cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cairn de Gavrinis
Descrición e arquitectura
O corredor ten unha lonxitude de 11,80 m. A súa anchura, de 0,8 m, e a súa altura, de ao redor de 1,5 m, permanecen aproximadamente constantes de punta a punta, se non é por un estrangulamento leve na metade da lonxitude. As súas paredes están compostas por 29 ortóstatos, a maioría en granito claro de gran fino, que corresponden ás facies que se poden observar ao redor da illa actual. 15 ortóstatos, dous dos cales son de cuarzo, forman o lado nordés, e 14 o lado suroeste. 23 están decorados con gravados no seu lado visible, con motivos ás veces estilizados até a abstracción (escudos compostos por arcos radiais, machadas, zig-zags e meandros). Só ten 9 laxas de cubertas que actúan como linteis. O chan lousado do corredor, remodelado durante as escavacións de 1881-1886, elévase lixeiramente desde a entrada cara á cámara e repousa sobre un terraplén de 65 −100 cm de espesor formado por pedras e area.
Os motivos gravados usan o principio do claroscuro, quizais realzado por pintura branca e negra.
As escavacións da explanada fronte á fachada do cairn revelaron un rastro de cinzas e oito terróns de carbón vexetal identificados como antigas bases de pé de madeira queimada. O refugallo mostrou que esta explanada tivo que ser condenada bruscamente porque se atoparon en particular un grupo de tres machados puídos (un de sílex e dous de dolerita) e dúas moreas de cascos. A fachada do cairn probábelmente estaba provista dunha construción de madeira que foi queimada cara ao, cuberta despois cunha capa de area para formar un túmulo anónimo.
Gavrinis e as teorías pseudocientíficas
Os pseudocientíficos analizaron este lugar e estimaron que os gravados en espiral tamén terían relación co número de días nun ano, ou mesmo co número π ou coa latitude precisa da illa onde se atopa o monumento, mesmo aínda que que se construíu fai miles de anos, en tempos prehistóricos.
Gavrinis e a arte
Os gravados do cairn de Gravinis influíron fortemente no traballo do pintor Jean-Claude Bédard.
Visita
A visita guiada ao cairn realízase tomando un bote desde a cala de Pen Lannic na comuna de Larmor-Baden (Morbihan) ou de Port-Navalo Arzon). Ademais do descubrimento dun monumento excepcional, o sitio ofrece aos visitantes un panorama único no golfo de Morbihan. Pódese visitar unha réplica no museo da necrópole megalítica de Bougon en Deux-Sèvres.
Soraya Castro Lago
Soraya Castro Lago, nada en Abade (Moeche) o 20 de setembro de 1999, é unha escritora e poeta galega.
Traxectoria
Estudante de Historia da arte pola UNED. Desde moza escribe poesía. Padece trastorno de personalidade límite. En xaneiro de 2019 tentou suicidarse botándose da fiestra dun terceiro piso. As consecuencias da caída deixárona para a vida nunha cadeira de rodas con tetraplexía de alta lesión.
Nunha entrevista recoñecía a inspiración de Rosalía de Castro, Manoel Antonio, Lois Pereiro e Lupe Gómez, así como a axuda persoal de Branca Trigo para que os seus primeiros poemas visen a luz.
Castelo de Himeji
O Castelo de Himeji (en xaponés: Himeji-jo, 姫路城; -jō ), tamén coñecido como Hakurojō ou Shirasagijō debido ao seu exterior branco relucente, é un complexo palaciano de 82 edificios de madeira situado na cidade de Himeji, prefectura de Hyogo, no Xapón.
Unha das estruturas máis antigas que se conservan do período Sengoku, está considerada un tesouro nacional do Xapón e foi clasificada como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en decembro de 1993. Xunto con Matsumoto-jo e Kumamoto-jo, é un dos "Tres castelos famosos" do Xapón e o máis visitado do país.
Historia
esquerda|miniatura|220x220px| Castelo de Himeji, Xapón: plano de 1761, con detalles de camiños, tramos e a súa torre central. O castelo foi deseñado e construído durante a era Nanboku-cho do período Muromachi. Daquela chamábase Himeyama-jo (castelo de Himeyama). En 1331, Akamatsu Sadanori planeou un castelo na base do monte Himeji, onde Akamatsu Norimura construíra o templo Shomyoji. Despois da caída de Akamatsu durante a guerra Kakitsu, o clan Yamana asumiu brevemente os planos do castelo; a familia Akamatsu regresou despois da guerra de Ōnin.
En 1580, Toyotomi Hideyoshi tomou o control do castelo mal coidado, e Kuroda Yoshitaka construíu unha torre de tres pisos. Despois da batalla de Sekigahara en 1601, Tokugawa Ieyasu concedeu o castelo de Himeji a Ikeda Terumasa, quen levou a cabo un proxecto de expansión de nove anos que levou o castelo á súa forma actual. "Só a porta leste dunha sección da segunda muralla" sobrevive do período anterior. As últimas grandes incorporacións, o Western Circle, foron completadas en 1618.
O castelo de Himeji foi un dos últimos dominios do tozama daimyō a finais do período Edo. Estivo en poder dos descendentes de Sakai Tadasumi até a Restauración Meiji. En 1868, o novo Goberno do Xapón enviou ao exército de Okayama, baixo o mando dos descendentes de Ikeda Terumasa, a orde de bombardear o castelo con cartuxos baleiros e expulsar aos seus ocupantes. dereita|miniatura|250x250px| Castelo de Himeji, Xapón: un esbozo cun complexo complexo de camiños e muros, que tería causado dificultades aos sitiantes que querían penetrar dentro e collelo. Cando o sistema Han foi abolido en 1871, o castelo foi vendido nunha poxa por 23 iens (actualmente 153 dólares). Non obstante, o custo do desmantelamento do castelo foi insignificante e, como consecuencia, o complexo quedou abandonado.
O Décimo Rexemento de Infantería ocupou o complexo en 1874 e o Ministerio da Guerra fíxose co control do mesmo en 1879. A torre principal foi restaurada en 1910, a un custo de 90.000 iens tomados de fondos públicos.
A cidade de Himeji foi bombardeada en 1945, ao final da segunda guerra mundial. Aínda que a maior parte da zona circundante foi queimada até o chan, o castelo sobreviviu ileso, con excepción dalgúns impactos das explosións próximas.
Os esforzos para restaurar o castelo comezaron en 1956, e durante o proceso só se utilizaron equipos e métodos tradicionais, e a restauración completouse en 1964.
Características
dereita|miniatura|250x250px| Torre principal. Nótese o tamaño dos [[Cimento|cimentos, que tiñan unha función defensiva.]] O castelo de Himeji serve como un excelente exemplo do prototipo do castelo xaponés, que contén moitas das características arquitectónicas defensivas e militares máis asociadas a estes castelos. Os altos alicerces de pedra, os muros brancos e a organización interna dos edificios do complexo son elementos estándar de calquera castelo dese país, e o monumento tamén mostra moitos outros exemplos de deseño típico xaponés, incluíndo a colocación de armas e buratos para soltar pedras.
Un dos elementos defensivos máis importantes do castelo de Himeji, e quizais o máis famoso, é o confuso labirinto de camiños que conducen á fortaleza principal. As portas, muros exteriores e outros muros do complexo están dispostos para confundir as forzas invasoras e permitir un ataque máis rápido e eficiente. A espiral ao redor do castelo, con moitos camiños sen saída, permitía observar e atacar os enimigos desde a fortaleza ao longo do seu camiño de aproximación. con todo, o castelo de Himeji nunca foi atacado deste xeito, polo que o sistema nunca foi probado.
Seccións e portas
miniatura|250x250px| Vista do castelo de [[Himeji ]] miniatura|250x250px| Torre principal miniatura|250x250px| Vista ao solpor miniatura|250x250px| Vista panorámica coa cidade de [[Himeji ao fondo]]
Nishinomaru
É un dos tramos máis famosos, ademais da torre principal, que se atopa na ala oeste do castelo. Neste sector vivía en 1615 Senhime, a filla do shogun Tokugawa Hidetada, que foi esposa durante once anos de Honda Tadatoki, aínda que a súa morte en 1626 obrigou a Senhime a regresar a Edo, a capital do shogunato.
Aínda que a maior parte da ala está actualmente en ruínas, hai algúns pavillóns en mellor estado, como o Hyakkenroka (gran corredor) e o Keshō yagura (pavillón das mulleres); crese que este último foi o salón onde se vestía Senhime.
Aburakabe
Neste tramo, situado despois da porta Ho, os muros non son de xeso branco senón de barro, cal e grava. Crese que esta sección foi construída na época de Toyotomi Hideyoshi.
Pozo de Okiku
Este pozo está a carón da torre Bizenmaru. Conta a lenda que nese pozo está a pantasma dunha criada do castelo, que foi executada cando foi acusada de roubar un prato valioso.
Xardín de Koko-en
Este parque foi reconstruído a partir das escavacións das ruínas da gran mansión da zona Oeste. A partir do citado parque reconstruíronse as rúas, casas, muros de barro, a porta de Nagayamon, a porta principal da entrada do parque e, ademais, nove xardíns no seu interior.
Festividades
Anualmente dedícanse dous días especialmente ao castelo de Himeji:
Cultura popular
O castelo de Himeji foi escenario de varias producións cinematográficas e televisivas, entre elas:
Rose Mutiso
Rose M. Mutiso, nada en Nairobi cara a 1986, é unha activista kenyana e investigadora en ciencia de materiais. É cofundadora e directora xeral do Instituto Mawazo. É a directora de investigación do Energy for Growth Hub (Centro de Enerxía para o Crecemento). Foi preseleccionada para o Premio Pritzker 2020 ao Xenio Ambiental Emerxente.
Educación
Mutiso estudou enxeñería no Dartmouth College, antes de completar o seu doutoramento en Ciencias dos Materiais na Universidade de Pensilvania, no laboratorio de Karen I. Winey. A súa tese centrouse nas propiedades dos materiais para a nanoelectrónica. Fixo o seu posdoutoramento como bolseira científica do Congreso 2013-14 no Instituto Americano de Física.
Carreira
Mutiso foi bolseira no Departamento de Enerxía dos Estados Unidos.
O traballo de activismo de Mutiso céntrase en mellorar o acceso á enerxía en África de forma consciente co clima. A través do Instituto Mawazo, espera formar a máis mulleres nas habilidades de investigación e enxeñería necesarias para seguir desenvolvendo o sector enerxético kenyano. Formou parte da xunta consultiva da African  Utility Week 2018. Avogou por unha orzamentación internacional do carbono que recoñeza tanto as emisións actuais comparativamente baixas das nacións africanas como que asigne un espazo para o seu desenvolvemento futuro cara a un maior consumo de enerxía. Escribiu para Scientific  American e tamén deu unha charla TED sobre o tema.
Pirkkalan Pingviinit
Os Pirkkalan Pingviinit son un equipo de hóckey sobre xeo do municipio de Pirkkala, Pirkanmaa (Finlandia). Foi fundado en 1987 e actualmente compite na II-divisioona, a cuarta categoría do hóckey sobre xeo finés. Xoga os seus partidos como local no Pirkkalan jäähalli, un pavillón construído no ano 2000 e con capacidade para 1 000 persoas.
Historia
Os Pingviinit naceron en 1987, cando un grupo de entusiastas do hóckey sobre xeo decidieron crear un equipo na localidade de Pirkkala. O día 4 de agosto dese mesmo ano celebrouse a reunión fundacional, á que asistiron 15 persoas e na que se elixiu o nome "Pingviinit" para o equipo, como o equipo dos Pittsburgh Penguins da National Hockey League (NHL).
O maior logro do equipo ata 2022 tivo lugar en 2010, cando o equipo conseguiu o ascenso ao terceiro nivel do hóckey sobre xeo finlandés, a Suomi-sarja, onde permaneceu ata o seu descenso á II-divisioona en 2012.
Xogadores destacados
Varios xogadores formados no club chegaron ao máis alto nivel do hóckey sobre xeo finlandés.
Elisabetta Pierazzo
Elisabetta ("Betty") Pierazzo, nada en Noale (Italia) o 4 de xullo de 1963 e finada o 15 de maio de 2011, foi unha experta en ciencias planetarias naturalizada estadounidense. Especializouse en modelización de impactos de meteoritos e nos seus posibles efectos sobre a aparición de vida extraterrestre no sistema solar.
Traxectoria
Pierazzo naceu Italia e trasladouse aos Estados Unidos en 1989, e ao ano seguinte asistiu en Tucson ás clases para graduarse no Departamento de Ciencias Planetarias da Universidade de Arizona, na que obtivo o doutoramento en 1997, sendo distinguida a súa tese co Premio Gerard P. Kuiper Memorial.
Tras doutorarse, continuou na mesma universidade como investigadora asociada, e en 2002 incorporouse ao Planetary Science Institute, institución na que permaneceu polo resto da súa vida.
Compaxinou o seu labor docente na universidade cos seus traballos de investigación científica, entre os que destacan a modelización de impactos de meteoritos en todo o sistema solar e os seus efectos astrobiolóxicos e ambientais na Terra e en Marte. Tamén proporcionou información detallada sobre o impacto de Chicxulub, probable causante da extinción dos dinosauros, e investigou as características e o espesor da capa de xeo da lúa de Xúpiter Europa. No campo da exobioloxía, analizou a chegada de compostos orgánicos de orixe cometaria aos planetas e á lúa Europa, así como os sistemas hidrotermais subsuperficiais causados por impactos de aerólitos en Marte como posibles contornas favorables para a aparición de vida.
Como entusiasta divulgadora da astronomía, interveu nun documental en tres partes do National Geographic dedicado ao cráter Barringer, o famoso impacto meteorítico localizado no deserto de Arizona.
Na súa condición de experta en impactos meteoríticos e exobioloxía, colaborou asiduamente con distintos comités da NASA, exercendo tamén como editora asociada do Meteoritics and Planetary Sciences, intervindo na organización en 2007 do Congreso da Asociación Meteorítica celebrado en Tucson.
Faleceu en Tucson en 2011, vítima dun cancro que se lle diagnosticou seis meses antes do fatal desenlace. Estaba casada con Keith Powell.
Ácido graxo poliinsaturado
miniatura|250x250px| [[Ácido araquidónico, un ácido graxo omega-6 con catro dobres enlaces.]] Os ácidos graxos poliinsaturados son ácidos graxos que teñen máis dun dobre enlace entre os seus carbonos. Adoitan facerse referencia a eles polas súas siglas en inglés PUFA (Poly-Unsaturated Fatty Acids). Dentro deste grupo atopamos o ácido linoleico (da familia omega-6) e o ácido alfa-linolénico (da familia omega-3). Ambos son ácidos graxos esenciais para os humanos, xa que non se poden sintetizar. Teñen un efecto xeralmente beneficioso, reducindo o colesterol total no sangue. O exceso implica a produción de compostos tóxicos. Pódense obter do peixe azul e vexetais como millo, soia, xirasol, cabazas e froitos secos.
Tipos
Segundo a posición do dobre enlace máis próximo ao carbono que leva o grupo metilo (-CH 3 ), que é o último carbono da cadea ou carbono "omega", clasifícanse en tres familias:
A distribución nestas tres series ou familias está relacionada, non só coa estrutura química, senón tamén coa orixe biosintética dos ácidos graxos, común en cada familia.
Alan Llwyd
Alan Llwyd nado Alan Lloyd Roberts en Dolgellau, Gwynedd en 1948, é un poeta bárdico, escritor e guionista cinematográfico.
Traxectoria
Gañou a Cátedra e a Coroa no National Eisteddfod of Wales de Ruthin en 1973, e de novo no National Eisteddfod of Wales de Aberteifi (Cardigan), de 1976, só o segundo poeta en facelo na historia do Eisteddfod.
Ramón D. Villar
Ramón Dios Villar, coñecido como Ramón D. Villar, nado en Campo Lameiro, foi un escritor e xornalista galego.
Alejandro Puccio
Alejandro Rafael Puccio, nado en Buenos Aires en 1958 e finado en Avellaneda o 27 de xuño de 2008, foi un xogador de rugby arxentino. Internacional coa selección arxentina, paralelamente á súa carreira deportiva era secuestrador e membro dunha banda criminal (xunto con varios membros da súa familia) que se dedicaba a secuestrar, torturar e asasinar persoas adiñeiradas.
Ramón D. Villar
Traxectoria
Nado en Campo Lameiro. Emigrou a Arxentina onde traballou como tipógrafo. Foi socio do Hogar Gallego. Foi o último director da revista Lar. Publicou en Buenos Aires Poemas simbólicos y otros versos en 1954. Foi nomeado membro correspondente da Real Academia Galega en 1953.
Alejandro Puccio
Traxectoria
Era fillo de Arquímedes Puccio, contable, avogado e membro da Secretaría de Intelixencia do Estado (SIDE) da Arxentina durante a ditadura militar e de Epifanía Ángeles Calvo, profesora de contabilidade e matemáticas. Tiña catro irmáns: Silvia, Daniel (Maguila), Guillermo e Adriana.
Xogaba de ala de tres cuartos no equipo de rugby do Club Atlético de San Isidro, co que debutou aos 19 anos, en 1977. Militou neste club ata a súa detención en 1985, e gañou tres veces o Torneo da URBA. Internacional coa selección arxentina, proclamouse campión do Campionato Suramericano de 1979.
Actividades criminais
Xunto a outros membros da súa familia formaba unha banda criminal dedicada ao secuestro e á extorsión. Liderados por seu pai, Arquímedes Puccio, secuestraron e asasinaron polo menos a tres empresarios arxentinos entre 1982 e 1985. Tamén secuestraron a unha muller que conseguiu salvar a súa vida cando os membros da familia foron detidos pola policía.
Ricardo Manoukian, de 24 anos e amigo de Alejandro, foi a primeira vítima coñecida do clan criminal, que o secuestrou o 22 de xullo de 1982 en San Isidro, Buenos Aires. O 5 de maio de 1983 secuestraron a Eduardo Aulet, outro xogador de rugby. Aínda que as familias das vítimas pagaron os rescates, os dous mozos foron asasinados por membros da organización criminal. En maio de 1984 tentaron secuestrar o empresario Emilio Naum na rúa a plena luz do día, pero debido á resistencia que este opuxo, acabaron por asasinalo alí mesmo.
O 8 de novembro dese mesmo ano, cando se dirixía a declarar no Palacio de Tribunais, intentou suicidarse saltando dende o quinto piso do interior do edificio. Como consecuencia desta caída, sufriu durante o resto da súa vida unhas convulsións polas que foi medicado con antipsicóticos. O 26 de decembro de 1995 foi condenado a cadea perpetua. Os primeiros anos foi visitado pola súa moza Mónica ata que el lle pediu que non fose máis. Máis tarde casou con Nancy Arrat, á quen coñeceu mentres estaba en prisión. No cárcere fíxose amigo íntimo do parricida e estafador Sergio Schoklender. Nunca recoñeceu a súa responsabilidade nos feitos delituosos polos que foi condenado.
Permaneceu no cárcere ata o 7 de abril de 1997 cando quedou en liberdade segundo a lei 2x1, baixo unha fianza de medio millón de pesos. Foi detido de novo o 28 de setembro de 1999.
Despois de 22 anos de prisión no cárcere do partido de Florencio Varela, foille concedida a liberdade condicional en novembro de 2007. Morreu fóra do cárcere, en 2008, aos 49 anos, por mor dunha infección contraída nun hospital, onde fora ingresado por sufrir convulsións. Ninguén asistiu ao seu velorio.
Na cultura popular
En 2015 o xornalista Rodolfo Palacios publicou o seu libro "El Clan Puccio" que recolle longos testemuños do propio Arquímedes Puccio. En agosto de 2015, o director de cine Pablo Trapero levou a historia ao cine no filme El Clan, con Guillermo Francella no papel de Arquímedes Puccio e Peter Lanzani no de Alejandro.
Ademais, en setembro de 2015 estreouse en Telefe a miniserie Historia de un clan, dirixida por Luis Ortega e protagonizada por Alejandro Awada no papel de Arquímedes Puccio e Chino Darín como Alejandro.
Manuel Pertegaz
Manuel Pertegaz Ibáñez, nado en Olba (Provincia de Teruel) o 18 de maio de 1918 e finado en Barcelona o 30 de agosto de 2014, foi un deseñador e modisto español.
Traxectoria
Con dez anos mudouse coa familia a Barcelona e en 1930 abandonou o colexio para comezar a traballar nunha xastrería. A súa carreira foi meteórica e en 1942, con só 25 anos, abriu a primeira casa de modas de alta costura nunha entreplanta da Avinguda Diagonal. En 1948 abriu a súa primeira tenda en Madrid, na esquina da rúa Hermosilla con Velázquez, e viaxou a París.
Comezou a ser coñecido internacionalmente cando marchou a Estados Unidos en 1954 xunto a Valentino, Pierre Cardin, Pierre Balmain e as irmás Fontana, entre outros. Presentou a súa colección en Nova York, Boston, Atlanta e Filadelfia. Ese mesmo ano os seus traxes empezaron a venderse nas mellores tendas do país americano. Foi o primeiro deseñador español que vendeu os seus deseños na Quinta Avenida de Manhattan.
En 1951 realizou os deseños do vestiario para o filme Alba de América que se realizan na xastraría de Humberto Cornejo.
En 1957 trasladou os seus salóns de Madrid ao Paseo da Castellana. Ese mesmo ano Christian Dior morreu subitamente dun infarto. En París falábase de Pertegaz como posíbel sucesor, mais el declinou o ofrecemento, do mesmo xeito que o seu compañeiro de profesión Elio Berhanyer. Os seus traxes exportáronse a Inglaterra, Suíza e o Canadá. As súas coleccións presentáronse no Cairo, Venecia, Londres, Santiago de Chile e Copenhague.
En 1968 inaugurou a primeira das súas cinco tendas de roupa en España. Medalla de Ouro da Cidade de Nova Orleáns. En 1969 os seus salóns madrileños quedaron de novo pequenos e trasladounos a un palacete do barrio de El Viso. Nos seus talleres de Barcelona e Madrid traballaban xa 700 persoas.
En 1969 a cantante española Salomé luciu un vestido da súa firma no Festival da Canción de Eurovisión, no que resultou gañadora. O deseño, de 14 quilos de peso, estaba realizado en porcelana con flocos. En 1970 impúxose o prêt-à-porter e Pertegaz realizou a súa primeira colección de «boutique». Viaxou a San Antonio (Texas, EUA) e presentou a súa colección na Gala de España, con Joan Crawford como convidada de honra. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/1968_Uniforme_Iberia_por_Manuel_Pertegaz_%285536701449%29.jpg/220px-1968_Uniforme_Iberia_por_Manuel_Pertegaz_%285536701449%29.jpg|miniatura|Deseño de Pertegaz para as auxiliares de voo de [[Iberia Líneas Aéreas de España|Iberia (1968)]] En 1974 viaxou a São Paulo convidado pola Cámara de Comercio. Creou en 1975 o perfume Muy Pertegaz. Pechou os seus salóns de Madrid e as liñas de pret-à-porter e de accesorios continúan en Barcelona. En 1980 viaxou ao Xapón convidado pola Cámara da Moda e a México con motivo da inauguración dun novo establecemento de El Palacio de Hierro. En 1982 presentou o seu terceiro perfume, Sport.
En 1992 vestiu a modelo estadounidense Pat Cleveland como Dama do Paraugas na cerimonia da inauguración dos Xogos Olímpicos de Barcelona. En 1997 creou a súa primeira colección para home e o ano seguinte pechou o desfile de moda que, con motivo do día de España, se presentou na Expo 98 en Lisboa. En 2000 seguiu aínda a traballar e a supervisar as liñas que se comercializan co seu nome, tanto dentro como fóra de España.
Vestiu durante moitos anos a María Teresa Salisachs Rowe, a esposa de Juan Antonio Samaranch, finada en 2000.
O 30 de agosto de 2014 finou en Barcelona aos 96 anos de idade.
Estilo
A finais da década de 1960 intuíu que a moda ía sufrir un cambio, de aí a súa fama de precursor. Ver o musical Hair deulle unha pista desa revolución inminente.
Durante o seu maior apoxeo, vestiu a esposa de Francisco Franco, Carmen Polo, e a súa filla, Carmen Franco y Polo. Entre outras, vestiu as actrices Paulette Goddard e Ava Gardner. Algunhas clientas foron tamén amigas súas, como Audrey Hepburn, Jacqueline Kennedy, Marisa Berenson, María Teresa Bertrand, Aline Griffith, Carmen Sevilla ou a raíña emérita Sofía.
Pabellón Insular Santiago Martín
O Pabellón Insular Santiago Martín é un pavillón polideportivo situado en San Cristóbal de La Laguna, España, utilizado polo club de baloncesto profesional CB Canarias para xogar os seus partidos de competición oficial. Inaugurado en 1999, tamén foi utlizado polo desaparecido Tenerife Club de Baloncesto. Ten capacidade para 5 100 espectadores.
María Cegarra Salcedo
María Cegarra Salcedo, nada en La Unión (Murcia) o 28 de novembro de 1899 e finada en Murcia o 26 de marzo de 1993, foi unha poeta española, ademais da primeira muller perito químico.
Traxectoria
Entre 1921 e 1924 exerceu como axudante técnico no laboratorio de análise industrial da viúva de Francisco Munuera. Logo, dende finais dos anos vinte e durante varias décadas, estivo á fronte do seu propio laboratorio de análises químicas, orientado á explotación mineira, na casa familiar.
Love Life (serie de televisión)
Sinopse
É unha serie antolóxica que cada tempada segue a unha persoa diferente dende o seu primeiro idilio até o último.
Estrea
A serie estreouse o 27 de maio de 2020 a través de HBO Max.
María Cegarra Salcedo
Traxectoria
O 7 de maio de 1928 obtivo o título de Perito Químico na Escola Politécnica Superior de Alcoi (EPSA).
Tras a morte do seu irmán Andrés en 1928, dedicouse á poesía. Grazas a el coñecera a Carmen Conde, con quen tivo unha longa e fonda amizade recollida nunha correspondencia. Participou nas actividades realizadas na Universidade Popular que Conde e Antonio Oliver fundaron nesa cidade. Tamén fixo amizade co xornalista Raimundo de los Reyes e cos poetas Miguel Hernández e Ramón Sijé. Con Hernández mantivo unha estreita relación.
En 1946 obtén a licenciatura en Ciencias Químicas pola Universidade de Murcia. Ademais, Cegarra exerceu corenta anos de docencia en diferentes colexios de Cartaxena, así como noutros centros entre eles a Escola de Peritos Industriais.
Obra
alt=Mural de María Cegarra en el proyecto Huellas de Mujer, por la artista Clara Ledo.|miniatura| Mural de María Cegarra no proxecto Huellas de Mujer, da artista Clara Ledo.
Mesteres
Contido
Seguindo a edición de 1987 :
II
[A] (sonetos)
[B] (sonetos)
Características
Mesteres foi considerado por Claudio Rodríguez Fer e Basilio Losada como un dos libros, xunto con Con pólvora e magnolias de X.L. Méndez Ferrín, que supoñen unha renovación na poesía galega a partir de 1976. É unha obra na que se adoptan formas especifiacamente galegas para expresar un contido existencial, que se ben é galego, trascende calquera área cultural, ademais da renovación formal da expresión poética coa que enriquece a poesía galega.
O libro comeza cun limiar Mester dos mesteres en alusión ao Cantar dos cantares no que se marca a estranxeiría do poeta. Nos seis primeiros mesteres céntrase no tema do exilio, a imposibilidade vital do regreso relacionándoo coa saudade e falando do mundo rural abandonado. Na segunda parte (A e B) abundan os sonetos de temática rural influenciados polas Nenias de Iglesia Alvariño e nos que predomina o abatemento. Na terceira rotoma os mesteres da rabia da destrución con diferentes rituais fúnebres que semellan traxedias dramáticas.
Segundo o Diccionario da literatura galega' :
Alcaldes de Pontevedra
Esta é unha lista dos alcaldes de Pontevedra.
Anteriores á Restauración
Algúns dos alcaldes de Pontevedra desta época foron Claudio González Zúñiga en 1823, Valentín García Escudero na década de 1860 ou José Vilas García en 1870.
Restauración
miniatura|Ángel Cobián Areal. miniatura|José Riestra López, Marqués de Riestra. miniatura|Ernesto Caballero Bellido. A partir de 1917 modificouse a lei para que o alcalde das capitais de provincia fose elixido pola corporación municipal e non directamente polo goberno, sendo alcaldes os seguintes: En 1922 o goberno de José Sánchez Guerra volveu escoller directamente o alcalde das capitais de provincia:
Segunda República
miniatura|Bibiano Fernández Osorio-Tafall.
Franquismo
miniatura|Xosé Filgueira Valverde.
Democracia
miniatura|Miguel Anxo Fernández Lores.
Willaq Pirqa
Willaq Pirqa é un filme peruano de 2022 en lingua quechua dirixido por César Galindo e escrito por Galindo, Augusto Cabada e Gastón Vizcarra. Conta a historia de Sistu, un mozo de 13 anos que vive nunha comunidade en Cuzco, que descobre a maxia do cinema, mais a barreira da lingua impide que os habitantes poidan gozar cos filmes.
Sinopse
Sistu e a súa pequena comunidade quechua dunha aldea nos Andes descobren a maxia do cinema. Este encontro causa rebumbio mais tamén os confronta coa súa cultura e salienta as limitacións da comunidade para entender e ler en castelán. Como solución, elixen a Sistu para que cada semana vaia á vila a ver un filme e llelo conte a todos na praza. Un día atopa a praza baleira, xa que o cinema marchou, afectando á ilusión de Sistu por contar a historia semanal á xente que o agarda. Por iso, decide facer o seu propio cinema, cos seus propios actores, coa súa propia cultura e sobre todo, na súa propia lingua.
Personaxes
Os actores que participaron neste filme son:
Estrea
Willaq Pirqa estreouse na 26ª edición do Festival de Cinema de Lima en agosto de 2022. Estreouse nos cinemas do Perú o 8 de decembro de 2022.
Szentlászló
Szentlászló, (en serbocroata: Laslov , en alemán : Senglasl, St. Glasl ) é unha aldea do condado de Baranya, Hungría.
Localización
A aldea está situada no lado noroeste de Baranya (en Zselic). A seguinte cidade Szigetvár sitúase no 13 km da aldea. A sede do condado de Baranya, Pécs, está a 47 km de distancia. Había un ferrocarril MÁV entre Szigetvár e a segunda cidade próxima Kaposvár. Desde os anos 70, a única forma de chegar á vila é a estrada xeral nº 67 e en autobús. O tráfico é grande, porque os camións que van ao lago Balaton atravesan a aldea.
Historia
Antes da década de 1950, Szentlászló pertencía a Somogy. As primeiras fontes escritas proceden de mediados do século XIII. O patrón é San Ladislau. Aquí había unha casa reitoral chamada Margitapuszta, cedida por Ladislau I (Szent László, do que deriva o nome). Na ocupación otomá non había poboación constante. No século XVIII chegaron á aldea os alemáns. Despois da Segunda guerra mundial foron desprazados a Alemaña Oriental, e no lugar deles chegou xente de Eslovaquia. A primeira igrexa foi construída en 1738. A actual igrexa consagrouse en 1821. Os alemáns tiñan o seu propio consello étnico, que abriu en 2002. A escola primaria é unha "escola étnica".
Clytus arietis
miniatura|thumbtime=0:37|right|C. arietis sobre [[Rubus]]
Clytus arietis é unha especie de escaravello da familia dos cerambícidos que no seu aspecto imita a unha avespa.
Descrición
Acada os 9-18 mm de lonxitude e voa ben á luz do sol desde maio a xullo, a miúdo visitando as flores buscando pole e néctar. É inofensivo pero está protexido polo seu padrón de cores que imita as avespas e tamén imita os seus movementos, o que é un caso de mimetismo batesiano, que asusta aos depredadores. As larvas viven en madeira podre. Tamén emite un son rumbante cando está ameazado. Pode verse vagando polas flores desde finais da primavera a principios do verán e facilmente pode ser confundido cunha avespa. Non debe ser confundido con outro escaravello que tamén imita as avellas, que pertence á especie Rutpela maculata.
Asociación Galega de Profesionais da Ilustración
Non confundir con Ácido graxo poliinsaturado.
A Asociación Galega de Profesionais da Ilustración (AGPI) é unha asociación creada no ano 2000. Agrupa a ilustradores e ilustradoras de distintas xeracións e de todas as áreas da creación visual aplicada, como pode ser o deseño gráfico, a ilustración científica, a ilustración de libros etc. Cada 30 de xaneiro, coincidindo co día do nacemento de Castelao, organizan, colaborando coa Xunta de Galicia, o Día da Ilustración, unha data que serve para reivindicar o papel dos profesionais do mundo da ilustración homenaxeando a un ilustrador ou ilustradora histórico galego. Entre outros, foron protagonista deste día Reimundo Patiño, Lolita Díaz Baliño ou María Antonia Dans.
Membresía
AGPI forma parte da Federación de Asociaciones de Ilustradores Profesionales (FADIP) do Estado español, integrada, a data de 2023, polas asociacións de Cataluña, Galiza, Madrid, País Vasco e Valencia, e do European Illustrators Forum (EIF), que inclúe asociacións de ilustradores de toda Europa; á súa vez, a FADIP tamén é membro do EIF.
Xunta directiva
En 2023, forman parte da súa directiva, entre outros, Laura Romero, Augusto Metztli, Álvaro Sempere e Iria Ribadomar.
Valentina (filme de 2021)
Valentina é un filme galego de animación de 2021 dirixido por Chelo Loureiro. É a primeira longametraxe de Chelo Loureiro como directora. Foi creado con Abano Producións e Brandán Álvarez en 2D e 3D. O filme tiña previsto a súa estrea en xuño de 2021 mais aprazouse ata o 10 de decembro dese ano. Antes da estrea oficial de Valentina, foi nomeado ao mellor filme de animación nos Premios Goya,  galardón que finalmente gañou.
Sinopse
Valentina é unha nena coa síndrome de Down que soña con ser trapecista. Porén, cre que nunca poderá conseguilo. A súa avoa, que xoga con ela, tamén ten un desexo, chegar a converterse en directora de orquestra.
Pterostichus brevicornis
Pterostichus brevicornis é unha especie de escaravellos da familia dos carábidos. Vive en Europa e norte de Asia (excluíndo a China) e en América do Norte.
Subespecies
Estas dúas subespecies pertencen á especie Pterostichus brevicornis:
Riki Mangana
Ricardo Enrique Mangana Barberá, coñecido como Riki Mangana, nado en Caracas o 22 de setembro de 1999, é un futbolista galego-venezolano. Xoga como lateral na Sociedade Deportiva Compostela, da Segunda División RFEF.
Traxectoria
Nacido en Venezuela, criouse en Galicia, e aos 5 anos entrou na canteira do Coruxo. Xogou no club verde ata o segundo ano de cadetes, cando foi fichado pola ED Val Miñor. Militou un ano no equipo xuvenil de Nigrán, na División de Honra, xogando tanto no lateral esquerdo como no dereito, así como de defensa central e centrocampista. En 2016 entrou na canteira do Celta de Vigo.
Na tempada 2017/18 pasou a xogar no filial, o Celta B, co que disputou 25 partidos ese ano na Segunda División B. Perdeu protagonismo durante a seguinte campaña e media e en xaneiro de 2020 saíu cedido ao Guijuelo, da mesma categoría, onde tampouco dispuxo apenas de minutos. Na segunda metade da tempada 2020/21 volveu saír cedido, desta vez ao Coruxo, o seu antigo equipo. No equipo de Míchel Alonso fíxose coa titularidade, disputando 11 partidos ata o final da tempada.
En xuño de 2021 fichou pola Cultural Leonesa, que se dispoñía a participar na primeira edición da Primeira División RFEF. Debutou na nova categoría na segunda xornada, nun partido contra Unionistas de Salamanca no estadio Reina Sofía.
Selección nacional
As súas boas actuacións no Val Miñor valéronlle a súa convocatoria coa selección galega sub-18, coa que disputou o Campionato Nacional de Seleccións Autonómicas. En 2017 foi convocado por Luis de la Fuente para a selección española sub-19 e ao ano seguinte debutou coa selección sub-20 de Venezuela. Entre xaneiro e febreiro de 2019 participou co combinado venezolano no Campionato Suramericano sub-20 celebrado en Chile.
Irati (filme)
Irati é un filme vasco de 2022 dirixido por Paul Urkijo e protagonizado por Eneko Sagardoy, Edurne Azkarate e Itziar Ituño, entre outros.
Sinopse
Ambientado no século VIII, durante a cristianización das áreas remotas ao redor dos Pireneos, conta a historia de Eneko (fillo dun cacique vasco que morreu a raíz dunha batalla con Carlomagno). Eneko vai na procura do corpo do seu pai, sepultado baixo costumes pagáns, para recuperar a lexitimidade cristiá e o señorío do val, atravesa o bosque guiado pola muller pagá Irati.
Produción
Irati está baseado na novela gráfica El ciclo de Irati, creada por J. L. Landa e J. Muñoz.
Rodado en lingua éuscara, a rodaxe produciuse en novembro de 2021.
Evasión dos bous Santa Eulalia e Santa Rosa
A evasión dos bous Santa Eulalia e Santa Rosa foi unha fuga de republicanos do Barbanza desde Muros cara a Bilbao na madrugada do 26 de xullo de 1936.
Historia
Esa mesma tarde un hidroavión procedente de Marín entrou pola boca da ría en voo rasante e lanzou tres bombas de escasa potencia sobre o centro da Vila. Rapidamente organizouse a evacuación de todos os cargos políticos e sindicais e das persoas comprometidas coa República que o desexasen. Despois do derrubamento das pontes de San Xusto, Vilachán e Beluso polos mineiros de San Finx para cubrir a retirada, máis dunha ducia de autobuses e camións cargados de persoal civil e militar saíron á medianoite camiño de Muros, onde os agardaban outros compañeiros, para embarcaren todos nos vapores de pesca Santa Eulalia e Santa Rosa que agardaban por eles fondeados no porto muradán listos e arranxados para levar áncoras.
Despois dunha viaxe azarosa, os barcos chegaron o 28 de xullo a Bilbao, onde foron recibidos polo gobernador civil, o galego José Echeverría Novoa, amigo persoal de Severino Iglesias, que lle entregou o libro de actas do Concello noiés. O Santa Rosa permaneceu artillado en Bilbao pero o Santa Eulalia conseguiu ser rescatado despois de intensas xestións coas autoridades vascas e francesas por medio da aseguradora Lloyd, e entrou en Muros de volta o 4 de outubro de 1937.
O destino dos fuxidos
Incorporados en Bilbao e Asturias ao exército da República, en postos burocráticos ou na fronte de batalla, unha parte morreu en combate, outros foron pasados polas armas ao collelos prisioneiros; algúns agocháronse ao rematar a guerra e bastantes foron presos ao volver á casa, e mesmo houbo quen foi habilidoso e soubo cambiar de bando. Houbo quen, despois de salvar a vida e pasar por campos de concentración franceses ou sufrir outros avatares, conseguiron asentarse en países europeos ou americanos, como Juan Malvárez, Manuel Ribas e José Neu Maroñas, que se aveciñaron en Francia. O alcalde noiés Severino Iglesias Siso, Germán Martínez, Abelardo López Xanfariña, Manuel Ramos de Ribasdemar e José Tobío Mayo conseguiron chagar á Arxentina, mentres que o alcalde muradán Manuel Tobío Romaní e o concelleiro noiés Vázquez Valiño recalaron no Uruguai; o patrón Félix Rogelio Veloso estableceuse en Chile.
Invincible (serie de televisión)
Invincible é unha serie estadounidense de animación adulta baseada na banda deseñada homónima creada por Robert Kirkman, Cory Walker e Ryan Ottley para Image Comics. A serie estreouse en Amazon Prime Video e conta a historia dun rapaz de 17 anos chamado Mark Grayson e a súa transformación nun superheroe baixo a guía do seu pai, Omni-Man, o máis poderoso ser da Terra. Durante a súa transformación, Mark atópase loitando entre a súa vida persoal e os deberes de superheroe, onde se verá obrigado a demostrar que pode ser o heroe que é o seu pai. A serie está protagonizada polas voces de Steven Yeun, Sandra Oh e J. K. Simmons no papel da familia Grayson.
O monstro mariño
O monstro mariño (en The Sea Beast) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Chris Williams, no seu debut como director en solitario. O filme está protagonizado polas voces de Karl Urban, Zaris-Angel Hator, Jared Harris, Marianne Jean-Baptiste, Dan Stevens e Kathy Burke.
Producido en Netflix Animation, o filme estreouse en cinemas escollidos o 24 de xuño de 2022, antes de estrearse en Netflix o 8 de xullo, onde conta con versión dobrada e subtitulada ao galego, sendo o primeiro filme orixinal desta plataforma en estar en galego, (antes xa estiveran o filme Ons e a serie O sabor das margaridas, pero non eran produción propia de Netflix).
O monstro mariño foi traducido para dobraxe por María Luísa Lage e para subtitulado por Noelia Bernárdez Alonso.
Sinopse
Un cazador de monstros de mar lendario ten unha epifanía cando unha moza polisón se fai amiga do monstro máis perigoso de todos.
Animación
Os servizos de animación foron achegados por Sony Pictures Imageworks.
Música
Mark Mancina compuxo a banda sonora do filme.
Estrea
En marzo de 2022, Netflix anunciou a data de estrea, o 8 de xullo de 2022. O filme estreouse en cinemas escollidos de AMC, Cinemark, Regal, Cineplex Entertainment e outros o 24 de xuño de 2022, antes da estrea en Netflix.
Acollida
No sitio web do agregador de críticas Rotten Tomatoes, o 100% das 23 críticas son positivas, cunha valoración media de 8,1/10. En Metacritic, o filme ten unha puntuación media ponderada de 81 sobre 100 baseada en 9 críticos, o que indica "aclamación universal".
Cronoloxía de Galicia
Idade de Bronce
miniatura|dereita|250px|Mapa dos principais pobos ibéricos proto-históricos
Gallaecia provincia do Imperio Romano
miniatura|dereita|250px|Mapa da provincia romana da Gallaeciae, a comezos do [[século V, inmediatamente anterior á chegada dos suevos.]]
Provincia de Gallaecia dentro do Reino Visigodo
miniatura|dereita|250px|Mapa político do Suroeste europeo arredor do ano 600 d.C onde se reflicten tres diferentes territorios baixo goberno visigodo; Galicia (Gallaecia), España (Hispania), e [[Septimania.]]
Reino de Galicia (reis en Oviedo)
miniatura|250px|Mapa político do Noroeste da [[Península Ibérica a finais do século IX.]]
Reino de Galicia (reis en León)
miniatura|250px|Mapa político do noroeste peninsular trala morte de [[Afonso VII (1157), nel apréciase a división dos seus estados entre os seus fillos, Fernando (rei de Galicia e León) e Sancho (rei de Castela e Toledo). Tamén se aprecia a expansión dos reinos cristiáns á custa das taifas musulmás, e a separación definitiva de Portugal respecto do Reino de Galicia.]]
Jesús Salgado Álvarez
Jesús Salgado Álvarez, nado en Fradelo (Viana do Bolo) o 20 de novembro de 1953, é un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Ciencias da Información (Xornalismo) pola Universidade Complutense. É doutor en Opinión Pública e Cultura de Masas. Foi correspondente en Madrid de La Voz de Galicia, colaborou en Antena 3-Radio, foi correspondente-delegado en Galicia da axencia de noticias Colpisa e redactor xefe da revista GAM. Foi responsable de Comunicación e Publicidade da Transmediterránea durante 20 anos. Foi subdirector de UNEDISA e director de Comunicacións e Relacións Institucionais de ISOLUX CORSAN. Nas eleccións municipais de 2011 e 2015 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Viana do Bolo e foi elixido concelleiro. Renunciou como concelleiro en xaneiro de 2017, renunciando tamén aos cargos co PSdeG-PSOE.
Nó de trevo
miniatura|Como facer un nó de trevo (vídeo) O nó trevo, nó de trevo ou nó trifolio é o exemplo máis sinxelo dun nó non trivial. Pódese obter unindo os dous extremos, dando como resultado un lazo anoado. Do mesmo xeito que o nó simple, o nó trevo é fundamental para o estudo da teoría matemática de nós, onde ten diversas aplicacións en topoloxía e xeometría.
O nó chámase así polo seu parecido coas follas do trevo.
Descrición
O nó de trevo pódese definir coas seguintes ecuacións paramétricas:
Calquera deformación continua da curva anterior tamén é considerada un nó de trevo. En concreto, calquera curva isotópica nun nodo de trevo tamén se considera un nodo de trevo. Ademais, a imaxe especular (ou espellada) dun nó de trevo tamén se considera un trevo. En topoloxía e teoría de nós, o trevo normalmente defínese usando un diagrama de nós en lugar dunha ecuación paramétrica explícita.
Na xeometria alxébrica, o trevo tamén pode ser obtido como a intersección en C2 da esfera tridimensional unitaria S3 coa curva plana complexa de ceros do polinomio complexo z2 + w3 (unha parábola semicúbica).
Se un extremo dunha cinta ou faixa se xira tres veces e despois se pega ao outro, o bordo do papel forma un nó de folla de trevo.
Simetría
O nó de trevo é quiral, no sentido de que se pode distinguir da súa propia imaxe especular. As dúas variantes resultantes coñécense como trevo zurdo e trevo destro. Non é posíbel deformar continuamente un trevo zurdo nun trevo destro, ou viceversa. (É dicir, os dous trevos non son isotópicos). Aínda que o nó trevo é quiral, tamén é invertíbel, o que significa que non hai distinción entre un trevo orientado no sentido antihorario e un trevo orientado no sentido horario. É dicir, a quiralidade dun trevo depende só da forma en que se producen os cruces, non da orientación da curva. miniatura|220x220px| O nó da man convértese nun nó de trevo xuntando os extremos.
Non trivialidade
O nó de trevo non é trivial, o que significa que non é posible "desatar" un nó de trevo en tres dimensións sen cortalo. Desde un punto de vista matemático, isto significa que un nó trevo non é isotópico a un círculo, que é o nó trivial. En particular, non hai unha secuencia de movementos de Reidemeister que desata un trevo.
Clasificación
Na teoría dos nós, o nó de trevo é o primeiro nó non trivial, e é o único nó con tres cruces. É un nodo primo, e aparece como 3_1 en notación de Alexander-Briggs. A notación de Dowker para o trevo é 4 6 2, e a notación de Conway para o trevo é [3].
O trevo pódese describir como o nó toral (2,3). Tamén é o nó que se obtén ao pechar a trenza σ13.
O trevo é un nó alternado. Non obstante, non é un nó de corte, o que significa que non restrinxe un disco bidimensional suave á bola de catro dimensións; unha forma de probalo é notar que a súa sinatura non é cero. Outra proba é que o teu polinomio de Alexander non cumpre a condición de Fox-Milnor.
O trevo é un nó fibrado, o que significa que o seu complemento S^3 é un feixe de fibras no círculo S^1. No modelo trevo como o conxunto de pares (z,w) de números complexos tales que e z^2+w^3=0, este paquete de fibras ten o mapa de Milnor  como a súa fibración, e un toro cun burato como superficie da fibra.
invariantes
O polinomio de Alexander do nó de trevo éː
e o polinomio de Conway éː
O grupo do nó do trevo vén dado pola presentación
ou, equivalentemente,
Este grupo é isomorfo ao grupo de trenzas de tres cordas.
Na relixión e na cultura
Como o nó non trivial máis sinxelo, o nó trevo é un motivo común en iconografía e artes visuais. Por exemplo, a forma común do símbolo triquetra é un trevo, como algunhas versións do Valknut. Tamén é un símbolo usado empregado por San Patricio como metáfora da Trindade, debido a que xa era unha planta e un número (o tres) significativo para os nativos da illa.
Moreno Veloso
Traxectoria
É fillo de Caetano Veloso, un dos grandes expoñentes da música popular brasileira (MPB), e da primeira esposa deste, a actriz de orixe galega, Idelzuith (Dedé) Gadelha Veloso. Os seus padriños son os tamén músicos Rogério Duarte e Gal Costa.
Aínda que estudou Física na Universidade, escolleu o camiño da música, igual que seu pai. Formou un trío xunto con Alexandre Kassin e Domenico Lancelotti, publicando no ano 2000 o seu primeiro disco, titulado Máquina de Escrever Música, co selo Rock it!, de Dado Villa-Lobos. A banda cambiaba de nome con cada traballo, dependendo de quen era o músico principal en cada disco. Deste xeito chamouse Moreno+2, Kassin+2 e Domenico+2.