cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elgin Baylor
Elgin Gay Baylor, nado en Washington, D.C. o 16 de setembro de 1934 e finado nos Ánxeles o 22 de marzo de 2021, foi un xogador e adestrador de baloncesto estadounidense da década de 1960. Os seus trece anos como profesional transcorreron no equipo de Minneapolis Lakers, cos que se trasladou á cidade dos Ánxeles en 1960.
Traxectoria deportiva
A súa carreira universitaria iniciouse, grazas a unha bolsa, no College de Idaho, pero unha serie de problemas fixeron que ao ano seguinte recalase na Universidade de Seattle, á cal levou á final da NCAA en 1958, que perderon ante Kentucky. Foi elixido no quinteto ideal do campionato ese mesmo ano. Durante o seu tres anos como colexial, conseguiu unha destacada media de 31,3 puntos por partido.
NBA
Os Lakers usaron a primeira elección do Draft da NBA de 1958 para seleccionarlle un ano antes de que acabase a súa carreira. O equipo levaba varios anos sen levantar cabeza desde a retirada do gran George Mikan, e asinou un contrato por 20.000 dólares, unha cifra astronómica para a época. E non defraudou, xa que na súa primeira tempada conseguiu acabar como cuarto máximo anotador da liga con 24,9 puntos por partido, terceiro en rebotes (15 por partido) e oitavo en asistencias (4,1 por partido). Foi elixido Rookie do Ano e o seu equipo chegou ás finais desa tempada, onde caeron ante os Boston Celtics. Durante toda a súa carreira, axudou aos Lakers a chegar a 8 finais da NBA, aínda que nunca conseguiu o anel de campión.
En 1960 conseguiu o que era un récord até entón, xa que anotou 71 puntos nun partido, sendo máis tarde superado. O que con todo mantén é o de 61 puntos nun partido dunha final da NBA. Retirouse na tempada 1971-72 debido a unha lesión de xeonllo, o cal conduciu a dúas grandes ironías do destino: o primeiro partido sen Baylor dos Lakers supuxo o inicio dun refacho de 33 partidos gañados consecutivamente, récord de todos os tempos na NBA, e, ademais, a tempada seguinte o seu equipo logrou por fin conseguir o campionato que a el se lle negou durante toda a súa carreira.
Adestrador e executivo
En 1974 asumiu o cargo de adestrador asistente dos New Orleans Jazz, pasando máis adiante a ser o adestrador xefe. Mantívose no posto até 1979. En 1986 foi nomeado Vicepresidente do equipo de Los Angeles Clippers, cargo que ostentou até outubro de 2008. Foi nomeado Executivo do ano da NBA  en 2006.
Circuíto Internacional de Sepang
miniatura|Boxes e tribuna O Circuíto Internacional de Sepang (Malaio: Litar Antarabangsa Sepang) é unha pista de carreiras para os deportes de motor localizada en Sepang, Selangor, Malaisia. Atópase preto do aeroporto internacional de Kuala Lumpur, a uns 45 km ao sur da capital, Kuala Lumpur. Foi o lugar utilizado para o Gran Premio de Malaisia de Fórmula 1 ata, e aínda se utiliza para o Gran Premio de Malaisia de Motociclismo, Malasia Merdeka Endurance Race e outros eventos importantes dos deportes de motor.
Considerado un parámetro de comparación para outros Grandes Premios, Sepang conta con boxes e salas de prensa equipados con moderna tecnoloxía. Xurdiron algunhas queixas a raíz do estado da pista, que parecese estar afundíndose levemente. Unha posible razón que explicaría isto é o feito de que o autódromo está construído sobre terreos pantanosos.
Historia
O circuíto foi deseñado polo prestixioso arquitecto alemán Hermann Tilke, quen logo sería contratado para a construción dos autódromos de Xangai, Bahrain, Istanbul, Valencia, Marina Bay, Yas Marina, Yeongam, Greater Noida e Austin.
O circuíto foi inaugurado oficialmente polo Primeiro Ministro de Malaisia Tun Dr Mahathir Bin Mohamad o 7 de marzo de 1999 ás 20:30 horas MST (UTC+08:00). Posteriormente, inaugurou o 20 de abril de 1999 o primeiro Gran Premio de Motociclismo de Malaisia de MotoGP, (ver Gran Premio de Motociclismo de Malaisia de 1999) e o primeiro Gran Premio de Malaisia de Fórmula 1 o 17 de outubro de 1999 (ver Gran Premio de Malaisia de 1999).
O 23 de outubro de 2011, na segunda volta do Gran Premio de Motociclismo de Malaisia de 2011 de MotoGP, o italiano de Motorcycle racing [Marco Simoncelli] morreu na curva 11 tras sufrir unha caída e ser atropelado por Colin Edwards e Valentino Rossi.
En outubro de 2016 propúxose que o circuíto de Sepang podía caer do calendario da Fórmula Un debido á diminución de venda de entradas. . En disputouse o último Gran Premio de Malaisia de Fórmula 1.
Circuíto principal
O circuíto principal, que normalmente é percorrido no sentido das agullas do reloxo, ten 5,54 quilómetros de extensión e é recoñecido polas súas curvas pechadas e as súas anchas rectas. O deseño é bastante infrecuente, destacándose a presenza dunha recta interior que se separa da recta principal de boxes por unha pequena pinza. Este circuíto utilízase para eventos de Fórmula 1 e MotoGP, así como tamén para carreiras a nivel local e rexional.
Circuíto norte
Tamén percorrido normalmente no sentido das agullas do reloxo, o circuíto norte está composto basicamente pola primeira metade do cicuito principal. O percorrido dobra cara á recta de boxes logo da curva 6, e ten 2,71 km de extensión.
Circuíto sur
O circuíto sur está formado pola outra metade do circuíto principal. A recta interior é este último transfórmase na de boxes cando se utiliza o circuíto sur, uníndose á curva 8 para formar unha pinza. Percorrido no mesmo sentido que os dous circuítos anteriores, conta cun percorrido de 2,61 km.
Outras instalacións
O Circuíto Internacional de Sepang conta ademais con pistas de kart e motocrós.
Custo do circuíto
O custo do circuíto é de aproximadamente uns 150 millóns de dólares.
Todos os gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Sepang
Record: M.Schumacher e Fernando Alonso (3 Veces)
Marcelle, A Torre, Vilalba
Marcelle é un lugar da parroquia da Torre, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 13 habitantes (7 homes e 6 mulleres).
O Pedroso de Abaixo, San Martiño de Pacios, Begonte
O Pedroso de Abaixo é un lugar da parroquia de San Martiño de Pacios no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Cadeirido, Adelán, Alfoz
Cadeirido é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 23 habitantes (11 homes e 12 mulleres).
Vorbis
Vorbis é un proxecto completamente aberto e gratuíto de códec da Xiph.org Foundation. Emprégase xeralmente en combinación co contedor Ogg, formando o que se denomina Ogg Vorbis.
O Coutado, A Torre, Vilalba
O Coutado é un lugar da parroquia da Torre, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 17 habitantes (8 homes e 9 mulleres).
Danubio Fútbol Club
O Danubio Futbol Club, abreviado comunmente Danubio FC é un club uruguaio de fútbol fundado en 1932 e con sede en Montevideo, a capital.
Felgosa, Lamas, San Sadurniño
Felgosa é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 27 habitantes (13 homes e 14 mulleres).
Danubio Fútbol Club
Historia
esquerda|miniatura|Estadio María Mincheff de Lazarof O equipo naceu en Maroñas, un dos barrios de Montevideo, que a comezos da década de 1930 era aínda unha zona rururbana. Foi fundado por varios estudantes da escola pública do barrio, o primeiro día do curso, o 1 de marzo de 1932, algúns deles fillos da inmigración búlgara que lle deron o nome do río europeo. A bandeira, cunha franxa negra, que lles permite unha singular identificación, foi unha adaptación da empregada polo River Plate arxentino, e é usada dende 1936.
No transcurso do tempo Danubio consolidouse como un dos principais equipos da capital uruguaia, mantendo unha rivalidade co Defensor Sporting, co que mantén o chamado, "Clásico dos medianos". En marzo de 2021, logo de máis de 50 anos ininterrompidos na Primeira División do Uruguai, descendeu á segunda categoría.
Fons Rademakers
Alphonse Marie "Fons" Rademakers nado en Roosendaal o 5 de setembro de 1920 e finado en Xenebra o 22 de febreiro de 2007, foi un actor, director, produtor e guionista neerlandés.
Traxectoria
O seu filme de 1960 Makkers Staakt uw Wild Geraas entrou na 11ª edición do Festival Internacional de Cinema de Berlín, onde gañou o Oso de Prata.
Durante a súa carreira, que abrangueu varias décadas, dirixiu 11 filmes incluíndo De aanslag, co cal gañou o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa en 1986, e The Village on the River, nomeado ó mesmo premio en 1959, converténdose no primeiro director neerlandés en ser nomeado e en gañar ese galardón.
Morreu en 2007 nun hospital de Xenebra por mor dun efisema, e despois de que as máquinas de soporte vital fosen desconectadas a petición súa.
Luis Miguel Afonso Fernandes
Luis Miguel Afonso Fernandes, coñecido como Pizzi, nado en Braganza o 6 de outubro de 1989, é un futbolista portugués. Xoga de extremo e o seu actual equipo é o SL Benfica.
Traxectoria
Alcumado Pizzi pola súa admiración cara a Juan Antonio Pizzi (antigo xogador do CD Tenerife e FC Barcelona), iniciouse no GD Bragança en 2007.
En 2008 foi contratado polo SC Braga, que o cedeu sucesivamente ao GD Ribeirão na tempada 2008–09, ao SC Covilhã no 2009, ao FC Paços de Ferreira na tempada 2010–11 e ao Atlético de Madrid na campaña 2011–12.
De cara a tempada 2012–13 renovouse a cesión co Atlético de Madrid, que o emprestou ao Deportivo da Coruña.
Alberte Pagán
Alberte Pagán, nado no Carballiño en 1965, é un cineasta e escritor galego. É profesor de lingua inglesa no IES Espiñeira de Boiro.
Traxectoria
Fixo Filoloxía Hispánica e Inglesa na Universidade de Santiago de Compostela. É especialista no cinema experimental, do que é teórico e investigador. En Londres frecuentou a London Filmmakers’ Cooperative. En 1999 publicou da man do Centro Galego de Arte Contemporánea Introdución aos clásicos do cinema experimental, a raíz dun ciclo do que foi comisario. Fixo a tradución ao galego Finnegans Wake de James Joyce, aínda que non chegou a publicarse por cuestións de dereitos de autor.
A súa filmografía recolle o seu interese por comunidades humanas non occidentais, de lugares como Nicaragua (Os Waslala, 2005), Zimbabwe (Tanyaradzwa, 2009) ou o Sáhara (Asahra Hurratun!, 2009).
Orquestra de Espazo de Cámara da Universidade de Santiago de Compostela
A Orquestra de Espazo de Cámara da Universidade de Santiago de Compostela é un proxecto educativo no que participan estudantes e mesmo outras persoas que saben tocar un instrumento orquestral.
A orquestra ten a súa orixe en 2010, aínda que ofrece o seu primeiro concerto en 2011, realiza cada curso escolar unha convocatoria pública, polo menos, para a selección  e admisión para pertencer á formación. Os diferentes instrumentos para os que se realizan probas de admisión son violín, viola, violoncello, contrabaixo, frauta, óboe, clarinete, fagot, trompa, trompeta, trombón, tuba, clave, órgano, percusión e arpa.
O vestiario dos membros do grupo nas actuacións é de cor negra, toda a indumentaria: camisa, pantalón, vestido e zapatos son de cor negra.
Nas actuacións desta orquestra é frecuente vela acompañada por solistas alleos á formación. Esta orquestra ofrece concertos públicos e gratuítos repartidos ao longo do curso escolar.
Dirección musical
Dende a súa fundación en 2010 está baixo a batuta de Mario Diz.
Mario Diz, é un músico discípulo do mestre Antón García Abril, que desenvolve a súa carreira profesional ligada a diversos proxectos, ademais do xa mencionado. Exerce nos últimos anos unha intensa actividade compositiva para diferentes agrupacións profesionais e didácticas ademais de continuar a súa actividade como profesor de violín e viola na Escola Municipal de Música de Santiago de Compostela.
Participantes
Neste proxecto participan dous grupos de músicos:
Acontecementos
Espazo de Cámara ofrece concertos gratuítos e de asistencia libre ao longo do curso escolar. Aínda que o seu primeiro concerto tivo lugar a mediados de abril de 2011, o primeiro concerto oficial desta formación tivo lugar o 17 de xuño de 2011, na igrexa da Universidade, co programa seguinte:
Premio de composición musical
A Orquestra de Espazo de Cámara da Universidade de Santiago de Compostela xunto coa Area de Cultura da Universidad de santiago de Compostela, promoveu no 2017 o "I premio de Composición musical OUSC" a nivel nacional. As obras gañadoras ex aequo desta primeira edición foron: Sendo excelentísimo tribunal o compositor e mestre Fernando Buide del Real, o director Mario Diz e Pablo Sampedro Magán representante da Área de Cultura da USC.
Célula de Schwann
Descrición
miniatura|esquerda|alt=Schwann cell.|Célula de Schwann en cultivo. As células de Schwann son un tipo de células gliais que manteñen vivas as fibras nerviosas periféricas (tanto mielínicas coma amielínicas). Nos axóns mielinizados, as células de Schwann forman a vaíña de mielina. Esta vaíña non é continua. Unha célula de Schwann mielinizante pode cubrir uns 100 micrómetros dun axón, os cales poden ter un metro ou máis de lonxitude. Isto supón unhas 10.000 células de Schwann por cada metro de axón, dispostas como unha ringleira de salchichas. O espazo que hai entre unha célula de Schwann e a seguinte denomínase nodo de Ranvier. O funcionamento do sistema nervioso dos vertebrados depende da vaíña de mielina para asegurar o illamento eléctrico e diminuír a capacitancia da membrana do axón. O potencial de acción salta dun nodo de Ranvier a outro, nun modo de propagación chamado condución saltatoria, o cal pode incrementar a velocidade de condución ata dez veces, sen que se teña que aumentar o diámetro do axón. Neste senso, as células de Schwann fan no sistema nervioso periférico unha función análoga á que fan os oligodendrocitos no sistema nervioso central. Porén, a diferenza dos oligodendrocitos, cada célula de Schwann mielinizante illa electricamente un só axón. Esta disposición das células permite a condución saltatoria dos potenciais de acción polos nodos de Ranvier. Deste modo, a mielinización incementa enormemente a velocidade de condución e aforra enerxía.
Existen tamén células de Schwann non mielinizantes, que están implicaas no mantemento dos axóns e son básicas para a supervivencia neuronal. Algunhas agrúpanse arredor de pequenos axóns (Ver imaxe externa) e forman feixes de Remak. miniatura|dereita|Obsérvese a diferenza entre as incisuras da mielina e os nodos de Ranvier. As células de Schwann mielinizantes dos mamíferos empezan a formar a vaíña de mielina durante o desenvolvemento fetal e actúan enrolándose en espiral arredor do axón, ás veces dando 100 voltas. Unha célula de Schwann ben desenvolvida ten a forma dunha folla de papel enrolada, con capas de mielina entre cada volta. As capas internas desta envoltura, que son predominantemente material da membrana celular, forman a vaíña de mielina, entanto que as capas máis externas do citoplasma nucleado forman o neurilema. Só un pequeno volume de citoplasma residual comunica as capas internas e externas, que nalgunhas zonas forma incisuras na mielina chamadas incisuras de Schmidt-Lanterman (ver debuxo da dereita).
Desde 2001 varios estudos experimentais implantaron células de Schwann intentando inducir a remielinización en casos de esclerose múltiple. Nas últimas dúas décadas, moitos estudos demostraron resultados positivos e a posibilidade de utilizar o trasplante de células de Schwann como terapia para reparar danos na medula espiñal, axudando ao recrecemento e mielinación dos axóns danados no sistema nervioso central. De feito, unha función ben coñecida das células de Schwann é a de axudar á rexeneración dos nervios. Os nervios do sistema nervioso periférico conteñen xeralmente moitos axóns mielinizados polas células de Schwann. Se o nervio sofre danos, as células de Schwann axudan á dixestión de ditos axóns (fagocitose). Despois disto, as células de Schwann poden dirixir a rexeneración do nervio formando unha especie de túnel que guía o crecemento do nervio cara ás neuronas diana coas que se debe establecer a sinapse. O extremo roto do axón danado pode formar novas ramas, que medran seguindo o "túnel" formado polas células de Schwann a unha velocidade de aproximadamente 1mm/día en condicións axeitadas. O ritmo de rexeneración diminúe co tempo. Os axóns que realizan este proceso con éxito poden reconectar cos músculos ou órganos aos que eles se encargaban de controlar previamente grazas á axuda das células de Schwann; porén, a especificidade non sempre se mantén e son frecuentes os erros na reconexión, especialmente cando os órganos diana están a gran distancia. Se ás células de Schwann se lles impide asociarse cos axóns, o axón morre. Os axóns rexenerados non poderán alcanzar ningunha diana se as células de Schwann non está alí para axudalos nesa tarefa, servindo como guías. Demostrouse que van por diante do cono de crecemento do axón. As células de Schwann son esenciais para manter os axóns sans. Producen diversos factores, como as neurotrofinas, e tamén transfiren a través dos axóns moléculas esenciais.
A liñaxe das células de Schwann
As células de Schwann orixínanse na crista neural embrionaria. Durante o desenvolvemento embrionario do rato, células da crista neural diferéncianse primeiro en células precursoras das de Schwann e aproximadamente nos embrións de 12-13 días. Estas células precursoras diferéncianse posteriormente en células de Schwann inmaturas aproximadamente nos días 15-16 do desenvolvemento embrionario, e mantéñense así ata o necemento.
A evolución postnatal das células de Schwann inmaturas depende da súa asociación aleatoria cos axóns. Nun proceso denominado clasificación radial (radial sorting), por medio do cal as células de Schwann separan os axóns, as células de Schwann que casualmente se asocian cun axón de gran diámetro (>1 μm) diferéncianse en células de Schwann mielinizantes. Os axóns de pequeno diámetro quedan enterrados nas invaxinacións das células de Schwann non mielinizantes, tamén chamados feixes de Remak. Un regulador básico deste proceso é o sinal derivado dos axóns neurregulina-1, que se une aos receptores da superficie celular da célula de Schwann e promove a mielinización dos axóns de gran diámetro e clasifica os axóns de pequeno diámetro nos feixes de Remak, dependente da actividade do encima β-secretase BACE1. Nas unións neuromusculares existe outra clase de células de Schwann non mielinizantes, chamadas células de Schwann terminais (ou perisinápticas), situadas en estreita proximidade da zona de sinapse neurona-músculo.
A transición de células de Schwann inmaturas a células de Schwann mielinizantes ou non mielinizantes é reversible. Cando o nervio está danado, as células de Schwann poden diferenciarse formando un tipo celular que lembra as células de Schwann inmaturas, a miúdo denominadas células de Schwann desnervadas ou desdiferenciadas. Isto permítelles volver a entrar no ciclo celular para proliferar e axudar á rexeneración dos nervios.
Inmunorreactividade
As diferentes clases de células de Schwann expresan marcadores antixénicos característicos que poden ser a diana de anticorpos. As células de Schwann mielinizantes poden observarse con técnicas inmunoquímicas usando anticorpos contra as proteínas S-100, proteína da mielina cero (P-0) e proteína básica da mielina (MBP). As células de Schwann non mielinizantes como as que forman os feixes de Remak e as células de Schwann terminais dan unha reacción positiva para a proteína S-100 e a proteína acídica fibrilar glial (GFAP).
Rafael Fernández Cardoso
Rafael Fernández Cardoso, nado en Andalucía cara 1884 e finado na Arxentina en 1951, foi un político galego.
Traxectoria
De orixe andaluza, chegou a Ribadeo nos anos 1920, exercendo de dentista. Masón, pertecía á loxa Lucus nº 5. Foi presidente da agrupación local do Partido Republicano, e coa chegada da República foi elixido alcalde de Ribadeo pola Alianza Republicana, en coalición co Partido Socialista o 5 de xuño de 1931. Militou no Partido Republicano Radical, sendo presidente do Club Republicano Radical de Ribadeo e logo da desfeita deste pasou a Unión Republicana. Logo da folga xeral revolucionaria de 1934 foi suspendido do seu cargo xunto co resto da corporación. Foi reposto no cargo (xunto co resto da corporación suspendida) polo Gobernador civil en xaneiro de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu a Asturias, exiliándose despois na Arxentina.
A súa muller, Blanca Quiroga Martínez, foi procesada o 6 de agosto de 1936 por orde do Comandante Militar de Ribadeo, por "implicación en alzamento en armas contra as forzas do exército" e fuxiu con Rafael desde Cabanela.
Negritos
miniaturadaimagem|Rapaza ati Os negritos conforman un conxunto de pobos de talle pequeno, pel negra e cabelos crechos que viven illados en tres zonas xeográficas do sueste de Asia: as Andaman, península malaia e as Filipinas e que descenden dos primeiros humanos modernos que chegaron á rexión hai entre 50 e 70.000 anos. As análises xenéticas amosan que máis aló da súa semellanza física, os diferentes grupos non teñen un parentesco máis que vago e antigo, mais cada grupo posúe unha unidade xenética moi homoxénea de ADN mitocondrial, o que indica un illamento prolongado. miniaturadaimagem|Semang adulto
Poboacións
Os negritos abranguen os pobos orixinarios das illas Andaman, tanto os denominados grandes andemaneses como os jarawa, jangil, onge; os pobos semang de Malaisia: bateq do nordés de Pahang e sur de Kelantan, mendriq do sueste de Kelantan, jahai do nordés de Perak e occidente de Kelantan, lanoh do centro norte de Perak, kintak no límite entre Perak e Kedah, kensiu do nordés de Kedah e de Perak en Malaisia e na provincia de Yala en Tailandia. En Tailandia ademais destes viven os mani. En Filipinas son 25 grupos etnolingüísticos como os aeta, agti ou ati, en total unhas 15.000 persoas habitando as principais illas. As poboacións de Filipinas e da península malaia falan linguas austronesias, que difiren das dos seus veciños mentres os das illas Andaman falan linguas sen relación con ningún outro grupo coñecido.
miniaturadaimagem|Parella grande andamanesa
Canto, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
Canto é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 106 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 55 eran mulleres e 51 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 112 veciños, e 2005, cando eran 111.
A Igrexa, Berdillo, Carballo
A Igrexa é unha aldea da parroquia de Berdillo no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 29 habitantes no ano 2022 segundo datos do IGE dos cales eran 14 homes e 14 mulleres.
Alcest
Alcest é unha banda de blackgaze formada no ano 2000 na cidade francesa de Bagnols-sur-Cèze. Esta funciona como un proxecto individual de Stéphane Paut, máis coñecido como Neige. A banda comezou como un proxecto en solitario de black metal que en pouco tempo se converteu nun trío coa publicación da súa primeira maqueta no 2001. Pouco despois, Aegnor e Argoth, os outros dous membros do terceto, abandonaron a banda e deixaron a Neige como músico en solitario. A saída destes dous membros provocou un cambio estilístico, xa que Neige comezou a experimentar e a incorporar elementos de shoegaze e post-rock ao black metal, creando un novo subxénero musical chamado blackgaze arredor do 2005 coa publicación do seu EP Le Secret. Este subxénero será cultivado ata hoxe en día por bandas como Deafheaven, Liturgy, Harakiri For the Sky ou Sylvaine. No 2010 únese á formación o batería Winterhalter despois de 9 anos con Neige como único membro. Alcest publicou seis álbums de estudio; os tres primeiros están escritos integramente en lingua francesa.
O Pedroso de Arriba, San Martiño de Pacios, Begonte
O Pedroso de Arriba é un lugar da parroquia de San Martiño de Pacios no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 16 habitantes (10 homes e 6 mulleres).
Okuje
Okuje é un naselje preto da cidade de Zagreb, preto de Velika Gorica, na República de Croacia.
Poboación
Segundo o censo de 2011 Okije ten 467 habitantes, distribuídos en 125 residencias.
Composición étnica
No censo do ano 1991 a aldea Okuje tiña 384 habitantes e esta é a súa seguinte composición étnica:
Francisco Castro Canseco
miniatura|300px|Imaxes de San Xoán e de San Xosé, no retablo de [[Eiras, San Amaro|Eiras]] Francisco Castro Canseco, nado en Valderas (León) en 1655 e finado en 1724, foi un escultor destacado pola súa produción en Galicia. Hai quen opina que se formou en contacto con Domingo de Andrade. Residiu en Melide e Ourense.
Vida
Francisco de Castro Canseco naceu en Valderas, na provincia de León, arredor de 1655, onde casou con Isabel Montero Ribera, aínda que o seu pai parece proceder de Galicia. En 1693, cando contrata a obra do coro do Real Monasterio de Sobrado dos Monxes, sábese que Castro Canseco xa vive en Melide, onde parece ter antecedentes familiares. Despois dunha prolífica obra enchendo de retablos moitas das igrexas do sur de Galicia, finou na cidade de Ourense o 20 de setembro de 1724. Foi sepultado diante do retablo de San Xacinto, un dos derradeiros que fixera para a igrexa de San Domingos de Ourense, tamén coñecida como parroquia de Santa Eufemia do Norte.
Traxectoria
Traballou en lugares diversos: Melide, Ourense, Celanova, Catedral de Tui, Ribadavia... Algunhas xa desapareceron, coma o retablo maior da igrexa do mosteiro de San Domingos de Ribadavia, pentagonal, de seis columnas salomónicas, acorde coa grandeza da igrexa, pero que foi desmontado para “darlle máis luz á ábsida”.
Das primeiras obras que realiza en Galicia destaca o cadeirado do coro do mosteiro de Santa María de Sobrado.
O 18 de marzo de 1696 firma o contrato para a continuación da decoración da capela do Santo Cristo da Catedral de Ourense. A partir desta data quedará a vivir e terá taller nesa cidade. Na capela do Santo Cristo destacan os relevos da Asunción da Virxe, os Desposorios e a Cruz no día do Xuízo Final. Tamén son salientables as escenas do Descendemento, a Oración da Horta e as dez Sibilas do corredor. Pero na catedral auriense realizou outras moitas e importantes obras, algunhas delas desaparecidas. Quedan aínda os retablos de San Miguel, de Santa Eufemia, da Resurrección e dos Santos Facundo e Primitivo, realizados en datas diversas dos primeiros anos do século XVIII.
En 1699 está en Tui realizando un cadeirado do coro para a catedral, "en nogal y castaño". miniatura|Retablo maior de Eiras ([[1704).]] Moitas das obras de Castro Canseco fican, en verbas de Concepción Caramés, aínda hoxe “desperdigadas por varias igrexas do centro e do sur de Galicia”. Unha destas afortunadas parroquiais é a igrexa de Santa Uxía de Eiras, no concello de San Amaro, cun retablo maior de sinxelo trazo pero de abundante –aínda que ordenada- decoración que chega a tódolos recunchos. Consta de dous corpos, o inferior ten tres rúas separadas polas inconfundibles columnas salomónicas de cinco voltas e ramallos de vides, e abundante decoración con ramallos de palma e flores. Foi realizado en 1704, polos anos nos que se remataban as obras da capela do Cristo da Catedral auriense.
Por esas datas tamén firma un contrato cos monxes do mosteiro de Oseira, onde se compromete a realizar a portada principal do mosteiro, en pedra, que fai ángulo coa fachada da igrexa monacal. miniatura|300px|Cadeirado do Coro do [[Mosteiro de San Salvador de Celanova, de Francisco de Castro Canseco.]] Cara a 1710 traballa no mosteiro de San Salvador de Celanova, onde executa con magnificencia o retablo maior (estruturado en catro grandes columnas salomónicas) e o coro da nave central. Tamén traballa na caixa do órgano da Abadía.
En 1714 traballa na cidade de Santiago, onde contrata a obra do altar maior do convento de San Paio de Antealtares, de monxas beneditinas. No contrato desta grande obra tamén se estipula que os materiais empregados han de ser o castiñeiro e a nogueira.
Características da súa obra
Son patentes en Castro Canseco as influencias artísticas dos mestres composteláns Domingo de Andrade e Mateo de Prado, ademais das do arquitecto castelán José de Churriguera, razón pola que algúns autores denominaron a Castro Canseco como "o Churriguera galego". Da relación con Domingo de Andrade dan proba a continuación da Capela do Cristo de Ourense e os traballos na igrexa de San Paio de Antealtares.
Como características sobresaíntes da obra de Castro Canseco destacar a utilización das columnas salomónicas cargadas de vides con acios de uvas e os ramallos de palmas que forman volutas sobre fornelas e relevos. Nas súas imaxes destacan as roupas amplas, quebradas e angulosas, que lle conceden graza e movemento ás figuras. O seu léxico ornamental é debedor de Andrade, e na súa iconografía está presente a cristiandade galaica (San Rosendo) e hispana (San Isidoro de Sevilla) así como a orde beneditina. Soubo interpretar o cristianismo galego nas figuras de San Froilán, Froitoso de Braga e San Pedro de Mezonzo. O seu estilo deixou unha fonda pegada en Galicia, sendo asumido polo barroco rural e popular.
Castro Canseco é, ante todo, un mestre do barroco galego de finais do século XVII e principios do XVIII, representante dun movemento galaico paralelo ó "churrigueresco" castelán.
Pedrouzos, A Torre, Vilalba
Pedrouzos é un lugar da parroquia da Torre, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 75 habitantes (35 homes e 40 mulleres).
As Cales, Adelán, Alfoz
As Cales é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 13 habitantes (7 homes e 2 mulleres).
Agartala
miniatura|Localización de Agartala miniatura|Agartala Agartala, capital do estado de Tripura, India, situada nas beiras do río Haroa, a dous quilómetros da fronteira con Bangladesh. 200 000 habitantes (2004). As linguas máis faladas na cidade son bengalí, kokborak, hindi e inglés. Capital de Tripura dende 1840, cando o Maraxá Krishna Manikya moveu a súa capital aquí dende a vella Agartala.
Looking High, High, High
«Looking High, High, High» (en galego: «Mirando alto, alto, alto») é unha canción composta por John Watson e interpretada en inglés por Bryan Johnson. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Decca Records. Foi elixida para representar ao Reino Unido no Festival de Eurovisión de 1960 tras gaña-la final nacional británica, Eurovision Song Contest of 1960 - British Finals.
Selección
«Looking High, High, High» cualificouse para representar ao Reino Unido no Festival de Eurovisión 1960 tras gaña-la final nacional británica, Eurovision Song Contest of 1960 - British Finals.
No festival
A canción participou no festival celebrado no Royal Festival Hall o 29 de marzo de 1960, sendo interpretada polo cantante británico Bryan Johnson. A orquestra foi dirixida por Eric Robinson.
Foi interpretada en primeiro lugar, precedendo a Suecia con Siw Malmkvist interpretando «Alla andra får varann». Ao final das votacións, a canción recibiu 25 puntos, obtendo o segundo posto de 13.
Acrocodia indica
O Acrocodia indica é a meirande das catro especies de tapir e a única nativa de Asia. Diferénciase doutros membros da familia pola súa gran mancha branca no lombo mentres o resto do corpo é enteiramente negro agás a punta das orellas que son brancas. Miden entre 1.80 e 2.40 metros de lonxitude e entre 90 e 107 cm de altura. O seu peso vai dos 250 ata os 320 quilos, a femia é un pouco máis grande ca o macho.
Taxonomia
A especie foi incluída xunto coas demais especies do xénero Tapirus, mais posteriormente foi separada no seu propio xénero, Acrocodia.
Andreas Obst
Andreas Obst, nado o 3 de xullo de 1996 en Halle, é un xogador profesional de baloncesto alemán que xoga para o Bayern München da Basketball Bundesliga. Cunha estatura de 1,91 metros pode xogar nas posicións de escolta e base.
Traxectoria profesional
O 2 de xuño de 2018, anunciouse a súa fichaxe por tres tempadas co Obradoiro CAB da Liga ACB. Tras unha tempada en Santiago, Obst fichou polo Ratiopharm Ulm da Basketball Bundesliga.
O 6 de xullo de 2021, anunciouse a fichaxe de Obst por dúas tempadas polo FC Bayern München.
Propofol
Propofol é o Nome internacional non propietario (ou INN, siglas do inglés International Nonproprietary Name), dun axente hipnótico/amnésico de acción rápida que se administra por vía intravenosa. Utilízase en medicina para a indución e mantemento dunha anestesia xeral, sedación en adultos sometidos a ventilación mecánica, e sedación moderada durante procedementos diagnósticos (por exemplo, en endoscopias). Tamén se usa en veterinaria. O uso do propofol está aprobado en máis de 50 países, e disponse de versións xenéricas.
Quimicamente o propofol non está relacionado cos barbituratos e foi en grande medida un substituto do tiopental sódico (Pentothal) para a indución de anestesia porque a recuperación do tratamento con propofol é máis rápida e "clara" se a comparamos coa do tiopental. O propofol non se considera un analxésico, polo que se pode combinar con opioides como o fentanil para aliviar a dor. O propofol tense denominado tamén leite de amnesia (facendo un xogo de palabras con leite de magnesia), porque a súa preparación intravenosa ten unha aparencia leitosa. Está incluído na Lista de medicinas esenciais da Organización Mundial da Saúde, na que figuran as medicinas máis importantes que se necesitan nun sistema sanitario.
Usos médicos
O propofol utilízase para a indución e mantemento (nalgúns casos) da anestesia, e nesa indicación substituíu en grande medida ao tiopental sódico. Pode administrarse como parte dunha técnica de mantemento da anestesia chamada Anestesia Intravenosa Total (TIVA,  Total Intravenous Anaesthesia) utilizando bombas de infusión controladas por computadora. O propofol tamén se usa para sedar persoas que están recibindo ventilación mecánica, os cales non están sendo operados cirurxicamente, como algúns pacientes das unidades de coidados intensivos. En pacientes que están nun estado crítico da súa doenza, o propofol é superior ao lorazepam tanto en efectividade coma en custo global. O propofol tamén se utiliza para procedementos de sedación, por exemplo durante as endoscopias. O seu uso neses casos proporciona unha recuperación máis rápida que a do midazolam. Debido á rápida indución que produce e ao seu tempo de recuperación, o propofol tamén se usa moito para a sedación de nenos que teñen que facer unha tomografía de resonancia magnética nuclear.
Outros usos
O caso de uso do propofol fóra da prescrición normal que se fixo máis famoso foi o da morte do cantante Michael Jackson, que os forenses consideraron debida a unha mestura de propofol e a benzodiazepina lorazepam despois de ter inxerido previamente diazepam. O fármaco subministrárallo o seu médico persoal.
Execucións
Nalgún país quíxose utilizalo nas execucións de condenas a morte. Nos Estados Unidos, a Corte Suprema de Missouri, Estados Unidos decidiu permitir o uso do propofol nunha dose letal para executar os prisioneiros condenados á pena capital. Porén, a primeira execución prevista foi paralizada en 2013 debido á ameaza da Unión Europea de limitar a exportación deste fármaco se era utilizado para ese propósito.
Uso recreativo
Hai informes de que algunhas persoas se autoadministran con fins recreativos o propofol. Os seus efectos a curto prazo son: lixeira euforia, alucinacións, e disinhibición. O uso a longo prazo orixina adicción. Este uso atopouse en persoal médico, como os anestesistas, que tiña acceso á droga. Non obstante, este uso como droga recreativa é bastante raro debido á potencia da droga e o nivel de monitorización que require para tomala con seguridade. A forte pendente da curva dose-resposta desta droga fai que o seu potencial uso incorrecto sexa moi perigoso, e polo menos rexistráronse tres mortes por autoadministración.
Efectos adversos
Un dos efectos secundarios máis frecuentes do propofol é que se produce dor nos puntos nos que se aplican inxeccións, especialmente nas veas pequenas. Esta dor prodúcese pola activación do receptor da dor TRPA1, que se encontra en nervios sensoriais e pode ser mitigado cun pretratamento con lidocaína. Empiricamente, séntese menos dor cando se infunde o propofol a velocidande lenta, en veas grandes (fosa antecubital). Os pacientes mostran unha grande variabilidade na súa resposta ao propofol, ás veces presentan unha profunda sedación a doses baixas.
Outros efectos secundarios son hipotensión relacionada coa vasodilatación, apnea transitoria despois de doses de indución, e efectos cerebrovasculares. O propofol ten efectos hemodinámicos máis pronunciados que moitos outros axentes anestésicos intravenosos. Os informes que existen de caídas da presión arterial de ata o 30% ou máis pénsase que se deben, polo menos parcialmente, á inhibición da actividade dos nervios simpáticos. Este efecto está relacionado coa dose e velocidade de administración do propofol. Pode tamén ser potenciado por analxésicos opioides. O propofol pode tamén causar unha diminución da resistencia vascular sistémica, do fluxo sanguíneo do miocardio, e do consumo de oxíxeno, posiblemente por medio da vasodilatación directa.
Tamén son característicos da administración do propofol a diminución do fluxo sanguíneo cerebral, do consumo de oxíxeno metabólico cerebral e da presión intracranial. Ademais, o propofol pode facer diminuír a presión intraocular ata dun 30 a un 50% en pacientes que tiñan unha presión intraocular normal.
Un efecto secundario máis grave pero raro é a distonía. Son comúns os movementos mioclónicos (sacudidas) suaves, como ocorre tamén con outros axentes hipnóticos intravenosos. O uso de propofol parece ser seguro en casos de porfiria, e non se viu que induza hiperpirexia maligna.
A administración de propofol para obter os niveis recomendados de sedación en casos de pacientes con ventilación mecánica suprime a fase REM do sono (fase de movementos oculares rápidos), e ademais empeora a mala calidade do sono deses pacientes.
Informouse que a euforia causada polo propofol é diferente da causada por outros axentes de sedación.
Síndrome de infusión de propofol
Outro efecto secundario grave e raro recentemente descrito é a síndrome de infusión de propofol. Este desarranxo metabólico potencialmente mortal observouse en pacientes en estado crítico despois dunha prolongada infusión de altas doses de propofol en combinación con catecolaminas e/ou corticosteroides.
Contraindicacións e interaccións
Os efectos respiratorios do propofol son potenciados por outros depresores respiratorios, como as benzodiazepinas. Como ocorre con outros axentes anestésicos xerais, o propofol debería administrarse só por un equipo debidamente adestrado e que dispoña de equipamento axeitado para a monitorización, e para o control da respiración, subministración de oxíxeno, ventilación artificial e resucitación cardiovascular.
Química
miniatura|Ampola de 20 mL de emulsión de propofol ao 1%, posta á venda en Australia por [[Sandoz.]] O propofol foi desenvolvido orixinalmente no Reino Unido por Imperial Chemical Industries (ICI) co nome ICI 35868. As probas clínicas fixéronse en 1977 utilizando unha forma solubilizada en cremophor EL. Porén, debido ás reaccións anafilácticas ao cremophor, esta formulación foi retirada do mercado e posteriormente reformulada como unha emulsión en auga dunha mestura de aceite de soia/propofol. A formulación emulsionada relanzouse en 1986 por ICI (agora chamada AstraZeneca) co nome comercial Diprivan (versión abreviada de diisopropilfenol intravenoso anestésico). A preparación da que se dispón actualmente contén o 1% de propofol, 10% de aceite de soia, e 1,2% de fosfolípido de ovo purificado como emulsionante, cun 2,25% de glicerol como axente para axustar a tonicidade, e hidróxido sódico para axustar o pH. O Diprivan contén EDTA, un axente de quelación común, que tamén actúa só (bacteriostaticamente contra algunhas bacterias) e sinerxicamente con algúns outros axentes microbianos. As novas formulacións xenéricas conteñen metabisulfito de sodio ou alcohol benzílico como axentes anitmicrobianos. A emulsión de propofol é un fluído branco moi opaco debido á dispersión da luz que realizan as pequenas pinguiñas de aceite (de ~150 nm) que contén.
Recentemente desenvolveuse unha forma prodroga hidrosoluble chamada fospropofol, que foi probada con resultados positivos. O fospropofol é degradado rapidamente polo encima fosfatase alcalina para orixinar propofol. Esta nova formulación, comercializada co nome Lusedra, pode non producir a dor no sitio das inxeccións que ás veces se observaba co uso da forma tradicional do fármaco.
Mecanismo de acción
Propuxéronse varios mecanismos de acción para o propofol,  que actúan por medio da potenciación da actividade do receptor GABAA, que fai máis lento o peche do canal,   e tamén actúa sobre o bloqueador do canal de sodio. Investigaciós recentes indican que o sistema endocannabinoide pode contribuír significativamente á acción anestésica do propofol e ás súas características propiedades. As investigacións feitas con electroencefalografía sobre os suxeitos sometidos a anestesia xeral con propofol atoparon que este causa unha clara redución da capacidade de integración de información do cerebro na banda de frecuencias das ondas gamma.
Investigadores da Escola de Medicina da Universidade de Washington en St. Louis e do Imperial College de Londres identificaron o sitio onde se une o propofol aos receptores GABAA no cerebro.
Farmacocinética
En canto á súa farmacocinética, o propofol únese moito a proteínas in vivo e é metabolizado por conxugación no fígado. A vida media de eliminación do propofol estimouse entre 2 e 24 horas. Porén, a duración dos seus efectos clínicos é moito máis curta, porque o propofol se distribúe rapidamente nos tecidos periféricos. Cando se utiliza por medio de sedación IV, unha soa dose de propofol desaparece en cuestión de minutos. O propofol é versátil; o fármaco pode administrarse para unha sedación curta ou prolongada ou para anestesia xeral. O seu uso non está asociado con náuseas como a miúdo ocorre cos medicamentos opioides. Estas características de comezo e recuperación rápidas xunto cos seus efectos amnésicos son os que levaron ao seu amplo uso para a sedación e a anestesia.
Escaseza de produción
En xuño de 2010, a firma farmacéutica israelita Teva Pharmaceutical Industries Ltd., que é un dos principais produtores do fármaco, anunciou que deixaría de fabricalo. Isto agrava a escaseza do produto que xa existe, causada polas dificultades de produción que había en Teva e na fábrica da compañía norteamericana Hospira. O portavoz de Teva aludiu a dificultades de produción a ás demandas legais pendentes relacionadas co fármaco. En Suíza, a compañía alemá Fresenius-Kabi subministra varias preparacións do fármaco.
Desenvolvementos recentes
Desenvolveuse unha versión fotoactivable do propofol en 2012 chamada AP2 na que se incorpora unha unidade de azobenceno, que permite o control óptico dos receptores GABAA utilizando luz. En 2013, identificouse o sitio de unión do propofol ao recptor GABAA de mamíferos por fotoetiquetado utilizando un derivado da diazirina. Ademais, o polímero de hialurona presente no líquido sinovial pode ser protexido polo propofol da despolimerización causada polos radicais libres.
José Novo Rodríguez (futbolista)
José Novo Rodríguez, nado na Coruña o 15 de novembro de 1914, foi un futbolista galego. Xogaba de defensa.
Traxectoria
Fixo o seu debut co Deportivo da Coruña en 1934, nun partido contra o Celta de Vigo en Balaídos. Nesa ocasión estivo acompañado por Trigo; Moreno; Cela, Esparza, Reboredo; Breijo, Triana, Chas, Bolado e Cachán.
Hippoglossus
miniatura|240px|[[Hippoglossus stenolepis.]] Hippoglossus é un xénero de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes e familia dos pleuronéctidos.
Taxonomía
O xénero foi descrito en 1816 polo naturalista francés Georges Cuvier.
Especies
Na actualidade recoñécense no xénero as seguintes especies:
Ponte Pedrouzos, A Torre, Vilalba
Ponte Pedrouzos é un lugar da parroquia da Torre, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Mieres, Asturias
Límites municipais
Limita ao norte cos concellos de Ribera de Arriba, Oviedo e Langreu, ao sur con Ḷḷena e Aller, a leste con Langreu, Samartín del Rei Aurelio e máis Llaviana e a oeste con Morcín e Riosa.
Situación e relevo
As súas coordenadas xeográficas son 43º 15' N e 5º 46' O. O municipio aséntase no val do río Caudal, que forma unha extensa chaira de aproximadamente 220 m de altitude media, e que acada case 1 km de anchura como máximo. Está limitado a ambos lados por cordais de altura mediana (arredor de 800 m nos cumes), altitude que se pode superar nas serras sitas ao norte onde se localiza a cota máxima do municipio, o Pico Burra Blanca, con 1.160 msnm. A cota máis baixa, 160 m, está situada, ao sur, no río Caudal, nos confíns con o concello de Morcín.
Elasomátidos
miniatura|dereita|350px|Elassoma gilberti Os elasomátidos (Elassomatidae) son unha familia de peixes de auga doce, única familia da suborde Elassomatoidei, da orde Perciformes.
Morfoloxía
Son peixes de pequeno tamaño, sen liña lateral. Na aleta dorsal presentan 3 a 5 radios espiñosos e na anal tres.
Hábitat e bioloxía
Distribúense exclusivamente nos ríos dos Estados Unidos.
Tetuán
Tetuán (en árabe, تطوان Tiṭwān) é unha cidade do norte de Marrocos, localizada nas proximidades do mar Mediterráneo, cerca de Tánxer e de Ceuta. Entre 1913 e 1956, Tetuán foi a capital do protectorado español de Marrocos. Ten 380 787 habitantes (2014).
Elasomátidos
Taxonomía
A familia comprende un único xénero, Elassoma, coas seguintes especies (FishBase):
Mieres, Asturias
Rede hidrográfica
O principal río de Mieres é o río Caudal, que atravesa o concello de norte a sur, e xorde da confluència do Lena e do Aller á altura de Ujo, no norte do municipio. Varios regatos verten as súas augas no Caudal como o Duró, o Turón, o San Juan, o Miñera e o Valdecuna.
Tetuán
Toponimia
O nome procede do tamazight Titāwen, plural que significa "os ollos" ou "as fontes". Tamén é coñecida como "A pomba branca".
Mieres, Asturias
Parroquias
O concello mierense está formado polas seguintes freguesías civís: