cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Estación de Pontevedra
A estación
O edificio de viaxeiros da estación de Pontevedra é unha estrutura de dous pisos de planta alongada e rectangular revestida de pedra e adornada no seu acceso principal por un amplo arco nun frontón triangular. Unha marquesiña en beiril en formigón armado cobre as plataformas da estación. O edificio foi proxectado en abril de 1943 polos enxeñeiros de camiños José Luis Tovar Bisbal e Eugenio de la Sal Crespo. Sitúase na Avenida da Estación, na zona sueste da cidade, no lugar da Parda. Está a carón do río dos Gafos e da estación de autobuses, e por diante dela pasa a vía portuguesa do camiño de Santiago e atópase o monumento Dorna.
O edificio de pasaxeiros está equipado con máquinas expendedoras de billetes e unha sala de espera. Conta con tres plataformas, a principal pegada ao edificio e dúas laterais cinco vías. Entre a plataforma principal e as dúas laterais hai dúas vías centrais pasantes. Os cambios de plataforma realízanse grazas a un paso subterráneo. Dispón de venda de billetes, atención ao cliente, aseos e cafetería. Todo o recinto está equipado con servizos adaptados para as persoas con minusvalía. No exterior existen varias zonas de aparcadoiro e unha parada de taxi.
Servizos ferroviarios
Acceso á estación de Pontevedra|miniatura miniatura|Vista xeral.
Longa Distancia
Actualizados a 12 de xuño de 2022.
Media distancia
Actualizados a 12 de xuño de 2016.
Intermodalidade
A estación de autobuses atópase xunto á estación de ferrocarril de Pontevedra. A conexión entre ambas as estacións realízase a través dun itinerario peonil directo e unha marquesiña cuberta, complementados por unha praza de acceso peonil fronte á estación de autobuses. .
Nas inmediacións hai un aparcadoiro de superficie e outro subterráneo. Á estación chegan os autobuses urbanos da cidade (liñas 1 e 2); a parada atópase fronte á estación.
Servizo de mercadorías
Esta estación está aberta para o servizo de mercadorías, especialmente para as procedentes ou con destino ao porto de Marín-Pontevedra.
Pedrola
miniatura|250px|Casa do Concello
Pedrola é un municipio de España, na comarca da Ribera Alta del Ebro, provincia de Zaragoza, Comunidade Autónoma de Aragón. Forma parte do partido xudicial de Zaragoza.
Xeografía
miniatura|250px|Escudo de Pedrola miniatura|250px|Bandeira de Pedrola Próxima ao río Ebro pola súa marxe dereita e á confluencia do Jalón pola esquerda, Pedrola está localizada na chamada Depresión do Vale do Ebro. A súa altitude é de 2 962​ msnm.
O concello ocupa unha superficie de 113,53 km² e, no ano 2016, tiña unha poboación de 3 450 habitantes (pedroleros/as), o que facía unha densidade de 30,39 hab./km².
Economía
A súa economía baséase nas actividades de carácter industrial, sobre todo desde a implantación na achegada Figueruelas da factoría Opel España. Porén, a fonte tradicional de ingresos, a agricultura, a pesar de que perdeu importacia, mantense en vigor.
Arturo Rey Juncal
Arturo Rey Juncal, nado en Pontevedra e finado na mesma cidade o 31 de outubro de 1935, foi un reloxeiro e político galego.
Traxectoria
Reloxeiro. Foi concelleiro republicano en Pontevedra durante a Restauración. Masón, membro da loxa Helenes nº 7 co nome simbólico de Víctor, foi detido en 1930 por participar en reunións masónicas e multado con 250 pesetas. Formou parte, con Amancio Caamaño e Maximiliano Pérez Prego, da comisión encargada de establecer unha alianza entre republicanos e forzas esquerdistas locais en marzo de 1931. Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 que trouxeron a República foi elixido concelleiro polo distrito de Santa Clara e ocupou o cargo de tenente-alcalde até a destitución da Corporación en outubro de 1934. Rexeitou o ofrecemento para presidir a Deputación de Pontevedra e só aceptou o posto de deputado provincial. Era directivo do consello local de Izquierda Republicana.
Foi pai de Benigno Rey Pavón.
Reine Wisell
Reine Wisell nado en Motala, o 30 de setembro de 1941 e finado en Tailandia o 20 de marzo de 2022, foi un piloto de carreiras de Suecia.
Traxectoria
Participou en 23 Grandes Premios do Campionato do Mundo, debutou o 4 de outubro de 1970. Logrou un podio e anotou un total de 13 puntos de campionato. Tamén participou en varias carreiras fora do campionato de Fórmula Un. Gañou o campionato sueco da Fórmula 3 en 1967 e tres anos máis adiante deu o gran paso e asinou co equipo Lotus que era o mellor equipo ese ano.
Debutou no Gran Premio dos Estados Unidos de 1970 en Watkins Glen, Wisell correu para Lotus que retornaba ao campionato logo da morte de Jochen Rindt no Gran Premio de Italia de 1970 en Monza. A morte de Rindt fixo que o seu compañeiro John Miles se retirase e Wisell substituíuno. O seu primeiro gran premio foi o mellor da súa carreira xa que logrou un terceiro lugar, só por detrás do seu compañeiro de equipo e futuro campión Emerson Fittipaldi e Pedro Rodríguez e terminando por diante do aspirante ao título Jacky Ickx. Este resultado foi o mellor de Wisell, xa que os anos seguintes non foron tan bos, e retirouse logo do gran premio en casa en.
Moncayo
O Moncayo, ás veces tamén chamado Monte de San Miguel é unha montaña de 2.314,3 m.s.n.m., que forma parte do Sistema Ibérico, situada entre a provincia de Zaragoza (Aragón) e a provincia de Soria (Castela e León), en España. Pola súa altura é a cima máis elevada do Sistema Ibérico e un dos picos emblemáticos da Península Ibérica.
Desde 1978 o contorno onde se ergue está protexido como Parque Natural de la Dehesa del Moncayo cunha superficie de 9.848 ha.
Clima
O clima é do máis duro dentro do conxunto do Val do Ebro, aínda que as temperaturas máis baixas se alcanzan nas depresións que cortan os ríos e que poden superar os -15 °C. Ao tempo é a zona máis chuviosa, especialmente na cara setentrional do macizo, onde converxe a nubosidade procedente do noroeste da península, o que fai que as precipitacións medias anuais estean arredor dos 1.000 mm.
Vexetación
O relativamente nivel alto de precipitacións, favorece a aparición de plantas propias doutros dominios florais, como o carballo, que se desenvolve nas ladeiras setentrionais baixas, e a faia, que xorde nas zonas de avesedo.
Pobo irlandés
O pobo irlandés (en Muintir na hÉireann, na hÉireannaigh ou na Gaeil) é un grupo nacional, cultural e etnolongüístico nativo da illa de Irlanda.
Irlanda está habitada dende hai máis de 9 000 anos segundo os estudos arqueolóxicos. Durante a maior parte da historia documentada de Irlanda, os irlandeses foron principalmente un pobo gaélico. Os anglo-normandos conquistaron partes de Irlanda no século XII. A partir dos séculos XVI e XVII, o Reino de Inglaterra reconquistou e colonizou Irlanda, traendo consigo un gran número de escoceses das Terras Baixas e ingleses, que ocuparon principalmente o norte da illa.
Hoxe en día Irlanda está dividida en dúas partes: unha é a República de Irlanda (un estado independente) e a outra é Irlanda do Norte (que forma parte do Reino Unido). A súa poboación combinada era de 6 392 132 segundo o censo de 2011. Porén, estímase que hai entre 70 e 80 millóns de persoas en diferentes países que teñen ascendencia irlandesa, feito que converte a diáspora irlandesa nunha das meirandes do mundo. Historicamente, a emigración en Irlanda foi resultado de graves problemas económicos e fames, especialmente entre os séculos XVIII e XIX.
As persoas de ascendencia irlandesa poden atoparse principalmente en países de fala inglesa, especialmente no Reino Unido, nos Estados Unidos de América, no Canadá e Australia. Tamén son significativas as poboacións na Arxentina e México. Nos Estados Unidos está a poboación máis numerosa, mentres que Australia ten a meirande porcentaxe de descendentes de irlandeses de todo o mundo en relación co total da súa poboación. Así mesmo, moitos islandeses teñen antepasados irlandeses e escoceses.
Alfons Alzamora
Alfons Alzamora Ametller, nado en Palma o 20 de maio de 1979, é un xogador de baloncesto profesional español que xoga para o Lleida Bàsquet da Liga LEB. Mide 2,06 metros, pesa 109 kg e xoga na posición de pivote.
Traxectoria
Formado nas categorías inferiores do FC Barcelona, debutou na Liga ACB o 21 de setembro de 1997, con 18 anos. Durante tres anos combinou as súas actuacións no Barcelona B co primeiro equipo. Na tempada 1998-1999 participou na consecución da Copa Korać. Tras un ano de cesión no Caprabo Lleida da Liga LEB, en 2001 regresou ao FC Barcelona de Svetislav Pešić, onde xogou dúas tempadas. Nese período participou na consecución da Euroliga, unha Liga ACB e unha Copa do Rei de Baloncesto.
En 2003 fichou polo Club Joventut de Badalona, onde xogou unha tempada, para pasar a xogar despois co Leite Río Breogán as dúas seguintes tempada (2004-2006). En agosto de 2006 asinou co Vive Menorca e posteriormente co Ricoh Manresa.
Barrio (filme)
Barrio é unha película de cine española dirixida por Fernando León de Aranoa.
Aciñeira de Covas
dereita|miniatura|Aciñeira de Covas. A aciñeira de Covas é unha aciñeira (Quercus ilex L. subsp. ballota) recoñecida legalmente como árbore senlleira pola Xunta de Galicia. O exemplar, de propiedade privada, localízase na Serra da Enciña da Lastra, na estrada de acceso ao lugar de Covas no concello de Rubiá, a súa altura é de 1 800 centímetros, o toro ten un perímetro na base de 650 cm e del saen tres pólas grosas, estímase a súa idade en 500 anos.
Biblioteca Pública de Pontevedra
A Biblioteca Pública de Pontevedra Antonio Odriozola forma parte da Rede de Bibliotecas Públicas de Galicia e da Rede de Bibliotecas Públicas do Estado, como unha das 53 bibliotecas que a constitúen. A súa xestión foi transferida a través da Consellería de Cultura da Xunta de Galicia.
Está adicada a Antonio Odriozola Pietas, quen se estableceu en Pontevedra en 1964, onde levou a cabo gran parte do seu traballo como bibliógrafo, investigador e erudito.
Historia
A Biblioteca Pública de Pontevedra naceu no ano 1848, data na que recibiu os antigos fondos de mosteiros e conventos extinguidos pola Desamortización. Instalouse no Instituto Provincial de Segunda Ensinanza, no antigo Colexio dos Xesuítas, abrindo as súas portas o 2 de febreiro de 1849.
Para poñer fin á situación de falta de espazo e escaseza que sufrían a Casa dos Fonseca e a biblioteca, e tras estudar varias posibles localizacións, o 7 de setembro de 1984 o Ministerio de Cultura comprou un soar utilizado como garaxe pola empresa de autobuses La Unión, na rúa Alfonso XIII. O Ministerio de Cultura construíu alí un novo edificio de cinco plantas para a biblioteca (soto, planta baixa e catro pisos).
O proxecto foi realizado polo arquitecto do Ministerio de Cultura Julio Simonet Barrio. Deseñou un edificio de 3.300 metros cadrados distribuídos en cinco plantas, con tres salas de lectura para 200 persoas cada unha, unha sala de reunións e conferencias, unha fonoteca e unha sala de exposicións, así como catro grandes depósitos cunha capacidade total de 280.000 libros. A finais de 1987 a biblioteca trasladouse a esta localización e o edificio foi inaugurado o 21 de xaneiro de 1988.
En 1989 a xestión da biblioteca pasou a ser asumida pola Xunta de Galicia.
O 28 de abril de 1995, a Biblioteca Pública de Pontevedra recibiu o nome de Antonio Odriozola, en honra ao seu labor como bibliógrafo e investigador dos fondos da biblioteca.
Instalacións
miniatura|Sala infantil
Servizos
A biblioteca pon á disposición dos usuarios unha serie de servizos adicionais que se listan a continuación:
Servizos electrónicos
Algúns servizos electrónicos que ofrece a Biblioteca son:
León Esteban San Miguel
Víctor de Santa Teresa, OCD, de nome secular León Esteban San Miguel Erce, nado en Lekeitio, Biscaia, o 21 de abril de 1904 e finado o 4 de abril de 1995, foi un bispo católico e relixioso carmelita descalzo que por 15 anos exerceu de ordinario da vigairía apostólica de Kuwait.
Traxectoria
Naceuo en Lekeitio en 1904, fillo de Vicente San Miguel e Paulina Erce. Logo de estudar en Villafranca, Navarra, comezou o noviciado na Orde dos Carmelitas Descalzos, onde profesou o 28 de xullo de 1921, tomando o nome de Víctor de Santa Teresa.
O 31 de maio de 1976 foi elixido vigairo apostólico de dita sé, e foi consagrado bispo o 16 de xullo de 1976, como bispo titular de Rusubbicari. Exerceu este cargo até o 5 de novembro de 1985. Retirouse á India, onde seguiu a traballar até a súa morte o 4 de abril de 1995.
Loño, Loño, Vila de Cruces
Loño é un lugar da parroquia de Loño, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres), o que supón unha diminución de 3 habitantes con respecto ao ano 2000.
Guerra da Independencia española
A guerra da Independencia española, tamén coñecida coma francesada, guerra do francés ou guerra contra o francés, foi o conflito armado que, entre 1808 e 1814 sacudiu a Península Ibérica como consecuencia da entrada das tropas napoleónicas en España co pretexto de invadir Portugal. O Levantamento do 2 de maio contra os invasores foi espontáneo e popular e iniciouse o 2 de maio de 1808, cando o alcalde de Móstoles, Andrés Torrejón, redacta un bando no que insta a poboación a levantarse en armas para socorrer o rei Fernando VII, que estaba retido por Napoleón Bonaparte. Esta guerra está dentro do contexto de guerras napoleónicas.
Antecedentes
miniatura|Estatua en [[Santander en honor do capitán de Pedro Velarde, heroe da guerra da Independencia morto durante o levantamento do 2 de maio de 1808.]] Durante os últimos anos do século XVIII e primeiros anos do século XIX, Napoleón gobernaba España da forma que el quería, amparándose na debilidade dos reis e ministros do país. Con todo, no final do ano 1807, Napoleón decidiu que a monarquía de Carlos IV era de escasa utilidade e que sería máis propicio a creación dun estado satélite. Aproveitando os sucesos derivados do Motín de Aranjuez e o feito de que as tropas francesas xa ocuparan o norte de España, Napoleón fixo que a coroa española caese nas mans de seu irmán Xosé I (abdicacións de Baiona).
Coa situación de parálise borbónica, o pobo ponse en loita contra o invasor dirixido por notables locais. Desta forma, únense nun bloque para deslexitimar un cambio dinástico, e comezar a loita pola "independencia".
Co levantamento popular do 2 de maio (Madrid 1808), ponse de manifesto a separación entre o pobo e o goberno instaurado por Napoleón. Son: a ausencia do rei Fernando VII (de quen se cre que está secuestrado), resentimento contra a presenza militar francesa, a represión do 3 de maio, as gotas que colman o vaso e fan perder a lexitimidade ao poder central e a representación popular por medio das xuntas rexionais.
A guerra pola independencia
Tralo levantamento do 2 de maio, a Xunta Suprema do Reino de Galicia, a Xunta Suprema do Reino de Sevilla e outras Xuntas constituídas en diversas provincias do Reino proclámanse soberanas contra o poder central en principio lexítimo (Fernando VII esixiu abandonar España en obediencia aos franceses), envía embaixadas a Inglaterra e declaran a guerra a Francia. Estas Xuntas de contado se fusionarían para formar a Xunta Suprema Central (25 de setembro de 1808, a cal acumulou os poderes executivo e lexislativo españois durante a ocupación napoleónica de España; esta xunta suprema central, a partir de 1810, pasaría a chamarse Consello de Rexencia de España e Indias.
Napoleón esixe aos xenerais que eliminen a resistencia, pero os resultados non son os esperados. A vitoria de Bessiers na batalla de Medina de Rioseco non acaba coa rebelión do sitio de Zaragoza que axiña se estende a Logroño. En Cataluña, as tropas francesas son derrotadas dúas veces na batalla del Bruc, mentres que a sublevación de Xirona corta as subministracións. En Andalucía o xeneral Dupont sofre unha derrota na batalla de Bailén fronte as tropas do xeneral Castaños. A causa deste triunfo foi desaloxar Madrid e fixo soñar coa marcha definitiva dos franceses. Ao mesmo tempo, Gran Bretaña ve abrirse unha nova fronte, (inesperada), na súa guerra contra Francia.
Porén, Napoleón intervén directamente, dirixindo un exército de 250.000 homes. Trátase dun exército veterano, acostumado a movementos rápidos e a vivir sobre o terreo, e que derrota rapidamente a resistencia española e os exércitos ingleses desembarcados na península. Despois da entrada do emperador en Madrid, tras a batalla de Somosierra (30 de novembro de 1808) e a derrota da batalla de Ocaña (novembro de 1809), a Xunta Xeral abandona a meseta para refuxiarse primeiro en Sevilla, despois en Cádiz. Dende aí asiste á toma de Andalucía e Valencia. Soamente Murcia e Huelva, con Cádiz, quedan independentes.
A guerra de guerrillas
Sen un exército co que combater ante os franceses, os españois inventan un sistema novo para loitar, a guerra de guerrillas, como único modo de desgastar e estorbar aos franceses. Trátase de grupos de pouca xente, coñecedores do terreo que pisan, e que danan o inimigo con rápidos golpes, para espallarse rapidamente e perderse polos montes. Grazas a estas tácticas, o dominio francés está soamente nas cidades. O propio Napoleón recoñece a inestabilidade cando, en contra da vontade do seu irmán (teórico rei de España), pon baixo goberno francés os territorios da marxe esquerda do Ebro, creando unha nova marca hispánica.
Esta guerra de independencia terá importantes repercusións no esforzo de guerra de Napoleón. Un aparente paseo militar transformábase nunha situación na que centos de unidades, preciosas para loitar na campaña contra Rusia, morrían nos ataques. A situación era en calquera caso tan inestable, que calquera retirada de tropas podía producir un desastre de mortes súbitas, como o que ocorreu en xullo de 1812. Nesta data o Duque de Wellington, á fronte dun exército angloportugués e dende Portugal, derrota os franceses, primeiro na batalla de Ciudad Rodrigo e logo na batalla de Arapiles, expulsando os franceses ao oeste e ameazando Madrid: José Bonaparte retírase a Valencia. Aínda que os franceses contraatacan e o rei volve para Madrid en novembro, unha nova retirada de tropas por parte de Napoleón tras a derrota en Rusia e en principios de 1813 permite ás tropas aliadas expulsar a José Bonaparte de Madrid e derrotar os franceses na batalla de Vitoria e na batalla de San Marcial, ao mesmo tempo en que Napoleón intenta protexer a fronteira até poder negociar con Fernando VII unha retirada. Nin os desexos dos españois, verdadeiros protagonistas da liberación, nin os intereses dos afrancesados que seguiran ao exilio a José, son tidos en conta nas negociacións.
Consecuencias
A firma do Tratado de Valençay polo que se devolvía o trono a Fernando VII O desexado, como monarca absoluto, foi un comezo dun tempo de desilusións para todos aqueles que creran que a loita contra os franceses era o comezo da "revolución española".
Conmemoracións
200px|esquerda|miniatura|Vázquez Varela presencia a toma francesa do Concello. miniatura|300px|Recreación. Os protagonistas da Reconquista de Vigo: [[Juan Almeida de Sousa e Saa|Almeida (de uniforme verde, seguido por unha bandeira co escudo portugués); o abade de Valadares; Vázquez Varela; Cachamuíña cunha bandeira galega; unha muller viguesa e o mariñeiro Carolo cun machado na man.]] En Vigo, celébrase a sublevación popular de 1809, chamada Reconquista, cun festivo local (28 de marzo) e unha ambientación desa época na zona antiga, organizados polo concello e as asociacións de veciños. Nesa semana, recréase teatralmente a Reconquista na Praza da Constitución, lugar da Casa do Concello naquela época e ó longo da Zona Antiga, que daquela estaba maioritariamente entre as murallas. Nela os actores e veciños escenifican os principais feitos que aconteceron naquela época.
Os principais personaxes representados son: 200px|dereita|miniatura|Os franceses retiráronse de Vigo en barco. Os actos teatrais son recreación das crónicas da época: Debido a que a muralla de Vigo foi derrubada e os seus restos están soterrados baixo diversos lugares de Vigo (rúa Carral, A Laxe, Porta do Sol ou o propio concello), a Porta da Gamboa recréase cunha maqueta na rúa homónima.
Posteriormente, na retirada francesa para o interior da ría de Vigo, principiaríase combate na batalla de Ponte Sampaio, nas terras onde coinciden os concellos de Soutomaior e Pontevedra.
Lista de panteóns e tumbas dos gobernantes en Portugal
Esta lista de lugares de sepultamento de gobernantes indica onde se atopan as tumbas dos monarcas, titulares e consortes de territorios soberanos e que se atopan en Portugal. Inclúense reis e condes soberanos de territorios independentes durante o tempo do reinado destas persoas, ben como os seus cónxuxes.
Salón Teatro
É o único espazo de exhibición escénica de titularidade exclusiva da Xunta de Galicia e supón un referente cultural para a cidade de Santiago de Compostela e a Comunidade Galega.
Características
Localízase nun edificio histórico no corazón da zona vella de Santiago de Compostela.
O Salón Teatro dispón de platea e tribuna con capacidade para 272 espectadores.
Historia
En 1920 inaugurouse o Salón Teatro como sala de eventos e espectáculos. Tiña unha capacidade de máis de 500 localidades, forma de anfiteatro, un escenario reducido e unha sala dividida en dous andares, posteriormente destinouse principalmente á cinematográfia.
José Pombo Varela
José Pombo Varela, coñecido como Rulo, nado en Malpica de Bergantiños, foi un empresario e político galego.
Traxectoria
Armador de Malpica de Bergantiños. Foi o primeiro patrón maior da confraría de pescadores de Malpica, constituída en 1923. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro e en marzo de 1930, alcalde, tomando posesión a principios de abril Na II República foi elixido concelleiro monárquico de Malpica de Bergantiños o 12 de abril de 1931 e volveu ser alcalde o 9 de marzo de 1935.
Xesús Manuel Valcárcel
Xesús Manuel Valcárcel López, nado en Romeán (Lugo) en 1955, é un profesor e escritor galego.
Traxectoria
Estudou no Seminario de Lugo e no Instituto da mesma cidade, licenciouse en Filoloxía pola Universidade de Santiago de Compostela e accedeu a catedrático de Lingua galega e Literatura de secundaria. Tamén exerceu a docencia nas Universidades de Santiago e Granada e ten desempeñado diferentes actividades na administración educativa galega.
Entrou, co seu irmán Xulio, no colectivo poético Cravo Fondo en 1977. É promotor da teoría filosófica do movemento artístico e literario galego denominado sentimentalismo e a editorial Bubela.
Colaborou no Boletín da Real Academia Galega e no Boletín galego de literatura.
Vida persoal
Naceu Xesús Manuel López Valcárcel, pero mudou legalmente a orde dos apelidos. É irmán de Xulio López Valcárcel, tamén escritor.
Alien Nación
Alien Nación (en Alien Nation) é un filme estadounidense de ciencia ficción dirixido por Graham Baker que foi estreado en 1988. Está protagonizado por James Caan, Mandy Patinkin e Terence Stamp. O filme conta o proceso de asimilación dos "Newcomers", unha raza alieníxena que se asenta nos Ánxeles, malia o rexeitamento da poboación local. O argumento baséase nos xéneros neo-noir e policiaco, centrándose na unión entre un veterán policía detective (Caan) e un extraterrestre (Patinkin); o primeiro detective Newcomer.
Estreouse en galego o 15 de decembro de 2001 a través da TVG.
La sombra del viento
La sombra del viento é unha novela en lingua castelá de Carlos Ruiz Zafón, publicada en 2001 por Editorial Planeta. É o primeiro volume dunha tetraloxía ambientada en Barcelona, continuada pola precuela El juego del ángel (abril de 2008) e a secuela El prisionero del cielo (2011). Converteuse nun best-séller internacional, sendo traducida a máis de 30 idiomas e vendendo 15 millóns de exemplares.
Trama
A novela está ambientada na Barcelona da posguerra, entre 1945 e 1956. Daniel Sempere é un rapaz de 10 anos orfo de nai e fillo dun libreiro. No verán de 1945 o pai lévao ao Cemiterio dos Libros Esquecidos, unha vella biblioteca cunha gran cantidade de libros abandonados e coidados con agarimo por un pequeno número de iniciados. Conforme á tradición, cada vez que alguén leva un novo iniciado, este ten dereito a levar un libro, que debe coidar como a vida propia. Daniel escolle La sombra del viento, de Julián Carax, que le esa mesma noite na casa. Abraiado, procura outros libros do mesmo autor, pero non logra atopar ningún. Todo o que consegue son historias sobre un home estraño que se fai chamar Laín Coubert (como un personaxe do libro que resulta ser o Diaño) que persegue os libros de Carax para prenderlles lume.
Nese punto a novela convértese nunha historia dentro doutra. Daniel, xa adolescente, procura outras obras de Julián e descobre a historia do autor.
Castor Elices
Castor Elices Rodríguez, nado en Celanova o 21 de xaneiro de 1847 e finado na mesma vila o 15 de marzo de 1886, foi un médico militar e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela. Ingresou no Corpo de Sanidade da Armada, onde chegou ao grao de capitán. Coa morte da súa amada recluíuse en Celanova. Coñecido polos poema "As follas secas", da escola sentimental e "Aínda te quero".
Gondomar
miniatura|250px|Igrexa parroquial de San Vicente de Mañufe. Gondomar é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca histórica do Val Miñor (Baiona, Gondomar e Nigrán). Dende o ano 1992 está administrativamente ligada á Mancomunidade da Área Intermunicipal de Vigo, á comarca de Vigo e integra a Área Metropolitana de Vigo. Segundo o IGE, en 2021 tiña 14 920 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é ou.
Castor Elices
Traxectoria
O "tenro Elices" aparece n'O divino sainete de Manuel Curros Enríquez.
Gondomar
Toponimia
O topónimo Gondomar é unha evolución do antigo Gundemari, xenitivo relacionado co nome persoal de orixe xermánico Gundemarus ou Gundemaro. Sustenta esta tese de xeito indirecto a Carta de demarcación do couto de Vilaza (1106), que menciona o lugar de Sancto Salvatorem de Gandari situado nas proximidades da actual vila de Gondomar. Pode interpretarse Gandari como un erro do copista ou escribán, en lugar de Gondomari ou Gundemari.
Para Prudencio de Sandova l o topónimo débese á fundación dalgún tipo de poboamento neste concello por parte do rei visigodo Flavio Gundemaro no século VII. Hipótese vixente para varios investigadores máis posta en dúbida por Gonzalo Navaza, quen concorda coa orixe do nome nun xenitivo de Gundemaro ou Gondemarus, mais sinala que non existe documentación que permita unha asociación definitiva co monarca suevo. Inda que afirma que será no século VII cando o nome Gundemaro ou Gundemarus se rexistre por primeira vez na Península Ibérica, matiza que entre os séculos IX e XI tamén tivo lugar un rexurdir ou moda de nomes xermánicos vinculados ao antigo reino visigodo de Toledo. O que si está claro para Navaza é que o actual topónimo Gondomar ten orixe nun antigo señor ou  propietario chamado Gundemaro que puido ter vivido no século VII.
Xeografía
Encóntrase no Val Miñor, entre a serra do Galiñeiro e a ribeira do río Miñor, preto de Vigo e das praias de Nigrán e Baiona. Dá cara á ría de Baiona, estando bordeado polo pico Castelo e o monte Couxo.
Máis da metade da superficie está destinada a uso forestal, destacando o cultivo de piñeiros, xunto coa flora autóctona en fragas de carballos e castiñeiros. O clima é de temperaturas suaves, con máximas en xullo e mínimas en xaneiro, así como precipitacións elevadas.
Historia
Os primeiros restos humanos datan do paleolítico inferior, coma os máis de 200 útiles de cuarcita tallada atopados en Chan do Cereixo. En Chaín hai un dolmen, e en Pedra Moura hai petróglifos podomorfos e naviculares. Tamén hai gravados no monte de Santo Antón. Da cultura castrexa data o castro de Xián. No lugar de Cristo María atopáronse machadas de bronce. No monte Galiñeiro están os petróglifos de Auga da Laxe, varias rochas gravadas nunha chaira aberta cara á ría de Vigo. A Pedra das Procesións ten na súa cara, inclinada cara ao sueste, un conxunto de figuras representando modelos concretos de armamento da primeira fase da metalurxia no territorio galaico, hai uns 4500 anos. Aparecen representadas coa punta cara a arriba e a maior escala do seu tamaño real.
Hai restos da calzada romana Per loca maritima, mencionada no itinerario de Antonino. Na idade Antiga estableceuse o poboado de Gundemaro, que segundo o Padre Sarmiento e outros autores, deulle nome ao concello. En 1149 Áurea Bellida doou unhas terras nas que Afonso VII autorizou a construción do mosteiro de Santa Baia das Donas, convento feminino da orde de San Bieito.
En 1616 Diego Sarmiento de Acuña comandou a defensa de Baiona e do Val Miñor ante os ataques do pirata Drake, polo que Filipe III lle concedeu o título de conde de Gondomar. En 1623 intercedeu, xunto con outros nobres, na adxudicación por parte do rei do voto do reino de Galicia nas Cortes de Castela. Así mesmo, axudou a lograr a concesión da Escuadra de Galicia, que defendía a costa do ataque de piratas e apoiaba a frota do Cantábrico.
Na guerra contra Portugal durante o reinado dos Austrias a vila de Gondomar foi arrasada polos exércitos vecinos. Durante a guerra da Independencia española os habitantes de Gondomar colaboraron na reconquista de Vigo.
Patrimonio
A Ponte de Mañufe
A ponte de Mañufe é a máis antiga das existentes na comarca do Val Miñor. A obra ten unha probable orixe romana e unha posterior reconstrución datada no ano 1140 segundo inscrición existente nun dos perpiaños dun chantón. Sitúase na actual estrada provincial PO-2035 ao seu paso polo río Miñor, e segue a ser a principal porta de entrada e saída á parroquia de Mañufe tanto do tráfico peonil como vehicular no século XXI. Une os lugares da Texosa (norte) e A Ponte (sur), na devandita parroquia situada no concello de Gondomar. Está catalogada como Ben de Interese Cultural dentro do espazo de protección delimitado no decreto 48/1999 do 18 de febreiro da Xunta de Galicia.
Coñecido como do Acordo ou de Mañufe, este cruceiro salienta polo seu peto de ánimas policromado e unha alegoría do pecado orixinal representada por unha serpe que gabea polo fuste. Non hai data acreditada da súa construción, pero sábese que entre os séculos XVI e XVIII ao pé deste monumento relixioso tiveron lugar as reunións do Partido do Miñor integrante da antiga provincia de Tui, durante o Antigo Réxime. A peza tivo varias reconstrucións  a última en 2017, quedando da orixinal só a base e parte do peto de ánimas. Trátase dun ben de interese patrimonial protexido polo decreto 48/1999 do 18 de febreiro da Xunta de Galicia.
Igrexario de San Vicente de Mañufe
A igrexa de San Vicente de Mañufe é un templo cristián situado no lugar da Moreira. Data do século XII, pero a maior parte da obra actual é barroca, consecuencia dunha gran reforma no século XVIII. Ten como celebración principal a do santo patrón da parroquia, san Vicente, o día 22 de xaneiro. Forma parte da diocese católica romana de Tui-Vigo.
A igrexa de Santa Baia de Donas ten a súa orixe no mosteiro de Santa Baia das Donas. A igrexa de Peitieros é de orixe románica, pero foi reformada nos séculos XVIII e XIX, mantendo da construción orixinal os muros e a fachada. Nesta mesma parroquia hai un cruceiro, onde se reunían os representantes das distintas parroquias da comarca para parlamentar.
O pazo da Escola (orixinariamente pazo de Mendoza) é unha casa grande galega da segunda metade do século XVIII fundada polo Pilcarpo de Mendoza. Existe outro pazo de Mendoza tamén fundado por Policarpo de Mendoza en Baiona.
Pazo de Fontán
O pazo e pousa de Fontán é unha casa señorial (hoxe en ruínas) situada no lugar e camiño do mesmo nome, na parroquia de San Vicente de Mañufe. Levantada entre os séculos XV ou XVI, as súas terras eran confinantes ao sur co Río Miñor e atravesadas de leste a oeste pola Levada do Bravo.
Pazo do Conde de Gondomar
O pazo do Conde de Gondomar, tamén chamado fortaleza de Gondomar, é unha fortificación de orixe medieval situada ao sur da vila de Gondomar. Está declarado Ben de Interese Cultural, e sitúase nunha fraga de árbores centenarias, rodeado por unha leira de 30 ha.
Outras casas grandes son o pazo de Pampillón e o de Villarés, na parroquia de Vilaza.
Lugares de Gondomar
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Gondomar vexa: Lugares de Gondomar.
Andrei Karlov
Andrei Gennadyevich Karlov (en Андре́й Генна́дьевич Ка́рлов); nado o 4 de febreiro de 1954 e finado o 19 de decembro de 2016, era un diplomático de carreira ruso que serviu como Embaixador Ruso en Turquía e antes como o embaixador da nación en Corea do Norte. A noite do 19 de decembro de 2016, Karlov foi asasinado nunha exposición de galería da arte en Ancara, Turquía, por Mevlüt Mert Altıntaş, un policía turco.
Educación e vida temperá
Karlov naceu en Moscova o 4 de febreiro de 1954. En 1976, Karlov graduouse no  Instituto Estatal de Relacións Internacionais de Moscova. Aquel mesmo ano uniuse ó servizo diplomático.
Vida persoal
Karlov estaba casado e tiña un fillo.
Palau
Palau (en palauano: Belau),  oficialmente a República de Palau e historicamente Belau, Palaos ou Pelew, é un país insular no oeste do Pacífico. A nación ten aproximadamente 26 illas e 340 illotes e conecta a cadea occidental das Illas Carolinas con partes dos Estados Federados de Micronesia. Ten unha superficie total de 466 km2. A illa máis poboada é Koror, onde se atopa a cidade máis poboada do país, o mesmo nome. A capital Ngerulmud está situada na illa próxima de Babeldaob, no Estado de Melekeok. Palau comparte límites marítimos con augas internacionais ao norte, os Estados Federados de Micronesia ao leste, Indonesia ao sur e Filipinas ao noroeste.
O país habitouse orixinalmente hai aproximadamente 3.000 anos por emigrantes do Sueste asiático marítimo. Palau foi debuxado por primeira vez nun mapa europeo polo misioneiro Checo Paul Klein baseado nunha descrición dada por un grupo de Palauenses naufragados na costa de Filipinas en Samar. As illas Palau pasaron a formar parte das Indias Orientais Españolas en 1885. Tras a derrota de España na Guerra hispano-estadounidense en 1898, as illas foron vendidas á Alemaña en 1899 baixo os termos do Tratado alemán-español, onde foron administrados como parte da Nova Guinea alemá. Despois da primeira guerra mundial, as illas pasaron a formar parte do Mandado dos Mares do Sur gobernado polos xaponeses pola Liga das Nacións. Durante a segunda guerra mundial, libráronse escaramuzas, incluíndo a principal Batalla de Peleliu, entre as tropas estadounidenses e xaponesas como parte da campaña das Illas Marianas e Palau. Xunto con outras Illas do Pacífico, Palau pasou a formar parte do Territorio fiduciario das illas do Pacífico gobernado polos Estados Unidos en 1947. Tras votar nun referendo en contra da adhesión aos Estados Federados de Micronesia en 1978, as illas lograron a soberanía total en 1994 baixo un Pacto de Asociación Libre cos Estados Unidos.
Politicamente, Palau é unha república presidencial en libre asociación cos Estados Unidos, que proporciona defensa, financiamento e acceso aos servizos sociais. O poder lexislativo concéntrase no bicameral Congreso Nacional de Palau. A economía de Palau baséase principalmente no turismo, a agricultura de subsistencia e a pesca, cunha parte importante do produto nacional bruto (PNB) derivada da axuda exterior. O país usa o dólar dos Estados Unidos como moeda das illas
Historia antiga
thumb|left|upright=1.3|[[galeón de Manila nas Marianas e Carolinas, c. 1590 Códice Boxer.|alt=]] Palau foi habitado orixinalmente entre o 3º e o 2º milenio a.C., moi probablemente desde Filipinas ou Indonesia. Sonsorol, parte das Illas do suroeste, unha cadea de illas de aproximadamente 600 km. da principal cadea de illas de Palau, foi avistado polos españois xa en 1522, cando a misión española do Trinidad, o buque insignia da viaxe de circunnavegación de Fernando de Magalhães, avistou dúas pequenas illas ao redor do paralelo 5 norte, nomeándoas "San Juan". Foron redescubertas'' polos españois no 1543 por Ruiz López de Villalobos.
Despois do século XVI
A seguinte gravación da existencia de Palau por parte dos europeos chegou un século despois, en 1697, cando un grupo de palaueses naufragou na illa filipina de Samar ao noroeste. Foron entrevistados polo misioneiro checo Paul Klein o 28 de decembro de 1696. Klein puido debuxar o primeiro mapa europeo coñecido de Palau baseándose na representación dos habitantes de Palaus das súas illas de orixs que fixeron a cambio de 87 seixos de praia. Klein informou dos seus descubrimentos ao Superior Xeral dos Xesuítas nunha carta enviada en xuño de 1697.
Época española
thumb|upright=1.5||Un mapa de 1888 que mostra as illas Palau das Indias Orientais españolas (excluídas as illas Filipinas).|alt= thumb|Palau baixo o dominio alemán; pintura de [[Rudolf Hellgrewe c. 1908|alt=]] thumb|Koror xefes en 1915.
Este mapa e a carta provocaron un amplo interese nas novas illas. Outra carta escrita polo P. Andrés Serrano enviouse a Europa en 1705, copiando esencialmente a información dada por Klein. As cartas resultaron en tres intentos xesuítas de viaxar a Palau desde as Filipinas españolas en 1700, 1708 e 1709. As illas foron visitadas por primeira vez pola expedición xesuíta dirixida por Francisco Padilla o 30 de novembro de 1710. A expedición rematou co naufraxio dos dous sacerdotes, Jacques Du Beron e Joseph Cortyl, na costa de Sonsorol, porque o barco nai Santísima Trinidad foi conducido a Mindanao por unha tormenta. Outro barco foi enviado desde Guam en 1711 para salvalos só para envorcar, causando a morte de tres sacerdotes xesuítas máis. O fracaso destas misións deu a Palau o nome orixinal español Islas Encantadas (Illas Encantadas). Visitadas polos británicos e logo ocupadas por España no 1875 baixo o nome de Islas Palaos (o papa León XIII confirma a soberanía española sobre as Carolinas en 1885, en detrimento de Alemaña). España evanxelizou a poboación autóctona a traves dos capuchos, quen introducen a alfabetización, ata a súa derrota cando a guerra hispano-norteamericana, onde as Palau son vendidas a Alemaña no 1899 coas outras illas Carolinas.
Época das transicións
left|200px|thumb|Palau no mandato xaponés
Os comerciantes británicos convertéronse en visitantes habituais de Palau no século XVIII (o barco de paquetes da Compañía Británica das Indias Orientais Antelope naufragou na illa de Ulong en 1783, o que levou a Príncipe Lee Boo a Londres), seguida da expansión da influencia española no século XIX. Palau, baixo o nome de Palaos, foi incluído no Congreso de Malolos en 1898, o primeiro congreso revolucionario de Filipinas, que quería a total independencia dos colonialistas. Palau, nese momento, formaba parte das Indias Orientais Españolas con sede en Filipinas. Palau tiña un membro designado para o Congreso, converténdose no único grupo de illas de todas as Illas Carolinas que tiña unha alta representación nun Congreso filipino non colonial. O Congreso tamén apoiou o dereito de Palau á autodeterminación se algunha vez quixo seguir ese camiño. Máis tarde, en 1899, como parte das Illas Carolinas, Palau foi vendida polo Imperio Español ao Imperio Alemán como parte de Nova Guinea alemá no Tratado xermano-español (1899). Durante a primeira guerra mundial, o Imperio Xaponés anexionou as illas despois de apoderarse delas a Alemaña en 1914. Despois da primeira guerra mundial, a Liga das Nacións puxo formalmente as illas baixo administración xaponesa como parte do Mandado dos Mares do Sur. Na segunda guerra mundial, o Xapón utilizou Palau para apoiar a súa invasión de Filipinas en 1941, que tivo éxito en 1942. A invasión derrocou a Mancomunidade Filipina instalada polos estadounidenses e instalou a Segunda República Filipina apoiada polo Xapón en 1943.
Época dos Estados Unidos
Durante a segunda guerra mundial, os Estados Unidos capturaron Palau ao Xapón (15 de setembro ao 10 de outubro do 1944) despois da custosa Batalla de Peleliu, cando máis de 2.000 estadounidenses e 10.000 xaponeses morreron e máis tarde a Batalla de Angaur. En 1945–1946, os Estados Unidos restableceron o control de Filipinas, e xestionaron Palau a través da capital filipina de Manila. No último semestre de 1946, con todo, Filipinas obtivo a total independencia coa formación da Terceira República de Filipinas, trasladando a capital do Extremo Oeste do Pacífico dos Estados Unidos a Guam. Palau pasou formalmente aos Estados Unidos baixo os auspicios das Nacións Unidas en 1947 como parte do Territorio fiduciario das Illas do Pacífico establecido de conformidade coa Resolución 21 do Consello de Seguridade.
Independencia
thumb|TTPI High Commission and staff, 1960s.
Catro dos distritos do territorio formaron un estado federal en 1979 os Estados Federados de Micronesia, pero os distritos de Palau e das illas Marshall votaron en contra da constitución proposta. Palau aproba entón, nun referendo, a súa independencia en 1979, aproban unha nova constitución que entra en vigor o 1 de xaneiro do 1981 e asinan un tratado de libre asociación cos Estados Unidos no 1982. Despois de oito referendos e unha emenda á Constitución das Palau, a Libre Asociación é ao fin ratificada no 1993 e entra en vigor o 1 de outubro do 1994 facendo Palau  de iure independente, aínda que era de facto independente desde o 25 de maio de 1994, cando rematou a tutela. As relacións diplomáticas formais coas Filipinas restablecéronse no mesmo ano, aínda que as dúas nacións xa tiñan canles diplomáticas de respaldo antes de 1994. Palau tamén se fixo membro do Foro das Illas do Pacífico, pero retirouse en febreiro de 2021 tras unha disputa sobre a elección de Henry Puna como secretario xeral do Foro.
A lexislación que convertía a Palau nun centro financeiro "offshore" foi aprobada polo Senado dos Estados Unidos en 1998.
En 2005, Palau liderou o desafío de Micronesia, que conservaría o 30% das augas costeiras próximas á costa e o 20% dos bosques dos países participantes para 2020. En 2009, Palau creou o primeiro santuario de quenllas, prohibindo a pesca comercial de quenllas nas súas augas. En 2012, as Illas Rocks de Palau foron declaradas como Patrimonio da Humanidade da UNESCO.
En 2015, Palau converteuse en membro do Climate Vulnerable Forum baixo a presidencia de Filipinas e, ao mesmo tempo, o país protexeu oficialmente o 80% dos seus recursos hídricos, converténdose no primeiro país en facelo. A protección dos seus recursos hídricos provocou importantes incrementos na economía do país en menos de dous anos. En 2017, a nación converteuse na primeira en establecer unha ecopromesa, coñecida como Palau Pledge, que están seladas nos pasaportes locais e estranxeiros. En 2018, Palau e Filipinas comezaron a reconectar as súas relacións económicas e diplomáticas. Filipinas apoiou a Palau para converterse nun estado observador na ASEAN, xa que Palau tamén ten orixes étnicas do sueste asiático.
Política
300px|miniatura|esquerda|Capitolio de Palau, en [[Melekeok.]] O parlamento nacional da República de Palau denomínase Olbiil Era Kelulau (OEK), o que signifia a Casa das decisións paroladas. Este parlamento consta de dúas cámaras renovadas cada 4 anos. A cámara dos delegados tén 16 membros, un de cada estado de Palau. O Senado tén 9 senadores que son elixidos en función da poboación de cada distrito.
O poder executivo (goberno) de Palau consta dun Presidente, un Vicepresidente e un Consello dos Xefes. O vicepresidente é un dos ministros.
O Consello das xefes está composto por un dos xefes de cada estado da República. O Consello consella ao Presidente en canto a dereito en relación coa constitución e leis de Palau.
Estados federados
thumb|Os dezaseis estados de Palau thumb|República de Palau.
Palau está dividido en dezaseis estados (e 1984 municipios). A continuación móstranse as súas superficies (en quilómetros cadrados) e as poboacións estimadas de 2012 e do censo de 2015:
300px|miniatura|Organización territorial Historicamente, as Illas Rock formaron parte do Estado de Koror. As illas do suroeste (Estados de Sonsorol e Hatohobei) non falan Palauan, senón a sonsorolense-tobiana (relacionada coa wolea do atol Woleai, Estado de Yap)
Xeografia
É un arquipélago do oceano Pacifico, ao sur do mar de Filipinas e ao norte da Papuasia. O arquipélago fai parte do conxunto chamado Micronesia.
As illas principais de Palau son Angaur, Babeldaob, Koror e Peleliido que están preto da mesma barreira de coral. Case dous terzos da poboación vive en Koror. Ao norte destas illas está o atol Kayangel. As illas Chelbacheb ou Rock islands (aproximadamente 70) están deshabitadas. Forman igualmente parte das Palau un grupo illado de seis illas, a máis de 600 km das illas principais Illas suroeste, formando os estados de Sonsorol e Hatohobei. miniatura|dereita|220px|Mapa de Palau
Economía
A economía consiste principalmente no turismo, na agricultura de subsistencia e na pesca. O goberno é o principal empregador da forza de traballo, confiando fortemente na axuda financeira dos Estados Unidos. As visitas por negocios e turismo chegaron a 50.000 persoas no ano financeiro 2000/2001. A poboación goza dun ingreso per cápita dúas veces maior que o de Filipinas e de gran parte de Micronesia. Propostas clave de longa duración para o sector turístico foron moi alentadas pola expansión do transporte aéreo no Pacífico, a crecente prosperidade dos países líderes do leste de Asia, e a vontade dos estranxeiros por financiar o desenvolvemento da infraestrutura.
En xullo de 2004, Micronesia Air foi lanzada con servizos desde Palau a Yap, Guam, Micronesia, Saipán, Australia, e as Filipinas.
Cultura
A lingua principalmente falada nas Palaus, o palauano, é unha lingua austronesia; mais, contrariamente á maior parte das linguas faladas en Oceanía, é máis próxima das linguas faladas en Asia do Sueste (en especial en Filipinas) que das doutras linguas da Micronesia.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Hoste
Unha hoste era en España durante a Idade Media, a reunión de homes armados formando un exército tras o chamamento de prelados ou rico-homes, co obxectivo de realizar expedicións ou acudir á guerra. Formábano mesnadas de vasalos, cabaleiros, ordes militares e príncipes estranxeiros.
Xunto a elas combatían en ocasións outros homes armados con relacións de vasalaxe puramente bélicas, co obxectivo de conseguir beneficios sociais ou económicos das súas vitorias.
Nun principio toda a poboación estaba obrigada a formar parte das hostes, sendo máis selectivos co paso do tempo, segundo mellorábanse as técnicas de combate.