cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mulleres en Colombia
A sociedade wayuu
miniatura|Mulleres [[Pobo wayuu|wayuu pintando a cara á maneira tradicional.]] Nos grupos indíxenas con respecto á relevancia das mulleres na comunidade salienta o pobo wayuu, presente en Colombia e Venezuela, que a miúdo foi descrito como unha sociedade matriarcal na que o papel da muller é central. Porén, outras investigacións apuntan que se ben se trata dunha sociedade matrilinear, a ollada dende o chamado "exotismo indíxena" mitificou algúns aspectos referidos ao seu poder específico e que se ben as mulleres son importantes na reprodución e no coidado como base da sociedade, son conselleiras, posuidoras dos saberes e donas da preservación da cultura, isto sitúase no espazo privado. Na práctica son os varóns quen deciden sobre asuntos legais, problemas entre clans e sobre a vida das mulleres.
Finais do século XIX e século XX
En 1920 tivo lugar a primeira folga de traballadoras en Colombia. Foi na empresa Fabricato da fábrica de tecidos de Bello, Antioquia, que comezou o 14 de febreiro e foi dirixida e negociada pola obreira Betsabé Espinal (1896-1932). Foi unha folga realizada sen o apoio dos seus compañeiros varóns. Betsabé asinou a negociación cunha suba salarial do 40% e un acordo de 9 horas e 50 minutos de xornada, a subministración de alpargatas e o cesamento do acoso sexual por parte dos seus xefes.
Na década dos vinte salientou a dirixente socialista María Cano (1887 - 1967), que rompeu coa imaxe do papel tradicional e subordinado da muller na sociedade colombiana. Dirixiu xornadas históricas en defensa das liberdades políticas e dos dereitos civís e converteuse nun símbolo da organización obreira. En 1921 participou na fundación da revista Cyrano, onde escribiu poesía e contos. Foi vicepresidenta do III Congreso Obreiro, momento no que se fundou o Partido Socialista Revolucionario. En 1960, nun saúdo que enviou á Organización Democrática de Mulleres o 8 de marzo, lembrou:
Tamén unha das artistas máis relevantes da historia de Colombia Débora Arango (1907-2005) desafiou o mandato patriarcal tanto na súa vida como na súa pintura, especialmente comprometida coa política e a sociedade. Destacan as imaxes de mulleres marxinadas e tamén é a primeira pintora colombiana en pintar espidos femininos.
En 1928 a escritora, artista e educadora Georgina Fletcher defendeu na prensa xunto co xornalista e intelectual liberal Baldomero Sanín Cano o proxecto de lei sobre "os dereitos das mulleres colombianas" presentado o 6 de maio de 1928 no Congreso polo senador liberal Absalón Fernández de Soto Lozano e debatido sen votación porque non se acadou quórum.
Durante a etapa comprendida entre 1930 e 1943 constrúense os primeiros espazos de conciencia colectiva en relación á loita polos dereitos das mulleres. Entre as primeiras reivindicacións, a reivindicación da independencia económica dentro do matrimonio, o dereito á administración patrimonial, o dereito de acceso á educación e á función pública. Entre as mulleres que destacan neste período estaban Ofelia Uribe, Clotilde García Borrero e Georgina Fletcher que, en 1930, organizaron o Centro de Cultura da Muller e lograron, mediante negociacións con embaixadas e o presidente de Colombia, a organización en Bogotá do IV Congreso Internacional da Muller. As publicacións da época son Letras y Encajes e El Heraldo Femenino.
Obtención do voto, 1954
miniatura|250px|Esmeralda Arboleda como parte da delegación de Colombia perante a Asemblea Xeral da ONU en Nova York. As mulleres colombianas teñen dereito ao voto desde 1954. O dereito ao voto foi concedido polo ditador colombiano Gustavo Rojas Pinilla despois de anos de loita das mulleres dende os anos 30 para adquirir a plena cidadanía. Entre as mulleres máis importantes do movemento sufraxista colombiano atópanse Esmeralda Arboleda que liderou o movemento xunto con Josefina Valencia e Ofelia Uribe.
En 1957, as mulleres votaron por primeira vez en Colombia nun plebiscito. A historiadora Lola García Luna sinala:
Dereitos
En 1932, a Lei 28/1932 recoñece a igualdade de dereitos civís ás mulleres de Colombia logo dunha intensa loita que lideran Georgina Fletcher e Ofelia Uribe. Recoñécese o dereito da muller colombiana a herdar e administrar os seu bens.
Participación política
En 2019, Colombia ocupaba o posto 114 na lista de presenza de mulleres no Congreso e no Senado. Tralas eleccións de 2018 a Asemblea contaba co 18,71 % de mujeres 171h/32m e no Senado 20,95 % 105h/22m.
Dereitos educativos
esquerda|miniatura|250x250px|Colexialas en Colombia. Antes de 1933, ás mulleres en Colombia só se lles permitía a escolarización ata o ensino secundario. O congresista liberal Jorge Eliécer Gaitán defendeu o decreto número 1972 de 1933 para permitir que as mulleres recibisen estudos superiores, mentres que o conservador Germán Arciniegas opúxose. O decreto foi aprobado e asinado polo goberno liberal de Alfonso López Pumarejo. A Universidade Nacional de Colombia, de propiedade estatal, foi a primeira institución de educación superior que permitiu estudantes femininas. Gerda Westendorp foi admitida o 1 de febreiro de 1935 para estudar medicina. Gabriela Peláez, que foi admitida como estudante en 1936 e graduada como avogada, converteuse na primeira muller en graduarse nunha universidade de Colombia. En 1936, María Carulla fundou a primeira escola de obras sociais co apoio da Universidade Nosa Señora do Rosario. Despois disto, as mulleres comezaron a ser vistas por moitos como iguais aos homes polo seu rendemento académico, creatividade e disciplina. Ao mesmo tempo, os cidadáns comezaron a apoiar a idea da cidadanía para as mulleres seguindo o exemplo doutros países. A violencia política constante, os problemas sociais e os problemas económicos foron os principais temas de estudo das mulleres, principalmente nas áreas de violencia familiar e relacións de parella, e tamén no maltrato infantil.
Dereitos de contratos legais
Un grupo de mulleres liderado por Georgina Fletcher reuniuse co daquela presidente de Colombia, Enrique Olaya Herrera, coa intención de pedirlle que apoiase a transformación da lexislación colombiana sobre o dereito das mulleres a administrar propiedades. A lei chamouse "Lei sobre o Réxime de Capitulacións Matrimoniais", que foi proposta posteriormente no Congreso en decembro de 1930 por Ofelia Uribe como reforma constitucional. O obxectivo principal da lei era permitir que as mulleres xestionasen os seus bens e non os seus maridos, familiares ou titores segundo o caso. A medida xerou un escándalo no Congreso. Non foi aprobada e posteriormente xerou persecucións e conspiracións contra o colectivo das mulleres. Como líder do grupo, Georgina Fletcher foi perseguida e illada. O "Réxime do Convenio Matrimonial" foi presentado de novo no Congreso en 1932 e aprobado na Lei 28 de 1932.
Vida familiar
A maioría dos fillos nacen fóra do matrimonio. Na década de 2000, o 55,8% dos nacementos foron de nais que cohabitan, o 22,9% de nais casadas e o 21,3% de nais solteiras (que non conviven cunha parella). A vida familiar mudou nas últimas décadas: na década de 1970, o 68,8% dos nacementos foron dentro do matrimonio, e o divorcio legalizouse en 1991.
Violencia contra as mulleres
O artigo 42 da Constitución de Colombia aprobada en 1991 estabelece que “as relacións familiares se basean na igualdade de dereitos e deberes da parella e no respecto mutuo de todos os seus membros. Calquera forma de violencia na familia considérase destrutiva da súa harmonía e unidade, e será sancionada de acordo coa lei”.
O 16 de xullo de 1996 promulgouse a Lei 294 de 1996, para combater a violencia intrafamiliar. A violación conxugal foi criminalizada en 1996. En 2008, a Lei 1257 de 2008, promulgou unha norma integral contra a violencia contra as mulleres. Unha análise realizada sobre datos de 2014 en relación coa lei sinalaba que se ben a lei, que fora unha conquista dos movementos feministas, tiña un enfoque de dereitos humanos das mulleres "na práctica dos e das operadoras xudiciais persiste a necesidad da conservación da unidade familiar por enriba dos dereitos das mulleres acudindo de forma permanente a lexislacións anteriores como a lei 294 e a 575, para definir cousas que xa a lei 1257 estabalecera de maneira máis progresista para os dereitos humanos das mulleres."
Entre os casos con máis sona de violencia contra as mulleres en Colombia está o caso de Lissette Ochoa.
Aborto
miniatura|300px|Manifestación a prol do aborto en Colombia, 2009.
Conflito armado
O conflito armado en Colombia repercutiu especialmente na seguridade das mulleres aumentando os casos de violencia. Segundo un informe da Relatoría sobre os Dereitos das Mulleres da Comisión Interamericana de Dereios Humanos (CIDH) implica ser vítimas e estar expostas a diferentes formas de violencia contra as mulleres e abuso dos seus corpos, incluída a violencia psicolóxica, física e sexual. Informouse que unha de cada cinco mulleres desprazadas polo conflito foron violadas.
Premio Sesé Mateo de Xornalismo Ético no tratamento da violencia machista
O Premio Sesé Mateo de Xornalismo Ético no tratamento da violencia machista é un premio que galardoa o tratamento axeitado da violencia machista nos medios de comunicación. Está convocado polo concello de Redondela e recoñece a figura de Sesé Mateo, activista social e poeta asasinada. A súa primeira edición foi no ano 2021 con dotación económica de 1500 euros.
Tara Westover
Tara Westover, nada en Clifton, Idaho, o 27 de setembro de 1986 é unha biógrafa, ensaísta e historiadora estadounidense.
A súa autobiografía Unha educación debutou co número un da lista de libros máis vendidos do The New York Times e foi finalista de varios premios nacionais, incluíndo o LA Times Book Price, Jean Stein Boook Award e dous premios do Círculo de Críticos Nacional do Libro. O New York Times elixiuno entre os Dez Mellores Libros de 2018 e Westover foi escollida pola revista Time como unha das 100 persoas máis influentes de 2019.
Traxectoria
Westover foi a menor dos cinco fillos e dúas fillas que tiveron os seus pais, un matrimonio mormón preparacionista. Os seus pais sospeitaban do medicamento tradicional, os hospitais, as escolas públicas e o goberno federal, por iso Tara Westover naceu na súa casa, asistida por unha parteira e nunca foi atendida por persoal médico ou de enfermaría. Non foi rexistrada cun certificado de nacemento ata que tivo nove anos. O seu pai resistiuse a que calquera membro da familia recibise tratamento médico formal, mesmo cando tiñan feridas importantes, as criaturas eran tratadas pola súa nai, coñecedora e practicante da fitoterapia e con outros métodos de curación alternativos.
Tara Westover e todos os seus irmáns e irmás recibiron unha educación libre na casa e a cargo da súa nai. No seu caso, foi un irmán ma ior quen lle ensinou a ler e ela estudou as Escrituras da Igrexa de Xesucristo dos Santos dos Últimos Días, pero nunca asistiu a unha conferencia, escribiu un ensaio ou realizou un exame. Había poucos libros de texto na súa casa.
Cando chegou á adolescencia quixo entrar no mundo adulto e asistir á universidade. Comprou libros de texto e estudou pola súa conta e sen asistir a clases para obter unha boa puntuación no exame ACT (American College Testing). Conseguiu ser admitida na Universidade Brigham Young e recibiu unha bolsa, aínda que non tiña o título de secundaria. Despois dun primeiro ano difícil, no que loitou por adaptarse á academia e á sociedade en xeral, foise superando e se graduó con honras en 2008.
Despois realizou un máster no Trinity College da Universidade de Cambridge e obtivo unha bolsa Gates Cambridge da Fundación Bill e Melinda Gates e tamén foi bolseira visitante na Universidade Harvard en 2010. Regresou ao Trinity College de Cambridge, onde obtivo un doutoramento en historia intelectual en 2014. Realizou a súa tese, titulada The Family, Morality and Social Science in Anglo-American Cooperative Thought, 1813–1890.
En 2009, cando era estudante de posgrao en Cambridge, díxolle aos seus pais que durante moitos anos (desde os 15 anos) sufrira os abusos físicos e psicolóxicos dun irmán máis vello. Os seus pais non creron o seu relato e suxeriron que a súa filla estaba baixo a influencia de Satanás. A familia separouse por mor destes feitos. Westover escribiu sobre ese distanciamento e o seu peculiar camiño a través da educación universitaria nas súas memorias de 2018, Unha educación.
Westover foi escritora residente AM Rosenthal no outono de 2019 no Centro Shorenstein da Escola Kennedy de Harvard. Foi seleccionada como investigadora principal en HKS na primavera de 2020.
Unha educación
En 2018, Penguin Random House publicou o seu libro Unha educación (en inglés: Educated: A Memoir) que conta a historia da súa loita por conciliar o seu desexo de educación e autonomía coa ríxida ideoloxía e a vida illada da súa familia. Esta historia de madurez converteuse no número un dos libros máis vendidos no New York Times, e recibiu críticas positivas do New York Times, The Atlantic Monthly, USA Today, Vogue, e The Economist, entre outros.
En febreiro de 2020, Unha educación levaba dous anos na lista dos máis vendidos do New York Times e estaba traducido a 45 idiomas, entre eles o galego. O libro foi votado como número un do Library Reads polos bibliotecarios estadounidenses e, en agosto de 2019 foi o libro prestado con máis frecuencia que calquera outro nas 88 sucursais da Biblioteca Pública de Nova York. Desde a súa publicación e até decembro de 2020 vendéronse 8 millóns de exemplares de Unha educación.
A súa familia, a través do seu avogado cuestionou algúns elementos do libro de Westover, incluída a súa suxestión de que o pai puidese ter un trastorno bipolar e que a súa nai puidese sufrir unha lesión cerebral que lle provocou unha redución das habilidades motoras. Blake Atkin, un avogado que representaba aos pais de Westover, afirmou que Unha educación creou unha imaxe distorsionada dos pais. Westover non respondeu directamente a estas afirmacións, pero segundo os recoñecementos do libro, antes da súa publicación, Ben Phelan de This American Life e GQ verificárono profesionalmente.
John Walker (numismático)
John Walker, nado en Glasgow o 4 de setembro de 1900 e finado en Chelmsford, Essex, o 12 de novembro de 1964, foi un numismático escocés especializado na moeda do mundo islámico.
A súa vida profesional transcorreu vinculado ao Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico.
Primeiros anos e formación
John Walker naceu en Glasgow o 4 de novembro de 1900, o máis novo dos sete fillos dun carpinteiro procedente de Banffshire, tamén chamado John Walker, e da súa esposa.
A súa primeira formación transcorreu entre a John Street School e a Whitehill School, nos anos 1912 a 1918. Logo de servir no exército durante pouco tempo ao final da primeira guerra mundial, ingresou na Universidade de Glasgow, na que en 1922 se graduou cun mestrado en linguas semíticas. Walker iniciou tamén o proceso para o doutoramento cunha tese acerca da pedagoxía árabe na Idade Media, aínda que non chegou a concluílo.
Carreira docente
Posteriormente acadou a súa habilitación docente na Jordanhill Training College, de Glasgow, e entre os anos 1924 e 1927 residiu en Exipto, onde exerceu a docencia na St Andrew's Boys School de Alexandría.
Ao seu regreso a Escocia, en 1927 volveu á Universidade de Glasgow, onde exerceu como profesor axudante de lingua árabe durante un curso. Posteriormente volveu a Exipto, onde pasou tres anos máis (1928-1930) ao servizo do Ministerio de Educación británico.
Carreira no British Museum
Logo do seu regreso definitivo ás illas británicas en 1931, Walker atopou traballo no Museo Británico, como conservador axudante do seu Departamento de Moedas e Medallas, e aproveitando o seu coñecemento das linguas semíticas encomendóuselle a catalogación da colección de moeda do mundo islámico, que quedara inconcluso a partir dos catálogos publicados en 1890 por Stanley Lane-Poole.
O primeiro volume dos catálogos elaborados como resultado deste labor apareceu en 1941, dentro da serie British Museum Catalogues of Coins, mais os traballos tiveron que paralizarse por mor da segunda guerra mundial, e Walker pasou os seus dous anos derradeiros nos servizos de intelixencia da Forza Aérea. De volta ao Museo en 1945 retomou a actividade. Foi ascendido a conservador adxunto en 1949 e a conservador titular en 1952. O segundo volume do catálogo viu a luz en 1956, mais os problemas de saúde comezaron e Walker non puido completar a catalogación conforme estaba previsto.
Desde 1937, John Walker foi tamén profesor de Lingua Árabe e Epigrafía na Escola de Estudos Orientais e Africanos (SOAS) da Universidade de Londres, posto que desenvolveu ata 1947 en paralelo á súa dedicación ao Museo Británico.
Ademais da súa actividade profesional, Walker contribuíu con diversos artigos en varias enciclopedias (Creshan Encyclopaedia, Moslem World e Folklore) sobre temas islámicos e tamén publicou traballos fóra do ámbito numismático, entre eles un libro sobre o Corán en 1931, que se fixo moi popular, e outro en 1934 sobre a medicina popular en Exipto.
Walker ingresou en 1931 na Royal Numismatic Society, da que foi secretario entre 1948 e 1964, e coeditor da súa publicación Numismatic Chronicle de 1952 a 1964. Entre outras entidades académicas, formou parte tamén da Sociedade de Anticuarios de Londres, da Real Academia das Ciencias de Suecia, do Instituto de Exipto e, a partir de 1958, tamén da Academia Británica.
John Walker morreu no Hospital de Chelmsford, no condado de Esex, o 13 de marzo de 1964.
Publicacións
John Walker é autor de máis de 70 artigos sobre numismática publicados nas máis prestixiosas revistas do seu tempo. De entre os seus traballos monográficos, os máis salientables son os seguintes:
Lembranzas (álbum de Xoán Rubia)
Lembranzas é o segundo álbum de estudio do músico galego de folk Xoán Rubia. Foi publicado en 1977 baixo o selo Novola.
Aleksandr Stepanovich Popov
Aleksandr Stepanovich Popov (en Алекса́ндр Степа́нович Попо́в), nado en Turyinskiye Rudniki o 4 de marzo de 1859 e finado en San Petersburgo o 13 de xaneiro de 1906 (31 de decembro de 1905 no calendario xuliano), foi un físico ruso, unha das primeira persoas que inventou un aparato receptor de radio.
O traballo de Popov como profesor da escola naval de Rusia levouno a explorar o fenómeno da alta frecuencia eléctrica. O 7 de maio de 1895 presentou un artigo sobre un detector de raios sen fíos que construíra empregando un cohesor para detectar ruído de radio dos raios. Ese día celébrase en Rusia o Día da Radio. Nunha demostración o 24 de marzo de 1896 transmitiu sinais de radio a 250 metros entre edificios do campus de San Petersburgo. O seu traballo estaba baseado no doutro físico, Oliver Lodge, e foi contemporáneo co de Guglielmo Marconi.
Traxectoria
Popov naceu en 1859 en Turyinskiye Rudniki, actual Krasnoturyinsk, nos Urais e estudou na Universidade Estatal de San Petersburgo. Foi o inventor da antena e con ela puido facer transmisións de ondas electromagnéticas a distancia.
Dende 1890 continuou os experimentos de Hertz. Construíu o seu primeiro receptor de radio en 1894 e posteriormente presentouno ante a Sociedade Rusa de Física e Química. Dende 1901 foi profesor do Instituto Electrotécnico.
Honras
En 1945, no 50 aniversario do experimento de Popov, a Unión Soviética converteu o 7 de maio nun día festivo, o Día da Radio, día en que afirman que inventou a radio. Os historiadores indican que esta festa puido ser máis debido á política da guerra fría máis que por evidencias históricas. O Día da Radio continúa a ser oficial en Rusia e Bulgaria.
Nadal (álbum)
Nadal é o terceiro álbum de estudio do músico galego de folk Xoán Rubia. Foi publicado en 1980 baixo o selo Ruada. Foi gravado nos estudios Audiofilm de Madrid.
O álbum foi editado orixinalmente en LP e casete. En 1996 saíu unha edición en CD titulada Branco Nadal.
Tervel
Tervel (en búlgaro: Тервел) tamén chamado Tarvel, ou Terval, ou Terbelis nalgunhas fontes bizantinas, foi o khan de Bulgaria durante o Primeiro Imperio Búlgaro a principios do século VIII. En 705 o emperador Xustiniano II nomeouno césar, o primeiro estranxeiro en recibir este título. Foi criado como pagán como o seu avó o Khan Kubrat, pero máis tarde posiblemente foi bautizado polo clero bizantino. Tervel xogou un papel importante na derrota dos árabes durante o cerco de Constantinopla entre 717 e 718.
A Nominalia dos Khanes búlgaros afirma que Tervel pertencía ao clan Dulo e reinou durante 21 anos. Segundo a cronoloxía desenvolvida por Mosko Moskov, Tervel tería reinado entre 695 e 715. Outras cronoloxías sitúan o seu reinado entre 701 e 718 ou entre 700 e 721, pero non se poden conciliar co testemuño dos Imennik. O testemuño da fonte e algunhas tradicións posteriores permiten identificar a Tervel como fillo e herdeiro do seu predecesor Asparukh, que quizais morrera na batalla contra os xázaros.
Kathryn D. Sullivan
Kathryn Dwyer Sullivan, nada en Nova Jersey, Estados Unidos o 3 de outubro de 1951, é unha xeóloga estadounidense e astronauta da NASA. Serviu como tripulante en tres misións do transbordador espacial e foi a primeira muller estadounidense en camiñar no espazo o 11 de outubro de 1984. Foi a subsecretaria de Comercio para Océanos e Atmosfera e administradora da Administración Nacional Oceánica e Atmosférica (NOAA) desde o 6 de marzo de 2014 ata o 20 de xaneiro de 2017, coa investidura do presidente Donald Trump. Despois de completar o seu servizo en NOAA, foi nomeada Cátedrática de Historia Aeroespacial Charles A. Lindbergh no Museo Nacional do Aire e do Espazo da Institución Smithsonian en 2017, e tamén serviu como Sénior Fellow no Institute of Politics Potomac Studies.
Traxectoria
Kathryn Sullivan graduouse en 1969 na escola secundaria William Howard Taft no distrito de Woodland Hills, en Os Ánxeles, California.Recibiu unha licenciatura en Ciencias da Terra pola Universidade de California, Santa Cruz en 1973 e un doutoramento en Xeoloxía pola Universidade Dalhousie en 1978. Mentres estivo en Dalhousie, participou en varias expedicións oceanográficas para estudar os solos dos océanos Atlántico e Pacífico.
En 1988, Sullivan uniuse á Reserva Naval dos Estados Unidos como oficial de oceanografía, retirándose co rango de capitán no 2006. Foi científica xefe da Administración Nacional Oceánica e Atmosférica. Antes de unirse á NASA, traballou en Alasca como oceanógrafa.
Carreira na NASA
Foi seleccionada pola NASA en xaneiro de 1978 e converteuse en astronauta en agosto de 1979. Entre as súas tarefas de apoio ao Shuttle inclúense: desenvolvemento de software; ; Proba Orbiter e lanza soporte no Kennedy Space Center, Florida; actividade extravehicular (EVA), equipo de soporte de traxes espaciais para varios voos e comunicador de cápsulas (CAPCOM) no control de misións para varias misións Shuttle. Veterana de tres voos espaciais, Sullivan voou como especialista en misións en STS-41G, STS-31 e STS-45. Sullivan foi a primeira muller estadounidense en realizar actividade extravehicular (EVA), durante a misión STS-41-G.
STS-41-G
miniatura| Sullivan durante a primeira andaina espacial dunha muller estadounidense, en 1984 O STS-41-G Challenger, do 11 ao 13 de outubro de 1984, foi a misión na que Sullivan realizou a primeira andaina espacial. Ela e o especialista en misións David Leestma realizaron unha camiñada espacial de 3,5 horas, operando un sistema deseñado para demostrar que un satélite podía repostar en órbita. Durante a súa misión de oito días, a tripulación despregou o satélite Budget Radiation Budget e realizou observacións científicas da Terra con OSTA-3 (incluídos os experimentos de radar SIR-B, FICHEIRO e MAPS) e unha cámara de gran formato (LFC). Realizou unha demostración de reabastecemento por satélite empregando combustible hidrazina co sistema de reabastecemento orbital (ORS), e realizou numerosos experimentos na cabina, así como a activación de oito buques especiais para escapadas. STS-41-G completou 132 órbitas ao redor da Terra en 197,5 horas, antes de aterrar no Kennedy Space Center, Florida.
STS-31
STS-31 Discovery, do 24 ao 29 de abril de 1990, foi lanzado desde o Kennedy Space Center, Florida, o. Durante esta misión de cinco días, os membros da tripulación a bordo do transbordador espacial despregaron o telescopio espacial Hubble e realizaron unha serie de experimentos a medio camiño que implicaron estudar o crecemento de cristais de proteínas, o procesamento da membrana polimérica e os efectos da ingravidez e campos magnéticos nun arco iónico. Tamén operaron unha variedade de cámaras, incluídas as cámaras IMAX na cabina e na nave de carga, para observacións da Terra desde a súa altitude récord de 380 millas. Despois de 76 órbitas da terra en 121 horas, o descubrimento do STS-31 aterrou na base da forza aérea Edwards, California.
STS-45
Sullivan deixou a NASA en 1993, rexistrando 532 horas no espazo.
Carreira posterior á NASA
Despois de deixar a NASA en 1993, exerceu como presidenta e CEO de COSI Columbus, un centro de ciencia interactivo en Columbus, Ohio e como directora do Centro Estatal de Battelle de Ohio para a Política Educativa de Ciencias e Matemáticas, ademais de asesora científica voluntaria de COSI. Baixo o seu liderado, COSI reforzou o seu impacto no ensino das ciencias na aula e a súa reputación nacional como innovador de recursos de aprendizaxe práctica baseados na investigación. Foi nomeada ao Consello Nacional das Ciencias polo presidente George W. Bush en 2004.
En xaneiro de 2011, a Casa Branca enviou ao Senado o nomeamento de Sullivan polo presidente Barack Obama como secretario adxunto de comercio. Foi nomeada por primeira vez en decembro de 2010, pero debido a que o Senado non aprobou a súa candidatura e a finais de decembro a Casa Branca reiterou as solicitudes formais.
O 4 de maio de 2011, foi confirmada polo consentimento unánime do Senado dos Estados Unidos, e designada polo presidente Obama para exercer como secretario adxunto de comercio de observación e predición ambiental e administradora adxunta da Administración Nacional Oceánica e Atmosférica. Foi nomeada Subsecretaria de Comercio para Océanos e Atmosfera e Administradora interina de NOAA o 28 de febreiro de 2013 e foi confirmada polo Senado como Subsecretaria de Comercio para Océanos e Atmosfera e Administradora de NOAA o 6 de marzo de 2014.
Nathan Rosen
Nathan Rosen, nado en Brooklyn (Nova York) o 22 de marzo de 1909 e finado en Haifa (Israel) o 18 de decembro de 1995, foi un físico israelí.
Traxectoria
Rosen foi o coautor con Albert Einstein e Boris Podolsky dun artigo de probas da Physical Review de 1935 ("¿Pode considerarse completa a descrición Mecano-Cuántica da realidade física?") sobre o paradoxo da EPR na mecánica cuántica. Tamén foi co-descubridor da ponte Einstein-Rosen na relatividade xeral. Rosen foi o fundador do Instituto de Física no Technion de Haifa, onde hai series de conferencias que leva o seu nome.
Obra
Algunhas publicacións
Naisten SM-sarja 1983-1984
A tempada 1983-1984 da Naisten SM-sarja foi a segunda tempada da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés. Un total de doce equipos divididos en tres grupos tomaron parte na competición.
Estrutura da tempada
A competición constou de dúas partes. Na primeira parte os doce equipos dividíronse en tres grupos:
O sistema de puntuación outorgou dous puntos pola vitoria, un punto polo empate, e o equipo perdedor non recibía ningún punto.
O campión finlandés decidiuse, como na tempada precedente, mediante un torneo final no que se clasificaron os dous primeiros equipos do Grupo Sur, o primeiro do Grupo Central, e o gañador do partido clasificatorio disputado polo segundo clasificado do Grupo Central e o primeiro do Grupo Norte.
Equipo campión
O equipo do Helsingin Jääkiekkoklubi (HJK) que conquistou o campionato finlandés feminino en 1984 estivo integrado polas seguintes xogadoras:
Bea Rey
Beatriz Rey Gómez-Guitián, nada na Coruña o 17 de marzo de 1939, é unha pintora galega.
Traxectoria
Bea Rey naceu na Coruña, filla do farmacéutico e empresario José Rey, que participou na fundación do Grupo Sargadelos. Desde nova tivo relación con artistas como Luís Seoane ou Rafael Dieste.
A obra de Rey, cunha destacada presenza da xeometría e mesmo do cubismo, avanzou cara ao surrealismo.
Legado
miniatura|Museo Bea Rey. En marzo de 2019 inaugurouse no Lago (Cumbraos, Sobrado) o museo Bea Rey.
Œ
miniatura Œ (en minúscula œ) é unha ligadura formada polas letras o e e. Na época medieval usouse para representar o ditongo grego οι e nalgunhas poucas palabras non gregas, uso que continúa en inglés e francés.
Parque John Lennon
miniatura|Estatua de John Lennon a escala natural, no parque O parque John Lennon é un parque situado en El Vedado, na Habana, Cuba, na rúa 17, entre as rúas 6 e 8, rebautizado así pola colocación dunha estatua a tamaño real de John Lennon, o famoso compositor inglés e membro de The Beatles. A estatua é obra do escultor cubano José Ramón Villa Soberón.
Historia
A principios dos anos 90 celebrouse neste parque, establecido na primeira metade do século XX, un concerto masivo ao que asistiron milleiros de habaneiros, para rendirlle a homenaxe que se debía dende hai anos. Neste concerto participaron importantes músicos cubanos, como Silvio Rodríguez, Síntesis e Carlos Varela, entre outros. A partir desa data o parque comezou a chamarse entre os habaneiros como Parque John Lennon.
Œ
O alfabeto fonético internacional úsao para representar a vogal redondeada frontal medio aberta. Empregouse para transliterar a runa odal 20x16px (en inglés antigo ēðel, "casa ancestral").
Parque John Lennon
Apertura
Unha década despois, nese mesmo lugar, nun acto masivo ao que asistiron o presidente Fidel Castro e outras autoridades cubanas, intelectuais, músicos e artistas de diversas ramas, deuse a coñecer a estatua do escultor cubano José Villa, quen declarou na inauguración: "a miña proposta foi render homenaxe a unha personalidade rebelde, chea de demos e soños”. Ademais, tivo lugar simultaneamente un xigantesco concerto de rock na Tribuna Antiimperialista José Martí. Naquela ocasión tamén se proxectou na Habana o documental Lennon en La Habana e presentouse o libro El Sargento Pimienta vino a Cuba en un submarino amarillo.
Presente
A estatua pesa máis de dúas toneladas. Os lentes da estatua foron roubados varias veces e substituídos máis tarde.
Rudolf Gramlich
Rudolf "Rudi" Gramlich, nado en Offenbach am Main o 6 de xuño de 1908 e finado en Frankfurt o 14 de marzo de 1988, foi un futbolista e militar alemán, oficial das SS. Desenvolveu case toda a súa carreira deportiva no Eintracht Frankfurt, club do que tamén foi presidente en dúas etapas, a primeira delas durante a Segunda guerra mundial. Ademais, foi 22 veces internacional coa selección alemá, coa que participou no Mundial de 1934 e nos Xogos Olímpicos de 1936.
Trala fin do conflito, foi detido e investigado por crimes de guerra en Polonia pero quedou en liberdade sen cargos. Máis tarde volveu presidir o Eintracht Frankfurt durante 15 anos, na época máis gloriosa da historia do club. En 2020 o Eintracht retiroulle todas súas honras debido ao seu pasado nazi.
Como futbolista
Na Alemaña de entreguerras, militou no Eintracht Frankfurt, club co que disputou máis de 200 partidos en máis dunha década como xogador do equipo.
Foi 22 veces internacional coa selección alemá, coa que debutou o 27 de setembro de 1931, nun partido ante Dinamarca en Hannover. Foi un dos 22 homes seleccionados polo técnico Otto Nerz para disputar o Mundial de 1934 en Italia, no que xogou un só partido: a vitoria ante Suecia nos cuartos de final. Dous anos despois foi o capitán da selección alemá nos Xogos Olímpicos de Berlín.
De 1939 a 1942 foi presidente do Eintracht Frankfurt.
Carreira militar
Membro do Partido Nazi, uniuse ás SS en 1936 e en 1942 foi destinado como oficial de dito corpo paramilitar na Cracovia ocupada, onde tamén dirixiu unha sección de fútbol dentro das propias SS. En 1945 foi detido como sospeitoso de estar implicado en crimes de guerra e foi encerrado polas forzas estadounidenses en Frankfurt. Finalmente, a causa contra el foi arquivada porque foi exonerado por antigos membros das SS.
Posguerra
En 1955 accedeu por segunda vez á presidencia do Eintracht Frankfurt, equipo que dirixiu durante os seguintes 15 anos. En 1959, baixo o seu mandato, o Eintracht gañou o seu único campionato alemán e ao ano seguinte chegou á final da Copa de Europa, perdendo por 7-3 ante o Real Madrid de Santiago Bernabéu.
Exército de Galicia
O Exército de Galicia foi unha unidade militar española formada a finais de xuño de 1808 para facer fronte á Grande Armée de Napoleón, sobre todo na zona da cordilleira Cantábrica, durante a guerra de Independencia española.
Sara Little Turnbull
Traxectoria
Sara Finkelstein era filla de inmigrantes rusos, e criouse en Brooklyn. A súa nai introduciuna no uso da cor e a forma dispondo froitas e verduras en tazóns. Foi actriz infantil no Teatro Yiddish, e na escola secundaria recibiu os primeiros recoñecementos en deseño, gañando un premio de deseño téxtil. Asistiu á Escola de Deseño Parsons con bolsas da liga de Arte Escolar da cidade de Nova York e do Consello Nacional de Mulleres Xudías, e se graduou en 1939 cun título en Deseño Publicitario.
Exército de Galicia
Batalla de Medina de Rioseco (14 de xullo)
Tras a derrota na batalla de Cabezón, a mediados de xuño, do pequeno Exército de Castela comandado polo xeneral Cuesta, derrota que lle obrigou a Cuesta entregar Valladolid ao xeneral Lasalle e fuxir a Benavente, a Blake ordenáronlle unirse as súas tropas ás de Cuesta. Blake orixinalmente rexeitara unha petición neste sentido, alegando que aos seus homes lles faltaba aínda formación e que ao efectivo lle faltaban aínda moitos homes. Cando Blake emprendeu o camiño para unirse con Costa, contaba con 27 000 soldados de pé e 150 homes de a cabalo. Tras deixar diversas guarnicións polo camiño para controlar os desfiladeiros, ao chegar Blake a Benavente, as forzas combinadas súas e de Cuesta foron de 22 000 homes.
Sara Little Turnbull
Traxectoria
Debido a que medía 1,50 m de altura, adquiriu o alcume de "Little Sara" ("Pequena Sara"), e logo comezou a chamarse a si mesma Sara Little profesionalmente.
Exército de Galicia
Batalla de Medina de Rioseco (14 de xullo)
Con todo, impondo a súa antigüidade no mando sobre os criterios de Blake, Cuesta insistiu en dirixir as forzas combinadas cara a Valladolid, sede da súa capitanía xeneral para retomala. Saíndo de Benavente o 12 de xullo, e desconcertadas por unha clara falta de coordinación nos mandos, as tropas españolas sufriron unha derrota importante en Medina de Rioseco o día 14, co mariscal Jean-Baptiste Bessières aproveitando a separación entre as tropas de Blake e as de Cuesta, que quedara atrás, cerca da propia vila.
Sara Little Turnbull
House Beautiful
Durante a universidade, Sara Little traballou en Marshall Field & Company (agora Macy's) como axudante de dirección artística en ilustración e deseño de envases, e logo como directora artística na Axencia de Publicidade Blaker. Ao graduarse, foi contratada como asistente editorial na revista House Beautiful, onde escribiu a columna "Girl with a Future" ata que ascendeu ao posto de editora de decoración, que ocupou durante case dúas décadas.
Exército de Galicia
Batalla de Medina de Rioseco (14 de xullo)
A mediados do mes de setembro de 1808, o Exército de Galicia estaba composto por 22 728 infantes e 400 cabalos en catro divisións, co marqués de Portago ao mando da 4.ª división.
Sara Little Turnbull
House Beautiful
En House Beautiful, anticipou e axudou a desenvolver o estilo de vida doméstico americano posterior á Segunda Guerra Mundia l. Preguntándose "como podemos axudar a estas persoas a refacer as súas vidas a través das ideas da nosa revista", animou aos lectores a utilizar un espazo máis informal no fogar (no que finalmente se coñeceu como a habitación familiar), a compartir o espazo vital cun compañeiro de habitación e a organizar pequenos espazos para lograr a máxima eficiencia doméstica (viviu durante 20 anos nunha habitación de hotel de 400 pés cadrados (37 m2) desde a que tamén dirixiu a súa práctica de consultoría internacional).
Exército de Galicia
Bilbao (11 de outubro)
O 11 de outubro Blake en persoa recupera a Bilbao, obrigando a Merlin abandonar a cidade pouco despois de que o mariscal Ney a recuperase.
Sara Little Turnbull
Asesora de deseño
En 1965, Little deixou o mundo das revistas e formou Sara Little Design Consultant. Nese momento, escribiu un artigo comercial para a Revista de Artigos para o Fogar titulado "Forgetting the Little Woman". A súa premisa era que a maioría das empresas creaban produtos para compradores comerciantes polo miúdo, en lugar de considerar ás persoas que realmente ían usalos. A historia chamou a atención de prominentes executivos, incluíndo aos xefes de General Mills, 3M e Corning Glass. As tres compañías finalmente contratárona como consultora de investigación e mercadeo de produtos para axudar a atopar novas aplicacións para as tecnoloxías desenvolvidas para o esforzo bélico. Ela axudou a crear máscaras médicas e anticontaminantes desechables feitas de fibras non tecidas, que inspiraron os detalles de deseño das actuais máscaras N-95, así como os alimentos de proteína de soia, e o omnipresente CorningWare conxelador-a-forno que foi desenvolvido a partir dun material orixinalmente utilizado nos conos de mísiles.
Durante os seus 70 anos de carreira no deseño, foi máis que nada unha consultora de deseño estratéxico. Foi unha das primeiras deseñadoras profesionais en promover a metodoloxía do deseño centrado no ser humano, a conciencia do consumidor e o cambio cultural nunha lista internacional de empresas como: Procter & Gamble, Coca-Cola, Xeral Mills, Macy's, Neiman Marcus, Marks & Spencer, American Can, DuPont, Ford, Nissan, Pfizer, Revlon, Elizabeth Arden, Lever Brothers, Motorola, NASA e Volvo. Colaborou nunha gama de produtos domésticos que inclúen artigos para o fogar, sistemas de almacenamento no fogar, produtos alimenticios, a cociña de vidro, produtos de cociña para microondas, coidado persoal, sistemas de entrega de medicamentos, cosméticos, novos procesos de fabricación de teas (de punto e non tecidas), traxes espaciais, mobles, xoguetes, decoración e embalaxe, produtos de limpeza para o fogar, coidado de mascotas, cintas e adhesivos, e interiores de automóbiles.
Exército de Galicia
Batalla de Pancorbo (31 de outubro)
O efectivo de Blake estaba composto pola 1.ª división do xeneral Figueroa; a división do xeneral Martinengo; 3.ª división ao mando de xeneral Riquelme; a vangarda do xeneral Mendizabal e a reserva do xeneral Mahy.
Sara Little Turnbull
Asesora de deseño
Moitas das súas ideas xurdiron do seu intenso interese nas culturas do mundo e a natureza. O seu traballo a miúdo mostrou o que máis tarde se coñeceu como os principios da biomímese. Viaxou con frecuencia a destinos como Borneo, Malaisia, Filipinas, India, Xapón, China, Kenya, e máis, sempre atenta a como as persoas e os animais resolvían os problemas da vida cotiá. O seu deseño para unha tapa de pota inspirouse na observación de guepardos agarrando as súas presas na natureza. "Sempre comeza cunha curiosidade fundamental", dixo sobre a súa procura dun deseño de produto innovador. Noutro caso, comezou o proceso de deseño dunha fechadura antirroubo entrevistando a persoas encarceradas.
Exército de Galicia
Batalla de Valmaseda (6 de novembro)
A que sería a última vitoria militar española de 1808 resultou ser unha simple vitoria táctica, que non cambiaría o curso da guerra.
Sara Little Turnbull
Asesora de deseño
Centro para Deseño
Exército de Galicia
Batalla de San Marcial (31 de agosto)
Na batalla de San Marcial, o IV Exército, co xeneral Manuel Freire ao mando, e que derrota as tropas do mariscal Soult, tamén é coñecido como o Exército de Galicia.
Sara Little Turnbull
Proceso de Cambio: Laboratorio para Innovación e Deseño
En 1988, Little fundou e, durante os seguintes 18 anos, dirixiu o Proceso de Cambio: Laboratorio de Innovación e Deseño na Escola de Negocios de Stanford. O Laboratorio seguiu as tendencias cambiantes en máis de 375 áreas, incluíndo educación, saúde, envellecemento, sexualidade, alimentación e nutrición, vivenda, política e cultura. Pouco usou esta información para alimentar os seus conceptos de deseño. "A calidade de vida dun pobo dita o que deseña, o que fai", dixo. "É un reflexo da vida mesma".
No seu traballo cos estudantes de Stanford, Little continuamente salientou en profundar no "por que" dun produto antes de saltar ao "como", para evitar deseñar produtos que só abordasen síntomas superficiais en lugar da necesidade máis profunda. Sara declarou: "O deseñador é a conciencia da empresa. Non podemos esperar que ninguén máis cumpra este papel". Por iso o Laboratorio de Procesos de Cambio delineou a necesidade de saber máis. O deseño require un fondo de bolsas, pola contra, segue sendo un truco visual".
Premios e recoñecementos
Ademais do seu traballo en Stanford, Sara Little foi profesora convidada en escolas como a Escola de Deseño de Parsons, a Escola de Deseño de Rhode Island, o MIT, Harvard, o Instituto de Tecnoloxía de Illinois, a Escola de Negocios de Copenhague, a Universidade de Washington, a Universidade Estatal de San Francisco e a Universidade de California en Berkeley.
Recibiu unha Bolsa de Deseñador Distinguido do Fondo Nacional das Artes en 1988; o Premio Trailblazer da liga Nacional de Moda para o Fogar (1980), e un doutoramento honorario da Universidade da Academia de Arte (2003). Ademais, en 1980 é mencionada no rexistro do Congreso dos Estados Unidos coa distinción do Senador de Oregón Mark Ou. Hatfield.
En 2008, a Chrysler Corporation estableceu a bolsa Chrysler Sara Little Turnbull Scholarship na Academy of Art University. O Consello de Arte Moderna do Museo de Arte Moderna de San Francisco designouna "Tesouro vivente da área da baía" en 2001. En 2006, á idade de 89 anos, Sara Little recibiu o Lifetime Achievement Award do ico-D (Congreso Internacional de Asociacións de Deseño Gráfico), converténdose na única persoa dos Estados Unidos en facelo.
Æ
miniatura|Æ en [[Helvetica e Bodoni]] Æ (en minúscula æ) é un carácter formado polas letras a e e, orixinalmente unha ligadura que representaba o ditongo latino ae. Nalgunhas linguas é considerado unha letra, incluídos o dinamarqués, o noruegués, o islandés e o feroés. Tamén se empregou en sueco antigo antes de cambiar a ä. O alfabeto fonético internacional úsao para representar o son "a" da palabra inglesa "cat".
Como letra do alfabeto latino do inglés antigo chamouse æsc, "freixo," pola runa ᚫ que transliterou; o nome tradicional en inglés aínda é ash ou æsh.
Uso
miniatura|O nome Ælfgyva, no [[tapiz de Bayeux]]
Paradoxo EPR
miniatura|Titular do artigo sobre o paradoxo EPR na edición do 4 de maio de [[1935 de The New York Times.]] En mecánica cuántica, o paradoxo EPR ou paradoxo de Einstein - Podolski - Rosen é un experimento mental que cuestionou as ideas sobre a relación entre os valores observados das cantidades físicas e os valores que poden ser explicados por unha teoría física. EPR significa "Einstein, Podolski e Rosen", que presentaron o experimento mental en 1935 nun artigo para argumentar que a mecánica cuántica non é unha teoría física completa.
Segundo os seus autores, o experimento EPR produce unha dicotomía. Ou:
Como máis tarde demostrou John S. Bell, a noción de "elementos da realidade" non se pode introducir sen afectar ás predicións da teoría. É dicir, non se pode completar a mecánica cuántica con estes "elementos", porque deste xeito leva a algunhas contradicións lóxicas.
Einstein nunca aceptou a mecánica cuántica como unha teoría "real" e completa da física, e loitou até o final da súa vida por unha interpretación que puidese cumprir coa relatividade sen cumprir cos principios de indeterminación de Heisenberg. Como dixo unha vez: “Deus non xoga aos dados”, referíndose á escéptica interpretación de Copenhaguen da mecánica cuántica, segundo a cal non hai realidade física obxectiva que non sexa a revelada pola medición e a observación.
O paradoxo EPR refírese ao feito de que, mentres que o coñecemento segundo a nosa intuición do mundo é local, a mecánica cuántica é non local. Se queremos actuar sobre un obxecto, temos que movelo coa man, ou podemos facer que outro obxecto o mova. Tamén podemos actuar sobre obxectos mediante fíos, ou con ondas de radiofrecuencia, pero todos estes métodos son locais porque facemos que un obxecto actúe sobre outro e este sobre outro ata conseguir o efecto desexado. En cambio, en mecánica cuántica, se temos dúas partículas entrelazadas, a medición do estado cuántico dunha propiedade dunha das partículas fai que esa partícula colapse nun determinado estado, co cal coñecemos inmediatamente o estado da outra partícula enredalada, por moi lonxe que estea do primeiro, ou aínda que, no medio, haxa outros obxectos.
Gustavo Docampo Otero
Gustavo Docampo Otero, nado en Redondela en 1933 e finado o 8 de xullo de 2005, foi un médico neurólogo e político galego.
Traxectoria
Licenciouse en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela e desenvolveu todo o seu labor profesional na medicina en Santiago. Fixo a súa tese sobre a acción anticonvulsionante do clormetiazol. Como investigador traballou en electroencefalografía e foi xefe do servizo desta especialidade no Hospital Clínico de Santiago, en 1960. Traballou nos distintos hospitais composteláns, ocupando a xefatura do servizo de neuroloxía, ata que se xubilou en 2004 no CHUS. Foi tamén presidente da Sociedade de Neurofisioloxía Clínica.
Situado no nacionalismo de centro, foi presidente do Partido Nacionalista Galego cando en 1991 esta formación se integrou no BNG. Polo Bloque foi candidato ao Senado, ao Parlamento Europeo e a concelleiro en Santiago de Compostela, mais nunca chegou a ser elixido para ningún cargo político. Foi fundador do Clube Nacionalista Alén Nós e presidente durante uns meses (de 2004 ata o seu falecemento) do consello asesor da Fundación Galiza Sempre, a fundación do BNG.
Vida persoal
Casara con Moneca Lueiro, finada en 2009.
Les Pieds Nickelés
Argumento
A historia conta con tres personaxes principais chamados Croquignol, Filochard e Ribouldingue, tres irmáns que teñen un bo corazón, pero que ao mesmo tempo son ladróns e vagos indolentes, característicos dos anarquistas.