cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iuri Gagarin
Legado e tributos
No museo RKK Energiya en Moscova consérvanse os restos do módulo habitable do Vostok 1 que ocupou Gagarin o 12 de abril.
50 aniversario
miniatura|150px|Selo postal romanés en honor da viaxe de Gagarin. O 12 de abril de 2011 celebrouse en todo o mundo o 50 aniversario da viaxe espacial de Gagarin con actos en torno ao que se chama a noite de Iuri ("Yuri's Night" ), este é un evento que se celebra todos os anos nesta mesma data a partir do ano 2001.
A Axencia Espacial Europea (ESA) xunto coas expedicións 26 e 27 na Estación Espacial Internacional (ISS) colaborou nunha película documental sobre o seu voo, First Orbit. A expedición 27 -de tripulación rusa, estadounidense e italiana- embarcou na Soiuz TMA-21 bautizada como Gagarin no seu honor. Desde a ISS enviaron tamén unha mensaxe especial en vídeo para desexar ao mundo unha Boa noite de Iuri, con camisetas coa imaxe de Gagarin.
Corbin Bleu
Corbin Bleu Reivers, nado o 21 de febreiro de 1989, máis coñecido como Corbin Bleu, é un actor, modelo, bailarín e cantante estadounidense. É coñecido polo seu papel en High School Musical, a serie de televisión de Discovery Kids chamada Flight 29 Down e a película orixinal de Disney Channel titulada Jump In!. Tamén ten unha carreira en solitario e lanzou o seu primeiro álbum, Another Side, o 1 de maio de 2007. O álbum atinxiu a cifra de 18.000 copias vendidas na primeira semana. Bleu publicou o seu segundo álbum, Speed of Light, o 10 de marzo de 2009 nos EUA.
Billón (número)
Un billón é un número natural que designa un millón de millóns.
Expresións equivalentes
Escríbese, co mesmo significado:
Similitudes e problemas coa terminoloxía
O termo foi introducido nos séculos XV e XVI en Francia, primeiramente por Nicolás Chuquet.
En Europa e gran parte de América Latina, un billón ou a palabra coa mesma raíz nas distintas linguas (billion, billione, bilió, bilioi, biljoen, bilijon etc.) equivale a un millón de millóns, 1012 ou expresión equivalentes (véxase o apartado anterior).
Na Lusofonía, existen tamén diferenzas entre o portugués europeo (bilião = billón = millón de millóns) e portugués do Brasil (bilhão = mil milhões = mil millóns ≠ billón) que con frecuencia xera confusión.
Esta diferenza de significado provoca que se cometan erros ó traducir artigos do inglés ou do portugués do Brasil. Incluso un británico pode non saber se un texto en inglés fala de "mil millóns" ou un "millón de millóns". O mesmo erro de comprensión xorde cando se fala de números máis elevados, tal como o trillón.
Na economía
O adxectivo billonario derivado de billón mantén a mesma confusión e de feito o termo non aparece no DRAG, bUSCatermos, Dicionario de dicionarios ou no de Estraviz. Referido a un individuo, billonario é quen posúe unha fortuna accesible de ó menos un billón dalgunha divisa, porén, en inglés dos EUA billionaire é quen dispón de one billion, isto é mil millóns (normalmente, en dólares) e trillionaire quen dispuxese de one trillion. Esa cifra en dólares, coa terminoloxía dos EUA, non a acadou ningún invididuo, pero sumadas as fortunas estimadas de Elon Musk, ($264 billion), Jeff Bezos ($177 billion), Bernard Arnault & familia ($167 billion), e a de Bill Gates e de Warren Buffett a cifra estaría próxima. Porén, na terminoloxía europea, todo o PIB nominal da UE (un 22% de la economía global) foi de 18,3 billóns de dólares en 2021 e por tanto a toda a economía mundial non chega aos 90 billóns de dólares; porén, o estimado entre 2022 e 2023 son uns 100 billóns de dólares, que en inglés dos Estados Unidos, son $100 trillion.
As Carreiras, Taboada, Monfero
As Carreiras é un lugar da parroquia de Taboada no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 9 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 4 eran mulleres.
Galería de imaxes de Goiáns, Porto do Son
San Sadurniño de Goiáns é unha parroquia que se localiza no concello de Porto do Son.
Interferometría
A interferometría é unha póla da óptica que aproveita o carácter ondulatorio das ondas electromagnéticas para, combinando dúas ondas e observando o seu patrón de interferencia realizar medidas de moi diverso tipo. Esta van desde a obtención de imaxes melloradas (con maior aumento), ata medidas de temperaturas, distancias, presión, detección de ondas acústicas etc. miniatura|dereita|200px|Interferómetro de Michelson Na astronomía (tal como se fai cos telescopios de Keck), emprégase unha téncica interferométrica para combinar os sinais procedentes de dous ou máis telescopios e acadar unha mellor resolución nas medidas realizadas que a que pode obter un telescopio individual.
Esta técnica é a base para os conxuntos (arrays) de radiotelescopios, que espallados sobre superficies de centos de km cadrados poden producir entre todos unha imaxe equivalente á dun telescopio que tivese un diámetro semellante ao da área na que se distribúen.
Emprégase tamén para medir desprazamentos da orde de e distancias inferiores á longura de onda da luz empregada. Un exemplo histórico sonbranceiro do seu uso atópase no interferómetro de Michelson, que permitiu afirmar que a luz na terra posúe a mesma velocidade independentemente da dirección de propagación, coa conseguinte desautorización da teoría do éter; e fornecendo unha proba clave para a invarianza da velocidade da luz, pedra angular da teoría da relatividade.
Megalampris keyesi
Megalampris keyesi é unha especie fósil de peixe osteíctio da clase dos actinopterixios, subclase dos neopterixios, infraclase dos teleósteos, orde dos lampriformes, e familia dos lámpridos, única do xénero Megalampris, que viviu a finais do Oligoceno en Nova Zelandia, hai uns 26 millóns de anos.
Descrción
Estes restos están expostos no Museo Otago, en Dunedin, Nova Zelandia.
Características
A comparación cos esqueletos das especies vivas dos xénero Lampris, suxiren que medía ao redor de 4 m de lonxitude, que é o dobre da lonxitude das especies vivas dos lámpridos máis grandes, como Lampris guttatus, especie estreitamente relacionada.
Danilo Gabriel de Andrade
Danilo Gabriel de Andrade, nado o 11 de xuño de 1979 en São Gotardo (Minas Gerais), é un futbolista brasileiro. Xoga de centrocampista e o seu actual equipo é o Corinthians.
Derivada
Do mesmo xeito pódese definir o valor da función derivada para calquera punto do dominio de f(x) \,, na cal se expresa o valor da derivada para tódolos puntos continuos do dominio:
dereita|330px
Exemplos da definición
Derivada dunha función polinómica:
Derivada da función logaritmo:
Exemplos de aplicación
lim 2x+1= x->2
Utilidade
O uso da derivación ten valido para explicar ou determinar multitude de situacións da física ou da xeometría. Un pequeno exemplo pode ser a seguinte táboa:
onde se pode comprobar que o valor de dimensión espacial N se corresponde coa derivada do valor de dimensión espacial N+1 da mesma figura.
Outro caso na física sería o valor da posición, velocidade e aceleración dunha partícula expresadas en función do tempo, que son cada unha derivada da anterior:
Obituary
Obituary é unha banda estadounidense de death metal formada en outubro de 1984 en Tampa, Florida. Initicialmente chamouse Executioner, nome que cambiaría por Xecutioner en 1986 para evitar confusións co grupo de thrash metal Executioner de Boston, e posteriormente volverían cambiar polo definitivo Obituary en 1988. A día de hoxe a banda está composta polo vocalista John Tardy, o guitarrista Kenny Andrews, o guitarrista Trevor Peres, o baixista Terry Butler e o batería Donald Tardy. Obituary pasou por varios cambios na súa formación, sendo só Peres e os irmáns Tardy os únicos membros constantes. A banda tivo un papel fundamental no desenvolvemento da música death metal, e é un dos grupos do xénero máis exitosos de todos os tempos. Ata a data Obituary leva publicados dez álbums de estudio.
Simon Neil
Simon Alexander Neil (nado o 31 de agosto de 1979 en Irvine, North Ayrshire) é un guitarrista e vocalista escocés coñecido polo seu traballo nas bandas Biffy Clyro e Marmaduke Duke.
Traxectoria
Simon Neil formou Biffy Clyro en 1995 aos 15 anos de idade recrutando a Ben Johnston e a un batería chamado Barry, facéndose chamar Screwfish. Barry foi substituído ao pouco tempo por James Johnston, o irmán xemelgo de Ben, completándose a formación actual de Biffy Clyro. En 1996, o trío trasladouse a Glasgow, onde Neil estudaba electrónica musical na universidade. Tamén estudou cine e televisión durante un ano antes de adicarse enteiramente á música. No ano 2000, foi vista no escenario de bandas sen selo do festival T in the Park por un representante de Beggars Banquet, e pouco despois acabarían asinando un contrato co selo.
Biffy Clyro leva editados dende entón cinco álbums, asinou cunha grande discográfica, e xirou sen descanso. Neil afirmou que as letras de Biffy Clyro adoitan a saír de frases que escribe nun caderno que ten na súa cama.
Neil tamén toca con JP Reid da banda de Ayrshire Sucioperro en Marmaduke Duke, baixo o seudónimo "The Atmosphere", editando o seu primeiro álbum, The Magnificent Duke, no ano 2005.
O 11 de maio do ano 2009 o dúo editou o seu segundo álbum de estudio, Duke Pandemonium, e na actualidade están traballando na súa continuación (que tamén será o final dunha triloxía), chamado The Death of the Duke.
Machine Head
Machine Head naceu cando Flynn se sentiu musicalmente insatisfeito coas súas bandas Forbidden e Vio-lence e pediu comezar un proxecto paralelo. Cando lle negaron esta petición, deixou os grupos e formou Machine Head en 1991 con Duce, Logan Mader e Tony Constanza. O primeiro álbum da banda, Burn My Eyes, foi un grande éxito en Europa onde chamaron a atención do programa Headbangers Ball da MTV. Nos Estados Unidos (onde o programa foi retirado durante o movemento grunge) Machine Head non tería éxito ata álbums posteriores.
O grupo estivo a piques de separarse en 2002 despois de que fallasen as negociacións co seu selo, Roadrunner Records, no medio da controversia que rodeu ao seu cuarto álbum Supercharger (editado tres semanas despois dos atentados do 11 de setembro de 2001) fixo que o tema "Crashing Around You", que tiña un vídeo no que saían edificios ardendo, fose retirado de todos os medios de comunicación. A banda volveu a asinar con Roadrunner pouco despois e editou catro álbums dende entón, Through the Ashes of Empires en 2003, The Blackening (co que a banda conseguiu a súa primeira nomeación aos Grammy) en 2007, Unto the Locust en 2011 e Bloodstone & Diamonds en 2014.
Lupus
O termo Lupus (do latín lupus, lobo), pode referirse a:
Vonnas
Vonnas é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Vicálvaro
dereita|miniatura|Localización en Madrid. Vicálvaro é unha antiga vila da provincia de Madrid que actualmente constitúe un distrito do leste da cidade de Madrid. Limita ao oeste co distrito de Moratalaz, ao norte co de San Blas, ao sur co de Vila de Vallecas e ao leste cos municipios de Coslada e Rivas-Vaciamadrid.
División administrativa
A estes tres grandes barrios, hai que sumar o polígono industrial de Vicálvaro, así como outros núcleos de poboación que, construídos sobre terreos pertencentes ao distrito, están máis próximos ao casco urbano doutros municipios que ao resto de zonas urbanas de Vicálvaro. Algúns destes núcleos fóronse incorporando aos devanditos municipios (Coslada e Rivas-Vaciamadrid) mercé á acordos entre o Concello de Madrid e os consistorios dos citados municipios.
Así mesmo, o distrito conta cunha enorme extensión de terreos sen urbanizar. Estes terreos, de natureza rústica ata 1989, foron declarados urbanizables no Plan Xeral de Ordenación Urbana aprobado no devandito ano. Actualmente, atópanse en distintas fases burocráticas previas á súa urbanización. Unha vez superados estes trámites, comezará a urbanización de catro novos barrios no distrito de Vicálvaro, que pasará así a ser un dos máis poboados da capital madrileña. Estes catro barrios son:
O desenvolvemento dos dous últimos barrios (Los Ahijones e Los Cerros) está actualmente paralizado, en cumprimento dunha sentenza do Tribunal Supremo que declarou inválida a declaración dos terreos que compoñen estes e outros novos barrios de Madrid como urbanizables. Estes terreos estaban considerados como de especial protección, polo que a sentenza considera ilegal a parte do Plan Xeral de Ordenación Urbana que transformou este solo en urbanizable.
Sakana
miniatura|280px|Mapa de Sakana. Sakana (en Barranca) é unha comarca de Navarra, dentro da meiriñado de Pamplona que engloba 3 vales (Arakil, Ergoiena e Burunda) e 15 concellos. Ten unha extensión de 305,5 quilómetros cadrados e unha poboación de 20 028 habitantes. Está delimitada polo norte pola serra de Aralar e polo sur polas serras de Andia e Urbasa. Aínda que a comarca está dividida en 3 vales, tamén é chamada Val de Sakana.
A Casabranca, Taboada, Monfero
A Casabranca é un lugar da parroquia de Taboada no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Segundo o INE en 2010 tiña 6 habitantes (2 homes e 4 mulleres).
Antena de Bailadora
A Antena de Bailadora é unha instalación de telecomunicacións da Armada Española situada en Bailadora, Ares.
Descrición
A antena construíuse sobre ás ruínas das defensas militares existentes. No lugar había unhas baterías costeiras de principios do século XIX. Instalacións que foron adaptándose co tempo ata o uso actual como antena de telecomunicacións da Armada Española. Unha parte da zona foi reempregada para a construción da antena e o edificio de comunicacións.
Premio Ada Byron do CPEIG
O Premio Ada Byron do CPEIG é un galardón que outorga anualmente o Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia (CPEIG) coa finalidade de dar visibilidade á participación feminina en todos os niveis da tecnoloxía: como usuarias, como emprendedoras, como xeradoras de innovación, investigadoras e líderes do sector das novas tecnoloxías. . Leva o nome de Ada Byron.
Este galardón é unha das categorías que se inscríben nos premios anuais que outorga o ente colexial durante a Noite da Enxeñaría en Informática de Galicia, unha cea gala onde o CPEIG pretende mostrar á sociedade o traballo desenvolto por enxeñeiros e enxeñeiras en informática dentro da sociedade da información e as iniciativas relacionadas co ámbito das TIC. A primeira edición do Premio Ada Byron tivo lugar en 2012.
Galardoadas
miniatura|Luz Castro Pena Estas son as mulleres premiadas nas distintas edicións:
O Colexio valorou a intensa traxectoria profesional da galardoada, enxeñeira Informática pola Universidade da Coruña, e a súa implicación na defensa da Enxeñaría en Informática. Socia fundadora de Imaxin Software, empresa na que é directora da área especializada no desenvolvemento de xogos educativos e produtos multimedia, Luz Castro é profesora interina na Facultade de Comunicación Audiovisual da Universidade da Coruña desde o ano 2008. A premiada foi vicepresidenta da Asociación de Empresas Galegas Adicadas a Internet (Eganet) entre os anos 2008 e 2010. No ano 1994 fundou a Plataforma polo Galego na Informática e foi vicepresidenta da Mesa pola Normalización Lingüística no período 2002 /2004.
O Colexio recoñeceu a "súa achega na aplicación da intelixencia artificial ao ben social e o seu impulso ao enfoque feminino da tecnoloxía".
Ligazóns externas
Páxina web do Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia
N-aciletanolamina
miniatura|dereita|Estrutura química xeral dunha N-aciletanolamina. Unha N-aciletanolamina é un tipo de amida de ácido graxo formada por unha molécula de varios posibles tipos de grupos acilo enlazada co átomo de nitróxeno da etanolamina. Estas amidas conceptualmente poden formarse a partir dun ácido graxo e unha etanolamina, que se enlazarían liberando unha molécula de auga, pero, en realidade, a síntese biolóxica coñecida destas substancias realízaa o encima fosfolipase específica D clivando a unidade fosfolípido dunha N-acilfosfatidiletanolamina. Outra ruta depende da transesterificación de grupos acilo da fosfatidilcolina pola actividade dunha N-aciltransferase (NAT), que dá lugar a N-acilfosfatiletanolaminas precursoras das N-aciletanolaminas.
Os sufixos -amina e -amida nos nomes destes compostos refírense ao único átomo de nitróxeno da etanolamina por onde se unen os dous compoñentes do composto: denomínase "amina" na etanolamina porque considérase como un nitróxeno terminal libre nesa subunidade, mentres que se denomina "amida" cando se considera que está asociado co grupo carbonilo da subunidade acilo. Os nomes destes compostos poden atoparse tanto coa denominación "amida" coma "amina" dependendo do autor.
Exemplos de N-aciletanolaminas son:
Pexegueiro, Tui
San Miguel de Pexegueiro é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. A parroquia está situada no val do Río Furnia, na parte noroccidental do concello. Limita ao norte con Malvas, ao leste con Randufe e Areas (as tres parte co concello de Tui) e ao sur e oeste co concello de Tomiño. miniatura|293x293px|Mapa das parroquias de Tui
Demografía
Segundo o padrón municipal de 2019 tiña 454 habitantes (258 mulleres e 254 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 521 habitante.
Historia
Nesta parroquia houbo durante a Idade Media un mosteiro beneditino que aparece citado na documentación histórica xa desde o século X. O topónimo da parroquia aparece na documentación medieval coma Persegario, Pesigario ou Persecario.
Patrimonio
Posúe unha igrexa románica con engadidos posteriores, incluído a ábsida que data do século XVIII. No interior destacan unha enorme pía bautismal tamén románica e os retablos barrocos.
Lingua exipcia
A lingua exipcia é a máis antiga lingua de Exipto, pertencente á familia lingüística afroasiática. A frase completa máis antiga que se coñece da lingua exipcia data do ano -2690, o que a converte nunha das linguas escritas máis antigas que se coñecen, xunto co sumerio. O exipcio falouse até o século XVII na súa evolución copta. A lingua nacional do Exipto moderno é o árabe exipcio, que substituíu gradualmente ó copto como a lingua de uso habitual nos séculos posteriores á conquista musulmá de Exipto.
O copto é aínda empregado na actualidade como lingua litúrxica da Igrexa Ortodoxa Copta. Ten uns poucos centos de falantes fluídos.
Historia da lingua
dereita|miniatura|350px O exipcio pasou polas seguintes etapas:
O exipcio antigo, medio e tardío escribíronse usando as escritas xeroglífica e hierática. Para o demótico usouse unha escrita derivada do hierático, que ten unha aparencia semellante á do árabe actual (aínda que non estean relacionadas). O alfabeto do copto é unha forma modificada do alfabeto grego con certos símbolos tomados do demótico para sons que non aparecían en grego antigo.
Estrutura
O exipcio é unha lingua afro-asiática típica. O vocabulario consiste en raíces de tres consoantes, como en /nfr/, "fermoso". Nalgúns casos só había dúas, como por exemplo en /r'/ "sol" (a apóstrofe representa unha fricativa farínxea sonora, e noutros podía haber até cinco, como en /sxdxd/ "estar cos pés para riba". Destas consoantes derivaban outras palabras engadíndolles vogais e outras consoantes. Porén, non se sabe de que vogais se trataba, xa que non se transcribían. Así, ankh podería ser tanto "vida", como "vivir" como "vivente". Na transcrición, "a", "i" e "u" representan consoantes: por exemplo, o nome Tutankhamon escribíase "twt 'nkh ymn". A estes valores téñenselle asignado sons xenéricos para permitir pronuncialos. Porén, esta convención leva a moitos a pensar que se trata dunha pronuncia real que, de novo, é totalmente descoñecida.
Fonoloxicamente, o exipcio contrastaba consoantes bilabiais, labiodentais, palatais, velares, uvulares, farínxeas e glotais nunha distribución que puidera ser semellante á do árabe.
As escritas exipcias
Non é certo que os xeróglifos sexan imaxes que representen ideas en vez dos sons da lingua. As formas tómanse, en efecto, de obxectos reais e imaxinarios, pero a maioría úsanse polo seu valor fonético. Así, o xeróglifo que representa unha casa pódese usar para escribir a palabra pr (descoñécense as vogais!), que significa "casa". Úsase o mesmo xeróglifo para a palabra prj, "saír", debido á semellanza na pronuncia. Para asegurarse de que non hai ambigüidade en relación a que palabra se pretendía representar, os escribas engadían un par de pernas en movemento por debaixo da casa para clarificar que se trataba de prj e non de pr. Para aclarar aínda máis a pronuncia, moitas veces engádeselle tamén o xeróglifo que representa unha boca (ro) entre a casa e as persas en movemento, de maneira que o conxunto se lea "Palabra que soa como a palabra para casa, remata en r e está relacionada con camiñar". A escrita xeroglífica é, por tanto, unha mestura de compoñentes fonéticos e semánticos. Pódese ver este exemplo no artigo sobre os xeróglifos exipcios.
Tamén se usaron a escrita hierática (unha versión cursiva da xeroglífica) e a demótica (máis cursiva e abreviada). Conforme Exipto pasaba a ser parte do mundo grego e, posteriormente, do Imperio Romano, estes sistemas foron substituídos polo alfabeto grego, que se usou primeiro para manuscritos máxicos e posteriormente cristiáns (copto). É así que algúns xeróglifos exipcios continúan hoxe en día a seren usados na igrexa copta.
Stanford Moore
Stanford Moore nado o 4 de setembro de 1913 en Chicago (Estados Unidos) e finado o 23 de agosto de 1982 en Nova York, foi un químico, bioquímico e profesor universitario estadounidense galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1972.
Lingua exipcia
Xeróglifos
miniatura|dereita|Sección do [[Papiro Prisse, da Biblioteca Nacional, en París, Francia. Atopado en Tebas en 1846. Contén copias en hierático dos Preceptos de Kamemna e dos Preceptos de Ptah-hotep.]]
O uso das escritas
Os xeróglifos usáronse na maioría das formas de comunicación escrita que nos teñen chegado desde os Imperios Vello e Medio, polo menos nos documentos oficiais. Empregouse, en particular, sempre nas inscricións monumentais e decorativas. A versión cursiva aparece en textos relixiosos e no Libro de Kemyt (o "libro de texto" dos escribas). A escrita hierática xa se usaba na administración corrente durante o Imperio Antigo e nos documentos relixiosos en papiro. No Terceiro Período Intermedio algunhas inscricións monumentais foron escritas en hierático, o que constituíu o punto de partida para unha hierática anormal que se empregou na área tebana durante os séculos IX a VII e para a demótica desde comezos do século VIII no norte e un século máis tarde en todo o Exipto. O texto en xeróglifos máis recente coñecido é do ano 364 a.C.
Stanford Moore
Biografía
Estudou química na Universidade Vanderbilt en 1935, graduándose como Cum laude. Realizou o doutoramento en química orgánica en 1938 na Universidade de Wisconsin-Madison. Na Universidade Rockefeller de Chicago iniciou os seus traballos de investigación xunto a Max Bergmann e foi nomeado profesor de bioquímica. Durante a segunda guerra mundial estivo adscrito no Departamento de Investigación Científica e Desenvolvemento en Washington, D.C..
Trofeo Teresa Herrera 1981
O Trofeo Teresa Herrera de 1981 foi a 36ª edición do torneo. Celebrouse na Coruña entre o 7 e o 9 de agosto de 1981. O campión foi o Dynamo de Kíiv, que derrotou na final ao Atlético de Madrid, logrando o seu primeiro título.
Stanford Moore
Investigacións científicas
A partir de 1945 comezou a colaborar activamente con William Howard Stein nas súas investigacións sobre a estrutura da ribonucleasa, nas cales axudoulles en gran medida o seu método de análise de aminoácidos mediante unha columna cromatográfica de separación cuantitativa. Ambos os bioquímicos idearon e perfeccionaron un analizador automático de aminoácidos, indispensable hoxe en día no estudo das proteínas e que permitiron medir a actividade catalítica das encimas.
En 1972 foi galardoado coa metade do Premio Nobel de Química, que compartiu con William H. Stein, polos seus traballos sobre a relación entre a estrutura química e a actividade catalítica do núcleo das moléculas da ribonucleasa. A outra metade do premio recaió en Christian B. Anfinsen polos seus traballos sobre a ribonucleasa.
Trofeo Teresa Herrera 1981
Nesta edición do torneo inaugurouse a nova bancada de Tribuna do estadio de Riazor.
Lingua exipcia
O uso das escritas
As sistemas de escrita permaneceron bastante fixados. Durante a XVIII dinastía a lingua oral e a escrita distanciáronse bastante. O exipcio tardío, que se falaba durante o Imperio Novo, empregouse en documentos hieráticos das dinastías XIX e XX, mentres que algúns textos xeroglíficos seguíanse escribindo nunha forma imprecisa de exipcio medio. As formas hieráticas comezaŕonse a diferenciar dos textos relixiosos do exipcio medio e dos documentos profanos do exipcio tardío.
O demótico, que corresponde á lingua falada nos séculos VII e VI a.C., suplantou ao exipcio tardío, mentres que o exipcio medio mantívose como lingua formal e monumental até o fin da civilización exipcia.
A escrita hierática pódese transcribir sempre en xeróglifos, aínda que o resultado non é o mesmo que cando o texto foi composto orixinariamente en escrita xeroglífica. O demótico, porén, é independente dos sistemas anteriores. Os xeróglifos en cursiva desapareceron durante o I Milenio; a escrita hierática empregouse nos textos relixiosos até o final; nos documentos administrativos utilizouse só o demótico.
Sintaxe dos xeróglifos
Como xa se dixo, a maioría dos xeróglifos que aparecen nun texto non representan os obxectos que semellan. Son fundamentalmente sons ou determinativos que mostran o tipo de palabra de que se trata. Os xeróglifos podíanse escribir das seguintes maneiras:
A cursiva xeroglífica escríbese habitualmente en columnas, de arriba a baixo ou horizontalmente, de dereita a esquerda. Nas etapas posteriores da cursiva xeroglífica, escríbese horizontalmente, de dereita a esquerda; os xeróglifos verticais hainos que ler de arriba para baixo. Habitualmente resulta doado determinar como se han de ler os xeróglifos, mesmo se non se entende o seu significado. Por exemplo, nos xeróglifos que teñen un "diante" e un "detrás" (por exemplo, unha persoa), se miran cara a dereita (o máis frecuente) indican que o texto se le de dereita a esquerda, e viceversa.
Así, se se mostra un home sentado mirando cara á dereita, entón todos os xeróglifos cun "diante" e un "detrás" claros mirarán tamén para a dereita. Os que se len para a esquerda chámanse "retrógrados".
Os xeróglifos agrúpanse tamén en secuencias claras, o cal axuda á lectura e corresponde co sentido estético exipcio. Normalmente, dous ou máis curtos ou delgados (dependendo no sentido en que se vaian escribindo) escribiríanse no mesmo bloque que os demais. Ás veces, un símbolo alto ou ancho reduciríase para colocalo xunto con outro curto ou delgado.
Por último, os xeróglifos non contan cunha puntuación normativa. Os textos relixiosos non teñen nada de puntuación, mentres que os textos a partir do exipcio medio usaban puntos entre as liñas de pensamento importantes.
Como se descifraron os xeróglifos
miniatura|Escrita demótica nunha [[réplica da pedra de Rosetta.]]
Até recentemente pensábase que os xeróglifos lles asociaban significados emocionais aos símbolos usados. Por exemplo, que se escollera un ganso para o xeróglifo para "fillo" porque os gansos queren aos seus fillos máis que os demais animais. A verdadeira razón é que a palabra para ganso era un homófono da de fillo. Carecíase tamén de material complementario que permitise comparar a tradución cun texto coñecido.
Athanasius Kircher, un estudante de copto, tivo a idea de que esta lingua tivese algunha relación co exipcio antigo, pero foi incapaz de probalo xa que non foi quen de transliterar os xeróglifos. En 1799 descubriuse a pedra de Rosetta, que contiña un texto en xeróglifos, demótico e grego antigo que se asumiu que eran traducións do mesmo.
Nos xeróglifos, o nome dos faraóns e dos deuses insírese nun círculo chamado cartucho. Jean-François Champollion, un estudoso francés, demostrou como se escribía en xeróglifos o nome Kleopatra. Ademais, dado que coñecía o copto, asumiu que moitos símbolos que mostraban obxectos cotiáns habían de pronunciarse como en copto.
A aplicación destes coñecementos a outras fontes xeroglíficas máis coñecidas confirmou o traballo de Champollion e permitiu o estudo final dos xeróglifos exipcios.
A Casanova, Taboada, Monfero
A Casanova é un lugar da parroquia de Taboada no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 13 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 8 eran homes e 5 eran mulleres.
Área metropolitana de Pamplona
miniatura|250px|Concellos que forman a área metropolitana de Pamplona. A área metropolitana de Pamplona (en Iruñerria) é un núcleo urbano que se estende arredor da cidade de Pamplona, a capital da Comunidade Foral de Navarra, e está delimitada polo ámbito xeográfico da Cuenca de Pamplona.
Está formada polos concellos de: Antsoain, Aranguren (Mutiloa), Barañain, Beriain, Berriobeiti (Aitzoain, Berriogoiti, Berriobeiti e Artika), Berriozar, Burlata, Zizur Zendea, Eguesibar (Olatz Txipia, Sarriguren e Gorraitz), Etxauri, Ezkabarte (Arre e Orikain), Galar (Cordobilla), Uharte, Txulapain, Noain (só Noain), Olaibar, Oltza Zendea, Orkoien, Pamplona, Tiebas-Muru Artederreta, Atarrabia, Zabaltza e Zizur Nagusia.
A súa poboación no 2010 era de 348 753 habitantes, cunha superficie de 488,6 km², o que supón unha densidade de 685,28 hab/km².
Billy Dee Williams
Billy Dee Williams, nado William December Williams, Jr. o 6 de abril de 1937 en Nova York, é un actor e cantante estadounidense.
Traxectoria
Williams é sobre todo coñecido polo papel de Lando Calrissian na triloxía orixinal de Star Wars. Tamén interveu con papeis secundarios no cine, o máis salientable foi o de Harvey Dent en Batman (1989) e en series de televisión como Scrubs.
Iwan Rheon
Iwan Rheon, nado en Carmarthen o 13 de maio de 1985, é un actor e cantante galés. É coñecido por interpretar a Simon Bellamy en Misfits e a Ramsay Bolton na serie da HBO Game of Thrones.
Kawaii Kare
"Kawaii Kare" (かわいい彼) é o undécimo single do grupo xaponés de J-Pop chamado Melon Kinenbi, lanzado ó mercado o 3 de decembro do ano 2003 baixo o selo Zetima e producido por Tsunku.
Liga ASOBAL 2002/03
A Liga ASOBAL 2002-03 foi a 52ª edición da liga española de balonmán, a 13ª coa denominación Asobal. A competición contou con 16 equipos, que se enfrontaron entre si en dúas voltas, completando 30 xornadas. O campión final foi o FC Barcelona, que acadou o seu 16º título de campión.
Condado de Galați
O condado de Galați (en romanés Judeţul Galați) é unha provincia de Romanía con capital en Galați.
A poboación desta provincia é de 619.556 habitantes (en 2002) nunha superficie de 4.466 km², cunha densidade de poboación de 139 hab/km².
Divisións administrativas
O distrito conta con 2 municipios, 2 cidades e 59 comunas.
Manuel López Poy
Manuel López Poy, nado en Sarria en 1958, é un xornalista, guionista e autor de banda deseñada galego, tamén coñecido como Manolo López.
Traxectoria
Marchou a Madrid a estudar xornalismo, e alí exerceu durante moitos anos ese oficio. Despois traballou en xornais, radios e televisións en Andalucía, Galicia e Cataluña. Ultimamente traballa como periodista freelance para revistas de música, viaxes e motor. É director do documental La frontera de papel: cinco historias de nostalgia y esperanza. Publicou o libro Camino a la libertad: historia social del blues, codirixe o programa de radio Bad Music Blues. Tamén dá conferencias sobre novela negra, banda deseñada e cultura da discapacidade. Colaborou nunha curta de ciencia ficción para a revista de fantasía Cthulhu.
Constellation Records
Constellation Records é un selo discográfico independente canadense baseado en Montreal, Quebec e fundado no ano 1997 por Ian Ilavsky e Don Wilkie. Ten editado álbums de moitas bandas de post-rock como Godspeed You! Black Emperor, Thee Silver Mt. Zion Memorial Orchestra & Tra-La-La Band e Do Make Say Think.
Artistas
Listaxe de artistas que editaron discos con Constellation Records:
Randufe, Tui
Toponimia
O topónimo Randufe é de orixe xermánica, o sufixo -ufe/ulfe significa lobo.
Historia
Esta parroquia conta cunha longa historia de ocupación humana desde a prehistoria. Os achados máis antigos correspóndense con restos de machadas paleolíticas. . Entre as primeiras expresións artísticas atopamos varios petróglifos, entre os que destacan os do Alto do Coello, da Idade de Bronce (1800-600 a. C.). Na Idade de Ferro existíu un asentamento no barrio da Guía, o chamado Castro de Cotarel.
Castiñeiroa, Maceda, Melide
Castiñeiroa é un lugar da parroquia de Maceda no concello coruñés de Melide, na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 28 habitantes (11 homes e 17 mulleres).
Eric Erlandson
Eric T. Erlandson, nado o 9 de xaneiro de 1963 nos Ánxeles (California), é un músico estadounidense coñecido por ser cofundador e guitarrista da banda de rock alternativo Hole.
Música no faiado
Música no faiado é unha novela infantil e xuvenil de Miguel Ángel Alonso Diz publicada en 2018.
Eric Erlandson
Biografía
Erlandson naceu e medrou en San Pedro, un distrito dos Ánxeles. A súa familia é procedente de Suecia. Durante os seus anos de universidade traballou na cadea de tendas de discos Licorice Pizza. Posúe un título de grao en económicas, coa especialización en mercadotecnia, obtido na Loyola Marymount University, onde o seu pai, Theodore Erlandson, foi decano.
Música no faiado
miniatura|O autor asinando a obra na presentación en [[Bueu o 19/12/2018]]
Eric Erlandson
Biografía
Antes de formar Hole, Erlandson traballou na Capitol Records. Tiña amizade con Kurt Cobain e Courtney Love e chegou a saír coa actriz Drew Barrymore, que é a madriña da filla de Cobain e Love, Frances Bean. Tamén tivo unha relación coa baixista de Hole Kristen Pfaff, que morreu dunha sobredose de heroína dous meses despois da edición do segundo álbum da banda, Live Through This.
Música no faiado
Características
A novela está encadrada na colección Merlín e indicada para lectores de 11 anos en adiante. É un libro de gran sensibilidade que ispe acontecementos do pasado recente dunha familia.
Eric Erlandson
Hole
A mediados de 1989 Eric respondeu a un anuncio posto por Courtney Love na revista Flipside e xunto coa baixista Lisa Roberts, irmá da actriz Julia Roberts, formarían Hole. Realizarían os seus primeiros concertos coa batería Caroline Rue e o guitarrista Mike Geisbrecht. Roberts foi substituída por Jill Emery e Geisbrecht deixaría a banda antes da gravación do seu primeiro álbum, Pretty on the Inside, aparecido en 1991.
Música no faiado
Características
Segundo a Editora: A represión, a emigración, o racismo, o medo e un evocador percorrido pola música do século XX conforman un libro de gran sensibilidade que, a través dos ollos inocentes de dous irmáns, ispe acontecementos do pasado recente dunha familia que non deixan de ser tamén o relato compartido de moitos galegos e galegas.
Eric Erlandson
Hole
Pretty on the Inside chegou a ter bastante éxito no underground británico. Rue deixou a banda en abril de 1992 e entraron no grupo a batería Patty Schemel e a baixista Kristen Pfaff. Hole asinou un contrato con selo DGC en 1992, e un ano despois comezou a gravar o seu álbum Live Through This.
Música no faiado
Características
Para Ramón Nicolás: escrito con sensibilidade e contención onde a música ocupa un papel protagonista a carón do desvelamento dunha historia familiar anoada cos fíos da memoria, aquén e alén mar. E o certo que esta "Música no faiado" revela unha voz que se manexa con habilidade e atractivo no desenvolvemento dunha historia na que conxuga, como se deduce do seu título, música e, dalgún xeito, memoria.
Para Manrique Fernández: ''E faino cun estilo directo e sen artificios, conseguindo así unha lectura doada e amena. A emigración, a supervivencia, as relacións familiares e a memoria, son outros dos alicerces sobre os que se sustenta un relato imprescindible nestes tempos de reggaeton.''
Eric Erlandson
Hole
En maio do 2002 Eric e Courtney Love anunciaron oficialmente a disolución de Hole a través da súa páxina web, indicando que "non gravarían ou xirarían máis xuntos".
Música no faiado
Trama
miniatura|John Lennon aparece varias veces nesta novela ''A todos os músicos e as músicas do mundo. Dun xeito especial a David Zarandón''
Eric Erlandson
Hole
No ano 2009, Love anunciou que o seu seguinte álbum en solitario, Nobody's Daughter, sería editado baixo o nome de Hole e falou dunha reunión da banda, co guitarrista Micko Larkin substituíndo a Erlandson. Auf der Maur foi a primeira en responder á noticia, dicindo que iso poñía en perigo unha reunión real de Hole, e Erlandson afirmou que el e Love "tiñan un contrato". Posteriormente revelouse que ese contrato era para previr calquera reforma sen que ambos estivesen involucrados.
Música no faiado
Trama
É a última fin de semana das vacacións de Nadal. Os pais e a avoa teñen que baixar á vila de compras e deixan a Lucía e Miguel co avó. Os nenos gostan de mirar as estrelas co telescopio agasallo da avoa.
Eric Erlandson
Outros proxectos
Durante 1996, Erlandson formou un proxecto de curta vida, Rodney & the Tube Tops, con Thurston Moore de Sonic Youth e outros músicos. Editaron un sinxelo, "I Hate The '90s", e o proxecto disolveuse pouco despois. Cando Hole se desfixo, compuxo temas coa actriz Bijou Phillips e colaborou no álbum de estra en solitario de Melissa Auf der Maur, titulado Auf der Maur, tocando a guitarra na canción "Would If I Could". Saíu de xira coa banda do seu amigo Bill Bartell, White Flag, e actuou dúas veces cun grupo onde estaba o vocalista John Wolfington e o batería Blackie Onassis de Urge Overkill. No 2007, Erlandson formou o proxecto de improvisación RRIICCEE, co seu veciño Vincent Gallo. A banda xirou polos Estados Unidos e o Canadá, e tocaron no Fuji Rock Festival no Xapón. Erlandson entón deixou o grupo.
Enzima
miniatura|Modelo do enzima purina nucleósido fosforilase (PNP) xerado por computador. Os/as enzimas (ou encimas) son un grupo de compostos orgánicos de natureza en xeral proteica (existen tamén enzimas constituídos por ARN, chamados ribozimas), con actividade intra ou extracelular que teñen funcións catalíticas, catalizando reaccións químicas, que, sen a súa presenza, serían imposibles ou non poderían ter lugar á velocidade axeitada. Isto conséguese a través da diminución da enerxía de activación precisa para que se dea unha reacción química, resultando no aumento da velocidade desta e posibilitando así o metabolismo dos seres vivos. A capacidade catalítica dos enzimas fainos adecuados para aplicacións industriais, como na industria farmacéutica ou na alimentaria.
Eric Erlandson
Outros proxectos
O 31 de outubro do 2010, Erlandson actuou cunha nova banda, Empty Bird, no Show Cave de Los Angeles. Na actualidade está compoñendo cancións coa icona folk Donna Carson.
Música no faiado
Trama
O avó ronca e dorme. Lucía improvisa unha canción coa figura de John Lennon mentres Miguel toca a guitarra cun pau de vasoira. O avó tenlles contado multitude de historias relacionadas coa música, pensan que moitas son inventadas. Durante o xogo as cachimbas do avó acaban tiradas polo chan.
Enzima
En sistemas vivos, a maioría das reaccións bioquímicas danse en vías metabólicas, secuencias de reaccións nas que o produto dunha reacción utilízase como reactivo na seguinte. Diferentes enzimas catalizan os diferentes pasos das vías metabólicas, actuando de forma concertada de xeito que non se interrompa o fluxo nesas vías. Ademais, a actividade de cada enzima pode ser regulada, aumentándoa, diminuíndoa ou mesmo deténdoa, co obxectivo de modular o fluxo da vía metabólica na que se insire.
Música no faiado
Trama
Cando andan a procurar os zumes que prepara a avoa escoitan enriba deles un sospeitoso “tap, tap, tap” repetido. Conseguen baixar a escaleira despregable e subir ao faiado con moito esforzo. Lucía xoga a asustar o irmán na escuridade.
Acenden a luz e descobren unha morea de mobles e cousas, coma un grande sombreiro e unhas curiosas lentes. Xogan, imaxinan e atopan un recorte de xornal: ''Robert Johnson in concert. Whit Aquilino Rocha. May 1938, Mississipi''. Grazas ás súas clases de inglés Lucía consegue entender algo do artigo. O avó tamén lles contara que fora amigo de John Lennon, sería verdade? Dan cun cartafol que pon ARA 1938. Está cheo de fotos de músicos. Nunha delas está o seu bisavó con Robert Johnson, do que tamén hai un disco.
Enzima
O ramo da bioquímica adicado ao estudo e caracterización dos enzimas é a enzimoloxía.
Música no faiado
Trama
Descobren máis cartafoles ordenados desde 1937 coas letras ARA, que significaría? Tamén atopan un vello gramófono. Van ao baúl que o avó ten debaixo da cama e collen máis fotos antigas.
Enzima
Actividade enzimática
Os enzimas transforman unha substancia, chamada substrato, noutra diferente denominada produto, e son extremadamente específicas para a reacción que catalizan. Isto quere dicir que, en xeral, un mesmo enzima cataliza un e só un tipo de reacción química (aínda que poden existir varios enzimas que catalicen a mesma reacción). Consecuentemente, o tipo de enzimas atopados nunha célula determina o tipo de metabolismo que a célula efectúa.
Música no faiado
Trama
Os irmáns seguen remexendo nas fotos e papeis no faio. Descobren a quen corresponden o ARA: Aquilino Rocha Alonso. Hai nomes en inglés, datas de concertos aos que asistiu o bisavó e mesmo un nome de muller, “Bessie”, e un poema a ela dedicado.
Maria Falconetti
Renee Jeanne Falconetti, nada en Pantin o 21 de xullo de 1892 e finada en Buenos Aires o 12 de decembro de 1946, foi unha actriz francesa de cinema e teatro.
Enzima
Actividade enzimática
A velocidade da reacción catalizada por un enzima aumenta debido á diminución da enerxía de activación necesaria para transformar o substrato no produto. A aceleración da reacción pode ser da orde de varios millóns de veces: por exemplo, o enzima orotidina-5'-fosfato descarboxilase diminúe o tempo da reacción que cataliza de 78 millóns de anos a 25 milisegundos.
Música no faiado
Trama
Miguel baixa ao cuarto do avó que está todo revolto por eles. Tenta arranxar un pouco a desorde temendo o castigo cando cheguen os pais. Colle a caixa de puros do avó chea de fotos. Nunha delas está o bisavó Aquilino co avó Estevo. Bota man da tableta para conectarse no faiado e ver máis detalles. Mais ao subir pola escaleira coa caixa e a tableta, esta cauelle ao chan e escachou a pantalla. Un desastre!
Maria Falconetti
Traxectoria
Debutou no teatro en 1918 na obra L'Arlésienne. Porén, o seu papel máis recordado foi no cinema, no filme La Passion de Jeanne d'Arc, de Dreyer no que interpretou a heroína Xoana de Arco. Tras esta interpretación seguiu producindo obras teatrais lixeiras.
Enzima
Actividade enzimática
Ao seren catalizadores, os enzimas non son consumidos na reacción e non alteran o equilibrio químico da mesma.
Ariel Winter
miniatura|dereita|220px|Ariel Winter en febreiro de [[2014.]] Ariel Winter Workman, nada nos Ánxeles o 28 de xaneiro de 1998, é unha actriz infantil estadounidense.
Enzima
Actividade enzimática
A actividade enzimática pode depender da presenza ou non de determinadas moléculas, xenericamente chamadas cofactores. A natureza química dos cofactores é moi variable, podendo ser por exemplo un ou máis ións metálicos (coma o ferro), ou unha molécula orgánica (como a vitamina B12). Estes cofactores poden participar directamente na reacción enzimática, ou permitir ao enzima adoptar unha conformación idónea para a catálise.
Ariel Winter
Traxectoria
Ariel é coñecida por dar vida a Alex Dunphy na serie de televisión Modern Family e o personaxe secundario de Lucy Moore en ER. Tamén actuou como actriz de dobraxe en series de animación como Phineas and Ferb e o filme Bambi II.
Enzima
Actividade enzimática
Outras substancias son capaces de inhibir a actividade dalgúns enzimas, diminuíndoa ou eliminándoa totalmente; son os chamados inhibidores enzimáticos.
Música no faiado
Trama
Seguen coas fotos e atopan o bisavó coa bisavoa. O rapaz colle unha guitarra sen cordas e ponse a imitar a Robert Johnson. Para a súa sorpresa dan cunha foto do bisavó ao lado dun mozo de cara moi coñecida.
Maria Falconetti
Traxectoria
Durante a segunda guerra mundial escapou a Suíza, de onde marchou a Bos Aires. Alí suicidouse en 1946. Está enterrada en París.
Enzima
Actividade enzimática
Polo feito de seren proteínas con estrutura terciaria ou cuaternaria, os enzimas presentan pregamentos tridimensionais nas súas cadeas polipeptídicas, o que lles confire unha forma característica e exclusiva. Así, diferentes enzimas presentan diferentes formas e polo tanto diferentes papeis biolóxicos. Para que un enzima actúe, é preciso que, por así dicilo, os substratos encaixen no centro activo do enzima. Este "encaixe" porén depende da forma, isto é, do contorno do enzima. Por iso os substratos que se axustan nun enzima determinado non o fan noutros diferentes e a reacción non ocorre; de aí a especificidade dos enzimas en canto aos substratos sobre os que actúan. Unha vez ocorrido o encaixe, fórmase o chamado complexo enzima-substrato, que se asemella ao sistema chave-pechadura. A parte do enzima onde se encaixa o substrado é denominado sitio ou centro activo). No caso de substancias que reaccionan entre si, a acción catalítica dos enzimas facilita dita reacción, tornándose máis rápida ao aproximárense as moléculas que tiñan que reaccionar. Trala reacción, o enzima deslígase do substrato e permanece intacto.
Música no faiado
Trama
Si, ese mesmo era o que estaba a caró do bisavó. O avó sabía moito de música en inglés e contáballes moitas cousas, tamén dos tempos dos galegos Voces Ceibes. Mais aos pais e avoa non lles gusta nada que o avó lles ande coas andrómenas da música. Agora están descubrindo que todo o que lles contara o avó non eran “invencións froito da mente dun vello”. Saben que o bisavó estivo en Norteamérica e os avós en Inglaterra. Esperta o avó, é hora de baixar e facer preguntas, pensan os irmáns.
Enzima
Localización
Podemos atopar enzimas en case todas as estruturas celulares e fluídos corporais. Algúns teñen unha localización específica, de tal xeito que poden servir para indicar que estamos en presenza dun tecido, secreción ou fragmento celular determinado verificando a actividade dun enzima dado.
Historia
miniatura|175px|dereita|[[Eduard Buchner]] Entre o final do śeculo XVII e o inicio do XVIII xa se sabía que as secrecións estomacais eran capaces de dixerir a carne ; coñecíase tamén a conversión de amidón en azucres pola acción da saliva e extractos vexetais. O mecanismo subxacente a estas transformacións non era, porén, coñecido.