cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Titania (lúa)
Orixe e evolución
O quecemento inicial durante a acrección de material xunto coa desintegración de elementos radioactivos puido ocasiona-la fusión dos xeos, se estes estaban mesturados con compostos con propiedades anticonxelantes coma o amoníaco. O quecemento dos xeos puido implica-las separación dos xeos e as rochas, facendo así un posible núcleo rodeado dun manto de xeos. Tamén cabe a posibilidade de que se formase unha capa de auga líquida rica en amoníaco entre o núcleo e o manto da lúa. A temperatura eutéctica desta mestura é de 176 K. Se a temperatura caeu por debaixo desta temperatura, implicaría que actualmente estaría conxelado, o cal é o máis probable. A solidificación da auga tería coma consecuencia unha expansión do interior da lúa, fenómeno que sería a causa máis probable da formación da meirande parte dos canons que existen na superficie de Titania. Débese con todo, subliñar que hoxe en día o coñecemento sobre a evolución desta lúa é pouco preciso e bastante limitado.
Exploración
As imaxes tomadas máis de preto de Titania foron feitas pola sonda espacial Voyager 2, a cal fotografou a lúa durante o sobrevoo de Urano en xaneiro do 1986. A distancia máis curta entre a Voyager 2 e Titania foi de só 365.200 km, as mellores imaxes da lúa teñen unha resolución do redor de 3,4 km (só Miranda e Ariel foron fotografadas cunha mellor resolución). As imaxes cobren preto do 40% da superficie, pero só o 24% foi fotografada coa resolución necesaria para facer un mapeo xeolóxico. Durante o sobrevoo, o hemisferio sur de Titania (coma o do resto das outras lúas) estaba apuntando cara ó Sol, así pois o hemisferio norte non puido ser estudado. Ningunha outra sonda espacial (de momento) foi enviada a Urano (e Titania), e non existen misións en proxecto para visitar este planeta nun futuro a curto prazo.
Bandeira de Niue
Simbolismo
A bandeira do Reino Unido, coñecida como "Union Jack" representa os vencellos históricos de Niue (como Protectorado) co Reino Unido.
As catro estrelas de menor tamaño simbolizan a Constelación da Cruz do Sur (que figura na bandeira de Nova Zelandia) e aluden á dependencia administrativa e á boa relación mantida con Nova Zelandia.
A estrela de maior tamaño situada nun círculo azul representa o autogoberno do que goza Niue, baixo o status de libre asociación con Nova Zelandia. A cor do círculo simboliza o océano.
Juliana Hatfield
Juliana Hatfield, nada o 27 de xullo de 1967 en Wiscasset, Maine, é unha guitarrista e compositora estadounidense que tocou nas bandas de indie rock Blake Babies e Some Girls e na actualidade actúa en solitario.
Traxectoria
Nacida en Wiscasset, Maine, viviu ata a adolescencia en Duxbury, Massachusetts. A pesar de estar próxima a fervente cidade de Boston, en Duxbury Juliana tivo un acceso tardío ao rock. Dende pequena interesouse pola música, estudou piano e cantaba, pero só achou o seu camiño cando descubriu bandas como Replacements e Velvet Underground. Na súa época de universitaria mudouse a Boston para estudar canto no Berklee College of Music, xa coa idea de formar unha banda. Alí coñeceu a John Strohm (guitarrista) e a Brenda Love (batería) e con eles formou Blake Babies, en 1986.
Blake Babies
Blake Babies lanzou o seu primeiro álbum, Nicely, Nicely, en 1987, e a partir dese momento a banda comezou a definir o seu son aproximándose a bandas contemporáneas como R.E.M. e Throwing Muses, con Juliana como principal compositora e vocalista.
A banda editou dous discos máis, Earwig e Sunburn, e converteuse nunha das bandas máis prometedoras da escena de Boston, xunto con The Lemonheads. Nese momento, xusto cando estaban a piques de dar o salto ao gran público, Blake Babies anunciou a súa disolución. Strohm e Brenda Nunes formaron Antenna e Juliana comezou a súa carreira en solitario.
Carreira en solitario
O seu primeiro disco en solitario, Hey Babe, foi lanzado a través do selo Mammoth Records en 1992 e converteuse nun dos traballos independentes máis vendidos dese ano, superando a cifra das 300.000 copias vendidas. Hatfield recrutou unha sección rítmica formada polo antigo batería de Moving Targets e Bullet LaVolta Todd Phillips, e polo baixista de Thudpucker Dean Fisher, converténdose en The Juliana Hatfield Three.
Hatfield acadou o estrelato dentro do rock alternativo coa edición en 1993 de Become What You Are (baixo o nome de The Juliana Hatfield Three). Varios temas do disco foron emitidas regularmente en grandes emisoras estadounidenses, co seu tema "My Sister" converténdose no maior éxito da súa carreira, chegando ao número 1 da lista Modern Rock Tracks. Partes do vídeo de "Universal Heartbeat" aparecería nun episodio de Beavis and Butt-Head. Outra das súas cancións, "Spin the Bottle", foi usada na banda sonora da película Reality Bites (1994). Hatfield tamén apareceu na portada da revista Spin.
Campañó, Pontevedra
San Pedro de Campañó é unha parroquia que se localiza no concello de Pontevedra. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 1892 habitantes (919 homes e 973 mulleres), 132 menos ca en 1999. Ten 31 entidades de poboación.
Sitúase ao pé do monte Castrove, a tres quilómetros da cidade de Pontevedra. Por ela pasa o río Rons e a estrada PO-531.
Patrimonio
É unha parroquia rica en restos arqueolóxicos, tras o achado de petróglifos e cerámicas. Nela hai un poboado castrexo, o castro de Campañó. Moitos cruceiros espállanse polo seu territorio, a meirande parte situados no antigo sitio de Bartram, durante o século XVI. A comezos do século XVII certas terras da parroquia foron aforadas polo arcebispo de Compostela, Maximiliano de Austria.
O templo é de orixe románica, pero reformouse no século XVIII. No interior presenta variada decoración e un gran retablo coa figura de San Pedro ao fondo; hai unha imaxe da Virxe do gótico do século XIV. dereita|miniatura|Campo de Agüeiros.
Na parroquia está o CEIP Parada, cuns 100 alumnos e alumnas, e o colexio privado Los Sauces. Ten diversas industrias, e na parroquia está o polígono industrial do Vao, lindeiro co concello de Poio. O campo de fútbol de Agüeiro acolle os partidos do equipo Campañó SD (camiseta dourada, pantalón negro e medias negras), que na tempada 2022-23 xogaba en 2ª Rexional.
Festividades
Ao comezo do verán celébranse as festividades de San Pedro (29 de xuño) e de San Paio (30 de xuño). A Virxe das Dores celébrase os días 17 e 18 de setembro. O 12 de outubro, polo día do Pilar, tamén hai festa na parroquia, sendo a única que se celebra no lugar de Sabarís.
Os Arcos, Abruciños, Amoeiro
Os Arcos é un lugar da parroquia de Abruciños no concello ourensán de Amoeiro na comarca de Ourense. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña oito habitantes (catro homes e catro mulleres), un menos ca en 2010 (5 homes e 4 mulleres).
Reconstrución interna
En lingüística histórica, a reconstrución interna é un método que permite, a través dunha comparación sistemática entre elementos dunha lingua, remontarse a fases precedentes desa mesma lingua. Este método baséase no feito de que unha lingua é unha estrutura complexa a varios niveis: fonolóxico, morfolóxico, sintáctico, semántico. No momento no que ocorre un cambio a un nivel, por exemplo o fonolóxico, pode influír tamén noutro nivel, por exemplo o morfolóxico, creando irregularidades. Comparando as formas regulares coas irregulares pódense determinar cales son as formas máis antigas desa lingua.
Un exemplo de aplicación do método da reconstrución interna é o intento de reconstruír as raíces do indoeuropeo; é con todo posíbel que un cambio lingüístico cree amálgamas completas, ata o punto de non volver posíbel a separación dos morfemas. A perdida distinción morfolóxica en formas alternantes, coa perda dos elementos necesarios, crea obstáculos para a aplicabilidade do método.
Delás, Araúxo, Lobios
Delás é un lugar da parroquia de Araúxo no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 21 habitantes no ano 2020 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 11 mulleres.
Moxenas
Nazario González Iglesias, coñecido tamén como Moxenas, nado no barrio do Outeiro, na parroquia viguesa de San Pedro de Sárdoma o 29 de xaneiro de 1934 e finado en Sárdoma o 11 de xuño de 1995, foi un compositor e gaiteiro galego.
Traxectoria
Herdou o alcume de "Moxenas" do seu bisavó que era limpachemineas e xa con sete anos de idade daría os primeiros pasos no mundiño da gaita da man de Xosé Barcia Couto máis coñecido como "Pepe o coxo", un gaiteiro paralítico que tocaba en cadeira de rodas.
Aos once anos entra a formar parte do grupo "Os Chavales" de Sárdoma, pasando máis tarde a "Os Peruchos". Despois do servizo militar traballaría no estaleiro Fillos de X. Barreras coma aprendiz electricista que simultaneamente compartiría como compoñente de "Airiños do Monte" de Sampaio, e "Vento das Cíes", grupo dirixido por Melitón.
Arredor de 1961, emigra a Alemaña, feito que durante unha década o afastaría da gaita, e a súa volta traballaría tres anos como taxista e máis tarde como monitor de autoescola no barrio vigués do Calvario, unha actividade que compaxinaría coma mestre de gaita en diferentes centros culturais de Vigo e a súa comarca.
No ano 1978 crea con Xosé Manuel Fernández Costas o grupo Muxicas a partir de Lembranzas Galegas, que ensaiaban nas instalacións dos Franciscanos no Barrio do Cura. O Quinteto "Muxicas" supuxo para Moxenas a faceta de compositor, posto que eran momentos de pontes entre a tradición e os tempos novos da música tradicional. Abandonaría o grupo no ano 1986, despois da edición de dous álbums de estudio: "Parolada" (1982) e "Muxicas" (1986).
Foi "Vigués Distinguido" no ano 1991 e catro anos despois sería o seu pasamento. Unha rúa na cidade de Vigo leva o nome Nazario González (Moxenas).
Clan Leslie
O Clan Leslie (en Clann Mac an Fheisdeir) é un clan escocés das Terras Baixas.
Orixes
miniatura|230px|dereita|Mapa de Escocia amosando o distrito de [[Aberdeenshire (histórico)|Aberdeenshire, onde viviron os Leslie.]] miniatura|[[Castelo Leslie en 1989.]] O proxenitor do Clan Leslie era un home chamado Bartolf, que era un nobre de Hungría e chegou a Escocia en 1067. Bartolf pertencía supostamente ó séquito de Edgar Ætheling, irmán de Santa Margarida de Escocia, quen posteriormente sería raíña de Malcolm III de Escocia. Postriormente, casou coa irmá de Malcolm III, a princesa Beatriz de Escocia. De Bartolf dicíase que era un home espelido e valente, e como resultado diso, Malcolm III fíxoo gobernador do Castelo de Edimburgo e deulle terras en Fife, Angus, Mearns e Aberdeenshire. Bartolf axudou á raíña a cruzar a cabalo un río perigoso e foi cando Bartolf lle dixo o deu "grip fast" (agárrate axiña), que é de onde vén o lema do clan.
Bartolf estableceuse en Garioch, no distrito de Aberdeenshire, nun lugar coñecido como Lesselyn. En Lesselyn, construíu un castelo e o nome do lugar deveu en Lesley, o nome do clan. O fillo de Bartolf chamouse Malcolm e foi feito gardián do Castelo Inverury, que mantivo para David II de Escocia. O seu tataraneto foi Sir Norman Lesley, quen adquiriu as terras de Fythkill en Fife, que posteriormente foron chamadas Lesley arredor do 1282.
Oso polar
O oso polar (Ursus maritimus), tamén coñecido como oso branco, é un mamífero da familia dos Úrsidos. É un oso carnívoro cuxo hábitat abrangue unha ampla rexión do Círculo Polar Ártico, no Océano Ártico, e as masas de terra que arrodean os mares. É o meirande oso, cun tamaño semellante ó do omnívoro oso de Kodiak (Ursus arctos middendorffi). Un macho adulto rolda entre os 350 e os 700 kg de peso, mentres que a femia adulta pode chegar á metade de peso. Malia que é unha especie irmá do oso pardo, evolucionou para ocupar un estreito nicho ecolóxico, e moitas das súas características corporais foron adaptacións ás baixas temperaturas, a desprazarse pola neve e o xeo, a nadar en mar aberto e a cazar focas, que son a principal fonte da súa dieta. Malia que a maioría dos osos polares nacen en terra, pasan a meirande parte da súa vida no mar conxelado. O seu nome científico significa "oso marítimo", e deriva dese feito. Os osos polares cazan a súa comida preferida, as focas, en banquisas, vivindo a miúdo das reservas de graxa cando non hai xeo mariño. Por mor da súa dependencia do xeo do mar, os osos polares están clasificados como un mamíferos mariños.
Por mor da destrución de hábitat causado polo quecemento global, o oso polar está clasificado como unha especie vulnerable, e polo menos tres das dezanove sub-poboacións de oso polar están en declive. Durante décadas, a caza a grande escala supuxo unha preocupación internacional polo futuro da especie, mais as poboacións recuperáronse despois da imposición de controis. Durante miles de anos, o oso polar foi unha figura chave na cultura material e espiritual dos pobos circumpolares, sendo aínda hoxe moi importantes nas súas culturas.
Clasificación
Phipps foi o primeiro en describir este animal como especie distinta: Thalarctos maritimus (Phipps, 1774). Outros nomes xenéricos foron despois propostos, tales como Thalassarctos, Thalarctos e tamén Thalatarctos. Tendo como base feitos relativos ao cruzamento de osos pardos con osos polares, en xardíns zoolóxicos, estabeleceuse o nome Ursus (Thalarctos) maritimus para esta especie. Máis tarde, debido a interpretacións paleontolóxicas e evolutivas, foi proposta por Kurtén (1964), a integración de Phipps (1774), como a autoridade da especie. Finalmente, o nome Ursus maritimus pasou a ser utilizado até os nosos días, debido a promoción feita por Harrington (1966), Manning (1971) e Wilson (1976).
Pénsase que os procionídeos e os úrsidos se ramificaron hai preto de 30 millóns de anos. O oso de anteollos formou unha póla á parte en torno a 13 millóns de anos atrás. As seis especies actuais do xénero Ursus orixináronse hai uns 6 millóns de anos. O oso pardo e o oso polar diverxeron dun devanceiro común hai preto de 2 millóns de anos e o cruzamento entre as dúas especies xera descendentes fértiles, feito que pode levar á conclusión de que o oso polar é unha subespecie do oso pardo. A perda de dentes molares típicos do oso pardo deuse hai 10 ou 20 mil anos..
A maioría dos científicos non recoñecen subespecies de oso polar. O IUCN/SSC Polar Bear Specialist Group (PBSG) contabiliza 20 grupos poboacionais, en tanto que outros científicos apuntan aos seis grupos seguintes:
Algunhas fontes citan estas dúas subespecies:
Aparencia
Os machos desta especie pesan preto de 600 kg, mais poden atinxir 800 kg, e miden até 2,60 m. As femias son de media bastante menores, con 200 a 300 kg de peso e 2,10 m de cumprimento. Ao nacer o fillote ten 0,6 a 0,7 kg. A capa de graxa subcutánea pode chegar a un espesor de 15 cm.
Todo o seu corpo está adaptado para o mellor desenvolvemento na auga e para o frío. Tanto as orellas como os ollos son pequenos e arredondados. As patas dianteiras son longas para facer máis doada a natación e o mergullo e as patas posteriores teñen 5 dedos. O cranio e o pescozo son alongados. Todas esas adaptacións proporciónanlles unha maior hidrodinámica que facilita a natación. As plantas dos pés teñen papilas que facilitan camiñar sobre o xeo.
A pelaxe dos osos polares é branca e cobre todo o corpo, inclusive a planta das patas, como illamento do frío. Componse dunha densa capa de subpelo (5 cm) e unha capa de pelos externos (15 cm). O pelo individual é transparente e oco. No verán a pelaxe tórnase amarelada por mor da oxidación producida polo sol. Ao contrario dos demais mamíferos árticos, os osos polares non sofren proceso de muda estacional. Os pelos nas plantas das patas son duros e proporcionan excelente illamento térmico e tracción sobre a neve. O illamento térmico proporcionado pola pelaxe xeral é tan eficiente que torna o animal practicamente invisíbel a detectores infravermellos. Por riba dos 10 °C, con todo, isto pode levar ao sobrequecemento do animal. Outra característica da súa pelaxe é non reflectir a luz ultravioleta.
Algúns animais cativos, expostos a climas quentes e húmidos, desenvolven unha cor verde grazas a algas que crecen nos seus pelos ocos. Tales algas non son nocivas para o animal e son eliminadas con baños de auga osixenada ou sal.
Distribución
miniatura|250px|Unha femia e un fillote en Svalbard, territorio de [[Noruega.]]
O oso polar é un animal do hemisferio norte que habita o círculo polar ártico. Pódese atopar en Alasca, no Canadá, en Groenlandia, en Rusia e no arquipélago noruegués de Svalbard. O hábitat natural do animal é a capa fina de xeo, onde lle é posíbel cazar focas. Está perfectamente adaptado para a vida no xeo, sendo habitual durante o inverno nos mares conxelados de Chukchi e Beaufort ao norte do Alasca, mares Siberiano Oriental, de Laptev e de Kara en Rusia e no mar de Barents ao norte de Europa. Son comúns tamén na porción norte do mar de Groenlandia, na baía de Baffin e en todo o arquipélago Ártico canadense.
A pesar de diminuír o seu número a partir do paralelo 88°, os osos polares poden ser encontrados virtualmente en todo o Ártico.
Hábitos
miniatura|250px|Dous osos polares a enfrontárense. As loitas xeralmente son simuladas.
Esta especie concéntrase xunto á costa, dado que depende da auga para encontrar as súas presas. Os osos polares son excelentes nadadores e poden percorrer até 80 km sen descanso. Algúns animais migran desta forma do Norte para o Sur seguindo as marxes dos glaciares, mais poden desprazarse tamén por terra firme. O oso polar é un animal de hábitos diúrnos e carácter solitario.
Os machos adultos, como noutras especies, poden atacar e matar as crías. As femias deféndeas mesmo fronte a un macho que mida o duplo do seu tamaño. Aos seis meses de idade, un fillote é capaz de fuxir correndo dun adulto.
Os territorios, moitas veces enormes, non son defendidos. A pesar de non seren sociais, os osos son capaces, con todo, de compartir os restos dunha balea sen maiores conflitos.
Debido á abundancia de comida mesmo durante o inverno, o oso polar non hiberna no sentido estrito da palabra: entra nun estado de somnolencia, no cal a súa temperatura corpórea non cae, pasando a subsistir das súas reservas de graxa corporal.
Os osos polares son animais moi preocupados coa propia hixiene. Despois de cada comida, dedican uns 15 minutos para eliminar a sucidade. Para se limparen, usan as patas, a lingua, auga ou neve. Isto débese ao feito de que a sucidade interfire coa capacidade de illamento térmico da pelaxe.
Reprodución
miniatura|250px|Unha nai e os seus dous fillotes.
Os osos polares reprodúcense entre os meses de marzo e xuño, con implantación diferida dos óvulos fecundados, de modo que o período de xestación se torna moi longo, entre 200 a 265 días, variando de acordo coas condicións ambientais.
As crías nacen entre novembro e xaneiro, no abrigo invernal construído pola femia, e non se separan da nai até completaren dous anos de idade. Nacen cegas e pesando moi pouco en relación ao peso adulto, sendo unha das crías menos desenvolvidas dos mamíferos euterios. As femias teñen catro mamas funcionais, mentres que as outras especies presentan seis. Poden xerar até catro fillotes por xestación, aínda que a media sexa de dúas crías.
As femias están aptas para a reprodución unha vez cada tres anos, sendo un dos mamíferos con menor capacidade reprodutiva. Calcúlase que a osa polar ten só cinco niñadas na súa vida.
Atinxen a madurez sexual entre os 5 e 6 anos e en condicións naturais, viven unha media de 15 a 18 anos. Algúns animais salvaxes marcados tiñan un pouco máis de 30 anos. Un espécime do zoo de Londres morreu aos 41 anos.
Dieta
miniatura|250px|Un oso busca comida nunha praia rochosa.
De todos os osos, o oso polar é o máis restritamente carnívoro. A dentición lembra máis a de carnívoros acuáticos que a doutros osos. A súa principal presa é a foca (en especial a foca anelada), a cal tenta capturar cando emerxen polos buracos do xeo para respirar. A súa taxa de éxito, con todo, é baixa. Só o 5% das tentativas ten éxito. Un oso experimentado captura unha foca cada cinco días, o que lle proporciona enerxía suficiente para 11 días. Alén deste método de caza ó axexo, o oso polar emprega tamén o método de persecución para cazar, aproximándose moi lentamente á vítima e disparándose nos 15 m finais, a unha velocidade de até 55 km/h.
Bandeira de Saint-Pierre-et-Miquelon
A bandeira de Saint-Pierre-et-Miquelon, colectividade de ultramar francesa situada en América do Norte, que se usa oficialmente é a mesma que a do país ao que pertence, a bandeira francesa.
Oso polar
Dieta
Oportunista, a especie pode comer carniza (como baleas varadas) e materia vexetal, como raíces e bagas no final do verán. No depósito de lixo en Churchill, Manitoba, observáronse comendo, entre outras cousas, graxa e aceite de motor.
Bandeira de Saint-Pierre-et-Miquelon
Bandeira non oficial
miniatura|dereita|Bandeira non oficial de San Pedro e Miquelón A bandeira non oficial de Saint-Pierre-et-Miquelon é azul cun barco marelo, supostamente a Grande Hermine, que levou a Jacques Cartier a San Pedro o 15 de xuño de 1536. Os tres campos cadrados situados ao longo lo lado do mastro rememoran a orixe da maioría dos habitantes das illas, de arriba a abaixo, vascos, bretóns e normandos.
Oso polar
Dieta
O oso polar é un nadador e un corredor capaz, o que o torna un cazador eficiente tanto na auga como na terra firme.
Esta especie é extremadamente perigosa para o home, que encara como presa, especialmente se non houber abundancia dos seus alimentos habituais. Na Illa de Baffin, por exemplo, os xeólogos fan os traballos de campo armados de escopetas de caza como medida de protección contra os osos polares.
Tourém
Tourém é unha freguesía portuguesa do concello de Montalegre. En 2011 tiña 151 habitantes, 34 menos ca en 2001. Ten unha superficie de 16,61 km², cunha densidade de poboación de 9,1 hab./km². Eclesiasticamente pertence ao arciprestado de Barroso na diocese de Vila Real.
Oso polar
Dieta
Ao contrario da crenza, nunca foi observado que o oso polar, en busca da camuflaxe perfecta, esconda o fociño cando está cazando.
Tourém
Xeografía
A aldea de Tourém é a única poboación portuguesa situada ao norte da serra do Xurés, na marxe esquerda do río Salas, entre as aldeas galegas de Requiás e Guntumil (concello de Muíños) e Randín (concello de Calvos de Randín). Cara ao leste están o antigo castelo da Picoña e o territorio do Couto Mixto.
Parte da freguesía de Tourém constitúe, xunto con parte do concello de Mourão, un dos dous pequenos exclaves de Portugal, separada do resto do territorio polo encoro de Salas, accedéndose a ela a través dunha ponte.
Oso polar
Conservación
A redución das capas de xeo e o prolongamento do verán están a obrigar os osos polares a buscaren comida en lugares habitados, colocando a especie en conflito co home. En 2005, afirmouse ter visto un total de cerca de 40 osos nadando centenares de quilómetros en busca dalgunha capa de xeo flotante á cal puidesen subir.
Tourém
Historia
miniatura|esquerda|Tourém no mapa do [[bispado de Ourense de Joseph Cornide (1763).]] Tourém figura nunha doazón ao mosteiro de Celanova de 1065, sendo esta a primeira mención coñecida. Recibiu carta foral do rei Sancho I de Portugal entre 1185 e 1211, permanecendo vencellado ao Castelo da Picoña até a súa destrución contra 1650. Desde esa altura constituíu concello de seu até a reforma de Passos Manuel de 1836, cando foi incorporado ao concello de Montalegre.
Oso polar
Conservación
Os pobos índixenas do Ártico cazan osos pola súa graxa e pel. Canadá permite a cazar aos estranxeiros, se van guiados por un inuit na súas zorras de cans. A pesar de que foi florecente no século pasado, este tipo de actividade está en declive actualmente. O interese polas peles de oso diminuíu, así como os seus prezos. Unha pel que se vendía por 3.000 dólares atinxe hoxe o prezo máximo de 500 dólares.
Certas actividades humanas como a exploración de gas e petróleo, o turismo, a investigación científica e deportes na neve, perturban o animal no seu ambiente. A contaminación ambiental é outra ameaza. Estando no cumio da cadea trófica, o oso polar concentra substancias tóxicas no seu organismo. A cantidade de metais pesados e hidrocarburos clorados mostra unha curva ascendente en mostras de tecidos.
Tourém
Historia
Até 1868, data na cal entra en vigor o Tratado de Lisboa de 1864, estivo unido ao Couto Mixto mediante o Camiño Privilexiado. Este camiño atravesaba as terras de Calvos de Randín en Galiza até o Couto e estaba delimitado por mouróns ou marcos de pedra, marcados con diversos sinais, como cruces. Utilizado para o tránsito de persoas e de mercadorías, as autoridades de ámbolos países non podían realizar ningunha aprehensión dentro dos seus límites, nin podían molestar os seus usuarios.
Oso polar
Conservación
Os derramamentos de petróleo tamén afectan os osos polares. O petróleo é altamente tóxico e de lenta descomposición, sendo inxerido polo animal cando este se alimenta ou executa o seu aseo.
Tourém
Historia
Malia pertencer desde antigo a Portugal, eclesiasticamente formou sempre parte da diocese de Ourense até 1882. Ese ano, co obxectivo de facer coincidir os límites civís cos relixiosos, executouse unha bula do ano anterior pola cal foi incorporada á arquidiocese de Braga. Esta adscrición fixo que, entre 1812 e 1814, o bispo ourensán Pedro de Quevedo y Quintano se refuxiase na freguesía ao se negar a xurar a Constitución española de 1812, e o mesmo fixo o seu sucesor, Dámaso Iglesias Lago, durante o Trienio liberal (1820-1823). En 1922 pasou a formar parte da nova diocese de Vila Real, igual cás demais freguesías do distrito homónimo.
Oso polar
Conservación
A poboación actual de osos polares estímase entre 22.000 e 27.000 individuos, o 60% dos cales viven no Norte do Canadá.
Tourém
Demografía
Tourém aparece no «numeramento» de Xoán III de Portugal con 51 veciños en 1530. Dada a súa pertenza á diocese de Ourense, aparece no reconto de 1571 levado a cabo para o repartimento pola Coroa de Castela dos mouriscos expulsados de Granada, onde consta que tiña 76 veciños. Faino tamén no Censo dos Bispos de 1587, realizado igualmente na coroa castelá, figurando con 80 veciños. Xa en 1706, na Corografia Portuguesa de António Carvalho da Costa indicábanse 90 veciños, mentres en 1796 aparece con 100.
Oso polar
Cultura e relixión
250px|miniatura|dereita|Cazador en caiaque transportando un oso en Groenlandia.
Tourém
Patrimonio
miniatura|Forno comunitario.
Otto Müller
Otto Müller, nado o 9 de decembro de 1870 en Eckenhagen, Renania (Alemaña) e finado en Berlín o 12 de outubro de 1944, foi un sacerdote opositor ao nacionalsocialismo.
Traxectoria
Foi ordenado sacerdote en 1984. En 1906 asumiu o cargo de presidente do Movemento Católico de Traballadores, dende onde promoveu os dereitos da clase obreira. En 1918 foi presidente da asociación de Alemaña occidental. Co ascenso social do nazismo manifestouse publicamente en contra dese movemento en expansión por consideralo totalitario, racista e contrario aos valores cristiáns. Actuou activamente na Resistencia en Colonia. Foi detido pola Gestapo en 1944. Morreu en circunstancias pouco claras no hospital estatal da policía en Berlín. Non se sabe onde foi soterrado.
Robert Owen
Robert Owen, nado en 1771 e finado en 1858, foi un socialista utópico, considerado como o pai do cooperativismo. 260px|thumb
Meixoeiro, Riobó, Cabana de Bergantiños
Meixoeiro é un lugar da parroquia de Riobó no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 36 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 19 homes e 17 mulleres.
Robert Owen
Traxectoria
Orixinario de Gales, de familia menestral, traballa desde os 10 anos; aos 20 anos faise coa dirección dunha fábrica de tecidos en Manchester. Posteriormente converteuse en accionista da fábrica téxtil de New Lanark. Algunhas obras importantes son A Formación do Carácter Humano (1814) e Unha Nova Visión da Sociedade (1823) que trata sobre as reformas do réxime industrial.
En 1825 fundou a Comunidade de New Harmony en Indiana, pero o experimento fracasou e tivo que vender o terreo en 1828, perdendo con iso unha boa parte da súa fortuna. Volve ao Reino Unido e lidera un sindicato, axudando tamén a outros.
Para Owen, o home depende da súa contorna natural e social. O home é bo por natureza pero as circunstancias non lle deixan selo. Quere mellorar o contorno do home para que este sexa bo, para que emerxa a súa bondade. O home bo traballará mellor voluntariamente.
Parte da idea de que as condicións de vida determinan a sorte do individuo e, para mellorala, débese reconstruír o ambiente en que vive o ser humano. Estas ideas aplícaas nas súas fábricas mellorando os salarios, reducindo as xornadas de traballo a 10 horas, facilitando vivendas dignas para os seus empregados, ofrecendo formación aos fillos dos traballadores etc. Móstrase a favor de leis que regulen os horarios e que prohiban o traballo infantil.
Robert Owen defendía a posibilidade de desenvolver un sistema económico alternativo baseado na cooperativa. A súa formulación era utópica porque pretendía substituír o sistema capitalista por outro máis xusto que evitase os problemas británicos. Desde a súa perspectiva os obreiros debían unirse para crear unha nova realidade europea baseada en cooperativas que fosen máis rendibles que as industrias: Cooperativas de produción e cooperativas de distribución. Estas formulacións foron os froitos iniciais, e en 1832 xa existían unhas 500 cooperativas que englobaban a 20.000 traballadores. Owen centrou todas as súas enerxías en defender os intereses dos traballadores, e vinculouse co Movemento Obreiro Británico. Crea a Grande Unión Consolidada de Oficios, co obxectivo de controlar todo o movemento obreiro británico. Aos poucos meses da súa fundación empeza a ter as primeiras crises porque inician unha serie de folgas que os obreiros non cualificados non poden soportar. Isto provocou un problema interno agravado pola presión externa. Malia ese gran fracaso esa experiencia sindical demostraba:
Owen dedicarase a escribir e defender a súa visión de cooperativismo. Atacará institucións como a familia, a relixión, a herdanza etc., porque pensaba que limitaban a liberdade do ser humano.
Confía en que a solución virá da propia sociedade. Numerosas cooperativas de consumo británicas xurdiron influídas polas súas ideas.
Gryphon A
Na botadura o remolcador Prioriño afundiu ao chocar coas defensas do Gryphon A. En 2011 foi danado por unha tormenta.
miniatura|dereita|GRYPHON A en 2012.
Demersal
miniatura|O [[Glyptocephalus cynoglossus|coreano é un peixe demersal.]] Demersal é un adxectivo que cualifica a aqueles animais, especialmente aos peixes, que viven cerca do fondo do mar. O termo cuñouse durante o século XIX, e deriva do latín demersus, participio de demergere, que significa "afundir", "somerxer".
Os peixes demersais divídense principalmente en dous tipos:
A fauna demersal vive na auga, pero na proximidade immediata do bentos, onde se alimenta. Ademais dos peixes, a fauna demersal comprende tamén animais invertebrados, especialmente crustáceos e moluscos (como os cefalópodos)
Agrupación Progresista de Abegondo
Orixe
A orixe do partido está na disputa entre Rocha e José Antonio Santiso Miramontes para encabezar a lista do PP á alcaldía de Abegondo nas eleccións municipais de 2007. José Antonio Santiso fora reelixido alcalde de Abegondo tras gañar as eleccións anteriores. Juan José Rocha sucedeuno no 2004 á fronte da alcaldía ao ser Santiso nomeado Conselleiro de Agricultura na Xunta.
No 2007, ao ser Santiso designado cabeza de lista do PP á alcaldía de Abegondo, Rocha e outros concelleiros do PP deciden presentarse ás eleccións creando unha candidatura independente, a da APdeA.
Resultados electorais
Nas eleccións municipais de 2007, APdeA foi tras o PP a segunda forza máis votada en Abegondo, con 1005 votos (o 29,78%), e catro concelleiros, o que lle permitiu a Juan José Rocha continuar como alcalde mediante un pacto entre APdeA, BNG e PSdeG-PSOE. En 2009, Rocha perde a alcaldía, e a APdeA pasa á oposición, tras non superar unha moción de censura do PP apoiada polo edil do PSdeG-PSOE.
Nas eleccións municipais de 2011 vólvese a presentar Rocha como cabeza de lista da APdeA, sendo neste caso a cuarta forza máis votada, con 316 votos (o 8,60%), e un concelleiro.
Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional
O Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional (IGADI) é unha entidade independente e sen fins de lucro creada en 1991, que ten por obxecto principal a investigación dos problemas internacionais e a activación de estratexias que favorezan unha maior proxección de Galicia no mundo en tódolos dominios.
Documentación e investigación
O IGADI recibe e analiza a prensa de numerosos países; arquiva obras, xornais, revistas e outros soportes documentais (anuarios estatísticos, teses, actas de coloquios, conferencias etc) referidos á situación económica, social e política de cada país, rexional e mundial. Estes materiais constitúen a base para a creación do Centro de Información e Documentación Internacional Contemporánea.Así mesmo o IGADI promove a realización de investigacións sobre as máis diversas problemáticas de orde internacional.
Á disposición da sociedade
Ámbolos dous servizos concretan un programa de apoio ás colectividades de diferentes niveis educativos, ás empresas e outros axentes sociais, que se complementa coa activa divulgación de información ós medios de comunicación, movementos asociativos, parlamentarios, personalidades e institucións galegas.
Actividades públicas
Para difundir información e promover debates na opinión pública, o IGADI organiza seminarios, mesas redondas e conferencias. En permanente contacto con todo tipo de medios e institucións, facilita a presenza de membros do IGADI nos medios de comunicación, practicando unha política de intervención inmediata en cuestións de actualidade. Igualmente programa a realización de cursos de formación.
Relacións con outros centros e institucións
O IGADI mantén relacións de cooperación e de intercambio con outros centros de investigación estatais e internacionais. Ademais é signatario de convenios de colaboración con Universidades e con Administracións de diferentes niveis.
Ademais é promotor da Fundación Plácido Castro, e participa na concesión anual do Premio de Tradución Plácido Castro, que dita fundación outorga.
Arturo Salgado
Arturo Salgado Biempica, nado en Lobeira o 6 de xullo de 1882 e finado en Segovia o 16 de abril de 1937, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Era o fillo máis novo de Constantino Salgado Monasterio. Desde 1901 dedicouse a traballos mercantís e ao xornalismo fundando o semanario Ecos de Orense. Foi un dos impulsores do Círculo Católico de Obreros de Orense e fundador do Monte de Piedad y Caja de Ahorros de Orense. Foi presidente do Comité maurista de Ourense. Na ditadura de Primo de Rivera foi vicepresidente da Deputación de Ourense, gobernador civil de Murcia (1924-1927), xefe provincial da Unión Patriótica de Ourense e delegado rexio para a represión do contrabando. Representante das organizacións provinciais da Unión Patriótica de Ourense na Asemblea Nacional Consultiva en 1927. Amigo e colaborador de José Calvo Sotelo (do que chegou a ser secretario particular), foi nomeado por este subdirector de CAMPSA en 1928. Durante a Segunda República seguiu colaborando con Calvo Sotelo e foi secretario do Bloque Nacional. Finou en Segovia o 16 de abril de 1937.
Vida persoal
Casou con Rosina Lamas, filla de Valentín Lamas Carvajal.
Solar Orbiter
Solar Orbiter é unha misión conxunta da NASA e a ESA para o estudo do Sol, elixida en 2011 como primeira misión de Cosmic Vision. miniatura|Esquema amosando as perspectivas do Sol dende a Terra e o Solar Orbiter.
Alienación
A alienación é un concepto que caracteriza tanto o proceso como os resultados de transformar, en determinadas condicións históricas, os produtos da actividade humana e da sociedade (produtos do traballo, diñeiro, relacións sociais etc.), así como as propiedades e aptitudes do home, en algo independente deles mesmos e que domina sobre eles.
Solar Orbiter
A nave foi lanzada o 10 de febreiro de 2020 a bordo dun foguete Atlas 5.
O obxectivo da misión é o estudo próximo da física solar e heliosférica, facendo observacións do Sol dende unha órbita única a 42 millóns de km do Sol que permite estudalo, xunto coa súa coroa cun nivel de detalle nunca acadado, obtendo imaxes de alta resolución das rexións polares. Máis polo miúdo, pretende chegar a claves sobre o desenvolvemento dos planetas e a emerxencia da vida a través de como traballa o sistema solar, as orixes do Universo e a física fundamental que mantén o funcionamento a dito nivel.
Solar Orbiter sufriu diversas probas de funcionamento, incluído o test de temperatura de 107 °C (no caso da cuberta protectora, levouse a 520 °C).
Alienación
Alienación desde Marx ata a modernidade tardía
Obxectivamente, esa idea expresaba a protesta contra o carácter antihumanista das relacións da propiedade privada. Ese aspecto do problema atopou eco na filosofía clásica alemá, pese a que nela se facía fincapé noutras cuestións. Foi Hegel quen a utilizou por primeira vez como negación, en relación co real. Marx, quen é deudor da filosofía hegeliana, toma o termo e aplícao á materialidade; en concreto á explotación que sufría o proletariado. Vale dicir, un conxunto social que non coincidía consigo mesmo. Karl Marx, que en distintas obras, sobre todo nos seus Manuscritos económico-filosóficos (1844), analizou con suma profundidade o problema da alienación, parte de que esta caracteriza as contradicións dun determinado nivel de desenvolvemento da sociedade. Relaciona a alienación coa existencia da propiedade privada e da división antagónica do traballo. Entendida deste xeito, a alienación abarca toda a actividade humana, pois cada tipo de devandita actividade convértese en monopolio dun grupo illado de persoas, cuxo facer é estraño a todos os demais membros da sociedade.
Nas súas obras clásicas das décadas de 1850 e 1860, Marx substitúe a categoría de alienación, que figuraba nos seus primeiros traballos, por todo un sistema de conceptos, entre os cales a alienación tamén aparece como característica concreta das relacións de produción do capitalismo (fetichismo da mercancía). Actualmente, como a maioría dos conceptos filosóficos e institucións sociais, a alienación -como categoría analítica- atópase nunha crise teórica debido ás profundas transformacións sociais que deron paso á sociedade posmoderna.
Solar Orbiter
En 2025 será a primeira nave en órbita arredor do Sol que permita estuadar os seus polos, ó inclinar o seu plano orbital.
Gustomeao, Araúxo, Lobios
Gustomeao é un lugar da parroquia de Araúxo no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 22 habitantes no ano 2020 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 12 mulleres.
Padrín, Riobó, Cabana de Bergantiños
Padrín é un lugar da parroquia de Riobó no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña oito habitantes (catro homes e catro mulleres).
Materialismo histórico
No marxismo e no estudo da historia, o termo materialismo histórico (ou o que o mesmo Karl Marx chama a concepción materialista da historia) é un marco teórico para explicar desenvolvementos e cambios na historia humana a partir de factores prácticos, tecnolóxicos ou materiais, en especial o modo de produción e as limitacións que este impón ao resto de aspectos organizativos (aspecto económico, xurídico, ideolóxico, político, cultural etc.). Para o materialismo histórico son os cambios tecnolóxicos e do modo de produción os factores principais de cambio social, xurídico e político, e é nos factores materiais dese tipo onde deben buscarse as causas últimas dos cambios.
Materialismo histórico en Marx
O materialismo histórico pode ser contrastado con outras teorías da historia (que os marxistas chamarían idealistas) que colocan o rol causal para os cambios históricos e sociais na política, a filosofía, a arte, Deus, ou calquera outro fenómeno cultural.
A visión de Marx do materialismo histórico, resalta o carácter dinámico das relacións sociais de tal modo que ata o capitalismo, resulta unha etapa histórica e polo tanto transitoria no desenvolvemento da humanidade, e non un sistema estático ou o produto dunha evolución "natural" do ser humano.
A partir da análise que Karl Marx realizou da historia da humanidade, desenvolveu unha concepción materialista da historia segundo a cal os seres humanos cambiaban as súas relacións de produción e polo tanto o resto das súas relacións sociais a medida que o desenvolvemento das forzas produtivas esixían o paso dun modo de produción a outro. Os principais modos de produción serían, conceptualmente, o comunismo primitivo, o despotismo oriental, o escravismo, o feudalismo e o capitalismo. Con todo, Marx non utiliza estes conceptos máis que como guías para a análise concreta. Marx concibiu o socialismo como a etapa que sobreviviría logo da superación do modo de produción capitalista, para logo chegar ao ideal comunismo pleno.
Entre outros conceptos importantes do materialismo histórico, Marx desenvolveu en distintas obras os conceptos de: modo de produción, explotación, plusvalía, crises periódicas, sobreprodución, e fetichismo da mercancía, entre outros.
A proposición clásica do materialismo histórico segundo palabras do propio Marx, atópase no seu Prólogo á Contribución á crítica da economía de 1859.
Materialismo histórico e materialismo dialéctico
Frecuentemente considérase ao materialismo dialéctico como un termo intercambiable co de materialismo histórico. Porén, o primeiro é a formulación adoptada por Friedrich Engels na aplicación do método do materialismo histórico ás ciencias naturais. O desenvolvemento conceptual do materialismo dialéctico foi continuado posteriormente por diversos autores leninistas. Esta é unha cuestión suxeita a fortes discusións dentro do campo marxista. Para Louis Althusser, por exemplo, debe considerarse ao materialismo histórico como a ciencia marxista e ao materialismo dialéctico como a filosofía marxista.
Ágreda
Ágreda é un concello español da provincia de Soria (Castela e León). A súa poboación é de 3.167 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 164,93 km².
Ágreda está aos pés do Moncayo, protexida por un terreo escarpado e dividida polo río Queiles, moi aprezado polos romanos. Nos seus 3.500 habitantes, percíbese o movemento fronteirizo que a caracterizou e que a caracteriza: o intercambio comercial e cultural.
Da súa antigüidade celtibera queda constancia o Castro natural de la Muela e algunhas moedas celtibéricas recollidas co nome de Aregrada.
Da visigótica existe a mención nalgún códice dunha igrexa, a de San Xulián.
Teorema do resto
Proba
Malia que é un resultado moi sinxelo, existen diferentes formas de probar a súa veracidade, entre as cales se atopan as seguintes.
Proba 1
O teorema do resto é deducido desde o teorema da división euclidiana, o cal, dados dous polinomios f(x) (o dividendo) e g(x) (o divisor), afirma a existencia e a unicidade dun cociente q(x) e un resto R(x) tal que:""Escollendo o divisor como g(x) = x-r, o resto é R=0 ou o seu grao é cero, mais en ámbolos dous casos, R é unha constante independente de x; isto é
Avaliando x=r nesta fórmula, obtense:
Proba 2
Unha proba lixeiramente diferente, que pode semellar máis elemental, comeza coa observación de que f(x)-f(r)é unha combinación linear dos termos da forma x-r porque. Deste xeito, se tense que:""Tódolos termos da dereita teñen factor común (x-r), así que usando a propiedade distributiva:  E substituíndo x=r, obtense f(r)=R\,.
Proba 3
Esta proba baséase na idea de substituír a variábel x no polinomio inicial""o binomio (x-r)+r, observando que. Entón, tense que onde o que se fixo foi aplicar a expansión do binomio de Newton, observando que tódolos termos da expansión malia un son divisíbeis por (x-r), que é o termo da forma r^k. Ao xuntar todos estes termos, tense o resto ao dividir por (x-r), e ao os sumar, tense que o resto é f(r).
Exemplo 1
Sexa o polinomio. División polinómica de f(x) por (x-3) ten como resultado o cociente e o resto -123.
Por outro lado,, coincidindo co resto antes calculado.
Exemplo 2
Pódese observar que o teorema do resto é satisfeito para polinomios arbitrarios de segundo grado usando manipulacións alxébricas semellantes ás da terceira proba, pero no caso particular de n, podendo ser así máis doada de entender.
Multiplicando ámbolos dous lados por (x − r) resulta en
Xa que é o resto, demostrouse que f(r) = R.
Aplicacións
Ademais da aplicación directa de calcular o resto da división entre o polinomio linear e un polinomio f(x), o teorema do resto ten outras aplicacións.
Teorema do factor
Dous problemas nos que se emprega a miúdo este teorema son os de factorizar un polinomio e atopar as raíces dunha ecuación polinomial, que como unha consecuencia directa do teorema tense que ámbolos dous problemas son esencialmente equivalentes. Ademais, o teorema do factor tamén se usa para eliminar raíces coñecidas dun polinomio, deixando o resto de raíces sen cambios e producindo así un polinomio de grao inferior cuxas raíces poden ser máis doadas de atopar, facilitando a factorización do polinomio. Os pasos a seguir neste método son os seguintes:
Exemplo de atopar de raíces
Atopar os factores de
Pódese actuar por proba e erro (ou co teorema das raíces racionais) para atopar o primeiro valor x que fai que a expresión sexa igual a cero. Para saber se (x - 1) é un factor, substitúese x = 1 no polinomio anterior:
Isto é igual a 18 e non é 0 e, polo tanto x-1 non é un factor. Así, téntase ver se x+1 é factor e para iso, substitúese x = -1 no polinomio anterior:
Isto é 0. Por tanto x-(-1), é dicir x+1, é un factor, e -1 é unha raíz de.
As seguintes dúas raíces pódense atopar dividindo alxebricamente por (x+1), para obter unha cadrática:
e, por tanto, (x+1) e son factores de. Destes, o factor cadrático pode ser aínda factorizado resolvendo unha ecuación de segundo grado, que terá as raíces Así, os tres factores irredutíbeis do polinomio orixinal son x+1,  e