cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Porto, O Couto, A Cañiza
O Porto é un lugar da parroquia do Couto, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Copa do Rei 2021 de hóckey a patíns
A Copa do Rei de hóckey a patíns 2021 foi a 77ª edición da Copa do Rei. Disputouse entre os días 10 e 13 de xuño de 2021 na cidade galega da Coruña. Foi a segunda vez que se disputaron de xeito conxunto as copas do Rei e da Raíña logo da edición de 2019 disputada na cidade catalá de Reus.
Sede
Todos os partidos se disputaron no Pazo dos Deportes de Riazor, pavillón con capacidade para 4 425 espectadores, aínda que o número de espectadores viuse limitado por mor das medidas sanitarias impostas no contexto da pandemia de COVID-19.
Esta foi a cuarta vez que o Pazo dos Deportes de Riazor acolleu a fase final da Copa do Rei, }} se ben o recinto acolleu en tres ocasións competicións internacionais de seleccións absolutas de hóckey a patíns, logo de ter acollido dúas veces o Campionato do Mundo, en 1972 e 1988, e unha vez o Campionato de Europa en 2018.
Participantes e sistema de competición
miniatura|280px|O Palacio de María Pita foi o escenario do sorteo da competición copeira. Nesta edición participaron un total de oito equipos, os oito mellores clasificados logo da primeira volta da OK Liga 2020-21. Os catro primeiros clasificados da primeira volta da OK Liga foron cabezas de serie no sorteo das eliminatorias.
O 20 de maio celebrouse o sorteo dos cuartos de final da competición, tanto en categoría masculina como na feminina. O escenario elixido para o acto foi o Palacio de María Pita e contou coa presenza entre outros da alcaldesa da Coruña Inés Rey, a concelleira de Deportes Mónica Martínez, o Delegado Provincial de Deportes da Xunta de Galicia na Coruña Roberto García, e o presidente da RFEP Carmelo Paniagua.
Os oito equipos participantes finalizaron co seguinte rexistro a primeira volta da OK Liga:
El Peyote Asesino
O nome da banda alude ao cacto alucinóxeno que utiliza o pobo wixárika mexicano nos seus rituais. Con todo, tamén se refire a unha tira cómica de culto mexicana, El Santos, que toma sarcásticamente elementos da subcultura hippy. Un dos personaxes é El Peyote Asesino, loitador, transgresor e nada místico.
Inicios
Na súa segunda actuación a banda xa estaba completo. Sumáronse Pepe Canedo na batería e Carlos Casacuberta na voz e na guitarra. A esa aparición seguirían outras como o Encuentro de Arte Joven La Movida e varias no ámbito underground montevideano. Sons non convencionais, letras corrosivas e irreverentes, algúns mexicanismos e guitarras distorsionadas eran parte da proposta da banda. Cando se lles pediu que definisen o seu estilo algunha vez dixeron que facían "rap branco", con influencia dos Beastie Boys.
En novembro de 1994 presentaron unha demo no concurso "Generación 95" auspiciado por "Rock de primera" (suplemento do diario "Últimas Noticias"), "Control remoto" (programa de rock de Canal 10 TV) e X FM 100.3. O xurado declarounos gañadores do mesmo, e conseguiron como premio algunhas horas de estudio para poderen gravar un disco. Este foi gravado entre xullo e outubro de 1995 no Estudo de El Cordón.
1995: El Peyote Asesino
En decembro de 1995 lanzaron o seu primeiro CD co selo Orfeo, "El Peyote Asesino". Da produción encargouse Gabriel Casacuberta (irmán de Carlos e integrante de Plátano Macho), nexo entre a banda e Luis Restuccia, o enxeñeiro de son.
"Ás veces eu dicía ‘quero que a miña voz soe un pouquiño máis podre’, e de súpeto a Luis dicíalle ‘podre’ e imaxinaba algo que tiña cheiro feo, pero Gabriel, como escoitara os Beastie Boys, actuaba de nexo", L. Mental.
O disco era forte, compacto e soaba moi ben malia as limitacións técnicas. Temas como "L. Mental" e "Satisfaction" (versión do tema de The Rolling Stones) tiveron bastante difusión na radio. En vivo a banda convencía aínda máis, con moito esmero nos concertos. O lanzamento do antedito disco tivo lugar ese decembro na sala Enterprise e convocou a centos de seareiros.
Chegou a vender máis de mil copias, o que o convertería no disco de rock máis vendido do Uruguai nos primeiros meses de 1996. Mentres tanto, o grupo multiplicaba as súas actividades en vivo, algunhas con bandas locais.
En marzo de 1997 actuaron no Teatro de Verano de Montevideo, en que abriron o show de "Illya Kuryaki and the Valderramas" ante máis de 3.000 persoas.
En xuño participaron en "5 horas de rock" xunto a Tercera Piedra, Tintoreros, La Vela Puerca, Trotsky Vengarán e Los Buitres.
1998: Terraja
A partir de alí, El Peyote empeza a gravar demos e ensaiar para prepararen o seu segundo traballo. Tras meses de preproducción no seu estudo en Villa Española, en setembro de 1997 partiron cara a Os Ánxeles.
As bases graváronse no estudo Can Am e as voces e guitarras que faltaban graváronse no estudo de Gustavo Santaolalla e Aníbal Kerpel. A mestura final fíxose en Can Am. O disco foi producido por Santaolalla e Kerpel, con Tony Peluso como enxeñeiro de son.
O novo disco, Terraja, foi editado no Uruguai a finais de agosto de 1998, e tamén na Arxentina, México, os EUA e Porto Rico. Os temas abranguían un amplo espectro de xéneros e influencias, como o hip-hop, o hardcore, o funk, a música electrónica, o metal ou o soul. Incluíu mesmo algúns xéneros suramericanos coma o tango, o candombe ou a milonga.
Presentaron o disco na sala La Factoría e tocaban case todas as fins de semana no pub Laskina.
Trala separación da banda, L. Mental funda Kato, un novo proxecto co cal debutaría en 2000, ademais de facer outras colaboracións como solista baixo o nome de Santullo.
2009 e Serial
Logo de dez anos da separación, a banda xuntouse en 2009 para participar no festival Pilsen Rock. Antes desa actuación, El Peyote Asasino realizou unha actuación privada para coñecidos e prensa no Restaurant-Teatro Lindolfo o 20 de marzo. Dous días despois, o 22 de marzo actuaron no Pilsen Rock. Ese ano tocaron o 4 e o 5 de novembro de 2009 no Teatro de Verano de Montevideo.
En 2016 xúntanse novamente no Teatro de Verán os días 12 e 13 de maio. Carlos Casacuberta non puido tocar por problemas de saúde, polo que foi substituído por Matias Rada. Nesas datas acompañounos Bruno Tortorella nos teclados. Posteriormente, xa con Casacuberta, en setembro de 2016 ofreceron dous concertos en La Trastienda de Montevideo, e tamén en Uniclub (Buenos Aires).
O 18 de outubro de 2017 lanzan unha primeira versión do tema "Bailando Samba" como previa dos concertos en La Trastienda de Montevideo os días 20 e 27 de outubro de 2017. A canción foi gravada e mesturada por Juan Campodónico en Montevideo, con Nicolás Demczylo como axudante de mestura. Era a primeira canción que o grupo publicaba dende Terraja, o seu disco de 1998.
A banda formou parte do cartel de festivais como o Cosquin Rock de 2019 e do Montevideo Rock de 2017 e de 2020. En 2019 a banda comezou a compor as cancións do seu primeiro disco en dúas décadas. Editaron "Vos no me llamaste" a finais de 2020, e en 2021, "La tumba de los crá" e "Es lo que hay". O 5 de novembro de 2021 a banda lanzou o seu novo traballo, Serial, co selo Bizarro. Foi producido por Juan Campodonico, gravado e mesturado por Julio Berta e masterizado por Ted Jensen.
Discografía
Álbums de estudo
Madhava de Sangamagrama
Iriññāttappiḷḷi Mādhavan Nampūtiri, coñecido como Mādhava de Sangamagrāma, nado no reino de Cochim arredor de 1340 e finado arredor de 1425, foi un matemático e astrónomo indio, posiblemnte da cidade de Kallettumkara, Aloor Panchayath, Irinjalakuda no distrito de Thrissur, Kerala. Está considerado o fundador da Escola de Astronomía e Matemáticas de Kerala. Un dos maiores matemáticos da Idade media, Madhava realizou contribucións pioneiras no estudo das series infinitas, a análise, a trigonometría, a xeometría e a álxebra. Foi o primeiro que empregou aproximacións mediante series para as funcións trigonométricas, o que se denominou "o paso adiante decisivo dende os procedementos finitos da matemática antiga cara ao paso ao límite no infinito".
Algúns estudosos suxeriron que a obra de Madhava, mediante os escritos da escola de Kerala, foi transmitida a Europa mediante misioneiros xesuítas e comerciantes activos no antigo porto de Muziris nesa época. Como resultado, puido ter influencia no desenvolvemento posterior en Europa da análise e o cálculo.
Series infinitas
Entre as súas moitas contribucións, descubriu as series infinitas para as funcións trigonométricas do seno, o coseno e o arcotanxente e moitos métodos de cálculo da circunferencia dun círculo. Unha das series de Madhava coñécese polo texto do Yuktibhāṣā, que contén a a derivación e a demostración da serie de potencias para as función trigonométricas inversas, descubertas por Madhava. No texto, Jyeṣṭhadeva describe a serie do seguinte xeito:
Isto dá:
ou equivalentemente:
Esta é a serie de Gregory (por James Gregory, que a redescubriu tres séculos despois de Madhava). Mesmo se consideramos esta serie particular como obra de Jyeṣṭhadeva, adiantouse a Gregory nun século e certamente outra serie infinita dunha natureza similar foi traballada por Madhava. Actualmente denomínase serie de Madhava-Gregory-Leibniz.
Trigonometría
Madhava compuxo unha táboa de senos ben axustada. Marcando un cuadrante con vinte e catro intervalos iguais, deu as lonxitudes das semicordas (senos) correspondentes a cada un deles. Crese que calculou estes valores baseándose nestas expansións en series:
Valor de π
A obra de Madhava sobre o valor da constante pi foi citada no Mahajyānayana prakāra ("Método para os grandes senos"). Mentres algúns estudosos como Sarma cren que este libro puido ser escrito polo propio Madhava, é máis probable que fose obra dun sucesor do século XVI. Este texto atribúe a maioría das expansións de Madhava, e dá a seguinte serie infinita para π, coñecida como serie de Madhava-Leibniz:
que obtivo da expansión dunha serie de potencias da función arcotanxente. Porén, o máis impresionante é que tamén deu o termo de corrección Rn para o erro tras calcular a suma ata n termos, namely:
onde a terceira corrección leva a cálculos máis exactos de π.
Especulouse como atopou Madhava estes termos. Son os primeiros tres converxentes dunha fracción continua finita, o que, combinado coa serie orixinal de Madhava avaliada en n termos, dando arredor de 3n/2 díxitos de corrección:
O valor absoluto do termo de corrección na seguinte orde superior é
Tamén deu unha serie que converxe máis rapidamente transformando a serie infinita orixinal de π, obtendo as series infinitas
Madhava tamén levou investigacións noutras series para lonxitudes de arco e aproximacións asociadas a fraccións racionais de π, atopou métodos de expansión polinómica, descubriu criterios de converxencia de series infinitas, e a análise de fraccións continuas infinitas. Tamén descubriu as solucións das ecuacións transcendentes por iteración e atopou a aproximación de números transcendentes mediante fraccións continuas.
Cálculo
Madhava estableceu os fundamentos para o desenvolvemento do cálculo infinitesimal, posteriormente desenvolvidos polos seus sucesores na escola de Kerala. Madhava tamén estendeu algúns resultados atopados en traballos anteriores, como os de Bhāskara II. Porén, é dubidoso se algunha destas ideas foron transmitidas a occidente, onde o cálculo se desenvolveu de xeito independente por Isaac Newton e Leibniz.
Anticlinal
miniatura|Anticlinal En Xeoloxía, un anticlinal é unha dobra da codia terrestre que presenta os estratos máis antigos no seu núcleo. Fórmanse polos efectos tectónicos da dinámica terrestre.
Denomínase «antiforma» ou «dobra antiforme» á dobra convexa (forma de ∩ ou ∧); normalmente úsase en lugar do termo anticlinal cando non se sabe a orde cronolóxica da sucesión sedimentaria. Igualmente, denomínase «falso anticlinal» ou «sinclinal antiforme» cando un sinclinal (dobra cos estratos máis recientes no núcleo) foi invertido pola tectónica, mostrando entón a concavidade cara arriba (antiforma).
Descrición estrutural
miniatura|Un anticlinal orixínase polas forzas tectónicas, que deforman os materiais xeolóxicos. O anticlinal é unha deformación en dobra formada en rochas dispostas en estratos que é o resultado dos esforzos tectónicos de tipo diverso que os afectaron. En xeral, unha dobra anticlinal pode producirse por presións tanxenciais, por escorregamento ou corremento, por intrusión ou exección de materiais desde áreas máis profundas, ou por deformacións verticais do substrato. Agás nestes dous últimos casos, a dobra supón unha redución da área ocupada inicialmente polos estratos e adoita requirir a existencia dun material plástico na base dos estratos dobrados. No caso das deformacións verticais do substrato a causa de movemento de bloques, os esforzos na cobertura son distensivos. Igualmente son distensivos nas dobras formadas por intrusión ou exección de materiais plásticos máis profundos, os cales acaban constituíndo o núcleo da dobra.
Un anticlinal componse, en sección transversal, de flancos e charneira.
Os flancos están compostos polos estratos que buzan en sentidos opostos. Cando a dobra está formada por estratos de diferente competencia e plasticidade os flancos poden presentar discordancias no buzamento por variacións da potencia dos estratos máis plásticos que, presionados nos sinclinais e nas partes onde hai maior compresìón, tenden a acumularse cara ás zonas do flanco, onde a presión é menor.
A charneira é o lugar onde se produce a curvatura da dobra ou, se se quere, o lugar onde os flancos se encontran. A charneira sofre tensións distensivas como consecuencia da curvatura, de maneira que tende a abrirse con fallas normais. Por esta causa, a charneira é o punto máis débil da dobra, o lugar por onde a erosión ataca o anticlinal, que pode chegar a abrirse antes de concluíren os esforzos tectónicos que o configuran orixinando un relevo inverso, que nace xa invertido. Cando a dobra abriga un material plástico non estratificado de gran potencia, a charneira non se percibe nesa capa e fálase entón de núcleo da dobra.
O plano axial divide a dobra lonxitudinalmente en dúas metades cortando a charneira pola clave. O plano axial, define o eixe da dobra, de tal xeito que o seu encontro co plano horizontal tanxente á clave da charneira representa o nivel de eixe que habitualmente non se corresponde co de culminación da dobra. A liña que une os puntos máis altos da dobra denomínase liña de cristas . O nivel de eixe ou de culminación pode variar ao longo da dobra. Fálase entón de elevación ou descenso do nivel de eixe. Cando o descenso é curto e se encaixa entre dúas elevacións o seu perfil lembra ao dunha sela de montar. Nos extremos da dobra o buzamento dos estratos disponse en forma de semicírculo, ao xeito dun cuarto de laranxa; esa é a terminación ou peche periclinal (do grego peri, 'arredor').
Un anticlinal pode orixinar outra dobra que nace dun dos seus flancos; prodúcese entón unha dixitación. O raio da dobra, a súa anchura e tamén a súa lonxitude e altura son variables, así podemos atopar desde pequenos dobramentos con deformacións cuxo ancho apenas supera algúns decímetros e a súa altura algún centímetro (microdobras), ata dobras de varias decenas de quilómetros de ancho e centenares de metros de altura teórica da deformación. Igualmente, podemos atopar dobras dalgúns decímetros de lonxitude e outras de varias decenas de quilómetros.
O raio de curvatura do anticlinal pode conservarse de modo que a dobra conserva sempre a mesma forma; dise entón que a dobra é similar, aínda que este tipo de dobras é máis teórico que real cando se teñen en conta todas as dimensións do anticlinal. Cando os estratos da dobra manteñen a súa potencia independentemente da súa posición falamos de dobras isópacas, cando non a conservan fálase de dobras anisópacas, que é o caso máis usual polas razónss que máis arriba se comentaron. Cando non é posible diferenciar os estratos fálase de antiforma. Cando unha estrutura dominantemente positiva ten grandes dimensións e está formada por moitos acusados pregamentos individuais falamos dun anticlinorio. Convén non confundir estes termos co anticlinal propiamente dito.
Tipos de anticlinal
250px|miniatura|Esquema dun anticlinal. 250px|miniatura|Anticlinal lixeiramente inclinado. 250px|miniatura|Anticlinal tombado. miniatura|250px|Anticlinal nos Pireneos, na forca de Collegats, xunto ao río Noguera Pallaresa. Dependendo dos materiais dos estratos dobrados e do tipo de tectónica á que responden, as dobras anticlinales poden presentar diferentes configuracións, aínda que convén precisar que unha mesma dobra pode mudar de configuración lonxitudinalmente, mais tamén en profundidade, de modo que nos estratos inferiores e máis antigos a charneira presenta unha disposición diferente da que corresponde aos estratos superiores ou máis modernos.
Segundo a súa disposición transversal, os anticlinais poden ser:
Tanto estes tipos coma os que poden describirse baseándose na forma lonxitudinal só son observables localmente e máis ben nunha consideración máis teórica que real, porque unha dobra cambia varias veces de forma ao longo do seu eixe e en profundidade.
Formas de relievo propias da estrutura anticlinal
Por iso, cando as dobras están conformes coa estrutura e presentan con poucos retoques a disposición que a estrutura asigna ao relevo, adoita falarse deles como orixinais. Cando os retoques son maiores, pero seguen mantendo as características que a estrutura proporciona ao relevo, algúns autores falan de case-orixinal ou, en termos máis técnicos, peniorixinal. Cando unha dobra anticlinal perdeu os seus estratos superiores pero os existentes en niveis inferiores expresan a xeometría e a forma topográfica orixinal, o anticlinal é conforme coa estrutura, dicimos entón que é un anticlinal derivado. Cando o anticlinal foi desmantelado, os seus estratos non debuxan a charneira que desapareceu e a forma topográfica non responde á estrutura, o anticlinal é non conforme e presenta un relevo invertido. Porén, en todos estes casos a estrutura anticlinal determina a forma do relevo, por iso fálase de relevo estrutural. As formas de relevo que pode presentar a estrutura anticlinal son:
Bugatti Type 55
thumb|260px|Vista traseira. O Bugatti Tipo 55 é un coche deportivo que foi producido entre 1932 e 1935 polo fabricante francés Bugatti.
Perfil e historia
O Tipo 55 presentouse en 1932, substituíndo ao Bugatti Tipo 43 e pódese considerar como a versión de estrada dos Tipo 51 e Tipo 54 do que retomou a maior parte da mecánica.
Deseño exterior e interior
En canto ao deseño, o Tipo 55 debe o seu estilo á inspiración de Jean Bugatti, fillo do patrón Ettore. A comezos dos 30 do século pasado, o mozo descendente da compañía francesa deu á produción de automóbiles Bugatti un considerable punto de inflexión estilístico, composto por formas máis fluídas e envolventes. O Type 55 non estivo exento deste novo rumbo estilístico, pola contra, observando a súa carrozaría parece que se asemella moito a esas formas, novamente obra de Jean Bugatti, que caracterizaba o moito máis caro Tipo 41 Roadster de Esders, un coche que non deseñouse por casualidade ao mesmo tempo que o que sería o futuro Tipo 55. E así, ata o novo roadster Molsheim, dispoñible de inmediato tamén como cupé, presentouse cuns guardalamas moi envolventes, co capó longo bicolor con fendas verticais, o estribo cun deseño ondulado que daba acceso ao habitáculo e a cola máis vertical con roda de reposto visible. Das dúas configuracións de carrozaría previstas para este modelo, probablemente o roadster fose o máis fascinante, pero ao mesmo tempo tamén o máis incómodo, polo menos no que se refire ao acceso ao habitáculo, xa que esta operación só se podía facer pisando o estribo e a pequena porción de chapa que delimitaba o habitáculo do propio estribo. De feito, o roadster carece das portas, que están presentes no cupé máis cómodo porqué, entre outras cousas, non tiña estribo. O habitáculo de dúas prazas contaba con asentos tapizados en coiro, volante de catro raios con volante á dereita, cadro de instrumentos central de forma ovalada con seis instrumentos e un cadro de instrumentos totalmente de madeira.
O Poulo, O Couto, A Cañiza
O Poulo é un lugar da parroquia do Couto, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Bugatti Type 55
Deseño exterior e interior
O que se dixo concernía ao deseño e ao estilo relativo á carrozaría proporcionada pola casa Molsheim, pero en realidade, a propia casa daba ao cliente a posibilidade de optar por recarrozar o chasis cunha carrozaría externa. Un destes exemplares, por exemplo, remodelouno a carrozaría Billeter & Cartier de Lyon por encargo do seu propietario, mentres que outro estaba "vestido" por Figoni & Falaschi.
Estrutura, mecánica e motor
Xa se dixo que o Tipo 55 incorporaba tecnicamente parte da mecánica do Tipo 51 e pezas do Tipo 54. A distancia entre eixes de 2,75 metros (polo tanto, 22 cm menos que a distancia entre eixes do Tipo 43) tomouse deste último), sempre do tipo con largueiros e traveseiros de aceiro, cun sistema de freo con catro freos de tambor e suspensión con eixe ríxido, amortecedores de fricción, bésta semielíptica na parte dianteira e bésta cuarto elíptica na parte traseira Do Tipo 51 o motor con 8 cilindros en liña de 2262 cm 3  (diámetro e carriera: 60 x 100 mm) con válvulas do tipo DOHC, alimentado por carburador Zenith 48K e sobrealimentador por supercargador Roots. A potencia máxima deste motor era de 185 HP a 5000 rpm e transferíase á parte traseira mediante unha caixa de cambios manual de 4 velocidades tomada directamente do Tipo 49. Con estas características, o Tipo 55 era capaz de alcanzar unha velocidade máxima de 180 km/h.
Produción
Producíronse só 38 unidades do Bugatti Type 55. Un destes exemplares tamén utilizouse nas 24 Horas de Le Mans de 1932. Está considerado por unanimidade como un dos Bugatti máis fermosos de sempre. Non terá herdeiros directos na produción de Bugatti, xa que o único modelo producido por Bugatti a finais da década de 1930, é dicir, o Tipo 57, substituirá de forma efectiva e dun só golpe a todos os modelos Bugatti producidos ata nese momento, incluíndo o propio Tipo 55.
Nadia Medjmedj
Nadia Medjmedj, nada en Constantina o 20 de marzo de 1974, é unha atleta paralímpica alxeriana que compite principalmente en probas de lanzamento de peso e lanzamento de disco da categoría F56.
Competiu nos Xogos Paralímpicos de 2008 en Pequín, China. Alí, gañou unha medalla de bronce tanto nas probas femininas de lanzamento de bala na categoría F57/F58 como no lanzamento de disco da mesma clase.
Forma (xeometría)
miniatura|O xoguete duns nenos utilizado para aprender varias formas Unha forma é a configuración dun obxecto no seu contorno ou límites externos, na súa superficie externa, e é independente doutras propiedades como a cor, textura, ou tipo de material.
Clasificación de formas simples
dereita|miniatura|300x300px|Unha variedade de formas [[Polígono|poligonais.]] Algunhas formas sinxelas pódense clasificar en grandes categorías. Por exemplo, os polígonos clasifícanse segundo o seu número de arestas como triángulos, cuadriláteros, pentágonos etc. Cada un deles divídese en categorías máis pequenas, como regulares e irregulares. Os triángulos poden ser equiláteros, isósceles, obtusos, agudos, escalenos etc. mentres que os cuadriláteros poden ser rectángulos, rombos, trapecios, cadrados etc.
Outras formas comúns son puntos, liñas, planos e seccións cónicas como elipses, círculos e parábolas.
Entre as formas tridimensionais máis comúns están a poliedros, que son formas con caras planas, ou os elipsoides, con forma de ovo ou de esfera, os cilindros e os conos.
Se un obxecto cae nunha destas categorías exactamente ou mesmo aproximadamente, podemos utilizalo para describir a forma do obxecto. Así, dicimos que a forma da tapa dun sumidoiro é un disco, porque a súa forma aproximada é o mesmo obxecto xeométrico que un disco ou círculo.
En xeometría
Moitas formas xeométricas tridimensionais poden definirse por un conxunto de vértices, liñas que conectan os vértices e caras bidimensionais encerradas por esas liñas, así como os puntos interiores resultantes. Estas formas chámanse poliedros e inclúen cubos e pirámides como os tetraedros. Outras formas tridimensionais poden estar delimitadas por superficies curvas, como o elipsoide e a esfera.
Dise que unha forma é convexa se todos os puntos dun segmento de liña entre dous dos seus puntos tamén forman parte da forma.
Propiedades
Ás veces, pódese considerar que dous obxectos similares ou congruentes teñen unha forma diferente se se precisa unha reflexión para transformalos nun no outro. Por exemplo, as letras " b " e " d " son un reflexo mutuo e, polo tanto, son congruentes e similares, pero nalgúns contextos non se considera que teñan a mesma forma. Ás veces, só se considera o contorno ou o límite externo do obxecto para determinar a súa forma. Por exemplo, pódese considerar que unha esfera oca ten a mesma forma que unha esfera sólida. A análise de Procrustes úsase en moitas ciencias para determinar se dous obxectos teñen ou non a mesma forma ou para medir a diferenza entre dúas formas. En matemáticas avanzadas, a cuasi-isometría pode usarse como criterio para afirmar que dúas formas son aproximadamente a mesma.
As formas simples adoitan clasificarse en obxectos xeométricos básicos como un punto, unha liña, unha curva, un plano, unha figura plana (por exemplo, cadrado ou círculo ) ou unha figura sólida (por exemplo, cubo ou esfera ). Non obstante, a maioría das formas que se producen no mundo físico son complexas. Algunhas, como as estruturas vexetais e as costas, poden ser tan complicadas como para desafiar a descrición matemática tradicional - nese caso pódense analizar por xeometría diferencial ou como fractais.
Equivalencia de formas
En xeometría, dous subconxuntos dun espazo euclidiano teñen a mesma forma se un pode transformarse ao outro mediante unha combinación de translacións, rotacións (tamén chamadas transformacións ríxidas) e escalas uniformes. Noutras palabras, a forma dun conxunto de puntos é toda a información xeométrica que é invariante ás translacións, rotacións e cambios de tamaño. Ter a mesma forma é unha relación de equivalencia e, en consecuencia, pódese dar unha definición matemática precisa da noción de forma como unha clase de equivalencia de subconxuntos dun espazo euclidiano que ten a mesma forma.
As formas dos obxectos físicos son iguais se os subconxuntos de espazo que estes obxectos ocupan satisfán a definición anterior. En particular, a forma non depende do tamaño e da colocación no espazo do obxecto. Por exemplo, un "  d  " e un "  p  " teñen a mesma forma, xa que poden superpoñerse perfectamente se o "  d  " se traduce á dereita por unha distancia dada, xirado ao revés e ampliado por un determinado factor (ver superimposición de Procustes para máis detalles). Non obstante, unha imaxe espello podería denominarse unha forma diferente. Por exemplo, a "  b  " e a "  p  " teñen unha forma diferente, polo menos cando están obrigados a moverse dentro dun espazo bidimensional como a páxina na que están escritos. Aínda que teñen o mesmo tamaño, non hai forma de superpoñelos perfectamente traducíndoos e xirándoos ao longo da páxina. Do mesmo xeito, dentro dun espazo tridimensional, unha man dereita e unha man esquerda teñen unha forma diferente, aínda que sexan as imaxes en espello unhas das outras. As formas poden cambiar se o obxecto se escala de xeito non uniforme. Por exemplo, unha esfera convértese nun elipsoide cando se escala de forma diferente nas direccións vertical e horizontal. Noutras palabras, preservar os eixes de simetría (se existen) é importante para preservar as formas. Ademais, a forma está determinada só polo límite exterior dun obxecto.
Congruencia e similitude
Os obxectos que poden transformarse entre si mediante transformacións ríxidas e espellos (pero non a escala) son congruentes. Un obxecto é, polo tanto, congruente coa súa imaxe espello (aínda que non sexa simétrica), pero non cunha versión a escala. Dous obxectos congruentes sempre teñen a mesma forma ou a imaxe de espello e teñen o mesmo tamaño.
Os obxectos que teñen a mesma forma ou formas de imaxe espello chámanse xeométricamente similares, teñan ou non o mesmo tamaño. Así, os obxectos que poden transformarse entre si mediante transformacións ríxidas, espello e escala uniforme son similares. A similitude consérvase cando un dos obxectos está uniformemente escalado, mentres que a congruencia non. Así, os obxectos congruentes son sempre xeometricamente similares, pero os obxectos similares poden non ser congruentes, xa que poden ter un tamaño diferente.
Homeomorfismo
Unha definición máis flexible da forma ten en conta o feito de que as formas realistas adoitan ser deformables, por exemplo, unha persoa en diferentes posturas, unha árbore dobrándose ao vento ou unha man con diferentes posicións dos dedos.
Un xeito de modelar movementos non ríxidos é mediante homeomorfismos. En grosso modo, un homeomorfismo é un estiramento e flexión continuos dun obxecto nunha nova forma. Así, un cadrado e un círculo son homeomorfos entre si, pero unha esfera e unha rosca non. Unha broma matemática que se repite a miúdo é que os topólogos non poden distinguir a súa cunca de café da rosquilla, xa que unha rosca suficientemente flexible pode reformarse á forma dunha cunca de café creando unha coviña e ampliándoa progresivamente, conservando o burato da rosca no mango da cunca.
Unha forma descrita ten liñas externas que podes ver e conformar a forma. Se estiveses poñendo coordenadas e gráficas de coordenadas, poderías debuxar liñas para mostrar onde podes ver unha forma, pero non cada vez que poñas coordenadas nun gráfico como tal podes facer unha forma. Esta forma ten un contorno e un límite para que a poidas ver e non son só puntos regulares nun papel normal.
Clases de similitude
Todos os triángulos similares teñen a mesma forma. Estas formas pódense clasificar usando números complexos u, v, w para os vértices, nun método avanzado por J.A. Lester e Rafael Artzy. Por exemplo, un triángulo equilátero pódese expresar cos números complexos 0, 1, (1 + i √3) / 2 que representan os seus vértices. Lester e Artzy chaman a razón
a forma do triángulo ( u, v, w ). Entón a forma do triángulo equilátero é
Para calquera transformación afín do plano complexo, un triángulo transfórmase pero non cambia de forma. De aí que a forma sexa unha invariante de xeometría afín. A forma p = S ( u, v, w ) depende da orde dos argumentos da función S, pero as permutacións levan a valores relacionados. Por exemplo,
A combinación destas permutacións dá Ademais,
A forma dun cuadrilátero está asociada a dous números complexos p, q. Se o cuadrilátero ten vértices u, v, w, x, entón p = S ( u, v, w ) e q = S ( v, w, x ). Artzy demostra estas proposicións sobre formas cuadriláteras:
Un polígono ten unha forma definida por n - 2 números complexos  O polígono limita un conxunto convexo cando todos estes compoñentes de forma teñen compoñentes imaxinarios do mesmo signo.
Percepción humana de formas
Os psicólogos teorizaron que os humanos dividimos mentalmente as imaxes en formas xeométricas simples chamadas xeóns (geons). Exemplos de xeóns inclúen conos e esferas. Tamén se investigou unha ampla gama doutras representacións de formas. As características da forma parecen reducirse a tres dimensións básicas: segmentabilidade, compacidade e punta.
Hai tamén evidencia clara que as formas guían atención humana.
Algúns estudos suxiren que hai algunha relación innata entre o desenvolvemento fonético e as formas, tal como sucede por exemplo no efecto bouba-kik
Thor Agena Vibration Experiment
Thor Agena Vibration Experiment ou TEVA foi un conxunto de instrumentos acaroado á etapa superior do foguete Thor Agena B que lanzou o satélite Alouette 1.
Características
TAVE foi deseñado para medir as vibracións de baixa frecuencia do foguete durante o lanzamento e medir o seu rendemento. Os datos permitiron verificar as prediccións do fabricante, Lockheed Martin, sobre o comportamento do foguete, o que serviu para o deseño de futuros foguetes.
TAVE tiña unha masa de 790 kg e foi deseñado, construído e probado en só vinte días. Funcionou alimentado por baterías e quedou nunha órbita de 995 km de perixeo e 1021 km de apoxeo.
La Razón (Barcelona)
Traxectoria
Foi fundado en 1928. O diario, nacido durante a Ditadura de Primo de Rivera, ejérció como órgano en Barcelona da Unión Patriótica e do réxime. Trala caída da ditadura foi posto á venda, e en marzo de 1931 a cabeceira foi adquirida por Confederación Nacional de Sindicatos Libres, que o converteron no seu órgano de expresión. Trala instauración da Segunda República o diario seguiu editándose, mantendo segundo Josep M. Figueres unha liña editorial próxima aos radicais de Lerroux. Durante os primeiros tempos da República o diario estivo dirixido por José Bru Jardí.
La Razón non se viu afectado polas incautacións ao comezo da Guerra civil e continuaría editándose polo menos até 1938.
A Raposeira, O Couto, A Cañiza
A Raposeira é un lugar da parroquia do Couto, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Ramón Torrado Romero
Ramón Torrado Romero, nado no Araño, Rianxo, o 11 de xaneiro de 1966, é un profesor e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Inglesa na Universidade de Santiago de Compostela, exerce de profesor de inglés no IESP A Cachada en Boiro.
O Torgo, O Couto, A Cañiza
O Torgo é un lugar da parroquia do Couto, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Erna Hamburger
Erna Hamburger, nada o 14 de setembro de 1911 en Ixelles (Bélxica) e finada o 16 de maio de 1988 en Lausana (Suíza), foi unha enxeñeira suíza e profesora universitaria na Escola Politécnica Federal de Lausana (EPFL). Foi a primeira muller profesora titular dunha Escola Politécnica de Suíza.
Traxectoria
Erna Hamburger estudou na Escola de Enxeñaría da Universidade de Lausana, en 1933 obtivo o título de enxeñeira eléctrica. Máis tarde pasou a ser asistente do profesor Julliard e Favez no Laboratorio de Electricidade Industrial, e despois do profesor Perrier no Laboratorio de Física da Facultade de Ciencias, preparando e obtendo en 1937, baixo a dirección do profesor Ernest Julliard, un doutoramento coa tese Contribución ao estudo das perdas de corrente continua en bobinas cilíndricas cunha ou varias capas. As súas habilidades profesionais permitíronlle participar na Sección de Investigación Industrial do Instituto de Física Técnica (AFIF) do Politécnico de Zúric. Despois colaborou no desenvolvemento de circuítos electrónicos de alta e baixa frecuencia baixo a dirección do profesor Fritz Fischer.
Durante a Segunda Guerra Mundial, Erna Hamburger foi voluntaria para o Servizo Complementario de Mulleres do Departamento Militar Federal e foi ascendida a Xefa de Servizo de Tropas de Transmisión.
Despois conseguiu un emprego na industria (1942) e, durante unha década, traballou como enxeñeira eléctrica en Paillard SA en Sainte-Croix onde colaborou en proxectos industriais: electrodomésticos, instrumentos de medida, receptores de radio, gravadores ópticos. e dispositivos de televisión. En 1952 solicitáronlle unha praza na EPUL como xefa de traballo no Laboratorio Eléctrico da Escola de Enxeñaría e en 1957 converteuse en profesora extraordinaria de electrometría e electrotecnia; entón era a encargada do Laboratorio de Electrometría e Máquinas Eléctricas. Despois participou na construción do novo Instituto de Enxeñería Eléctrica situado en Cedres, contribuíndo -coa experiencia da industria- á adquisición de máquinas e instalacións eléctricas no ámbito da radio e da alta frecuencia, e preparando cos seus compañeiros a creación do Departamento de Electricidade da futura Escola Politécnica Federal.
En 1967, as súas habilidades académicas e pedagóxicas valeronlle o título de profesora a tempo completo na EPFL. Erna Hamburger comprométese desde o inicio da súa carreira científica e académica coa promoción da carreira feminina e a igualdade de oportunidades entre homes e mulleres.
O ano 1979 marca o inicio da xubilación de Erna Hamburger. Posteriormente, foi nomeada Presidenta da Asociación de Profesores EPUL e reforzou o seu traballo en particular no traballo do comité internacional, incluíndo principalmente a Comisión Electrotécnica Internacional (IEC) e a Organización Internacional de Normalización (ISO), que se refiren ao campo. dos estándares eléctricos fundamentais e da terminoloxía da enxeñaría eléctrica. Así, son particularmente as súas habilidades lingüísticas as que lle permiten evitar as contradicións inherentes á tradución da terminoloxía; por exemplo, a da "a mesma palabra técnica que os representantes de varios países da CEI pensaban que todos entendían ben". O seu nome tamén está ligado a unha nova edición do Vocabulario Electrónico Internacional (IEV).
Promoción da muller
Tendo en conta o relativismo cultural da súa época, Erna Hamburger quería que as mulleres tivesen un acceso progresivo á formación profesional e a unhas opcións profesionais equivalentes ás dos homes, sen discriminacións de xénero en función das mesmas competencias. Durante moitos anos traballou nesta dirección para diferentes movementos de mulleres. Por exemplo, presidiu a Asociación de Mulleres da Universidade de Vaud, que está afiliada á Federación Internacional de Mulleres Universitarias (IFUW) e á Asociación Suíza de Mulleres en Carreiras Liberais e Comerciais, e en primeiro lugar ao Club de Mulleres de Lausana.Esta asociación, afiliada a a Federación Internacional de Mulleres Profesionais e Empresariais (BWP), movementos de mulleres que levan a pegada do feminismo liberal. Queda por subliñar o aspecto ilustrado, moderado e desenfadado das súas aspiracións feministas, derivadas en parte da resonancia e atractivo que suscitou a Declaración Universal dos Dereitos Humanos da que foi coetánea.
O Toural, O Couto, A Cañiza
Toponimia
O Toural é un zootopónimo galego, que fai referencia a un lugar onde se celebraba unha feira de gando vacún.
Erna Hamburger
Fundación
A Fundación Erna Hamburger presta asistencia material, directa ou indirecta, ás mulleres académicas ou tituladas doutras ensinanzas superiores de nivel similar, realizando estudos de posgrao no cantón de Vaud. Foi fundada en 1989 e actualmente está presidida pola profesora Solange Ghernaouti.
Premios e recoñecementos
A Universidade de Lausana (UNIL) honrouna en 2003 asignando, tras unha votación interna, o nome de Erna Hamburger ao seu maior auditorio, un espazo polivalente con capacidade para 1000 persoas, que se pode dividir en dúas salas independentes con 600 e 400 prazas respectivamente.
Amor para adultos
Amor para adultos (en Kærlighed for voksne) é un filme dinamarqués de suspense de 2022 dirixido por Barbara Topsøe-Rothenborg e protagonizado por Donar Salim e Sonja Richter. Baséase na novela homónima de Anna Ekberg.
Estreouse o 26 de agosto de 2022 a través de Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.
Sci-Hub
Sci-Hub é un repositorio e sitio web de máis de 84 millóns de artigos académicos. Foi fundado por Alexandra Elbakyan, de Casaquistán, o 5 de setembro do 2011, como reacción contra o alto custo de compra dos artigos académicos.
Historia
O proxecto Sci- Hub comezou a funcionar o 5 de setembro de 2011. Foi fundado por Alexandra Elbakyan,  programadora e investigadora en  neurotecnoloxía de Casaquistán,  logo de enfrontar dificultades económicas para acceder aos artigos científicos que requiría o desenvolvemento da súa tese de grao. Sen ser o obxectivo orixinario, este proxecto permitiu aumentar a difusión do coñecemento científico e acceder a contidos colocados detrás dunha subscrición. A editorial académica Elsevier presentou en 2015 unha querela en Nova York, na que alega a comisión de infraccións de dereitos de autor por parte de  Sci- Hub.
Sitio web
Sci- Hub ofrece artigos aos lectores sen requirir unha subscrición ou pago algún. Cada día visitan Sci- Hub unha media de 30.000 usuarios, xeralmente investigadores. Diariamente sóbense novos artigos, mediante un servidor proxy do dominio. edu. Antes de que se bloquease o dominio orixinal do proxecto, o sitio. org tiña unha media de 80.000 visitantes por día. Á data, dá acceso aos artigos solicitados de dúas maneiras:
En primeiro lugar, comprobarase se o artigo solicitado está dispoñible en LibGen, un sitio similar aloxado en Rusia (ou quizais en Holanda). Se o artigo non está dispoñible alí, a continuación Sci- hub pasa a través do muro de pago correspondente e recupera o documento desde o sitio web do editor orixinal. Sci- hub pode lograr isto grazas a un conxunto de credenciais de subscrición doadas por académicos anónimos de todo o mundo. Sci- Hub ten credenciais a artigos de acceso publicados en JSTOR,  Springer,  Sage e  Elsevier, entre outros. Se un documento dos que previamente non estaban dispoñibles en LibGen conséguese desta segunda maneira,  Sci- hub envía unha copia a  LibGen para o seu uso futuro tamén desde ese servidor. O proxecto tamén recibe un servizo oculto Tor que se pode utilizar para acceder ao sitio web.
TD-1A
TD-1A foi un observatorio espacial da antiga axencia espacial europea ESRO lanzado a bordo dun foguete Delta N desde a base Vandenberg da Forza Aérea o 12 de marzo de 1972.
Características
TD-1A (Thor Delta 1A) foi un observatorio espacial europeo con sete experimentos a bordo. A súa misión foi observar o ceo no rango do ultravioleta, os raios X e os raios gamma e detectando raios cósmicos. Cinco dos experimentos estaban adicados a observar o ceo en xeral, mentres que dous adicáronse a observar o Sol en raios X e raios gamma.
O satélite, de 472 kg de masa, estabilizábase nos tres eixos e alimentábase mediante paneis solares. Tiña forma de caixa de 1 x 0,9 x 2,2 m, coa parte interior adicada aos subsistemas de comunicacións, enerxía e propulsión e a superior albergando os experimentos científicos. O observatorio estivo funcionando ata maio de 1974, en que se terminou o gas que controlaba a actitude do satélite. TD-1A reentrou na atmosfera terrestre o 9 de xaneiro de 1980.
Bugatti Type 59
O Bugatti Type 59 é un coche de competición producido polo fabricante de automóbiles francés Bugatti e activo na competición entre 1933 e 1939 ademais dalgunhas aparicións esporádicas nas primeiras competicións da posguerra.
Características
esquerda|miniatura|Motor O Tipo 59 construíuse a partir do chasis lonxitudinal e transversal de aceiro usado para o Tipo 54, no que se montou un motor de 2819 cm3 de 2819 e 8 cilindros en liña, á súa vez evolución do montado baixo o capó do glorioso Tipo 35 da década anterior. Unha das peculiaridades deste motor era a válvula bilber superior. Este motor tamén foi sobrealimentado por un sobrealimentador volumétrico Roots e, polo tanto, chegou a ofrecer unha potencia máxima de 250 HP, permitindo así ao coche acadar os 250 km/h de velocidade máxima, tamén grazas a un peso reducido de 750 kg en seco (sen pneumáticos, combustible, aceite e piloto), tal e como prescribía o regulamento da categoría de Gran Premio nese momento. Unha das particularidades do Tipo 59 estaba na súa carrozaría que aínda era do tipo bipraza, cando todos os demais fabricantes se axustaran ao estándar dunha carrocería monopraza.
Durante 1934, o Tipo 59 someteuse a un transplante de motor e recibiu a unidade de propulsión do Tipo 57, un motor de 3257 cm3, aínda coa mesma arquitectura de 8 cilindros en liña, pero equipado con lubricación de cárter seco. Finalmente, en 1938, o coche estaba equipado cun gran motor de 4741 cm3, tamén de 8 cilindros, sempre sobrealimentado cun compresor Roots e capaz de acadar unha potencia máxima de 400 CV. Esta fazaña foi necesaria para poñerse ao día dos rivais, pero non só se revisou o motor, senón tamén a propia carrozaría, que se fixo máis aerodinámica e algúnhas unidade tamén pasaron a ser monoprazas, mentres que outras quedaron en dúas prazas, pero sempre cunha carrozaría máis redondeada e aerodinámica, pero foron destinadas a competicións de distinta índole, tendo as rodas cubertas por gardalamas de motocicleta. left|thumbnail|[[Jean-Pierre Wimille no Gran Premio de Alxeria de 1934.]]
A Toxeira, O Couto, A Cañiza
A Toxeira é un lugar da parroquia do Couto, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
O Troganle, O Couto, A Cañiza
O Troganle é un lugar da parroquia do Couto, no concello pontevedrés da Cañiza, na comarca da Paradanta.
Gráficos 3D por ordenador
miniatura|[[Renderizado 3D creado con Planoplan.]] Os gráficos 3D por ordenador, ás veces chamados CGI ( Computer-generated imagery ) ou gráficos tridimensionais por ordenador son gráficos que usan unha representación tridimensional de datos xeométricos (a miúdo cartesianos) que se almacenan na computadora para realizar cálculos e renderizar imaxes dixitais.
Móstranse a maioría das veces en pantallas bidimensionais, a diferenza do cine 3D e técnicas similares, como os sistemas de realidade virtual. Os gráficos 3D contrastan cos gráficos 2D por ordenador que normalmente usan métodos e formatos completamente diferentes para a creación e a representación, aínda que se poidan acadar resultados semellantes. miniatura|[[Modelo 3D dunha ánfora.]] Os obxectos creados por ordenador denomínanse a miúdo modelos 3D. A diferenza da imaxe renderizada, os datos dun modelo están contidos nun ficheiro de datos gráficos. Un modelo 3D é unha representación matemática de calquera obxecto tridimensional; un modelo non é tecnicamente un gráfico ata que se mostra. Un modelo pódese mostrar visualmente como unha imaxe bidimensional a través dun proceso chamado renderizado 3D, ou pode usarse en simulacións e cálculos informáticos non gráficos. Coa impresión 3D, os modelos son representados fisicamente, con algunhas limitacións en canto á precisión.