cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Condado de Girona
Títulos de cortesía: o Ducado e o Principado de Xirona
No ano 1351, o rei Pedro IV de Aragón, ao nomear ao seu herdeiro, outorgoulle o título de "duque de Xirona", elevando o Condado a Ducado, o cal abarcaba territorios dos Condados de Xirona, Besalú, Empúries e Osona, instituíndo así o título de Duque de Xirona que, por tanto, vén da Coroa de Aragón.
O 19 de febreiro de 1416, o rei Fernando I o de Antequera, considerou que o título de duque era insuficiente, e enalteceuno erixindo o Principado de Xirona. Este título pasou á Coroa de España e a súa actual titular é a princesa Leonor de Borbón.
Ecgberht I de Northumbria
Ecgberht, finado en 873, foi rei de Northumbria a mediados do século IX.
Traxectoria
A información sobre este período da historia de Northumbria é escasa e sabemos moi pouco de Ecgberht.
Aparece por primeira vez tras as mortes de Ælla e Osberht en batalla contra os viquingos do grande exército pagán en York o 21 de marzo de 867. Simeón de Durham rexistra: ''Case todos os northumbrianos foron postos en fuga e destruídos, os dous reis mortos; os sobreviventes fixeron paces cos pagáns. Despois destes acontecementos, os pagáns nomearon a Ecgberht rei baixo o seu propio dominio; Ecgberht reinou seis anos, sobre os northumbrianos alén do Tyne''. Os historiadores supoñen que Ecgberht gobernou como recadador de impostos para o Grande exército e que pertencía a unha das moitas familias reais de Northumbria.
A seguinte información sobre Ecgberht é de 872: Os northumbrianos expulsaron ao seu rei Ecgberht, e o seu arcebispo Wulfhere. Finalmente, a morte de Ecgberht repórtase en 873, e cítase que o sucedeu Ricsige.
Ricsige de Northumbria
Ricsige foi un rei da Northumbria viquinga, chamada Jorvik, que gobernou despois de Ecgberht I ser deposto polo pobo no ano 873.
Traxectoria
Como o seu antecesor, parece que Ricsigue foi un rei monicreque, malia que el pretendía ter plenas funcións. Segundo a Crónica anglosaxoa era de orixe anglosaxoa, e foi nomeado polos membros do grande exército pagán que atacou York no ano 866. Mentres el se quedaba controlando o territorio conquistado de Northumbria, Jorvik, Halfdan Ragnarsson avanzou para expandir o territorio cara o sur. A continuación, puxo a Ecgberht II de Northumbria a gobernar as terras da antiga Bernicia, entre o río Tees e o río Forth. Mentres tanto, Halfdan conquistou Anglia Oriental e Mercia, onde se estableceu.
Roger de Wendover informa que Ricsige morreu de tristeza cando, por decisión de Halfdan Ragnarsson, houbo que dividir o reino entre eles dous: Ricsige no norte e Halfdan nos territorios conquistados, que chegaban ata a cidade de Londres.
Prousor, Lañas, A Baña
Prousor é un lugar da parroquia de Lañas no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 47 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE,, dos cales 29 eran mulleres e 18 eran homes. No 2010 tiña 51 habitantes: 32 mulleres e 19 homes.
2. Liga interrexional
A '''2. Liga interrexional''' é a cuarta categoría do campionato suízo de fútbol. Esta división está dividida en 5 grupos con 14 equipos cada un, organizados por rexión. Trátase do nivel inmediatamente inferior á 1. Liga e o superior á 2. Liga.
Ligazóns externas
Championnat de Suisse de football D4
Foxado, Curtis
Santa María de Foxado é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Curtis na comarca de Betanzos. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 499 habitantes (250 homes e 249 mulleres) distribuídos en 31 entidades de poboación en 38,5 km², o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 536 habitantes.
Eclesiasticamente pertence ao arciprestado de Sobrado, igual cás demais parroquias do concello.
miniatura|Foxado no [[Catastro de Ensenada (1752).]] miniatura|Foxado no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1847). ]]
Toponimia
O topónimo «Foxado» faría referencia ás trampas ou foxos para cazaren os lobos que noutrora habitaban na parroquia.
Xeografía
A parroquia está bañada polo río Mandeo. Ao seu paso por Curtis recibe as augas do río Portocastro, o Casteirón, o Ramalleira e o Deo, todos eles troiteiros. No último tramo o Mandeo esta represado pola Central Eléctrica da Castellana. Neste pequeno encoro pódense observar varias especies de anátidos, como o lavanco. Desemboca nel o río de Portabenza, que após nacer na parroquia fai de límite co concello de Aranga.
Historia
Coa reforma parroquial de 1867, levada a cabo persoalmente polo arcebispo de Santiago de Compostela, García Cuesta, a parroquia eclesiástica de Foxado perdeu o lugar de Samel, que pasou a formar parte da nova parroquia de Vilarraso, xunto con outros lugares procedentes de Muniferral, Aranga e Curtis. No entanto, a parroquia civil non sofreu perda ningunha e seguiu a ter os mesmos límites xa que, administrativamente, Vilarraso só se formou cos lugares das parroquias pertencentes ao concello de Aranga.
Demografía
Foxado xunto coa contigua parroquia de Grixalba (no concello de Sobrado) aparecen no Censo de Pecheros de 1528 con 151 pecheros ―os que teñen que pagar un tributo― mentres no censo de 1591 teñen 217 veciños, dos cales 215 son pecheros.
Traveling Wilburys
The Traveling Wilburys foi un supergrupo de música formado por George Harrison, Jeff Lynne, Roy Orbison, Bob Dylan e Tom Petty.
O termo "Wilbury" foi un termo familiar utilizado por George Harrison e Jeff Lynne durante a gravación do álbum Cloud Nine como referencia aos anacos das cancións gravadas que terían que ser eliminados durante a mestura de son (en inglés, “We’ll bury’them in the mix”. Nun principio George Harrison suxeriu o nome “The Trembling Wilburys”, aínda que máis adiante trocarían por “The Traveling Wilburys”.
Aid
Aida Alonso Iglesias, chamada artisticamente Aid, nada en Vigo en 1990, é unha rapeira galega.
Traxectoria
Comezou a actuar con quince anos en pequenos locais de Vigo e Vilagarcía, acompañada doutros MCs e tamén en solitario. En 2007 colaborou con El Puto Coke e gravou o seu primeiro álbum en solitario. En 2008 fixo o seu debut internacional en Lisboa. Estudante de Telecomunicacións na Universidade de Vigo, en outubro de 2008 gañou o premio Heineken Greenspace, para intérpretes musicais novos de toda España.
Nugallás, Arcos, Antas de Ulla
Nugallás é un lugar da parroquia de Arcos no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña catro habitantes (un home e tres mulleres).
Xeografía
O Instituto Xeográfico Nacional de Españal sitúa neste lugar o Centro xeográfico de Galicia.
O goberno da Deputación de Lugo comezou en xuño de 2020 a realizar xestións cos propietarios dos predios de Nugallás coa idea de poñer en valor a nivel turístico un feito tan obxectivo como simbólico: que Antas de Ulla se sinta orgullosa de ser o "centro de Galicia". A este efecto, o presidente da Deputación José Tomé Roca, e a responsábel de Turismo, Pilar García Porto (que ademais é concelleira de Antas), asinaron ante notario o 18 de xuño deste ano a escritura de compra da carballeira na que se encontra o centro xeográfico de Galicia. O presidente da Deputación afirmou que quere seguir comprando máis terreos lindeiros para crear «o antes posíbel e neste mandato» un grande espazo público de lecer e natureza, unha área recreativa que dignifique o punto central da comunidade, e que incluso se levantará un monólito que fará referencia ao centro xeográfico de Galicia, que estará rodeado dun parque público para o lecer dos veciños de Antas e de todos os visitantes, mentres que a deputada de Turismo mantén conversas cos propietarios dos terreos aínda por comprar, expoñendo o proxecto ao alcalde Antas e informándoo do compromiso do organismo provincial para desenvolver esta área recreativa.
A Vila Pequena, Arcos, Antas de Ulla
A Vila Pequena é un lugar da parroquia de Arcos no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña tres habitantes (dous homes e unha muller).
Nach
Ignacio Fornés Olmo, anteriormente coñecido como Nach Scratch e actualmente coñecido como Nach, nado en Albacete o 1 de outubro de 1976, é un Mc alacantino, un dos rapeiros máis veteranos da escena española.
Estilo
As súas letras son coñecidas polo seu gran sentido e porque parecen sacadas de situacións da vida real, o cal se demostra no seu disco, Poesía Difusa. Ademais caracterízase por ter un estilo de seu moi expresivo, xogando con enxeños estruturais e tamén empregando moitos recursos literarios. O seu estilo caracterízase pola maior sentimentalidade (por así decilo) que outros Mc's de España que non se dedican soamente a expresa-los seus sentimentos, tales como o amor.
Pobo malaiali
Segundo o censo da India de 2011, hai arredor de 33 millóns de malaialis en Kerala, o cal supón o 96,7% da poboación total do estado. Tamén existen minorías malaiali no estado veciño de Tamil Nadu, e en áreas metropolitanas da India. Por mor da emigración, ó longo do século XX xurdiron comunidades malaiali nos países do golfo Pérsico, incluíndo os Emiratos Árabes Unidos, Arabia Saudita, Omán, Qatar e Kuwait, e en menor grao, noutros países como os Estados Unidos de América, o Reino Unido, Australia e o Canadá. No ano 2013, estimouse que 1,6 millóns de malaialis vivían fóra da India en todo o mundo.
Milt Palacio
Milton Sigmund Palacio, nado o 7 de febreiro de 1978 nos Ánxeles, California, é un ex xogador de baloncesto estadounidense que actualmente é o director de desenvolvemento de xogadores da Universidade de Idaho. Con 1,93 metros xogaba na posición de base.
Ludwig von Bertalanffy
Karl Ludwig von Bertalanffy, nado en Viena o 19 de setembro de 1901 e finado en Buffalo (Estado de Nova York) o 12 de xuño de 1972, foi o creador da Teoría xeral dos sistemas. Desenvolveu a maior parte do seu traballo científico nos Estados Unidos de América. Fixo os seus estudos en bioloxía e interesouse desde cedo polos organismos e polos problemas do crecemento.
Milt Palacio
Traxectoria deportiva
O 22 de agosto de 2011, anunciouse a súa fichaxe por unha tempada polo Obradoiro CAB da Liga ACB.
Glándula gástrica
As glándulas gástricas tamén chamadas glándulas fúndicas ou glándulas oxínticas (glandulae gastricae na terminoloxía anatómica en latín) son glándulas finas de forma tubular que se encontran na mucosa gástrica en posición perpendicular, e que desembocan noutros entrantes da mucosa chamados foveolas gástricas, as cales á súa vez se abren á superficie luminal do estómago. En cada foveola desembocan normalmente tres ou catro glándulas gástricas; ás veces ata sete. Son numerosas: uns 15 millóns en toda a mucosa, que desembocan en 3,5 millóns de foveolas. A función das glándulas gástricas é segregar os zumes gástricos (ácido, encimas), moco e certas hormonas. As glándulas gástricas encóntranse na mucosa do corpo e do fondo do estómago (na zona do cardia e do píloro hai outras glándulas diferentes, chamadas glándulas cardíacas e pilóricas). As glándulas gástricas están moi xuntas unhas das outras, separadas entre si por unha fina lámina propia ou algunhas fibras musculares lisas. Esténdense por todo o espesor da mucosa, polo que teñen entre 0,3 e 1,5 mm de profundidade, e un diámetro de 30 a 50 microns cunha luz moi estreita. O seu extremo distal é cego e adoita estar ensanchado, retorto ou dividido en ramas. A glándula gástrica divídese en tres zonas chamadas istmo, colo e fondo.
Histoloxía
Nas distintas zonas da glándula atopamos diferentes tipos celulares que producen moco, ácido clorhídrico, encimas dixestivos e hormonas. As células produtoras de hormonas (serotonina, gastrina; tamén histamina) están espalladas por calquera parte da glándula. O final da foveola gástrica (ou fosiña gástrica) está formado por células foveolares do tipo das células mucosas superficiais similares ás que revisten a superficie da mucosa luminal estomacal. Despois empeza a glándula gástrica, que se divide nas seguintes partes:
Valiña, Lañas, A Baña
Valiña é un lugar da parroquia de Lañas no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 53 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE,, dos cales 29 eran homes e 24 eran mulleres. No 2010 tiña 60 habitantes: 33 mullerese e 27 homes. No verán, ao igual que en moitas aldeas galegas, a poboación aumenta debido ó regreso durante as vacacións dos fillos e netos dos habitantes da aldea. Actualmente ten 13 vivendas habitadas.
Angela Lansbury
miniatura|dereita|Angela Lansbury Angela Brigid Lansbury, nada en Londres o 16 de outubro de 1925 e finada nos Ánxeles o 11 de outubro de 2022, foi unha actriz e cantante inglesa tres veces nomeada ao Premio Óscar, 15 veces ao Premio Emmy e gañadora de 6 premios Globo de Ouro e de cinco Tony, a única xunto a Julie Harris en ser tantas veces galardoada co máximo premio do teatro de Broadway.
Traxectoria
Lansbury naceu nunha familia de clase media-alta no centro de Londres, filla da actriz irlandesa Moyna Macgill e do político inglés Edgar Lansbury. Para escapar do Blitz, mudouse aos Estados Unidos en 1940, estudando interpretación en Nova York. Pasou a Hollywood en 1942, onde foi contratada pola MGM e obtivo os seus primeiros papeis no cinema en Gaslight (1944), National Velvet (1944) e The Picture of Dorian Gray (1945), que lle valeron dúas candidaturas aos Óscar e un Globo de Ouro. Apareceu noutros onde filmes da MGM, principalmente en papeis pequenos, e tras rematar o seu contrato en 1952 comezou a complementar o seu traballo no cinema con aparicións no teatro. Aínda que durante ese período foi considerada unha estrela da "lista B", o seu papel en The Manchurian Candidate (1962) recibiu eloxios e con frecuencia foi citado como unha das mellores interpretacións da súa carreira, ademais de conseguir unha terceira candidatura ao Óscar. Ao pasar ao teatro musical, conseguiu por fin o estrelato ao interpretar o musical de Broadway Mame (1966).
Lansbury recibiu un Óscar Honorífico, un premio á toda unha vida da BAFTA, cinco premios Tony e outro honorífico, seis Globos de Ouro e un premio Oliver. Ademais, foi candidata a numerosos premios da industria, a tres Óscars, 18 premios Emmy e un Grammy. En 2014 foi nomeada Dama da Orde do Imperio Británico pola raíña Isabel II.
Lingua macedonia antiga
A lingua macedonia antiga era unha lingua indoeuropea usada polos antigos macedonios. Falábase en Macedonia durante o 1º milenio antes da nosa era. Foise deixando de empregar a partir do século -V, e pénsase que desapareceu nos primeiros séculos da nosa era. Probabelmente falábase sobre todo nas rexións interiores, lonxe da costa.
Aínda que emparentada co grego antigo, o antigo macedonio non é un dialecto grego, senón unha lingua próxima ao protogrego. Por outra banda, aínda se discute a relación do antigo macedonio co tracio e o frixio e outras linguas paleobalcánicas.
Documentación en macedonio
miniatura|300px|dereita|A [[tabela de maldición de Pella (Pella katadesmos): do Prof. Radcliffe G. Edmonds III, Bryn Mawr College.]] O coñecemento da lingua está moi limitado porque non hai ningún texto sobrevivente indiscutibelmente escrito na lingua, aínda que se reuniu un corpo de auténticas palabras macedonias a partir de fontes antigas, principalmente das inscricións en moedas, e do léxico de Hesiquio de Alexandría século V, cunhas 700 palabras e nomes propios. A maioría destes son con seguridade identificábeis como grego, pero algúns deles non son facilmente conciliábeis co patrón da fonoloxía grega.
A Tabela de maldición de Pella (a Pella katadesmós, unha tabella defixionis), un texto escrito nun dialecto dórico, atopouse en Pella en 1986, e datado entre o século -IV e século -III; a raíz dela argumentouse que a antiga lingua macedonia foi un dialecto grego noroccidental, parte dos dialectos dóricos (O. Masson, 1996). Antes deste descubrimento propúxose que o dialecto macedonio era unha forma antiga de grego, falada xunto ao propio dórico nese momento (Rhomiopoulou, 1980).
Descrición lingüística
Pouco se pode dicir desta lingua a partir das poucas palabras que se conservan. Unha evolución fonética rechamante é aquela pola que as consoantes aspiradas sonoras do PIE evolucionaron ás oclusivas sonoras β, γ, δ, a diferenza de todos os dialectos gregos coñecidos, onde evolucionaron ás xordas φ, χ, θ, con poucas excepcións.
Coñécese o mesmo tratamento para outros idiomas paleobalcánicos, e.g. frixio bekos ('pan'), ilirio bagaron ('quente'), pero en ático φώγω phōgō ('asado'), todo do PIE *bheh3g-. Posto que todos estes idiomas se coñecen a través do alfabeto grego, que non ten signos para sonoras aspiradas, non está claro se a desaspiración tivo lugar realmente, ou se β, δ, γ se escolleron como os máis próximos para expresar as aspiradas sonoras.
Varios exemplos indican que as oclusivas velares sonoras se enxordeceron, especialmente en inicio de palabra: κάναδοι kánadoi, 'mandíbulas' (<PIE *genu-); κόμβους kómbous, 'moas' (<PIE *gombh-); en interior de palabra: ἀρκόν arkón (ático ἀργός argós) e o topónimo macedonio Akesamenai, do nome pierio Akesamenos (se Akesa- está emparentado co grego agassomai, agamai, "asombrar"; cf. o nome tracio Agassamenos).
N’ As aves de Aristófanes atópase a forma κεβλήπυρις keblēpyris ('paxaro de cabeza vermella'), que amosa unha oclusiva sonora, ao estilo macedonio, en lugar da xorda aspirada habitual en grego: κεβ(α)λή keb(a)lē fronte a κεφαλή kephalē ('cabeza').
Clasificación
Debido aos testemuños documentais fragmentarios e diverxentes, diversos autores fixeron diferentes interpretacións sobre a clasificación filoxenética do antigo macedonio: As interpretacións históricas do macedonio inclúen:, , ,
A discusión está estreitamente relacionada coa reconstrución do protogrego.
Grupo helénico (greco-macedonio)
Algúns lingüistas consideran que a lingua macedonia era unha lingua irmá a todos os dialectos gregos antigos, e non simplemente un dialecto grego. Se esta visión é correcta, daquela o macedonio e o grego poderían ser dúas subramas dun grupo dentro da indoeuropea, formando un grupo greco-macedonio, ás veces tamén referido como grupo helénico. Esta terminoloxía podería conducir a malentendidos, xa que a "rama helénica do indoeuropeo" é tamén usada sinonimamente coa rama grega (que contén todos os dialectos gregos antigos e modernos) nun sentido máis estreito.
Un número de palabras macedonias, particularmente no léxico de Hesiquio, son discutidas (i.e., algúns non as consideran verdadeiras palabras macedonias) e algunhas poderían haber sido corrompidas na transmisión. Así "abroutes", pode lerse como "abrouwes" (αβρουϝες), con tau (Τ) substituíndo o digamma (F). Se esta palabra podería incluírse nun dialecto grego; porén, outras (e.g. A. Meillet) véxase a dental como auténtica e esta palabra podería se cadra pertencer a unha lingua indoeuropea diferente do grego.
Antigo dialecto grego
Outra escola mantén que o macedonio foi un dialecto grego. Aqueles que están a favor dunha natureza puramente grega do macedonio, como un dialecto setentrional, son numerosos e inclúen a eruditos como H. Ahrens e O. Hoffmann. Unha recente proposta desta escola foi a do Profesor Olivier Masson, quen no seu artigo sobre o antigo idioma macedonio, na terceira edición do "Oxford Classical Dictionary", suxeriu que o macedonio estaba relacionado cos dialectos noroccidentais gregos: m
Como en macedonio β, δ, γ = grego φ, θ, χ, Claude Brixhe suxire que é un desenvolvemento posterior. As letras non designan consoantes sonoras, i.e. [b, d, g], senón fricativas sonoras, i.e. [β, δ, γ], debido á pronunciación das fricativas xordas [φ, θ, x] (=ático clásico [ph, th, kh]). Brian Joseph engade que a remota evidencia está aberta a diferentes interpretacións, xa que unha resposta definitiva non é posíbel", pero advirte que "o antigo macedonio non é simplemente un antigo dialecto grego á par co ático ou o eólico". Neste sentido, algúns autores tamén o consideran un "dialecto grego pervertido."
Idioma paleobalcánico independente
Algúns lanzan a hipótese de que lingüisticamente o macedonio estaba entre o ilirio e o tracio, un tipo de idioma intermedio entre os dous. Un idioma do grupo traco-ilirio é moi discutido debido a que carece de importantes evidencias (véxase tracoilirio), e unha xenética traco-iliria-macedonia é especulativa, aínda que un Sprachbund na zona considéranse probábel. Recentemente, A. Garrett (1999) conxeturou que o macedonio puidese na súa primeira etapa haber sido parte dun dialecto continuo que abarcaba os antigos dialectos de todas as linguas indoeuropeas sudoccidentais (incluíndo o grego), pero se quedaba secundario para os procesos irreais posteriores de converxencia que produciu o propio grego. Argúe que baixo esta perspectiva o cambio de son que isoglosas como a deaspiración das oclusivas sonoras podería ser o que limitou o valor de diagnóstico, mentres que ultimamente a cuestión de se o macedonio pertence ou non a unha unión xenética co grego é dubidosa.
O antigo léxico macedonio revela algunhas palabras que non teñen cognados en grego, aínda que o teñen noutras linguas indoeuropeas. Hai tamén algunhas palabras que non teñen cognado en ningunha outra lingua, e poden ser restos dun substrato preindoeuropeo, talvez relacionado co substrato prehelénico.
Fontes clásicas
Hai algunhas referencias clásicas que conduciron a numerosos eruditos a crer que os antigos gregos vían aos antigos macedonios como unha tribo non helénica, aínda que outros eruditos manteñan que o eran. Entre as referencias que poden indicar que o macedonio é un dialecto grego, está o diálogo que existe entre un ateniense e un macedonio nun fragmento do século V a.C da comedia Macedonios do ateniense Estratis, onde o discurso macedonio é presentado como unha forma do grego.
O historiador Quinto Curcio suxire que a lingua macedonia non era intelixíbel para o termo medio de falantes (Hist. Alex. 6.11.4): "El (sc. Filotas) atopou ao pobo de Frixia e Paflagonia ridículos, e non estaba avergonzado, aínda que nacera en Macedonia, de ter un intérprete con el cando escotaba á xente falar no seu propio idioma." Porén, este testemuño non é concluínte.
Xorde o dialecto koiné
No período helenístico deuse a necesidade de unificar lingüisticamente o vasto imperio conquistado por Alexandre Magno en Asia. Por iso, os macedonios tomaron como base o dialecto ático e tamén o xónico, para as construcións sintácticas. Desta mestura xurdiu o dialecto koiné (chamado lingua común), que pouco a pouco se impuxo como o seu principal idioma, e a través dos séculos, o antigo macedonio decaeu e foi relegado a remotas zonas rurais interiores. Pronto a koiné o suplantou por completo, e o idioma orixinal macedonio extinguiuse durante os primeiros séculos da nosa era.
Castro, Areas, Antas de Ulla
Castro é un lugar da parroquia de Areas no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 19 habitantes (8 homes e 11 mulleres).
Jean-Baptiste Merjay
Jean-Baptiste Merjay, nado en Echternach, o 18 de maio de 1811 e finado en Auderghem o 12 de setembro de 1899, foi un militar e político belga.
Biografía
Merjay foi orixinario dunha familia importante da rexión de Echternach, no Luxemburgo, que daquela aínda formaba parte de Francia, como a Bélxica actual. En 1827, foi tambor voluntario na armada neerlandesa. No desenvolvemento da Revolución de 1830, escolle loitar pola independencia da Bélxica. Era sarxento.
En 1832, promociona a subtenente e en 1839, asina a declaración legal pola que expresa o seu desexo de pertencer a Bélxica. Casa en 1849 coa baronesa Marie-Ange de Martigny, tamén orixinaria de Luxemburgo. Neste momento, era capitán e prosegue a súa carreira militar.
Unha semana antes da súa xubilación, o 19 de setembro de 1874, o xeneral maior Merjay promociona a lugartenente xeneral. Foi elixido o 10 de xuño de 1884 deputado da circunscrición de Bruxelas na Cámara e, o 14 de febreiro de 1885, pasa a ser alcalde da cidade de Auderghem. Dimite un ano máis tarde. Unha rúa leva o seu nome.
O seu fillo, Franz Merjay, crea un servizo de alistamento durante a Primeira Guerra mundial mais foi capturado e executado á idade de 65 anos. Unha rúa de Ixelles levará seu nome máis tarde.
Pingüín gentoo
O pingüín gentoo (Pygoscelis papua) é un pingüín orixinario das Illas Malouines e da Antártida.
Descrición
O pingüín gentoo mide entre 76 e 81 cm e pesa entre 4,5 e 8,5 kg. A súa plumaxe é branca no ventre e negra nas costas. Posúe un pico laranxa fino, sendo negro no comezo. Posúe dúas marcas brancas ao nivel das cellas. As as teñen tamén unha banda branca.
Os pingüíns gentoo reprodúcense xeralmente en setembro. Poñen dous ovos, que son chocados durante 30 a 35 días.
Hábitat
A súa poboación está estimada en 300.000 individuos. Aniñan principalmente nas Illas Malouines.
Alimentación
O réxime alimenticio dos pingüíns gentoo esta composto principalmente por peixe, ás veces crustáceos.
Bryan Brown
Bryan Neathway Brown, nado en Sydney o 23 de xuño de 1947, é un actor australiano.
Traxectoria
Comezou a actuar en teatro de afeccionados, onde descubriu a súa paixón pola actuación.
Tareixa Cristina de Borbón-Dúas Sicilias
Dona Tareixa Cristina, nada o 14 de marzo de 1822 e finada o 28 de decembro de 1889, alcumada "a Nai dos Brasileiros", foi a emperatriz consorte do Emperador Pedro II do Brasil, que reinou dende 1831 até 1889. Nada como Princesa do Reino das Dúas Sicilias, no presente o sur de Italia, era filla de Francisco I da póla italiana da casa de Borbón e da súa muller María Isabel. Durante moito tempo, os historiadores creron que a Princesa foi criada nunha atmosfera ultraconservadora e intolerante, que deu como resultado unha personalidade tímida e insensible en público, e con capacidade de contentarse emocionalmente. Estudos recentes revelan unha personalidade moito máis complexa, e que malia repectar moito as normas sociais da época, era quen de manter unha independencia limitada grazas ó seu carácter porfiado, así como polo seu interese na aprendizaxe, as ciencias e a cultura.
Bryan Brown
Traxectoria
Brown foise a Inglaterra en 1964 para estudar actuación. A finais dos anos sesenta empezou a traballar no teatro, obtendo finalmente papeis de menor importancia no Old Vic. Nos anos setenta regresou a Australia, onde se converteu en membro do teatro Genesian (en Sydney). Apareceu na produción de Colleen Clifford de "A Man for All Seasons", antes de incorporarse á compañía de teatro de Queensland.
Fixo o seu debut no cine en 1977 cun pequeno papel en The love letters from Teralba Road, e apareceu en varias películas australianas durante os seguintes dous anos.
En 1980 Brown fíxose coñecido para o público internacional pola súa actuación en Breaker Morant. Aínda que seguiu aparecendo en producións australianas, tamén apareceu en miniseries de televisión norteamericanas, gañando popularidade nos Estados Unidos coa Town Like Alice (1981) e na miniserie premiada e gañadora do Emmy The Thorn Birds (1983) xunto a Richard Chamberlain e Christopher Plummer, onde foi nomeado por primeira vez ó Emmy na categoría Mellor actor de repartición. En 1984 actuou na errada cinta musical Give My Regards to Broad Street xunto a Paul McCartney, Ringo Starr e Barbara Bach.
En 1991 volveu co seu papel de Rollie Tyler en F/X 2, e nos anos noventa, Brown apareceu en producións de televisión, filmes de Hollywood e australianos, como Two Hands (1999), así como en anuncios de televisión británicos. No século XXI apareceu en papeis secundarios, como o home de negocios cómico amante dos deportes riesgosos en Along Came Polly xunto a Ben Stiller e Jennifer Aniston e no 2008 na superproducción Australia xunto aos seus compatriotas Nicole Kidman e Hugh Jackman.
FC Balzers
O Fussballclub Balzers é un club de fútbol de Balzers, Liechtenstein. Fundouse en 1932 e compite na 2. Liga interrexional de Suíza (cuarto nivel do fútbol suízo). O seu campo é o Sportplatz Rheinau, con capacidade para 2.500 espectadores.
Vila Nova de Cerveira
Vila Nova de Cerveira (coñecida frecuentemente apenas por Cerveira) é unha vila portuguesa no Distrito de Viana do Castelo, rexión Norte e subrexión do Minho-Lima, con cerca de 1.300 habitantes.
É sede dun municipio con 108,46 km² de área e 8852 habitantes (2001), subdividido en 15 freguesías. O concello limita ao nordés con Valença, ao leste con Paredes de Coura, ao sueste con Ponte de Lima, ao suroeste con Caminha e ao noroeste co concello galego de Tomiño, a través do río Miño. No ano 2004 construíuse a Ponte da Amizade que a conecta con Galiza.
A cidade foi fundada polo rei Don Dinís de Portugal en 1321 e hoxe é moi coñecida e visitada pola Bienal Internacional de Arte de Cerveira que ten lugar na cidade desde 1978. O complexo do Fórum Cultural de Cerveira tamén é un lugar para exposicións e outros eventos fóra da Bienal. En portugués Cerveira é coñecida como Vila das Artes. A cidade mantén, entre outras cousas, residencias creativas na Casa do Artista "Pintor Jaime Isidoro" e alberga a Escola Superior de Arquitectura Gallaecia. O CineTeatro, convertido en centro cultural e de eventos, o arquivo da cidade (Arquivo Municipal), a biblioteca (Biblioteca) e a Casa do Turismo, aloxados nunha casa histórica de dous andares do século XIX, entre outros son ​​outros lugares de arte que hai que mencionar en Vila Nova de Cerveira.
Demografía
miniatura|esquerda|Freguesías de Cerveira
Alén da de Lovelhe e Vila Nova, Cerveira ten 10 freguesías:
Inspiraciencia
Inspiraciencia é un concurso de relatos de inspiración científica. En 2018 chegou á súa oitava edición.
O seu obxectivo é fomentar un achegamento ao pensamento científico a través da creación literaria e explorar realidades antes non imaxinadas. As linguas dos orixinais son o catalán, o castelán, o éuscaro e o galego.
Hai dúas categorías, unha para maiores de 18 anos, adultas/os, e outra para persoas de menos de 18, mozas e mozos e ten dúas modalidades: relatos curtos e microrrelatos.
A edición de 2012 está diversificada en catalán, castelán e galego.
Pedro Acedo Penco
Pedro Acedo Penco, nado en Hornachos, Badaxoz, en 1956, é un político español, alcalde de Mérida entre 1995 e 2007, e de novo en 2011 ata 2015. .
Traxectoria
Nacido en Hornachos, viviu en Barcelona, Madrid e Burgos, aínda que a súa vida transcorreu principalmente en Mérida. Técnico de publicidade, en 1988 accedeu ao concelle de Mérida como concelleiro independente nas listas de Alianza Popular. Entre 1988 e 1990 estivo á fronte da Asociación Estremeña de Radiodifusión. En 1991 preséntase por primeira vez como candidato do PP á alcaldía de Mérida, sendo derrotado polo entón alcalde e candidato do PSOE Antonio Vélez Sánchez. Non obstante, en 1995 gaña os comicios municipais por maioría simple e é proclamado novo alcalde de Mérida. En 1999 consegue a maioría absoluta, que repite en 2003.
Lago das Pontes
miniatura|Lago e vila das Pontes. dereita|miniatura|Praia das Pontes creada artificialmente na beira do lago.
Pedro Acedo Penco
Traxectoria
En 2004 foi proposto para encabezar as listas do PP ao Senado por Badaxoz, pero elixiuse finalmente a Miguel Celdrán, alcalde de Badaxoz. En decembro de 2006 confirma que non se presenta á reelección nas eleccións de maio de 2007, sendo candidata do seu partido Pilar Vargas. En ditos comicios, o PP perde o concello en beneficio do PSOE e Acedo abandona a alcaldía. En 2008 presentou a súa candidatura á presidencia do PP de Estremadura, pero retírase o día antes do congreso autonómico. Na actualidade, é Presidente Local do PP de Mérida e alcalde da cidade despois de conseguir a maioría absoluta con 13 concelleiros nas eleccións municipais do 22 de maio de 2011.
Lago das Pontes
O lago das Pontes de García Rodríguez, tamén chamado lago das Pontes é un lago artificial de 865 ha de superficie, situado no concello das Pontes de García Rodríguez (provincia da Coruña). O lago creouse a raíz dos traballos de recuperación e rexeneración da mina a ceo aberto que ocupaba o lugar do lago, da que se tiraba lignito para fornecer a Central térmica das Pontes de García Rodríguez.
O lago artificial creado por Endesa para encher o cavouco da mina das Pontes finalizouse en abril de 2012. Ten unhas dimensións de 5 quilómetros de longo e unha profundidade máxima de 206 metros. Para o seu enchido empregáronse as augas do río Eume, que pasa pola localidade, así como a acumulación das precipitacións.
Mina a ceo aberto das Pontes
A historia do lago comeza coa explotación da mina a ceo aberto da que se extraía lignito para fornecer a central térmica. Os traballos de extracción comezaron no ano 1976. Durante o período no que estivo en explotación tiráronse máis de 261 millóns de toneladas de lignito e máis de 697 millóns de m³ de terra, converténdose na mina a ceo aberto máis grande da Península Ibérica. A actividade desta mina levou consigo a creación de dous almacéns de cascallo para depositar toda a terra extraída así como un gran buraco central, de 288 metros de profundidade, provocado pola extracción da terra e mais do lignito. Logo de 31 anos de operación decidiuse clausurar a mina, o 31 de decembro de 2007.
Proxecto de recuperación do terreo
esquerda|thumb|460px|Vista do lago en xaneiro de 2014 durante a realización do Ironman.
Unha volta clausurada a mina, a compañía Endesa, propietaria da mina, propuxo á Xunta de Galicia un proxecto para encher o oco deixado con 547 millóns de m³ de auga. Así mesmo, tamén se considerou rexenerar as marxes do encoro, que tamén estaban afectadas pola actividade mineira. Decidiuse optar por este proxecto ao considerar que era o máis viábel para a recuperación da contorna, xa que se atopaba enclavado en medio dun val no que as choivas acabarían por asolagar.
Para conseguir encher todo o foxo, houbo de derivar parte das augas do río Eume (96 hm³/ano), as augas superficiais do almacén exterior de cascallo (24 hm³/ano), as augas de escorrentía do propio oco (21 hm³/ano), e as augas da planta TEL (8 hm³/ano). Este proceso iniciouse en xaneiro de 2008, rematando o enchido no mes de maio de 2012. Porén o proxecto recibiu numerosas críticas por parte de grupos ecoloxistas.
Por outra banda, o proxecto foi galardoado en varias ocasións: co Premio 5 DÍAS 2013, outorgado a Endesa e entregado polo ministro de Economía español Luis de Guindos, polo mellor proxecto de responsabilidade social corporativa no seu labor de reconversión do meirande complexo mineiro-eléctrico de España. O xurado valorou “o compromiso da empresa cun lugar no que operou por anos e coma, unha vez finalizada a actividade, mantén a aposta por rexeneralo e colaborar coa sociedade local para unha reorientación da actividade da zona”.
En marzo de 2014, o aínda rei de España Xoán Carlos I entregou na Zarzuela o IX Premio da Fundación Fondo para a Protección da Natureza (Fondena) ao presidente de Endesa, Borja Prado, polo traballo da compañía na restauración da contorna da antiga mina das Pontes, que permitiu a creación do lago e dun novo ecosistema.
Riscos potenciais
Porén, non todo o mundo aplaude a creación do lago. Grupos ecoloxistas manifestaron a súa oposición, ademais do catedrático da Universidade da Coruña e director do Instituto Xeolóxico Universitario, Juan Ramón Vidal Romaní, quen alertou do risco sísmico que supón a existencia do lago, alegando que hai unha falla que bordea parte do xacemento de lignito. Dita falla é da mesma familia da que pasa por Santo André de Teixido, onde está constatado o movemento de terras por mor da falla. A todo isto hai que engadir que a comarca ten historial sísmico o que fai aumentar o risco de tsunami, dada a gran cantidade de auga almacenada no lago e a súa considerable extensión. A auga liberada polo tsunami iría encamiñada polo río Eume e sobardaría o encoro da Capela para continuar polas fragas do Eume nas que producirían un desastre ecolóxico de considerables dimensións.
O Outeiro, Areas, Antas de Ulla
O Outeiro é un lugar da parroquia de Areas no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
USV Eschen/Mauren
miniatura|Sportpark Eschen-Mauren. O USV Eschen/Mauren é un club de fútbol de Eschen e Mauren, en Liechtenstein. Fundouse en 1963 e actualmente compite na 1. Liga de Suíza. O seu campo é o Sportpark Eschen-Mauren, con capacidade para 2.100 espectadores.
The Tracker
The Tracker é un filme australiano de 2002 dirixido e escrito por Rolf de Heer. Está protagonizado por David Gulpilil, Gary Sweet e Damon Gameau. Está ambientado en 1922, no outback Australia onde un racista policía branco (Sweet) emprega a habelencia para o rastrexo dun aborixe australiano (Gulpilil) para atopar o asasinao dunha muller branca.
Edesio Yáñez Gómez
Edesio Yáñez Gómez, nado en Xares (A Veiga) en 1946, é un empresario e político galego do PPdeG.
Traxectoria
Logo de doce anos como concelleiro, nas eleccións municipais de 2003 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía da Veiga e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2007 perdeu a alcaldía en favor do socialista Fernando Fernández Yáñez que contou co apoio dos independentes de AEIVE. En novembro de 2009 presentou unha moción de censura co apoio dos dous concelleiros de AEIVE e volveu ser elixido alcalde. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta.
Amebozoos
miniatura|260px|Morfoloxía dunha ameba. No sentido das agullas do reloxo: [[pseudópodo, vacúolo contráctil, endoplasma, ectoplasma, membrana citoplasmática, núcleo e vacúolo dixestivo.]]
miniatura|260px|[[Arcella, unha ameba con testa circular e unha abertura a través da cal saen os pseudópodos.]]
Os amebozoos ou Amoebozoa son un importante grupo de protozoos ameboides, nos que se inclúen a maioría dos que se moven por medio de fluxos citoplasmáticos internos, que crean expansións da célula chamadas pseudópodos. Os seus pseudópodos son caracteristicamente de extremos redondeados e con forma de dedo, e denomínanse lobópodos. A maioría dos amebozoos son unicelulares, e son comúns nos solos e hábitats acuáticos, onde poden ser de vida libre ou algúns son simbiontes doutros organismos, ou parasitos. Dentro dos Amoebozoa tamén se inclúen os mofos mucosos, que son formas multinucleadas (ou multicelulares) que producen esporas e xeralmente poden verse a simple vista.
Nancy Sinatra
Nancy Sandra Sinatra, nada en Jersey City o 8 de xuño de 1940, é unha cantante e actriz estadounidense. É a filla máis vella de Frank Sinatra e Nancy (Barbato) Sinatra, e é amplamente coñecida polo seu éxito de 1966 "These Boots Are Made for Walkin'".
Amebozoos
O tamaño dos amebozoos varía moito. Moitas especies miden só 10-20 μm, pero entre eles tamén están moitos dos protozoos máis grandes. A famosa especie Amoeba proteus pode atinxir os 800 μm de lonxitude. As amebas multinucleadas como Chaos e Pelomyxa poden ter varios milímetros de longo, e algúns mofos mucosos poden estenderse por unha superficie de varios m2.
Luis Suárez Miramontes
Luis Suárez Miramontes, nado na Coruña o 2 de maio de 1935 e falecido en Milán o 9 de xullo de 2023, foi un futbolista e adestrador de fútbol galego. Alcumado "o arquitecto", xogaba de centrocampista e está considerado por moitos o mellor futbolista galego da historia e un dos mellores futbolistas do século XX. En 1960 converteuse no primeiro e único xogador masculino nado na Península Ibérica en gañar un Balón de Ouro.
Amebozoos
Morfoloxía
Moitas amebas (Flabellinea ) móvense cunhas definidas partes anterior e posterior; en esencia a célula funciona como se fose un só pseudópodo. Ademais, moitas amebas normalmente producen numerosas proxeccións celulares chamadas subpseudópodos (ou pseudópodos determinados), que teñen unha lonxitude definida e non están implicadas directamente na locomoción.
Outros amebozoos (Tubullinea) poden formar múltiples pseudópodos indeterminados, que son máis ou menos tubulares e están cheos principalmente de endoplasma granular. A masa celular flúe aos pseudópodos guía (por onde a célula avanzará), e os outros acaban por retraerse a non ser que a célula cambie de dirección. Neles os subpseudópodos están normalmente ausentes. Neste grupo están incluídas, ademais de varias formas espidas como Amoeba e Chaos, a maioría das amebas que producen cunchas. As cunchas poden estar compostas por materiais orgánicos, como en Arcella, ou poden estar formadas de pequenas partículas cementadas, como en Difflugia, que presenta unha soa abertura a través da que saen os pseudópodos.
O modo principal de nutrición é por fagocitose: a célula rodea as partículas que poden ser un alimento con pseudópodos, introdúceas na célula formando un vacúolo, onde será dixerida e absorbida. Algunhas amebas teñen un bulbo posterior chamado uroide, que pode servir para acumular refugallos, que periodicamente expulsan da célula. Cando o alimento é escaso, a maioría das especies poden formar quistes, que poden ser transportados polo aire e levados a novos ambientes. Nos mofos mucosos, estas estruturas denomínanse esporas, e forman estruturas pedunculadas chamadas corpos frutíferos ou esporanxios.
A maioría das amebas carecen de flaxelos e xeralmente non forman estruturas sostidas por microtúbulos a non ser durante a mitose. Porén, os flaxelos poden aparecer nalgunhas archamoebae, e moitos mofos mucosos producen gametos biflaxelados. O flaxelo está xeralmente ancorado por un cono de microtúbulos, o que suxire unha clara relación cos opistocontos. As mitocondrias teñen caracteristicamente cristas tubulares ramificadas, pero non están presentes nas archamoebae.
Clasificación
Parece que os amebozoos (baseándonos no seu proteoma) son un grupo irmán dos animais e fungos, que diverxiron deles despois de que todos eles se separasen doutros grupos, como se ilustra no esquema:
As grandes semellanzas entre os Amoebozoa e os Opisthokonta (incluíndo fungos e animais) levaron a propoñer que forman o clado Unikonta.
Luis Suárez Miramontes
Comezou a xogar ao fútbol no seu barrio natal de Monte Alto e na praia de Santo Amaro e en 1949 entrou a formar parte da nova canteira do Deportivo da Coruña, a chamada Escola Scopelli, creada ese mesmo ano co impulso de Alejandro Scopelli. Mediada a tempada 1953/54 debutou co primeiro equipo na Primeira División e fíxose rapidamente coa titularidade, nun equipo no que xogaban entre outros Oswaldo, Moll, Pahiño e Arsenio. As súas boas actuacións espertaron o interese do FC Barcelona, que o fichou xa antes do remate da tempada.
Amebozoos
Amebozoos Lobosa
Tradicionalmente todas as amebas con pseudópodos lobosos foron clasificadas xuntas no grupo Lobosea, situado con outros ameboides no filo Sarcodina ou Rhizopoda, pero estes son considerados actualmente como un grupo non natural. Os estudos estruturais e xenéticos determinaron que os percolozoos e varias archamoebae son grupos independentes. Nas filoxenias baseadas no ARNr estes grupos son separados doutras amebas, e parecen diverxir preto da base da liña evolutiva dos eukariotas, como fixeron a maioría dos mofos mucosos.
Luis Suárez Miramontes
Xogou sete anos no Barcelona, co que gañou dúas ligas, dúas Copas do Xeneralísimo, e dúas Copas de Feiras, e destacou especialmente durante a etapa na que o adestrador foi o arxentino Helenio Herrera, que lle deu preferencia por diante do ídolo da afección, Kubala, o que provocou unha división entre "kubalistas" e "suaristas". Foi nesta época cando gañou o Balón de Ouro, superando nas votacións a Puskás e Seeler.
Amebozoos
Amebozoos Lobosa
O subfilo Lobosa é parafilético. Foron identificadas dúas clases principais de Lobosa, a Tubulinea e a Flabellinea, pero hai outras que son máis difíciles de situar.
Luis Suárez Miramontes
Trala marcha de Herrera ao Inter de Milán, o arxentino pediu a fichaxe de Suárez, que finalmente foi traspasado en 1961 por uns 25 millóns de pesetas, sendo no seu momento o traspaso máis caro da historia. Baixo a batuta de Herrera foi peza fundamental do chamado "Grande Inter", que con xogadores como Facchetti ou Mazzola, dominou o fútbol italiano e europeo nos seguintes anos, gañando tres ligas, dúas Copas de Europa e dúas Copas Intercontinentais. Despois de nove tempadas e máis de 300 partidos co equipo lombardo, fichou en 1970 pola Sampdoria, coa que xogou tres anos antes da súa retirada.
Amebozoos
Outros amebozoos (Conosa)
miniatura|right|Quiste de Entamoeba histolytica, unha archamoeba. As Archamoebae e Mycetozoa foron clasificados no subfilo Conosa. Esta clasificación apóiase nalgúns datos de filoxenias moleculares.
Nancy Sinatra
Primeiros anos
Nancy Sinatra naceu en 1940 en Jersey City, Nova Jersey. Era a máis vella dos tres fillos do cantante Frank Sinatra e da súa esposa, Nancy Barbato (1917-2018). Coa súa familia trasladouse a Hasbrouck Heights, mentres o seu pai vivía os seus primeiros anos de carreira musical. Esa estadía en Jersey City non durou moito tempo, xa que a súa nai se preocupaba polas múltiples visitas dos seguidores ao seu fogar, ademais de que Frank tiña que aumentar a súa carreira musical. Frank Sinatra foi chamado para uns traballos musicais en Hollywood e a familia mudouse a Toluca Lake (California). O traslado causou que Nancy se iniciase en múltiples estudos profesionais ligados ao medio artístico, xa que recibiu clases de piano durante 11 anos, así como oito anos de danza, cinco de arte dramática e varios meses de adestramento vocal.
Luis Suárez Miramontes
Foi 32 veces internacional coa selección española, coa que marcou 14 goles. Disputou os Mundiais de 1962 e 1966 e foi un dos futbolistas máis destacados durante a Eurocopa de 1964, onde España conseguiu o seu primeiro título despois de derrotar na final á Unión Soviética de Lev Iashin.
Despois de colgar as botas tivo unha carreira como adestrador, con menos éxito. Adestrou varios equipos italianos, entre eles o Inter de Milán, e dirixiu o Deportivo da Coruña na tempada 1978/79, salvándoo do descenso á Segunda División B. Tras varios anos na Federación Española dirixindo as categorías inferiores, en 1988 converteuse no adestrador da selección española, posto que ocupou ata 1991. Comandou a España no Mundial de 1990 en Italia, onde acadou os oitavos de final, sendo eliminado por Iugoslavia.
"Escola Scopelli"
Luis Suárez foi un dos elixidos e participou co novo equipo na Serie A Rexional, e dende a 1950/51 tamén na Copa de España, a primeira competición oficial deste tipo.
Cesión ao Fabril
En setembro de 1953 fichou xunto a Boedo polo Fabril, que non era aínda filial do Deportivo. Con todo, ao mes seguinte asinou un contrato profesional co Deportivo por cinco tempadas. Volveu cedido ao Fabril, co que conquistou en novembro o Campionato Galego de Afeccionados, despois de derrotar na final o Turista.