cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nacionalismo islandés
O nacionalismo islandés ou Þjóðernishyggja baséase na idea da resurrección do Estado libre islandés e os seus valores (ou o que se cría que eran os seus valores): democracia, liberdade do individuo, a necesidade de que o país sexa independente e o respecto ás tradicións culturais e relixiosas, especialmente a lingua. Estas ideas adoitan codificarse na popular frase land, þjóð og tunga ("terra, pobo e lingua"). Historicamente, os islandeses viron que a súa república actual era a reencarnación do antigo Estado Libre e, polo tanto, o nacionalismo islandés baséase hoxe en preservar o gañado polo movemento independentista. Así, o sentimento nacionalista islandés, con algúns aspectos do nacionalismo cívico e étnico, é moi respectuoso cos poderes parlamentarios democráticos (véxase Alþingi) e escéptico do control exterior sobre Islandia, que é en parte responsable de que haxa pouca vontade en Islandia por unirse á Unión Europea.
Henrique II de Francia
Ducado da Bretaña e herdeiro do reino
Á morte do seu irmán, o delfín e duque Francisco III da Bretaña o 10 de agosto de 1536, os seus títulos recaeron en Henrique. Así, converteuse en delfín, e polo tanto en herdeiro do reino, así como no posuidor do Ducado da Bretaña, aínda que nunca foi coroado. Este feito provocou que o Ducado fose integrado por Francisco I na Coroa.
Ordenou e dirixiu o cerco de Perpiñán (1542) con 40.000 homes. As tropas imperiais comandadas polos capitáns Cervellón e Machichaco que nunha saída deixaron inútil a artillería francesa que atacaba as murallas, resistiron ata a chegada do exército de Fernando Álvarez de Toledo y Pimentel, o duque de Alba, provocando a retirada dos franceses.
Ascensión ao trono
miniatura| Imaxe dun novo príncipe Henrique En 1547, á morte do seu pai, ascendeu ao trono francés e foi coroado na catedral de Reims. Foi errático na política de alianzas e, nun principio, un gran defensor do catolicismo contra a Reforma protestante, loitando contra os hugonotes pero aliándose cos calvinistas. En 1551 condenou os libros non católicos e prohibiu a súa venda e circulación. Esta loita contra os protestantes marcou o inicio das Guerras de Relixión.
Enfrontouse ao seu gran rival europeo Carlos I de Castela, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, aliándose co Imperio Otomán. Tomou Metz a pesar do acoso do rei Habsburgo e defendeu a cidade de París de diversos intentos de ocupación por parte das tropas castelás e imperiais. Todas estas loitas levaron á quebra económica da Coroa francesa.
Negociou o rescate de Boloña cos ingleses en 1550. Polo Tratado de Chambord de 1552 obtivo a alianza dos príncipes protestantes de Alemaña contra o emperador Carlos V e foi autorizado para tomar Metz, Toul e Verdún. Carlos V, que se preparaba para a súa abdicación, buscou a paz con Francia co Tratado de Vaucelles, concluíndo unha tregua de cinco anos e recoñecendo as novas posesións francesas (os bispados de Metz, Toul e Verdún, moitas prazas fortes entre Luxemburgo e Flandres, e varias posesións en Piemonte, Italia central e Córsega).
Ao final do seu reinado sufriu varias derrotas en Italia e os Países Baixos ante Carlos V. En 1559 viuse obrigado a asinar a Paz de Cateau-Cambrésis, pola que a Coroa francesa renunciou definitivamente aos seus intereses en Italia.
Morreu en 1559 en París durante un torneo contra Gabriel de Montgomery, celebrado con motivo do matrimonio da súa filla Isabel con Filipe II de Castela, dunha ferida no ollo.
A Ramorta, Bueu, Bueu
A Ramorta é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Italsat
Italsat 1 e 2 foron os dous primeiros satélites de comunicacións comerciais italianos.
Características
Italsat 1 foi lanzado o 15 de xaneiro de 1991, mentres que Italsat 2 foi lanzado o 8 de agosto de 1996, ambos mediante foguetes Ariane 4. Foron construídos por Alenia Spazio e cada satélite levaba a bordo dez transpondedores activos e cinco de respaldo. Italsat 1 tiña unha masa de 1850 kg, mentres que Italsat 2 pesaba 1983 kg. O corpo dos satélites tiña forma aproximadamente cúbica, cunhas dimensións de 2,3 x 2,7 x 3,5 m. A enerxía eléctrica era proporcionada por dous paneis solares cunha envergadura de 21,8 e que producían ata 1,5 kW de potencia. Ao final da súa vida útil Italsat 1 foi movido a unha órbita cemiterio en xaneiro de 2001 e Italsat 2 en xullo de 2002.
Pararraios
dereita|miniatura| Un típico pararraios nun tellado Un pararraios é unha vara metálica que se usa para facer que os raios descarguen nela, en vez de impactar en persoas, animais ou bens. Forma parte dun sistema de protección contra raios. Tal sistema está feito de moitas varas deste tipo. Estas varas adoitan colocarse en puntos altos de edificios e outras estruturas. Ademais, realízanse camiños que poden levar a electricidade dende o tellado até o chan, foi feito por primeira vez no ano 1749 e mellorado despois en 1752.
Historia
Os raios poden danar estruturas feitas coa maioría dos materiais (cantería, madeira, formigón e mesmo aceiro). As enormes correntes implicadas poden quentar materiais, e especialmente a auga a moi altas temperaturas, provocar lume, perda de forza e explosións de vapor e aire superquecidos.
Europa
miniatura| Igrexa de madeira con pararraios e cables de terra|esquerda A torre da igrexa adoitaba ser a estrutura ou edificio máis alto das cidades e vilas europeas medievais. Tamén era o edificio golpeado con moita frecuencia polos raios. Nun primeiro momento, as igrexas cristiás tentaron evitar o dano dos raios mediante as oracións. Os sacerdotes rezaban,
Peter Ahlwardts ("Reasonable and Theological Considerations about Thunder and Lightning", 1745) dixo que as persoas que buscaban protexerse dos raios deberían ir a calquera lugar excepto dentro ou arredor dunha igrexa.
En Europa, o pararraios foi inventado polo teólogo e físico, Václav Prokop Diviš, entre 1750 e 1754. É o inventor do primeiro pararraios conectado a terra, que ergueu o 15 de xullo de 1754 no xardín da súa casa en Přímětice u Znojma. Consistía en 400 puntas metálicas afiadas unidas na parte superior dun pío de apoio de 42 m de altura. A estrutura estaba suxeita por tres cadeas metálicas, unidas de forma condutora aos conos de terra de ferro enterrados no chan compactado. Describiu a súa "máquina do tempo meteorolóxico" no tratado "Descriptio machinae meteorologicae". A idea orixinal era eliminar continuamente a electricidade das nubes e evitar así os raios e as tormentas, só en caso de fallar, a máquina tamén debería ser capaz de atraer directamente o lóstregro e canalizalo cara ao chan. Propuxo a súa máquina para ser usada en torres de igrexas e barcos. Enviou as súas observacións sobre o funcionamento da máquina a Jan Antonín Scrinci, profesor de física da Universidade Carolina de Praga, quen as publicou en Prager Postzeitungen, Brünner Intelligenz-Zettel e no Stuttgartisches Journal. A máquina tamén é mencionada por Leonhard Euler en Lettres à une Princesse d'Allemagne. 358x358px|miniatura|Escultura con pararraiosEn 1755 Diviš pediulle ao emperador Fernando I de Austria que lle permitise construír máis máquinas en varios lugares para o benestar do pobo. O emperador deixou que os matemáticos de Viena valoraron a proposta, pero eles rexeitárona. O abade Marci, matemático da corte e amigo de Diviš comentou: "Blasfemant, quae ignorant" (condenan/blasfeman o que ignoran).
En 1756 a máquina foi danada polo vento e despois reconstruída, e despois, o 10 de marzo de 1760, os veciños furiosos de Přímětice derrubaron a estrutura, culpando a Diviš da seca que asolou a rexión ese ano. Máis tarde no ano, despois do verán no que as treboadas provocaron moitos estragos nos campos e viñedos, a xente pedíalle que reconstruíse a máquina, que fixo no recinto do mosteiro de Loucky, e construíu outra no alto da torre da igrexa en Přímětice.
Estados Unidos
Nos Estados Unidos, o condutor de pararraios puntiagudo, a miúdo chamado incorrectamente atractor de raios (lightning attractor) foi inventado por Benjamin Franklin como parte das súas exploracións innovadoras da electricidade. Franklin pensou que, cunha vara de ferro afiada até un punto no extremo,
No século XIX o pararraios converteuse nun símbolo do enxeño americano e nun motivo decorativo. Os pararraios adoitaban adornarse con bólas de vidro ornamentais (hoxe apreciadas polos coleccionistas). O atractivo ornamental destas bólas de vidro tamén se incorporou aos viraventos.
Ocasionalmente usáronse bolas de vidro sólido nun método pensado para evitar que os raios caisen nos barcos. Cómpre sinalar aquí non porque funcionase, que non, senón porque revela moito sobre o pensamento pre-científico. Os obxectos de vidro non conducen ben a electricidade. Poucas veces son alcanzados polos raios. Polo tanto, di a teoría, debe haber algo sobre o vidro que repele os raios. De aí que o mellor método para evitar que un raio caese nun barco de madeira fose enterrar unha pequena bola de vidro macizo na punta do mastro máis alto. O comportamento aleatorio dos raios asegurou que o método gañase un pouco de crédito mesmo despois do desenvolvemento do pararraios mariño pouco despois do traballo inicial de Franklin.
Século XX
A de Nikola Tesla foi unha mellora na protección contra os raios. A patente foi concedida debido a un fallo na teoría de funcionamento orixinal de Franklin; o pararraios pontiagudo en verdade ioniza o ar ao seu arredor, isto fai que sexa condutor, o que á súa vez aumenta a probabilidade de impacto. Anos despois de recibir a súa patente, en 1919 o doutor Tesla escribiu un artigo para The Electrical Experimenter titulado "Famous Scientific Illusions", no que explica a lóxica do pararraios de Franklin e revela o seu método e aparello mellorados.
Meiro, Bueu, Bueu
Meiro é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Eventos
Con carácter anual, a Asociación Cultural Meiro vén celebrando o Encontro degustación Millo Corvo. Trátase dunha festividade declarada de interese turístico, que xira derredor da posta en valor deste cultivo tradicional, histórica e culturalmente vencelledo ao propio lugar de Meiro.
Durante a mesma, ademais de diversas actividades gastrónomicas (degustación de diferentes pratos elaborados a base deste millo), organízanse charlas (sobre etnografía, cultura tradicional, folclore), xogos populares, diversas demostracións (muiñadas, baile tradicional, etc. ) e concertos.
A Portela, Bueu, Bueu
A Portela é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Western (filme de 1997)
Western é un filme francés de 1997 dirixido por Manuel Poirier. Narra a historia dun vendedor de zapatos e un autostopista ruso mentres conducen polo campo francés na procura do amor. Foi escollido como candidato de Francia para o Óscar ó mellor filme internacional na 70ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Soutelo, Bueu, Bueu
Soutelo é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Colocación do produto
A colocación do produto, tamén coñecida polo anglicismo Product placement, consiste nunha estratexia publicitaria baseada na introdución dun determinado produto ou unha marca nun soporte audiovisual.
Entre as características podemos diferenciar as seguintes:
Podemos diferenciar dous tipos de product placement:
Trasouto, Bueu, Bueu
Trasouto é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
O Viso, Bueu, Bueu
O Viso é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Xexide, Bueu, Bueu
Xexide é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Ribes hirtellum
miniatura|Follas miniatura|Flores miniatura| Follaxe de outono Ribes hirtellum é unha especie de groselleira espiñenta americana pertencente á familia Grossulariaceae nativa do nordés e centro-norte de América do Norte. As groselleiras de cultivo derívanse desta especie e da groselleira espiñenta europea.
Cultivo
Os cultivos da groselleira espiñenta europea (R. uva-crispa) foron devastados polo mofo da groselleira americana Podosphaera mors-uvae (syn: Sphaerotheca mors-uvae ), que se introduciu accidentalmente de Europa, e ao que a R. hirtellum é resistente. Esta é unha das catro especies americanas que se cruzaron con R. uva-crispa para producir cultivares resistentes similares ao orixinal R. uva-crispa. O cultivar 'Houghton' é un dos obtidos polo cruzamento de R. uva-crispa con R. hirtellum.
Taxonomía
Ribes: nome xenérico que segundo parece procede do árabe rabas; en persa rawas e rawash = nome en oriente dun ruibarbo (Rheum ribes L., poligonáceas). Afírmase que ribes figura por primeira vez en occidente na tradución que Simón Januensis fixo, na segunda metade do século XIII, do libro de Ibn Sarab do Serapión –Liber Serapionis aggregatus in medicinis simplicibus...– e que este nome foi adoptado polos menciñeiros. En todo caso, aplicouse a plantas diferentes, como ás groselleiras (Ribes sp. pl.), quizais polos seus froitos acedos e polas súas propiedades medicinais semellantes.
O Valado, Bueu, Bueu
O Valado é un lugar da parroquia de Bueu (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Cold World
Cold World é o terceiro EP da banda inglesa de metal industrial Godflesh, publicado en outubro de 1991 a través do selo Relativity Records. Foi gravado e mesturado durante o mes de setembro de 1991 como parte das sesións de Pure.
Symphonie
miniatura|Representación artística de Symphonie 2. Symphonie foi unha serie de dous satélites de comunicacións europeos froito da colaboración entre Francia e Alemaña.
Alstroemeriaceae
A familia comprende cinco xéneros e preto de 230 especies distribuídas en dúas tribos Alstroemerieae e Luzuriageae. Até hai poucos anos os membros desta familia eran considerados como unha parte dunha ampla circunscrición das liliáceas, pero as análises moleculares de ADN e as análises filoxenéticas baseadas tanto nos datos moleculares como na morfoloxía e anatomía, demostraron que constitúen unha familia separada.
Symphonie
Características
Os dous satélies Symphonie foron satélites experimentais cos que Europa gañou experiencia no campo das comunicacións por satélite. O proxecto comezou en 1967 como unha colaboración entre Francia e Alemaña. Os dous satélites eran relativamente pequenos, de 230 kg ao chegar á órbita xeoestacionaria, estaban estabilizados nos tres eixos e usaban paneis solares. Cada un levaba dous transpondedores e excederon o seu tempo de vida previsto de cinco anos. Foron lanzados entre 1974 e 1975, con Symphonie 1 sendo enviado a unha órbita cemiterio en 1983 e Symphonie 2 en 1985. Construíuse unha terceira unidade, pero non foi lanzada. Para os lanzamentos usáronse foguetes Delta 2914, aínda que orixinalmente estaba planeado usar foguetes Europa 2 que nunca chegaron a estar en servizo.
Alstroemeriaceae
A familia foi denominada por Barthélemy Charles Joseph Dumortier a partir do xénero tipo Alstroemeria. Este xénero, á súa vez, foi nomeado en honra do botánico sueco barón Clas Alströmer polo seu amigo Carl Linné. As sementes foron recollidas por Alströmer nunha viaxe a Suramérica en 1753.
Descrición
esquerda|miniatura|[[Folla|Follas e froitos de Drymophila moorei, un membro da tribo Luzuriageae. ]] dereita|miniatura|[[Froito inmaturo dun cultivar de Alstroemeria. ]] Son plantas herbáceas, erectas ou volubles, con rizomas simpodiales. Algunhas das raíces están engrosadas e conteñen amidón. O talo é folioso. As follas son lineares a lanceoladas ou oblongas, bastante anchas en relación a outras monocotiledóneas, enteiras, angostándose cara á base, xeralmente resupinadas, é dicir, retorcidas de forma tal que a superficie superior durante o desenvolvemento vólvese inferior durante a madurez.
As inflorescencias son terminais e umbeliformes, constituíndo cimas helicoidais, rodeadas usualmente por un involucro de brácteas, raramente reducidas a unha única flor.
As flores son moi vistosas e relativamente grandes nos xéneros de Alstroemerieae, bastante máis pequenas e inaparentes en Luzuriageae. Son hermafroditas, trímeras, actinomorfas a levemente zigomorfas. O perigonio está formado por seis tépalos libres na base, dispostos en dous ciclos. En Luzuriageae a cor das flores é branca. En Alstroemerieae, en cambio, pode ser amarela, vermella, rosa, alaranxada ou verde, dependendo da especie e da variedade, en xeral con manchas escuras. Presentan nectarios na base de dous dos tépalos internos. O androceo está formado por seis estames, dispostos en dous ciclos, cos filamentos libres entre si e libres dos tépalos, angostos, alternan coas pezas do perigonio. As anteras son basifixas, non versátiles, con dehiscencia introrsa e lonxitudinal. A microsporoxénese é sucesiva e o tapete é de tipo glandular. Os grans de pole son sulcados, usualmente plano-convexos e compostos por dúas células. O xineceo é de ovario ínfero, trilocular, con numerosos óvulos anátropos de placentación axilar. O froito é unha cápsula loculicida, umbonada ou truncada apicalmente, con seis costelas lonxitudinais en Alstroemerieae. Nos xéneros de Luzuriageae, en cambio, o froito é unha baga.
As sementes son redondas ou esferoidais, co embrión pequeno en relación ao endosperma, á madurez con tegumento seco en Alstroemeria e sarcotesta en Bomarea.
Presentan rafidios de oxalato de calcio en diferentes órganos.
Citoloxía
As alstroemeriáceas presentan un cariotipo bimodal, é dicir, composto por un grupo de cromosomas longos e outro grupo de cromosomas pequenos, sendo o número cromosómico básico x=8 e 9 para Alstroemeriaeae e x=10 para Luzuriageae. Dentro de Alstroemeriaeae, as especies diploides de Bomarea teñen un par de cromosomas de máis (2n=18) con respecto ás especies de Alstroemeria (2n=16); no entanto, as mesmas presentan unha menor lonxitude cromosómica total. Outra diferenza entre ambos os xéneros é que as especies de Bomarea teñen cariotipos máis simétricos. As análises cariotípicas sobre estas especies indican que existen considerables diferenzas cariolóxicas entre ambos os xéneros. Con respecto ao contido de ADN por xenoma haploide, só existen datos para especies de Alstroemeria. O valor medio é de 26,72 pg cun mínimo de 18,25 e un máximo de 40,45.
Distribución
As alstroemerídeas distribúense en América tropical e tépeda, desde México e as Antillas até a Terra do Fogo. As luzuriaxídeas distribúense desde Perú até as Illas Malvinas e Terra do Lume, Nova Zelandia e Australia (desde Nova Gales do Sur até Tasmania).
Evolución e filoxenia
A idade das alstroemerídeas e dos seus parentes extintos pertencentes á mesma liñaxe, estimouse en 76 millóns de anos, e a do grupo coroa, idade na que se supón iniciaron a súa diverxencia os membros actuais desa tribo, en 30 millóns de anos. A idade do grupo troncal das luzuriaxídeas é de 79 millóns de anos, e a do grupo coroa, de 56 millóns de anos.
Alstroemerieae e Luzuriageae son dous clados irmáns. As dúas tribos comparten caracteres vexetativos como o ser enredadeiras con follas resupinadas. Colchicaceae, á súa vez, é irmá do conxunto formado por Alstroemerieae e Luzuriageae. Algúns xéneros de Colchicaceae teñen follas retortas, do mesmo xeito que as alstromeriáceas. Petermannia foi incluído en Colchicaceae no sistema de clasificación APG e no APG II (2003). Máis tarde determinouse que este xénero constitúe unha familia en si mesmo, as petermaniáceas, e que a mesma é irmá das tres familias mencionadas.
Taxonomía
miniatura|[[Inflorescencia de Alstroemeria psittacina, especie orixinaria do Brasil e nordés da Arxentina.]] miniatura|Inflorescencia de [[Alstroemeria aurantiaca, especie orixinaria do sur de Chile e a Arxentina.]] miniatura|[[Alstroemeria revoluta, fotografía tomada nos xardíns botánicos da Universidade da Columbia Británica.]] miniatura|Un cultivar moderno de Alstroemeria. miniatura|[[Inflorescencia dunha especie de Bomarea fotografada no sur de Ecuador.]] miniatura|Inflorescencia de [[Bomarea caldasii..]]
Historia taxonómica
Tradicionalmente emprazouse a Alstroemeria e Bomarea na familia Amaryllidaceae e baixo a orde Liliales (=Liliiflorae), criterio sustentado pola maioría dos taxónomos dos séculos XIX e XX. John Hutchinson, en 1959, elevou a tribo Alstroemerieae de Amaryllidaceae ao rango de familia independente, Alstroemeriaceae, rehabilitando así a xerarquía orixinal proposta por Dumortier, quen en 1829 instaurou a familia. No entanto, Hutchinson segregouna a unha orde independente: Alstroemeriais. A historia taxonómica de Luzuriaga tamén foi materia de controversias, con non menos de catro circunscricións diferentes a nivel de familia: Liliaceae, Smilacaceae, Philesiaceae e Luzuriagaceae. En 2003, o sistema de clasificación APG II dispuxo a Alstroemeria e Bomarea nunha familia independente das liliáceas, Alstroemeriaceae. De idéntico modo, segregou tamén a Luzuriaga e Drymophila noutra familia separada, Luzuriagaceae. Ambas as familias foron incluídas dentro da orde das liliales.
Sobre a base das súas relacións filoxenéticas, en 2009 os integrantes das alstromeriáceas e das luzuriagáceas foron dispostos polo sistema de clasificación APG III nunha mesma familia, a cal mantén o nome da primeira polo principio de conservación do Código Internacional de Nomenclatura Botánica. A familia, á súa vez, dividiuse en dúas tribos, alstroemerídeas e luzuriagídeas, o que reflicte que -a pesar de que presentan unha grande afinidade filoxenética- ambos os taxa poden ser distinguidos por varios caracteres.
Alstroemereae
En varias revisións dos integrantes deste taxón (referido como Alstroemeriaceae) inclúense catro ou cinco xéneros: Alstroemeria, Bomarea, Schickendantzia, Leontochir e Schickendantziella, ás que se agregou o xénero Taltalia en 1998. No entanto, os xéneros monotípicos Schikendtzia e Taltalia foron incluídos dentro de Alstroemeria sobre a base de detallados estudos morfolóxicos, anatómicos e cromosómicos. Doutra banda, Leontochir ovallei, único representante do seu xénero, demostrou nas análises moleculares e morfolóxicas que se asocia e mestura coas especies de Bomarea, polo que non se pode recoñecer como un xénero aparte. Foi transferido no 2000 a Bomarea, como Bomarea ovallei.
O número exacto de especies do tres xéneros é difícil de precisar con exactitude xa que constantemente descóbrense novas especies para a ciencia e existen, ademais, problemas de nomenclatura.
Luzuriageae
Esta tribo comprende dous xéneros e seis especies. Os xéneros, conxuntamente coa súa publicación válida, distribución e número de especies lístanse a continuación:
Como alimento
Bomarea edulis distribúese desde México até Arxentina, as súas raíces tuberosas foron utilizadas desde tempos precolombinos como alimento. De feito, unha planta ben desenvolvida pode ter até 20 tubérculos radicais de até 5 cm de diámetro.
Como plantas ornamentais
Algunhas das especies de Alstroemeriáceas que se cultivan como plantas ornamentais, son:
Outras especies, tales como Luzuriaga radicans oriúnda de Chile, teñen un gran potencial como plantas ornamentais.
Alstroemerias híbridas: orixe e melloras xenéticas
A maioría dos cultivares modernos de alstroemeria non pertencen a unha especie en particular senón que son o resultado de programas de hibridación interespecífica. Por esa razón, cultivares modernos, que non se poden adscribir a ningunha especie en particular, son denominados colectivamente como Alstroemeria hybrida. A gran maioría de cultivares modernos, cuxa mellora xenética foi iniciado na compañía holandesa Van Straaveren de Aslsmeer, teñen como obxectivo abastecer o mercado de flor de corte. No entanto, algúns deles tamén poden ser utilizados como excelentes plantas de xardín.
Nacionalismo húngaro
dereita|miniatura|[[Bandeira de Hungría.]] O nacionalismo húngaro é unha noción ideolóxica que promove a unidade dos húngaros e dos falantes da lingua húngara nun estado nación unificado. Desenvolveuse a comezos do século XIX ao longo das liñas clásicas de interese académico que levaron ao nacionalismo político e á participación masiva. Dende a primeira guerra mundial, o nacionalismo húngaro evolucionou a posicións irredentistas, principalmente coa aspiración de recuperar os territorios perdidos no Tratado de Trianon.
Historia
As súas orixes encóntranse a comezos do século XIX, en parte como un rexeitamento ao poder absoluto da dinastía dos Habsburgo que dominaba o Reino de Hungría dentro do Imperio Austríaco. Dende a batalla de Mohács en 1527, o país quedou baixo control, primeiro dos otománs e logo dos austríacos. Durante as revolucións de 1848, ese ano estourou en Hungría un levantamento popular que acabou desembocando nunha guerra de independencia contra os Habsburgo. Aínda que a revolución húngara de 1848 acabou fracasando nos seus obxectivos e foi vítima dunha sanguenta represión, o sentimento nacionalista quedou fortemente impregnado.
O movemento nacionalista en Hungría durante o século XIX estivo fortemente influenciado polo chamado "nacionalismo musical", salientando os compositores Béla Bartók e Zoltán Kodály coas súas obras sobre o folclore húngaro tradicional. Tamén se manifestou na renacida literatura maxiar que se desenvolveu co romanticismo. Na procura de símbolos nacionais, salientouse a figura do rei medieval Estevo I. Os nacionalistas húngaros tamén entraron en contacto co turanismo, corrente que defendía a conexión dos maxiares cos pobos turcos de Asia Central. O turanismo húngaro acabou sinalando que os maxiares semi-nómades procedían das estepas e que a súa cultura era semellante á dos pobos esteparios, mais esta teoría non estivo nunca cientificamente avalada e non tardou en converterse nun arcaísmo. Porén, estas propostas continuaron a ter acollida nos círculos nacionalistas.
Sara Berenguer Laosa
Sara Berenguer Laosa, nada en Barcelona o 1 de xaneiro de 1919 e finada en Montadin (Francia) o 8 de xuño de 2010, foi unha militante anarcosindicalista e feminista libertaria catalá, activa na organización Mujeres Libres.
Traxectoria
Naceu nunha modesta familia de clase traballadora. O seu pai era albanel e activista libertario. Deixou a escola aos 12 anos e aos 13 empezou a traballar nunha carnicería. Porén, rebelouse ante a explotación e o machismo e foi posteriormente despedida doutros traballos. Traballou de costureira nunha fábrica e, despois, continuou exercendo pola súa conta até xullo de 1936. Cando estalou a guerra civil española tiña 16 anos. O seu pai morreu loitando na fronte.
Sara participou no Comité revolucionario do barrio de Les Corts até xuño de 1937, no Comité revolucionario do sindicato da madeira xunto a Antonio Santamaria, para quen fixo tarefas de mecanografía e contabilidade. Foi nomeada responsábel da distribución das armas.
Exerceu cargos de responsabilidade no comité local da Federación Ibérica de Juventudes Libertarias e no secretariado do Ateneo Libertario, onde exerceu de mestra de nenos da rúa. Coñeceu a Sol Ferrer, a filla de Francesc Ferrer i Guardià, de quen aprendeu francés.
Durando os sucesos de maio de 1937 pa5rticipou nos enfrontamentos armados contra os comunistas e defendeu o Casal de la Dona Treballadora, dirixido por Amparo Poch y Gascón. A comezos de 1937 foi nomeada membro do comité central da Solidariedade Internacional Antifascista (SIA) con Ángel Aransaez e fixo numerosas visitas á fronte.
Intelixencias fluída e cristalizada
miniatura|alt=foto de Raymond Cattell|Raymond Cattell (1905-1998) A Intelixencia é unha capacidade mental que pode ser comprendida de diversas maneiras. Por iso existen diferentes teorías que a definen de diversas formas. Ao longo da historia, creáronse varios modelos que tentan explicar a intelixencia e os seus diferentes elementos. Raymond Cattell foi o primeiro en incorporar unha teoría onde se introduce por primeira vez os conceptos da intelixencia fluída (Gf) e cristalizada (Gc) para explicar a intelixencia. Estas dúas intelixencias presentan distintas habilidades, pero tamén están relacionadas entre si.
O Souto, Cela, Bueu
O Souto é un lugar da parroquia de Cela, no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Intelixencias fluída e cristalizada
Historia
Os seres humanos estivemos interesados na intelixencia desde o principio da nosa historia escrita. Os primeiros filósofos gregos foron quen empezaron a discutir a natureza da lóxica e o coñecemento, o pensamento e a memoria. Os primeiros pasos do desenvolvemento da psicoloxía centraron en gran parte o estudo da intelixencia humana. Charles Spearman foi o primeiro en falar da concepción e da avaliación da intelixencia. A primeira persoa que foi verdadeiramente experta na medición da intelixencia como construto psicolóxico. Cría que a intelixencia estaba composta por distintas habilidades que quería medir utilizando os avances da estatística e descubrir como se relacionaban entre si. Raymond Cattell fixo un estudo xunto con Galton e Wissler no que non encontraron relacións estatisticamente significativas entre as probas que administraron, o que parecía suxerir que non estaban a medir unha soa capacidade subxacente, senón unha ampla gama de habilidades.
Sara Berenguer Laosa
Traxectoria
En outubro de 1938 uniuse ao movemento Mujeres Libres e ocupou o secretariado rexional da asociación. Implicouse en «educar social e culturalmente as mulleres para que puidesen construír e defenderse a si mesmas como seres humanos libres e conscientes».
Intelixencias fluída e cristalizada
Historia
Doutra banda, Spearman atopou correlacións positivas entre todas as variábeis medidas polas probas mentais e con outras medidas de habilidade mental. Demostrou así que unha fonte común de varianza explicaba as correlacións entre todas as probas mentais e chamouno factor xeral de intelixencia (g). G era un factor común compartido entre a maioría das medidas mentais, mais cada medida tiña tamén un factor ou factores específicos únicos para esa medida, o factor xeral de intelixencia que constituirá o fundamento de moitas teorías posteriores da intelixencia humana.
Raymond Cattell foi o primeiro en falar de "intelixencia fluída" (Gf) e "intelixencia cristalizada" (Gc). Gf e Gc eran dous factores independentes o un do outro, aínda que outros autores detectaron unha aparente interdependencia entre eles. Os factores de Charles Spearman considéranse precursores desta idea (Spearman, 1927) xunto coa teoría de Thurstone sobre as Habilidades Mentais Primarias (Thurstone, 1947). En 1991, John L. Horn, un estudante de Cattell, ampliou o modelo Gf-Gc para incluír 8 ou 9 habilidades amplas (Horn, 1994). Pero as principais teorías onde aparecen estas dúas intelixencias son a teoría de John Bissell Carroll three-stratum e a teoría de Cattell-Horn-Carroll. O modelo de Cattell-Horn-Carroll resultou de dous modelos teóricos prominentes formado polo modelo de intelixencia de Cattell e Horn (Gf-Gc), que posteriormente se incorporou á Teoría do estrato de Carroll. Este modelo contempla diferentes capacidades, nas que se atopan a intelixencia fluída e a cristalizada. Desde a súa publicación, os conceptos destas intelixencias xeneralizáronse en todo o campo da intelixencia e deixaron de ser atribuídos a Cattell ou a Horn.
Sara Berenguer Laosa
Exilio e resistencia
Durante a ocupación nazi foi membro do grupo da CNT de Bram e serviu de enlace coa Resistencia francesa en Aude, Ariège, Hérault e Alta Garona. Tras a liberación continuou xunto con Jesús o seu traballo na CNT no exilio. En 1947 foi responsábel dos cursos de taquigrafía da CNT para persoas refuxiadas e participou activamente nos grupos de teatro organizados polo movemento libertario. Mantivo contactos estreitos con activistas anarquistas, entre eles Octavi Alberola Suriñach e Cipriano Mera. En 1965 participou nas actividades do grupo que publicou o diario Frente Libertario.
Intelixencias fluída e cristalizada
Intelixencia fluída (Gf)
miniatura|alt=A estatua de "Le Penseur'' de Auguste Rodin|"Le Penseur" de [[Auguste Rodin. A intelixencia fluída está directamente relacionada co razoamento.]] A intelixencia fluída ou líquida (gf) refírese ás operacións mentais que un individuo pode usar para resolver problemas novos sen ningún coñecemento previo. É a capacidade de analizar novas tarefas, razoamento lóxico, identificar, relacionar, resolver e extrapolar conceptos. Ao estar determinada xeneticamente, vese determinada polo proceso madurativo e deteriórase coa idade (a partir dos 20 anos). Porén é imprescindíbel nos ámbitos científico, matemático e resolución de problemas técnicos. O razoamento fluído inclúe o razoamento indutivo e dedutivo.
Intelixencia cristalizada (Gc)
miniatura|[[Nenos e nenas nunha escola infantil de Afganistán. A educación incentiva a intelixencia cristalizada.]] A intelixencia cristalizada (gc) refírese á amplitude e á profundidade dos coñecementos adquiridos por unha persoa. É a aptitude para usar métodos de resolución de problemas previamente adquiridos e moitas veces culturalmente definidos. Estes coñecementos son principalmente verbais, é dicir, baseados na linguaxe. Este tipo de intelixencia adquírese a través da educación e as experiencias vividas. A gc mantense máis ou menos estábel até os 40 anos onde pode incrementarse en ocasións, dependendo dos coñecementos adquiridos de cada persoa ao longo da súa vida.
Sara Berenguer Laosa
Exilio e resistencia
De 1972 a 1976 retomou con Suceso Portales a redacción e publicación da revista Mujeres Libres (47 números de 1964 a 1976).
Intelixencias fluída e cristalizada
Similitudes e diferenzas de Gf e Gc
As dúas intelixencias (Gf e Gc) están bastante relacionadas entre elas. Existe unha elevada correlación cando se aplicaron distintas probas para medir as dúas intelixencias (as probas de vocabulario e a subescala verbal considéranse boas medidas de Gc). Estes resultados levaron a argumentar que Gf e Gc son simplemente distintos aspectos dun factor de intelixencia: o cociente intelectual (CI). Deste xeito, as probas para achar este CI tratan de medir ambas variábeis. Existen distintas formas e escalas para avaliar estas intelixencias como a Escala de Wechlsler de Intelixencia para Adultos que mide a intelixencia fluída nunha escala de actuación e a intelixencia cristalizada nunha escala verbal. O resultado do cociente intelectual baséase nunha combinación desas dúas escalas.
Sara Berenguer Laosa
De toda la vida
A súa casa, preto de Besièrs, segue a ser un lugar de encontro do movemento libertario. Alí rodouse gran parte do filme De toda la vida (1986), dirixido por Lisa Berger e Carol Mazer. Nel participaron Pepita Carpeña, Dolors Prat Coll, Federica Montseny, Suceso Portales, Mercè Comaposada i Guillén e Conxa Pérez.
Intelixencias fluída e cristalizada
Similitudes e diferenzas de Gf e Gc
Deste modo, se as dúas intelixencias están relacionadas, non son independentes entre elas e as diferenzas individuais en Gc dependen do nivel de Gf, e viceversa. Xerarquicamente o Gf é superior ao Gc. Non é sorprendente que as persoas cunha alta capacidade fluída (Gf) tenden a adquirir máis coñecementos (Gc) ao presentar taxas máis rápidas. Este proceso de adquisición de coñecemento factual denomínase ás veces investimento cognitivo. As dúas intelixencias aumentan coa idade, pero a partir da mocidade os seus procesos de desenvolvemento diferéncianse. A intelixencia fluída diminúe cos anos mentres que a intelixencia cristalizada aumenta até unha idade avanzada.
Doutra banda, achamos diferenzas a nivel de variabilidade: a intelixencia fluída mantense estábel ao longo da vida mentres a cristalizada crece. A intelixencia cristalizada, a diferenza da fluída que depende moito da xenética, está determinada pola experiencia de cada persoa, a súa biografía, o seu ambiente. Consecuentemente o seu desenvolvemento será distinto en cada individuo. A intelixencia cristalizada é máis susceptíbel de mellora, xa que se basea en coñecementos adquiridos, experiencias vividas, estímulos recibidos. Por tanto, a Gc pode aumentarse a través da educación e da experiencia. Ao incluír habilidades como o recoñecemento de patróns, o razoamento abstracto e a resolución de problemas, a intelixencia fluída é a que máis se ve afectada por unha lesión cerebral. Finalmente, pode observarse que os trastornos do espectro autista, incluído a síndrome de Asperger, levan a perda de rendemento nalgunhas tarefas da intelixencia fluída e a mellora noutros.
Formulacións xerárquicas
A partir das formulacións monolíticas (baseadas nun só factor) e das factorialistas (baseadas en máis dun factor), xurdiron os denominados modelos xerárquicos, cunha pretensión integradora. Os modelos xerárquicos resultan máis comprehensivos que os modelos factoriais, xa que a organización de factores de distintos niveis produce unha estrutura moito máis rica e complexa e tamén máis próxima aos modelos explicativos actuais. A definición que se deriva do enfoque monolítico axustarase a criterios de carácter cuantitativo: a intelixencia dunha persoa corresponderíase cun valor ou puntuación e as comparacións estableceríanse en termos de máis ou menos intelixencia. Mentres, os modelos factorialistas consideran múltiples aptitudes, definindo un perfil específico para cada persoa. Así as persoas teñen diferentes tipos de intelixencia, en función das combinacións de aptitudes, polo que a perspectiva sería fundamentalmente cualitativa. Esta é tamén a razón pola que a teoría factorialista, a diferenza dos enfoques monolíticos, é capaz de explicar o fenómeno do talento.
Aplicación á Educación de Persoas Adultas
A Intelixencia fluída diminúe na idade adulta. O mesmo que Cattell, observárono outros autores e autoras aínda que empregaran denominacións diversas como Baltes que lle chamou compoñente mecánico da intelixencia ou Wechsler que lle chamou CI de execución. Porén, a intelixencia cristalizada, baseada na experiencia, mantense e mesmo mellora ao longo da idade adulta como tamén demostraron Baltes que lle chamou compoñente pragmático da intelixencia ou Wechsler que a identificou como CI verbal. Aplicando o test deste último autor (Wechsler Adult Intelligence Scale, tamén coñecido como WAIS), Kaufman observou nunha pescuda con 2.450 persoas de 16 a 89 anos como este CI crecía e se mantiña polo menos até os 79 anos, mentres o CI de execución (intelixencia cristalizada ou compoñente pragmático) empezaba a devecer a partir dos 30 anos.
Estes descubrimentos coinciden coa experiencia dos educadores, docentes e profesorado en xeral de persoas adultas que desenvolven didácticas apoiadas na experiencia, vivencia, práctica e saber do alumnado. A Educación de Persoas Adultas en calquera nivel utiliza a intelixencia cristalizada, compoñente pragmático da intelixencia ou o CI verbal. Obsérvese a importancia que lle deron pedagogos como Freire á comunicación na Educación de Persoas Adultas e como algúns autores lle chaman Intelixencia Cultural. Esta perspectiva ten especial interese, por exemplo, na didáctica das matemáticas nas persoas adultas (a ciencia do razoamento por excelencia, e, por tanto, da Intelixencia fluída) cando se establecen pautas metodolóxicas apoiadas nos coñecementos previos, a vida cotiá, a experiencia, o contexto e unha forma propia de aprender.
Márcia Malsar
Márcia Malsar, nada no Río de Xaneiro, é unha ex-atleta paralímpica brasileira.
Traxectoria
Foi medallista de ouro, prata e bronce nos Xogos Paralímpicos de Verán de 1984 en Nova York e Stoke Mandeville nos Estados Unidos de América e Inglaterra. Tamén foi medalla de prata en 1988, cando o evento se celebrou en Seúl, Corea do Sur. Foi a primeira medallista de ouro brasileira nos Xogos Paralímpicos, acadando o primeiro posto nos 200 metros en 1984.
Na cerimonia de inauguración dos Xogos Paralímpicos de Río de Xaneiro en 2016, Márcia participou na remuda da lapa olímpica dentro do estádio do Maracanã e protagonizou un dos momentos máis emotivos da inauguración. Malsar, que camiñaba apoiada nun caxato, por mor da choiva e a súa dificultade para moverse, deixou caer a lapa e logo ela tamén caeu ao chan. Ergueuse e completou o seu camiño con moitos aplausos dos presentes.
Antepazo, Cela, Bueu
Antepazo é un lugar da parroquia de Cela, no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
O Beloso, Cela, Bueu
O Beloso é un lugar da parroquia de Cela, no concello pontevedrés de Bueu na comarca do Morrazo.
Chloroflexia
Chloroflexia é unha das seis clases nas que actualmente se divide o filo de bacterias Chloroflexi, grupo coñecido como bacterias verdes non do xofre filamentosas. Usan a luz para obter enerxía fotosintéticamente e reciben o seu nome polo pigmento verde que teñen, xeralmente contido nuns corpos fotosintéticos denominados clorosomas.
Os Chloroflexia son tipicamente filamentosos e poden moverse por escorregamento bacteriano. Son organismos aerobios facultativos, pero non producen oxíxeno no seu proceso de obter enerxía a partir da luz, ou fototrofia. Ademais, Chloroflexia presenta diferentes métodos de fototrofia (fotoheterotrofia) que os das verdadeiras bacterias fotosintéticas.
Etimoloxía
Os nomes "Chloroflexi" e "Chloroflexia" son palabras neolatinas derivadas de "Chloroflexus", que é o nome do primeiro xénero descrito. O nome é unha combinación do grego chloros (χλωρός), que significa "amarelo verdoso" e do latín flexus (de flecto) que significa 'dobrar'.
Taxonomía e sinaturas moleculares
A clase Chloroflexia é un grupo moi antigo de bacterias fotosintéticas (coa excepción das especies Herpetosiphon e Kallotenue) que actualmente consta de tres ordes: Chloroflexales, Herpetosiphonales e Kallotenuales. As Herpetosiphonales e Kallotenuales constan cada un dun só xénero dentro da súa propia familia, Herpetosiphonaceae (Herpetosiphon) e Kallotenuaceae (Kallotenue), respectivamente, mentres que as Chloroflexales son máis diversas filoxeneticamente.
Características microscópicas distintivas
Todos os membros do filo Chloroflexi son monodermos e tínguense principalmente como gramnegativos, mentres que a maioría das especies de bacterias son didermas e tínguense como gramnegativas, coa excepción grampositiva das Firmicutes (Gram positivas de baixo GC), Actinobacteria (grampositivas de alto GC) e o grupo Deinococcus-Thermus (grampositivas, didermas con grosa parede de peptidoglicano).
Características xenéticas distintivas
As análises xenómicas comparativas refinaron recentemente a taxonomía dentro da clase Chloroflexia, dividindo as Chloroflexales na suborde Chloroflexineae, que consta das familias Oscillachloridaceae e Chloroflexaceae, e a suborde Roseiflexineae, que comprende a familia Roseiflexaceae. A taxonomía revisada está baseada na identificación de diversos indeis sinatura conservados, que serven como marcadores moleculares moi fiables de ascendencia común.
Características fisiolóxicas distintivas
Un apoio adicional á división das Chloroflexales en dúas subordes son as diferenzas observadas en características fisiolóxicas nas que cada suborde se caracteriza por pefís distintivos de carotenoides, quinonas e ácidos graxos que están consistetemente ausentes na outra suborde.
Ademais de serviren para demarcar as categorías taxonómicas, os indeis sinatura conservados pode ter un papel nas característricas únicas dos membros dentro dun clado. En concreto, unha inserción de catro aminoácidos na proteína piruvato flavodoxina/ferredoxina oxidorredutase, unha proteína que desempeña unha importante función nos organismos fotosintéticos, atopouse exclusivamente en todos os membros do xénero Chloroflexus, e pénsase que xoga un papel funcional importante.
Períodos na historia da arte occidental
Esta é unha lista cronolóxica de períodos da historia da arte occidental. Un período artístico é unha fase no desenvolvemento do traballo dun artista, grupos de artistas ou movemento artístico.
Chloroflexia
Características fisiolóxicas distintivas
Fixéronse outros traballos usando estes indeis sinatura conservados para delimitar a posición filoxenética de Chloroflexia en relación a grupos fotosintéticos veciños como Cyanobacteria.
Períodos na historia da arte occidental
Os límites espaciais, cronolóxicos e artísticos seguen un criterio que poden cambiar. Por exemplo pode incluír ou non arte clásica antiga como a arte greco-budista da rexión de Gandhara, sendo unha arte de influencia e estilo grego que se desenvolveu en Asia Central por cerca de 1000 anos tras as conquistas de Alexandre o Magno, e de xeito similar inclúe a arte hispanomusulmá que se desenvolveu en Asia e en Al-Andalus, Europa, con formas artísticas similares. Ou incluír os distintos períodos da arte grega clásica, xa que presenta características moi distintas a arte do período xeométrico ou do orientalizante e a do período helenístico. Ademais exclúese a arte fenicia ou exipcia desa época, a pesar de estaren intimamente ligadas á do Leste e Sueste europeos.
Chloroflexia
Características fisiolóxicas distintivas
As especies de Chloroflexia forman unha liñaxe distintiva coas especies de Chlorobi, os seus parentes filoxenéticos máis achegados. Atopouse un indel sinatura conservado compartido entre Chloroflexia e Chlorobi, que se interpretou como resultado dun evento de transferencia horizontal de xenes entre estes dous parentes.
Períodos na historia da arte occidental
Tamén se poderían incluír subdivisións territoriais xa que tiveron características particulares de períodos coma o Románico (desde o prerrománico provenzal ao románico auvernés ou románico galego, portugués e castelán, ou castelán-leonés). Hai quen considera que a arte do "renacemento do século XII" ou a do románico galego do Mestre Mateo xa non é románico. Do mesmo xeito, Barroco é un período ben definido da arte occidental, pero con características moi distintas no barroco galego compostelán e no clasicismo barroco de Inglaterra ou no barroco siciliano, ademais de que ser un termo que tanto denomina ese período como, a posteriori, se converteu nun adxectivo, pois «barroco» para moitos críticos e historiadores designa unha fase recorrente de todos os estilos artísticos, que suceden á fase clásica; así, a arte helenística, do tempo do Laocoonte e os seus fillos, sería a «fase barroca» da arte grega.
Chloroflexia
Taxonomía
A taxonomía actualmente aceptada é:
Adicionalmente, "Kouleothrix aurantiaca" e "Dehalobium chlorocoercia" non foron descritos completamente.
Períodos na historia da arte occidental
Na arte da Fotografía tamén se poderían subdividir moitos períodos e estilos, incluír parte deles noutros (por exemplo a fotografía surrealista) ou ter en conta as interseccións con outras artes (pintura, cinema etc.)
Arte Clásica antiga
Arte minoica
Arte grega antiga
Arte medieval
Arte medieval
Renacemento
Renacemento c. 1300 – c. 1602, empezou en Florencia
Romanticismo
Romanticismo −1780 – 1850
Arte moderna
Arte moderna – 1860 – 1945