cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Morcegos
Etimoloxía
O termo «vampiro», que se emprega como nome común dos morcegos hematófagos, ten a súa orixe nos míticos vampiros, termo que provén de vampir nas linguas eslavas e do alemán, que se deriva do polaco wampir e este á súa vez do eslavo arcaico oper, con raíces indoeuropeas paralelas no turco e no persa, e que significa «ser voador», «beber ou chuchar» e «lobo».
Morfoloxía
Xunto coas aves e os xa extintos pterosaurios, os morcegos son os únicos animais vertebrados capaces de voar. Para conseguilo, desenvolveron unha serie de caracteres destinados a permitir o voo; agás o polgar, todos os dedos das mans están particularmente alongados e sosteñen unha fina membrana de pel, flexible e elástica, que garante a sustentación. Esta membrana, denominada pataxio, está formada por dúas capas de pel que recobren unha capa central de tecidos innervados, vasos sanguíneos e fibras musculares.
A súa pelaxe varía segundo as especies, pero xeralmente son pardos, grises, amarelos, vermellos e negros. O seu tamaño varía dende os 29?33 mm de lonxitude e 2 g de peso do Craseonycteris thonglongyai o mamífero máis pequeno existente na actualidade, aos máis de 1,5 m de lonxitude e 1,2 kg de peso do gran Acerodon jubatus. Outros morcegos de gran tamaño son o Pteropus giganteus, o Pteropus livingstonii ou o Pteropus vampyrus, o morcego de maior envergadura. A pesar do seu nome, os megaquirópteros non son sempre maiores cá os microquirópteros, pois algunhas especies tan só miden seis centímetros de lonxitude e son máis pequenos cós microquirópteros de maior tamaño.
Esqueleto
A orientación das súas extremidades inferiores é única entre os mamíferos; a unión da cadeira está virada 90° de forma que as pernas proxéctanse de lado e a cara dos xeonllos fica case cara atrás. En parte debido a esta rotación, o seu movemento ao andar é xeralmente romo e a diferenza doutros tetrápodos. Este deseño das extremidades inferiores dá apoio ao pataxio no voo e permítelles pendurarse boca abaixo, posición na que pasan gran parte da súa vida, pendendo das ramas das árbores ou dos teitos das covas onde habitan. Tamén teñen o polgar dos pés libre e está dotado dunha unlla que lles axuda a pendurarse e rubir. Cando están pendurados, o seu peso exerce unha tracción sobre os tendóns que mantén as poutas en posición de enganche, o que lles permite ficar pendurados mesmo durmidos e non gastar enerxía aínda que permanezan nesa posición durante grandes períodos de tempo.
Clasificación
Hai dúas subordes de morcegos:
Os Megachiroptera comen froitas, mentres que os Microchiroptera comen principalmente insectos, e con frecuencia dependen da ecolocación para navegación e para atopar presas. Un grupo de especies, os vampiros, aliméntase de sangue.
Críase que as dúas subordes se desenvolveron de forma independente, e que as súas características semellantes eran o resultado de evolución converxente, mailas análises xenéticas mostraron que os dous grupos teñen un devanceiro voador común.
Sábese pouco sobre a evolución dos morcegos, xa que os seus esqueletos pequenos e delicados non fosilizan ben. Os morcegos fósiles máis antigos atopados son o Icaronyctens, Archaeonyctnes, Palaeochropteryx e Hasianycteris do Eoceno inferior (preto de 50 millóns de anos atrás), mais son xa moi semellantes aos Microchiroptera modernos.
Os morcegos agrúpanse usualmente, xunto cos Scandentia, Dermoptera e primates, na superorde Archonta.
Anatomia
O óso do metacarpo e o segundo e quinto dedos dos membros anteriores son alongados, e entre eles existe unha membrana, chamada quiropataxio. A membrana esténdese dos dedos ata o lado do corpo e deste ata a base dos membros posteriores. A ala enteira dun morcego é chamada pataxio. Moitas especies teñen tamén unha membrana entre os membros posteriores incluíndo a cola. Esta membrana é o uropataxio.
O pataxio está cheo de delicados vasos sanguineos, fibras musculares e nervios. No tempo frío, os morcegos enrólanse nas súas propias ás como nunha casaca. Cando vai calor expándennas para refrescar os seus corpos.
O polgar e mais ás veces o segundo dedo dos membros anteriores teñen garras, como os cinco dedos dos membros posteriores. As garras traseiras permiten aos morcegos agarrárense ás pólas ou saíntes. Os morcegos tamén poden moverse no chan, mais son bastante desaxeitados.
Todos os morcegos son activos á noite ou ao luscofusco, polo tanto os ollos da maioría das especies están pouco desenvolvidos. Os seus sentidos de olfacto e audición, non obstante, son excelentes. Ao emitir sons de alta frecuencia e escoitar os seus ecos, os Microchiroptera localizan presas e outros obxectos próximos. Este é o proceso de ecolocación, unha habilidade que comparten cos golfiños e mailas baleas.
Os dentes parécense aos dos insectívoros. Son moi agudos, para roer a través da casca das froitas ou da armadura de quitina dos insectos.
Reprodución
Un morcego acabado de nacer agárrase á pel da nai e é transportado, aínda que logo se torne grande de máis para isto. Sería difícil para un adulto carregar máis dunha cría, polo tanto normalmente nace só unha. Os morcegos frecuentemente forman colonias con moitas femias dando a luz na mesma área, sexa unha caverna, un oco de árbore ou unha cavidade nunha construción. A xestación dura de 2 a 7 meses, variando conforme a especie. Nalgunhas especies dúas glándulas mamarias están situadas entre o peito e os ombros (axilares), mais tamén poden ser pectorais ou abdominais.
A habilidade de voar é conxénita, mais despois do nacemento as ás son pequenas para voar. Os xoves morcegos da orde Microchiroptera tórnanse independentes á idade de 6 a 8 semanas, os da orde Megachiroptera non antes dos catro meses. Á idade de dous anos os morcegos están sexualmente maduros.
A expectativa de vida do morcego vai de 10 a 30 anos, segundo a especie.
Inimigos
Os morcegos pequenos son ás veces presas de curuxas e falcóns. De maneira xeral, hai poucos animais capaces de cazar un morcego. En Asia existe unha ave, un tipo de falcón, que se especializou en cazar morcegos. O gato doméstico é un predador regular en áreas urbanas, colle morcegos que están entrando ou deixando un abrigo, ou no chan. Raramente os morcegos descenden ao chan para se alimentar, pode acontecer debido a accidentes mentres están aprendendo a voar, en tempo frío ou como estratexia de aproximación.
Vector da rabia
Nos lugares onde a rabia non é endémica, como na maior parte da Europa occidental, os pequenos morcegos poden ser considerados inofensivos, pero noutras rexións poden funcionar como vectores da doenza. Os morcegos grandes poden dar unha trabada desagradable. Deben tratarse co mesmo respecto que a calquera animal silvestre.
Morcegos en Galicia
Na listaxe seguinte atópase primeiro o nome galego, logo o nome científico e unha referencia da distribución en Galicia e o hábitat máis común:
Aspectos culturais
O morcego é sagrado en Tonga, África Occidental e Bosnia, e frecuentemente é considerado a manifestación física dunha alma separada. Os morcegos están intimamente relacionados cos vampiros, que se di serán capaces de se metamorfosear en morcegos ou lobos. Son tamén un simbolo de pantasmas, morte e doenza. Entre algúns nativos americanos, como os creek, cherokees e apaches, o morcego é un espírito embusteiro. A tradición chinesa afirma que o morcego é un símbolo de lonxevidade e felicidade, como en Polonia, na rexión da Macedonia e entre os árabes e Kwakiutls.
Na cultura occidentel o morcego é frecuentemente símbolo da noite e a súa natureza prohibida. É un dos animais básicos asociados cos caracteres ficcionais da noite, tanto viláns como Drácula, canto heroes como Batman.
No Reino Unido todos os morcegos están protexidos polos Decretos da Vida Silvestre e Zona Rural (Wildlife and Countryside Acts), e incluso perturbar un morcego ou o seu niño pode ser multado.
Os morcegos na cultura popular galega
Hai quen cre que se se lle dá a alguén a beber sangue de morcego, non dormirá nunca máis. Outros etnógrafos din que é un afamado bebedizo para namorar, útil para calquera dos dous sexos. Finalmente, hai quen asegura que o sangue de morcego é mortal: se se bota no viño e se lle dá a beber a alguén, este morre ou tolea.
Montecelos, Carnés, Vimianzo
Montecelos é un lugar da parroquia do Carnés no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 93 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 44 homes e 49 mulleres.
Lanceiros do Pantano de Vargas
miniatura|250px|Monumento dos Lanceiros do Pantano de Vargas. Os Lanceiros do Pantano de Vargas ou Monumento ós Lanceiros é un monumento erixido polo artista colombiano Rodrigo Arenas Betancur e deseño estrutural polo enxeñeiros Guillermo González Zuleta, localizado no departamento de Boyacá (Colombia) como homenaxe á batalla do Pantano de Vargas ocorrida o 25 de xullo de 1819.
Considérase o monumento máis grande de Colombia e nel salienta a carga dos 14 lanceiros ó mando do Coronel Juan José Rondón. O monumento de 33 m de alto erixiuse con motivo dos 150 anos da independencia, en 1969. Foi declarado ben de interese cultural por medio do decreto 1744 do 1 de setembro de 1975. A súa figura foi presentada no reverso dunha serie de billetes de 1.000 pesos colombianos lanzada ó mercado en 1987.
Selandia
Selandia (Sjælland en dinamarqués) é a illa máis grande de Dinamarca con 7.031 km². Está situada entre o estreito de Kattegat (ao norte) e o mar Báltico (ao sur), separada da rexión sueca de Escania polo estreito de Sund (ao leste) e de Fionia polo Gran Belt (ao oeste). É a illa máis grande (agás Groenlandia) e a illa máis populosa de Dinamarca cunha poboación de 2.267.659 habitantes (39% do total de Dinamarca en xaneiro de 2016).
É a illa número 96 do mundo por superficie e a 35ª máis populosa. Está conectado con Fionia pola Ponte do Gran Belt, a Lolland, Falster (e Alemaña a partir de 2028) pola Ponte Storstrøm e as Pontes Farø. Selandia tamén está vinculada a Amager por cinco pontes. Selandoa está unida indirectamente, a través de illas intermedias por unha serie de pontes e túneles, ao sur de Suecia.
Copenhague, a capital de Dinamarca, atópase en parte na costa oriental de selandia e en parte na illa de Amager. Outras cidades en Selandia son Roskilde, Hillerød, Næstved e Helsingør. A illa non está unida historicamente á nación do Pacífico de Nova Zelandia, que se chama así pola provincia holandesa de Zelandia.
Orixes mitolóxicos
miniatura| left | [[Gefion Fountain|Gefion talla Selandia desde Suecia.]] Na mitoloxía nórdica como se contou na historia de Gylfaginning, a illa foi creada pola deusa Gefjun despois de engar a Gylfi, o rei de Suecia. Sacou un pedazo de terra e transportouno a Dinamarca, que se converteu en Selandia. A superficie vacante encheuse de auga e converteuse en Mälaren. Con todo, como os mapas modernos mostran unha similitude entre Selandia e o lago sueco de Vänern, ás veces identifícase como o buraco deixado por Gefjun.
Xeografía
A capital de Dinamarca, Copenhague, está parcialmente situada na costa leste de Selandia e parcialmente na illa de Amager (parte do Øresund). Unha serie de pontes e o Metro de Copenhague conectan Selandia con Amager, que está conectada a Scania en Suecia pola ponte de Øresund a través da illa artificial de Peberholm. Selandia únese no oeste a Fionia, pola ponte da Gran Belt, e Fionia conéctase mediante pontes á parte continental do país, Xutlandia. Outras cidades na illa son Roskilde e Elsinor.
Selandia dá o seu nome á era Selandiana do Paleoceno.
Matt Chamberlain
Matthew Chamberlain, nado o 17 de abril de 1967 no barrio portuario de San Pedro, na cidade dos Ánxeles (California), é un batería estadounidense. É un dos baterías de sesión máis famosos do mundo e traballou con artistas como Pearl Jam, Tory Amos, Morrissey, Fiona Apple, Christina Aguilera ou Garbage entre moitos outros.
Diamond Dogs
Diamond Dogs é o oitavo álbum de estudio do música inglés David Bowie, publicado o 24 de maio de 1974 a través do selo RCA Records. Tematicamente, foi un matrimonio da novela de George Orwell 1984 e a provia visión glamorosa dun mundo post-apocalíptico de Bowie. O músico quería facer unha produción teatral do libro de Orwell e comezou a escribir material despois de rematar as sesións do seu álbum de 1973 Pin Ups, pero os herdeiros do autor negáronlle os dereitos. Esas cancións apareceron na segunda metade de Diamond Dogs onde, as the titles indicated,como indicaban os títulos, o tema de 1984 era prominente. O álbum foi listado no número 995 no libro All-Time Top 1000 Albums (3º edición, 2000) e no 447 na lista da NME dos 500 mellores álbums de todos os tempos.
Eric Bogosian
Eric Bogosian, nado o 24 de abril de 1953 en Woburn, é un actor, dramaturgo, monologuista e novelista estadounidense de orixe armenia.
Traxectoria
Entre 1980 e 2000 escribiu e interpretou seis monólogos, entre eles “Sex, Drugs, Rock & Roll” (1990) e “Pounding Nails in the Floor with Forehead” (1994) pero a obra máis coñecida de Bogosian é Talk Radio (1987) na que propio Bogosian interpretou o actor protagonista na súa estrea Off-Broadway e tamén na adaptación para o cine que fixo Oliver Stalone en 1988. Interpretou o capitán Danny Ross na serie "Law & Order: Criminal Intent," entre 2006 e 2010. En cine apareceu en Under Siege 2: Dark Territory (1995), Deconstructing Harry (1997) ou Gossip (2000) entre outros filmes.
O Marco, Boizán, Vilalba
O Marco é un lugar da parroquia de Boizán no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 11 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 5 eran homes e 6 eran mulleres.
Arbolí
Arbolí é un municipio da comarca do Baix Camp, na provincia de Tarragona, na comunidade autónoma de Cataluña. Dentre do seu térmimo municipal atópase o lugarciño de Gallicant. Escasamente poboado, en 2006, tiña 105 habitantes, sobre unha área de 20,77 km2. As súas coordenadas son 41º14'38 N e 0º56'59L.
Historia
Cóidase que a súa orixe atópase nun antigo asentamento sarraceno, mais até o 1600 no aparece en documentos a forma Arbolí. Pertenceu á baronía de Entença e máis tarde ao condado de Prades.
Logo as súas terras pasaron aos duques de Cardona, para máis adiante acabar no ducado de Medinaceli. A localidade participou de forma activa na sublevación carlista de 1827.
Até 1990 formou parte da comarca do Priorat, pero a revisión efectuada pasou o concello á do Baix Camp.
Patrimonio cultural
A igrexa parroquial està dedicada a Santo André (Sant Andreu en catalán). É un edificio de tres naves con coro, de estilo neoclásico que ten acaroado o campanario. Este templo foi destruído en 1936, e até mesmo acabar fixo funcións de cortello.
Na zona de Colls áchase unha capela adicada a San Salvador. Construída no século XVII, consta dunha nave única.
miniatura|esquerda|175px|Igrexa parroquial de Sant Andreu Los Castillejos foi un acampamento militar destinado a albergar aos que realizaban milícias universitarias. Estas instalacións mantéronse en activo desde 1950 até o ano 2001.
Economía
A principal actividade económica é a agricultura de secaño, salientando o cultivo de abeleiras. Hai na zona dúas minas de cobre, que están sen se explotar. Tamén desapareceron os antigos moíños de papel e de fariña.
Diclorodifenildicloroetano
O DDD está na clasificación de carcinóxenos no “Grupo B2”, o que significa que é un probable carcinóxeno para os humanos. Isto está baseado nun incremento da incidencia de cancro de pulmón en machos e femias de rato, e de cancro hepático en machos de rato, e cancro de tiroide en machos de ratas. Outro dato é que o DDD é un metabolito do DDT e moi similar a este, o cal é outro probable carcinóxeno humano.
O DDD é unha molécula estable que resiste moito no tempo, polo que mesmo en países onde xa non está rexistrado para uso agrícola como Estados Unidos, a poboación xeral continúa a ser exposta a el. A fonte principal de exposición é a inxestión de comida que o contén.
miniatura|none|upright=1.5|Descloración redutiva do DDT para formar DDD.
Mitotano
miniatura|200px|center Un feito interesante é que se un dos cloros p (para) do DDD cambia á posición orto, entón obtense un útil axente terapéutico hamado mitotano. Este é un exemplo de isómero posicional e das diferentes propiedades que poden ter este tipo de isómeros.
Táboa de nomes
O DDD é un composto ao que se lle deron moitos nomes. Os seguintes nomes son sinónimos do DDD:
Festival de Eurovisión 1997
Katrina & The Waves, representando ao Reino Unido, foron os vencedores con tema "Love Shine a Light", recibindo a máxima puntuación de dez países cun total de 227 puntos, resultado que permaneceu como o máis alto ata a chegada do sistema de semifinais en 2004, edición a partir da cal permitiuse que os países eliminados puidesen tamén emitir os seus votos, aumentando considerablemente o número de votos.
Barral, Besomaño, Ribadumia
Barral é un lugar da parroquia de Besomaño no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Festival de Eurovisión 1997
Logo da controversia creada o ano anterior co sistema de preselección de países para participar no festival, introduciuse un novo sistema: os países coa media máis baixa de puntos durante os cinco anos anteriores quedarían excluídos para o festival deste ano. Deste xeito, o número de participantes activos quedaría reducido a só vinte e cinco.
Israel decidiu non participar ao coincidir a data de celebración do certáme co Día en recordo do Holocausto, sendo cedida a súa praza a Bosníaca e Herzegovina. Tamén foi a última vez que Italia participa no festival ata a edición de 2011.
Nesta edición, cinco países (Alemaña, Austria, Suecia, Suíza e o Reino Unido) utilizaron por primeira vez o sistema do voto telefónico como unha forma de contrarrestar os baixos índices de audiencia nestes países e de achegar o evento a unha audiencia máis jóven. Os resultados do televoto, foron nalgúns casos, distintos aos entregados polo xurado profesional. Islandia, por exemplo, recibiu 16 dos seus 18 puntos grazas a este sistema.
Khomas
Khomas é unha das catorce rexións de Namibia.
A súa capital é Windhoek, que tamén é a capital do país. A rexión de Khomas está situada no centro de xeográfico de Namibia, polo que non ten costa marítima nin fronteira con ningún outro país. Os brancos e os mestizos representan o 46,7 % da poboación de Khomas.
Festival de Eurovisión 1997
O escenario estaba inspirado no novo mundo das telecomunicacións. Anna Maria Jopek, Marcos Llunas, Alla Pugacheva, ou os vencedores Katrina & The Waves foron algúns dos nomes máis importantes desta edición.
Participantes
A seguinte táboa mostra os resultados das 25 cancións participantes. Os países en letra grosa clasificaron automaticamente para a edición de 1998.
Sistema de votación
Cada país tiña un xurado de 16 membros (fóra diso os países que ocuparon o voto telefónico) co que se outorgaba de 12, 10, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 a 1 puntos aos seus dez cancións favoritas.
Táboa de votacións
Procedemento de votación usado:
Máximas puntuaciones
Trala votación os países que recibiron 12 puntos (máxima puntuación que podía outorgar o xurado) foron:
Xurado español
O xurado español para esta edición estivo presentado por José Manuel Parada e composto polo piloto Fernando González, a actriz María Esteve, o estudante Manuel do Rosario, a xornalista Yolanda Flores, o cantante Antonio Carbonell (representante en 1996), a estudante Beatriz Rojo, o monitor de equitación Fernando Arias, a cantante Miryam Fultz, a actriz Mari Carrillo, o compositor Javier López de Guereña, a cantante Eva Santamaría (representante en 1993), o deseñador Pepe Louro, a médica Ana Ojeda, o humorista Josele, a ama de casa Pilar Darder e o xornalista Manolo HH. Actuou como presidente Enric Frigola, director do Centro de Televisión Española en Cataluña. O notario foi José Manuel da Cruz Lagunero, o secretario foi Javier González e a portavoz dos votos foi Belén Fernández de Henestrosa.
Narodnost
Narodnost (народност, "carácter nacional" en ruso) era un dos requisitos da literatura do realismo socialista. A literatura debía expresar a idiosincrasia nacional a través dun "estilo nacional". O termo implicaba tamén o protagonismo de personaxes "populares", polo que se enfatizaba a presenza da literatura e a lingua populares e a importancia coa que estas podían contribuír ás formas máis elevadas de literatura.
Alfa (letra)
miniatura|150px|dereita|Maiúscula e minúscula da letra alfa. Nome da primeira letra do alfabeto grego (ἄλφα); equivale ao /a/. Minúscula α, maiúscula Α. Adoita transcribirse como a. O seu nome provén do da primeira letra do alfabeto fenicio ’alef. Como signo numérico representaba o un. En maiúscula serve tamén para designar o primeiro canto da Ilíada de Homero e en minúscula o primeiro da Odisea.
A letra α é usada como símbolo para:
Bergondiño, Bergondo, Bergondo
Bergondiño é un lugar da parroquia de Bergondo no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 171 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 86 eran homes e 85 eran mulleres.
Quintáns, Isorna, Rianxo
Quintáns é un lugar da parroquia de Isorna no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 226 habitantes (103 homes e 123 mulleres).
Filgueira, Cerqueda, Malpica de Bergantiños
Filgueira é un lugar da parroquia de Cerqueda no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Tiña 43 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 22 homes e 21 mulleres.
Toponimia
O fitónimo galego Filgueira (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
Franco Ferrarotti
Franco Ferrarotti, nado en Palazzolo Vercellese o 7 de abril de 1926, é un sociólogo italiano, profesor emérito da Universidade La Sapienza de Roma.
La Aldea de San Nicolás
La Aldea de San Nicolás, ata 2005 denominada San Nicolás de Tolentino, é un municipio español pertencente á provincia das Palmas, nas illas Canarias. Está situado ao oeste da illa de Gran Canaria. A capital municipal chámase La Aldea de San Nicolás de Tolentino, aínda que os aldeáns coñécena popularmente como La Aldea.
O punto máis elevado do municipio é a montaña de Inagua, con máis de 1.300 metros de altura.
Polo Acordo de 28 de xullo de 2005 do Cabido Insular de Gran Canaria, publicado no Boletín Oficial da Provincia das Palmas nº136 de 24 de outubro de 2005, aprobouse cambiar o nome do municipio de San Nicolás de Tolentino a La Aldea de San Nicolás.
Localidades
250px|miniatura|esquerda|Praia de La Aldea Artejevez, Barranquillo hondo, Casco, Castañeta, Cercadillos, El Albercón, El Cruce, El Hoyo, El Pinillo, El Polvorín, El Ribanzo, El Taharalillo, Jerez, La Cardonera, La Cruz, La Hoyita, La Ladera, La Playa, Ladera del Palomar, Las Marciegas, Las Tabladas, Lomo del Carmen, Los Cardones, Los Caserones, Los Espinos, Los Pasitos, Mederos, Molino de Agua, Molino de Viento, Tasarte, Tasartico e Tocodomán.
Corrente de Benguela
miniatura|450px|[[Correntes oceánicas no Atlántico sur. A corrente fría de Benguela pódese ver á dereita da imaxe.]]
Conforme se vai acercando ao ecuador vai quecendo e derivando cara ao oeste pola forza de Coriolis e pola propia conformación da costa africana orixinando a corrente ecuatorial do Sur (corrente cálida) que se dirixe cara ás costas do Brasil.
Características
A corrente de Benguela ten a súa su orixe no ascenso de augas moi frías do fondo abisal do Atlántico sur debido ao movemento de rotación terrestre de oeste a leste. Orixina un clima desértico nas costas de Suráfrica e Namibia (deserto do Namib) porque as augas frías evapóranse con moita maior dificultade en comparación coas correntes cálidas que provocan pluviosidade dada a súa forte evaporación. Este afloramento costeiro de augas frías deixa unha zona libre de nubes canda a costa, o que explica o clima desértico da zona costeira (desertos de Kalahari e do Namib), como pode verse na seguinte ligazón da NASA.
Porén, estas augas frías orixinadas nos fondos abisais son moi ricas en nutrientes que alimentan unha enorme poboación de fitoplancton, primeiro elo da cadea trófica oceánica, co que a pesca na zona é moi abundante.
Moreira, Carnés, Vimianzo
Moreira é un lugar da parroquia do Carnés no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 43 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 19 homes e 24 mulleres.
Corrubedo, Ribeira
Santa María de Corrubedo é unha parroquia do concello coruñés de Ribeira na comarca do Barbanza. Segundo o IGE no ano 2018 tiña 714 habitantes (367 homes e 347 mulleres). Até 1928 pertenceu á parroquia de Olveira.
Nela sitúase o cabo de Corrubedo e unha pequena parte do parque natural complexo dunar de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixán, que inclúe as dunas de Corrubedo e as lagoas de Carregal e Vixán, que comparte coas parroquias estremeiras de Olveira, Artes e Carreira.
Este parque natural é un sistema de praia-barreira. Logo dun extenso areeiro que conforma a praia, sitúanse as dunas e, tras delas, a lagoa de Carregal e marismas.
Xentilicio
Esta parroquia posúe un xentilicio, completamente consolidado e atestado, que é corrubedán.
Patrimonio
O templo, de estilo neoclásico, construíuse entre fins do século XIX e comezos do XX.
Alejandro González Iñárritu
Alejandro González Iñárritu, nado na Cidade de México o 15 de agosto de 1963 é un director de cinema mexicano.
Traxectoria
Nado na cidade de México, entre os dezasete e os dezanove anos, viaxou por Europa e África. El mesmo declarou que estas viaxes influíron no seu cinema.
De volta en México estudou comunicación na Universidad Iberoamericana e en 1984 comezou a súa carreira radiofónica na emisora musical WFM, da que se converteu en director catro anos máis tarde. Entre 1987 e 1989 tamén compuxo a banda sonora de seis filmes mexicanos.
Na década de 1990 fundou Z Films con Raúl Olvera, coa que comezou a escribir, producir e dirixir curtametraxes e anuncios, para pasar logo á dirección de televisión en 1995.
En 1999 dirixiu a súa primeira longametraxe, Amores perros, escrita por Guillermo Arriaga. Estreado no Festival de Cannes, foi candidato ao Óscar ao mellor filme en lingua non inglesa entre outros premios e deu a coñecer o actor Gael García Bernal. Tralo éxito, Iñárritu e Arriaga volveron á estrutura de historia ligadas con 21 Grams, con Benicio del Toro, Naomi Watts e Sean Penn.
Os seus seguintes filmes foron Babel, rodada en catro países de tres continentes e en catro linguas e Biutiful, con Javier Bardem, Birdman, e The Revenant. Con estes dous últimos filmes gañou o Óscar ao mellor director en anos consecutivos 2014 e 2015.
A Granxa, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende
A Granxa é un lugar da parroquia do San Lourenzo de Fustáns no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 2 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 1 eran home e 1 muller.
O Regueiro, Isorna, Rianxo
O Regueiro é un lugar da parroquia de Isorna no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 134 habitantes (65 homes e 69 mulleres).
Requinta
A requinta é un tipo de frauta travesa típica de Galicia, máis especificamente das Terras do Ulla.
Orixe
A requinta apareceu en Galicia a comezos do século XIX como instrumento de acompañamento da gaita galega. Adoitaba tocarse en conxuntos denominados "gaitas" ou "requintas", principalmente nas terras do tramo medio do río Ulla. Existen diversas hipóteses sobre a súa orixe, a súa chegada coas tropas napoleónicas durante a francesada, unha modificación local ideada para os músicos da catedral de Santiago, a introdución por algún peregrino a Santiago etc. É case seguro que o instrumento como hoxe se coñece fose conformado no obradoiro dos García de Riobó, pois del saíron a práctica totalidade das requintas conservadas.
Características
O son da requinta prodúcese unha oitava por riba do da gaita, e deste feito deriva o seu nome, pois os gaiteiros chaman “requintear” a tocar na oitava máis aguda do seu instrumento. A súa principal afinación é o fa#, para poderen acompañar as gaitas afinadas en Si natural, existindo tamén as afinadas en Sol, para o acompañamento de gaitas en Do.
A construción das requintas é artesanal, e a madeira empregada adoita se-lo buxo, aínda que non é infrecuente atopalas noutras madeiras nobres, como o granadillo, ou doutras moito máis cativas como a hedra. Está composta de cinco pezas aneladas en alpaca, latón, ou ás veces en prata. A primeira peza leva a embocadura e a rosca de afinación, e a derradeira adoita levar unha chave que aumenta o cromatismo do instrumento, e resulta fundamental para afina-las notas na terceira oitava.
No ano 2017, publicouse un libro-cd que reúne en máis de 80 partituras transcritas, o primeiro cancioneiro de música do repertorio dos grupos tradicionais que empregaban nas súas formacións a requinta da Ulla, traballo feito por Rafael Carracedo Crespo na editorial Embora e coa colaboración da Secretaría Xeral de Cultura da Xunta de Galicia.
Ponte Rodríguez, Boizán, Vilalba
Ponte Rodríguez é un lugar da parroquia de Boizán no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 2 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 1 era home e 1 era muller.
Isuerre
miniatura|dereita|200px|Localización da comarca das Cinco Villas en Aragón, na que se localiza Isuerre
Isuerre é un concello español da provincia de Zaragoza, Aragón, situado na comarca das Cinco Villas. A súa poboación era de 45 habitantes en 2007 (INE).
Elling (filme)
Elling é un filme noruegués de 2001 dirixido por Petter Næss. O filme está baseado na novela de Ingvar Ambjørnsen Brødre i blodet, unha das catro novelas protagonizadas polo personaxe de Elling, sendo as outras Utsikt til paradiset, Fugledansen e Elsk meg i morgen.
Foi rodado arredor e no interior da capital norueguesa, Oslo, e estreouse no ano 2001. O filme foi seguido por unha precuela orixinal que non está baseada en ningunha novela, Mors Elling (2003), e unha secuela, Elsk meg i morgen (2005) baseado no cuarto e derradeiro libro da serie.
Ideynost
Ideynost ("expresión ideolóxica", en ruso) era un dos requisitos da literatura do realismo socialista. A literatura debía expresar ideas, especialmente políticas e sociais, de tipo progresista. Neste contexto, os censores e críticos literarios non aceptaban literatura á que lle faltase un contido ideolóxico ou literatura entendida como mero entretemento.
A Campiña, Bergondo, Bergondo
A Campiña é un lugar da parroquia de Bergondo no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 9 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 5 eran mulleres.
Pineda de Mar
Pineda de Mar é un municipio catalán, pertencente á provincia de Barcelona, localizado na comarca do Maresme. Pineda de Mar está situado entre os municipios de Calella e Tordera ao oeste, Santa Susanna ao nordés e o Mar Mediterráneo ao sur. O 10% do termo municipal forma parte do Parque Natural do Montnegre e o Corredor.
Situación
miniatura|esquerda|250px|Praia de Pineda de Mar Pineda ábrese camiño cando termina Calella e despídese nunha zona de hortas onde comeza Santa Susanna. O seu paseo do Mar, paralelo á vía do tren, é moi coñecido. Antes, Pineda tamén se recoñecía moi facilmente debido ao bosque denso e frondoso de aciñeiras e sobreiras que tiña. Hoxe, a fonte do Boter, mantén a riqueza nun espazo natural especialmente creado para iso, pero a virginidad dos campos e dos bosques de antes, perdeuse entre a multitude de residencias que agora hai e as ganas de converter o municipio de pasada para algúns e de estancia para moitos outros.
Economía
Durante a idade media as árbores foron desaparecendo e os cultivos foron gañando espazo. Isto fixo que antigamente a agricultura e a pesca desenvolvésense moito. Antes a agricultura e a pesca e agora o sector turístico foron a base económica de Pineda de Mar.
Normalmente como sede de segundas residencias e ás veces como cidade dormitorio. Pineda sitúase entre os municipios máis solicitados para ter unha propiedade. As praias son atractivas e a gran cantidade de piñeiros, sobreiras e maleza tamén colaboran á hora de adozar a paisaxe.
Pineda, é a cidade mais grande do Alt Maresme e a terceira en todo o Maresme.
Transporte
A estrada N-II e a liña ferroviaria do Maresme (liña 1 de Rodalies Renfe) cruzan a poboación.
Lamosa, Besomaño, Ribadumia
Lamosa é un lugar da parroquia de Besomaño no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Cerbán, Castrelo, Vimianzo
Cerbán é un lugar da parroquia de Castrelo no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 29 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 14 homes e 15 mulleres.
A Legumieira, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende
A Legumieira é un lugar da parroquia do San Lourenzo de Fustáns no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Estaba deshabitado no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE
Illa Somerset
A illa Somerset (Inuktitut Kuganajuup Qikiqtanga), é unha das maiores illas do arquipélago ártico canadense, separada uns 2 km da península de Boothia polo estreito de Bellot, na rexión Qikiqtaaluk do territorio de Nunavut. Ten unha superficie de 24.786 km² (45ª do mundo e 12ª do Canadá por extensión). Está deshabitada.
Historia
Ao redor do ano 1000, a costa norte da illa de Somerset estaba habitada polo pobo thule, como queda demostrado polos ósos de balea, os túneles e ruínas de pedra. A finais de 1848, James Clark Ross, ao mando de dous barcos, arribou a Porto Leopoldo, na costa nordeste para pasar o inverno. En abril do ano seguinte iniciou unha exploración da illa en zorra.
En 1937, o creouse o forte comercial de Fort Ross pola Compañía da Baía de Hudson no sueste da illa. Pero once anos máis tarde foi pechado por mor das severas condicións do xeo, que o facían antieconómico e de difícil acceso. Isto deixou a illa deshabitada. O almacén tenda e a casa do administrador aínda se usan como refuxio dos inuit de Taloyoak, que acoden a cazar caribús.
No verán de 2006, a serie "The National" da CBC Television visitou Fort Ross no quebraxeos da Garda Costeira "CCGS Louis S. St-Laurent", nunha serie especial que se centrou no cambio climático.
Alternatiba
Alternatiba é un partido político cuxo ámbito de actuación, segundo os seus estatutos, é Euskal Herria. ​ Xurdido en 2009 por unha escisión de Ezker Batua-Berdeak, forma parte de Euskal Herria Bildu e foi membro das coalicións electorais Bildu e Amaiur.
Nas eleccións ao Parlamento Vasco de 2012 tres membros de Alternatiba resultaron electos dentro da candidatura de Euskal Herria Bildu; Oskar Matute e Arturo Muñoz foron pola circunscrición de Biscaia e Diana Urrea pola de Guipúscoa.​ Máis tarde, Arritokieta Zulaika (EA) tomaría posesión do acta parlamentaria substituíndo a Arturo Muñoz.
Nas eleccións xerais de España de 2016, Oskar Matute encabezou a lista de EH Bildu ao Congreso por Biscaia, resultando elixido deputado.
Economía dos Países Baixos
Os Países Baixos ten unha economía próspera e aberta fortemente dependente do comercio externo, na que o goberno reduciu o seu papel dende os anos 1980. Os principais sectores industriais son o procesamento de alimentos, a química e petroquímica e a maquinaria eléctrica. Unha agricultura altamente mecanizada emprega apenas o 4% da forza de traballo fornecendo grandes excedentes para a industria de alimentos e para a exportación; o país é o terceiro maior exportador agrícola mundial en valor, detrás apenas dos Estados Unidos de América e da Francia. Os neerlandeses conseguiron solucionar a cuestión das finanzas públicas e da parada do crecemento do emprego moito antes do seus compañeiros europeos.
Membro fundador do Euro, os Países Baixos substituíron a súa antiga moeda, o florín, o 1 de xaneiro de 1999 cos outros países membros da zona do euro; as moedas e billetes de euro viron a luz o 1 de xaneiro de 2002.
A Fonte dos Bois, Cerqueda, Malpica de Bergantiños
A Fonte dos Bois é un lugar da parroquia de Cerqueda no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 2 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 2 mulleres.
Lei marcial
A lei marcial é un estado de excepción de aplicación das normas legais ordinarias, normalmente regulamentado na Constitución do Estado, polo que se lle outorgan facultades extraordinarias ás forzas armadas ou á policía en canto á administración da xustiza e ao mantemento da orde pública.
Casos e características
Os casos nos que se adoita aplicar a lei marcial son as situacións de conflito bélico e tamén co gallo de sufocar rebelións. Neste sentido, a lei marcial imponse cando é preciso apoiar as actividades das autoridades e organizacións militares. Isto ocorre cando hai necesidades cualificadas coma "urxentes", nas cales as institucións ordinarias de xustiza non poden funcionar coa eficacia requirida para manter o control da nova situación. O obxectivo principal da lei marcial é a preservación da orde durante un estado de emerxencia.
En xeral, a lei marcial implica unha limitación e suspensión dalgúns dos dereitos de todo individuo normalmente garantidos pola constitución, ademais de aplicar procesos sumarios nos xuízos, e castigos máis severos dos impostos en situacións normais. En moitos casos de lei marcial, a pena de morte é imposta para crimes que non adoitan ser crimes capitais, coma o saqueo ou o roubo en caso de catástrofe. Os chamados normalmente a exercer a lei marcial son os tribunais militares.
Bandeira da Lombardía
A bandeira da Lombardía é a bandeira que se emprega nas oficinas públicas da rexión italiana da Lombardía e nas manifestacións, malia que non ten carácter de oficialidade. Representa o escudo de armas, que foi adoptado xunto coa bandeira trala aprobación da Lei Rexional nº 85, do 12 de xuño de 1975, a proposta do daquela Ministro de Cultura Alessandro Fontana. A rexión da Lombardía regula o seu emprego.
Foi deseñada tamén en 1975 por Pino Tovaglia, Bob Noorda, Roberto Sambonet e Bruno Munari, e representa unha rosa camuna estilizada. A rosa camuna é un antigo símbolo solar que se atopa en 94 dos preto de 140 000 petróglifos do conxunto ruprestre do Val Camonica, na provincia de Brescia.
Porfina
miniatura|dereita|Porfina . [[Número CAS: 101-60-0.]] miniatura|dereita|Modelo en 3D.
A porfina é o composto parental dun grupo de compostos chamados porfirinas. A fórmula química da porfina é C20H14N4. A porfina é un composto orgánico aromático e heterocíclico, xa que a súa estrutura química (mostrada á dereita) consiste esencialmente en catro aneis pirrol unidos por catro grupos metino (=CH—) que forman un gran anel macrociclo. As porfirinas terían substituíntes unidos a este anel básico. A porfina é sólida.
A IUPAC advirte que moitas veces a porfirina (o esqueleto básico) é designada porfina en moitos índices de resumos químicos.
Características estruturais da porfina
Arredor do perímetro do anel macrociclo, hai unha cadea cíclica de átomos de carbono con hibridación sp2, todos os cales forman parte dun sistema de dobres enlaces conxugados, o que lle dá á molécula o seu carácter aromático. Móstranse debaixo estruturas resonantes da porfirina. Ficheiro:Porphin resonance structures.PNG O carácter aromático das porfinas débese aos seus enlaces conxugados e tamén á súa forma xeométrica plana, xa que todos os átomos están no mesmo plano. Enlazados á cadea carbonada cíclica hai catro átomos de nitróxeno orientados cara ao centro da molécula, dous deles están enlazados a hidróxeno (NH) e os outros dous forman parte do sistema de dobres enlaces conxugados.
Complexo con metal no centro
Se os dous nitróxenos ceden os seus hidróxenos, os catro átomos centrais de nitróxeno poden actuar como ligandos para unirse a ións de metais situados no centro da molécula. Este é normalmente o caso dos compostos biolóxicos porfirínicos, especialmente os que levan ferro no centro (como nos hemo). Cando non hai un átomo de metal central unido aos nitróxenos, entón os compostos denomínanse porfina libre ou porfirinas libres.
Compostos similares á porfina son os compostos parentais de sistemas cíclicos similares con outros átomos metálicos no centro, como a clorina, que leva magnesio (como nas clorofilas); bacterioclorina (nas bacterioclorofilas); e a corrina, que leva cobalto (como na cobalamina ou vitamina B12).
Lista de rañaceos en Madrid
Actualmente o parque empresarial chamado Cuatro Torres Business Area (CTBA) no norte do Paseo de la Castellana, no que está o rañaceos máis alto de España, a Torre de Cristal, con 250 metros, reúne os catro rañaceos máis altos de Madrid e tamén de España.
Portovixil, Boizán, Vilalba
Portovixil é un lugar da parroquia de Boizán no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 22 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 11 eran homes e 11 eran mulleres.
Lamosa
O topónimo galego Lamosa pode referirse a:
Hipercalcemia
A hipercalcemia é un trastorno hidroelectrolítico no que os niveis sanguíneos de calcio están por riba dos 10,5 mg/dl.
Causas de hipercalcemia
As causas de hipercalcemia son moi variables, pero poden agruparse en:
Tratamento da hipercalcemia
O tratamento da hipercalcemia consiste en solucionar a causa que xera este aumento de calcio sanguíneo. Para facer descender os niveis en sangue empréganse líquidos e diuréticos, coidando que non se produza un descenso secundario dos niveis de potasio ou magnesio. A maiores, o uso de calcitonina dificulta a reabsorción de calcio nos tubos renais. Nalgúns casos pódense empregar glucocorticoides, diálise, nitrato de galio (impide a reabsorción de calcio por parte do óso) ou fosfatos.
André Sainte-Laguë
André Sainte-Laguë (, nado en Casteljaloux (Lot e Garona) o 20 de abril de 1882 e finado o 18 de xaneiro de 1950, foi un matemático francés, pioneiro no campo da teoría de grafos. Os seus estudos sobre os métodos de asignación proporcional de escanos (publicados no ano 1910) tivo como consecuencia que un deses métodos leve o seu nome, o método Sainte-Laguë. Tamén leva o seu nome o Índice Sainte-Laguë, para medir a proporcionalidade dun resultado electoral.
André Sainte-Laguë é famoso tamén polo seu cálculo informal que supostamente demostraría que un abesouro non podería voar, ao que se refire o entomoloxista Antoine Magnan na introdución do seu libro Le Vol des insectes (Hermann e Cle, París, 1934). Este cálculo baseouse na comparación entre un avión e un abesouro, na que erroneamente asumiuse que as ás dos abesouros son lisas e planas. El, e outros, corrixiron pronto esta premisa, mais iso non evitou que persista ata a actualidade a historia do científico que demostrou que o voo dun abesouro é imposible.
André Sainte-Laguë publicou outros ensaios de divulgación matemática, entre os que destaca Do coñecido ao descoñecido, con prefacio do biólogo Jean Rostand, e que foi traducido a varias linguas.
Traxectoria
Con vinte anos foi admitido tanto na École polytechnique como na Escola Normal Superior de París. Elixiu esta última, e fíxose coa praza de profesor, primeiro en provincias e máis tarde en París. Durante a primeira guerra mundial, e despois de ser ferido tres veces, entre 1917 a 1919 foi destinado ao Departamento de Invencións da Escola Normal Superior. Alí realizou estudos sobre proxectís de artillería de longo alcance, e logo sobre o voo dos paxaros e materias relacionadas coa aviación.
Ademais da súa carreira académica foi un activista, especialmente na Confederación de Traballadores Intelectuais, organización sindical fundada no ano 1920 e da que foi presidente en 1929. Desde os comezos da ocupación nazi tomou parte destacada da resistencia, e foi encarcerado durante un tempo. Tras a liberación deixou o seu posto no Conservatorio Nacional de Artes e Oficios, mentres crecía o seu número de estudantes. Para o ano en que morreu, daba clase a tres cursos diferentes, cun total de dous mil cincocentos alumnos.
Foi, entre outros, oficial da Lexión de Honor, Cruz de Guerra e Medalla da Resistencia, así como profesor na Escola Especial de Traballos Públicos (École Spéciale des Travaux Publics).
Saab 29 Tunnan
O Saab 29, coloquialmente chamado Flygande tunnan ("O barril voador"), foi un caza sueco deseñado e fabricado por Saab nos anos 40. Foi o segundo avión de combate sueco impulsado por un turborreactor, sendo o primeiro o Saab 21R. Ademais foi o primeiro caza da Europa Occidental en ser producido cunha á en frecha tras a segunda guerra mundial. A pesar da súa aparencia redondeada, da que deriva o seu nome, o J 29 era un avión rápido e áxil para a súa época. Serviu eficazmente nos roles de caza e cazabombardeiro ata os anos 70.
Desenvolvemento
Suecia quedárase atrás no rápido progreso técnoloxico que se acadara noutros países, e Saab necesitaba poñerse ao día en termos de aerodinámica e propusión a reacción. Como consecuencia disto, a finais de 1945 iniciouse o proxecto "JxR" e os requisitos redactáronse en outubro dese ano. O equipo de deseño de Saab, liderado por Lars Brising, presentou dúas propostas. O primeiro deles, con código R 101 e alcumado cigarren (o cigarro) debido á súa forma, tiña un gran parecido co estadounidense Lockheed P-80 Shooting Star. O segundo deseño, o R 1001 finalmente elixido, tiña forma de barril, demostrando ser máis rápido e axil.
O concepto R 1001 tiña unha á recta, pero despois de que os enxeñeiros conseguisen datos de investigacións alemás sobre ás en frecha, recibiu un ángulo de 25 graos. Información sobre as ás en frecha chegou a través de Suíza e incluía planos dos Messerschmitt P.1101, P.1110, P.1111 e P.1112. O xerente de proxectos de SAAB Frid Wänström recuperou eses documentos segredos en Suíza e levounos a Suecia en 1945. Os papeis procedían de enxeñeiros de Messerschmitt que escaparon a Suíza ao final da segunda guerra mundial. Entre eles estaba o enxeñeiro e aerodinámico Hermann Behrbohm, que se converteu en parte do núcleo de Saab no equipo de deseño do Tunnan. Estes documentos indicaban que os deseños de ás en delta e en frecha "reducían dramaticamente a resistencia a medida que o avión se aproximaba á barreira do son".