cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Símbolos de paz
Bandeiras da Paz
En 2016, por iniciativa de Trapped in Suburbia, expertos en comunicación global, co apoio de UNESCO, foron deseñadas unha bandeira da paz por cada país, encargando o seu deseño a destacados artistas e deseñadores gráficos de cada país. A idea naceu dada a dificultade de consenso sobre unha bandeira única, xa que os símbolos, os conceptos de paz e mesmo as cores teñen diferentes significados en diferentes culturas.
Flee (filme)
É considerado un dos máis aclamados e galardoados filmes documentais de animación dende Vals Im Bashir (2008). Foi escollido como candidato de Dinamarca para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 94ª edición dos premios, sendo nomeado xunto a outros catro filmes. Ademais, foi nomeado ó Óscar ó mellor documental e ó Óscar ó mellor filme de animación. Nos Premios Óscar, converteuse no primeiro filme de animación e documental para adultos en ser nomeado máis de dúas veces, no primeiro filme de animación en ser nomeado na categoría de documental e o primeiro en ser nomeado na categoría internacional dende Vals Im Bashir de 2008.
Sinopse
O filme conta a historia de Amin Nawabi, quen, a piques de casar co seu marido, conta por primeira vez a súa historia sobre o seu pasado oculto, cando fuxiu do seu país natal (Afganistán) cara a Dinamarca como refuxiado.
Cenzorka
Cenzorka é un filme eslovaco de 2021 dirixido por Péter Kerekes. Foi rodado en lingua rusa. Estreouse o 1 de setembro de 2021 na 78ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia, onde competiu na sección Horizons. Foi escollido como candidato de Eslovaquia para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Nun cárcere ucraíno para mulleres, as nais poden cumprir a condena cos seus fillos ata o seu terceiro aniversario.
Millerita
A millerita é un mineral da clase dos minerais sulfuros.
Foi descuberta en 1845 preto de Karlovy Vary na cordilleira dos montes Metálicos, na rexión de Bohemia (República Checa). A millerita foi descrita por Wilhelm Karl Ritter von Haidinger en 1845 e chamada así na honra do mineraloxista inglés William Hallowes Miller (1801-1880).
Características químicas
Quimicamente é un sulfuro de níquel anhidro.
Formación e xacementos
É un mineral formado a baixa temperatura que aparece en calcarias e dolomías sulfurosas, enchendo cavidades. Tamén se pode atopar como mineral secundario de formación tardía por alteración en xacementos de sulfuro de níquel. De cando en cando atopouse en serpentinas.
Adoita atoparse asociado a outros minerais como: gersdorffita, polidimita, niquelina, galena, esfalerita, pirita, calcopirita, pirrotina, pentlandita, cubanita, calcita, dolomita, siderita, barita ou ankerita.
Usos
Pode ser extraído para obter o metal de níquel.
Hasan Akhund
Mohammad Hasan Akhund, tamén chamado o mulá Hasan Akhund, é un político afgán e militante talibán nomeado primeiro ministro de Afganistán logo da volta ao poder do seu movemento en setembro de 2021.
Identidade
De orixe paxta e descendente de Ahmad Shah Durrani, considerado fundador do moderno Afganistán no século XVIII. Naceu na provincia de Kandahar, berce do movemento talibán na década de 1990. Moitos dos seus datos persoais non resultan claros: considérase que, en setembro de 2021, tería uns sesenta anos, aínda que segundo a Unión Europea tería uns 76 anos. Ten o título de mulla e é autor de varios libros sobre o islam.
Traxectoria política
É sinalado como un dos fundadores do movemento talibán. A súa proximidade ao mulla Omar, líder do mesmo, conferiulle un grande prestixio interno. Durante o primeiro goberno talibán, entre 1996 e 2001, foi ministro de Asuntos Exteriores e viceprimeiro ministro, segundo indica a axencia de prensa Reuters. Isto fixo que fose incluído nas sancións internacionais tanto das Nacións Unidas como da Unión Europea. Logo da intervención dos Estados Unidos, dende 2001, integrou o Rehbari Shura, o consello que dirixe os talibáns, chegando a presidilo. Segundo a prensa india, estivo implicado na destrución dos Budas de Bamiyán.
O 7 de setembro de 2021, logo de culminarse e a retirada estadounidense e a ofensiva talibá que rematou na caída de Cabul, anunciouse o primeiro goberno talibán, cuxo primeiro ministro foi Mohammad Hasan Akhund. O novo executivo, integrado por recoñecidos talibáns, sen membros da oposición ou de mulleres, e de clara maioría paxta, foi anunciado como "interino", mais sen concretarse prazos para o seu exercicio.
Bandeira branca
miniatura| Bandeira branca na neve miniatura| Soldados italianos réndense durante a invasión aliada de Sicilia ([[1943)]] A bandeira branca é unha bandeira de cor branca, un símbolo internacional de paz que se usa habitualmente en tempos de guerra ou conflito. Pode significar varias cousas, incluíndo a rendición, unha solución parlamentaria, un alto o fogo ou o fin das hostilidades.
É recoñecida pola Conferencia da Haia de 1899. Antes desta data o símbolo da bandeira branca estaba protexido polo tratado internacional e polo tanto converteuse nun costume do dereito internacional.
Orixes
Utilizouse como símbolo da capitulación durante a dinastía Han (220 d.C.). Durante o Imperio Romano o historiador Tácito mencionou o uso da bandeira branca como símbolo da rendición dos lexionarios no 109 d.C. antes diso, os romanos indican a súa rendición poñendo os seus escudos na cabeza.
En 1625, o xurista Hugo Grotius menciónao no seu libro De iure belli ac pacis ("As leis da guerra e da paz", un dos textos fundamentais do dereito internacional), recoñecéndoo como un sinal tácito de apelación ao parlamento, e será tan obrigatorio coma se se expresase con palabras".
Unterhaltungssoftware Selbstkontrolle
Unterhaltungssoftware Selbstkontrolle, traducido como Autocontrol no Software de Entretemento e abreviado comunmente como USK, é unha organización de clasificación de videoxogos en Alemaña.
Logotipo
O logotipo oficial de USK é un cadrado volteado de fondo amarillo e bordo branco, con 2 siluetas xuntas de color negro no centro e unha banda gris coas letras de USK en ela. Tamén existen outros logotipos similares, diferenciados principalmente polo cor de fondo e o número que en elos se indica, os cales califican o software segundo o seu contenido e a idade dos usuarios a quienes van destinados.
Clasificación konmafkntk
O software pode recibir unha das seguintes clasificaciones:
A cualificación para determinados xogos pode referirse ás clasificacións mencionadas, no que algúns elementos do xogo poden ser cambiados a fin de lograr unha clasificación para usuarios máis jóvenes ou para garantir que o xogo poida ser vendido en absoluto. Por exemplo, a versión alemá de Grand Theft Auto, a partir da terceira entrega, foi editada cortando algunhas das súas características, tenendo menos armas, non soltando diñeiro os civiles unha vez mortos e habiendo desaparecido algunas de sus misiones, pudiendo ser clasificada entón como "USK 16"; mentres que por outro lado, a versión estadounidense non foi editada e, polo tanto, só poden ser vendidos a adultos. Non obstante, Grand Theft Auto 4 non ha sido editado e ha recibido unha cualificación de "USK 18".
Esta é unha práctica moi común, especialmente nos xogos que solen recibir unha cualificación "USK 18". Un problema potencial desta "autocensura" é que pode perderse o ambiente orixinal dun xogo. Nalgúns casos, hubo que cambiar a trama de algúns xogos para poder optar por unha cualificación USK máis ampla.
Henri Lavoix
Henri Michel Lavoix, nado en Nant (Aveyron) o 19 de xaneiro de 1820 e finado en París o 23 de outubro de 1892, foi un bibliotecario e numismática francés especializado na moeda musulmá medieval, que ocupou o cargo de director do Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia, en París.
Traxectoria
Henri Lavoix era fillo de Marie Émilie Savigny e do funcionario Armand Lavoix. Estudou inicialmente en Poitiers e posteriormente no College Sainte-Barbe.
Incorporouse ao Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia en 1849 como conservador adxunto, e alí dedicouse ao estudo da colección de moedas islámicas, que daquela estaba moi desatendida. O 9 de xaneiro de 1890 foi nomeado director do Gabinete de Medallas, cargo no que sucedeu a Anatole Chabouillet. Ocupu este posto ata o seu falecemento en 1892.
Henri Michel Lavoix interesouse sobre todo pola cultura de Oriente, onde viaxara na súa xuventude, e tamén escribiu varios artigos acerca da arte árabe. Ademais do seu labor numismático, escribiu tamén varios artigos sobre arte, literatura e teatro en publicacións como Le Moniteur, o Journal Officiel, a Gazette des Beaux-Arts e a sección de crítica teatral de L'Illustration, baixo o pseudónimo de Savigny, tomado do seu apelido materno. [[Ficheiro:AmalricPatriarchOfAntioch.JPG|miniatura|268x268px|Debuxo do selo de Amalrico, Patriarca de Antioquía, extraído do libro de Lavoix Monnaies et legendes arabes frappees en Syrie par les Croises (1877).]] En 1851 publicou o seu primeiro estudo numismático, titulado Mémoire sur les dinars à légendes latines frappées en Espagne en l'an CXI de l'Hégire ("Memoria dos dinares con lendas latinas cuñados en España no ano CXI da Héxira").
Un dos seus traballos de máis entidade foi o catálogo das moedas islámicas do Gabinete. O seu primeiro volume, publicado en 1887, estaba dedicado aos califatos orientais, e o segundo, de 1891, ás emisións da Península Ibérica e de África. Cando xa se estaba a imprimir o terceiro volume, centrado nas emisións de Exipto e Siria, Lavoix sufriu unha apoplexía e faleceu na noite do 22 ao 23 de outubro de 1892, aos 72 anos. A obra acabou de imprimirse grazas ao labor do arqueólogo e orientalista Paul Casanova.
Henri Lavoix foi nomeado Cabaleiro da Lexión de Honra, o 14 de agosto de 1862.
Nelly Diener
Nelly Hedwig Diener, nada o 5 de febreiro de 1912 e finada preto de Tuttlingen (Alemaña) o 27 de xullo de 1934, foi unha auxiliar de voo suíza. Foi a primeira asistente de voo feminina en Europa.
Pampín
O topónimo galego Pampín pode referirse a:
Henri Lavoix
Traxectoria
O 27 de febreiro de 1886 casou con Marguerite Lemoins.
Nelly Diener
Traxectoria
miniatura|dereita|Nelly Diener na [[cociña do Curtiss AT-32C Condor II en 1934.]] miniatura|dereita|Nelly Diener con pasaxeiros na cabina do Curtiss AT-32C Condor II en [[1934.]] A principios de 1934 Diener converteuse na primeira auxiliar de voo feminina en Europa, para a aeroliña suíza Swissair. A revista Aero-Revue louvouna como unha «dama loura, de pelo crecho e longas pestanas» e bautizouna como Engel der Lüfte («Anxo do aire»). Diener era coñecida por consentir os seus pasaxeiros con alimentos e bebidas que ela mesma preparaba. Nos primeiros anos de Swissair o prezo do voo non incluía cáterin, pois nos primeiros avións comerciais non había espazo para unha cociña. Só se ofrecían té, café, sándwichs, sopa e froita.
Pampín
Amais, como apelido pode referirse a:
Nelly Diener
Traxectoria
Diener faláballes de maneira tranquilizadora aos pasaxeiros que sufrían de medo a voar. Con moitos xogaba ás cartas ou tecía para distraelos, interpretaban cancións xuntos ou mesmo cantaba. Os asistentes de voo de Swissair inicialmente traballaban sen uniforme, simplemente cun mandil branco. Porén, as imaxes contemporáneas fóra do avión mostran a Diener cunha chaqueta de voo, pantalóns e chapeu. O título do seu traballo indícase nunha postal como «Stewardess do avión de alta velocidade "Cóndor" de Swissair». Nelly Diener chegou a ser coñecida alén das fronteiras do seu país.
Henri Lavoix
Publicacións
A seguir, preséntase unha escolma de artigos publicados por Henri Lavoix, así como a referencia dos seus traballos monográficos:
Nelly Diener
Morte
Nelly Diener morreu despois de 83 voos no accidente de Swissair en Tuttlingen o 27 de xullo de 1934 na ruta Zúric-Berlín, preto de Wurmlingen (Baden-Württemberg, Alemaña). No accidente morreron tamén os nove pasaxeiros e os outros dous membros da tripulación, o piloto, Armin Mühlematter, e o navegador de radio, Hans Daschinger.
O informe de Swissair sobre o ano financeiro de 1934 detalla o accidente e as súas causas:
Parque Nacional do Banco de Arguin
O Parque Nacional do Banco de Arguin (en حوض أركين) é un parque nacional de Mauritania que se atopa na baía de Arguin, no oeste de África, entre Nouakchott e Nouadhibou. Foi declarado Patrimonio da Humanidade e é un importante lugar de migración e cría de aves, incluíndo flamengos, pelicanos e carráns. Gran parte da cría prodúcese en baixíos, incluíndo as illas de Tidra, Niroumi, Nair, Kijji e Arguim. As augas circundantes son algunhas das augas pesqueiras máis ricas do oeste de África e serven de lugar de nidificación para toda a rexión occidental.
O Parque Nacional do Banco de Arguin é unha reserva natural que foi estabelecida en 1976 para protexer tanto os recursos naturais como pesqueiros, que contribúen significativamente á economía nacional, así como xacementos xeolóxicos de valor científico e estético, en interese e para a recreación do público en xeral.
As amplas extensións de marismas do parque son o fogar de milleiros de aves limícolas migrantes do norte de Europa, Siberia e Groenlandia. O clima suave da rexión e a ausencia de perturbacións humanas fan do parque un dos lugares máis importantes do mundo para estas especies. A poboación de aves nidificantes tamén salienta pola súa gran cantidade e diversidade. Entre 25.000 e 40.000 parellas pertencentes a 15 especies, conformando as colonias de aves acuáticas máis grandes de África occidental.
GLIC
O receptor GLIC é unha canle iónica regulada por ligando da bacteria Gloeobacter. As siglas proceden do inglés  G loeobacter L igand-gated I on C hannel. É un homólogo dos receptores de acetilcolina nicotínicos. É unha canle selectiva de catións (pasan a través dela ións positivos) regulada por protóns (a canle abre cando se une a ela un protón, ión ). Igual que os receptores de acetilcolina nicotínicos, é un oligómero pentámero funcional (a canle funciona como unha ensamblaxe de cinco subunidades). Porén, mentres que os seus homólogos eucariotas son heterooligómeros (as unidades ensambladas son diferentes), todas as bacterias coñecidas ata agora que expresan estas canles codifican unha soa unidade monómera, o que indica que o receptor GLIC é funcionalmente un homooligómero (con todas as subunidades idénticas).
A semellanza na secuencia de aminoácidos cos canles iónicas reguladas por ligando (LGICs) eucariotas non está localizada en ningún dominio particular de estrutura terciaria, o que indica unha función dos receptores GLIC similar á dos seus equivalentes eucariotas. En calquera caso, a función de regular o limiar de excitación do potencial de acción na transmisión do sinal nervioso de organismos multicelulares non se pode trasladar a organismos unicelulares, o que fai que o propósito das canles iónicas reguladas por ligando bacterianas non sexa inmediatamente obvio.
Estrutura
A estrutura da canle aberta foi resolta por dous equipos independentes de investigadores en 2009 a valores de pH baixos de 4-4,6 (co receptor GLIC sendo regulado por protóns).
Tomás das Quingostas
Tomás Joaquim Codeço, máis coñecido como Tomás das Quingostas ou en galego Xan das Congostras, nado nas Quingostas (freguesía de São Paio, Melgaço) o 15 de agosto de 1808 e finado na ponte de Alote (São Paio, Melgaço) o 30 de xaneiro de 1839, foi líder de bandas de asaltadores e pistoleiros no norte de Portugal e na Galiza durante o século XIX. Foi considerado un personaxe lendaria de Melgaço, amado e odiado ao mesmo tempo. A súa existencia non se confirmou até hai poucas décadas, a través de varias referencias documentais.
Traxectori­a
Tomás Joaquim Codeço era o quinto fillo de José Codesso e Maria Teresa de Castro, ambos labregos. Foi bautizado dous días despois de nacer como Tomás de Aquino. Con todo nunca utilizou ese nome, e máis adiante mudouno por Tomás Joaquim. Sería coñecido na historia do lugar como Tomás das Quingostas ou «O Leão das Montañas».
Na década de 1820 participou nalgunhas batallas das Guerras Liberais, no bando de D. Miguel. Porén, debido a varios roubos, estivo encarcerado no Tribunal da Relação do Porto até entraren na cidade as tropas comandadas por D. Pedro. Tomás aproveitou para escapar da cadea e regresou á rexión de Melgaço. Alí comezou a perpetrar crimes violentos coa súa cuadrilla e o seu principal compañeiro de crime Luís José Caldas, até a súa morte por fusilamento.
En 1834 escapou da cadea de Lamego e instalouse de volta na súa terra natal. Continuou a realizar roubos, agresións e asasinatos, ao tempo que reunía seguidores para realizar ataques contra o goberno liberal. Contábase que nalgúns golpes Tomás dirixía máis de corenta persoas ben armadas, tamén mulleres, e moitos outros de orixe española, das forzas inimigas de Isabel II de España.
En 1837 un criado galego de Tomás foi capturado en Paderne (Melgaço). Durante o interrogatorio, este confesou quen eran os membros da cuadrilla e os seus percorridos habituais. A banda de Tomás das Quingostas sufriu un forte e intenso perseguimento por todo o concello. Moitos dos seus membros e aliados foron asasinados ou prendidos.
Dous anos despois, o 30 de xaneiro de 1839, Tomás foi finalmente capturado na taberna do seu amigo Policarpo José de Fontes e levado pola Guarda Real. No camiño cara á cadea foi fusilado na antiga ponte de Alote (ou Alota), após tentar fuxir sen éxito.
Contexto histórico
No século XIX, e mesmo antes, era común que as localidades das ribeiras do Miño, tanto do lado portugués coma do galego, fosen atacadas por bandas de salteadores encapuchados de día e de noite para roubar e causar terror. Intimidaban a xente con tiros e ocupaban tabernas ou tendas até obteren o que querían e partiren para o seguinte golpe. Algunhas bandas tiñan motivacións políticas, outras só buscaban o lucro e algunhas vellos axustes de contas. Con todo, como na historia medieval de Robin Hood, había quen roubaban aos ricos a prol dos necesitados, sobre todo nas zonas rurais. A poboación tentaba agochalos e protexelos das autoridades.
Curiosamente, o caso de Tomás das Quingostas reflicte ambas as versións. Para moitos era un vilán, mentres que para outros era un heroe. Na Galiza a expresión "Os pobres non o ten e os ricos non o dan" é asociada a Tomás e ás historias de que este non lles roubaba aos pobres. En Melgaço, até inicios do século XX, era costume dicirse "Es pior que o Tomás" como algo insultuoso.
O caso de João Vicente
Nos tempos en que Melgaço era vítima habitual dos ataques de Tomás das Quingostas, vivía un bo rapaz da terra, de nome João Vicente. Malia non ter moitas posesións, axudaba a súa familia nas pesqueiras e na administración da Santa Casa da Misericórdia, pois tiña intención de seguir a carreira eclesiástica.
A noite do 21 de marzo de 1829 era chuviosa e de intenso neboeiro. João, que usaba unha coroza (unha capa de palla para se protexer da choiva), camiñaba en dirección ao río. Non se vía un palmo alén do nariz, mais coñecía ben aquelas terras, co que o mozo camiñaba confiado. Ao chegar preto das pesqueiras, verificou as redes e confirmou que estaba todo en orde. Horas antes, o mesmo día, a cuadrilla de Tomás planeara un asalto nunha aldea galega. Para evitaren as estradas principais, decidiron ir polas encostas até chegaren ao punto de encontro con outros pistoleiros galegos. A súa intención era atravesaren o río nunha barca e facer o dito golpe. Mais após esperaren até a noite caer, non tiveron sinal dos amigos. Pensando que os outros foran capturados, Tomás decidiu alterar o plan para a noite e díxolles aos seus que irían ás pesqueiras ver se había peixe para comer.
O mozo de Melgaço, que continuaba no mesmo lugar, ao ouvir os homes, preguntou quen ía. Tomás, astuto como unha raposa, respondeu que eran só «xente de ben e de paz». Ledo por ter compañí­a, João achegouse a eles. De súpero, o líder da banda apuntouno co trabuco e disparou sen dubidar. Os demais seguírono e descargaron as súas armas no corpo do rapaz. Despois, Tomás aproximouse ao cadáver e coas súas botas de militar virouno e confirmou a súa morte. «Agora temos o camiño libre, vamos ao traballo!».
A Romaría da Peneda
Conta a historia que o 7 de setembro de 1838, durante a romaría da Nosa Senhora da Peneda, Tomás das Quingostas e a súa cuadrilla interromperon a festa relixiosa, fronte a antiga capela. Montados a cabalo e cunha choiva de tiros, causaron o caos total na vila. Motivados ao parecer por unha cuestión de «rapaces», por un axuste de contas ou simple provocación, nunca ninguén conseguiu realmente aclarar o asunto. Non cometeron ningún roubo, agás algunhas vidas. Durante o ataque, o líder da quadrilha matou sen dó nin piedade, a Joaquim Cerqueira "O Amarelo", un dos mellores xogadores de pau do seu tempo, e a João Manuel Domingues "O Marado", presidente da Câmara Municipal de Soajo, en pleno Largo do Pretório.
Poema anónimo
No século XX un poeta anónimo escribiu algúns versos sobre Tomás das Quingostas:
David Robles
David Robles Díaz, nado en Madrid o 15 de novembro de 1971, é un actor de dobraxe español.
Traxectoria
Robles iniciou a súa carreira como actor en 1984 tras ser alumno da Escola de Dobraxe Salvador Arias de Madrid durante un ano. Aos doce anos de idade, iniciouse no mundo da dobraxe co filme Mi hermano mayor. Como actor de televisión, tivo un papel secundario en Farmacia de guardia, onde interpretaba un amigo de Kike (Miguel Ángel Garzón), sendo un dos primeiros papeis de adolescente homosexual na television de España. Tamén fixo personaxes episódicos en series como Hermanas, El súper e El comisario.
A maior parte da súa vida profesional foi enfocada na dobraxe e a locución, prestando a súa voz aos actores Leonardo DiCaprio, Ethan Hawke, Cillian Murphy, Ashton Kutcher, Jared Padalecki, David Tennant, Paul Dano, ou Jamie Dornan, entre outros. De feito, un dos papeis máis complexos que realizou no mundo da dobraxe foi o de Leonardo DiCaprio en The Wolf of Wall Street; despois de terminar o traballo estivo durante unha semana afónico.
Espiral de Arquímedes
dereita|miniatura|300x300px|Tres voltas completas dunha espiral de Arquímedes. dereita|miniatura|304x304px|Espiral de Arquímedes representada nunha gráfica polar. A espiral de Arquímedes (tamén espiral aritmética) obtivo o seu nome do matemático grego Arquímedes, quen viviu no século III a. C. Defínese como o lugar xeométrico dun punto que se move a velocidade constante sobre unha recta que xira sobre un punto de orixe fixa a velocidade angular constante. De maneira equivalente, en coordenadas polares (r, θ) a espiral de Arquímedes pode ser descrita pola seguinte ecuación:
sendo a e b números reais. Cando o parámetro a cambia, a espiral desprázase no eixo X, mentres que b controla a distancia entre xiros sucesivos.
Arquímedes describiu esta espiral no seu libro Das Espirais.
Características
miniatura|300x300px|A subnormal polar dunha espiral de Arquímedes é constante. A espiral de Arquimedes pódese trazar dentro dunha circunferencia e conforme vai crecendo vaise afastando un arco doutro.
A subnormal polar dunha espiral de Arquímedes é constante.
Esta curva distínguese da espiral logarítmica polo feito de que, voltas sucesivas da mesma teñen distancias de separación constantes (iguais a 2πb se θ é medido en radiáns), mentres que nunha espiral logarítmica a separación está dada por unha progresión xeométrica. (As distancias referidas son medidas sobre unha recta que pasa polo centro da espiral)
Hai que notar que a espiral de Arquímedes ten dous brazos, un para θ > 0 e outro para θ < 0. Os dous brazos están discretamente conectados na orixe e só se mostra un deles na gráfica. Tomando a imaxe reflectida no eixo Y producirase o outro brazo.
Ás veces, o termo é usado para un grupo máis xeral de espirais:
A espiral normal dáse cando x = 1. Outras espirais que caen dentro do grupo inclúen a espiral hiperbólica, a espiral de Fermat, e o Lituus. Virtualmente todas as espirais estáticas que aparecen na natureza son espirais logarítmicas, non de Arquímedes. Moitas espirais dinámicas (como a espiral de Parker do vento solar, ou o patrón producido por unha roda de Catarina) son do grupo de Arquímedes.
Aplicacións e usos
miniatura|dereita|Mecanismo dunha bomba de desprazamento. miniatura|300x300px|Rectificación da circunferencia utilizando a espiral de Arquímedes. A espiral de Arquímedes ten unha plétora de aplicacións. Por exemplo, empréganse en bombas de compresión ou compresores rotativos (scroll pumps), feitos de dúas espirais de Arquímedes do mesmo tamaño intercaladas, para comprimir líquidos e gases. Este é un mecanismo corrente en máquinas de aire acondicionado con baixas emisións de ruído.
Pedirlle a un paciente que debuxe unha espiral de Arquímedes é unha maneira de cuantificar o tremor humano; esta información axuda no diagnóstico de enfermidades neurolóxicas. Estas espirais son tamén usadas en sistemas DLP de proxección para minimizar o efecto de arco da vella, que simula un despregamento de varias cores ao mesmo tempo, cando en realidade se proxectan ciclos de vermello, verde e azul rapidamente.
Un método para a cuadratura do círculo, relaxando as limitacións estritas no uso dunha regra e un compás nas probas xeométricas da Grecia antiga, fai uso da espiral de Arquímedes. Tamén existe un método para trisecar ángulos baseado no uso desta espiral. Como a lonxitude da subtanxente se pode utilizar para rectificar a circunferencia.
Jean-François Paul de Gondi
Jean-François Paul de Gondi, cardeal de Retz foi un relixioso e escritor de memorias francés, moi implicado na vida política do seu tempo. Naceu o 20 de setembro de 1613 en Montmirail, Marne e finou o 24 de agosto de  1679 en París.
Orixes, formación e primeiros anos
Jean-François Paul de Gondi naceu na familia Gondi, de orixe italiana, chegada a Francia no séquito de Catarina de Medicis. Seu pai fora protector de Vicente de Paula e seu tío Jean-François de Gondi, era arcebispo  de París. Seu irmán Henri (1590-1659) estaba destinado a ser o coadxutor do arcebispo e a herdar a seu posto, pero morreu nun accidente de caza e Jean-François, que prefería ser militar, foi escollido como substituto na carreira relixiosa e futuro arcebispo. Estudou teoloxía e a autores clásicos como Salustio e Plutarco. Aos vinte e cinco anos compuxo un relato histórico O Complot do conde de Fiesque, no que mostraba a súa paixón polo tema das conspiracións políticas. Foi ordenado sacerdote en 1643, e, de seguido, bispo e coadxutor de seu tío. A elocuencia dos seus sermóns e a súa xenerosidade coas esmolas fixérono moi popular. As amizades cos membros da alta nobreza francesa e o partido devoto permitíronlle crear unha rede de alianzas que o converteu en personaxe fundamental nas revoltas da Fronda.
Despois da Fronda. O capelo de cardeal e a caída
En 1652 Gondi recibe o cardenalato de mans do papa Inocencio X. En outubro do mesmo ano o rei regresou a París acompañado de Mazarino, e unha das primeiras decisións deste foi enviar á cadea ao novo cardeal. En 1654, cando o tío do cardeal morreu deixando vacante o arcebispado de París, Retz, malia os pedidos dos seus amigos e do papa, estaba aínda na cadea. Firmou a renuncia ao arcebispado e foi posto en arresto no castelo dos duques da Bretaña. Fuxiu del descolgándose cunha corda e retráctaouse da renuncia ao arcebispado. Pasou a España e de alí a Roma e nomeou vicarios para administrar a sé parisiense na súa ausencia. En 1655 Mazarino tentou denigralo perante o novo papa Alexandre VII acusándoo de ser jansenista, pero o papa, que tivera o apoio de Retz para ser elixido, non se deixou convencer.
Durante o exilio, Gondi, refuxiouse en Belle-Île-en-Mer, posesión que herdara de seu tío-avó Albert de Gondi, situada perante a costa da Bretaña. Cando tivo que vender esa posesión por problemas económicos, mudouse ao castelo de Commercy, en Lorena, herdanza de súa nai. Retz viaxou por Europa interesándose pola política dos países que visitaba. Á morte de Mazarino en 1661, Retz esperaba recuperar o favor do rei, pero finalmente tivo que renunciar ao arcebispado recibindo a cambio a abadía de Saint-Denis, que proporcionaba unha renda considerable. En 1668 puido volver a París onde continuou involucrado en política, pero exclusivamente en temas relacionados coas relacións co papado. A súa influencia evitou que Alexandre VII excomungara o Parlamento de París que se manifestou en contra da infalibilidade papal. Participou nos conclaves de Clemente IX e Clemente X. Retz morreu despois de retirarse á abadía de Saint-Denis e Louis XIV prohibiu que se puxese unha placa co seu nome o que evitou que a tumba fose profanada polos revolucionarios en 1793.
As memorias
O cardeal é recordado polas súas Memorias,  redactadas entre 1675 e 1677 e publicadas corenta anos máis tarde. Nelas conta de forma novelada a súa participación na Fronda. As memorias son a miúdo considerada unha das obras mestras do século XVII francés.
Junta de Damas de Honor y Mérito
A Junta de Damas de Honor y Mérito é unha asociación filantrópica feminina fundada en 1787 polo rei Carlos III en Madrid.
Historia
A asociación creouse como sección separada e dependente da Real Sociedade Económica Matritense de Amigos do País (unha das Sociedades Económicas de Amigos do País) para ordenar a saída ao espazo público das mulleres na época da Ilustración, tras o ingreso como vogais de mérito de María Isidra Quintina de Guzmán e de la Cerda e María Josefa Alfonso Pimentel y Téllez-Girón. Melchor Gaspar de Jovellanos, Francisco de Cabarrús e Josefa Amar y Borbón, entre outros, participaron no debate sobre a entrada das mulleres. No seguinte parágrafo recollense algunhas das palabras de Josef Amar y Borbón:"'..facer novos inventos nas artes, perfeccionar os coñecidos, estimular aos fabricantes, labradores e artesáns, a que traballen con vantaxe, e con perfección, calcular o que falta nun país, e traelo doutro en cambio do seu sobrante por medio dun sabio comercio, aínda que son cousas que piden meditación, e noticias, non son materias tan abstractas, que non as poida comprender a muller que teña talento regular'."Foi autorizado pola Real Orde o 27 de agosto de 1787 e a inauguración oficial tivo lugar o 5 de outubro do mesmo ano no Concello de Madrid. Os seus obxectivos eran "establecer unha boa educación, mellorar os costumes co seu exemplo e a súa ilustración, introducir o amor polo traballo e promover a industria". Os seus estatutos foron aprobados por Carlos IV en 1794, reformados posteriormente en 1851 e 1905.
A primeira presidenta foi María Josefa Alfonso Pimentel y Téllez-Girón, duquesa de Osuna.
O seu primeiro encargo consistiu en supervisar as Escolas Patrióticas da Real Sociedade Económica Matritense de Amigos do País. Posteriormente fíxose cargo doutras escolas de formación profesional especializada como a Escola de Bordado e a Escola de Flores Artificiais.
O lema da Real Sociedade Económica Matritense de Amigos do País era Socorre ensinando. A Junta de Damas seguiu este lema no seu traballo coa Real Inclusa de Madrid. Foi alí, na Real Inclusa de Madrid, onde as mulleres da Junta de Damas axudaron aos nenos orfos da cidade a baixar o altísimo (87 %) cifra de mortalidade infantil. En 1799 as mulleres conseguiron que Carlos IV as autorizase para dirixir a Real Inclusa de Madrid e en 1807 o Colexio de Niña da Paz. En 1819, a Junta de Damas abriu a Escola de Educación Mutua para as nenas. En 1838, a raíña rexente María Cristina de Borbón puxo baixo a súa supervisión o Colexio de Orfos da Unión. En 1860 abriu a Casa da Maternidade e en 1871 o Asilo de las Hijas de las Cigarreras.
As socias experimentaron con novas máquinas de fiar e probaron con novas formas de branquear os algodóns e as las e tinguir as sedas. Nos cárceres, ademais de medir o contido de osíxeno dos calabozos, experimentaron con métodos de purificación do aire. Na Inclusa de Madrid tamén intentaron levar a cabo innovacións.
Algunhas das socias traduciron libros: Josefa Amar y Borbón traduce do italiano un tratado de agricultura, a duquesa de Espeja o libro El lenguaje  de los cálculos, a marquesa de Fuerte  Híjar traduciu a biografía e o relato das teorías de Benjamin Thompson, conde de  Rumford. Hoxe coñecido polas súas teorías sobre a calor, pero na época sobre todo coñecido polas súas «sopas económicas» e os seus fornos que aforraban combustible, inventos promocionados pola Junta.
A Junta de Damas obtivo personalidade xurídica propia por Real Orde do 3 de xullo de 1920, para o cumprimento dos seus fins.
Museo do Diñeiro (Zürich)
O Museo do Diñeiro (nome orixinal: MoneyMuseum) é un museo de titularidade privada con sede en Zürich, Suíza, especializado na historia monetaria e no futuro do diñeiro.
O museo está financiado pola organización sen ánimo de lucro Sunflower Foundation.
Historia
O Museo do Diñeiro de Zürich foi fundado en 1999 polo analista financeiro Jürg Conzett. A base do museo foi a súa colección numismática partircular, e Conzett creou a Fundadción Sunflower para se encargar da súa xestión.
En febreiro de 2003, o Museo do Diñeiro inaugurou unhas novas instalacións no número 106 da Hadlaubstrasse, cunha superficie de 500 metros cadrados, onde se instalou unha exposición permanente, que se complementa con outras e carácter temporal e eventos diversos.
O museo dispón dun espazo en liña onde se poden consultar os fondos da súa colección, ademais doutros contidos deseñados especificamente para este espazo virtual.
Jessie Burton
Jessica Kathryn Burton, nada o 17 de agosto de 1982, é unha escritora e actriz inglesa. En 2021 tiña publicadas tres novelas, The Miniaturist, The Muse, e The Confession, e un libro de literatura infantil, The Restless Girls.
As súas novelas foron consideradas best-séllers polo Sunday Times e acadaron o número un dos best-séllers do xornal New York Times e Radio 4's Books at Bedtime. En conxunto foron publicadas en case 40 linguas. As súas historias curtas publicáronse en Harpers Baazar US e Stylist.
Non só escribe ficción, os seus ensaios foron publicados en The Wall Street Journal, The Independent, Vogue, Elle, Red, Grazia, ''Lonely Planet Traveller' e The Spectator. ''
Traxectoria
Estudou en Lady Margaret School, Brasenose College, Oxford, e o Central School of Speech and Drama.
O seu traballo en teatro inclúe The Hour We Knew Nothing of Each Other no National Theatre, Londres en 2008. Alén de traballar como escritora e actriz, traballou como asistente persoal en Londres.
A súa primeira novela The Miniaturist de 2014 está ambientada en Ámsterdam no século XVII. Está inspirada na casa de bonecas de Petronella Oortman albergada no Rijksmuseum, malia que non pretende ser unha novela biográfica. Tardou catro anos en rematala. Vendeu máis dun millón de copias no ano en que se editou e foi obxecto dunha guerra de licitación na Feira do Libro de Londres de abril de 2013. Adaptouse como miniserie de dúas partes para a BBC e PBS Masterpiece en 2017.
A súa terceira novela para adultos, The Confession, foi publicada en 2019. Medusa, o seu segundo libro para nenos, tiña prevista a súa publicación en 2021.
Jacinto Lamosa Novas
Jacinto Manuel Lamosa Novas, nado en Bueu cara a 1884 e finado en Marín o 7 de decembro de 1936, foi un sindicalista e político galego.
Luz Rello Sánchez
Luz Rello Sánchez, nada en Madrid, en 1984, é unha investigadora española, doutora pola Universidade Pompeu Fabra. En 2013 converteuse na primeira española en recibir o premio European Young Researchers' Award (EYRA) (Premio para mozos investigadores europeos) outorgado pola asociación Euroscience polo seu traballo no campo da dislexia.
Traxectoria
Rello Sánchez realizou os seus estudos universitarios en Lingüística na Universidade Complutense de Madrid. Posteriormente realizou estudos de mestría internacional en Procesamiento da Linguaxe Natural e Tecnoloxías da Linguaxe Humana, un programa conxunto da Universidade de Franche-Comté, en Francia, a Universidade do Algarve, en Portugal, a Universidade of Wolverhampton, en Inglaterra e a Universidade Autónoma de Barcelona, en España.
En marzo de 2011 comezou os seus estudos de doutoramento na Universitat Pompeu Fabra, en Barcelona, España, desde onde leva a cabo as súas investigacións dentro do Departamento de Tecnoloxías da Información e as Comunicacións. Leu a súa tese sobre DysWebxiaa text accessibility model for people with dyslexia, en 2014 en dita univesridad.
Premios e recoñecementos
Durante a súa traxectoria académica, Rello Sánchez obtivo máis dunha decena de premios, bolsas e recoñecementos; algúns deles son:
Change Dyslexia
Luz Rello crea en 2015 a empresa social Change Dyslexia co fin de pór en práctica máis de 6 anos de investigación por medio dunha organización independente que ten como principal obxectivo a redución global das taxas de abandono escolar debidas á dislexia. A dislexia é normalmente un trastorno oculto e escasamente tratado, a pesar da súa elevada prevalencia, estimada entre o 7% e 10% da poboación.
DysWebxia
O modelo xa foi integrado en dúas aplicacións, unha directamente en liña no facilitador text 4 all dyswebxia, o cal adapta unha páxina web normal a unha accesible para persoas con dislexia, e outra no software lector de textos IDEAL Group Reader, o cal permite ás persoas con dislexia acceder a textos adaptados para eles a través de texto ou por audición.
Dyseggxia
Rello Sánchez é cofundadora dunha compañía chamada Cookie Cloud, coa que desenvolveu un xogo con exercicios de texto orientado a nenos con dislexia. O xogo ofrece tres niveles de dificultade e cada un conta con cinco tipos diferentes de exercicios: inserción, omisión, substitución, derivación e separación de frases.
O xogo é ofrecido de forma gratuíta para os sistemas operativos iOS e Android. Aínda que a versión orixinal do mesmo foi desenvolvida en español, Rello Sánchez e os seus colegas están a desenvolver unha versión en inglés e outra en catalán.
Vida persoal
A motivación de Rello Sánchez para dedicarse ao traballo de dislexia orixinouse na súa experiencia persoal, xa que ela mesma padeceu esta dificultade de aprendizaxe durante a súa nenez. Despois de alcanzar os seus triunfos académicos e de mantelo como un segredo, decidiu confesarllo ao profesor Ricardo Baeza-Iates, quen a impulsou a facer os estudos de doutoramento e quen se convertería no seu supervisor no mesmo.
Rello Sánchez describiu a súa experiencia coa enfermidade como moi difícil e recoñeceu que nesa época xamais imaxinou que terminaría estudando un doutoramento e menos, que terminaría a escola primaria:
Rello Sánchez tamén escribiu contos e artigos de índole literario e unha obra de teatro chamada "Blancanieves e sacaranche os ollos", a cal foi posta en escena no teatro madrileño Pablo Iglesias, en decembro de 2005. Así mesmo, gústalle deseñar ambigramas, dos cales fixo máis dunha centena.
Malung-Sälen
Malung-Sälen é un concello sueco (kommun) do condado de Dalarna. A súa capital é Malung. Ata o ano 2007 o municipio chamouse Malung, e trátase do único de Suecia con dous nomes de localidades. En setembro do ano 2022 o concello tiña unha poboación de 10 198 habitantes.
A montaña máis meridional de Suecia, Transtrandsfjällen, atópase no norte do municipio. As partes do sur do concello son máis baixas, con zonas de premontaña ricas en turbeiras moi accidentadas. Dende a década de 1980 o turismo domina a economía local, en particular o turismo relacionado co esquí na zona de Sälen.
Dende a fundación do concello en 1971 a tendencia de poboación foi negativa, coa excepción dalgúns anos. Porén, a finais da década de 2010 a tendencia comezou a cambiar.
Círcol Catòlic de Badalona
O Círcol Catòlic de Badalona, coñecido por motivos de patrocinio como El Círcol Cotonifici Badalona e ás veces en castelán como Círculo Católico, é un club de baloncesto profesional español con sede en Badalona, Cataluña. Actualmente compite na Copa Catalunya, quinta categoría do baloncesto español. Fundado en 1941, chegou a competir múltiples temporadas na máxima categoría. En 1983 cede a súa licenza federativa ao CB Santa Coloma, xogando as tres últimas en Santa Coloma de Gramenet co nome de Licor 43.
Historia
A sección de baloncesto do Círcol Catòlic foi fundada en 1941, competindo en Terceira División até 1958, cando ascende á Segunda División. O Círcol xogou dez temporadas nesta liga antes de descender novamente á Terceira en 1970. Con todo, en tan só dous anos, o equipo logrou o ascenso á Liga Nacional con Domènec Tallada como Presidente e cun equipo adestrado por Josep Xicart e formado por Ezequiel Barrios, Antoni Baqué, Josep Machado, Josep Mañosa, Ricard Horta, Enric Campos, Josep Cisa, Buñuel, Pere Suñol, Josep Vila e Joan Costa.
A mediados dos anos 1970 o Círcol Catòlic conseguiu o patrocinio da empresa badalonesa Cotonificio, o que significou un grande impulso económico e deportivo para o club. Desde entón, o equipo foi coñecido como Cotonificio de Badalona. En 1978 conseguiu a cuarta posición na liga española e clasificouse para disputar a Copa Korać da tempada seguinte, da que chegou a disputar as semifinais. Naqueles anos formaron parte do club xogadores e adestradores como Manel Comas, José María Oleart, Aíto García Reneses, Quim Costa, Andrés Jiménez, Héctor Perotas, Agustín Custa, Javier Mendiburu, Adolfo Sada ou Jack Schroeder entre outros.
O patrocinio da empresa Cotonificio mantívose até 1983. A retirada do patrocinador e a falta de liquidez económica obrigou ao Círculo Católico a renunciar a disputar a Liga ACB. En 1983 o club cede a súa licenza federativa ao CB Santa Coloma da veciña Santa Coloma de Gramenet, onde co patrocinio da empresa Licor 43 xoga tres temporadas na máxima categoría. O Círcol desmantelou a sección de baloncesto, aínda que volveuna a pór en marcha un ano despois, en 1984, mais nunha situación moi diferente á de anos anteriores: o primeiro equipo tivo que empezar a competir de novo na última categoría do baloncesto catalán,. Actualmente o primeiro equipo do Círcol compite na Copa Catalunya, nome que recibe en Cataluña a Primeira División autonómica inmediatamente inferior á Liga EBA.
Crocodylus palaeindicus
Crocodylus palaeindicus é unha especie extinta de crocodilo do sur de Asia. Viviu desde o Mioceno ao Plioceno. Pode ser o devanceiro do actual Crocodylus palustris.
Historia
C. palaeindicus foi nomeado polo paleontólogo escocés Hugh Falconer en 1859. Falconer atopou fósiles da especie nos Montes Siwalik de India xunto cos restos de moitos outros animais, como tartarugas, avestruces, camelos, tigres dentes de sabre e mastodontes. Richard Lydekker nomeou posterioremnte outro crocodilo dos Montes Siwalik que chamou C. sivalensis. Aínda que os dous crocodilos son moi similares, C. sivalensis foi dstinguido de C. palaeindicus porque a marxe do seu cranio era menos convexa. C. sivalensis foi recentemente sinonimizado con C. palaeindicus, xa que as lixeiras diferenzas de forma pénsase que se deben a variacións naturais ou formas de fosilización. Nos últimos anos, os seus fósiles atopáronse tamén desde Paquistán e Myanmar.
Clasificación
miniatura|220px|Exemplar de [[Crocodylus palustris, un parente estreito e posible descendente de Crocodylus palaeindicus]] Historicamente, C. palaeindicus era considerado un antepasado directo de Crocodylus palustris. As dúas especies son de aspecto similar e algúns fósiles de C. palaeindicus eran ao principio confundidos con C. palustris. As análises filoxenéticas máis modernas dos crocodilos sitúan C. palaeindicus nunha posición basal entre os membros do xénero Crocodylus. Abaixo móstrase un cladograma modificado de Brochu et al. (2010) que indica a relación de C. palaeindicus con outros crocodilos:
Un estudo de 2018 feito por Lee & Yates usando simultaneamente datos morfolóxicos, moleculares (secuenciación de ADN), e estratigráficos (idade dos fósiles) estableceu as interrelacións dentro de Crocodylidae. En 2021 Hekkala et al. puido utilizar a paleoxenómica, extraendo ADN do crocodilo extinto Voay, para establecer mellor as relacións dentro de Crocodylidae, incluíndo as subfamilias Crocodylinae e Osteolaeminae.
El buen patrón
El buen patrón é un filme español de 2021 dirixido e escrito por Fernando León de Aranoa e protagonizado por Javier Bardem. Foi escollido como candidato de España para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios clasificándose na lista curta de decembro.
Crocodylus thorbjarnarsoni
Crocodylus thorbjarnarsoni é unha especie extinta de crocodilo do Plioceno e Plistoceno da cunca de Turkana en Kenya. Está estreitamente relacionado coa especie Crocodylus anthropophagus, que viviu durante esa mesma época en Tanzania. C. thorbjarnarsoni podería ser o "crocodilo verdadeiro" máis grande coñecido, co cranio máis grande atopado, que indica que podería ter unha lonxitude total de 7,6 m. Pode que fose un predador dos primeiros homininos. O nome Crocodylus thorbjarnarsoni déronllo Christopher Brochu e Glenn Storrs en 2012 en honra de John Thorbjarnarson, un conservacionista que traballou para protexer a crocodilianos en perigo.
Descrición
Crocodylus thorbjarnarsoni distínguese doutros crocodilos polo seu morro ancho. Ten uns bordos elevados pequenos nos ósos prefrontais ante os ollos, unha cara cterística que tamén se presenta nalgúns individuos de crocodilo do Nilo. Os ósos escamosos forman bordos elevados ao longo dos laterais da mesa cranial, que son similares ás cristas de C. anthropophagus pero moito máis pequenas. Tamén igual que C. anthropophagus, ten fosas nasais que se abren lixeiramente cara adiante en vez de directamente cara atrás.
O maior cranio de C. thorbjarnarsoni atopado (KNM-ER 1682) mide 85 cm desde a punta do morro á parte de atrás da mesa cranial; en comparación, o maior cranio coñecido de Crocodylus vivo é o dun Crocodylus porosus, que medía 76 cm. Baseándose na análise de regresión de Crocodylus, isto corresponde a unha lonxitude total para C. thorbjarnarsoni de 6,2-6,5 m, pero dita análise subestima o tamaño dos individuos moi grandes ata nun 20%, o que significa que podería ter sido de ata 7,6 m.