cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teresa Viejo
Traxectoria
Licenciada en Xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid, onde cursou tamén estudos de Socioloxía. Os seus comezos foron na emisora musical Radio Vinilo, para logo pasar á estación de OM Radio Intercontinental. A tempada 1997-98 fichou por Radio España, onde foi unha das primeiras mulleres en porse á fronte dun magacín matinal nunha cadea de eido nacional, co espazo Más que palabras. A seguinte tempada pasou á franxa de tardes da mesma cadea, co espazo Tardes con Teresa. Tamén traballou en Antena 3 Radio e a Cadea Zeta Radio, onde realizou o programa Hoy Teresa. Entre 2011-2013 colaborou en ABC Punto Radio. Dende 2013 dirixe La Observadora, os domingos en RNE.
Televisión
En 1988 incorpórase a Televisión Española para presentar, xunto a Beatriz Pécker, o programa musical Rockopop, no que se mantén até 1991. Ese ano é fichada por María Teresa Campos para colaborar no seu recentemente estreado magacín matinal Pasa la vida. Posteriormente, en 1996, continúa nos magacíns matinais de TVE, nesta ocasión xunto a Laura Valenzuela en Mañanas de Primera. Durante varios anos presentou o sorteo da Lotaría Primitiva na 2 de TVE.
Entre 1997 e 1998 presenta xunto a Manuel Torreiglesias o programa Saber vivir. En 2002, ficha por Castilla-La Mancha Televisión, onde realiza durante nove anos o programa Tal como somos. Doutra banda, en 2004 pasou a substituír a Pedro Piqueras á fronte do espazo de investigación e debate 7 días, 7 noches, de Antena 3, que se mantén en pantalla até 2007. En marzo dese ano comeza a presentar o reality show Cambio radical, baseado no programa estadounidense Extreme Makeover. Tras a finalización do espazo, seguiu á fronte do magacín castelán-manchego Tal como somos que finaliza en 2010.
O 26 de xaneiro de 2011, empezou un programa de similares características: Cerca de ti. En 2015 presenta para Telemadrid o espazo Madrid barrio a barrio. Dende xullo até setembro de 2015 presentou a Mañá da 1 en substitución de Mariló Montero e Jota Abril. A partir de xaneiro de 2016, púxose á fronte dun programa novo na 1 de TVE, chamado ¿Qué fue de ti?, un programa de testemuños en directo, que supón o regreso da xornalista a este xénero e á televisión pública tras o seu labor o pasado verán como presentadora da mañá da 1.
Prensa escrita
A súa traxectoria iníciase no Diario Ya. Foi a primeira e única directora da revista de información xeral: Interviú (2002-2004), onde publicaba un artigo semanal. Tamén colaborou en entrevistas políticas na revista Man.
Walt Disney Animation Studios
Walt Disney Animation Studios, con sede nos Estudios Walt Disney de Burbank (California) (antigamente coñecido como Walt Disney Feature Animation, Walt Disney Productions e Disney Brothers Cartoon Studio), é un estudio de cine que produce filmes de animacións, curtametraxes e especiais de televisión para The Walt Disney Company. Fundada o 16 de outubro de 1923, é unha división de The Walt Disney Studios. O estudio produciu 53 filmes, sendo o primeiro Snow White and the Seven Dwarfs (1937), e o máis recente Frozen (2013).
Colite ulcerosa
A colite ulcerosa é unha condición doenza crónica provocada pola inflamación con úlceras do colon e o recto. Os principais síntomas da doenza activa son a dor abdominal e diarrea mesturada con sangue. A perda de peso, a febre e a anemia tamén son frecuentes. A miúdo, os síntomas prodúcense lentamente e poden varias de leve a severo. Os síntomas adoitan ocorrer de forma intermitente con períodos sen síntomas entre crises. As complicacións poden incluír megacolon, inflamación do recto, das articulacións e do fígado, e cancro colorrectal.
Jesús Couto Fernández
Jesús Couto Fernández, nado en Santiago de Compostela en 1864 e finado na mesma cidade o 2 de maio de 1942, foi un tipógrafo e xornalista galego.
Traxectoria
Irmán de Ramón Couto Fernández. Emigrou a Arxentina e colaborou na prensa galega da capital bonaerense. Regresou a Galicia e foi administrador da Revista de Ciencias Pedagógicas, correspondente de Nova Galicia e outros periódicos da emigración galega. Volveu a Bos Aires e colaborou en El Eco de Galicia (entre 1893 e 1901) con retratos e biografías de persoeiros galegos, e Almanaque Gallego. Retornado de novo a Compostela en 1903, relacionouse con círculos católicos e colaborou en Galicia Nueva, El Noticiero Gallego, Gaceta de Galicia e El Correo de Galicia. Foi representante en Galicia da revista Galicia da Habana. Asinaba ás veces co pseudónimo Jecoufer. Finou en Santiago de Compostela o 2 de maio de 1942.
Vida persoal
Casou con Rosalía Couto Devesa en 1924.
Osona
250px|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña.]] 250px|miniatura|Vista panorámica da Praza Maior de [[Vic, a capital.]] Osona é unha comarca da provincia de Barcelona, na chaira central de Cataluña. A súa capital é Vic. En 2009 tiña 152.411 habitantes.
A comarca limita ao norte co Ripollès, a Garrotxa e o Berguedà, polo oeste co Bages e o Moianès, ao leste coa Selva, e polo sur co Vallès Oriental.
Concellos
Actualmente a comarca está formada por 50 concellos. En maio de 2015, un concello de Osona, Collsuspina, pasou a formar parte da nova comarca do Moianès.
Universidade da Rioxa
A Universidade da Rioxa (UR) é unha universidade pública española con sede en Logroño, na Rioxa. Foi inaugurada no curso 1992-1993 a partir das distintas escolas e colexios universitarios xa existentes.
O campus da Universidade da Rioxa está situado en Logroño e conta con preto de 200.000 m² de superficie (66.000 construídos) nos que se desenvolven as actividades docentes, investigadoras e culturais.
Carandiru (filme)
Carandiru é un filme brasileiro-arxentino de 2003 dirixido por Héctor Babenco. Está baseado no libro Estação Carandiru por Drauzio Varella, un médico especialista na SIDA, quen é interpretado no filme por Luiz Carlos Vasconcelos. Carandiru conta algunhas das historias que ocorreron no cárcere de Carandiru, que foi a meirande prisión de América Latina. A historia co masacre de 1992 no que 111 prisioneiros foron asasinados, 102 deles pola policía. O filme foi o derradeiro uso que tivo a prisión antes de ser demolida no ano 2002, un ano antes da estrea do filme.
Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 77ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Pallars Jussà
250px|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña.]] 250px|miniatura|[[Salàs de Pallars.]] O Pallars Jussà é unha comarca da provincia de Lleida, no noroeste de Cataluña. A súa capital é Tremp. En 2009 tiña 13.840 habitantes.
A comarca limita ao norte coa Alta Ribagorça e o Pallars Sobirà, polo leste co Alt Urgell, ao leste coa comarca aragonesa da Ribagorza, e polo sur coa Noguera.
Concellos
A comarca está formada por 14 concellos.
O Outeiro, Ouces, Bergondo
O Outeiro é un lugar da parroquia de Ouces no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 29 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 13 eran homes e 16 eran mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Bonnie "Prince" Billy
William "Will" Oldham, nado o 15 de xaneiro de 1970, máis coñecido polo seu nome artístico Bonnie "Prince" Billy, é un cantautor e actor estadounidense. Dende 1993 ata 1997 actuou e gravou baixo variacións do nome Palace, como Palace Brothers, Palace Songs e Palace Music. Despois de publicar material co seu nome propio adoptou o de Bonnie "Prince" Billy para a meirande parte do seu material aparecido despois de 1998.
Biografía
Oldham naceu o 15 de xaneiro de 1970 en Louisville, Kentucky. Viviu nesa cidade ata que se graduou no J. Graham Brown School no ano 1988, e entón estudou durante un breve período de tempo na Brown University mentres facía carreira na música e no cine. Oldham está casado coa artista téxtil Elsa Hansen e tiveron un fillo no ano 2018.
Himno da Federación Rusa
O Himno da Federación Rusa (en Государственный гимн Российской Федерации, "Gosudarstvenny Gimn Rossiyskoy Federatsii") é o himno nacional de Rusia. É unha adaptación do Himno da Unión Soviética de 1944, cuxa música compuxo orixinalmente Aleksandr Aleksándrov. A letra foi revisada para o himno da Federación Rusa por Serguéi Mijalkov, quen refixo as letras das versións do himno soviético en 1943 e 1977. A revisión elimina tódalas mencións ás ideas de Lenin e á «irrompible unión» da Unión Soviética, centrándose no seu lugar en describir un país extenso e con grandes cantidades de recursos confiados ás xeracións futuras.
A finais do ano 2000, o presidente Vladimir Putin decidiu adoptar o himno, que substituíu a A canción patriótica, que fora o himno oficial dende 1990. Este feito non estivo exento de polémica, xa que, aínda que a letra xa non ten nada que ver coa Rusia de Stalin, a música é a mesma que empregaba a Unión Soviética.
Letra oficial
miniatura|esquerda|250px|Execución instrumental do himno nacional de Rusia no Desfile do [[Día da Vitoria de 2010 na Praza Vermella de Moscova.]]
Tradución literal ó galego
Rusia, a nosa patria sagrada, Rusia, o noso amado país. Unha poderosa vontade, unha gran gloria — Son a túa herdanza por toda a eternidade!
Bis
Un vasto espazo para soñar e vivir, Ábrennos os anos futuros. Dános forza a lealdade á Patria. Así foi, así é e así será sempre!
Gran Premio do Xapón de 2018
O Gran Premio do Xapón de 2018 (oficialmente coñecido como o 2018 Formula 1 Japanese Grand Prix), foi a décimo sétima carreira da tempada de Fórmula Un de. Celebrouse o 7 de outubro de 2018 no circuíto de Suzuka, en Suzuka, Xapón, foi a 17ª rolda da tempada e o 45º Gran Premio do Xapón. O evento de é a trixésima cuarta vez que a carreira correuse como un evento do Campionato do Mundo desde a tempada inaugural en, e a trixésima vez que se celebrou en Suzuka.
Cualificación
800px|miniatura|centro|Grella de clasificación do Gran Premio do Xapón de 2018
800px|miniatura|centro|Grella de saída do Gran Premio do xapón de 2018
Jozef Čierny
Jozef Čierny (13 de maio de 1974 en Zvolen, Checoslovaquia na actualidade Eslovaquia) foi un xogador de hóckey sobre xeo.
Traxectoria
Entrou na NHL en 1992 seleccionado polos Buffalo Sabres pero só xogou un partido na máxima competición cos Edmonton Oilers na tempada 1993-1994, xogando nas ligas inferiores co Rochester Americans, Cape-Breton Oilers, Detroit Vipers, Los Angeles Ice Dogs e Long Beach Ice Dogs. Na tempada 1997-1998 pasou a Europa, fichou co Nuernberg Ice Tigers da Deutsche Eishockey-Liga. No 2001 fichou polo HKm Zvolen da Extraliga eslovaca e no ano 2006 retirouse da competición oficial.
Coa Selección de hóckey sobre xeo de Eslovaquia xogou 12 veces marcando un gol.
488
Outros
Historia ano a ano
A Costa, Muniferral, Aranga
A Costa é un lugar da parroquia de Muniferral no concello coruñés de Aranga na Comarca de Betanzos. Non tiña habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
Billetes da coroa eslovaca (1939-45)
En 1939, billetes checoslovacos de 100, 500 e 1000 korún da coroa checoslovaca foron reselados coa lenda SLOVENSKÝ ŠTÁT para ser usados na República eslovaca. Ese mesmo ano foron introducidos polo goberno os primeiros billetes da coroa eslovaca, que eran de 10 e 20 koruna.
The Simpsons: Bartman Meets Radioactive Man
The Simpsons: Bartman Meets Radioactive Man é un videoxogo de plataformas publicado por Acclaim en 1992 para Nintendo Entertainment System (NES) e Sega Game Gear. Desenvolvido por Imagineering, o xogo está protagonizado por Bart Simpson nunha misión para rescatar ó seu ídolo secuestrado, Radioactive Man. Bartman Meets Radioactive Man recibiu críticas negativas, sobre todo ós controis do modo de xogo.
Näsilinna
Traxedia familiar
O Milavida, onde vivía a familia Nottbeck, era unha vila de madeira ao lado de Näsikallion. Con todo, non toda a familia chegou vivir no novo Milavida; só os nenos viviron alí un par de anos co servizo. A muller de Peteri, Olga von Nottbeck, morreu cando estaba a dar a luz a xemelos en outubro de 1898 en Baden-Baden, e medio ano despois o propio Peter morreu nunha cirurxía de colon nun hospital de París. Os nenos quedaron baixo a titela de Edvard von Nottbeck, e en 1905 vendeu o palacio á cidade de Tampere. .
Näsilinna
A cidade mudou o nome do palacio a Näsilinna, e en 1908 abriu o museo de Häme, dirixido por Gabriel Engberg. Engberg tamén viviu en Näsilinna. Durante a guerra civil finlandesa a principios do ano 1918, o hospital da Cruz Vermella e a base vermella operaron no edificio, qe sufriu graves danos durante a guerra. Durante a batalla de Tampere Näsilinna mudou de mans tres veces entre os días 3 e 4 de abril. O edificio recibiu en torno a 4 000 disparon. Na segunda guerra mundial o palacio acolleu pola forza antiaérea xunto con gardas da liña férrea Tampere-Pori.
O museo de Häme operou no palacio entre 1908 e 1997. A partir de 1998 o edificio permaneceu pechado durante 17 anos en espera dunha renovación.
Näsilinna foi restaurado entre 2013 e 2015. O custo total do proxecto ascendeu a cinco millóns de Euros. As estancias do primeiro andar foron devoltas ao estilo orixinal dos von Nottbeckin e incluíse un restarante, unha cafetería e unha recepción para o museo. No segundo andar mantívose a división da década de 1950 e agora acolle o Museo Milavida.
Museo Milavida
O Museo Milavida é un museo fundado en 2015 en Näsilinna que presenta dúas exhibicións que van cambiando a diferentes ritmos. As coleccións adoitan realizarse con coleccións propias dos museos de Tampere, e presentan a historia de Näsilinna, a familia von Nottbeck e o museo de Häme.
O Milavida orixinal
A Milavida orixinal foi construído en 1860 por Wilhelm von Nottbeck e era unha vila de madeira e estaba situada en Näsipuisto ao final da actual rúa Näsijarvi (en finés Näsijärvenkatu). Converteuse en propiedade da cidade de Tampere en 1905, cando foi arrendada a un comerciante que abriu alí un restaurante e unha hospedería en 1906. A vila foi gravemente danada por un incendio en 1913 e foi demolida. O único que queda é unha adega subterránea de 35 metros cadeados e dúas habitacións unha entrada de ladrillo vermello ornamentada. A adega é un dos Adoptoi monumentti Tampere e foi restaurado en 2016. Abriu as súas portas en verán de 2017.
Na cultura popular
O filme de Claes Olsson de 2012 Taistelu Näsilinnasta 1918 trata sobre a loita por Näsilinna durante a batalla de Tampere na guerra civil finlandesa de 1918.
Santo Antão, Cabo Verde
Santo Antão , ou Sontonton en Crioulo caboverdiano, é a máis occidental e máis grande das Illas Barlavento de Cabo Verde. A illa principal máis próxima é São Vicente, ao sueste, separada por unha canle chamada Canle São Vicente. É a illa occidental máis grande de Cabo Verde e do continente de África, e a segunda máis grande de Cabo Verde.
Historia
Comezou a ser colonizada, con pouco éxito, en 1548, pasando despois, xa no século XVII, a ser propiedade do conde de Santa Cruz. Neste período, poboadores das illas de Santiago e Fogo, xunto con colonos vindos do norte de Portugal, fundaron a localidade de Povoação, a actual vila de Ribeira Grande, na zona norte da illa. En 1724, vendéuse aos ingleses, aínda que regresaría pronto a mans portuguesas, conformándose administrativamente como dependente de Sao Vicente, cuxa capital, Mindelo, fundouse en 1838. A mediados do século XIX, Santo Antao sepárase administrativamente, converténdose en concello independente.
O viño e o café convertéronse nas exportacións máis importantes da illa. A partir de 1832, a poboación estimada de Santo Antão era 24.000 habitantes. A poboación máis alta alcanzouse no censo de 2000 e era de 47.170 por encima dos 35.976 en 1930, a poboación non crecera en gran medida.
Xeografía
miniatura|right|235px|Litoral de Santo Antão A illa componse enteiramente de materia volcánica. A montaña máis alta é Tope da Coroa, alcanzando unha altura de 1.979 m. O segundo máis alto é Pico da Cruz con 1.585 m. A illa está dividida en norte e sur por un cordal considerado impenetrable desde hai moito tempo, pero agora crúzase por dúas estradas pavimentadas, unha con curvas de montaña, outra aberta en 2009 esténdese no extremo oriental, xunto ao mar. A principal cidade da illa é a Ponta do Sol, na costa norte, onde se atopa o aeroporto Agostinho Neto, mentres que o seu porto de transbordadores é Porto Novo, Cabo Verde na costa sur. Unha parte da illa no sueste ten un clima árido, mentres que o noroeste recibe unha precipitación relativamente normal. Os seus vales sofren unha forte erosión.
Corpos de auga
A Canle São Vicente atópase ao sueste de Porto Novo e a separa da illa de São Vicente.
As praias de baño e as zonas de pesca atópanse en Tarrafal de Monte Trigo. Durante a tempada de choivas, algúns leitos de arroios a través da illa están temporalmente cheos de auga.
Montañas e volcáns
A illa é considerada unha das máis montañosas de Cabo Verde. As súas montañas compóñense de basalto. Moitos dos seus volcáns son novos, especialmente as súas caldeiras. Desde 1999, os vulcanólogos observaron o aumento continuo da temperatura do mar no área de Ponta do Sol, o que pode indicar o risco dunha nova erupción na zona.
Clima
Ao estar basicamente formada por varios estratovolcáns e tan extremadamente montañosa, esta illa ten un clima bastante diverso e moitos diversos microclimas debido aos seus profundos barrancos. A illa de Santo Antão ten un clima tropical moderadamente seco (segundo o sistema de clasificación climática Köppen-Geiger) ao longo da costa e un clima tropical tépedo semiárido Bsh con temperaturas moi equilibradas durante todo o ano nas ladeiras (800 metros ASL) para refrescar o clima de estapa subtropical das terras altas BskL por encima de 1.000 metros sobre ASL. A temperatura media anual na costa está ao redor de 23 °C, diminuíndo de 11º a 15 °C nos terreos máis altos. Pode haber un clima excepcionalmente fresco no interior cunha estación máis cálida húmida que comeza en xullo e termina en decembro-xaneiro cunha estación seca máis fría que comeza en decembro-xaneiro e termina en xuño. O risco climático principal, do mesmo xeito que outras illas de Cabo Verde, pero moito menos pronunciado nas altitudes máis altas debido a unha mellor capacidade para obter humidade das nubes, é a seca.
Divisións administrativas
A illa divídese en tres municipios, que se subdividen en parroquias civís:
Burghead
miniatura|250px|Burghead Burghead (en Burgheid ou The Broch, en Am Broch) é unha pequena vila en Moray, Escocia, que se atopa a 13 quilómetros ó noroeste de Elgin. A vila está construída sobre unha península que se proxecta cara ó noroeste formando o fiorde de Moray, o cal fai que a vila estea rodeada polo mar por tres dos seus lados.
A vila actual foi construída entre 1805 e 1809, destruíndo no proceso máis da metade dun importante sitio arqueolóxico picto, un castro. O mapa do xeneral Roy amosa as defensas que existiron até o século XVIII pero que atribuíu erradamente ós romanos. O castro foi probablemente un importante poboado picto e alí foron encontradas lousas esculpidas con touros, que son coñecidas como "Burghead Bulls". Descubriuse tamén unha cámara cun pozo de considerable antigüidade en 1809 e as paredes e un teito foron engadidos máis tarde para axudar a preservalo. Cada ano o 11 de xaneiro celébrase un festival do lume coñecido como "Burning of the Clavie". Crese que o festival data do século XVII mais facilmente podería ser moito máis antigo.
Reboredo, Ouces, Bergondo
Reboredo é un lugar da parroquia de Ouces no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 59 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 28 eran homes e 31 eran mulleres.
Pobo mongol
Os mongois (en Монголчууд, Mongolchuud, ) son un grupo étnico de Asia central e oriental nativo de Mongolia e na rexión autónoma chinesa de Mongolia Interior. Tamén hai minorías noutras rexións da China (Xinjiang), así como en Rusia. Os mongois pertencentes ós subgrupos buriato e calmuco viven na República dos Buriatos e República dos Calmucos respectivamente.
Os diferentes dialectos indíxenas son coñecidos colectivamente como lingua mongol. Os devanceiros dos actuais mongois son coñecidos como proto-mongois.
Briareo
Briareo (do grego "forza") é un personaxe mitolóxico, un dos tres Hecatonquiros, xigantes de cen brazos e cincuenta cabezas. Era fillo de Urano e Xea, e irmán de Cotto e Xigues.
Urano encerrounos no Tártaro, e Cronos liberounos para que o axudaran na Titanomaquia (guerra contra aquel), pero volveunos encerrar unha vez conseguida a vitoria. Finalmente, foron liberados por Zeus.
Casou con Cimopolea, filla de Poseidón, e xuntos construíron o seu palacio no río Océano. Tiveron unha filla chamada Oiolica.
Na Ilíada cóntase que foi chamado pola nereida Tetis para liberar a Zeus das cadeas que querían poñerlle Hera, Atenea e Poseidón.
Rao, Navia de Suarna
Santa María de Rao é unha parroquia do concello de Navia de Suarna na comarca dos Ancares, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 152 habitantes, deles 85 eran homes e 67 eran mulleres, o que supón unha diminución de 9 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Antinatalismo
miniatura|[[Arthur Schopenhauer (1788-1860), expoñente da posición antinatalista.]] O antinatalismo é a posición filosófica, política ou demográfica contraria á reprodución e o nacemento de novos seres humanos. O antinatalismo é o contrario ó natalismo.
O antinatalismo pode ter fundamentos filosóficos, de carácter ético e moral, políticos e demográficos. Pode ser defendido a título individual, por asociacións e por gobernos e organismos internacionais que desenvolvan políticas de poboación antinatalistas para alcanzar obxectivos socioeconómicos e estratéxicos que requiren un óptimo de poboación.
Antinatalismo radical e antinatalismo demográfico
As posicións antinatalistas radicais, que cuestionan calquera nacemento, con posturas antinatilistas de carácter demográfico, que defenden un control da natalidade e un control da poboación aó considerar que unha poboación mundial excesiva (superpoboación) pode ter consecuencias desastrosas para a humanidade e a súa supervivencia á vista dos límites de crecemento da Terra.
Políticas antinatalistas
As políticas antinatalistas son aquelas que están a prol do control demográfico sobre a consideración do exceso demográfico. Estas políticas de control da natalidade practícanse por algúns gobernos, con diferente éxito, dende os anos 1970 (en 1972 publicouse o primeiro informe Os límites do crecemento). A posición demográfica máis radical é a Política do fillo único na República Popular da China. Tamén se levaron a cabo políticas de planificación familiar (educación sexual, métodos anticonceptivos) en numerosos países, entre eles a India.
Os límites do crecemento
O informe de 1972 Os límites do crecemento, financiado polo Club de Roma e que será actualizado en 1992 e 2004, sostén basicamente que se o incremento da poboación mundial, a industrialización, a contaminación, a produción de alimentos e a explotación dos recursos naturais mantense sen variación, alcanzará os límites absolutos de crecemento na terra durante as próximas décadas. Basicamente o informe sinala a imposibilidade de soster un alto crecemento da poboación cun crecemento económico, limitado polos recursos dispoñibles, que satisfaga as necesidades desa poboación.
İstiklâl Marşı
Un poema de 10 versos escrito polo renomeado poeta Mehmet Akif Ersoy foi adoptado unanimemente pola Asemblea Nacional Magnífica Turca. Vinte e catro compositores participaron noutra competición disposta para a selección dunha composición musical que satisfaría o himno nacional elixido o mellor posible. O consello, que só puido reunirse en 1924, debido á guerra turca da independencia, adoptou a música composta por Ali Rıfat Çağatay, que se mantivo en vigor até 1930. Despois diso, fíxose oficial como a música do himno, un arranxo escrito por Osman Zeki Üngör, director da orquestra sinfónica presidencial, e a letra cantouse con este acompañamento musical dende aí en diante. Porén, soamente se cantan as primeiras dúas estrofas.
Balor
A verba balor pode referirse a:
489
Véxase tamén
Historia ano a ano
Río Aar
miniatura|260px|O Aar ao seu paso por Berna Aar ou Aare, río de Suíza, nace nos Alpes Berneses a 1565 m. de altura e desemboca no Rhin, despois de percorrer 291 km. e pasar polos lagos de Brienz e Thun e a cidade de Berna. O seu caudal medio é de 508 m³/seg. e drena unha área de 17.620 km². miniaturadaimagem|[[Desfiladeiro do Aar|Ozca do Aar]]
Illa Leyte
Leyte é unha illa filipina localizada no grupo das Visayas. Atópase ao nordés da illa de Mindanao.
Politicamente, a illa divídese en dúas provincias: Leyte norte e Leyte sur. Territorialmente, Leyte sur inclúe a illa de Panaón ao seu sur. Ao norte de Leyte atópase a provincia insular de Bilirán, unha antiga sub-provincia de Leyte.
As principais cidades de Leyte son Tacloban, na costa oriental na esquina noroeste do Golfo de Leyte e Ormoc na costa oeste. A illa foi a localización de "Mairete", unha comunidade histórica gobernada por Datu Ete. Antes de ser colonizada por España, a illa foi a residencia dos Warays un pobo indíxena animista no leste e outros grupos animistas indíxenas das Visayas ao oeste.
Leyte hoxe é famosa polas plantas eléctricas de enerxía xeotérmica preto de Ormoc.
Con todo, Leyte é máis famosa polo seu papel na Campaña de Filipinas, 1944-45 na Guerra do Pacífico. O 20 de outubro de 1944, Douglas MacArthur desembarcou en Leyte, dicindo, "volvín", pero as forzas imperiais xaponesas non cederon tan facilmente, como demostrouse na Batalla de Leyte. A converxencia de forzas navais deu lugar á batalla do golfo de Leyte, a batalla naval máis grande da historia.
Xeografía
A illa mide ao redor de 180 km de norte a sur e preto de 65 km no seu punto máis ancho. No norte case se une á illa de Samar, separada polo estreito de San Juanico, que chega a ser tan estreita como menos de 2 km. nalgúns lugares. A provincia da illa de Bilirán está tamén ao norte de Leyte e únese á illa de Leyte por unha ponte a través do estreito de Bilirán. Ao sur, Leyte esta separada de Mindanao polo estreito de Surigao. Ao leste, Leyte está un pouco "apartado" polo Mar de Filipinas do Océano Pacífico, Samar ao nodés e as Illas Dinagat ao sueste forman o Golfo de Leyte. Ao oeste está o Mar de Camotes.
Leyte é principalmente moi boscosa e montañosa, pero o Val de Leyte no nodés ten moita agricultura.
Sitios históricos e interesantes
miniatura| right | [[Batalla de Leyte: O xeneral Douglas MacArthur e seu persoal desembarca na praia de Dulag, Leyte, 20 de outubro de 1944.]] A capital provincial de Leyte é a sede do goberno provincial onde hai un mural histórico que representa a Primeira Misa en Limasawa no Oriente e o desembarco do Xeneral Douglas MacArthur.
O MacArthur Landing Memorial National Park en Red Beach, Palo, sinala o desembarco en 1944 das forzas de liberación estadounidenses. Tamén ten unha lagoa onde se atopa unha estatua de tamaño natural do xeneral MacArthur. O verdadeiro desembarco de MacArthur ocorreu en Dulag, Leyte.
O Lago Danao é un lago en forma de violín rodeado de montañas cubertas de nubes.
A ponte de San Juanico é a ponte máis longa en Filipinas.
A illa de Leyte é o lugar de nacemento da danza de Tinikling, popular en todas as Filipinas.
O venres 8 de novembro de 2013, o Super Tifón Yolanda (Haiyan) destruíu o 70-80% das estruturas no seu camiño na provincia de Leyte. Estímase que 10.000 persoas morreron e ata 620.000 persoas foron desprazadas por toda a rexión.
Copernicus
Copernicus é o nome latino do astrónomo prusiano Nicolao Copérnico (1473-1543). Pode referirse a:
La Tranca (Ferrol)
La Tranca foi un semanario editado en Ferrol en 1869.
Historia e características
Semarario satírico humorístico que trataba de ridiculizar aos republicanos. Dirixido por Luciano Taxonera Cabo, entre os seus colaboradores figurou Lino Pazos.
A Ribeira, Navia de Suarna
Santo Estevo da Ribeira é unha parroquia do concello de Navia de Suarna na comarca dos Ancares, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 34 habitantes, deles 17 eran homes e 17 eran mulleres, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Priorat
250px|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña.]] 250px|miniatura|A [[Serra de Llaberia.]] O Priorat é unha comarca do interior da provincia de Tarragona, no suroeste de Cataluña. A súa capital é Falset. En 2009 tiña 10.024 habitantes.
A comarca limita ao norte coas Garrigues e a Conca de Barberà, polo leste co Baix Camp e polo oeste coa Ribera d'Ebre.
Concellos
Actualmente a comarca está formada por 23 concellos.
O Río, Ouces, Bergondo
O Río é un lugar da parroquia de Ouces no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 22 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 12 eran homes e 10 eran mulleres.
The Simpsons: Bart vs. the World
The Simpsons: Bart vs. the World é un videoxogo de acción e plataformas baseado na franquía The Simpsons e que contén moitos elementos da serie de televisión. Foi publicado en 1991 para a Nintendo Entertainment System, e despois en 1993 para Amiga, Atari ST, Game Gear e Sega Master System. No xogo, o xogador controla a Bart que viaxa por todo o mundo nunha busca de tesouros contra o Mr. Burns. O xogo recibiu críticas diversas dende a súa estrea.
Museo das Mariñas
O Museo das Mariñas é un museo histórico e etnográfico de Betanzos e das comarcas da mariña coruñesa. O museo atópase no antigo mosteiro de Santo Domingo de Betanzos (século XVII-XVIII), e inaugurouse en 1983. Nese mesmo edificio atópanse o arquivos e biblioteca municipal.
No museo edítase a publicación cultural Anuario Brigantino.
Historia
miniatura|dereita|200px|Ourivería Galaica no Museo das Mariñas, colección Rafael Seoane. 1 Torque de ouro, tipo asturnorgalaico. 2 Torque de ouro, tipo nordoriental galaico. 3 Torque de prata, Sobrado dos Monxes. 4 Brazalete de prata, Sobrado dos Monxes. 5 Brazalete de ouro, Astorga. 6 Brazalete de prata, Sobrado dos Monxes. 7-8 Aros de ouro, posiblemente castrexos. O edificio foi o convento de Santo Domingo, construído entre o século XVI e XVIII. A súa inauguración como museo fíxose o 2 de xaneiro de 1983. Reinaugurado o 17 de maio de 1993 despois de ser restaurado e mellorado.
O Convento
O testamento do betanceiro Antonio González de Sosa outorgou en 1558 os seus bens á orde relixiosa de San Domingos, ou Santo Agostiño. Esa orde aproveitou ese legado e asentouse da cidade con catro confesores e un predicador, nunha "casa do hórreo" que se atopaba fóra das murallas. Esa casa e a súa capela foron o primeiro convento. En 1558 o vigairo Cristóbal de Mendoza aprobou a creación dun convento e igrexa, que deixaban atrás a antiga capela. Naquel entón eses terreos eran o chamado campo da feira de San Roque, da parroquia de Brabío. A construción do convento prolongouse anos. En 1680 estreouse o seu altar e en 1714 rematouse a torre barroca da igrexa.
En 1615 o naquel entón novo convento chegou a priorado, isto é, pasou a ter máis de doce frades. Porén, en 1821 a lei impedía conventos de menos de 20 persoas, e tivo que pechar ata o ano seguinte, cando despois de reclamacións se lle concedeu permiso para continuar como tal.
Co trienio liberal o 25 de agosto de 1835 expulsáronse os tres dominicos do convento e pechou. Ese ano perdéronse escritos e libros do arquivo e decretouse a demolición do convento. Con todo, Conde de Taboada impediu desa vez que tirasen o convento. Igualmente, en 1843 o concello quixo derrubar o edificio mais non foi adiante por falta de presuposto.
Creación do museo
Desde a marcha dos dominicos o convento empregouse para varías funcións, como a Garda Civil de Cabalería, que estivo alí ata 1981. Tamén foi sede da ensinanza secundaria cunha cátedra de debuxo ou o lugar onde se inaugurou o Teatro Alfonsetti en 1882, entre outras tantas funcións desde cinematografía a ensinanza.
En febreiro de 1983 o alcalde Vicente de la Fuente inaugurou o novo Museo das Mariñas. Porén, o edificio non se atopaba en boas condicións e o museo foi trasladado á avenida de Linares Rivas. Ao finalizar as obras en 1993 o museo foi de volta para o antigo convento. Con esa nova apertura do centro pasou a chamarse "Centro Cultural Santo Domingo" e albergou o Museo das Mariñas, a biblioteca municipal de "Castelao" e o Arquivo Municipal de Betanzos.
Exposicións
O museo está dividido en dous andares. Na planta baixa existe unha mostra de elementos etnográficos e históricos, que continúa no primeiro andar xunto a varias coleccións que ocupan diferentes salas específicas.
Na planta baixa amósanse pezas históricas que abarcan cronoloxicamente ata o medievo. Unha parte da planta mostra restos medievais varios, como sepulcros de diferentes personalidades do clero, a nobreza e o pobo de Betanzos. Destacan o posible médico Fernán Peres de Andrade (s. XIV) e a súa esposa Sancha Rodríguez, Nuno Freire de Andrade (s. XV), Andrade "O mozo" (s. XV) ou irmandiños como Afonso de Carvallido. Ao remate desta primeira planta existe unha colección de obxectos etnográficos referidos ao traballo vitivinícola na comarca betanceira, á tradición panadeira da zona ou ás diferentes tarefas que se realizaban no día a día da cidade.
Na planta baixa amósanse pezas históricas das comarcas ligadas a Betanzos. Unha parte conta coa exposición de xoias galaicas da segunda idade de ferro. Outra
No primeiro andar atópanse máis obxectos etnográficos, relativos sobre todo ao cultivo e produción do liño, así como un importante conxunto de artefactos empregados na pesaxe e medición de mercancías na vila de Betanzos. Xunto a isto destacan as seguintes coleccións:
Todo isto compleméntase con outras pezas relativas ás festas de San Roque, á política local (con exemplos como a bandeira do goberno republicano no exilio de París ou a bandeira das Irmandades da Fala de Betanzos) e tamén outros exemplos relativos á colonia betanceira en Buenos Aires, como a súa homenaxe a Daniel Rodríguez Castelao e as revistas do Rexurdimento e dos Xogos Froraes de Betanzos, que deu lugar despois ao Anuario Brigantino.
Escribenta lapona
Escribenta lapona, Calcarius lapponicus, é un ave típica do extremo norte europeo e visitante esporádica do Centro e Sur de Europa.
Morfoloxía e hábitos
É unha especie que presenta dimorfismo sexual. O macho ten a cabeza e gorxa negras, unha franxa ocular branca e a caluga vermella. O pico é amarelo. O resto do corpo é negro combinado con branco. A femia é de cor parda con manchas claras. Os individuos teñen unha lonxitude aproximada de 15 cm e un peso de 24 gramos.
Habita na Tundra, especializándose nas zonas chás e nas montañas. No inverno acostuma desprazarse ó litoral ou a pantanos. Aliméntase de insectos e sementes.
Reprodución
miniatura|Calcarius lapponicus A cría realízase nos meses de maio e xuño. No niño, xeralmente localizado no chan, faise a posta de 4-5 ovos. O tempo de incubación é 13-14 días e a permanencia no niño dos polos é de 10-12 días.
Distribución
Durante a cría esténdese polo interior e norte da Península Escandinava e tamén pola costa ártica de Rusia. O resto do ano amplía a súa zona de distribución ó Mar do Norte, ó Mar Báltico, á costa norte do Mar Negro e ó sueste de Rusia. No resto de Europa é máis infrecuente e irregular.
S/2004 S 3
S/2004 S 3 é a designación provisional dun obxecto aínda sen confirmar que foi visto orbitando Saturno dentro da parte externa do anel F o 21 de xuño do 2004. Foi descuberto polo Equipo de Imaxes da Cassini a partir de imaxes tomadas pola sonda Cassini o 21 de xuño do 2004 e descubrimento foi anunciado o 9 de setembro do 2004.
Outro obxecto, S/2004 S 4 sería detectado 5 horas despois, xusto na parte máis interior do anel F. Recibiría este obxecto unha designación nova, pero suxírese a posibilidade de que S3 e S4 son ou foron un único obxecto que cruzaría o anel F. Este obxecto tamén podería estar orbitando cunha inclinación lixeiramente diferente respecto do anel F, co cal non atravesaría o anel de material, a pesar de que foi visto tanto no interior coma no exterior deste anel.
Despois de todo, se S/2004 S 3 é un obxecto sólido, podería ter un diámetro (baseándose no seu brillo) de 3−5 kms, tamén podería ser unha lúa pastor da parte exterior do anel F.
Ilustración escocesa
Ademais de compartir a visión humanista e racionalista da ilustración europea do mesmo período, os pensadores escoceses facían fincapé na grande importancia da razón humana combinada co rexeitamento de calquera autoridade que non estivese xustificada coa razón. Asemade, mantiveron unha crenza optimista na habilidade humana de crear cambios positivos para a mellora da sociedade e da natureza, guiados só pola razón. Esta último característica deulle á Ilustración escocesa a súa personalidade especial, distinguídoa da contraparte do continente europeo. En Escocia, a Ilustración caracterizouse polo empirismo e a práctica, virtudes eran mellora, onde as virtudes convertíanse en beneficios prácticos para o individuo e a sociedade no seu conxunto.
Os campos que avanzaron axiña son a filosofía, a economía, a enxeñería, a arquitectura, a medicina, a xeoloxía, a arqueoloxía, o dereito, a agricultura, a química e a socioloxía. Entre os pensadores e científicos escoceses deste período atopamos a Francis Hutcheson, David Hume, Adam Smith, Dugald Stewart, Thomas Reid, Robert Burns, Adam Ferguson, John Playfair, Joseph Black e James Hutton.
A Ilustración escocesa tivo efectos alén das fronteiras de Escocia, non só por mor da súa relevancia, senón tamén porque as ideas foron levadas a través do mundo pola diáspora escocesa, e por estudantes americanos que estudaron en Escocia.
México
México (nome oficial: Estados Unidos Mexicanos) é un país localizado maioritaria ou totalmente en América do Norte (dependendo de onde se trace o límite con América Central, ora na fronteira mexicana, ora no istmo de Tehuantepec). Limitado ao norte polos Estados Unidos de América, ao leste polo golfo de México e polo mar Caribe, a través dos cales se acerca a Cuba, ao sur por Guatemala e mais Belize, e ao oeste polo océano Pacífico. Alén do territorio continental e illas adxacentes á costa, México inclúe tamén as Illas Revillagigedo, localizadas no océano Pacífico, a máis de 400 km a sur do cabo San Lucas, na Baixa California.
Toponimia
upright|miniatura| Páxina do [[Códice Mendoza, onde se representa o glifo de México no centro do Anáhuac.]] México é unha entidade política que naceu no século XIX. Desde a súa conformación como Estado federal, o nome oficial do país é Estados Unidos Mexicanos, aínda que a Constitución de 1824 usaba indistintamente as expresións Nación Mexicana e Estados Unidos Mexicanos. A Constitución de 1857 fai oficial o uso do nome República Mexicana, pero no texto emprégase tamén a expresión Estados Unidos Mexicanos. A Constitución vixente, promulgada en 1917, establece que o nome oficial do país é Estados Unidos Mexicanos.
O xentilicio mexicano empregouse na lingua española desde o contacto entre europeos e americanos con diferentes sentidos. Para os españois do século XVI, os mexicanos eran os habitantes de México-Tenochtitlan e a súa lingua. Durante a colonia, algúns crioulos e peninsulares aveciñados na Nova España usaron o xentilicio para denominarse a si mesmos. Os líderes da guerra de independencia vacilaron tanto na denominación do país como dos seus habitantes. A partir do Plan de Iguala, o país adoptará definitivamente o nome de México e os seus habitantes foron todos mexicanos.
México é un topónimo de orixe náhuatl cuxo significado é discutido. Deriva do vocábulo náhuatl Mēxihco, que designaba a capital dos mexicas. De acordo con Bernardino de Sahagún, o vocábulo significaría 'o embigo da lúa', suxestión que logo fixeron súa Cecilio Robelo, Alfonso Caso e Gutierre Tibón e que se popularizou a través dos libros de texto gratuítos. Con todo, esta hipótese non é sustentable porque a morfoloxía do náhuatl non admite unha derivación do topónimo a partir das voces propostas. Clavijero suxeriu que o topónimo debía interpretarse como '[no] lugar de Mexihtli', é dicir, de Huitzilopochtli, pois Mexihtli era un dos seus nomes alternativos. No mesmo texto, Clavijero engade como nota que creu por algún tempo que o vocábulo significaba 'No centro do maguey', pero que a través do coñecemento da historia dos mexicas chegou á conclusión de que o topónimo se refire ao deus tutelar dos aztecas.
México precolombiano
Os primeiros achados arqueolóxicos en México teñen unha datación de máis de 20.000 anos, eran pobos que se dedicaban á caza e a recolleita de plantas e froitas silvestres. Arredor do 5.000 a.C. comezan a cultivar as primeiras plantas silvestres, e de nómades nun proceso longo convertéronse en bandas seminómades e posteriormente en comunidades sedentarias arredor do 2500 a.C.
Entre o 1200 e o 400 a.C. desenvólvese a escrita, o calendario e os grandes centros cerimoniais da cultura olmeca, localizada na costa do Golfo de México, nas actuais Veracruz e Tabasco, difundindo unha sociedade xerarquizada noutros pobos de Mesoamérica.
O colapso das grandes cidades produciuse entre o 650 e o 900, é un período caracterizado pola inestabilidade política, a mobilidade social, estes cambios acentuáronse dende o século XI, cando pobos do norte, seguramente por motivos climáticos, migraron ao centro de México, e deron lugar a sociedades militaristas, ao ter que dominar os pobos asentados anteriormente nos territorios nos que se estableceron.
No centro de México déronse tres vagas migratorias diferentes, a tolteca nos séculos X e XII, a chichimeca, no XII e a mexica no XV
Conquista e colonización española
miniatura|esquerda|175px|[[Hernán Cortés, capitán da expedición española, chamado posteriormente capitán xeneral do Vicerreinado de Nova España.]] As primeiras expedicións españolas á área que agora é México realizounas Francisco Hernández de Córdoba en 1517. En 1518 Juan de Grijalva explorou o sur de México. Pero foi Hernán Cortés en 1519 o que dende a actual Veracruz deu comezo á conquista española, obtivo a primeira vitoria militar nas costas de Tabasco e entre o botín de guerra estaba Malitzin que lle serviu de intérprete e foi vitar para coñecer as rivalidades entre os pobos mexicanos. Trala conquista de Texcoclo por Cortés diversas poboacións indíxenas, como os zapotecos aliánronse con el contra os aztecas, e tras unha serie de batallas os españois sitiaron a súa capital Tenochtitlán, conquistada en 1521. Tres factores contribuíron á rápida vitoria española, a superioridade do armamento e a utilización do cabalo, a expansión das novas enfermidades que traían os europeos e a axuda doutros pobos indíxenas que vían os aztecas como opresores.
Os conquistadores eran poucos, uns 2.000 arredor de 1530 e 10.000 en 1550, e o seu avance cara o norte foi lento, pola resistencia dos pobos nómades que alí habitaban, a guerra do Mixtón (1540-42) supuxo a conquista do territorio chichimeca e o descubrimento das minas de prata de Zacatecas (1546).
A conquista provocou tamén unha forte diminución da poboación indíxena, consecuencia non só das guerras, senón da expansión de novas enfermidades, os traslados de poboación, traballos obrigatorios para os indíxenas e unha mala alimentación, así a poboación pasou de 25.000.000 en 1519 a 2.600.000 en 1550.
Nos séculos XVII e XVIII houbo un aumento demográfico, ao mesmo tempo en que aparecían poboacións mestizas, mulatas e crioulas. A expansión da minería e a comercialización da agricultura e a gandería reforzaron a economía da colonia. Grandes extensións de terra eran propiedade dos brancos, que tamén dominaban a economía e a política colonial
A independencia
Logo da invasión de España por Napoleón I os liberais e conservadores concordan en pedir máis autonomía para Nova España. A guerra de independencia de México comeza o 16 de setembro de 1810 dirixida por Miguel Hidalgo, un sacerdote crioulo e de ideas progresistas. Os sublevados apoderáronse de San Miguel el Grande e ao pouco tempo tiñan un exército de 25.000 homes, que en outubro eran xa 80.000. Entre os líderes independentistas sobresaían José María Morelos, Vicente Guerrero, Agustín de Iturbide e Antonio López de Santa Anna. A guerra durou once anos ata que os independentistas entraron na cidade de México en 1821. En agosto dese ano asinouse o Tratado de Córdoba en Veracruz entre o vicerrei español, Juan de O'Donojú, e Agustín de Iturbide que ratificaba o Plan de Iguala.
En 1821 Iturbide, un antigo xeneral español que cambiara de bando para loitar pola independencia, proclamouse emperador; oficialmente unha medida temporal ata que un membro da realeza europea asumira o posto. En 1823 unha revolta contra Iturbide estableceu a República de México e Guadalupe Victoria converteuse no primeiro presidente do país.
En 1864 Maximiliano de Habsburgo convértese en emperador de México co apoio dos conservadores e dos franceses, interesados en explotar as ricas minas do noroeste do país. Porén, Maximiliano tentou seguir unha política liberal, o que provocou que os conservadores lle retirasen o seu apoio. Maximiliano foi, finalmente, capturado polas forzas leais a Benito Juárez e fusilado en Cerro de las Campanas, Querétaro en 1867. Restableceuse a república e redactouse unha nova constitución que confiscaba as enormes propiedades da Igrexa Católica e establecía a separación de Igrexa e Estado.
En 1876 o xeneral Porfirio Díaz rebelouse contra o goberno, co apoio dos conservadores, e mantívose no poder ata 1911, período que se coñece como o porfiriato. Foi un período de relativa prosperidade e paz, pero as condicións das clases máis baixas empeoraron ao desapareceren os "ejidos", as terras que os indios cultivaban de xeito comunal. Estas terras pasaron a engrosar os grandes latifundios. Porén, non se permitía a disidencia política, manténdose no poder un sistema político corrupto baseado na sistemática falsificación do sufraxio electoral.
En 1910 o xa ancián presidente decidiu presentarse para outro mandato. Aínda que pensaba non contar con ningún opositor serio, apareceu Francisco Madero, un académico de rica familia que decidiu presentarse. Madero rapidamente obtivo popularidade e Díaz ordenou metelo na prisión. As eleccións foron unha fraude enorme: oficialmente Madero só recibiu uns poucos centos de votos. Isto provocou revoltas populares por todo o país.
A Revolución mexicana
miniatura|Pancho Villa e Raúl Madero O 20 de novembro Madero redactou o coñecido como Plan de San Luis Potosí, no que chamaba a loitar contra o goberno ditatorial. Así deu comezo a chamada Revolución mexicana. O exército federal foi derrotado polas forzas revolucionarias dirixidas, entre outros, por Emiliano Zapata no sur, Pancho Villa e Pascual Orozco no norte e Venustiano Carranza. Porfirio Díaz dimitiu e marchou ao exilio a Francia.