cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oreophasis derbianus
Para algúns autores Oreophasis derbianus é unha especie de ave da orde dos galiformes e familia dos crácidos, a única do xénero Oreophasis e da subfamilia dos oreofasinos.
Porén, para a maioría forma parte da subfamilia dos penelopinos.
Características
É unha ave grande, de aproximadamente 85 cm de longo, parecida a un pavo, coa plumaxe das partes superiores de cor negra brillante, patas vermellas, iris branco, bico amarelo e un rechamante corno vermello na parte superior da cabeza. O peito e a parte anterior do ventre son brancos, e as plumas da súa longa cola son negras cunha banda branca cerca da base. Ambos os sexos son similares. Os xuvenís teñen a plumaxe máis apagada, e o corno máis pequeno, e a cola e as ás son de cor marrón.
Status
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), debido á continua perda de hábitat, o pequeno tamaño da súa poboación, a súa limitada área de distribución e á caza a que se practica nalgunhas zonas, a especie é cualificada cono EN (en perigo). Así mesmo, figura no Apéndice I da CITES.
Borrigón, Goá, Cospeito
Borrigón é un lugar da parroquia de Goá, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 32 habitantes (18 homes e 14 mulleres).
Head
A palabra Head pode estar referida a:
Burning
Burning é un grupo de rock que comezou cantando en inglés, e, xunto a Moris e Tequila, os que normalizaron o uso do castelán neste estilo en España. Un dos referentes na Movida madrileña durante finais dos setenta e principios dos oitenta. Nunca volveron ter un éxito similar, con todo contan cun nutrido grupo de seguidores entre os afeccionados ao rock en España. E non deixaron de facer música nin de saír a dar concertos en máis de trinta anos de carreira.
Discografía
Álbums e sinxelos con cancións inéditas
Villa Diodati
miniatura|300px|Vista da Villa Diodati. A Villa Diodati é unha mansión situada en Coligny, moi preto de Xenebra e a carón do lago Léman.
Verán de 1816
É coñecida principalmente porque Lord Byron, acompañado polo seu médico persoal, John Polidori, hospedou na súa residencia a Mary Shelley e o seu home, Percey Shelley, aínda que por entón Mary e Percey aínda non estaban casados; el acababa de ser desherdado polo seu pai tras abandonar a súa muller e fillos para poder estar coa súa amada de 16 anos. O ano 1816 pasou á historia como o ano sen verán, por culpa da erupción do volcán Tambora que enrareceu a atmosfera durante todo o ano. Confinados baixo o teito da vila, as conversas xiraban arredor do galvanismo e outros temas relacionados co ocultismo. Os catro, acompañados eventualmente pola medio irmá de Mary, remataron por retarse nunha competición para saber quen era capaz de escribir a mellor historia de terror. Só Frankenstein ou o moderno Prometeo de Shelley e The Vampyre de Polidori chegaron a cristalizar. A propia autora explica moitos destes acontecementos no prólogo da súa obra.
Outras épocas da villa
A villa comezou chamándose Villa Belle Rive, pero despois de que o tradutor Giovanni Diodati e a súa familia a habitaran quedaría vinculada a ese apelido para sempre. Frecuentemente coméntase que o poeta John Milton visitou a propiedade en 1634, pero este feito é discutido porque a Villa Diodati actual está datada en 1710.
En 1945 o pintor Balthus viviu alí unha tempada. No 2011 o New York Times informaba de que a construción fora dividida en varios apartamentos.
A pesar de pertencer a mans privadas e non ser un espazo visitable, a Villa Diodati segue sendo a día de hoxe lugar de peregrinación de moitos admiradores de Shelley e Byron ó seu carón existe un pequeno miradoiro dende onde se pode ver tanto o lago Leman como a casa.
Eleccións municipais en Bueu
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Bueu dende 1979.miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Bueu]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Bueu desde a aprobación da Constitución de 1978.
Groselleira
As groselleiras son arbustos pertencentes ao xénero Ribes que conta con arredor de 150 especies de arbustos naturais das zonas temperadas do hemisferio norte; considérase normalmente o único xénero da familia Grossulariaceae (as grosulariáceas). Aprécianse polas súas bagas, consideradas froitos do bosque. Inclúe especies coma a groselleira negra, R. nigrum, vermella, R. rubrum e branca ou espiñenta, R. uva-crispa), así coma varias especies de ornamentais.
En Galiza non son comúns as especies bravas, mais si aparecen como ornamentais en xardíns.
Existen varias especies semellantes en Europa, Asia e América do Norte que tamén producen bagas comestíbeis, aínda que se considera o seu sabor máis pobre. Entre elas atópase Ribes spicatum (norte de Europa e norte de Asia), R. schlechtendalii (nordés de Europa), R. multiflorum (sueste de Europa), R. petraeum (suroeste de Europa) e R. triste (América do Norte: dende Terra Nova a Alasca e cara o sur en zonas montañosas).
Especies seleccionadas
thumb|Bagas de grosella
Lilium
Lilium, é un xénero de plantas comunmente coñecidas coma azucenas, existen unhas 110 especies no xénero, que se inclúe dentro da familia das liliáceas.
O nome común galego azucena adoita, porén, reservarse á especie do xénero: Lilium candidum, planta ornamental con bulbo, de talo alto, estreitas follas longas e flores en acio, olorosas e brancas, vermellas ou amarelas.
Descrición
As azucenas son xeralmente herbas de talos frondosos que forman bulbos subterráneos, escamosos ou espidos, os cales utilizan para sobrevivir no inverno. Nalgunhas especies norteamericanas a base do bulbo desenvolveuse en rizomas sobre os que se atopan numerosas ceboliñas pequenas. Outras desenvolven estolóns. A maioría dos bulbos están profundamente enterrados, con todo uns cantos fórmanse preto da superficie do chan.
As grandes flores, que exhalan un forte cheiro, sobre todo á noite, teñen seis pétalos nunha variedade de cores que abarca o branco, amarelo, alaranxado, rosado e púrpura. Os motivos inclúen tacas, pinceladas e puntillas. A floración dáse no verán.
As sementes, que madurecen a finais do verán, amosan diferentes e a miúdo complexos padróns de xerminación adaptados aos climas que habitan.
Algunhas especies incluídas antes dentro deste xénero foron transferidas a outros, como Cardiocrinum e Nomocharis. miniatura|Imagxe de Lilium Amelie,Instituto de bioloxía de Daca, Bangladesh Hai 13 tipos de cultivares: entre eles: New York e Amélie.
Distribución e hábitat
dereita|miniatura|Lilium asiático híbrido branco, mostrando flores recentemente abertas e casulos sen abrir. miniatura|Pétalo con pole Nativo das rexións temperadas do hemisferio norte. No Vello Mundo esténdese pola maior parte de Europa desde o norte até a costa do Mediterráneo, a maior parte de Asia, Xapón, sur dos montes Nilgiri na India, e sur de Filipinas. No Novo Mundo esténdese desde o sur do Canadá e a maior parte dos Estados Unidos.
Están comunmente adaptadas a hábitats boscosos, a miúdo montañosos ou ás veces pradarías. Algunhas das especies poden sobrevivir en pantanos, lamagueiros e as epífitas atópanse no sueste asiático (como L. arboricola). En xeral prefiren solos moderadamente acedos e libres de cal.
Especies
O xénero Lilium inclúe as especies a seguir:
Anglès
Amais, como apelido pode referirse a:
Pedro Picapedra
Pedro Picapedra (Frederick "Fred" Flintstone en inglés) é un personaxe ficticio da serie de televisión de debuxos animados Os Picapedra. Durante os anos sesenta foi o personaxe principal da serie, que constaba de diversas historias dunha familia común americana da época, mais ambientada na Idade de Pedra. Concepto semellante repetiuse cos Supersónicos, coa diferenza de demostrar a vida no futuro.
Aparencia e personalidade
Pedro é baixiño e forte. Viste unha gravata azul, de pelo moreno ben peiteado, e cun traxe sinxelo de pel de tigre, sen mangas nin pantalón; vai descalzo.
Pedro é algo rudo e túzaro, seguro de si mesmo, mais pouco reflexivo. Traballa nunha canteira de pedra, a do Sr. Lousa.
Vida familiar
A dona de Pedro Picapedra é Wilma Picapedra, coa que ten unha filla: Pebbles. Ten tamén unha mascota: Dino, un dinosauro púrpura de comportamente canino. As súas principais afeccións son xogar aos birlos, combinar co seu amigo Paulo Mármore e as reunións dos Búfalos Mollados (símbolo da masonaría). A súa típica frase é Yabba Dabba Doo.
A dobraxe
A voz orixinal en inglés de Pedro Picapedra púxoa Alan Reed (1960-1977); despois Henry Corden (1978-2005) e agora James Arnold Taylor (2005-Presente)
En Galiza a serie emitiuse primeiro coa dobraxe latinoamericana na TVE: a voz púñaa Jorge Arvizu e despois Arturo Mercado.
A dobraxe en galego fíxoa Antón Cancelas.
Šćitarjevo
miniatura|Restos arqueolóxicos romanos de Andautonia. Šćitarjevo (algunhas veces escrito en lingua croata Ščitarjevo) é unha localidade croata (naselje) que pertence á cidade de Velika Gorica, Croacia, localizada preto da circunvalación de Zagreb e tamén da nova Ponte da Patria sobre o río Sava.
O seu principal punto turístico e cultural é Andautonia, un sitio arqueolóxico con restos dunha antiga cidade romana.
De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter
Deseño e desenvolvemento
O desenvolvemento do avión comezou en 1964, voando por primeira vez o 20 de maio de 1965. Xurdiu como un substituto bimotor do DHC-3 Otter dun só motor, mantendo as súas capacidades STOL. O seu deseño incluía flaps e aleróns no bordo de ataque de dobre rañura que actuaban ao unísono cos flaps para mellorar as características STOL. A dispoñibilidade do motor turbohélice de 410 kW Pratt & Whitney Canada PT6A-20 a principios dos 60 fixo o concepto dun bimotor máis factible. Un DHC-3 Otter co seu motor de pistón substituído por dous motores PT6A-4 xa voara en 1963 e fora estensamente modificado para investigar as capacidades STOL. Para os operadores en zonas remotas a fiabilidade mellorada dos turbohélices e o mellor rendemento dunha configuración de dous motores o DHC-6 converteuse inmediatamente nunha popular alternativa ao avión de pistóns Otter, que levaba voando dende 1951.
Os primeiros seis avións producidos foron designados Series 1, indicando que eran prototipos. A serie inicial de produción estaba formada por avións da Series 100, con números de serie do 7 ao 115. En 1968 comezou a fabricarse a Series 200, a partir do exemplar con número de serie 116. Ao principio da fabricación da serie 200 realizáronse cambios que incluían unha mellora do rendemento STOL, un nariz máis longo que equipaba un compartimento de equipaxe maior (agás para avións equipados con frotadores), e a instalación dunha porta máis grande no compartimento de equipaxe traseiro. Todos os aparellos das series 1, 100 e 200 e as súas variantes (110, 210) levaban motores PT6A-20.
En 1969 introducíuse a Series 300, comezando co número de serie 231. Mellorouse tanto o rendemento do avión como a súa carga útil equipándoo cos motores máis potentes PT6A-27. Este era un motor de 510 kW que foi cualificado para 460 kW para ser usado na Series 300 Twin Otter. A serie 300 demostrou ser a variante máis exitosa do aparello, vendéndose 614 unidades coas súas subvariantes antes de que rematase a produción en Toronto por parte de de Havilland Canada no ano 1988.
Nova produción
miniatura|260x260px|Primeiro voo do Twin Otter Series 400 Despois do fin da fabricación da serie 300, Viking Air de Victoria, Columbia Británica, mercou as ferramentas para producir pezas de reposto para todos os avións de de Havilland Canada fóra de produción. O 24 de febreiro de 2006 Viking mercou os certificados de tipo a Bombardier Aerospace de todos os avión fóra de produción de de Havilland Canada (do DHC-1 ao DHC-7). A propiedade dos certificados dáballe os dereitos exclusivos de fabricación de novos avións.
O 17 de xullo de 2006, no Farnborough Airshow, Viking Air anunciou a súa intención de ofrecer unha serie 400 do Twin Otter. O 2 de abril de 2007 Viking anunciou que se tiña 27 pedidos e opcións reiniciaría a produción do Twin Otter con motores Pratt & Whitney Canada PT6A-34. En novembro dese ano a compañía tiña 40 pedidos en firme e 10 opcións de compra e creouse unha liña de montaxe en Calgary, Alberta. Zimex Aviation de Suíza recibiu o primeiro avión de produción, con número de serie 845, en xullo de 2010.
A mediados de 2014 Viking levaba xa fabricados 55 aparellos na súa fábrica de Calgary. O ritmo de produción en 2014 era de 24 avións por ano. En abril de 2015 Viking anunciou unha redución no ritmo a 18 por ano. O 17 de xuño de 2015 Viking asociouse coa firma chinesa Reignwood Aviation Group. O grupo mercaría 50 aparellos e tería a representación exclusiva da serie 400 na China.
Entre os grandes cambios introducidos na serie 400 inclúese unsistema de aviónica totalmente integrado Honeywell Primus Apex, eliminación do sistema eléctrico de CA, eliminación do sistema de copia de seguridade beta, modernización dos sistemas eléctrico e de luces, e o uso de materiais compostos para estruturas que non soportan cargas como as portas.
En 2019 Viking comezou a realizar compoñentes de plástico no Twin Otter usando impresión 3D para reducir custos.
Luís Rei Núñez
Luís Rei Núñez, nado na Coruña o 12 de setembro de 1958, é un escritor, xornalista e político galego.
Traxectoria
Desde a súa estrea literaria, en 1982 con Para matar ao tempo, mantense fiel ao xénero poético, con obras como Arca dos faiados (1985), A rolda invisible (1988) e A casa da brétema (1994), reunidas logo nun único tomo: A rolda invisible (2000).
Foi Xefe da sección de Cultura da TVG. Nas eleccións municipais de 2015 foi o cabeza de lista por Marea Pontevedra, e foi elixido concelleiro.
Poesía
miniatura|Papeleta das Eleccións locais de 2019 en Pontevedra de MA.PO.
As Anzas, Covelas, Ribadeo
As Anzas é un lugar da parroquia de Covelas no concello de Ribadeo. Esta documentado como 'Asanza'
Topónimo
O actual Río Grande que percorre este lugar e que lle dá o seu nome aparece xa testemuñado no ano 779 como Ribulum Alesantia. Alesancia, que perde o -l- intervocálico dando orixe a un hiato que fai desaparecer o -e- por redución, convértese así en Asancia. A sílaba As-, ó ser interpretada polo pobo como un artigo, pluralizouse engadíndolle un -s final, co que se converteu en As Anzas.
748
Véxase tamén
Historia ano a ano
Segismundo Casado
Segismundo Casado López, nado en Nava de la Asunción (Segovia) o 6 de outubro de 1893 e finado en Madrid o 18 de decembro de 1968, foi un militar español.
Traxectoria
Fillo de militar, ingresou con quince anos na Academia de Cabalaría de Valladolid. Ao estalar a guerra civil era membro da masonería, diplomado de Estado Maior e comandante da escolta do presidente da República.
Loitou no bando republicano. En 1936 foi ascendido a tenente coronel. Entre outubro e novembro de 1936 encargouse de adestrar e organizar as Brigadas Mixtas do Exército Popular español. Participou na defensa de Madrid e na batalla do Jarama. Logo tomou parte na batalla de Brunete. Posteriormente foi xefe do XVIII e do XXI Corpos do exército e, posteriormente, do Exército de Andalucía. O 17 de maio de 1938, na fronte de Aragón, foi ascendido a coronel, substituíndo o xeneral José Miaja, foille encomendada a Xefatura do Exército do Centro.
Rotundamente contrario aos comunistas -cría que a guerra continuaba en beneficio da Unión Soviética- e convencido da inutilidade de proseguir a loita ata o final, rebelouse contra o goberno de Juan Negrín. Na noite do 5 ao 6 de marzo de 1939 creou en Madrid o Consello Nacional de Defensa que, mercé o apoio da 14ª División mandada polo líder anarquista Cipriano Mera, achegada desde Guadalaxara, e logo de seis días de loita, derrotou as tropas fieis ao goberno na capital. Os combates remataron o 12 de marzo.
O triunfo, saudado desde o xornal El Socialista como unha vitoria que impedía que a España republicana se convertese nunha colonia soviética, permitiu ao Consello Nacional de Defensa -liderado por Julián Besteiro- negociar con Franco, coa pretensión de obter unha paz negociada. Porén, non se obtivo resultado ningún, xa que o goberno de Burgos só aceptaba unha rendición incondicional. Ante a inminente entrada das tropas de Franco en Madrid, Segismundo Casado partiu cara a Valencia, e desde aí exiliouse en Marsella (Francia). Posteriormente, estivo exiliado en Gran Bretaña, Venezuela e Colombia.
Regresou a España en 1961, sendo xulgado e posteriormente absolto por un consello de guerra. Intentaría, en van, que se lle recoñecese o seu grao militar e que se lle permitise o reingreso no exército.
Corleone
Corleone (en siciliano: Curliùni) é unha vila de preto de 11.000 habitantes situada na Cidade Metropolitana de Palermo, en Sicilia, Italia. É coñecida mundialmente por ser o lugar de nacemento de varios personaxes ficticios da novela de Mario Puzo The Godfather, entre eles o protagonista Vito Andolini Corleone.
Foi capital dun dos distritos do Reino das Dúas Sicilias. A súa importancia histórica débese a súa posición estratéxica, a medio camiño da vella estrada que liga Palermo e Agrigento, e á súa produción agrícola, sendo un dos principais produtores de trigo da illa.
Crime
A localidade é coñecida por ser a vila natal dalgúns dos xefes de Cosa Nostra, como Michele Navarra, Luciano Leggio, Leoluca Bagarella, Salvatore Riina ou Bernardo Provenzano. Isto inspirou ao novelista Mario Puzo a ambientar nesta vila parte da súa novela The Godfather, adaptada ao cine por Francis Ford Coppola.
O crime organizado dominou á localidade durante décadas, e só recentemente algúns segmentos da poboación protestaron contra a súa influencia. Dende a década de 1990 véñense desenvolvendo moitas campañas de sensibilización e de educación por parte de asociacións de voluntariado sen fins lucrativos.
O 10 de agosto de 2016, o Goberno italiano ordenou disolver o Executivo Municipal polos seus nexos coa Mafia, sendo este o cuarto executivo disolto por estes motivos durante o goberno de Matteo Renzi.
Baía de Alxeciras
miniatura|260px|Vista por satélite da baía. A Baía de Alxeciras é unha baía situada no sur da península Ibérica, no estreito de Xibraltar, pechada ao leste pola península homónima, onde se acha a Rocha de Xibraltar. Ten uns 10 km de longo por uns 8 de ancho, o que se traduce nunha superficie de 7500 hectáreas, con profundidades de ata 400 m no centro da baía.
As súas ribeiras pertencen, de oeste a leste e en sentido horario, aos municipios de Alxeciras, Los Barrios, San Roque e La Línea de la Concepción (na provincia española de Cádiz), e ao Territorio Británico de Ultramar de Xibraltar.
miniatura|left|220px|Mapa do [[século XVIII.]] Nas súas beiras atópanse dous activos portos, o de Xibraltar e o de Alxeciras (o cal, co nome de Baía de Alxeciras, ocupa a práctica totalidade da ribeira española).
Dous faros sinalizan a entrada á baía, o de Punta de Europa, en Xibraltar, ao leste, e o de Punta Carnero, na costa alxecireña, ao oeste.
Polémicas
A baía de Alxeciras é escenario continuo de protestas de grupos ecoloxistas, os cales denuncian especialmente o denominado bunkering. Esta actividade consiste no traspaso de petróleo ou derivados deste dun barco a outro no mar. Producíronse nos últimos anos accidentes de gabarras destinadas a esta actividade, especialmente con destino a Xibraltar, que se traduciron en verteduras de fuel e outros derivados.
Aproximadamente transvásanse 5 millóns de toneladas de fuel mariño cada ano. Estes transvasamentos lévanos a cabo sobre todo tres compañías con base en Xibraltar.
155
Outros
150er
José Manuel Vázquez Varela
José Manuel Vázquez Varela, nado na Coruña o 21 de decembro de 1946, é un historiador galego.
Traxectoria
Doutor en Filosofía e Letras (sección de Historia), foi catedrático de Prehistoria e Etnoloxía na Universidade de Santiago de Compostela, en cuxa Facultade de Xeografía e Historia (Departamento de Historia I) impartiu clases de Fundamentos da Etnoloxía e de Prehistoria do Novo Mundo. Estudoso dos aspectos económicos, sociais, ideolóxicos e relixiosos da Prehistoria en Galicia, escribiu numerosos traballos sobre estes temas. Está xubilado.
Lisboa
Lisboa é a capital e maior cidade de Portugal, situada na foz do río Texo. Alén diso é tamén capital do distrito de Lisboa, da rexión de Lisboa, da área metropolitana de Lisboa, e é tamén o principal centro da subrexión estatística da Grande Lisboa. A cidade ten unha poboación de 545.245 habitantes (2011), mais a súa área metropolitana ten preto de 2,9 millóns, un 27% da poboación do país.
A cidade corresponde ao concello, que é pequeno cos seus 83,84 km². A densidade demográfica sobe a 6.518,1 hab./km². O concello subdivídese en 53 freguesías e está limitado ao norte polos municipios de Odivelas e Loures, ao oeste por Oeiras, ao noroeste pola Amadora e ao leste e sur polo estuario do Texo. A través do estuario, Lisboa lígase aos concellos da marxe sur: Almada, Seixal, Barreiro, Moita, Montijo e Alcochete.
Monumentos
Como monumentos e temas de interese turístico destacan, na Lisboa medieval:
Do comezo do século XVIII o monumento máis significativo é o Acueduto das Augas Livres. Despois do terremoto de 1755, no plano en grella aprobado polo Marqués de Pombal (Baixa Pombalina) para a zona central da cidade, construíronse as prazas do Comercio, xunto ao Texo, e maila praza do Rossio.
Nas proximidades e con interese histórico ou artístico están aínda a Praza dos Restauradores e o Elevador de Santa Justa, proxectado a fins do século XIX por Mesnier du Ponsard, un discípulo de Eiffel.
Tamén destacan os pazos reais das Necesidades e da Axuda, na parte Oeste da cidade.
A fins do século XIX os planos urbanísticos permitiron estender a cidade alén da Baixa para o val da actual Avenida da Liberdade. En 1934 é construída a Praza Marqués de Pombal, remate superior da avenida. Do século XX sobresaen os extensos planos urbanísticos das Avenidas Novas, da envolvente da Universidade de Lisboa, e da zona dos Olivais, e os máis recentes do Parque das Nacións e da Alta de Lisboa, aínda en construción. Os edificios do fin do século XX máis notábeis en termos de arquitectura inclúen, entre outros, as Torres das Amoreiras (1985, do arquitecto Tomás Taveira, o Centro Cultural de Belém (inaugurado en 1991), a Estación do Oriente (de Santiago Calatrava), a Torre Vasco da Gama e o Oceanario de Lisboa (de Peter Chermayeff), todos de 1998.
Historia
Artigo principal Historia de Lisboa
Foi fundada polos gregos e foille dado o nome de Olissipo (nome supostamente derivado de Ulises). Co paso do tempo o nome foi derivando en Olissipona, Lissapona e finalmente Lisboa. Lisboa foi tomada no século VIII polos árabes provenientes do norte de África, e reconquistada polo primeiro rei de Portugal, Afonso Henriques no século XII. De Lisboa partiron numerosas expedicións na época dos Descubrimentos (ss. XV-XVII). Foi destruída o 1 de novembro de 1755 por un gran terremoto, e reconstruída segundo os planos trazados polo Marqués de Pombal (de aí que a parte central se coñeza como Baixa Pombalina).
Como monumentos e tópicos de interese turístico destacan o Castelo de San Xurxo, no outeiro máis alto do centro da cidade, a Praça do Comércio, o Mosteiro dos Jerónimos e Torre de Belém e o barrio que sobreviviu ó terremoto, chamado Alfama. A música tradicional de Lisboa é o fado, canción nostálxica acompañada pola guitarra portuguesa.
En Lisboa ocorreron a revolta republicana do 4 e 5 de novembro de 1910 e a Revolución dos cravos do 25 de abril de 1974.
Transportes
Está ligada á outra beira do Texo por dúas pontes: a ponte 25 de Abril, no sur, inaugurada o 6 de agosto de 1966, que liga Lisboa e Almada e a ponte Vasco da Gama, inaugurada en maio de 1998, que liga o nordeste da capital (zona do Oriente e Sacavém) coa cidade de Montijo.
O aeroporto de Lisboa (aeroporto da Portela) localízase a 7 km do centro, na zona nordeste da cidade. Aprobouse no 2005 a construción dun novo aeroporto na zona da Ota, a 40 km ao norte da cidade.
O porto de Lisboa é destino de numerosos cruceiros e un dos principais portos turísticos europeos.
miniatura|centro|900px|Vista panorámica de Lisboa e ponte 25 de Abril dende Cristo-Rei. miniatura|centro|900px|Vista da Ponte Vasco da Gama. miniatura|centro|900px|Vista do río Texo.
746
Véxase tamén
Historia ano a ano
Oswald Spengler
Oswald Spengler (1880 — 1936) foi un filósofo alemán, nado en Blankenburg, Harz o 29 de maio de 1880. Logo dos estudos universitarios en Múnic, Berlín e Halle, foi profesor de matemáticas en Hamburgo, mais abandonou rapidamente o ensino para consagrarse á escritura da súa obra magna : A Decadencia de Occidente. Escrita antes da primeira guerra mundial, e publicada a súa primeira parte en 1918, daríalle fama en todo o mundo. En Alemaña converteuse nun dos autores de referencia da « Revolución conservadora » que se oporá á Alemaña de Weimar.
A Decadencia de Occidente é unha obra de síntese histórica que reúne á vez a economía política e a política, as ciencias e as matemáticas, as artes plásticas e a música. Nela analiza a historia diferenciando as grandes culturas históricas, que semellantes a seres biolóxicos, nacen, viven, declinan e morren. Spengler distinguiu oito grandes culturas principais e tres actitudes principais propias de Occidente : a actitude apolínea, a actitude máxica e a actitude fáustica.
Esta síntese aparece á vez fría e lúcida. Spengler é un dos últimos autores sobrecollidos polo romanticismo do fracaso das civilizacións e a melancolía do fin do mundo.
Desenvolveu ademais unha visión cíclica ou « esférica » da historia, con o que esta carece de sentidos. Cada cultura está determinada pola súa herdanza, os seus valores e o seu sentimento do destino. A obra inspirou a numerosos autores contemporáneos : Thomas Mann, Ernst Jünger, Emil Cioran, Martin Heidegger, Raymond Aron, Arnold Toynbee.
745
Véxase tamén
Historia ano a ano
Viva Riva!
Viva Riva! é un filme congolés de suspense de 2010 escrito e dirixido por Djo Tunda Wa Munga, e protagonizado por Patsha Bay, Manie Malone, Fabrice Kwizera, Hoji Fortuna, Marlene Longage, Alex Herabo e Diplôme Amekindra. O filme recibiu 12 nomeamentos e gañou 6 galardóns na 7ª edición dos Premios da Academia do Cinema Africano, incluíndo mellor filme, mellor director, mellor fotografía e mellor deseño de produción, o que o converteu no filme máis galardoado na historia dos premios até o presente.
Galería de imaxes de Maceda
Galería de imaxes do concello de Maceda na provincia de Ourense.
Carballa, Goá, Cospeito
Carballa é un lugar da parroquia de Goá, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 home).
Provincia de Ise
300px|miniatura|Antiga provincia de Ise Ise (伊勢国, いせのくに, Ise-no-kuni ou 伊勢, いせ) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a maior parte da prefectura de Mie, historicamente na parte Tōkaidō, actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Kinki, na illa de Honshū.
Ise limitaba coas provincias de Kii (紀伊), Yamato (大和), Iga (伊賀), Ōmi (近江), Mino (美濃), Owari (尾張) e Shima (志摩).
Provincia de Shima
300px|miniatura|Antiga provincia de Shima Shima (志摩国, しまのくに, Shima-no-kuni ou 志摩, しま) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a pequena parte da prefectura de Mie, na península de Shima, historicamente na parte Tōkaidō, actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Kinki, na illa de Honshū.
Ise limitaba coa provincia de Ise (伊勢).
Globo de papel seda
Os globos de papel seda (chamados tamén globos de papel de seda, globos de papel, globos luminosos e globos de papel de China) son aeronaves non tripuladas (aeróstatos sen tripulación) que forman parte da identidade cultural de países como a Arxentina, o Brasil, Colombia, o Perú, México e moitos de Asia. O seu obxectivo primixenio era o de ser un simple pasatempo, pero acabaron converténdose unha verdadeira arte: realízanse obras de luz e cor e, conceptualmente, "píntase con papel".
A pesar disto, en países como Brasil están totalmente prohibidos, e esta práctica está considerada como delito polas autoridades competentes. O conto O Globo Fantasma de Rubem Fonseca narra de forma maxistral este conflito.
A razón débese a que o globo utiliza o principio de Arquimedes para ser menos denso que o aire e poderse elevar. En consecuencia, é necesario de empregar un dispositivo que produza calor no interior do globo, para facer que o aire do seu interior sexa menos denso que o do ambiente. Este elemento, que se constitúe como o "motor" do globo, consiste nun queimador de papel absorbente e parafina, que van acesos, aínda que a combustión é lenta, total e sen brasa.
Este tema é tan polémico que en Colombia as grandes empresas uníronse e crearon a campaña "dile no a los globos"; porén, na cidade de Medellín o asunto dos globos ten moita forza non só como tradición, senón tamén como tributo cultural.
En Galicia, o famoso globo de Betanzos é un fenómeno relacionado.
785
Outros
Historia ano a ano
Massanes
O topónimo catalán e occitano Massanes pode referirse a:
Quart
O topónimo Quart pode referirse a:
Cetme
Cetme (acrónimo de Centro de Estudios Técnicos de Materiales Especiales) foi o fusil de asalto oficial do exército español dende 1957 ata 1999, cando foi substituído polo modelo G-36E da empresa Heckler & Koch.
Características
Do Cetme existen varias versións similares entre elas: A, A1, B, C, E, L, LC, LV, AMELI. Aínda é empregado pola Garda civil. Recibía o alcume de chopo polos seus usuarios polas pezas de madeira, que en modelos posteriores foi substituída por materiais plásticos. O fusil incluía accesorios como lanzagranadas, mira telescópica e baioneta. Estaba fabricado pola empresa Santa Bárbara Sistemas na súa fábrica da Coruña. Existe unha versión de Cetme C,2​ en versión semiautomática para o mercado civil, denominado comercialmente como Cetme Sport.
José Antonio Figueroa
José Antonio Figueroa Cerdeiriña, coñecido como Josean Figueroa, nado en Madrid o 14 de marzo de 1943, é un adestrador de baloncesto profesional español que adestrou entre outros equipos ao Club Baloncesto Breogán de Lugo, ao OAR Ferrol, ao Club Ourense Baloncesto, ao Cajabilbao e ao Pamesa Valencia da liga ACB. Foi nomeado adestrador do ano en 1987 pola Asociación Española de Entrandores de Baloncesto (do castelán: Asociación Española de Adestradores de Baloncesto).
Carballal, Goá, Cospeito
Carballal é un lugar da parroquia de Goá, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
Eleccións municipais en Caldas de Reis
miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Caldas de Reis]]
Corporacións democráticas en Caldas de Reis desde a aprobación da Constitución de 1978.
Criterios de Copenhaguen
Os criterios de Copenhaguen son as regras que definen se un país é elixible para converterse membro da Unión Europea (UE). Os criterios requiren que o Estado teña unhas institucións que preserven a gobernabilidade democrática e os dereitos humanos, unha economía de mercado en funcionamento, e que o Estado acepte as obrigacións e intencións da UE. Estes criterios de adhesión foron establecidos en xuño de 1993 no Consello Europeo celebrado na cidade de Copenhaguen (Dinamarca), da que tomaron o seu nome.
No entanto, ás veces aparecen conflitos nas interpretacións que fan os diferentes Estados membros actuais - algúns exemplos detállanse a continuación.
Criterios cidadáns
Durante as negociacións con cada país candidato, o progreso cara ao cumprimento dos criterios de Copenhaguen contrólase regularmente. Sobre esta base tómanse as decisións sobre cando e como un país ha de participar, ou que accións ha de tomar antes de unirse.
A pertenza á Unión Europea defínese por tres documentos:
Cando estes criterios acordáronse en 1993 non existía un mecanismo para asegurarse que calquera país que xa era membro da UE cumprise estes criterios. Estas disposicións entraron en vigor nos estados xa membros o 1 de febreiro de 2003 en virtude das disposicións do Tratado de Niza.
Criterios xeográficos
miniatura|dereita|250px|Límites e fronteiras de [[Europa. ]] O artigo 49 do Tratado de Maastricht establece que calquera país europeo que respecte os principios da Unión Europea pode solicitar a súa incorporación á Unión. Non se fai mención algunha a unha posible ampliación da Unión Europea a países non europeos, pero a negativa a aceptar a solicitude do Marrocos e a negativa a establecer conversacións con Israel suxiren que non é posible para os estados non europeos lograr a adhesión á UE. Con todo, varias definicións de Europa insisten en definir que un país é europeo en base á súa "valoración política" por parte da Comisión Europea e o Consello da Unión Europea.
As razóns internas para a clasificación crese que son semellantes (aínda que non idénticas) ás do Consello de Europa. houbo un certo debate sobre isto no caso de Chipre - a illa atópase xeograficamente en Asia, mais razóns históricas, culturais, políticas e comerciais cos países europeos levan a consideralo como un país historicamente europeo. Tamén existe o precedente das rexións membros da UE que están situadas fóra de Europa, por exemplo a Güiana Francesa (América do Sur), que é parte da UE ao ser parte de Francia ou as Illas Canarias, Ceuta, Melilla ou Sicilia que xeograficamente pertencen a África. Groenlandia, rexión xeograficamente en América do Norte, uniuse á Comunidade Económica Europea (CEE) no ano 1973 como dependencia dinamarquesa, pero escolleu saír voluntariamente da CEE en 1983, catro anos logo de ser admitida.
Non houbo moita controversia sobre se Turquía é un país europeo, sobre a base de que só o 3% do seu territorio está na Europa xeográfica (a zona oeste da cidade de Istambul), atopándose a súa capital, Ancara, en Asia. Algúns observadores reflectiron que se percibe que en moitos casos a oposición de moitos estados membros á adhesión de Turquía á UE baséase nas dúbidas sobre se un país con máis do 90% da poboación musulmá debería ser parte da UE. Hai tamén moitos argumentos económicos e políticos que se suscitaron rexeitando esta adhesión. A UE iniciou as negociacións de adhesión con Ancara, o 3 de outubro de 2005, con todo, de acordo co marco de negociación para Turquía, que foi aprobado o mesmo día, as negociacións seguen sendo "un proceso aberto, o resultado do cal non pode garantirse por adiantado".
Democracia
A democracia funcional da xestión dos asuntos públicos esixe que todos os cidadáns dos estados membros teñen que estar en condicións de participar, en condicións de igualdade, na toma das decisións políticas que rexen a vida política, en cadanseu nivel, xa sexa a nivel local, rexional ou estatal. Isto tamén esixe a libre elección con voto segredo, o dereito a establecer partidos políticos sen ningún obstáculo por parte do Estado; a liberdade de expresión e prensa; a libre organización en sindicatos, e a liberdade xudicial.
Estado de Dereito
O Estado de Dereito implica que a autoridade do goberno só pode exercer en conformidade coas leis establecidas en cada país, que foron aprobadas a través dun procedemento establecido. O principio é a intención de ser unha salvagarda contra as arbitrariedades falladas en casos individuais.
Dereitos humanos
Os dereitos humanos son os dereitos que ten toda persoa debido á súa calidade como ser humano, estes dereitos son "inalienables" e pertencentes a todos os seres humanos. O feito de ser un dereito inalienable, significa que non pode ser outorgado, concedido, vendido ou limitado. Entre eles figuran o dereito á vida, o dereito a ser procesado só segundo as leis que están en existencia no intre de cometer o delito, o dereito a non ser sometido á escravitude, e o dereito a non ser sometido a torturas.
A Declaración Universal dos Dereitos Humanos realizada pola ONU é considerada a máis alta formulación dos dereitos humanos, aínda que a UE conta así mesmo cun mecanismo de reforzo, a Convención Europea de Dereitos Humanos. A obrigatoriedade de seguir nesta liña forzou varias nacións recentemente adheridas á UE a realizar mudanzas importantes na súa lexislación, os servizos públicos e o poder xudicial. Moitos das mudanzas no tratamento das minorías étnicas e relixiosas, ou a eliminación das disparidades de tratamento entre as diferentes faccións políticas.
O respecto e a protección das minorías
Os membros destas minorías nacionais teñen que ser capaces de manter a súa cultura e prácticas tradicionais, incluíndo a súa lingua sen sufrir ningún tipo de discriminación.
Provincia de Iga
300px|miniatura|Antiga provincia de Iga Iga (伊賀国, いがのくに, Iga-no-kuni ou 伊賀, いが) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte oeste da prefectura de Mie, os concellos de Iga e Nabari, historicamente na parte Tōkaidō, actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Kinki, na illa de Honshū.
Criterios de Copenhaguen
O respecto e a protección das minorías
A convención do Consello de Europa neste tema foi un gran avance neste eido. Con todo, este tema é tan sensible que o convenio aínda non inclúe unha definición clara destas minorías. Como resultado disto, moitos dos Estados firmantes engadiron aclaraciones oficiais para a súa sinatura nas cales constan as minorías do país. As declaracións feitas con respecto aos tratados N º 157. Convenio Marco para a Protección das Minorías Nacionais inclúen:
Provincia de Iga
Iga limitaba coas provincias de Yamato (大和), Yamashiro (山城), Ōmi (近江) e Ise (伊勢).
Criterios de Copenhaguen
O respecto e a protección das minorías
Outros moitos asinantes sinxelamente declararon que non teñen minorías nacionais, tal como quedou definido.
Chegouse a un consenso (entre outros expertos xurídicos, os chamados grupos de Venecia) que esta convención refírese a calquera grupo étnico, lingüístico ou relixioso de persoas que se define a si mesma como un grupo distintivo, que forma a histórica poboación ou nunha parte importante histórica e actual das minorías nunha zona ben definida, e que mantén estable e as relacións de amizade co estado que vive. Algúns expertos e países querían ir máis aló. Con todo, as recentes minorías, como os inmigrantes, non foron enumeradas polos países asinantes das minorías afectadas por este convenio.
Criterios económicos
Os criterios económicos, en termos xerais, requiren que os países candidatos teñan un funcionamento de economía de mercado e que os seus produtores teñan a capacidade de plantar cara á presión competitiva das forzas do mercado dentro da Unión.
Aliñamento lexislativo
Finalmente, e tecnicamente fóra dos criterios, aparece o requisito último que todos os membros potenciais teñen que axeita a lexislación nacional para armonizarla co corpo da lexislación europea construída cara arriba sobre a historia da Unión, coñecida como o acervo comunitario. Na preparación para cada admisión, o acervo é dividido en capítulos separados, cada un tratando áreas de política diferente. Para o proceso da quinta ampliación que concluíu coa admisión de Bulgaria e Romanía en 2007, dividiuse en 31 capítulos. Nas roldas de conversacións con Croacia e Turquía o acervo foi dividido en máis de 35 capítulos.
Jean Babelon
Jean Babelon, nado en París o 19 de xaneiro de 1889 e finado na mesma cidade o 20 de abril de 1978, foi un bibliotecario, historiador e numismático francés.
Traxectoria
Jean herdou a súa paixón polos libros, pola historia e pola numismática do seu pai, Ernest Babelon (1854-1924).
Logo de cursar os seus estudos no prestixioso centro de ensino superior École Nationale des Chartes, especializado na formación en ciencias auxiliares da Historia (fundamentalmente a biblioteconomía e a arquivística), elaborou as súas teses cos títulos de ''Jacopo da Trezzo et la Construction de l'Escurial. Essai sur les arts à la cour de Philippe II. 1519-1589, como tese principal, e La moralité de Bien Advisé et Mal Advisé, précédée d'une étude sur les moralités en général'', como tese secundaria, o que lle permitiu a obtención do título de Arquiveiro Paleógrafo en 1910.
Posteriormente entrou a traballar no Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia, naquela época dirixido polo seu pai. Nesa institución, quechegou tamén a dirixir entre os anos 1937 e 1961, desenvolveu toda a súa carreira profesional.
Jean Babelon é autor dunha produción científica baseada fundamentalmente no terreo da numismática, onde destacan o Catalogue de monnaies grecques de la collection de Luynes ("Catálogo das moedas gregas da colección de Luynes"), en catro volumes publicados entre 1924 e 1936, e o Catalogue de la Collection de monnaies et médailles de M. Carlos de Beistegui ("Catálogo da colección de moedas e medallas de M. Carlos Beistegui"), editado en 1934. Tamén é salientable a súa obra acerca da arte e da literatura españolas.
Jean Babelon obtivo ao longo da súa carreira tres distincións da Academia Francesa, da que formaba parte: o premio Montyon en 1916 e en 1948, e o premio Broquette-Gonin de literatura, en 1964, polo seu traballo titulado Les Monnaies racontent l'Histoire ("As moedas contan a Historia").
Principais obras
Á parte dos sueus numerosísimos artigos, fundamentalmente numismáticos, cómpre salientar as seguintes publicacións de Jean Babelon:
Intifada de Al-Aqsa
A Intifada Al-Aqsa, ou Segunda Intifada, foi a vaga de violencia que se iniciou a partir do 29 de setembro de 2000 nos territorios palestinos e Israel, rematou a redor de 2005.
O número de mortos, tantos militares como civís, estímase ao redor de 3000 palestinos e 1000 israelís, así como 64 estranxeiros. Cifras de B'Tselem indican que ata o 30 de abril de 2008, o 35.2% dos palestinos asasinados participaran no conflito e o 46.4% "non participaran no conflito", e do 18.5% restante descoñécese se participaran ou non no conflito. Con respecto ás baixas israelís, B'Tselem informa de que o 31.7% era persoal de seguridade e o 68.3% eran civís. Un estudo de 2005 levado a cabo polo Instituto Internacional para a Loita contra o Terrorismo israelí concluia que as mortes palestinas eran principalmente de combatentes e non de civís. Ata o 2005, o ICT situou as baixas militares no 22% e as civís no 78%. A Primeira Intifada durou dende decembro de 1987 ata 1993.
Os Carrás, Goá, Cospeito
Os Carrás é un lugar da parroquia de Goá, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá.
Amlaíb de Escocia
Amlaíb mac Illuilb, finado en 977, foi un rei de Alba. Foi un dos tres fillos de Illulb mac Custantín, e un membro doc clan Áeda meic Cináeda, unha póla da dinastía Alpin. O avó paterno de Amlaíb tiña fortes conexións coa dinastía escandinava de Dublín, e existen probas que suxiren que Illulb e Amlaíb son nomes de orixe nórdica antiga. Se o nome de Amlaíb é unha forma gaélica dun nome escandinavo, podería sinalar que a súa nai era membro da Uí Ímair, e posiblemente neta de Amlaíb Cuarán ou Amlaíb mac Gofraid.
Despois da morte de Illulb en 962, o reinado de Alba foi tomado por Dub mac Maíl Coluim, un membro do clan Custantín meic Cináeda, unha póla rival da dinastía Alpin. Este rei axiña tivo a oposición do irmán de Amlaíb, Cuilén, quen tomou o trono para si mesmo en 966. Cuilén e outro fillo de Illulb foron asasinados en 971, despois do cal o trono foi tomado polo irmán de Dub, Cináed mac Maíl Choluim. Segundo as fontes irlandesas, Cináed matou a Amlaíb en 997.
29 de xaneiro
O 29 de xaneiro é o 29º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 336 días para finalizar o ano, 337 nos anos bisestos.
Nacementos
miniatura|100px|Anton Chekhov.
Mortes
miniatura|125px|Willie Dixon.
Outros
Os 366 días do ano
Juan Rodríguez Cabrero
Juan Rodríguez Cabrero, nado en Cristosende (A Teixeira) o 8 de febreiro de 1880 e finado en Marín o 27 de decembro de 1949, foi un relixioso da Congregación de María e escritor galego en lingua castelá, membro numerario da Real Academia Galega.
Kai apkabinsiu tave
Kai apkabinsiu tave é un filme lituano de 2010 dirixido por Kristijonas Vildžiūnas. O filme foi escollido como a candidato lituano ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 84ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Juan Rodríguez Cabrero
Traxectoria
Ingresou na RAG o 10 de xuño de 1946, a proposta de Salustiano Portela Pazos, Celestino Sánchez Rivera e Antonio Couceiro Freijomil, co discurso "Fr. Francisco Fidalgo de Araújo", sobre o dominico Francisco Araújo, lido por Ángel del Castillo (Rodríguez tiña unha afección á vista), que foi respondido por Paulino Pedret.
Gran biógrafo, escribiu moitos traballos sobre personalidades galegas en diversas publicacións, como o boletín da Comisión de Monumentos de Orense e o Boletín de la Real Academia Gallega.
Finou na súa residencia dos P.P. Paúles de Marín.
Rinlo, Ribadeo
San Pedro de Rinlo é unha parroquia do concello lugués de Ribadeo. A freguesía pertence ó arciprestado de Ribadeo. Segundo o IGE en 2010 tiña 233 habitantes.
Conta cos lugares do Campo de María Méndez, O Campo de San Pedro, O Campo do Cristo, O Cantal, O Cotarelo e A Virxe Branca. Limita ao sur coa parroquia da Devesa, ao leste con Vilaframil, ao oeste con Reinante (do concello de Barreiros) e ao norte co mar Cantábrico. Está atravesada polo regato de San Xulián ou San Xián.
Xentilicio
O seu xentilicio é rinlego.
Toponimia
O topónimo podería derivar do nome do pequeno río que desemboca no seu porto: Rivillus, palabra composta de rivius, (río) e a posposición diminutiva illus (río pequeno, regato). Perdido o v ante o i, fenómeno frecuente na formación das linguas romances, queda Riillus. O hiato formado polos dous ii fai desaparecer un deles, quedando Rillus, que acaba en Rilo, perdendo un l por redución fonética. O n que logo aparece é un fenómeno de nasalización secundaria, como esquecer / esquencer. Na Idade Media estaba documentado como Riilo.
Historia
Vila mariñeira de longa tradición, aparece referenciada no tombo do mosteiro de San Salvador de Lourenzá, nun documento de 1268 que menta o 'Porto de Rielo de Meirengos', base das primeiras cabanas de pescadores. Deu acubillo a tres cetarias, hoxe abandonadas. As súas actividades principais na actualidade son a extracción de percebes e o turismo.
A parroquia foi creada en 1896, segregándose os seus lugares da Devesa. No ano 2009 iníciase o proceso para constituír un BIC, aínda sen rematar en 2022.