cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
PCR con transcriptase inversa
Historia
A RT-PCR creceu en importancia ata converterse na tecnoloxía estándar para a detección ou comparación de niveis de ARN por varias razóns: (a) non require un procesamento post-PCR, (b) pode medirse un amplo rango en canto á abundancia de ARN (>107 veces máis), e (c) proporciona datos cuantitativos e cualitativos. Debido á súa simplicidade, especificidade e sensibilidade, a RT-PCR utilízase en moi variadas aplicacións desde experimentos tan simples como a cuantificación de células de lévedos no viño a usos máis complexos como ferramenta de diagnóstico para detectar axentes infecciosos como o virus da gripe aviaria.
Principios
Na RT-PCR, o molde de ARN é convertido primeiro en ADN complementario (ADNc) usando unha transcriptase inversa. O ADNc utilízase despois como molde para a amplificación exponencial usando PCR. A RT-PCR é actualmente o método máis sensible para a detección de ARN de que se dispón. O uso da RT-PCR para a detección de transcritos de ARN revolucionou o estudo da expresión xénica nos seguintes importantes modos:
RT-PCR de punto final fronte a RT-PCR en tempo real
A cuantificación dos produtos de RT-PCR pode dividirse grosso modo en dúas categorías: de punto final e en tempo real. O uso da RT-PCR de punto final é preferible para medir os cambios na expresión xénica nun pequeno número de mostras, pero a RT-PCR en tempo real converteuse no método estándar para validar os resultados obtidos en análises de matrices (arrays) ou os cambios na expresión xénica a escala global.
RT-PCR de punto final
O método de medida con RT-PCR de punto final require a detección dos niveis de expresión xénica usando tinguiduras fluorescentes como o bromuro de etidio, a etiquetaxe con P32 de produtos de PCR, ou a contaxe de escintileos. A RT-PCR de punto final realízase comunmente usando tres posibles métodos: relativo, competitivo e comparativo.
RT-PCR relativa:  A cuantificación relativa de RT-PCR implica a coamplificación dun control interno simultaneamente co xene de interese. O control interno utilízase para normalizar as mostras. Unha vez normalizadas, pode facerse unha comparación directa das abundancias de transcritos relativas en múltiples mostras de ARNm. Debe terse a precaución de elixir un control interno que non se vexa afectado polo tratamento experimental. O nivel de expresión debería ser constante en todas as mostras e co ARNm de interese para que os resultados sexan precisos e significativos. Como a cuantificación dos resultados se analiza comparando o rango lineal da diana e a amplificación control, é crucial ter en conta a concentración das moéculas diana iniciais e a súa taxa de amplificación antes de empezar a análise. Os resultados da análise exprésanse como as taxas de sinal do xene con respecto ao sinal control, e os valores poden usarse despois para a comparación entre as mostras na estimación da expresión do ARN diana relativa.
RT-PCR competitiva:  A técnica da RT-PCR competitiva úsase para a cuantificación absoluta. Supón usar un ARN “competitor” sintético que pode distinguirse do ARN diana por unha pequena diferenza de tamaño ou secuencia. É importante no deseño do ARN sintético que sexa idéntico en secuencia pero lixeiramente máis curto que o ARN diana para que os resultados sexan exactos. Unha vez deseñado e sintetizado, engádese unha cantidade coñecida do ARN competidor ás mostras experimentais e é coamplificado coa diana usando RT-PCR. Despois, faise unha curva de concentración do ARN competidor e utilízase para comparar os sinais de RT-PCR producidos a partir dos transcritos endóxenos para determinar a cantidade de diana presente na mostra.
RT-PCR comparativa:  A RT-PCR comparativa é similar á RT-PCR competitiva en que o ARN diana compite polos reactivos de amplificación nunha soa reacción cun estándar interno de secuencia non relacionada. Unha vez que a reacción é completa, os resultados compáranse cunha curva estándar externa para determinar a concentración de ARN diana. En comparación aos métodos de cuantificación competitivo e relativo, a RT-PCR comparativa considérase que é o método máis conveniente, xa que non se necesita que o investigador realice un experimento piloto; na RT-PCR relativa, o rango de amplificación exponencial do ARNm debe ser predeterminado e na RT-PCR competitiva, debe sintetizarse un ARN competidor sintético.
RT-PCR en tempo real
A aparición de novas técnicas de etiquetaxe fluorescente do ADN nos últimos anos permitiu a análise e detección de produtos de PCR en tempo real e en consecuencia levou a unha ampla adopción da RT-PCR en tempo real para a análise da expresión xénica. Agora a RT-PCR en tempo real non só é o método de elección para a cuantificación da expresión xénica, senón que tamén é o método preferido para obter resultados das análises de matrices (array) e expresións xénicas a escala global. Actualmente, disponse de catro sondas fluorescentes de ADN distintas para a detección por RT-PCR en tempo real de produtos de PCR, que son: SYBR Green, TaqMan, Molecular Beacons, e Scorpions. Todas estas sondas permiten a detección de produtos de PCR xerando un sinal fluorescente. Aínda que a tinguidura SYBR Green emite o seu sinal fluorescente simplemente ao unirse ao ADN bicatenario en solución, a xeración de fluorescencia das sondas TaqMan, Molecular Beacons e Scorpions dependen do acoplamento por transferencia de enerxía de resonancia de Förster (FRET) da molécula da tinguidura e un residuo amortecedor da fluorescencia (quencher) nos substratos oligonucleotídicos.
SYBR Green:  Cando se une o SYBR Green aos ADNs bicatenarios produtos de PCR, emite luz cando é excitado. A intensidade da fluorescencia increméntase a medida que se acumulan os produtos de PCR. Esta técnica é fácil de usar xa que non é necesario deseñar sondas dada a falta de especificidade da súa unión. Porén, como a tinguidura non discrimina entre o ADN bicatenario correspondente aos produtos de PCR e aquel outro que corresponde aos dímeros de cebadores, preséntase o problema frecuente de que se produce unha sobreestimación da concentración da diana. Cando é absolutamente necesario facer unha cuantificación con precisión, deben realizarse máis ensaios para a validación dos resultados. Con todo, entre os métodos de detección de produtos de RT-PCR en tempo real, o SYBR Green é o máis económico e doado de usar.
Sondas TaqMan:  As sondas TaqMan son oligonucleótidos que teñen unha sonda de fluorescencia unida no seu extremo 5' e un amortecedor da fluorescencia (quencher) no 3'. Durante a amplificación da PCR, estas sondas hibrídanse ás secuencias diana localizadas no amplicón, e a medida que a polimerase replica o molde coa TaqMan unida, tamén clivan a sonda fluorescente debido á actividade de polimerase 5'- nuclease. Como a estreita proximidade entre a molécula quencher e a sonda fluorescente impide normalmente que se detecte a fluorescencia por medio de FRET, os resultados de desacoplamento teñen como resultado un incremento da intensidade da fluorescencia proporcional ao número de ciclos de clivaxe de sondas. Aínda que as sondas TaqMan ben deseñadas producen resultados de RT-PCR en tempo real exactos, sintetizalas é caro e require moito tempo cando hai que facer sondas separadas para cada diana de ARNm analizada.
Sondas Molecular Beacon:  As sondas Molecular Beacon son similares ás TaqMan, e tamén se usa con elas a detección FRET con sondas fluorescentes unidas ao extremo 5' e un quencher unido ao extremo 3' dun substrato oligonuceotídico. Porén, mentres que as sondas TaqMan fluorescentes se clivan durante a amplificación, as sondas Molecular Beacon permanecen intactas e poden volver a unirse a unha nova diana durante cada ciclo de reacción. Cando están libres en disolución, a estreita proximidade da sonda fluorescente e da molécula do quencher impide a fluorescencia por medio de FRET. Porén, cando as sondas Molecular Beacon se hibridan coa diana, a tinguidura fluorescente e o quencher están separados orixinando unha emisión de luz despois da excitación. Como ocorre coas sondas TaqMan, as Molecular Beacons son caras de sintetizar e cómpren sondas separadas para cada ARN diana.
Sondas Scorpion:  As sondas Scorpion, igual que as Molecular Beacon, non son activas fluorescentemente nun estado non hibridado, de novo debido a que a sonda fluorescente do extremo 5' é amortecida (quenched) polo residuo do extremo 3' do oligonucleótido. Porén, nas sondas Scorpions o extremo 5' tamén contén unha secuencia que é complementaria do produto de extensión do cebador no extremo 5'. Cando a extensión Scorpion se une ao seu complemento no amplicón, abre a estrutura Scorpion, impide o FRET, e permite medir o sinal fluorescente.
Sondas múltiplex:  As sondas TaqMan, Molecular Beacons e Scorpions permiten que se fagan medidas simultáneas de produtos de PCR nun só tubo. Isto é posible porque cada unha das distintas tinguiduras fluorescentes pode ser asociada cun espectro de emisión específico. O uso de sondas múltiplex non só aforra tempo e esforzos sen comprometer a utilidade das probas, senón que a súa aplicación en moitos campos de investigación como a análise de delecións de xenes, análises de mutacións e polimorfismo, análise cuantitativa, e detección de ARN, fan que sexa unha valiosa técnica nos laboratorios de moitas disciplinas científicas.
Empréganse xeralmente dúas estratexias para cuantificar os resultados obtidos coa RT-PCR en tempo real; o método da curva estándar e o método do limiar comparativo.
Aplicacións
A amplificación exponencial por medio de PCR con transcriptase inversa é unha técnica moi sensible coa cal poden detectarse un número moi baixo de copias de moléculas de ARN. A RT-PCR úsase moito na diagnose de doenzas xenéticas e, semicuantitativamente, na determinación da abundancia de moléculas de ARN diferentes específicas contidas nunha célula ou tecido como medida da expresión xénica.
Métodos de investigación
A RT-PCR utilízase comunmente en métodos de investigación para medir a expresión xénica. Por exemplo, Lin et al. usaron qRT-PCR para medir a expresión dos xenes Gal en células de lévedos. Primeiro, Lin et al. produciron por enxeñaría unha mutación dunha proteína sospeitosa de participar na regulación dos xenes Gal. Hipotetizouse que esta mutación impedía selectivamente a expresión de Gal. Para confirmar isto, os niveis de expresión xénica das células de lévedos que conteñen esta mutación foron analizados usando qRT-PCR. Os investigadores puideron determinar selectivamente que a mutación desta proteína reguladora reducía a expresión de Gal. As análises de northern blot utilízanse para estudar máis a fondo a expresión xénica do ARN.
Inserción xénica
A RT-PCR pode tamén ser moi útil na inserción de xenes eucariotas en organismos procariotas. Como a maioría dos xenes eucariotas conteñen intróns, que están presentes no xenoma pero non no ARNm maduro, o ADNc que se xera coa reacción da RT-PCR é a secuencia de ADN exacta (se non temos en conta a natureza tendente ao erro das transcriptases inversas) que sería traducida directamente a proteínas despois da transcrición. Cando estes xenes se expresan en células procariotas co fin de producir ou purificar proteínas, o ARN producido directamente da transcrición non necesita sufrir splicing xa que o transcrito contén só exóns. (Os procariotas, como E. coli, carecen do mecanismo de splicing eucariótico). A RT-PCR úsase frecuentemente para estudar os xenomas de virus, cuxos xenomas están compostos de ARN, como o influenzavirus A e retrovirus como o VIH.
Diagnóstico de doenzas xenéticas
A RT-PCR pode usarse para diagnosticar doenzas xenéticas como a síndrome de Lesch–Nyhan. Esta doenza xenética é causada por un mal funcionamento do xene HPRT1, que clinicamente orixina cálculos urinarios de ácido úrico e síntomas similares á gota. Se se analizan os niveis de expresión de ARNm de HPRT1 dunha nai preñada e o feto pode descubrirse se a nai é portadora e se o feto ten probabilidades de desenvolver a síndrome de Lesch–Nyhan.
Tamén pode usarse como unha proba para a gripe aviaria H7N9.
Detección do cancro
Os científicos están a traballar en dúas vías para usar a RT-PCR na detección do cancro para axudar a mellorar a prognose, e monitorizar a resposta á terapia. As células tumorais circulantes producen transcritos de ARNm exclusivos dependendo do tipo de cancro. A meta procurada é determinar que transcritos de ARNm serven como mellores biomarcadores para un tipo de célula de cancro particular e despois analizar os seus niveis de expresión con RT-PCR.
Inconvenientes
Malia as súas grandes vantaxes, a RT-PCR ten tamén inconvenientes. O crecemento exponencial do ADN complementario reversotranscrito durante os múltiples ciclos de PCR produce unha cuantificación de punto final inexacta debido á dificultade de manter a lineariedade. Para proporcionar unha axeitada detección e cuantificación do contido de ARN nunha mostra, desenvolveuse a qRT-PCR usando modificacións baseadas en fluorescencia para monitorizar os produtos de amplificación durante cada ciclo de PCR. A extrema sensibilidade da técnica pode ser unha espada de dobre gume, xa que mesmo a máis lixeira contaminación do ADN pode levar a resultados non desexados. Un método simple para a eliminación de resultados de falsos positivos é incluír áncoras, ou tags, na rexión 5' dun cebador específico dun xene. Ademais, os estudos de planeamento e cuantificación poden ser un reto técnico debido á existencia de numerosas fontes de variación como a concentración de moldes e a eficiencia de amplificación.
Protocolo
A RT-PCR pode realizarse polo protocolo da RT-PCR nun paso ou polo da RT-PCR en dous pasos.
RT-PCR nun paso
A RT-PCR nun paso toma dianas de ARNm (de ata 6 kb) e sométeas a unha transcrición inversa e despois a amplificación por PCR nun só tubo de ensaio. Úsase só ARN intacto de alta calidade para obter os mellores resultados. Hai que asegurarse de usar un cebador específico de secuencia.
(Manual de Aplicacións de PCR e Bioferramentas)
RT-PCR en dous pasos
A RT-PCR en dous pasos, como indica o seu nome, realízase en dúas etapas. Primeiro a transcrición inversa e despois a PCR. Este método é máis sensible que o método nun paso. Os kits son tamén útiles para a RT-PCR en dous pasos. Igual que no método nun paso, usan só ARN de alta calidade intacto para obter os mellores resultados. Os cebadores para o método en dous pasos non teñen que ser específicos de secuencia.
Directrices para a publicación
Os ensaios de RT-PCR cuantitativa considéranse hoxe o procedemento estándar para medir o número de copias de dianas de ADNc específicas nunha mostra, pero, a pesar diso, están moi pouco estandarizados. Como resultado, aínda que hai moitos artigos nas publicacións nos que se indica que se utilizou esta técnica, moitos deles proporcionan detalles experimentais e usan análises de datos inadecuados para tirar conclusións inapropiadas. Debido á variabilidade inherente na calidade de calquera dato de PCR cuantitativa, os revisores dos artigos non só teñen dificultades para avalialos, senón que ás veces algúns estudos son case imposibles de replicar. Recoñecendo que existe unha necesidade de estandarización dos informes sobre as condicións experimentais, un consorcio internacional de científicos académicos publicou as directrices do chamado Minimum Information for Publication of Quantitative Real-Time PCR Experiments (MIQE). As directrices MIQE describen a información mínima necesaria para avaliar os experimentos de PCR cuantitativa que se deberían requirir para a súa publicación para así favorecer unha mellor práctica expermental e asegurar a relevancia, exactitude, interpretación correcta, e repetibilidade dos experimentos con datos de PCR cuantitativa.
Ademais destas directrices á hora de informar dos experimentos, o MIQE fai fincapé na necesidade de estandarizar a nomenclatura asociada coa PCR cuantitativa para evitar confusión; por exemplo, a abreviatura qPCR debería usarse para a PCR en tempo real cuantitativa, mentres que RT-qPCR debería utilizarse para a técnica combinada de reverso transcrición-qPCR, e os xenes utilizados para a normalización deberían denominarse xenes de referencia en lugar de xenes de mantemento (housekeeping). Tamén propón que os termos derivados de nomes comerciais como sondas TaqMan® non deberían utilizarse e no seu lugar debería falarse de sondas de hidrólise. Adicionalmente, proponse que se use a denominación ciclo de cuantificación (Cq) para describir o ciclo de PCR usado para a cuantificación en troques dos termos ciclo limiar (Ct, threshold cycle), punto de cruzamento (Cp, crossing point), e punto de arranque (TOP, takeoff point), que son tres termos utilizados para referirse ao mesmo valor acuñados por diferentes fabricantes de instrumentos para PCR en tempo real.
As directrices constan dos seguintes elementos: 1) deseño experimental, 2) mostra, 3) extracción do ácido nucleico, 4) transcrición inversa, 5) información sobre a diana da qPCR, 6) oligonucleótidos, 7) protocolo, 8) validación, e 9) análise de datos. Diversos asuntos dentro de cada elemento foron etiquetados coas letras E (esencial) ou D (desexable). Os que se etiquetan con E considéranse fundamentais e indispensables, mentres que os que se etiquetan con D considéranse periféricos aínda que importantes para unha mellor práctica.
Dimetilalil pirofosfato
O dimetilalil pirofosfato (ou dimetilalil difosfato ou pirofosfato de dimetilalilo), abreviado DMAPP, é un produto intermediario da vía do mevalonato e da vía do metileritritol fosfato ou vía MEP/DOXP. É un isómero do isopentenil pirofosfato (IPP) e aparece en practicamente todos os seres vivos. O encima isopentenil pirofosfato isomerase é o encargado de catalizar a isomerización do IPP para dar DMAPP.
O precursor do DMAPP na vía do mevalonato é o ácido mevalónico (MEV), e na vía do metileritritol fosfato é o 2-C-metil-D-eritritol-4-P.
350px|miniatura|center|[[Vía do mevalonato.]]
miniatura|center|350px|Versión simplificada da vía de síntese de esteroides na que se mostran os intermediarios [[isopentenil pirofosfato (IPP), dimetilalil pirofosfato (DMAPP), xeranil pirofosfato (GPP) e escualeno. Outros intermediarios foron omitidos.]]
Don Rosa
Keno Don Hugo Rosa, coñecido polo nome artístico Don Rosa, nado en Louisville o 29 de xuño de 1951, é un guionista e deseñador estadounidense de historias en banda deseñada, considerado o sucesor artístico de Carl Barks.
En 1987, comezou a escribir as historias de banda deseñada de Disney do Pato Donald para as editoras Gladstone e Egmont, con énfase no Scrooge McDuck.
Entre as obras de maior importancia está The Life and Times of Scrooge McDuck, que mostra, segundo os feitos e os datos presentados durante toda a obra de Carl Barks, como conseguiu facer a personaxe a súa fortuna.
É considerado o herdeiro artístico de Carl Barks, e acostuma facer continuacións directas de historias do mesmo.
Moedas de euro
O nome da moeda foi aprobado polo Consello Europeo na súa reunión celebrada en Madrid os días 15 e 16 de decembro de 1995. As moedas e billetes de euro entraron en circulación o 1 de xaneiro de 2002.
Desde o 1 de xaneiro de 2007, Eslovenia pertence á zona euro, abandonando o tólar. A partir do 1 de xaneiro de 2008, incorporáronse Chipre e Malta, cuñando así moedas de euro cos seus propios gravados no lado anverso da moeda. Un ano despois, o 1 de xaneiro de 2009, fixo o mesmo Eslovaquia.
Deseños orixinarios 2002-2006 (lado común)
Tras ter gañado un concurso europeo, o deseño das moedas de euro do belga Luc Luycx foi adoptado polo Consello Europeo en Ámsterdam o 16 de xuño de 1997.
As moedas presentan á Unión Europea de diferentes formas coas 12 estrelas de fondo. As moedas de 1, 2 e 5 céntimos indican o lugar de Europa no mundo; as moedas de 10, 20 e 50 céntimos presentan á Unión como unha congregación de nacións; e finalmente as moedas de 1 e 2 euros mostran unha Europa sen fronteiras.
O ano mostrado nas moedas data desde 1999, cando o euro foi formalmente establecido, pero só nas moedas de Francia, España, Bélxica, Finlandia e os Países Baixos. Mónaco desde 2001, e os restantes países (Austria, Alemaña, Grecia, Irlanda, Italia, Luxemburgo, Portugal, San Marino e a Cidade do Vaticano) desde 2002.
Emisións 2007 á actualidade (lado común)
O cambio de formato debeuse a que o anterior mostraba a Europa dos 15 (previa á quinta ampliación do 1 de maio de 2004), e en 2007 a Unión Europea está constituída por 27 países. Deste modo, cambian os deseños das moedas de 10, 20 e 50 céntimos, e as de 1 e 2 euros; mostrando un mapa mudo de Europa.
A partir de 2007, as moedas de euro mostran a Europa sen distinguir fronteiras. Este deseño será obrigatorio nos deseños do anverso da moeda, onde todas as moedas seguen mostrando as 12 estrelas.
Os estados adscritos ao euro deben manter os seus anversos propios durante cinco anos; aínda que hai excepcións, como se cambia o xefe do Estado. Tamén é posible cuñar un número limitado de moedas conmemorativas de 2 euros e de moedas conmemorativas de 12 euros.
Emisións conmemorativas de ouro e prata
A cuñaxe de moedas conmemorativas de ouro e prata é un legado das anteriores prácticas en cada país; e teñen a peculiaridade de que non todas teñen curso legal en toda a eurozona. Así, unha moeda de 10 euros conmemorativos de Finlandia non pode ser usada nos Países Baixos.
De feito, estas moedas non están pensadas para usarse en pagos, aínda que o seu valor intrínseco (o del metal) non excede o seu valor facial, salvo que a prata supere os 30€/onza. A moeda alemá de prata de 10 euros, ou a española de prata de 12 euros, adquírense polo seu valor facial.
Emisións conmemorativas de 2€
A Comisión Europea permitiu a cuñaxe de moedas conmemorativas de 2 euros desde 2004, de curso legal en toda a eurozona. As restriccións son:
Emisións conmemorativas de 12€
Ten as seguintes características:
Euros de proba
Entidades privadas (como a International Numismatic Agency do Reino Unido ou Europ-Mint en Suíza) realizan moedas de euros de proba para ser vendidos a coleccionistas. Estas moedas non teñen curso legal.
Esteo
Un esteo é un elemento construtivo vertical que serve de soporte a algo, especificamente pódese referir a:
Cachalote anano
O cachalote anano (Kogia sima, Owen, 1866, e anteriormente Kogia simus) é un cetáceo odontoceto pertencente á familia Kogiidae. Estes animais non se observan con facilidade no seu medio natural e a maior parte da información de que se dispón procede do estudo de exemplares varados nas praias.
Descrición
É de menor tamaño có cachalote pigmeo (Kogia breviceps), alcanzando unhas medidas de entre 2,1 e 2,7 m de lonxitude e entre 135 e 275 kg de peso. A cor do lombo é gris azulenta ou gris escura, coa parte inferior (ventre e cabeza) máis clara, ás veces rosada; esta degradación da cor pode ascender polos lados do corpo. Resulta significativa a presenza dun prego abrancazado ou crema na parte posterior da cabeza, que asemella as branquias dos peixe. Pode presentar engurras sobre a pel.
Os individuos adultos teñen a cabeza cadrada, co fociño lixeiramente apuntado. O espiráculo está lixeiramente desviado cara a esquerda. A aleta dorsal está ben definida e máis desenvolvida que no cachalote pigmeo. É de forma falciforme e rematada en punta. As aletas pectorais son anchas e curtas.
Coma os outros cachalotes, só posúe dentes na mandíbula inferior, en número de 14 a 26, moi aguzados, pero nesta especie é máis frecuente que nas outras a presenza dalgúns dentes na mandíbula superior, en número variable. A boca é pequena e retraída (o que lembra á dos tiburóns.
Comportamento
A forma de nadar e mergullarse, os saltos, a estrutura dos grupos e a alimentación son similares ás descritas no cachalote pigmeo, así como a característica de expulsar un líquido vermello cando foxe dun posible predador.
Distribución
Como a principal fonte de información da bioloxía da especie procede dos varamentos e non da observación directa, os datos existentes poden non representar fielmente a distribución da especie.
Estado de conservación
Non se coñece suficientememte a poboación mundial. Estímase unha poboación de 11.000 individuos no Pacífico Oriental.
Caminomorisco
Caminomorisco (en estremeño Caminomoriscu) é un concello español, na comunidade autónoma de Estremadura. Está situado ao norte da provincia de Cáceres, na comarca de Las Hurdes.
O concello ten a súa capital na localidade de Caminomorisco, chamada antigamente Las Calabazas.
Historia
esquerda|miniatura|Estela de Arrocerezo. O concello de Caminomorisco posúe numerosos restos épocas prehistóricas, sobre todo do Calcolítico e da Idade de Bronce. En varios lugares (Candelario, La Jareta, Madroñal, Romanzano, Escugoso...) apareceron restos líticos, como machados ou puntas de frecha. Tamén se atoparon fragmentos de cerámica e enterramentos. De grande interese son os ídolos-estelas atopados en Arrocerezo, Vamesto, Cugoso, Los Tesitos, La Coronita...
Quedan algunhas pegadas deixadas polos romanos, pero de menor importancia.
No século XIII, o lugar de Las Calabazas, xunto coa chamada "Dehesa de Jurde", pasou a depender de La Alberca (provincia de Salamanca), por unha concesión que fixo a esta vila o infante D. Pedro, señor de Granada, hoxe Granadilla. Os habitantes da comarca preitearon e rebeláronse continuamente contra as ordenanzas de La Alberca, pero seguiron dependendo dela ata o século XIX.
Coa caída do Antigo Réxime a localidade constitúese en concello, integrado en Estremadura, co nome de Camino Morisco.
Festas
No concello de Caminomorisco celébranse o San Cristovo (10 de xullo), Cristo do Camiño (terceiro domingo de agosto e Virxe do Pilar (12 de outubro).
Demografía
Como outros concellos da comarca de Las Hurdes a súa poboación está dispersa, entre o núcleo principal, onde se sitúa o pazo do concello e outras localidades, chamadas alquerías (casais en galego). Existen dous casais abandonados, Arrocerezo (en estremeño Arrocerezu) e Arrofranco (en estremeño Arrofrancu).
Sinapse eléctrica
miniatura|300px|Diagrama dunha [[unión comunicante.]] Unha sinapse eléctrica é unha unión mecánica e electricamente condutora entre dúas neuronas veciñas, que está formada nun estreito espazo situado entre as neuronas pre- e postsináptica denominado unión comunicante. Nas unións comunicantes, as células aproxímanse ata estar a só 3,8 nm unha da outra, unha distancia moito máis curta que os 20 a 40 nanómetros que separan as células nunha sinapse química. En moitos animais, os sistemas baseados en sinapses eléctricas coexisten coas sinapses químicas.
Caminomorisco
Demografía
Caminomorisco tiña censados en 1981 721 habitantes no núcleo principal, pasando a 757 en 2008. A poboación total do municipio era de 1256 habitantes en 2008.
Sinapse eléctrica
Comparadas coas sinapses químicas, as sinapses eléctricas conducen os impulsos nerviosos máis rapidamente, pero, a diferenza das sinapses químicas, carecen da denominada ganancia, é dicir, o sinal na neurona postsináptica é o mesmo ou menor que o da neurona que o orixinou. As sinapses elécricas encóntranse a miúdo en sistemas neurais que requiren a resposta máis rápida posible, como nos reflexos defensivos. Unha importante característica das sinapses eléctricas é que son principalmente bidireccionais (permiten a transmisión do impulso en ambas as direccións).
Estrutura
Cada unión comunicante (nexo ou gap junction) contén numerosas canles de unión comunicante que cruzan as membranas de ambas as células. Cun diámetro do lume duns 1,2 a 2,0 nm, o poro da canle da unión comunicante é larga dabondo como para permitir o fluxo de ións e mesmo moléculas de mediano tamaño como certas moléculas de sinalización desde unha célula á contigua, conectando así os citoplasmas das dúas células. Deste xeito, cando o potencial de membrana dunha célula cambia, os ións poden moverse dunha célula á seguinte, levando cargas positivas e despolarizando a célula postsináptica.
Caminomorisco
Comunicacións
Accédese ao municipio pola estrada autonómica EX-204, de Salamanca a Coria e pola EX-369 a través do porto de Casar de Palomero.
Educación
O municipio ten un Instituto de Ensino Secundario, o IES Gregorio Marañón.
Sinapse eléctrica
Estrutura
Os funís de unións comunicantes están compostos de dúas hemicanles chamadas conexóns en vertebrados, unha achegada por cada unha das células da sinapse. Os conexóns están formados por seis subunidades proteicas que abranguen todo o grosor da membrana cruzándoa catro veces de 7,5 nm de longo chamadas conexinas, as cales poden ser idénticas ou lixeiramente diferentes.
Unha autapse é unha sinapse eléctrica (ou química) formada cando o axón dunha neurona fai sinapse con dendritas da propia neurona.
Efectos
A simplicidade das sinapses eléctricas ten como resultado que as sinapses sexan rápidas, pero só poden producir comportamentos simples comparadas coas máis complexas sinapses químicas.
A velocidade relativa das sinapses eléctricas tamén permite que moitas neuronas disparen sincronicamente. Debido á velocidade de transmisión das sinapses eléctricas, estas encóntranse nos circuítos que controlan mecanismos de fuxida e outros procesos que requiren unha resposta rápida, como a resposta ao perigo do molusco Aplysia, que rapidamente libera grandes cantidades de tinta para escurecer a visión dos seus inimigos.
Normalmente, as correntes transportadas por ións poderían viaxar en ambas as direccións neste tipo de sinapses. Porén, ás veces as unións entre as células son sinapses rectificadoras, que conteñen canles iónicas reguladas por voltaxe que se abren en resposta á despolarización da membrana plasmática dun axón, e impiden que as correntes viaxen nunha das dúas direccións. Algunhas canles poden tamén pecharse en resposta ao incremento das concentracións de ións calcio ou hidróxeno, para que non se estendan os danos dunha célula a outra.
Hai tamén probas de que existe "plasticidade" nalgunhas destas sinapses, é dicir, que a conexión eléctrica que establecen pode reforzarse ou debilitarse como resultado da actividade ou durante os cambios na concentración intracelular de magnesio.
Localización
As sinapses eléctricas están presentes por todo o sistema nervioso central e foron estudadas especificamente no neocórtex, hipocampo, núcleo reticular do tálamo, locus coeruleus, núcleo olivar inferior, núcleo mesencefálico do nervio trixémino, bulbo olfactorio, retina e espiña dorsal de vertebrados. Outros exemplos de unións comunicantes funcionais detectadas in vivo atópanse no corpo estriado, cerebelo e núcleo supraquiasmático.
Historia
O modelo dunha rede de célular interconectadas directamente foi unha das primeiras hipóteses sobre a organización do sistema nervioso a inicios do século XX. Esta hipótese reticular considerábase que estaba en conflito coa agora predominante doutrina da neurona, un modelo no cal as neuronas individuais illadas envían sinais entre elas de tipo químico a través dos espazos sinápticos. Estes dous modelos estiveran en clara oposición na cerimonia de entrega do Premio Nobel de Medicina de 1906, na cal se outorgou conxuntamente o premio a Camillo Golgi, un reticularista e biólogo celular de sona, e a Santiago Ramón y Cajal, o campión da doutrina da neurona e pai da neurociencia moderna. Golgi leu o seu discurso primeiro na cerimonia, en parte detallando evidencias en favor do modelo reticular do sistema nervioso. Ramón y Cajal subiu ao podio despois e refutou as conclusións de Golgi. Porén, a comprensión moderna da coexistencia de sinapses químicas e eléctricas suxire que ambos os modelos son fisioloxicamente significativos, polo que parece que o comité do Nobel acertou outorgando o premio conxuntamente.
Demostrouse a existencia de sinapses eléctricas por primeira vez entre as neuronas xigantes relacionadas coa fuxida dos cangrexos a finais da década de 1950 e posteriormente atopáronse en vertebrados.
Llywarch Hen
Llywarch Hen (que significa 'Llywarch o Vello') foi un príncipe do reino britónico de Rheged no século VI, unha familia reinante no Hen Ogledd ou 'Vello Norte' de Gran Bretaña (moderna Escocia meridional e Inglaterra setentrional). Era curmán do rei Urien Rheged e foi se cadra el tamén monarca da mesma rexión.
The New York Dolls
The New York Dolls foi unha banda de rock/proto-punk/glam formada en Nova York en 1971. Foi o caldo de cultivo dos grupos punk do 77.
Llywarch Hen
A súa vida foi obxecto dunha saga que se perdeu da que só sobreviviría a parte poética, unha serie de englynion. As palabras son postas na boca do mesmo Llywarch, malia seren compostas claramente algo máis tardiamente, posibelmente no século IX. Láiase da morte de Urien e volve a Rheged coa súa cabeza cortada. Outros britóns fixéronlle a guerra a Llywarch e logo viuse a vivir na pobreza. Aconséllanlle que fuxa a Powys e faino. Tamén aparece asociado ás veces con Llanfor, preto de Llyn Tegid en Gwynedd.
Nos poemas sobre Llywarch, coñecidos como Canu Llywarch Hen, dise que tivo vinte e catro fillos, pero varias fontes chegan a nomear ata trinta e nove, máis algunhas fillas. O Canu Heledd, que trata da caída dos reis da rexión de Pengwern, e a elexía Geraint fillo de Erbin, que trata da batalla de Llongborth, están tamén asociadas indirectamente con Llywarch.
Real Club Celta de Vigo
O Real Club Celta de Vigo S.A.D., coñecido popularmente como Celta, é un equipo de fútbol galego fundado na cidade de Vigo o 23 de agosto de 1923 por unión do Real Vigo Sporting Club e o Real Club Fortuna de Vigo. Disputa os seus partidos no estadio de Balaídos, inaugurado o 30 de decembro de 1928.
O 3 de xuño de 2012 conseguiu volver á primeira división logo de descender na tempada 2006-07 tras quedar 18º. Disputou 55 tempadas en primeira, sendo o equipo galego con máis tempadas na máxima categoría. Ocupa o 11º na clasificación histórica de primeira. Mantén historicamente unha gran rivalidade co Deportivo da Coruña. Os encontros disputados entre os dous equipos adóitanse chamar o Derbi Galego. Ten tamén unha histórica rivalidade co Pontevedra CF.
Entre os seus logros cabe destacar 3 subcampionatos da copa do rei, unha Copa Intertoto, 7 clasificacións para a Copa da UEFA, unha para a Liga de Campións na tempada 2003-04, na que caeu eliminado en oitavos de final polo Arsenal FC, e a clasificación histórica do 20 de abril de 2017 para as semifinais da UEFA Europa League, tras gañar ao Genk belga 3-2 na casa e quedar 1-1 no Luminus Arena. É o décimo equipo en número de afeccionados do Estado español (2,2%), segundo unha enquisa do CIS de maio de 2007.
Antecedentes
miniatura|dereita|O [[Edificio El Moderno|Hotel Moderno de Vigo, onde se celebrou a asemblea fundacional do Celta.]] A tradición futbolística en Galicia data de comezos do século XX. Foi en Vigo onde esta modalidade deportiva tivo as súas primeiras manifestacións: comezou a practicarse nos xa desaparecidos peiraos da cidade, difundido polos empregados británicos da empresa Eastern Telegraph Company, instalada en 1873 en Vigo para encargarse da instalación do cable telegráfico entre Gran Bretaña e a península. Esta empresa promovería en 1895 o primeiro equipo estábel da cidade do que se ten constancia na prensa, o Exiles Cable Club. Este equipo disputou varios encontros contra tripulacións mercantes e militares británicas de paso pola cidade. Ó pouco tempo naceron sociedades mixtas de galegos e británicos como o Petit FC. miniatura|200px|esquerda|[[Manuel de Castro González|Manuel de Castro Handicap, principal promotor do club.]] En 1905, a imaxe e semellanza doutras cidades como Barcelona, constituíronse en Vigo dous clubs de fútbol de primeira categoría: o Vigo Foot-ball Club e o Fortuna Foot-ball Club. O Vigo FC seguiu un proceso de fusións con outros equipos da cidade como o New Club en 1906 ou o Sporting Club en 1911 para dar lugar definitivamente ó Real Vigo Sporting Club en 1914. Pola súa banda o Fortuna FC non sufriu case cambios de nome, quedando definitivamente co nome de Real Club Fortuna de Vigo en 1908. Dende sempre ámbolos dous equipos reveláronse coma rivais de potencia semellante, e os seus enfrontamentos xeraban grandes movementos de masas de seareiros. O seu prestixio adquiriu ampla dimensión en todo o país, e a preponderancia foi tan notoria que a partir de 1906 e até 1923 algún dos dous equipos vigueses foi sempre sen interrupción gañador do Campionato de Galicia. Este momento de auxe do fútbol en Vigo viuse reforzado tamén en 1922 coa disputa no campo de Coia da final da Copa do Rei entre o FC Barcelona e o Real Unión de Irún, encontro no que vencerían os cataláns por 5-1.
O 10 de agosto de 1923, co gallo de fortalecer a categoría do fútbol vigués, os dous equipos fusionáronse creando deste xeito o Club Celta da man de Manuel de Castro Handicap (Vicepresidente do Vigo Sporting), Juan Baliño Ledo (secretario do Concello) e Pepe Bar (adestrador do Fortuna), principais promotores do proxecto.
Elixiuse Celta de Vigo, entre outras propostas como por exemplo Breogán, como nome do equipo e a cor celeste para a indumentaria, xa que o obxectivo da creación do equipo era ser o estandarte do fútbol en Galicia. Deste xeito nace a historia do Real Club Celta de Vigo, que nun primeiro momento contaría coa considerable cifra de 64 xogadores e con Manuel Bárcena Andrés-García, Conde de Torrecedeira, como primeiro presidente do club.
Comezos como equipo
Para a dirección no novo equipo elixiuse entre os moitos aspirantes ó adestrador británico Francis Cuggy, que se incorporou a comezos do ano 1924. A presentación do equipo foi no campo de Coia o 16 de setembro de 1923, nun encontro entre os propios xogadores do club aproveitando o amplo cadro do que dispoñía o equipo. O primeiro encontro fronte a outro club foi o 23 de setembro fronte ó Boavista portugués. A aliñación inicial do Celta foi: Isidro, Otero, Pasarín, Queralt, Balbino, Jacobo Torres, Reigosa, Gerardito, Chicha, Polo e Pinilla. O enfrontamento concluíu con 8-2 a favor do equipo vigués. Posteriormente enfrontaríase ó Cracovia, campión polaco, obtendo tamén a vitoria.
Na tempada 1923-24 o Celta interveu por vez primeira en liga. Naquel entón non había ligas estatais, sendo o principal campionato galego o Campionato de Galicia. O Celta rematou líder contendendo co Eiriña CF de Pontevedra, o Racing de Ferrol e o Unión Sporting Club. Esta mesma tempada debutou no Campionato de España sendo eliminado na primeira rolda polo Athletic de Bilbao, que era o vixente campión. No descanso estival organizouse un encontro amigábel entre o Celta e a Selección de fútbol do Uruguai, aproveitando o paso por Vigo dos devanditos, que ían rumbo á Olimpíada de París, na que gañaron a medalla de ouro.
miniatura|250px|O porteiro do Celta ante o [[Boca Juniors, durante a xira europea dos arxentinos en 1925.]]
En 1924-25 volven os celtiñas gañar o Campionato Galego e, nesa mesma tempada, ten lugar no campo de Coia unha nova contenda internacional. Nesta ocasión sería ante Boca Juniors bonaerense nos dous encontros de inauguración da xira europea do equipo arxentino. O Celta aliñou para o encontro a Ruíz, Juanito, Rey, Cancela, Balbino, Pepe Hermida, Reigosa, Ángel Hermida, Chicha, Polo e Casal; mentres que os rivais saltarían ó campo con Tesorieri, Bidoglio, Muttis, Médici, Vaccaro, Elli, Tarasconi, Cerrotti, Garasini, Seoane e Onzari. O primeiro encontro, que reuniu 25.000 espectadores, disputouse o 5 de marzo de 1925 e rematou con vitoria arxentina por 3-1, con goles de Cerrotti (2) e Onzari por parte de Boca e de Polo por parte do Celta. O segundo encontro sería tres días despois conseguindo esta vez o Celta golear ó Boca Juniors por 3-1, con goles de Juanito (2, de penalti) e Reigosa por parte dos vigueses e Garasini por parte dos arxentinos. Esta foi unha das tres únicas derrotas entre os dezanove encontros que disputou Boca nesta xira, xunto as que sufriu ante a Real Unión de Irún e o Athletic de Bilbao.
O Celta completaría este bo papel internacional o 2 de agosto de 1925, ó empatar a dous goles co Club Nacional de Football do Uruguai, na xira que tamén realizou o equipo suramericano a raíz do éxito e gran popularidade alcanzada pola Selección de fútbol do Uruguai co triunfo nos Xogos Olímpicos de 1924. Precisamente un dos tantos do equipo uruguaio foi do dúas veces campión olímpico e natural de Redondela José Pedro Cea.
O 23 de xaneiro de 1927, con motivo da onomástica do Rei Alfonso XIII, disputouse un partido no campo de Coia, entre Celta de Vigo e un equipo de Mariños Ingléses, no que se puso en xogo unha Copa de prata sobredourada, co as cifras reales, doada polo Rei Alfonso XIII. O resultado final de dito encontro foi 4-1 a favor do Celta, con goles para os vigueses de Hermida, Nicha, Pasarín e Polo.
En 1927-28 o Celta conquista novamente o título de campión da súa división, que abranguía as zonas de Galicia, Asturias e Norte de Castela. Seguidamente emprende unha xira onde loitou con varios equipos arxentinos e uruguaios. Nese mesmo ano, o 30 de decembro, inaugúrase o novo estadio de Balaídos, cun encontro amigábel ante a Real Unión de Irún, un dos grandes do fútbol español da época. Porén, caeron fronte aos vigueses nunha inspirada tarde celeste, por sete goles a nada.
miniatura|O Estadio de Balaídos foi inaugurado o [[30 de decembro de 1928.]] A tempada 1928–29 foi a primeira do campionato co formato no que se xoga na actualidade e que comprende a totalidade do Estado. Ó Celta de Vigo correspondíalle xogar na primeira división por herdanza dos títulos dos clubs fundadores, Vigo Sporting e Fortuna, xa que o primeiro dos nomeados acadou o subcampionato da Copa de España en 1908. A pesar diso, o Celta viuse obrigado a xogar un torneo de promoción que lle permitiría ocupar unha praza vacante, encontro que perdeu ante o Sevilla FC e polo que tivo que comezar a historia da Liga en segunda división. Este mal comezo agravaríase cando o Celta remata a Liga na posición novena dun total de dez equipos consumando, o seu primeiro e único descenso á terceira división, xa que daquela aínda non fora creada a segunda B, ó non ser necesaria debido ó baixo número de equipos existentes na época. Con todo, o equipo necesitaría tan só un ano para recuperar a categoría.
En 1931-32 o Celta gaña outra vez o título de campión galego; desta vez en loita co Deportivo da Coruña, o Racing de Ferrol, o Eiriña CF, o Burgas FC e o Galicia Sport Club Ourense. Posteriormente chega ás semifinais da Copa de España, sendo eliminado polo Fútbol Club Barcelona. Na tempada 1933-34 o Celta remata en cuarto lugar da segunda división. Con todo, regresaría a polémica coa xestión da Federación Española de Fútbol, xa que tras decidir ampliar o número de clubs que disputarían a máxima categoría, ascende arbitrariamente ó noveno clasificado, o Sevilla FC, en detrimento do Celta e o Murcia CF.
Na tempada 1934-35 o Celta queda campión do grupo 1 da segunda división, mais non chega a conseguir o ascenso á Primeira xa que na liguiña de promoción, na que se enfrontaban os dous primeiros de cada un dos catro grupos da división de prata, o club vigués quedou terceiro (ascendían os dous primeiros) a tan só un punto do CA Osasuna. Na seguinte tempada o equipo, dirixido por Ricardo Comesaña e con Nolete e Venancio como máximos referentes, conseguiu finalmente o ansiado ascenso tras quedar primeiro de grupo e campión de liga grazas ó primeiro posto acadado na liguiña de ascenso. Porén, o debut en primeira tivo que aprazarse durante tres anos a causa do golpe de estado de mandos militares e o comezo da guerra civil española.
Tras a guerra civil
En 1939 o Celta debuta na máxima categoría. A primeira tempada o club consegue manterse grazas a gañar o partido de promoción pola permanencia ó Deportivo da Coruña por 1-0 nun campo neutral en Madrid, con gol de Nolete. A seguinte tempada tampouco foi boa e o club sálvase da promoción por un punto. Con todo, nas tempadas 1941–42 e 1942–43 consegue reverter a situación e acadar en ambos os anos un meritorio quinto posto. Porén, ó ano seguinte, o equipo consuma o descenso tras quedar na derradeira posición.
Sería na tempada 1944-45 cando recuperaría o seu posto na máxima categoría, vivindo a partir de 1947 unha das maiores épocas de esplendor adestrado polo mítico porteiro internacional Ricardo Zamora. Na tempada 1947/48 conclúe o campionato de liga de primeira división na cuarta posición, a tan só seis puntos do campión, o FC Barcelona, ó que conseguira derrotar por 3-2 nun Balaídos convertido nun feudo inexpugnábel, no que tamén caeron goleados o Athletic Club (5-1), o Valencia (5-2) e o Real Madrid, o cal colleitou aquela tempada senllas derrotas por 4-1 fronte os celestes, tanto en Vigo como en Chamartín. Os máximos goleadores do equipo foron Pahiño, que con 23 goles se alzou co título de Pichichi do campionato, e Hermidita, con 14. miniatura|esquerda|170px|[[Miguel Muñoz.]] A magnífica tempada dos olívicos tivo a súa rúbrica co subcampionato da Copa do Xeneralísimo. O Celta alcanzou a final, que se disputou no estadio madrileño de Chamartín o 4 de xullo de 1948, logo de superar nunha agónica eliminatoria de semifinais ó R.C.D. Español, que precisou para se resolver de dous partidos de desempate coas súas respectivas prórrogas, celebradas en Madrid a mesma semana da final. As xestións da directiva céltica para acadar un aprazamento resultaron infrutuosas e o equipo, esgotado, saltou finalmente ó céspede do coliseo madridista para enfrontarse ó Sevilla F.C.. Aos seis minutos de xogo un gran disparo de Miguel Muñoz adiantou ó Celta no taboleiro. Porén, o Sevilla reaccionou axiña, e no minuto 19 acadaba o empate. Os vigueses mantiveron o tipo tres cuartos de hora máis, mais tralo descanso non puideron evitar encaixar o segundo gol, nunha xogada que significou ademais a lesión do porteiro Simón, que o obrigou a retirarse do terreo de xogo. Daquela o regulamento non permitía substitucións, de xeito que o equipo ficou con 10 xogadores e o seu posto baixo os paus tivo que ser cuberto por Gabriel Alonso, quen nos seguintes 15 minutos encaixou dous goles máis que deixaron o marcador no definitivo 4-1 a prol dos andaluces.
Estrelitziáceas
miniatura|250px|Distribución muindial da familia. miniatura|250px|[[Ravenala madagascariensis, de porte arbóreo.]]