cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mesego, Mesego, O Carballiño
Mesego  é un lugar da parroquia de Mesego no concello ourensán do Carballiño na comarca do Carballiño. Tiña 370 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 173 eran homes e 197 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 369 habitantes (172 homes e 197 mulleres).
Copa das Nacións de Montreux 2015
Ao finalizar o torneo a selección portuguesa conquistou o 18º título da súa historia, sendo a cuarta vitoria consecutiva.
Psicose (filme de 1960)
Psicose (en Psycho) é un filme estadounidense de terror psicolóxico dirixido e producido por Alfred Hitchcock, e escrito por Joseph Stefano, que foi estreado en 1960. Está protagonizado por Anthony Perkins, Janet Leigh, John Gavin, Vera Miles e Martin Balsam, e está baseado na novela de 1959 Psycho, de Robert Bloch. O filme conta a historia do encontro entre unha secretaria, Marion Crane (Leigh), que acaba nun arredado motel despois de robar unha morea de cartos do seu xefe, e o perturbado dono do motel, Norman Bates (Perkins), e as consecuencias.
Estreouse en galego o 9 de abril de 1988 a través da TVG.
Julio Prieto Nespereira
Julio Prieto Nespereira, nado en Ourense o 7 de decembro de 1896 e finado en Madrid o 5 de agosto de 1991, foi un pintor e gravador galego.
Estilo
Prieto Nespereira continuou a tradición iniciada por Manuel Castro Gil e acusa a influencia deste no rigor do debuxo e na firmeza da incisión nas augafortes, sobre todo nas súas evocacións monumentais. Despois solta a súa liña e comeza a xogar cos ritmos de curvas, coa ideación de redes, nun barroquismo persoal máis creativo e plástico. A serie de «Peces rotos» chegan á abstracción pura. Como pintor é un expresionista temperado, ás veces próximo ó postcubismo, que tamén acusa a súa escultura.
Traxectoria
Realizou a primeira exposición de pintura ó óleo en 1912, na súa cidade natal, e debuxa en xornais galegos. Ó comezar a primeira guerra mundial viaxou a Cataluña e quedou impresionado pola obra de Isidro Nonell e Joaquín Mir. Chegou a Madrid en 1917 e visitou o Museo do Prado con frecuencia. Gañou oposicións para residir na corte e participou na Grande Mostra de Arte Galega da Coruña. miniatura|Retrato en [[Céltiga (revista)|Céltiga n.º 181-182, 25/7/1932.]] En 1918 iniciou clases de pintura con Fernando Álvarez de Sotomayor, con quen prosegue ata 1921. Debuxou no Museo de Reproducións Artísticas e colaborou en revistas galegas como Alfar e Nós. Coñeceu o gravado na obra de Bramguym.
En 1922 enviou por primeira vez gravados á Exposición Nacional de Belas Artes. Na de 1924 obtivo unha bolsa de viaxe que lle permitiu visitar Portugal. As medallas nesta gran mostra comezaron a chegar: en 1926 a terceira, en 1930 a segunda e en 1932 a primeira. Ó longo da súa vida gañou outros moitos premios. En 1926 foi invitado á Bienal de Venecia. Ó ano seguinte á Trienal de Florencia e á Internacional de Gravadores. En 1928 cruza o Océano Atlántico para visitar Buenos Aires e Montevideo, onde expón a súa obra. Ó seu regreso a España fundou a agrupación de gravadores «Los veinticuatro». Concorreu á Internacional de Barcelona e visitou por vez primeira París, xa en 1929. Un ano despois logra premio de honor na Exposición Hispanoamericana de Sevilla. En 1932, coa primeira medalla na Nacional de Belas Artes, concorre á Internacional de Filadelfiae expón en Bos Aires. Ese mesmo ano foi elixido presidente da Agrupación Española de Artistas Gravadores e tribútaselle unha homenaxe en Madrid.
Foi nomeado profesor de gravado artístico na Escola Nacional de Artes Gráficas en 1934 e, un ano máis tarde, conseguiu o premio Duque de Alba no concurso nacional organizado polo Círculo de Belas Artes. Dirixiu exposicións de gravadores ingleses e franceses no Museo de Arte Moderna de Madrid. Pouco antes de comeza-la guerra civil recibiu o premio nacional de gravado. Os anos da contenda bélica pasounos en Valencia e Barcelona.
Como bolseiro do Ministerio de Asuntos Exteriores viaxou ao Uruguai e o Brasil en 1947 e 1948. Foi hóspede oficial en Montevideo, onde expuxo 140 gravados, que mostrará tamén en Río de Xaneiro, São Paulo e Santos, así como en Punta del Este e Bos Aires, onde se relaciona con Espilinbergo, Quinquela Martín, Escotti e Portinari.
Proseguen as súas exposicións en España. Viaxa ó Norte de África. En 1951 organizou a mostra «Goya y el grabado español», que percorre América de norte a sur, Filipinas, Xapón e Oriente Medio. En 1953 representou a España na segunda Bienal Hispanoamericana e gañou a medalla de ouro da Agrupación de Gravadores de Cuba. Foi nomeado membro da Academia de Artes e Letras da Habana.
Ata 1955 cultivou un estilo figurativo. Máis adiante evolucionou o seu concepto plástico e en 1956 deuno a coñecer en Praga, París e Hamburgo. Viaxou por Francia e Bélxica e organizou certames para dar a coñecer novos valores. En 1960 foi nomeado vicerreitor da Escola Nacional de Artes Gráficas e en 1961 conseguiu o premio da Fundación March.
Alternando o gravado coa pintura, en 1966 fixo unha antolóxica no Museo de Arte Moderna de Madrid, onde mostrou por vez primeira series famosas da súa arte coma « Hombres de mar», «Mujeres del campo gallego» e «Peces rotos». Á súa proposta acórdase a creación do Museo Nacional de Gravado Contemporáneo e Sistemas de Estampación, en 1967, do que é designado director entre 1967 e 1968.
miniatura|200px|Caricatura en [[La Zarpa, 1927.]] A súa obra seguiu percorrendo o mundo. Expuxo en Nova York. En 1971 foi nomeado vocal do padroado do Museo Español de Arte Contemporánea, e en 1974 foille concedida a Medalla de Ouro ó Mérito nas Belas Artes. En 1976 gañou o premio de honra na Bienal de Gravado Hispano-Arxentino de Mendoza. Un ano despois realizou unha exposición en Ourense, onde a Deputación organizara un ciclo de conferencias a cargo de Ramón Otero Pedrayo, Álvaro Cunqueiro e Xosé Filgueira Valverde.
Os reis de España entregáronlle en 1980 o diploma e a medalla do centenario do Círculo de Belas Artes. O Museo Provincial de Lugo inaugurou unha sala monográfica do artista e a cidade dedicoulle unha rúa. O grande conxunto da súa obra chegou a Ourense, con gravados, debuxos e pinturas. Foi nomeado fillo predilecto da súa cidade natal en 1984. O Concello de Pontedeume fíxoo fillo adoptivo da vila en 1986. Pese á súa dilatada existencia, traballou case ata o mesmo día da súa morte, que lle chegou o 5 de agosto de 1991. Postumamente creouse a Bienal Internacional de Gravado que leva o seu nome e patrocinan a Xunta de Galicia e a Fundación Caixa Ourense.
Recibiu numerosas distincións: a Orde do Mérito de Ecuador, a encomenda da Orde de Isabel a Católica, a medalla de ouro do Círculo de Belas Artes e a medalla de ouro ó Mérito no Traballo; foi tamén membro da Real Academia de Belas Artes da Coruña, correspondente da Real Academia Galega e membro de honor de numerosas entidades de Madrid, Barcelona e América.
Fernando V. Arias
Traxectoria
Fernando Arias estudou no Conservatorio de Música da Coruña as carreiras de piano, trompeta e composición, gañando o premio de honor fin de carreira.
Entre 1986 e 1991 foi bolseiro pola Xunta de Galicia para estudar no Real Conservatorio de Música de Madrid, onde obtivo o Título Superior de Dirección de Orquestra e Coros co mestre F. García Nieto. Dende 1982 desenvolve unha intensa actividade como director e compositor.
Realizou varias producións operísticas á fronte da Coral Polifónica El Eco. Entre 1987 e 1993 dirixiu o Conservatorio de Lalín ([[Provincia de Pontevedra|Pontevedra), onde creou a orquestra do mesmo e potenciou o coro e a banda municipais.
Marian Izaguirre
Marian Izaguirre García, nada en Bilbao en 1951, é unha escritora vasca en lingua castelá. Reside en Madrid e Barcelona.
Fernando V. Arias
Traxectoria
Creou o Conservatorio da súa localidade natal do cal actualmente é o seu director. En 1993 presentou a Orquestra de Cámara Melidá e en 1998 realizou unha xira á fronte da Orquestra de Cámara Melidá polos distintos auditorios de Galiza, dando pé a intervir como solistas convidados a novos músicos galegos.
Como compositor ten estreadas diversas obras para coro e orquestra sinfónica, piano só, voz e piano, e música de cámara. Destacan entre elas a Cantata do Deza, a Cantata Melidá, e unha adaptación sinfónica de dez temas populares galegos preparada por encargo da Consellería de Relacións Institucionais da Xunta de Galicia.
Foi convidado a dirixir, entre outras, a Orquestra Filharmónica Nacional de Moldavia, os Virtuosos de Moscova, a Camerata do Porto, a Orquestra de Cámara de Kishinev (Moldavia), a Orquesta de Radio Televisión Española, Orquestra de Cámara da Coruña, Orquestra de Cámara de Pontevedra, Orquestra do Norte Portugal, Xove Orquestra Sinfónica de Lalín, Filharmonie Bohuslava Martinú (República Checa), e a Orquestra do Conservatorio Superior da Coruña.
Algúns dos seus concertos foron gravados por Televisión Española, Antena 3, Telecinco, Televisión de Galicia e diversas emisoras de radio como Radio Clásica (RNE). Ten editados varios CDs: Luminaria, O Son do Futuro, Cantata do Deza, Luna de Otoño, No bico un cantar, Antoloxía da Zarzuela, e a propia Cantata Melidá.
Cómpre salientar tamén as súas producións realizadas nos últimos anos (2000-07) á fronte da Orquestra Sinfónica de Melide, tales como A Música do Cine (2001), Catro Décadas para un Musical (2002), 1º Festival de Música no Camiño de Santiago, Antoloxía da Copla, Duos e Arias de Zarzuela, Gala Lírica (2004), Concerto de Fragmentos de Ópera (2006), Concerto Vienés (2007), Gallaecia (2008), ou o último gran proxecto ata a data, a Gala Americana (2011).
En 1997 foi nomeado director da Escola de Práctica Orquestral do IGAEM e director titular da Xove Orquestra de Galicia (XOGA), así como profesor de Composición e Instrumentación do Conservatorio Superior de Música da Coruña, ademais de asumir a dirección da orquestra deste último.
Ernesto Gómez
Ernesto Gómez Goméz, máis coñecido como Ernesto, nado o 26 de abril de 1985 en Madrid, é un futbolista profesional español. Xoga de centrocampista.
Traxectoria
Ernesto Gómez formouse nas categorías inferiores do Real Madrid. Foi internacional coa en categorías inferiores (Sub-17 e Sub-18). Entre 2004 e 2006 formou parte do primeiro filial branco, o Real Madrid Castilla. Non chegou a debutar en partido oficial co primeiro equipo madridista, aínda que si disputou algúns partidos de carácter amigable.
No verán de 2006 ficha polo Málaga CF. Ao ano seguinte, é fichado pola SD Ponferradina, club co que disputaría as dúas tempadas seguintes. A tempada 2009/10 xogouna no Alcorcón, no que participaría activamente nos dous maiores fitos na historia deste club: o "alcorconazo" e o ascenso á Segunda División. No verán de 2010 Ernesto ficha polo CD Guadalajara. Co cadro alcarreño conseguiría un novo ascenso á Liga Adelante, conseguindo ademais o gol decisivo. É un dos alicerces do club alcarreño na tempada do seu debut no fútbol profesional, xogando 35 partidos de liga e anotando 9 goles. Trala mesma, marchou para fichar polo Recreativo de Huelva, onde non ten continuidade debido a unha lesión. Ao final da tempada o equipo andaluz dálle a carta de liberdade, o que lle permite asinar co Club Deportivo Lugo.
Distribución F
miniatura|esquerda|200px|O biólogo e estatístico Ronald Fisher en 1913. A distribución F é unha distribución de probabilidade continua coñecida tamén como distribución F de Snedecor (por George Snedecor) ou distribución F de Fisher-Snedecor (por Ronald Fisher). Unha variable aleatoria de distribución F constrúese como o cociente:
A distribución F aparece frecuentemente como a distribución nula dunha proba estatística, especialmente no análise da varianza.
A función de densidade dunha F(d1, d2) vén dada por
para todo número real x ≥ 0, onde d1 e d2 son enteiros positivos, e B é a función beta.
A función de distribución é
onde I é a función beta incompleta regularizada.
Roger Federer
Roger Federer, nado o 8 de agosto de 1981 en Basilea, é un xogador de tenis profesional suízo. Está catalogado como un dos mellores e máis completos na historia deste deporte. Reside en Bottmingen (Suíza), mide 1,85 metros, pesa 85 quilos, é destro, e uniuse ao Tour ATP en 1998. Emprega roupa Nike, Inc. á hora de xogar e a súa raqueta é unha Wilson Pro Staff 6.1 90 BLX.
Primeiros anos (1998-2002)
Federer entra no circuíto profesional, disputando o seu primeiro torneo en Gstaad (Suíza), onde cae ante Lucas Arnold por 4-6 4-6. Alcanza os cuartos de final de Tolosa, e ata ten a fortuna de disputar a primeira rolda de Basilea ante Andre Agassi, co que cede 3-6 2-6. Este será o primeiro dos numerosos choques entre ambos, e que finalmente terminará dominando Roger.
Federer aséntase no circuíto, demostrando progresos e ser unha potencial estrela do futuro. Chega aos cuartos de final dos eventos de Marsella, Rotterdam e Basilea, ademais dunhas semifinais en Viena. Debuta na Copa Davis con Suíza ante Italia, gañando o día da súa posta de longo a Davide Sanguinetti. Tamén debuta en Roland Garros e Wimbledon, aínda que sen fortuna, caendo en primeira rolda fronte a Patrick Rafter e Jiri Novak respectivamente. Federer termina o ano entre os 100 mellores.
Fernando Cortés Bugía
Fernando Cortés Bugía, nado en Betanzos o 15 de decembro de 1874 e finado na Coruña o 25 de marzo de 1948, foi un pintor, escultor e debuxante galego.
Roger Federer
Primeiros anos (1998-2002)
Federer consegue o seu primeiro título vencendo a Julien Boutter na final de Milán. Con todo, a súa consagración absoluta ten lugar en Wimbledon, onde derrota epicamente a Pete Sampras nos oitavos de final por 7-6 5-7 6-4 6-7 7-5. Ata entón, Sampras gañara sete veces Wimbledon, incluídas as catro últimas edicións do evento. Este partido é un aceno do destino a un vindeiro traspaso de poderes, xa que no futuro Roger converterase no gran dominador deste torneo do Grand Slam emulando ao americano. A pesar da súa fazaña, cae a continuación nos cuartos de final contra Tim Henman. Disputou outras dúas finais (en Rotterdam e Basilea) e uns meritorios cuartos de final en Roland Garros, mellorando a súa actuación anterior, pero unha vez máis Alex Corretja crúzase no seu camiño. Outro dato para destacar é a súa vitoria na Copa Hopman, representando a Suíza xunto a Martina Hingis. Federer é neste momento o líder indiscutible do equipo suízo de Copa Davis e remata o ano no posto 13 da clasificación da ATP.
miniatura|150px|Roger Federer no [[US Open 2002.]] Comeza o ano gañando o torneo de Sydney e sendo finalista en Milán, onde defendía o título. Cae ante Tommy Haas nun duro duelo de oitavos de final do Aberto de Australia e outorga dous puntos a Suíza na súa eliminatoria de Copa Davis contra Rusia, pero non pode evitar a derrota do seu país. Comeza a obter excepcionais resultados tamén nos ATP Masters Series, sendo finalista en Miami (cae ante Andre Agassi) e gañando o seu primeiro torneo desta categoría en Hamburgo, onde esmaga ao ruso Marat Safin. Complementa estas vitorias cun título máis en Viena; pola contra, sofre inesperados reveses en Roland Garros e Wimbledon, caendo en primeira rolda en ambos. No US Open quédase ás portas dos cuartos, e consegue acceder por vez primeira na súa carreira á Masters Cup, un dos campionatos máis prestixiosos do mundo que só poden disputar os oito mellores xogadores do ano. Federer completa un grupo perfecto no que se impón a Juan Carlos Ferrero, Jiri Novak e Thomas Johansson, e só Lleyton Hewitt (número 1 aquela tempada) é capaz de eliminalo nas semifinais.
Fernando Cortés Bugía
Obras
É autor dos bustos de Eduardo Pondal e Manuel Murguía, emprazados nos xardíns de Méndez Núñez coruñeses; as placas de Emilia Pardo Bazán (A Coruña), Lugrís Freire (Sada) e Leiras Pulpeiro (Mondoñedo). Tamén da placa conmemorativa dos irmáns García Naveira, en Betanzos.
Roger Federer
Ascenso e dominio (2003-2007)
Este ano supón o aparecemento de Federer como estrela mundial. A pesar de caer oitavos de final do Aberto de Australia e do US Open, e de ser derrotado en primeira rolda de Roland Garros, Roger gaña en Wimbledon por vez primeira con facilidade. Ademais suma os trofeos de Dubai, Halle, Marsella, Múnic e Viena. Tamén está presente na final do Masters de Roma (cae ante Félix Mantilla) e de Gstaad (perde con Jiri Novak). Esa final será a última que se lle escapará en moito tempo. A gran decepción vén nas semifinais da Copa Davis ante Australia, onde Suíza cae eliminada e Federer perde un partido, que dificilmente esquecerá, con Lleyton Hewitt por 7-5 6-2 6-7 5-7 1-6. Ao termo da tempada, Federer xa tiña a madurez e experiencia necesarias para dominar o circuíto ATP nos vindeiros anos. Isto reflíctese na Masters Cup de Houston onde gaña todos os partidos, incluídos aqueles que lle enfrontan a Juan Carlos Ferrero ou David Nalbandián, dous dos xogadores que máis problemas lle estaban dando nos últimos tempos. Conclúe como número 2 do mundo a pouca distancia de Andy Roddick, e só grazas aos fabulosos resultados deste último nas pistas americanas, xa que nas súas confrontacións particulares máis importantes (en Wimbledon ou na propia Masters Cup) o suízo gañara comodamente.
miniatura|150px|esquerda|Federer nos [[Xogos Olímpicos de 2004|Xogos Olímpicos de Atenas, onde non foi quen de pasar de segunda rolda.]] Roger gaña case todos os torneos que xoga, incluíndo os torneos de Grand Slam de Australia, Wimbledon e o US Open. Só se lle resiste Roland Garros, no que un Gustavo Kuerten inspirado lle infrinxe en terceira rolda a súa única derrota nos torneos Grand Slam do ano. Ademais faise cos Masters Series de Indian Wells, Toronto e Hamburgo, aos que hai que sumar os torneos de Gstaad, Halle, Bangkok e Dubai. Gaña en todas as superficies e confírmase como número 1 do mundo. Os seus únicos puntos negros son as derrotas prematuras en Roma e Cincinnati, e unha decepcionante actuación nos Xogos Olímpicos de Atenas, onde perde en segunda rolda. Como colofón, Roger defende con éxito o seu título na Masters Cup de Houston. Sabendo que está na súa man facer historia, Federer fíxase como obxectivos prioritarios gañar Roland Garros e a Copa Davis con Suíza, e manter o maior número posible de anos o recentemente conquistado número 1 do ránking co que remata o ano.
miniatura|esquerda|150px|Federer nos cuartos de final do [[US Open 2006 diante de James Blake.]] Federer continúa a súa exhibición obtendo os títulos de Doha, Australia, Indian Wells e Miami. Chega ás finais de Dubai, Monte Carlo, Roma e Roland Garros, perdendo nas catro ante o español Rafael Nadal, quen domina a tempada de terra batida. Na tempada de céspede Federer conquista Halle e logra o seu cuarto Wimbledon consecutivo, derrotando na final a Nadal.
No mes de setembro derrota ao norteamericano Andy Roddick por 6-2 4-6 7-5 e 6-1 para lograr o seu terceiro título no US Open e o seu noveno título de Grand Slam, converténdose no primeiro xogador da historia en levantar 3 anos consecutivos as coroas de Wimbledon e do US Open. En outubro consegue o seu título número 42 de singles, vencendo ao inglés Tim Henman na final do Torneo de Tokio. Tamén en outubro logra o seu primeiro titulo en España ao gañar o Masters de Madrid ante o tenista chileno Fernando González por 7-5 6-1 e 6-0. Unha semana despois volve a derrotar ao chileno na final do Torneo de Basilea, o cobizado torneo da súa terra natal que conquista despois de ter perdido anteriormete dúas finais. Remata o ano vencendo na Masters Cup e revalidando o número 1 da clasificación ATP.
O seu xogo, sumamente completo, permítelle optar a títulos en calquera superficie, aínda que na terra é onde ten os seus peores resultados. Posúe un gran saque, potente e colocado, unha boa técnica de volea e smash, e un variado repertorio desde o fondo da pista, incluíndo un gran revés a unha man (como xogador destro) que lle permite atacar a bóla e conseguir puntos. Trátase, pois, dun xogador que marcou pautas do que debe ser o tenista do futuro, ademais de ser considerado por algunhas lendas do tenis como o mellor da historia.
miniatura|200px|Federer no [[Masters de Cincinnati 2007, un dos oito torneos que gañou nese ano.]] En 2007 Federer acadou as finais dos catro torneos de Grand Slam, gañando de novo en tres delas. No Aberto de Australia superou na final ao chileno Fernando González rematando o campionato sen perder un só set; na final do Torneo de Wimbledon venceu por segunda vez a Rafael Nadal; e no US Open foi Novak Djokovic o que se viu derrotado na final. Federer perdeu a final do Torneo de Roland Garros diante de Nadal.
Federer xogou cinco finais de torneos Masters 1000 en 2007, gañando as de Hamburgo e Cincinnati. Ademais gañou un torneo de Masters 500 (Dubai) e outro de Masters 250 (Basilea).
Na Copa Davis xogou con Suíza a eliminatoria de permanencia no Grupo Mundial diante da República Checa, non podendo evitar o descenso do seu país a pesar de gañar os seus dous partidos de singles.
No último torneo do ano, o Torneo Masters, derrota na final ao español David Ferrer. En total gañou 8 títulos en 2007, e remata o ano como número 1 por cuarto ano consecutivo demostrando o seu dominio nestes catro anos, durante os cales gañou 11 torneos de Grand Slam.
Competencia (2008-2012)
miniatura|esquerda|150px|Federer nos [[Xogos Olímpicos de Pequín.]] En 2008, Federer gañou un torneo de Grand Slam, o Aberto dos Estados Unidos onde derrotou na final ao escocés Andy Murray. Federer foi superado por Nadal nas finais de dous torneos de Grand Slam, en Roland Garros e en Wimbledon, non podendo neste último acadar o seu sexto torneo consecutivo e deste xeito romper o récord de Björn Borg. No Aberto de Australia, finalizou o seu récord de 10 finais consecutivas en torneos de Grand Slam ao perder nas semifinais diante de Novak Djokovic, quen remataría sendo o campión.
En torneos de Masters 1000 perdeu dúas finais diante de Nadal en Monte Carlo e Hamburgo. Porén, conquistou un título de Masters 500 (Basilea) e dous de Masters 250 (Estoril e Halle).
Nos Xogos Olímpicos de Pequín, Federer gañou a medalla de ouro en dobres xunto co seu compatriota Stanislas Wawrinka, mais en singles tivo unha actuación discreta non podendo pasar de cuartos de final onde foi derrotado polo entón número 8 mundial, James Blake.
Na Copa Davis participou con Suíza nos Play-Off do Grupo Mundial diante de Bélxica, gañando o partido de individuais que xogou e tamén o de dobres formando parella con Wawrinka. Suíza gañou a eliminatoria por 4-1 e ascendeu ao Grupo Mundial.
Avanzado o ano, sóubose que Federer estivo xogando con mononucleose desde comezos de ano, incluído o Aberto de Australia. Rematou o ano como número 2 no ránking da ATP, ao ser desbancado do número 1 por Rafael Nadal.
miniatura|200px|Federer en [[Aberto de Francia|Roland Garros 2009. O suízo acabaría levándose o torneo, o único que lle faltaba por gañar dos catro Grand Slam.]] En 2009, Federer gañou dous títulos do Grand Slam, o Aberto de Francia de Roland Garros derrotando na final a Robin Söderling, e o Torneo de Wimbledon superando no último partido a Andy Roddick. A primeira vitoria permitiulle completar a Career Grand Slam, que consiste en gañar algún título nos catro torneos de Grand Slam, sendo o sexto tenista que o consegue. A vitoria en Wimbledon, a súa 15ª nun torneo de Grand Slam, converteuno no xogador con máis títulos de Grand Slam, superando os catorce títulos de Pete Sampras. Tamén xogou as finais dos outros dous torneos de Grand Slam, perdendo ambas en cinco sets perante Rafael Nadal no Aberto de Australia, e Juan Martín del Potro no US Open.
Na Copa Davis xogou o Play-Off do Grupo Mundial contra Italia, contribuíndo coas súas dúas vitorias á permanecia do seu país no Grupo Mundial. No torneo final da tempada, o ATP World Tour Finals, caeu nas semifinais diante de Nikolay Davydenko. Remata o ano recuperando o número 1 que perdera o ano anterior contra Nadal.
miniatura|200px|esquerda|Federer no [[Aberto de Australia 2010, o seu 16º torneo gañado de Grand Slam.]] En 2010, Federer baixou nos seus rexistros. Comeza o ano cunha vitoria no Aberto de Australia, en cuxa final derrota a Andy Murray e estende o seu récord de vitorias en torneos de Grand Slam a 16, ademais de igualar a marca de catro vitorias no Aberto de Australia de Andre Agassi. No Aberto de Francia, Federer gaña o seu partido 700 do circuíto e o 150 en pistas de arxila. Porén, non consegue acadar as semifinais, sendo a primeira vez desde o campionato de Roland Garros de 2004 en que non accede á penúltima rolda dun Grand Slam. A derrota nos cuartos de final ante Robin Söderling supón a perda do número 1 do ránking, xusto unha semana despois de que igualara o récord de Pete Sampras de 286 semanas no número 1. Outra gran decepción prodúcese en Wimbledon ao perder nos cuartos de final con Tomáš Berdych e caer ao número tres da clasificación da ATP por primeira vez despois de 6 anos e 8 meses. No US Open, Federer acada as semifinais, vingándose nos cuartos de final da súa derrota ante Söderling en Roland Garros, mais nas semifinais perde con Novak Djokovic en cinco sets.
Neste ano Federer xogou catro finais de Masters 1000, gañando só unha delas, a de Cincinnati, derrotando na final a Mardy Fish. Tamén igualou os 17 títulos de Masters 1000 de Agassi e o número total de títulos do circuíto igualando a Björn Borg e quedando a tan só un título de Sampras. A mediados de xullo contratou os servizos de Paul Annacone, antigo adestrador de Sampras, para tratar de enderezar a súa carreira.
Federer gañou dous títulos menores, o de Estocolmo e o de Basilea que elevaron a 65 o seu número de títulos conquistados. Remata o ano gañando o seu quinto título do ATP World Tour Finals, onde derrota na final a Rafael Nadal. Neste torneo amosouse como nos seus mellores tempos, gañando a todos os seus rivais, agás Nadal, sen ceder un só set. Desde o remate de Wimbledon ata final de ano fixo un total de 40 vitorias e 4 catro derrotas e tivo múltiples pelotas de partido en dúas das derrotas: contra Djokovic nas semifinais do US Open, e contra Gaël Monfils nas semifinais do Masters de París. Durante este ano, Federer renunciou a xogar a Copa Davis e rematou o ano como número 2.
miniatura|200px|Federer no [[ATP World Tour Finals|Torneo Masters 2011 no que estableceu un récord de vitorias ao gañalo por 6ª vez.]] A tempada de 2011 non foi moi boa para Federer. No Aberto de Australia perdeu en tres sets nas semifinais diante de Novak Djokovic quen acabaría proclamándose campión, sendo a primeira vez desde xullo de 2003 que non consegue a vitoria en catro torneos consecutivos de Grand Slam. Nas semifinais de Roland Garros derrota en catro sets a Djokovic, rematando deste xeito a serie de 43 vitorias consecutivas do serbio. Porén, perde na final diante de Rafael Nadal. En Wimbledon chega ata a súa 29ª semifinal consecutiva en torneos de Grand Slam, mais cae nesta fronte de Jo-Wilfried Tsonga. É a primeira vez que perde un partido de Grand Slam despois de gañar os dous primeiros sets.
No US Open, repite a semifinal do ano anterior contra Novak Djokovic e volve perder en cinco sets despois de desperdiciar dúas bólas de partido no quinto set, sendo a segunda vez que perde un torneo de Grand Slam logo de gañar os dous primeiros sets. A derrota en Flushing Meadows fai que Federer non gañe ningún torneo de Grand Slam en 2011, feito que non ocorría desde 2002. Pouco despois do US Open, nunha enquisa feita en Suráfrica, Federer foi elixido como a segunda persoa en todo o mundo máis respectada e máis de fiar, despois de Nelson Mandela.
A non participación no Masters de Shanghai fai que Federer caia do top 3 do ránking por primeira vez desde xuño de 2003. Porén, vai rematar o ano dun xeito impetuoso gañando os tres últimos torneos da tempada que xoga. En Basilea derrota na final ao mozo Kei Nishikori, quen gañara nas semifinais a un feble Djokovic. Esta é a súa quinta vitoria en Basilea que pon fin a unha seca de dez meses sen gañar un torneo (o último fora o Open de Qatar en xaneiro). Continúa gañando o seu primeiro Masters de París, que o converten no primeiro xogador en acadar todas as finais dos nove torneos Masters 1000.
No ATP World Tour Finals esmaga a Nadal nunha hora exacta no seu camiño a semifinais nas que derrota a David Ferrer para acadar a final deste Torneo Masters por sétima vez, na que é a súa final número 100 dun torneo do circuíto. Grazas a esta vitoria recupera o número tres que lle arrebatara Andy Murray. Na final derrota a Jo-Wilfried Tsonga, a quen xa gañara na final do último Masters 1000 de París. Con esta vitoria consegue un récord de 6 vitorias no Torneo Masters, finalizando o ano como número tres mundial.
Na Copa Davis xoga en xullo co equipo suízo contra Portugal o pase aos play-offs de ascenso/permanencia no Grupo Mundial. Na xornada do venres derrota a Rui Machado. No partido de dobres forma parella con Stanislas Wawrinka e derrotan á parella portuguesa formada por Frederico Gil e Leonardo Tavares. Este punto é o terceiro de Suíza que supón a vitoria na eliminatoria e a non participación de Federer nos partidos da última xornada. Nos play-off do Grupo Mundial, a Suíza tócalle xogar contra Australia en Sydney. Federer gaña nos dous partidos de singles a Lleyton Hewitt e Bernard Tomic, mais perde o partido de dobres con Wawrinka contra Hewitt e Chris Guccione. No derradeiro partido Wawrinka derrota a Hewitt en cinco sets, o cal dálle a vitoria a Suíza por 2-3 e o ascenso ao Grupo Mundial.
Logo dunha discreta actuación no Masters de Miami onde cae en terceira rolda contra Andy Roddick, destaca na nova superficie de arxila azul do Masters de Madrid que se adxudica derrotando na final a Tomáš Berdych. Con esta vitoria desbanca do número 2 a Rafa Nadal. No Masters de Roma é derrotado nas semifinais por Djokovic quen defendía título, que perderá na final contra Nadal. A historia repítese en Roland Garros, Djokovic volve derrotalo nas semifinais e este volve a perder a final con Nadal.
Federer comeza a tempada de herba chegando ata a final do Torneo de Halle onde perde ante un inspirado Tommy Haas. En Wimbledon encóntrase unha vez máis con Djokovic nas semifinais, desta volta a vitoria correspóndelle ao suízo quen derrota ao serbio en catro sets e establece un récord de oito presenzas na final de Wimbledon. Na final derrota en catro sets a Andy Murray e iguala o récord de sete vitorias en Wimbledon de Pete Sampras ao mesmo tempo en que recupera o número un da clasificación ATP. "É asombroso. Igualar a Pete Sampras, quen é o meu heroe", declarou Federer despois de gañar o seu sétimo Wimbledon que igualaba o récord da Era Open de Pete Sampras. Ao derrotar a Djokovic nas semifinais e gañar a final, Federer retornaba ao máis alto da clasificación ATP e rachaba o récord de Sampras de 286 semanas á fronte da clasificación.
Nos Xogos Olímpicos de Londres plántase na final despois dunha épica semifinal de 4 horas e 26 minutos contra Juan Martín del Potro a quen derrota 19-17 no terceiro e definitivo set. Na final cae derrotado por Murray e gaña a medalla de prata para o seu país.
Federer non participou no Masters do Canadá, mais gañou o de Cincinnati derrotando a Djokovic na final. No US Open, torneo que gañou cinco veces, é derrotado nos cuartos de final por Tomáš Berdych. No Masters de Shanghai, ao derrotar ao seu compatriota Wawrinka na terceira rolda, asegúrase a permanencia durante 300 semanas no número 1. Perdería contra Murray, quen defendía título, nas semifinais. No Torneo de Basilea perde a final diante de Juan Martín del Potro. Non participa no Masters de París perdendo a oportunidade de rematar o ano como número 1 por sexta vez. No ATP World Tour Finals ten lugar a perda deste número un, a pesar de xogar e perder a final contra Djokovic.
2013
miniatura|200px|Federer no [[US Open 2013.]] Federer foi derrotado en cinco sets por Andy Murray nas semifinais do Aberto de Australia, sendo a primeira vez que Murray vence a Federer nun torneo de Grand Slam. Nos cuartos de final do Torneo de Rotterdam sofre unha derrota traumática en dous sets diante de Julien Benneteau. En Dubai perde nas semifinais contra Tomáš Berdych, e en Indian Wells cae nos cuartos de final diante da súa besta negra, Rafael Nadal. Como consecuencia destes resultados, é a primeira vez desde 1999 en que Federer non acada unha final nos primeiros catro meses do ano.
Non participa nos torneos de Miami e Monte-Carlo. Reaparece en Madrid para defender o seu título, mais sofre unha sorprendente derrota en terceira rolda ante Kei Nishikori en tres sets. En Roma acada a súa primeira final do ano pero é derrotado por Nadal, quen defendía título. No segundo Grand Slam da tempada, Roland Garros, ten unha discreta actuación ao ser derrotado nos cuartos de final por un inspirado Jo-Wilfried Tsonga en tres cómodos sets.
O primeiro e, en definitiva, único título de 2013 chega en Halle en cuxa final derrota a Mikhail Youzhny. Con esta vitoria iguala o número de títulos de John McEnroe, o terceiro maior número de títulos ATP gañados por un tenista na Era Open. A pesar dos malos resultados da tempada, Federer vai tratar de conseguir o dobre triunfo nas pistas de herba de Halle e Wimbledon, como xa fixera en catro ocasións consecutivas de 2003 a 2006. Porén non foi quen de manter a súa forma en Wimbledon, sufrindo a súa peor derrota nun torneo de Grand Slam desde 2003 ao caer en segunda rolda contra Sergiy Stakhovsky. Esta derrota supón tamén a fin da súa serie récord de 36 participacións consecutivas nos cuartos de final dos torneos de Grand Slam, e a caída do top 4 da clasificación ATP por primeira vez desde xullo de 2003, exactamente 10 anos despois de gañar o seu primeiro título en Wimbledon.
Despois de Wimbledon, Federer participou nos torneos de terra batida de Hamburgo e Gstaad. Nestes dous torneos usou unha nova raqueta cunha cabeza máis grande. En Hamburgo chega ata semifinais onde perde contra o arxentino Federico Delbonis. En Gstaad cae en segunda rolda contra o alemán Daniel Brands no que era o seu primeiro partido no torneo, pois non tivo que disputar a primeira rolda.
No minicircuíto americano de superficie dura, Federer volve a usar a súa vella raqueta. Non participa en Montreal mais aparece en Cincinnati para defender o seu título. Perde nos cuartos de final contra Nadal quen levaba unha incríbel serie de vitorias, incluíndo Montreal e Cincinnati. No US Open, Tommy Robredo derrota a Federer en cuarta rolda na que é a súa eliminación máis rápida no US Open desde 2003. Moitos insinúan que Federer está en franca decadencia, sendo 2013 o seu ano menos exitoso desde 2001 e o primeiro desde 2002 en que non acada a final dun Grand Slam.
Logo de perder en terceira rolda de Shanghai diante de Gael Monfils, ten unha actuación máis que aceptábel no tres últimos torneos do ano. En Basilea chega ata a final, que perde contra Juan Martín del Potro. No Masters de París sucumbe nas semifinais contra Novak Djokovic, quen leva unha incríbel serie de vitorias desde o remate do US Open. Finalmente no torneo que pecha a tempada, o ATP World Tour Finals, só cedeu diante dos dous top 2 do circuíto: contra Djokovic no Round Robin e contra Nadal nas semifinais.
O récord de 65 vitorias consecutivas sobre céspede
O 12 de xuño de 2006, coa súa vitoria sobre Tomáš Berdych en Halle, Roger Federer igualou o récord de 41 vitorias consecutivas sobre céspede que ata ese momento ostentaba Björn Borg, e estableceu unha nova marca de 65 vitorias consecutivas entre 2003 e 2008. A serie rematou o 23 de xuño de 2008, ao perder a final de Wimbledon diante de Rafael Nadal. A pesar de gañar o torneo de Wimbledon de 2007, só se lle contabilizan 6 vitorias ao ter superada a 3ª rolda sen xogar o partido ante Tommy Haas, por abandono deste.
O récord de 56 vitorias consecutivas sobre superficie dura
En febreiro de 2005, coa súa vitoria sobre o checo Bohdan Ulihrach en primeira rolda do Torneo de Rotterdam, iniciou Federer unha serie de 56 vitorias consecutivas sobre superficie dura, récord absoluto sobre esa superficie. A serie rematou pouco máis dun ano despois, na final do Torneo de Dubai que perdeu contra Rafael Nadal.
Tuxe, Tuxe, O Bolo
Tuxe é un lugar da parroquia de Tuxe no concello ourensán do Bolo na comarca de Valdeorras. Tiña 28 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 18 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 28 habitantes (11 homes e 18 mulleres).
Zaha Hadid
Zaha Hadid (en زها حديد), nada en Bagdad, Iraq, o 31 de outubro do 1950 e finada en Miami (Florida) o 31 de marzo de 2016, foi unha arquitecta británica de orixe árabe identificada coa corrente desconstrutivista da arquitectura.
Tuxe, Tuxe, O Bolo
No ano 2009 tiña 29 habitantes, segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 11 eran homes e 18 eran mulleres.
Zaha Hadid
Traxectoria
Estudou matemáticas na Universidade Americana de Beirut. Logo de se formar, pasou a estudar na Architectural Association de Londres. Despois de se licenciar como arquitecta tornouse membro do Office for Metropolitan Architecture, traballando co seu antigo profesor, o arquitecto Rem Koolhaas. En 1979, pasou a estabelecer un despacho profesional propio en Londres. De alí en diante, a súa obra pasa a posuír certo renome. Na década de 80, tamén deu clases na Architectural Association.
Proxectos
Gran parte da obra de Zaha Hadid é conceptual. Entre os seus proxectos executados inclúense:
Zaha Hadid tamén realizou traballos de interiores de alto nivel, incluíndo a Zona da mente no Domo do Milenio en Londres. Vencedora de diversas competicións internacionais, algúns dos seus proxectos premiados nunca foron construídos: notabelmente The Peak Club en Hong Kong (1983) e a Ópera da Baía de Cardiff en Gales, 1994.
En 2004, Hadid converteuse na primeira arquitecta en recibir o Premio Pritzker de Arquitectura polo conxunto da súa obra. Anteriormente tamén fora condecorada coa Orde do Imperio Británico polos servizos realizados á arquitectura.
Emperador dos franceses
Emperador dos franceses é o título que se impuxo a Napoleón Bonaparte en 1804 coa instauración do Primeiro Imperio Francés, ata 1815, en que as potencias europeas coligadas permitíronlle seguir ostentándoo, pero reducido territorialmente á Illa de Elba; nos Cen Días de 1815 ata a súa definitiva derrota na batalla de Waterloo.
O título foi usado posteriormente polo seu sobriño Napoleón III entre 1852 e 1870 (Segundo Imperio Francés).
Napoleón II, fillo do primeiro Napoleón, alcanzou sobre o papel o título en dúas ocasións (como consecuencia de sendas acondiciones, en 1814 e 1815), aínda que non exerceu en realidade nunca o cargo nin foi recoñecido nacional ou internacionalmente; posto que en ambos períodos exercía o poder en Francia a monarquía restaurada (Luís XVIII) e el mesmo, un neno de 3 ó 4 anos, estivo baixo tutélaa do seu avó, Francisco I, emperador de Austria; nin o reivindicou posteriormente.
Polo explicitamente contido no título ("Emperador dos Franceses" e non "Emperador de Francia"), é un exemplo de monarquía popular, que pretendía adecuarse á política napoleónica de manter parcialmente o espírito da Revolución francesa á vez que se reconciliaba cos elementos máis moderados do Antigo Réxime.
Felice Bonetto
Felice Bonetto naceu o 9 de xuño de 1903 en Manerbio, preto de Brescia, Italia, finou o 21 de novembro de 1953 en Silao, México foi un valente piloto de carreiras que gañou o alcumo de "Il Pirata" (O Pirata).
Foi unha lenda das carreiras de estrada, comezou a competir na década de 1930, e gozou dunha breve andaina na Fórmula Un, incluíndo unha vitoria na carreira fóra de campionato do Grande Premio do Jubileu en 1953, competiu con coches italianos, comezando cun Maserati para a Scuderia Milano, un Alfa Romeo oficial, e finalmente un Maserati, conseguindo dous podios compartidos no Campionato do Mundo. Os seus maiores éxitos foron en coches deportivos, gañou a Targa Florio (1952), pero tristemente morreu cando chocou contra un poste durante a Carreira Panamericana de 1953 cando era líder.
As do deporte
Máis que na F1, con todo, Bonetto tivo moito éxito nos autos deportivos. Gañou en 1947 no Circuíto de Firenze pilotando un Delage 3000. En 1949 foi segundo na Mille Miglia, detrás de Clemente Biondetti, ambos pilotaban un Ferrari 166 MM Touring para a Scuderia Ferrari e en 1950 gañou a Pontedecimo-Giovi hillclimb nun Osca e o Gran Premio de Oporto no seu propio Alfa Romeo. A seguinte tempada, pilotou o novo modelo 1900TI de Alfa Romeo logrando á vitoria da clase no "Giro di Sicilia". Logo, en 1952, marchou a Scuderia Lancia e ao volante dun Lancia Aurelia B20 acabou segundo no giro di Sicilia. Continuou cun sexto lugar no Preis von Bremgarten e un oitavo nas 24 Horas de Le Mans, e finalmente unha gran vitoria na Targa Florio. Continuou co equipo Scuderia Lancia en 1953. O terceiro lugar na Mille Miglia, o segundo no Gran Premio de Monza, a vitoria no Gran Premio do Jubileu no Circuíto de Monsanto Park converteuno en parte da escuadrilla despregada para a Carreira Panamericana de 1953 os seus compañeiros de equipo para a carreira foron Juan Manuel Fangio, Piero Taruffi, Giovanni Bracco e Eugenio Castellotti.
A Familia Bonetto no mundo do automóbil
A contribución da familia Bonetto ao mundo do automóbil non terminou coa morte de Bonetto. O sobriño, Rodolfo Bonetto, foi unha figura destacada no campo da arquitectura italiana e o deseño industrial. O fillo de Rodolfo, Marco, continuou neste campo como presidente de Bonetto Design. En canto ao propio fillo de Felice, Roberto Bonetto dedicou a súa carreira ao xornalismo, para converterse no subdirector de Quattroruote.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Notas
‡ compartido con José Froilán González † compartido con Juan Manuel Fangio
Carlos III de Francia
Carlos III, tamén coñecido como o Simple (como sinónimo de honesto non de torpe), nado o 7 de xaneiro ou 17 de setembro de 879 en Péronne (Somme) e finado o 7 de outubro de 929, foi rei de Francia occidental entre 893 e 923.
Traxectoria
Xa no trono deulle solución ao continuo problema das invasións viquingas. En 911 asinou o Tratado de Saint-Clair-sur-Epte, segundo o cal acordou co caudillo viquingo Hrolf Ganger a concesión de Normandía a cambio da promesa de protexer a costa de Francia e o río Sena da pillaxe viquinga, a promesa de vasalaxe, a conversión ao catolicismo e o matrimonio coa filla do rei francés, Gisela.
Por outro lado a nivel interno non puido limitar o poder dos señores feudais, que se organiza en torno aos numerosos torreóns, loitando especialmente contra Xilberto de Lorena, Raúl de Borgoña e o futuro Roberto I, irmán de Eudes e avó de Hugo Capeto.
Roberto, conde de París e irmán do anterior rei, fomentou unha revolta contra a coroa e os seus partidarios escollérono como rei so o nome de Roberto I e o 29 de xuño de 922 Carlos III renunciou, obrigado, ao trono, mais contraatacou dende Lorena enfrontándose ao usurpador na batalla de Soissons o 15 de xuño de 923. Nesa batalla morreu Roberto I, mais o seu fillo, Hugo Capeto, derrotou a Carlos III.
Despois deste enfrontamento os señores feudais de Francia non recoñeceron como rei ningún dos contendentes, escollendo a Raul de Borgoña, que sería coronado co nome de Raúl I de Francia.
Carlos III refuxiouse na casa do seu vasalo Herberto II de Vermandois, quen o fixo prisioneiro no Castelo de Péronne (Somme) a causa dos seus lazos familiares con Roberto I, xa que a súa irmá era a esposa deste.
Finalmente morre en 929 despois de seis anos de cativerio.
Angry Birds
miniatura|250px|Logo de Angry Birds. Angry Birds é unha serie de videoxogos creada no 2009 pola empresa finesa Rovio Entertainment. Inspirada por Crush the Castle, os xogos foron aclamados pola súa exitosa mestura de modo de xogo, estilo cómico e baixo prezo. A súa popularidade supuxo a creación de numerosos spin-offs, versións de Angry Birds creadas para PCs e consolas, un mercado para comercializar as súas personaxes, unha serie de animación e un filme. En xaneiro de 2014 a franquía sumaba máis de 2 billóns de descargas en tódalas plataformas, incluíndo as edicións normais e as especiais: e en xullo de 2015, a serie de videoxogos tiña tres billóns de descargas colectivas, converténdose na serie de videoxogos máis descargada de tódolos tempos. O Angry Birds orixinal está considerado como "un dos xogos máis populares do momento", "one of the great runaway hits of 2010", e "o meirande éxito dunha aplicación móbil que vira o mundo". The Angry Birds Movie é un filme baseado na serie de xogos que foi estreado por Columbia Pictures o 20 de maio de 2016, e a secuela do primeiro título da serie, Angry Birds 2, foi estreado o 30 de xullo de 2015.
Rovio Entertainment
Rovio Entertainment Ltd. ou Rovio é unha compañía de xogos finlandesa fundada na cidade de Espoo en 2003 co nome Relude. Máis tarde, en 2005, o seu nome mudou para Rovio. A empresa é sobre todo coñecida polo seu produto Angry Birds.
O Souto, Piúca ou Araúxo, Maceda
O Souto é un lugar da parroquia de Piúca ou Araúxo no concello ourensán de Maceda na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 17 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 7 eran homes e 10 muller. Tiña 17 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 10 eran mulleres e 7 homes.
Navarra
Navarra (en Nafarroa, en Navarra), oficialmente Comunidade Foral de Navarra (en Nafarroako Foru Komunitatea, en Comunidad Foral de Navarra), é unha comunidade foral uniprovincial de España, ademais dunha das sete provincias (herrialdes) do histórico País Vasco. Situada no extremo norte da península Ibérica, limita ao norte co departamento dos Pireneos Atlánticos en Francia, ao leste coas provincias aragonesas de Huesca e Zaragoza, ao sur coa Rioxa e ao oeste coas provincias vascas de Guipúscoa e Áraba.
Está formada por 272 concellos, un deles, Petilla de Aragón, formado por dous exclaves na provincia de Zaragoza. Conta cunha poboación de 636 638 habitantes (2015), dos que aproximadamente un terzo vive na capital e cidade máis poboada, Pamplona (196.166 habitantes), e máis da metade na área metropolitana da mesma (328.511 habitantes).
Navarra apareceu por vez primeira como entidade política propia no século IX coa formación do Reino de Pamplona que a finais do século X está xa consolidado como Reino de Navarra. Ademais do castelán, tamén o éuscaro é lingua oficial na zona vascófona e na zona mixta, territorios situados no norte da comunidade.