuse e, para afirmar o seu poder sobre as almas, esmagou calquera indicio de oposición ou dúbida en relación co dogma. Como é natural, o escepticismo era común entre os científicos da natureza e os médicos, que vían desmentida tanta perfección polas súas observacións empíricas. O pensamento creativo non estaba precisamente ben visto e, en moitos casos, condenouse e perseguiuse como herexía. A consecuencia foi a volta á medicina relixiosa. Operar tiña pouco sentido, xa que a curación dependía da vontade de Deus. A iso sumáronse a estrita prohibición da autopsia e a falta completa de hixiene. Houbo quen foi santificado só por rezar continuamente e non lavarse nunca". Extraído do libro de Haeger, Knut (1993): Historia de la cirugía. Ed. Raíces. ISBN 84-86115-30-2. San Bernardo declarou que os monxes que tomasen remedios eran culpábeis dunha conduta impropia cara á relixión. O Concilio Laterano (nos comezos do século XIII) prohibiu aos médicos, baixo pena de excluílos da Igrexa, realizar tratamentos médicos sen solicitar consello eclesiástico. O Papa Pío V no só ordenou que todos os médicos, antes de administrar un tratamento debían solicitar "un médico da alma", aducindo que, segundo declara, "o padecemento físico xorde con frecuencia do pecado", senón que ordenou que, se ao cabo de tres días o paciente non realizaba unha confesión a un cura, o médico debería cesar o seu tratamento, so pena de ser privado do seu dereito á práctica, e de expulsión da facultade se fose profesor, e que cada médico e profesor de medicina debería declarar baixo xuramento que el estaba a cumprir estritamente con estas condicións. No século X, Gerbert, coñecido tempo despois coma o Papa Silvestre II, foi sospeitoso unha vez de feitizaría cando mostrou disposición para adoptar métodos científicos; no século XI esta acusación case lle custa a vida a Constantino Africanus cando quixo deter o asedio cara á medicina; no século XIII, deparoulle a Roger Bacon, un dos máis grandes benefactores da humanidade, moitos anos de prisión, e case o leva á fogueira: estes casos son típicos, coma moitos outros. A enorme crenza nas curas mediante os milagres e o fetichismo dentro da Igrexa continuou século tras século, e aquí xace probabelmente a causa principal da hostilidade entre a Igrexa por un lado e a mellor clase de médicos, polo outro; concretamente, no feito de que a Igrexa se considerara en posesión de algo moito mellor que os métodos científicos da medicina. Ao ir prevalecendo esta crenza, desenvolveuse cada vez máis dentro do puro fetichismo, unha veneración cara ás reliquias dos mártires cristiáns. Extraído de: La Condena del Cristianismo a la Medicina, Andrew Dickson White, LL. D. (Yale), L.H.D. (Columbia), PH.DR. (Jena) afrontaron todo tipo de problemas, non tanto por seguir un método científico que non se definira aínda, senón pola colisión das súas proposicións co paradigma dominante: a enfermidade era un castigo divino, e a súa curación fundábase no arrepentimento e a penitencia. A vontade de Deus estaba por riba da habilidade do cirurxián, o que acabou por infundir un nihilismo terapéutico pouco resolutivo.