cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selección de fútbol do Canadá
A selección de fútbol do Canadá (en Équipe du Canada de soccer, en Canada national soccer team) é o equipo representativo do Canadá nas competicións oficiais deste deporte. A súa organización está a cargo da Asociación Canadense de Fútbol (Association canadienne de soccer, Canadian Soccer Association), pertencente á CONCACAF e á FIFA. Alcumados os Canucks, os seus maiores éxitos son unha participación na fase final da Copa do Mundo, onde caeron na fase de grupos, e dúas Copas de Ouro da CONCACAF (1985, 2000). O Canadá é o único equipo da CONCACAF en gañar a Copa de Ouro, fóra de e os.
Nacionalismo arxentino
dereita|miniatura|[[Bandeira da Arxentina.]] O nacionalismo arxentino é un movemento político nacionalista presente na Arxentina. Xurdiu durante a guerra da independencia e as guerras civís, e fortaleceuse durante a década de 1880.
Ao longo da historia da Arxentina existiron ondas de interese renovado no nacionalismo, en resposta a eventos como a segunda guerra mundial, o Proceso de Reorganización Nacional e as protestas de decembro de 2001.
Historia
miniatura|329px|[[José de San Martín, Juan Manuel de Rosas e Juan Domingo Perón son considerados polo nacionalismo arxentino como unha liña de continuidade histórica. ]] A moderna Arxentina formou outrora parte do Vicerreinado do Río da Prata, parte do Imperio Español. A captura do rei de España durante a Guerra da Independencia española comezou a Guerra da Independencia da Arxentina. Estaba baseado no principio da retroversión da soberanía dos pobos: co rei ausente, a soberanía volveu aos seus súbditos que daquela eran capaces de gobernarse.
Ettore Bugatti
Orixe familiar e inicio da súa vida
Bugatti naceu nunha familia artística coa súa orixe en Milán, Italia. Era o fillo maior de Carlo Bugatti (1856–1940), un importante deseñador italiano de mobles e xoias Art Nouveau, e da súa esposa, Teresa Lorioli (1862-1935). O seu irmán menor, Rembrandt (1884–1916), foi un recoñecido escultor de animais. A súa tía, Luigia Bugatti, era a esposa do pintor Giovanni Segantini. O seu avó paterno, Giovanni Luigi Bugatti, era arquitecto e escultor.
O pai de Bugatti pretendía que seguira unha aprendizaxe técnica convencional cun dos fabricantes milaneses de tri-/quadriciclos, pero o neno demostrou rapidamente unha profunda comprensión instintiva da ampla gama de aspectos da construción de vehículos a motor, e con Prinetti & Stucchi construíu o seu "Bugatti Type 1" en 1898.
Fernando Villapol Parapar
Fernando Villapol Parapar, nado en Santiso de Abres (Asturias) o 26 de febreiro de 1953, é un museólogo e crítico de arte, pero máis coñecido como escultor contemporáneo galego.​ Casado coa profesora María Antonia Salgado, son pais da científica Sonia Villapol,
Ettore Bugatti
Inicio da súa carreira
Co apoio financeiro do conde Gulinelli, Bugatti desenvolveu un segundo prototipo, o Tipo 2, que foi unha exposición premiada na Feira de Milán na primavera de 1901. O seu deseño tamén chamou a atención do barón Adrien de Turckheim, quen ofreceu a Bugatti a oportunidade de ir a deseñar automóbiles na súa fábrica de coches Lorraine-Dietrich en Niederbronn. Os cambios de fronteira tras a Guerra Franco-Prusiana deixaron a De Dietrich con dúas fábricas de automóbiles en dous países diferentes: a planta de Niederbronn, á que agora se trasladou Bugatti estaba en Alsacia, que formara parte de Alemaña desde 1871, volvendo ao control francés en 1919. En 1902 Ettore converteuse no xefe de tecnoloxía de De Dietrich.
Fernando Villapol Parapar
Traxectoria
alt=Rei e Raíña da noite, en madeira de castiñeira, 1998.|miniatura|Rei e Raíña da noite, en madeira de castiñeira, 1998.
alt=Pensamentos no vértice, mármore, 2002.|miniatura|Pensamentos no vértice, mármore, 2002.
Ettore Bugatti
Automóbiles E. Bugatti
A pesar de nacer en Italia, Bugatti estableceu a súa empresa de automóbiles, Automobiles E. Bugatti, en 1909 na entón cidade alemá de Molsheim na rexión de Alsacia no que hoxe é Francia. O fabricante era coñecido por algúns dos coches de estrada máis rápidos, luxosos e tecnoloxicamente avanzados da súa época. Unha enxeñería excepcional levou ao éxito nos primeiros Gran Premios de carreiras de motor, cun Bugatti que foi conducido á vitoria no primeiro Gran Premio de Mónaco.
Fernando Villapol Parapar
Traxectoria
Ten desenvolvido o groso da súa vida e traballo en Bretoña (Terra Chá, Lugo). Fundou o Museo Etnográfico-Pedagóxico Villapol en Bretoña. Estudou na Escola Superior de Arte e Deseño Ramón Falcón en Lugo, aínda que considérase autodidacta. Atribúe moitos dos seus coñecementos ás súas viaxes e investigacións escultóricas a traverso de países como Cuba, Canadá, Dinamarca, Francia, Grecia, Italia, Noruega, Portugal, Suecia ou varios de África.
Ettore Bugatti
Automóbiles E. Bugatti
thumb|Bugatti Type 59 Grand Prix
Mentres estaba desprazado da súa casa en Alsacia pola Primeira Guerra Mundial, Bugatti deseñou motores de avións, en particular o U-16 de 16 cilindros un tanto barroco, que nunca foi construído en gran cantidade e instalouse só nuns poucos avións. Entre as guerras, Bugatti deseñou un exitoso vagón motorizado chamado Autorail Bugatti, e gañou un contrato do goberno para construír un avión, o Model 100. Foi deseñado por Louis de Monge usando dous motores Bugatti tipo 50B pero nunca voou debido ao estalido da Segunda Guerra Mundial. Os instrumentos cirúrxicos, deseñados por Bugatti para un amigo que era profesor nun hospital próximo, aínda están en uso ata hoxe.
Fernando Villapol Parapar
Traxectoria
As súas esculturas teñen como base gran variedade de materiais, como o metal (ferro, bronce), madeira (castiñeiro, carballo, teixo) ou pedra (mármore, granito).
Ettore Bugatti
Automóbiles E. Bugatti
O fillo de Bugatti, Jean, morreu o 11 de agosto de 1939 aos 30 anos mentres probaba un Bugatti Type 57 tanque de carreiras preto da fábrica de Molsheim. Despois diso, a fortuna da empresa comezou a diminuír. A Segunda Guerra Mundial arruinou a fábrica de Molsheim, e a compañía perdeu o control da propiedade. Durante a guerra, Bugatti planeou unha nova fábrica en Levallois en París e deseñou unha serie de novos coches.
O concepto de relación cos clientes de Bugatti era algo excéntrico. A un propietario de Bugatti que se queixaba de que o seu coche era difícil de arrancar nas mañás frías, di que lle respondeu: "¡Señor! Se pode pagar un Tipo 35, seguro que pode pagar un garaxe con calefacción!" Outra frase famosa que lle dixo a un cliente que se queixaba dos freos dun modelo foi: "Eu fago os meus coches para andar, non para parar!" Foi incluído no Automotive Hall of Fame no 2000.
Fernando Villapol Parapar
Traxectoria
A definición que se fai do seu traballo nas críticas apuntan ás súas esculturas como combinación de realismo, surrealismo e Abstracción. El mesmo afirma terse inspirado en Diego Velázquez, Urbano Lugrís, Eugenio Granell e Salvador Dalí. Recente é a suxestión de ser definido por unha fusión das tres categorías citadas: REalismo + ABstractismo + SUrrealismo. alt=Fernando Villapol (centro) na presentación do seu libro 'ciencia e conciencia. Historia social', con Francisco J. Campos (á esquerda, presentador) e X. Brais (á dereita, representante da Deputación)|miniatura|Fernando Villapol (centro) na presentación do seu libro 'ciencia e conciencia. Historia social', con Francisco J. Campos (á esquerda, presentador) e X. Brais (á dereita, representante da Deputación). Como crítico, ten producido artigos en diversos campos, publicando ademais en 2022 o libro ''Ciencia e conciencia. Historia social'' (editado pola Deputación de Lugo), onde fai unha análise da historia da familia Villapol dende a Idade Media.
Ettore Bugatti
Vida persoal
En 1907 Ettore Bugatti casou con Barbara Maria Giuseppina Mascherpa. Tiveron dúas fillas, L'Ébé en 1903 e Lidia en 1907, e dous fillos, Jean en 1909, e Roland en 1922. A súa muller Barbara morreu en 1944 e Bugatti volveu casar en 1946 con Geneviève Marguerite Delcuze. Tiveron unha filla, Thérèse en 1942 e un fillo, Michel en 1945.
Bugatti morreu no hospital estadounidense do suburbio de Neuilly, a finais do verán de 1947. Aflixido por unha parálise das súas facultades mentais, estivo varios meses recluído no apartamento de París no rue Boissière, da que era propietario desde 1916. Case con toda seguridade descoñecía a decisión xudicial pola que se lle restituíu o 20 de xuño de 1947 a súa propiedade en Alsacia, que fora confiscada polo Estado no febril frenesí de ira e retribución posterior á liberación e que as súas orixes italianas evitaran, Bugatti morreu pouco máis de dous meses despois, o 21 de agosto, sen recuperar a consciencia. Bugatti foi enterrado na parcela da familia Bugatti no cemiterio municipal de Dorlisheim, preto de Molsheim, no departamento de Bas-Rhin en Francia. O Musée de la Chartreuse de Molsheim alberga unha sección dedicada á súa vida, obra e legado.
Fernando Villapol Parapar
Museo Etnográfico-Pedagóxico
alt=Fernando Villapol na entrada da súa casa en Bretoña|miniatura|Fernando Villapol na entrada da súa casa en Bretoña O Museo Etnográfico-Pedagóxico está localizado en Bretoña. Foi fundado por Villapol, inaugurado no 2002​. Contén un amplo contido de obras de arte contemporánea e pezas da etnografía rural galega. Amósase a evolución de varios oficios da Galicia rural nas pasadas décadas: zoqueiro, panadero, carpinteiro, zapateiro, cesteiro ou agricultor. Asemade, unha representación recrea unha escola rural unitaria, instrumentos dun médico rural, dun dentista, ou dun químico, sempre no marco do século XIX. Tamén expón manuscritos orixinais de autores como Otero Pedrayo, Vicente Risco, Bouza Brey, Antón Fraguas, Iglesia Alvariño, Camilo Barcía Trelles ou Castroviejo, así como unha colección de pinturas de artistas contemporáneos: Urbano Lugrís, Laxeiro, Castro Gil, Mariano García Patiño ou Mayor Balboa. Outra das coleccóns inclúe máis de 2000 sifóns orixinais.
Nacionalismo asirio
O movemento xurdiu a finais do século XIX nun contexto de crecente persecución étnica e relixiosa dos asirios no Imperio Otomán, e hoxe é defendido polo xeral polos asirios na diáspora.
Baekje
dereita|miniatura| Un mapa que mostra Baekje Baekje foi un antigo reino da península coreana dende o 18 a.C ao 660 a.C. Baekje tamén se chamaba Nam Buyeo. Segundo o Samguk Sagi, un rexistro histórico publicado na antiga Corea, Baekje foi fundado por Onjo en Wirye-sung (a actual área do río Han en Seúl). Baekje foi un dos tres reinos de Corea xunto con Goguryeo e Silla. Beakje, Goguryeo e Silla tentaron expandir cada unha das súas terras aliándose e facendo guerra uns contra outros.
No século IV, Beakje conquistou case todas as partes do sur da península coreana e floreceu aceptando o budismo e reformando o seu sistema. Ademais, debido ao seu ambiente natural vantaxoso, Baekje comerciaba facilmente coa China e o Xapón. Especialmente Baekje estableceu relacións de boa vontade cos gobernantes xaponeses do período Kufun e transmitiu a súa cultura avanzada como a cerámica e o budismo ao Xapón.
Non obstante, no século V, Baekje foi derrotado por Goguryeo, sufrindo a perda da súa capital, que foiu trasladada a Ungjin. No século VI, o rei Seong decidiu trasladar capital a Sabi para restaurar o pasado glorioso de Baekje. Non obstante, o reino foi arruinado por Silla no 660. Após a destrución, houbo moitas tentativas desafortunadas para restaurar Baekje dos seus descendentes.
Estrutura político-social
O establecemento dun estado centralizado en Baekje atribúese xeralmente ao reinado do Rei Goi. Como moitas monarquías, a maior parte do poder concentrábase na aristocracia. O Rei Seong, por exemplo, reforzou o poder real, pero despois de ser asasinado nunha campaña desastrosa contra Silla, os nobres quitáronlle poder ao seu fillo.
Os clans Hae e Jin eran casas reais representativas e poderosas desde o inicio de Baekje. Hae probabelmente fose casa real antes de que seren substituídos polo clan Buyeo e ambos os dous clans descenden das liñaxes do Reino de Buyeo e Koguryo. As "Oito Grandes Familias" (Sa, Yeon, Hyeop, Hae, Jin, Guk, Mok e Baek) foron nobres poderosos no período Sabi, como aparece no rexistro chinés de Tongdian.
Os funcionarios do goberno central estaban divididos en dezaseis rangos civís e militares. Segundo Samguk Yusa, no período Sabi, o ministro xefe (Jaesang) de Baekje foi elixido por un sistema peculiar. Os nomes de varios candidatos foron colocados baixo unha rocha (Cheonjeongdae) preto do templo de Hoamsa. Despois duns días, a pedra foi trasladada e o candidato cuxo nome tiña certa marca era elixido como novo primeiro ministro. Non está claro se o proceso era unha simple lotería ou unha selección secreta feita pola elite.
Lingua e cultura
thumb|Estatua dos tres budas en [[Seosan, obra mestra de Baekje que presenta o típico ''sorriso de Baekje', hoxe catalogada como tesouro nacional surcoreano N°.84]] Baekje foi fundado por inmigrantes de Goguryeo que falaban unha Lingua Buyeo, un hipotético grupo que vincula as linguas de Gojoseon, Buyeo, Goguryeo e Baekje. Nun caso de diglosia, o pobo indíxena Samhan, procedente dunha onda migratoria anterior da mesma rexión, probabelmente falaba un dialecto da mesma lingua.
Os artesáns adoptaron influencias chinesas (enviados ao reino pola dinastía Liang en 541) sintetizados nunha tradición única. Os temas budistas son moi fortes na arte de Baekje. O beatífico "Sorriso de Baekje" que se atopa en moitas esculturas budistas expresa a calidez típica da súa arte. As influencias taoístas tamén son xeneralizadas.
A Tumba do rei Muryeong (501–523), aínda que inspirada en tumbas chinesas, tamén contiña obxectos funerarios da tradición de Baekje, como adornos de coroas de ouro, cintos e pendentes de ouro. As prácticas mortuorias seguían unha tradición propia.
Os delicados deseños de loto nas tellas, os intricados patróns e curvas de estilo cerámico, a escritura fluída e elegante de epitafios caracterizan a cultura Baekje. As esculturas budistas e as refinadas pagodas reflicten a creatividade inspirada na relixión. Un espléndido queimador de incenso de bronce dourado (백제금동대향로 Baekje Geumdong Daehyeongno) escavado nun antigo templo budista en Neungsan-ri, Buyeo-gun, exemplifica esta arte.
Pouco se sabe sobre a música de Baekje, pero os músicos locais foron enviados en misións para honrar a China no século VII, indicando que para entón xa se desenvolvera unha tradición musical distinta.
Relacións coa China
esquerda|miniatura|274x274px|Pintura cun informe escrito en [[hanja que describe a un embaixador de Baekje.]] Geunchogo foi o primeiro Rei de Baekje mencionado nun texto chinés, máis precisamente no chamado Libro de Jin (chinés: 晉書), no que se narra que Baekje enviou homenaxes a Jin do Leste (265-420) na conca do río Yangtze en 372.
No ano 470, os embaixadores de Baekje visitaron ao emperador Ming da dinastía Liu song que gobernaba no sur da China e en 472 ao Reino Chinés Wei do Norte, esta foi a primeira vez que enviaron agasallos ao norte da China para asegurar o apoio militar contra Goguryeo.
O rei Muryeong de Baekje (r.501-523) e o seu sucesor Seong (r.523-554) tamén enviaron homenaxes á dinastía Liang moitas veces, gañando títulos chineses como os de «vasalos nobres». Por outra banda, o emperador chinés Liang Wu enviou estudosos con libros clásicos.
Relacións co Xapón
thumb|Réplica da espada [[Shichishitō que Baekje deu a Yamato|alt=]]
Impacto cultural e axuda militar
Para contrarrestar a presión militar de Goguryeo ao norte e Silla ao leste, Baekje (Kudara en xaponés) estableceu estreitas relacións co Xapón. Segundo a crónica coreana Samguk Sagi, Baekje e Silla enviaron algúns dos seus príncipes á corte xaponesa como reféns.
Debátese se emisarios ao Xapón eran como diplomáticos parte dunha embaixada ou meros reféns. Debido á confusión sobre a natureza exacta desta relación (a cuestión de se os coreanos de Baekje eran familiares ou polo menos próximos á liña imperial xaponesa ou se eran reféns) e ao feito de que o Nihon Shoki, unha fonte primaria de material para esta relación, ao ser unha compilación de mitos, dificulta a avaliación. O Samguk Sagi, que tamén o documenta, tamén se pode interpretar de diversas formas e, en todo caso, foi reescrito sete ou oito séculos despois destes feitos.
Outros historiadores, como Jonathan W. Best, que axudou a traducir o que queda dos anais de Baekje, sinalaron que os príncipes crearon escolas no Xapón e tomaron o control das forzas navais xaponesas durante a guerra contra Goguryeo, tomando isto como evidencia de que eran máis diplomáticos con certo parentesco coa familia imperial xaponesa, e non reféns.
Legado
miniatura|250x250px|Parque temático Baekje Cultural Land, Baekje foi revivido brevemente no período dos Tres reinos posteriores cando Silla colapsou. En 892, o xeneral Gyeon Hwon estableceu Hubaekje ("lit. Despois Baekje"), con sede en Wansan (actual Jeonju). Hubaekje foi derrocado en 936 polo rei Taejo de Goryeo.
Na actual Corea do Sur, as reliquias de Baekje adoitan ser símbolos das culturas locais do sueste, especialmente en Chungcheong do Sur, Jeolla do Sur e Jeolla do Norte. O queimador de incenso de bronce dourado de Baekje, por exemplo, é un símbolo de Buyeo-do e a escultura budista de pedra de Seosan Maaesamjonbulsang é un símbolo importante da cidade de Seosan.
Crese que Baekje introduciu o sistema de escritura man'yōgana no Xapón, do que descenden Hiragana e Katakana. Tanto o Kojiki como o Nihon Shoki afirman isto; aínda que é difícil atopar probas directas, a maioría dos estudosos tenden a aceptar esta idea. Ademais o Nihonshoki menciona que foron monxes de Baekje os que introduciron o budismo no Xapón.
O 17 de abril de 2009, Ōuchi Kimio (大內公夫) do Clan Ōuchi visitou Iksan, en Corea do Sur, para render respecto aos seus antepasados ​​de Baekje. O clan descende do príncipe Imseong.
En 2010, abriuse o parque temático Baekje Cultural Land. O parque ten como obxectivo preservar a arquitectura e a cultura de Baekje. thumb|esquerda|Guze Kannon é unha estatua budista feita a imaxe do rei Seong en estilo coreano.
Dracón de Atenas
Dracón (en latín Dracon, en grego antigo Δράκων) foi o autor do primeiro código legal escrito de Atenas chamado Δεσμοί (Desmói "lazos, cadeas"), para distinguilo dos νόμοι (nómoi "leis, costumes") de Solón. Estableceuna ao redor do ano -621, cando conseguiu o cargo de tesmóteta (θεσμοθέτης "lexislador") de Atenas.
Este código estableceu a pena de morte para case todos os crimes, desde pequenos roubos e sacrilexios ata asasinatos, o que levou a Heródico e a Démades a dicir que estas leis non eran dun home, senón dun dragón (δράκων), e que non estaban escritas con tinta, senón en sangue. Defendeuse dicindo que as faltas leves merecían a morte e que para as maiores non había un castigo maior que impoñer, segundo explicaron Aristóteles, Plutarco e Aulo Xelio. Aristóteles, se o fragmento é seu, di que Dracón non cambiou a constitución de Atenas e que a única característica destacable das súas leis era a severidade das penas.
Nestas leis estableceu disposicións para a educación dos cidadáns e constituíu os efetas (ἐφέτης ephetes) como tribunal de apelación do ἄρχων βασιλεύς (arconte basileus) para os casos de homicidio accidental. Crese que estas leis foron establecidas no cuadrienio da 39a Olimpíada, no -622 ou -621.
A maioría das leis de Dracón quedaron obsoletas despois do -594, pero algunhas, segundo Andócides, permaneceron en vigor ata o final da Guerra do Peloponeso, como a lei que permitía que un marido matase á súa muller se a sorprendía en adulterio. Demóstenes di que Dracón e Solón foron especialmente honrados polas súas boas leis, e Suídas e Pausanias engaden que algúns pobos adoptaron unha das leis de Dracón que dicía que se un obxecto inanimado causaba a morte de alguén, ese obxecto debía ser desterrado do territorio.
Suídas tamén di que morreu en Exina, asfixiado pola gran cantidade de sombreiros e capas que lle lanzaban a cidade para honralo nun teatro.
Do seu código deriva o adxectivo draconiano, que significa extrema e cruelmente severo (p. ex. medidas draconianas medidas extrema e cruelmente severas).
A Aldeíña, Parada das Achas, A Cañiza
A Aldeíña é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Diiriye Guure
Diiriye Guure, nado o 1860 e finado o 1920, foi Rei de Darawiish a partir do coroado a 1895, até a súa morte. Foille concedido o título de rei de Dhulbahante polo Parlamento Haroun en 1896, tendo obtido anteriormente o título de garad (Lord) de Nugaal.
O Barreiro, Parada das Achas, A Cañiza
O Barreiro é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Leuciscinae
Leuciscinae é unha subfamilia de peixes actinopterixios incluída na familia Cyprinidae.
Xéneros
Leuciscinae inclúe os seguintes xéneros:
Síndrome de choque tóxico
miniatura|[[Toxina da síndrome de choque tóxico-1 de estafilococo]]
A síndrome de choque tóxico (na CIE-10 síndrome de shock tóxico [A48.3] e na literatura inglesa toxic shock syndrome ou TSS) é unha condición médica causada por toxinas bacterianas. Entre os seus síntomas están febre, erupcións cutáneas, descamación da pel, e presión arterial baixa. Poden presentarse tamén síntomas relacionados coa infección específica subxacente como mastite, osteomielite, fascite necrotizante ou pneumonía.
Esta síndrome é característicamente causada por bacterias das especies Streptococcus pyogenes ou Staphylococcus aureus, aínda que tamén poden estar implicadas outras. A síndrome de choque tóxico estreptocócica denomínase ás veces síndrome similar ao choque tóxico. O mecanismo subxacente implica a produción de superantíxenos durante unha infección estreptocócica invasiva ou unha infección estafilocócica localizada. Entre os factores de risco da síndrome de tipo estafilocócico están o uso de tampóns hixiénicos moi absorbentes e lesións cutáneas en nenos pequenos caracterizadas por febre, presión arterial baixa, erupcións, vómitos e/ou diarrea e fallo multiorgánico. A diagnose está baseada nos síntomas observados.
O tratamento pode consistir en administrar fluídos intravenosos, antibióticos, incisión e drenaxe dos posibles abscesos e ás veces inmunoglobulina intravenosa. A necesidade de extirpar rapidamente os tecidos infectados por cirurxía nos casos que están causados por estreptococos, aínda que se recomenda normalmente, non ten moito apoio nas evidencias das que se dispón. Algúns autores recomendan atrasar o desbridamento cirúrxico. O risco global de morte é dun 50% na doenza estreptocócica e do 5% na estafilocócica. Pode producirse a morte nuns 2 días.
Esta condición é máis común no mundo desenvolvido. Por exemplo, nos Estados Unidos de América, a síndrome de choque tóxico estreptocócico dáse cunha frecuencia duns 3 casos por 100 000 por ano, e o estafilocócico duns 0,5 por 100 000 por ano. Esta doenza foi descrita en 1927. Debido á súa asociación con certos tampóns moi absorbentes, estes produtos foron retirados da venda.
Signos e síntomas
Os síntomas do choque tóxico varían dependendo da súa causa. Cando se orixina pola infección pola bacteria Staphylococcus aureus, maniféstase tipicamente en individuos que polo demais están sans por medio de signos e síntomas como a febre, acompañada por presión arterial baixa, malestar e confusión, que pode progresar rapidamente a estupor, coma e fallo multiorgánico. As características erupcións cutáneas que se adoitan observar no curso da doenza lembran unha queimadura solar (ao contrario, cando a causa son estreptococos raramente aparecen erupcións similares a queimaduras solares), e poden afectar calquera rexión do corpo, incluíndo os beizos, boca, ollos, palmas das mans e plantas dos pés. En pacientes que sobreviviron, as erupcións cutáneas desescámanse pasados de 10 a 21 días.
Cando a síndrome está causada pola bacteria Streptococcus pyogenes, preséntase normalmente en persoas con infeccións cutáneas preexistentes por esa bacteria. Estes individuos adoitan experimentar fortes dores no sitio da pel onde hai infección, seguidos dunha rápida progresión a síntomas similares aos descritos para a síndrome de choque tóxico por estafilococos.
Fisiopatoloxía
Na síndrome de choque tóxico, tanto a causada por S. aureus coma por S. pyogenes, a progresión da doenza orixínase debido a unha toxina de tipo superantíxeno. A toxina en infeccións por S. aureus é a toxina da síndrome de choque tóxico-1 (TSST-1). A TSST-1 segrégase como unha soa cadea polipeptídica. O xene que codifica esta toxina está contido nun elemento xenético móbil de S. aureus da familia SaPI de illas de patoxenicidade. A toxina causa a unión non específica de moléculas MHC II, da superficie de células presentadoras de antíxenos profesionais, con receptores de células T (TCR), situados en células T.
No recoñecemento típico feito por células T, primeiro cáptase un antíxeno por unha célula presentadora de antíxenos, é procesado, expresado na superficie celular formando un complexo con moléculas do complexo maior de histocompatibilidade de clase II (MHC II) nunha amosega formada polas cadeas alfa e beta do MHC II, e recoñecida por un receptor de célula T específico para o antíxeno. Isto ten como resultado a activación policlonal de células T. Os superantíxenos non requiren ser procesados por células presentadoras de antíxenos senón que poden interaccionar directamente co MCH II. En pacientes con síndrome de choque tóxico, poden activarse ata un 20% de todas as células T do corpo á vez. Esta poboación policlonal de células T causa unha tormenta de citocinas, seguida dunha enfermidade multisistémica.
Factores de risco
Algunhas posibles causas da síndrome de choque tóxico son:
Diagnose
Para o caso da síndrome de choque tóxico estafilocócica a diagnose baseáse en criterios como os seguintes:
Os casos poden clasifícarse como confirmados ou probables cos seguintes síntomas:
Tratamento
A gravidade desta enfermidade require frecuentemente a hospitalización. O ingreso nunha unidade de coidados intensivos adoita ser necesaria (para unha xestión dos fluídos agresiva, respiración asistida, terapia de substitucion renal e apoio inotrópico), especialmente en caso de fallo multiorgánico. O tratamento inclúe a retirada ou drenaxe da fonte de infección (a miúdo un tampón hixiénico) e a drenaxe dos abscesos. Os resultados son peores en pacientes aos que non se lles retirou a fonte de infección.
Nalgúns casos prescríbense outros tratamentos para tratar os efectos colaterais da síndrome de choque tóxico, como medicamentos para a presión arterial (para estabilizala se é demasiado baixa), diálise, máscara de oxíxeno (para estabilizar os nives de oxíxeno) e ás veces respiradores.
Prognose
Co tratamento axeitado os pacientes adoitan recuperarse en dúas ou tres semanas. Non obstante, a síndrome pode ser mortal en cuestión de horas. A taxa de mortalidade da síndrome de choque tóxico é de 30%–70%. Os nenos afectados tenden a recuperarse máis doadamente que os adultos.
Prevención
Durante a menstruación:
Epidemioloxía
A síndrome de choque tóxico estafilocócica é rara e o número de casos informados declinou significativamente desde a década de 1980. Por exemplo, Patrick Schlievert, que publicou un estudo sobre ela en 2004, determinou a súa incidencia en EUA en 3 ou 4 por cada 100 000 utilizadoras de tampóns por ano; a información subministrada polos fabricantes de produtos sanitarios como Tampax e Stayfree dá unha cifra de 1-17 por cada 100 000 mulleres menstruantes por ano.
Considerase unha doenza esporádica que ocorre en persoas inmunocomprometidas. Non se comprendeu ben a doenza ata a década de 1980, cando se utilizaban tampóns de alta absorbencia para a hixiene menstrual. Debido á idea de que os tampóns tiñan unha grande absorbencia, as mulleres crían que podían deixar posto o tampón durante varias horas. Ao faceren isto, permitían que as bacterias proliferasen e infectasen o seu corpo. Isto tivo como resultado un pico de casos da síndrome.
Philip M. Tierno Jr. axudou a determinar que os tampóns estaban detrás da síndrome de choque tóxico a inicios da década de 1980. Tierno culpou a introdución de tampóns de alta absorbencia xa en 1978. Un estudo feito por el determinou tamén que os tampóns feitos totalmente de algodón tiñan menor probabilidade de producir as condicións nas que se pode desenvolver a síndrome de choque tóxico; isto fíxoo usando unha comparación directa de 20 marcas de tampóns incluíndo os tampóns convencionais de algodón/rayón e tampóns 100% orgánicos de algodón de Natracare. De feito, o Dr Tierno chegou a declarar que: "A conclusión é que vostede pode adquirir a síndrome de choque tóxico cos tampóns sintéticos, pero non cos tampóns totalmente de algodón."
A inicios dos anos 2000 houbo un aumento de casos nos Estados Unidos: oito mortes pola síndrome en California en 2002 despois de tres anos sucesivos con catro mortes por ano, e o estudo de Schlievert atopou que os casos en partes de Minnesota máis que se triplicaran entre os anos 2000 e 2003. Schlievert consideraba que o comezo temperán da menstruación é a causa do aumento; outros, como Philip M. Tierno e Bruce A. Hanna, culpaban aos novos tampóns de alta absorbencia introducidos en 1999 e a que os fabricantes deixaron de facer a advertencia de non deixar os tampóns postos toda a noite.
A síndrome de choque tóxico é máis frecuente durante o inverno e primavera e ocorre máis a miúdo nas mulleres novas e vellas e menos nas de idade intermedia.
A síndrome coñécese comunmente como unha doenza de mulleres menstruantes, aínda que tamén pode aparecer en persoas de todas as idades e xéneros. Arredor do 50% dos casos de síndrome de choque tóxico danse en casos nos que non está implicada a menstruación. Neses casos pode ser causada por feridas na pel, partes sometidas a cirurxía, tapóns nasais (para hemorraxias) e queimaduras.
Historia
miniatura|Póster de concienciación de 1985
Descrición inicial
O termo "síndrome de choque tóxico" empezou a usalo en 1978 o pediatra de Denver James K. Todd para describir a enfermidade estafilocócica de tres nenos e catro nenas de entre 8 e 17 anos de idade. Aínda que se illou S. aureus en sitios das mucosas de pacientes, as bacterias non puideron illarse do sangue, líquido cefalorraquídeo ou urina, o que fixo sospeitar que algunha toxina estaba implicada. Os autores do estudo sinalaron informes de enfermidades estafilcócicas similares que apareceran ocasionalmente xa desde 1927, mais os autores daquel tempo non consideraron a posibilidade dunha conexión entre a síndrome de choque tóxico e o uso de tampóns, aínda que tres das mozas que estaban menstruando cando a enfermidade se desenvolveu estaban usando tampóns. Ocorreron moitos casos de síndrome de choque tóxico cando se deixaban postos os tampóns durante maior tempo do que se deberían extraer.
Tampóns Rely
Despois dun controvertido márketing de proba en Rochester, Nova York e Fort Wayne, Indiana, en agosto de 1978, a compañía Procter and Gamble presentou os tampóns superabsorbentes Rely no mercado dos Estados Unidos en resposta á demanda das mulleres de tampóns que puidesen reter todos os fluxos menstruais sen pingar nin ter que ser cambiados durante a regra. Rely estaba feito de carboximetilcelulosa (CMC) e boliñas comprimidas de poliéster para a absorción. Este deseño de tampón podía absorber case 20 veces o seu propio peso en fluídos.
En xaneiro de 1980 epidemiólogos de Wisconsin e Minnesota informaron aos CDC da aparición de casos de síndrome de choque tóxico, principalmente en mulleres menstruantes. Conseguíronse obter cultivos de S. aureus da maioría dos suxeitos. Creouse a Toxic Shock Syndrome Task Force e investigouse a epidemia a medida que o número de casos ascendía ao longo do verán de 1980. En setembro de 1980, os CDC informaron que as usuarias de tampóns Rely tiñan un maior risco de desenvolver a síndrome de choque tóxico.
O 22 de setembro de 1980, a compañía Procter and Gamble retirou da venda Rely despois da saída do informe dos CDC. Como parte da retirada voluntaria, Procter and Gamble chegou a un acordo consensuado coa FDA de "financiar un programa para a notificación aos consumidores e a recuperación do produto no mercado". Porén, estaba claro para outros investigadores que Rely non era o único culpable. Noutras rexións dos Estados Unidos houbera incrementos na síndrome de choque tóxico menstrual antes da introdución no mercado de Rely.
Viuse posteriormente que unha maior absorbencia dos tampóns estaba asociada cun incremento do risco desta síndrome, independentemente da composición química ou da marca do tampón. A única excepción foi Rely, para o cal o risco de síndrome de choque tóxico aínda seguía sendo maior cando se corrixiu a súa absorbencia. A capacidade da carboximetilcelulosa de filtrar a toxina do S. aureus que causaba a síndrome podía explicar o maior risco asociado con Rely.
Özlem Türeci
Özlem Türeci, nada en Lastrup, Baixa Saxonia en 1967, é unha médica, inmunóloga e empresaria alemá de orixe turca. É cofundadora e directora médica de BioNTech. Türeci e o seu equipo desenvolveron unha vacina contra o SARS-CoV-2.
Traxectoria
Türeci é cofundadora e directora médica de BioNTech. Tamén preside a Asociación para a Inmunoterapia do Cancro (CIMT), con sede en Maguncia. Foi unha das iniciadoras do Cluster para a Intervención Inmune Individualizada da rexión Rin-Meno, a cal preside, e é conferenciante na Universidade de Maguncia.
É unha pioneira na inmunoterapia contra o cancro e traballou no desenvolvemento de vacinas individualizadas contra o cancro baseadas en ARN mensaxeiro.
En 2001, Türeci colaborou na fundación de Ganymed Pharmaceuticals como directora científica da mesma, da que alcanzaría a dirección executiva en 2008. Ganymed pasou a ser filial de Astellas Pharma por mor da súa adquisición en 2016 por 1300 millóns de euros, na que foi a maior adquisición na industria biotecnológica alemá até a data.
Durante a pandemia de COVID-19, Türeci dirixiu a súa actividade á procura dunha vacina contra o SARS-CoV-2, o virus responsable da COVID-19, en asociación con Pfizer. O 11 de novembro de 2020, Pfizer informou que Tozinameran, a vacina desenvolvida por Türeci e o seu equipo tiña unha eficacia de máis do 90 % en proporcionar inmunidade fronte ao virus.
Premios
O 23 de xuño de 2021 o xurado do Premio Princesa de Asturias de Investigación Científica e Técnica otorgou este galardón a Katalin Kariko, Drew Weissman, Philip Felgner, Uğur Şahin, Özlem Türeci, Derrick Rossi e Sarah Gilbert polas investigacións que permitiron o desenvolvemento das vacinas contra a covid 19.
Ademais, recibiu os seguintes galardóns:
Selección de fútbol de Trinidad e Tobago
A selección de fútbol de Trinidad e Tobago (en Trinidad and Tobago national football team) é o equipo representativo de Trinidad e Tobago nas competicións oficiais deste deporte. A súa organización está a cargo da Asociación de Fútbol de Trinidad e Tobago (Trinidad and Tobago Football Association), pertencente á CONCACAF e á FIFA. Alcumados The Soca Warriors (do Os guerreiros do fútbol), os seus maiores éxitos son unha participación na fase final da Copa do Mundo, onde caeron na fase de grupos, e un subcampionato da Copas Ouro da CONCACAF (1973).
Pazo do Picón
O Pazo do Picón, tamén chamado Pazo de San Fernando do Picón, é unha construción barroca do século XVII do lugar do Picón, na parroquia de Arca do concello do Pino.
Descrición
O pazo atópase nunha contorna rural, aínda que apenas a un quilómetro da capital municipal, O Pedrouzo, case ao final da rúa do Picón. O acceso ao conxunto palaciano prodúcese a través dun bosque de cedros e eucaliptos, entre outras especies arbóreas de bo porte.
A meirande parte do pazo está construído con bos perpiaños de granito, tanto nas esquinas como nas aperturas (fiestras e portas), completándose os muros con cachotaría de lousa que está extensamente encalada. Ten forma de U aberta con prolongacións ao exterior, especialmente polo corpo duns 130 m² que se estende ao nordés e que, co corpo principal do pazo, presentaría a tradicional forma de L e unha superficie total duns 500 m². Porén, a estes espazos hai que engadirlles outras edificacións de menores dimensións, orientadas ao suroeste, que ocupan unha planta duns 450 m². A disposición de todas estas construcións dá como resultado a aparición de dous patios, un máis pechado que o outro. O patio do suroeste é máis amplo e está rodeado de distintas edificacións, servindo orixinalmente como patio de carruaxes. O patio do nordés é máis pequeno e nel atópase o patín e solaina, dispoñendo de decoración herbácea e limitando co gran xardín exterior. Por fin, separado uns metros no lado sueste, seguindo paralelamente o camiño de entrada, hai un hórreo tipo O Pino de bo tamaño e dúas plantas máis un pombal circular.
Os patios
O portón arquitrabado da entrada exterior ao patio pequeno está coroado cunha pequena cruz na viga horizontal. Unha vez dentro deste, distínguese ao noroeste a solaina con patín, que no lintel da súa porta ten escrito o ano 1699, o de remate da construción do pazo. Ao seu carón, o lado suroeste presenta un airoso beirado sostido por uns tirantes inhabituais nas construcións galegas. Baixo deste alar, o lenzo divídese en tres partes. A central e a da dereita teñen cadansúa porta e, sobre elas, cadansúa fiestra. A parte esquerda conta cun nicho cunha imaxe no primeiro andar e baixo del un antigo relevo no que se pode ler «PAZO DE S. FERNANDO EL PICON». No centro do patio hai un pequeno seto circular que rodea unha esvelta árbore. A capela arranca desde este espazo cara ao sueste e conta cunha superficie duns 110 m². A liña que marca a capela é continuada polo exterior por un enreixado sobre un muro que vai bordeando o gran xardín.
miniatura|Escudo de armas do Pazo de Portouteiro, xemelgo ao do Picón Un dos elementos de maior importancia histórica que se atopan neste segundo patio é o escudo de armas. Segundo se entra no patio, encóntrase á dereita da solaina, inserto nunha robusta torre que pode ser xermolo do propio pazo. O primeiro que chama a atención é a súa forma oval en cruz e, polo tanto, dividido en catro carteis. Esta peza está sobre unha cartela que remata a súa parte superior á altura do helmo con senllas volutas. A forma ovalada e a cartela son de gusto barroco e inspiración italiana. Está timbrado cun helmo simple virado á dereita decorado con penacho, propio de fidalgo sen xurisdición. Tras da gola ou colar do helmo parte unha orla vexetal decorativa, en forma de gomos ou follas superpostos, que circunda o escudo. Autores como Martínez-Barbeito e García Iglesias resaltan que este brasón é practicamente idéntico ao que se pode atopar no Pazo de Portouteiro, na veciña parroquia de Medín, datándoos no século XVIII. Ámbolos dous autores descoñecen o motivo polo que locen nestes pazos, o do Picón e o de Portouteiro, posto que as armas que se representan non se corresponden cos propietarios coñecidos dos pazos, a pesar de que algunha fonte insiste en atribuír as súas armas á familia dos Rey do Barreiro sen coincidir exactamente coas que aquí se expoñen. Así pois, seguindo a estes investigadores, nos carteis disponse, de esquerda á dereita e de arriba á abaixo, as armas correspondentes aos apelidos Leis ou Caamaño, Vilardefrancos , Moscoso e Pardiñas ou Riobóo.
A Bidueira, Parada das Achas, A Cañiza
A Bidueira é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Pazo do Picón
Os espazos axardinados
Como se apontaba liñas atrás, da parte exterior do pazo cómpre referirse ao seu xardín, orientado ao seu nordés, e que conta cunha extensión duns 6 mil m² con forma cadrada e uns 80 m por cada lado. No seu lado suroeste, o máis próximo ao pazo, dispón dun pequeno labirinto de buxo de gusto francés, pero que está inserto nun conxunto que responde á idea de parque-xardín. O do Pazo do Picón é un dos primeiros exemplos da introdución do xardín paisaxista en Galicia, dentro do impulso romanticista nado en Inglaterra desde finais do século XVIII e que aquí implantouse a comezos do XIX. De feito, hai que entender que o deseño xeral destes espazos axardinados vai máis aló da xa ampla zona enreixada. Por iso, sería posible afirmar que a moi próxima avenida de cedros que parte da Casa da Rúa e mesmo a carballeira de Santa Cristina forman parte desta idea de ordenación dos terreos circundantes do pazo.
A orixe do seu deseño e construción remóntase aos tempos do terceiro dono do pazo, Fernando Rey do Barreiro, aló polo 1814, tendo sido coidado polas sucesivas xeracións da familia ata tempos ben recentes.
O do Pazo do Picón responde perfectamente ás características xerais destes xardíns palacianos, especialmente no que se refire ao seu reducido tamaño, ao uso de elementos naturais e construtivos preexistentes e ao mantemento de deseños xeométricos realizados con buxos, propios dos tempos inmediatamente anteriores. Iso si, en lugar de estenderse a superficie axardinada fronte á fachada principal do pazo e estar orientada ao sur ou ao sueste, como é habitual nos pazos galegos, neste caso aquela sitúase ostentosamente no exterior e ao nordés, como se sinalaba. Porén, como todo o bosque previo á chegada do pazo é arauto da súa proximidade, procedeuse á plantación de exóticas especies arbóreas que hoxe locen gran porte, mesmo eucaliptos.
Contrasta o espléndido espazo axardinado coa sobriedade dos encalados e case rudimentarios lenzos exteriores do pazo. É quizais índice dunha dualidade propia dos pazos de orixe agraria que están, ademais, a curta distancia dunha cidade. En efecto, podemos atopar neste pazo elementos de interesante ornamentación e ambientes de sofisticado lecer, influídas polo ámbito urbano, ao carón de rústicas construcións debidas ás mans de habilidosos canteiros, cunha intención pragmática de aproveitamento económico. Precisamente, hai que resaltar que o primitivo uso agrícola das súas terras tiveron influencia na configuración destes xardíns. A proximidade dos predios de cultivo ao norte do pazo deberon ser o principal motivo da súa estraña localización, o que propiciou que este corpo practicamente se quedase inserto nunha zona de arbolado.
As estruturas en buxo que contén o xardín son de dous tipos: sebes e topiarios. As carreiras ou sebes de buxo marcan os paseos ao longo do parque e teñen unha disposición lonxitudinal que van bordeando polo interior o recinto, deixando un grande espazo arbolado no centro. A topiaria do pazo recibe o nome de labirinto de buxo, mais responde á tipoloxía de grandes composicións de buxos recortados e formando praciñas con parterres. Seguindo a Sánchez García, a súa estrutura é un «dobre recinto circundado por grosos muros, no que se abren pasos abovedados e actúan como reforzos torres nas esquinas rematadas por bolas e contrafortes esféricos de rotundas volumetrías». As praciñas cadradas son diferentes, «unha con parterres que incluían iniciais dos señores ao redor dunha tuia arbórea, e a outra cun ceador escavado no buxo».
Outras construcións
Nas inmediacións do pazo atópase unha antiga vivenda en pedra chamada a Casa da Rúa, lugar desde o que arranca cara ao nordés un paseo de cedros que van rematar na carballeira de Santa Cristina. Esta construción foi en tempos a residencia dos caseiros do pazo.
Ademais, a uns 125 m do pazo en dirección á rúa do Picón atópase o chamado cruceiro do Pazo do Picón, de probable orixe no século XIX. O seu fuste octogonal está apoiado sobre catro chanzos. Conta cun chapitel de orde composta rematado nunha cruz cilíndrica que posúe as imaxes do Crucificado e da Virxe en cada lado. Na base do fuste ten incrustada unha medalla en bronce cun retrato dun crego e sobre ela, na pedra, hai unha inscrición que di «Bendecido por».
Historia
Debido aos elementos descritos na parte anterior, cabe considerar ao Pazo do Picón como representativo dos pazos agrícolas desenvolvidos durante os séculos XVIII e XIX en Galicia. Aínda que non é de gran tamaño, si que as súas características e estado de conservación permiten facer esta afirmación.
As súas orixes non se afastan do devir das principais casas fidalgas do concello do Pino, confluíndo a súa propiedade coa do próximo Pazo de Portouteiro xa na segunda xeración de donos. Seguindo a Martínez-Barbeito, os sucesivos posuidores do pazo foron:
A liñaxe dos Rey posuían o padroado da parroquia de Santo Estevo de Medín, é dicir, tiñan dereito de nomeamento do cura da devandita igrexa no arciprestado de Benvexo, que é o motivo polo que tantos destes curas foron membros da familia.
A composición do escudo de armas do pazo non se corresponde a ningún dos apelidos dos seus posuidores coñecidos, se ben pode ter a súa orixe na relación con outros pazos da contorna. Na descrición que fai Martínez-Barbeito do Pazo de Vilamide (Vilouchada, Trazo), explica que as casas de Vilacova (en Restande, Trazo) e Vilamide acabaron por «unirse para varias xeracións, pero aínda tardaron en incorporarse a unha á outra, posto que os vínculos de Vilamid e de Medín os herdou (...) don Antonio Varela de Leis», quen foi «señor de Vilamid e de Medín». Cando se analizan os apelidos dos propietarios de Vilamid aparecen os devanditos Leis, Vilardefrancos e Pardiñas, e mesmo aos Riobóo, así como as formulacións Varela Vaamonde, que é a mesma que tiña a primeira posuidora do Pazo do Picón, e Varela de Leis. Este Medín non pode ser o mesmo que o Pazo do Portouteiro, que tamén se localiza nesta parroquia piñeira, senón o coñecido como Couto de Medín (que só comprendía a parroquia do mesmo nome), cuxa xurisdicción ordinaria e señorío secular pertencía no século XVIII a Diego Leis Riobóo. Deste xeito, a referida Inés Varela Vaamonde puido proceder da casa do couto de Medín, empregando libremente dous dos apelidos da familia como era habitual na época, e incorporando os verdadeiros aos blasóns do Picón e de Portouteiro. Hai que salientar, ademais, que en Ciencia Heráldica os escudos ovoides adoitan representar a unha dama, o que aquí coincidiría. Por fin, por unha banda a proximidade do Pazo de Medín ao de Portouteiro, separados apenas por un cento de metros, e destes ao do Picón, e por outra banda o demostrado costume dos pazos piñeiros de facer ligazóns matrimoniais entre eles, son un argumento máis para considerar a pertenza da devandita Inés Varela Vaamonde a esta casa, quen levaría as súas armas á fundación do seu propio pazo e, por extensión máis tarde, ao de Portouteiro.
A Bouza, Parada das Achas, A Cañiza
A Bouza é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Briabí, Parada das Achas, A Cañiza
Briabí é un lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.