cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ADN antigo
A revolución do ADN antigo
Desde 2009 o campo dos estudos sobre o ADNa sufriu unha revolución coa introdución de técnicas de investigación moito máis baratas, que serviron para comprender mellor as migracións humanas antigas.
Javaris Crittenton
Traxectoria
O 22 de setembro de 2010, asinou un contrato cos Charlotte Bobcats. Os Bobcats prescindiron de Crittenton o 15 de outubro de 2010.
ADN antigo
Proceso de degradación
Debido a procesos de degradación (como a formación de enlaces cruzados, desaminación e fragmentación) o ADN antigo é de baixa calidade en comparación con material xenético moderno fresco. Os danos caracterísitcos e a capacidade do ADNa de sobrevivir ao paso do tempo restrinxe as posibles análises que se poden facer e os lugares onde se pode encontrar a un límite superior de antigüidade para que os traballos coas mostras teñan éxito. Hai unha correlación teórica entre o tempo que pasou e a degradación do ADN, aínda que as diferenzas nas condicións ambientais nas que se conservaron as mostras complican as cousas. As mostras sometidas a diferentes condicións é improbable que se alineen ben cunha relación uniforme idade-degradación. Os efectos ambientais poden incluso ser importantes despois do desenterramento da mostra, xa que a velocidade de degradación do ADN pode incrementarse, especialmente cando as condicións de almacenamento foron cambiantes. Mesmo nas mellores condicións de preservación, nai unha fronteira límite superior de 0,4 a 1,5 millóns de anos para unha mostra para que poida conter ADN dabondo como para poder aplicar as tecnoloxías de secuenciación contemporáneas.
As investigacións sobre a descomposición do ADN mitocondrial e ADN nuclear en ósos de moas neozelandesas serviron para facer un modelo da degradación do ADN mitocondrial cunha media de lonxitude de 1 par de bases degradado cada 6 830 000 anos a −5 °C. A cinética da degradación foi medida en experimentos de envellecemento acelerado que tamén mostaron a forte influencia da temperatura e humidade de almacenamento sobre a degradación do ADN. O ADN nuclear degrádase polo menos dúas veces máis rápido que os ADNmt. Entón, nos primeiros estudos que informaron do descubrimento de ADN moito máis antigo, por exemplo de restos de dinosauros do Cretáceo, ese ADN poden tamén proceder da contaminación da mostra.
Límite de idade
Unha revisión fundamental da literatura sobre o ADN antigo desde o inicio do desenvolvemento deste campo salienta que houbo poucos estudos posteriores a 2002 que tivesen éxito en amplificar ADN de restos de antigüidade superior a uns poucos centos de miles de anos. Unha maior ponderación dos riscos da contaminación ambiental e estudos sobre a estabilidade química do ADN tiveron como resultado un maior escepticismo sobre os resultados dos que se informara anteriormente. O ADN que pretendía ser de dinosauro revelouse posteriormente ser ADN contaminante do cromosoma Y humano, mentres que o ADN que se informara que se extraera de halobacterias encapsuladas foi tamén criticado pola súa grande semellanza co de bacterias modernas, o cal apunta a unha posible contaminación. Un estudo de 2007 tamén suxire que estas mostras de ADN bacteriano pode que non sobreviviran desde tempos tan antigos, senón que poderían ser o produto da actividade metabólica de baixo nivel a longo prazo.
O ADNa pode conter un gran número de mutacións postmortem, que se incrementan co tempo. Algunhas rexións de polinucleótidos son máis susceptibles a este degradación, polo que os datos de secuencias poden sortear os filtros estatísticos usados para comprobar a validez dos datos. Debido a erros de secuenciación, debe terse moito coidado ao interpretar o tamaño de poboación. As substitucións causadas por residuos de citosina con desaminación están enormemente sobrerrepresentados nas secuencias de ADN antigo. As codificacións incorrectas de C por T e G por A supoñen a maior parte dos erros.
Contaminación
Outros problemas coas mostras do ADN antigo é a contaminación por ADN humano moderno e por ADN microbiano (a maioría do cal é tamén antigo). Xurdiron novos métodos nos últimos anos para impedir as posibles contaminacións das mostras de ADN, incluíndo as extraccións realizadas en condicións extremadamente estériles, usando adaptadores especiais para identificar moléculas endoxenas da mostra (daquelas que se puideron introducir durante a análise), e aplicando a bioinformática ás secuencias resultantes baseadas en lecturas coñecidas.
ADNa non humano
Malia os problemas asociados co ADN 'antediluviano', foron publicados un amplo e crecente número de secuencias de ADNa de diversos taxons animais e vexetais. Os tecidos examinados inclúen restos animais momificados de forma natural ou artificial, ósos (c.f. Hagelberg et al. 1989; Cooper et al. 1992; Hagelberg et al. 1994), paleofeces, espécimes conservados en alcohol (Junqueira et al. 2002), xacementos de roedores, restos de plantas secas (Goloubinoff et al. 1993; Dumolin-Lapegue et al. 1999) e recentemente, extraccións de ADN de plantas e animais directamente de mostras de solo.
En xuño de 2013, un grupo de investigadores anunciou que secuenciaran o ADN dun cabalo de 560 a 780 miles de anos de antigüidade, usando material extraído dun óso dunha pata atopado enterrado no permafrost do territorio canadense de Yukón.
En 2016 mediuse o ADN cloroplástico en núcleos de sedimentos mariños, e atopouse ADN de 1,4 millóns de anos. Este ADN tiña unha vida media significativamente máis longa que o de investigación previas, de ata 15 000 anos. O equipo de Kirkpatrick tamén encontrou que o ADN só se degradaba cunha taxa de vida media duns 100 mil anos, e a partir dese punto seguía unha taxa de degradación máis lenta.
ADNa humano
Debido ao considerable interese antropolóxico, arqueolóxico e do público nos restos humanos antigos, estes recibiron moita atención dos investigadores do ADN.
Apolipoproteína A1
A apolipoproteína A-I (ApoA1, ApoA-I, APOA1) é unha proteína que nos humanos está codificada polo xene APOA1. Ten unha función específica no metabolismo lipídico.
Mai Meneses
miniatura|Mai Meneses
María Isabel González-Meneses García-Valdecasas, nada en Madrid o 4 de xaneiro de 1978, máis coñecida como Mai Meneses, é unha cantante e compositora española. Na actualidade é a principal cantante e compositora do grupo Nena Daconte.
Traxectoria
Filla de pai cordobés e nai almeriense, a menor de 6 irmáns, presentouse á 2ª edición do concurso Operación Triunfo e, a pesar de ser expulsada a primeira, conseguiu a oportunidade de editar un single en solitario chamado "Vuelve", colaborar no disco Soy Capaz & Pequeñas Joyas de Inma Serrano e fundar o grupo Nena Daconte.
Formou o grupo Nena Daconte co músico Kim Fanlo, e editaron o disco He perdido los zapatos polo acordo entre Universal Music coa súa discográfica Daconte Music. O seu single "En que estrella estará" foi a canción de promoción da Vuelta Ciclista a España no 2006. Este single conseguiu cinco números 1 na lista de Los 40 Principales. Tendo tamén éxito a súa canción "Tenía tanto que darte".
Apolipoproteína A1
A apolipoproteína A-I é a proteína de máis peso na HDL en sangue. Os quilomicrons producidos no enterocito tamén conteñen ApoA1, que rapidamente é transferido ao HDL na circulación sanguínea. Esta proteína transporta o colesterol dende os tecidos periféricos ata o fígado. É un cofactor para a lecitin colesterol acetiltransferase (LCAT) que é a responsable da maior parte da produción de ésteres de colesterol. A ApoA-I tamén foi illada coma un estabilizador de prostaciclina (PGI2), ademais de posuír un efecto anticoagulante. Os defectos do xene da proteína causan anomalías no HDL, incluíndo a enfermidade de Tangier, e amiloidose.
Mai Meneses
Traxectoria
Recibiron o Premio Ondas 2006 ó mellor grupo revelación na 53ª edición. Tamén estiveron nomeados aos MTV Europe Music Awards 2006 na categoría Spanish Act e nos Premios 40 Principales 2006 recibiron o premio na categoría de mellor grupo revelación e foron nomeados con Idiota "Remix" ao mellor videoclip. Mai tamén gañou o premio á mellor compositora nos Premios da Música 2006 e como Nena Daconte gañaron o premio ao Mellor Grupo Revelación.
Apolipoproteína A1
O seu peso molecular é de aproximadamente 28 KDa.
Mai Meneses
Traxectoria
O seu segundo disco, que saíu á venda o 30 de setembro de 2008, titúlase Retales de carnaval. O primeiro single deste segundo disco de Nena Daconte foi "Tenía tanto que darte" estreado primeiro nas radios españolas en agosto deste ano, e sacado á venda en formato dixital o 12 de setembro de 2008. Este disco entrou directamente ao nº 5 das listas de vendas españolas.
Apolipoproteína A1
Actividade asociada con HDL-C e proteción fronte á enfermidade cardiovascular
Como compoñente maior do complexo HDL (denominado vulgarmente "colesterol bo"), a ApoA-I contribúe a limpar o colesterol das arterias. Cinco de cada nove varóns portan unha mutación no xene da ApoA1 (E164X) asociada a un maior risco cardiovascular. Unha de catro mutacións da ApoA-I está presente en aproximadamente o 0,3% da poboación xaponesa, e no 6% das persoas que posúen niveis moi baixos de HDL.
Mai Meneses
Operación Triunfo
Álbums nos que Mai participou:
Solitario
Na súa nova xira pola súa carreira en solitario aumentou en 10.000 copias vendidas grazas á colaboración do seu novo director de produción malagueño, José López.
Apolipoproteína A1
Actividade asociada con HDL-C e proteción fronte á enfermidade cardiovascular
A Apo-I Milán recombinante experimental en forma de dímeros formulados en liposomas poden reducir o ateroma en modelos animais, ata nun 30%. ApoA-I Milano has also been shown in small clinical trials to have a statistically significant effect in reducing (reversing) plaque build-up on arterial walls.
ADN antigo
Fontes
Debido á boa conservación morfolóxica en momias, moitos estudos das décadas de 1990 e 2000 utilizaron tecidos momificados como fonte de ADN humano antigo. Exemplos son tanto espécimes preservados de forma natural, por exemplo, os que se conservaron en xeo, como Ötzi (Handt et al. 1994), ou por desecamento rápido, como as momias de grande altitude dos Andes (c.f. Pääbo 1986; Montiel et al. 2001), coma de diversas fontes de tecidos conservados artificialmente (como as momias tratadas quimicamente do Antigo Exipto). Porén, os restos momificados son unha fonte limitada. A maioría dos estudos de ADNa humano enfocáronse ao ADN extraído de dúas fontes que son moito máis comúns no rexistro arqueolóxico: ósos e dentes. Outras fontes que tamén proporcionaron ADN son as paleofeces (Poinar et al. 2001) e cabelos (Baker et al. 2001, Gilbert et al. 2004). A contaminación segue a ser o principal problema cando se traballa con material humano antigo.
Obtívose con éxito ADN de patóxenos antigos de mostras humanas que datan de hai máis de 5 000 anos e doutras especies de máis de 17 000 anos. Ademais das fontes usuais de tecido momificado, ósos e dentes, eses estudos examinaron tamén outras mostras de tecidos, como as pleuras calcificadas (Donoghue et al. 1998), tecidos incrustados en parafina, e tecidos fixados en formol. Desenvolvéronse ferramentas computacionais eficientes para facer análises de ADNa de patóxenos e microorganismos como nun pequeno (QIIME) e nun (FALCON) de grande escala.
Resultados
A investigación engadiu máis complexidade ao poboamento de Eurasia. Tamén se revelou nova información sobre as ligazóns entre os devanceiros dos asiáticos centrais e os pobos indíxenas das Américas. En África, o ADN máis vello degrádase rapidamente debido ao clima tropical máis cálido, aínda que, en setembro de 2017, informouse de mostras de ADN antigas dunha antigüidade de 8 100 anos.
Sitta von Reden
Sitta von Reden, nada en 1962 en Hannover, na Baixa Saxonia, é unha historiadora alemá especialista na Antigüidade, profesora de Historia Antiga na Universidade Albert-Ludwig de Friburgo. As súas investigacións céntranse na economía e a circulación monetaria na Antigüidade, e na historia social e cultural do mundo greco-romano.
Apolipoproteína A1
Novos Haplotipos do clúster de xenes da Apolipoproteína AI-CIII-AIV
Recentemente, descubríronse dous novos haplotipos: P2-S2-X1 e P1-S2-X1 no clúster xenético ApoAI-CIII-AIV do cromosoma 11q23, cuxa presenza multiplica por tres o risco cardiovascular de xeito semellante aos enfermos de diabetes mellitus que non precisan insulina.
Sitta von Reden
Traxectoria
Logo de varios anos de ensino e investigación en diferentes institucións universitarias británicas, von Reden acadou en 2005 a habilitación na Universidade de Augsburgo, co traballo Monetization in 3rd -century BC Egypt, e a partir de aí impartiu clases de Historia Antiga nese mesmo centro, na Universidade de Münster e na Universidade de Múnic. Entre 2013 e 2014 colaborou tamén co Instituto de Estudos Avanzados de Princeton.
Apolipoproteína A1
Papel noutras enfermidades
O polimorfismo G/A no promotor do xene ApoA-I está sociado cunha presentación prematura da enfermidade de Alzheimer. O aparente efecto protector da ApoA1 fronte ao Alzheimer parece darse debido a súa interacción co alfa-tocoferol. O amiloide depositado no xeonllo despois dunha operación cirúrxica nese lugar consiste principalmente en ApoA-I segregada polos condrocitos (células da cartilaxe). Certas variantes da amiloidose e dos seus síntomas están asociadas a mutacións pouco comúns da ApoA1.
A ApoA-I únese a lipopolisacáridos ou endotoxinas, tendo unha función anti-endotoxina.
Sitta von Reden
Traxectoria
Sitta von Reden foi profesora de Historia Antiga da Universidade Albert-Ludwig de Friburgo desde o 1 de abril de 2010, cun foco especial na historia da Antiga Grecia, e actualmente ocupa a cátedra desa materia.
Apolipoproteína A1
Papel noutras enfermidades
Nalgúns estudos observouse que nos enfermos de esquizofrenia os niveis de ApoA1 en líquido cefalorraquídeo, e tecidos periféricos.
Sitta von Reden
Traxectoria
A súa publicación Money in Classical Antiquity, de 2010, foi considerada como "unha introdución admirable a algúns dos temas principais nos debates actuais sobre o uso do diñeiro no mundo clásico".
En marzo de 2017, Reden foi merecedora dun fondo avanzado do Consello Europeo de Investigación (ERC) para o desenvolvemento do seu proxecto Beyond the Silk Road, dotado con dous millóns e medio de euros.
Apolipoproteína A1
Factores que modulan a actividade da ApoA1
A produción de ApoA-I é inhibida polo calcitriol, e estimulada por todas a substancias que o antagonicen.
O exercicio físico ou o tratamento con estatinas pode aumentar os niveis de HDL-C estimulando a produción de ApoA1, en función da presenza do polimorfismo do promotor G/A.
Posibles interaccións
O precursor da apolipoproteína A1, denominada APOA1BP, podería interaccionar coa Carbohydrate Kinase Domain Containing Protein. A relación destas dúas proteínas foi evidenciada por diversas técnicas de análise xenético. O homólogo de CARKD en E. coli contén un dominio que non foi atopado en células eucarióticas. Este dominio posúe unha secuencia moi semellante a de APOA1BP. CARKD é unha proteína cunha función descoñecida e a día de hoxe non se sabe como interacciona con outras substancias.
Interaccións coñecidas
A Apolipoproteína A1 é quen de interactuar con proteínas coma ABCA1, GPLD1 e PLTP.
Gran Premio de Suecia de 1976
miniatura|250px|right|O [[Tyrrell P34 pilotado por Jody Scheckter no Gran Premio de Alemaña de 1976 en Nurburgring. O GP de Suecia do 76 foi a súa única vitoria, e Scheckter gañou esta carreira desde a pole.]]
O Tyrrell de Jody Scheckter logrou a pole, con Patrick Depailler no cuarto. Na carreira foi Mario Andretti no Lotus 77 quen liderou durante gran parte da carreira. Pero Andretti fora penalizado con sesenta segundos por adiantarse na saída. O motor de Andretti fallou na volta 46 ao intentar aumentar a súa vantaxe sobre os dous Tyrrells. Chegaron a terminar primeiro e segundo, Jody Scheckter liderando a Patrick Depailler na liña de meta para a súa segunda vitoria no Gran Premio de Suecia. O surafricano, que máis tarde confesou que cando o probaron pensaba que o concepto de seis rodas era ridículo, estaba radiante no podio. Con todo, a fácil vitoria en Suecia ía ser o único triunfo para o P34. Retirouse ao final da tempada.
Oito voltas antes da retirada de Andretti Chris Amon estrelou o seu Ensign N176 logo dun fallo na suspensión, o que permitiu que o líder do campionato Niki Lauda adiantara unha posición para converterse en terceiro no seu Ferrari 312T2. Jacques Laffite cuarto, continuou demostrando que era unha promesa no Ligier JS5. James Hunt, foi quinto no seu McLaren M23 e Clay Regazzoni logrou o punto final no segundo Ferrari ao final da carreira.
Posicións logo da carreira
Os puntos son exactos á conclusión da carreira e non inclúen os resultados modificados do Gran Premio de España de 1976 que foi recorrido.
Ligazóns externas
''A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de
Arcadi Espada
Arcadi Espada Enériz, nado en Barcelona en 1957, é un escritor e xornalista español. Coñecido nos seus primeiros anos como Arcadio Espada, licenciouse en Ciencias da Información na Universidade Autónoma de Barcelona en 1981.
Actividade profesional
Dende 1977 colaborou en diversos medios xornais como Mundo Diario, El Noticiero Universal, La Vanguardia, Diario de Barcelona, El País ou El Mundo. Dende novembro de 2010 até febreiro de 2011 foi director do Instituto Ibercrea. Escribe diariamente no blog El Mundo por dentro. Colabora no programa de Onda Cero Más de Uno. É Premio Francisco Cerecedo (2000) e premio Cidade de Barcelona de Literatura (por Contra Catalunya) e Espasa de Ensayo 2002 (por Diarios). Entre os seus mestres máis queridos atópase Josep Pla, ó cal dedicou diversas investigacións sobre a súa vida e obra, incluído un ensaio sobre o diario que escribiu entre 1965 e 1968 e que foi publicado de xeito póstumo co título Notes per a un diari.
O proxecto Factual
Dende 2009 e até o 27 de xaneiro de 2010, día no que presentou a súa dimisión, foi director do xornal dixital Factual. A súa saída debeuse, segundo as súas palabras, «ó recorte que pretende aplicar a empresa ó orzamento de funcionamento e ás súas discrepancias co modelo e a orientación do xornal». «O único que me comunicou a empresa é que o xornal que eu facía lle parecía moderno de máis, demasiado intelectual e demasiado educado e eu funme do xornal porque eu quería facer iso». Coa saída de Espada, un bo número de redactores e colaboradores, entre eles a directora adxunta, Cristina Fallarás, saíron tamén.
Actividade política
Na súa mocidade, durante a transición, foi militante do PSUC. Máis tarde, definiuse a si mesmo como «socialdemócrata».
É un dos promotores da plataforma cívica Ciutadans de Catalunya, que promoveu a creación dun partido político, Cidadáns-Partido da Cidadanía (C's), no que non se integrou. Foi moi crítico co líder de C's, Albert Rivera, de cuxa reelección chegou a dicir que era unha «mala nova». Ó longo de 2007, dende que se tivo noticia da creación da Plataforma Pro, Espada apoiou activamente a creación do partido Unión Progreso e Democracia (UPyD), a cuxo acto de presentación en Madrid asistiu o 29 de setembro de 2007. Durante o verán de 2014 promoveu a creación do movemento Libres e Iguales, a cuxo manifesto se presentou o 15 de xullo na escalinata do Congreso dos Deputados.
En agosto de 2018 foi identificado polos Mossos d'Esquadra xunto a outras sete persoas por pintar con spray vermello un lazo amarelo colocado nunha rotonda da localidade de L'Ametlla de Mar.
Sauvignon
right|250px|miniatura|Cacho de Sauvignon blanc. right|250px|miniatura|Nos viñedos de Sancerre, coma noutros lugares, acostúmanse plantar [[roseiras arredor das videiras de Sauvignon blanc vines coma detector temperán do oídio.]]
Ronda de Nelle
A rolda de Nelle é unha das principais vías urbanas da Coruña. Vai dende Catro Camiños ata a rúa de Gregorio Hernández, un tramo do paseo de Rolda.
Partindo da igrexa de San Pedro de Mezonzo, a rolda de Nelle rodea ou atravesa algúns dos barrios máis poboados da cidade, como a Agra do Orzán, o paseo das Pontes, os Mallos e a Falperra.
Sauvignon
Sauvignon blanc é unha uva branca orixinaria de Francia, de pequeno tamaño, forma elíptica e pel de grosor medio de cor amarela dourada, de cultivo moi estendido e utilizada especialmente na rexión de Bordeos e no val do Loira.
Este bago, está considerado, despois da chardonnay, a variedade máis fina entre as cepas brancas de orixe francés. Outros nomes cos que se coñece á sauvignon son: fumé blanc, muskat sylvaner e puinechou.
Características
É unha planta resistente ao frío. Agroma cedo. O acio é de tamaño mediano e forma cilíndrica. As bagas son de tamaño mediano, forma redonda e cor amarela-dourada. Produce viños elegantes, secos e acedos.
Orixe e extensión
É unha variedade vinífera procedente da rexión de Bordeos, en Francia.
Outros lugares do "Novo Mundo" do viño onde pode atoparse son: Arxentina, Australia, Chile, Uruguai, Nova Zelandia ou Suráfrica.
En España, a sauvignon blanc é unha variedade de uva para vinificación recomendada nas comunidades autónomas españolas de Cataluña, Estremadura e Comunidade Valenciana. Está autorizada en Andalucía, Aragón, Baleares, Castela-A Mancha, Castela e León, Rexión de Murcia, Comunidade Foral de Navarra, País Vasco e A Rioxa, segundo a Orde APA/1819/2007, pola que se actualiza o anexo V, clasificación das variedades de videira, do Real Decreto 1472/2000, de 4 de agosto, que regula o potencial de produción vitícola. Porén, o lugar no que máis se cultiva é a DO Rueda, así como na DO Penedès. Na primeira delas adóitase mesturar con verdello.
Ronda de Nelle
Historia
A rolda de Nelle aparece ideada tal como se construíu no Plan de 1948 de Jacobo Rodríguez-Losada e Pablo Iglesias Atocha. Este plan supuxo a modificación do proxecto de ordenamento encargado polo concello a César Cort en 1945, no que se recollían algunhas vías de circunvalación para a cidade, incluídos algúns tramos da rolda de Nelle. Unha parte da rolda construíuse sobre a fábrica de mistos La Vasco-Galaica.
Pedro Pérez Barreiro
Pedro Pérez Barreiro, finado en Viveiro o 19 de xuño de 1912, foi un avogado, xornalista e político galego.
Traxectoria
Irmán de Fernando Pérez Barreiro. Avogado. Dirixiu La Voz de Vivero (1909-1911) e Heraldo de Vivero (1912) e foi alcalde de Viveiro en 1912.
Lingua estremeña
O dialecto estremeño (estremeñu) é unha variante de transición entre o castelán e o asturleonés falada nalgunhas vilas e comarcas do noroeste de Estremadura e no sur de Salamanca (non confundir co castúo, unha variedade de castelán falada en Estremadura). Algunhas fontes como o ethnologue clasifican ao estremeño como unha variante do castelán, sendo que o estremeño parece ter características de transición entre o castelán e o grupo asturleonés.
A Estremadura occidental foi reconquistada polo Reino de León, sendo o asturleonés o dialecto histórico latino usado polos repoboadores, que comezaron coa repoboación da actual zona altoestremeña ao redor do século XII.
Enfisema pulmonar
O termo enfisema, nun sentido amplo, defínese no Dicionario Galego de Termos Médicos como a "distensión dun tecido causada pola acumulación de gases nel, especialmente aquela orixinada pola presenza de aire no tecido celular subcutáneo ou pulmonar". Máis concretamente, o enfisema pulmonar defínese como a "alteración pulmonar caracterizada pola dilatación dos espazos aéreos existentes máis alá dos bronquíolos terminais e pola desaparición parcial dos tabiques interalveolares", que se pode dar con ou sen fibrose manifesta. Trátase dunha doenza crónica abranguida, xunto coa bronquite crónica, na doenza pulmonar obstrutiva crónica (DPOC). O nome vén do grego emphysema, que significa "soprar o aire" ou "insuflar".
O consumo de tabaco é a causa máis común do enfisema. Pénsase que nos pulmóns existe un equilibrio entre a síntese e a degradación de elastina, un compoñente da parede dos alvéolos fundamental para manter as propiedades elásticas do pulmón. O enfisema aparece cando se produce un desequilibrio, ben porque aumenta a capacidade elastolítica ou ben porque diminúe a actividade antielastolítica. Crese que o fume do tabaco e outros contaminantes provocan a liberación de produtos químicos (maiormente oxidantes) que danan as paredes dos alvéolos. O dano empeora co paso do tempo. As persoas que padecen esta doenza teñen alvéolos pulmonares que son capaces de encherse con aire fresco, pero non poden expulsalo dun xeito doado, o que afecta a subministración de osíxeno ao corpo.
Unha substancia que existe naturalmente nos pulmóns, chamada alfa-1-antitripsina (AAT), pode protexer contra este dano. A AAT, producida polos hepatocitos, é o inhibidor de protease máis abundante do soro humano e a principal defensa do pulmón en contra da elastase. As persoas con deficiencia de alfa-1-antitripsina presentan maior risco de padecer esta doenza.
Epidemioloxía
O enfisema é unha doenza que afecta maiormente persoas maiores de 40 anos e é máis frecuente en homes que en mulleres, aínda que o incremento na incidencia de mulleres é notable nos últimos anos. A causa máis común de enfisema é o tabaquismo ou consumo de cigarros. Tamén afecta outros animais, maiormente cabalos expostos a feo con fungos e a cachorros de cans e de gatos expostos ao fume de cigarros durante moitos anos.
Sintomatoloxía
A maior parte dos pacientes de enfisema teñen unha prolongada historia de dispnea (dificultade para respirar) ao esforzo e tose non produtiva. Estes pacientes presentan frecuentemente perda de peso, debido á utilización dos músculos accesorios para respiraren, entanto que os individuos sans unicamente utilizan o diafragma para produciren os movementos ventilatorios.
O enfisema está caracterizado pola perda da elasticidade ùlmonar, a destrución das estruturas que soportan o alvéolo e destrución de capilares que lle achegan sangue ao alvéolo. O resultado de todo iso é o colapso das pequenas vías aéreas durante a respiración, o que conduce a unha obstrución respiratoria e a unha retención de aire nos pulmóns. Todos estes trastornos dan como resultado síntomas de dispnea, inicialmente ao esforzo aínda que se fai evolutiva e pode chegar a ter mesmo dispnea de repouso. Perda de peso, ansiedade, edema e fatiga adoitan acompañar en moitos casos. A tose e as sibilancias son moito menos frecuentes que na bronquite crónica.
Nos pacientes con enfisema, os achados característicos son taquipnea (aumento da frecuencia respiratoria), unha fase respiratoria diminuída debido á retención de volumes de aire, tórax en posición inspiratoria (tórax en tonel), uso dos músculos accesorios da respiración (sobre todo o esternocleidomastoideo) e respiración con beizos engurrados (soprando). No exame radiolóxico, presentan os pulmóns inflados, un diafragma deprimido e un aumento do diámetro posteroanterior.
Como presentan unha taxa respiratoria elevada e un volume inicial maior, poden manter unha saturación da hemoglobina en valores case normais. Por iso, xeralmente non están cianóticos e refírese a eles como sopradores rosados, en contraposición aos pacientes con bronquite crónica evolucionada, que presentan frecuentemente cianose, aos que se lles denomina inchados azuis. En contraste cos pacientes con bronquite crónica, os pacientes de enfisema teñen menor risco de infeccións e menor risco de cor pulmonale (insuficiencia cardíaca dereita). miniatura|Corte dun pulmón con enfisema centrilobular. A evolución clínica é unha diminución progresiva da función pulmonar e un incremento da dispnea.
Diagnose
A alteración fisiopatolóxica do enfisema e a súa repercusión sobre os volumes pulmonares estúdase con espirometría, que abrangue a medición dos volumes estáticos pulmonares (capacidade vital, volume de reserva inspiratoria e capacidade inspiratoria) e o estudo da capacidade de difusión pulmonar. Outras ferramentas diagósticas inclúen a radiografía de tórax, a tomografía computadorizada e a gasometría arterial.
Patoxenia
Como doenza pulmonar obstrutiva que é, o proceso patoxénico inicial é un proceso inflamatorio que produce estreitamento das vías respiratorias e dos espazos respiratorios distais. O fume do cigarro (así como outros irritantes) potencia esta resposta inflamatoria, xa que contén produtos oxidantes que desencadean a resposta inflamatoria e o recrutamento inicial de leucocitos neutrófilos (PMN), que conteñen serina elastase e outras proteases. O fume do tabaco tamén interfire coa actividade ATT, ao oxidar os residuos metionina deste enzima, inactivando deste xeito a súa función antielastase. Como consecuencia, a actividade elastase dos PMN non atopa oposición, polo que se incrementa a actividade elastolítica, destruíndo o tecido elástico das paredes distais das vías respiratorias. Isto produce unha diminución da capacidade de retracción elástica do pulmón, polo que se facilita o colapso das vías aéreas distais. Con todo, esta teoría sobre a patoxénese do enfisema require máis datos que permitan validala.
Ruptura septal é a condición que conduce a deformacións significativas da arquitectura pulmonar (vídeo) que teñen importantes consecuencias funcionais. O evento chave como consecuencia mecánica da ruptura septal é que a cavidade resultante é maior que a suma dos dous espazos alveolares (ver figura lateral). miniatura| Unha rede elástica distendida na superficie finita pode ofrecer un modelo bidimensional para comprender a consecuencia puramente mecánica da rotura do tabique. En vermello está o espazo extra da nova cavidade despois da rotura do tabique, debido á retracción elástica do pulmón, necesariamente a expensas do espazo das mallas san circundante (alvéolos).
Os estudos histopatolóxicos efectuados demostran que a maior parte da inflamación ten lugar nas vías respiratorias periféricas (bronquíolos) e no parénquima pulmonar. Os bronquíolos están obstruídos por fibrose e por infiltración de macrófagos e leucocitos (maiormente linfocitos T CD8+). Tamén existe un aumento de neutrófilos por resposta a unha previa liberación de mediadores da inflamación como citoquinas, quimiocinas e outros.
Normalmente o 25 % da resistencia ao fluxo do aire no seu paso polas vías respiratorias ocorre a nivel dos túbulos ≤3 mm, aumentándose ao 80 % nesas vías para os pacientes con enfisema. Sumado a iso, a diminución da elasticidade pulmonar e a destrución das paredes alveolares produce o pechamento prematuro das vías aéreas distais máis periféricas.
Durante a inspiración, o aire vence a resistencia producida polo moco segregado polas sobreestimuladas células caliciformes, pero o aire queda atrapado no alvéolo sen poder vencer a obstrución de moco durante a expiración. Iso crea os grandes espazos aéreos intraparenquimatosos característicos do enfisema.
Clasificación
O Dicionario Galego de Termos Médicos, da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia, distingue principalmente os seguintes tipos de enfisema pulmonar:
Nervio accesorio
O nervio accesorio, nervio accesorio espiñal ou XI par cranial é un nervio mixto, que está formado pola unión dos ramos espiñal e neurocranial.
Orixe aparente
Sae do endocranio polo burato rachado posterior xunto cos pares X e IX. Unha vez fóra da cavidade cranial, divídese en dúas ramas: unha rama interna, que contén as fibras de orixe bulbar e que termina uníndose ó ganglio plexiforme do vago; e unha rama externa, que descende atravesando o espazo retromandibular e termina innervando os músculos esternocleidomastoideo e trapecio.
Á súa vez dá tres ramos terminais que son:
Debido a que innerva o esternocleidomastoideo e o trapecio, ten por función mover o pescozo e a testa. Permite erguer a cabeza, mantela erquida e encoller os ombreiros. As súas lesións explóranse pedindo ó paciente que encolla os ombros.
Frogn
Frogn é un concello do condado de Akershus, limita ó norte co concello de Nesodden, ó leste co de Ås, ó sur co de Vestby e ó oeste co fiorde de Oslo. O centro administrativo é a cidade de Drøbak. miniatura|300px|esquerda|Igrexa de Frogn
Grassroots
Grassroots ( pronunciación en inglés: /ˈgrɑːsruːts/; lit. 'raíz de céspede', fig. 'fundamental', 'de base') é unha forma de asociación, constituída polos membros dunha comunidade. Implica que a creación do movemento e o apoio do grupo é natural e espontáneo, destacando as diferenzas con comunidades promovidas polas estruturas de poder. Un termo similar en galego é asociación de base ou movemento de base.
Diferentes contextos xeográficos
Nos Estados Unidos, onde teñen a súa orixe, os movementos Grassroots existen a nivel local, con voluntarios na comunidade que doan o seu tempo para apoiar un partido político local que máis tarde apoiará un partido a nivel nacional. Por exemplo, un movemento deste tipo anima a rexistrar votantes para un partido político determinado.
Termo
En xeral, o termo tradicionalmente empregado en galego para os movementos grassroots é base ou bases . O termo en inglés ten un oposto a Grassroots (herba ou céspede de raíz, figuradamente o que está a ras de chan) que é Astroturfing, termo derivado de AstroTurf, unha popular marca de herba artificial, para sinalar un tipo de propaganda que pretende ser pasada por un movemento de base.
Técnicas
Os grassroots organízanse e crean grupos de presión de varias formas:
Ligazóns externas
풀뿌리 민주주의
Organización sen ánimo de lucro
Unha organización sen ánimo de lucro (OSAL), tamén denominada unha organización non lucrativa (ONL) ou unha organización sen fins de lucro (OSFL) é unha entidade cuxo fin non é a consecución dun beneficio económico. Adoitan ter a figura xurídica de asociación, fundación, mutualidade ou cooperativa (as cooperativas poden ter ou carecer de ánimo de lucro) e polo xeral reinvisten o excedente da súa actividade en obra social.
Península de Alasca
miniatura|300px|Vista de satélite da península. A Península de Alasca (en inglés:Alaska Peninsula) é unha península pertencente ao estado de Alasca, Estados Unidos que se estende uns 800 km ao suroeste do estado. A península é prolongada polas illas Aleutianas, que marcan a separación entre o océano Pacífico e o mar de Bering. A península está bastante despoboada, estando formado ese grupo de poboación maiormente por indíxenas de Alasca que viven da pesca.
Yachimata
Yachimata (八街市, やちまたし, Yachimata-shi) é un concello da prefectura de Chiba no Xapón. Está situado ao sur da rexión de Kantō e ao sur da prefectura, na zona de provincia histórica de Shimōsa, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 74,87 km² e a poboación de 75.064 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 1.000 h/km².
O concello de Yachimata limita co concello de Chiba, de Sakura, de Shisui, de Tomisato, de Sanmu e de Tōgane.
Galería de imaxes do Museo das Mariñas
Galería de imaxes do Museo das Mariñas de Betanzos.
Gormaz
Gormaz é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 629 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 76,24 km².
Historia
miniatura|esquerda|O [[castelo de Gormaz visto desde o camiño de acceso]]
As primeiras manifestacións da ocupación do cerro de Gormaz déronse na Idade de Bronce por parte de pequenos grupos gandeiros.
O nome de Gormaz proviría de Vormatio/Bormatiu, derivado da raíz lígur *borm/born procedente do deus Borbo-Bormanus, divindade das fontes e mananciais termais. Cerca do cerro atópase a paraxe de Fontes Grandes, sendo o acuífero de Gormaz o máis importante da provincia.
As seguintes noticias arqueolóxicas proveñen dunha necrópole prerromana do século IV a.C. situada na paraxe próxima da Requijada e formada por unhas 1.200 tumbas. Na ladeira sur atopáronse restos dun castro celta, así como restos romanos e visigodos. A ponte que cruza o río Douro, con 18 ollos, é de orixe romana, aínda que foi reconstruído polos árabes e tamén no ano 1864. Outro monumento de importancia do pobo é a ermida de San Miguel quen ao parece ten a súa orixe no século VI, cando era unha igrexa.
Con todo a época máis coñecida desta localidade é a dominación árabe, no que se converte nun punto importante de loita entre árabes e cristiáns.
Pedro Antonio Sánchez Moñino
Traxectoria
O 28 de xuño de 2018, anunciouse a súa fichaxe por dúas tempadas polo Deportivo da Coruña da Segunda División. O 27 de agosto de 2019, Sánchez e o Deportivo acordaron a marcha do xogador.
Gormaz
Historia
No século IX os árabes construíron un pequeno castelo no lado noroeste do cerro, que sería conquistado no 912 polos cristiáns. Reconquistado de novo polos árabes durante o califato de Al-Hakem II, o xeneral Galib ordena a súa reconstrución entre os anos 955 ao 966 co obxectivo de reforzar a Medinaceli.
O castelo de Gormaz converteríase así na máis grande fortaleza europea da súa época: cun perímetro amurallado de 1.200m, 446 m de longo e 28 torres. A súa situación e as súas excelentes condicións de visibilidade permitían controlar unha das rutas de acceso cara ao norte e o río Douro, foi unha das posicións estratéxicas máis cobizadas por musulmáns e cristiáns durante os séculos IX e X.
A finais do século X, o reconquistaría García Fernández aínda que non será ata o 1060 cando quede definitivamente en mans cristiás coa conquista por parte de Fernando I de Castela. Rodrigo Díaz de Vivar, o Cid, foi señor de Gormaz.
Será a partir desta época en que se funda o pobo de Gormaz, aos pés do castelo, e será o centro da Comunidade de Vila e Terra do seu nome.
Rodrigo Díaz de Vivar, "O Cid", foi señor de Gormaz.
Bandeira dos Estados Federados de Micronesia
A bandeira dos Estados Federados de Micronesia foi adoptada o 10 de novembro de 1979. O campo azul representa o Océano Pacífico, mentres que as catro estrelas brancas representan os catro grupos de illas que compoñen a Federación: Chuuk, Pohnpei, Kosrae e Yap.
Un deseño similar con seis estrelas en vez de catro utilizouse a partir de 1965 para o Territorio en Fideicomiso das Illas do Pacífico, cando tamén se representaba a Palau, as Illas Marshall e as Marianas do Norte, que decidiron non integrarse na Federación. (Kosrae era entón parte da illa Pohnpei, polo que ambas foron representadas por unha soa estrela.)
Serra Nevada, Estados Unidos de América
A Serra Nevada é unha cordilleira montañosa situada no estado de California, Estados Unidos de América, aínda que nalgúns lugares linda co estado de Nevada. O nome deste conxunto de montañas débese á descrición feita polo sacerdote español Pedro Font en abril do ano 1776.
Esta serra ten uns 640 km de norte a sur e uns 110 de leste a oeste. Está localizada entre o Val Central de California e a Gran Cunca e pertence á gran Cordilleira Americana, que se estende dende Norteamérica até a Antártida pasando por Centroamérica e Suramérica. Os lugares máis importantes da cordilleira son o lago Tahoe que é o lago alpino máis grande de Norteamérica, o monte Whitney de 4421 m de altura que é o punto máis alto da serra e o Parque Nacional de Yosemite.
Ramón del Castillo
250px|miniatura|Participación de Ramón no festival de Eurovisión 2004Ramón del Castillo Palop, nado nas Palmas de Gran Canaria o 3 de maio de 1985, é un cantante español.
Traxectoria
Con 18 anos entrou na academia de Operación Triunfo e quedou clasificado en segunda posición. En 2004 foi seleccionado polos telespectadores do programa para representar a España no Festival de Eurovisión que se celebrou en Istambul (Turquía) co tema Para llenarme de ti, composto por Kike Santander. Foi o primeiro en actuar e quedou clasificado en 10ª posición de 36 participantes con 87 puntos recibindo as máximas puntuacións de Andorra (12), Portugal (12), Francia (8) e Israel (8). O seu primeiro álbum Es así lanzouse en 2004 con Vale Music, producido polos irmáns Toni e Xasqui Ten e masterizado por Claudio Giussani nos estudos Nautilus de Milán. O álbum debutou no número seis na lista de vendas.
En outubro de 2006 publica Cambio de sentido esta vez con Multitrack Records, o seu novo traballo no que seis dos seus temas son escritos por el mesmo. En 2007 grava unha canción dedicada a un dos seus equipos, o Real Betis pola celebración do centenario do equipo verdibranco. Colaborou como xurado no programa ¡Quiero ser como Pepe! de Tv Canaria. En agosto de 2009 o cantante gravou o himno do equipo de fútbol Unión Deportiva Las Palmas.
Rakel Winchester
miniatura|dereita|220px|Rakel Winchester en setembro de 2009. Rakel Winchester é o nome dunha banda de música cordobesa liderada por Raquel Riquelme, a quen artisticamente tamén se coñece como Rakel Winchester. Mesturan pop con rock e flamenco. As letras son sempre en clave humorística e de temática sexual.
Manifestis Probatum
dereita|miniatura|A [[bula papal Manifestis Probatum .]] dereita|miniatura|[[Afonso Henriques, primeiro rei de Portugal.]] dereita|miniatura|O [[Reino de Portugal na península Ibérica (1210).]]
A Manifestis probatum é unha bula emitida polo Papa Alexandre III o 23 de maio de 1179, polo que declara o Condado de Portugal independente do Reino de Galiza e a Afonso Henriques, o seu rei. Esta bula recoñece así a validez do Tratado de Zamora, asinado a 5 de outubro de 1143 en Zamora, polo rei galego Afonso VII e o portugués Afonso Henriques.
Historia
Afonso Henriques defendía que o Condado Portucalense debía ser independente, en contra da opinión da súa nai, aconsellada pola nobreza galega e polo seu amante, tamén galego. Animado pola nobreza e o clero do seu condado, Afonso Henriques venceu a súa nai en 1128 na batalla de San Mamede, converténdose en Conde e establecendo dúas prioridades:
O 5 de outubro de 1143 foi asinado o Tratado de Zamora polo propio Afonso Henriques e polo seu curmán, o rei de León. Nel establecíase a independencia do Condado Portucalense, que pasou a denominarse Portugal.
Texto
O texto, redactado orixinalmente en latín, di así:
Galería de imaxes de Piadela, Betanzos
Galería de imaxes de Piadela, Betanzos.
Ernani
Ernani é unha ópera en catro actos con música de Giuseppe Verdi sobre un libreto en italiano de Francesco Maria Piave, baseada na peza teatral Hernani de Victor Hugo, obra que introducira o Romanticismo en París derrotando as convencións do teatro clásico francés. Foi estreada o 9 de marzo de 1844 no Teatro La Fenice de Venecia. Esta ópera tivo éxito dende o principio, especialmente pola súa riqueza de melodías.
Para o final da ópera, Verdi compuxo un trío que cría que melloraba o orixinal de Hugo, en canto que a acción podía desevnvolverse máis rapidamente ata acadar a súa culminación. Aquí, Ernani, Silva e Elvira se enfrontan. Silva reclama a vida de Ernani, mentres Elvira lle pide compaixón e Ernani renega do seu destino.
Esta ópera é pouco representada; nas estatísticas de Operabase aparece no posto 154 das óperas representadas no período 2005-2010, sendo a 48ª en Italia e a 16ª de Verdi, con 20 representacións nese período.
Savane, Quindous, Cervantes
Savane é un lugar da parroquia de Quindous no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 12 habitantes (5 homes e 7 mulleres).
O astronauta caído
miniatura|dereita|Placa e figuriña. O astronauta caído, no orixinal inglés Fallen Astronaut, é unha escultura de aluminio de 8,5 centímetros de altura dun astronauta con traxe espacial, obra do artista belga Paul Van Hoeydonck.
Historia e características
En 1971, O astronauta caído foi colocado na Lúa pola tripulación do Apolo XV canda unha placa que mostra os nomes ordenados alfabeticamente de oito astronautas e seis cosmonautas que faleceron en misións ou durante adestramentos.
Trátase da única obra de arte realizada co propósito de permanecer na lúa. Poderíase argumentar que hai outros obxectos que ficaron alí, como as bandeira dos Estados Unidos de América ou da Unión Soviética, ou as placas lunares dos distintos Apollo, pero tal non era o seu principal cometido, cousa que si sucede con esta figuriña de aluminio.
Luis Caruncho
Luis María Caruncho Amat, nado na Coruña o 15 de xaneiro de 1929 e finado en Madrid o 7 de outubro de 2016, foi un escultor, pintor e xestor cultural galego.
Profesional
Naceu na casa familiar da rúa Fontán da Coruña e pasou a infancia na Coruña. Na mocidade trasladouse coa familia a Madrid ao terminar a guerra (1940). Aínda de mozo, e por mediación do seu pai, coñeceu outros artistas como Joaquín Vaquero Palacios e José Caballero. Empezou a construír pequenas pezas e achegouse aos centros artísticos da Escola de Artes e Oficios de Madrid e do Círculo de Bellas Artes.
Mais tamén realizou traballos por mor da súa carreira artística no eido da xestión cultural: foi promotor e comisario artístico e tamén xestor cultural. Chegou a dirixir o Centro Cultural del Conde Duque, en Madrid, desde a súa inauguración en 1983 ata 1995, agás un breve período durante o que foi director expositivo do concello de Madrid. Coa súa xubilación pasou a dirixir o Museo de Arte Contemporánea Unión Fenosa, entre 1995 e 2005. Tamén se dedicou á promoción artística como galerista privado, e foi o dono da galería Kandinsky en Madrid, un dos centros de arte importantes da capital española na década dos 70 e 80 (a partir de 1974). E mesmo chegou a desenvolver proxectos de escenografía para producións teatrais
Carreira artística
En paralelo desenvolveu a súa carreira artística, e cultivou a pintura, a arquitectura, o gravado e a escultura, que realizou e expuxo tanto en galerías como en espazos ao aire libre, de España e doutros lugares do mundo, a miúdo por encargo de embaixadas do goberno español. Tamén en representación de España participou nas bienais de São Paulo, Valparaíso ou Alexandría. Artisticamente cultivou a abstracción e o construtivismo, con referencias artísticas como Piet Mondrian, Kasimir Malevich, ou nun contexto español, Daniel Vázquez Díaz ou Pablo Palazuelo. Foi un dos promotores do construtivismo en España e da abstracción en Galicia nos anos 50 e 60, a canda os seus compañeiros de xeración Manuel Molezún, Manuel Mampaso e José María de Labra.
En 1971 asinou o "Manifesto do grupo aberto de Arte Construtiva Tridimensional" canda os artistas e críticos Feliciano Hernández, De Labra, Maribel Nazco, Salvador Soria, Senén Ubiña, Ricardo Ugarte e Carlos Areán. Anos máis tarde, xa na década dos oitenta, fundou o Grupo Ruedo Ibérico, inicialmente cos tamén artistas José Caballero e Álvaro Delgado, aos que se lles engadirían posteriormente José María Iglesias, Salvador Victoria, José Luis Fajardo, José Luis Morales y Marín e José Manuel Caballero Bonald.
Hai obra de Caruncho en coleccións de arte como a de Afundación, a do Palacio da Zarzuela, no Centro Galego de Arte Contemporánea, o Centro de Arte Reina Sofía, o Museo da Fundación Pilar y Joan Miró, Museo Maside e o Museo de Arte Contemporánea Gas Natural Fenosa.
Obra
Como comisario artístico prologou e curou catálogos, para os que tamén redactou textos artísticos, como de mostras sobre Laxeiro, María Antonia Dans ou outros artistas, galegos ou non.