cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sergio González Paz
Traxectoria
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 era membro do Comité de Resistencia da Fronte Popular de Cuntis. Falanxistas armados foron buscalos á pensión na que se hospedaba con Manuel Rodríguez Sangiao, para levalos a Costa Carballo (Pazos), onde os asasinaron o 16 de setembro e 1936. Sergio González Paz foi soterrado alí.
Cabalo (homónimos)
Cabalo pódese referir a:
Amais, como topónimo pode referirse a:
Evanxelización
A palabra evanxelista vén do grego koiné εὐαγγέλιον (euangelos, εὔ = "bo, boa", ἀγγέλλω = nova, mensaxe), que quere dicir aportador de boas novas, fundador de boas novas. A expresión en supresiónkoiné para boas noticias, ευάνγελιον (eu-angelion) é usado para referirse ós catro Evanxeos no Novo Testamento; así os Evanxelistas son tamén os autores dos catro evanxeos, tradicionalmente coñecidos como Mateo, Marcos, Lucas e Xoán. dereita|miniatura|229x229px|Os Catro Evanxelistas, por [[Jacob Jordaens.]]
Orixes
A misión da Evanxelización, comezou con Xesús mesmo, e o cumprimento desta foi a súa razón de ser en canto Cristo. Segundo as súas palabras, o mesmo que el fora enviado polo Pai, el envía ós seus discípulos e a toda a Igrexa, comprometéndoos no movemento mesmo desa misión, para que continúe o ofrecemento da Boa Nova no corazón dos homes e de cara á edificación progresiva do Reino de Deus. A evanxelización é levada a cabo pola obediencia ó mandato de Xesús ós seus discípulos que aparece no Novo Testamento.
Soaxe
O termo soaxe pódese referir:
Sabucedo, Porqueira
San Salvador de Sabucedo é unha parroquia do concello de Porqueira na comarca da Limia, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 324 habitantes, deles 174 eran homes e 150 eran mulleres, o que supón un incremento de 15 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Bunbury, Inglaterra
Bunbury é unha vila e parroquia civil no condado de Cheshire, Inglaterra, sur de Tarporley, noroeste de Nantwich e na Shropshire Union Canal. De acordo co censo do 2001, a parroquia tiña unha poboación de 1.308 habitantes.
Corrente de Humboldt
miniatura|Mapa da corrente de Humboldt. miniatura|[[Alexander von Humboldt.]] A corrente de Humboldt, ou corrente peruana, é unha corrente mariña orixinada polo ascenso de augas profundas, e por tanto moi frías, que se produce nas costas occidentais de América do Sur. Foi descrita polo científico Alexander von Humboldt na súa famosa obra Viaxe ás rexións equinocciais do Novo Continente, escrita coa colaboración de Aimé Bonpland nos anos iniciais do século XIX. Débese aos efectos combinados do movemento de rotación terrestre e da forza centrífuga das augas oceánicas na zona ecuatorial. Xunto coa corrente do Golfo, a corrente de Humboldt é unha das máis importantes do mundo.
Exerce influencia determinante sobre o clima da costa chileno-peruana con ceos cubertos de brétemas, ausencia de choivas e temperaturas tépedas durante o inverno. Pola latitude, o clima debería corresponder á zona intertropical; pero as augas frías arrefrían a atmosfera, o que causa un clima sumamente árido pola escasa evaporación das augas frías.
Corre desde a costa central de Chile cara ao norte, pero principalmente ao longo do litoral peruano provocando a anomalía térmica detectada por Humboldt, que consiste nunha temperatura media das augas infrecuentemente baixa para rexións de latitudes intertropicais e subtropicais.
Este inversión térmica ten efectos que caracterizan o clima das rexións litorais en contacto coa corrente: a alteración drástica do réxime subtropical de choivas, creando unha faixa de areais e desertos costeiros fríos, como o deserto de Atacama. Así mesmo, o xurdimento de augas frías e profundas traen á superficie unha enorme cantidade de plancto (que doutra maneira se afundiría no fondo oceánico), convertendo as augas afectadas pola corrente nun dos máis importantes caladoiros pesqueiros do planeta, nun dos principais recursos económicos de Chile e Perú. Igualmente, a riqueza ictiolóxica asociada a esta corrente provoca unha abundancia de aves mariñas no litoral, entre as que destacan as aves guaneiras, que tivo unha grande importancia estratéxica para a economía peruana do século XIX.
Os episodios periódicos da síndrome oscilatoria meteorolóxica de El Niño, debidos ao quecemento das augas superficiais do Pacífico, interfiren severamente no clima xerado por esta corrente, provocando diminucións na riqueza dos caladoiros e fortes inundacións nas costas, así como aluvións (ou huaycos) nos Andes peruanos. En xeral produce graves variacións meteorolóxicas.
Meridiano primario
Un meridiano primario (ou meridiano orixe) é un meridiano que, en cartografía, serve de referencia de lonxitude, é dicir representa os 0° de lonxitude, na escala de lonxitudes dun corpo celeste. A diferenza dos paralelos definidos completamente polo eixo de rotación dun obxecto celeste, a elección dun primeiro meridiano é totalmente arbitraria.
Historia
dereita|miniatura|A primeira proxección de [[Tolomeo, rexeitada por Maximus Planudes contra 1300, utilizando un meridiano a través das Illas Canarias no oeste de África]] dereita|miniatura|Facsímile do mapa de [[Diego Ribero|Diogo Ribeiro de 1529; o orixinal atópase na Biblioteca do Vaticano.]] miniatura|1571: mapa de África de [[Abraham Ortelius, co Cabo Verde como primeiro meridiano.]] dereita|miniatura|[[Gerardus Mercator, no seu Atlas Cosmographicae (1595), utiliza un meridiano principal nun lugar próximo a 25 ° O, pasando xusto ao oeste da illa de Santa María no Atlántico. O seu meridiano 180 percorre o estreito de Anian (estreito de Bering)]] A noción de lonxitude foi desenvolvida polos gregos Eratóstenes (c. 276 a.C. - c. 195 a.C.) en Alexandría, e Hiparco (c. 190 a.C. - c. 120 a.C.) en Rodas, e aplicouse a un gran número de cidades polo xeógrafo Estrabón (64/63 aC - c. 24). Porén, foi Tolomeo (c. 90 - c. 168) quen primeiro empregou un meridiano consistente para un mapa mundial na súa Geographia.
Tolomeo utilizou como base as illas Afortunadas, un grupo de illas do Atlántico que adoita estar asociado ás illas Canarias (de 13° a 18° O), aínda que os seus mapas sitúanas máis preto das illas do Cabo Verde (22° a 25° O). O punto principal está colocado ao oeste da punta occidental de África (17,5° O), xa que aínda non se utilizaban os números negativos. O seu primeiro meridiano corresponde actualmente a 18° 40' oeste de Winchester (uns 20° O). Entón, o método principal para determinar a lonxitude era utilizar a hora das eclipses lunares en diferentes países.
Brian Marshall
Brian Aubrey Marshall, nado en Fort Walton Beach (Florida) o 22 de abril de 1973, é un músico e compositor estadounidense, coñecido por ser o baixista e cofundador das bandas de rock Creed e Alter Bridge.
Meridiano primario
Historia
A Geographia de Tolomeo imprimiuse por primeira vez con mapas en Boloña en 1477, e moitos mapas de principios do século XVI seguírona. Pero aínda había a esperanza de que existise unha base "natural" para un meridiano cero. Cristovo Colón informou en 1493 que o compás apuntaba cara ao norte nalgún lugar do Atlántico medio, e este feito utilizouse no tratado de Tordesillas de 1494, que resolveu a disputa territorial entre España e Portugal sobre as terras recentemente descubertas. A liña de Tordesillas estableceuse finalmente en 370 leguas ao oeste do Cabo Verde. Isto móstrase no mapa de Diogo Ribeiro de 1529. A illa de São Miguel (25,5° O) nos Azores aínda foi usada pola mesma razón até 1594 por Christopher Saxton, aínda que para entón demostrouse que a liña de desviación magnética cero non seguía unha liña de lonxitude.
En 1541, Mercator realizou o seu famoso mapa de 41 cm do planeta terrestre e debuxou o seu meridiano precisamente a través de Fuerteventura (14 ° 1' O) nas Canarias. Os seus mapas posteriores empregaron os Azores, seguindo a hipótese magnética, mais no momento en que Ortelius publicou o primeiro atlas moderno en 1570, outras illas como o Cabo Verde tamén se estaban a utilizar. No seu atlas, as lonxitudes contábanse de 0° a 360°, non de 180º O a 180º L, como é habitual na actualidade. Esta práctica foi seguida polos navegantes ata o século XVIII. En 1634, o cardeal Richelieu empregou a illa máis occidental das Canarias, El Hierro, a 19° 55' ao oeste de París, como elección do meridiano. O xeógrafo Delisle decidiu redondealo ata os 20°, de forma que se converteu simplemente no meridiano de París disfrazado.
A principios do século XVIII, a batalla continuou para mellorar a determinación da lonxitude no mar, levando o desenvolvemento do cronómetro mariño de John Harrison. Pero foi o desenvolvemento dos gráficos de estrelas precisos, principalmente polo primeiro astrónomo real británico, John Flamsteed entre 1680 e 1719 e difundido polo seu sucesor Edmond Halley, o que permitiu aos navegantes utilizar o método lunar de determinar a lonxitude con maior precisión mediante a octante desenvolvido por Thomas Godfrey e John Hadley. Entre 1765 e 1811, Nevil Maskelyne publicou 49 números do almanaque náutico baseado no meridiano do Observatorio Real de Greenwich. As táboas de Maskelyne non só facían que o método lunar fose posible, senón que tamén facían do meridiano de Greenwich o punto de referencia universal. Mesmo as traducións francesas do almanaque náutico retiveron os cálculos de Maskelyne de Greenwich, a pesar de que todas as demais táboas de Connaissance des Temps consideraban o meridiano de París como principal.
En 1884, na Conferencia Meridiana Internacional de Washington, delegados de vinte e cinco países votaron para adoptar o meridiano de Greenwich como primeiro meridiano do mundo. Os franceses argumentaron unha liña neutral, mencionando os Azores e o estreito de Bering, mais finalmente abstivéronse e continuaron a empregar o meridiano de París ata 1911.
Outros corpos celestes
Coma na Terra, os meridianos primarios noutros corpos teñen que definirse arbitrariamente. Ás veces emprégase algún elemento da paisaxe como un cráter, outras veces en referencia a outro obxecto celeste ou por campos magnéticos. Definiuse un meridiano cero para estes obxectos do Sistema Solar:
Piñeiroá
Co topónimo Piñeiroá podemos referirnos a dous lugares de Galicia:
Eskilstuna
Eskilstuna é unha cidade sueca que se atopa no condado de Södermanland e é a capital do municipio de Eskilstuna. No ano 2017 a cidade tiña 104 709 habitantes. Eskilstuna ten unha gran poboación sueco-finesa, sendo a terceira cidade do país con maior número. A localidade está atravesada polo río Eskilstunaån, que conecta o lago Hjälmaren e o lago Mälaren.
Piñeiroá
Na provincia de Lugo
Na provincia de Ourense
Eskilstuna
Historia
A historia de Eskilstuna remóntase a antes da Idade Media, cando o monxe inglés Eskil de Tuna fixo de "Tuna" a súa base e diocese da costa sur do lago Mälaren. San Eskil foi lapidado ata a morte polos viquingos pagáns da cidade veciña de Strängnäs, a 30 quilómetros ao leste de Eskilstuna, intentando convertelos ao cristianismo. San Eskil foi enterrado na igrexa do seu mosteiro en Tuna. Posteriormente a cidade de Strängnäs foi cristianizada e outorgóuselle o privilexio de converterse na diocese do sur do Mälaren. Máis adiante "Eskil" engadíuse á palabra "Tuna". Porén, a cidade de Eskilstuna non recibiu privilexios municipais debido á súa proximidade á cidae medieval de Torshälla. O mosteiro de San Eskil foi completamente destruído polo rei sueco Gustav Vasa durante a Reforma protestante e foi substituído polo castelo real de Eskilstunahus.
Os seus primeiros prvilexios de cidade foron outorgados en 1659 e os seus límites incluían Tunafors e a nova cidade de Karl Gustavs Stad, situada na parte occidental do río. Karl Gustavs Stad construíuse ao redor das forxas de ferro do mestre ferreiro Reinhold Rademacher, animada polo rei Carlos X Gustavo de Suecia. Os primeiros produtos das forxas foron pequenas armas e artillería.
Karl Gustavs Stad foi unha cidade libre dende 1771, onde os fabricantes e artesáns podían establecer talleres e fabricas libres de impostos. A cidade fusionouse co resto de Eskilstuna en 1879.
Eskilstuna tivo un gran crecemento durante a Revolución Industrial e converteuse nunha das cidades industriais máis importantes de Suecia, gañando o alcume de Stålstaden ("A cidade do aceiro"). Ademais de armas de lume, a cidade tamén fabricaba cubertos, tesoiras chaves, ferramentas e instrumentos de precisión. Como tributo á industria do aceiro incluíuse a figura dun traballador no escudo de armas da cidade.
Manuel Brañas Abad
Manuel Brañas Abad, nado en Aranga en 1950 e finado o 2 de maio de 2011, foi un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Labrego de profesión e concelleiro polo Partido Popular de Galicia en Aranga, en xuño de 2002 accedeu á cadeira municipal tralo falecemento do anterior alcalde, José Mosquera Maceiras o 26 de maio. Nas municipais de 2003 encabezou de lista do PPdeG, e acadou a vitoria (57%), aínda que perdeu tres concelleiros fronte ao seu predecesor. Nas municipais de 2007 conseguiu revalidar a maioría absoluta co 48% dos votos, se ben cedeu un concelleiro.
Vida persoal
Estaba casado.
Adventures of Lolo 3
Adventures of Lolo 3 (アドベンチャーズオブロロ2) é un videoxogo de crebacabezas esreado en 1991 por HAL Corporation para Nintendo Entertainment System. Está baseado na serie de videoxogos xaponeses Eggerland. Foi o terceiro e derradeiro título da serie Adventures of Lolo distribuída nos Estados Unidos. Novos elementos de xogo foron engadidos para facer o xogo máis profundo.
Tim Parnell
Reginald Harold Haslam "Tim" Parnell nado en Derby o 25 de xuño de 1932 é un británico expiloto de carreiras de Inglaterra. Participou en catro Grandes Premios do Campionato do Mundo de Fórmula 1, debutou o 18 de xullo de 1959 e cualificou para dous deles. Non anotou puntos de campionato. O seu único final foi no décimo lugar no Gran Premio de Italia de 1961 en Monza. Parnell dirixiu o equipo da Fórmula 1 de BRM en 1970-74, e é o fillo de Reg Parnell, outro piloto de carreiras e xefe de equipo. Logo da morte do seu pai en 1964, asumiu a xestión de Reg Parnell Racing` e en ocasións dirixiu ao seu propio equipo con entradas para Mike Spence e Pedro Rodríguez.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
San Martiño, Francia
200px |miniatura| right | A [[Bandeira da Colectividad de San Martín|bandeira de San Martín oficial é a bandeira de Francia. A bandeira non oficial, consiste no logotipo da illa nun campo branco, móstrase a continuación.]]
San Martiño (Saint-Martin), oficialmente a Colectividade de San Martiño (en francés: Collectivité de Saint-Martin) é unha colectividade de ultramar de Francia situada no Caribe. Constituíuse o 15 de xullo de 2007. con 53´2 km² abarca o 60% da parte norte da Illa de San Martiño e os illotes veciños, o maior dos cales é Tintamarre. O 40% do sur da illa, Sint Maarten, é un dos catro países constituíntes que forman o Reino dos Países Baixos desde 2010. Este é o único lugar do mundo onde Francia ten fronteira cos Países Baixos.
A súa capital é Marigot. Tiña unha poboación de 32.489 habitantes en xaneiro de 2019. Está separada da illa de Anguila polo Canal Anguilla.
Antes de 2007, a parte francesa de Saint Martin era unha comuna pertencente aos Departamento e rexión de ultramar franceses de Guadalupe. A pesar de separarse de Guadalupe en 2007 e gañar máis autonomía como colectividade de ultramar de Francia, Saint Martin segue sendo unha rexión ultraperiférica da Unión Europea e forma parte da Unión Europea zona euro. A efectos estatísticos, aínda está incluído na NUTS 2 (FRY1) e NUTS 3 (FRY10) de Guadalupe de Eurostat.
Etimoloxía
A illa foi nomeada por Cristovo Colón en honra a San Martiño de Tours porque a viu por primeira vez o día da festa do santo o 11 de novembro de 1493.
Política e goberno
San Martín foi durante moitos anos unha comuna francesa, que formaba parte de Guadalupe, que é un departamento de ultramar de Francia e, xa que logo, atópase na Unión Europea. En 2003 a poboación da parte francesa da illa votou a favor da secesión de Guadalupe co fin de formar unha colectividade de ultramar (COM) distinta de Francia. O 9 de febreiro de 2007, o Parlamento francés aprobou un proxecto para conceder o estatuto COM tanto á parte francesa de Saint Martin e (por separado) a veciña Saint Barthélemy. O novo estatuto entrou en vigor unha vez que a asemblea local foi elixido o 15 de febreiro de 2007. Saint Martin segue sendo parte da Unión Europea.
A nova estrutura de goberno propia dunha colectividade de ultramar entrou en vigor o 15 de xullo de 2007 coa primeira reunión do Consello Territorial (Conseil territorial) e a elección de Louis-Constant Fleming como presidente do Consello Territorial. O 25 de xullo de 2008 Fleming dimitiu logo de ser sancionado polo Consello de Estado durante un ano polos problemas coa súa campaña electoral de 2007. O 7 de agosto, Frantz Gumbs foi elixido como Presidente do Consello Territorial. Con todo, a súa elección foi declarada nula o 10 de abril de 2009 e Daniel Gibbs foi nomeado como Presidente en Funcións do Consello Territorial o 14 de abril de 2009..
Antes de 2007, San Martín codificouse como GP (Guadalupe) na ISO 3166-1. En outubro de 2007, recibiu o código MF ISO 3166-1 (alfa-2 código), MAF (alfa-3 código), e 663 (código numérico).
Escudo
O escudo de armas da colectividade de ultramar francesa de San Martiño conta cunha nave, unha palmeira e un sol, e léese "Collectivité de Saint Martin". A comuna que existía ata o 22 de febreiro de 2007, utilizou armas similares, pero coa lenda "Ville de Saint Martin".
Carlos Valcárcel Riveiro
Carlos Valcárcel Riveiro, nado en Mourente (Pontevedra) o 3 de setembro de 1972, é profesor na Universidade de Vigo, experto en Lingüística Francesa, Didáctica das linguas estranxeiras e Lexicografía.
San Martiño, Francia
Escudo
miniatura|right|200px | Bandeira oficiosa
Demografía
A parte francesa da illa ten unha superficie de 53´2 km². Un dialecto local baseado no inglés fálase en situacións informais en ambos os lados da illa francesa e holandesa. No censo Francés de xaneiro de 2011, a poboación da parte francesa da illa era de 36.286 habitantes (fronte a só 8.072 habitantes no censo de 1982), o que significa un densidade de poboación é de 682 hab./km² en 2011.
Economía
A moeda oficial de San Martín é o euro, aínda que o dólar estadounidense tamén é amplamente aceptado. O turismo é a principal actividade económica.
Carlos Aenlle
Carlos Xesús Varela Aenlle, nado en Castroverde en 1965, é un xeógrafo e etnólogo galego. Actualmente é presidente da asociación Abertal do Eo-Navia, e desde 2004 é o académico correspondente da Real Academia Galega nesa rexión.
San Martiño, Francia
Mapas
miniatura|none|450px|Mapa mostrando as antigas partes constituintes da rexión/departamento de [[Guadalupe, Francia|Guadalupe entre as Illas de Sotavento, incluíndo Saint-Martin, antes de febreiro de 2007.]] miniatura|none|280px|Mapa detallado que mostra o Saint-Martin francés (norte), incluídas as súas augas territoriais. miniatura|none|280px|Mapa mostrando o Saint-Martin francés (norte) e Sint Maarten neerlandés (sur).
Carlos Valcárcel Riveiro
Traxectoria
Profesor de Didáctica do Francés na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte de Pontevedra na Universidade de Vigo, é Doutor en Filoloxía Románica dende 2007. Imparte docencia en varios mestrados, entre os que se atopa o Mestrado Erasmus Mundus en Lexicografía (EMLex), é membro da rede de Lexicografía RELEX e do grupo de investigación dos proxectos PORTLEX , MultiGenera e MultiComb.
As súas áreas de interese son múltiples e variadas: é experto en Sociolingüística, traballa na área do PLN e avoga pola implantación das ferramentas informáticas en todos os ámbitos da Ciencia (especialmente no campo da Lingüística e da Lexicografía) e da Docencia. Proba diso son os seus traballos no eido da Lexicografía colaborativa, alén dos seus esforzos por promover a participación de persoas expertas e alumnado en iniciativas como as edicións do HACKFEST: Edita pa' diante (2018) e Dicionariando (2019).
É compositor e vocalista no grupo de música electrónica Projecto Mourente.
Redondelo
O topónimo Redondelo pode referirse a:
Erinome (lúa)
Erinome (ou en grego Ερινόμη), tamén coñecida coma Xúpiter XXV, é unha lúa irregular retrógrada de Xúpiter. Foi descuberta por un grupo de astrónomos da Universidade de Hawaii encabezado por Scott S. Sheppard no ano 2000, e recibiu a designación temporal S/2000 J 4.
Erinome ten uns 3,2 quilómetros de diámetro, e orbita Xúpiter a unha distancia media de 22,986 millóns de kms, tarda 711,965 días en completar unha órbita, ten unha inclinación de 164° con respecto á eclíptica (162° respecto do ecuador de Xúpiter), e posúe unha excentricidade orbital de 0,2552. Esta lúa pertence ó grupo de satélites Carme, un grupo de lúas retrógradas irregulares que orbitan ó redor de Xúpiter a unha distancia media de entre 23 a 24 millóns de kms, con inclinacións duns 165°.
Recibiu oficialmente o seu nome en outubro do ano 2002, Erinome na mitoloxía greco-romana era filla de Celes, e foi obrigada por Venus a namorarse de Xúpiter.
Sensibilidade da película fotográfica
As distintas escalas de sensibilidade fotográfica están clasificadas en función do tipo de emulsión fotográfica presente na película. A sensibilidade dunha película fotográfica é a velocidade coa que a súa emulsión fotosensible reacciona á luz. Algunhas marcas fotográficas falan de E.I., isto é Exposure Index ou Índice de Exposición.
O índice de exposición ou sensibilidade dunha película indícase mediante as escalas ASA, DIN, ISO ou GOST (escala soviética actualmente en desuso).
DIN
Pola contra, o sistema DIN (Deutsche Industrie Normen) pode parecer algo menos inmediato, pois o valor da sensibilidade dóbrase cando o valor DIN aumenta en tres unidades. Así, unha película de 22 DIN ten o dobre de sensibilidade que unha de 19 DIN. Con todo, este sistema permite fraccionar a sensibilidade en terzos de diafragma dunha forma moito máis precisa que co sistema ASA, co que o control da exposición é máis preciso (se partimos dun Filme de sensibilidade 19 DIN, un de 20 DIN terá unha sensibilidade 1/3 de diafragma maior, un de 21 DIN 2/3 de diafragma maior e, por fin, unha de 22 DIN ten 1 diafragma máis de sensibilidade).
ISO
O sistema ISO, é en realidade a fusión dos sistemas ASA e DIN, pois nel indícanse ambos os valores (así, por exemplo, unha película terá unha sensibilidade ISO 100/21 ).
Equivalencias de escalas de sensibilidade
As equivalencias das escalas ASA, ISO, DIN e GOST soviética móstranse no seguinte cadro:
ASA/ISO     DIN         GOST 16         13      11              32          16      27              64          19      55             125          22     110             200          24     160             400          27     360             800          30     720            1200          32    1125            2000          34    1800
Como resumo do anterior podemos dicir que un número da escala alto indica que o valor da sensibilidade da película é grande, polo que a igual cantidade de luz na escena e fronte a unha película de valor de sensibilidade baixo menor será o tempo que requirirá para impresionar a emulsión. ide:Kecepatan filme non:Filmhastighet
1917
Outros
Historia ano a ano
Onda (mar)
Explicación física
Cómpre distinguir dous movementos. O primeiro é a oscilación do medio movido pola onda, que neste caso, como temos visto, é un movemento circular. O segundo é a propagación da onda, que se produce porque a enerxía se transmite con ela, trasladando o fenómeno cunha dirección e velocidad, chamada neste caso velocidade de onda.
En realidade, prodúcese un pequeno desprazamento neto da auga na dirección de propagación, dado que en cada oscilación unha molécula ou partícula non retorna exactamente ao mesmo punto, senón a outro lixeiramente máis adiantado (respecto ao sentido de propagación da onda). É por esta razón pola que o vento non provoca soamente ondas, senón tamén correntes superficiais.
Causa
miniatura|300px|Ronsel de onda formado polo paso dun barco.
Canto maior é a altura das ondas, maior é a cantidade de enerxía que poden extraer do vento, de forma que se produce unha realimentación positiva. A altura das ondas vén a depender de tres parámetros do vento, que son a súa velocidade, a súa persistencia no tempo e, por último, a estabilidade da súa dirección. Así, os maiores ondaxes prodúcense en circunstancias meteorolóxicas nas que se cumpren amplamente estas condicións.
Unha vez postas en marcha, as ondas que se desprazan sobre augas profundas disipan a súa enerxía moi lentamente, de xeito que alcanzan rexións moi separadas do seu lugar de formación. Así, poden observarse ondaxes de grande altura en ausencia de vento.
As ondas disipan a súa enerxía de varias maneiras. Unha parte pode converterse nunha corrente superficial, un desprazamento en masa dun gran volume de auga até unha profundidade considerable. Outra parte disípase por fricción co aire, nunha inversión do fenómeno que puxo en marcha as ondas. Parte da enerxía pode disiparse se unha velocidade excesiva do vento provoca a ruptura das cristas. Por último, a enerxía remata por disiparse por interacción coa codia sólida, cando o fondo é pouco profundo ou cando finalmente as ondas se estrelan coa costa.
Ao chegar á costa, as ondas sofren unhas últimas transofrmacións antes de se disipar:
Parámetros
miniatura|400px|Parámetros das ondas. A=amplitude H=altura λ=lonxitude de onda. A parte máis alta dunha onda é a súa crista, e a parte máis profunda da depresión entre dúas ondas consecutivas chámase val. Á distancia entre dúas cristas denomínaselle lonxitude de onda (λ) e á diferenza de altura entre unha crista e un val chámaselle altura (H) da onda. A amplitude é a distancia que a partícula se aparta da súa posición media nunha dirección perpendicular á da propagación. A amplitude (A) vale a metade da altura. A pendente (δ) é a inversa da tanxente entre a altura e a lonxitude de onda.
Chámase período (τ) ao tempo que transcorre entre o paso de dúas cristas consecutivas polo mesmo punto. A velocidade de onda (tamén chamada velocidade de fase ou celeridade), é dicir a velocidade de propagación, calcúlase dividindo a lonxitude de onda polo período:
En augas profundas (>λ/2) a velocidade de onda é proporcional á lonxitude de onda, en augas moi superficiais (<λ/20), pola contra, depende só da profundidade.
Xogos Olímpicos de 1912
Os Xogos Olímpicos de 1912 realizáronse en Estocolmo, capital de Suecia, entre o 5 de maio e o 27 de xullo coa participación de 2407 atletas (48 mulleres) de 28 países. Abertos oficialmente polo Rei Gustavo V, os xa bastante concorridos, prestixiados e famosos Xogos foron un modelo da eficiencia sueca e o primeiro no que compareceron atletas de todos os cinco continentes representados na bandeira olímpica.
Onda (mar)
Fronte de ondas
A ondaxe non é un proceso homoxéneo nin estacionario, é dicir, non todas as ondas teñen o mesmo período, altura, lonxitude de onda ou dirección en cada instante e lugar, senón que cada unha ten as súas características propias, que ademais varían no espazo e no tempo.
Xogos Olímpicos de 1912
Dotados dunha estrutura nunca antes vista, estes foron os primeiros Xogos que utilizaron un, na época, moderno sistema de son con altofalantes espallados polo complexo olímpico e pola cidade, para informar sobre os resultados de cada deporte disputado; alén diso, Estocolmo empregou por primeira vez un sistema de fotografías e cronometraxe semieletrónica, para a marcación dos tempos da Natación e do Atletismo.
Onda (mar)
Fronte de ondas
Deste xeito, para definir a ondaxe, a efectos da dinámica litoral interesa considerar o que se denomina fronte de ondas, que incide nun tramo de costa dada e para o que se utilizan unha serie de parámetros estatísticos calculados a partir dun conxunto, máis ou menos grande, de ondas individuais, obtenidos nun lugar e prazo suficientemente concreto e curto para poder considerar o proceso estacionario e homoxéneo durante o tempo de mostras.
A continuación defínense brevemente os parámetros máis usados:
Xogos Olímpicos de 1912
Foron tamén os primeiros onde houbo unha cerimonia coreografada de apertura, antes da entrada das delegacións nacionais, realizada por douscentos rapaces vestidos de branco no centro do campo do Estadio Olímpico.
Onda (mar)
Medidas
Na práctica úsanse 2 escalas para medir a intensidade das ondas:
Xogos Olímpicos de 1912
Modalidades disputadas
miniatura|200px|esquerda|O [[Suecia|sueco Oscar Swahn na disputa do Tiro en 1912]]
Onda (mar)
Alteracións
miniatura|250px|Onda rompendo en [[Plogoff, Bretaña, Francia.]] As ondas son procesos moi complexos, que sofren grandes transformación no seu movemento cara a costa, tanto na altura da onda, como na lonxitude de onda, como na velocidade de propagación, así como no movemento da auga ao paso dunha onda (círculos, elipses, segmentos, correntes) e tamén respecto á súa propia forma, chegando mesmo a romper, por efecto do fondo.
Cando a onda rompe, a auga desprázase, por encima do nivel medio do mar, cara a costa, e como evidentemente non se acumula na costa, volve, en forma de corrente, por debaixo do nivel da propia onda, formando o que comunmente se coñece como resaca (undertow).
As ondas, do mesmo xeito que outros procesos semellantes, están suxeitas a fenómenos de reflexión, refracción e difracción. A refracción depende de diferenzas na velocidade de propagación entre diferentes medios, e obsérvase cando as penetran en augas menos profundas, onde se ven frenadas.
Efectos
miniatura|250px|Animación 3D dunha onda con efecto construtivo O efecto das ondas sobre as praias é distinto xa que poden ter efecto construtivo ou destrutivo:
Tipos
Un tipo particular de ondas son os tsunamis, que non se encontran relacionadas co vento senón co terremoto ou polas erupcións de volcáns submarinos. Os diferentes tipos de ondas son:
Baia
miniatura|upright=0.7|Santa Baia, [[John William Waterhouse, 1885]]
Baia ou Olalla é un nome propio feminino galego de orixe grega: Ευλαλια (Eulalia) que significa "a ben falada''. En Galicia Santa Baia (coñecida tamén coma Santalla, Santa Oalla, Santa Olaia ou Santa Eulalia) é patroa de multitude de parroquias, polo que debeu ser un nome común na antigüidade. Tamén en Cataluña hai unha gran devoción por Santa Baia ou Eulàlia que é patroa de Barcelona xunto con Nosa Señora da Mercé. Ás veces confúndense as vidas de Santa Baia de Mérida con Santa Baia de Barcelona, nena martiritzada a principios do século IV.
O nome Baia/Eulalia foi un nome frecuente na Idade Media en Francia, España e Portugal ("Eulàlia"). Desde os anos 60-70 foi perdendo popularidade, mais os seus hipocorísticos de orixe galega-asturiana: Olaia, Olalla foron gañando popularidade dende aquela en toda España, especialmente no norte (tamén a forma catalá ‘’Laia’’). A forma masculina Eulalio/ Baio está en desuso, tampouco é común a forma galega Baia hoxe en día, sendo a máis común en Galicia a forma Olalla.
Onomástica
A festa onomástica celébrase os días :
Orixe e difusión
Baia / Olalla é a evolución galega do nome culto Eulalia. Este deriva do adxectivo grego eulalos, composto de ευ (eu, "ben") e λαλεω (laleo, "falar"); o significado pode ser interpretado como "o que fala ben", "que fala con dozura", "elocuente". A forma grega do nome sería Ευλαλια (Eulalia), aínda que só está documentado o masculino Ευλαλιος (Eulalios), latinizado despois tanto ao masculino coma ao feminino.
Variantes en galego
A variante máis común en Galicia (por ser patroa en máis parroquias) é Baia, sendo a variante culta Eulalia. Existen ademais as variantes Olalla (moi frecuente hoxe en día), Olaia, Oalla, Alla, Balla e Oballa.
Datos do censo en España e Galicia
O nome Baia, malia ser a forma galega máis repetida no patrón parroquial, non conta con representación na poboación hoxe en día. Tampouco aparece hoxe a variante rara Oalla.
A variante galega Olalla, aparece practicamente só en Galicia, con 1270 das 2896 en toda España, sendo a máis común de todas a versións do nome hoxe en día en Galicia.
A variante galega Olaia, común na lingua vasca abunda en Galicia e no País Vasco, con 2414 mulleres, 186 delas en Galicia.
A variante castelá (de orixe galega) Olaya é tamén moi común no noroeste do estado, con 2964 mulleres en todo o estado, 326 en Galicia.
Asociación de Casas-Museo e Fundacións de Escritores
A Asociación de Casas-Museo e Fundacións de Escritores (ACMFE) é unha fundación creada en 1993 nas Palmas de Gran Canaria (Illas Canarias), co obxectivo de dinamizar, promover e potenciar as vivendas de escritores destacados na súa labor de convertelos en museos. En 2016 tiña máis de 50 casas asociadas.
Casas-museo en Galicia
En Galicia existen 9 casas-museos dentro da fundación, das cales tres atópanse na provincia de Pontevedra, 3 na de Ourense e outras tres na da Coruña. As casas-museo asociadas á fundación son as seguintes:
Primeiro ministro de Eslovenia
O primeiro ministro de Eslovenia, oficialmente presidente do Goberno da República de Eslovenia (en Predsednik Vlade Republike Slovenije), é o xefe de goberno de Eslovenia.
Houbo novo primeiros ministros dende que o país se converteu nun sistema parlamentario en 1989 e se independizou en 1991.
O primeiro ministro é nomeado polo presidente logo de consultar cos partidos representados na Asemblea Nacional. É elixido formalmente por maioría simple da Asemblea Nacional. Se ningún candidato recibe maioría, deberase realizar un novo voto antes de 14 días. Se ningún candidato recibe maioría tras esta rolda, o presidente deberá disolver a lexislatura e convocar novas eleccións parlamentarias a non ser que a Asemblea Nacional acepte celebrar unha terceira rolda. Se ningún candidato é elixido despois dunha terceira rolda, a lexislatura disólvese automaticamente á espera de novas eleccións.
Na práctica, dado que o primeiro ministro debe comandar unha maioría da Asemblea Nacional para gobernar, acostuma a ser o líder do partido maioritario na Asemblea Nacional ou o líder do socio maior na coalición de goberno. A Asemblea Nacional só pode retirar o seu apoio a un primeiro ministro mediante unha moción de censura construtiva, é dicir, unha moción de censura que non ten efecto sen que o futuro sucesor teña o apoio dunha maioría da cámara. O primeiro ministro é tamén presidente do Consello de Seguridade Nacional.
Elección
O primeiro ministro é elixido pola Asemblea Nacional de Eslovenia.
Ingress (videoxogo)
Ingress é un videoxogo multixogador masivo online de realidade aumentada desenvolvido por Niantic, orixinalmente parte de Google. O xogo foi lanzado orixinalmente só para dispositivos Android o 15 de novembro de 2012, e estivo dispoñible para o iOS de Apple o 14 de xullo de 2014. O xogo é unha historia de ciencia ficción cunha narrativa aberta e continua. Ingress está considerado coma un bo exemplo de videoxogo activo baseado na localización.
Primeiro ministro de Eslovenia
Segunda rolda
Se non sae elixido primeiro ministro, terá lugar a segunda rolda. Despois de novas consultas, o presidente da República pode propor un novo candidato ou o mesmo candidato de novo dentro dos 14 días seguintes á votación da primeira rolda. Na segunda rolda os grupos parlamentarios tamén poden propoñer un candidato. Se hai máis dun candidatos proposto, a Asemblea Nacional votará primeiro ao candidato proposto polo presidente da República, e só se ese candidato non é elixido a Asemblea votará os outros candidatos na orde de presentación das propostas. Precísase maioría absoluta para ser elixido primeiro ministro (46 votos). Se o primeiro ministro é elixido, comeza a formación dun novo goberno.
Se a Asemblea Nacional volve a fallar ao elixir primeiro ministro, o presidente da República disolverá a Asemblea Nacional e convocará eleccións rápidas, a menos que a Asemblea Nacional decida, dentro das 48 horas seguintes á votación, celebrar unha terceira rolda de eleccións.
Terceira rolda
Na terceira rolda o primeiro ministro é elixido por maioría relativa (maioría dos deputados presentes). Na Asemblea Nacional da terceira rolda vótase por todos os candidatos da primeira e segunda volta, e se ningún dos candidatos recibe maioría de votos, entón vótanse novas propostas, comezando pola proposta do presidente da República e logo os demais na orde de presentación das candidaturas. Se o primeiro ministro é elixido, comeza a formación dun novo goberno, se non, o presidente disolve a Asemblea Nacional e teñen lugar as eleccións rápidas.
Xuramento do cargo
O primeiro ministro toma oficialmente posesión despois de que todos os seus ministros fagan o xuramento do cargo ante a Asemblea Nacional, logo da elección do goberno con maioría relativa na Asemblea Nacional. O primeiro ministro xura o cargo despois da súa elección.
O primeiro ministro e os ministros prestan o mesmo xuramento segundo o artigo 104 da Constitución: "Xuro que vou cumprir a orde constitucional, que actuarei segundo a miña conciencia e que farei todo o que poida para o ben de Eslovenia".
Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos
Conservadores:
República de Eslovenia
Demócratas cristiáns:
Liberais:
Conservadores:
Socialdemócratas:
GOST
miniatura|Portada dun estándar GOST da era Soviética. GOST é a abreviatura de Gosudarstvenny Obshchesoyuzny Standart (Normas Unitarias do Goberno Soviético) que designan un sistema de avaliación de sensibilidades empregadas na Unión Soviética e algúns países do leste de Europa.
Batalla de Liexa
miniatura|dereita|220px|Tropas belgas defendendo [[Herstal, ao nordeste de Liexa.]] A batalla de Liexa foi a batalla inicial da invasión xermana de Bélxica na primeira guerra mundial. Comezou o 4 de agosto do 1914 e finalizou o 16 do mesmo mes, cando a cidade se rendeu aos alemáns.
Contexto histórico
O Imperio Alemán declarou a guerra ao Imperio Ruso o 1 de agosto de 1914 cumprindo os acordos militares que mantiña co Imperio Austro-Húngaro. O día 2 enviou un ultimato a Francia e ao Imperio Británico. Os plans militares xermanos baseábanse nunha rápida conquista de París, sacando así a Francia da guerra. Posteriormente, centraríanse na fronte rusa. Para poder cumprir os obxectivos, as tropas alemás debían atravesar Bélxica cara as Ardenas. O Alto Mando pensaba que os belgas ían ofrecer moi pouca ou ningunha resistencia. Os belgas dispuxeron as súas tropas en diversos fortes e posicións defensivas. Cando os alemáns entraron en Bélxica atopáronse cunha resistencia moito maior do esperado e foron freados, permitindo aos franceses e británicos organizar a defensa de París.
2naFronteira
2naFronteira (Dous na Fronteira) é un dúo musical italo-galego formado en 2008 en Italia, integrado por Carmen Penim e  Maurizio Polsinelli.
Traxectoria
Formado en 2008 en Italia e establecido en Galicia dende 2013. Integrado por Carmen Penim (voz) e  Maurizio Polsinelli (piano e harmonio).
Interpretan temas orixinais para voz e harmonio. Música de autor, jazz e sefardí, entre outras, con influencias do jazz, tradicional galega, lied europeo, rock progresivo italiano. En 2016 foron nomeados xuíces honorarios do Couto Mixto.
Andriian Grigorevich Nikolaev
miniatura|250px|Selo adicado a Nikoláyev.
Andriian Grigorevich Nikolaev (en Андриян Григорьевич Николаев), nado en Sorseli, República dos Chuvaxos o 5 de setembro de 1929 e finado en Cheboksary o 3 de xullo de 2004, foi un astronauta da Unión Soviética.
Traxectoria
Foi coñecido coma o Home de Ferro nos medios aeronáuticos soviéticos por permanecer catro días illado e en silencio e o seu coñecemento do tempo que permaneceu na cámara de illamento, usada para avaliar as capacidades dos astronautas que tiñan que permanecer longos períodos no espazo en soidade.
Casou en novembro de 1963 con Valentina Tereshkova - a primeira muller que viaxou o espazo - coa que tivo unha filla, Elena Andrionova. Divorciáronse en 1982, ano no que Andriian deixou o corpo de cosmonautas soviéticos.
O 3 de xuño de 2004 faleceu dun ataque cardíaco en Cheboksary (Rusia) e foi soterrado na súa cidade natal a pesar das presións da súa filla para que fose soterrado na Cidade das Estrelas. En homenaxe, déuselle o nome de Nikoláyev a un cráter lunar.
Joaquín Álvarez Lores
Joaquín Álvarez Lores, nado no Grove en 1898 e finado no mesmo concello o 29 de agosto de 1981, foi un industrial conserveiro e político galego.
Traxectoria
Fillo de Eloy Álvarez Benavides e neto de Joaquín Álvarez Vidal. Perito agrícola, foi o líder dos agrarios do Grove no principio dos anos vinte. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro e elixido alcalde o 13 de novembro de 1923, permanecendo no cargo durante todo o período. Na Segunda República afiliouse ao Partido Radical, foi nomeado concelleiro logo da folga xeral revolucionaria de 1934 e elixido alcalde o 13 de outubro de 1934. Afiliado a Falange Española Tradicionalista y de las JONS e á Garda Cívica, volveu ser nomeado alcalde do Grove en 1940.
Vida persoal
Foi pai de María Eloísa, Antonio e Xoaquín Álvarez Corbacho.
The Astyanax
The Astyanax, coñecido no Xapón como The Lord of King (ザ・ロード・オブ・キング), é un videoxogo de acción desenvolvido por Aicom e estreado para arcade por Jaleco. A versión para a consola Nintendo Entertainment System, sinxelamemento chamada Astyanax, foi distribuída no mesmo período que o arcade.
Vilarín
Co topónimo Vilarín podemos referirnos a varios lugares de Galicia:
El Ideal (Lugo)
El Ideal foi un periódico editado en Lugo en 1917.
Eduardo Quiroga Pérez
miniatura|250px|Pazo de Banga, residencia dos Quiroga. Eduardo Quiroga Pérez de Deza, nado en Banga (O Carballiño) e finado no Carballiño o 7 de xullo de 1921, foi un político galego.
El Ideal (Lugo)
Traxectoria
Semanario infantil escrito por alumnos do Instituto de Lugo, apareceu o 23 de xullo de 1917. Dirixido por Juan Antonio Correa Calderón, entre os seus redactores figuraban Manuel Pardo Pardo e José Varela Montes. O administrador era Jesús Tapia Noguera.
Selección de fútbol de Arabia Saudita
Pódese dicir que é un dos equipos máis fortes de Asia, xa que gañou en tres ocasiones a Copa Asiática. O seu país organizara a primeira Copa FIFA Confederacións en 1992. Chegou a ser subcampión perdendo coa Arxentina. A súa mellor actuación internacional tívoa na Copa Mundial de Fútbol de 1994 ó clasificar a oitavos de final, sendo até agora o único país árabe asiático en chegar a esa instancia e xunto a Marrocos e Alxeria, dos árabes en xeral. Porén, nas edicións posteriores caeu nas primeiras roldas como na Copa Mundial de Fútbol de 2002 que no seu partido inaugural, caeu 0:8 con Alemaña.
San Martiño de Porqueira, Porqueira
San Martiño de Porqueira é unha parroquia do concello de Porqueira na comarca da Limia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2021 tiña 111 habitantes, deles 55 eran homes e 56 eran mulleres, o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 142 habitantes.
Castromil, Castromil, A Mezquita
Castromil é un lugar da parroquia de Castromil no concello da Mezquita, na provincia de Ourense.
No ano 2008 tiña 72 habitantes, deles 32 eran homes e 40 eran mulleres, o que supón un mantemento no número de efectivos en relación a 2007.
Antigua Guatemala
Antigua Guatemala é a capital do concello de Sacatepéquez. Antigamente, da Capitanía xeneral de Guatemala.
Poboación
thumb|300px|Praza central da Antigua Guatemala en 1827.
A cidade tivo unha poboación máxima duns 60.000 habitantes na década de 1770, o groso da poboación abandonouna a finais do século XVIII. A pesar do importante crecemento da poboación a finais do século XX, a cidade só alcanzara a metade dese número na década de 1990. En 2021, a cidade tiña unha poboación de	59.091 habitantes.
Gotomaro
Gotomaro foi un bispo galego da diocese de Iria que asistiu aos Concilios VI e VII de Toledo, nos anos 638 e 646, respectivamente.
Antigua Guatemala
O topónimo «Guatemala»
Os primeiros documentos históricos sobre o que está escrito o nome de Guatemala son as Cartas de relación que Pedro de Alvarado enviou a Hernán Cortés en 1524. Nestas cartas, o nome de Guatemala está escrito do mesmo xeito como se fai agora e que seguramente é a castelanización da palabra Quauhtemalan ("lugar de moitas árbores") de orixe Nahuatl, que era o nome co que coñecían a cidade e nación Cakchiquel os asistentes mexicanos que acompañaron Alvarado e Cortes. Nalgunhas actas do Cabido de Santiago do século XVI contida no libro antigo, aparece nomeada como "Goathemala"
Historia
thumb|200px|Fachada da antiga igrexa do Carme en 2009
Antigua Guatemala significa "Guatemala Vella" e foi a terceira capital de Guatemala. A primeira capital de Guatemala fundouse no lugar da cidade Kakchikel-Maya, hoxe chamada Iximche, o luns 25 de xullo de 1524, día de Santiago, e polo tanto nomeada Cidade de Santiago de los Caballeros de Guatemala (Cidade de Santiago dos Cabaleiros de Guatemala). Por suposto, Santiago converteuse no patrón da cidade.
Despois de varias revoltas kaqchikeles, a capital trasladouse a un lugar máis axeitado no Val de Almolonga (lugar da auga) o 22 de novembro de 1527 e mantivo o seu nome orixinal. Esta nova cidade estaba situada no lugar da actual San Miguel Escobar, que é un barrio do municipio de Ciudad Vieja. Esta cidade quedou destruída o 11 de setembro de 1541 por un lahar devastador do Volcán de Auga. Como resultado, as autoridades coloniais decidiron trasladar a capital unha vez máis, esta vez a 8 km. para o val de Panchoy. Así, o 10 de marzo de 1543, os conquistadores españois fundaron a actual Antigua, e de novo nomeouse Santiago de los Caballeros. Desde hai máis de 200 anos, serviu como sede do gobernador militar da colonia española de Guatemala, unha gran rexión que incluía case toda a actual Centroamérica e o estado máis meridional de México: Chiapas.
Santiago de los Caballeros foi a terceira sede da capital chamada reino de Guatemala, que incluía os actuais estados de Guatemala, Belize, O Salvador, Honduras, Nicaragua e Costa Rica, ademais do estado moderno de Chiapas en México. Despois de que unha inundación destruíse a segunda cidade, situada no Val de Almolonga, nas ladeiras do Volcán de Auga construíuse en 1543 unha nova cidade no Val de Panchoy, e estableceuse como cabeceira da Real Audiencia de Guatemala en 1549.