cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Minas de sal de Wieliczka
Descrición
En 1978 as minas de sal de Wieliczka foron declaradas Patrimonio da Humanidade pola Unesco. Left|miniatura|250px|Halita das minas de sal de Wieliczka
Aeroporto de Tromsø, Langnes
O aeroporto inaugurouse o día 14 de setembro de 1964, substituíndo ao aeroporto de Tromsø, Skattøra. Tromsø é un dos principais centros de conexións para os voos da aeroliña rexional Widerøe cara Finnmark. Dende a súa apertura Scandinavian Airlines (SAS) realizou os principais voos cara outros aeroportos primarios. Braathens SAFE e a súa subsidiaria Busy Bee operaron dende Tromsø de 1967 ata 2002. Norwegian Air Shuttle leva voando dende o aeroporto dende o ano 1992 e Lufttransport ten a súa principal base de operacións en Tromsø. A actual Terminal B foi construída en 1977. A Terminal A inaugurouse en 1997, despois de que se ampliase a pista 240 metros e se construise unha nove torre de control.
Gosende
O topónimo Gosende pode referirse a:
Atomium
O monumento está situado en Laeken (unha zona do concello de Bruxelas que anos atrás constituía unha municipalidade propia dentro da rexión de Bruxelas), no parque feiral da chaira de Heysel, onde tivo lugar a exposición. Ao seu pé sitúase o parque temático Mini-Europe, con repreducións a escala dos monumentos máis representativos da Unión Europea.
Xunto co Manneken Pis e a Grand Place, constitúen os tres símbolos e referencias turísticas da capital de Bélxica.
Descrición
miniatura|esquerda|O [[Enxeñaría|enxeñeiro André Waterkeyn (1917-2005) cunha maqueta do Atomium en 1962]] O Atomium foi concibido e deseñado polo enxeñeiro André Waterkeyn e construído polos arquitectos André e Jean Polak. Simbolicamente, encarna a audacia dunha época na que se quixo confrontar o destino da humanidade coas descubertas científicas.
Trátase dun edificio a medio camiño entre a escultura e a arquitectura, cunha altura de 102 metros, construído en aceiro e cun peso de 2.400 toneladas.
Consiste nunha estrutura de aceiro que sustenta nove esferas conectadas entre elas e que, nun principio, estaban revestidas de aluminio. Estas esferas teñen un diámetro de 18 metros e pesan, cada unha, aproximadamente 250 toneladas.
A construción do Atomium constituíu no seu momento unha proeza desde o punto de vista técnico. Das nove esferas, seis fixéronse accesibles para o público, cada unha con dous andares principais e unha planta inferior destinada a uso técnico e de mantemento. O tubo central contén o elevador máis rápido do tempo (5 m/s), instalado pola sucursal belga rama de empresa suíza, Schlieren (mencionado máis tarde por Schindler), que permite que 22 persoas ascendan en só 23 segundos. As escaleiras mecánicas instalada nos tubos oblicuos, algunhas con 35 metros, están entre as máis longas de Europa.
Inicialmente, o Atomium foi concibido para durar seis meses, xa que non estaba destinado a sobrevivir á Exposición Universal de 1958, pero a súa popularidade e o seu éxito de visitantes fixeron que chegase a converterse nun elemento sobranceiro da paisaxe urbana de Bruxelas. No entanto, durante trinta anos leváronse a cabo moi poucos traballos de mantemento.
En 2013, a canle de televisión norteamericana CNN International considerou o Atomium como o monumento máis raro de Europa, por diante do Banknote Building, de Kaunas, Lituania, e a Casa Milà de Barcelona.
Exterior
miniatura|esquerda|Detalle da esfera central do Atomium durante a renovación, en 2005. Durante a década de 1990 fíxose evidente a urxencia dunha profunda renovación. Ante a importancia dos investimentos necesarios, destapouse a controversia da conservación ou non dun edificio que orixinalmente fora  destinado a durar só uns meses. Chegouse mesmo a reconsiderar a idea inicial da demolición. Con todo, finalmente decidiuse afrontar unha rehabilitación integral.
O Atomium, no limiar do século XXI, presentaba unha aparencia deteriorada, fortemente degradada polo paso de tempo; o seu illamento do exterior volvérase ineficiente e os elementos do interior, a decoración e a moblaxe, ao estilo dos anos cincuenta, estaban moi estragados. O único que se mantiña ben era a estrutura.
En 2001 fíxose público, á fin, o proxecto de renovación, en virtude dun convenio entre o Goberno federal de Bélxica, rexión de Bruxelas e a cidade de Bruxelas.
Como nas orixes, por cada unha das nove esferas esténdese unha rede eléctrica con puntos luminosos animados con rápidos movementos circulares que reproducen o xiro dos electróns arredor do núcleo atómico. O traballo de montaxe deste novo revestimento levouse a cabo cun gran guindastre que levou as placas ao seu lugar, onde foron colocadas por un equipo de cordistas, un procedemento que se utilizou para evitar a instalación de enormes estadas.
miniatura|Vista do interior do Atomium O custos do traballos foron estimados en 27 millóns de euros.
A inauguración do Atomium reformado levouse a cabo o 14 de febreiro de 2006. En homenaxe deste acontecemento, Bélxica emitiu ese ano unha moeda conmemorativa de 2 euros que reproduce no seu anvarso o monumento.
Interior
Das seis esferas accesibles para o público, a da base está reservada para a exposición permanente dedicada á década de 1950, á Exposición Universal de 1958 e á construción do Atomium. Outra acolle exposicións temporais e unha terceira concibiuse para unha utilización polivalente, xa que o seu deseño permite a organización de eventoscomo proxeccións de cine, concertos, festivais ou conferencias. Na esfera central hai un bar e na da parte superior, ademais de poder admirar o panorama, instalouse un restaurante. A sexta esfera está dedicada aos cativos.
Dereitos de autoría sobre o Atomium
miniatura|Fotografía co Atomium borrado. A Sociedade Belga de Autores, Compossitores e Editores reclamou ata 2016 a defensa dos dereitos de autoría do Atomium e, como representante dos posuidores destes dereitos, prohibiu a publicación de imaxes sen compensación económica.
Isto foi moi contestado por diferentes entidades, entre elas o partido Liberais e Demócratas Flamengos (Open Vlaamse Liberalen en Democraten -VLD-), que en 2008 organizou a modo de protesta un concurso fotográfico onde debían aparecer borradas as imaxes do Atomium.
Coa entrada en vigor da liberdade de panorama o 15 de xullo de 2016, permítese a difusión de fotografías do Atomium desde esta data.
Agavaceae
Distribución
Teñen unha distribución subtropical e en zonas áridas do Novo e Vello Mundo, Australia e Nova Zelandia.
What's THIS For...!
What's THIS For...! é o segundo álbum da banda inglesa de post-punk Killing Joke, publicado en xuño de 1981 a través do selo E.G. Records. Unha verión remasterizada con tres cancións extra foi editada no ano 2005.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Killing Joke (Jaz Coleman, Paul Ferguson, Martin Glover e Walker).
A Ponte, Roás, Cospeito
A Ponte é un lugar da parroquia de Roás no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres).
F. Murray Abraham
Fahrid Murray Abraham, nado en Pittsburgh (Pensilvania) o 24 de outubro de 1939, é un actor norteamericano de ascendencia italo-siria.
Traxectoria
Estudou na Universidade de Texas e en 1961 estudou interpretación con Uta Hagen en Nova York. Comezou a súa carreira de actor no teatro, debutando en 1965 nos Ánxeles. Gañou o Oscar ao mellor actor por Amadeus (1984). Abraham é profesor de arte dramática no Brooklyn College e na Universidade de Nova York.
Tecnocracia
O termo tecnocracia derívase dos vocábulos gregos tecno ("técnica") e kratˆa ("forza", "dominio" ou "poder"). Tecnocracia significa literalmente "goberno dos técnicos"; o "técnico que goberna" é, polo tanto, un tecnócrata. Consideramos entón que, de forma xeral, a tecnocracia é o goberno levado por un técnico ou especialista nalgunha materia de economía, administración etcétera, que exerce o seu cargo público con tendencia a topar solucións técnicas eficaces por riba doutras consideracións ideolóxicas, políticas ou sociais. A primeira tecnocracia que se concibiu foi a do goberno de sabios na República de Platón.
O termo tecnocracia imponse a partir dos primeiros anos 30 para indicar a progresiva expansión —alentada por parte dalgúns, temida por outros— do poder dos técnicos de produción (químicos, físicos e enxeñeiros) baseado no suposto de que quen está capacitado para gobernar o proceso industrial empresarial está capacitado para gobernar non soamente sectores produtivos ao completo, senón tamén a sociedade industrial na súa totalidade. Os técnicos industriais son axiña substituídos por xestores que deben a súa posición ao debilitamento da función de propiedade (xa na faceta de titularidade, pola existencia de sociedades, xa na faceta decisional), característica dos grandes grupos industriais. Coa crecente intervención do estado na vida económica dos pobos, coa planificación económica e coa integración de industria e sistema de defensa durante os períodos bélicos, coa carreira armamentística durante a chamada guerra fría, o tecnócrata medio ábrese aos máis altos niveis da burocracia estatal e dos aparatos industrio-militares, ademais de, evidentemente, a expoñentes de renome das facultades universitarias científicas, tecnolóxicas e económicas, cun continuo transvasamento dunha realidade a outra. Un exemplo é Robert S. McNamara, primeiro presidente da Ford Motor Company que non pertencía á saga familiar, logo ministro de defensa dos EUA na época da guerra do Vietnam e finalmente presidente do Banco Mundial. A importancia económica e social dos fluxos financeiros e informativos dos anos oitenta determina unha impoñente achega ao mundo das finanzas, da informática e da comunicación na formación da mentalidade e do persoal tecnócratico. Aliás, a cualificación de tecnócrata outorgase ao técnico como especialista, máis como presunción de posuír as cualidades e elementos para aplicar a técnica a todo contorno humano.
A ideoloxía tecnocrática
Por regra xeral atribúese a primeira expresión consciente da ideoloxía Tecnocrática ao filósofo e sociólogo francés Claude Henri de Rouvroy, conde de Saint Simon (1760-1825), que na súa obra Réorganisation de la société européenne de 1814, afirma: "Todas as ciencias, dá o mesmo a rama á que pertenzan, non son máis que unha serie de problemas que solucionar, de cuestións que examinar, e se diferencia entre elas soamente pola súa propia natureza. Deste xeito, o método que se aplica a algunha delas convénlles a tódalas demais polo simples feito de convirlle a algunha [...]. Ate o momento, o método das ciencias experimentais non foi aplicado ás cuestións políticas: cada un contribuíu coas formas propias de razoar, de ver, de avaliar, e a consecuencia é que aínda non hai exactitude de solucións nin xeneralidade de resultados. Agora chegou o momento de superar esta infancia da ciencia". Saint-Simon é o primeiro en propoñer para o poder político a aqueles que, na súa época, lideran o proceso de transformación económica en Francia, os dirixentes industriais e os técnicos, augurando a substitución da política pola ciencia da produción, o "goberno dos homes" pola "administración das cousas". Polos mesmos camiños anda outro filósofo e sociólogo francés, Augusto Comte(1798-1857), o cal contemplando a sociedade industrial, científica e tecnolóxica como froito de toda a historia universal saca a conclusión da necesidade dunha dirección tecnolóxica e non política da sociedade. A ideoloxía tecnocrática fundamentase nunha concepción do radio de acción e do método da ciencia, das relacións entre a ciencia e a técnica, e do papel social da técnica, segundo a cal é real soamente aquilo que é cuantificábel, comprobábel empiricamente, manipulábel, e polo tanto todo aspecto da realidade, incluso da realidade socio-política, é investigábel cos instrumentos das ciencias exactas; por conseguinte, segundo a visión moderna da indisolúbel relación existente entre a investigación teórica (a ciencia) e o dominio sobre o obxecto investigado (a técnica), é esta a que tería unha función de experimentación e de dirección social e política. Xa que a concepción tecnocrática é unha visión simplificada da realidade, acaída para dirixir a acción, se a pode definir como unha auténtica ideoloxía.
O poder tecnocrático
O que caracteriza á tecnocracia é a tendencia a suplantar o poder político no lugar de apoialo co seu asesoramento, asumindo para si a función decisional. Eliminando a división entre política como reino dos fins e técnica como reino dos medios, o tecnócrata bandona o terreo técnico-económico e dos medios de acción social para meterse no dos fins e dos valores, pretendendo que as decisións de tipo político, discrecional -en base a criterios prudenciais e morais- poida ser substituída por unha decisión non discrecional, froito de cálculos e previsións de tipo científico, en base a puros criterios de eficiencia. "Na mentalidade tecnocrática -sintetiza Claudio Finzi- racionalidade e verdade están indisolubelmente unidas, seguindo un esquema recoñecido de xeito case universal no pensamento contemporáneo, no que por outra banda, a racionalidade está fundada sobre elementos cuantitativos, condenando ao mundo do irracional, e polo tanto do lamentábel por definición, todo aquilo que non sexa cuantificábel. É obvio que xa non haberá sitio para os xuízos de valor, isto é, para os xuízos que pola súa propia substancia non poden fundarse sobre elementos cuantitativos". A ocupación da esfera política trae como consecuencia a demonización por incompetencia, por corrupción e por particularismos dos individuos que actúan tradicionalmente nela, e a afirmación da plena suficiencia da competencia para a xestión pública, conforme a unha concepción simplista da sociedade como unidade produtiva da que, nun primeiro momento, hai que maximizar a expansión económica, ou, posteriormente, integrar nun sistema económico mundial; para tal fin hai que adaptar as estruturas institucionais e administrativas. Da desconfianza tecnocrática na vontade ou capacidade dos individuos particulares ou asociados de realizar un sistema económico máis eficiente deriva tanto da propensión a planificar a sociedade por medio dun control tecnoburócrata como a expulsión da vida social de todo principio non cuantificábel, a aversión a calquera concepción do ben común que non se reduza ao puro benestar material.
Tecnocracia e totalitarismo
Dito isto é necesario evitar identificar como tecnocrático o que é propio dunha época tremendamente marcada pola tecnoloxía, así como tampouco pensar que todos os ambientes que manifestan actitudes tecnocráticas participen das mesmas perspectivas ideolóxicas e operativas. A esencia da concepción tecnocrática, máis alá das roupaxes coas que se presentou historicamente (debidos principalmente ao que, en cada momento, desde a máquina a vapor ata os salvaxes mecanismos das finanzas, era estimado como o maior factor de desenvolvemento), consiste na pretensión de amputar da realidade todo aquilo que non sexa cuantificable e manipulable e, polo tanto, de eliminar da vida dos homes todo aquilo que garde referencia con principios, imaxe dunha orde transcendente. Non sorprenden polo tanto as ententes entre determinados poderes tecnocráticos e forzas políticas que, tras haber abandonado as vestiduras dunha mitoloxía socio-económica descualificada, ratifican non obstante a súa natureza relativista; non sorprende polo tanto, que ao relativismo "quente" de febre ideolóxica se superpoña ou tome a substitución un relativismo "frío" – pero non menos perigoso – de aparente rigor técnico. Non se nos escapa tampouco a súa significación e orientación totalitaria – tanto nos fins como nos métodos de actuación –, se por totalitarismo se entende a ocupación de todos os espazos da vida individual e social por parte de quen tratan de recrear de forma utópica a realidade.
Ao igual que outros termos que expresan o goberno dunha clase, profesión ou rango sobre a maioría, o termo tecnocracia é usado actualmente cunha tendencia burlona ou de desgusto. A connotación negativa débese, segundo algúns autores, a que as décadas dos anos 80 e 90, que viron nacer e florecer á tecnocracia arredor do mundo, viron da mesma maneira o considerable aumento da mala distribución da riqueza no mundo e o crecemento da pobreza. Normalmente, considérase que as tendencias tecnócratas nos gobernos buscan unha menor representación popular e un maior autoritarismo das clases poderosas que se atribúen a sabedoría de dirixir a un pobo supostamente ignorante que non sabe o que lle convén.
O tecnócrata é quen é partidario ou implementa a tecnocracia.
Monte Xiabre
miniatura|Monte Xiabre. miniatura|200px|IX Rapa das Bestas do Xiabre en Catoira.
O monte Xiabre é unha montaña galega, situada entre os concellos de Caldas de Reis, Catoira e Vilagarcía de Arousa. Acada unha altitude de 641 metros no punto coñecido como Alto da Meda.
Características
Ten abundante vexetación, debido a ter unhas precipitacións anuais duns 1.500 mm. É o máis alto dunha serie de cumios da mesma serra, como Agudelo (413 m), Lobeira (290 m), A Xaiba ou Monte do Fento (280 m) ou o Pousadoiro (220 m).
Jean-Pierre Jarier
Jean-Pierre Jacques Jarier (nado o 10 de xullo de 1946) é un piloto de carreiras francés, agora retirado. Naceu en Charenton-lle-Pont, preto de París, e é considerado como un dos mellores pilotos que nunca gañaron un Gran Premio.
Inicios
A raíz dos impresionantes resultados na Fórmula Francia, Jarier pasou a Fórmula Tres francesa, terminando terceiro na xeral en 1970, antes de pasar ao equipo Shell Arnold European de Fórmula Dúas en 1971. El alcanzou o seu punto máximo con dous terceiros lugares, e tamén fixo o seu debut nun Gran Premio en Monza cando o equipo alugou un March Engineering 701. Pero, o equipo deixouno a metade de 1972 por razóns financeiras. Para 1973 asinou co equipo de Fórmula Dúas March Engineering, e tamén se lle deu un asento no equipo de Fórmula 1. A Fórmula Un era difícil no pouco competitivo 721G, pero Jarier alzouse co título da Fórmula Dúas con oito vitorias.
miniatura|left| Jarier gañou a carreira dos [[1000 quilómetros de Nürburgring en 1974 con Jean-Pierre Beltoise. A parella pilotou un Matra - Simca 670C]].
Monte Xiabre
Características
Dende a aba oeste obsérvase Vilagarcía de Arousa e a ría de Arousa.
Jean-Pierre Jarier
Inicios
En 1974 Jarier concentrouse na Fórmula Un, firma co equipo Shadow Racing Cars. Converteuse no líder do equipo trala morte de Peter Revson, terminando terceiro no Gran Premio de Mónaco no seu camiño ao 14º posto na xeral.
Monte Xiabre
Características
miniatura|Vista desde Lobeira. A zona de Fontefría é unha pradeira con regatos, que conta cunha área recreativa con mesas.
Jean-Pierre Jarier
Inicios
En 1975 tivo un comezo explosivo, logrando co seu Shadow DN5 a pole position no Gran Premio da Arxentina, pero rompeu na volta de quecemento (warm-up), polo que Jarier non puido tomar a saída. Repetiu a fazaña no Gran Premio do Brasil, para a continuación dominar a carreira ata que a bomba de combustible fallou, poñendo fin á súa carreira. A mala sorte e a mala fiabilidade maldirían a súa tempada, aínda que o equipo Shadow caeu tamén en ritmo. A súa única chegada nos puntos foi o 4º lugar na acurtada carreira do Gran Premio de España.
Monte Xiabre
Características
Nos últimos anos sufriu moitos incendios forestais que devastaron decenas de hectáreas. Un dos incendios máis importantes tivo lugar o 23 de agosto de 2005 que arrasou moitas zonas da montaña.
Jean-Pierre Jarier
Inicios
Jarier seguiu en 1976 con Shadow Racing Cars, clasificándose terceiro cunha versión actualizada do auto do ano anterior, o DN5B e logrando a volta rápida na carreira de apertura, o Gran Premio do Brasil, antes do trompo de James Hunt nunha mancha de aceite. Pero, tratábase dun falso amencer, e co pouco competitivo coche, Jarier non anotara ningún punto.
Monte Xiabre
Características
Este monte sufriu tamén, como outras zonas, a vaga de incendios forestais de 2006 en Galicia, cando en Xiabre arderon centos de hectáreas que provocaron unha fumareda de máis de 5 quilómetros de radio.
Jean-Pierre Jarier
Inicios
Logo deste impresionante comezo, a súa carreira se desacelerou. Cambiou ao equipo ATS en 1977, pilotando un Penske. Anotou un punto na súa primeira carreira para o equipo, e logo tivo unha soa vez as unidades de Shadow e Equipe Ligier cando o equipo alemán elixido perderse as últimas carreiras do ano. Tamén incursionó na coche deportivos, gañando dúas carreiras nun Alfa Romeo T33 con Arturo Merzario, e que vén en segundo lugar na 24 Horas de Le Mans con Vern Schuppan nun espellismo.
Monte Xiabre
Características
No pico da Gaiba atópase un poboado castrexo aparentemente ben conservado. En diversos chans, como a denominada Rosa de Parroibas, localizáronse diversos túmulos funerarios de probable cronoloxía neolítica. Un destes túmulos, o máis grande, está nun esporón chamado Fonte Loureiro. Os veciños de Castrogudín contan diversas lendas que unen o castro da Xaiba co pobo a través dunha gabia (de onde viría o nome). Tamén sinalan a existencia dun túnel ou gabia dende Fonte Loureiro.
Jean-Pierre Jarier
Inicios
O seu segundo ano no ATS no HS1 na casa, foi menos exitoso e que foi despedido logo dunha discusión co director do equipo Hans Gunther Schmidt logo de non poder cualificar o coche para o Gran Premio de Mónaco. El foi contratado de novo brevemente para o Gran Premio de Alemaña, só para perder a rede de novo, e outra vez de discutir con Schmidt, deixando unha vez máis. Con todo, ao final do ano en que se asinou por Team Lotus para tomar o posto que quedara por Ronnie Peterson a morte de s. Estableceu a volta máis rápida no Gran Premio dos Estados Unidos, correndo terceiro antes de que el quedouse sen combustible, e logo logrou a pole e dominou no Gran Premio do Canadá antes dunha fuga de aceite terminou a súa carreira.
Estas proxeccións, véndolle asinado por Tyrrell Racing. El era un habitual puntos - máximo anotador en dúas tempadas co equipo, cos seus mellores resultados son dous lugares terceiro, logrados no Gran Premio de Suráfrica de 1979 e Gran Premio do Reino Unido de 1979.
Comezou 1981 cunha asignación temporal de Ligier, de pé, mentres que Jean-Pierre Jabouille devolto á aptitude, por dúas razas. Logo conduciu con Osella comeza a metade da tempada, dando algunhas actuacións respectables para o equipo pequeno , con fondos insuficientes.
1982 foi unha tempada completa con Osella, con Jarier obtención do equipo mellor da historia termina con cuarto no GP de San Marino (que foi boicoteada pola maioría dos equipos británicos). Mentres que o resto do ano sería difícil, Jarier era fundamental para manter a moral do equipo ata logo da morte de Riccardo Paletti en Gran Premio do Canadá. O ano seguinte viu unha tempada completa con Equipe Ligier, pero logo dunha boa racha en Long Beach terminou cunha colisión con Keke Rosberg, pareceu perder a esperanza, e acabada a tempada sen puntos.
Durante a tempada 1983, converteuse en extremadamente impopular entre os demais condutores debido ao seu mal comportamento como un marcador de novo na pista durante as carreiras. No Gran Premio de Austria de 1983 fixo moitos condutores enojados debido ás súas tácticas de bloqueo como un marcador de novo. Na volta 22, o piloto de Ferrari Patrick Tambay, que había liderado a carreira desde o principio, foi retido por Jarier de 2 esquinas (o Glatsch - Kurve e a Bosch - Kurve). Como estaba detido arriba, compañeiro de equipo de Tambay René Arnoux foi capaz de pasar Tambay na aproximación á Texaco - Schikane polo boxeo Tambay detrás Jarier. Este controlador tamén permite Brabham Nelson Piquet que vir de terzo-segunda pellizcando pasado Tambay no segundo dos dous zurdos, que caeron Tambay a terceira e negábanlle o plomo estívose preparando para volver tomar de Arnoux. A Tambay furioso axitou o seu puño cara a Jarier cando finalmente fíxoo pasar. Os comentaristas da BBC Murray Walker e James Hunt estaban arrepiados na condución de Jarier, con Hunt dicindo :
Incluso o cabaleiroso Walker tamén fixo comentarios mordaces raros na condución de Jarier, dixo '' "En todos os meus anos como comentarista , pero certamente non hai ningún controlador , teño que admitir , que era unha peza horrible e brutana de conducir por Jarier . " ' " a estas alturas da tempada, en canto ao seu estado da Fórmula Uno , Jarier estaba no punto de non retorno.
Logo disto, retirouse do automobilismo Jarier, pero foi tentado de novo a conducir no Porsche Supercup en 1994. Isto deu lugar a varias unidades de coches deportivos, gañando o Campionato GT francesas de 1998 e 1999. Jarier presentouse a unha nova xeración, contribuíndo importante traballo de acrobacias á película Ronin, dirixida por John Frankenheimer quen tamén dirixiu o clásico de 1966,  Gran Premio.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
STP withdrew their support following the 1973 French Grand Prix. For the 1976 German and Austrian Grands Prix Shadow was sponsored by the Villiger Söhne "Tabatip" cigar brand. Candy sponsored Tyrrell from the 1979 Belgian Grand Prix onward.
Complete Formula One non Championship results
(key) (Races in bold indicate pole position, races in italics indicate fastest lap)
Mosqueiros
O topónimo galego Mosqueiros pode referirse a:
Caviana
A illa Caviana é unha illa situada fronte á costa norte da illa de Marajó, no delta das terras baixas na desembocadura do río Amazonas, no estado de Pará (Brasil).
A illa é un lugar excelente para observar o remuíño da marea coñecido como pororoca, do río Amazonas, onde as augas atópense na entrada das mareas do Atlántico e forman unha grande onda, que é unha atracción turística, tamén e é un refuxio para os observadores de paxaros.
Rúa Nova, Roás, Cospeito
Rúa Nova é un lugar da parroquia de Roás no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 22 habitantes (11 homes e 11 mulleres).
Operación Ogro
Operación Ogro é unha película do director italiano Gillo Pontecorvo, coprodución hispano-italiana, estreada en Italia en 1979, e baseada no libro homónimo da autora Eva Forest. O título fai referencia ao nome en clave co que ETA denominou a acción, sendo ademais ogro o alcume de Carrero Blanco.
Sinopse
O filme narra o intento de secuestro e posterior atentado que ETA levou a cabo o 20 de decembro de 1973 contra Luis Carrero Blanco, que fora designado presidente do goberno de España por Francisco Franco uns meses atrás.
Galardóns e nomeamentos
A película foi seleccionada oficialmente para a clausura do Festival de Venecia. Declarada de "Especial Calidade" pola Dirección Xeral de Cinematografía, obtivo o premio David di Donatello á mellor dirección.
DDT
O DDT (diclorodifeniltricloroetano) é un organoclorado cristalino, incoloro, insípido e case inodoro coñecido polas súas propiedades insecticidas e os impactos medioambientais que produce. O DDT foi formulado de múltiples maneiras: como solucións en xileno ou destilados do petróleo, concentrados emulsificables, pos humidecibles, gránulos, aerosois, bombas de fume e cargas para vaporizadores e locións.
O DDT sintetizouse por primeira vez en 1874, e as súas propiedades insecticidas foron descubertas polo químico suízo Paul Hermann Müller en 1939. Foi utilizado na segunda metade da segunda guerra mundial para controlar a malaria e o tifo entre soldados e poboación civil. Despois da guerra, o DDT foi tamén utilizado na agricultura como insecticida e a súa produción e uso incrementouse. Müller foi galardoado co Premio Nobel de Medicina de 1948 "polo seu descubrimento da alta eficiencia do DDT como veleno de contacto contra varios artrópodos".
En 1962, Rachel Carson publicou o libro Silent Spring (Primavera silenciosa), que tivo gran repercusión. Nel catalogaba os impactos ambientas da estendida aplicación do DDT nos Estados Unidos e cuestionaba a lóxica da liberación de grandes cantidades de compostos químicos de efectos potencialmente perigosos sobre o medio ambiente sen comprendermos os seus efectos ambientais e sobre a saúde humana. O libro afirmaba que o DDT e outros pesticidas se sabía que provocaban cancro e que o seu uso agrícola era unha ameaza para a vida silvestre, especialmente para as aves. A súa publicación foi un evento case fundacional do movemento ambientalista e tivo como resultado un gran clamor de protesta público que finalmente levou, en 1972, á prohibición do DDT para o seu uso agrícola nos Estados Unidos. Formalizouse a prohibición en todo o mundo do seu uso agrícola baixo Convención de Estocolmo sobre Contaminantes Orgánicos Persistentes, mais continúa o seu uso limitado pero aínda controvertido no control de vectores de doenzas, debido á súa efectividade na redución das infeccións de malaria, que se equilibran cos perigos medioambientais e sanitarios.
Xunto coa aprobación da Lei de especies en perigo, a prohibición do DDT nos Estados Unidos é citado polos científicos como o principal factor de recuperación das poboacións da aguia de cabeza branca (Haliaeetus leucocephala) e o falcón peregrino (Falco peregrinus) que estaban en camiño de extinguirse nos Estados Unidos.
Isómeros e compostos relacionados
miniatura|O composto o,p' -DDT, é un compoñente minoritario do DDT comercial. O DDT comercial é unha mestura de varios compostos moi relacionados. O principal compoñente (77%) é o isómero p,p'  (ilustrado arriba). O isómero o,p'  (ilustrado á dereita) está tamén presente en cantidades significativas (15%). O diclorodifenildicloroetileno (DDE) e o diclorodifenildicloroetano (DDD) constitúen o resto. O DDE e o DDD son os principais metabolitos e produtos de degradación no medio ambiente do DDT. O termo "DDT total" adoita utilizarse para referirse á suma de todos os compostos relacionados co DDT (p,p'-DDT, o,p'-DDT, DDE, e DDD) nunha mostra.
Produción e uso
De 1950 a 1980, o DDT foi usado intensamente na agricultura — máis de 40.000 toneladas cada ano en todo o mundo — e estimouse que no mundo se prodciron un total de 1,8 millóns de toneladas desde a década de 1940.
En 2009, producíronse 3.314 toneladas para usalos no control da malaria e a leishmaníose visceral. Hoxe, India é o único país que aínda fabrica DDT e é tamén o seu maior consumidor. China cesou de producilo en 2007.
Mecanismo da súa acción insecticida
Nos insectos abre os canais de sodio das neuronas, causando que envíen impulsos espontaneamente, o que produce espasmos e finalmente a morte. Os insectos que teñen certas mutacións no seu xene do canal de sodio son resistentes ao DDT e insecticidas similares. A resistencia ao DDT é tamén causada pola regulación á alza dos xenes que expresan o citocromo P450 nalgunhas especies de insectos, xa que grandes cantidades dalgúns encimas deste grupo aceleran o metabolismo da toxina dando os seus metabolitos inactivos.
Historia
miniatura|dereita|Produto comercial (caixa de pos de 50 g) de Néocide, que contén un 10% de DDT. [[Novartis|Ciba Geigy DDT indicaba: "Destrúe parasitos como pulgas, piollos, formigas, chinches, carrachas, moscas etc. Néocide espárcese nos esconderixos das pragas e os lugares onde hai insectos e os sitios por onde pasan." "Destrúe os parasitos do home e da súa vivenda". "A morte non é instantánea, pero prodúcese máis cedo ou máis tarde." "Fabricante francés"; "inofensivo para os humanos e animais de sangue quente" "seguro e de efectos duradeiros. Inodoro."]]
O DDT foi sintetizado por primeira vez en 1874 por Othmar Zeidler baixo supervisión de Adolf von Baeyer. Foi despois descrito en 1929 nunha disertación de W. Bausch e en dúas publicacións de 1930. As súas propiedades como insecticida "alifático clorado múltiple ou alcohois lipo-aromáticos con polo menos un grupo triclorometano" describíronse nunha patente de 1934 de Wolfgang von Leuthold. Porén, as propiedades insecticidas non foron descubertas ata 1939 polo científico suízo Paul Hermann Müller, que recibiu en 1948 o Premio Nobel de Medicina polos seus traballos.
Uso nas décadas de 1940 e 1950
O DDT era o mellor coñecido dos pesticidas que conteñen cloro que se usaban nas décadas de 1940 e 1950. Como había escaseza do insecticida piretro, empezou a utilizarse estensamente o DDT durante a segunda guerra mundial polas tropas aliadas para controlar os insectos vectores do tifo, conseguindo case eliminar a enfermidade en moitas partes de Europa. No Pacífico Sur, foi aplicado fumigándoo desde o aire para o control da malaria e o dengue con efectos espectaculares. Aínda que as propiedades químicas e insecticidas do DDT foron factores importantes nestas vitorias, os avances na aplicación do equipamento xunto cunha organización competente e a man de obra suficiente foron esenciais tamén para o éxito deses programas.
En 1945, o DDT xa estaba a disposición dos agricultores como insecticida agrícola e desempeñou un papel na eliminación final da malaria en Europa e Norteamérica.
En 1955, a Organización Mundial da Saúde comezou un programa para erradicar a malaria en países de todo o mundo que tiñan taxas de transmisión de baixas a moderadas, confiando en gran medida no DDT para o control dos mosquitos e na diagnose rápida e no tratamento para reducir a transmisión. O programa eliminou a doenza en "Taiwán, gran parte do Caribe, os Balcáns, partes do norte de África, o norte de Australia, e un gran faixa do Sur do Pacífico" e reduciu drasticamente a mortalidade en Sri Lanka e a India.
Porén, ao non poderse manter o programa, o incremento da tolerancia do mosquito ao DDT, e o incremento da tolerancia do parasito causou un novo xurdimento da doenza. En moitas áreas o éxito inicial foi parcial ou totalmente revertido, e nalgúns casos as taxas de transmisión aumentaron. O programa só tivo éxito en eliminar a malaria en áreas con "status socioeconómico alto, sistemas sanitarios ben organizados, e transmisión da malaria estacional ou relativamente menos intensa".
O DDT foi menos efectivo nas rexións tropicais debido ao ciclo vital continuo dos mosquitos e as súas malas infraestruturas. Non foi aplicado en absoluto na África subsahariana porque se percibiran esas dificultades. As taxas de mortalidade nesa área nunca diminuíron na mesma drástica medida, e agora constitúen a principal área na que se concentran as mortes por malaria no mundo, especialmente despois da reaparición da doenza como resultado da resistencia aos fármacos de tratamento e o espallamento da variante malárica mortal causada polo Plasmodium falciparum.
Restricións do seu uso no mundo
Nas décadas de 1970 e 1980, o uso agrícola foi prohibido na maioría dos países desenvolvidos, empezando por Hungría en 1968 e seguindo por Noruega, Suecia e Cuba en 1970, Alemaña e os Estados Unidos en 1972, ao que seguiron outros como por exemplo España en 1977, Reino Unido e Singapur en 1984, Chile en 1985 e a República de Corea en 1986. En 1991 xa había prohibicións, incluíndo a prohibición do uso para o control de enfermidades, en 26 países.
A Convención de Estocolmo sobre Contaminantes Orgánicos Persistentes, que tivo efecto en 2004, deixou fóra da lei o uso de varios contaminantes orgánicos persistentes, e restrinxiu o uso do DDT para o control de vectores de enfermidades. A Convención foi ratificada por máis de 170 países. Recoñecendo que a eliminación total do DDT en moitos países con alta prevalencia da malaria é actualmente inviable en ausencia de alternativas accesibles e efectivas, a Convención estableceu como excepción da prohibición o uso sanitario dentro das directrices da Organización Mundial da Saúde (OMS). A Resolución 60.18 da Asemblea Mundial da Saúde compromete á OMS a seguir o obxectivo da Convención de Estocolmo de reducir e finalmente eliminar o DDT. A Malaria Foundation International afirma: "O resultado do tratado pódese dicir que é mellor que o status quo das negociacións. Por primeira vez, hai un insecticida que está restrinxido só para o control de vectores, o que significa que a selección de mosquitos resistentes será máis lenta que antes."
Malia esta prohibición mundial, o uso na agricultura continuou na India. Tamén continuaba en Corea do Norte e noutros lugares en 2008.
Hoxe, prodúcense de 3.000 a 4.000 toneladas de DDT ao ano para o control de vectores de doenzas. O DDT aplícase nas paredes internas de casas para matar ou repeler os mosquitos. Esta intervención, chamada fumigación residual en interiores (na literatura inglesa indoor residual spraying ou IRS), reduce grandemente os danos ambientais. Tamén reduce a incidencia da resistencia ao DDT. En comparación, o tratamento de 40 ha de algodón durante unha tempada de crecemento típica nos Estados Unidos precisa a mesma cantidade deste produto químico que a fumigación do inteior de 1.700 casas.
O DDT en España
España prohibiu o uso do DDT como tal en 1977 e firmou en 2001 o Convenio de Estocolmo de Eliminación de Contaminantes Orgánicos Persistentes, pero a súa ratificación pospúxose ata 2004. Non obstante, o DDT seguiu producíndose para utilizalo como produto intermediario para fabricar outros insecticidas ata 2008. En España o primeiro DDT que se utilizou era de importación, pero axiña empezaron a fabricalo varias empresas españolas e incluílo nos seus insecticidas, entre elas Zeltia de O Porriño. A primeira que comercializou insecticidas con DDT foi Irga (creada en Barcelona pola suíza Geigy), que adquiriu en 1943 o laboratorio Padró; esta empresa comercializou os insecticidas con DDT Gesarol, Neocid, Neocidol, Geigy 33, Polvo AP50, e Gyron. A empresa FAES SA de Bilbao fabricaba DDT desde 1944 e comercializaba o insecticida DETANO. En Galicia, a empresa Zeltia de O Porriño fabricouno a partir de 1945 e incluíuno nos insecticidas ZZ (tamén produciu o insecticida lindano, que contaminou os solos de O Porriño ). A FNCE de Barcelona fabricou o insecticida INU con DDT. Cruz Verde de Barcelona tamén fabricou varios insecticidas con DDT (o insecticida Bloom de 1970 xa non contiña DDT). A empresa Sociedad Electroquímica de Flix (Tarragona) produciu DDT desde 1945 a 1971. A empresa Montecinca de Monzón (Huesca) foi a última en producir DDT, pero só o utilizaba como materia prima para fabricar o insecticida dicofol (desde 1987 a 2008).
Prohibición nos Estados Unidos
Nos Estados Unidos xerouse un gran movemento ambientalista contra o uso do DDT, que acabou conseguindo a súa prohibición parcial, que tivo grande influencia e repercusión en todo o mundo. Xa na década de 1940, os científicos estadounidenses empezaron a expresar a súa preocupación sobre os posibles perigos asociados co DDT, e na década de 1950 o goberno empezou a facer máis estritas as regulacións sobre o seu uso. Porén, estas noticias suscitaron pouca atención. En 1957 o xornal New York Times informou dun intento infrutuoso de restrinxir o uso do DDT no Condado de Nassau, Nova York, e o asunto ataeu a atención do popular autor de temática naturalista Rachel Carson. O editor do The New Yorker, William Shawn, animouno a escribir algunha obra sobre o asunto, o que el fixo ao publicar en 1962 o libro Silent Spring (Primavera silenciosa). O libro argumentaba que os pesticidas, incluíndo o DDT, estaban envelenando a vida silvestre e o medio ambiente e estaban poñendo en perigo a saúde humana. Silent Spring tivo un grande éxito de vendas, e a reacción pública a esta obra foi o nacemento do movemento ambientalista moderno nos Estados Unidos. Un ano despois da súa aparición, o presidente John F. Kennedy ordenou ao seu Science Advisory Committee que investigase as afirmacións de Carson. O informe do Comité achegou "unha defensa bastante minuciosa da tese de Silent Spring de Carson", en palabras da revista Science, e recomendaba a redución progresiva dos "pesticidas tóxicos persistentes". O DDT converteuse na principal diana das críticas dos movementos antipesticidas e antiquímicos que estaban en crecemento, e en 1967 un grupo de científicos e avogados fundaron o Environmental Defense Fund (EDF, Fondo de Defensa Medioambiental) co obxectivo específico de que se aprobase a prohibición do DDT. Victor Yannacone, Charles Wurster, Art Cooley e outros membros deste grupo documentaron a morte de aves e o declive das súas poboacións e sospeitaban que o DDT era a causa. Na súa campaña contra este produto químico, o EDF pediu ao goberno que prohibise e presentase demandas. Naquel momento, o toxicólogo David Peakall estaba medindo os niveis de DDE nos ovos de falcón peregrino e de cóndor de California e atopou que un aumento nos niveis do produto correspondíase cun maior adelgazamento da casca dos ovos.
En resposta a un preito do EDF, o Tribunal de Apelacións do Distrito dos Estados Unidos ordenou en 1971 á United States Environmental Protection Agency (EPA, Axencia de Protección Ambiental dos Estados Unidos) que iniciase o proceso de retirada do rexistro do DDT. Despois de varias vicisitudes e decisións contraditorias e de varios meses de consultas con científicos que presentaron evidencias contra o DDT, no verán de 1972 anunciouse a cancelación dos permisos para a maioría dos usos do DDT, coa excepción dos usos para a saúde pública en certas condicións. Inmediatamente despois do anuncio, tanto o EDF coma os fabricantes de DDT presentaron demandas contra a EPA. A industria trataba de anular a prohibición, mentres que o EDF quería unha prohibición completa. As demandas consolidáronse, e en 1973 o Tribunal de Apelacións dos Estados Unidos do Distrito do Circuíto de Columbia ditaminou que a EPA actuara debidamente ao prohibir o DDT. En 1973 realizáronse vertidos no mar no Golfo de México ao abeiro da Lei de vertidos oceánicos (ou MPRSA), de 55.000 bidóns de hidrocarburos clorados.
Algúns usos do DDT seguen permitidos nos Estados Unidos baixo a excepción referida á saúde pública. Por exemplo, en 1979, o Departamento de California de Servizos Sanitarios tivo permiso para usar o DDT para suprimir as pulgas que eran vectores da peste bubónica. O DDT continuou producíndose nos Estados Unidos para exportalo aos mercados estranxeiros ata 1985, ano en que se exportaron unhas 300 toneladas.
Impacto ambiental
O DDT é un contaminante orgánico persistente que é absorbido facilmente polo solo e os sedimentos, que poden actuar coma sumidoiros ou coma fontes a longo prazo de exposición que afecta aos organismos. Dependendo das condicións, a súa vida media no solo pode ir de 22 días a 30 anos. As rutas de perda e degradación inclúen a escorrentía, volatilización, fotólise e a biodegrdación anaeróbica e aeróbica. Debido ás súas propiedades hidrofóbicas, nos ecosistemas acuáticos o DDT e os seus metabolitos son absorbidos polos organismos acuáticos e adsorbidos en partículas en suspensión, o que deixa pouco DDT disolvido na auga. Os seus produtos dedegradación e metabolitos, o DDE e o DDD, son tamén persistentes e teñen propiedades químicas e físicas similares. O DDT e os seus produtos de degradación son transportados desde áreas cálidas ao Ártico polo fenómeno da destilación global, onde despois se acumulan na rede trófica da rexión.
Debido ás súas propiedades lipófilas, o DDT pode bioacumularse, especialmente en aves de presa. O DDT, DDE e DDD aumentan a súa concentración a través da cadea trófica, de modo que os superdepredadores situados no vértice da pirámide trófica, como as aves rapaces concentran nos seus tecidos máis deste produto que outros animais que viven no mesmo ecosistema. Almacénanse principalmente nas graxas docorpo. O DDT e o DDE son resistentes ao metabolismo; nos humanos, as súas vidas medias son de 6 e 10 anos, respectivamente. Por exemplo, en estudos feitos nos Estados Unidos estes produtos foron detectados en case todas as mostras humanas analizadas polos CDC en 2005, aínda que os seus niveis diminuíron fortemente desde que a maioría dos usos deste produto foron prohibidos. O consumo na dieta estimado diminuíu, aínda que as análises de alimentos da FDA normalmente seguen detectándoo.
As macroalgas mariñas secas e trituradas engadidas a solos asolagados poden servir como método de biorremediación, que axuda a reducir a toxicidade do solo ata nun 80% en seis semanas.
Efectos sobre a vida silvestre e a casca dos ovos
O DDT é tóxico para unha ampla gama de organismos vivos, entre eles animais mariños como cangrexos, dáfnidos, camaróns e moitas especies de peixes. O DDE causa o adelgazamento da casca dos ovos das aves, o que causou a diminución da poboación de moitas especies de aves de presa en Europa e Norteamérica. O adelgazamento da casca dos ovos fai diminuír o éxito reprodutivo de certas especies de aves ao causar a rotura dos ovos e a morte dos embrións. O adelgazamento da casca dos ovos relacionada co DDE considérase a principal razón do declive das poboación da aguia de cabeza branca (Haliaeetus leucocephala) norteamericana, e do pelicano pardo (Pelecanus occidentalis), do falcón peregrino (Falco peregrinus) e da aguia pescadora (Pandion haliaetus). Porén, a sensibilidadde das aves a este produto químico varía coa especie. As aves de presa, aves acuáticas e paxaros cantores son máis susceptibles que as galiñas e outras especies relacionadas. O DDE parece ser máis potente nos seus efectos que o DDT. Mesmo en 2010, mostraron problemas continuados de adelgazamento da casca dos ovos os cóndores de California (Gymnogyps californianus), que se alimentaban de leóns mariños na rexión de Big Sur da costa central californiana, os cales á súa vez se alimentaban na área da plataforma mariña de Palos Verdes, onde hai un sitio afectado pola Superfund (lei de limpeza de sitios contaminados), que fora contaminado co depósito de 1.700 toneladas de DDT feito pola compañía Montrose Chemical. Os científicos e a Ventana Wildlife Society e outros seguen estudando e tratando de remediar o problema dos cóndores.
Saúde humana
miniatura|Un soldado estadounidense está facendo unha demostración da fumigación do equipo con DDT. O DDT foi utilizado para controlar a expansión do [[piollo portador do axente do tifo.]]
O DDT é un perturbador endócrino. É considerado un probable carcinóxeno humano, aínda que a maioría dos estudos suxiren que non é directamente xenotóxico. O DDE actúa como un feble antagonista do receptor de andróxenos, pero non de estróxenos. O p,p'-DDT, principal compoñente do DDT, ten pouca ou ningunha actividade androxénica ou estroxénica. O compoñente menor o,p'-DDT ten unha feble actividade estroxénica.
Toxicidade aguda
O DDT clasifícase como "moderadamente perigoso" segundo a OMS (cun LD5 oral en ratas de 113 mg/kg) e como "moderadamente tóxico" no Programa Toxicolóxico Nacional dos Estados Unidos. O DDT foi en raras ocasións administrado oralmente como tratamento para o envelenamento por barbitúricos.
Toxicidade crónica
O DDT e o DDE, igual que outros organoclorados, ten actividade xenoestroxénica, o que significa que son bastante similares quimicamente aos estróxenos como para desencadear respostas hormonais en animais. Esta actividade de perturbador endócrino observouse en estudos toxicolóxicos en ratos e ratas. As evidencias epidemiolóxicas indican que estes efectos poden ocorrer en humanos como resultado da exposición ao DDT. A EPA dos Estados Unidos afirma que a exposición ao DDT causa danos ao sistema reprodutor e reduce o éxito reprodutivo. Estes efectos poden causar toxicidade reprodutiva e no desenvolvemento: