cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pradal
miniatura|Alegoría, autor anónimo Pradal (en francés: Prairial) é o nome do noveno mes do calendario republicano francés, o terceiro dos meses da estación da primavera, que comeza o 20 ou 21 de maio e termina o 18 ou 19 de xuño, segundo o ano. Coincide de xeito aproximado co paso aparente do Sol pola constelación zodiacal de Xémini.
O nome do mes deriva do francés prairie (en galego: "pradaría"). Segundo o informe á Convención proposto por Fabre d'Églantine, o devandito nome refírese "á fecundidade riseira e á colleita das pradarías de maio a xuño". O sufixo -al denota que o mes pertence á estación da primavera, igual que xerminal e floreal.
Oniroloxía
A Oniroloxía (do grego ὄνειρος, soño, e λóγος logos, razoamento, estudo, ciencia) constitúe o estudo científico dos soños.
O primeiro uso rexistrado da palabra é de 1653. Un impulsor da disciplina foi o sinólogo francés Hervey de Saint-Denys. O campo de estudo adquiriu relevancia cando Nathaniel Kleitman e o seu estudante Eugene Aserinsky descubriron a existencia de ciclos regulares.
Outro experimento de Kleitman, acompañado por William C. Dement, outro estudante de medicina nese entón, demostrou o período particular do soño no cal a actividade eléctrica do cerebro medida por un electroencefalógrafo asemellábase estreitamente á do espertar cando os ollos móvense activamente. Este tipo de soño é coñecido como soño de movemento rápido de ollos (en inglés, REM sleep), e o experimento de Kleitman e Dement achou unha correlación de 0,80 entre o soño REM e os soños.
Unha confirmación independente e case simultánea do soño lúcido por parte de Stephen LaBerge e Keith Hearne permitiu unha serie de experimentos e desenvolvementos posteriores.
Lenguazaque
Lenguazaque é un concello do departamento de Cundinamarca (Colombia), que se atopa na provincia de Ubaté, a 116 km de Bogotá.
Toponimia
O topónimo Lenguazaque, en muysc cubun (lingua muisca) quere dicir «fin dos dominios do zaque» ou «faixa de terra do zaque», porque alí viña descansar o zaque de Hunza (actual Tunja) e a bañarse nas augas termais.
Historia
Lenguazaque foi xurisdición de Tunja até a época da Independencia. A fundación do pobo debeu ocorrer con posterioridade ó 20 de novembro de 1559, cando o oidor Tomás López prescribiu a instrución sobre a formación de novas vilas de indios. O primeiro encomendeiro de Lenguazaque foi Lázaro López Salazar.
José Araújo Fernández
José Araújo Fernández, nado en 1971 en Mosela, é un empresario e político galego.
Traxectoria
Diplomouse en ciencias empresarias no Campus de Ourense. Empresario do sector dos videoclubs, chegou a ter tres na cidade de Ourense. Foi xerente do Festival de Cine Internacional de Ourense (2002-2003). Militante do Partido Popular foi concelleiro dende 2003 e tenente de alcalde e voceiro popular no concello entre 2015 e 2019. O 29 de xaneiro de 2019 renunciou a todos os seus cargos e o 12 de febreiro anunciou a súa marcha a Ciudadanos e a súa candidatura á alcaldía de Ourense.
Federación Galega de Sociedades Filatélicas
A Federación Galega de Sociedades Filatélicas (FEGASOFI) constituíuse o 17 de abril de 1966 cando, a iniciativa de Carlos Pérez-Fonterosa Antón e Alfredo Navarro Payá, se reuniron en Tui dez sociedades filatélicas de Galicia e unha do Bierzo e decidiron en constituírse en federación adscrita á Federación Española de Sociedades Filatélicas (FESOFI). O seu primeiro presidente foi Alfredo Navarro Payá e actualmente éo Valentín Suárez Alonso.
Antonio Pacheco Bermúdez
Antonio Pacheco Bermúdez, nado en Noia e finado en París o 5 de xullo de 1832, foi un xornalista e cirurxián galego.
Traxectoria
Exerceu como médico nos exércitos de Castela a Vella, Cataluña e Galicia. En 1793 foi o segundo cirurxián do buque San Telmo da Real Armada. En 1794 exerceu en Palencia e en 1795 deu clases na Universidade de Santiago de Compostela e na Real Academia Físico-Cirúrxica da mesma vila. Regresou ao exército, estando no terceiro batallón do Rexemento de Infantería de Borbón até agosto de 1798, e no 4º Rexemento desde maio de 1803.
En 1814, sendo primeiro axudante de cirurxía do corpo nacional de Artillería, foi apresado no castelo de Santo Antón e sentenciado a dez anos de cárcere en Ceuta, pena que finalmente non cumpriu por mor de varias doenzas físicas. De ideas liberais, foi apresado logo de estar involucrado no levantamento de Juan Díaz Porlier, sendo liberado o 15 de febreiro de 1819. En 1820 foi rehabilitado, servindo no 5º Rexemento de Artillería. Retirouse en 1821 cun soldo de mil reais, logo de lograr que lle considerasen como anos de servizo o tempo que estivo en prisión.
Obra
Foi redactor da Gaceta Instructiva da Coruña entre 1811 e 1815, ano en que foi prohibida por Fernando VII.
Traduciu a obra Política natural, co subtítulo de ''Discurso sobre los verdaderos principios de gobierno, por un magistrado anciano. Extracto hecho por la Biblioteca del Hombre Público. Traducido libremente con notas'', que traducira tamén Ignacio García Malo en Mallorca. A obra saíu publicada en Santiago de Compostela en 1811, e por ese motivo foi acusado polo tribunal da Inquisición en 1817.
En 1820 escribiu unha Descripción de las honras fúnebres que se hicieron en La Coruña al general Don Juan Díaz Porlier, adicada ao Conde de Toreno.
Vida persoal
O 27 de xullo de 1800 casou con Ventura San Miguel, irmá do consultor de cámara Evaristo San Miguel.
Arra
O topónimo galego Arra pode referirse a:
Brad Dourif
Bradford Claude "Brad" Dourif, nado en Huntington (Virxinia Occidental) o 18 de marzo de 1950, é un actor estadounidense. Coñecido polos seus papeis de Billy Bibbit en Alguén voou sobre o niño do cuco e Gríma Lingua de Verme en The Lord of the Rings: The Two Towers e The Lord of the Rings: The Return of the King.
O Chamorro, Valdoviño, Valdoviño
O Chamorro é un lugar da parroquia de Valdoviño no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 21 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 9 homes e 12 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 29 habitantes.
As aventuras de Jeremiah Johnson
Sinopse
Despois de desertar da guerra entre os Estados Unidos e México e farto da civilización, o soldado Jeremiah Johnson, decide deixalo todo e establecerse nas montañas xeadas. Alí, coa axuda dun vello cazador, terá que loitar para sobrevivir. Descubrirá a violencia dos indios que habitan esas terras e terá que defender a súa familia. Finalmente, a súa ira caerá sobre a tribo dos crow.
Tone Soul Evolution
Tone Soul Evolution é o segundo álbum da banda estadounidense de indie pop The Apples in Stereo, publicado o 30 de setembro de 1997. A edición en vinilo do disco foi editada cun 7" extra que incluía os temas "Man You Gotta Get Up" e "The Golden Flower".
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por by Robert Schneider agás onde se indique.
Glonass
miniatura|256px|Maqueta dun satélite Glonass K. Glonass é un sistema de navegación por satélite soviético/ruso.
Características
Glonass comezou na época soviética, co lanzamento do primeiro satélite en 1982. É o equivalente ao sistema GPS estadounidense e a súa orixe é similar: a finais dos anos 1960 os militares soviéticos identificaron a necesidade de ter un sistema de navegación por radio mediante satélites para mellorar a precisión dos nos mísiles balísticos. O sistema precedente a Glonass, Tsiklon, necesitaba varios minutos de observación desde unha posición fixa en terra para ter coordenadas precisas, insuficiente para actualizar correccións de traxectoria durante o voo dun mísil. Como resultado, en decembro de 1976 o goberno emitiu un decreto para comezar o desenvolvemento do sistema Glonass. En outubro de 1982 lanzáronse dúas maquetas a bordo dun foguete Proton K/DM-2, seguidos por varias decenas durante os anos seguintes. En 1989 tamén se lanzaron dous satélite xeodésicos Etalon para caracterizar a contorna gravitatoria das órbitas dos satélites Glonass.
O sistema Glonass úsase tamén en occidente como complemento do GPS. Operativamente o sistema consta de 21 satélites en tres planos orbitais, con tres satélites de apoio xa en órbita. O sinal civil ten unha precisión de 100 metros, mentres que o militar chega ao 10 metros.
Existen tres clases de satélites que dan servizo de sinal Glonass, os Uragan, Uragan-M e Uragan-K, coa previsión de que entre en escena un novo modelo, Uragan-K2. como foguetes lanzadores usáronse Proton K/DM-2, Proton M/DM-2, Proton M, Proton M/DM-2 e Soiuz-2-1b Fregat-M.
Vilapicina i la Torre Llobeta
250px|miniatura|Situación do barrio. 250px|miniatura|Imaxe de Torre Llobeta, edificio de finais do [[século XV.]] Vilapicina i la Torre Llobeta é un barrio, o máis meridional, do distrito de Nou Barris da cidade de Barcelona. O nome "Vilapicina" provén do latín pix, picis (cola), que fai referencia á cola que se extraía dos piñeiros para selar os barcos (un tipo de brea).
Allo (homónimos)
O allo é unha hortaliza que posúe un bulbo moi empregado na cociña, da que hai varias especies:
Como topónimo, pode referirse a:
Annemarie Moser-Pröll
Annemarie Moser-Pröll, nada en Kleinar (Salzburgo) o 27 de marzo de 1953 é unha ex-esquiadora austríaca. Foi a esquiadora alpina de máis éxito na década de 1970, con seis títulos xerais, incluídos cinco consecutivos. Moser-Pröll logrou os seus maiores triunfos en descenso, slálom xigante e cominada. En 1980, o último ano que competiu, obtivo a súa terceira medalla olímpica, primeira de ouro e gañou cinco carreiras da Copa do Mundo.
Traxectoria
Durante a súa carreira, Moser-Pröll gañou a Copa do Mundo en seis ocasións, incluíndo cinco consecutivas (1971-75). Logrou 62 vitorias na Copa do Mundo, segunda muller en número de vitorias tras Lindsey Vonn. Aínda así, continúa a ser a mellor muller en porcentaxe de vitorias xa que nesa época disputábanse poucas carreiras. Gañou cinco títulos de campionato do mundo (3 en descenso e 2 en combinada) e unha medalla de ouro olímpica. Entre 1973 e 1974 gañou once carreiras de descenso consecutivas.
O camiño á súa primeira e única medalla olímpica de ouro foi longo: nos Xogos Olímpicos de 1972 en Sapporo, estaba considerada a favorita en descenso e slálom xigante, mais nas dúas modalidades acabou segunda detrás da suíza Marie-Theres Nadig. Tras obter o seu quinto título mundial consecutivo, interrompeu a súa carreira para coidar o seu pai, enfermo de cancro de pulmón, perdendo a tempada completa da Copa do Mundo e os Xogos Olímpicos de 1976, que tiñan lugar no seu país, en Innsbruck. Trala morte do seu pai en xuño de 1976, volveu ao esquí competitivo de novo entre as mellores, finalizando segunda na Copa do Mundo en 1977 e 1978 e gañando a de 1979. Nos Xogos Olímpicos de 1980 en Lake Placid, conseguiu finalmente a medalla de ouro en descenso, coa súa rival de 1972 Marie-Theres de novo no podio, tras obter a medalla de bronce.
Varias semanas despois dos Xogos Olímpicos de 1980, retirouse do esquí competitivo e montou o seu propio café, "Weltcup-Café Annemarie" en Kleinarl, que decorou coa súa extensa colección de copas e trofeos. En 2008, meses despois da morte do seu home, retirouse do negocio e vendeu o establecemento a investidores locais, que o mantiveron co nome de "Café-Restaurant Olympia."
Vida privada
A súa irmá máis nova, Cornelia Pröll, tamén foi esquiadora olímpica.
Casou con Herbert Moser en 1974 e a súa filla Marion naceu en 1982.
Ferrari F40
O Ferrari F40 é un modelo de automóbil deportivo producido polo fabricante italiano Ferrari entre os anos 1987 e 1992. Pertence ó segmento de superdeportivos con motor traseiro V8, tracción traseira e 2 asentos. O motor de 2'9 litros ten 471 cabalos de potencia.
Foi creado para competir co Porsche 959 no grupo B das competicións deportivas da FIA, e bautizado F40 polo 40º aniversario da fábrica.
Titán (mitoloxía)
miniatura|A caída dos Titáns de [[Peter Paul Rubens|Rubens.]] Os titáns, masculino, e titánides ou titanias, feminino, foron deidades da primeira xeración divina, na mitoloxía grega, nacidos da unión entre Xea e Urano. Uníronse entre si para procrear a segunda xeración de deuses, chamados Olímpicos, aínda que dous titáns uníronse a femias doutras estirpes (Xapeto con Clímene, unha oceánide, e Crío con Euribia), e dúas titánides, Temis e Mnemósine, foron compañeiras de Zeus.
Reciben os nomes de Océano, Ceo, Hiperión, Crío, Xapeto e Cronos, os varóns; e Tetis, Rea, Temis, Mnemósine, Febe e Tía, as mulleres.
Zeus rebelouse contra o seu pai Cronos, que se fixera co poder no ceo tras castrar a Urano, nunha guerra coñecida como Titanomaquia, na que se enfrontaron Zeus e os seus irmáns contra os titáns (mentres que as titánides se mantiveron neutrais).
Mitoloxía
thumb|Mosaico de Petra (Xordania), representando ó deus Océano Segundo Elvira Barba, o mito dos titáns ten raíces neolíticas, anteriores á chegada dos pobos indoeuropeos a Grecia.
Salvo Temis e Mnemósine, por un lado, e Cronos e Rea, por outro, os titáns no desenvolveron un perfil propio e apenas aparecen na iconografía. En todo caso, sábese que Océano e Tetis se mantiveron na ribeira da Terra polo seu comportamento neutral durante a guerra, e que criaron a Hera. Océano pode ser representado con atributos relacionados co seu carácter acuático (áncora, remo, ánfora que verte auga), pero son máis características unhas pinzas de cangrexo sobre a súa cabeza, con pelo largo, barba mollada e auga saíndo da súa boca.
Tetis represéntase, adoito en mosaicos, como muller sentada e máis ou menos núa, rodeada de peixes e monstros acuáticos, ás veces cun remo, e sempre cunhas ás na fronte. Pode estar soa ou acompañando a Océano.
No altar de Pérgamo figuran representadas as titánides Tía e Febe.
Padriñán
O topónimo galego Padriñán pode referirse a:
STS-85
STS-85 foi unha misión do transbordador espacial Discovery lanzada o 7 de agosto de 1997 desde a rampla 39A do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-85, con seis astronautas a bordo, foi lanzada para estudar a atmosfera terrestre mediante o satélite CRISTA-SPAS-2, liberado e recuperado na mesma misión. CRISTA-SPAS-2 observou a atmosfera en lonxitudes de onda infravermellas. A tripulación, formada polo comandante Curtis L. Brown, o piloto Kent V. Rominger, os especialistas de misiónN. Jan Davis, Robert L. Curbeam, Stephen K. Robinson e o especialista de carga Bjarni V. Tryggvason, tamén levou a cabo outros experimentos a bordo do Discovery.
CRISTA-SPAS-2 foi unha colaboración entre a axencia espacial alemá DARA e a NASA que consistía en tres telescopios e catro espectrómetros despregados durante o primeiro día de voo. A plataforma foi recuperada o 16 de agosto despois de 200 horas de voo libre, tempo durante o cal desde terra se fixeron medicións atmosféricas mediante foguetes sonda e globos para correlacionar os datos. O transbordador levaba tamén a bordo a carga TAS-1 para probar novas tecnoloxías, MFD como experimento tecnolóxico para o futuro brazo robótico no módulo xaponés da Estación Espacial Internacional, IEH-02 para a observación do Sol e varios experimentos biolóxicos e de materiais.
Seixo, Pacios, Pedrafita do Cebreiro
Seixo é un lugar da parroquia de Pacios no concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 32 habitantes (17 homes e 15 mulleres).
Río do Foxo, Valdoviño, Valdoviño
Río do Foxo é un lugar da parroquia de Valdoviño no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 11 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 5 homes e 6 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 36 habitantes.
Mesidor
O nome provén da cor dourada que toman as méses nos meses de xuño e xullo no hemisferio norte.
Oripää
Oripää é un municipio de Finlandia situado na rexión de Finlandia Propia. En 2018 a súa poboación era de 1.376 habitantes. A superficie do termo municipal é de 117,72 km2, dos cales 0,11 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 11,70 hab./km².
O concello é unilingüe en finés.
Adelante
Co nome de Adelante podemos referirnos a:
Jacques Bonnet
Traxectoria
Logo de traballar moitos anos como editor en 1996 publicou unha monografía sobre Lorenzo Lotto e en 1998 a novela Un jeune homme rebelle. En 2003 publicou a novela histórica A l'enseigne de l'amitié, sobra a figura do filósofo Giordano Bruno, que trata temas como a xustiza, a relixión, a política e a moral.
Abades
Un abade é o superior dunha comunidade de monxes. Como topónimo, Abades pode referirse a:
Arapaima gigas
Arapaima gigas é unha especie de peixes amazónicos, que antes se pensaba que era a única especie do xénero Arapaima. Actualmente o xénero Arapaima foi subdividido en varias especies. Houbo unha certa confusión na clasificación da especie dentro do xénero e a identificación e identidade de individuos descritos, debido aos cambios taxonómicos e á perda de varios espécimes tipo.
Distribución
A. gigas é orixinario das augas da conca do río Amazonas; está presente no Brasil, Güiana e o Perú. A especie foi introducida en partes do leste de Asia, ora co obxectivo de pesca ora accidentalmente.
Busteliño, Veascós, Carballedo
Busteliño é un lugar da parroquia de Veascós, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 estaba despoboado.
Toponimia
O topónimo é un diminutivo de Bustelo (parroquia de Carballedo), á súa vez diminutivo de (latín tardío, do celta ): terreo de pastos para o gando (bois). .
Pride: The Royal Philharmonic Orchestra Plays U2
Pride: The Royal Philharmonic Orchestra Plays U2 é un álbum tributo á banda irlandesa U2 gravado pola Royal Philharmonic Orchestra en maio de 1998. Foi editado o 20 de abril de 1999. Ao ser editado en 1999 non contén cancións máis recentes que o álbum Achtung Baby de 1991. O álbum foi reeditado o 23 de xuño do 2003 baixo o título The Hits of U2.
A carátula orixinal do álbum é unha parodia da carátula do álbum de 1988 Rattle And Hum.
Temas
Ao contrario dos anteriores álbums de tributo da Royal Philharmonic Orchestra, como o gravado en 1996 en tributo a Pink Floyd, Pride é un disco instrumental e non ten letra. Ten temas de cinco álbums de U2: War, The Unforgettable Fire, The Joshua Tree, Rattle And Hum, e Achtung Baby.
Maria Verónica Reina
Maria Verónica Reina, nada o 15 de xuño de 1964 e finada o 27 de outubro de 2017, foi unha psicóloga educativa arxentina e activista que fixo campaña internacionalmente na defensa dos dereitos das persoas con discapacidade. En representación do International Disability and Development Consortium, foi unha das principais contribuíntes nas negociacións da Convención Internacional sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidade.
Primeiros anos
Nada na Arxentina o 15 de xuño de 1964, Maria Verónica Reina quedou discapacitada nun accidente de tráfico á idade de 17 anos cando cursaba o seu último ano escolar. Porén, despois dun período no hospital, puido completar os seus estudos. Tiña a esperanza de converterse en mestre, pero denegóuselle a entrada ós estudos educativos xa que as persoas discapacitadas non estaban autorizadas a ensinar na Arxentina. Logrou superar estas dificultades optando por estudar psicoloxía educativa, graduándose na Universidade Católica de Santa Fe en Educación Especial para Integración Escolar. Despois obtivo unha mestría en Educación e Ensinanza Aberta e a Distancia da Universidade Nacional de Educación a Distancia de España.
Carreira
Reina desenvolveu experiencia traballando en varias institucións, incluíndo o Instituto Universitario San Martín en Rosario, Arxentina; a Organización de Persoas Discapacitada Arxentina, Cilsa; Center for International Rehabilitation, Chicago (1997); o Instituto para a Defensa Internacional da Incapacidade; o Instituto para a Cooperación e o Desenvolvemento Internacional; e o Centro de Rehabilitación Internacional.
Traballou como directora de proxectos internacionais no Instituto Burton Blatt (BBI) da Universidade de Siracusa en Washington D.C. desde 2006. En 2008, co apoio do BBI e do Banco Mundial, foi nomeada como primeira Directora Executiva da Alianza Mundial para a Discapacidade e o Desenvolvemento. A alianza propúxose promover a inclusión das persoas discapacitadas nas políticas e prácticas a través das axencias de desenvolvemento. Participou activamente no Comité Ad hoc das Nacións Unidas para a Convención sobre Discapacidade.
Nos meses previos á súa morte, axudou a promover a eficacia do Grupo de partes interesadas de persoas con discapacidade no marco da International Disability Alliance. Nunha reunión consultiva das Nacións Unidas en Bos Aires, buscou reforzar o papel da comunidade de persoas con discapacidade no desenvolvemento da Convención sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidade.
Maria Verónica Reina faleceu na súa cidade natal, Rosario, o 27 de outubro de 2017. Tiña 54 anos.
Obra de teatro
miniatura|Páxina inicial dunha das comedias de [[Lope de Vega, co dramatis personae e o inicio do texto.]] Unha obra de teatro ou obra teatral é unha forma literaria normalmente constituída por diálogos entre personaxes e cunha certa orde. A obra de teatro ocúpana as personaxes, os diálogos, os parágrafos...
Á hora de escenificar a obra, os actores deben respectar o guión teatral, obra dun dramaturgo. O director de escena é o encargado de que a obra se cinga ao guión, así como da dirección das interpretacións.
Historia
En Occidente, as obras de teatro en sentido tradicional teñen a súa orixe estrutural na Antiga Grecia, en concreto nos ditirambos dionisíacos e a produción dos pais da dramaturxia grega: Esquilo, Sófocles, Eurípides e Aristófanes.
No século XVIII, obsérvase unha gran variedade de comedias teatrais. O século XIX viu o nacemento do drama romántico, unha mestura de comedia e traxedia. Isto demostra o actual xénero literario da época, o romance, que se opón ao clasicismo. Convértense en populares o vodevil e o melodrama. A finais dese século xorde o drama realista.
Xéneros
Entre os principais xéneros dramáticos están a comedia, a farsa, o melodrama, a traxedia, a traxicomedia e a peza. Tamén poden incluírse os xéneros musicais como a ópera, a opereta e os musicais, e tamén o ballet e a danza, cando neles aparece unha acción dramatizada.
Echinorhinus brucus
Echinorhinus brucus, coñecido en galego como cravudo, é unha especie de peixe elasmobranquio selaquimorfo da superorde dos escualiformes, unha das dúas integradas na actualidade (2020) na familia dos equinorrínidos.
Descrición
A especie foi descrita en 1788 polo naturalista francés Pierre Joseph Bonnaterre, baixo o nome de Squalus brucus, na súa obra [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/11660#/summary ''Tableau encyclopédique et méthodique des trois regnes de la nature. Ichthyologie''].
Sinónimos
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
En Galicia
Esta especie frecuenta as augas galegas, onde foi citado por primeira vez en 1919 por Odón de Buen y del Cos, como Echinorhinus spinosus.
Nome galego
A Real Academia Galega dá para esta especie o nome de cravudo. Ríos Panisse, xa dera para a especie, que identifica como Echinorhinus spinosus (Gmelin), o nome de cravudo, segundo Lozano Cabo, opinando que quizais sexa o garvudo que se define como «escualo, pez de mar», no dicionario de Franco Grande.
Real Audiencia
miniatura|200px|Ordenanzas da [[Real Audiencia de Galicia.]]
A Real Audiencia foi un órgano xudicial creado poa Coroa de Castela que perdurou até a caída do Antigo Réxime.
Historia
Formalmente, a primeira audiencia foi establecida en Valladolid o ano 1371.
A Real Audiencia de Galicia estableceuse en 1480 polos Reis Católicos. Até 1578 non tivo sede fixa, senón que se desprazaba aos lugares onde había problemas que resolver, e nese ano instálase definitivamente na Coruña.
En 1494, Isabel a Católica dividiu dita audiencia en dúas: a Audiencia de Valladolid, con competencia a norte do río Texo; e a de Cidade Real, con competencia ao sur do mesmo río. En 1500 decidiuse trasladar esta última a Granada, o que se verificou en 1505.
Carlos I instalou en 1528 a Audiencia de Aragón en Zaragoza. O seu fillo Filipe II creou numerosas audiencias en España: a de Sevilla en 1525, a das Canarias (1526), a de Las Palmas en 1568 e a de Mallorca en 1571, así como noutros lugares de Europa, entre outras, a de Sardeña en 1564 e a de Sicilia en 1569.
En América instálase por primeira vez unha audiencia en Santo Domingo, capital da illa A Española, en 1511, durante a gobernación de Diego Colón, pero ao pouco tempo foi suprimida, sendo restablecida en 1526.
Baixo Carlos I e Filipe II, entre 1526 e 1583, estendéronse as audiencias por América e as Filipinas.
En 1717 establécese a audiencia de Asturias; en 1790, a de Estremadura en 1834, a de Albacete.
Na Coroa de Castela
As demais audiencias xurdidas, unha anterior e as demais posteriormente, non contaron co título de chancelaría, e o seu nivel competencial era menor:
No Reino de Navarra
No Reino de Navarra non había audiencia, e as funcións xudiciais ostentábaas o Consello Real de Navarra.
Na Coroa de Aragón
A Coroa de Aragón mantiña audiencias reais en cada un dos seus reinos desde o século XV:
Tras os Decretos de Nova Planta, desde 1707 acomodouse ao modelo competencial de chancelaría para as dúas primeiras (Aragón e Valencia), e desde 1715 para as dúas últimas (Cataluña e Mallorca); nestes casos, coa innovación dun sistema de presidencia militar, que máis tarde foi aplicado tamén ás castelás.
As Reais Audiencia nas Indias
miniatura|Gravado de Felipe Guamán Poma de Ayala que representa á Real Audiencia de [[Lima.]] En América creouse por primeira vez unha audiencia en Santo Domingo (illa de A Española) en 1511, durante a gobernación de Diego Colón, pero ao pouco tempo foi suprimida, sendo restablecida en 1526.
Baixo Carlos I e Filipe II estendéronse as audiencias por América e as Filipinas, poñéndose definitivamente en funcionamento a Audiencia de Santo Domingo e creándose nove máis:
No século XVII repúxose a Audiencia de Chile, en Santiago, e créase a primeira en Buenos Aires:
Finalmente, no século XVIII reinstálase a Audiencia de Buenos Aires, e créanse as dúas últimas audiencias indianas:
Na América hispana baixo o dominio da coroa española, a real audiencia adquiriu unha crecente importancia, velando polo cumprimento do dereito, a protección dos gobernados e pola aplicación da xustiza no continente. Así mesmo, chegaron todas a seren tamén reais chancelarías, sendo depositarias do selo real (real selo), polo que as consideraban representantes da persoa do monarca nos seus respectivos territorios.
Composición das Reais Audiencias
As Reais Audiencias estaban compostas por un presidente, que era polo xeral o respectivo vicerrei ou o gobernador, e por un número variábel de oidores (xuíces), máis algúns alcaldes do crime (en España, México e Lima). Ademais, formaban parte deste tribunal un fiscal e "outros oficiais subalternos", entre eles un alguacil maior, un relator, un escribán de cámara e un porteiro.
Por real decreto de 11 de marzo de 1776 mandouse que as 10 audiencias indianas entón existentes estivesen presididas por un rexente, o cal foi comunicado por real célula do 6 de abril de 1776 e as súas funcións fixadas pola real instrución do 20 de xuño de 1776. Dispúxose tamén agregar 2 oidores e un alcalde do crime ás audiencias de México e Lima; 2 oidores ás de Guadalajara, Santo Domingo e Quito; e un oidor ás de Manila, Guatemala, Charcas e Santafé.
Funcións
As reais audiencias eran quizais os únicos órganos da época que tiñan unha función máis marcada: a administración de xustiza.
Na América hispana foron os máis altos tribunais de xustiza. Contra o século XVIII, principalmente por evolución espontánea, máis que por reformas legais, convertéronse esencialmente en tribunais de apelación.
En caso de vacancia do vicerrei ou do gobernador, podía substituílos interinamente o oidor máis antigo (chamado oidor decano). Así mesmo, eran órganos consultivos dos vicerreis e gobernadores en materia de goberno e facenda pública.
Debían facer cumprir as reais ordes e, eventualmente, podían suplicar unha lei (cando presentaba un vicio) e representala ao Consello de Indias. Ademais, debían examinar as ordenanzas, os regulamentos e decretos do respectivo vicerrei ou gobernador. En caso de que estes se extralimitasen nas súas facultades e atribucións, podían presentarlles dita situación, e, en caso de non ser oída, dar conta ao soberano.
Igualmente, debían preocuparse polo bo tratamento dos indíxenas, podían prohibir a circulación ou comisar determinados libros. Ademais, preocupábanse de informar ao rei sobre a conduta dos sacerdotes dentro do seu territorio xurisdicional, podían deter as bulas que considerasen atentatorias ao Padroádego rexio.
Clasificación
As reais audiencias tiveron unha clasificación, de acordo coa súa xerarquía:
American Philatelic Society
miniatura|Sede da APS A American Philatelic Society (APS) é a federación filatélica dos Estados Unidos, a máis grande das asociacións filatélicas do mundo con 44.000 membros (2005) en 110 países, incluíndo comerciantes filatélicos e 700 clubs locais, ademais 200 sociedades especializadas están afiliadas á APS. A súa sede tradicional estivo en Bellefonte, Pensilvania aínda que recentemente a trasladou a State College, Pensilvania.
Historia
A APS fundouse o 13 de setembro de 1886 en Nova York co nome de American Philatelic Association, o seu primeiro presidente foi John K. Tiffany e representaba a uns 400 filatelistas membros da APS. En 1897 cambiou o seu nome polo actual primeiro durante uns poucos meses en 1897 e permanentemente en 1908. En 1940 tiña 4.000 membros entre eles o presidente dos Estados Unidos Franklin Delano Roosevelt e o seu secretario do Interior Harold L. Ickes. A APS é o representante dos Estados Unidos na Federation Internationale de Philatelie desde 1947.
Rodney Nuckey
Rodney Nuckey, nado en Wood Green (Londres) o 26 de xuño de 1929 e finado en Manila (Filipinas) o 29 de xuño de 2000 foi un piloto de automobilismo inglés.
Traxectoria
Empezou na Fórmula 3 de 500cc. Participou en dous Grandes Premios do Campionato do Mundo de Fórmula Un, debutando o 2 de agosto de 1953, aínda que o seu lugar no Gran Premio do Reino Unido de 1954 tomouno Eric Brandon. Nuckey non conseguiu puntos de campionato, pero terminou en terceiro lugar no Gran Premio de Siracusa no campionato en 1953 e participou noutras carreiras fora do campionato de Fórmula Un.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Primeira división española 2009/10
A tempada 2009/10 da Primeira División Española de fútbol comenzou o 29 de agosto de 2009 e rematou o 16 de maio de 2010. O FC Barcelona proclamouse campión por segunda tempada consecutiva e logrou a 20ª liga da súa historia, a décima nos últimos vinte anos. O único equipo galego foi o Deportivo da Coruña.
Os azulgrana sentenciaron o título na última xornada, tras manter unha forte loita co Real Madrid, ata bater ambos os equipos a marca de puntuación da Primeira División, con 99 e 96 puntos respectivamente, na que varios medio bautizaron como a mellor liga da historia. Barcelona, Real Madrid e Valencia CF clasifícanse de maneira directa para a Liga de Campións, e o Sevilla FC, que xogará a rolda previa. O RCD Mallorca e o Getafe CF clasifícanse para a UEFA Europa League, que tamén xogará o Atlético de Madrid por ser subcampión de Copa. Por outro lado, Valladolid, Tenerife e Xerez perderon a categoría, decidíndose todo na última xornada.
Equipos e estadios
Tomaron parte na competición vinte equipos. Recreativo de Huelva, CD Numancia e Real Betis, descendidos a tempada anterior, foron substituídos polo Real Zaragoza, CD Tenerife e Xerez CD, que debutou na máxima categoría.
Pola súa banda, o RCD Espanyol, doce anos logo da demolición de Sarrià, puido estrear o seu novo Estadio Cornellà-El Prat.
miniatura|300px|Tras doce anos de alugueiro en [[Estadio de Montjuïc|Montjuïc, o RCD Espanyol inaugurou o Estadio Cornellà-El Prat.]]
miniatura|300px|O [[Estadio Municipal de Chapín|Municipal de Chapín, en Xerez da Fronteira, estreouse esta tempada como estadio de Primeira División.]]
Trofeo Zarra
Por cuarta vez nos últimos cinco anos, o valencianista Villa volveu ser o máximo goleador español e obtivo o Trofeo Zarra do Diario Marca.
Trofeo Zamora
Por primeira vez na historia do FC Barcelona, o club contou nas súas filas co máximo goleador e o porteiro menos goleado nunha mesma temproada. O guardamenta Víctor Valdés logrou por segundo ano consecutivo o Trofeo Zamora, o terceiro da súa carreira. Para optar ao premio foi necesario disputar 60 minutos en, como mínimo, 28 partidos. miniatura|200px|dereita|Valdés logrou o seu terceiro [[Trofeo Zamora|Zamora.]]
Trofeo Miguel Muñoz
miniatura|220px|[[Pep Guardiola fixo historia ao ser o primeiro técnico debutante en gañar dúas ligas consecutivas.]] Pep Guardiola, que dirixiu ao mellor FC Barcelona da historia da liga, logrou o Trofeo Miguel Muñoz de Marca ao mellor adestrador, sendo o primeiro técnico en obtelo dous anos consecutivamente.
Trofeo Alfredo Di Stéfano
Lionel Messi converteuse no primeiro xogador en lograr dúas tempadas consecutivas o premio do Diario Marca ao mellor xogador da Primeira División. Unha votación aberta durante toda a tempada na web do xornal serviu para seleccionar aos finalistas do trofeo, cuxo gañador foi elixido entre estes por un xurado de trece expertos, presidido por Alfredo di Stéfano e integrado por Fabio Capello, Andoni Zubizarreta, José Eulogio Gárate, Emilio Butragueño, Manuel Díaz Vega, Fernando Hierro, Luis Suárez, Quini, Johan Cruyff, Zinedine Zidane, Santiago Segurola, Amalio Moratalla e Eduardo Inda.
Trofeo Guruceta
Alberto Undiano Mallenco logrou o Trofeo Guruceta do Diario Marca por segunda vez na súa carreira. O colexiado navarro confirmou o seu bo momento ao ser tamén elixido como representante español para o Mundial de Suráfrica.
Trofeo EFE
Lionel Messi gañou por segunda tempada consecutiva o trofeo ao mellor xogador iberoamericano e converteuse no primeiro futbolista en lograr en tres ocasións o galardón da Axencia EFE. Para gañar o premio foi necesario disputar, como mínimo, 25 encontros.
Mercado de traspasos
Durante o mercado de verán de 2009, o Real Madrid, da man do seu novo presidente Florentino Pérez, realizou o maior desembolso da historia do fútbol ata a data, gastando algo máis de 250 millóns de euros para realizar unha profunda renovación do seu persoal. Destacaron as contratacións de Cristiano Ronaldo (94 millóns de euros, fichaxe máis cara da historia), Kaká (65 millóns), Benzema (35 millóns) e Xabi Alonso (30 millóns). A cambio desprendeuse de importantes xogadores como Arjen Robben ou Sneijder por un valor netamente inferior ao que foron adquiridos anteriormente para poder pagar os novos, o que lle valeu algunhas críticas.
Pola súa banda, o FC Barcelona realizou a operación máis cara nos seus máis de 100 anos de historia, ao adquirir do Inter de Milán ao sueco Zlatan Ibrahimović por 48 millóns de euros, ademais do seu trueque por Samuel Eto'o (valorado en 20 millóns de euros).
En cambio, o resto de equipos mantivo unha actitude bastante discreta.
Árbitros
Seguindo a liña de redución dos últimos anos, vinte e dous colexiados, un menos que a tempada anterior, arbitraron os partidos da Primeira División de España 2009/10. Entre eles, dous debutantes: Xavier Estrada Fernández e José Luis González González, ambos ascendidos tras pasar por Segunda División. Só había un representante do Comité Galego de Árbitros: Bernardino González Vázquez.
Pola súa banda, causan baixa tres colexiados respecto da tempada anterior, todos eles retirados: Luis Medina Cantalejo, Arturo Daudén Ibáñez e Julián Rodríguez Santiago. Este último viuse obrigado a colgar o chifre tras ser descendido de categoría polo Comité Técnico de Árbitros e, á vez, non poder arbitrar en Segunda División por exceder o límite de idade.
Linda M. Godwin
Linda Maxine Godwin, nada en Cape Girardeau (Missouri) o 2 de xullo de 1952, é unha astronauta estadounidense retirada que formou parte das misións STS-59, STS-37, STS-108 e STS-76.
Traxectoria
Godwin graduouse en matemáticas e física pola Universidade do Sueste de Missouri en 1974 e é máster en ciencias e doutorada en física pola Universidade de Missouri en 1976 e 1980 respectivamente.
Foi seleccionada como astronauta pola NASA en 1980. Participou nas misións STS-59, STS-37, STS-108 e STS-76, pasando un total de 38,26 días no espazo.
Diáspora xudía
Ademais de representar historicamente o exilio do pobo, a diáspora está relacionada coa relixión xudía. Primeiramente vese como un castigo de Deus polos pecados de idolatría cometidos antes da catividade babilónica. Tamén, a Tanakh contén numerosas profecías sobre o retorno do pobo á Terra Prometida dos "confíns da Terra". De acordo con algunhas profecías da Tanakh, o retorno anuncia a chegada do mesías. O termo diáspora, nun senso menos estrito, tamén se emprega para falar da dispersión de calquera grupo relixioso ou étnico fóra do seu lugar de orixe, como no caso da historia do pobo xitano.
O Cando, Dormeá, Boimorto
O Cando é un lugar da parroquia de Dormeá no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 8 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 3 eran mulleres.
Alegría (Vigo)
Alegría foi un semanario editado en Vigo entre 1909 e 1910.
Historia e características
Semanario satírico e ilustrado con caricaturas, aparece en 1909. Estaba dirixido por J. Llanos.
Frutidor
miniatura|Alegoría, autor anónimo Frutidor (en francés: Fructidor) é o nome do duodécimo e último mes do calendario republicano francés, o terceiro da estación do verán, que dura desdeo 18 ou 19 de agosto ata o 21, 22 ou 23 de setembro, segundo o ano. Coincide aproximadamente co paso aparente do Sol pola constelación zodiacal de Virgo.
Luís Amado Carballo
Luís Gustavo Amado Carballo, nado en Pontevedra o 2 de maio de 1901. e finado na mesma cidade o 3 de setembro de 1927, foi un escritor galego en lingua galega, cofundador da revista Alborada e pai do hilozoísmo ou animismo. Moi relixioso, interesado pola teosofía, militou como galeguista e pertenceu ás Irmandades da Fala. Foi, xunto con Manuel Antonio, un dos poetas máis destacados do seu tempo, pertencentes ambos a xeración de 1922 (ou de 1925). Morreu prematuramente por causa dunha tuberculose. No ano 1982 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.
Traxectoria
miniatura|200px|esquerda|Certificado de nacemento ([[pdf).]] Fillo de Luís Amado de la Riega, pontevedrés, parente de Xoán Manuel Pintos, Luís de la Riega e Celso García de la Riega, e Consuelo Carballo Pesqueira, redondelá, familia ilustrada e conservadora. Fixo os estudos primarios no Colexio Balmes e o Bacharelato no Instituto Xeral e Técnico. O 27 de febreiro de 1912 participou nun recital declamando o poema "Un vello paroleiro" de Heliodoro Fernández Gastañaduy. En 1918 comezou a estudar Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, mais non as rematou.
O 25 de xaneiro de 1919 publicou o relato en lingua castelá "El emigrado" na revista viguesa Vida Gallega. Dous meses despois, o 31 de marzo, publicou no Diario de Pontevedra o soneto "Amanecer", tamén en castelán. En xuño dese ano publicou neses dous periódicos o relato "El Peregrino", baseado no texto do Romance de Don Gaiferos. Dese mesmo mes é o poema "La Estadea". Tamén no Diario de Pontevedra publicou outros poemas de carácter modernista, como "Aurora de Nácar" ou "Tríptico a Tórtola Valencia". "La Romería", publicado o 15 de xullo en Vida Gallega, é un relato costumista que conta a visita dunha rapaza coa súa avoa a unha ermida.
En setembro de 1919 marchou a Madrid coa idea de continuar os estudos. Alí contacta con Evaristo Correa Calderón e Ramón Gómez de la Serna, leva unha vida bohemia e asiste a algúns parladoiros literarios, como relata no artigo "Remember of Pombo", publicado no xornal Galicia en 1923. Intentou dedicarse ao xornalismo sen moito éxito. Publicou o relato "Guerrilleros de antaño" en La Tribuna e enviou críticas de arte ao Diario de Pontevedra. Mandou tamén poemas en castelán á revista Parábola de Burgos e a España de Madrid. miniatura|esquerda|Non se pode concibir a [[literatura galega sen o legado de Amado Carballo. ]] O 5 de decembro de 1920 publicou o conto "Supersticeón" no voceiro A Nosa Terra, adicado a Castelao. No relato hai unha querenza por crenzas espiritistas e polo ocultismo. De carácter similar é o artigo "O culto da vaca astral en Galicia", publicado na mesma revista o 31 de maio de 1921, que foi contestado por Vicente Risco. De volta a Pontevedra, asiste a faladoiros no piñeiral La Fillagosa, á beira do río Lérez, propiedade de Xoán Bautista Andrade, quen, segundo algúns estudosos, exerceu unha grande influencia sobre a poesía de Amado Carballo. En setembro do mesmo ano escribiu en castelán o prólogo do libro Mágoas de Xoán Vidal Martínez. Con el e con Modesto Bará Álvarez, fundou en 1922 a revista Alborada, da que saíron catro números. No terceiro deles, publicado en xullo, saíu o seu relato "Maliaxe", segundo Carballo Calero, composición literaria pueril e dun galego moi forzado e diferencialista, e no cuarto apareceron os textos "O iris dinámico" e "Esfinxes". miniatura|Placa na casa, na r/ Cobián Roffignac esq. Benito Corbal. En novembro de 1923 apareceu a súa noveliña Os probes de Deus no quinto volume da revista Lar, con portada deseñada por Camilo Díaz Baliño. Nela nárranse en nove cadros as fins das vidas de nove persoas nun asilo de anciáns. Os probes de Deus é, na opinión dalgúns críticos, demasiado bebedora da escrita de Ramón María del Valle-Inclán. Traduciu do francés tres poemas do autor postsimbolista Paul Fort: "Pregaria ao santo silenzo", "O máis ledo dos lieds e "A moza que morreu enamorada", publicados n' A Nosa Terra o 1 de novembro de 1923. Traduciu tamén a Francisco de Asís ("Canto do irmán Sol"), Rainer Maria Rilke ("A unha amiga") e a Alfonsina Storni ("¿Verdade?").
En 1924, despois de exercer de mestre con carácter interino, ingresou como redactor de La Concordia en Vigo e despois en El Pueblo Gallego. Neles fixo artigos xornalísticos de opinión sobre a actualidade política estatal e internacional, así como dos problemas galegos. Desde a prensa tivo novas discusións con Vicente Risco.
O 10 de decembro de 1924 casou na basílica de Santa María a Maior de Pontevedra coa pontevedresa María López Fernández, seis anos máis vella, filla do pintor e violinista Benigno López Sanmartín. Como ministro celebrante figura Valentín Villanueva Rivas, párroco. miniatura|235px|Pazo dos De la Riega, [[Santa Margarida, Mourente, Pontevedra|S.ta Margarida.]] En 1925 retomou os estudos de Filosofía e Letras. Por enfermar de tuberculose, pasou o verán de 1926 en Soutelo de Montes e o outono en Santa Margarida de Mourente, neses tempos escribiu a maioría dos poemas da súa obra póstuma O Galo (1928).
En 1927 titulouse como Mestre, nese mesmo ano publicou Proel. Morreu na súa viña natal, aos vinte e seis anos de idade, a consecuencia da tuberculose. Foi soterrado no camposanto de San Amaro.
Obra
Pese a ser tamén autor en prosa, Amado Carballo é coñecido fundamentalmente pola súa creación poética de vangarda e como fundador do hilozoísmo. Malia finar novo, tivo moita aceptación lírica no seu tempo. A súa poesía, influída polas vangardas europeas e americanas, ofrece unha mestura das imaxes vangardistas coas formas tradicionais galegas (octosílabo). O elemento cromático está moi presente en toda a súa obra en verso, da cal a gran protagonista é a paisaxe, especialmente da ría de Pontevedra, unha paisaxe que o autor quere presentar humanizada mediante o uso de prosopopeas. A poesía de Amado Carballo está enormemente conectada cos sentidos, tecendo os poemas con metáforas.
Prosa
miniatura|Proel e O Galo compoñen o v. 16 da [[Biblioteca Galega 120.]]
Ansemil
O topónimo galego Ansemil pode referirse a:
Bacorelle, Valdoviño, Valdoviño
Bacorelle é un lugar da parroquia de Valdoviño no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 5 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 3 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Friedrich Emanuel Praetorius
Friedrich Emanuel Praetorius, nado en Turinxia en 1623 e finado en 1695, foi un Kantor alemán que desenvolveu a súa actividade na cidade de Lüneburg. Fixo un grande esforzo a prol da ampliación da biblioteca da escola da igrexa de San Miguel de Lüneburg, onde Johann Sebastian Bach estudou entre 1700 e 1702.
Galería de imaxes da igrexa de Santa María de Soutolongo
A igrexa de Santa María de Soutolongo está situado na parroquia de Soutolongo, concello de Lalín.
Carlos Francisco de Croix
miniatura|220px|dereita|Carlos Francisco de Croix Capitán Xeneral de Galicia e vicerrei de Nova España Carlos Francisco de Croix, nado en Lille en 1699 e finado en Valencia en 1786, marqués de Croix, foi un militar e político ao servizo do Reino de España.
Traxectoria
Serviu aos reis Filipe V, Fernando VI e Carlos III. Chegou a ostentar os cargos de Capitán Xeneral de Andalucía, Capitán Xeneral de Galicia (xuño de 1756 - setembro de 1766), vicerrei de Nova España (25 de agosto de 1766 - 22 de setembro de 1771) e, finalmente, Capitán Xeneral de Valencia entre 1777 e 1786.