cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Música tradicional
Música folclórica vs. música popular
A música folclórica tamén se denomina co apelativo de "música popular" (e de feito, con anterioridade ao século poderían considerarse sinónimos). O termo música popular remite á música que se creaba, interpretaba e transmitía polo pobo e os músicos populares. Ademais dese significado que remitía a un uso máis rural da música popular, na actualidade tamén se entende por música popular aqueles xéneros máis actuais de difusión urbana que tamén se crean, interpretan e transmiten de maneira popular: desde a música considerada moderna, habitualmente vinculados á cultura urbana, que máis atraen a atención do gran público, aínda que na actualidade o termo música popular pode referirse á música de maior difusión ou popularidade.
Obodritas
Algúns dos obodritas tamén migraron ao sur e asentáronse na Chaira panónica, onde o condado de Bács-Bodrog do Reino medieval de Hungría foi nomeado no seu honor.
Lista de xefes obodritas
thumb|Niklot (1090–1160), xefe da confederación obodrita Os gobernantes posteriores a estes clasifícanse dentro dos duques e Arquiduques de Mecklemburgo.
Música tradicional
Música folclórica vs. música folk
A partir da década dos 50, 60 e 70 do século   xurdiu en numerosos países un interese pola música folclórica que conduciu á formación e difusión de diversos conxuntos musicais deste xénero. Algúns deles produciron formas modernizadas desta música que se coñecen baixo o nome xenérico de música folclórica contemporánea, ou máis abreviadamente música folk. Esta música, aínda que comparte en esencia a estética (e tamén os escenarios) coa música máis tradicional, alíñase en moitos aspectos (como as vías de difusión e comercialización, ou o tratamento dos dereitos de autor) coa moderna música popular.
Características
A música tradicional ou folclórica mantívose viva, desde os tempos da industrialización, fundamentalmente no ámbito rural, non sendo até mediados do século que comezou a aparecer un interese no mundo académico polo estudo desta arte popular.
- Son creacións anónimas. Aínda que na súa orixe tiveron un autor determinado, non se lembra quen foi ou como se chamaba, o que importa é a música en si. Non existen tampouco por tanto uns dereitos de autor.
- É aceptada de forma xeral pola comunidade. Lonxe de representar a personalidade dun artista ou dun grupo social determinado como pode ocorrer noutros xéneros, a música tradicional representa a todos os membros da comunidade á que pertence.
- Exerce unha función social determinada. Utilizábase para acompañar diversas tarefas, como os labores do campo, as celebracións, os xogos, etc. O estilo da música adoitaba variar segundo fose a tarefa á que tipicamente acompañaba.
- Transmítese oralmente. Os músicos aprenden esta música escoitándoa tocar a outros, e repetíndoa de memoria. No proceso introducen ás veces variacións, xa sexa ou non de forma intencionada. Non existe unha versión "auténtica" que o autor deixase fixada nunha partitura ou nunha gravación.
Son todas elas características específicas da música folclórica que de cando en cando se atopan nas outras dúas grandes tradicións musicais como son a música culta e a música popular. Cabe sinalar non obstante algúns cambios neste sentido nas últimas décadas coa incorporación da música tradicional aos circuítos comerciais e aos ensinos académicos.
En canto aos aspectos puramente formais da música folclórica (como poidan ser a melodía, a instrumentación, a harmonía ou o ritmo), estes difiren notablemente segundo o xénero, a rexión e a cultura á que pertenza, sendo escaso o parecido por exemplo entre unha muiñeira galega, un fandango andaluz, ou unha polca centroeuropea.
O estudo dos xéneros e as características das distintas músicas folclóricas que hai no mundo forma parte dunha ciencia que recibe o nome de etnomusicoloxía.
SVG
miniatura|Logo oficial do formato de ficheiro SVG. SVG (do inglés Scalable Vector Graphics, "Gráficos Vectoriais Escalábeis") é unha linguaxe XML que describe gráficos vectoriais bidimensionais, tanto estáticos como animados. Unha das características principais dos gráficos vectoriais é que non perden calidade ao seren ampliados. A grande diferenza entre o SVG e outros formatos vectoriais é que se trata dun estándar aberto creado polo Consorcio da Rede Mundial.
A creación deste formato baseouse noutros xa existentes e que inclúen CSS, DOM, JPEG, PNG, SMIL e XML.
Descrición
miniatura|300px|esquerda|A imaxe ilustra a diferente entre as imaxes de [[mapa de bits e as vectoriais. A imaxe vectorial pódese aumentar indefinidamente sen perda de calidade, mentres que a de bits non.]]
O formato SVG permite tres tipos de obxectos gráficos:
As imaxes en formato SVG poden ser comprimidas en gzip sen perda de datos, dado que o XML contén moitos datos redundantes, sendo mesmo así que o formato SVG é habitualmente menor que a versión en mapa de bits.
Festival de Bayreuth
O Festival de Bayreuth (en alemán: Bayreuther Festspiele) é un festival de música clásica, que se celebra cada ano desde 1876 en Bayreuth, Alemaña. Está dedicado á representación de óperas da autoría do compositor alemán do século XIX Richard Wagner. O mesmo Wagner concibiu e promoveu a idea dun festival especial para amosar as súas propias obras, en especial a tetraloxía (representada en catro días) Der Ring des Nibelungen e Parsifal. Conta cunha orquestra e coro propios, seleccionados de entre os mellores músicos do mundo especializados en Wagner. O seu coro está considerado como dos mellores corpos corais para obras wagnerianas.
As representacións teñen lugar nun teatro deseñado ex profeso para o festival, o Bayreuth Festspielhaus (Teatro dos Festivais de Bayreuth). Wagner supervisou persoalmente o deseño e a construción do teatro, que albergaba numerosas innovacións arquitectónicas co fin de dar cabida ás inmensas orquestras para as que Wagner escribiu a súa visión particular do que debería ser a montaxe. As obras que se representan no Festival reciben o nome de Canon de Bayreuth.
O festival converteuse nunha peregrinación para os entusiastas wagnerianos, que adoitan esperar anos para conseguir as entradas.
Orixes do festival
miniatura|273x273px|Planta do teatro. As orixes do Festival remóntanse ao interese que o propio Richard Wagner tiña en contar con independencia financeira. O empeoramento da súa relación co seu patrón, Luís II de Baviera, levouno a deixar Múnic, onde nun principio tiña planeado celebrar o festival. Despois interesouse por Núremberg, lugar que reforzaría a significación das súas obras, como Die Meistersinger von Nürnberg. Finalmente, por consello do director de orquestra Hans Richter, decidiu centrarse en Bayreuth, localización que contaba con tres grandes vantaxes: en primeiro lugar, a cidade dispuña dun espléndido escenario: o teatro de Ópera do Margrave construído para o margrave Frederico de Brandemburgo-Bayreuth e a súa muller Guillermina de Prusia (irmá do rei prusiano Frederico o Grande) en 1747. Co seu amplo aforamento e a súa excelente acústica, o teatro era ideal para o propósito de Wagner. En segundo lugar, a cidade de Bayreuth atopábase fóra das rexións nas que Wagner xa non gozaba do dereito a interpretar as súas propias obras, que vendera en 1864 para aliviar os seus problemas financeiros. Por último, a cidade non tiña unha vida cultural que puidese competir co talento artístico de Wagner. Unha vez inaugurado, o festival sería a principal atracción na desértica contorna cultural de Bayreuth.
En abril de 1870, Wagner e a súa muller, Cosima, visitaron Bayreuth, atopando inadecuada a Ópera do Margrave, que se construíu en 1744 pensando nas orquestras barrocas do século XVIII, e non podía acomodar as complexas montaxes e as grandes orquestras que requirían as óperas wagnerianas.
Con todo, os burgomaestres mostráronse dispostos á construción dun teatro totalmente novo, e programouse a inauguración do festival para 1873. Despois dunha reunión estéril para financiar o proxecto na primavera de 1871 co Chanceler alemán, Otto von Bismarck, Wagner embarcouse nunha xira para recadar fondos por toda Alemaña.
Nun primeiro momento o público non se mostrou moi pródigo. Así, para facer fronte ao esforzo económico, que incluía a construción dun novo teatro, Wagner seguiu o consello do seu amigo e admirador Emil Heckel e promoveu a constitución de numerosas sociedades wagnerianas para sufragar o festival. Entre outros lugares formáronse sociedades en Leipzig, Berlín e Viena.
Desesperado, Wagner dirixiuse ao seu antigo patrón, Luís II de Baviera, quen finalmente accedeu a prestarlle apoio financeiro. En xaneiro de 1874 comezou a construción do teatro deseñado por Gottfried Semper. O debut planeado para 1875 tivo que posporse un ano debido á construción do teatro e outros atrasos.
O primeiro festival
miniatura|327x327px|[[Amalia Materna, primeira Brünnhilde no Festival de 1876.]] O festival abriu as súas portas o 13 de agosto de 1876, coa representación completa, por primeira vez, das catro "xornadas" que compoñen O anel do nibelungo. As dúas primeiras, Dás Rheingold e Die Walküre xa se estrearan anteriormente (en Múnic, en 1869 e 1870, respectivamente), pero as outras dúas (Siegfried e Götterdämmerung) recibían a súa estrea mundial nesa ocasión. Os ensaios comezaran xa o verán anterior. Wagner concibiu el mesmo a posta en escena, con axuda do pintor austríaco Joseph Hoffmann, que deseñou os decorados, incluíndo novas e enxeñosas solucións técnicas para as complexas esixencias do libreto. Hans Richter encargouse da dirección musical. Representáronse tres ciclos completos da monumental obra.
O primeiro Festival de Bayreuth converteuse en todo un acontecemento sociocultural: asistiron xefes de estado como o Kaiser Guillerme I de Alemaña, Pedro II do Brasil, Luís II (asistiu aos ensaios e despois a algunhas representacións do último ciclo, en segredo, probablemente para evitar ao Kaiser) e membros da nobreza, ademais do filósofo Friedrich Nietzsche; e grandes compositores contemporáneos do seu director como Anton Bruckner, Edvard Grieg, Petr Chaikovskii, Camille Saint-Saëns e Franz Liszt.
No plano artístico, o festival foi un éxito rotundo («O que aconteceu en Bayreuth é algo que os nosos netos e os seus fillos seguirán lembrando», escribiu Chaikovskii en calidade de correspondente ruso) aínda que algúns problemas técnicos coa escenografía fixeron que Wagner renunciara a saír a saudar ó público tralas primeiras representacóns. Por outra banda, o aspecto financeiro era desastroso: o festival pechou cun déficit de 148.000 marcos (equivalentes a 1,14 millóns de euros). Wagner viuse obrigado a viaxar a Londres para dirixir unha serie de concertos tratando de paliar o déficit, pero non recadou máis que unha pequena parte do necesario. Unha nova achega do rei Luís II axudouno a sobrelevar a situación, pero as débedas e dificultades financeiras fixeron que o festival non puidera repetirse ata 1882.
A estrea de Parsifal
esquerda|miniatura|300x300px|Deseño de Paul von Joukowsky para a estrea de Parsifal en 1882. Wagner comezou a composición da súa última obra escénica no verán de 1877, coa mente posta no espazo escénico e na acústica do teatro de Bayreuth. Mentres tanto, comeza a traballar sobre a posibilidade dun segundo festival en Bayreuth. Algúns escritos de Wagner indican que tiña a idea de que o festival servise como norma da forma correcta, segundo el mesmo, de representar e interpretar todas as súas obras. De feito, até pouco antes da súa morte tiña plans para revisar profundamente obras como Tannhäuser e Der fliegende Holländer para que fosen "dignas de Bayreuth". En 1878 consegue paliar en parte as perdas do primeiro festival, obtendo un crédito que se pagaría cos ingresos dos dereitos de autor xerados pola representación das súas obras en Múnic. En 1880 Wagner expresa a idea de instituír un Festival "permanente" en Bayreuth, e de reservar Parsifal en exclusiva para ser representado alí. A principios de 1882 dá por rematada a composición, e comeza a organizar a estrea para ese verán.
Wagner aceptou a Hermann Levi para a dirección musical, a cambio de poder contar cos músicos da orquestra da Ópera da Corte de Múnic. Levi, fillo dun rabino, converteuse no director exclusivo de Parsifal no festival os seguintes dez anos. Franz Fischer dirixiu algunhas funcións, e o propio Wagner tomou a batuta ao final do último acto da última das 16 representacións. De novo, o propio Wagner asumiu a posta en escena. A produción orixinal, con decorados deseñados por Paul von Joukowsky mantívose en escena no Festival até 1933, chegando a un total de 205 representacións. Debido ao carácter místico da temática da obra, Wagner pediu ao público que non aplaudise nos descansos nin ao final da obra (aínda que parece que a resposta aos desexos do autor non foi unánime nas primeiras representacións). A tradición consolidouse, e mantívose até o festival de 1964, última ocasión na que Hans Knappertsbusch dirixiu a obra. Actualmente mantense a tradición só ao final do primeiro acto.
Wagner morreu en Venecia o 13 de febreiro de 1883, e foi enterrado no xardín da vila Wahnfried, en Bayreuh.
A exclusividade da obra para o Festival de Bayreuth mantívose, soportada legalmente, até 30 anos despois da morte de Wagner. Ademais de por razóns artísticas, Wagner dispuxo esta norma para asegurar a futura viabilidade económica do festival, e da súa familia. En decembro de 1903, a Metropolitan Opera de Nova York organizou unha representación, alegando que a lexislación alemá de dereitos de autor non tiña xurisdición en Estados Unidos. A esta primeira representación "pirata" seguiron outras en varias cidades de América. O 1 de xaneiro de 1914, unha vez cumprido o prazo legal, teatros de todo o mundo organizaron representacións da obra "liberada", contra a feroz oposición dos herdeiros do autor, e dun amplo grupo de artistas e intelectuais de todo o mundo (co que se mesturaron movementos de tendencia nacionalista xermánica, e mesmo xenófoba ). A primeira destas representacións fóra de Bayreuth foi a que comezou a noite do 31 de decembro de 1913 no Liceo de Barcelona, grazas á diferenza horaria. Desde o día seguinte até o inicio da primeira guerra mundial a obra estreouse en até 46 cidades europeas.
Cosima Wagner (1883 - 1906)
esquerda|miniatura|293x293px|Cosima Wagner en 1905 Trala morte de Wagner, a súa viúva e herdeira, Cosima Wagner asumiu a dirección do Festival, que se celebrou de novo en 1883, con 12 novas representacións de Parsifal. O festival, debido aos problemas económicos non conseguiu alcanzar a desexada estabilidade, e tivo que interromper a súa periodicidade anual en varias ocasións. Cando Adolf von Gross, amigo da familia, se encargou da xestión financeira do festival impuxo unha estrita austeridade no gasto, o que permitiu alcanzar unha relativa estabilidade económica, que chegou en 1906, cando a familia Wagner conseguiu devolver os créditos privados que foran concedidos pola casa real de Baviera. dereita|miniatura|200x200px|[[Hans Richter, Hermann Levi e Felix Mottl]] Debido ao descenso da demanda da audiencia, o que provocou que moitas representacións se fixesen coa metade do aforamento do teatro baleiro, Cosima decidiu ampliar o repertorio, introducindo Tristan und Isolde en 1886, Die Meistersinger von Nürnberg en 1888, Tannhäuser en 1891, Lohengrin en 1894, e, finalmente, en 1896, unha segunda produción do Anel que se mantivo até 1931. A propia Cosima asumía a dirección escénica da maioría das producións, establecendo a "norma" que conservaba os desexos do autor. Richter e Levi mantivéronse na dirección musical, xunto con Felix Mottl, Karl Muck, Richard Strauss e o propio fillo de Wagner, Siegfried, que xa colaborara co seu pai na montaxe escénica de Parsifal en 1882, e que en 1896 tomou a batuta no Anel. En 1901 engadiuse O holandés errante como décima obra do repertorio do Festival. Até hoxe séguese mantendo este conxunto (coñecido como "canon de Bayreuth"), que exclúe as tres primeiras óperas do compositor, polas que o propio Wagner non mostrou especial interese en incluír no repertorio do Festival.
Cosima mantivo durante o seu mandato un certo inmovilismo artístico, debido ao seu ríxido sentido de fidelidade á obra do seu marido. Aínda que na súa elección de artistas abriuse á posibilidade de contratar cantantes de fóra de Alemaña, os seus criterios de selección baseábanse non só na súa calidade, senón na súa dispoñibilidade para someterse aos seus ríxidos estilos de produción, con movementos escénicos axustados ás frases musicais, e cunha prioridade total para a claridade da dicción. Cando, por consello médico, Cosima tivo que renunciar á dirección do festival, e cedeuna ao seu fillo Siegfried, este mantivo en gran medida os criterios artísticos da súa nai. Cosima, en calquera caso, seguiu "na sombra" á cabeza do festival durante case 20 anos.
Siegfried Wagner (1906 - 1930)
miniatura|300x300px|Produción de Siegfried Wagner de Tannhäuser (1930). Seguindo a tradición, Siegfried encargouse da dirección de escena das obras presentadas no Festival. Nunha primeira etapa introduciu cambios de forma gradual no estilo das producións de Cosima, como substituír os panos pintados por escenarios sólidos, aumentar a profundidade da escena, introducir a cor nos monótonos decorados orixinais, mellorar as técnicas de iluminación, introducir as proxeccións, e dar máis liberdade de movementos aos cantantes. Despois foi presentando novas producións das óperas "secundarias" (mantendo en cartel a produción orixinal de Parsifal de 1882 e a do Anel de 1896, pero con lixeiras "modernizacións"). A súa última posta en escena, a de Tannhäuser en 1930, representa un cambio significativo con respecto ao estilo escénico orixinal de Bayreuth. Ao mesmo tempo, dirixiu a orquestra regularmente, alternando cos directores "da casa" (Richter e Muck). Nesta etapa destacaron no Festspilelhaus cantantes como Anna Bahr-Mildenburg, Lilly Hafgren-Waag ou Alfred von Bary.
En 1914, o inicio da primeira guerra mundial, a finais do mes de xullo, obrigou á suspensión das representacións do festival. A devolución das localidades provocou graves perdas económicas. A crise económica que seguiu ao final da guerra provocou que o festival non puidese renovarse até o verán de 1924, dez anos despois da súa suspensión. Ese ano programáronse dous ciclos do Anel, sete funcións de Parsifal e cinco de Meistersinger. A estrea desta última obra converteuse nun evento abertamente nacionalista, con presenza de líderes do panxermanismo, como Erich Ludendorff ou Heinrich Class. O aplauso final deu paso ao canto do Deutschlandlied por parte de todo o público posto en pé. Trala continuación do festival, Siegfried tivo que atopar artistas axeitados para manter o nivel artístico. Ademais de contar cos "veteranos" Karl Muck e Michael Balling, contratou a Fritz Busch, que non "encaixou" co carácter conservador do festival, e non volveu ao ano seguinte. Siegfried contratou no seu lugar a Karl Elmendorff e Franz von Hoesslin, máis acordes co espírito de Bayreuth, aínda que en 1930, finalmente, consentiu en romper a tradición que impuña exclusivamente a directores alemáns, e convidou ao máis famoso director da época, o italiano Arturo Toscanini. Do mesmo xeito, seguiu contratando a cantantes estranxeiros e, por primeira vez, xudeus. Desta época final da dirección de Siegfried pódese destacar a Frida Leider, Alexander Kipnis, Lauritz Melchior, Emanuel List e Friedrich Schorr.
Siegfried Wagner incluíu no seu testamento, de 1929, a disposición de que só as obras de Richard Wagner poderíanse representar en Bayreuth, o que foi posto en cuestión a raíz do debate sobre a dirección do Festival a principios do século XXI, por considerarse unha vía de modernización, e de apertura para o festival. Siegfried Wagner morreu en Bayreuth, por mor dun ataque cardíaco, durante o festival de 1930 (catro meses despois da morte de Cosima), antes de poder estrear a súa nova produción de Tannhäuser.
Winifred Wagner (1931 - 1944)
Tralo repentino falecemento de Siegfried, a súa viúva, a británica Winifred Wagner (nada Winifred Marjorie Williams) fíxose cargo da dirección do evento. Con todo, ao contrario que os seus predecesores, non se mostrou interesada na dirección artística das producións, e concentrouse na administración do festival. Para levar os asuntos artísticos, trouxo a Bayreuth a Heinz Tietjen, intendente da Städtische Oper de Berlín, que se encargou da renovación das producións do festival. Comezou con Die Meistersinger e o Anel en 1933, en colaboración co escenógrafo Emil Preetorius, atrevéndose en 1934 a substituír a histórica produción de Parsifal de 1882 por outra realizada xunto con Alfred Roller. Estes cambios provocaron intensas polémicas entre os partidarios de manter a tradición ligada ao propio compositor, e os que pensaban que o festival necesitaba asumir a evolución da arte escénica que se produciu nos 50 anos transcorridos desde a morte de Wagner. As novas producións de Tietjen resultaron ser luxosas, modernas e efectivas. esquerda|miniatura|350x350px|[[Heinz Tietjen ensaiando con Martha Fuchs (Kundry) e Ivar Andresen (Gurnemanz) a produción de Parsifal de 1936.]] No aspecto musical tamén se produciu unha certa renovación, coa presenza, xa en 1930, de Toscanini, que dirixiu Tannhäuser e Tristan e Isolda con grande éxito. En 1931 chegou a Bayreuth Wilhelm Furtwängler, que se encargou do Tristan, mentres Toscanini pasaba a dirixir Parsifal. Richard Strauss, que non dirixía en Bayreuth desde 1894, volveu en 1933 con Parsifal, e cunha novidade: a interpretación da novena sinfonía de Beethoven (para conmemorar os 50 anos da morte de Wagner), que, de forma extraordinaria, volveuse a interpretar no Festspielhaus só noutras cinco ocasións desde entón. O propio Tietjen encargouse da dirección musical dalgunhas das súas producións nesta etapa. En canto aos cantantes, os grandes nomes wagnerianos desta etapa foron Kirsten Flagstad, María Müller, Frida Leider, Martha Fuchs, Max Lorenz, Jaro Prohaska, Rudolf Bockelmann ou Franz Völker.
Forma binaria
miniatura|400px|Forma binaria en claves maiores e menores. Cada sección debe ter polo tres frases. A forma binaria é unha maneira de estruturar unha peza musical en dúas seccións relacionadas entre si que normalmente se repiten.
Festival de Bayreuth
Winifred Wagner (1931 - 1944)
Pero o que marcou fundamentalmente a etapa de Winifred Wagner foi a súa relación persoal con Adolf Hitler, que se remonta ás primeiras visitas ao festival, en 1923. Hitler acudira ao festival, ademais de pola súa afección á música de Wagner, para entrevistarse co escritor panxermanista Houston Stewart Chamberlain, cuñado de Siegfried e Winifred (casou en 1908 con Eva Wagner, filla de Wagner). A partir da subida ao poder do partido Nacionalsocialista en 1933, e grazas á amizade de Hitler coa familia, o festival gozou dun período de estabilidade económica. Hitler, que xa se fixera gran amigo da familia Wagner, mesmo en vida de Siegfried, apadriñou aos dous fillos de Winifred, Wieland e Wolfgang, apoiando a formación en dirección de escena do maior, e eximíndolle do servizo na fronte durante a guerra. A influencia de Hitler no festival foi crecendo, até converterse practicamente no seu codirector, intervindo na programación e selección de artistas. Foi Hitler quen propuxo a Alfred Roller (a quen admiraba desde a súa mocidade como estudante de arte en Viena) como escenógrafo do novo Parsifal de 1934. Ante os "decepcionantes" resultados, o propio Hitler pediu unha nova produción para 1937, deseñada por Wieland, que recuperou a estética da produción orixinal. A primeira consecuencia da crecente influencia de Hitler en Bayreuth foi a renuncia de Toscanini, convencido antifascista, a volver dirixir no festival (ademais, estaba algo molesto pola contratación de Furtwängler). O propio Hitler escribiu a Toscanini rogándolle que volvese, para, trala súa nova negativa, ofrecerlle a substitución a Fritz Busch, quen rexeitou a oferta, e abandonou Alemaña coa súa familia. Bayreuth foi perdendo, progresivamente, a moitos dos grandes cantantes wagnerianos da época, que emigraron fóra de Alemaña (Kirsten Flagstad, Frida Leider, Lauritz Melchior, Herbert Janssen ou Alexander Kipnis) A propia filla de Winifred, Friedelind Wagner, púxose a mal coa familia e abandonou Alemaña en 1939.
Forma binaria
A forma binaria era moi popular durante o Barroco e frecuentemente utilizábase para dar forma a movementos de sonatas para instrumentos de teclado. Tamén se utilizaba para obras moi curtas e dun só movemento.
Festival de Bayreuth
Winifred Wagner (1931 - 1944)
A partir do inicio da Segunda Guerra Mundial, a organización nazi Kraft durch Freude fíxose cargo da venda e distribución das entradas, e, na práctica, da organización do festival, a través dos seus programas de viaxes e vacacións para os traballadores do Reich. Hitler denominou á nova organización "festivais de guerra" (Kriegsfestspiele). O encargado da administración foi Bodo Lafferentz, oficial das SS, que en 1943 casou con Verena, filla máis nova de Winifried, entrando a formar parte da familia Wagner. Lafferentz garantiu a achega de fondos para o festival, e o cheo en tódalas funcións, con soldados da Wehrmacht feridos na guerra, ou traballadores das fábricas de armamento. Tralo inicio da guerra, prohibíronse as representacións de Parsifal en toda Alemaña, incluíndo Bayreuth. A partir de 1941, o festival comezou a estar cada vez máis afectado pola guerra: decretouse o escurecemento da iluminación a partir das 21 horas, en prevención de bombardeos aéreos, polo que as representacións debían comezar ao mediodía. En 1943 e 1944 só se representou Die Meistersinger. Tietjen modificou a súa produción escénica, adaptada ao gusto da xerarquía nazi (pero, en ningún caso, incluíndo en escena simboloxía do partido, como chegou a ser habitual noutros teatros de Alemaña). Furtwängler dirixiu as súas últimas representacións wagnerianas en Bayreuth, nun ambiente cargado de tensión. O 9 de agosto de 1944 celebrouse a última representación. O verán seguinte, Bayreuth estaba xa ocupado polas tropas norteamericanas, a casa da familia Wagner (Wahnfried) atopábase en ruínas, e Winifred e os seus fillos fuxiran da cidade.
O «Novo Bayreuth» (desde 1951)
Nos últimos días da Segunda Guerra Mundial, os bombardeos aliados destruíron ao redor de dous terzos da cidade de Bayreuth, aínda que afortunadamente o Festspielhaus quedou intacto. Ao terminar a guerra, o teatro utilizouse como lugar de entretemento para os soldados das forzas norteamericanas de ocupación. Posteriormente, foi cedido en fideicomiso ao Concello da cidade por un período de cinco anos, durante o que se utilizou para algunhas representacións operísticas (único período no que no Festspilehaus representáronse obras non compostas por Wagner). Mentres tanto, producíronse algúns movementos para volver pór en pé o festival wagneriano. O Concello propuxo á filla de Winifred, Friedelind, que se exiliou nos Estados Unidos antes da guerra, que asumise a dirección dun novo festival, ao que se negou. Doutra banda, Franz Wilhelm Beidler, que reclamaba, como fillo de Isolde Wagner (filla "natural" de Richard e Cosima) o dereito a ser o principal herdeiro do compositor, propuxo unha fundación, presidida por Thomas Mann, que se fixese cargo do festival, deixando fóra á familia Wagner "oficial". Mentres tanto, Winifred sufrira un proceso de desnazificación, á vista da súa evidente relación co partido e o réxime nazi. Como resultado, prohibíuselle dirixir actividades teatrais. Como ela era a titular dos dereitos sobre o festival, desde o testamento de Siegfried, renunciou a eles en favor dos seus fillos Wieland e Wolfgang. Ao concluír o período de fideicomiso, en 1950, o Festspielhaus volveu ser propiedade da familia Wagner, que, finalmente, conseguiu a autorización e o apoio das novas autoridades alemás para reabrir as portas do festival no verán de 1951.
A reapertura
Os dous irmáns repartíronse os papeis: Wieland, que se formou como escenógrafo con Tietjen, e que iniciara unha carreira artística en Bayreuth e en Altenburg, faríase cargo da dirección artística e das producións escénicas. Wolfgang, ocuparíase da administración e dos aspectos financeiros. Para a reapertura programáronse novas producións de Parsifal, o Anel e os Meistersinger. Os irmáns Wagner tiñan claro que, desde o punto de vista artístico, debían iniciar canto antes unha ruptura coa "tradición" representativa da etapa anterior á guerra, dirixida pola súa nai. A produción de Meistersinger encargouse a Rudolf Otto Hartmann, que dispuxo unha posta en escena máis ben tradicional, pero no Anel, e, sobre todo, en Parsifal, Wieland Wagner deixou ver, desde o primeiro momento, a súa nova visión dos dramas musicais do seu avó. Parsifal era unha produción desposuída de referencias realistas, alixeirada de escenografía, con grande importancia da iluminación, e con movementos escénicos lentos e esquemáticos, que supuxeron unha espectacular ruptura coas producións que se viron até entón en Bayreuth. No caso do Anel, Wieland aínda mantivo algunhas referencias aos símbolos e referencias tradicionais, que foi alixeirando en sucesivos festivais. Era evidente a descarga en todas as obras de calquera referencia "xermanista", chegando a presentar aos Deuses do Walhalla como deuses gregos, evitando as asociacións ideolóxicas que se presentaron durante o nazismo.
No aspecto musical, tamén tentou romper con toda referencia á etapa anterior. Quixo contar con Furtwängler, que acababa de superar con éxito o proceso de desnazificación, pero este negouse a volver dirixir no foso do Festspielhaus. Finalmente, Furtwängler dirixiu o concerto que abriu o Festival, o 29 de xullo, coa novena de Beethoven. Para as óperas, elixiu a Knappertsbusch, un especialista en Wagner, representante da tradición interpretativa destas obras, pero que estaba libre de toda sospeita, ao ser destituído polos nazis do seu posto de director da ópera de Múnic, e, ademais, non dirixira nunca en Bayreuth. Como contrapunto, contratou a Herbert von Karajan, unha nova estrela emerxente da dirección de orquestra alemá cun prometedor futuro. Knappertsbusch fíxose cargo das funcións de Parsifal, Karajan das de Meistersinger e ambos se repartiron os dous ciclos do Anel. O propio Karajan recomendou a Wilhelm Pitz (con quen traballara na ópera de Aquisgrán) para formar e dirixir un novo coro, para o que percorreu Alemaña facendo audicións. A Orquestra do Festival formouse cos mellores músicos das orquestras alemás, principalmente da Filharmónica de Berlín e a Staatskapelle de Dresde.
Forma binaria
Estrutura
Unha peza en forma binaria caracterízase por ter dúas seccións (A e B) complementarias, cunha duración aproximadamente igual. A primeira sección (A) empezará nunha determinada tonalidade e modula normalmente a unha tonalidade próxima. As composicións en:
Festival de Bayreuth
A reapertura
Para os cantantes, Wieland tentou recrutar un equipo de cantantes-actores mozos, novos no Festival, e comprometidos coas súas "novas" ideas sobre a interpretación wagneriana. Nese primeiro festival xa apareceron varios dos que se converteron nos alicerces da nova etapa do Festival: Astrid Varnay, Martha Mödl, Wolfgang Windgassen, Paul Kuën, Hermann Uhde, Ludwig Weber ou George London.
Aizarnazabal
Está situado no val do río Urola. Limita cos concello de Zumaia ao norte, Zestoa ao sur e oeste e Aia ao leste. Tiña en 2015 unha poboación de 775 habitantes.
Festival de Bayreuth
A reapertura
A reapertura do festival converteuse nun dos primeiros acontecementos musicais despois da guerra, e deu inicio a unha histórica etapa de renovación e enriquecemento da interpretación das obras de Richard Wagner
Forma binaria
Estrutura
A segunda sección (B) empeza na tonalidade novamente establecida, onde permanece durante un período indefinido de tempo. Porén, aínda que a efectos prácticos a consideremos unha "nova tonalidade", moitas veces non se trata realmente de tal (sobre todo no modo menor), porque non adoitan aparecer todas as alteracións necesarias. Despois dunha certa actividade harmónica, antes de terminar, a peza modula outra vez cara á tonalidade orixinal. Nas composicións do século XVIII, era habitual que as dúas seccións A e B estivesen separadas por dobre barra final con sinais de repetición, que indicaba que tiñan que ser repetidas. De modo que pode esquematizarse a forma coas letras AABB.
Festival de Bayreuth
A "idade de Ouro" de Bayreuth
Causou tamén bastante polémica a intervención de Wieland Wagner nas partituras, recortando algúns fragmentos para adaptar a música ao seu concepto escénico. Foron especialmente discutidos algúns cortes en Lohengrin ou Götterdämmerung, a recuperación da versión orixinal de O holandés errante na produción de 1959, e, sobre todo, a "nova" versión de Tannhäuser na produción de 1961, fundindo as dúas versións existentes da obra. Esta produción lémbrase especialmente, pola aparición do ballet de Maurice Béjart na "bacanal" do primeiro acto, e pola interpretación de Venus pola soprano norteamericana Grace Bumbry, primeira cantante de raza negra en actuar en Bayreuth. Nesta produción apareceu, por primeira vez, unha cantante española: Victoria de los Ángeles. Desde entón, só outros dous cantantes españois apareceron sobre o escenario do Festspielhaus, os tenores Plácido Domingo (Siegmund e Parsifal, entre 1992 e 2000) e Jorge Rodríguez-Norton (Heinrich der Schreiber no Tannhäuser de 2019). Domingo foi tamén o único español que dirixiu a orquestra do Festival, en tres funcións de Die Walküre en 2018.
Dos últimos anos da etapa de Wieland Wagner, pódese destacar especialmente a mítica produción de Tristan und Isolde de 1962, dirixida por Karl Böhm, coa parella formada por Wolfgang Windgassen e Birgit Nilsson. En 1965 Wieland Wagner presentou a súa segunda produción do Anel, dirixida por Böhm, co que esperaba continuar a súa renovación musical. Ese mesmo ano, trala morte de Knappertsbusch, confiou a dirección musical de Parsifal ao mozo Pierre Boulez, o que significou tamén unha ruptura co estilo máis tradicional do director alemán. A inesperada morte de Wieland Wagner, por un cancro de pulmón, tralo festival de 1966, truncou a renovación emprendida en 1951. Wolfgang asumiu en solitario a dirección artística e administrativa do festival, e comezou a substituír as producións do seu irmán polas propias.
Werkstatt Bayreuth
A produción máis exitosa do Werkstatt Bayreuth foi o Ciclo do Anel, en celebración do centenario da súa estrea, baixo a dirección do francés Patrice Chéreau (e Pierre Boulez á batuta). Chéreau utilizou unha montaxe do século XIX renovado, seguindo a interpretación de George Bernard Shaw, que vía o Anel como unha obra de carácter social sobre a explotación da clase obreira polos ricos capitalistas do século XIX. A audiencia viuse dividida entre aqueles que consideraron a obra unha ofensa e aqueles que a consideraron como o mellor ciclo do Anel xamais producido. A polémica non tiña precedentes na historia do festival. As actuacións pola contra, foron aclamadas como unhas das mellores xamais vistas na historia da ópera.
Outros grandes directores que participaron no Werkstatt Bayreuth foron Jean Pierre Ponnelle da Ópera de París (Tristán e Isolda), Sir Peter Hall da Royal Shakespeare Company (o Anel que substituíu ao de Chéreau en 1983, que fallou no seu intento de restablecer a interpretación "tradicional"), Götz Friedrich (Tannhäuser, Lohengrin e Parsifal), da Deutsche Oper Berlín, Harry Kupfer (Holandés Errante e Anel), da Komische Oper de Berlín na antiga RDA, ou o cineasta Werner Herzog (Lohengrin). Finalmente, a decisión de Wolfgang de rexuvenecer Bayreuth con directores experimentais restableceu sen dúbida a reputación do festival como o líder mundial na ópera wagneriana. Nos anos 80 e 90 Wolfgang Wagner restrinxiu as súas achegas á escena de Bayreuth a producións de Parsifal, Tannhäuser e Meistersinger.
Musicalmente, ademais do orixinal punto de vista de Boulez do Anel, é de destacar o acontecemento que supuxo a presentación de Carlos Kleiber entre 1974 e 1976, na nova produción de Tristán e Isolda dirixida por August Everding. Nesta época destacaron tamén como directores de orquestra Horst Stein e Colin Davis. Georg Solti fixo a súa única aparición en Bayreuth no "errado" Anel de Peter Hall en 1983. Nos anos sucesivos o podio de Bayreuth dominárono Daniel Barenboim (Tristán, Anel e Mestres) e James Levine (Parsifal e Anel).
Bayreuth no novo século
dereita|miniatura|250x250px|Katharina e Eva Wagner, directoras do Festival. O festival estivo baixo a dirección de Wolfgang Wagner até a súa retirada a finais de agosto de 2008. Con anterioridade houbo moita incerteza con respecto da súa sucesión á fronte do festival. Xa en 2001, os 21 membros do Consello de directores votaron para que a súa filla primoxénita Eva Wagner-Pasquier o sucedera. No entanto, Wolfgang Wagner propuxo traspasar a dirección á filla máis nova, Katharina, filla da súa segunda muller, Gudrun, o que se frustrou co falecemento de Gudrun en 2007. Non se formalizou ningunha decisión con respecto á sucesión até setembro de 2008, cando Eva Wagner-Pasquier e Katharina Wagner, foron encargadas polo ministro de cultura de Baviera, Thomas Goppel, para tomar o control do festival. Elas asumiron a tarefa inmediatamente, dado que o seu pai anunciara a súa retirada á finalización do festival dese mesmo ano. As dúas novas co-directoras do festival, foron seleccionadas por diante da súa curmá Nike Wagner, filla de Wieland Wagner, e de Gerard Mortier, que presentaron unha candidatura á dirección de última hora o 24 de agosto.
Tralo festival de 2015, Eva Wagner retirouse da dirección, deixando o posto de Directora do Festival en solitario en mans de Katharina, xunto a Holger von Berg e Heinz-Dieter Sense como administradores e a Daniel Weber como Director artístico. Do mesmo xeito que o seu pai, o seu tío, o seu avó e o seu bisavó, Katharina Wagner reservouse algunhas producións dos Festivais que dirixiu, para exercer tamén o labor de dirección de escena, comezando con Die Meistersinger en 2007 e continuando con Tristan en 2015.
A pesar das loitas internas polo seu control, o festival segue atraendo miles de visitantes cada verán. A demanda (unhas 500.000 peticións) supera con fartura a oferta (60.000 entradas); o tempo de espera é de entre 5 e 10 anos, con certas excepcións para doantes do Festival, patróns famosos do mesmo e entusiastas do «Mestre». En 2013, por primeira vez, puxéronse á venda de forma "libre", por internet, as entradas de varias das funcións do festival de 2014, fóra do proceso tradicional de adxudicación. As 10 000 entradas dispoñibles vendéronse integramente en poucos minutos.
Entre os grandes éxitos de Bayreuth no século XXI cabe destacar:
Discografía
Conserváronse algúns documentos sonoros da primeira etapa do festival, de grande interese, e que documentan a forma "tradicional" de presentar as obras de Wagner na época de Siegfried e Winifred Wagner. A primeira é unha serie de fragmentos de Parsifal gravados en 1927 baixo a dirección de Karl Muck (escena final do primeiro acto, unha escena do segundo e gran parte do terceiro), xunto con outro fragmento do último acto interpretado por Alexander Kipnis e dirixido polo propio Siegfried Wagner. O segundo reúne unha ampla selección de fragmentos de Tristan und Isolde gravados en 1928 baixo a dirección de Karl Elmendorff, e conta coas voces de Gunnar Graarud, Nanny Larsen-Todsen, Rudolf Bockelmann e Ivar Andrésen. O último é un documento de 1930, cun Tannhäuser bastante resumido, que foi dirixido por Karl Elmendorff, debido a que, por razóns de contrato, non puido gravalo Toscanini, que foi quen ese ano dirixiu a estrea da última produción de Siegfried Wagner. Destaca a presenza no elenco de Herbert Janssen, Maria Müller e Sigismund Pilinszky. Todos estes rexistros foron reeditados en disco compacto por varios selos. Tamén se pode destacar o último Meistersinger previo á guerra (1943), dirixido por Furtwängler, que non se conservou completo, cantado por Jaro Prohaska, Max Lorenz, Maria Müller e Eugen Fuchs
O "novo Bayreuth" atópase bastante documentado discográficamente (e desde os anos 70, tamén videográficamente) por gravacións "oficiais" e tamén pola reedición das retransmisións radiofónicas da época. De entre a multitude de gravacións pódense seleccionar as seguintes:
Froxán, Xornes, Ponteceso
Froxán é un lugar da parroquia de Xornes no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 69 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 29 eran homes e 40 mulleres.
Famagusta
Como porto marítimo é un lugar de exportación de cítricos e outros produtos agrícolas-gandeiros. Nas súas proximidades atópanse as ruínas da antiga cidade de Salamina, destruída no ano 647.
O seu nome derivaríase do termo grego ammochostos (ἄμμος, χόω) que significa metido na area.
Historia
Algúns historiadores din que foi fundada polo rei de Exipto Tolomeo II Filadelfo en 285 a. C. Pero da historia da cidade non se atopan restos máis aló do século VIII. Non hai certeza total, como se relaciona co dito por Lequien (II, 1065) que a sede ocupase o sitio de Arsínoe.
Famagusta prosperou no medio da destrución que se tiña nas veciñanzas de Salamina, a anterior capital da illa. No século XII a súa importancia era tal que Guy de Lusignan seleccionouna para que alí se coroase en 1191 ao Rei de Xerusalén e Chipre.
Os príncipes franceses fortificaron a cidade e no século XIII construíron a Catedral de San Nicolás, que foi transformada nunha mesquita.
Famagusta foi a sede da Diocese Latina do século XII e tivo bispos residentes até o final do século XVI.
A prosperidade de Famagusta non se viu afectada pola caída de Acre. En 1342, un escritor alemán describiuna como unha da máis ricas e fermosas cidades do mundo. A súa riqueza excedía a de Constantinopla e Venecia. Santa Brígida de Suecia, nas súas revelacións, compáraa con Sodoma e Gomorra.
left|miniatura|Vista da praia en Famagusta. A cidade foi capturada polos genoveses en 1374 e caeu en 1389 en mans dos venecianos, quen a retiveron até 1571. Estes transferiran a capital desde Nicosia en 1489.
O uso da pólvora e do canón fixeron necesario aos venecianos remodelar totalmente as defensas para que puidesen enfrontarse á artillaría. As torres medievais cadradas foron substituídas por unhas redondas e ao redor da muralla instaláronse unha serie de troneiras.
Finalmente e logo dun asedio de dez meses (1570-1571), que custou aos turcos 50.000 homes, a cidade rendeuse ao Imperio otomán.
Desde a invasión turca ata o presente
Durante a segunda fase da invasión turca de Chipre o 14 de agosto de 1974 a chaira de Mesaoria foi invadida polos tanques turcos e Famagusta foi bombardeada por avións turcos. Durou dous días para que o exército turco ocupase a cidade, antes de que a totalidade da poboación greco-chipriota de Famagusta fuxise aos campos circundantes. A maioría destes grecochipriotas creron que, unha vez que se calmase a violencia inicial, poderían regresar.
Como consecuencia dos ataques aéreos turcos, morreron decenas de civís, incluíndo turistas.
A diferenza doutras partes das áreas controladas polos turcos de Chipre, o suburbio de Varosha, foi pechado inmediatamente despois de ser capturado e permanece pechado hoxe. Os grecochipriotas que fuxiron de Varosha non foron autorizados a regresar e os xornalistas están prohibidos. A cidade quedou conxelada no tempo, con casas, grandes almacéns e hoteis baleiros e saqueados, incluso os azulexos dos baños.
Casa Branca
A Casa Branca (The White House, en inglés) é a residencia oficial e principal lugar de traballo do presidente dos Estados Unidos (dende 2021 Joe Biden). É o inmoble máis visitado do mundo.
A Casa Branca baseouse no proxecto da Villa Rotonda. É de estilo renacentista neogrego ou neoclásico en América, que foi ideado por George Washington e construído en 1790. James Hoban é o arquitecto irlandés que deseñou a mansión presidencial. O presidente Washington, xunto co deseñador da cidade, Pierre Charles L'Enfant, escolleu o sitio onde se construiría. Mediante un concurso elixiuse ao arquitecto, nativo de Dublín, que gañou a medalla de ouro pola presentación do deseño que hoxe coñecemos.
O deseño da Casa Branca viuse inspirado pola Leinster House (Dublín), e Castletown House (Celbridge, Irlanda), ambas seguindo o estilo do Palladianismo.
Como o seu nome indícao, é un edificio branco localizado na Pennsylvania Avenue Nº 1600 (Avenida Pensilvania) ao noroeste de Washington, D.C.. Proxectada durante o primeiro mandato de George Washington, o edificio foi inaugurado por John Adams en 1800. Formalmente este edificio recibiu os nomes de Palacio Presidencial, a Mansión Executiva, ata que o presidente Theodore Roosevelt chamouno «A Casa Branca».
A construción está inspirada na "Villa Rotonda" unha das múltiples que se atopan no Véneto italiano.
Construción
A construción comezou o 13 de outubro de 1792, colocando a primeira pedra o navarro Pedro Casanave, alcalde de Georgetown. Un diario conservado polo comisionado de construción do Distrito de Columbia rexistra que as bases da residencia principal foron escavadas por escravos. Os cimentos tamén foron construídos por traballadores escravos. A maior parte doutros traballos na casa foron realizados por inmigrantes, moitos aínda sen a cidadanía. A maior parte do ladrillo e traballo de xeso foi realizado por inmigrantes irlandeses e italianos. A construción inicial levou a cabo nun período de oito anos, cun custo informado de 232.371,83 dólares (2,4 millóns de dólares de 2005). Aínda que sen terminar, a Casa Branca estaba lista para a súa ocupación en ou sobre o 1 de novembro de 1800. Cando se terminou a construción as paredes de pedra arenisca porosas foron cubertas dunha mestura de cal, cola de arroz, caseína e chumbo, dando á casa a súa cor familiar e o seu nome.
As Conchas, Santa Cruz de Grou, Lobeira
As Conchas é un lugar da parroquia de Santa Cruz de Grou, no concello ourensán de Lobeira, na comarca da Baixa Limia. Tiña 29 habitantes no ano 2021 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 12 eran homes e 17 mulleres, o cal supón un descenso respecto ao ano 2011, cando tiña 37.
Casa Branca
Os primeiros anos, incendio de 1812, reconstrución
miniatura|esquerda|280px|A Columnata Oeste de Jefferson vese á esquerda da residencia neste gravado do século XIX. Orixinalmente axudaba a encubrir unha corte e un lavadoiro. Posteriormente converteuse na piscina do presidente [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelt. O presidente Nixon converteu o lugar na actual sala de prensa.]] John Adams foi o primeiro presidente en establecer a súa residencia na Casa Branca o 1 de novembro de 1800. Durante o segundo día de estancia escribiulle unha carta á súa esposa Abigail, que contiña unha oración para a casa. Adams escribiu:
“''Rezo ao Ceo para que outorgue as mellores bendicións a esta Casa, e a todos os que en diante a habiten. Oxalá que só homes sabios e honestos gobernen sempre baixo este teito''. “