cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olaia Fernández Davila
Traxectoria
Iniciou o seu traballo político nos anos setenta no sindicalismo nacionalista en Vigo, onde foi secretaria zonal da INTG, e tamén responsábel nacional da secretaría da Muller. Olaia Fernández foi deputada no Parlamento de Galicia polo Bloque Nacionalista Galego desde 1993 e até o ano 2003. Desenvolveu a súa actividade parlamentaria en temas relacionados co emprego, a sanidade, o comercio e os servizos sociais. Foi unha das impulsoras da comisión non permanente para a Igualdade e para os Dereitos das Mulleres.
Dentro do BNG, foi membro do Consello Nacional desta formación política desde a 1995 até o ano 2003. Foi membro tamén da Executiva Nacional desta formación onde desenvolveu a responsabilidade da secretaría de Acción Social.
Nas eleccións municipais do ano 2003 foi elixida concelleira en Vigo. Foi elixida deputada no Congreso dos Deputados pola circunscrición de Pontevedra en 2004, 2008 e 2011. Desenvolveu o seu traballo parlamentario especialmente no eido agro-pesqueiro, social, laboral e sanitario.
Juan Salgado Pérez
Traxectoria
Fillo de Ramón Salgado Betanzos e irmán de Ramón Salgado Pérez. Estudo o bacharelato no Instituto de Pontevedra. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1908. Asentouse en Cambados onde abriu despacho profesional. Foi xuíz municipal de Meis en 1920. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Cambados o 18 de xaneiro de 1924, ocupando o cargo até 1930. Volveu ser alcalde de Cambados durante a Segunda República. Finou en Cambados con 91 anos.
Recoñecementos
Recibiu a Gran Cruz da Orde de San Raimundo de Peñafort.
Vida persoal
Casou con Marina Fariña Gómez e foi pai de Dolores Salgado Fariña.
Bob Marley
miniatura|Casa de Bob Marley en Nine Mile (Xamaica) Robert Nesta Marley naceu en Nine Mile o 6 de febreiro de 1945 e finado en Miami (Florida) o 11 de maio de 1981, máis coñecido como Bob Marley, foi un músico xamaicano e membro do movemento rastafari. A súa fe foi unha parte importante da súa carreira e agora é considerado por moitos como un profeta de Rastafari.
Traxectoria
Naceu nunha pequena localidade ao norte da illa de Xamaica, no Mar Caribe. Era fillo de Cedella Booker, xamaicana de 18 anos e de Norval Marley, capitán do exército británico, de 50 anos, que se desentendeu do seu fillo, por medo a ser desherdado. A finais dos anos cincuenta, Bob trasladouse coa súa nai a Kingston, a capital. Era a cidade onde os habitantes das zonas rurais acudían en pos de mellorar a súa situación económica. Por desgraza para a maioría, o seu destino eran os barrios pobres.
Bob creceu nese ambiente onde coñeceu a un amigo chamado Neville O´Riley Livingston, máis coñecido como Bunny, con quen comezou a interesarse pola música, chegando a compor e tocar algunhas cancións. Moi influenciados ambos polas emisoras do sur dos Estados Unidos que conseguian captar cos seus radios, nas que escoitaban cancións de artistas como Ray Charles, Curtis Mayfield, Brook Benton ou Fats Domino, e tamén grupos como The Drifters moi populares en Xamaica. Mentres, Bob alternaba o traballo coa música, xa que conseguiu un emprego nunha fundición, onde se queimou nun ollo mentres traballaba.
Tanto Bob como Bunny recibiron a axuda musical de Joe Higgs, un cantante que gozou de certa fama en Xamaica, aínda que xa vido a menos, que se gañaba a vida impartindo clases de canto para principiantes. Nunha desas clases Bob e Bunny coñeceron a outro mozo músico chamado Peter McIntosh. En 1962 Bob Marley participou nunha audición para un produtor musical chamado Leslie Kong que, impresionado, invitouno a un estudo para gravar algunhas cancións. Ao ano seguinte Bob decidiu que o mellor camiño para alcanzar o seu soño era mediante un grupo. Compartiu a súa idea con Bunny e Peter e os tres forman os Wailing Wailers. O novo grupo gañou a simpatía do percusionista rastafari Alvin Patterson, que os presento ao produtor Clement Dodd. A mediados de 1963 Dodd viu aos Wailing Wailers e decidiu promocionar o grupo. Os Wailing Wailers lanzaron o seu primeiro single, "Simmer Down", coa discográfica Coxsone a finais de 1963 e en xaneiro do ano seguinte a súa música xa era a máis escoitada en Xamaica, permanecendo no máis alto da listas de éxitos durante dous meses. A formación orixinal estaba composta por Bob, Bunny, Peter, Junior Braithwaite e dúas coristas, Beverly Kelso e Cherry Smith.
The Wailers
Mentres tanto, a nai de Bob, Cedella, casou novamente e mudouse a Delaware, Estados Unidos, tras un importante esforzo económico. Desexaba dar a Bob unha nova vida en América, pero antes da viaxe, el coñeceu a Rita Anderson e o 10 de febreiro de 1966 casaron. Marley pasou apenas oito meses coa súa nai en Wilmington, Delaware. Alí conseguiu un traballo na quenda de noite dunha planta de automóbiles de Chrysler. Bob volveu a Kingston en outubro de 1966, apenas seis meses despois da visita do Emperador Haile Selassie, de Etiopía, que impulsou e renovou o importante movemento rastafari da illa. A involucración de Marley coa crenza Rastafari comeza a reflectirse na súa música. Bob, namentres, chamou a Peter e Bunny para formar unha nova banda, os míticos "The Wailers". Rita tamén comezaba a súa carreira como cantante cun importante éxito chamado "Pied Piper", unha versión dunha canción pop inglesa. En Xamaica, a frenética onda do ska estaba dando lugar a un ritmo máis lento e sensual chamado rocksteady. As crenzas rastafari dos Wailers chocaron con Dodd e estes fundaron o seu propio selo discográfico, "Wail´N´Soul". A pesar de conseguir algúns éxitos, o selo non responde ás expectativas e quebra en 1967. Os membros do grupo sobreviven como compositores dunha compañía asociada a un cantante americano, Johnny Nash, que na década seguinte tería un grande éxito coa canción "Stir It Up", de Bob.
No verán de 1971 Bob aceptou unha invitación de Johnny Nash para acompañalo a Suecia, ocasión en que asinou un contrato coa CBS, que tamén era a discográfica do americano. Na primavera de 1972 os Wailers aterraron en Inglaterra para promocionar o single "Reggae on Broadway", pero non cultivaron demasiados éxitos. Á desesperada, Bob visitou os estudos de gravación de Island Records, que fora a primeira discográfica en interesarse pola música xamaicana, e pediu falar co seu fundador, Chris Blackwell. Blackwell coñecía aos Wailers e ofreceulles 4 mil libras para gravar un álbum cos últimos avances tecnolóxicos da industria musical, os mesmos que gozaban as bandas de rock da época. Ese primeiro álbum foi "Catch A Fire", fortemente publicitado por Island. O disco non foi un éxito inminente, e é que a música e as letras comprometidas socialmente de Bob contrastaban bastante co que se estaba facendo nese intre en Europa. Island promoveu unha xira do grupo por Inglaterra e os Estados Unidos, outra novidade para unha banda de reggae. Os Wailers tocaron en Londres en abril de 1973 e tres meses máis tarde o grupo volveu a Xamaica. Bunny, desenganado da vida musical abandonou a banda antes da xira americana. No seu lugar entrou Joe Higgs, o vello profesor de música dos Wailers. Xa nos Estados Unidos participación nalgúns concertos de Bruce Springsteen e Sly & The Family Stone, a principal banda de música negra americana do momento.
En 1973 o grupo lanzou o seu segundo álbum co selo Island, "Burnin´", un disco que incluía novas versións dalgunhas das súas cancións máis importantes, como: "Duppy Conqueror", "Small Axe" e "Put It On", xunto con "Get Up, Stand Up" e "I Shot The Sheriff". Foi xustamente este último tema, o que consagrou internacionalmente a Bob Marley na voz de Eric Clapton, alcanzando o primeiro lugar na lista dos singles máis vendidos nos Estados Unidos. En 1974 Marley pasou gran parte do seu tempo no estudo traballando en "Natty Dread", un álbum que incluía cancións como "Talkin´ Blues", "Non Woman Non Cry", "So Jah Seh", "Revolution", "Them Belly Full (But We Hungry)" ou "Rebel Music (3 o´clock Roadblock)". Ao ano seguinte, Bunny e Peter deixarían definitivamente o grupo para embarcarse nas súas carreiras en solitario, o que fixo que a banda comezase a ser coñecida como Bob Marley & The Wailers. "Natty Dread" lanzouse en febreiro de 1975. En canto ás xiras, destacar dúas: unha no Lyceum Ballroom de Londres, que foi catalogada como unha das mellores da década. E a segunda en novembro, cando Bob volveu a Xamaica para tocar nun concerto benéfico con Stevie Wonder, xa como superestrela no seu país e no mundo. "Rastaman Vibrations", o seguinte álbum de estudio, foi lanzado en 1976. O traballo incluía cancións como "Crazy Baldhead", "Johnny Was", "Who The Cap Fit" e, talvez a máis significativa de todas, "War", cuxa letra foi extraída dun discurso do Emperador Hailè Selassiè, nas Nacións Unidas.
Éxito
Bob Marley era entón un activo político en Xamaica, un músico xa consagrado e un auténtico propulsor da fe rastafari. Entón decidiu dar un concerto gratuíto no Parque dos Heroes Nacionais de Kingston, o 5 de decembro de 1976 cuxo propósito era promulgar a paz, xa que os gangsters estábanse facendo coas rúas. Despois do anuncio do concerto, o goberno convocou eleccións para o día 20 de decembro. A mesma tarde do concerto, uns descoñecidos irromperon na casa de Bob e abriron fogo contra el, sen consecuencias afortunadamente, pero creando un gran balbordo e pánico nas rúas da capital xamaicana. Bob foi posto a salvo nun refuxio dos outeiros lindeiros con Kingston. Tras unha longa meditación, Bob decidiu subirse ao escenario para dar ese mítico concerto, aínda a espensas de que quen o atacaron puideran volver para atentar de novo contra a súa vida. Pasarçian 18 meses antes de que Bob Marley volvese tocar en Xamaica. Temendo outro atentado, deixou o país para irse vivir a Londres, onde gravou o seu seguinte álbum, "Exodus", un dos máis importantes da súa carreira e do reggae.
Bob Marley ten a súa propia estrela en Paseo da Fama de Hollywood. Lanzado no verán daquel ano, "Exodus" consolidou o status internacional da banda, permanecendo nas listas de Inglaterra durante 56 semanas seguidas e tendo os tres singles - "Waiting In Vain", "Exodus" e "Jammin´" - como grandes éxitos nos medios. En 1978 a banda conseguiu un novo éxito con "Kaya", que alcanzou o cuarto lugar en Inglaterra á semana seguinte ao seu lanzamento. Do álbum foron extraídos dous singles: "Satisfy My Soul" e "Is This Love". En abril de 1978 volveu a Xamaica para o "One Love Peace Concert", foi nese concerto onde conseguiu que o Primeiro Ministro Michael Manley e o líder da oposición Edward Seaga se desen a man no escenario. Foi entón convidado para ir á sede das Nacións Unidas, en Nova York, para recibir a Medalla da Paz. E, a finais de ano, viaxou a África por primeira vez, visitando inicialmente Kenya e despois Etiopía, fogar espiritual rastafari. A banda terminara recentemente unha xira por Europa e América, de onde se sacou material para o segundo álbum en vivo: "Babylon By Bus".
"Survival", o noveno álbum de Bob Marley con Island foi lanzado no verán de 1979. Incluía "Zimbabwe", un himno para Rodhesia, que logo sería liberada, xunto con "So Much Trouble In The World", "Ambush In The Night" e "Africa Unite". Como indica a portada, que contén as bandeiras das nacións independentes, "Survival" foi un álbum en homenaxe á causa Panafricana. En abril de 1980, o grupo foi invitado oficialmente polo goberno do recentemente libertado Zimbabwe para tocar na cerimonia de independencia da nova nación.
O seguinte disco da banda, "Uprising", foi lanzado en maio de 1980 e tivo éxito inmediato coa canción "Could You Be Loved". O álbum tamén incluía "Coming In From The Cold", "Work" e a famosa "Redemption Song". Os Wailers namentres embarcábanse na súa maior xira europea, rompendo récords de asistencia nun concerto: a axenda incluía un concerto para 100.000 persoas en Milán, o maior da historia da banda. Bob Marley & The Wailers eran a maior banda en xira daquel ano e "Uprising" estaba en todas as listas de Europa. Era un período de máximo optimismo e estaban facendo plans para unha xira en América en compañía de Stevie Wonder ao final do ano.
Últimos anos e morte
Bob Marley morría nun hospital de Miami o 11 de maio de 1981. Un mes antes, Marley fora condecorado coa Orde do Mérito de Xamaica, a terceira maior honra da nación, en recoñecemento da súa inestimable contribución á cultura do país. O 21 de maio de 1981, o Honorable Robert Nesta Marley Ou. M. recibía un funeral oficial do pobo de Xamaica. Despois do funeral (ao que asistiu tanto o Primeiro Ministro como o líder da oposición) o corpo de Marley foi levado á súa terra natal, Nine Mile, no norte da illa, onde agora descansa nun mausoleo. Bob Marley morreu aos 36 anos, pero a súa lenda permanece viva ata hoxe.
Legado
En 2005, Rita Anderson, exmuller de Bob, escribiu unha autobiografía na que criticou duramente ao que foi o seu esposo. En Non Woman, Non Cry, como se titula o libro, na que tacha a Bob de machista e violento. Segundo Rita, a parella vivía nunha choza, Bob só tiña un par de calzóns, que ela lavaba cada noite. Tamén afirma que, cando chegou o éxito, a estrela do reggae marchou a unha mansión en Kingston, onde vivía con varias amantes (unha delas chegou a converterse en Miss Mundo) e ata asegura que chegou a criar a algúns dos fillos que Bob tivo con esas mulleres.
E é que a lista de descendentes de Bob é inmensa: en 1970, tivo un fillo chamado Robbie con Lucille Williams, unha das súas noivas en Trench Town. Janet Hunt, pariu a Rohan Marley (futuro marido de Lauryn Hill). As súas constantes viaxes a Londres non foron en balde, xa que naceu Karen Marley, filla dunha inglesa chamada Janet Bowen. Unha xamaicana nacida en Barbados, Lucy Pounder, tivo con Bob a Julian Marley.
Outra das súas mozas, a campioa caribeña de ping pong Anita Bellnavis, converteuse na nai de Kymani Marley. En 1975, Cindy Breakspeare, que estaba a piques de converterse en Miss Mundo, deu a luz a Damian Marley. Outra das mozas era a actriz Esther Anderson, quen xa tivera romances con Marlon Brando e Chris Blackwell. Con todo, cando Bob se decatou do romance de Anderson con outro home deulle unha malleira. Anos despois, xa enfermo de cancro, fixo o mesmo coa súa irmá por enganar ao seu marido.
Pode lerse tamén a un Bob esaxeradamente celoso con ela e quen de imporlle sexo cando xa non eran parella. Segundo ela, tampouco mostrou interese pola carreira en solitario de Rita ademais de ser moi rañas coa súa numerosa prole ou coa súa propia nai.
Todas estas afirmacións non sentaron nada ben ao goberno xamaicano, máis aínda cando se decataron de que Anderson anunciou que pretendía exhumar os restos do seu marido para enterralos en Shashemene, Etiopía, onde o emperador Haile Selassie cedeu unhas terras a un grupo de rastafaris xamaicanos que residen nesa localidade. A relación entre o goberno xamaicano e Anderson era moi tensa, xa que se considera a Bob un ídolo e unha forte atracción turística para os estranxeiros. Non hai que esquecer que a casa-museo de Bob é o principal reclamo dos estranxeiros que chegan durante todo o ano á illa caribeña. Lonxe de tranquilizar os ánimos, Anderson recordou ao goberno do seu país que, en Xamaica, Bob foi encarcerado por posesión de marihuana e sufriu un intento de asasinato. "Bob preferiría repousar no continente africano máis que nunha illa onde os seus antecesores foron levados como escravos", chegou a dicir a ex-esposa de Bob.
Queimosas, Rioaveso, Cospeito
Queimosas é un lugar da parroquia de Rioaveso no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Ubide
Ubide é un concello vasco da provincia de Biscaia. A súa poboación é de 184 habitantes (2011).
Estreito do Paso de Calais
miniatura|250px|O estreito de Dover ou paso de Calais. O paso de Calais (en francés: Pas de Calais) ou estreito de Dover (en inglés: Strait of Dover) é o estreito que marca o límite entre o canal da Mancha e o mar do Norte, e separa o Reino Unido (cidade de Dover) de Francia (cidade de Calais).
Deu nome ó departamento francés de Paso de Calais.
É atravesado dende 1994 por un túnel subterráneo.
Ceres
Ceres pode referirse a:
Manuel Murguía
Manuel Antonio Martínez Murguía, nado no Froxel (Oseiro, Arteixo), o 17 de maio de 1833 e finado na Coruña o 2 de febreiro de 1923, foi un historiador galego que impulsou o Rexurdimento e creou a Real Academia Galega. No ano 2000 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.
Traxectoria
miniatura|esquerda|Murguía, Rosalía e os fillos. Manuel Murguía era fillo de Concepción Murguía Egaña e Juan Martínez de Castro. Naceu en Froxel cando a súa nai ía ao santuario da Virxe de Pastoriza. O seu pai era farmacéutico na rúa Garás da Coruña e estableceuse despois, seguramente en 1837, en Santiago de Compostela. Será neste lugar precisamente onde o neno Manuel Murguía presencie os sucesos do 23 de abril de 1846, que el narrará máis tarde nun artigo titulado "La Voz de Galicia" cun enorme sentimento; é de supoñer que este episodio da historia de Galicia influíu na ideoloxía romántico-liberal do rapaz. miniatura|esquerda|Placa na casa na que viviu en Santiago.
A partir de 1845 comezou a estudar bacharelato na universidade, concluíndo o bacharel en filosofía en 1850, e ó mesmo tempo o preparatorio de farmacia, que iniciou por desexo do pai. Mais Murguía tivo moi claros os seus gustos, e así, o interese pola literatura e a historia fixérono abandonar a carreira para dedicarse plenamente ao seu labor de escritor e investigador. Nestes anos a vida cultural de Santiago xiraba no contorno do Liceo de la Juventud, onde se daban cita estudantes e intelectuais como Eduardo Pondal, Aurelio Aguirre e Rosalía de Castro.
Tamén coñeceu en Madrid a Rosalía de Castro e tamén colaborou en xornais galegos como La Oliva. Escribiu unha crítica de La Flor, o primeiro poemario de Rosalía e a relación entre ambos os dous foise estreitando ata o punto de ennoivaren, e o 10 de outubro de 1858 casaron na madrileña igrexa de Santo Ildefonso. É indubidábel que Murguía foi unha peza de apoio intelectual e social para Rosalía. Dende o principio, animouna na súa carreira literaria e na publicación de obras como Cantares gallegos, considerada o inicio do Rexurdimento literario galego, e mesmo chegou a publicar algunha obra súa sen o seu consentimento.
Algo que se pode considerar como o primeiro puntal do Rexurdimento foi o cambio operado en Murguía cando deixou o labor creativo, tras acadar un grande éxito, para se dedicar por completo á investigación histórica e á divulgación desta, así como a difundir o ideario político xurdido, principalmente, das súas investigacións.
En 1859 o matrimonio trasladouse a Santiago de Compostela, e con motivo do nacemento da súa primeira filla, en maio, publicou La Primera Luz, un libro de lecturas escolares estruturado en vinte temas de historia e xeografía, que o Ministerio de Fomento recomendou para o ensino nas escolas de Galicia. Esta obra foi reeditada en Lugo en 1868. miniatura|280px|  C E N A  DADA POR AMIGOS E ADEMIRADORES, VELLOS  E RAPACES, A O PETRUCIO E INSINE   HISTORIADOR  M A N U E L   M U R G U Í A  PARA FESTEXALO NA NOITE D'HOXE Zelme de [[garavanzo|garabanzos en caldo de repolo Revoltixo de arroz con peixes, polos e froitos da terra Peixota á cruñesa Lombo de terneira asado. LAMBETADAS: A Coruña, 2 de marzo de 1909.]]
En 1862 Murguía rematou o seu Diccionario de escritores Gallegos e en 1865 editou o primeiro tomo da súa Historia de Galicia. Na revolución de setembro de 1868 foi secretario da Xunta Revolucionaria de Santiago e despois nomeado director do Arquivo de Simancas. Desde que empeza nese arquivo, suscítanse tres conflitos graves e no último Murguía “llegaría a las manos, y originó un expediente sonado, de cuya consecuencia se originó el traslado fulminante de Murguía al Archivo General de Galicia” en 1870. Será desde ese ano xefe do Arquivo Xeral de Galicia ata 1875, e máis tarde, no 1879, foi director de La Ilustración Gallega y Asturiana. A súa amizade co ministro Saturnino Álvarez Bugallal é posíbel que levase a este a incluír Galicia canda os demais territorios forais tradicionais no Real Decreto de 2 de febreiro de 1880, aínda cando o dereito galego non era de carácter foral en sentido estrito, senón consuetudinario. Este feito acabou conducindo á promulgación da Lei de Compilación do Dereito Civil Especial de Galicia en 1963, antecedente do actual Dereito civil galego. Murguía publicou en 1882 ''El foro. Sus orígenes, su historia, sus condiciones'', un estudo sobre a propiedade territorial de Galicia que resultou premiado no certame literario celebrado en Pontevedra e que foi dedicado a Álvarez Bugallal.
No ano 1885 foi nomeado Cronista Xeral do Reino á instancia da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago. No 86 (ao ano de morrer Rosalía) publicou Los Precursores, obra na que fai unha descrición de varios personaxes da vida cultural galega, e dirixiu en Santiago de Compostela o xornal La Región Gallega. No ano 1890, Murguía dirixiu xunto con Alfredo Brañas La Patria Gallega, boletín onde se deron as primeiras claves do que ía ser co tempo o pensamento rexionalista galego. Tamén neste mesmo ano Murguía publicou durante uns Xogos Florais en Barcelona un discurso que foi moi aplaudido e que fixo que o nomeasen "Mestre en Gay Saber". Neste discurso fala do sentimento histórico e cultural diferenciador de Galicia. Foi nomeado presidente da Asociación Rexionalista Galega (ARG), a primeira organización política de signo decididamente galeguista. Nos Xogos Florais de Tui de 1891, organizados pola ARG, faríase reivindicación do uso público do galego, lingua en que Murguía pronunciaría o discurso inaugural. miniatura|esquerda|175px|Murguía no [[Almanaque Gallego para 1900.]]
En 1892 foi destinado á Biblioteca Universitaria de Santiago posto que exercería ata a súa xubilación en 1905.
Con 72 anos xorde en Murguía a idea de crear unha Academia Galega da Lingua, idea que comunicou a outros escritores que se daban cita nunha libraría da Coruña coñecida co nome de A Cova Céltica. Tamén en Murguía xurdiu a teima de crear un dicionario da lingua galega, porque se sentía falto de vocabulario; se cadra, a inexistencia deste dicionario foi determinante para que a súa obra en galego fose tan escasa. O día 25 de agosto de 1906 aprobouse a creación da Real Academia Galega, que presidiría ata á súa morte.
Manuel Murguía finou na madrugada do 2 de febreiro de 1923, na súa casa de rúa de Santo Agostiño da Coruña, sendo soterrado no camposanto de Santo Amaro. A revista da Asociación Galega de Historiadores chámase Murguía. Revista Galega de Historia, na súa honra. miniatura|dereita|Enterro de Murguía, diante da igrexa de San Xurxo. dereita|miniatura|Necrolóxica de Manuel Murguía en El Ideal Gallego.
Obra
215px|miniatura|Portada do primeiro número de La Ilustración Gallega y Asturiana, 1879, segunda etapa da revista, con texto de Manuel Murguía e un retrato de [[Diego Sarmiento de Acuña.]]
Ensaio
miniatura|210px|2ª ed. de La Primera Luz. miniatura|210px|Historia de Galicia, T. I ([[PDF).]] miniatura|210px|Los Precursores, 1886.
Poemas
miniatura|210px|[[Álbum de la Caridad. Juegos Florales de La Coruña, 1862. ]]
Sisenando Martínez Yunta
Sisenando Martínez Yunta, nado en Mollina (Provincia de Málaga) en 1887 e finado na Coruña o 18 de xullo de 1975, foi un militar e político español
Traxectoria
Radicado na Coruña, foi alcalde da cidade a comezos do réxime franquista, entre 1937 e 1939. Tivo o grao de tenente coronel (en 1940) e tamén foi coronel (en 1945).
Nas dependencias municipais do Concello da Coruña hai un retrato seu pintado polo artista José Antonio Bayolo Fernández Foi pai do médico militar galego Sisenando Martínez Gil.
Xuramento hipocrático
thumb|300px|Manuscrito [[Bizancio|bizantino do século XI no que escrito o xuramento hipocrático en forma de xiringa. Biblioteca Vaticana.]]
O xuramento hipocrático é un xuramento público que fan os que van empezar as súas prácticas con pacientes ou se gradúan en medicina, enfermaría, odontoloxía e outras persoas da área da saúde. Faise ante outros médicos, doutores, e ante a comunidade. O seu contido é carácter ético, para orientar a práctica do oficio.
Durante case dous mil anos a medicina occidental e árabe estivo dominada teoricamente por unha tradición que, remontándose ao médico grego Hipócrates (século V a.C.), adoptou a súa forma definitiva da man de Galeno, un grego que exerceu a medicina na Roma imperial no século II. Segundo a tradición, foi redactado por Hipócrates ou por un discípulo seu. O certo é que forma parte do corpus hipocraticum, e pénsase que puido ser obra dos pitagóricos.
Segundo Galeno, Hipócrates creou o xuramento cando empezou a instruír, apartándose da tradición dos médicos de oficio, a aprendices que non eran da súa propia familia.
No período clásico da civilización grega sobresaiu a arte de curar. Aínda que seguía contemplando principios relixiosos, a curación xa non estaba orientada pola maxia, senón polo clínico. Nesta época redactouse o primeiro escrito ético relacionado co compromiso que asumía a persoa que decidía curar ao próximo: o compromiso do médico era actuar sempre en beneficio do ser humano, e nunca prexudicalo.
Os escritos de Galeno foron o fundamento da instrución médica e da práctica do oficio até finais do século XIX. A partir do Renacemento, época caracterizada pola veneración da cultura grecolatina, o xuramento empezou a usarse nalgunhas escolas médicas, e este costume foise ampliando despois a moitos países, aínda que é completamente ignorada en moitos.
A pesar de que só teña na actualidade un valor histórico e tradicional, alí onde se pronuncia, o tomalo está considerado como un rito de iniciación despois da graduación, e previo ao ingreso á práctica profesional da medicina.
O contido do xuramento adaptouse moitas veces ás circunstancias e conceptos éticos dominantes de cada sociedade. O xuramento hipocrático actualizouse pola Declaración de Xenebra de 1948. Tamén existe unha versión, moi utilizada actualmente en facultades de Medicina de países anglosaxóns, redactada en 1964 polo doutor Louis Lasagna.
Texto do xuramento hipocrático clásico
Texto orixinal grego:
Uso moderno e relevancia
O xuramento hipocrático modificouse varias veces, en diferentes países, ao longo da historia. Unha das revisións máis importantes é a Declaración de Xenebra, redactada por primeira vez en 1948 pola Asociación Médica Mundial; desde entónces revisouse varias veces.
Aínda que no existe ningunha obriga legal para os estudantes de medicina de facer un xuramento ao graduárense, o 98 % dos futuros médicos estadounidenses fixeron algunha forma de xuramento, contra só o 50 % dos estudantes de medicina británicos.
A gran maioría das fórmulas de xuramentos ou declaracións xuradas para os médicos foron modificadas e modernizadas. Nunha enquisa de 1989 en 126 facultades de medicina, só 3 notificaron que nelas se realizaba o xuramento orixinal, mentres que 33 utilizaran a declaración de Xenebra, 77 usaran un xuramento hipocrático modificado, 4 empregaran a oración de Maimónides, unha utilizara un pacto, 8 utilizaran outros xuramentos, unha utilizara un xuramento descoñecido e dúas non utilizaran ningún tipo de xuramento (e 7 non responderon á enquisa)
En Francia é común para os novos graduados médicos firmar un xuramento.
Algúns suxeriron que debería implantarse un xuramento similar para os científicos, un xuramento hipocrático para os científicos.
Versión do xuramento hipocrático da Convención de Xenebra
Houbo varios intentos de adaptación do xuramento hipocrático ao longo da historia.
En 1945, redactouse un xuramento hipocrático na Convención de Xenebra, co texto seguiente:
Versión do xuramento hipocrático (ou pacto) de Louis Lasagna
Unha versión do xuramento moi utilizada actualmente, sobre todo en países anglosaxóns, é a versión redactada en 1964 polo doutor Louis Lasagna, decano da Facultade de Medicina da Universidade Tufts. O texto, na súa tradución galega, di así:
Ligazóns externas
Hippokratész
Terceira división española 2000/01
A tempada 2000–01 da Terceira División de España foi a 67º edición deste torneo.
Grupo 1
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Explorer 12
Explorer 12, tamén denominado EPE-A, foi un satélite artificial estadounidense lanzado o 16 de agosto de 1961 mediante un foguete Delta desde Cabo Cañaveral.
Características
Explorer 12 foi o primeiro membro do modelo de satélites EPE (Energetic Particles Explorer). Estaba adicado a facer observacións dos raios cósmicos o vento solar, e o campo magnético terrestre e interplanetario.
O satélite usaba un telémetro de 16 canais con multiplexación por división de tempo cunha velocidade de mostraxe de 0,324 s. Oito dos canais usábanse para procesar información de xeito dixital, e os outros oito para facelo analoxicamente. Explorer 12 estabilizábase mediante xiro, usando un sensor solar para medir a velocidade de rotación e a fase. O satélite funcionou sen problemas ata o 6 de decembro de 1961, día en que deixou de transmitir, posiblemente debido a un problema de enerxía. Obtivéronse datos útiles durante o 90% da vida do satélite. A velocidade de xiro inicial tras o lanzamento foi de 28 r.p.m., co eixo apuntando a unha ascensión recta de 48 graos e unha declinación de -28 graos. A dirección do eixo de rotación mantívose aproximadamente constante durante o tempo da misión, e a velocidade de rotación aumentou ata as 34,3 r.p.m.
Explorer 12 foi inxectado nunha órbita inicial de 76.632 km de apoxeo e 773,9 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 33,43 graos e un período de 1587,3 minutos. Reentrou na atmosfera o 30 de setembro de 1963.
Resultados
Explorer 12 foi pioneiro na exploración da magnetosfera terrestre, identificando por primeira vez a magnetopausa e mellorando os coñecementos sobre os cintos de Van Allen, establecendo que se trata dunha única rexión de partículas cargadas, e que as tormentas xeomagnéticas poden chegar a ser o resultado das erupcións solares. Tamén deixou claro que a radiación no contorno terrestre non era impedimento para os voos tripulados.
Los Verdes
Los Verdes é unha confederación española de partidos ecoloxistas formada en 1984.
Historia e características
Tivo a súa orixe na visita a España de Petra Kelly, activista verde alemá, e a publicación do Manifesto de Tenerife, onde se facía un chamado para a creación dun partido verde en España. En 1988 foi recoñecido pola Alianza Verde Europea que máis tarde se transformaría no Partido Verde Europeo. Por medio de acordos electorais o partido está representado no Parlamento Europeo, no Congreso dos Deputados e en diversos parlamentos autonómicos e concellos. O 9 de febreiro de 2006 Los Verdes e Iniciativa per Catalunya Verds asinaron un protocolo de colaboración.
En Galicia o referente de Los Verdes foi Os Verdes de Galicia que chegou a presentarse en coalición co PSdeG e Esquerda de Galicia, actualmente non mantén actividade.
Duarte Mendes
José Henrique Duarte Mendes, máis coñecido como Duarte Mendes, nado en Lisboa o 7 de agosto de 1947, é un cantante portugués. É coñecido principalmente fóra de Portugal pola súa participación no Festival de Eurovisión 1975 coa canción "Madrugada".
Carreira
A primeira participación de Duarte Mendes no Festival RTP da Canção foi en 1970 coa canción "Então Dizia-te". En 1973 volta coa canción "Gente" logrando un terceiro lugar, chegando a editar un álbum.
Duarte foi un dos capitáns de Abril da Revolução dos Cravos, facendo parte da Escola Prática de Artilharia de Vendas Novas.
En 1975 venceu finalmente o Festival RTP da Canção coa canción "Madrugada". No Festival de Eurovisión 1975 ficou nun 16º lugar, conseguindo os 12 puntos de Turquía.
Ata o abandono da súa carreira artística, Duarte Mendes lanzou dez álbums. En 2015 versionou o seu tema "Madrugada" co cantante luso Pedro Madeira, trinta anos após a súa participación en Eurovisión.
La ciudad de cristal
La ciudad de cristal é un filme documental dirixido por Augusto Portela en 1926, con textos escritos por Adolfo Torrado Estrada.
Características
O filme foi subvencionado polo concello da Coruña con intención de facer publicidade da cidade fóra, ademais de localizacións na cidade rodáronse secuencias nos concellos veciños. O filme estreouse en marzo de 1927 e a diferenza dos documentais rodados desde os anos dez en Galicia procuraba unha certa calidade artística.
Arrinera
Historia
A compañía fundouse en 2008 polos irmáns Łukasz e Marek Tomkiewicz. En 2011 presentaron o seu primeiro coche de proba de concepto, utilizando un deseño de tracción traseira con motor central. O seu segundo prototipo presentouse en 2012, inicialmente chamado Venocara, despois renomeado como Hussarya.
Arrinera desenvolveu unha variante de carreiras do coche coas especificacións de carreiras GT3, o Hussarya GT. Presentouse por primeira vez no salón do automóbil Autosport International en Birmingham, Reino Unido, en xaneiro de 2016. En xuño do mesmo ano, o Hussarya GT, que funcionaba na clase de superdeportivos, converteuse no primeiro coche polaco en participa no Goodwood Festival of Speed.
Hussarya GT
thumb | [[Arrinera Hussarya no Salón do Automóbil de Poznań 2015]] O Arrinera Hussarya GT é un coche de carreiras que cumpre as normas FIA GT3. Funciona cun motor V8 baseado no General Motors LS7, como o que se usa no Chevrolet Corvette, empurrando 500 CV. cunha caixa de cambios de carreiras secuencial de seis velocidades operada por levas de cambio. Posúe un chasis modular de marco de aceiro, suspensión de varilla, discos de freo de 380 mm, ABS e control de tracción.
A carrozaría do coche deseñada por Pavlo Burkatskyy con aerodinámica de Janusz Piechna da Universidade de Tecnoloxía de Varsovia, e a mecánica deseñada por Krzysztof Stelmaszczuk. Está construído en Cambridgeshire.
Anthony Reid probou o coche de carreiras en 2016 nos circuítos de Snetterton e Donington Park.
Arrinera inscribíu un Hussarya GT na DMV GT & Touring Car Cup en  Hockenheim en abril de 2017. Na primeira das carreiras da fin de semana o coche acabou o 22 de 24 corredores, cun tempo rápido 20 segundos máis lento que o gañador. Na segunda carreira o coche retirouse cun fallo do alternador.
En setembro de 2017 o coche participou na rolda de Donington do campionato Britcar, pilotado por Jonny MacGregor. Durante a cualificación, o motor do coche explotou e retirouse do evento.
Otxandio
miniatura|Situación do concello en Biscaia miniatura|Praza Herriko Otxandio é un concello vasco da provincia de Biscaia, na comarca do Duranguesado. A súa poboación é de 1.277 habitantes (2011).
A Carracheira, Loureda, Oza-Cesuras
A Carracheira é un lugar da parroquia de Loureda no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2018 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
Aore
Aore é unha illa na provincia de Sanma, Vanuatu. Atópase fronte a Luganville na Illa Espírito Santo e ten unha área de 58 km².
En Aore practicase o mergullo e a pesca. Hai numerosos centros turísticos, e de catering para turistas, vodas e bautizos. Aore é un paraíso para os mergulladores, está ó lado de naufraxios de primeira clase mundial e de dos arrecifes. Os naufraxios inclúen o SS President Coolidge, SS Tucker, e o MV Henry Bonneaud. Xa sexa de fondo ou de arrastre ao longo da costa virxe, os pescadores desde o principiante ata o máis experimentado gozan de excelente pesca durante todo o ano en Aore e nas cristalinas augas azuis de Espiritu Santo e as súas illas veciñas.
O turismo e plantacións son a base principal de emprego e de ingresos económicos de Aore.
Grandes colonias de morcegos ocupan moitas covas da illa.
Regotraveso, Rioaveso, Cospeito
Regotraveso é un lugar da parroquia de Rioaveso no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
Departamento de Artigas
dereita|250px|miniatura|Localización do departamento no Uruguai
O departamento de Artigas é un dos dezanove departamentos nos que se divide administrativamente o territorio do Uruguai. A súa capital é a cidade de Artigas.
Áchase no norte do estado, limitando polo norte e leste co Brasil, do cal está separado polo Río Cuareim; polo sur, co departamento de Salto e polo oeste coa República Arxentina, co río Uruguai no medio. No seu vértice noroeste atópase a cidade de Bella Unión, que recibe ese nome debido a que se encontra na fronteira co Brasil e Arxentina.
Orografía
No seu solo aflora case exclusivamente o basalto, parte do gran manto volcánico que cobre 800.000 km² na conca dos ríos Paraná e Uruguai. A cuchilla de Belén recorre o departamento de leste a oeste, dividindo as choivas e levando as súas augas cara o río Cuareim, ao norte, e cara o río Arapey Chico, ao sur.
Hidrografía
A paisaxe dá lugar a pequenas quebradas que albergan cursos de augas. Cara o río Cuareim flúen longos arroios, como o Cuaró, o Tres Cruces, o Yacutujá e o Catalán.
Toponimia
Característica salientábel do departamento de Artigas é a súa toponimia de orixe guaraní. Ríos, arroios, cerros, flora e fauna conservan as voces dos antigos poboadores.
Goberno
O Departamento de Artigas está gobernado pola Intendencia Municipal de Artigas.
Historicamente foi un departamento con neto predominio colorado. Nas eleccións de 1958, amplamente gañadas polo Partido Nacional, o único departamento que mantivo unha Intendencia colorada foi Artigas. Mais a crise económica do 2002 afundiu ao Partido Colorado e fixo que por primeira vez Artigas tivese un intendente branco: Julio Silveira.
Economía
250px|miniatura|Plantacións en [[Bella Unión, no norte do departamento.]] Os recursos naturais determinan tres actividades. Na maior parte explótase a gandaría extensiva, con bovinos e ovinos, e produtos de granxa. Nas pradeiras pardas, negras e areosas próximas a Salto predomina a actividade agrícola, en especial o cultivo de arroz, trigo, millo e cítricos. Ao sur da capital de Artigas, predominan a explotación de arenitas de Tacuarembó e do basalto. Esa zona ten unha explotación agrícola de baixo rendemento económico. Tamén existe unha explotación mineira, sen gran desenvolvemento, de pedras semipreciosas —principalmente ágatas e ametistas— na conca dos arroios Seco, Tres Cruces e Cuaró e nas ladeiras de Yacaré, Cururú, Belén e Catalán. A actividade industrial caracterízase polo tallado de pedras semipreciosas, elaboración de curtidos, o enxeño azucreiro, a industria madeireira e o conxelado de froitas e verduras.
Entre os seus atractivos turísticos conta co parque sobre o río Cuareim e a Barra en Bella Unión.
Ego, Carballido, Vilalba
Ego é un lugar da parroquia de Carballido no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 25 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 13 eran homes e 12 eran mulleres.
Odonatópteros
Os odonatópteros (Odonatoptera) son unha superorde (ás veces tratada como orde) de antigos insectos alados, situado dentro dos Palaeoptera, que, non obstante, probablemente forman un grupo parafilético. As libélulas e os cabalos do demo son os únicos membros vivos deste grupo, que era moito máis diverso no Paleozoico tardío e contiña especies xigantes, incluídas as coloquialmente chamadas "libélulas xigantes", aínda que estas non eran verdadeiras libélulas en sentido estrito, da orde Protodonata. Esta liñaxe data polo menos do Bashkiriano, aproximadamente hai 320 millóns de anos.
Mon amie Max
Mon amie Max é un filme canadense de 1994 escrito por Guy Fournier e Jefferson Lewis, e dirixido por Michel Brault. O filme foi escollido como candidato do Canadá para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 67ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Odonatópteros
Sistemática e taxonomía
Hai pouco consenso sobre as relacións dos Odonatoptera. O que é seguro é que son un clado de insectos alados que están fóra dos Neoptera. Pero as análises de varios autores deron lugar a algunha de tres posibles filoxenias mutuamente exclusivas, ou algunhas variantes delas. A filoxenia menos problemática (desde un punto de vista taxonómico) é que os Odonatoptera son o taxon irmán dos Ephemeropteroidea (a liñaxe das efémeras), e que os Palaeodictyopteroidea son ou o seu taxon irmán ou unha ensamblaxe basal, todos dentro dun Paleoptera monofilético. Pero hai poucas análises recentes que apoien isto. Máis ben parece cada vez máis probable que os Odonatoptera son o taxon irmán dos Neoptera, o que fai os "Palaeoptera" un grupo parafilético. O terceiro punto de vista sitúa a liñaxe das efémeras como un taxon irmán dos Neoptera, e os Odonatoptera serían os insectos alados máis primitivos; pero isto tivo pouco apoio nas décadas recentes.
Nalgunhas clasificacións os Odonata amplíanse para incluír todos estes taxons coa excepción dos "Erasipteridae", Geroptera e Protodonata; este grupo é tratado como un clado sen categorizar chamado Odonatoclada. Cando os Odonata se definen de forma pouco precisa, utilízase o termo Odonatoidea en vez de "Odonatoptera".
Escuela Vivida
Escuela Vivida foi unha publicación editada en Pontevedra entre 1935 e 1936.
Historia e características
Subtitulado Órgano de la Casa del Maestro, apareceu o 2 de maio de 1935. Publicábase os días 2, 9, 16 e 23 de cada mes. Defendía o ensino laico, gratuíto e obrigatorio, e reclamaba a aprendizaxe en lingua galega ata os oito anos. Incluíu información sobre ciencia, arte, lexislación e política educativa. A sección societaria estaba dirixida polo secretario da sección da FETE de Vigo, Víctor Fraiz Villanueva. Entre os seus colaboradores figuraron Roxelio Pérez González e Xesús Golmar. Cesou a súa publicación co número 59 o 16 de xullo de 1936.
Haemophilus
Haemophilus é un xénero de bacterias gramnegativas xeralmente con forma de cocobacilos. Aínda que a forma típica é a cocobacilar, considéranse pleomórficas porque poden variar drasticamente a súa morfoloxía. Todos os membros de Haemophilus son aerobios ou aerobios facultativos.
O xénero inclúe organismos comensais cun certo grao de patoxenicidade, como:
Outras especies patóxenas menos frecuentes son: H. parainfluenzae (pneumonía e endocardite), e H. aegyptius (conxuntivite ou febre purpúrica brasileira).
As especies de H. influenzae clasifícanse segundo as características da cápsula. Describíronse sete serogrupos nomeados do a ao f, xunto cun grupo e' (chamado así porque o seu polisacárido está moi relacionado co do tipo e). A cápsula de tipo b é a que está máis correlacionada coa virulencia da bacteria.
As paredes celulares conteñen lipopolisacáridos similares aos típicos das gramnegativas, pero con cadeas laterais máis curtas, polo que se denominan oligosacáridos. Crese que Haemophilus non segrega toxinas.
Metabolismo
Estes organismos cultívanse en placas de ágar sangue, medio rico que lles proporciona toda clase de factores de crecemento que se requiren para o seu cultivo, como: hemina (factor X) e/ou factor V ou dinucleótido de nicotinamida e adenina. O ágar chocolate, tamén cun forte compoñente de sangue na súa composición pero que sufriu un tratamento térmico, acelera moito o seu crecemento. A especie H. influenzae require tanto o factor X coma o V, polo que debe crecer en ágar chocolate, onde a calor libera o grupo hemo da hemoglobina do sangue e a hemina queda a disposición da bacteria. Polo contrario, H. parainfluenzae só require o factor V e crece en ágar sangue. A presenza de CO2, unha temperatura de 37 °C e un pH alcalino favorecen o crecemento de Haemophilus. É sensible a efectos exteriores como o frío, o desecamento e a luz solar. Fermentan glicosa pero non lactosa nin manitol.
Tamén se cultivou coa técnica Staph streak (~estrías de estafilococo), que permite cultivar Staphylococcus e Haemophilus nunha mesma placa. Neste caso, Haemophilus presenta un patrón de crecemento característico formando satélites arredor das colonias de estafilococos; esta propiedad denomínase satelismo e mostra a necesidade que ten Haemophuilus de factores de crecemento que excreta o estafilococo. Esta necesidade pode considerarse determinante no desenvolvemento de infeccións oportunistas producidas por Haemophilus.
Tutuba
Tutuba é unha illa do Océano Pacífico no estado de Vanuatu.
Atópase preto da illa de Espírito Santo na provincia de Sanma. Na illa hai tres aldeas: Patumbuma, Vunamalee e Vunavae.
Arthur Meighen
Arthur Meighen, licenciado en matemática, avogado e político canadense. Naceu o 16 de xuño de 1874, en Anderson, Ontario. Faleceu o 5 de agosto de 1960, en Toronto.
Estudou na escola secundaria St. Mary de Ontario e logo graduouse en matemática pola Universidade de Toronto o 1896.
Elixido á Cámara de Representantes (1908), por Manitoba, cargo ao que foi reelixido en 1911 e 1913, sendo á vez nomeado Procurador Xeral.
En 1917 accedeu á secretaría de Estado e ministro de Minería e Enerxía. En 1919 pasou á carteira de Xustiza e ese mesmo ano foi elixido primeiro ministro do Canadá, apoiado polo seu partido, o Conservador, e o partido Unionista.
Gamiz-Fika
Gamiz-Fika é un concello vasco da provincia de Biscaia. A súa poboación é de 4.059 habitantes (2011).
Arthur Meighen
Con todo, as presións liberais en todos os sectores fixeron caer o seu goberno en 1921, sendo suBstituído por William Lyon Mackenzie King.
Mantívose como líder da oposición. Senador en 1932, cargo que deixou en 1942, data en que decida retirarse da política.
Faleceu en Toronto, o 5 de agosto de 1960, aos 86 anos de idade.
Báb
Siyyid Mírzá 'Alí-Muhammad (میرزا علی‌محمد en farsi), nado en Shiraz o 20 de outubro de 1819 e finado en Tabriz o 9 de xullo de 1850, foi un reformador relixioso, coñecido como Báb (A porta) fundador do Babismo, e unha das figuras centrais da Fe Bahá'í.
Traxectoria
Era mercante novo de Persia, que o 23 de maio de 1844 comeza a anunciar a chegada do grande educador universal, e fai os seus primeiros 18 discípulos, coñecidos como Letras do Vivente. Pola oposición do clero islámico o gobernador de Shiraz arréstao e sofre martirio e finalmente foi executado. En 1863 un dos seus seguidores, un nobre persa de Teherán, colle o nome de Bahá'u'lláh (A gloria de Deus) e anuncia que el é o grande educador universal que anunciara o Báb, o que resulta a orixe da Fe Bahá'í.
Gran Premio de Mónaco de 1990
O Gran Premio de Mónaco de 1990 foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 27 de maio de 1990 no Circuíto de Mónaco en Monte Carlo, Mónaco. Foi a cuarta carreira do Campionato do Mundo de pilotos de.