cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Resistencia a pesticidas
Xestión
A Organización Mundial da Saúde das Nacións Unidas estableceu a Rede de Resistencia a Insecticidas Mundial en marzo de 2016,   debido á necesidade e recoñecemento cada vez maior, incluíndo o declive radical do seu funcionamento contra as pragas agrícolas.
Xestión de pragas integrada
A xestión de pragas integrada proporciona unha estratexia equilibrada que minimiza a resistencia.
A resistencia pode xestionarse reducindo o uso dun pesticida. Isto permite que os organismos non resistentes compitan con éxito coas cepas resistentes. Pódense despois matar volvendo a usar o pesticida.
Un enfoque complementario é situar refuxios non tratados preto dos campos de cultivo onde poden sobrevivir as pragas susceptibles.
Cando os pesticidas on o único ou o predominante método do control de pragas, a resistencia xestiónase comunmente por medio da rotación de pesticidas. Isto supón cambiar de clase de pesticida con diferentes modos de acción para atrasar ou mitigar a resistencia das pragas. Os Comités de Acción da Resistencia monitorizan a resistencia en todo o mundo e para facelo cada un leva unha lista de modos de acción e pesticidas que fallan nesas categorías: o Comité de Acción da Resistencia a Funxicidas, a Sociedade de Ciencias das Malas Herbas de América (o Comité de Acción da Resistencia a Herbicidas xa non segue o seu propio esquema e a partir de agora contribúe ao menionado Comité de Malas Herbas), e o Comité de Acción da Resistencia de Insecticidas.
Os fabricantes poden recomendar que non se realicen máis aplicacións consecutivas dunha clase de pesticidas que o número especificado, cambiando a unha clase diferente.
Poden mesturarse no depósito dous ou máis pesticidas con diferentes modos de acción nunha granxa para mellorar os resultados e atrasar ou mitigar a resistencia a pragas existente.
Glifosato
Unha familia de malas herbas que inclúe a Amaranthus rudis ten cepas que desenvolveron resistencia ao glifosato. Un exame realizado de 2008 a 2009 de 144 poboacións desta planta en 41 condados de Missouri revelou resistencia ao glifosato no 69% delas. Os exames de malas herbas feitos en 500 lugares de Iowa en 2011 e 2012 atoparon resistencia ao glifosato en aproximadamente o 64% das mostras desta planta.
En resposta ao aumento da resistencia ao glifosato, os agricultores pasaron a utilizar aplicacións de varios herbicidas nunha mesma tempada. Nos EUA a maioría dos agricultores do mediooeste e sur continúan usando o glifosato porque aínda pode controlar a maioría das especies de malas herbas, aplicando outros herbicidas, coñecidos como residuais, para tratar coas resistentes.
O uso de múltiples herbicidas parece que conseguiu facer máis lenta a aparición de resistencia ao glifosato. Desde 2005 ata 2010 descubríronse 13 especies de malas herbas que desenvolveran resistencia ao glifosato. Desde 2010 a 2014 só se descubriron dúas máis.
Un exame realizado en 2013 en Missouri mostrou que se espallaran as malas herbas con resistencia múltiple. O 43% das poboacións de malas herbas mostreadas eran resistentes a dous herbicidas, o 6% a tres e o 0,5% a catro. En Iowa un exame revelou resistencia dual no 89% das pobaocións de A. rudis, o 25% era resistente a tres e o 10% resistente a cinco.
A resistencia incrementa o custo do uso de pesticidas. Para o algodón do sur, o custo dos herbicidas subiu dos 50-75 dólares por hectárea hai uns poucos anos a uns 370 $/hectárea en 2014. No sur dos Estados Unidos a resistencia contribuíu a reducir a plantación de algodçon nun 70% en Arkansas e nun 60% en Tennessee. Para o cultivo de soia en Illinois os custos aumentaron de 25 a 160 $/ha.
Bacillus thuringiensis
Produtos como Capture LFR (que contén o piretroide bifentrina) e SmartChoice (que contén un piretroide e un organofosfato) estaban incrementando o seu uso para complementar as colleitas Bt que os agricultores consideraban que por si soas non podían previr os danos causados polo insecto. Múltiples estudos atoparon que esta práctica non era efectiva ou mesmo aceleraba o desenvolvemento de cepas resistentes.
Wikipedia en alto sorabo
A Wikipedia en alto sorabo é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en alto sorabo. Foi creada o 2 de outubro de 2006.
Ilmari Federn
Ilmari Federn foi unha occidentalista, autor do "Vocabulario occidental-inglés" (1937) e do "Occidental-Dansk Ordbog" (1937). Fillo do autor austríaco Karl Federn (1868 - 1943), Ilmari traduciu moitas das súas obras ao occidental, entre elas Li pont e Li verd parapluvie. Chamado "a man dereita de de Wahl", fixo a revisión final do "Dictionarium English-Occidental" dos señores Pope e Kemp.
Wikipedia en alto sorabo
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
En febreiro de 2009, contaba con 5 300 artigos e 2 000 usuarios rexistrados.
Wikipedia en banyumasan
A Wikipedia en banyumasan (en banyumasan: Wikipédia basa Banyumasan) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en banyumasan. Foi creada en 2005.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Serín, Bergazo, O Corgo
Serín é un lugar da parroquia de Bergazo no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Bergazo, Bergazo, O Corgo
Bergazo é un lugar da parroquia de Bergazo no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Vilar, O Alto, O Corgo
Vilar é un lugar da parroquia do Alto no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Organización territorial de Letonia
miniatura|480px|Organización territorial de [[Letonia desde o 1 de xullo de 2021]]
A República de Letonia componse, segundo a reorganización territorial que entrou en vigor o 1 de xullo de 2021, de 36 municipios (en letón, novadi) e 7 cidades autónomas (en letón, valstspilsētas).
Historia
Tras a anexión en 1940 da primeira República de Letonia por parte da Unión Soviética, a subdivisión do país estableceuse en 3 óblast. En 1949 os soviéticos levaron a cabo unha reforma administrativa como resultado da cual os condados e parroquias foron substituídos por distritos e aldeas, respectivamente. Co tiempo, os límites dos distritos cambiaron varias veces.
Despois de que Letonia recuperou a súa independencia en 1991, disolvéronse as aldeas e, no seu lugar, recreáronse as parroquias, mentres que os distritos conservaron o su status; Letonia compoñíase entón de 26 distritos e 7 cidades autónomas. Tras a reforma territorial que entrou en vigor o 1 de xullo de 2009, o país subdividiuse en 110 municipalidades (en letón, novadi) e 9 cidades republicanas (en letón, Republikas pilsētas), cada unha coa súa apropia administración.
O 10 de xuño de 2020 o Saeima aprobou unha reforma municipal que reduciría os 110 municipios e 9 cidades republicanas a 42 unidades de goberno local que consistían en 36 municipios (novadi) e 7 cidades estatais (valstspilsētas). O 1 de xuño de 2021, o Tribunal Constitucional de Letonia dictaminou que a anexión do municipio de Varakļāni ao de Rēzekne era inconstitucional. En resposta, o Saeima decidiu coservar a existencia do municipio de Varakļāni como unha 43ª unidade de goberno local.
Cidades estatais
A lei de 2020 sobre territorios administrativos e áreas poboadas designou a Ogre e as nove cidades republicanas anteriores como cidades estatais. Tamén prevía a promoción de Iecava e Koknese ao status de cidade estatal o 1 de xullo de 2021. Porén, baixo a mesma lei, só as sete cidades estatais enumeradas na seguinte táboa terían gobernos locais que serían independentes de calquera municipio. As cidades estatais de Jēkabpils e Valmiera convertéronse en parte do municipio de Jēkabpils e o municipio de Valmiera, respectivamente, o 1 de xullo de 2021.
Municipios
A táboa seguinte contén os 36 municipios de Letonia:
Municipios (2009-2021)
A táboa seguinte contén os antigos 110 municipios de Letonia, por orde alfabética:
Vilamarín, Campelo, O Corgo
Vilamarín é un lugar da parroquia de Campelo no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Kitti Katz
Kitti Katz é unha serie de televisión infantil estadounidense de 2023 creada por Ed Bignell no estudo británico KidsCave Studios. A estrea da serie tivo lugar o 18 de maio de 2023 na plataforma Netflix, onde conta con versión dobrada e subtitulada en galego.
O creador da serie, Ed Bignell foi responsable das series de animación As desfeitas do rei Arthur (2005) e Robozuna (2018).
Sinopse
Un antigo garda do coñecemento dálle superpoderes a tres mozas que se converten en superheroínas gatos. As mozas tentan salvar o mundo dunha malvada deusa exipcia e xogan ao fútbol.
Isabel Pardo de Vera
Isabel Pardo de Vera Posada, nada en Lugo en 1975, é enxeñeira de camiños, canais e portos. Dende xuño do 2018 ocupa o cargo de Presidenta da entidade pública empresarial Administrador de Infraestruturas Ferroviarias (ADIF).
Traxectoria
Isabel Pardo de Vera é filla de Gerardo Pardo de Vera e irmá da xornalista Ana Pardo de Vera. Estudou enxeñería na Escola Técnica Superior de Enxeñeiros de Camiños, Canais e Portos da Universidade da Coruña.
Posteriormente, traballou como delegada de Noroeste de Sondeos, Estructuras y Geotecnia S.A. e foi directora de obras en INECO-TIFSA. En 2007 entrou en ADIF a través da Oferta de Emprego Público onde desempeñou diversos cargos. En 2015 solicitou unha excedencia en ADIF e foi directora de Mobilidade e Infraestruturas da Deputación de Pontevedra.
No ano 2016, reincorporouse a ADIF e desempeñou os cargos de Directora Xeral de Explotación e Construción de Adif e Directora Xeral de Adif Alta Velocidade. O 29 de xuño de 2018 foi nomeada Presidenta de ADIF, sendo a primeira muller en ocupar dito cargo. En xullo de 2021 foi nomeada Secretaria de Estado de Transportes.
Recoñecementos
En 2017 recibiu unha das medallas ao mérito do Colexio de Enxeñeiros de Camiños, Canais e Portos de Galicia. En 2019 foi galardoada cunha das medallas ao mérito profesional do Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos.
Roscoe Arbuckle
Roscoe Conkling Arbuckle, nado en Smith Center (Kansas) o 24 de marzo de 1887 e finado en Manhattan o 29 de xuño de 1933, foi un actor cómico estadounidense do cinema mudo, coñecido como Fatty Arbuckle. Foi mentor de Charles Chaplin e descubriu a Buster Keaton e Bob Hope. Foi unha das estrelas mudas máis populares e influentes das décadas de 1910 e 1920 e un dos actores mellor pagados en Hollywood, asinando un contrato en 1920 con Paramount Pictures por 14 000 dólares. Adoptou o alcume de Fatty, "gordecho" en inglés, a pesar de que devandito alcume só o usou profesionalmente porque o detestaba.
Arbuckle tamén é coñecido polo "escándalo Fatty Arbuckle", cando foi acusado de violar e provocar a morte á actriz Virginia Rappe. Os seus xuízos convertéronse nuns dos primeiros "xuízos-espectáculo" de Hollywood.
De Kansas a California
Arbuckle naceu en Kansas, fillo de Mollie e William Goodrich Arbuckle, e xa acumulaba varios anos de experiencia no vodevil, incluíndo traballos no Idora Park de Oakland, California, cando comezou a súa carreira cinematográfica coa compañía Selig Polyscope. Alí adquiriu o sobrenome de Fatty ("gordecho"), por mor da súa gordura.
Apareceu esporadicamente en curtametraxes dun rolo da Selig ata 1913, e, despois dunha breve estancia na Universal, converteuse nunha das estrelas da Keystones Kops, do director e produtor Mack Sennett.
O 6 de agosto de 1908 casou con Araminta Estelle Durfee (1889-1975), filla de Charles Warren Durfee e Flora Adkins. Durfee interpretou o papel de esposa autoritaria en moitas das primeiras comedias, a miúdo en compañía de Arbuckle.
Tamaño e axilidade
A pesar do seu gordura, Arbuckle era sorprendentemente áxil e gozaba dun gran dominio do seu físico. As súas comedias son coñecidas pola súa rapidez e dinamismo, cheas de escenas de persecucións e moitos gags visuais. Arbuckle estaba particularmente encariñado co momento chamado pastel na cara, un clixé da historia da comedia muda.
Buster Keaton
Arbuckle proporcionou a Buster Keaton o seu primeiro papel na industria do cinema, coa curta de 1917 The Butcher Boy. Ambos os cómicos trabaron unha estreita amizade, que non fraqueou cando Arbuckle foi duramente golpeado pola traxedia, e a subseguinte depresión e decadencia que viñeron despois. Na súa autobiografía, Keaton describiu a Arbuckle como un home de natureza bromista, e artífice, xunto co propio Keaton, de elaborados gags e esquemas cómicos que puxeron ao servizo de figuras da comedia do cinema sonoro (que significou a case desaparición de ambos os cómicos como estrelas do cinema).
O escándalo Arbuckle
No cumio da súa carreira, Arbuckle foi contratado polos estudos Paramount a cambio de cobrar un millón de dólares ao ano, o maior soldo xamais pagado por un estudio ata entón. O 3 de setembro de 1921, Arbuckle tomou un descanso da súa prolífica e vertixinosa produción fílmica, e desprazouse ata San Francisco cos seus amigos Lowell Sherman e Fred Fischbach. Rexistráronse no hotel Saint Francis, dispostos a dar unha festa, para a que convidaron varias mulleres ao seu cuarto. Durante o evento, unha delas, Virginia Rappe, unha aspirante a actriz de trinta anos, caeu gravemente enferma e foi examinada polo doutor do hotel, que ditaminou que, probablemente, a muller simplemente estaba bébeda.
Rappe caeu en coma e morreu tres días máis tarde no hospital de peritonite, causada por perforación da vexiga. Maude Delmont, amiga e compañeira de Rappe na festa, implicou a Arbuckle no suceso, denunciando que a ruptura da vexiga se producira mentres o actor violaba a Rappe cunha botella. Arbuckle, seguro da súa inocencia, rexeitou as acusacións. Entón, Delmont denunciouno á policía coa esperanza de chegar a un acordo monetario cos avogados de Arbuckle.
A carreira de Arbuckle está considerada por historiadores do cinema como unha das grandes traxedias de Hollywood. O xuízo converteuse nun acontecemento nacional e ocupaba as portadas dos xornais, especialmente dos pertencentes ao imperio de William Randolph Hearst, que non dubidaban en presentar nas súas crónicas o actor como culpable, facendo xuízos anticipados e predispoñendo a xente a prexulgar a Arbuckle. Despois de dous xuízos nulos, o 12 de abril de 1922 Arbuckle foi declarado non culpable da morte de Virginia Rappe.
A Oficina Hays, organismo que controlaba e censuraba toda a produción cinematográfica, retirou e prohibiu todos os filmes de Arbuckle, aínda que máis tarde Will H. Hays declarou que deberían deixar que o actor continuase a traballar en Hollywood. Ironicamente, un dos escasos filmes que sobreviviron á prohibición, Leap Year, era unha das dúas únicas longametraxes acabadas que a Paramount pensaba estrear cando se produciu o escándalo. Mentres que en Europa Arbuckle foi progresivamente rehabilitado trala súa absolución, nunca o foi en vida nos Estados Unidos nin en Inglaterra.
Moitos dos filmes de Arbuckle, incluíndo Life of the Party, só sobreviven como simples impresións con intertítulos en diversas linguas (non en inglés). A pesar de que Life of the Party foi estreado antes do escándalo, ninguén se molestou en conservar as copias orixinais en lingua inglesa.
Algunhas das súas primeiras curtametraxes (especialmente aquelas en que aparecía xunto a Charles Chaplin ou Buster Keaton) foron restauradas e estreadas en DVD.
Versións dunha mesma historia
miniatura|283x283px|Virginia Rappe contra 1920. Moitos detalles comentáronse durante o tres longos xuízos aos que foi sometido Arbuckle, pero os máis escabrosos foron obra directa dos medios sensacionalistas, e especialmente de William Randolph Hearst, que atopou unha auténtica mina de ouro co escándalo do que era o máis famoso actor cómico do seu tempo.
As historias (nunca comprobadas) sobre o que pasou nos cuartos 1219, 1220 e 1221 do Hotel Saint Francis, de San Francisco, o 5 de setembro de 1921, falaban mesmo de que Arbuckle, cos seus máis de 120 quilos de peso, fracturara en dous a Virginia Rappe; mais sobre todo de que, debido ao seu extremo grao de embriaguez, fora incapaz de penetrar a Virginia, polo que tivera que empregar unha botella de champaña (outras versións falaban dunha botella de Coca-Cola) ou mesmo un afiado anaco de xeo.
Segundo consta nas actas do xuízo, Arbuckle levou ata o seu cuarto do hotel un gramófono, varios discos, e abundante xenebra e whisky, desacatando directamente a Lei Volstead, que dende había un ano prohibía a produción e venda de bebidas alcohólicas en todo o país. Despois de 48 horas de festa, Virginia Rappe incorporouse ao evento, onde foi recibida por Arbuckle en pixama (o que provocou as acusacións de que o actor camiñaba semiespido polos corredores do hotel). Virginia comezou a inxerir tamén grandes cantidades de alcol, ata que tivo que ir ao lavabo a vomitar; alí a atopou Arbuckle, que se encerrou con ela durante quince minutos, tempo suficiente segundo a acusación para cometer a violación.
Segundo os médicos que a examinaron pouco despois, os danos na vexiga de Virginia Rappe podían ser consecuencia dun aborto mal practicado poucos días antes (algo que se obviou nos xuízos), e agravados como consecuencia da gran cantidade de alcol inxerido mesturado con medicamentos. Fred Fischbach encheu a bañeira con auga fría e anacos de xeo, onde foi colocada a muller nun intento por reanimala, mentres que Arbuckle colocou un pedazo aguzado de xeo dentro da vaxina de Rappe, nun intento de deter a hemorraxia, o que lle valeu a acusación de penetral cun fragmento puntiagudo desa mesma substancia.
Durante os xuízos presentouse primeiro unha versión totalmente idealizada de Virginia Rappe, como unha nova actriz á procura dunha oportunidade que caeu nas garras dunha estrela depravada. Porén, tamén apareceu o seu escuro pasado, que presentaba de tres a cinco abortos previos (operación prohibida e ilegal nesa época), prostitución ocasional, ou que causara unha epidemia de sífilis entre os traballadores dos estudos de Mack Sennet. Non obstante, todas estas historias entraban tamén na categoría dos rumores.
Últimos anos
O 27 de xaneiro de 1925 Arbuckle divorciouse en París, de Araminta Estelle Durfee, tralas alegacións dela de abandono e deserción. O 16 de maio de 1925 Arbuckle contraeu matrimonio con Doris Deane.
Arbuckle tentou volver á realización de películas, mais a prohibición inmediata de todos os seus filmes trala súa absolución non llo permitiu, e caeu no alcoholismo. En palabras da súa primeira esposa: Roscoe só pareceu atopar consolo no fondo dunha botella.
Buster Keaton tentou axudar a Arbuckle permitíndolle traballar nalgúns dos seus filmes, chegando a escribir o guión da curtametraxe de Keaton Day Dreams. Arbuckle alegou que codirixira algunhas escenas do filme de Keaton Sherlock Jr., mais é difícil saber canto dese material chegou á montaxe final do filme. Arbuckle tamén dirixiu algunhas das curtametraxes menos coñecidas de Educational Pictures, baixo o pseudónimo de William Goodrich.
Unha lenda, nunca confirmada mais persistente, dá unha explicación inexacta da orixe do pseudónimo de Arbuckle. Segundo se di, Keaton, bromista incorrexible, suxeriu que Arbuckle podería dirixir películas baixo o alias Will B. Good (literalmente «serei bo»). Supostamente, Arbuckle estivo de acordo con el, mais recoñecendo que o xogo de palabras era demasiado obvio ampliou o nome para convertelo en William B. Goodrich. Con todo, Arbuckle dirixiu ducias de películas nas que o seu pseudónimo aparecía nos créditos iniciais como William Goodrich, sen ningunha inicial entre o nome e o apelido. O escritor e investigador británico David Yallop descubriu que o nome completo do pai de Arbuckle era William Goodrich Arbuckle, co que deu unha explicación moito máis razoable e plausible sobre a orixe do pseudónimo.
Últimos filmes
En 1929 Doris Deane solicitou o divorcio, nos Ánxeles, alegando abandono e crueldade. O 21 de xuño de 1931 Arbuckle volveu casar con Addie Oakley Dukes McPhail, máis tarde Addie Oakley Sheldon (1906-2003), en Erie, Pensilvania. Pouco antes do seu matrimonio Arbuckle asinou un contrato con Jack Warner para protagonizar seis curtametraxes cómicas de dous rolos para Vitaphone, empregando o seu nome real. O 28 de xuño de 1933, tras acabar a filmación da última destas curtametraxes, foi contratado por Warner Brothers para a realización dunha longametraxe, mais Arbuckle faleceu unhas horas despois.
As seis curtametraxes de Vitaphone, rodadas en Brooklyn, constitúen os únicos rexistros gravados da voz do cómico. Os actores Al St. John (sobriño de Arbuckle), Lionel Stander e Shemp Howard, apareceron con Arbuckle nalgunhas destas curtas. Cando a Warner tentou reestrear a primeira delas, Hey, Pop!, en Inglaterra, a academia británica, citando o escándalo ocorrido unha década antes con Arbuckle, non o permitiu.
Final
Roscoe Arbuckle morreu dun ataque ao corazón o 29 de xuño de 1933, en Manhattan con só 46 anos. Buster Keaton declarou repetidas veces que Arbuckle morrera porque lle romperan o corazón. Poucas horas antes asinara un novo contrato con Warner, que lle fixo declarar: «Hoxe é o día máis feliz da miña vida». Foi incinerado e as súas cinzas dispersadas no océano Pacífico (a suposta tumba de Arbuckle, situada no cemiterio Woodlawn, no Bronx, Nova York, pertence a Macklin Arbuckle, actor e primo de Roscoe Arbuckle).
Concello de Haparanda
Haparanda é un municipio sueco (kommun) do condado de Norrbotten. O concello está no landskap de Norrbotten e a súa capital é Haparanda. No ano 2022 o concello tiña unha poboación de 9 409 habitantes.
Rioseco, Campelo, O Corgo
Rioseco é un lugar da parroquia de Campelo no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Concello de Haparanda
O sector servizos domina a economía local que tradicionalmente dependeu fortemente do comercio fronteirizo con Finlandia.
Dende a fundación do municipio no ano 1971 e ata 1995 a súa poboación medrou, e dende entón o número de habitantes diminue. Tras as eleccións de 2018 os socialdemócratas toveron que ceder o poder en favor dun goberno conservador.
Xeografía
O municipio de Haparanda atópase na fronteira con Finlandia e o núcleo urbano de Haparanda está na desenbocadura do río Torne no golfo de Botnia.
The Land Before Time
The Land Before Time é un filme de animación de 1988 dirixido e producido por Don Bluth e producido executivamente por Steven Spielberg, George Lucas, Kathleen Kennedy e Frank Marshall. Está protagonizado polas voces de Gabriel Damon, Candace Hutson, Judith Barsi (postumamente) e Will Ryan, con narración de Pat Hingle. É o primeiro filme da franaquía The Land Before Time.
Pacios, Cela, O Corgo
Pacios é un lugar da parroquia de Cela no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Cela, Cela, O Corgo
Cela é un lugar da parroquia de Cela no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
A Ponte de Neira, Cela, O Corgo
A Ponte de Neira é un lugar da parroquia de Cela no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Os Pedregás, Cela, O Corgo
Os Pedregás é un lugar da parroquia de Cela no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
A elefanta do mago
A elefanta do mago (en The Magician's Elephant) é un filme estadounidense-australiano de 2023 dirixido por Wendy Rogers, escrito por Martin Hynes e producido por Julia Pistor. Baséase na novela homónima de 2009 escrita por Kate DiCamillo, e conta coa interpretación das voces de Noah Jupe, Mandy Patinkin, Natasia Demetriou, Benedict Wong, Miranda Richardson e Aasif Mandvi. Foi animado por Animal Logic e estreouse o 17 de marzo de 2023] a través de Netflix, onde con opción dobrada e subtitulada en galego.
Inosín trifosfato
O inosín trifosfato (ITP) é un nucleósido trifosfato e un intermediario na vía do metabolismo das purinas, que intervén na síntese de ATP e GTP. Consta dun nucleósido inosina (base hipoxantina + azucre ribosa) con tres grupos fosfato esterificados no residuo de azucre en posición 5'.
O ITP orixínase pola desaminación do ATP, que modifica a base nitroxenada adenina. A incorporación de ITP no ADN pode causar danos no ADN, mutaxénese e outros efectos nocivos. O ITP é procesado polo encima inosín trifosfato pirofosfatase (ITPA), que o converte no nucleótido inosín monofosfato (IMP), para evitar a súa incorporación ao ADN.
Isabelle Eberhardt
Isabelle Eberhardt, nada en Xenebra o 17 de febreiro de 1877 e finada en Aïn Séfra (Alxeria) o 21 de outubro de 1904, foi unha exploradora e escritora suíza que viviu e viaxou polo Norte de África. Para a súa época, foi unha persoa libre que rexeitaba a moral europea, que seguía o seu propio camiño no islam e que escribiu varios libros das súas viaxes por África. Morreu nunha inundación repentina no deserto á idade de 27 anos.
Antecedentes e viaxe a África
Eberhardt naceu en Xenebra (Suíza), filla de Nathalie Moerder (de solteira Eberhardt, que era filla ilexítima dun alemán luterano e unha xudía rusa de clase media) e do seu amante Alexandre Trophimowsky, un antigo sacerdote ortodoxo anarquista orixinario de Armenia. A nai de Isabelle, Nathalie, estivo casada co senador Pavel Karlovitch de Moerder, corenta anos máis vella ca ela, quen mantiña conexións co imperio. De Moerder contratou a Trophimowsky como titor dos seus fillos Nicolas, Nathalie e Vladimir. Arredor de 1871, Nathalie colleu os seus fillos e abandonou o seu marido por Trophimowsky, que deixara a súa propia esposa e familia. Marcharon a Rusia, Turquía e Italia antes de establecerse en Xenebra. Nathalie deu a luz outra vez pouco despois de chegar a Xenebra o medio irmán de Isabelle, Augustin, e catro meses máis tarde chegoulle a noticia de que o seu esposo morrera dun ataque ao corazón. Nathalie decidiu quedar en Suíza e catro anos despois naceu Isabelle e foi rexistrada como filla "ilexítima" para evitar recoñecer a paternidade do titor.
A pesar diso, Isabelle foi educada adecuadamente. Falaba fluídamente en francés, ruso, alemán e italiano. Aprendeu latín e grego e estudou árabe clásico, ademais de ler o Corán co seu pai; grazas a todo iso volveuse fluída en árabe. Desde moi temperá idade prefería vestirse como un home para gozar a liberdade que isto lle permitía.
En 1888 o seu medio irmán Augustin foi á Lexión Estranxeira Francesa e foi asignado a Alxeria. Isto espertou o interese de Isabelle por Oriente e comezou a aprender árabe. A súa primeira viaxe ao norte de África foi coa súa nai en maio de 1897. Aínda que planeaban reunirse con Augustin, tamén estaban a considerar comezar unha nova vida alí e converterse ao islam, cumprindo así un antigo soño. Con todo, a súa nai morreu repentinamente en Annaba e foi enterrada alí baixo o nome de Fatma Mannoubia.
Christmas Is Cancelled
Christmas Is Cancelled (anteriormente titulado The Fight Before Christmas) é un filme estadounidense de 2021 dirixido por Prarthana Mohan e escrito por Sara Endsley. Está protagonizado por Hayley Orrantia, Janel Parrish e Dermot Mulroney. Conta a historia de Emma, cuxo pai e eterna rival no instituto comezan a saír. Emma embárcase nunha misión para romper a relación entre os dous. Christmas Is Cancelled estreouse nos cinemas o 16 de decembro de 2021, e pertence a Particular Crowd, MarVista Entertainment, Line Film Company e Lionsgate.
Isabelle Eberhardt
Antecedentes e viaxe a África
Trophimowsky, o pai de Isabelle, morreu en Xenebra en 1899 de cancro de gorxa coidado por Isabelle, e isto seguira ao suicidio do seu medio irmán Vladimir un ano antes, e o matrimonio de Augustin cunha muller francesa coa que Isabelle non tiña nada en común (ela escribiu: «Augustin está dunha vez por todas dirixido nos camiños trillados da vida»), polo que se cortaron todos os vínculos da súa vida anterior. De aquí en diante, como describiu nos seus diarios, Isabelle Eberhardt pasou o resto da súa vida en África, explorando o deserto e facendo do norte de Alxeria o seu novo fogar.
Viaxes espirituais
miniatura|180px|esquerda|Eberhardt fotografiada por Louis David con roupa árabe Vestida como home e facéndose chamar Si Mahmoud Essadi, Eberhardt mergullouse na cultura árabe cunha liberdade que doutro xeito non coñecería. Converteuse ao islam, o que considerou o seu verdadeiro obxectivo na vida.
Nas súas viaxes fixo contacto cunha orde sufí, a Qadiriyyah, quen estaban dedicados a axudar os pobres e necesitados ao mesmo tempo que loitaban contra as inxustizas do réxime colonial. A principios de 1901, foi atacada en Behima por un home cun sabre, nun aparente intento de asasinala, deixándoa case sen un brazo. Máis tarde perdoou o home e salvouno de ser executado. Casou con Slimane Ehnni, un soldado alxeriano, en Marsella o 17 de outubro de 1901.
O 21 de outubro de 1904, Eberhardt morreu nunha inundación en Aïn Séfra (Alxeria). Ao reunirse co seu marido despois de estar separada un longo tempo, alugou unha casa para a ocasión. A casa, construída de arxila, derrubouse sobre a parella durante a inundación; o seu marido foi arrastrado, mais sobreviviu. Foi enterrada de acordo aos ritos islámicos en Aïn Séfra. Na súa tumba en mármore aparecen gravados o nome árabe que adoptou e o seu nome orixinal francés. Slimane Ehnni morreu en 1907.
Obras
Eberhardt escribiu sobre as súas viaxes en moitos libros e xornais franceses. Traballou como reporteira de guerra no sur de Orán en 1903.
Gran Premio de Australia de 2023
O Gran Premio de Australia de 2023 (oficialmente Fórmula 1 Rolex Australian Grand Prix 2023) foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada o 2 de abril de 2023 no Circuíto Albert Park en Melbourne Victoria. A carreira foi a terceira proba do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2023.
Antecedentes
O evento celebrouse durante a fin de semana do 31 de marzo ao 2 de abril.
Clasificación do campionato antes da carreira
De cara á fin de semana, Max Verstappen lideraba por pouco o Campionato do Mundo de Pilotos con 44 puntos, un punto máis que o seu compañeiro de equipo Sergio Pérez Mendoza, segundo, e 14 por diante de Fernando Alonso terceiro. Red Bull Racing, con 87 puntos, lideraba o Campionato de Construtores por diante de Aston Martin e Mercedes, ambos con 38 puntos.
Eleccións de pneumáticos
O provedor de pneumáticos Pirelli levou os compostos de pneumáticos C2, C3 e C4 (designados como duro, medio e brando, respectivamente) para que os equipos os utilizasen no evento.
Cambios na pista
Tras a remodelación de 2021 do Circuíto Albert Park e a eliminación da chicana da curva 9–10, propúxose e instalouse unha cuarta zona de DRS na curva 9. Despois do primeiro día de práctica durante a fin de semana do Gran Premio de Australia de 2022, a nova zona DRS eliminouse debido a problemas de seguridade expostos por algúns dos pilotos. O xefe do Gran Premio, Andrew Westacott, dixo ao Herald Sun de Melbourne que a zona DRS volverá a implantarse para esta edición despois de recibir comentarios positivos da FIA e a Fórmula Un.
Auli
O auli (tamén coñecido como proto-Occidental; nome derivado de Auxiliari Lingue International) é o termo utilizado para os estadios do proxecto de idioma de Edgar de Wahl, antes da súa publicación en 1922.
Gran Premio de Australia de 2023
Clasificación
A cualificación comezou o 1 de abril de 2023 ás 15:00 hora local (UTC+11). Na primeira quenda, Sergio Pérez bloqueou e entrou na grava, provocando unha bandeira vermella. Non puido marcar un tempo representativo e, posteriormente, uniuse a Oscar Piastri, Zhou Guanyu, Logan Sargeant e Valtteri Bottas ao ser eliminado da quenda. Con todo, Pérez foi autorizado a correr baixo a decisión dos comisarios.
Auli
Non tiña unha gramática nin un vocabulario fixos ​.
Gran Premio de Australia de 2023
Clasificación
Durante a segunda quenda, Lando Norris, que se clasificou décimo terceiro, espetouse na grava, uniuse a Esteban Ocon, Yuki Tsunoda, Kevin Magnussen e Nyck de Vries na segunda quenda. Nico Hülkenberg quedou quinto na segunda quenda. Na terceira quenda, Max Verstappen informou de pequenos problemas coa mecánica do seu coche, e finalmente acadou a pole position con George Russell segundo por diante do seu compañeiro de equipo Lewis Hamilton.
Auli
En 1909, de Wahl publicou un proxecto provisional e a revista Discussiones, da Academia pro Interlingua, nun artigo titulado Abstracti Verbal Substantives ​.
Gran Premio de Australia de 2023
Clasificación
Charles Leclerc, que se clasificou sétimo, criticou a súa propia condución, dicindo que "non estaba a conducir ben. Non estaba poñendo todo, así que foi culpa miña".
Informe da carreira
George Russell superou ao piloto ganador da pole Max Verstappen, que derrapou, para tomar o liderado da carreira ata que Charles Leclerc retirouse na primeira volta na curva tres. debido ao contacto con Lance Stroll enviouno á grava e deixouno fóra da carreira. Isto provocou que saíse o coche de seguridade.
A carreira reiniciouse na volta 4. Dúas voltas máis tarde, Alexander Albon perdeu o control do seu coche e estrelouse con forza na curva sete, o que provocou que o coche de seguridade saise de novo, Russell trocou os seus pneumáticos por novos compostos duros, permitindo que o seu compañeiro de equipo Lewis Hamilton herdara o liderado. Carlos Sainz seguiu o exemplo momentos despois. Porén, momentos máis tarde, a carreira foi bandeira vermella para permitir que os comisarios limpasen os restos deixados polo coche de Albon, que quedaran esparexidos na pista. Como Russell e Sainz acababan de cambiar os pneumáticos no período do coche de seguridade, isto puxo en perigo as súas estratexias.
Hamilton comezou na primeira fila ao reiniciar a carreira, pero pronto perdería o liderado na curva nove cando Verstappen o superou co seu DRS activado. Russell superou a Gasly polo cuarto posto na volta 14, e Sainz superou a Lance Stroll na volta seguinte. Na volta 18, o motor de Russell ardeu, o que provocou a primeira retirada mecánica da tempada de Mercedes e provocou un breve período de coche de seguridade virtual. Verstappen pasaría a liderar a carreira comodamente; porén, a carreira estivo marcada de novo na volta 56 unha vez que a parte traseira do coche de Kevin Magnussen fixo contacto co muro na curva dúas, e desprendeuse o pneumático dereito.
A carreira reiniciouse con Verstappen na primeira fila, pero pronto, unha serie de accidentes que provocaron que Sainz empurrase a Fernando Alonso a facer un trompo na segunda curva, os Alpines de Pierre Gasly e Esteban Ocon remataron as súas carreiras no muro, e Nyck de Vries, Logan Sargeant e Stroll espetados na grava. A carreira viu de novo a bandeira vermella.
Tras a terceira bandeira vermella, houbo confusión sobre como se reiniciaría a carreira, os comisarios reiniciarían a carreira na última volta na orde anterior á bandeira vermella e baixo o coche de seguridade. Max Verstappen gañou a súa primeira vitoria no Gran Premio de Australia por diante de Hamilton e Alonso.
Despois da carreira
Tras a carreira, Sainz, que terminou cuarto, recibiu unha sanción de cinco segundos pola colisión con Alonso na segunda reanudación. Isto fixoo caer ao duodécimo lugar.
A Rañoá, Cela, O Corgo
A Rañoá é un lugar da parroquia de Cela no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Cardexo, Cerceda, O Corgo
Cardexo é un lugar da parroquia de Cerceda no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Carpanzal, Cerceda, O Corgo
Carpanzal é un lugar da parroquia de Cerceda no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
O Reconco, Cela, O Corgo
O Reconco é un lugar da parroquia de Cela no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Wikipedia en maithili
A Wikipedia en maithili (en ) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua maithili. Foi creada o 6 de novembro de 2014. No presente, a lingua maithili é escrita en alfabeto devanágari e da mesma maneira é escrita na edición de Wikipedia. O maithili é unha lingua indoaria falada nos estados de Bihar e Jharkhand, na India, e é unha das 22 linguas recoñecidas polo país. Tamén é falada no leste de Terai, no Nepal, sendo a segunda lingua máis prevalente do país. É unha das 122 linguas recoñecidas do Nepal.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
O proceso de creación da Wikipedia en maithili comezou no ano 2008.
Cerceda, Cerceda, O Corgo
Cerceda é un lugar da parroquia de Cerceda no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Circón
O circon é un mineral que pertence ao grupo dos nesosilicatos e é fonte do metal circonio. O seu nome químico é silicato de circonio(IV) e a súa fórmula química é ZrSiO4. Unha fórmula empírica que mostra algunhas das posibles substitucións no circón é (Zr1–y, terras rarasy)(SiO4)1–x(OH)4x–y. O circón precipita de fundidos de silicatos e ten concentracións relativamente altas de elementos incompatibles de alta forza de campo. Por exemplo, o hafnio case sempre está presente en cantidades que van do 1 ao 4%. A estrutura cristalina do circón é do sistema tetragonal. A cor natural do circón varía entre a incolora, amarela dourada, vermella, marrón, azul e verde.
O nome circón deriva do persa zargun, que significa "de ton dourado". Os alemáns adaptaron esta palabra como Zirkon, e formas similares noutras linguas. Os circóns amarelos, laranxas e vermellos tamén se chaman "xacintos", procedente do nome da flor xacinto, de orixe grega.
Propiedades
esquerda|150px|miniatura|Fotografía de microscopio óptico; a lonxitude do cristal é duns 250 [[µm]]
Debido ao seu contido en uranio e torio, algúns circóns sofren metamictización. Como están conectados cos danos internos da radiación, estes procesos distorsionan parcialmente a estrutura do cristal e isto explica parcialmente as propiedades altamente variables do circón. A medida que o circón queda cada vez máis modificado polos danos da radiación interna, a súa densidade diminúe, a estrutura cristalina altérase e a súa cor cambia.
O circón pode ter moitas cores, como o marrón avermellado, amarelo, verde, azul, gris e incoloro. A cor dos circóns pode ás veces cambiar por un tratamento con calor. Os circóns marróns comúns poden transformarse en incoloros e azuis quentándoos a 800-1000 °C. En sitios xeolóxicos, o desenvolvemento de cores rosas, vermellas e púrpuras no circón ocorre co paso de millóns de anos, se o cristal ten elementos traza dabondo como para producir centros de cor. A cor nesta serie vermella ou rosa aparece zonada en condicións xeolóxicas por riba de temperaturas de arredor 400 °C.
Estruturalmente, o circón consta de cadeas paralelas de tetraedros de sílice alternantes (os ións de silicio en coordinación catro con ións de oxixeno) e ións de circonio, cos ións de circonio grandes en coordinación oito con ións de oxíxeno.
Aplicacións
miniatura|Grans de tamaño de area de circón
O circón utilízase principalmente como opacificador, e foi usado na industria da cerámica decorativa. Tamén é o precursor principal non só do circonio metálico, aínda que esta aplicación é pequena, senón tamén de todos os compostos de circonio incluíndo o dióxido de circonio (ZrO2), un importante óxido refractario cun punto de fusión de 2717 °C.
Outras aplicacións son o seu uso en refractorías e fundicións e un crecente conxunto de aplicacións especializadas como circonia e compostos químicos de circonio, como nas barras de combustible nuclear, conversores de combustible catalítico e nos sistemas de purificación da auga e o aire.
O circón é un dos minerais clave usados polos xeólogos en xeocronoloxía.
O circón forma parte do índice ZTR para clasificar sedimentos altamente meteorizados.
Utilízase como xema en xoiería, onde se considera pedra semipreciosa.
Pedra semipreciosa
miniatura|Unha xema de circón azul clara de 3,36 [[quilates]]
Os circóns transparentes son utilizados como pedras semipreciosas, debido á súa alta gravidade específica (entre 4,2 e 4,86) e brillo adamantino. Debido ao seu alto índice de refracción (1,92) foi utilizado ás veces como substituto do diamante, aínda que non presenta a mesmo xogo de cores que o diamante. O circón é a xema máis pesada, e afúndese rapidamente mesmo en líquidos moi viscosos. A súa dureza de Mohs está entre a do cuarzo e a do topacio, en 7,5 na escala de 10 puntos, aínda que por debaixo da de pedras artificialmente creadas polo home similares de circonia cúbica (dureza 9). Os circóns poden ás veces perder a súa cor inherente despois de seren expostos por longo tempo á luz do sol forte, o cal é pouco común nas xemas. É inmune ao ataque de ácidos agás o do ácido sulfúrico e só cando foi triturado ata convertelo en po fino.
A maioría dos circóns con grao de xema presentan un alto grao de birrefrinxencia, o cal, nas pedras talladas con cortes denominados de táboa e pavillón ou culata (é dicir, case todas as pedras talladas), pode verse como a aparente duplicación do pavillón cando se ve a través da táboa, e esta característica pode utilizarse para distinguilos dos diamantes e as circonias cúbicas (CZ) así como dos vidros de cal sodado (vidro corrente), ningún dos cales mostra esta característica. Porén, algúns circóns de Sri Lanka presenan só unha lixeira birrefrinxencia ou ningunha, e algunhas outras pedras de Sri Lanka poden presentar unha clara birefrinxencia nun plano e pouca ou ningunha noutras partes da mesma pedra tallada. Outras xemas presentan tamén birrefrinxencia, de xeito que a presenza desta característica pode axudar a distinguir un determinado circón dun diamantge ou dunha circonia cúbica, pero non servirá para distinguilo de, por exemplo, unha xema de topacio. Porén, a alta gravidade específica do circón pode normalmente distinguilo de calquera outra xema e é unha proba de simple aplicación.
La Belle Époque (filme)
La Belle Époque é un filme francés de 2019 escrito e dirixido por Nicolas Bedos. Estreouse fóra de competición no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2019.
Circón
Pedra semipreciosa
Ademais, a birrefrinxencia depende da talla da pedra en relación co seu eixe óptico. Se un circón se talla con este eixe perpendicular á súa faceta táboa, a birrefrinxencia pode reducirse ata ser indetectable a non ser que se vexa cunha lupa de xoieiro ou outros instrumentos ópticos de ampliación. Os circóns de maior grao tállanse para minimizar a birrefrinxencia.
O valor dunha xema de circón depende en gran medida da súa cor, transparencia e tamaño. Antes da segunda guerra mundial podían obterse circóns azuis (a cor máis valiosa) de moitos subministradores de xemas en tamaños entre 15 e 25 quilates; desde entón, pedras incluso de só 10 quilates pasaron a ser escasas, especialmente nas variedades de cor máis desexadas.
La Belle Époque (filme)
O 2 de decembro de 2022 estreouse en Amazon Prime Video unha versión subtitulada en galego.
Circón
Pedra semipreciosa
Creáronse circóns sintéticos no laboratorio mais só teñen un interese científico e nunca atoparon sitio no mercado da xoiería. Os circóns son ás veces imitados pola espinela e o zafiro sintético, pero non son difíciles de distinguir deles usando ferramentas simples.
Distribución
miniatura|esquerda|Tendencia da produción mundial de concentrados de mineral de circonio.
O circón é un accesorio común para buscar os constituíntes minerais de todos os tipos de rochas magmáticas, pero especialmente das rochas de tipo granítico e félsicas. Debido á súa dureza, durabilidade e a ser quimicamente inerte, o circón consérvase en depósitos sedimentsarios e é un constituínte común de moitas areas. O circón pode atoparse ocasionalmente como mineral traza en rochas intrusivas ultrapotásicas como as kimberlitas, carbonatitas e lamprófiros.
O circón forma concentracións de interese económico en depósitos areosos de minerais pesados, en certas pegmatitas e nalgunhas rochas volcánicas alcalinas raras, por exemplo a traquita Toongi de Dubbo, Nova Gales do Sur, Australia en asociación cos minerais de circonio-hafnio eudialita e armstrongita.
Australia é líder mundial na minería de circonio, producindo o 37% do total mundial e posuíndo o 40% dos "recursos demostrados económicos" (de explotación rendible) deste mineral. O maior produtor en África é a República de Suráfrica, cun 30% da produción mundial, o que a fai a segunda produtora do mundo despois de Australia.
Asociación de Amigos da Casa das Ciencias
A Asociación de Amigos da casa das Ciencias foi creada no 1993 co fin de "apoiar decididamente as actividades desenvoltas pola Casa das Ciencias da Coruña, e colaborar con ela para potenciar todas as formas de divulgación, popularización e educación científica". Unha das súas principais actividades é o mantemento do Día da Ciencia na Rúa.
Circón
Datación radiométrica
O circón foi moi importante durante a evolución dos métodos de datación radiométrica. Os circóns conteñen cantidades traza de uranio e torio (desde 10 ppm ata 1 en porcentaxe en peso ou masa) e poden datarse usando varias técnicas analíticas modernas. Como os circóns poden sobrevivir a procesos xeolóxicos como a erosión, o transporte e mesmo un alto grao de metamorfismo, conteñen un rexistro rico e variado dos procesos xeolóxicos. Actualmente, os circóns dátanse normalmente polos métodos de uranio-chumbo (U-Pb), trazas de fisión, catodoluminescencia, e U+Th/He. Por exemplo, poden usarse as imaxes de emisión de catodoluminescencia de electróns rápidos como unha ferramenta de precribado para a espectrometría de masas de ións secundarios de alta resolución (ou SIMS, do inglés high-resolution secondary-ion-mass spectrometry) para obter imaxes do padrón de zonación e identificar rexións de interese para a análise isotópica. Isto faise usando unha catodoluminescencia integrada con microscopio electrónico de varido. Os circóns en rochas sedimentarias serven para identificar a fonte dos sedimentos.
Asociación de Amigos da Casa das Ciencias
Presidentes: