cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benzopireno
Características
Os benzopirenos son problemáticos porque se intercalan no ADN, interferindo coa transcrición. Considéranse contaminantes e carcinóxenos. Foron especialmente ben investigados os mecanismos de acción das modificacións do ADN relacionadas co benzo[a]pireno e relaciónanse coa actividade do citocromo P450 da subclase 1A1 (CYP1A1). Aparentemente, a alta actividade do CYP1A1 na mucosa intestinal impide que entren cantidades importantes do benzo[a]pireno inxerido no sangue portal e na circulación sistémica. O mecanismo de detoxificación intestinal (pero non o hepático) parece depender de receptores que recoñecen compoñentes da superficie bacteriana (TLR2).
Existen probas que ligan o benzo[a]pireno coa formación de cancro pulmonar.
En 2014 a NASA anunciou a preparación dunha base de datos moi mellorada para rastrear no Universo hidrocarburos aromáticos policíclicos (PAHs), entre os que se inclúen os benzopirenos. Considérase que máis do 20% do carbono existente no Universo pode estar asociado con PAHs, que son os posibles materiais de partida para a formación de vida extraterrestre (abioxénese). Os PAHs puideron terse formado pouco despois do Big Bang, están moi estendidos por todo o Universo, e están asociados coas estrelas novas e os exoplanetas.
Pilar Dopazo
Pilar Dopazo Leirós, nada en Pontevedra en 1972, é unha política galega de Compromiso por Galicia.
Izás, Santo Eusebio da Peroxa, Coles
Izás é un lugar da parroquia de Santo Eusebio da Peroxa no concello ourensán de Coles na comarca de Ourense. Tiña 12 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 8 eran homes e 4 mulleres.
Pilar Dopazo
Traxectoria
Administrativa de formación, é parada de longa duración, directiva da Asociación de Veciños da Estribela, do Santo André Club de Fútbol e presidenta da ANPA do Colexio Sagrado Corazón dos Praceres. Encabezou a candidatura de Compromiso por Galicia á alcaldía de Pontevedra nas eleccións municipais de 2015.
Jeff Tweedy
Jeffrey Scot "Jeff" Tweedy, nado o 25 de agosto de 1967 en Belleville, é un compositor, músico e poeta estadounidense.
Traxectoria
Comezou a súa carreira musical coa banda de country alternativo Uncle Tupelo, dende 1987 ata 1994. Un ano despois da separación da banda, forma na cidade de Chicago o grupo de rock alternativo Wilco. Tamén participou con varios grupos de música indie, como Golden Smog e Loose Fur, gravou un álbum con The Minus 5 e colaborou con Rosanne Cash na gravación do tema "Long Black Veil", dentro do álbum "The List".
Está casado con Sue Miller, antiga propietaria de extinto club de Chicago Loung Ax, coa que tivo dous fillos, Sam e Spencer. Os dous seguiron os pasos do seu pai e tocan xuntos na súa propia banda, The Blisters, que actuaron con Wilco no Chicago's Lollapalooza 2006. En xuño de 2014 anuncióu a ceación dun novo grupo co seu fillo Spencer, chamado Tweedy.
O 13 de novembro de 2018 publicou o seu libro de memorias ''“Let’s Go (So We Can Get Back). A memoir of recording and discording with Wilco etc.”.''
Riocereixa de Abaixo, Riocereixa, Pedrafita do Cebreiro
Riocereixa de Abaixo é un lugar da parroquia de Riocereixa no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares.
FC Rubín Kazán
O FC Rubín Kazán é un club de fútbol da cidade de Kazán, en Rusia, fundado en 1958, que compite dende 2003 na Liga Premier de Rusia, a máxima categoría do fútbol ruso, e a cal ten gañado dúas veces, nos anos 2008 e 2009.
Urbano Lugrís Vadillo
Urbano Lugrís Vadillo, nado en Vigo o 8 de maio de 1942 e finado na Coruña o 1 de febreiro de 2018, foi un pintor galego.
Traxectoria
Fillo de Urbano Lugrís González, unha das grandes figuras da arte galega do século XX, viviu en Vigo ata os oito anos. Despois trasladouse coa familia á Coruña, pero tamén pasou amplas estadías en Madrid e en Castela, de onde viña a familia da nai.
Estudou a carreira de Náutica, e fíxose oficial de máquinas da mariña mercante, profesión que empezou a exercer ao mesmo tempo coa pintura. Continúa profesionalmente vinculado ao mar ata 1971, cando se dedica xa plenamente á pintura.
Comezou a expor moi novo en cidades de Galiza, e a recibir galardóns, a partir do ano 1962. As súas mostras estendéronse a Madrid e Cataluña, onde goza de gran prestixio, saltando así mesmo as fronteiras españolas para ir a Europa e América. Está representado en museos de Galiza e en coleccións particulares. A pintura de Lugrís Vadillo Lugrís abala entre o hiperrealismo e o surrealismo. E ten tres netos Paula Suárez Lugrís, Manuel Suárez Lugrís e Javier Urbano Suárez Lugrís fillos do Marqués de Mera e a súa fills
Exploración
miniatura|250px|dereita A exploración é o acto de buscar e viaxar co propósito de descubrir, por exemplo, rexións descoñecidas, incluíndo o espazo exterior (exploración espacial), ou petróleo, gas, carbón, auga (prospección) ou información.
A exploración existe dende que existen os seres humanos, pero o seu punto máximo tivo lugar na Era dos descubrimentos cando os navegadores europeos viaxaron por todo o mundo.
Nas ciencias, a exploración e un dos propósitos da investigación (sendo os outros dous a descrición e a explicación). A exploración é o intento de desenvolver un entendemento rudimentario inicial dun fenómeno.
Tomás Borrás
Tomás Borrás Bermejo, nado en Madrid o 10 de febreiro de 1891 e finado o 26 de agosto de 1976, foi un escritor e xornalista español.
Traxectoria
Estudou dereito na Universidade Central. Militou nas orixinarias JONS e logo na Falanxe Española. Tivo colaboracións xornalísticas en La Nación e en 1930 ingresou no xornal ABC e no seu suplemento "Blanco y Negro". Foi cronista oficial da Vila de Madrid.
Conto e relato breve
"Cuentos gnómicos" denominou o autor a un conxunto de 203 relatos moi breves, de entre catro e menos dunha páxina, publicados en trece libros, sendo o primeiro Unos y otros fantasmas (1940) e o último Agua salada en agua dulce (1969).
Club Natación A Coruña
O Club Natación A Coruña é un club de wáter-polo da Coruña, que actualmente milita na Liga Galega de Waterpolo.
Historia
O club formouse a partir dun grupo de nadadores e amigos que a inicios da década de 1930 realizaban competicións nas praias da cidade.
Xa en 1941, no hotel Finisterre construíronse instalacións deportivas necesarias para a práctica de deportes acuáticos.
O club comezou dedicándose exclusivamente á natación, mais foi incrementando as modalidades como wáter-polo, tenis, baloncesto, judo ou salvamento.
Lingua persa
O persa ou parsi (فارسی, fārsī) é unha lingua irania occidental, pertencente á rama das linguas iranias da subdivisión das linguas indoiranias da familia indoeuropea. O persa é unha lingua pluricéntrica falada e usada oficialmente en Irán, Afganistán e Taxiquistán en tres variedades estandarizadas mutuamente intelixibles, chamadas persa iraniano (coñecida oficialmente como persa), persa dari (coñecida oficialmente como dari dende 1964) e persa taxico (coñecida oficialmente como taxico dende 1999). Tamén é falada nativamente na variedade taxica por unha poboación significativa dentro de Uzbekistán,  así como noutras rexións cunha historia dentro da esfera cultural do Grande Irán. Escríbese oficialmente dentro de Irán e Afganistán co alfabeto persa, unha derivación da escritura árabe, e dentro de Taxiquistán co alfabeto taxico, unha derivación do alfabeto cirílico.
O persa moderno é unha continuación do persa medio, unha lingua oficial durante o Imperio Sasánida (224–651), que á súa vez é unha continuación do persa antigo, que foi usado durante o Imperio Aqueménida (550–330 BCE). Orixinouse na provincia da Fars (rexión de Persia) no suroeste de Irán. A súa gramática é semellante á de moitas linguas europeas.
Ao longo da historia, o persa foi considerado prestixioso por varios imperios centrados en Asia Occidental, Asia Central e Asia Meridional. O persa antigo está atestiguado no antigo cuneiforme persa en inscricións de entre os séculos VI e IV a.C. O persa medio está atestiguado en alfabeto arameo (pahlavi e maniqueo) nas inscricións do zoroastrismo e do maniqueísmo entre os séculos III e X. A nova literatura persa rexistrouse por primeira vez no século IX, despois da conquista musulmá de Persia, adoptando dende entón a escritura persoárabe.
O persa foi a primeira lingua en romper o monopolio do árabe na escritura do mundo musulmán, sendo a poesía persa unha tradición en moitas cortes orientais. Como afirmou o erudito británico David G. Hogarth, "Nunca un cativo capturou ao seu captor dunha maneira máis rápida e sutil que o árabe por Persia". Foi usado oficialmente como lingua da burocracia incluso por falantes non nativos, como os otománs en Anatolia, os mogois no sur de Asia e os paxtos en Afganistán. Influíu nas linguas faladas nas rexións veciñas e mesmo máis aló, incluíndo outras linguas iranias, as linguas turcas, o armenio, o xeorxiano e as linguas indoarias. Tamén exerceu certa influencia no árabe, ao tempo que tomou prestado moito vocabulario durante a Idade Media.
Clasificación
O persa é membro do grupo iranio occidental das linguas iranias, que constitúen unha rama das linguas indoeuropeas na súa subdivisión indoirania. As propias linguas iranias occidentais divídense en dous subgrupos: as linguas iranias do suroeste, das que o persa é a máis falada, e as linguas iranias do noroeste, das que o kurdo e o baluchi son ​​as máis faladas.
Ortografía
Aínda que utiliza o mesmo alfabeto árabe que a lingua árabe, o persa engade 4 letras, e cambia a forma doutras 2. As 4 letras adicionais no persa son:
As marcas diacríticas que se utilizan no alfabeto árabe ou harakat, úsanse tamén para o persa, aínda que algunhas delas teñen distinta pronunciación. Por exemplo, en árabe Damma pronúnciase como /u/, mentres que en persa se pronuncia coma /o/.
O alfabeto persa tamén engade a noción de pseudo-espazo ao alfabeto árabe, chamado Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) co estándar Unicode. Actúa coma un espazo que desconecta dúas letras adxacentes que, doutra banda, estarían xuntas, pero non ten unha extensión visual.
Outra característica remarcable é que moitas palabras persas con raíz de procedencia árabe se escriben de distinta forma que a palabra árabe da que proceden. Alef con Hamza debaixo (إ) sempre cambia a Alef (ا), Te Marbuta (ة) normalmente, pero non sempre, cambia a Te (ت) ou He (ه), e as palabras que utilizan varias hamzas escríbense con outro tipo de hamza (coma مسؤول que se converte en مسئول).
Outras linguas coma o paxtó ou o urdú asimilaron esas nocións e, en ocasións, estendéronas con novas letras ou signos de puntuación.
Fonoloxía
O contraste funcional entre vogais parece radicar entre as longas {/i:/, /u:/, /ɑ:/} e as curtas {/e/, /o/, /æ/}. Polo tanto, parece posible representar as vogais coma segue {/i:/, /u:/, /a:/} y {/i/, /u/, /a/}. Tamén nótese que /tʃ/ e /dʒ/ son africadas, non oclusivas. O siguinte cadro é unha adaptación de Structural Sketch of Persian. Pode que el lector necesite caracteres do A.F.I. para ver caracteres fonéticos.
Boro F1
Boro foi un equipo de Fórmula 1 dos Países Baixos dos irmáns Bob e Rody Hoogenboom.
O seu único coche foi construído polo equipo Ensing, foi renomeado Boro polo seu patrocinador principal HB Bewaking cando terminou como titular do vehículo logo dunha batalla legal co propietario de Ensing Morris Nunn.
Na pequena cidade holandesa de Bovenkerk Hoogenboom os irmáns estableceron unha pequena fábrica para traballar no N175. Participaron nun total de oito Grandes Premios entre e  pero non puido ter unha traxectoria duradeira.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Río Zadorra
O Zadorra é un río de España, afluente do río Ebro, que discorre case por completo por Áraba, desembocando entre as localidades de Miranda de Ebro (por cuxa beira realiza os escasos douscentos metros que fai de fronteira entre o País Vasco e Castela e León), e o municipio arabés de Zambrana.
Nace do porto de Opakua no manancial de Los Corrales, no termo municipal de Donemiliaga, ao leste de Agurain, e diríxese ao noroeste para ser represado no encoro de Ullibarri-Gamboa tras recoller as augas do val de Barrundia.
O conxunto dos encoros de Ullibarri-Ganboa e Urrunaga supón unha capacidade de almacenamento de 220 hm³ de auga, utilizados fundamentalmente para a subministración de auga a Vitoria e a maior parte dos municipios do Gran Bilbao.
Os seus principais afluentes son os ríos Urquiola, Albina, Alegría, Zayas e Ayuda.
Airas Carpancho
Airas Carpancho foi un trobador galego de finais do século XII e primeira metade do século XIII. Pertence á primeira época da lírica galego-portuguesa. É posible que o apelido proveña da expresión "corpo ancho"
Manuel Porto Verdura (1909-1999)
Manuel Porto Verdura, nado en Torreboredo (Souto, A Estrada) o 9 de agosto de 1909 e finado en Camagüey en 1999, foi un escritor galego.
Airas Carpancho
Traxectoria
Polas investigacións de Yara Frateschi Vieira e Xosé Antonio Souto Cabo comézase a coñecer algo sobre a súa vida. Foi un cabaleiro, fillo de Fernando Pais, nacido en Santiago de Compostela e con posesións en Teo. Consta que tivo dous irmáns que estudaron en París, un deles foi tamén poeta (en latín). Debeu vivir entre os anos 1180 e 1245. Dunha das súas obras dedúcese que frecuentou o círculo literario de Dona Costança Martins e Don Munio de Rodeiro.
Obra
Consérvanse trece obras: doce cantigas de amigo e unha cantiga de amor.
Manuel Porto Verdura (1909-1999)
Traxectoria
Emigrou a Cuba en 1926, con 17 anos. Traballou en El Águila de Nigoy, a fábrica de vasoiras propiedade do seu veciño e parente Manuel Porto Verdura. É autor da novela El hijo de Mariana e dos relatos "Recordando a Claribel" e "Cantos Marín y el mar", este dedicado ao futbolista galego Eduardo Cantos Marín, que emigrou a Cuba en 1923. Tamén escribiu unha extensa autobiografía mecanografada, depositada por Neira Vilas no Museo Manuel Reimóndez Portela.
Construtivismo (arte)
O construtivismo é un movemento artístico e arquitectónico de orixe rusa que se pode encadrar dentro das vangardas ou "ismos" xurdido en Europa durante as primeiras décadas do século XX.
A súa denominación procede dun crítico que a utilizou en 1913 para se referir a uns relevos de Vladimir Tatlin, pero como movemento non xurdiu até 1920, apoiado polo Manifesto realista dos irmáns Pevsner e Gabo. Fai fincapé no abstracto, relacionado coa industria e a técnica, e é xeométrico e funcional. Ten moitos puntos de contacto co cubismo, o futurismo, o suprematismo e o Dadaísmo. Entre outros autores construtivistas destacan Vladimir Tatlin, Pevsner e o seu irmán N. Gabo, Alexander Rodchenko, A. Vesnin e László Moholy-Nagy
Zsolt Limperger
Zsolt Limperger, nado en Budapest o 13 de setembro de 1968 é un exfutbolista húngaro, que xogaba na demarcación de centrocampista.
Traxectoria
Formou parte da selección sub-17 do seu país e xogou o mundial desa categoría disputado na China en 1985. Xogou no Ferencvaros até a súa chegada ao Real Burgos, co que sufriu un descenso a segunda división.
Fichou polo Celta de Vigo no mercado de inverno da tempada 1993/94 para suplir a baixa de Luisinho procedente do Real Burgos. Debutou o 23 de xaneiro de 1994 no derbi contra o Deportivo, pero aos 13 minutos rompeu o tendón de Aquiles, e non volveu xogar co Celta.
Ao ano seguinte fichou polo Real Mallorca, e despois regresou ao Ferencvaros, participando na Liga de Campións.
Foi internacional coa selección de fútbol de Hungría en 22 ocasións.
Tráfico ilícito
O tráfico ilícito, o tráfico ilegal, ou tráfico ilexítimo, é calquera forma de comercio que non estea permitido legal ou moralmente. Trátase, polo tanto, dun delito (un quebrantamento da lei) ou dunha falta ética. Coñécese como acto ilícito todo acto contrario a dereito. A causa ilícita, por outra parte, é aquela que se opón ás leis ou á moral.
Non hai que esquecer que tamén existe o que se coñece como ilícito administrativo, que se define como o acto ou a conduta que é totalmente contraria ao que establece o dereito, é dicir, o ilícito administrativo é unha infracción a calquera do conxunto de prohibicións que se organizan dentro dos ordenamentos xurídicos ou administrativos, como poden ser as leis o ordenamentos que regulan os impostos, o tráfico de vehículos ou o goberno das administracións públicas. A este respecto destacan, nos últimos tempos, delitos como o tráfico de influencias, o tráfico de persoas ou o tráfico de bens culturais, entre outros.
Saint-Christophe-des-Bois
Saint-Christophe-des-Bois (en Sant-Kristol-ar-C'hoad) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Riocereixa de Arriba, Riocereixa, Pedrafita do Cebreiro
Riocereixa de Arriba é un lugar da parroquia de Riocereixa no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2023) ten 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres).
As Lamas, Aguada, Carballedo
As Lamas é un lugar da parroquia de Aguada, no concello lugués de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 15 habitantes (5 mulleres e 10 homes).
Toponimia
O topónimo deriva dunha palabra moi antiga co significado de barro, lodo.
Doentes (obra de teatro)
Doentes é unha obra de teatro de Roberto Vidal Bolaño, estreada e publicada en 1998.
Trama
Santiago de Compostela, década de 1950. Os enfermos acollidos no Hostal dos Reis Católicos son botados á rúa, dado que pecha como hospital e pasa a ser un hotel de luxo, para albergar persoeiros estranxeiros, como o presidente dos Estados Unidos de América, Dwight D. Eisenhower, quen visitou a cidade pouco despois.
Don Valeriano e Cañete comezan unha peregrinación na procura dun lugar onde pasar a noite, e descobren que a policía está a apresar xente porque ao día seguinte estarán de visita Francisco Franco e mais a súa muller, Carmen Polo. Don Valeriano leva unha talla en madeira de San Serapio para lla vender a Carmen Polo, mais hai un trasacordo co intermediario e finalemente levan a figura canda a eles toda a noite. Pasan a noite perseguidos por membros dun requeté de falanxistas, que os acusan de roxos.
Ambos os dous son pais de membros da loita antifranquista, e Cañete prometéralle ao seu fillo, xa morto, que procuraría matar o xeneralísimo. Don Valeriano pide axuda a membros do Partido Comunista na clandestinidade, mais estes optan pola loita política no canto da militar porque obedece mellor aos fins da súa loita. Pensan en falar con xente do Partido Galeguista, pero din que están máis pendentes da loita literaria.
Tras unha falcatruada, mexar diante do pazo onde vive o cardenal Quiroga Palacios, son levados a comisaría, mais déixanos ceibes por falta de espazo. Finalmente os requetes danlle unha malleira a Cañete, e Don Valeriano intenta matar a Franco pola súa conta.
Narración
Hai numerosas referencias á obra Luces de bohemia de Ramón María del Valle-Inclán.
Edicións
A obra foi estreada por Teatro do Aquí no Teatro Colón da Coruña o 13 de outubro de 1998, con dirección do propio autor e con elenco formado por Gonzalo Rey Chao, Miguel Varela, Vicente de Souza, Mónica Camaño, Pilar Pereira, Pepe Soto, Xaquín G. Marcos e Jorge Salinero.
En 2005 representouse polas rúas de Compostela. En 2009 foi levado a cómic por Brais Rodríguez, sendo publicado na Revista Galega de Teatro. Foi levada ao cinema no 2011 con dirección de Gustavo Balza co título homónimo de Doentes. En 2013 a obra apareceu no volume II das Obras completas, publicadas por Edicións Positivas.
Easterein
Easterein é unha vila neerlandesa do concello de Littenseradiel, en Frisia. No ano 2009 tiña 945 habitantes.
Entre o seu patrimonio destaca a súa igrexa, Martinitsjerke, de orixe medieval e que conta coa sancristía máis antiga de toda Frisia. Ata 1984 o lugar formaba parte do concello de Hinnaarderadiel. Desde 1991 o único nome oficial do lugar é o frisón.
miniatura|centro|250px|Easterein, unha vila do concello de Littenseradiel.
Shiogama
Shiogama (塩竈市, しおがまし, Shiogama-shi) é un concello da prefectura de Miyagi no Xapón. Está situado no centro-leste da rexión de Tōhoku e no centro da prefectura, noroeste da illa de Honshū. Ten 17,86 km² de superficie, unha poboación de 57.326 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 292 h/km².
Río Xallas
260px|miniatura|Foz do Río Xallas O río Xallas pertence á vertente atlántica galega. Nace preto dos montes do Castelo (Santa Comba), discorre polos concellos de Coristanco, Santa Comba, A Baña e Zas, e forma o límite entre Mazaricos, Carnota e Dumbría. Finalmente, desemboca na enseada do Ézaro, formando unha fervenza rodeada de espectaculares microformas graníticas no Monte Pindo. As augas céibanse os domingos do verán ao mediodía e, desde 2006, os sábados á noite, con espectáculo de luces.
Toponimia
Xallas viría do medieval Salia, a súa vez da raíz hidronímica indoeuropea sal- (auga corrente, regueiro), raíz común en moitos ríos europeos documentados co nome Sala ou Saale na época romana. O s inicial palatizouse en x, coma ocorre noutras palabras galegas coma xabón (de sapone>sabom) ou xastre (de sartore).
Actualmente comparten etimoloxía o río Sella en Asturias, o Seille ou o Salonne en Francia, o Seile en Escocia, o Jalón (anteriormente Salo) en España ou o Hail e Hayle en Inglaterra.
Descrición
Algúns dos seus afluentes son: O Bazar, Castiñeira, A Regueira, Mira, Esternande, Ancha, Dornas, Guisande ou Vilar García.
Aforamentos
Augas de Galicia dispón de 2 estacións para medida de aforamentos. As devanditas estacións, denominadas Xallas 1 (n.º 512) e Xallas 2 (n.º 514), sitúanse na ponte de Truebe, no municipio de Santa Comba, e na ponte Olveira, no municipio de Mazaricos, respectivamente. Entre ámbalas dúas estacións atópase o encoro de Fervenza. Segundo datos publicados por Augas de Galicia, no ano hidrolóxico 2009-2010, o caudal medio diario oscilou entre 0,48 e 96,81 m³/s, en Xallas 1, e entre 4,11 e 188,34 m³/s, en Xallas 2.
Encoro
Na canle do río existen catro encoros, que, segundo o seu curso, son Fervenza, ponte Olveira, Castrelo e Santa Uxía. Todos eles teñen aproveitamento hidroeléctrico e para usos industriais, e o de Santa Uxía para abastecemento urbano.
En 1897, a Sociedade Española de Carburos Metálicos, hoxe parte do grupo Ferroatlántica, asentouse na zona e de entón datan as primeiras construcións para obter enerxía. O encoro máis importante é o de Fervenza, construído na década de 1960. En ponte Olveira hai outra central. Máis abaixo, da presa de Brazal parten as canalizacións cara á ría de Ézaro; máis abaixo, encóntrase o encoro de Santa Uxía, construído na década de 1980. O Xallas atravesa o Monte Pindo e precipítase nunha caída practicamente libre coñecida coma fervenza do Ézaro, de algo máis de 100 metros, á ría de Corcubión fronte ao cabo Fisterra no océano Atlántico. Na súa desembocadura están situadas tres centrais hidroeléctricas: Castrelo, Santa Uxía e Pindo, esta última de principios do século XX.
A construción do encoro de Fervenza supuxo, segundo o informe Concas Internas de Galicia Costa de Greenpeace España, un punto negro por destrución da paisaxe ao manter seca a fervenza de Ézaro. Segundo o devandito informe, a central non respecta sequera o caudal ecolóxico considerado no Plan Hidrolóxico de Galicia Costa e dende 2000, a fervenza só se pode observar os domingos de 12:00 a 13:30, grazas aos grupos locais que piden a demolición do encoro.
Río Cabriel
260px|miniatura|O río Cabriel en [[Enguídanos (Cuenca)]] O Cabriel (en valenciano: Cabriol) é un río do leste de España, un dos principais afluentes do río Xúcar. Ten unha lonxitude de 220 km, unha conca de 4.754,2 km² e un caudal anual medio de 220,82 hm³.
Nace ao pé da Muela de San Juan (Sistema Ibérico) no municipio de Albarracín, na provincia de Teruel. Segue polos municipios de Salvacañete, Alcalá de la Vega, Boniches, Campillos-Paravientos, Pajaroncillo, Villar del Humo, Cardenete, Enguídanos e Mira. A partir de aquí a canle do río serve de fronteira natural entre a provincia de Cuenca e a provincia de Valencia, ata chegar á paraxe dos Cárceres, onde fai de fronteira entre a provincia de Albacete e Valencia, entrando en Valencia por Casas del Río (Requena), e únese ao Xúcar na localidade de Cofrentes.
Os seus principais afluentes pola dereita son o río Laguna e o Guadazaón. Pola esquerda o río Vencherque, o río San Martín e o río de Mira.
Bari
320px|miniatura|esquerda|Imaxe nocturna do paseo marítimo de Bari (Puglia) Bari é a capital da provincia de Bari e da rexión da Puglia, Italia, localízase na costa do Adriático. Ten 320.150 habitantes (2009), un 700.000 na área urbana e un 1 200 000 na área metropolitana.
Signo de puntuación
Os signos de puntuación son un conxunto de signos ortográficos que axudan á correcta lectura e interpretación de textos escritos, delimitando unidades sintácticas e discursivas, sinalando a introdución de incisos ou citas, ou indicando a modalidade oracional.
Bari
Historia
Bari na época romana era un porto, encrucillada entre a estrada costeira e a Vía Traiana que os romanos converteron en municipium. Entre 840 e 870 estivo en poder dos musulmáns, ata que foi conquistada polos bizantinos, e a cidade convértese no centro principal italiano do Imperio de Oriente. En 1071 a cidade pasa a poder dos normandos.
Cidade irmás
Bari está irmandada coas seguintes cidades:
Chan da Aldea
O topónimo galego Chan da Aldea pode referirse a:
Club Natación Padrón
O Club Natación Padrón é un club de wáter-polo e de natación da localidade coruñesa de Padrón. Actualmente milita na segunda división da Liga Galega de Waterpolo.
Troyes AC
Espérance Sportive Troyes Aube Champagne é un club de fútbol francés da cidade de Troyes. Foi fundado en 1986 e compite na Ligue 2. O seu campo é o Stade de l'Aube, con capacidade para 20.400 espectadores.
Mar Arábigo
A máxima anchura do Mar Arábigo é de aproximadamente 2.400 km, e a súa máxima profundidade é de 4652 metros, preto da Península Arábiga, aproximadamente á mesma latitude que o extremo sur da India. O río Indo é o único río de grande envergadura que flúe cara a este mar.
No noroeste, estréitase para formar o Golfo de Omán que se conecta co Golfo Pérsico no estreito de Ormuz.
Teñen costa sobre o Már Arábigo a India, Irán, Omán, Paquistán, Iemen, os Emiratos Árabes Unidos, Somalia e as Illas Maldivas.
Entre as súas principais cidades costeiras están Bombai na India e Karachi en Paquistán.
Progresismo
O progresismo é un posicionamento ideolóxico de aplicación xenérica que agrupan doutrinas filosóficas, éticas e políticas identificábeis dun modo amplo coa Revolución francesa de 1789 e movementos sociais nos Estados Unidos a inicios do século XIX. En termos sociais, o progresismo tende a ser identificado coa loita polas liberdades individuais e homologado ao concepto liberal. Na actualidade, o progresismo varía nas súas posturas dunha maneira notoria. Actualmente, enténdese ao progresismo en xeral como unha ideoloxía oposta ao conservadorismo.
XXX Aniversario
XXX Aniversario é un álbum recompilatorio do grupo de folk galego Luar na Lubre. Publicouse o 9 de decembro de 2016, baixo o selo Warner Music.
A edición está composta por un dobre CD.
San Pedro, Riocereixa, Pedrafita do Cebreiro
San Pedro é un lugar da parroquia de Riocereixa no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 32 habitantes (17 homes e 15 mulleres).
Mira de Cima, Santo Eusebio da Peroxa, Coles
Mira de Cima é un lugar da parroquia de Santo Eusebio da Peroxa no concello ourensán de Coles na comarca de Ourense. Tiña 75 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 41 eran homes e 34 mulleres.
A Chan da Salgosa
O topónimo galego Chan da Salgosa pode referirse a:
Quintás, O Salto, Rodeiro
Quintás é un lugar da parroquia do Salto, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres), o que supón unha diminución de 8 habitantes con respecto ao ano 2000.
Masriudoms
miniatura|Rúa en Masriudoms
Masriudoms atópase a 199 m de altitude, xunto á estrada C-44, entre l'Hospitalet de l'Infant e Masboquera.
Ten 46 habitantes censados. Algunhas casas antigas foron reconstruídas pero moitas outras están en estado de ruína.
Mundial de Fútbol de 2018 - Grupo A
O Grupo A da Copa do Mundo de Fútbol de 2018, realizada en Rusia, estivo composto por catro equipos que se enfrontaron entre si nun total de seis encontros: a anfitrioa, xunto con , e. Ao termo dos mesmos os dous con maior cantidade de puntos clasificaranse para a seguinte fase, e as outras dúas seleccións quedarán eliminadas.
Participantes
O Grupo A está composto polas seguintes seleccións:
Partidos
A fase de grupos constou de seis partidos, cun total de tres partidos xogados por cada selección. Segundo o sistema de competición da FIFA, cada equipo acumulaba unha puntuación en función dos seus resultados: 3 puntos por vitoria (até 1994 eran só 2), 1 por empate, 0 por derrota. De acordo coa mesma, o catro equipos foron ordenados en forma descendente. No caso de que houbese dous ou máis con igual cantidade de puntos, os criterios de desempate foron os seguintes:
Ventoselo, Beariz, San Amaro
Ventoselo é un lugar da parroquia de Beariz no concello ourensán de San Amaro, na comarca do Carballiño. Segundo o IGE en 2013 estaba deshabitado, cando en 1999 tiña 5 habitantes.
Neste lugar creouse en 2014 un mosteiro tibetano.
Gangliósido
Os gangliósidos son compoñentes da membrana plasmática que modulan a transdución de sinais na célula. Aparecen agrupados en balsas lipídicas, fundamentalmente na capa externa da bicapa lipídica da membrana. Descubriuse recentemente que son moi importantes en inmunoloxía. Varios gangliósidos naturais e semisintéticos considéranse posibles moléculas de uso terapéutico para trastornos neurodexenerativos.
Os gangliósidos son os glicoesfingolípidos máis complexos. O ácido N-acetilneuramínico que conteñen (NANA) é un derivado acetilado do carbohidrato ácido siálico (ou ácido neuramínico), fai que a cabeza polar dos gangliósidos estea cargada negativamente (é aniónica). En todos os gangliósidos a ceramida está unida polo C-1 a un residuo de β-glicosa, que, á súa vez, está unido a un residuo β-galactosa, formando unha lactosilceramida, á que se une o resto do oligosacárido, onde están os ácidos siálicos. O oligosacárido é ramificado. Os residuos de azucre engádense no aparato de Golgi por encimas chamadas glicosiltransferases e sialotransferases. A degradación dos gangliósidos realízana encimas que interveñen na ruta da endocitose-endosoma-lisosoma como sialidases, exoglicohidrolases e ceramidases.
O nome gangliósido deullo o científico alemán Ernst Klenk en 1942 a uns lípidos novos que illara das células ganglionares do cerebro.
Nomenclatura
O número de ácidos siálicos que conteñen varía dun a catro e indícase no seu nome abreviado segundo a nomenclatura de Svennerholm. Por exemplo M significa monosialo (é dicir cun só ácido siálico), D é disialo (con dous), T é trisialo (con tres), e Q é tetrasialo (catro). Nas abreviacións tamén se usan números que indican a posición que ocupan ao migraren na cromatografía en capa fina; por exemplo, GM2 é un monosialogangliósido que queda en segunda posición na migración. Poden engadirse letras para indicar as variacións sobre a estrutura común do grupo; por exemplo, GM2b. Utilízanse as denominacións asialo, e series a, b, c e α para indicar a cantidade de ácidos siálicos unidos en determinadas posicións. Un exemplo é o gangliósido GM1, que sería: galactosa-N-acetilgalactosamina-[NANA]-galactosa-glicosa-ceramida, onde o NANA está unido á galactosa como unha ramificación (véxase a figura do inicio do artigo).
Localización
Están presentes nas superficies celulares, na capa externa das membranas. As cadeas hidrocarbonadas da parte de ceramida da molécula están incluídas dentro da membrana plasmática, e a parte oligosacárida na superficie extracelular. Atópanse predominantemente nas células do tecido nervioso, onde constitúen o 6% en peso de todos os fosfolípidos, pero aparecen en pequenas cantidades en todos os tecidos. O cerebro contén de 20 a 500 veces máis gangliósidos ca a maioría dos tecidos non neurais.
Funcións
Están implicados en varias funcións, como o contacto entre células, a condutancia de ións, e actúan como receptores. Son importantes na mielinización e integridade dos axóns e na condución do impulso nervioso, ao interaccionaren con ións calcio. Os glícidos dos gangliósidos, doutros glicoesfingolípidos, e os que se encontran na superficie celular serven como marcadores de superficie distintivos utilizados no recoñecemento celular e na comunicación intercelular. Serven tamén de antíxenos, como os glícidos das glicoproteínas dos grupos sanguíneos AB0 ou outros unidos a glicoesfingolípidos.
Estruturas dos gangliósidos máis comúns
GM2-1 = aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-?)bDGalNAc(1-?)bDGalNAc(1-?)bDGlcp(1-1)Cer
GM3 = aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GM2,GM2a(?) = bDGalpNAc(1-4)[aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GM2b(?) = aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GM1,GM1a = bDGalp(1-3)bDGalNAc[aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
asialo-GM2,GA2 = bDGalpNAc(1-4)bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer GM1b = aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-3)bDGalNAc(1-4)bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GD3 = aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GD2 = bDGalpNAc(1-4)[aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GD1a = aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-3)bDGalNAc(1-4)[aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
Masboquera
Masboquera atópase a 228 m de altitude, xunto á estrada C-44, entre Masriudoms e Vandellòs. Ten 46 habitantes censados.
O 15 de novembro celébrase a festa patronal na honra a Santa Isabel de Hungría.
Gangliósido
Estruturas dos gangliósidos máis comúns
GD1b = bDGalp(1-3)bDGalNAc(1-4)[aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GT1,GT1b = aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-3)bDGalNAc(1-4)[aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
OAc-GT1b = aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-3)bDGalNAc(1-4)aXNeu5Ac9Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GT1c = bDGalp(1-3)bDGalNAc(1-4)[aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GT3 = aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)bDGal(1-4)bDGlc(1-1)Cer
GQ1b = aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-3)bDGalNAc(1-4)[aNeu5Ac(2-8)aNeu5Ac(2-3)]bDGalp(1-4)bDGlcp(1-1)Cer
GGal = aNeu5Ac(2-3)bDGalp(1-1)Cer
O significado das abreviacións utilizadas é o seguinte:
aNeu5Ac = ácido 5-acetil-alfa-neuramínico
aNeu5Ac9Ac = ácido 5,9-diacetil-alfa-neuramínico
bDGalpNAc = N-acetil-beta-D-galactopiranosa
bDGlcp = beta-D-glicopiranosa
Cer = ceramida (esfingoide N-acetilado xeral).
Gangliosidoses
As mutacións nos xenes que codifican os encimas que interveñen no metabolismo dos gangliósidos causan graves enfermidades de acumulación de lípidos chamadas gangliosidoses, entre as que están as GM1 gangliosidoses e as GM2 gangliosidoses (entre estas están a enfermidade de Tay-Sachs e a enfermidade de Sandhoff).
Estas enfermidades denomínanse "de acumulación de lípidos" porque o non funcionamento dos encimas beta-galactosidase (nas GM1) e hexosaminidase (nas GM2) causa a acumulación de gangliósidos nos lisosomas (enfermidades de almacenamento lisosomal) ou en diversos tipos de células (macrófagos, neuronas), alterando as súas funcións. Por exemplo, a enfermidade de Tay-Sachs implica a acumulación de gangliósidos debido ao non funcionamento do encima beta-N-acetilhexosaminidase, que cataliza a degradación do gangliósido GM2.
Outras doenzas
Os gangliósidos están implicados tamén noutras doenzas como:
Lingua alawa
O alawa é unha lingua australiana que se fala en Hodgson Downs e noutros asentamentos achegados, no curso alto dos ríos Cox e Arnold, preto do río Roper, na Terra de Arnhem, Territorio do Norte.
Estudos e publicacións
Entre 1966 e 1968 a lingüista Margaret Sharpe estudou a lingua, froito deste traballo foi a publicación de Ninda nanggaya Alawirryunu (1976), historias alawas en alawa, kriol e inglés. Alawa song buk (1991), Alawa Wanggaya: Alawa-Kriol-English Dictionary (1999) e Ruwu Alawirryunu (Libro das plantas en alawa) (2001). En 2003 o lingüista Greg Dickson publicou o libro Stori brom det dubala dog, Ngalima en Ngabalarra (Historia de dous cans, Ngalima e Ngabalarra) e axudou a establecer clases de alawa na escola local de Hogson Downs.
Islandia nos Xogos Olímpicos
Islandia participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1908. O Comité Olímpico Nacional de Islandia foi creado en 1921 e foi recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional en 1935. Despois de 1936, Islandia enviou deportistas para competir en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán. O país tamén competiu en cada unha das edicións dos Xogos Olímpicos de Inverno dende 1948, perdendo só os de 1972.
Os deportistas islandeses gañaron un total de catro medallas, dúas en atletismo, unha en judo e outra en balonmán.
David Broncano
David Broncano Aguilera, nado en Rianxo  o 30 de decembro de 1985, é un cómico e presentador de televisión español. Gañador de dous Premios Ondas, un por A vivir que son dos días en 2015 e outro en 2018 polo programa de radio La vida moderna.
Traxectoria
Aínda que residiu cos seus pais de meniño en Rianxo, xa dende que tivo un ano viviu na localidade xienense de Orcera, onde se criou. Cursou os estudos de informática e publicidade na Universidade Complutense de Madrid, e tras pasar por varias axencias de comunicación e publicidade comezou a súa carreira como cómico e presentador.
María a Xudía
María a Xudía, tamén coñecida como María a Hebrea ou Míriam a Profetisa, foi a primeira muller alquimista. Viviu entre o século I e o século III d.C. en Alexandría. É considerada como a «fundadora da alquimia» e unha gran contribuidora á ciencia práctica.
Orixe
Igual que sucedeu coa maioría dos adeptos ou iniciados, a identidade de María a Xudía chegou un tanto escurecida. Algúns a asociaban con María Madalena. Os alquimistas do pasado crían que era Miriam, a irmá de Moisés e do profeta Aharón, mais as probas que apoian esta pretensión son escasas.
A referencia máis concreta da súa existencia dáse grazas a Zósimo de Panópolis, erudito alquimista de Alexandría que no século IV d.C. recompilou os ensinos de moitos iniciados anteriores para formar o que chegou a ser unha enciclopedia da arte hermética. Nos seus escritos é onde cita a María case sempre en pasado, mencionándoa como unha dos “sabios antigos”, e tamén describe varios dos seus experimentos e instrumentos.
Georges de Syncelles, cronista bizantino do século VIII, presenta a María como mestra de Demócrito a quen coñeceu en Menfis (Exipto) na época de Pericles. O enciclopedista árabe Al-Nadim cítaa no seu catálogo do ano 879 entre os cincuenta e dous alquimistas máis famosos, por coñecer a preparación da cabeza ou caput mortum. O filósofo romano Morieno chámaa “María a Profetisa” e os árabes coñecérona como a “Filla de Platón”, nome que nos textos alquímicos occidentais estaba reservado para o xofre branco. María pasa así a ser identificada coa materia que traballa.
Tamén se pensa que “María a Xudía”, ademais dun ser personaxe real, podería ser unha sinatura empregada por un ou varios alquimistas hebreos anteriores a Zóstimo.
Obras
Sábese que María escribiu varios textos sobre alquimia, aínda que ningún dos seus escritos sobreviviron na súa forma orixinal; con todo, os seus ensinos foron amplamente citados por hermetistas posteriores. A súa principal obra coñecida é “Extractos feitos por un filósofo cristián anónimo”, tamén nomeada como “Diálogo de María e Aros”, onde están descritas e nomeadas as operacións que despois serían a base da alquimia. A leucose (branqueo) e a xantose (amareleo), unha facíase por trituración e a outra por calcinación. Nesta obra descríbese por primeira vez o ácido do sal mariño e outro oxys (ácido) que se poden identificar co ácido acético. Tamén aparecen varias receitas para facer ouro, mesmo a partir de raíces vexetais como a da mandrágora.
María era unha respectada traballadora de laboratorio que inventou complicados aparellos destinados á destilación e a sublimación de materias químicas, así como o famoso Baño maría.
Tribikos
O tribikos era unha especie de alambique de tres brazos que se utilizaba para obter substancias purificadas a través da destilación. Consistía nunha vasilla de barro que contiña o líquido que se ía a destilar, unha mantera para a condensación do vapor (o 'ambix' ou 'alembic'), da que saían tres espitas de cobre, e frascos de vidro para recibir o líquido. Unha pingueira ou bordo no interior da mantera recollía o destilado e levábao ás espitas.
Non se sabe exactamente se foi María a xudía quen o inventou, mais este instrumento adxudícaselle xa que a primeira descrición deste foi feita por ela, esta descrición aparece nun escrito de Zósimo:
"Hei de describirvos o tribikos. Porque así se chama o aparello feito de cobre e descrito por María, a transmisora da Arte. Di o que segue: Fáganse tres tubos de cobre dúctil un pouco máis grosos que os dunha tixola de cobre de pasteleiro; a súa lonxitude ha de ser aproximadamente dun cóbado e medio. Fáganse tres tubos así e tamén un tubo largo do largo dunha man e cunha abertura proporcionada á da cabeza do alambique. Os tres tubos han de ter as súas aberturas adaptadas en forma de uña ao pescozo dun recipiente lixeiro, para que teñan o tubo-polgar, e os dous tubos-dedo unidos lateralmente en cada man. Cara ao fondo da cabeza do alambique hai tres orificios axustados aos tubos, e cando se encaixaron estes se soldan no seu lugar, recibindo o vapor o superior dunha maneira diferente. Entón, colocando a cabeza do alambique sobre a pota de barro que contén o xofre e tapando as xuntas con pasta de fariña, colóquense frascos de cristal ao final dos tubos, largos e fortes para que non rompan coa calor que vén da auga do medio."
Kerotakis
O kerotakis é o máis importante dos inventos de María a Xudía, é un aparello de refluxo usado para quentar substancias utilizadas na alquimia e recoller os seus vapores. É un recipiente hermético cunha lámina de cobre suspendida no seu parte superior para que o aparello funcionase correctamente todas as unións debían estar axustadas ao baleiro, o uso de tales recipientes nas artes herméticas deu lugar á expresión "selado hermeticamente".
María estudou os efectos dos vapores de arsénico, mercurio e xofre sobre os metais, abrandando e impregnándoos con cores. O kerotakis era a paleta triangular que usaban os artistas para manter quentes as súas mesturas de cera e pigmentos. María usou a mesma paleta para abrandar metais e impregnalos de cor. Kerotakis chegou a ser o nome de todo o seu aparello de refluxo, que consistía nunha esfera ou nun cilindro cunha tapa hemisférica colocado sobre o lume. As solucións de xofre, mercurio ou sulfuro de arsénico quentábanse nun recipiente colocado preto do fondo. Preto da parte superior do cilindro, suspendida da cuberta, ía a paleta coa aliaxe de cobre e chumbo (ou doutros metais) que se ía tratar. Ao ferver o xofre ou o mercurio, o vapor condensábase na parte superior do cilindro e o líquido volvía caer, dando así un refluxo continuo. Os vapores de xofre ou o condensado atacaban a aliaxe de metal, dando un sulfuro negro (“negro de María”) que se supuña representaba a primeira etapa da transmutación. As impurezas recollíanse nun baruto mentres que os residuos (o sulfuro negro) volvían cara á parte inferior. O quecemento prolongado chegaba a dar unha aliaxe parecida ao ouro, dependendo o produto dos compostos de metais e mercurio ou de xofre empregados. O kerotakis tamén se usaba para a extracción de aceites de plantas, como o aceite esencial de rosas.
María a Xudía e os seus colegas crían que a reacción que tiña lugar no kerotakis era unha reconstitución mística do proceso de formación do ouro que ocorría nas entrañas da terra. O seu composto favorito de calcinación era o rexalgar, un mineral de cor vermella alaranxado composto de sulfuro de arsénico, que a miúdo aparece nas minas de ouro.
Maximino Romero de Lema
Maximino Romero de Lema, nado en Baio (Zas) o 15 de novembro de 1911 e finado no voo de Roma a Santiago de Compostela o 29 de outubro de 1996, foi un sacerdote católico galego, bispo auxiliar de Madrid-Alcalá, bispo de Ávila e arcebispo secretario da Congregación para o Clero.
Formación e docencia
Cursou estudos de Dereito na Universidade de Santiago de Compostela entre 1927 e 1932. Ao ano seguinte trasladouse a Madrid invitado por Ángel Herrera Oria para facerse cargo da vicesecretaría do Centro de Estudios Universitarios e explicar Historia do Dereito nese centro. Doutorouse na Universidade de Madrid, asistiu por libre a clases de José Ortega y Gasset na Facultade de Filosofía e Letras e exerceu como axudante de cátedra de Dereito Internacional Privado, a cargo nese momento de Antonio de Luna.
María a Xudía
Baño María
Baño María é unha das técnicas rudimentarias máis antigas empregadas actualmente tanto nas operacións de laboratorio químicos e farmacéuticos, como en procesos industriais e domésticos. Consiste en introducir un recipiente noutro maior que contén auga en ebulición e utilízase cando se quere quentar unha materia de forma indirecta e uniforme. Serve, por exemplo, para destilar substancias volátiles ou aromáticas e para evaporar extractos.
Maximino Romero de Lema
Formación e docencia
Sendo estudante ingresou na Confederación Nacional de Estudiantes Católicos, na Congregación de la Anunciada y San Luis Gonzaga e na Asociación Católica Nacional de Propangandistas, onde mantivo contactos con importantes personalidades e membros da xerarquía eclesiástica, como Alberto Martín-Artajo ou Joaquín Ruiz Jiménez entre os primeiros e frei Justo Pérez de Urbel ou Isidro Gomá entre os segundos. En 1932 foi nomeado presidente da Junta Diocesana de Acción Católica de Santiago de Compostela. No segundo congreso desta organización, celebrado en Santander ese mesmo ano de 1932, Romero de Lema propuxo unha peregrinación a Santiago no ano santo de 1937 «ante la necesidad de hacer frente a la descristianización en que se había enfangado la II República».