cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
DMC DeLorean
O DeLorean en Back to the Future
Soamente tres dos seis coches usados nas películas aínda existen. Universal Studios posúe dous dos coches restantes, os cales usa de cando en vez en exposicións ou para outras producións. O terceiro coche, usado en Back to the Future Part III, foi restaurado e saíu a poxa en novembro de 2011, sendo vendido por US$ 541.200 en decembro dese mesmo ano.
Produción de novos DeLorean
Tras a aprobación da Lei de fabricación de vehículos de baixo volume en decembro de 2015 (que permitía que as marcas que fabricasen menos de 325 unidades non tiveran que pasar polos trámites regulatorios que pasan as grandes empresas) DMC Texas anunciou que planeaba producir réplicas de automóbiles DeLorean. DMC anticipou a fabricación de aproximadamente 50 vehículos por ano durante seis anos cun prezo retallista estimado de US $ 100000. Porén, DMC Texas atopou obstáculos como a reprodución de pezas (xa que non hai máis dispoñíbeis no inventario) e atopar un fornecedor de motores.
Por mor dos atrasos da NHTSA en ratificar a lei, finalmente decidiuse cancelar o plan para construír DeLorean modernizados. Discutiuse sobre a construción dunha versión mellorada do DeLorean orixinal producido por DMC Texas para conmemorar o 40 aniversario, pero non se publicaron detalles.
Patrimonio da Humanidade en Fidxi
miniatura|180px| [[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px ]] O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do Patrimonio da Humanidade en Fidxi, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Fidxi ratificou a convención o 21 de novembro de 1990, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.
A Cidade Histórica Portuaria de Levuka foi o primeiro lugar de Fidxi incluído na lista do Patrimonio Mundial da UNESCO na 37ª Sesión do Comité do Patrimonio Mundial, realizada en Phnom Penh (Camboxa) en 2013. Fidxi conta cun único sitio clasificado como Patrimonio da Humanidade, pertencente á categoría de patrimonio cultural.
Pousada, Curantes, A Estrada
Pousada é un lugar da parroquia de Curantes no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
As Castedas, Esporiz, Monterroso
As Castedas é un lugar da parroquia de Esporiz no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
San Martiño, Curantes, A Estrada
San Martiño é un lugar da parroquia de Curantes no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Palacio do Planalto
O Palacio do Planalto (en portugués: Palácio do Planalto ) é a sede do poder executivo do Goberno Federal brasileiro. O edificio está localizado na Praza do Tres Poderes (Praça dous Três Poderes) en Brasilia, e foi deseñado polo arquitecto Óscar Niemeyer. O Palacio do Planalto forma parte do proxecto do Plan Piloto da cidade e foi un dos primeiros edificios construídos na cidade.
Como a sede do Goberno, a expresión "O Planalto" emprégase a miúdo como metonimia da rama executiva do goberno.
A oficina do presidente da República atópase no Palacio de Planalto. Con todo, o presidente e a súa familia non viven alí; a residencia oficial do presidente é o Palacio da Alvorada. Ademais do presidente, algúns altos conselleiros tamén teñen oficinas no "Planalto", entre eles o vicepresidente do Brasil, así como a Casa Civil e o Gabinete de Seguridade Institucional. Os outros ministerios establécense ao longo da Esplanada dos Ministérios.
O arquitecto foi tamén creador da maioría dos edificios importantes na nova capital do Brasil. A idea era proxectar unha imaxe de simplicidad e modernidade utilizando liñas e ondas para compor as columnas e as estruturas exteriores.
Arquitectura
O palacio presidencial foi unha característica importante do plan de Costa para a capital recentemente establecida. A idea de Niemeyer foi proxectar unha imaxe de sinxeleza e modernidade utilizando finas liñas e ondas para compor as columnas e estruturas exteriores. As liñas lonxitudináis do palacio mantéñense por unha secuencia de columnas cuxo deseño é unha variación das do Palácio da Alvorada, aínda que dispostas transversalmente ao corpo do edificio. A fachada do palacio tamén se compón de dous elementos fortes: a rampla que conduce á sala e o Parlatório (plataforma de altofalantes), desde onde o presidente e os xefes de Estado estranxeiros poden dirixirse ao público na praza do Tres Poderes (Praça dos Três Poderes).
Awdl
Na poesía galesa, un awdl (pronunciado /ˈau̯dl̩; plural awdlau) é un poema longo en metro estrito (é dicir, cynghanedd). Orixinalmente, un awdl podería ser un poema relativamente breve unificado polo uso dunha única rima final (a palabra está relacionada con odl, "rima"), usando cynghanedd; os primeiros awdlau están asociados cos Cynfeirdd como Aneirin e Taliesin, tal como se atopan nas coleccións do Libro de Taliesin, o Libro Negro de Carmarthen, o Manuscrito de Hendregadredd ou Libro Vermello de Hergest. No século XIX, porén, chegou á súa definición moderna como un poema longo usando polo menos dúas das formas estritas "oficiais" recoñecidas (sen a única rima final).
Esporiz, Esporiz, Monterroso
Esporiz é un lugar da parroquia de Esporiz no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Estilbeno
miniatura|250px|Estrutura do cis-estilbeno O estilbeno é un hidrocarburo aromático de fórmula C14H12, do que existen dúas formas isómeras: o trans-1,2-difeniletileno (E-estilbeno) e o cis-1,2-difeniletileno (Z-estilbeno).
Palacio do Planalto
Arquitectura
En 1991 construíuse unha piscina reflectora para aumentar a seguridade ao redor do palacio e equilibrar os niveis de humidade durante a longa estación seca de Brasilia. Ten unha superficie aproximada de 1635 metros cadrados, con 1900 metros cúbicos de auga, cunha profundidade de 110 centímetros.
O Palacio ten unha superficie de 36.000 metros cadrados. O edificio principal ten catro plantas sobre un nivel principal e unha planta por debaixo. O heliporto sitúase ao longo da fachada norte do edificio.
Estilbeno
Co mesmo termo de "estilbenos" desígnanse tamén os derivados hidroxi e alcolxi do estilbeno simple, así como ás súas formas heterósido (glicósido) e polímeros.
Awdl
Cada ano no National Eisteddfod outórgase a cadeira bárdica ao awdl xulgado máis digno; esta competición é a máis famosa e prestixiosa do Eisteddfod, e percíbese como a máis difícil.
Historia
Os awdlau no período inicial hai que distinguilos dos englynion, que son estrofas curtas de tres ou catro liñas. Desde os inicios rexistrados, os awdlau eran altamente ornamentais, e as formas permitidas fixéronse cada vez máis estritas até a alta Idade Media. Entre os séculos XI e XIII, os poetas da corte reais (bardos dos príncipes) desenvolveron a arte a un nivel notable de habilidade e realización. Despois da extinción da realeza galesa coa morte de Llywelyn ap Gruffudd en 1282, a estandarización e codificación das regras da poesía profesional levou ao recoñecemento de 24 metros estritos, cada un dos cales debe usar cynghanedd. Neste período, os metros englyn, así como os metros cywydd foron incluídos nos 24, e o termo awdl simpliciter pasou a utilizarse para calquera poema longo composto en metros escollidos entre o rango permitido, mantendo a rima final constante dentro de seccións individuais do poema. Entre os coñecidos que usaron a forma a principios do século XVII estaba Dafydd Llwyd Mathau en 1611.
Estilbeno
Xunto aos bifenilos e os fenantrenos conforman a familia dos estilbenoides.
Awdl
Prestixio
Estes poemas son xulgados como un dos mellores traballos que un poeta pode pretender producir. Nos eisteddfodau outórganse premios ao mellor awdl, sendo o máis eloxiado o Eisteddfod Nacional de Gales, que se celebra cada ano en agosto. Aínda que os awdlau do século XIX podían chegar a miles de liñas, é infrecuente atopar pezas tan extensas nestes días; o National Eisteddfod limita os competidores a uns centos de liñas.
Estilbeno
Uso
O estilbeno e unha das substancias utilizadas ilegalmente por algúns agricultores, tanto en forma libre como os seus derivados (sales o ésteres).
Esta substancia está prohibida en diversos países, como en Francia.
Sinteiro, Curantes, A Estrada
Sinteiro é un lugar da parroquia de Curantes no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Estilbeno
Etimoloxía
Seu nome provén do grego antigo στίβω stílbō, "brillar", debido ás súas propiedades de fluorescencia.
Covas, Guimarei, A Estrada
Covas é un lugar da parroquia de Guimarei no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Os Olmos, Esporiz, Monterroso
Os Olmos é un lugar da parroquia de Esporiz no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
XIII dinastía exipcia
A décimo terceira dinastía do antigo Exipto (XIII Dinastía) combínase a miúdo coa XI,  XII e  XIV dinastías baixo o título xeral de  Reino Medio. Algúns escritores sepárano destas dinastías e únenna ás dinastía XIV a  XVII como parte do  Segundo período intermedio. A XIII dinastía durou aproximadamente entre o 1803 a.C. e aproximadamente o 1649 a.C., é dicir durante 154 anos.
A XIII dinastía foi unha continuación directa da XII dinastía anterior, e crese que o seu primeiro gobernante era fillo de Amenemhat IV. Kim Ryholt propón que a separación entre as dúas dinastías reflicte o ascenso da independente XIV dinastía no Delta do leste, un evento que, segundo el, sucedeu, durante o reinado de Sobekneferu. Como herdeiros directos dos faraóns da XII dinastía, os faraóns da XIII dinastía reinaron desde Menfis sobre o Exipto Medio e Alto, ata a segunda catarata cara ao sur. O poder da XIII dinastía diminuíu progresivamente ao longo dos seus 150 anos de existencia e finalmente chegou á súa fin coa conquista de Menfis polos gobernantes Hicsos da XV dinastía, c. 1650 a.C.
Ouzamerxe, Guimarei, A Estrada
Ouzamerxe é un lugar da parroquia de Guimarei no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
XIII dinastía exipcia
Gobernantes
Despois destes faraóns, os restantes gobernantes da XIII Dinastía só están testemuñados por achados no Alto Exipto. Isto pode indicar o abandono da antiga capital Itjtawy en favor de Tebas. Daphna Ben Tor cre que este suceso foi desencadeado pola invasión do leste do Delta e da rexión menfita por gobernantes cananeos. Para algúns autores, isto marca o final do Reino Medio e o comezo do segundo período intermedio. Esta análise é rexeitada por Ryholt e Baker, que observan que a estela de Seheqenre Sankhptahi, que reinou cara ao final da dinastía, suxire firmemente que reinou sobre Menfis. Por desgraza, a estela é de procedencia descoñecida.
A posición cronolóxica de varios gobernantes testemuñados non se puido determinar de xeito concreto por falta de probas:
Sobekhotep I e II
Ryholt sitúa a un rei chamado "Sobkhotep I Sekhemre Khutawy" como o primeiro faraón desta dinastía. Esta é agora a hipótese dominante na egiptoloxía e Sobekhotep Sekhemre Khutawy chámase Sobekhotep I neste artigo. Ryholt acredita así a Sekhemre Khutawy Sobkhotep I un reinado de 3 a 4 anos c. 1800 a.C. e propón que Khaankhre Sobekhotep II reinou c. 20 anos despois, no 1780 a.C. Dodson e Hilton cren de xeito similar que Sekhemre Khutawy Sobekhotep precedeu a Khaankhre Sobekhotep.
Sucesores
Non obstante, achados arqueolóxicos recentes en Edfu poderían indicar que a XV dinastía de Hicsos xa existía,, polo menos a mediados do reinado da XIII dinastía do rei Sobekhotep IV. Nun artigo publicado recentemente en Exipto e o Levante, Nadine Moeller, Gregory Marouard e N. Ayers debaten sobre o descubrimento dun importante edificio administrativo do inicio da XII dinastía do Reino medio na zona oriental do Alto Exipto, que estivo en uso continuo no comezo do segundo período intermedio ata a XVII dinastía, cando os seus restos foron enterrados baixo un gran patio. As labores de campo realizados por exiptólogos en 2010 e 2011 nos restos do antigo edificio da XII dinastía que tamén se empregou na XIII dinastía provocaron o descubrimento dun gran salón contiguo que contiña 41 selos mostrando o cartucho do gobernante dos Hicsos Khyan xunto con 9 selos que nomean ao faraón da XIII dinastía Sobekhotep IV. Os contextos conservados destes selos demostran que Sobekhotep IV e Khyan eran, moi probablemente, contemporáneos un do outro. Isto podería significar que a XIII dinastía non controlaba todo Exipto cando Sobekhotep IV accedeu ao poder e que houbo un solapamento significativo entre as dinastías XIII e XV xa que Sobekhotep IV era só un gobernante de mediados da XIII dinastía, aínda que un dos seus faraóns máis poderosos. Polo tanto, a afirmación de Manetón de que a XV dinastía de Hicsos substituíu violentamente á XIII dinastía podería ser unha peza de propaganda exipcia posterior. Pola contra, a autoridade da XIII dinastía debeu colapsarse en Exipto nas últimas décadas e o estado dos Hicsos na rexión do Delta simplemente tomou o control de Menfis e puxo fin ao reinado da XIII dinastía. Non obstante, esta análise e as conclusións que se extraen dela son rexeitadas polo exiptólogo Robert Porter, quen sostén que Khyan gobernou moito máis tarde que Sobekhotep IV (existe unha brecha de 100 anos entre ambos nas cronoloxías convencionais) e que os selos dun faraón usáronse moito despois da súa morte. Así, os selos de Sobekhotep IV poden non indicar que fose contemporáneo de Khyan.
Carlos Cuevas
Carlos Cuevas Sisó, nado en Montcada i Reixac o 27 de decembro de 1995, é un actor catalán de televisión, cinema e teatro coñecido principalmente polo seu papel como Biel Delmàs na serie de televisión Ventdelplà e por interpretar a Pol Rubio na serie de televisión Merlí e logo en Merlí: Sapere aude.
Monterroso, Esporiz, Monterroso
Monterroso é un lugar da parroquia de Esporiz no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa.
Nghunghunyana
Mdungazwe Nghunghunyana Nxumalo ou Reinaldo Frederico Gungunhana, nado en 1850 e finado en Angra do Heroísmo o 23 de decembro de 1906, foi o derradeiro emperador de Gaza ( no sur do actual Mozambique) que reinou entre 1884 e 1895. Membro da dinastía Jamine, de orixe nguni, que gobernaba Gaza dende 1824. Vasalo portugués, rebelouse contra o poder colonial e derrotado marchou ao desterro, primeiro en Lisboa e logo nos Azores onde morreu.
Situación histórica nos seus primeiros anos
miniatura|O Limpopo ao seu paso por Gaza a principios do século XX. Naceu por volta de 1850 nalgun lugar entre os ríos Zambeze e Incomati, probablemente nas beiras do Limpopo, o principal asentamento dos pobos nguni na rexión. Fillo de Mzila, que sería logo monarca de Gaza entre 1861 e 1884, e de Yosio, que morreu o ano que Mzila asumiu o trono e o rapaz quedou ao coidado da súa substituta, Umpibekeçana. Seu avó era Soshangane, un xefe zulú, fundador do Imperio de Gaza. Mdungazwe educouse como un guerreiro dende moi novo, seguindo as técnicas que o rei Shaka introducira entre os zulús e participando nas xiras que seu avó e seu pai realizaban anualmente polos seu extensos dominios.
Frances E. Allen
Frances Elizabeth "Fran" Allen, nada en Peru, Nova York, o 4 de agosto de 1932 e finada o 4 de agosto de 2020, foi unha informática estadounidense e pioneira no campo de optimizar compiladores. Os seus logros inclúen traballo en compiladores, optimización de código e computación paralela. Tamén tivo un papel importante na creación de linguaxes de programación e códigos de seguridade para a Axencia de Seguridade Nacional Americana.
Nghunghunyana
Situación histórica nos seus primeiros anos
Ao morrer Shoshangane en 1858, os dous principais contendentes ao trono eran Mzila e seu irmán Mawewe, logo dun breve período de loita armada fíxose co control Mawewe que decidiu atacar os seus irmáns e as súas familias en 1859 para lograr máis poder. Mzila conseguiu fuxir para o Transvaal, onde organizou un exército para se enfrontar co irmán. Aínda que non hai constancia histórica é moi posible que Nghunghunyana seguira o seu pai ao exilio e escapara ao intento de seu tío de destruír a liñaxe de seu irmán. A administración colonial portuguesa, que o vía máis agresivo ca o seu pai, o Estado Libre de Orange e moitos dos líderes tribais dos pobos sometidos ao poder nguni uníronse contra Mawewe e a guerra estalou. O 2 de novembro de 1861 chegaron a Lourenço Marques enviados de Mzila, e a cambio do apoio portugués aceptaron a súa vasalaxe aos portugueses. A batalla decisiva acaeceu a finais de novembro nunha liña de vinte quilómetros entre as praias de Matola e as terras de Moamba, Mzila logrou a vitoria e o 30 de novembro o gobernador portugués recibiuno en Lourenço Marques. O 1 de decembro de 1861 asinouse un tratado no que Mzila se declaraba súbdito português.
Uys Krige
Uys Krige (nome cristianizado en Mattheus Uys Krige) nado o 4 de febreiro de 1910 e finado o 10 de agosto de 1987, foi un escritor, poeta, dramaturgo, tradutor, xogador de rugby, e correspondente de guerra surafricano. Na literatura afrikáans, Krige cóntase entre os Dertigers e segundo o seu amigo Jack Cope, unha excepción da súa xeración debido á súa hostilidade cara ao nacionalismo afrikáner extremo, o supremacismo branco e o seu papel na oposición interna ao apartheid.
Biografía
Naceu en Bontebokskloof, preto de Swellendam, na Provincia do Cabo. Cursou estudos superiores na Universidade de Stellenbosch. Desde 1931 até 1935 viviu en Francia e España, onde aprendeu a falar francés e castelán con fluidez. Durante esta época, Krige xogou tamén nun equipo de rugby de Toulon, no sur de Francia. En Barcelona descubriuse por primeira vez como prosista e en Madrid fixo as primeiras incursións no teatro.
Ao seu regreso a Suráfrica en 1935, comezou a súa carreira de escritor como correspondente do Rand Daily Mail. Traballou en Die Vaderland por un curto período antes de mudarse a Cidade do Cabo a finais de 1936 e ser empregado de Die Suiderstem. Coñeceu a Lydia Lindeque, unha prometedora actriz local, mentres estaba en Johannesburgo, e casaron o 27 de xaneiro de 1937. Krige observou a política internacional con crecente preocupación desde a súa casa.
O tempo de Krige no estranxeiro fixo que coñecese de primeira man a situación europea. De volta a Suráfrica, seguiu ansioso as noticias e discerniu a volátil situación en Europa. Inicialmente, opúxose apaixonadamente á participación de Suráfrica noutra guerra na que morrerían decenas de miles de surafricanos e ademais a poboación tería novos motivos para "agradecer" a Gran Bretaña e o colonialismo.
A guerra civil española alertou a Krige dos perigos que supoñía o fascismo, e simpatizaba moito coa poboación española. Tomou parte na guerra loitando no bando republicano. A través de España, viu que o fascismo podía levar á destrución dos valores occidentais que o futuro da democracia en Europa estaba sendo ameazado. Esta foi unha das súas principais motivacións para, despois de apoiar o bando republicano na guerra civil, involucrarse tamén na segunda guerra mundial.
Durante a segunda guerra mundial, Uys Krige foi correspondente de guerra do exército surafricano en África do Norte. Capturado en 1941, foi enviado a Italia, onde estivo internado durante dous anos nun campo de prisioneiros de guerra, do que escapou en setembro de 1943; fuxido nos montes aínda ocupados polos nazis, foi axudado por campesiños italianos, o que contou en The Way Out. Regresou a Suráfrica en 1946.
Como escritor e poeta, Krige foi extremadamente versátil; a súa obra inclúe novelas, contos, poemas e obras de teatro, tanto en afrikáans como en inglés. En 1968 coeditou con Jack Cope “The Penguin Book of South African Verse”.
Obra
Krige traduciu ao afrikáans a maior parte da obra de William Shakespeare. Tamén traduciu do castelán obras de Federico García Lorca, Pablo Neruda e Lope de Vega, e de Baudelaire, François Villon e Paul Éluard do francés.
O seu irmán foi o pintor e debuxante François Krige. As viaxes de ambos a España foron plasmadas no libro de Uys "Sol y Sombra" para o que François realizou provocativas ilustracións.
Todas as publicacións atópanse editadas en afrikáans excepto onde se indica outra cousa.
The Lonesome Crowded West
The Lonesome Crowded West é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Modest Mouse, publicado o 18 de novembro de 1997 a través do selo Up Records. As dúas torres que aparecen na portada do disco son as torres Westin Seattle.
Spiderhead
Spiderhead é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Joseph Kosinski e escrito por Rhett Reese e Paul Wernick. Está baseado na historia curta distópica "Escape from Spiderhead" de George Saunders. Está protagonizado por Chris Hemsworth (quen tamén é produtor), Miles Teller e Jurnee Smollett. A fotografía principal realizouse en Australia, durante a pandemia de COVID-19 en 2020.
The Lonesome Crowded West
The Lonesome Crowded West recibiu recensións positivas da crítica, e apareceu en varias listas dos mellores álbums dos anos 90. O álbum foi reeditado polo selo de Isaac Brock, Glacial Pace, no ano 2014, xunto coa estrea da banda This Is a Long Drive for Someone with Nothing to Think About.
Spiderhead
Spiderhead estreouse en Sydney o 11 de xuño de 2022, e estreouse a través de Netflix o 17 de xuño de 2022, onde conta con opción de subtitulado en galego.
The Lonesome Crowded West
Edición en vinilon
A edición en dobre vinilo lanzada por Up Records inclue unha canción extra; "Baby Blue Sedan", e unha listaxe de cancións lixeiramente distinta. En vez de ter unha portada plegable para albergar os dous discos, ou de ter unha única portada para os dous, esta edición tiña dúas portadas distintas, unha para cada disco. A reedición en vinilo de 2014 do selo Glacial Pace contén a mesma llista de cancións e a mesma configuración de portadas.
Nghunghunyana
Situación histórica nos seus primeiros anos
Unha nova e decisiva vitoria de Mzila o 16 de decembro na rexión de Maputo consolidou a alianza. Durante o conflito Portugal forneceu a Muzila 2 000 espingardas, 50 000 cartuchos e 1 200 pistolas de pedernal, ademais de asegurarlle o apoio bóer e da intermediación cos líderes locais, que preferían a soberanía distante do rei portugués á hexemonía local de Mawewe. Progresivamente Mzila dominou todo o territorio, a capital do reino mundou do val do Limpopo para Mossurize, no norte do río Save, na actual provincia mozambicana de Manica e tras rematar a guerra en 1864 foi o líder incontestado do Imperio de Gaza. Mdungazwe permaneceu como un dos seus potenciais sucesores.
Mzila mantivo o estilo de goberno de seu pai, baseado na man de ferro e no percorrido de todo o seu territorio. Cos portugueses mantivo unha política ambigua, formalmente o seu vasalo e con constantes manifestacións de amizade mais non dubidou en arrasar varios asentamentos portugueses en Sofala e Inhambane nun contexto de maior presión europea sobre a rexión, e o aumento dos comerciantes e misioneiros establecidos entre os seus súbditos. Ao longo do seu reinado Mdungazwe foi gañando importancia paulatinamente para se converter nunha das principais iguras da corte. Ao morrer seu pai enfrontouse co herdeiro lexítimo, o seu medio irmán Mafemane, ao ser súa nai a esposa principal (nkosicaze) de Mzila, e eliminouno, e tamén obrigou a outros dous rivais, Anhana e Mafabaze, a exiliarse. A finais de 1884 ascendeu ao trono nguni, e pasou a se designar como Ngungunhane, Gungunyane ou Gungunhana, o león de Gaza.
Reinado (1884-1895)
thumb|250px|Nghunghunyana como soberano, coa coroa de cera símbolo de realeza e o bastón (gravado de [[Francisco Pastor de 1895).]]
Nghunghunyana gobernaba un territorio de case 90 000 km² con máis de millón e medio de habitantes coa corte en Manjacaze. O principiar do seu reinado coincidiu coa Conferencia de Berlín (15 de novembro de 1884 — 26 de febreiro de 1885) no que as potencias europeas repartiron o territorio africano; e para o novo soberano a relación cos europeos, en especial os portugueses, foi unha prioridade e en xaneiro de 1885 enviou unha embaixada ás autoridades de Portugal en Chiloane para anunciarlles a sucesión.
O Reino Unido e mais Alemaña cobizaban o territorio que reclamaba Portugal e en 1886 o ministro de exteriores portugués Henrique de Barros Gomes asinou co chaceler alemán Otto von Bismarck o tratado que delimitaba as colonias dos dous países, e o Imperio de Gaza quedaba so soberanía lusa. Neste contexto e para facer fronte á crecente presenza británica e bóer no territorio e en especial a pasaxe pola rexión da coñecida como expedición Warren dirixida polo xeneral británico Charles Warren á fronte de 5 000 homes armados, o goberno portugués nomeou un residente diante a corte de Nghunghunyana, que facía as funcións de oficial de enlace, embaixador e conselleiro político. A escolla recaeu nun aventureiro con longa experiencia na rexión, Casaleiro Alegria que gañou rapidamente a confianza dos principais líderes políticos do reino e do propio monarca que desexaba asinar un novo tratado que substituíse o de 1861 e decidiu enviar unha embaixada a Lisboa e na que delegou en Casaleiro Alegria os poderes para o representar perante Portugal. A delegación partiu a mediados de 1885 e ademais de Alegria estaba composta por dous nobres non nguni. A súa chegada a Lisboa recibiunos o rei Luís o 18 de setembro. O 12 de outubro diante o ministro de mariña e ultramar asinouse un tratado de amizade e vasalaxe entre os reis de Portugal e de Gaza que oficializaba a presenza do residente portugués e permitía a libre presenza de portugueses en Gaza e ao tempo outorgaba ao rei africano as honras de coronel de segunda liña do exército português, o que incluía o dereito ao uso do uniforme que lle correspondía.
Así e todo, o feito que non fose ningún nobre nguni levou á desconfianza en canto a autenticidade da propia delegación, o que xunto ás dificultades para a aplicación do tratado levou a unha nova embaixada en 1887, e desta volta enviáronse a dous nobres nguni, N’Tonga, da casa de Manjacaze, e Udaca, da casa de Udengo. O rei recibiunos e visitaron instalacións militares, para os convencer do poder portugués. Esta visita e a anexión de Zululandia á colonia de Natal o 14 de maio de 1887 fixo mellorar as relacións do rei cos portugueses mais estes comezaron a endurecer a súa posición, o que fixo que Nghunghunhyana se sentira ameazado, non só polos portugueses tamén polos británicos e a constante ameaza de disensión interna pola existencia de pretendentes ao trono no exilio.
Por entón decidiu mudar a capital de Mossurize para Cambane, 600 km ao sur, ese movemento supuxo unha serie de guerras cos chopis, principalmente pola necesidade de lograr escravos. A mudanza pretendía aproveitar mellor os desencontros entre as potencias europeas e defender a independencia fronte os portugueses, suavizando as súas pretensións sobre as minas de Manica e consolidando a soberanía nguni, pero tamén debilitou ao seu reino. Tamén se esforzou por lograr o apoio británico e de Cecil Rhodes. Foi unha época no que as forzas de Nghunghunyana, que consistían en 20 000 guerreiros nguni, atacaron reiteradamente os intereses portugueses e os seus aliados seguidos de pedidos de amizade e envío de embaixadas. O ultimato británico do 11 de xaneiro de 1890 que supuxo a retirada inmediata das forzas portuguesas da rexión do río Shire (Niasalandia) e das terras dos bakalolos e dos shonas (actual Cimbaue). Mais en Portugal provocou unha onda onda patriótica e nacionalista que fixo mudar de posición a administración colonial portuguesa e pasou de acordos de cooperación a procurar a submisión e a vasalaxe, que se deu en chamar pacificación, porén implicar moitas veces a intervención armada e o derrube dos régulos pouco cooperantes.
A rebelión ronga (1894-1895)
En 1892 Mouzinho de Albuquerque regresou a Portugal mais a súa política de aumento de impostos e violencia contra das poboacións africanas sometidas os denomidados prazos da Coroa deixou un legado de um legado de descontentamento e revolta que ía en aumento. A finais de 1893 entrevíanse sinais dunha insurrección inminente, e a situación agravouse ao longo de 1894 ao xurdir múltiples incidentes e ataques os intereses portugueses.
Na rexión circunstante a Lourenço Marques coexistían xefes tribais vasalos da coroa portuguesa, como era o caso dos de Maota, Machaquene, Matola ou Maputo, que pagaban o mussoco ás autoridades lusas e fornecían homes para as tropas auxiliares portuguesas con outros que se consideraban vasalos de Nghunghunyana e non se sometían os portugueses. Neste caso estaban os de Manhica, Magaia, Zixaxa ou Moamba.
A isca que principiou a revolta foi o conflito entre o xefe Mahazul dos magaia e un pretendente, Maveja. Mahazul era un vasalo fiel do soberano de Gaza e os portugueses convenceron a Maveja para recoñecer a soberanía lusa a cambio de apoio. Mahazul aliouse con Nwamatibyane, xefe dos zihlahla, e ambos os dous decidiron atacar Lourenço Marques, nun momento de descontento entre as tribos fieis aos portugueses. En agosto de 1894, os rongas da rexión so o liderado de Mahazul, Nwamatibyane e Amgundjuana axuntaron milleiros de guerreiros e cercaron durante máis de dous meses Lourenço Marques. O gobernador xeral Fernando de Magalhães e Menezes, chegou da entón capital da colonia, Illa de Mozambique e ordenou a apertura de trincheiras e mais o armamento de canóns.
Tras este longo asedio, o 14 de outubro de 1894, as forzas rongas marcharon contra da cidade e logo de atravesar as liñas fortificadas os portugueses refúxianse na fortaleza mentres os asaltantes rapinaban a cidade. Os navíos no porto ao bombardear as posicións rongas evitaron a caída da cidade e provocaron a retirada dos sitiadores para Marracuene. Nghunghunyana non participou coas súas forzas nesta confrontación e ía contra da súa política de enfrontamente indirecto cos portugueses. Así e todo, procedeu á mobilización xeral das súas forzas, o que causou alarma entre os portugueses e os seus aliados.
De abril a agosto de 1895: Negociacións
Nghunghunyana, ao recibir a vasalaxe dos pobos da Terras da Coroa, anunciara que calquera ataque contra eles sería considerado como un ataque ás súas forças. Mais coa volta de José Joaquim de Almeida, que tiña a súa confianza e co que mantera unha longa e complexa relación diplomática. O 20 de abril efectuouse en Manjacaze unha última xuntanza entre unha delegación portuguesa e o soberano de Gaza, que acabou en fracaso, en boa parte pola inflexibilidade porguesa, que se vía reforzada polos acordos cos británicos. Malia o fracaso, Nghunghunyana mantivo o residente portugués e enviou en maio unha delegación a Lourenço Marques. O comisario rexio António Enes amosou unha postura ríxida cos enviados e en xullo lanzou un ultimato no que esixiu a entrega dos dous xefes rebeldes que procuraran refuxio en Gaza mais Nghunghunyana refusou esas esixencias e ameazou con procurar protección so outra bandeira, en referencia aos británicos. O 28 de agosto os portugueses reiteraron o ultimato e asemade rexeitaron as últimas propostas de Nghunghunyana. O ataque estaba preparado dende a chegada de António Enes a Mozambique e agora tiña o pretexto oficial para declarar a guerra.
Guerra aberta cos portugueses
Logo de combater en Marracuene, as forzas rongas reorganizáronse en Magul, baixo a xefatura de nuã-Matibjuana caZixaxa Mpfumo e o seu primo Mahazul, e o 7 de setembro atacaron a columna portuguesa que comandada por Alfredo Augusto Freire de Andrade avanzaba polo Incomati. Tras dúas horas de combate os rongas recuaron fronte a potencia de fogo os portugueses que levaban canda si metralladoras. Con 400 mortos dos seus 6000 homes fronte a 5 baixas do lado luso foi unha gran derrota para Matibejane e Mahazul. Os portugueses incendiaron logo todas as poboacións circunveciñas nunha política de terror e intimidación e incitou a prestar vasalaxe aos portugueses a moitos dos xefes da rexión. Nghunghunyana evitou intervir en axuda aos seus aliados, na espera dunha axuda británica, co envío de emisarios a Durban e á Cidade do Cabo, e na esperanza de negociar co comisario rexio que as condicións políticas en Portugal xa non permitían. Entrementres, o seu exército de case 40 000 homes comezaba a se desmobilizar, tras un ano de servizo, vítima da fame e do desexo de volver á terra para a sementeira.
António Enes mandou o coronel Eduardo Galhardo, á fronte de 600 militares portugueses e 500 auxiliares africanos, tomar a capital nguni. Nghunghunyana apenas mantiña unha forza de 13000 homes e varios dos seus régulos vasalos, entre eles tres tíos seus, non se presentaron para a batalla. Un dos seus principais comandantes, Magigwani, marchou para Bilene, nunha va tentativa de procurar reforzos.
O combate aconteceu en Coolela, a sete quilómetros da capital Manjacaze, o 7 de novembro. Os portugueses, mellor armados, con metralladoras, canóns e a nova carabina de repetición austríaca Kropatscheck esmagaron os rexementos de Gaza con centos de baixas por apenas cinco mortos no bando luso. O emperador axuntouse cos seus conselleiros e acusou a tíos e primos de traizón por non se presentar á loita e anda a incinir en se entregar aos portugueses e solicitar clemencia. O día 11 unha columna de 700 soldados comandada polo coronel Eduardo Augusto Rodrigues Galhardo entrou sen case oposición nunha capital de Gaza que ficara abandonada, e logo da pillaxe ordenou plantarlle lume.
Nghunghunyana refuxiouse en Chaimite, a aldea sagrada onde estaba a campa do seu avó Manukuse, fundador do imperio. Mentres o comisario rexio António Enes nomeou gobernador de Gaza o 10 de decembro ao maior de cabalería Joaquim Augusto Mouzinho de Albuquerque con plenos poderes para a captura ou morte de Nghunghunyana e este tentou aplacar os portugueses coa entrea o día 13 do príncipe ronga nuãMatibjuana caZixaxa Mpfumo. Así e todo, con esta decisión anoxou a parte dos seus aliados, ao non se sentiren seguros baixo a súa protección e pasaron a prestar vasalaxe aos portugueses. Nghunghunyana decidiu entón renderse. O 28 de decembro de 1895, Mouzinho de Albuquerque chegou a Chaimite e tras a desbandada dos seus defensores, sabedores da decisión de entregarse do soberano, capturou a Nghunghunyana e ordenou o fusilamento do conselleiro Mahune e un dos seus tíos. Irmáns, fillos e tíos de Nghunghunyana son executados, presou ou forzados ao exilo no Transvaal. miniatura|Recreación artística en azulexo da captura do monarca de Gaza o 28 de decembro de 1895
Prisioneiro
Nghunghunyana partiu a pé o 28 de decembro de 1895 con sete das súas mulleres: Namatuco, Machacha, Patihina, Xisipe, Fussi, Muzamussi e mais Dabondi. As forzas portuguesas escoltaron a comitiva, na que tamén estaba Godide, príncipe herdeiro e dous tíos do soberano. Foi unha marcha acelerada, na que os soldados zorregaban os prisioneiros sempre que se atrasaban. Chegan ás beiras do Limpopo, na localidade de Zimacaze ao día seguinte e embarcaron con milleiros de persoas a observar dende a ribeira como arrastraban o rei caído mentres os lusos daban vivas ao rei de Portugal. Tamén se entoa a canción Incuaia, un saúdo ao emperador que só se podía interpretar coa súa autorización, pero que se utilizaba agora como insulto. Seguen máis humllacións e interrogatorios para descubir un suposto tesouro agachado ás súas ordes. A primeira paraxe foi o 30 de decembro en Languene, onde se une á comitiva o príncipe Matibejana de Zixaxa e algunhas das súas mulleres, que o propio Nghunghunyana entregara aos portugueses. Compartiron dende aquela cativerio que só a morte iría crebar. O 31 chegaron ao porto e subiron a bordo do vapor Neves Ferreira, mais polo mal estado do mar non saíu ata o  3 de xaneiro para chegar a Lourenço Marques ao día seguinte. Os prisioneiros non desembarcaron ata o 6 de 1896 para seren entregados ao gobernador xeral interino, Joaquim da Graça Correia e Lança, sobre un estrado montado fronte á súa residencia oficial. nunha cidade totalmente ornada e en festa, e con máis de 8 000 asistentes ao acto, incluído o corpo consular e oficiais do cruceiro alemán Seedler e do navío de guerra británico HMS Thrust.
FC Dinamo București
O Fotbal Club Dinamo București, coñecido habitualmente como Dinamo București (en galego Dinamo de Bucarest) ou simplemente Dinamo, é un club de fútbol romanés con sede en Bucarest.
Frances E. Allen
Traxectoria
Allen foi asignada ao proxecto Harvest para descifrar código coa Axencia de Seguridade Nacional en 1959 e traballou nunha linguaxe de programación chamado Alpha. Dirixiu o equipo de optimización do compilador tanto para Harvest como para o proxecto Stretch. Na década de 1960 contribuíu ao proxecto ACS-1 e na década de 1970 a PL/1. De 1970 a 1971, pasou un ano sabático na Universidade de Nova York e exerceu como profesora adxunta durante uns anos despois. Outro ano sabático levouna á Universidade de Stanford en 1977.
Nghunghunyana
Chegada a Portugal
thumb|250px|Nghunghunyana coas súas sete esposas no Forte de Monsanto de Lisboa en marzo de 1896 Logo de fondear o África na capital portuguesa ducias de embarcacións, a remos e vela, achegáronse ao navío no intento de ver o emperador de Gaza que virara en trofeo de guerra e tras días da prensa anunciar a chegada da fera cruel, do pesadelo de todos os gobernos portugueses ou do régulo sanguinario. Algúns xornalistas lograron subir a bordo, e atoparon o grupo de 16 prisioneiros nun espazo reducido e mal iluminado, conturbados polo alcatreo que empezoñaba o recinto despois de dous meses de clausura. Pola tarde seis carruaxes levan os cativos ao Forte de Monsanto para instalalos nas casamatas do Forte, unha estrutura suterránea húmida e fría mentres nun clima de festa fóra milleiros de persoas achegábanse todos os días coa esperanza de divisar os presos, e os arredores transformáronse nunha romaría popular.
Frances E. Allen
Traxectoria
Allen converteuse na primeira socia de IBM en 1989. En 2007 IBM creou o Premio Doutor da Camaradería na súa honra e no 2006 obtivo un premio Turing.
Nghunghunyana
Chegada a Portugal
Así e todo, co pasar dos días as condicións dos prisioneiros sufren unha mellora ao poder mudarse para un dos aloxamentos dos oficiais, que contaba con fiestras e boa aeración, e o permiso para axeitar a comida aos seus gustos. En abril Nghunghunyana padeceu unha pleurite e pasou dez días internado no Hospital da Boa Hora de Belém. Tras meses de constante crítica nos xornais pola situación dos prisioneiros e pola falla de vontade para evitar a ametencia de xente nas proximidades de Monsanto, o 22 de xuño o goberno decidiu desterrar os prisioneiros á illa Terceira nos Azores. Resolveuse tamén desarrimar os homes das mulleres, ao se ver a poligamia. As mulleres, canda o cociñeiro Gó, quedaron en Monsanto e posteriormente, o 6 de xullo, deportáronas á illa de San Tomé. A Nghunghunyana e os seus acompañantes transportáronos en dúas calesas ata a canoneira Zambeze e chegan os Azores o 27 de xuño para se instalaren na Fortaleza de San Xoán Bautista, que se localiza na península do monte Brasil en Angra do Heroísmo. miniatura|Casa onde Nghunghunyana e os outros cativos viviron na Fortaleza de San Xoán Bautista
Frances E. Allen
Traxectoria
A cita do Premio Turing di:
Premios e honras
miniatura|Fran Allen recibindo o Premio Discurso Distinguido Erna Hamburger en EPFL, 6 de maio de 2008 Allen é socia do IEEE e a Asociación dos Sistemas Informáticos (ACM). No ano 2000, foi nomeada Socia do Museo Histórico de Computadores, "polas súas contribucións por optimizar a programación e compilar para ordenadores paralelos". Forma parte da Xunta de Telecomunicacións e Informática, a xunta da Asociación da Investigación Informática (CRA en inglés) e o consello consultivo do sector dedicado á Informática e o TIC da Fundación de Ciencia Nacional Estadounidense. É membro da Academia Nacional de Enxeñaría e a Sociedade Filosófica Estadounidense. Foi elixida socia da Academia Estadounidense das Artes e das Ciencias en 1994.
Nghunghunyana
Exilio nos Azores
thumb|250px|Nghunghunyana (sentado á esquerda), Godide (de pé coa man no ombreiro do pai), Molungo (sentado) e Zixaxa (de pé), o [[16 de abril de 1899 no día do seu bautismo]] Unha vez instalados, co tempo levantáronlle pouco e pouco as restriccións e os prisioneiros acabaron por se integraren na vida local. O ex-monarca cazaba coellos no monte Brasil e confeccionaba pequenas cestas para lle vender aos visitantes. Recibían unha pequena asignación diaria (pré) de 60 reis e rancho dos oficiais inferiores e podían circular pola illa de cada volta con maior liberdade. Malia pedir o gobernador a autorización para, polo menos, a chegada dunha das esposas nunca se deu o visto e prace. E unha vez por semana os prisioneiros acudían a un prostíbulo da cidade. A vestimenta pasou a ser as locais, coa coroa substituída por chapeos requintados e o uso de botas no canto de levar os pés descalzos. Tras aprender Godide e Zixaxa a ler tamén o fixo Nghunghunyana. Xa en Gaza tivera contacto co cristianismo, en especial, pola súa relación co misioneiro evanxélico suízo Georges Liengme pero foi nos Azores onde se converteu, e o 16 de abril de 1899 canda os outros prisioneiros bautizouse na catedral nunha cerimonia presidida polo bispo de Angra Francisco José Ribeiro de Vieira e Brito. O seu nome de bautismo foi Reinaldo Frederico Gungunhana. A súa conversión favoreceu a súa integración social; así e todo, o ex-soberano embriagábase con frecuencia e mesmo detivérono en varias ocasións por desacatos mentres estaba embebedado. Cando o rei Carlos visitou os Azores en 1901, a Nghunghunyana levárono a pasear ao campo durante a estadía do monarca portugués na cidade de Angra para así evitar un encontro que ningún dos dous desexaba.
Frances E. Allen
Premios e honras
En 1997, Allen foi incorporada ao Salón da Fama das Mulleres na Tecnoloxía. Retirouse de IBM en 2002 e ese ano gañou o Premio Augusta Ada Lovelace da Asociación de Mulleres Informáticas.
FC Dinamo București
Fundado en 1948, militou durante case toda a súa historia na máxima categoría do fútbol romanés, a Liga I. No plano nacional, o Dinamo București é un dos dous equipos máis laureados do país, xa que gañou 18 veces a Liga I, 13 veces a Copa de Romanía, dúas veces a Supercopa de Romanía e unha vez a Cupa Ligii. Na tempada 1983/84 converteuse no primeiro club romanés en chegar ás semifinais da Copa de Europa.
A Pinguela, Guimarei, A Estrada
A Pinguela é un lugar da parroquia de Guimarei no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Nghunghunyana
Exilio nos Azores
Nghunghunyana morreu a 23 de dezembro de 1906, vítima de hemorraxia cerebral no Hospital Militar da Boa Nova da cidade de Angra e soterrárono no cemiterio da Concepción.
Ouzamerxe, Lagartóns, A Estrada
Ouzamerxe é un lugar da parroquia de Lagartóns no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
FC Dinamo București
As cores tradicionais do Dinamo son o branco e o vermello, mentres que o escudo actual é unha versión modificada do adoptado en 1998. A súa sede é o Stadionul Dinamo, aínda que tamén xoga algúns partidos importantes no Arena Națională. O seu acérrimo rival é o FC Steaua București da mesma cidade, e os partidos entre ambos son coñecidos como "o Derbi Eterno".
Historia
O Dinamo București foi fundado o 14 de maio de 1948, cando o Unirea Tricolor MAI, que viña de integrarse en xaneiro baixo o paraugas do Ministerio do Interior do goberno comunista, fusionouse con Ciocanul București. As principais persoas que contribuíron á fundación do club foron o ministro de Asuntos Internos, Teohari Georgescu e os irmáns Alexandru e Turi Vogl. O nome "Dinamo" utilizouse por primeira vez o 1 de maio de 1948. Con todo, o verdadeiro debut do Dinamo foi na Divizia A de 1947/48, na que rematou oitavo, cun equipo no que xogaban futbolistas como Ambru, Angelo Niculescu, Teodorescu, Șiclovan, Bartha ou Sârbu. En 1955, o Dinamo logrou o seu primeiro campionato de liga. Con Angelo Niculescu como adestrador, o equipo despregou unha forte defensa e un ataque formado por Ene I, Neagu e Suru. A defensa, con xogadores como Băcuț I, Băcuț II, Szökő, Călinoiu, foi a mellor do campionato, con só 19 goles encaixados.
No outono de 1956, o equipo debutou na Copa de Europa, que celebraba a súa segunda edición. A súa estrea produciuse o 26 de agosto de 1956, con 32.000 espectadores no estadio 23 de Agosto, onde o Dinamo derrotou ao Galatasaray por 3–1. No partido de volta, perdeu en Istambul por 1–2, pero conseguiu o pase á seguinte rolda, onde finalmente caeu ante o CDNA Sofia.
Nghunghunyana
Translación
miniatura|Monumento ao emperador de Gaza en Chaimite (Mozambique) En outubro de 1983 durante unha visita oficial a Portugal do entón presidente mozambicano Samora Machel acordou co seu homólogo luso Ramalho Eanes levar os seus restos mortais para Mozambique. Despois de complexas indagacións históricas e arqueolóxicas o presidente do goberno rexional dos Azores João Bosco Soares da Mota Amaral autorizou a súa entrega ao Estado portugués na forma dunha pequena urna que contiña terra da campa onde enterraran e que permaneceu durante dous anos na capela do Palácio das Necessidades en Lisboa.
FC Dinamo București
Historia
En 1959 o club gañou a súa primeira Copa, mentres que nas décadas de 1960 e 1970, sumou catro ligas en cada unha delas. En 1973, na primeira rolda da Copa de Europa, derrotou no Stadionul Dinamo ao Crusaders de Belfast por 11-0, na que foi unha das maiores goleada na historia da competición.
Nghunghunyana
Translación
En 1985, con ocasión da celebración do décimo aniversario da independencia de Mozambique, entregouse a urna ao Estado mozambicano e transportouse a ese país. O 15 de xuño de 1985 nunha cerimonia solemne a urna de madeira do que fora emperador de Gaza esculpida polo artista local Paulo Come e de 225 kg de peso quedou exposta no Salón Nobre do consello executivo da capital e máis tarde levouse para a Fortaleza de Maputo.