cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
OV5 1
Características
OV5 1 foi un dos membros exitoso da familia de satélites ERS (Environmental Research Satellites), pequenos satélites lanzados como carga secundaria xunto satélites máis grandes para facer probas tecnolóxicas e estudos do contorno espacial. O labor de OV5 1 consistiu en monitorizar os raios X solares (a lonxitudes de onda de entre 2 e 14 ángstroms e enerxías de entre 33 e 90 KeV) e os protóns provenientes das erupcións solares. Como misión secundaria, OV5 1 medíu as partículas do contorno terrestre con enerxías de entre 1 e 80 MeV (para protóns) e 0,04 a 3,3 MeV (para electróns). O satélite tiña forma de octaedro cunha distancia de 29,3 cm entre cada beira triangular e estabilizábase mediante xiro a 12 r.p.m. Cada unha das oito facetas triangulares estaba recuberta por 102 células solares que en conxunto producían unha potencia total de 4 vatios.
A bordo levaba seis tubos Geiger, dous contadores de plástico de centeleo, un detector de silicio, un detector de barreira de superficie e un detector de ioduro de sodio rodeado por plástico de centeleo. A temperatura do satélite regulábase pasivamente e a posición do satélite respecto Sol determinábase mediante un sensor solar a bordo. O satélite deixou de transmitir en xuño de 1968 polo apagado do transmisor mediante un contador preprogramado. OV5 1 foi inxectado nunha órbita inicial de 111.242 km de apoxeo e 8590 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 32,9 graos e un período de 2831,0 minutos.
Evaristo Babé y Geli
Evaristo Babé y Geli foi un empresario e político galego. Entre 1885 e 1886 foi alcalde da Coruña.
Traxectoria
En 1887 fundou xunto con outros cinco socios, a Compañía de Destilación Babé y Cía. A empresa, asentada en Guixar (Teis), estaba adicada ó refino de petróleo que importaba dos Estados Unidos na goleta La Viguesa. Esta actividade continuou ata 1927, cando a compañía foi expropiada polo estado. A partir desa data foi a distribuidora de combustible nas provincias de Pontevedra e Ourense. Hoxe a compañía aínda existe e segue participando do negocio dos combustibles derivados do petróleo.
O planeta dos simios
O planeta dos simios (en La Planète des singes) é unha novela francesa de ciencia ficción de 1963 escrita por Pierre Boulle. A novela foi adaptada nun filme estadounidense, O planeta dos simios, estreado en 1968, o cal foi o xerme de toda unha franquía e varias secuelas cinematográficas. A novela conta a historia de tres exploradores humanos orixinarios da Terra que visitan un planeta que orbita a estrela Betelgeuse, no cal os simios son a especie dominante, civilizada e intelixente, mentres que os humanos están nun estado de salvaxismo case animal.
Foi traducido ó galego por Antía Veres Xesto e foi publicado polo selo editorial Faktoría K de Kalandraka no ano 2019.
Lola rennt
Lola rennt é un filme alemán de 1998 escrito e dirixido por Tom Tykwer. Está protagonizado por Franka Potente no papel de Lola e Moritz Bleibtreu como Manni. Conta a historia dunha muller que necesita obter 100 000 marcos alemáns en vinte minutos para salvar a vida do seu mozo.
Lola rennt estreouse no Festival Internacional de Cinema de Venecia, onde competiu polo León de Ouro. O filme foi escollido como candidato de Alemaña para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 71ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
O filme comeza con Lola contestando unha chamada telefónica do seu mozo, Manni. El é un criminal de pouca categoría e perdeu nun tren 100 000 marcos que pertencen ao seu xefe. Manni ten que entregar os cartos ao seu xefe antes de que transcorran vinte minutos. Teme que o maten se descobre a perda e decide roubar un supermercado próxima. Lola prégalle que a espere e dille que ela conseguirá o diñeiro dalgún xeito. Como lle roubaron a moto, terá que correr.
O filme divídese en tres "carreiras". Cada unha comeza do mesmo xeito: tras tirar o teléfono, Lola sae correndo do apartamento mentres a súa nai lle pide que merque xampú. Cada carreira desenvólvese dunha forma diferente con distintos resultados.
Jenseits der Stille
Jenseits der Stille é un filme alemán de 1996 dirixido por Caroline Link.
Foi escollido como candidato de Alemaña para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 70ª edición dos premios, onde resultou nomeado.
Campionato Brasileiro Série A 1979
O Campionato Brasileiro Série A 1979, oficialmente V Copa Brasil foi a 23º edición da Série A, o primeiro nivel de fútbol no Brasil. Comezou o 16 de setembro e finalizou o 23 de decembro de 1979. O campión foi o Internacional.
Adolfo Scilingo
Adolfo Scilingo (nado en 1947) é un militar arxentino que actuou como oficial de mariña de guerra durante a ditadura militar de 1976 a 1983 en devandito país.
Scilingo foi un dos primeiros militares do Proceso que admitiu publicamente o terrorismo de estado levado á práctica na Arxentina. Confesou ante o xuíz español Baltasar Garzón ter participado en dous voos da morte mediante os cales moitos dos prisioneiros foan tirados ao mar coa intención de facelos desaparecer. Seguindo a Fernando Mas,
Posteriormente, en xullo de 2007, o Tribunal Supremo español elevou a condena a 1 084 anos, ao comprobarse a súa complicidade noutras 255 detencións ilegais.
Bandeira de Ucraína
Deseño
A Lei de Ucraína afirma que as cores da bandeira ucrína son "azul e amarelo", non especificando que tonalidade concreta é de cada color. As comunidades heráldicas tentan encher o baleiro e especificar unhas cores "verdedeiras". De acordo co sitio web afeccionado vexilla-mundi.com as cores serían:
Historia
Varias foron as bandeiras usadas por Ucraína en diferentes períodos ao longo da historia. A primeira referencia ás cores utilizadas na bandeira nacional data da época dos Hetman e foi atopada na crónica de Lviv do século XVII. Crese que o escudo de armas da cidade de Lviv, celeste e amarelo, foi legado á cidade polo príncipe Lev. As mesmas cores aparecen no escudo de armas dos rutenos (grupo de ucraínos que vivían na zona leste de Checoslovaquia e nos Cárpatos) que, nos séculos XIV e XV, formaban parte de Polonia. Nas descricións que se facían nos tempos dos Hetman das bandeiras militares (despois do Consello de Periaslav de 1654) xa se mencionaba o azul ceo como a cor da bandeira. A mesma levaba diferentes emblemas e lemas. Ademais do azul ceo e do amarelo, outro das cores emüpleados polo Estado cosaco era o vermello.
A orixe heráldica das cores da bandeira nacional perdéronse. Así, a cor azul pasou a representar o ceo, mentres que o amarelo fixo o mesmo cos campos de trigo. O 22 de marzo de 1918, o Consello Central de Ucraína adoptou simultaneamente a bandeira azul e amarela e o tridente como símbolos nacionais. O mesmo fixo o goberno da República Nacional de Ucraína Occidental o 12 de novembro de 1918. O Consello Nacional de Ucraína, por medio da resolución do día 27 de xuño de 1949, anuncia que a bandeira nacional está composta por dúas franxas horizontais, azul e amarelo, respectivamente.
As mulleres do 72
As mulleres do 72 son coñecidas deste xeito polos sucesos ocorridos o 10 de marzo de 1972 na cidade de Ferrol (A Coruña). Nese día, tivo lugar unha manifestación obreira local en protesta sobre a imposición dun convenio colectivo interprovincial. Os enfrontamentos coa policía remataron con dúas persoas falecidas. No ano 2006 declarouse esta data como Día da Clase Obreira Galega.
As mulleres do 72 foron agasalladas o 8 de marzo de 2018 con motivo do Día Internacional da muller no Concello de Ferrol salientando a súa valía como loitadoras pola democracia e os dereitos das mulleres. Ese mesmo día foi presentado o documental Esto se cae! con elas de protagonistas.
As loitas obreiras en Ferrolterra
Neste contexto, no inicio da década dos 70 había unha importante actividade cultural entre a veciñanza de Ferrol. O Centro Cultural de Santa María era un lugar de encontro onde celebar conferencias, reunións do Cine Club Concepción Arenal coa proxeción de películas e posterior debates que levaban á crítica da situación política da época. O Cine Club, incorporouse no ano 71, cando tivo eleccións a súa xunta directiva que resultou composta de persoas do partido comunista e unha única muller, Rosario Alabau.
No centro xuntábanse moitos colectivos como líderes do obreirismo ferrolán, estudantes da universidade, etc. Participaban en coloquios, vían películas documentais e participaban en debates de temas de actualidade. Tamén as mulleres activictas e solidarias das loitas obreiras, manifestantes que recollían alimentos, sinaturas para presentar cartas ante as autoridades ou participando nos peches en igrexas. Alí organizáronse en células do Partido Comunista e do Movemento Democrático de Mulleres.
Así foi como mentres os homes comezaron a controlar o sindicato vertical, as mulleres entraron nas asociacións de amas de casa que tiñan moita forza no franquismo, participaron en peches, repartiron panfletos, recolleron fondos para as folgas e apoiaron as persoas que foron presas e as súas familias. Acadaron unha gran conciencia obreira e de loita.
Pesquerías y Secaderos de Bacalao de España (PYSBE)
No ano 1967, a empresa Pesquerías y Secaderos de Bacalao de España (PYSBE) levaba vinte anos funcionando no peirao de Ferrol. Aínda que había algúns homes, a meirande parte do cadro de persoal eran mulleres (entre 230 e 250), facendo traballos de descarga, salgadura e secado de bacallau. Tratábase dun traballo moi duro, cun salario moi baixo e penosas condicións laborais. Ademais, non tiñan estabilidade laboral, xa que no mes de decembro nin traballaban nin cobraban e co argumento do traballo descontinuo -ía ao ritmo das chegadas a porto dos buques- non as contrataban como fixas. Tamén, algúns meses a factoría non cotizaban por elas á Seguridade Social.
Peninsular Maderera (PEMSA)
Na desembocadura do río da Sardiña localizábase a empresa Peninsular Maderera (PEMSA), dedicada a fabricar portas e taboleiros de madeira. As condicións laborais foron a peor a finais dos anos sesenta. A maquinaria era anticuada e sen protección, os servizos hixiénicos non cubrían as necesidades básicas, as sancións eran frecuentes e diminuían os soldos do persoal. As mulleres cobraban menos polo mesmo traballo que facían os homes. As exixencias da empresa pretendían dobrar a produción e comezaron as protestas.
As traballadoras demandaron a igualdade salarial cos homes nun escrito presentado na Casa Sindical en abril de 1970 e acadaron a equiparación tras a folga, en maio dese ano.
Metalúrgica Galaica, S.A. (MEGASA)
Esta empresa metalúrxica comezou sendo un almacén de ferros, localizada en Xuvia, e chegou a ser unha industria importante en Ferrolterra. No verán de 1970 os obreiros manifestaron non estar conformes coas condicións laborais do convenio e como non se tiveron en conta as súas demandas, no mes de outubro comezaron paros reivindicando melloras. Houbo despidos, intervención da policía e máis de cen días de paros nos que se demostrou a solidariedade da xente e as empresas de Ferrol como Bazán, Astano, Pysbe e Pemsa. As mulleres tamén estiveron moi implicadas, percorreron os barrios informando, pedindo alimentos, expuxéronse a ser denunciadas e participaron nos encerros e peches. Nos rexistros das recadaciones firmaron como Mulleres Democráticas.
Algúns cregos tamén colaboraron e animaron aos fregueses para axudar as persoas que se pechaban nas igrexas como protesta. O 13 de novembro de 1970 fixeron un peche na concatedral de San Xiao, onde se xuntaron obreiros, familias e nenos. Un grupo de Mulleres Democráticas con Fina Varela, Angelita Fernández, María García, Teresa Mandiá, Lucita Aneiros, Encarna Puentes, Fina Piñón, Divina García e Fina López foron coa intención de pasar a noite, máis a policía desaloxounas pola forza e sen respectar a autoridade do párroco que permitía que estivesen alí. As Mulleres Democráticas xuntáronse á saída de San Xiao e foron pola rúa dando consignas de apoio a MEGASA para que a xente soubese a situación. A xente ía asomándose ás ventás, e Sari Alabau foi unha desas persoas que acabada de chegar á cidade contactou deste xeito coas Mulleres Democráticas. Adoitaban pecharse en San Xiao e despois formaban pequenos grupos (comandos) para percorrer as rúas berrando consignas e tirando panfletos.
O conflito de MEGASA continuou ata xaneiro e conseguiron un convenio mellor, a pesar das dificultades de estar algúns dos líderes sindicais en prisión. O papel das mulleres non foi recoñecido na época e anos despois algúns dirixentes mencionaron nas súas memorias este traballo feminino agradecendo as súas achegas nas loitas obreiras.
Os acontecementos do 10 de marzo de 1972
O día anterior aos feitos, a Empresa Nacional BAZAN, despediu a sete traballadores que lideraban unha protesta que comenzada pola imposición do convenio colectivo interprovincial que querían aplicar na delegación de Ferrol. Entre eles, á fronte estaban Rafael Pillado, Manuel Amor Deus e José Mª Riobó. As compañeiras dos traballadores, enteradas dos feitos, foron ás portas do estaleiro onde a policía entrara. Unha vez alí, estiveron en movemento, xa que era ilegal estar paradas, e acordaron unha manifestación de mulleres para aquela tarde. Acudiron moitísimas persoas a aquela manifestación polas rúas de Ferrol e a policía exerceu a súa forza contra elas. A Fina Varela collérona e metérona nun jeep dicindo "Que che vou voar a cabeza" segundo ela mesma contou. Máis tivo sorte, por ser filla dun garda civil, e deixárona marchar. Moitas non pasaron a noite nas súas casas, por medo a ser detidas, e tiveron que durmir en casas de amizades
Ao día seguinte, o 10 de marzo fora convocada unha manifestación en sinal de protesta e rexeitando o convenio colectivo interprovincial. A cidade estaba pechada, había moitos policías e se escoitaron disparos. Ese día foron asasinados os obreiros Daniel Niebla e Amador Rey. Fina Varela viu a Amador Rey xa morto na clínica San Xavier. O padre de Ánxela Loureiro foi con Daniel Niebla na ambulancia cara á Coruña mentres lle doaba sangue, máis o mozo chegaría morto ao hospital. En España, a información do ocorrido foi terxiversada e parcial, máis no resto de Europa e América a represión das forzas públicas foi recollida en varios xornais. A maiores, vinte e tres detidos pasaron polo TOP e o Consello de guerra por ser Bazán instalación da Armada. Fina Varela, Sari Alabau e Mela, la Carbonera, foron xulgadas tres anos máis tarde naquel proceso.
Naquela loita pola democracia participaron moitas mulleres que foron o soporte das súas familias mentres as súas parellas estaban na cadea ou no exilio. Porén, non se recoñeceu a súa implicación directa na defensa das liberdades. Fina Varela, xunto a Ánxela Loureiro, María Fernández, Manuela López, Marisol Novás, Encarna Puentes, Sari Alabau e Fina Freijomil, loitaron desde diferentes ámbitos pola democracia e polos dereitos das mulleres. Tomaron conciencia de que a loita comezaba na casa e rebeláronse contra o rol de esposas e nais e as actividades e tarefas do fogar.
O director de cine Roi Cagiao, emprendeu a rodaxe da longametraxe documental Galicia 10 de marzo centrado nos feitos ocorridos en Ferrol o 10 de marzo do ano 1972. Nunha entrevista declarou que "Era un conflito laboral masculino e por iso o día da manifestación eran maioritariamente homes os que estaban alí, pero as mulleres tiñan unha participación moi importante no movemento obreiro", salientou que "Cando se produce a retirada dos obreiros en dirección á Praza de España, con moitos feridos, elas crearon piquetes e foron polos negocios e fábricas para que pechasen as portas en sinal de protesta. Tres delas foron procesadas no xuízo aos 23". A avogada Cristina Almeida foi unha das defensoras no xuízo internacionalmente coñecido como "os 23 de Ferrol", ante o Tribunal de Orde Pública.
Conmemoración
Desde o ano 2006, a Xunta declarou o 10 de marzo como Día da Clase Obreira Galega, non festivo, en lembranza dos obreiros asasinados nesa data en Ferrol. En abril de 2014 o pleno de Parlamento de Galicia debateu a proposta presentada pola deputada Consuelo Martínez do grupo Alternativa Galega de Esquerda (AGE) na que instaba á Xunta a concesión a título póstumo da Medalla de Ouro da Comunidade aos ferroláns Amador Rey e Daniel Niebla. Porén, aínda que contaba co apoio do resto da oposición non foi aprobado polo voto en contra do PPdeG.
Recoñecementos e legado
Cristina Almeida foi invitada a falar no Ateneo Ferrolán co galo da conmemoración do 10 de marzo en 2016. A avogada estremeña, militante do partido comunista naquelas datas exercera como letrada na defensa dos traballadores. Co título Nosoutras estamos aí, mulleres no marzo do 72, tivo lugar o acto onde se reivindicou o papel das mulleres daquela invisibles.
A comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña concedéronlles o premio de Republicanas de Honra 2022, salientando: «que nunca conseguiron un recoñecemento efectivo ao seu máis que relevante papel neses feitos de loita antifranquista e pola democracia»
Suppiluliumas II
miniatura|dereita|Relevo de Suppiluliumas II, rei dos [[Hititas, en Hattusa, Turquía]] Suppiluliumas II (Subililiama) (rei hitita sobre -1200 — -1190) fillo de Tudhaliyas IV. Levaba os títulos de Labarnas, Sol meu, Gran rei, Rei de Hatti e Heroe. O seu nome (tal e como aparece nunha carta) en realidade era diferente ao de Suppiluliumas I (Subililiama) pero convencionalmente é citado como Suppiluliumas II.
Traxectoria
Alashiya sublevouse e o rei fixo unha campaña; libráronse tres batallas navais e algunhas máis en terra firme. O rei debeu de gañar a guerra pois ergueu un monumento e instalou un gobernante vasalo.
Suppiluliumas fixo campaña contra Tarhuntasa segundo unha inscrición. Pero non se sabe a causa da campaña, existindo tres teorías: unha revolta do rei de Tarhuntasa (Kurunta ou un fillo de Kurunta); os primeiros ataques dos pobos do mar; ou rebeldes internos.
Tordoia
Tordoia é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Ordes. Ten unha extensión de 124,5 km² distribuídos en dez parroquias.
Suppiluliumas II
Traxectoria
Crese que reconquistou Isuwa aos asirios e que o reino se volveu de novo vasalo, pero en todo caso o dominio foi breve.
Campeliños, Corneda, O Irixo
Campeliños é un lugar da parroquia de Corneda no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 8 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 5 mulleres.
Suppiluliumas II
Traxectoria
Os ataques dos Pobos do mar iniciáronse despois do -1200 no oeste das terras hititas. O gran rei pediu a axuda de Ugarit e doutros vasalos (a única fonte é de Ugarit):
Tordoia
Demografía
Segundo o Padrón municipal de habitantes, en 2014 a súa poboación era de 3.706 persoas (1.749 homes e 1.957 mulleres) (4.339 no 2009, 4.548 no 2006, 4.617 no 2005, 4.713 no 2004, 4.841 en 2003). O seu xentilicio é «tordoiés/tordoiesa».
Suppiluliumas II
Traxectoria
Ugarit enviou tropas e barcos deixando o seu propio territorio indefenso; pouco despois Ugarit foi atacado por piratas. O rei de Ugarit escribe ao rei de Alashiya:
Tordoia
Escudo
As orixes do escudo remóntanse a 1846. A composición é de prata, cunha árbore sinople de dúas copas, sostido de tres ondas de azur e prata, e coa Coroa Real de España pechada e engastada de pedras preciosas, composto de oito floróns de follas de acanto, interpoladas de perlas e de cuxas follas saen outros tantos diademas de perlas que converxen nun mundo de azur co corpo en ouro e acabando nunha cruz de ouro e todo iso forrado de goles.
Suppiluliumas II
Traxectoria
Unha carta enviada ao rei desde o interior di:
Tordoia
Escudo
Enténdese que a árbore de dúas copas facía referencia á multitude de castiñeiros que había na zona, xa que hai poucos exemplos coma este en heráldica. As ondas azuis e prata fan referencia aos numerosos ríos, fontes e regos que fertilizan e regan o concello.
Suppiluliumas II
Traxectoria
Polo que se sabe, os barcos hititas e dos seus aliados serían derrotados. O rei estableceu a liña de defensa coas tropas terrestres en Lawasanda. O xeneral de Ugarit, Sipti Baqal informaba ao seu rei do desastre:
Tordoia
Lugares de Tordoia
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Tordoia vexa: Lugares de Tordoia.
Suppiluliumas II
Traxectoria
Noutra carta un tal Ewir-Sarruma informa á nai do rei de Ugarit que este fuxira da capital e que a situación empeorara; o inimigo estaba en Mukis, ao norte de Ugarit e as terras das montañas Amanus foran destruídas polo inimigo. E engade:
Cronoloxicamente nunha última carta o rei escribe á súa nai que lle enviase unha mensaxe tanto se os hititas organizan a batalla coma se non o fan.
Despois as cartas acábanse. Conserváronse nun almacén porque a xente da cidade fuxiu e as casas serían saqueadas e algunhas queimadas, pero os almacens de cartas non eran de interese para os saqueadores. A cidade nunca máis foi habitada nin polos antigos habitantes nin polos invasores, e as cartas conserváronse.
A data da caída do Imperio non se pode establecer sen dúbida. Non foi antes do -1185. Unha taboíña de Emar dataría a destrución desta cidade o -1178 e Hattusa foi destruída ao mesmo tempo, pero Hattusa (e a súa rexión) seguramente foi destruída polos kaskas e non polos pobos do mar. Hattusa quedou despoboada ata que moito despois foi repoboada polos frixios. Atopáronse indicios de pobos de mar como pobos establecidos en Tarso e Mersin.
Brasilino Álvarez Sobrino
Brasilino Honorio Álvarez Sobrino, nado na Guarda en 1896 e finado en Tui o 9 de decembro de 1936, foi un político republicano galego.
Traxectoria
Foi un dos fundadores da Agrupación Republicana da Guarda. Elixido concelleiro da Guarda en 1931. Foi militante de Izquierda Republicana e despois fundador e presidente do Partido Galeguista da Guarda. Foi elixido alcalde da Guarda o 15 de xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 presidiu o Comité de Defensa da República. Acusado de rebelión militar, foi fusilado na alameda de Tui.
Galo Salinas
Xosé María do Carme Galo Salinas Rodríguez, nado na Coruña o 14 de marzo de 1852 e finado na mesma cidade o 1 de outubro de 1926, foi un galeguista e escritor en lingua galega e castelá.
Traxectoria
En 1864, con doce anos de idade, emigrou a Montevideo (Uruguai), onde atopou un traballo de comerciante. No seu retorno a Galiza, en 1876, Galo Salinas estableceuse na vila de Pontedeume, onde exerceu o maxisterio. Posteriormente deixou a profesión de mestre para traballar de xornalista na súa cidade natal, A Coruña. Alí dirixiu a Revista Gallega, que representaba a banda máis radical do rexionalismo coruñés, e entrou en contacto cos intelectuais da Cova Céltica.
En 1903 pasou a dirixir a Escola Rexional de Declamación, fundada recentemente por un grupo de rapaces liderado por Eduardo Sánchez Miño. De feito, a primeira obra teatral que estreou esta escola dramática foi ¡Filla...! (1892) de Galo Salinas. As súas loitas de poder con Manuel Lugrís Freire propiciaron que Salinas abandonara a dirección da Escola Rexional de Declamación en 1904.
Foi a primeira persoa que ocupou o cargo de arquiveiro/bibliotecario da Real Academia Galega desde o 4 de setembro de 1905 ata o 30 de xuño de 1907. Marchou despois a Madrid, onde foi chanceler da legación uruguaia até a súa xubilación.
Prolífero escritor dramático, a el débese o primeiro estudo teórico sobre teatro galego, ''Memoria Acerca de la Dramática Gallega. Causas de su Poco Desarrollo e Influencia que en el Mismo Puede Ejercer el Regionalismo'' (1896), verquido en 1998 á lingua galega por Laura Tato.
Poesía
miniatura|200px|¡Lenda de horrore! de Galo Salinas
Drama sen data coñecida
miniatura|300px|Serie de imaxes da estrea de ¡Filla...!, [[1903.]]
A Ferrería, San Miguel de Reinante, Barreiros
A Ferrería é un lugar da parroquia de San Miguel de Reinante no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2011 tiña 43 habitantes (23 homes e 20 mulleres).
Gran Premio da Arxentina de 1960
O Gran Premio da Arxentina de 1960 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 7 de febreiro de 1960 no Autódromo 17 de Octubre de Buenos Aires. Foi a primeira carreira da tempada de.
Clasificación
* Trintignant e Moss non reciberon puntos por campartir vehículo
Praia de Rebordelo
esquerda|miniatura|Fervenza de Rebordelo. A praia Rebordelo é un areal situado na parroquia de Canduas, en Cabana de Bergantiños. Está bañada polas augas do océano Atlántico onde se forma a ría de Corme e Laxe en plena Costa da Morte.
Ten un fácil acceso dende o lugar de Rebordelo e é a praia máis visitada polos veciños cabaneses e polos turistas, debido en gran parte a que esta salvagardada de case todos os tipos de vento. Nesta praia desemboca o rego de Rebordelo, e tamén ten unha fervenza natural de augas claras.
Entre a súa flora e fauna están as especies comúns de moitos areais galegos, con peixes como a maragota (Labrus bergylta), a robaliza (Dicentrarchus labrax) ou o sargo (Diplodus sargus); crustáceos como o camarón, cangrexo e boi; moluscos como o mexillón (Mytilus galloprovincialis) a lapa ou o percebe; e aves como a gaivota, o corvo mariño ou o mazarico.
Conta cun pequeno aparcadoiro e duchas, e no verán con servizo de socorrismo. É a única praia de Cabana que conta con grellas e mesas.
Por esta praia pasa a 3ª etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros.
Hospital do Meixoeiro
miniatura|300px|En primeiro plano e de esquerda á dereita: entrada ao almacén, edificio de cociña e laboratorios e entrada a urxencias. miniatura|300px|Hospital do Meixoeiro visto dende a rúa Ramón Nieto e debaixo del está o Parque Comercial Meixueiro.
O Hospital do Meixoeiro é un centro hospitalario público da cidade de Vigo. Está situado no lugar do Meixoeiro, en terreos das parroquias de Lavadores (zona de urxencias) e Bembrive (zona hospitalaria), e foi inaugurado o 30 de novembro de 1989. É un hospital xeral, é dicir, que ofrece todos ou case todas as especialidades médicas e cirúrxicas, aínda que tamén é centro de referencia en certas especializades de oncoloxía e cardioloxía e outras enfermidades tropicais coma o ébola ou o zika, nestes casos é centro de referencia para toda Galicia. Forma parte do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo e no ano 2015 foi galardoado co premio Vigués distinguido.
Estrutura
O edificio principal ten 7 plantas ademais do baixo e dous sotos onde se atopan os servizos de hospitalización e servizos centrais, laboratorios e quirófanos de ciclo rápido. O segundo edificio aloxa os servizos de urxencias, bloque cirúrxico, urxencias, anatomía patolóxica e cociña. O terceiro edificio consta de dúas plantas,un baixo e un soto nos que se atopan os servizos centrais e vestiarios, radioloxía e rehabilitación. O cuarto edificio, aloxa a cafetería e a biblioteca do centro.
No anexo 1 están salón de actos, dirección e a Escola Universitaria de Enfermaría, que depende da Universidade de Vigo. O anexo 2 acolle as instalacións de alta tecnoloxía de Galaria (o antigo MEDTEC) de cardioloxía e oncoloxía, ademais do almacén xeral do hospital. No anexo 3 están a área ambulatoria, consultas externas e probas ambulatorias. A nave industrial aloxa as instalacións de lavandaría de todo o CHUVI e as salas de instalacións industriais (climatización, xeradores eléctricos...). A nave de servizos acolle os talleres de mantemento, almacén temporal de residuos e almacén de lavandaría
Samuel Gómez González
Samuel Gómez González, nado en Nocelo (Baños de Molgas) o 20 de xullo de 1913 e finado en Ourense nos anos 90, foi un profesor e escritor galego.
Traxectoria
Entre os anos 1915 a 1928 viviu en México, onde emigraran os seus pais, Antonio e Hermelinda. En 1928 retornou a súa aldea, estudou o bacharelato en Ourense, e no ano 1933 matriculouse no primeiro Curso de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela, e o ano seguinte marchou a Madrid para continuar a carreira. Profesor radicado en Madrid no último bienio da Segunda República. Algúns dos seus poemas apareceron en El Compostelano. Durante a Guerra civil dirixiu o periódico Galicia Libre (1937-1939), voceiro da Agrupación de Gallegos Libertarios e presidiu o I Congreso das Agrupaciones de Gallegos Libertarios na primavera de 1938. Ao rematar a guerra retornou a Galicia, completou os estudos de Dereito en Santiago de Compostela, onde montou unha Academia (Enseñanzas "Gelmirez"), e despois exerceu a avogacía en Ourense. Publicou varios libros de poesía e colaborou en revistas literarias.
Hermenegildo Alvariño
Hermenegildo Alvariño, finado en Barakaldo o 19 de novembro de 1933, foi un traballador galego emigrado ao País Vasco.
Traxectoria
Militante de Acción Nacionalista Vasca, foi disparado por pistoleiros do Partido Socialista Obrero Español o día das eleccións xerais españolas de 1933, diante do Euskal Etxea de Barakaldo. Faleceu por mor das feridas.
Coucieiro, Corneda, O Irixo
Coucieiro é un lugar da parroquia de Corneda no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 36 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 22 eran homes e 14 mulleres.
A Laméstrega, Ambroa, Irixoa
A Laméstrega é un lugar da parroquia de Ambroa no concello coruñés de Irixoa, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Atol Paraoa
Paraoa é un atol das Tuamotu, na Polinesia francesa, incluído na comuna de Hao. Está situado a 930 km ao sueste de Tahití.
Xeografía
Ten unha superficie total de 4 km² e está deshabitado, sen infraestrutura algunha. A lagoa interior, de 14 km², é pechada sen ningún paso ao océano, pero con numerosas canles no suroeste.
Historia
Foi descuberto en 1767 polo inglés Samuel Wallis que o chamou Gloucester.
Sarria (periódico)
Sarria foi un semanario editado en Sarria entre 1928 e 1929.
Traxectoria
Continuación de El Estrellao, apareceu a finais de 1928 co subtítulo Periódico independiente. Fundado por Rosa María de Oñate Pendergast, o seu director era Jesús Vázquez Saco e mantivo os colaboradores do seu predecesor. Editábase na Imprenta Palacios de Lugo. Recolle información sobre Sarria, pero predominan sobre todo os textos literarios. Editou en folletín a obra teatral Entre fantasmas, escrita por Luis Macía Vázquez e Manuel Saco Rivera. Cesou a súa publicación en 1929.
Manuel Amil Barcia
Manuel Amil Barcia, nado en Santiago de Compostela en 1906 e finado en Pontevedra en 1972, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Carpinteiro de profesión, asesor dos sindicatos de Santiago de Compostela no primeiro bienio republicano. Destacou como un líder do ramo da construción da CNT na Coruña durante a preparación do movemento revolucionario do 8 de decembro de 1933. Foi detido pola Garda Civil nos primeiros días e, ao saír do cárcere, dedicouse á propaganda dos métodos faístas que propugnaban a revolución. Foi detido novamente en outubro de 1934 pasando un ano na cadea. En decembro de 1935 participou nun mitin no Teatro Rosalía de Castro da Coruña xunto a Claro José Sendón e Federica Montseny. En xullo de 1936 participou no Pleno Nacional como delegado do sindicato de transportes, e alí sorprendeuno o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936.
Durante a Guerra Civil desempeñou o cargo de xefe de Exército do Centro e colaborou coa Agrupación de Gallegos Libertarios e co seu voceiro Galicia Libre. Cando se iniciaron as sondaxes coas organizacións obreiras e republicanas para formar a Comité de Defensa contra o Goberno de Negrín, o comité nacional da CNT elixiuno para constituír o comité de defensa da organización.
Terra de Arnhem
miniatura|Límites aproximados da Terra de Arhnem. A Terra de Arnhem (en inglés, Arnhem Land) é unha rexión australiana duns 97.000 km² e unha poboación de 16.230 habitantes. Atópase no bordo nororiental do Top End no Territorio do Norte, a uns 500 km de Darwin, a capital do territorio. Foi bautizada polo navegante Matthew Flinders na honra do barco neerlandés Arnhem que explorou a súa costa no ano 1623.
Manuel Amil Barcia
Traxectoria
Unha vez acabada a guerra, foi detido no porto de Alacant e trasladado ao campo dos Almendros e despois a Madrid, onde foi xulgado e condenado. Saíu en liberdade en 1940. En 1944 volveu ser detido, cando se dirixía a Francia como informador das organizacións libertarias no exilio, e, de novo en Madrid, foi xulgado e condenado por un tribunal militar. Por unha xestión de Melchor Rodríguez, coñecido como o Ángel Rojo, foi trasladado aos destacamentos penais de Cuelgamuros para incorporarse á construción do Val dos Caídos, dos que fuxiu en 1948. Foi novamente detido e enviado ao penal de El Dueso, do que saíu en agosto de 1956. Dirixiuse á casa da súa irmá en Santiago de Compostela. Viviu máis tarde en Pontevedra, traballando como albanel, onde morreu en 1972.
Terra de Arnhem
Foi declarada Reserva Aborixe en 1931, xa que é o fogar dos yolngu, un dos maiores grupos indíxenas de Australia (poboación 16.230).
Marisa Crespo
María Generosa Crespo-Leiro, nada en Santrós (Lamas, San Cristovo de Cea) en 1961, é unha médica galega.
Traxectoria
Licenciada en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela, fixo o doutoramento na Universidade Autónoma de Madrid e a especialidade en Cardioloxía no Hospital Puerta de Hierro de Madrid. Dende 1993 dirixe a Unidade de Insuficiencia Cardíaca e Trasplante Cardíaco no Complexo Hospitalario Universitario A Coruña.
Recoñecementos
En 2019 fóille concedida a medalla Castelao.
José María Seoane
José María Seoane Buján, nado en Vigo o 13 de setembro de 1913 e finado en Madrid o 7 de xullo de 1989, foi un actor galego.
Traxectoria
Foi membro da Agrupación Martín Códax de Vigo, na cal desenvolveu un activo traballo interpretativo e chegou a exercer de director escénico.
Participou da man do director de escena Luis Escobar no auto El hospital de los locos na década de 1940. Nos seguintes anos converteuse en primeira figura dos Teatros Español (do que chegou a converterse en primeiro actor na década de 1940) e María Guerrero de Madrid, nos que tivo ocasión de interpretar grandes clásicos como Cyrano de Bergerac, La vida es sueño, Otelo e, en varias ocasións encabezou o elenco de Don Juan Tenorio, de José Zorrilla xunto á súa esposa Rosita Yarza.
Debutou na gran pantalla coa película Porque te vi llorar (1941) de Juan de Orduña, á que seguiron máis de 40 títulos até La guerrilla (1972), de Rafael Gil.
Falecido por mor dunha insuficiencia renal en 1989, tivo dous fillos, Alfonso e José María.
Premios
Na edición de 1947 das medallas do Círculo de Escritores Cinematográficos obtivo a Medalla ao mellor actor principal pola súa interpretación en Mariona Rebull.
El Buronés
El Buronés foi un semanario editado na Fonsagrada en 1916.
Historia e características
Apareceu en 1916. Fundado por Balbino Fernández Fernández.
Henri Rochefort
miniatura|200px|L'Evasion de Rochefort, cadro de [[Edouard Manet exposto no museo Kuntshaus de Zúric.]] Victor Henri Rochefort, Marqués de Rochefort-Luçay, nado en París o 30 de xaneiro de 1830 e finado en Aix-les-Bains o 30 de xuño de 1913, foi un escritor, xornalista e político francés.
Antonio Fernández Tafall
Traxectoria
Fillo de Manuel Bibiano Fernández, co que colaborou en diversas ocasións e ao que sucedeu o 30 de decembro de 1892 na dirección de Gaceta de Galicia, fundou outra imprenta á marxe da do pai en colaboración co seu irmán José. Dirixiu tamén El Alcance (1892) e colaborou no periódico La Colonia Gallega, voceiro da colectividade galega da Arxentina, que apareceu en 1914. Escribiu os dramas Perlas del arroyo, que se estreou en 1906, e El estudante de Armenteira. Foi académico correspondente da Real Academia Galega. miniatura|Redacción de Gaceta de Galicia en 1904: Dámaso Carrero, José Caramelo, Fernández Tafall e Constantino Martínez Soto.
Henri Rochefort
Traxectoria
Despois de iniciar os estudos de medicina, traballou durante un tempo nun sonado hotel parisiense, para logo adicarse a escribir teatro e ao xornalismo. En 1863 entrou a formar parte do xornal Le Figaro, mais unha serie de artigos, que posteriormente publicaría baixo o título xenérico de A decadencia francesa, provocaron un conflito do xornal coas autoridades e a rescisión do seu contrato.
En colaboración con outros dramaturgos adicouse a escribir unha serie de vodeviles de certo éxito. Tras a saída de Le Figaro fundou o seu propio xornal, La Lanterne. Porén, o xornal foi secuestrado ao saír do prelo o seu undécimo número e Rochefort multado con 10.000 francos e condenado a un ano de prisión.
Pasou entón a publicar o xornal en Bruxelas, dende onde era introducido clandestinamente en Francia, impreso en francés, castelán, inglés, italiano e alemán. Máis tarde, en 1869, consegue ocupar un escano no parlamento francés. Aproveita para encetar un novo xornal, A Marsellesa, que fixo do Segundo Imperio Francés o branco das súas críticas, algunhas baixo a forma de artigos moi violentos. A causa dun deles un colaborador del, Victor Noir, foi asasinado por Pierre Napoleon Bonaparte, sobriño de Napoleón I de Francia. Tanto Rochefort coma outro dos seus colaboradores, Paschal Grousset foron condenados a seis meses de prisión e o xornal clausurado en 1870.
Tras as revoltas parisienses de 1870 foi liberado e formou parte do goberno da Terceira República Francesa, pero as súas simpatías polos comuneiros socialistas fixo que o abandonase. Logo do efémero control do poder ostentado por estes, na primavera de 1871, tentou fuxir de París disfrazado, mais foi novamente apreixado e condenado desta vez a cadea perpetua. Malia os esforzos do escritor Victor Hugo por conseguir a súa liberación foi deportado a Nova Caledonia. En 1874 logrou escapar e viviu exiliado en Londres e Xenebra, ata que a amnistía decretada en 1880 permitiu a súa volta a París, onde volveu fundar outro xornal, L'Intransigeant, de ideario socialista.
A axitación provocada polos partidarios de Georges Boulanger dálle unha nova oportunidade a Rochefort para facer uso do seu xornalismo incendiario e violento. En 1889 seguiu no exilio ao militar e, tras o suicidio de Boulanger, continuou coa polémica dende Londres. Volvería a París seis anos despois. En 1897 estalou o caso Dreyfus. Tomou parte polos anti-dreyfusards, encargándose de organizar a súa campaña de prensa.
Por toda a súa axitada carreira profesional, Rochefort pasou a historia do mundo do xornalismo co significativo alcume de Le prince des polémistes ("O príncipe dos polemistas").
A Granda, San Miguel de Reinante, Barreiros
A Granda é un lugar da parroquia de San Miguel de Reinante no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2011 tiña 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres).
Der Totmacher
Der Totmacher é un filme alemán de 1995 dirixido por Romuald Karmakar e protagonizado por Götz George, Jürgen Hentsch e Pierre Franckh. O filme está baseado nas transcricións do interrogatorio do asasino en serie Fritz Haarmann.
Foi escollido como candidato de Alemaña para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 69ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
O Cepo, Romariz, Abadín
O Cepo é un lugar da parroquia de Romariz no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE en 2015 tiña sete habitantes (catro homes e tres mulleres), o mesmo número ca en 2010 (tres homes e catro mulleres).
Pousada, Sobrado
San Mamede de Pousada é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Sobrado. Segundo o IGE, en 2014 tiña 115 habitantes (60 homes e 55 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 140 habitantes.
Eclesiasticamente pertence ao arciprestado de Sobrado, igual cás demais parroquias do concello.
miniatura|Pousada no [[Catastro de Ensenada (1752).]] miniatura|Pousada no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1849). ]]
Xeografía
A parroquia de Pousada ten unha superficie de 7,49 km² pola que se espallan 17 núcleos de poboación.
Urdaibai Arraun
miniatura|dereita|300px|Traiñeira de Urdaibai en [[Portugalete, Biscaia|Portugalete no 2007.]] miniatura|dereita|300px|Tripulación de Urdaibai logo de gañar a [[bandeira El Corte Inglés en 2007.]] O Urdaibai Arraun (por motivos de patrocinio Urdaibai Umpro Avia) é un club de remo cuxa finalidade é a potenciación do remo na zona de Urdaibai (Biscaia). Actualmente compite na Liga San Miguel, da que é o equipo máis laureado, a súa traiñeira chámase Bou Bizkaia e os seus remeiros visten de azul (a mesma cor que luce na embarcación).
Historia
A Sociedade fundouse no ano 1992 co fin de lograr unha tripulación de traíña que fora competitiva cos que tradicionalmente foron destacados neste deporte, reuníronse os clubs de remo de Elantxobe, Mundaka e Bermeo, sendo estes clubs os membros fundadores e actuais compoñentes do Urdaibai Arraun. Non foi con todo ata 1999 cando comezou a competir en probas de banco fixo, sendo dende entón a súa traxectoria deportiva altamente exitosa.
Actualmente, Urdaibai é o club máis laureado da Liga San Miguel con catro réplicas da Corona Caja Madrid nas súas vitrinas. Cun campionato máis, o club bermeano converteríase no primeiro club da historia en conseguir en propiedade a Corona Caja Madrid orixinal.
Heliogábalo
Sextus Varius Avitus Basianus, Heliogábalo, nado en Emessa, Siria, no 204 e finado en Roma no 222, foi un emperador romano. Era neto do fundador da dinastía dos Severos. Fillo de Sexto Vasiano e Xulia Soemias, adoptou o nome de Marcus Aurelius Antoninus para gobernar, xa que se comprometera diante do Senado a manter e seguir o exemplo de Marco Aurelio no seu goberno.
Nomeamento
A morte de Caracalla e o nomeamento de Macrino como emperador deixou os Severos fóra do poder. A rexente en Roma en ausencia de Caracalla era a súa nai, Xulia Maesa que, diante do nomeamento de Macrino, dedicouse a procurar a volta dos seus ao poder. Convenceu ao Senado de que Sexto Vario era fillo de Caracalla, aínda que con iso deixara a súa propia filla coma unha adúltera, pero era o herdeiro do Imperio. Aínda que o seu neto só tiña 14 anos, foi aceptado como tal e os partidarios de Caracalla, e a política de Macrino en Oriente, onde se atopaba combatendo contra os partos, fixeron que as lexións nomearan a Sexto como emperador. Coa batalla de Nisibis, a sorte do imperio quedou en mans de Heliogábalo.
Mandato
A súa nai desprázase con el a Roma, e dende entón levou unha vida de luxo e dedicada a todo tipo de praceres e xunto coa súa avoa Xulia Maesa foron os auténticos gobernantes do Imperio.
Heliogábalo foi un homosexual declarado e tivo unha longa sucesión de noivos, aos que tentaba dar importantes postos no goberno do Imperio, con grande desgusto das clases altas de Roma e dos senadores. Destacou entre estes noivos un tal Hierocles, un auriga forte e alto, ao que tentou de conseguir que nomeasen como emperador, sendo Heliogábalo a emperatriz.
Aínda así, tivo tres esposas. A primeira delas foi Xulia Cornelia Paula, coa que casou no 219. Pero a pesar de que formulou a voda como unha unión entre deuses, el seria Baal e Xulia representaba a Tanit, este matrimonio non durou nin un ano, divorciándose dela alegando defectos físicos. A súa segunda esposa foi Xulia Aquilia Severa, que era unha virxe vestal, o que na sociedade romana foi un grande escándalo, xa que as vestais representaban o fogar e o matriarcado romano, e foi forzada ao matrimonio. Pero para o emperador era unha tentación moi grande o casar un sacerdote de Baal, el, e unha sacerdotisa virxe, pero para o pobo de Roma foi un autentico sacrilexio. Pero chegou pronto o divorcio e o emperador casa de novo con Annia Faustinia, bisneta de Marco Aurelio, pero este matrimonio aínda foi mais curto, para volver a casar con Xulia Aquilia.
Mentres tanto o proceso de orientalización continuaba imparábel, e as perversións sexuais e as orxías que se facían no pazo imperial eran multitudinarias mentres a xente da súa confianza chegaba a unhas altas cotas de corrupción.
Foi neste intre cando a súa avoa, Xulia Maesa, comprendeu que non era o home axeitado para perpetuar a dinastía e, coa oposición da súa nai, Xulia Soemias, conseguiu que Heliogábalo nomease o seu primo Alexandre Severo como o seu sucesor, xa que no pouco tempo que levaba no poder xa tiña na súa contra ao Senado, ao pobo de Roma e aos pretorianos.
Heliogábalo aceptou nun primeiro intre, pero ante a negativa da súa tía Xulia Maesa de que el influíse na educación do cativo, tenta o asasinato da súa avoa, da súa tía e o seu primo, que teñen que ser protexidos polos pretorianos, e obrigan a Heliogábalo a aceptar a situación. Acepta, pero logo tenta de novo o asasinato.
Os pretorianos, xa cansos desta situación, nomean emperador a Alexandre Severo, asaltan o pazo imperial e asasinan nos baños a Heliogábalo e a súa nai, Xulia Soemias, que son arrastrados polas rúas da cidade e máis tarde botan os seus cadáveres ao río Tíber, con grande alborozo do pobo romano, que celebrou con festas o fin do emperador. Era o mes de marzo do 222 e Heliogábalo só tiña 18 anos.
Hospital do Rebullón
O Hospital do Rebullón foi un centro psiquiátrico de titularidade pública. É o único dos centros do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo que non se atopa nesta cidade senón no lugar do Rebullón, pertencente á parroquia de Tameiga, no concello veciño de Mos.
Historia
O 14 de xullo de 1929 celebrouse o acto de colocación da primeira pedra do edificio das colonias escolares de Vigo, unha colonia de verán para nenos pobres, baixo patrocinio da Caixa de Aforros Municipal de Vigo, a iniciativa do concelleiro socialista e futuro alcalde Emilio Martínez Garrido. O edificio inaugurouse o 13 de xullo de 1930 e durou como colonia ata agosto de 1936, cando pasou a mans do exército. Despois o edificio foi utilizado polo Padroado Nacional Antituberculose.
Despois, a iniciativa da Deputación Provincial de Pontevedra, pasou a ser centro de internamento psiquiátrico. Na década de 1990, seguindo as disposicións da Ley General de Sanidad de 1986, o hospital integrouse no SERGAS. O 19 de xaneiro de 2016 cesou a súa actividade asistencial, que pasou ao Hospital Nicolás Peña. Mantivéronse os outros servizos que se atopan nas súas dependencias.
Estrutura
Os cambios na forma en que se trataba aos pacientes psiquiátricos e a creación de unidades de saúde mental nos hospitais do Meixoeiro e Xeral determinou que o edificio fose quedando case baleiro. Deste xeito as dependencias foron ocupadas por distintos servizos:
Cissa de Sussex
Cissa (/ˈtʃɪsɑː/) participou nunha invasión anglosaxoa que desembarcou con tres barcos nun sitio chamado Cimensora no ano 477.