cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Virus
Virus sintéticos
Moitos virus poden sintetizarse de novo e o primeiro virus sintético creouse en 2002. Na realidade, non é o verdadeiro virus o que se sintetiza, senón só o seu xenoma de ADN (no caso dos virus de ADN), ou unha copia de ADNc do seu xenoma (no caso dos virus de ARN). Para moitas familias de virus o ADN ou ARN sintético espido (unha vez que foi convertido encimaticamente en ADNc sintético) é infeccioso se o introducimos nunha célula. É dicir, o virus contén toda a información precisa para producir novos virus. Esta tecnoloxía está agora usándose para investigar novas estratexias de produción de vacinas. A capacidade de sintetizar virus ten consecuencias de enorme alcance, xa que un virus xa non se pode considerar extinguido, con tal que se coñeza e preserve a información da secuencia do seu xenoma e se dispoña de células permisivas para ese virus. Actualmente, pode dispoñerse publicamente en bases de datos en liña dos Institutos Nacionais da Saúde dos EEUU das secuencias xenómicas completas de 2.408 virus distintos (incluíndo o da varíola).
Armas biolóxicas
A capacidade dos virus de causar epidemias devastadoras nas sociedades humanas trouxo a preocupación de que os virus se utilizasen como armas na guerra biolóxica. A preocupación aumentou cando se conseguiu volver a producir con éxito no laboratorio o virus da gripe de 1918 de sinistra sona. O virus da varíola foi historicamente unha praga en moitas áreas antes da súa erradicación. Hai polo menos dous centros coñecidos no mundo que gardan mostras do virus da varíola: o Instituto Vector en Rusia e os Centros para a Prevención e Control de Enfermidades nos EEUU. Os temores de que poidan usarse como armas microbiolóxicas non están totalmente infundados e o virus da varíola podería ser unha arma temible. Téñase en conta que a vacina da varíola tiña unha porcentaxe de casos con efectos secundarios graves (durante os últimos anos da vacinación antes da erradicación, cando xa había poucos casos de varíola, houbo máis casos de xente seriamente enferma como resultado da vacinación ca de mortes pola varíola), e a vacinación contra a varíola xa non se practica universalmente. En consecuencia, gran parte da poboación humana actual case non adquiriu ningunha resistencia á varíola.
Primeira división española 2015/16
A máxima categoría contou con dous representantes galegos: o Celta de Vigo e o Deportivo da Coruña.
Equipos e estadios
Tomaron parte na competición vinte equipos. Almería e Córdoba, descendidos a tempada anterior, e o Elche, descendido por motivos administrativos, foron substituídos por Betis, Sporting de Gijón e Las Palmas.
Tránsito de Venus
miniatura|300px|Tránsito de Venus o 8 de xuño de 2004. O tránsito de Venus é un raro fenómeno astronómico que consiste no paso do planeta Venus por diante do Sol.
Características
A diferenza doutros tránsitos máis frecuentes, como os de Mercurio por diante do Sol, o de Venus prodúcese cunha frecuencia duns 120 anos, 6 anos, 120 anos etc. Estes ciclos débense á inclinación relativa das órbitas da Terra e Venus e os seus períodos de revolución.
A última vez que se puido apreciar en Galicia foi visible dende a Mariña de Lugo o 8 de xuño do 2004, cando Venus fixo aparición ás sete e vinte da mañá e saíu do disco á unha e vinte e cinco. O fenómeno volveu facerse visible desde gran parte da Terra, pero non desde Galicia, o 5-6 de xuño de 2012.
Tintín en América
Tintín en América (en francés Tintin en Amérique) é o terceiro dos álbums de as aventuras de Tintín escritos e ilustrados polo artista belga Hergé. Aínda que a primeira parte da historia transcorre en Chicago, onde o protagonista enfróntase a gángsters e matóns, a trama tamén vira ao redor do pobo indio que tanto fascinou ao autor na súa nenez.
Encargado polo conservador xornal belga Le Vingtième Siècle para o suplemento infantil Le Petit Vingtième, foi serializado semanalmente de setembro de 1931 a outubro de 1932 antes de ser publicado nun álbum recompilado por Éditions du Petit Vingtième en 1932. A historia cónta como mozo xornalista belga Tintín e o seu can Milú viaxan ao Estados Unidos, onde Tintín informa sobre o crime organizado en Chicago. Perseguindo a un gángster por todo o país, atópase cunha tribo de nativos americanos, os pés negros antes de derrotar ao sindicato de Chicago.
Trala publicación de Tintin no Congo, Hergé realizou investigacións sobre unha historia ambientada nos Estados Unidos, desexando reflectir as súas preocupacións sobre o tratamento das comunidades autóctonas por parte do goberno dos Estados Unidos. Afianzado por un acontecemento publicitario, Tintín en América foi un éxito comercial en Bélxica e logo reeditouse en Francia. Hergé continuou As aventuras de Tintín con Os xarutos do faraón, e a serie converteuse nunha parte determinante da tradición do cómic franco-belga. En 1945, Tintín en América deseñouse e coloreouse co estilo Liña clara de Hergé para a publicarse por Casterman, con modificacións realizadas a petición da súa editora estadounidense para unha edición de 1973. A historia adaptouse para un episodio de 1991 da serie animada Ellipse / Nelvana As aventuras de Tintín. A recepción crítica da obra mesturouse, con comentarios sobre As aventuras de Tintín argumentando que aínda que supón unha mellora nas dúas entregas anteriores, aínda reflicte moitos dos problemas que estaban visibles nelas.
A primeira edición en galego foi en 1987 pola Editorial Juventud con tradución de Valentín Arias López
Publicacións
O contido deste álbum comezou a publicarse no número do 3 de setembro de 1931 de Le Petit Vingtième, estendéndose durante máis dun ano, a razón de dúas pranchas por semana. Seguindo a liña de Tintín no Congo, a versión en cor do álbum, redebuxada por completo en 1945, é bastante fiel ao orixinal. Como sempre, Hergé buscou mellorar en todo momento a eficacia narrativa das imaxes.
Na edición en cor, o autor chegou a cambiar algunhas viñetas para facilitar a comprensión por parte do lector. Aproveitando a súa experiencia adquirida como autor de banda deseñada, Hergé modificou o que consideraba como torpezas dos seus álbums de mocidade: moitas veces podíase ler a resposta a unha pregunta antes que a pregunta mesma, ou se vía a un personaxe correr cara á parte esquerda da páxina, dando así a sensación de estar volvendo sobre os seus pasos. Como no resto dos primeiros álbums de Tintín a obra mostra unha falta de documentación importante sobre os temas desenvolvidos comparada cos traballos posteriores do autor. En efecto, Hergé estaba sobrecargado de traballo en Le Petit Vingtième e suple a falta de documentación nesta historia cos mitos presentes na Europa dos anos 30 sobre América (gángsters, indios, vaqueiros).
O álbum parece unha fusión de western e cine negro. A obra de Hergé segue estando aínda chea de gags e de elementos que reflicten bastante inxenuidade; con todo, en Tintín en América aparece tamén unha crítica á situación que padecen os indios de EUA, así como a algúns aspectos do capitalismo.
En 1973 o álbum foi publicado por primeira vez nos Estados Unidos con cambios de contido impostos polos editores eliminándose algúns dos personaxes de fondo de raza negra como unha aia negra coidando un bebé branco substituída por unha muller branca coidando dun bebé branco, na edición en galego unha muller negra coidando dun bebe negro.
Sinopse
En 1931, Tintín, reporteiro de Le Petit Vingtième, vai co seu can Milú a facer unha reportaxe en Chicago, Illinois, para informar sobre o sindicato de crime organizado da cidade. Á súa chegada ao país é secuestrado polos gángsters e levado ante o xefe, o mafioso Al Capone quen o considera un reporteiro perigoso e cuxas empresas criminais no Congo foron frustradas por Tintín. Coa axuda de Milú, Tintín somete aos seus captores, pero a policía o toma por tolo cando acode á policia e os gángsters escapan. Despois de sobrevivir a atentados contra á súa vida, Tintín coñece ao rival de Capone Bobby Smiles, que dirixe o Sindicato de Gángsters de Chicago. Tintín non acepta o intento de ser contratar por Smiles e, despois de que Tintín logre a detención da súa banda, Smiles escapa e diríxese cara ao oeste.
Tintín persegue a Smiles á cidade de Redskin. Aquí, Smiles convence a unha tribo de nativos americanos pés negros de que Tintín é o seu inimigo, e cando chega Tintín, é capturado e ameazado coa súa execución. Tintín logra escapar e descobre un pozo de petróleo subterráneo. O exército dos Estados Unidos entón obriga aos nativos a abandonar a súa terra e as compañías petroleiras constrúen unha cidade no sitio en 24 horas. Tintín líbrase dun linchamento e un alude provocado antes de descubrir a Smiles nunha afastada cabana escondida, tras un breve enfrontamento, captura ao mafioso.
Volvendo a Chicago co seu prisioneiro, a Tintín é eloxiado como un heroe, pero os gángsters secuestran a Milú e envíanlle a Tintín unha nota de rescate. Rastrexando aos secuestradores a unha mansión local, Tintín escóndese nunha armadura e libera a Milú do seu secuestro, capturándoo á banda, agás ao seu xefe. Ao día seguinte, Tintín é convidado a unha conserveira, pero é unha trampa dos mafiosos, que o enganan para que caia na máquina de moer carne. Tintín sálvase debido a que os traballadores das máquinas están en folga e logo detén aos mafiosos. Como agradecemento, é convidado a un banquete na súa honra, onde é secuestrado e botado ao Lago Míchigan para afogar. Tintín sobrevive flotando á superficie, pero gángsters disfrazados como policías o capturan. Unha vez máis logra detelos e entregalos ás autoridades. Finalmente, o éxito de Tintín contra os mafiosos celébrase cun desfile de cintas, despois do cal regresa a Europa.
Historia
Georges Remi, máis coñecido co alcume de Hergé, era o editor e ilustrador de Le Petit Vingtième ("O pequeno século XX"), un suplemento para Le Vingtième Siècle ("O século XX "), un periódico católico romano, xornal belga conservador con sede na cidade natal de Hergé Bruxelas. Xestionado polo Abade Norbert Wallez director e protector de Hergé, o xornal anunciábase como un "Diario Católico para Doutrina e Información" e difundía un punto de vista fascista de extrema dereita. Segundo Harry Thompson, estas ideas políticas eran comúns en Bélxica na época, e o ambiente de Hergé estaba impregnado de ideas conservadoras que xiraban ao redor do "patriotismo, catolicismo, moral estrita, disciplina e inxenuidade".
miniatura|right|alt=A black-and-white photograph. Against a backdrop of mountains and forests is a row of eight tipis.|[[Tipis nun asentamento de pes negros en 1933]]
En 1929, Hergé iniciou a banda deseñada As aventuras de Tintín para Le Petit Vingtième, unha serie sobre as fazañas dun xornalista belga de ficción chamado Tintín. Dende a súa infancia fascinouse co mundo ao aire libre do movemento Scout e do modo de vida dos que chamou "peles vermellas", Hergé quixo desenvolver a primeira aventura de Tintín entre os nativos americanos nos Estados Unidos. Non obstante, Wallez ordenoulle que localizase a súa primeira aventura na Unión Soviética como un elemento de propaganda antisocialista para nenos (Tintín no país dos soviets) e o segundo localizouse no Congo belga para fomentar o sentimento colonial (Tintín no Congo).
Tintín en América foi a terceira historia da serie. Naquel momento, a extrema dereita belga era profundamente crítica cos Estados Unidos, como o era coa Unión Soviética. Wallez, e en menor medida Hergé, compartían estas opinións, vendo o capitalismo, o consumismo e a mecanización do país como unha ameaza para a sociedade tradicional belga. Wallez quería que Hergé usara a historia para denunciar o capitalismo americano e tiña pouco interese en representar aos nativos americanos, o que era o desexo principal de Hergé. Como resultado, o encontro de Tintín cos nativos ocupou só unha sexta parte da narración. Hergé buscou desmitificar o estereotipo "salvaxe cruel" dos nativos que fora perpetuado amplamente nas películas do oeste. A súa representación dos nativos era bastante simpática, pero tamén os representou como crédulos e inxenuos, tanto como representou aos congoleses na 'Aventura' anterior.
Investigación
Hergé fixo unha maior investigación sobre os Estados Unidos da que fixera para o Congo belga ou a Unión Soviética. Para saber máis sobre nativos americanos, Hergé leu o libro de Paul Coze e René Thévenin de 1928Mœurs et histoire des Indiens Peaux-Rouges ("Costumes e historia dos indios peles vermellas") e visitou o museo etnográfico de Bruxelas. Como resultado, a súa representación dos nativos americanos pes negros era "esencialmente precisa", con artefactos como os tipis e o traxe tradicional copiados de fotografías. Aínda que a representación de Hergé dos nativos americanos que usaban gorros de guerra podería considerarse estereotipada, os pes negros foi unha das poucas tribos que realmente os usaron.
Para saber sobre Chicago e os seus mafiosos, leeu o libro de Georges Duhamel de 1930 Scènes de la vie future ("Escenas da vida futura"). Escrito no contexto do Crac do 29, a obra de Duhamel contiña un forte sentimento anticomunista e antimodernista, criticando o aumento da mecanización e estandarización dos Estados Unidos desde un contexto do conservadorismo europeo, isto coincidía tanto cos puntos de vista de Wallez como de Hergé. Moitos elementos de Tintín en América, como a escena do matadoiro, foron adoptados a partir das descricións de Duhamel.
miniatura|175px|left|O gángster de Chicago [[Al Capone incluíuse como antagonista en Tintín en América.]]
Hergé tamén resultou influenciado por unha edición especial da revista anticonformista radical Le Crapouillot (O Cangrexo) publicada en outubro de 1930. Dedicada aos Estados Unidos, contiña unha variedade de fotografías, que influíu na súa representación do país. Hergé utilizou as súas imaxes dos rañaceos como base para a súa representación de Chicago e adoptou o seu relato de que os nativos americanos foron expulsados ​​da súa terra cando se descubriu petróleo alí. Estaba especialmente interesado nos artigos da revista escritos polo reporteiro Claude Blanchard, que viaxara recentemente aos Estados Unidos. Informou da situación en Chicago e Nova York e reuniuse con nativos americanos en Novo México. O artigo de Blanchard trataba sobre o gángster George Moran, ao que o crítico literario Jean-Marie Apostolidès cré que foi a base do personaxe de Bobby Smiles.
A representación do país de Hergé tamén foi influenciada polo cine estadounidense, e moitas das súas ilustracións baseáronse en imaxes cinematográficas. Jean-Marc Lofficier e Randy Lofficier pensaron que a detención de Smiles por Tintín fora influenciada polas historias de Buffalo Bill, e que a idea de que os gángsteres levasen a Tintín no seu coche proviñan do filme Little Caesar. A pesar da súa ampla investigación sobre a vida americana, Hergé debuxou accidentalmente o volante no lado dereito dos coches nalgunhas viñetas do cómic. Suxeriuse que o forzudo Arthur Saxon, que faleceu unha década antes da serialización de Tintín en América, pode ter influído no personaxe Billy Bolivar.
Un dos individuos dos que tivo noticia Hergé no artigo de Blanchard foi o gángster americano con sede en Chicago Al Capone. Na historia anterior, Tintín no Congo, Capone introduciuse como personaxe da serie. Alí foi o encargado de crear unha rede de contrabando de diamantes que descubriu Tintín, creando máis enfrontamentos en Tintín en América. Trátase do único álbum de Tintín no que aparece un personaxe real co seu propio nome: Al Capone. No resto dos álbums aparecen personaxes inspirados nalgúns reais pero co nome cambiado. Na versión orixinal, Hergé evitou representalo directamente, ben ilustrando a parte traseira da cabeza, ou escondendo a cara detrás dunha bufanda, isto modificouse na segunda versión, na que se representaba a cara de Capone. É non se sabe se Capone soubo algunha vez sobre a súa inclusión na banda deseñada, aínda que durante a serialización inicial tería que estar preocupado polo seu xuízo e a conseguinte prisión.
Na segunda parte da historia, cando está cos indios, aparece unha das escenas máis polémicas do álbum: soldados americanos abaten aos indios con baionetas para expulsalos das súas terras tralo descubrimento dun pozo de petróleo. Esta escena motivou á maior parte dos editores a intentar que Hergé a transformase, a versión galega respecta a orixinal.
Publicación orixinal, 1931–32
Tintin en América comezou a serialización en Le Petit Vingtième o 3 de setembro de 1931, co título de Les Aventures de Tintin, reporter, à Chicago (As aventuras de Tintín, reporteiro, en Chicago). O uso de "Chicago" sobre "América" ​​reflectiu o desexo de Wallez de que a historia se centrara nunha crítica sobre o capitalismo e o crime estadounidense, pola que a cidade era recoñecida internacionalmente. A través da serialización, Tintín saíu de Chicago e dirixiuse cara ao oeste, Hergé cambiou o título da serie a Les Aventures de Tintin, reporter, en Amérique (As aventuras de Tintin, reporteiro, en América). O can Milú tivo un papel reducido en Tintin en América, que contiña a última instancia nas Aventuras na que Tintín e Milú teñen unha conversa onde son capaces de entenderse. Na escena do banquete, faise unha referencia á famosa actriz chamada Mary Pikefort, unha alusión á actriz da vida real Mary Pickford. Esa mesma escena tamén contaba cun prototipo para o personaxe de Rastapopoulos, quen foi introducido adecuadamente na seguinte historia Os xarutos do faraón.
Segunda versión, 1945
Na década de 1940, cando a popularidade de Hergé aumentou, redebuxou en cor moitas das aventuras orixinais en branco e negro de Tintín empregando o estilo de debuxo ligne claire ("liña clara") que desenvolvera, de xeito que encaixaba visualmente coas historias máis novas de Tintín. Tintín en América reformateouse e coloreouse en 1945 e publicouse en 1946.
Na segunda edición producíronse diversos cambios. Algúns dos comentarios sociais sobre o mal trato que os nativos americanos tiveron por parte do goberno foron reducidos. O nome da tribo nativa cambiouse de Orteils Ficelés ("dedas atadas") a Pieds Noirs ("Pés negros"). Quizais porque o poder de Al Capone diminuíra nos anos intermedios, Hergé representou a cara cicatrizada de Capone na versión de 1945. Eliminou a referencia a Mary Pikeford da cerimonia da cea e eliminou a dous matóns chineses que intentaron comer a Milú. Tamén se eliminaron as referencias a Bélxica, o que permitiu que a historia tivera un maior atractivo internacional.
Tránsito astronómico
miniatura|180px|dereita|Tránsito de Venus, [[6 de decembro de 1882]] Un tránsito astronómico é un suceso que ocorre cando un corpo celeste aparenta moverse sobre a superficie doutro, visto por un observador dende un punto particular. De xeito usual, refírese a casos nos que o corpo que atravesa por diante é significativamente máis pequeno que o máis distante; doutro xeito, referirémonos ó evento como eclipse (total ou parcial) ou ocultación.
Un exemplo dun tránsito envolve o movemento dun planeta entre un observador terrestre e o Sol. Isto pode suceder só cos planetas interiores, ou sexa Mercurio e Venus. Porén, visto dende os planetas exteriores, como Marte, a Terra transita ocasionalmente o Sol.
O termo pode ser usado tamén para describir o movemento dun satélite ó longo do seu planeta de referencia, por exemplo un dos satélites galileanos (Ío, Europa, Ganímedes, Calisto) ó longo de Xúpiter, como pode verse dende a Terra.
Contactos
Durante un tránsito hai 4 "contactos", cando a circunferencia do círculo pequeno (disco do corpo pequeno) toca a circunferencia do círculo maior (disco do corpo maior) nun punto. Os contactos suceden na seguinte orde:
Sarah Trimmer
Traxectoria
O seu xornal, The Guardian of Education, axudou a definir o xénero emerxente, facendo crítica de literatura infantil de forma oficial por vez primeira; tamén creou a primeira recensión histórica da literatura para cativos, estabelecendo un punto de referencia do xénero que os historiadores seguen a empregar na actualidade. O seu libro infantil máis popular, Fabulous Histories, inspirou varias historias infantís e seguiu entrando no prelo durante máis dun século.
Limpopo
miniatura|Situación de Limpopo dentro de Suráfrica. Limpopo é unha provincia de Suráfrica, a situada máis ao norte. Recibe o seu nome do río homónimo. A capital é a cidade de Polokwane. A súa superficie é de 125.754 km² e a poboación de 5 404 868 habitantes (2011), na súa maioría da etnia soto do norte.
Formouse en 1994 coa rexión norte da antiga provincia de Transvaal mais os bantustáns de Lebowa, Gazankulu e Venda co nome de Provincia do Norte recibindo o nome actual no ano 2003 logo de emendar a constitución.
Noite dos coitelos longos
miniatura|300px|Hitler triunfante: O Führer revisa a [[Sturmabteilung (SA) en 1935.]] Coñécese como noite dos coitelos longos ou noite das facas longas (en alemán Nacht der langen Messer) á do 30 de xuño ao 1 de xullo de 1934 durante a que, por orde de Hitler, foron asasinados ou arrestados os principais dirixentes das Sturmabteilung (SA).
A Purga
Durante a Noite dos Coitelos Longos, Hitler, coa axuda de Himmler e das SS, purgou as SA para evitar un posible golpe de Estado. Röhm e outros líderes das SA foron arrestados e executados, alegando que estaban planeando unha traizón.
Impacto e Consecuencias
Este evento foi clave na consolidación do poder de Hitler, xa que eliminou potenciais opositores e reforzou a súa influencia sobre o exército alemán. Tamén marcou un precedente para a violencia política e a represión que caracterizaría o réxime nazi.
Filantropía
A filantropía é o amor ao xénero humano e todo o que á humanidade representa, particularmente na súa forma positiva e construtiva, expresado na axuda aos outros sen que necesariamente se precise dun intercambio ou interese ningún nunha resposta. Os esforzos filantrópicos son realizados por parte de individuos ou grupos de individuos organizados. Baséanse en donativos a organizacións humanitarias, persoas, comunidades, ou no traballo de cooperación motivado por un fin humanitario, tal que o traballo de voluntario para dar apoio a institucións que teñen o propósito específico de axudar aos seres vivos e mellorar as súas vidas, son considerados actos filantrópicos.
Benjamin Morrell
Benjamin Morrell, nado o 5 de xullo de 1795 e finado en 1839, foi un mariño e explorador estadounidense.
Ramón Núñez Centella
Traxectoria
Licenciado en Ciencias pola Universidade de Santiago de Compostela e Master of Arts en Didáctica das ciencias pola Universidade de Nova York, Ramón Núñez dedicouse ó ensino das ciencias dende 1970, cando se integrou no grupo Padres y Maestros, dirixido por Jesús Garrido. Na revista desta asociación publicou numerosos artigos sobre a didáctica e sobre a aplicación das ideas de Jean Piaget á educación científica. Realizou a adaptación a España do programa SCIS, da Universidade de California en Berkeley, para o ensino activo da ciencia a nivel elemental. Entre 1976 e 1977 formou parte do equipo do Project City Science (Universidade de Nova York) baixo a dirección de F. James Rutherford.
En 1981 e 1982 organizou a "Mostra Bibliográfica pra Escola Galega", un catálogo de libros sobre Galicia dirixido a ensinantes e estudantes. Na súa segunda edición recolléronse máis de 800 referencias bibliográficas. En 1982 comenzou a escribir artículos de divulgación científica en La Voz de Galicia, baixo o pseudónimo "M. da Cortiña".
En 1983 o concello da Coruña nomeouno director do Servizo Municipal de Educación, dende onde propuxo e deseñou a Casa das Ciencias, inaugurada en 1985 baixo a súa dirección. Dende entón exerceu como divulgador, defendendo a interdisciplinariedade cultural, a diverxencia, o espírito lúdico e a provocación intelectual como ferramenta educativa. Con eses mesmos principios deseñou e dirixiu, ademais, a Domus (Casa do Home) e o Aquarium Finisterrae (Casa dos Peixes), que se inauguraron en 1995 e 1999, respectivamente.
Tamén participou no deseño museolóxico doutros centros, coma o Museo das Ciencias Príncipe Felipe de València, en colaboración con Manuel Toharia, e apoiou e asesorou a creación de museos de ciencia e planetarios en España, coma o Parque das Ciencias de Granada e o Planetario de Pamplona. É autor do guión de numerosas exposicións e programas de planetario e auspiciou diferentes iniciativas para a renovación do ensino das ciencias e a promoción da divulgación científica, coma o Premio Luís Freire de investigación científica.
Colaborador habitual da revista Muy Interesante dende 1991, tamén publicou artigos de opinión e de divulgación científica en xornais coma El País, La Vanguardia, Diario 16 e La Voz de Galicia, onde foi un dos creadores do suplemento "La Voz de la Escuela". En 1992 recibiu o Premio Nacional de Periodismo Científico, outorgado polo CSIC. É membro da Academia de Gastronomía de Galicia, da Asociación Española de Periodismo Científico, da Academia de Ciencias de Nova York e da Royal Institution. Pronunciou centos de conferencias en todo o mundo sobre museoloxía, divulgación, didáctica das ciencias, periodismo científico e historia da ciencia.
Carballal, Cerdido, Cerdido
Carballal é un lugar da parroquia de Cerdido no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 6 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 3 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2003 cando tiña 8 habitantes.
Exeria (aplicación)
Exeria é unha aplicación para revisar textos con alternativas de linguaxe non sexista en galego. É unha aplicación en tecnoloxía aberta tanto no aspecto informático como o lingüístico. Foi implementada no ano 2009 dentro do V Plan do Goberno galego para a igualdade entre mulleres e homes 2007-2010.
Bobby Unser
dereita|miniatura||Penske Cosworth Champ Car de 1979 de Bobby Unser.
Traxectoria
Foi o terceiro de catro irmáns. Cando cumpriu 1 ano, a súa familia trasladouse a Albuquerque, Novo México. En 1950, aos 15 anos, gañou o seu primeiro campionato en Southwest Modified Stock Cars. De 1953 a 1955, uniuse á Forza Aérea e converteuse no mellor tirador de alto nivel en competicións militares, aínda que posteriormente lamentouse moito. En 1955, Bobby e os irmáns Jerry e Al Unser decidiron participar nas carreiras da USAC. En 1959, o seu irmán Jerry Unser morreu nun accidente de automóbil nas 500 Millas de Indianápolis.
Bobby tivo dous fillos, Bobby, Jr. e Robby, e dúas fillas, Cindy e Jeri.
Carreira na IndyCar
Unser veu dunha familia de pilotos de automóbiles. Gañou numerosos campionatos ao longo da súa carreira, incluíndo tres títulos das 500 Millas de Indianápolis. Debutou en 1955 en Pike's Peak, chamado "Unser's Peak" debido á historia de éxito da súa familia na subida do monte. Terminou quinto ese ano, detrás dos seus dous irmáns. Un ano máis tarde gañou o primeiro do seu récord de 13 campionatos en Pike's Peak. Gañou seis títulos consecutivos de 1958 a 1963. A súa racha terminou en 1964 cando o seu irmán máis novo Al gañou a carreira.
Unser correu no seu primeiro Indianápolis 500 en 1963. Estrelouse cedo e quedou trixésimo terceiro. A súa primeira vitoria na Indy-car foi en 1967 en Mosport, Ontario. Un ano máis tarde, Unser gañou as súas primeiras 500 Millas de Indianápolis, establecendo a marca como o primeiro piloto en alcanzar máis de 273 quilómetros por hora en Indianápolis. En 1969 Unser gañou o seu primeiro campionato de condución nacional da USAC.
En 1972, Unser estableceu outra marca nas 500 Millas de Indianápolis, o mellor tempo de cualificación a 313´82 quilómetros por hora. En 1974 gañou o seu segundo Campionato Nacional de Condución da USAC e un ano máis tarde gañou o seu segundo Indianápolis 500 nunha carreira que se acurtou na volta 174 pola chuvia. De 1979 a 1981, Unser correu nas Champ Car series para Team Penske gañando dez carreiras. En 1980 converteuse no primeiro piloto en gañar a California 500 catro veces. A súa carreira finalizou en 1981 tras da debacle de Indianápolis.
500 Millas de Indianápolis de 1981
Bobby foi o centro dun dos máis polémicos finais na historia da Indy 500 nas 500 Millas de Indianápolis de 1981. Unser gañou a pole no automóbil #3 de Roger Penske e liderou a maior parte das voltas (89 voltas).
Na volta 149, durante un período de precaución, Bobby e Mario Andretti fixeron o seu pit stop e regresaron á carreira. Bobby pasou oito coches durante a precaución, mentres Mario pasou dous coches. Unser continuou e gañou a carreira, pero foi despoxado dela na mañá seguinte a favor de Mario Andretti. Logo dunha demanda e xuízo de 5 meses por parte de Penske, Bobby Unser recuperou a vitoria en outubro de 1981. Pola súa infracción, Unser foi multado con 40.000 dólares.
Pero a polémica e o impacto financeiro (Unser estimou que os respaldos comerciais que perdeu debido ao resultado tardío custoulle un millón de dólares) provocou que un amargado Unser se retirara das carreiras ao final do ano. Nunha entrevista de 1982, Unser negouse a saír do seu retiro e dixo que se retirara porque, tras a polémica, desilusionouse coas carreiras e perdeu a súa paixón pola condución de autos de carreiras.
Resultados nas carreiras de American open-wheel
(clave) (Carreiras en grosa indican pole position)
Ted Raimi
Theodore Raimi, nado o 14 de decembro de 1965 en Detroit, Míchigan, é un actor, director, cómico e escritor estadounidense.
É irmán de Sam Raimi e Ivan Raimi. Actuou nas series de televisión Hercules: The Legendary Journeys e SeaQuest DSV, pero sobre todo fíxose coñecido polo seu papel de Joxer na serie Xena: Warrior Princess. Tamén interpretou numerosos papeis en filmes, destacando o seu traballo en Evil Dead e Darkman.
Jürgen Vogel
Jürgen Peter Vogel, nado o 29 de abril de 1968 en Hamburgo, é un actor, guionista, produtor de cine e cantante alemán. Valorado principalmente polo seu traballo en diversos filmes dende o ano 1985, converteuse nun dos actores máis famosos e versátiles do seu país. No ámbito internacional, é coñecido especialmente pola súa participación no filme de 2008 Die Welle.
miniatura|Jürgen Vogel como Albin no filme [[Wachtmeister Zumbühl dirixido por Urs Odermatt.]] miniatura|[[Dominic Raacke e Jürgen Vogel en Polizeiruf 110 – Kleine Dealer, große Träume. Dirixido por Urs Odermatt.]]
The Maccabees
The Maccabees foi unha banda inglesa de indie rock procedente de Londres formada no ano 2004. Estaba composto por Orlando Weeks (voz), Hugo White (guitarra), Felix White (guitarra), Rupert Jarvis (baixo) e Sam Doyle (batería).
Small Planet Airlines
Small Planet Airlines é unha aeroliña de vacacións baseada no aeroporto de Vilnius. A compañía ten ademais bases por toda Europa. É subsidiaria de Small Planet Group, que tamén é dona doutras aeroliñas irmás.
Historia
A aeroliña fundouse como FlyLAL Charters o 14 de marzo de 2007. En outubro de 2008 recibiu a súa licenza para operar e comezou a realizar voos de pasaxeiros. No ano 2009 fundouse a súa subsidiaria flyLAL Charter Eesti co obxectivo de proporcionar operacións chárter dende e cara Estonia. En decembro do mesmo ano creouse outra compañía, flyLAL Charters PL, para poñer en funcionamento voos dende varios aeroportos en Polonia.
En 2010 autorizaron a FlyLAL Charters a realizar voos regulares cara Grecia, España, Italia e outros países. No mes de xullo a aeroliña foi rebautizada como Small Planet Airlines. Durante os anos 2009 e 2010 FlyLAL Charters transportou uns 400 000 pasaxeiros; en 2012 Small Planet Airlines aumentara esa cantidade ata os 700 000.
En abril de 2013 Small Planet Airlines anunciou a compra do 99,5% das accións de Small Planet Airlines UAB (Lituania) e Small Planet Airlines Sp. z o. o. (Polonia) que tiña Avia Solutions Group. Tras a transacción Small Planet Airlines era propiedade de Vytautas Kaikaris e Andrius Staniulis, os direcctores da compañía. En 2014 creouse a compañía nai Small Planet Group para facerse con Small Planet Airlines de Lituania e Polonia. Small Planet Group UAB ten o 100% das accións de Small Planet Airlines UAB e o 90% de Small Planet Airlines Sp. z o. o. A compañía nai controla o 100% de UAB Small Planet Airlines, o 100% de Small Planet Airlines Sp. z o. o., o 80% of Small Planet Airlines GmbH (Alemaña) e o 49% de Small Planet Airlines (Tailandia).
En decembro de 2014 Small Planet Airlines fundou unha aeroliñaen Tailandia coa intención de asegurar un certificado de operador local e comezar a realizar voos internacionais dende Tailandia a China e Corea do Sur. En 2015 a compañía entrou no mercado alemán coa incorporación de Small Planet Airlines GmbH.
En setembro de 2015 a compañía anunciou que durante os seguintes cinco invernos varios avións, e tripulacións de voo, serían transferidos ao sueste asiático para operar dende Siem Reap, en Camboxa, cara China, Corea do Sur e Vietnam no nome da compañía camboxana SKYANGKOR.
Durante a tempada de inverno de 2016 varios avións e tripulacións estiveron baseados na India e Arabia Saudita operando no nome de aeroliñas locais. Na India voaron para GoAir e en Arabia Saudita para Flynas.
Frota
En setembro de 2017 a frota de Small Planet Airlines está formada polos seguintes avións:
4 de xuño
O 4 de xuño é o 155º día do ano do calendario gregoriano e o 156º nos anos bisestos. Quedan 210 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Alexandre Bóveda.
Mortes
miniatura|100px|Giacomo Casanova.
Outros
Os 366 días do ano
Patrick Ssenjovu
Patrick Ssenjovu nado en Kayunga é un actor de cine e teatro ugandés. Tamén traballa como director e como produtor de cine.
Covas, Ferrol
San Martiño de Covas é unha parroquia rural que se localiza no norte do concello de Ferrol, na provincia da Coruña. Segundo IGE en 2018 tiña 899 habitantes (477 mulleres e 422 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución constante en relación aos anos 2004, cando tiña 973 habitantes, e 1999, con 992 habitantes.
Patrick Ssenjovu
Teatro
Aos catorce anos Ssenjovu converteuse no membro máis novo de Impact International, un grupo de danza e teatro, facendo actuacións por toda Europa e os Estados Unidos, incluíndo Woza Albert!, unha obra de sátira política. Logo mudouse a Nova York, onde se converteu en membro da Great Jones Repertory Company e traballou con xente como Meredith Monk, Ellen Stewart, Ping Chong, Barish Seth e Robert Wilson. Ssenjovu actuou en lugares como La MaMa Experimental Theatre Club, o Lincoln Center, o Teatro de Ohio e a St. Anne's Warehouse, os catro con sede en Nova York e o New Jersey Performing Arts Center, localizado en Newark, Nova Jersey.
Covas, Ferrol
Limita ao norte co Océano Atlántico, ao sur coa parroquia de Esmelle, ao leste coa de Marmancón e ao oeste coa de Esmelle. Covas conta cunha biblioteca especialmente dedicada á promoción da lectura entre o público infantil, fundada pola asociación cultural Columba.
Patrick Ssenjovu
Filmes e videoxogos
Ssenjovu apareceu como "Ibrahim Moshoeshoe" en Game 6 (2005), un drama dirixido por Michael Hoffman, e en The Interpreter (2005), un filme de suspense dirixido por Sydney Pollack.
Covas, Ferrol
Xentilicio
O seu xentilicio é covicheiro.
Patrick Ssenjovu
Filmes e videoxogos
Ademais, fixo da voz de "Outros personaxes" en X-Men Origins: Wolverine (2009), un videoxogo de acción.
Covas, Ferrol
Eventos de interese
Equiocio é un evento multidisciplinar en torno aos cabalos que se celebra en Covas desde 1992.
Coiraza
miniatura|Coiraza. A coiraza, termo derivado do latín coiracea, feminino de coiraceus, "de coiro", é unha peza da armadura, ríxida, que pode estar confeccionada con materiais moi diversos, entre eles ferro, bronce, aceiro, coiro endurecido ou até madeira, deseñada para a protexer o torso.
Patrick Ssenjovu
Produción e dirección
No 2009, Ssenjovu produciu e dirixiu Awaken, unha curtametraxe e drama.
Coiraza
Orixinalmente tratábase dunha soa peza pectoral de coiro, moldeada coa forma desexada.
Por extensión, tamén se chaman coirazas as armaduras formadas por dúas pezas feitas de coiro ou metal.
Descrición
Unha coiraza consistía nunha armadura ríxida para protexer o torso dun soldado ou guerreiro. Habitualmente compoñíase de dúas partes: unha para protexer o peito, denominada peto ou plastrón, e outra para o lombo, o espaldar, aínda que tamén, como no caso da lorica segmentata romana, podía ter reforzos nos flancos do pescozo e nas ombreiras, para protexer os deltoides.
Sobre as coirazas de coiro podíanse coser elementos metálicos, tiras de coiro para reforzala ou mallas de ferro entretecidas (cotas e cotas de malla).
Ceiba de luz
Ceiba de Luz é unha novela de aventuras de Manuel Lourenzo González galardoada co Premio Jules Verne e publicada en 2017 na Colección Fóra de Xogo de Edicións Xerais de Galicia.
Título
O título alude á ceiba, árbore “considerada sagrada en moitas culturas daquela rexión de América do Sur” , tamén chamada “árbore da lupuna” no Perú.
Trama
A facultade de Xeografía da Universidade de Salamanca en colaboración coa Universidade pública de Lima organiza unha expedición á Amazonía peruana despois de estudar unha pequena figura humana en crequenas que estaba á venda nunha tenda de antigüidades salmantina. Resultou ser de ouro macizo con elementos comúns a varias culturas precolombianas e con inscricións en alfabeto xeroglífico nas que se describía de xeito metafórico unha localización xeográfica que axiña identificaron como Eldorado.
Logo de dous anos de estudos e preparativos, comeza a expedición, formada por dezaoito membros de procedencia e estudos moi dispares comandados por Sandra Olivares, doutora en Arqueoloxía e profesora axudante de Historia Antiga na Universidade de Salamanca.
Unha vez que os helicópteros militares peruanos os deixan en Taliuca, comeza a verdadeira aventura:.
Durante dous meses sufrirán todo tipo de dificultades para abrirse paso a través desa selva tropical. O clima quente e húmido, o cansazo físico e a convivencia dun grupo tan numeroso e con expectativas moi diferentes dará pé a relacións persoais conflitivas: amizades, odios, desconfianzas, amores, que se unirán aos atrancos propios dunha viaxe tan extrema: aparatos electrónicos que non funcionan e os deixan incomunicados, ataque dun puma, descubrimento dunha tribo que ten un comportamento tan pasivo que a denominarán “os pasmóns”… ata que conseguen chegar ao seu destino.
Narración
A obra desenvólvese de xeito linear da man dun narrador extradiexético omnisciente e dos diálogos entre os personaxes. Apenas no capítulo segundo hai unha analepse para relatar os dous anos de preparativos da expedición.
Personaxes
Os protagonistas son dezaoito, trece españois e cinco peruanos de formación e ambicións moi diversas e que ao longo da obra irán descubrindo intereses moi diferentes aos que declararan cando foron seleccionados para a expedición. Entre Arístides e Yolanda hai un vínculo especial que o resto non consegue romper, ao contrario, irase estreitando ao longo da expedición, o que dará pé a algúns enfrontamentos.
Moisés Rodríguez Pérez
Moisés Rodríguez Pérez, nado en Tui o 5 de marzo do 1971, é un político galego do PPdeG. Foi alcalde de Tui dende o 2011 ata o 2015.
Traxectoria
Foi elixido concelleiro en Tui do PPdeG en 1995. Foi un dos concelleiros populares que en febreiro de 1998 apoiou ao tamén edil conservador Antonio Fernández Rocha nunha moción de censura contra o alcalde do seu partido Miguel Ángel Capón Rey. Volveu a ser concelleiro en 1999 baixo a lista independentes de CPT encabezada por Rocha e coa que mantiveron o goberno logrado na moción de censura. En 2003 regresaron ao PPdeG e volveu a ser concelleiro, ao igual que en 2007, mantendo en ambas ocasións o goberno.
Gracie Allen
Grace Ethel Cecile Rosalie Allen, nada en San Francisco o 26 de xullo de 1895 e finada nos Ánxeles o 27 de agosto de 1964, foi unha humorista estadounidense, coñecida internacionalmente como a parella estrafalaria de George Burns, o seu home na vida real, tanto en vodevil, radio, cine e televisión.
X-Men: First Class
Sinopse
Constitúe o comezo da saga dos X-Men. "X-Men: First Class" conta a historia previa á existencia dos mutantes, e antes dos protagonistas cambiaren os seus nomes polos de Profesor X e Magneto. Charles Xavier (James McAvoy) e Erik Lehnsherr (Michael Fassbender) eran dous mozos que ían descubrindo os seus poderes. Non había animadversión ningunha entre eles, senón que os unía unha sincera amizade e decidiron traballar xuntos para crear un grupo de mutantes coa finalidade de evitar o Armagedón nuclear. Foi entón cando se abriu unha enorme fenda entre eles e supuxo o comezo da eterna guerra entre a irmandade de Magneto e os X-Men do Profesor X.
Casaldaia de Abaixo, Cerdido, Cerdido
Casaldaia de Abaixo é un lugar da parroquia de Cerdido no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 19 habitantes (9 homes e 10 mulleres), 4 menos ca en 2003.
Nakkila
Nakkila (en sueco Sastmola) é un municipio de Finlandia, situado no oeste do país, na rexión de Satakunta. En 2017 a súa poboación era de 5.534 habitantes. A superficie do termo municipal é de 184,88 km2, dos cales 1,97 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 30,26 hab./km². Entre os atractivos da vila salientan a súa igrexa e o estudo cinematográfico, ás veces denominado o "Hollywood de Finlandia".
O concello é unilingüe en finés, aínda que o nome Nackeby foi antigamente empregado en sueco.
Cidades irmandadas
Nakkila está irmandado coa localidade rusa de Boksitogorsk.
Casaldegonce, Cerdido, Cerdido
Casaldegonce é un lugar da parroquia de Cerdido no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 19 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 9 homes e 10 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2003 cando tiña 22 habitantes.
Alxeciras
miniatura|Porto de Alxeciras.
Alvite, Baños de Molgas, Baños de Molgas
Alvite é un lugar da parroquia de Baños de Molgas, no concello de Baños de Molgas.
Alxeciras
Alxeciras (en Algeciras) é unha cidade e municipio do sur de España, situado no Campo de Xibraltar, provincia de Cádiz, Andalucía.
Alvite, Baños de Molgas, Baños de Molgas
Tiña 36 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 12 eran homes e 21 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 40 habitantes (18 homes e 22 mulleres).
Alxeciras
Está situada na baía de Alxeciras, un enclave xeográfico estratéxico por acharse no estreito de Xibraltar, lugar de contacto entre o mar Mediterráneo e o océano Atlántico. Esta situación fixo que posea o porto marítimo con maior tránsito de persoas e mercancías entre Europa e África, concretamente entre España e Marrocos.
Alvite, Baños de Molgas, Baños de Molgas
Un regato divide a aldea. Ten colexio propio. Ao lado do colexio está a igrexa de Santa Marta. Conserva o forno onde se cocía o pan.
Alxeciras
Alxeciras con 121.414 habitantes é o décimo municipio de Andalucía e o segundo da provincia en termos poboacionais, tras Xerez da Fronteira e por diante da capital provincial, Cádiz.
Valeriano Yepes Hernández de Madrid
Valeriano Yepes Hernández de Madrid, nado en Novés (Provincia de Toledo) o 14 de abril de 1925, é enxeñeiro agrónomo.
Traxectoria
Estudou Enxeñería Agrónoma en Madrid e posteriormente doutorouse en 1966.
Trasladouse a Galicia en 1951 onde traballou no seu campo. Iniciou campañas para amosar o uso de praderías artificiais, a construción de silos e o ensilado da herba en 1966. Destas campañas naceron as melloras realizadas nas explotacións gandeiras de Galicia.
En 1969 é nomeado director do Centro de Investigacións de Galicia, organismo dende o que se concentrou na organización e difusión da investigación agraria. Este traballo culminouse coa creación do Centro Rexional de Investigación e Desenvolvemento Agrario en Mabegondo, e do que foi director ata 1983.
Alxeciras
Toponimia
miniatura|Imaxe satélite da Cidade de Alxeciras. O nome Algeciras procede do árabe الجزيرة الخضراء Al-Yazira al-Jadrā ' , "a illa verde", pola illa que se encontraba na súa costa antes de ser anexionada polo porto. Tamén podería proceder de الجزائر Al-Yazā ' ir ("as illas"). Este nome naceu no ano 711 cos primeiros musulmáns que chegaron á Península Ibérica. Anteriormente, na época romana a cidade situada no que actualmente é o centro da cidade denominouse Iulia Traducta, nome que fai referencia a que foi poboada por disidentes ao imperio romano procedentes de Tánxer. Aparece designada tamén como Tingentera, interpretada como Tingis altera ou "a outra Tingis", e como Iulia Ioza en púnico.
O xentilicio é "alxecireño-a". Como outras cidades da zona (La Línea, Xibraltar, Ceuta etc.) os seus cidadáns teñen un xentilicio particular popular, así aos alxecireños chámanselle "especiales", segundo pode ser, porque na zona dábase no pasado un viño chamado Especial.
Economía
Alxeciras é o motor comercial da comarca. As súas industrias principais son a petroquímica e a pesca. O porto de Alxeciras é o máis importante de España en tráfico total de mercadorías, cun movemento total de 74,8 millóns de toneladas en 2008.
Lugares de interese
miniatura|Praza Alta de Alxeciras e igrexa da Palma
Cristina de Borbón e Grecia
Cristina Federica Victoria Antonia de la Santísima Trinidad de Borbón y Grecia, nada en Madrid o 13 de xuño de 1965, é infanta de España e foi duquesa de Palma, é a segunda dos fillos dos reis de España Xoán Carlos I e Sofía. É a sexta na liña de sucesión logo das fillas do seu irmán Filipe, rei de España, e da súa irmá Elena e os seus fillos.
Alvite, Baños de Molgas, Baños de Molgas
Xentilicio
O seu xentilicio é alviteiro.
Cristina de Borbón e Grecia
Traxectoria
É licenciada en ciencias políticas pola Universidade Complutense de Madrid e en 1990 realizou un máster en Relacións Internacionais na Universidade de Nova York.
Viviu en Barcelona, concretamente no barrio de Pedralbes, durante moitos anos. En 2009 a familia trasladouse por motivos laborais de Iñaki Urdangarin a Washington. En setembro de 2012, os duques de Palma volveron establecer a súa residencia en Cataluña. Por Real Decreto de 11 de xuño de 2015 (publicado ao día seguinte), o seu irmán, o Rei Filipe VI, revogoulle o título de Duquesa de Palma de Mallorca.
Goldie Hawn
Goldie Jeanne Hawn, nada o 21 de novembro de 1945 en Washington, D.C., é unha actriz, produtora e directora de cine estadounidense.
Castrillón, Cerdido, Cerdido
Castrillón é un lugar da parroquia de Cerdido no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 6 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 3 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2003 cando tiña 9 habitantes.
Netlog
Netlog (antigamente coñecida como Facebox e Bingbox) é unha web de rede social, creada en Bélxica e dirixida principalmente a mozos e mozas europeas. Tamén é o nome da empresa propietaria.