cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Provincia de Oristano
Oristano (en sardo, Aristànis) é unha provincia da rexión de Sardeña, en Italia. A súa capital é a cidade de Oristano.
Ten unha área de 3.040 km2, e unha poboación total de 167.971 habitantes (2001). Hai 88 municipios na provincia.
Setados, As Neves
Santa Euxenia de Setados é unha parroquia que se localiza no concello das Neves na comarca do Condado. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 233 habitantes (116 homes e 117 mulleres), distribuídos en 17 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 257 habitantes.
Foi capital do concello de Setados ata que en 1904 a capital pasou a Santa María das Neves.
Jeff Koons
Traxectoria
Jeff Koons estudou pintura no Instituto de Arte de Chicago e no Colexio de Arte de Maryland. Traballou como corretor de bolsa en Wall Street antes de establecerse como artista. Comezou a facerse notar na década dos 80 e abriu un obradoiro cun persoal de 30 axudantes manexado de modo similar ao célebre estudio de Andy Warhol coñecido como The Factory.
Koons foi quizais o primeiro artista en empregar os servizos dunha axencia de publicidade para promover a súa imaxe.
Dada a natureza da súa arte, Koons foi en repetidas ocasións obxecto de demandas legais por violación aos dereitos de autor, non sempre obtendo veredictos favorábeis nas cortes.
Casado en 1991 coa actriz pornográfica italiana Ilona Staller, e tiveron un fillo ao ano seguinte chamado Ludwig. A parella disolveuse e a nai fuxiu a Europa onde aínda vive co fillo de ambos a pesar de que as cortes estadounidenses fallaran a custodia do infante a favor de Koons.
Jeff Koons está entre os artistas vivos máis cotizados dos Estados Unidos.
Obra
miniatura|Puppy (Cachorro) Museo Guggenheim, Bilbao. Clasificada ás veces como minimalista e Neo-pop, a súa obra consistía inicialmente en escultura conceptual que foi adquirindo monumentalidade (Puppy). Até a data, Koons incursionou na escultura da instalación, a pintura e a fotografía.
Jeff Koons aparece como artista na década dos 80s, en plena época consumista, onde a exaltación do superfluo é evidente. Hai que recordar que non careceu de grandes polémicas ao longo da súa vida. De todo o gran ámbito consumista xorde a súa obra, a cal pretende conmover e criticar isto de forma perturbadora e á vez cun toque de humor un tanto malévolo. Entra aquí igualmente a influencia dos medios, que se aproveitan totalmente do despilfarro da masa. Emprega obxectos cotiáns e de valor mínimo para conseguir o seu obxectivo, ao igual que o fixo Duchamp, colocándoos en galerías, iluminados e carentes da súa antiga función. Tamén son frecuentes nalgunhas das súas obras a aparición de mozas pin-up, xoguetes inchábeis e demais obxectos da clase media. A idea é a principal característica que debe coroar a obra. Os seus obxectos provocan unha especie de burla a cal vai encamiñada directamente cara a influencia da maioría da poboación polos mass media e a publicidade.
Sorprendentemente a través da publicidade, a cal enmarca como provocante da actitude da masa, faise un importante oco para tratar sobre os soños da clase media e a busca ansiada de fama, diñeiro e estilo de vida (algo do que Jeff Koons se aproveitou durante gran parte da súa vida)
Para el a clase media sempre pensou no efémero e se bastou do máis simple para a súa convención.
A súa obra é de grande importancia dentro da historia da arte xa hoxe en día, xa que o seu propósito e a idea son coherentes en tódolos seus sentidos. Ademais, o tema que sempre traballou foi do máis apropiado para a época.
A maioría das súas obras van á corrente da arte conceptual, minimalista e pop; aínda que moitos críticos denominárono como o principal artista kitsch. Con obras como Banalitty, Jeff Koons teno todo para ser unha estrela no mercado da arte, con pezas tan kitsch coma el.
El Urco
El Urco foi un periódico editado en Pontevedra entre 1876 e 1877.
Historia e características
Publicación xocosa que apareceu no Entroido de 1876, para recompilar coplas, cantigas, pezas teatrais e outros documentos propios desta celebración. De periodicidade ocasional, o seu responsable era Andrés Muruais. En decembro pasou a dirixilo Renato Ulloa.
Eduardo Gasset Neira
Eduardo Gasset Neira, finado en Arzúa o 7 de novembro de 1918, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Eduardo Gasset Chinchilla. Sucedeu ao seu pai como deputado a Cortes polo distrito de Padrón en 1916 e volveu ser elixido deputado polo distrito de Noia en febreiro de 1918 derrotando a Francisco Vázquez Enríquez. Trala súa repentina morte en novembro dese ano a consecuencia da gripe, sucedeuno como deputado por Noia o seu sobriño Ricardo Gasset Alzugaray.
Enrique Pereira Borrajo
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela (1892). Foi director de La Vanguardia e colaborou en Faro de Vigo. Foi un dos fundadores da Asociación da Prensa de Vigo. Foi oficial do concello e concelleiro de Vigo. Foi axente de seguros e presidente da Cámara da propiedade Urbana de Vigo.
Vida persoal
Casou en Vigo con Asunción García en 1903.
Ana Peleteiro
Ana Peleteiro Brión, nada en Ribeira o 2 de decembro de 1995, é unha atleta galega, especialista en triplo salto e medallista de bronce nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020.
Asombrou desde moi nena, batendo os récords de España cadete, xuvenil, júnior e promesa e, con 16 anos, foi campioa do mundo júnior no Estadio Olímpico de Barcelona, cun salto de 14,17 m, batendo ademais o récord nacional absoluto.
Proclamouse en doce ocasións campioa absoluta de España de triplo salto, cinco delas ao aire libre e sete en pista cuberta, a primeira delas en febreiro de 2014, aínda en idade júnior. No Mundial de atletismo en pista cuberta de 2018, disputado en Birmingham, acadou o bronce en triplo salto cunha distancia de 14,40 m. E no campionato de Europa absoluto de atletismo de 2018 celebrado en Berlín conseguiu a medalla de bronce, a primeira medalla conseguida por un atleta galego nun campionato de Europa.
En 2019 proclamouse campioa de Europa de pista cuberta de triplo salto cunha marca de 14,73 metros, novo récord de España, no Campionato de Europa de Atletismo en Pista Cuberta disputado en Glasgow. Nos Xogos Olímpicos de Toquio 2020 bateu o seu propio récord de España cunha marca de 14,87 m, coa que conseguiu a medalla de bronce, o primeiro metal olímpico da historia do atletismo galego. Na actualidade está en posesión de tres récords absolutos de Galicia e dous de España, así como varios máis en categorías inferiores.
Foi elixida mellor atleta española júnior dos anos 2011, 2012, e 2013, pola Real Federación Española de Atletismo. No ano 2012 recibiu o Premio Nacional do Deporte, no 2013 o Premio Princesa de Asturias S.A.R. Doña Letizia e no 2020 a Medalla Castelao.
Primeiros pasos
Ana Peleteiro comezou a súa carreira deportiva en Ribeira, da man de María José Martínez Patiño e Carlos Aldán, na Asociación de Atletismo e Deportes do Barbanza, compaxinando as especialidades de velocidade (50 e 100 metros lisos), salto de lonxitude e triplo salto, adestrada por Abelardo Moure.
En xaneiro de 2010 proclamouse na Coruña campioa galega cadete en pista cuberta de triplo salto e salto de lonxitude, batendo na primeira das disciplinas o récord autonómico cadete, con 11,24 metros. En febreiro proclamouse en Oviedo campioa de España cadete en pista cuberta tanto en triplo salto como en salto de lonxitude, cunhas marcas de 11,46 m e 5,30 m respectivamente. Dous meses despois bateu o récord galego de triplo salto cadete ao aire libre, cunha marca de 12,12 superando en 43 centímetros a anterior marca de 1996. En maio no campionato ao aire libre celebrado no Barco de Valdeorras, proclamouse campioa galega cadete tanto en triplo salto como en salto de lonxitude. Na primeira semana de xuño, no Campionato de España de Seleccións Autonómicas, logrou outro ouro en triplo salto cunha marca de 12,33, novo récord nacional cadete. Unhas semanas despois no Campionato de España cadete ao aire libre só puido ser terceira en triplo salto e cuarta en lonxitude.
Comezou 2011 proclamándose, con só 15 anos, campioa galega absoluta de triplo salto e subcampioa en lonxitude, no autonómico celebrado no Pazo dos Deportes de Riazor, resultados que repetiu dúas semanas despois no autonómico xuvenil. En marzo participou en Zaragoza no seu primeiro Campionato de España como xuvenil, conseguindo o ouro en triplo salto e establecendo unha nova marca nacional nesa categoría de idade, con 12,70 metros, 27 centímetros máis que a marca anterior. Ademais, no mesmo certame, gañou a prata no salto de lonxitude, cun salto de 5,68 m. En maio, no nacional de seleccións, superou por primeira vez os 13 metros no triplo salto, establecendo unha nova mellor marca nacional xuvenil, e conseguindo o segundo mellor salto do ano desa categoría en todo o mundo. Volveu superar os 13 metros no nacional ao aire libre, subindo de novo ao máis alto do podio.
En xullo de 2011 disputou o seu primeiro campionato do mundo, en categoría xuvenil. O seu salto de 12,92 permitiulle subir ao terceiro caixón do podio na proba celebrada en Lille. Unhas semanas despois conquistou a medalla de ouro no Festival Olímpico da Mocidade Europea celebrado na cidade turca de Trebisonda. Rematou o ano sendo elixida mellor atleta júnior de España, galardón que repetiu ao ano seguinte, xunto ao de mellor adestrador para Abelardo Moure.
En xaneiro de 2012 competiu na primeira Copa de Galicia de clubs formando parte do Ría de Ferrol, club asociado a ADT Barbanza, batendo o seu propio récord galego absoluto de triplo salto en pista cuberta, saltando até os 13,20 m, o que significaba 20 cm máis do saltado un ano antes por ela mesma no escenario da Polideportiva de Riazor (A Coruña). Esta marca significaría ademais un novo récord en categoría júnior en España, mellorando os 12,61 m que Vanesa Peñalver lograra en Alacant en 1998, pero Peleteiro aínda non contaba coa idade suficiente para que a marca fose homologable. Uns días despois revalidou o seu título absoluto de triplo salto e logrou tamén o de salto de lonxitude no campionato en pista cuberta celebrado no Pazo dos Deportes de Riazor, batendo a súa propia marca de triplo e o récord galego absoluto de lonxitude, que levaba 36 anos en posesión de Ángeles Moinelo. Superou en tres centímetros a marca da antiga atleta do Deportivo da Coruña, deixando o novo récord en 5,87 m. En marzo logrou o campionato galego xuvenil en pista cuberta en ambas disciplinas.
En xullo proclamouse campioa do mundo júnior no campionato celebrado en Barcelona, cun salto de 14,17 metros, unha distancia superior aos 14,10 que clasificaron a Patricia Sarrapio para os Xogos Olímpicos de Londres.
Vellas novas
Vellas novas é o quinto disco editado polo grupo folk galego Quempallou, saíu a venda no ano 2012.
Ana Peleteiro
Salto á Blume
En febreiro de 2013 disputou a súa primeira competición absoluta, no Campionato de España en pista cuberta en Sabadell, onde logrou a medalla de prata por detrás de Patricia Sarrapio, cun salto de 13,75 m, récord nacional júnior e promesas. Dúas semanas despois participou no Campionato de España júnior en Antequera, obtendo dúas novas medallas, o ouro no triplo salto e o bronce no salto de lonxitude.
En xuño decidiu dedicarse preferentemente ao triplo salto e cambiar de adestrador e de residencia, trasladándose a Madrid, ao Centro de Alto Rendemento de Madrid, onde se puxo ás ordes de Juan Carlos Álvarez, aloxándose na Residencia "Joaquín Blume", dependente do Consello Superior de Deportes de España. En xullo proclamouse campioa júnior en Castelló de la Plana e participou no Campionato Europeo Júnior na localidade italiana de Rieti, de onde volveu coa medalla de bronce, cun mellor salto de 13,29.
No campionato de España de atletismo en pista cuberta, celebrado en Sabadell en febreiro de 2014, proclamouse por primeira vez campioa de España absoluta de triplo salto, cun rexistro de 13,91 m, conseguindo nova marca de España júnior. En marzo revalidou en Donostia o título de campioa júnior de triplo salto en pista cuberta e sumou o de 60 metros lisos. En xuño en Pontevedra converteuse na campioa galega absoluta dos 100 metros lisos, cun tempo de 11,93 segundos, establecendo un novo récord galego que mantivo durante sete anos, ata que foi superado en 2021 por Adi Iglesias. Uns meses despois gañou tamén o ouro no Campionato de España júnior ao aire libre en Alcobendas.
Decaemento e volta ao primeiro plano
En febreiro de 2017 proclamouse por terceira vez campioa de España en pista cuberta, nos campionatos celebrados en Salamanca, e en marzo quedou quinta no Campionato de Europa absoluto de pista cuberta celebrado en Belgrado. En xullo dese ano logrou o ouro no Campionato de España de atletismo en Barcelona e a prata no Campionato de Europa sub-23 celebrado en Bydgoszcz. Un mes despois disputou no Estadio Olímpico de Londres o Campionato do Mundo, logrando o sétimo posto na final, cun salto de 14,23 m.
Bronce europeo, bronce mundial e récord de España
No mundial de atletismo en pista cuberta de 2018, disputado en Birmingham, acadou a medalla de bronce en triplo salto cunha distancia de 14,40 m. O bronce de Birmingham e habituarse a estar sempre por riba dos 14 m reflicte todo un cambio de técnica. Tamén ese ano revalidou os dous títulos de campioa de España: en pista cuberta en Valencia cunha marca de 14,22 e ao aire libre en Xetafe con 14,55, batendo a súa mellor marca persoal.
O 11 de agosto de 2018, aos seus 22 anos, obtivo a medalla de bronce no concurso de triplo salto do campionato europeo en Berlín, cun mellor salto de 14,44 m, a un centímetro da prata, que foi para a alemá Kristin Gierisch; o ouro foi para a grega Paraskevi Papachristou, que saltou 14,60 m. A galega estivo en posicións de podio de principio a fin do concurso. Fixo dous moi bos saltos, pero que resultaron nulos. Foi a primeira medalla europea para un atleta galego en toda a historia.
Campioa de Europa
250px|miniatura|dereita|Ana Peleteiro co premio "Princesa de Asturias", outorgado polos seus éxitos en 2012. Na mañá do 3 de marzo de 2019, no campionato de Europa en pista cuberta, en Glasgow, cun salto de 14,73 m fixo historia no deporte español, alzándose coa medalla de ouro e, ademais, bateu en 9 centímetros o récord de España de triplo salto, en poder de Carlota Castrejana con 14,64 m desde 2007. Ademais en setembro proclamouse de novo campioa de España de triplo salto en La Nucía (Alacant) cun salto de 14,20.
Prata europea e 11º campionato de España
En marzo de 2020 conquistou o seu quinto campionato de España en pista cuberta, en Ourense. Con molestias nun xeonllo preferiu non arriscar e bastoulle con saltar 13,90 para gañar o campionato.
O 20 de febreiro de 2021 logrou en Madrid o seu décimo campionato de España de triplo salto, o sexto en pista cuberta, cunha marca de 14,21 m. Dúas semanas despois, no Europeo baixo teito de Toruń (Polonia), acadou a medalla de prata, saltando 14,52 metros e quedando a un centímetro do ouro da portuguesa Patrícia Mamona. En xuño en Xetafe, proclamouse campioa de España por 11ª vez (5ª ao aire libre), cun salto de 14,61 que foi ademais a mellor marca española da historia ao aire libre.
Bronce olímpico en Toquio 2020
Despois de dominar de xeito absoluto o triplo salto español durante o último lustro, disputou en Toquio os seus primeiros Xogos Olímpicos. Comezou a súa andaina olímpica o 30 de xullo, meténdose na final cun salto de 14,62, a súa mellor marca persoal do ano e a mellor marca española da historia nos Xogos. Na final disputada o día 1 de agosto, conseguiu a medalla de bronce, a primeira medalla olímpica na historia do atletismo galego. Fíxoo despois de bater por dúas veces o récord de España, deixándoo en 14,87 m, marca coa que rematou terceira por detrás da venezolana Yulimar Rojas (que bateu o récord do mundo con 15,67 m) e a portuguesa Patrícia Mamona (15,01 m).
En febreiro de 2022, en Ourense, gañou o seu sétimo campionato de España en pista cuberta, igualando en títulos a Patricia Sarrapio, que acabou segunda na mesma proba, a máis de metro de Peleteiro.
Galardóns
miniatura|Ana Peleteiro recibe a Medalla Castelao, 2020.
Vida persoal
Desde 2021 é a parella do seu colega do triplo salto, o francés Benjamin Compaoré, e acaba de anunciar que está embarazada de 3 meses.
Cinto de lume do Pacífico
miniatura|350px|dereita|Cinto de lume. Chámase cinto de lume do Pacífico, cinto de fogo do Pacífico, ou cinto circumpacífico a unha zona do planeta caracterizada por concentrar algunhas das zonas de subdución máis importantes do mundo, o que ocasiona unha intensa actividade sísmica e volcánica.
Atópase nas beiras Océano Pacífico e inclúe países como Chile, Perú, Ecuador, Colombia, Centroamérica (Panamá, Costa Rica, Nicaragua, Honduras, O Salvador e Guatemala) México, os Estados Unidos, Canadá, logo dobra á altura das Illas Aleutianas e baixa polas costas e illas de Rusia, China, Xapón, Taiwán, Filipinas, Indonesia, Australia e Nova Zelandia.
O leito do océano Pacífico fica sobre varias placas tectónicas, as cales están en permanente fricción e acumulan tensión. Cando esa tensión céibase, orixina tremores nos países do cinto. Ademais, a zona concentra actividade volcánica constante. Nesta zona as placas da codia terrestre afúndense a gran velocidade (varios centímetros por ano) e á vez acumulan enormes tensións que deben ceibarse en forma de sismos.
Vee Vee
Vee Vee é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Archers of Loaf, publicado en marzo de 1995 a través do selo Alias Records. O álbum recibiu crítitas moi positivas tras ser editado.
Recopa de Europa de Fútbol Sala
É disputada polos campións das Copas dos respectivos países adscritos á competición, entre os que destacan as federacións de: España, Italia, Portugal, Rusia, Casaquistán, Bélxica, República Checa, Grecia...
A fase final a disputan o vencedor da edición anterior, o equipo anfitrión do torneo, e 4 equipos clasificados dunha ronda previa.
Balada
A balada musical ou lírica
No século XIX, Frédéric Chopin compuxo catro obras para piano con este título, evidentemente inspiradas no xénero literario. Con iso, deu luz a un novo xénero: a Balada (música).
Esta creación foi feita no período romántico, a principios do século XIX
A balada romántica
Coa influencia do anglosaxón, o sentido da palabra alóngase a un recital ou unha canción que conta a vida dunha persoa ou algúns feitos precisos. O recital é sempre épico (achegándose á xesta), normalmente dramático e ás veces cómico. Se fala do amor entre dúas persoas, identificámola co romance.
Sariñena
miniatura|dereita|90px|Escudo de Sariñena
Sariñena é unha vila e un concello español da comunidade autónoma de Aragón, na provincia de Huesca. É a capital da comarca de Los Monegros. A súa poboación era de 4.308 habitantes en 2008. O municipio ocupa unha superficie de 275,6 km².
Xeografía
Pertencen ao termo municipal de Sariñena os lugares de Cartuja de los Monegros, Lastanosa, La Masadera, Pallaruelo de Monegros e San Juan del Flumen. A vila está situada a 48 km de Huesca.
Empire State Building
O Empire State Building é un rañaceos de 102 plantas dedicado a oficinas situado na Quinta Avenida entre a intersección das rúas 33 e 34 de Manhattan no oeste da cidade de Nova York, en Estados Unidos. A súa altura é de 381 metros, pero acada 443 metros contando coa antena. O nome do edificio deriva do alcume que ten o Estado de Nova York: "Empire State" ("Estado do Imperio"). Foi o edificio máis alto do mundo durante máis de corenta anos, desde a súa finalización en 1931 ata 1972, ano en que se completou a construción da torre norte do World Trade Center. Esta altura causou certos contratempos, como o sucedido o 28 de xullo de 1945, cando un bombardeiro B-25 Mitchell pilotado entre a néboa bateu co edificio entre os andares 79 e 80, causando 14 mortes. Tras a destrución do World Trade Center o 11 de setembro de 2001, o Empire State Building converteuse novamente no edificio máis alto da cidade de Nova York e do estado de Nova York, ata que foi outra vez superado polo One World Trade Center o 30 de abril de 2012, quedando o Empire State outra vez en segundo lugar.
O Empire State Building foi nomeado pola Sociedade Estadounidense de Enxeñeiros Civís como unha das Sete Marabillas do mundo moderno. O edificio e o seu interior son designados monumentos da Comisión para a Preservación de Monumentos Históricos de Nova York, e confirmado pola Xunta de Estimación da Cidade de Nova York. Foi designado como un monumento Histórico Nacional en 1986. En 2007, ocupou o número un na lista das edificacións favoritas estadounidenses e hoxe día tamén. Actualmente é propiedade e está xestionado pola empresa inmobiliaria W & H Properties, e está considerado un dos maiores atractivos turísticos do mundo, ademais de ser designado Monumento Histórico Nacional.
Historia
O lugar que ocupa hoxe en día o Empire State Building foi ocupado por primeira vez a finais de século XVIII pola granxa de John Thomson. Nese momento, unha corrente de auga fluía a través do sitio, desaugando na lagoa de Sunfish Pond, localizada a unha cuadra de distancia. A finais do século XIX o lugar foi ocupado polo Hotel Waldorf-Astoria,, e foi frecuentado por "Os Catrocentos", a elite social de Nova York.
Deseño e construción
O Empire State Building foi deseñado baseado no deseño art déco do arquitecto William F. Lamb, socio da empresa de arquitectura Shreve, Lamb e Harmon, quen realizou os debuxos do edificio en tan só dúas semanas, utilizando como base anteriores deseños, como os do Edificio Reynolds en Winston-Salem, Carolina do Norte e os ad Torre Carew de Cincinnati, Ohio, deseñada esta polo arquitecto Walter W. Ahlschlager. Os principais construtores foron os Irmáns Starrett e Eken, e o proxecto foi financiado principalmente polos empresarios John Jacob Raskob e Pierre Samuel du Pont, ligados coa empresa química DuPont e coa General Motors. A empresa de construción foi presidida por Alfred E. Smith, un ex gobernador de Nova York. A escavación do sitio iniciouse o 22 de xaneiro de 1930, e a construción do propio edificio comezou simbolicamente o 17 de marzo (día de San Patricio). A construción era parte dunha competición en Nova York polo título do edificio máis alto do mundo. No proxecto participaron 3 400 traballadores, na súa maioría inmigrantes procedentes de Europa, xunto con centos de traballadores de mohawk especialistas no traballo co ferro, moitos deles procedian da reserva de Kahnawake, preto de Montreal. Segundo as contas oficiais, cinco traballadores morreron durante a construción, aínda que medios como o New York Daily News elevaban esa cifra ata os 14 mortos.
O edificio foi inaugurado oficialmente o 1 de maio de 1931 de forma especial, os netos do gobernador Smith cortaron a cinta e o presidente dos Estados Unidos do momento (Herbert Hoover), premendo un botón dende Washington fixo que se acendesen tódalas luces do edificio en Nova York.
Apertura
A apertura do edificio coincidiu coa Gran Depresión nos Estados Unidos, e como resultado gran parte do seu espazo de oficinas non foi ocupado. No seu primeiro ano de funcionamento, a plataforma de observación custou aproximadamente dous millóns de dólares, tanto diñeiro como os seus propietarios recibiron polo alugamento dese ano. A falta de inquilinos levou á xente de Nova York a burlarse da construción chamándoa o "Baleiro State" (Empty State Building). O edificio non foi rendible ata 1950. A famosa venda de 1951 do Empire  State a Roger L. Stevens e os seus socios de negocios foi promovida pola destacada empresa inmobiliaria de Manhattan Charles F. Noyes & Company, por unha cifra récord de 51 millóns de dólares. No momento, ese foi o prezo máis alto xamais pagado por unha estrutura única en bens inmobles da historia.
Terminal de dirixibles
O distintivo do edificio foi orixinalmente deseñado para ser un mastro de amarre e estacionamento de dirixibles. O piso número 102 foi deseñado orixinalmente como plataforma de aterraxe para dirixibles. Un ascensor específico, entre os pisos 86 e 102, estaba destinado para o transporte dos pasaxeiros. Con todo, a idea resultou ser pouco práctica e perigosa despois duns intentos con aeronaves, debido aos poderosos movementos causados polo tamaño da construción en si. Unha gran torre de emisión engadiuse á parte superior da agulla en 1953.
Choque aéreo de 1945
miniatura|Vista do B-25 incrustado no lado do edificio, 1945
Ás 9:40 do sábado 28 de xullo de 1945, un bombardeiro B-25 Mitchell, pilotado entre a néboa espesa polo Tenente Coronel William F. Smith Jr., estrelouse no lado norte do Empire  State  Building, entre os pisos 79 e 80. Un dos motores do avión atravesou o edificio ata saír ao lado oposto do impacto e caeu sobre o tellado dun edificio no seguinte bloque, causando un incendio que destruíu un ático. O outro motor e parte do tren de aterraxe caeron polo oco dun ascensor. O lume causado foi extinguido en 40 minutos. Catorce persoas morreron no incidente. A ascensorista  Betty Lou Oliver sobreviviu a unha caída de 75 pisos dentro dun ascensor, este feito segue vixente como o Récord  Guinness de quen sobreviviu á caída máis grande dentro dun ascensor. A pesar dos danos e a perda de vidas, o edificio foi aberto para moitos dos pisos de oficinas o martes seguinte.
Suicidios
Ao longo dos anos, máis de trinta persoas suicidáronse desde a parte superior do edificio. O primeiro suicidio produciuse mesmo antes da súa finalización, por un traballador que fora despedido. O valo ao redor da terraza do observatorio foi finalizado en 1947, despois de que cinco persoas trataran de saltar nun período de tres semanas. Un dos suicidios máis famosos foi o da moza Evelyn  McHale cuxa foto foi utilizada por Andy Warhol na súa obra Suicide (Fallen body) de 1962. En 1979, Elvita Adams saltou desde o piso 86, pero unha forte corrente de aire levouna de novo ao interior do edificio no piso 85, sobrevivindo só cunha fractura de cadeira. O edificio foi tamén escenario de suicidios en 2004 e 2006.
Rexistros de altura e comparacións
O Empire State Building foi a estrutura realizada polo home máis alta do mundo durante 23 anos antes de ser superada por Griffin Television Tower Oklahoma (mastro KWTV) en 1954. Tamén foi a estrutura libre máis alta do mundo hai 36 anos antes de que fose superada pola Torre Ostankino en 1967.
O récord que o Empire State Building mantivo durante máis tempo é o do rañaceos máis alto (alzado estrutural), que tivo durante 41 anos antes de ser superado pola torre norte do World Trade Center en 1972. Coa destrución do World Trade Center nos atentados do 11 de setembro de 2001 foi de novo o edificio máis alto de Nova York e o segundo edificio máis alto das Américas, só superado pola Torre Sears de Chicago. Cando se mide coa altura do pináculo, o Empire State Building é a quinta estrutura libre máis grande das Américas, superada pola Torre CW, a Willis Tower, o Trump International Hotel and Tower e o John Hancock Center.
Espérase que o Chicago Spire alcance a altura do Empire State Building cando estea rematado, pero a súa construción está detida por problemas económicos.
Arquitectura
miniatura|270px|Comparación actual do Empire State con outros rañaceos. miniatura|Vista cara arriba do Empire State. miniatura|O Empire State coas súas luces encendidas durante a noite. O [[Chrysler Building|edificio Chrysler está o fondo.]] miniatura|O Empire State. O edificio Empire State elévase ata os 381 metros (1 250 pés) a nivel do piso 102, e incluíndo os 62 metros (203 pés) do pináculo, a súa altura total chega aos 443 metros ou 1 453 pés e 8 polgadas. Dispón de 85 vías de comunicacións e o espazo de oficinas supón unha superficie de 200 500 m2. Ten unha cuberta ao aire libre e cuberta de observación no piso 86.
Foi o primeiro edificio en ter máis de 100 pisos. Ten 6 500 fiestras e 73 ascensores, e hai 1 860 pasos desde o nivel da rúa ata o piso 102. Ten unha superficie total de 257 211 m2; a base do Empire State ten uns 8 094 m2. Aloxa 1 000 negocios e ten o seu propio código postal. Desde 2007, traballan aproximadamente 21 000 empregados nel diariamente, co que é o segundo maior complexo de oficinas de América, logo do Pentágono. Orixinalmente o edificio contaba con 64 ascensores que se atopan nun núcleo central; hoxe, o Empire State conta con 73 ascensores en total, incluídos os de servizo. Tárdase menos dun minuto por ascensor en chegar ao piso 80, onde se atopa unha plataforma de observación e unha tenda de recordos. Ten 113 km de tubos, 760 km de cable eléctrico, e preto de 9 000 billas. Quéntase por vapor a baixa presión, malia a súa altura, o edificio só require entre 2 e 3 libras por polgada cadrada (14 e 21 kPa) de presión de vapor para a calefacción. Pesa aproximadamente 370 000 toneladas (340 000 t). O seu exterior construiose con paneis de pedra calcaria de Indiana.
A diferenza da maioría dos actuais rañaceos, o Empire State conta cun deseño art déco, típico da arquitectura de pre-segunda guerra mundial en Nova York. As modernistas marquesiñas das entradas dos pisos 33 e 34 conducen a dous pisos de altos corredores de todo o núcleo de ascensores, atravesado por pontes pechadas de aceiro inoxidable e vidro no segundo piso.
O vestíbulo é de tres pisos de altura. O corredor norte contén oito paneis de iluminación, creados por Roy Sparkia e Renée Nemorov en 1963, que representa o edificio como a oitava marabilla do mundo, xunto ás tradicionais sete.
A longo prazo, durante a fase de deseño tivéronse en conta as posibles demandas futuras para garantir que a construción puidese ser usada segundo as novas necesidades. Isto é particularmente evidente no exceso de deseño da construción do sistema eléctrico. A construción do edificio Empire State custou 40 948 900 dólares da época (equivalentes a aproximadamente 500 millóns de dólares en 2010)
Iluminación
En 1964 engadíronse focos para iluminar a parte superior do edificio pola noite, en cores elixidas en función da tempada e outros eventos, tales como o Día de San Patricio e o Nadal. Despois do octoxésimo aniversario e a posterior morte de Frank Sinatra, por exemplo, o edificio foi bañado en luz azul para representar ao cantante do alcumo de "Ol' Blue Eyes". Logo da morte da actriz Fay Wray (King Kong) a finais de 2004, o edificio estivo en completa escuridade durante 15 minutos.
Os focos bañárono en vermello, branco e azul durante varios meses logo da destrución do World Trade Center e, a continuación, volveu ao calendario normal. Tradicionalmente, e ademais en función do calendario, o edificio é iluminado coas cores dos equipos deportivos de Nova York nas noites que xogan cada un (laranxa, azul e branco para o New York Knicks; vermello, branco e azul para o New York Rangers; e así sucesivamente).
O edificio tamén foi iluminado en púrpura e branco en honor aos estudantes que se gradúan na Universidade de Nova York.
O 9 de xullo de 2006, iluminouse por primeira vez coas cores da bandeira da Arxentina, en honor á súa independencia en 1816, así tamén como o 17 de agosto de 2008, no cal facíanse homenaxes a todos os países que participaban nos Xogos Olímpicos de Pekín do 2008, data que coincidiu tamén co falecemento do xeneral José de San Martín. Igualmente, en 2010, luciu as cores da bandeira da Arxentina con motivo de celebración do bicentenario deste país; tamén nese ano luciu as cores da bandeira de Colombia igualmente polo bicentenario de devandito país.
O edificio foi alumado en verde durante tres días en honor da festa islámica de Eid al-Fitr, en outubro de 2007. A iluminación, a primeira dunha festividade musulmá, está destinada a ser un evento anual, e repetiuse en 2008.
Xa en 2007, o edificio iluminouse de cor amarela para indicar a estrea da película The Simpsons.
Na noite do 15 de setembro de 2010, os seus focos prendéronse en verde, branco e vermello, con motivo da celebración do Bicentenario da Independencia de México.
Plataformas de observación
O edificio Empire State é un dos máis populares observatorios ao aire libre do mundo, logo de ser visitado por máis de 111 millóns de persoas. A plataforma de observación do piso 86 ofrece unha impresionante vista de 360º da cidade. Hai unha segunda plataforma de observación no piso 102 que está aberta ao público. Pechouse en 1999, pero volveu abrir en novembro de 2005. É completamente pechada e moito máis pequena que a primeira delas, que poden estar pechadas nos días de alto tráfico. Os turistas poden pagar para visitar a plataforma de observación no piso 86 e unha cantidade adicional para a do piso 102. O observatorio aparece nuns clásicos cinemáticos de Hollywood, incluíndo: "An Affair to Remember", "Love Affair" e Algo para recordar. No clásico literario latinoamericano "El imperio de los de sueños" de Giannina Braschi, a plataforma de observación serve como escenario dunha revolución pastoril; os pastores do campo invaden á cidade de Nova York. A mesma plataforma é invadida por marcianos nun episodio do programa de televisión "I Love Lucy". O edificio está situado nun punto estratéxico para poder observar a cidade. <div style="height: 300px; width: 95%; overflow: auto; padding: 3px;text-align: left; border:solid 1px;" title="braglist - zum scrollen"; > 3000px|miniatura|Vista panorámica de Nova York desde a plataforma de observación do piso 86
NY Skyride
O edificio Empire State tamén ten unha atracción dun simulador de movemento, situado no segundo piso. Inaugurado en 1994 como un complemento á plataforma de observación, o New York Skyride (ou Skyride NY) é unha simulación de viaxe aérea pola cidade. A presentación dura aproximadamente 25 minutos.
Edificio sostible
Logo dun proceso de mellora enerxética, e cun investimento de 550 millóns de dólares, durante o mes de setembro de 2011 o Empire State Building obtivo a certificación LEDE Gold para edificios sostibles outorgada polo US Green Building Council a fin de xerar un aforro de enerxía e diminución da pegada de carbono. Cun aforro estimado de 4,4 millóns de dólares ao ano, previuse recuperar o investimento en tres anos.
Na cultura popular
miniatura|Unha de tantas aventuras cinematográficas na que o edificio é protagonista.
Renato Ulloa
Renato Ulloa Varela, nado en Pontevedra o 28 de xullo de 1850 e finado na mesma cidade o 29 de abril de 1923, foi un funcionario, escritor e xornalista galego.
Traxectoria
Foi presidente do Recreo de Artesanos, da Banda Popular, do Cuadro de declamación e da Sociedad Artística de Pontevedra. Colaborou en Diario de Pontevedra, La Libertad e outros periódicos pontevedreses e galegos e dirixiu El Urco. Publicou tres libros de poemas.
Esther Estévez
Esther Estévez Casado, nada en Verín o 18 de novembro de 1997, é unha xornalista galega, máis coñecida como a presentadora do programa Dígocho eu da TVG, un programa de divulgación para mellorar o uso da lingua galega.
Traxectoria
Estudou xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela, facendo prácticas na Radio Galega e Nós Televisión. Desde setembro de 2019, traballa no departamento de Tempo Real, na Área de Información da TVG, e presenta o programa Dígocho eu dende xaneiro de 2020. Trátase dun programa diario de curta duración que se difunde a través de G24.gal, e redes sociais como YouTube, Instagram e TikTok.
Ignacio Ellacuría
Ignacio Ellacuría Beascoechea, nado en Portugalete, Biscaia, o 9 de novembro de 1930 e finado en San Salvador, o 16 de novembro de 1989 foi un filósofo e teólogo vasco nacionalizado salvadoreño.
Traxectoria
Ingresou no noviciado da Compañía de Xesús en Loiola. Foi enviado ao Salvador e completou os seus estudos de filosofía en Quito, continuándoos en Insbruck onde foi discípulo de Karl Rahner. Fixo os seus votos como xesuíta na súa vila natal en 1962. Tres anos despois doutorouse en filosofía na Universidade Complutense onde foi discípulo de Xabier Zubiri.
Destinado ao Salvador, entrou na Universidade Centroamericana (UCA) onde, ademais de investigar, se implicou na realidade social do país e asumiu cargos directivos na propia universidade, así como o de Director do Departamento de Filosofía. O xeneral dos xesuítas, padre Arrupe, confioulle a educación dos novizos da compañía na provincia Centroamericana.
A súa obra Teoloxía política encádrao na teoloxía da liberación. En 1976 empezou a dirixir a Revista de Estudios Americanos. A súa editorial A sus órdenes, mi capital recruou as hostilidades dos sectores conservadores. Os seus pronunciamentos públicos e o seu traballo social acabaron afectando á propia universidade, que sufriu a retirada dos apoios estatais, o acoso da dereita salvadoreña e a violencia paramilitar. Tras o asasinato do bispo de San Salvador, Óscar Romero, ficou baixo a protección da Embaixada española e saíu fóra do país entregándose a unha campaña para dar a coñecer a situación de inxustiza social e represión que se vivía no seu país.
En 1983 foi nomeado director do Seminario Xabier Zubiri. En 1989 regresou ao Salvador onde continuou co seu labor de denuncia e de traballo a prol dunha saída negociada ao conflito civil. Fundou con Jon Sobrino a Revista Latinoamericana de Teología.
O 16 de novembro de 1989 foi asasinado por un pelotón do Batallón Atacatl da Forza Armada Salvadoreña xunto con outros cinco xesuítas, unha muller e unha nena.
A Ferrería, Gundriz, Samos
A Ferrería é unha aldea da parroquia de Gundriz no concello lucense de Samos, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2012 estaba deshabitado.
Neste lugar atópase a Casa da Ferrería, construción antiga, con muíño de pedra movido pola forza da agua procedente do río Lóuzara, en uso ata hai un par de décadas. Alí acudían os campesiños das aldeas próximas a moer o grao do trigo, da avea, da cebada e sobre todo do centeo, cuxa fariña se utilizaba entón para facer pan para o consumo diario das familias.
Esther Estévez
Traxectoria
O 18 de outubro de 2020, Estévez pasou a presentar tamén o programa Cachadas, un espazo semanal de humor que recolle algúns dos momentos divertidos da programación da TVG. Ten participado noutros programas de TVG como o Luar ou o especial 25 de xullo de 2022.
Dende o 17 de maio de 2021, Esther presenta Dígocho eu no Twitch da CRTVG con dous programas semanais: o primeiro, «O reto do #DígochoEu», onde realiza entrevistas e probas lingüísticas a personaxes relevantes galegofalantes; e o segundo, «Apuntamento lusófono», que se emite dende o 19 de maio, o cal presenta xunto co actor portugués Rodrigo Paganelli, no cal Esther trata de aprender portugués, e Rodrigo galego. Posteriormente, estes programas son resubidos á páxina web e a canle de YouTube da TVG.
O 19 de marzo de 2022 recibiu o Premio Mestre Mateo á mellor comunicadora na 20ª edición dos premios polo programa Dígocho eu, que tamén gañou o premio a mellor programa de televisión. Na 21ª edición dos Premios Mestre Mateo, volveu gañar outra vez o premio á mellor comunicadora. miniatura|260x260px|Esther Estévez nunha entrevista en Nós TV.
Estrela da Mañá
Nome
O seu nome en lingua cheyenne era Vóóhéhéve, pronunciado [voː.hɪ.hɪv], que significa Estrela da Mañá (en inglés: Morning Star). Porén, foi máis coñecido como Tamílapéšni (pronuncia lakota [ta.mɪ.la.peʃ.nɪ]), o nome que lle deron os seus aliados lakota, co significado de Coitelo Desafiado (en inglés: Dull Knife). miniatura|esquerda|Coiote Pequeno e Estrela da Maña.
Traxectoria
En 1868, Estrela da Mañá representou á súa tribo na sinatura do Tratado de Fort Laramie.
Posteriormente, aliouse cos lakota e outras tribos contra os Estados Unidos na gran guerra síux de 1876, que levou á derrota do xeneral Custer na Batalla de Little Bighorn en 1876. Logo da batalla os indios dispersáronse, e os cheyennes dividíronse en dous grupos, descoñecéndose durante moito tempo a situación do campamento de Estrela da Mañá, que estaba entón nas Montañas Bighorn. Cando finalmente foi atopado, o 25 de novembro de 1876, os soldados americanos ao mando de Ranald S. Mackenzie destruírono por completo. Os cheyennes pasaron entón o inverno no campamento de Cabalo Tolo no río Powder, e na primavera de 1877 rendéronse. A maioría deles foron trasladados ao Territorio Indio de Oklahoma.
Por mor das febles poboacións de bisontes no sur, e incapacitados para cazar, a tribo padeceu fame e doenzas. A situación durou un ano, até setembro de 1878, cando Estrela da Mañá comezou a levar á tribo de volta ao norte, cara as súas terras natais en Montana.
Loitando a través de Kansas, os cheyennes foron capaces de evitar o exército federal até que foron capturados preto de Fort Robinson, en Nebraska. O 8 de xaneiro de 1879, a tribo tentaba escapar ó norte cando moitos dos cheyennes, maioritariamente mulleres e nenos, foron asasinados polo exército federal. Non obstante, unha pequena parte da tribo, incluíndo a Estrela da Mañá, conseguiu fuxir.
Familia
thumb|280px|A [[Reserva india dos Cheyennes do Norte, na esquina inferior dereita do mapa.]] Como era común entre os indios das grandes pradarías, Estrela da Mañá tivo dúas mulleres. A primeira delas foi unha muller pawnee, chamada simplemente Muller Pawnee (Pawnee Woman), que capturara aos pawnee, e quen lle deu catro fillas e un fillo. A súa segunda muller foi A Pequena (Short One), con quen tivo tres fillos varóns e tres fillas máis.
Legado
Un ano logo da súa morte, o 26 de marzo de 1884, o Goberno dos Estados Unidos de América estabeleceu de xeito oficial unha parte do territorio de Montana, a Reserva india dos Cheyennes do Norte, como fogar dos cheyennes do norte.
En 1975 foi creado en Lame Deer, Montana o Chief Dull Knife College, unha institución de ensino superior que leva o seu nome pola importancia de Estrela da Mañá como xefe e líder do seu pobo. Entre as diferentes titulacións que ofrece, destacan os estudos en lingua e culturas cheyennes.
Agrupación Electoral Independiente del Condado de Treviño
A Agrupación Electoral Independiente del Condado de Treviño (Agrupación Electoral Independente do Condado de Treviño en galego) (AEI) é unha agrupación de electores que actúa no enclave burgalés de Treviño, concretamente no concello do Condado de Treviño.
Historia e ideoloxía do partido
A AEICT ten como un dos seus obxectivos principais a integración do enclave de Treviño en Áraba. Os seus argumentos a prol da integración son a vontade da maioría dos treviñeses, e os problemas que sofre Treviño, especialmente no eido dos servizos públicos, polo feito de pertencer a Burgos.
Tsunekazu Ishihara
Tsunekazu Ishihara (石原恒和), nado o 27 de novembro de 1957, é un deseñador, director e produtor de videoxogos xaponés, ademais de ser o presidente de The Pokémon Company. Antes de traballar para a serie Pokémon, Ishihara formou parte de Ape Inc. e colaborou en títulos como EarthBound. Dez anos máis tarde fundou Creatures Inc.
Agrupación Electoral Independiente del Condado de Treviño
Eleccións municipais
Mentres que nas eleccións de 2003 AEICT se fixo co goberno municipal, nas eleccións municipais de 2007, obtiveron só 4 dos 11 concelleiros (PP: 5 concellarías; AEICT: 4; ANV: 1; PSOE: 1).
Tsunekazu Ishihara
Ishihara traballou eh Pokémon dende as primeiras fases de desenvolvemento na década de 1990, sendo produtor de criaturas ó tempo que traballou en conseguir licenzas de produtos spin-off como o Pokémon Trading Card Game, sendo fundador de The Pokémon Company para poder xestionar todas estas actividades. Tamén foi unha persoa crucial no desenvolvemento de Pokémon Go, dando o seu apoio ó concepto dun xogo de Pokémon baseado na localización.
Traxectoria
Ishihara naceu o 27 de novembro de 1957 na cidade de Toba, na prefectura de Mie. En 1983, completou un mestrado en Arte e Deseño na Universidade de Tsukuba. Logo da súa graduación uniuse a Ape Inc. en 1991, onde traballou no desenvolvemento de varios videoxogos, entre outros Mario & Wario (1993) e EarthBound (1994). En 1995, despois de deixar Ape Inc., Ishihara fundou a empresa de desenvolvemento Creatures Inc., coa asistencia de Satoru Iwata. No ano 2019, Ishihara era director representante e xefe de criaturas.
Agrupación Electoral Independiente del Condado de Treviño
Eleccións municipais
Nas eleccións municipais de 2011 a AEICT obtivo 2 dos 9 concelleiros que compoñen a corporación municipal (PP: 3 concellarías; Agrupación Ciudadanos Condado de Treviño: 2; AEICT: 2; PNV: 1; Bildu: 1). Tras un período de goberno municipal do PP en minoría, o 14 de decembro de 2012, grazas a unha moción de censura, o representante da AEICT Ignacio Portilla obtivo a alcaldía.
O novo alcalde xunto co alcalde de La Puebla de Arganzón lidera unha iniciativa para pedirlle ao Goberno Vasco que formule ao Congreso dos Deputados unha petición de integración do Condado de Treviño en Áraba. O que provocou o rexeitamento desta iniciativa por banda da Xunta de Castela e León e a Deputación de Burgos.
Nas eleccións municipais de 2015, a agrupación obtivo dous concelleiros.
Galería de imaxes de margaridas de Galicia
Margaridas de Galicia
José Sanfilippo
José Francisco Sanfilippo tamén coñecido como El nene, nado o 4 de maio de 1935 en Buenos Aires é un ex xogador e adestrador de fútbol arxentino que xogaba na demarcación de dianteiro.
Ostenta o título de máximo goleador da historia de San Lorenzo de Almagro.
Traxectoria
Formouse futbolisticamente nas categorías inferiores de San Lorenzo de Almagro, debutando co primeiro equipo en novembro de 1953 contra Newell's Old Boys. En 1955 conseguiu afianzarse no equipo titular anotando 15 goles esa tempada.
En 1959 acadou o título do Campionato Arxentino sendo ademais o máximo goleador do torneo por segunda vez consecutiva.
En 1963 foi fichado polo CA Boca Juniors, equipo co que chegou á final da Copa Libertadores ante o FC Santos de Pelé. Porén a final de tempada foi traspasado ao Club Nacional de Football por problemas coa directiva. No Uruguai anotou 16 goles en 17 encontros ata que nun encontro ante Vasco da Gama sufriu unha fractura de tibia e peroné.
En 1966 fichou polo CA Banfield, onde xogou dous anos antes de ser traspasado ao Bangú do Río de Xaneiro, e ao pouco tempo ao EC Bahía co que gañou o Campionato Baiano en 1970 e 1971.
En 1972 volveu a San Lorenzo, onde gañou os títulos do Torneo Metropolitano e Torneo Nacional. A final de tempada retirouse do fútbol.