cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Senén Casas Regueiro
Traxectoria
Posteriormente cursou estudos militares en Cuba e na Unión Soviética e ocupou diferentes cargos, como viceministro das Forzas Armadas Revolucionarias e Xefe do Estado Maior. Membro do Partido Comunista de Cuba, foi ademais deputado na Asemblea Nacional do Poder Popular e membro do Consello de Estado. En 1989 foi nomeado Ministro de Transportes de Cuba, en substitución de Diocles Torralba, cargo que ocupou ata que faleceu en 1996 por un infarto de miocardio.
Legado
A estación ferroviaria de Santiago de Cuba, reconstruída en 1997, leva o seu nome.
Río Pechora
O río Pechora (tamén transliterado como Petchora) (en komi, Печӧра; Пясина nenezo, Санэроˮ яха ) é un río do norte da Rusia europea que desemboca no mar do mesmo nome (no mar de Barents, océano Ártico). Ten unha lonxitude de 1809 km (6° máis longo de Europa) e drena unha conca de 322 000 km². Administrativamente, discorre pola república de Komi e o distrito autónomo de Nenetsia.
Xeografía
O Pechora nace nos Montes Urais, en Rusia e termina no mar Pechora, pasando por varias cidades, entre elas Pechora, que dá nome ao río. Pola súa posición nos meses de inverno permanece conxelado, mentres que o resto do ano pódese navegar por el.
Moedas conmemorativas do centenario do primeiro voo
As moedas conmemorativas do centenario do primeiro voo son unha serie numismática conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 2003 e cuñada polas Cecas de Filadelfia e de West Point.
Esta serie foi autorizada pola Lei 105-193, do 14 de xullo de 1998, pola que se dispuxo a emisión de tres moedas conmemorativas en lembranza do histórico voo de Orville e Wilbur Wright en Kitty Hawlk, Carolina do Norte, no seu centésimo aniversario.
A serie está composta por unha moeda de medio dólar bañada en cuproníquel, un dólar de prata e unha moeda de ouro de dez dólares, que estiveron dispoñibles para a súa adquisición entre o 1 de agosto de 2003 e o 31 de xullo de 2004. A lei que autorizaba a emisión prevía unhas tiraxes máximas de 750.000 exemplares para a moeda de medio dólar, 500.000 para a dun dólar e 100.000 para a moeda de 10 dólares.
Unha parte dos ingresos orixinados pola comercialización desta serie foi destinada á First Flight Foundation, co fin de preparar, renovar e manter o Wright Brothers National Memorial Park, en Kill Devil Hills, Carolina do Norte.
Medio dólar
O medio dólar cuñouse na Casa da Moeda de Filadelfia, coa composición dun núcleo de cobre revestido de cuproníquel habitual nas moedas circulantes estadounidenses deste valor facial.
No seu anverso, deseñado e gravado por John M. Mercanti, reprodúcese o monumento aos irmáns Wright situado en Kill Devil Hill, preto de Kitty Hawk, en Carolina do Norte, xunto cos lemas LIBERTY e IN GOD WE TRUST, habituais das moedas estadounidenses, a lenda WRIGHT MONUMENT, a data da emisión e a marca de gravador de John Mercanti, conformada polo monograma JM.
Pola súa banda, o reverso, deseñado por Norman E. Nemeth e gravado por Donna Weaver, é unha recreación da coñecida fotografía titulada "O primeiro voo", na que se pode ver o Wright Flyer dos irmáns Wright, de 1903, realizando o histórico primeiro voo tripulado, pilotado por Orville Wright, en tanto que Wilbur observa desde o chan. Completan o reverso as lendas UNITED STATES OF AMERICA / E PLURIBUS UNUM HALF DOLLAR, así como a marca de ceca de Filadelfia e as marcas de gravador.
Un dólar
esquerda|miniatura|200x200px|[[Orville Wright (1905).]] A moeda dun dólar cuñouse tamén na Casa da Moeda de Filadelfia, nunha aliaxe dcomposta polo 90 % de prata e o 10 % de cobre, habitual nas moedas conmemorativas dos Estados Unidos con este valor facial.
Pola súa banda, o reverso, deseñado e gravado por Norman E. Nemeth, é unha imaxe do avión Wright Flyer en voo sobre as dunas de Kill Devil Hill. Completan o reverso as lendas ONE DOLLAR / E PLURUBUS UNUM / UNITED STATES OF AMERICA, así como a marca de ceca correspondente á Casa da Moeda de Filadelfia (P) e a marca de gravador de Norman Nemeth (NEN).
Cuñáronse 243.773 exemplares desta moeda, deles 53.533 con acabamento estándar e 190.240 con acabamento especial proof, o que supón unha das tiraxes máis baixas para unha moeda de medio dólar. O prezo de venda da versión estándar foi de 33 dólares e o da versión proof de 37 dólares.
10 dólares
esquerda|miniatura|200x200px|Wilbur Wright De xeito diferente ás outras dúas moedas desta serie, a moeda de dez dólares foi producida na Casa da Moeda de West Point, en ouro de 900 milésimas.
No seu anverso, deseñado e gravado por Donna Weaver, reprodúcense os bustos de fronte de Orville e Wilbur Bright, xunto cos lemas LIBERTY e IN GOD WE TRUST, as datas da conmemoración 1903 / 2003 e as lendas alusivas a ela, ORVILLE & WILBUR WRIGHT e FIRST FLIGHT CENTENNIAL. No ombreiro de Wilbur Wright apréciase tamén a marca de gravadora de Donna Weaver (DW).
No relativo ao reverso, deseñado e gravado por Norman E. Nemeth, nel reprodúcese como motivo principal o avión Wright Flyer dos irmáns Wright en voo e cunha aguia sobrevoándoo. Completan o reverso o nome do país, o lema E PLURUBUS UNUM e a alusión ao valor facial da moeda, así como a marca de ceca correspondente á Casa da Moeda de West Point (W) e a marca de gravadora de Donna Weaver (DW).
Cuñáronse 31.685 exemplares desta moeda, deles 10.009 con acabamento estándar e 21.676 con acabamento especial proof —fondo espello e relevo mate—. O prezo de venda da versión estándar foi de 365 dólares e o da versión proof de 375 dólares.
Siboglínidos
Os siboglínidos (Siboglinidae) son unha familia de vermes anélidos poliquetos cuxos membros antes se clasificaban nos antigos filos Pogonophora (pogonóforos) e Vestimentifera (vesmentíferos, como o verme tubícola xigante Riftia pachyptila). A familia está composta dunhas 100 especies de criaturas vermiformes que viven dentro de tubos delgados enterrados nos sedimentos (no caso dos pogonóforos) ou en tubos pegados a substratos duros (no caso dos vestimentíferos) en profundidades oceánicas entre 100 e 10000 m. Poden tamén encontrarse en asociación con chemineas hidrotermais, emanacións frías, material vexetal afundido e carcasas de baleas.
O primeiro espécime do grupo foi dragado de augas de Indonesia en 1900. Os espécimes recollidos foron entregados ao zoólogo francés Maurice Caullery, que os estudou durante case 50 anos.
Anatomía
A maioría dos siboglínidos son de menos de 1 mm de diámetro, pero de 10 a 75 cm de lonxitude. Habitan en estruturas tubulares compostas de quitina que están fixadas ás rochas ou substratos. Os tubos están a miúdo agrupados en grandes colonias.
Os seus corpos están divididos en catro rexións. O extremo anterior chámase lobo cefálico, que abrangue desde un a 200 tentáculos ciliados branquiais, cada un con diminutas ramas laterais chamadas pínnulas. Detrás hai unha porción anterior glandular, que intervén na secreción do tubo. A parte principal do corpo é o tronco, que está moi alongado e leva varios ánulos, papilas e tractos ciliares. Detrás do tronco hai un curto opistosoma segmentado metamericamente, que ten pares de quetas externas, que axudan a ancorar o animal á base do seu tubo.
A cavidade corporal ten un compartimento separado en cada unha das tres primeiras rexións do corpo e esténdese nos tentáculos. O opistosoma ten unha cámara celómica en cada un dos segmentos do 5 ao 23, separados polos septos. Os vermes teñen un complexo sistema circulatorio pechado e un sistema nervioso ben desenvolvido, pero os siboglínidos adultos carecen completamente de boca, tracto dixestivo e ano.
Evolución
A familia Siboglinidae foi difícil de situar nun contexto evolutivo. Despois de que se examinaron as diferenzas xenéticas entre anélidos, os Siboglinidae estaban situados dentro da orde Polychaeta por consenso científico. O rexistro fósil xunto con reloxos moleculares suxiren que a familia ten orixes no Mesozoico (hai 250 – 66 millóns de anos) ou Cenozoico (desde hai 66 millóns de anos). Porén, algúns fósiles de tubos cristalizados son atribuídos a Siboglinidae temperáns que datan de hai 500 millóns de anos. Os traballos moleculares que aliñaron cinco xenes identificaron catro clados distintos dentro dos Siboglinidae. Os clados son Vestimentifera, Sclerolinum, Frenulata e Osedax. Os vestimentíferos viven en hábitats con chemineas e respiradoiros con emanacións. A separación dos vestimentíferos en clados que viven en respiradoiros e no océano profundo aínda se discute debido a algunhas filoxenias baseadas en datos que sitúan os xéneros ao longo dun continuo. Sclerolinum é un clado monoxenérico (que pode denominarse Monilifera) que vive en restos ricos en materia orgánica. Os Frenulata viven en hábitats con sedimentos ricos en materia orgánica. Osedax é un clado monoxenérico especializado en vivir en ósos de baleas, aínda que probas recentes mostran que viven tamén en ósos de peixes.
Unha probable relación entre os catro clados móstrase no cladograma seguinte. A posición de Osedax ten débiles apoios.
Vestimentíferos
Como outros vermes tubícolas, os vesmentíferos son criaturas mariñas beéntónicas. Riftia pachyptila, un vestimentífero, coñécese só en sistemas de chemineas hidrotermais.
Anatomía dos vesmentíferos
miniatura|[[Lamellibrachia satsuma sacado do seu tubo: op  =  opistosoma, ves = vestimento,  ten = rexión tentacular, tr = tronco.]] O corpo dos vesmentíferos divídese en catro rexións: obturáculo, vestimento, tronco e opistosoma. O gran tronco do corpo leva prolongacións parecidas a ás. A diferenza doutros siboglínidos que nunca teñen tracto dixestivo, teñen inicialmenre un que perden completamente durante a metamorfose.
O obturáculo é a primeira parte anterior do corpo. É posible que o obturáculo sexa realmente un crecemento orixinado no vestimento en vez dun segmento do corpo separado, o cal os distinguiría doutros siboglínidos.
Ecoloxía dos vesmentíferos
A súa nutrición primaria deriva de fluídos ricos en sulfuro que emanan das chemineas hidrotermais onde viven. Os sulfuros son metabolizados por bacterias simbióticas que oxidan sulfuro de hidróxeno ou metano que viven nun órgano interno, o trofosoma. Un gramo de tecido do trofosoma pode conter mil millóns de bacterias. A orixe desta relación simbiótica non se coñece polo momento. As bacterias parecen colonizar as larvas do animal hóspede despois de que se establecen sobre a superficie, entrando no corpo a través ds pel. Ese método de entrada, coñecido como transmisión horizontal, significa que cada organismo pode ter diferentes especies de bacterias que colaboren nesta simbiose. Porén, todas estas bacterias teñen papeis similares no mantemento dos vestimentíferos. Os endosimbiontes teñen unha ampla variedade de xenes metabólicos, que poden permitirlles cambiar entre os métodos autótrofos e heterótrofos de adquisición de nutrientes. Cando morre o hóspede, as bacterias libéranse e tornan á poboación de vida libe na auga do mar.
O descubrimento das chemineas hidrotermais do leste do océano Pacífico foi rapidamente seguido do descubrimento e descrición do novas especies de vermes tubícolas vestimentíferos. Estes vermes tubícolas son un dos organismos dominantes asociados coas chemineas hidrotermais do océano Pacífico. Os vermes tubícolas ancóranse ao substrato da emanación de hidrocarburos por medio de raíces localizadas na porción basal dos seus corpos. Os vermes tubícolas intactos son moi difíciles de recoller para o seu estudo porque son extremadamente delicados e adoitan romper cando se extrae o verme das rexións de chemineas hidrotermais. Non se sabe canto medran as raíces do verme tubícola, pero poden ser grandes.
Un só grupo de vermes tubícolas pode conter miles de individuos e as raíces que produce cada un poden enguedellarse coas dos seus veciños. Estes tapetes de raíces denomínase "cordas", e descenden polos tubos dos vermes tubícolas mortos e discorren polos buratos das rochas. O diámetro e grosor da parede das raíces dos vermes tubícolas non parecen cambiar coa distancia desde a porción do tronco do corpo do verme.
Como a porción do tronco do corpo, as raíces dos vermes vestimentíferos están formadas por cristalitos de quitina, que sosteñen e protexen o verme tubícola da predación e estreses ambientais. Os vermes tubícolas constrúen eles mesmos a estrutura quitinosa externa ao segregaren a quitina en glándulas especializadas localizadas nas paredes do corpo.
Danza das abellas
dereita|miniatura|275x275px| A danza do abdome das abellas: o [[ángulo do sol indica a dirección; a duración da parte de meneo da danza mostra a distancia.]] A danza do abdome, danza do balance ou só danza das abellas é un baile que realizan as abellas do mel na súa colmea. Con isto, unha abella obreira di ás demais onde atopou néctar. Así o amosou o etólogo austríaco Karl von Frisch.
O baile é un tipo de comunicación para as abellas. Faise para darlle a outras abellas información sobre a dirección e a distancia ás flores que teñen néctar ou pole, ou ambos. Tamén se usa para dicir ás abellas onde se pode atopar auga.
A danza úsase para que as abellas consigan que outras as axuden a recoller recursos para a colmea. Adoitaba pensarse que as abellas tiñan dúas danzas de "recrutamento" distintas. Houbo os "bailes redondos" e os bailes de meneo ou balance. Pensábase que os bailes redondos se usaban para cousas que estaban próximas e os bailes de meneo eran para cousas afastadas. Agora sábese que un baile redondo é só un baile de meneo cunha "corrida de meneo" moi curta (ver máis abaixo).
Descrición
Unha danza está formada por entre 1 e 100 ou máis circuítos. Cada circuíto ten dúas fases. Estas fases son a fase de meneo e a fase de retorno. Cando unha abella volve á colmea despois de atopar unha boa fonte de alimento, realiza a danza. A abella atravesará un pequeno patrón similar a unha onda (unha fase de movemento ou de axitación). Despois disto, xirará cara á dereita e volverá ao punto de partida (fase de retorno). Despois fará outra carreira axitada e despois xirará á esquerda e volverá ao principio. A fase de meneo do baile é a parte máis salientábel e informativa do baile.
A dirección e a duración das carreiras de balance mostran a dirección e a distancia até as flores. As flores que están situadas directamente na liña do sol móstranse mediante carreiras ondulantes en dirección ascendente nos favos verticais. Se as flores están nun ángulo á dereita ou á esquerda do sol, a carreira de axitación realízase no mesmo ángulo coa dirección ascendente. A distancia entre a colmea e as flores móstrase na duración das carreiras. Canto máis lonxe estean as flores da colmea, máis longa será a fase de axitación. Por cada 100 metros de distancia das flores da colmea, a fase de axitación dura uns 75 milisegundos.
Transmisión social
En marzo de 2023, publicando na portada da revista Science, un investigador da Universidade de California en San Diego e os seus colegas anunciaron o descubrimento da evidencia de que a aprendizaxe social é fundamental para as abellas melíferas. O profesor James Nieh da Escola de Ciencias Biolóxicas e os seus colaboradores descubriron que a danza que sinala a situación dos recursos críticos aos compañeiros de colmea a través da intricada serie de movementos, mellora coa aprendizaxe e pode transmitirse culturalmente. O estudo demostra a importancia da aprendizaxe temperá de sinais sociais, nun dos exemplos máis complexos coñecidos de comunicación referencial espacial non humana.
Aplicacións á investigación operativa
A xente estuda a intelixencia dos enxames de insectos sociais e animais como peixes, aves e formigas. Recentemente, realizáronse investigacións sobre o uso da conduta da danza da abella para o enrutamento en percorridos tolerantes a fallos. Do abstract de Wedde, Farooq e Zhang (2004)
Outra técnica baseada nas abellas chámase bee colony optimization (optimización de colonias de abellas). Utilízase para axudar aos servidores de Internet a comunicarse mellor.
Conrado I de Borgoña
Conrado I de Borgoña, realmente Conrado I de Argenau e máis tarde Conrado I de París e Auxerre, coñecido como Conrado o Vello, nado ao redor do 800 e finado un 22 de marzo entre o 862 e o 866, foi un nobre carolinxio fillo de Welfo I conde de Baviera e de Helwigis (c. 775-883).
Traxectoria
Foi conde de Argenau (ata 858), e despois nomeado conde de Auxerre (c. 853) e conde de París (c. 858) e abade leigo de Saint-Germain d'Auxerre e Saint-Gall. Ocupou estes cargos ata a súa morte (entre 862 e 864). En París sucedeuno o seu sobriño Conrado (fillo do seu irmán Rodolfo Conde de Sens, e en Auxerre o seu fillo Conrado II (duque de Borgoña Transxurana) pero pronto os dous foron depostos polo rei Carlos o Calvo.
Familia
Pertencía á antiga casa de Welf, os seus tres irmáns eran:
Matrimonios e descendentes
Casou con Adelaida de Alsacia, tamén Adelaida de Tours (nada c. 805 e finada despois de 866), filla de Hugo III de Tours da Alta Alsacia, alcumado o Preguiceiro (m. 837), conde de Sundgau e conde de Tours. Tivo cinco (ou quizais seis) fillos:
Drevo
Drevo é un filme esloveno de 2014 escrito e dirixido por Sonja Prosenc. O filme foi escollido como candidato de Eslovenia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 88ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Atletismo nos Xogos Olímpicos
miniatura|Logo olímpico da atletismo. O atletismo é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os primeiros xogos disputados en Atenas en 1896 e conforma xunto coa natación, o ciclismo, a ximnasia e a esgrima os cinco deportes que sempre estiveron presentes en todas as edicións olímpicas.
Nun principio un deporte de homes, nos Xogos Olímpicos de 1928 en Ámsterdam (nos Países Baixos) comezou a competición feminina.
O gran dominador deste deporte é os Estados Unidos de América, seguidao a moita distancia pola Unión Soviética, o Reino Unido e Finlandia.
Maya and the Three
Maya and the Three é unha miniserie estadounidense-mexicana de animación por ordenador creada por Jorge R. Gutiérrez e producida por Tangent Animation. A serie, composta de nove episodios, estreouse en Netflix o 22 de outubro de 2021.
Ciclismo nos Xogos Olímpicos
Os grandes dominadores deste deporte son Francia, Italia e o Reino Unido.
Houston, imamo problem!
Houston, imamo problem! é un filme de 2016 dirixido polo esloveno Žiga Virc. É unha coprodución internacional entre Eslovenia, a República Checa, Croacia, Alemaña e Qatar. O filme explora o mito do suposto acordo multimillonario da compra estadounidense do programa espacial clandestino Iugoslavia a comezos da década de 1960. Está inspirado e baseado en numerosos eventos reais e pretende ser unha alegoría da guerra fría.
Estreouse o 16 de abril de 2016 no Festival de Cinema de Tribeca. Foi escollido como candidato de Eslovenia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 89ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Markus Howard
Markus Anthony Howard, nado o 3 de marzo de 1999 en Morristown, Nova Jersey, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga no Cazoo Baskonia da Liga ACB.
Traxectoria profesional
O 17 de xullo de 2022, Howard asinou un contrato por dúas tempadas co Saski Baskonia da Liga ACB.
Ante Pavelić
Ante Pavelić, nado o 14 de xullo de 1889 en Bradina, Austria-Hungría e finado o 28 de decembro de 1959 en Madrid, onde está a súa tumba, foi o membro fundador dos Ustaše, movemento nazi/fascista croata e organización terrorista na década de 1930. Durante a Segunda guerra mundial, foi o caudillo (Poglavnik) do Estado Independente de Croacia, un estado fantoche da Alemaña nazi.
Vida temperá
Nado en Bradina, unha pequena aldea a 15 quilómetros de Hadžići en Bosnia, entón Imperio Austrohúngaro. De adulto, mudouse a Zagreb para estudar Dereito. Extremista mesmo na súa mocidade, foi membro da organización coñecida como "Frankovci" cuxo fundador Josip Frank era o sogro de Slavko Kvaternik, oficial do exército austrohúngaro. Kvaternik levaba tempo sendo un defensor do separatismo croata e as ideas dos nazis sobre Croacia atoparon nel unha ferramenta axeitada.
Décadas de 1920 e 1930
A principios dos anos 20, Pavelić comezou a establecer contactos con croatas en Viena e Budapest e máis tarde asociouse á sociedade terrorista macedonia IMRO. En 1927 actuou como avogado para a defensa dos terroristas nos 'xuízos de Skopje'.
En 1927 foi elixido para o concello de Zagreb. Ocupou o cargo de Secretario no Partido dos Dereitos até 1929 de proclamación do goberno de Alexandre I de Iugoslavia. Pavelić fuxiu ao estranxeiro e foi posteriormente condenado a morte en ausencia en Belgrado pola súa participación nas manifestacións antiserbias organizadas en Sofía por terroristas búlgaros e macedonios. Despois cofundou os Ustaše e pasou á clandestinidade.
En Italia e Hungría instaláronse campos para adestrar terroristas e saboteadores, principalmente en Brescia e Borgotaro en Italia e Janka Puszta en Hungría e tentouse unha insurrección armada en 1933 cando os Ustaše, armados polos fascistas italianos, quixeron invadir o país atravesando o mar Adriático en lanchas a motor. Iso non tivo éxito, pero sería fundamental na decisión de asasinar ao rei Alexandre I, morto en Marsella o 9 de outubro de 1934 xunto co ministro de Exteriores francés, Louis Barthou.
Estado fantoche dos nazis
Pavelić permaneceu en Italia até o comezo da Segunda guerra mundial. Ordenou, organizou e dirixiu directamente unha campaña de terror contra serbios, xudeus, xitanos e comunistas, que alcanzou as proporcións de xenocidio. O réxime Ustaše de Pavelić foi o estado monicreque nazi máis asasino de toda a Europa ocupada. Pavelic permaneceu servo de Hitler até o final da guerra. A súa servidume cara a Hitler foi descrita por Anton Veesenmayer. ''"Pavelic só tiña dous desexos, informou Veesenmayer a Berlín: primeiro conseguir o recoñecemento alemán de Croacia; e en segundo lugar, unha oportunidade para agradecer en persoa a Hitler e prometerlle 'vivir e morrer polo Führer'". ''
Nacionalcatolicismo
O réxime de Pavelić non foi recoñecido oficialmente polo Vaticano, pero en ningún momento a Igrexa condenou o xenocidio e as conversións forzadas ao catolicismo perpetradas polos Ustaše. Pouco despois de chegar ao poder en abril de 1941, Pavelić recibiu unha audiencia privada en Roma polo Papa Pío XII, un acto polo que o Papa foi moi criticado. Unha nota do Ministerio de Asuntos Exteriores británico sobre o tema describiu a Pío como "o maior covarde moral da nosa época" por telo recibido.
Polo que se refire á poboación serbia do estado fantoche croata, o obxectivo declarado era o exterminio dun terzo dos seus, o exilio para outro terzo e unha conversión forzada ao catolicismo para outro máis. Os Ustaše lograron acadar o seu primeiro obxectivo, exterminando arredor dun terzo dos serbios.
Xenocidio
Numerosos testemuños superviventes dos xuízos de Núremberg e dos arquivos de guerra alemáns e italianos son testemuñas das atrocidades perpetradas contra a poboación civil.
Segundo estes, os propios oficiais nazis ficaron horrorizados das escenas cometidas polos Ustaše, o que os obrigou a deter a un dos máis notorios (Fra Miroslav Filipović-Majstorović, Banja Luka, 1942) e desarmar un destacamento Ustaše en Bosnía Oriental (1942).
Un informe do 17 de febreiro de 1942 da Gestapo a Himmler sobre o aumento das actividades partidistas afirmou que "O aumento da actividade das bandas débese principalmente ás atrocidades cometidas polas unidades ustashas en Croacia contra a poboación ortodoxa. Os ustashas cometeron os seus feitos dun xeito bestial non só contra os homes en idade de reclutas, senón especialmente contra os anciáns, mulleres e nenos indefensos. O número de ortodoxos que os croatas masacraron e torturaron sádicamente até a morte é duns trescentos mil."
Un tribunal iugoslavo declarou que Pavelić fora responsable da morte de 700.000 persoas durante o seu goberno.
Atrocidades Ustaše na literatura
Esas accións foron rexistradas na literatura e poesía novelísticas: Jama (O pozo) de Kovačić, onde Ustaše ataba aos serbios con arame de espiño e os deixaba caer aos pozos; Kozara de Oljača; Volčiči (Os cachorros de lobo) de Svetina ou o "Capítulo da cesta de ostras" de Malaparte, inspirado nas prácticas estendidas dos Ustaše que arrancaban os ollos dos serbios. Herman Neubacher, o principal representante político e diplomático do Terceiro Reich nos Balcáns, fixo unha comparación literaria coa Divina comedia, falando do "crime máis feroz da historia, só comparable ao inferno de Dante".
Posguerra
En maio de 1945 Pavelić fuxiu por Bleiburg a Austria, onde permaneceu uns meses antes de trasladarse a Roma, onde foi escondido por membros da Igrexa Católica Romana (como está documentado en documentos desclasificados da Intelixencia dos Estados Unidos).
Seis meses despois, fuxiu a América do Sur. Ao chegar a Arxentina a través dos ratlines, converteuse en conselleiro de seguridade de Juan Perón. Perón concedeu 34.000 visados aos croatas: tanto aos colaboradores nazis como aos anticomunistas que fuxiron do novo goberno comunista dirixido por Josip Broz Tito.
O 10 de abril de 1957, o 16º aniversario da fundación do Estado Independente de Croacia, Pavelić, de 67 anos, foi gravemente ferido a tiros por un asaltante descoñecido en Buenos Aires. A operación foi atribuída á intelixencia iugoslava de Tito, aínda que o aniversario tamén suxeriu un intento de vinganza por parte dun activista chetnik. A pesar de ter unha bala na columna vertebral, Pavelić elixiu non ser hospitalizado. Dúas semanas despois, o goberno arxentino aceptou a petición do goberno de Tito de extraditar a Pavelić, e este escondeuse. Aínda que houbo informes de que fuxira para traballar para o réxime de Stroessner en Paraguai, o paradoiro de Pavelić permaneceu descoñecido até finais de 1959, cando se soubo que a España franquista lle tiña concedido asilo. Pavelić morreu o 28 de decembro de 1959, no hospital alemán de Madrid, segundo os informes, por complicacións derivadas da bala na súa columna xunto a complicacións por diabetes.
Notas
<references group="" responsive="1">
Razredni sovražnik
Razredni sovražnik é un filme esloveno de 2013 dirixido por Rok Biček. O filme foi escollido como candidato de Eslovenia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 86ª edición dos premios, mais finamente non foi nomeado.
Ximnasia nos Xogos Olímpicos
miniatura|Logo olímpico da ximnasia. A ximnasia é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os primeiros xogos disputados en Atenas en 1896 e conforma xunto co atletismo, o ciclismo, a natación e a esgrima os cinco deportes que sempre estiveron presentes en todas as edicións olímpicas. Nos Xogos Olímpicos de 1928 celebrados en Ámsterdam (nos Países Baixos) permitiuse a participación de mulleres.
Nos Xogos Olímpicos de 1984 realizados nos Ánxeles (nos Estados Unidos de América) comezou a competición en ximnasia rítmica e nos Xogos Olímpics de 2000 realizados a Sydney (Australia) a competición en trampolín.
Os grandes dominadores deste deporte son a Unión Soviética (e dende a súa desaparición, Rusia), os Estados Unidos de América, o Xapón, a China e Romanía.
Luís (moeda)
O luís ou luís de ouro (en francés: louis ou louis d'or) foi unha moeda francesa de ouro introducida en 1640 por Luís XIII (1601-1643) e que continuaron cuñando os seguintes reis francesas ata 1792, en tempos da Convención Nacional, cando foi substituída pola efémera moeda de 24 libras e, posteriormente, pola moeda de 20 francos, do mesmo valor, que comezou a coñecerse coa denominación de "napoleón".
Nacemento: Luís XIII (1601-1643)
En 1640, Luís XIII, asesorado polo seu ministro de Finanzas Claude de Bullion (1569-1640), tomou a decisión de reformar o sistema monetario francés, co propósito de estabilizar a moeda, restaurar a confianza nela e poder combater en pé de igualdade coas moedas europeas máis existosas da época, sinaladamente a española de 2 escudos, coñecida como en Francia como doublon.
Antes dese momento, a moeda de ouro circulante en Francia era o escudo (écu d'or). Os derradeiros escudos cuñados a nome de Luís XIII tiñan un peso de 3,375 gramos e o valor de cinco libras tornesas e 15 soldos, consonte o sistema vixente ata 1795: 1 libra = 20 soldos = 240 diñeiros (a libra contiña algo máis de 0,6 gramos de ouro puro).
A creación do luís foi establecida pola declaración que tivo lugar en Saint-Germain-en-Laye o 31 de marzo de 1640. O seu peso fixouse en 6,752 gramos, é dicir, o dobre que o anterior escudo, ou 11 libras e 10 soldos.
A nivel contable, as grandes cantidades pasaron a expresarse tanto en luíses como en libras (por exemplo, un cadro comprado por 10 luíses en 1645 equivalía a 110 libras). Como unidade de conta, o luís non substituíu o antigo sistema, senón que o complementou e, sobre todo, desprendeuno dos vaivéns da cotización da libra, xa que o rei podía decidir variacións na relación entre ambas as unidades. Xa que logo, o louis d'or converteuse nunha moeda refuxio que se mantivo ata a época revolucionaria.
Valores emitidos por Luís XIII
miniatura|164x164px| [[Anverso dos 10 luíses de 1640, da ceca de París, deseñados por Jean Varin. ]] Unicamente en 1640 se emitiu a serie completa de múltiplos e submúltiplos do luís, todos eles deseñados por Jean Varin (1607-1672) e con tipoloxía case idéntica, coa diferenza das súas características métricas:
Luís XIV (1643-1715)
Este exemplar, cuñado en 1669, é coñecido como "luís dos oito L" (louis aux huit L), polo deseño do seu reverso: miniatura| Luís de [[1669 a nome de Luís XIV (1643-1715). 6,69 g. ]]
Luís XV (1715-1774)
miniatura| Luís de [[1726 a nome de Luís XV (1715-1774). 14 mm. 8,158 g. ]] Esta moeda, cuñada en 1726, responde ao modelo coñecido como "luís con anteollos" (louis aux lunettes):
Luís XVI (1674-1793)
miniatura| Dobre luís de [[1789 a nome de Luís XVI (1674-1793). 28 mm. 15,3 g. ]] Xurdido da reforma de 1785 decidida polo ministro de Finanzas Charles-Alexandre de Calonne (1734-1802), este tipo foi cuñado ata 1792.
Substitución polo napoleón de ouro
miniatura| Moeda de 24 libras de [[1793, coñecida como "luís constitucional", co característico xenio no anverso, deseñado por Augustin Dupré. 23 mm. 7,649 g. ]] A finais de 1792, o luís co busto de Luís XVI, que daquela era de 24 libras e pesaba 7,649 g, foi substituído por outro caracterizado pola representación dun xenio, deseñado por Augustin Dupré, que levaba nas súas lendas alusións constitucionais e, sobre todo, a indicación do valor facial (o que non sucedía nas moedas do Antigo Réxime). Logo do cambio monetario, da decimalización e da emisión dos primeiros francos, viu a luz unha moeda de 20 francos de ouro co peso de 6,451 g co busto do primeiro cónsul, Napoleón Bonaparte, o futuro emperador. Esta moeda, de oro de 900 milésimas (xa que logo, 5,805 gramos de ouro puro) estivo vixente de 1801 a 1914 e para a designar xurdiu o termo "napoléon", en concorrencia co de "luís".
No entanto, strictu senso, o termo luís aplícase unicamente ás moedas desta tipoloxía cuñadas en Francia entre 1640 e 1792, a nome dos monarcas Luís XIII, Luís XIV, Luís XV e Luís XVI.
Evolución do valor e do peso
Nesta gráfica amósase a evolución do valor legal do luís no período 1640-1785:
Baloncesto nos Xogos Olímpicos
miniatura|Logo olímpico do baloncesto. O baloncesto é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os Xogos Olímpicos de 1936 en Berlín até o presente de maneira ininterrompida. Anteriormente, temén formara parte dos Xogos Olímpicos de 1904, disputados en París (Francia), se ben como deporte de demostración.
Os Estados Unidos de América foron os dominadores desta disciplina dende os seus inicios, gañando quince medallas nas dezaseis edicións disputadas, doce delas de ouro, unha de prata e dúas de bronce. Nos Xogos Olímpicos de 1980 en Moscova non obtivo ningunha ó non participar como parte do seu boicot contra os xogos dese ano.
Izlet
Izlet é un filme esloveno de 2011 dirixido por Nejc Gazvoda. O filme foi escollido como candidato de Eslovenia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 85ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Vickers Vernon
O Vickers Vernon foi un biplano británico de transporte de tropas usado pola Royal Air Force. Entrou en servizo no ano 1921 e foi o primeiro transporte dedicado de tropas da RAF.
En febreiro de 1923, Vernons dos escuadróns 45 e 70 da RAF transportaron preto de 500 soldados a Kirkuk, Iraq, despois de que a zona civil da cidade fose invadida por forzas kurdas. Esta foi a primeira ponte aérea estratéxica da historia.
Os Vernons foron substituídos por Vickers Victoria a partir de 1927.
Porcelana de Kutani
miniatura|250x250px|Porcelana de Kutani
O termo kutani significa "Nove Vales". A primeira mención foi en 1655 durante a era Meireki. Segundo a tradición, as pedras aptas para a fabricación de porcelana foran encontradas nas minas Kutani do clan Daishoji. Gotō Saijirō, un membro do clan Maeda, foi enviado por ordes do señor Toshiharu Maeda do domínio Kaga para Arita na provincia de Hizen para aprender a facer porcelana, e montou un forno na aldea de Kutani. Os señores de Kaga tornáronse grandes patronos de cerámica Kutani. As porcelanas deste período inicial son especificamente chamadas de Ko Kutani (古九谷) e son moi escasas.
As porcelanas do pintor Kusuni Morikage, caracterizadas por un debuxo decorativo moi ben definido pola liña negra do contorno, gozaron de grande éxito. A porcelana de Kutani fíxose famosa nunha exhibición en 1873, exposta a todo o mundo, e fixo que se tornase popular en Occidente. Un dos maiores coleccionistas desta porcelana, hoxe en día, é o americano John Wocher, nacionalizado xaponés.
Características
A porcelana caracterízase pola técnica de pintar nun grosor de cinco cores (vermello, amarelo, verde, morado e azul escuro) e reflectir a beleza da natureza, maioritariamente flores e aves, en gran parte da súa superficie.
As aves aparecen con frecuencia marcadas na porcelana coa técnica inkwash light;  O estilo Yokohama tivo forte influencia kutani durante o período de exportación.
Seis diferentes técnicas de esmalte dominan os revestimentos da cerámica de Kutani:
Marcas na porcelana de kutani
thumb|left|Interior do bol thumb|right|As marcas vermellas son as máis comúns
As marcas nesta porcelana poden estar en calquera cor, pero a máis dominante é o vermello; o negro pintado sobre o verde e o ouro sobre vermello son comúns tamén. Hai varios tipos de marcas: a incisión, o impresionado, o vidriado, o esmalte ou o rotulado. Estas marcas poden estar centradas, fóra do centro, nun círculo, nun cadrado simple ou dobre, nun rectángulo, etc., ou poden aparecer no reverso ou a fronte dunha peza, ou en ambos os lugares ao mesmo tempo. A marca pode ser un lugar, un nome dunha persoa, artista, oleiro, un forno etc. Algunhas marcas son imaxes e non palabras.
Localización
thumb|left|O sitio do antigo forno de porcelana Kutani (dereita), o monumento ao fundador Gotō Saijirō
O lugar dos fornos orixinais de Kutani é agora un xacemento arqueolóxico e foi designado Lugar Histórico Nacional do Xapón en 1979. O Consello de Educación da Prefectura de Ishikawa realizou unha escavación en 1955 e atopou dous fornos escalonados Noborigama na marxe dereita do río Daishoji. O primeiro forno consistía nunha serie de cámaras de combustión que se estendían por unha ladeira, cunha lonxitude horizontal de 33 metros desde a cámara de combustión inferior até a cheminea no extremo superior e unha altura de 11 metros. A cámara de cocción consiste nun leito de area cunha parede traseira de ladrillos. O segundo forno está situado 15 metros ao sur e ten unha lonxitude total de 13 metros. O sitio tamén contén un terceiro forno de estilo Yoshiyada cunha lonxitude de 16 metros, que data do final do período Edo. Ademais tamén se identificou un taller de mestura de pigmentos, un sitio para a purificación de materiais de arxila e un lugar de estudo. Recuperáronse numerosos fragmentos de porcelana, o que indica o predominio da porcelana branca e do celadón. thumb|O Museo de Artes tradicionais da prefectura de Ishikawa
Dolly zoom
dereita|miniatura|Unha representación [[Imaxes xeradas por ordenador|xerada por ordenador dun dolly zoom]]
Un travelling compensado, dolly zoom dolly, toma de Hitchcock (Hitchcock shot), efecto Vertigo, efecto Jaws, ou efecto Zolly (Zolly shot) é un efecto na cámara que parece socavar a normal percepción visual. O efecto conséguese ampliando unha lente de zoom para axustar o ángulo de visión (moitas veces denominado campo de visión ou FOV) mentres a cámara se move (dolling ou travelling en inglés) cara ao suxeito ou se afasta del, de tal xeito que mantén o mesmo tamaño no cadro. Na súa forma clásica, o ángulo da cámara afástase dun suxeito mentres a lente fai zoom ou viceversa. Así, durante o zoom, hai unha distorsión de perspectiva continua, a característica máis directamente perceptible é que o fondo parece cambiar de tamaño en relación ao suxeito.
A aparencia visual para o espectador é que ou o fondo crece de súpeto en tamaño e detalle e supera o primeiro plano, ou ben o primeiro plano faise inmenso e domina a súa configuración anterior, dependendo de como se execute o zoom dolly. Dado que o sistema visual humano usa indicadores de tamaño e perspectiva para xulgar os tamaños relativos dos obxectos, ver un cambio de perspectiva sen un cambio de tamaño é un efecto moi inquietante, a miúdo con forte impacto emocional.
Historia
O efecto foi o concibido por Irmin Roberts, un camarógrafo da segunda unidade da Paramount, na película Vertigo de Alfred Hitchcock. O plano foi usado desde entón en moitas outras películas, incluíndo Goodfellas, Jaws, e a serie de filmes sobre O Señor dos Aneis. Rainer Werner Fassbinder usa o efecto dúas veces nun plano en Chinese Roulette (1976).
O zoom dolly é usado habitualmente polos cineastas para representar a sensación de vertixe, un "sentimento de afastamento de si mesmo" ou un sentimento de irrealidade, ou para suxerir que un personaxe se está a decatar de algo que lle fai facer revalorizar todo o que antes cría.
Óptica
Para a maioría dos propósitos, pódese supoñer que o espazo da imaxe e o espazo do obxecto están no mesmo medio. Así, para un obxecto enfocado, a distancia entre a lente e o plano da imaxe s_\text{i}, a distancia entre a lente e o obxecto s_\text{o}, e a distancia focal f están relacionados por
Entón o aumento transversal é
A ampliación axial M_\text{ax} dun obxecto en s_\text{o} é a taxa de cambio da distancia lente-imaxe s_\text{i} como a distancia lente-obxecto s_\text{o} cambios. Para un obxecto de profundidade finita, pódese concibir o aumento axial medio como a relación entre a profundidade da imaxe e a profundidade do obxecto:
Pódese ver que se a ampliación permanece constante, unha maior distancia focal dá como resultado un aumento axial menor, e unha distancia focal menor nun aumento axial maior. É dicir, cando se usa unha distancia focal máis longa mentres se afasta a cámara/lente do obxecto para manter o mesmo aumento M, os obxectos parecen máis pouco profundos e as distancias axiais entre obxectos parecen máis curtas. O contrario, aumentando a ampliación axial, ocorre con distancias focales máis curtas mentres se move a cámara/lente cara ao obxecto.
Cálculo de distancias
Para conseguir o efecto, a cámara debe situarse a unha certa distancia do obxecto que se supón que permanece quieto durante o dolly zoom. A distancia depende do ancho que se vaia filmar a escena e do campo de visión (FOV de field of view) da lente da cámara. Antes de calcular as distancias necesarias nos diferentes campos de visión, hai que calcular o ancho constante da escena:
Por exemplo, un FOV de 90° e unha distancia de 2 metros producen un ancho constante de 4 metros, o que permite que un obxecto de 4 metros de ancho permaneza quieto dentro do cadro durante o efecto.
Blumea
O nome Blumea (en homenaxe ao botánico Carl Ludwig Blume) pode referirse a:
Manny Sobral
Manuel "Manny" Sobral, nado en Gargamala, Mondariz, o 12 de setembro de 1968, é un ex-boxeador galego-canadense. Emigrado xunto á súa familia a Vancouver, foi campión do mundo de peso superwélter entre 1996 e 1997 e representou ao Canadá nos Xogos Olímpicos de 1988 en Seúl.
Traxectoria
Naceu na parroquia de Santa María de Gargamala, no concello pontevedrés de Mondariz, emigrando coa súa familia ao Canadá cando tiña uns seis anos. Creceu no leste de Vancouver, onde comezou a practicar boxeo aos 13 anos, despois de entrar nun ximnasio coa inteción de perder peso.
Iniciou a súa carreira como boxeador afeccionado e pasou a adestrar no Astoria Gym baixo a tutela de George Angelomatis. Conseguiu a clasificación para os Xogos Olímpicos de 1988 en Seúl, no peso wélter, onde quedou emparellado na primeira rolda co finlandés Joni Nyman, medalla de bronce nos Ánxeles 1984. Nyman levou a vitoria nos puntos (4-1) e Sobral quedou eliminado.
Circus Fantasticus
Circus Fantasticus é un filme esloveno de 2011 dirixido por Janez Burger que non conta con ningún diálogo. Foi escollido como candidato de Eslovenia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 84ª edición dos premios, mais a Sociedade de Cineastas Eslovenos (Društvo slovenskih filmskih ustvarjalcev, DSFU) non foi quen de enviar oficialmente a candidatura a tempo por un malentendido dentro da organización, polo que non foi incluído na lista definitiva de entradas.
Manny Sobral
Traxectoria
A pesar dos frutíferos números da súa carreira afeccionada (135 vitorias e 11 derrotas), non pensaba converterse en boxeador profesional, polo que se matriculou na universidade. Con todo, despois de graduarse e comezar a dar clases, botaba de menos o cuadrilátero, e en 1992 comezou a súa carreira como boxeador profesional. O seu primeiro combate como profesional enfrontouno a Curtis Greco, logrando a vitoria por KO técnico.
Tras acumular máis dunha ducia de vitorias e ningunha derrota, en decembro de 1995 loitou en Edmonton contra Del Rtichie polo título canadense de peso superwélter, logrando o triunfo por KO técnico. Case un ano despois, o 12 de decembro de 1996, enfrontouse a Aaron McLaurine no Pacific Coliseum de Vancouver, polo título mundial do peso superwélter, conseguindo derrotalo, e proclamándose así campión do mundo. Defendeu con éxito o título en marzo de 1997, fronte a Chris Weston, ao que derrotou por KO. En xuño do mesmo ano defendeu o titulo de campión canadense fronte a Tony Badea, logrando unha nova vitoria.
En xuño de 1999, despois de 26 vitorias como profesional, sufriu a súa primeira derrota, ao caer derrotado no sexto asalto contra Tony Badea, nun combate polo título do peso superwélter da Commonwealth no que pelexou cunha fractura de peroné dende o segundo asalto e no que acabou recibindo 60 puntos de sutura na cara. Disputou outros dous combates, o último deles no 2002, e deixou a súa carreira como boxeador cun balance de 28 vitorias e dúas derrotas.
Trala súa retirada do boxeo, continuou a súa carreira como mestre de escola, ademais de dirixir unha academia de boxeo en Burnaby.
Murchisonella latisulcata
Murchisonella latisulcata é unha especie de molusco gasterópodo da subclase dos heterobranquios, infraclase dos alogasterópodos, superfamilia dos murquisoneloideos, e familia dos murquisonélidos, unha das integradas no xénero Murchisonella.
Descrición
A especie foi descrita en 2013 polos malacólogos españois Anselm Peñas e Emilio Rolán, na páxina 24 do seu traballo "Revision of the genera Murchisonella and Pseudoaclisina (Gastropoda, Heterobranchia, Murchisonellidae)", publicado en Vita Malacologica 11: 15-64,
A especie tipo foi descrita a partir de espécimes achados a profundidades de entre os 20 e os 40 m na baía de Tamioka, preto do Amakusa Marine Laboratory, Kumamoto, Kyūshū, Xapón.
Dilwale (filme de 2015)
Dilwale (en दिलवाले) é un filme indio de 2015 dirixido por Rohit Shetty. O filme está protagonizado por Kajol, Shah Rukh Khan, Kriti Sanon e Varun Dhawan. Vinod Khanna, Boman Irani, Kabir Bedi e Johnny Lever compoñen o resto do elenco. O filme é a última aparición cinematográfica de Khanna, antes da súa morte o 27 de abril de 2017.
Ángel Atienza
Ángel Atienza Landeta, nado en Madrid o 16 de marzo de 1931 e finado en Barcelona o 23 de agosto de 2015, foi un futbolista e artista español. Era coñecido como Atienza II, para diferencialo do seu irmán máis vello Adolfo Atienza (Atienza I).
Como futbolista
Aínda que naceu en Madrid, trasladouse sendo novo a Galicia, ao seren destinados seus pais como mestres a Santiago de Compostela. Xogou no Viveiro e na Ximnástica Lucense, debutando con esta última na Segunda División, nun partido contra a Orensana correspondente á tempada 1949/50. Tras dous anos no equipo lugués, ás ordes de Ramón Polo primeiro e Ramón Estévez despois, fichou polo Zaragoza pouco despois do comezo da tempada 1951/52.
Substancia negra
Estrutura
Ten unha convexidade anterior e unha concavidade posterior. As súas neuronas teñen un pigmento moi específico: a neuromelanina.
Ángel Atienza
Como futbolista
Co equipo aragonés debutou na Primeira División, nun encontro fronte ao Atlético de Madrid no estadio Metropolitano. Militou tres tempadas en Zaragoza, ata que en 1954 fichou polo Real Madrid, equipo no que xogaba seu irmán Adolfo. Xogou seis anos no club branco, tendo destacadas actuacións nas finais da Copa de Europa de 1956 e 1958. Diexou o Real Madrid e o fútbol en 1960, con cinco Copas de Europa, tres ligas e dúas Copas Latinas no seu palmarés.
Carreira artística
Xa durante a súa carreira deportiva tiña participado en diferentes exposicións colectivas de pintura. Nunha viaxe por Europa Central interesouse pola realización de murais e os traballos en vidro. A partir de 1964 comezou o seu labor como ceramista, trasladándose a Venezuela en 1976 onde proseguiu o seu labor como escultor. Entre outros traballos realizou as vidreiras do Aeroporto Internacional de Maiquetía. Regresou a España en 2001, realizando aínda varios traballos como a restauración das vidreiras do Círculo de Belas Artes de Madrid. Realizou diferentes exposicións en países como Alemaña, Bélxica, Suíza, os Países Baixos ou os Estados Unidos.