cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Secuenciación do ADN
Sequenciación con espectrometría de masas
A maior resolución dos fragmentos de ADN que permiten os métodos baseados na espectroscopía de masas ten especial interese para os investigadores en ciencia forense, xa que poden ter que detectar polimorfismos dun só nucleótido en mostras de ADN humano para identificar a individuos. Estas mostras poden estar moi degradadas, polo que os investigadores forenses a miúdo prefiren examinar o ADN mitocondrial pola súa maior estabilidade e aplicacións para estudos de parentesco. Nos Estados Unidos, os métodos de secuenciación baseados en espectroscopía de masas foron utilizados para comparar as secuencias do ADN mitocondrial humano de mostras da base de datos do FBI e de ósos atopados en fosas comúns de soldados da primeira guerra mundial.
Os métodos de terminación de cadea temperá e TOF MS demostraron poder ler lonxitudes de ADN de ata 100 pares de bases. Os investigadores non foron quen de superar este tamaño medio de lectura; igual que a secuenciación de terminación de cadea por si soa, a ecuenciación de ADN baseada na espectroscopía de masas pode non ser axeitada para proxectos de secuenciadción de novo grandes. Aínda así, un estudo recente utilizou as lecturas de secuencias curtas e a espectroscopía de masas para comparar polimorfismos dun só nucleótido en cepas patóxenas de Streptococcus.
Secuenciación de Sanger microfluídica
Na secuenciación de Sanger microfluídica a amplificación termocíclica completa de fragmentos de ADN e a súa separación por electroforese faise sobre unha soa oblea de cristal de aproximadamente de 10 cm de diámetro reducindo así o uso de reactivos e o seu custo. En certos casos os investigadores mostraron que poden incrementar o rendemento da secuenciación convencional utilizando microchips. Aínda haberá que facer moita máis investigación sobre esta tecnoloxía para facer que o seu uso exa efectivo.
Técnicas baseadas en microscopía
Esta estratexia permite visualizar directamente a secuencia das moléculas de ADN utilizando microscopía electrónica. Demostrouse a primeira identificación de pares de bases de ADN en moléculas intactas de ADN por medio da incorporación encimática de bases modificadas, as cales conteñen átomos de número atómico elevado, e a visualización directa e identificación de bases marcadas individualizadamente nunha molécula de ADN sintética de 3.272 pares de bases e nun xenoma viral de 7.249 pares de bases.
Secuecnciación con RNAP
Este método está baseado no uso da ARN polimerase (RNAP), que está unida a esferas de poliestireno. Un dos extremos do ADN a secuenciar únese a outra desas esferas, e ambas as esferas sitúanse en trampas ópticas. O movemento da RNAP durante a transcrición fai que as esferas se acheguen e a súa distancia relativa cambia, o cal pode ser rexistrado á resolución dun só nucleótido. A secuencia dedúcese baseándose nas catro lecturas con concentracións diminuídas de cada un dos catro tipos de nucleótidos, de xeito similar ao método de Sanger.
Secuenciación de alta resolución de virus in vitro
Desenvolveuse un método para analizar conxuntos completos de interaccións proteicas usando unha combinación de pirosecuenciación 454 e un método de ARNm display de virus in vitro. Especificamente, este método liga covalentemente as proteínas de interese aos ARNm que as codifican, despois detecta os fragmentos de ARNm usando PCRs de reversotranscrición. O ARNm pode despois ser amplificado e secuenciado. O método combinado foi denominado IVV-HiTSeq e pode ser realizado en condicións libres de células, aínda que os seus resultados poden non reflectir as condicións in vivo.
Iniciativas de desenvolvemento
En outubro de 2006, a X Prize Foundation presentou unha iniciativa para promover o desenvolvemento de tecnoloxías de secuenciación de xenomas completos, chamada Archon X Prize, asignando como premio 10 millóns de dólares para o "primeiro equipo que poida construír un aparello e utilizalo para secuenciar 100 xenomas humanos en 10 días ou menos, cunha exactitude de non máis dun erro por cada 100.000 bases secuenciadas, con secuencias que cubran con precisión polo menos o 98% do xenoma, e a un custo rocorrente de non máis de 10.000 dólares de EEUU por xenoma."
Todos os anos o National Human Genome Research Institute ou NHGRI promove bolsas para novas investigacións e desenvolvementos en xenómica. 2010 bolsas e 2011 candidatos incluían traballos en metodoloxías de secuenciación microfluídica, polony e de bases pesadas.
Beowulf e Grendel
Beowulf e Grendel (en Beowulf & Grendel) é un filme dirixido por Sturla Gunnarsson que foi estreado en 2005. Está baseado no ciclo épico anglosaxón Beowulf. Estreouse en galego na TVG o 18 de xullo de 2009.
Sinopse
Adaptación do poema épico anglosaxón, Beowulf, que data do século IX. Narra a historia do guerreiro gauta Beowulf e a súa loita contra un trol asasino e sedento de sangue, Grendel. En nome do Rei Hrothgar, Beowulf lidera e guía a un exército de guerreiros a través do mar ata o lugar onde se atopa o monstro.
Cospindo, Ponteceso
Historia
Nesta parroquia foi bautizado o 10 de febreiro de 1835 Eduardo Pondal.
Froxán, Vilamor, Folgoso do Courel
Froxán é unha aldea da parroquia de Vilamor, no concello lugués de Folgoso do Courel. Está situada a 460 metros de altitude, no val do río Lor. En 2008 tiña unha poboación de 43 habitantes (23 homes e 20 mulleres).
Xoán IV de Trebisonda
Xoán IV de Trebisonda ou Xoán IV Comneno (en grego: Ιωάννης Δ Μέγας Κομνηνός, trans. Iōannēs IV Megas Komnēnos), nado en Trebisonda, aprox. 1404/1405 e finado no mesmo lugar en 1459, foi emperador de Trebisonda desde 1429 até 1459.
Traxectoria
Foi fillo do emperador Aleixo IV Comneno e Teodora Cantacucena. Xoán IV Comneno casou dúas veces: en 1426 con Bagrationi a filla de Alexandre I de Xeorxia e a filla dun emir dos turcománs, probabelmente antes de 1438. Tiña unha filla, Teodora, do seu segundo matrimonio, que casou despois co gobernante dos Ak Koyunlu Uzun Hasan. Fuxiu a Xeorxia en 1426, despois do seu infrutuoso intento de destronar ao seu pai. Converteuse en emperador en 1429 despois que o seu pai, Aleixo IV foi asasinado, Isto foi o resultado da súa propia conspiración organizada coa axuda dos membros da aristocracia local. Durante o seu reinado, o Imperio de Trebisonda foi obrigado a pagar un tributo ao sultán otomán Mehmed II.
Mocidade
Xoán IV Comneno naceu en Trebisonda ao redor de 1404/1405. Foi o fillo do emperador Aleixo IV Comneno e Teodora Cantacucena. Tivo dous irmáns, Alexandre e o futuro emperador David Comneno, e catro irmás, unha delas foi María Comnena, esposa do emperador bizantino Xoán VIII Paleólogo. En 1417 Xoán foi feito coemperador.
Conflito con Aleixo IV
Algún tempo antes de 1426, Xoán tentou sen éxito destronar ao seu pai Aleixo IV Comneno, as fontes escritas rexistran que estaba a planear o asasinato dos seus pais, pero foi derrotado polo pobo e os membros da aristocracia local. Despois deste intento fuxiu a Xeorxia, onde casou coa filla do rei Alexandre I de Xeorxia. Durante a súa ausencia de Trebisonda, o seu irmán Alexandre foi feito coemperador no seu lugar.
Ascenso ao trono
Ao decatarse que o seu irmán ocupou o seu lugar como coemperador, Xoán volveuse contra o seu pai por segunda vez e tratou de obter o trono de Trebisonda. No seu esforzo contou co apoio militar do rei de Xeorxia, dos membros da aristocracia local, así como a axuda non oficial de Xénova. Desde Xeorxia trasladouse á cidade de Kaffa, unha colonia genovesa en Crimea, onde permaneceu por un curto tempo, tratando de obter o apoio destes. Os xenoveses non querían axudalo oficialmente, pero ofrecéronlle un barco fortemente armado, no que Xoán entrou no porto de San Focas en 1429. As familias dos Kabazites e Skholaris correron á beira de Xoán, polas súas propias razóns. Segundo o plan o emperador ía ser arrestado. Con todo, as ordes de Xoán non foron seguidas e Aleixo IV, que estaba a esperar as forzas militares do seu fillo en Achanti, foi asasinado.
Xoán entrou na cidade de Trebisonda inmediatamente despois do asasinato do seu pai e foi coroado emperador. O seu primeiro acto foi castigar severamente aos asasinos do seu pai e enterrar a Aleixo IV con todas as honras adecuadas, por primeira vez na igrexa da Panagia Theoskepastos e logo na magnífica tumba que el mesmo construíu no patio da igrexa da Panagia Chrysokephalos.
Relacións cos turcománs
Xoán IV Comneno converteuse en emperador de Trebisonda nun momento en que o estado se viu ameazado pola poderosa presenza dos turcománs na rexión, pero aínda máis pola rápida expansión dos otománs en Asia Menor. Pouco despois do seu ascenso ao trono, o gobernante turcomán de Ardebil marchou contra Trebisonda co seu exército, nun intento de ocupar a cidade. O exército imperial, dirixido polo pansebastos Alexandre, duque de Mesochaldion, reuniuse en Kordyle, mentres que Xoán mesmo estaba a planear un ataque por mar, que foi frustrado polas malas condicións meteorolóxicas. O exército trapisondés foi derrotado en Kordyle e as forzas turcomás chegaron aos muros da cidade.
Relacións cos otománs
Os otománs resultaron unha ameaza externa máis crucial para o Imperio de Trebisonda. A política eclesiástica de Xoán IV incluía a comunicación diplomática con Occidente, coa esperanza de obter apoio militar, pero os seus esforzos foron infrutuosos, do mesmo xeito que o seu intento de alianza con certos gobernantes turcománs.
En 1443 Trebisonda foi atacada sen éxito desde o mar polo sultán otomán Murad II, mentres que un sitio á cidade foi impedido polas malas condicións climáticas. Pouco despois, en 1448, o cronista bizantino Xurxo Frantzes foi enviado a Trebisonda co fin de completar unha alianza matrimonial entre as dúas cortes, unha alianza que fortalecería as súas relacións e axudaría a enfrontar a común ameaza otomá.
Con todo, o perigo resultou aínda maior durante o reinado de Mehmed II e finalmente parecía imposíbel de interceptar a expansión otomá en Asia Menor. Despois da caída de Constantinopla en 1453, Mehmed II volveuse contra Trebisonda. O exército otomán, dirixido polo gobernante de Amasya Chetir, cercou a cidade, saqueando o porto e levándose 2.000 cidadáns en cativerio. Xoán viuse obrigado a asinar un tratado de paz co sultán otomán e comprometeuse a pagar un tributo anual de 2.000 moedas de ouro, a suma eventualmente elevouse a 3000. As negociacións para a firma final do tratado foron realizadas polo irmán do emperador, David.
Sentindo a inminente caída do seu imperio, o emperador Xoán IV decidiu seguir a política dos seus predecesores das alianzas matrimoniais. Casou á súa filla Teodora co gobernante dos Ak Koyunlu Uzun Hasan, quen formou o principal obstáculo para a expansión otomá en Asia Menor e Persia; Xoán tamén lle ofreceu Capadocia como agasallo de vodas. A morte de Xoán IV en 1459 trouxo un abrupto fin aos seus esforzos por deter o avance otomán contra o Imperio de Trebisonda.
Política eclesiástica
Xoán IV Comneno apoiou a política oficial constantinopolitana de promover a Unión das Igrexas de Oriente e Occidente, nun intento de obter axuda contra a ameaza otomá. Proclamou o seu apoio da Unión en varias ocasións por escrito ao Papa Uxío IV, en 1433 durante o Concilio de Basilea e en 1438/1439 a través dos seus representantes no Concilio de Florencia Xurxo Amirutzes e Doroteo, bispo de Trebisonda, que acompañou ao emperador bizantino Xoán VIII Paleólogo. Tratou de obter o apoio do seu pobo a través das súas obras de beneficencia aos mosteiros de Trebisonda. Nos primeiros anos do seu reinado, confirmou o dereito do mosteiro de San Dionisio no Monte Athos para recibir a suma anual de 1000 moedas de prata directamente desde o mosteiro de Chaldos e non desde o vestiarion imperial e en 1432 emitiu unha Crisobula, dando terras e paroikoi ao mosteiro da Panagia de Pharos.
Legado
A pesar de converterse en emperador de Trebisonda durante o seu período máis dramático, Xoán IV tiña a esperanza de axudar ao imperio da ameaza crecente dos otománs e os turcománs, e das presións económicas dos xenoveses. Reforzou a defensa da cidade, construíndo unha torre no muro exterior. Dirixiuse en busca de axuda cara ao leste, con alianzas matrimoniais, e ao oeste, a través da súa política unionista, pero sen resultados visíbeis, mentres que a súa morte trouxo un abrupto final a calquera plan de alterar a absorción inminente dos territorios trapisondeses polos otománs. Os seus esforzos foron recoñecidos polos seus contemporáneos. Nun tratado teolóxico, o Patriarca Xenadio II Escolario presentou a Xoán IV Comneno como un «alicerce da ortodoxia», mentres que o patriarca Gregorio III, dixo que o poder imperial - que usurpara do seu pai - foille outorgado por Deus.
Matrimonio e descendencia
Xoán IV casou dúas veces, primeiro con Bagrationi, a filla do rei Alexandre I de Xeorxia, e logo cunha filla anónima de Dawlat Berdi. É probábel que do seu primeiro matrimonio tivese un fillo e polo menos unha ou posibelmente dúas fillas:
Senado dos Estados Unidos
O Senado dos Estados Unidos (en United States Senate) é a cámara alta lexislativa no sistema bicameral estadounidense, que xunto coa Cámara de Representantes forma parte do Congreso.
Reunido por vez primeira en 1789, a composición e poderes do Senado foron estabelecidos no 1º artigo da constitución estadounidense. Cada estado é representado por dous senadores, sen ter en conta a poboación, os cales son elixidos por un período de seis anos. Ata 1913 eran as lexislaturas de cada estado as que elixían os senadores que lles correspondían, pero logo de se ratificar a décimo sétima emenda en 1913 elíxense por voto popular.
A cámara do Senado atópase na á norte do Capitolio, en Washington, D.C. mentres a Cámara de Representantes atópase na súa á sur.
Gustavo Álvarez Álvarez
Gustavo Álvarez Álvarez foi un empresario e político galego.
Traxectoria
Fillo de Aquilino Álvarez Builla e sobriño de Saturnino Álvarez Bugallal. Foi alcalde de Ponteareas en 1893. Foi deputado provincial de Pontevedra (1898) e gobernador civil de Ourense (1899). En 1903 foi nomeado Delegado de Facenda da provincia de Ávila.
Kerema
miniatura|Provincia do Golfo. Kerema é a capital da provincia do Golfo, Papúa Nova Guinea, situada na costa do Golfo de Papúa. No ano 2000 tiña unha poboación de 5.116 habitantes. A provincia fai honra ao seu nome cunha paisaxe de costa con grandes deltas dos ríos que chegan das serras do norte.
Fálanse máis de 20 linguas na provincia. Entre as que podemos oír en Kerama están o toaripi, o kakiae, o opao, o keuru ou o tairuma.
James Chalmers, ou 'Tamate', como o chamaron os habitantes en toaripi, foi o primeiro home branco que chegou á provincia. Chegou a Iokea en 1885.
Olalla Tuñas
Olalla Tuñas Martínez, nada en Outes en 1989, é unha xornalista e escritora galega.
Traxectoria
Despois de facerse con varios premios durante a adolescencia, en 2010 gañou o Certame de Poesía Francisco Añón co poemario Split screen. Durante 2012 participou en Santiago de Chile no Laboratorio de Escritura das Américas LEA do que xurdiu o libro colectivo BAR. Xa en 2013, gañou o primeiro premio do certame Xuventude Crea coa serie de poemas Cidade libre, que aparecería publicada máis tarde na revista Dorna. En 2016 textos seus apareceron na antoloxía de poesía nova No seu despregar (Apiario).
O Barreiro, Úbeda, A Pastoriza
O Barreiro é un lugar da parroquia de Úbeda no concello lugués da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 36 habitantes (17 homes e 19 mulleres).
A Graña, Ponteceso
San Vicenzo da Graña é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE, no 2018 a súa poboación descendera ata os 225 habitantes, sendo 108 homes e 117 mulleres, distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 317 habitantes.
Topónimo
O topónimo, ó igual que noutros lugares co nome da Graña, posiblemente fai mención a unha antiga explotación gandeira ou agrícola rexida por un monxe labrego ou mestre.
Moraleja
Moraleja é un municipio estremeño, pertencente á provincia de Cáceres. En 2008 tiña 7.983 habitantes.
Limita ao norte con Perales del Puerto, ao nordés con Gata, ao suroeste con Zarza la Mayor, ao sueste con Cachorrilla e Pescueza, ao oeste con Cilleros, e ao leste con Huélaga, Casas de Don Gómez e Casillas de Coria.
Historia
Á caída do Antigo Réxime a localidade de constitúe en municipio constitucional na rexión de Estremadura, Partido Xudicial de Coria que no censo de 1842 contaba con 240 fogares e 1315 veciños.
Monumentos relixiosos
Moraleja conta coas seguintes igrexa e ermidas:
Kokopo
miniatura|Provincia de Nova Bretaña Oriental. Kokopo é a capital de Nova Bretaña Oriental, unha provincia de Papúa Nova Guinea. A capital mudárase de Rabaul en 1994 cando fixeron erupción os volcáns Tavurvur e Vulcan. Por esta razón, a poboación aumentou de 3.150 habitantes en 1990 a 20.262 habitantes no 2000.
Kokopo era coñecida como Herbertshöhe durante a Nova Guinea Alemá. Até 1910 foi a capital da administración colonial alemá.
Born to Run
Born to Run é o terceiro álbum do músico de rock estadounidense Bruce Springsteen, publicado o 25 de agosto de 1975 a través do selo Columbia Records.
Representando os esforzos de Springsteen por entrar no mainstream, Born to Run foi un éxito comercial e de crítica. Chegou ao número 3 da lista Billboard 200, e vendendo seis millóns de copias nos Estados Unidos ata o ano 2000. Publicáronse dous sinxelos do álbum: "Born to Run" e "Tenth Avenue Freeze-Out"; o primeiro axudou a Springsteen a alcanzar a popularidade entre o gran público. Os temas "Thunder Road" e "Jungleland" foron básicos nas radios AOR e nos concertos do músico.
Born to Run colleitou unha ampla aclamación da crítica. As louvanzas centráronse na calidade da produción e no xeito de compoñer de Springsteen, que se centraba na chegada dos adolescentes á idade adulta en Nova Jersey e Nova York. Considerado por moitos o seu mellor lanzamento, Born to Run adoita a ser citado como un dos grandes álbums da historia e foi situado no posto 18 da lista da Rolling Stone dos "500 mellores álbums de todos os tempos".
O 14 de novembro de 2005, publicouse unha edición remasterizada polo seu 30 aniversario formada por unha caixa con dous DVDs: unha película do diario de produción e un concerto.
Utopia (filme de 2015)
Utopia (en ) é un filme afgán de 2015 dirixido por Hassan Nazer e producido por Chris Robb. Foi escollido como candidato de Afganistán para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 92ª edición dos premios. Porén, foi descualificado poucos días antes da súa proxección na Academia por conter demasiado diálogo en inglés. A unión dos directores afgáns tratou de apelar, achegando as especificacións das linguas por minutos, mais non tivo éxito.
Alien: Isolation
Alien: Isolation é un videoxogo de supervivencia e horror en primeira persoa desenvolvido por The Creative Assembly e distribuído por Sega.
O xogo está ambientado no ano 2137, 15 anos despois dos eventos de Alien e 42 anos antes de Aliens. A historia céntrase na personaxe de Amanda, que está a investigar a desaparición da súa nai Ellen Ripley. Amanda foi enviada á estación espacial Sevastopol para atopar información do voo da nave Nostromo. Porén, un alien xa devastou toda a estación.
Alborz
Alborz ou Elburz (en ) é unha cordilleira que separa o altiplano iraniano da depresión do mar Caspio e, por outra banda, establece unha continuidade entre o Cáucaso e o Hindu Kush (Paropamisadas). A altura media da cordilleira non supera os 3000 metros, sendo o pico máis alto o Damavand, que alcanza os 5654 metros. No norte, hai moitos bosques, pero no sur a vexetación é escasa debido á pouca cantidade de choiva. O primeiro en darlle nome á montaña foi Hamd Allah Mustawfi. Anteriormente, era coñecido como Semiramidis Mons (Σεμειραμίδος ὄρος) e é mencionado por Flavio Arriano e Marciano, que dicían que formaba a parte persa da entrada ao golfo Pérsico na rexión de Carmania.
Etimoloxía
O nome Alborz derívase de Harā Barazaitī, montaña lendaria do Avesta, texto principal do zoroastrismo. Harā Barazaitī procede dun nome protoiraniano, *Harā Bṛzatī, que significa "Montaña Muralla". *Bṛzatī é o feminino do adxentivo *bṛzant- "alto", antecedente do persa moderno bouland (بلند) e Barz/Berazandeh, relacionado co sánscrito Brihat (बृहत्). Harā pode interpretarse como "vixiar" ou "gardar", a partir dunha raíz indoeuropea *ser- "protexer". No persa medio, Harā Barazaitī converteuse en Harborz, e no moderno persa Alborz, cognado do monte Elbrus, pico máis alto do Cáucaso.
Características
O Alborz esténdese en dirección oeste-leste ao longo dun arco de 600 km, cunha extensión mínima de 60 km e máxima de 130. Está conformada por series sedimentarias datadas dende o alto Devónico ao Oligoceno, predominantemente calcarias xurásicas sobre un núcleo de granito.
Entre os lugares de interese están a fortaleza medieval de Alamut e varias estacións de esquí, algunhas delas consideradas como as mellores do mundo, como a de Dizin.
Ipomoea aquatica
Ipomoea aquatica é unha planta tropical semiacuática que se cultiva como verdura polos seus rebentos e follas tenros. Atópase en rexións tropicais e subtropicais, aínda que se descoñece onde se orixinou. Coñécese como phak bung en tailandés e Laosiano, ong choy en cantonés, kongxincai en mandarín, rau muống en vietnamita, kangkong en tagalo, trokuon en Khmer, kolmou xak en assamés, kalmi saag en hindi, kalmi shak en bengalí, Thooti Koora en telugu, kangkung en indonesio, malaio e ceilandés e hayoyo en Ghana.
Descrición
I. aquatica medra na auga ou en terras húmidas. O seu talo mide entre 2 e 3 metros ou en ocasións algo máis, e bota as raíces nos nódulos, que son ocos e poden aboiar. As follas varían desde as saxitais típicas (con forma de seta) ás lanceoladas, de 5 a 15 cm de longo e de 2 a 8 cm de largo. As flores teñen forma de trompeta, con entre 3 e 5 cm de diámetro, e normalmente de cor branca co centro malva. Propágase ao xermolar os rebentos cortados dos talos ou ben as sementes que producen as flores.
Cultivo
miniatura|Monllos de Ipomea aquatica á venda nun mercado de Malaisia Ipomoea aquatica medra comunmente no leste, sur e sueste de Asia. Rosea de forma natural en correntes de auga e case non require coidados. Cultívase extensivamente nas rexións rurais birmanas, tailandesas, laosianas, malaias, camboxanas, vietnamitas, filipinas e chinesas. Tamén é moi popular en Taiwán.
Usos culinarios
É un ingrediente común da gastronomía do sueste de Asia, e adoita servirse frixido. En Singapur, Indonesia, e Malaisia, os rebentos tenros mailas follas fríxense con pemento, allo, xenxibre, pasta de gamba seca (belacan/terasi) e outras especias. En Penang e Ipoh cocíñase con xibas e un chorume doce e picante. Na rexión de fala hokkien, onde se coñece como eng cai, tamén se pode servir fervido con xiba e logo enxúgase e mestúrase cunha pasta picante coñecida como rojak para se converter en jiu hu eng cai. O eng cai fervido tamén se pode servir con fideos de krill, belacan bee hoon e fideos de lagostino.
Na cociña indonesia, chámase kangkung, fervido ou escalfado xunto con outras verduras forma o ingrediente das ensaladas gado-gado ou pecel con chorume de cacahuete. Algunhas das receitas que utilizan kangkung son o plecing kangkung de Lombok, e mie kangkung de Iacarta. En Tailandia, onde se coñece como phak bung (tailandés: ผักบุ้ง ), cómese cru, a miúdo xunto con ensalada de papia verde ou nam phrik, mais tamén frixida en currys como o kaeng som.
En Laos, onde se coñece como pak bong (ຜັກບົ້ງ), e en Birmania,gazun ywet (ကန်စွန်းရွက်; MLCTS: kancwan:rwak; <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ɡəzʊ́ɴ jwɛʔ] ), fríxese con chorume de ostras ou pasta de soia amarela, allos e pementos.
Na cociña de Camboxa, denomínase trakuon (ត្រកួន: ត្រកួន ). Un prato popular que o emprega é o samlar machu, unha sopa aceda con peixe ou polo. Ademais tamén existe o costume de comelo cru ou vaporizado con outras verduras, como no toeuk kroeung
En Filipinas, onde recibe o nome en tagalo de kangkóng, os rebentos tenros córtanse en segmentos e cocíñanse, xunto coas follas, en estufado de peixe e carne, como no sinigang. A verdura tamén se pode comer soa, como no adobong kangkóng, onde se saltea en aceite con cebola, allo, chorume de soia e caldo concentrado. Un aperitivo local, o kangkóng crocante faise recubrindo as follas cun rebozado de fariña e frixíndoo ata quedar crocante, semellante á tempura xaponesa.
Na cociña chinese existen numerosas formas de preparalo, a máis común é unha simple e rápida fritura, ás veces con allo.
No sur da India, as follas pícanse moi finas e mestúranse con coco relado para preparar o thoran (തോരന്), un prato de Kerala. O mesmo prato en Tamil Nadu coñécese como thuvaiyal (துவையல்) ou kootu (கூட்டு). En Bangladesh e Bengala Occidental, coñécese como kolmishak (কলমীশাক) e as follas consómense frixidas.
Manuel Burque
Manuel Burque Hodgson, nado en Santa Cruz de Tenerife o 21 de abril de 1980, é un actor, cómico, guionista e presentador galego. Traballa no teatro, o cinema e a televisión.
Traxectoria
Licenciouse en Comunicación Audiovisual pola Universidade Pontificia de Salamanca. Posteriormente continuou a súa formación en Madrid: interpretación no estudio de actores Guindalera Escena Abierta a cargo de Juan Pastor, escritura de guións con Pedro Loeb e, grazas a unha bolsa de ampliación de estudos artísticos concedida pola Deputación Provincial da Coruña, diplomouse en dirección de fotografía no Núcleo de Investigación Cinematográfica a cargo de Ángel Amorós. Formouse tamén en escenografía na Real Escola Superior de Arte Dramática.
Realizou unha tesiña en historia do cinema titulada Público teatral en los orígenes del cine dentro da Universidade Complutense de Madrid.
Traxectoria profesional
Durante a súa etapa de formación en Salamanca ingresou no grupo de teatro La Máscara. Alí, ademais de protagonizar diversas obras como Muertos sin sepultura de Sartre, ou La importancia de ser honesto (2002) dirixida por Eva Redondo comezou a súa carreira como director de teatro e levou a escena a adaptación de filmes como Clerks de Kevin Smith ou Balas sobre Broadway de Woody Allen. Tamén comezaron as súas primeiras incursións no audiovisual realizando e interpretando curtametraxes.
Foi membro fundador da Compañía Mindundi Teatro coa que en 2004 adaptou, dirixiu e interpretou O apartamento de Billy Wilder. O mesmo ano foi axudante de dirección de Juan Pastor na obra El tiempo y los Conway.
En cine dirixiu a fotografía de varias curtametraxes e escribiu Una segunda posguerra, 5 días de septiembre ou El límite (2004). Tamén codirixiu a curtametraxe Adiós xunto ao guionista Francisco Araujo, con quen traballa frecuentemente.
En 2006, aos 26 anos, estreou a súa primeira obra de teatro que tamén dirixiu, Esperando al ruso e que lle fixo gañar o XVIII Premio de Teatro Enrique Llovet de Málaga.
Como guionista traballou en guións de telefilmes como Vuelo IL8174 de Telecinco (2010) e en filmes como Perdona si te llamo amor (2014).
En 2011 protagonizou unha entrevista-broma ao conselleiro delegado da Sexta, José Miguel Contreras, con preguntas como «É vostede homosexual?» para o programa El Intermedio de El Gran Wyoming facéndose pasar por un reporteiro de Intereconomía. A interpretación serviulle para ser contratado como colaborador fixo no programa Con Hache de Eva de Eva Hache encargándose das "enquisas sociolóxicas a pé de rúa". Participou tamén no programa de humor El club de la comedia.
Florencio Soto López
Florencio Soto López, nado en Redondela en 1900 e finado no mesmo concelo en xaneiro de 1975, foi un perito agrícola e político galego.
Manuel Burque
Traxectoria profesional
En 2015 coprotagonizou o filme de Leticia Dolera Requisitos para ser una persona normal, traballo polo que foi candidato ao premio Goya como actor revelación.
Florencio Soto López
Traxectoria
Perito agrónomo. Na Segunda República foi concelleiro, sendo elixido 1º Tenente-Alcalde. Despois da dimisión de Pedro Otero Sestelo foi elixido alcalde. En xullo de 1932 asistiu á asemblea de redacción do Estatuto Galego convocada polo alcalde de Santiago. Deixou o cargo porque o Goberno suprimiu as corporacións elixidas polo artigo 29. Pertenceu á ORGA e despois integrouse en Izquierda Republicana. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 non sufriu represalias. En 1948 foi detido e estivo preso por rebelión militar.
Manuel Burque
Traxectoria profesional
Tamén en 2015 estreouse a webserie El partido, da que foi coprotagonista xunto a Mario Tardón e que gañou o NotodoFilmFest da que en 2016 se rodou a segunda temporada. Ademais traballou na serie de televisión de Buscando el norte (2015-2016) interpretando o papel de Salva.
Florencio Soto López
Vida persoal
Casou con Nicolasa Otero Paz, filla de Ramón Otero Milleiro.
Mestre de obras
Mestre de obras, ás veces chamado Mestre maior de obras, é a denominación histórica dun oficio da construción, que desempeñou as funcións de arquitecto, do que foi sinónimo até a Idade Moderna.
Manuel Burque
Traxectoria profesional
Na radio colaborou no programa da Cadena SER A vivir que son dos días con Javier del Pino e en Antonio Castelo domina el mundo.
Mestre de obras
Pode relacionarse co oficio de tradición musulmá do alarife ou mestre de albanelaría mudéxar.
Manuel Burque
Traxectoria profesional
En 2016 incorporouse a Likes como colaborador. En 2017 estreou o filme Es por tu bien, do que foi un dos creadores, e presentou Radio Gaga xunto a Quique Peinado.
En 2019 foi coguionista, xunto a Leticia Dolera, da serie de televisión Vida perfecta, en que tamén apareceu como actor secundario.
Castro Portela, Vilamor, Folgoso do Courel
Atópase a 468 m sobre o nivel do mar, xunto ao castro do mesmo nome, nun profundo val escavado polo río Lor. Está situado xunto á estrada que une Froxán con Vilar de Lor.
Manuel Burque
Traxectoria profesional
Desde 2019, dirixe con Quique Peinado o programa da cadena SER Buenismo bien, onde tratan temas da actualidade de maneira cómica.
Mestre de obras
Non debe confundirse co oficio de Mestre de Maiores ou Mestre de Maiores e Retórica, un cargo docente.
Lucan
Sir Lucan o Mordomo é un servente do Rei Artur e un cabaleiro da Táboa Redonda nas lendas da Materia de Bretaña. As súas funcións como mordomo non eran as mesmas que as de hoxe en día, senón que estaba ó cargo da corte real xunto con Bedivere o Mariscal e Sir Kay o Senescal.
Valeriano Orobón Fernández
Traxectoria
Valerio Orobón Fernández foi activo na loita obreira desde moi novo. Home intelectual e con facilidade para os idiomas, traduciu a biografía de Max Nettlau realizada por Rudolf Rocker.
Entre as súas contribucións teóricas resalta o seu empeño en lograr unha alianza obreira revolucionaria para pechar o paso ó crecente fascismo e preparar o camiño cara á revolución. Tras esta, Orobón consideraba que os sindicatos eran o medio para organizar a sociedade de forma descentralizada tanto política como economicamente, chegando a afirmar que o anarcosindicalismo era a forza revolucionaria máis importante en España. Manifestou o seu rechazo ás propostas comunistas de estado e puxo énfase en que os seus partidarios non puidesen ter influencia na CNT.
Puxo letra en castelán á "Warschawjanka", máis coñecida como "A las barricadas", o himno da CNT e canción popular do movemento anarquista.
Pigou Club
O Pigou Club fai referencia a unha "elite de economistas e expertos encargados de levaren a cabo a defensa pública de altos impostos Pigouvianos, coma por exemplo imposto da gasolina ou imposto gravado sobre o carbón." .
Características
Un Imposto Pigouviano é un imposto para corrixir as externalidades negativas dunha actividade de mercado. Típicamente estes economistas e expertos tamén fixeron unha defensa pública para baixar outros impostos, coma por exemplo o imposto da renda ou o imposto de sociedades.
O Pigou Club foi fundado polo economista N. Gregory Mankiw.
A revista The Economist expresou repetidamente o seu apoio ás Políticas Pigouvianas (cf. Xaneiro 2007 cover story, which states "This paper has repeatedly expressed support for a carbon tax.").
O grupo acadou recoñecemento cando The New York Times publicou "Raise the Gasoline Tax? Funny, It Doesn’t Sound Republican" o 8 de outubro do 2006. A resposta non se fixo esperar, por parte do National Post, un xornal canadense de centro-dereita que botou a andar o Nopigou Club.
Tuberculose
dereita|miniatura|350px|O 80% dos casos de tuberculose no mundo concéntranse nos países sinalados en tons de vermello. Fonte: [[OMS (2007).]] A tuberculose, tamén chamada tise pulmonar ou doenza do peito, é unha das doenzas infecciosas documentadas desde a máis longa antigüidade e que continúa a aflixir a Humanidade hoxe en día. Estímase que a bacteria causante evolucionou hai 15.000 ou 20.000 anos, a partir doutras bacterias do xénero Mycobacterium.
A bacteria
O causante da tuberculose (máis precisamente, da tuberculose pulmonar) é o Mycobacterium tuberculosis (MTB) tamén coñecido como bacilo de Koch, en homenaxe ao seu descubridor, o médico alemán Heinrich Hermann Robert Koch. É unha bacteria aerobia do tipo grampositivo de crecemento lento, que se divide cada 16 ou 20 horas, o que é bastante lento comparado con outras bacterias cuxa división se produce en minutos. É un bacilo (isto é, unha bacteria en forma de bastón) que pode resistir a desinfectantes débiles e pode sobrevivir en medio seco durante semanas, porén, só consegue desenvolverse no organismo dun hospedador. A tuberculose é unha das máis importantes doenzas infecciosas actuais, que ata hoxe afecta a millóns de seres humanos, e despois do xurdimento da SIDA/AIDS a súa diseminación volveu a medrar.
O grupo ao cal pertence o M. tuberculosis inclúe outras tres bacterias que tamén poden causar tuberculose: o Mycobacterium bovis, o M. africanum e a M. microti. As dúas primeiras especies provocan raros casos da doenza en humanos, e a última non causa infección en humanos.
A doenza
A tuberculose disemínase a través de gotículas no ar que son expelidas cando persoas con tuberculose infecciosa tosen, esbirran, falan ou cantan. Contactos próximos (persoas con contacto prolongado, frecuente ou intensivo) teñen alto risco de se infectaren (taxa de infección de 22%). A transmisión ocorre só a partir de persoas con tuberculose infecciosa activa (e non de quen ten a doenza latente).
A probabilidade da transmisión depende do grao de infección da persoa con tuberculose e da cantidade expelida, forma e duración da exposición ao bacilo e da virulencia.
A cadea de transmisión pode ser interrompida illando os pacientes coa doenza activa e iniciándose unha terapia antituberculose eficaz.
Só 10% dos pacientes con tuberculose infecciosa evolucionan cara a unha forma clínica de doenza, unha porcentaxe ben reducida.
A infección por tuberculose iníciase cando o bacilo atinxe os alvéolos pulmonares e pódese espallar para os nódulos linfáticos e, de aí, a través da circulación sanguínea a tecidos máis distantes onde a doenza pódese desenvolver: a parte superior dos pulmóns, os riles, o cerebro e mailos ósos.
A resposta inmunolóxica do organismo destrúe a maioría dos bacilos, levando á formación dun granuloma. Os "tubérculos", ou nódulos de tuberculose, son pequenas lesións que consisten en tecidos mortos de cor cincenta contendo a bacteria da tuberculose.
Normalmente o sistema inmunolóxico é capaz de conter a multiplicación do bacilo, evitando a súa diseminación no 90% dos casos.
Entre tanto, nalgunhas persoas, o bacilo supera as defensas do sistema inmunolóxico e comeza a se multiplicar, resultando na progresión dunha infección simple por tuberculose á doenza en si. Isto pode ocorrer logo da infección (tuberculose primaria, no 1 a 5% dos casos), ou varios anos despois da infección (reactivación da doenza tuberculosa, ou bacilo dormente, nun 5 a 9 %).
Cerca de 5% das persoas infectadas van desenvolver a doenza nos dous primeiros anos, e outro 5% van desenvolvela aínda máis tarde. En total, preto de 10% dos infectados cun sistema inmunolóxico normal desenvolverán a doenza durante a súa vida.
Algunhas situacións aumentan o risco de progresión da tuberculose. En persoas infectadas co VIH o risco aumenta en 10% ao ano, en vez do 10% por toda a vida. Outras situacións de risco inclúen o abuso de drogas inxectábeis; a infección recente de tuberculose nos últimos 2 anos; raio-x do tórax que suxira a existencia de tuberculose (lesións fibróticas e nódulos); diabetes mellitus, silicose, terapia prolongada con corticosteroides e outras terapias inmunosupresivas, cancro na cabeza ou pescozo, doenzas no sangue ou reticuloendoteliais (leucemia e doenza de Hodgkin), doenza renal en estadio avanzado, gastrectomía, síndromes de mala absorción crónicas, ou baixo peso corporal (10% ou máis de peso por baixo do ideal).
A tuberculose afecta principalmente os pulmóns (75% ou máis) e é chamada tuberculose pulmonar.
Os síntomas inclúen tose prolongada con duración de máis de tres semanas, dor no peito e hemoptise. Outros síntomas inclúen febre, calafríos, suores nocturnos, perda de apetito e de peso, e cansazo fácil. A palabra consunción (consumpção, en Portugal) xurdiu porque os doentes parecían ter sido "consumidos por dentro" pola doenza.
Outros órganos do corpo que resultan afectados inclúen a pleura, o sistema nervioso central (meninxes), o sistema linfático, o sistema xenitourinario, ósos e articulacións, ou pode ser diseminada polo corpo (tuberculose miliar, chamada así porque as lesións que se forman parecen pequenas sementes). Estas son máis comúns en persoas con supresión inmunolóxica e en meniños. A tuberculose pulmonar tamén pode evolucionar a partir dunha tuberculose extrapulmonar.
A tuberculose resistente é transmitida da mesma forma que as formas sensíbeis a medicamentos. A resistencia primaria desenvólvese en persoas infectadas inicialmente con microorganismos resistentes. A resistencia secundaria (ou adquirida) xorde cando a terapia contra a tuberculose é inadecuada ou cando non se segue o réxime de tratamento prescrito ou se interrompe.
Diagnóstico
Unha avaliación médica completa para a TB inclúe un histórico médico, un exame físico, o test subcutáneo de Mantoux, un exame por raios X do tórax e estudo baixo microscopio e cultivos microbiolóxicos.
Débese sospeitar de tuberculose cando unha doenza respiratoria persistente - nun individuo que doutra forma sería saudábel - non responda aos antibióticos regulares.
Faise un exame físico para avaliar a saúde xeral do paciente e descubrir outros factores que poden afectar o plan de tratamento da TB. Non pode ser usado como método diagnóstico da TB.
Unha placa posterior e anterior do tórax é o que se fai tradicionalmente; outras vistas (lateral ou lordótico) ou imaxes de tomografía computadorizada tamén poden ser necesarias.
Na TB pulmonar activa, infiltracións ou consolidacións e/ou cavidades son frecuentemente vistas na parte superior dos pulmóns con ou sen linfadenopatía (infartación dos nódulos linfáticos) mediastinal ou hilar. Porén, poden aparecer lesións en calquera lugar nos pulmóns. En persoas con VIH e outras doenzas inmunosupresoras, calquera anormalidade pode indicar a TB, ou o raio-x dos pulmóns pode ata mesmo parecer enteiramente normal.
En xeral, a tuberculose tratada anteriormente aparece baixo os raios X como nódulos pulmonares na área hilar ou nos lóbulos superiores, presentando ou non marcas fibróticas e perda de volume. Bronquiectastia (isto é, dilatación dos bronquios coa presenza de catarro) e marcas pleurais poden estar presentes.
Nódulos e cicatrices fibróticas poden conter bacilos de tuberculose en multiplicación lenta, con potencial para progresar para unha futura tuberculose activa. Individuos con estas características nos seus exames, se tiveren un test positivo de reacción subcutánea á tuberculina, deben ser consideradas candidatos de alta prioridade ao tratamento da infección latente, independentemente da súa idade. De modo oposto, lesións granulares calcificadas (granulomas calcificados) presentan baixísimo risco de progresión para unha tuberculose activa.
Anormalidades detectadas en radiografías do tórax poden suxerir a enfermidade. Porén, nunca son exactamente o diagnóstico dunha TB. Entre tanto, estas radiografías poden ser usadas para descartar a posibilidade de tuberculose pulmonar nunha persoa que teña reacción positiva ao test de tuberculina pero que non teña os síntomas da doenza.
miniatura|Grupos de Mycobacterium tuberculosis poden ser vistos nitidamente neste cultivo. Análises de mostras de esgarro e cultivos microbiolóxicos deben ser feitas para detectar o bacilo, no caso de que o paciente estea producindo secreción. Se non estiver producíndoa, pódese considerar unha mostra recollida na larinxe, unha broncoscopia ou unha aspiración por agulla fina. O bacilo pódese cultivar, a pesar de crecer lentamente e entón, ou inmediatamente despois de recoller a mostra, tinxido (coa técnica de Ziehl-Neelsen) e observado ao microscopio óptico.
Test subcutáneo de tuberculina
O test subcutáneo de Mantoux é usado nos EUA e no Canadá. O test de Heaf é usado no Reino Unido.
miniatura|De entre a gama de test dispoñíbeis para avaliar a posibilidade de TB, o test de Mantoux inclúe inxección subcutánea de [[tuberculina e a medición do tamaño de calquera reacción despois de tres días.]]
O test de Mantoux debe ser feito en todos os casos de sospeita de tuberculose, a pesar de que os seus resultados deben ser interpretados con coidado. O derivado de proteína purificada (ou PPD), que é un precipitado obtido de cultivos filtrados e esterilizados, é inxectado de forma intradérmica (isto é, dentro da pel) e faise o exame entre 48 e 72 horas despois. Un paciente que foi exposto á bacteria debe presentar unha resposta inmunolóxica na pel.
Un endurecemento de máis de 5–15 mm (dependendo dos factores de risco da persoa) a 10 unidades de Mantoux é considerado un resultado positivo, indicando infección por TB.
Un test negativo non exclúe tuberculose activa, especialmente se o test foi feito entre 6 e 8 semanas despois de adquirirse a infección; se a infección for intensa, ou se o paciente tivese o sistema inmunolóxico comprometido.
Non hai relación entre a eficacia da vacina BCG e un test de Mantoux positivo.
Despois dunha vacinación por BCG, un test de Mantoux non é inútil nin innecesario. Unha BCG é suficiente; a revacinación non é útil. Unha vacinación previa por BCG dá, por veces, resultados falso-positivos. Isto converte o test de Mantoux en pouco útil para persoas vacinadas por BCG.
A fin de mellorar o test de Mantoux, outros test están sendo desenvolvidos. Un dos considerados máis prometedores observa a reacción de linfocitos T aos antíxenos ESAT6 e CFP10. O Test de Heaf é usado no Reino Unido, e tamén inxecta a proteína purificada (PPD) na pel, observándose a reacción resultante.
Cando alguén é diagnosticado dunha tuberculose, todos os seus contactos próximos deben ser investigados cun test de Mantoux ou raios X do tórax, a criterio médico.
Sistema de clasificación
O sistema de clasificación para a tuberculose mostrado abaixo está baseado no grao de patoxenia da doenza.
Os axentes de saúde deben obedecer ás leis de cada país no tocante á notificación de casos de tuberculose. As situacións descritas en 3 ou 5 na táboa inferior deben ser inmediatamente notificadas ás autoridades de saúde locais.
Tratamento
As persoas con infección de TB (clases 2 ou 4), mais que non teñen a doenza (como nas clases 3 ou 5), non espallan a infección a outras persoas. A infección por TB nunha persoa que non ten a doenza non é considerada un caso de TB e normalmente é relatada como unha infección latente. Esta distinción é importante porque as opcións de tratamento son diferentes para quen ten a infección latente e para quen ten a doenza activa.
Tratamento de infección latente de tuberculose
É necesaria unha avaliación para descartar TB activa antes de comezar un tratamento para tuberculose latente.
Os candidatos ao tratamento de tuberculose latente son aqueles grupos de moi alto risco, con reacción positiva á tuberculina de 5 mm ou máis, así como aqueles grupos de alto risco con reaccións cutáneas de 10 mm ou máis. Vexa en inglés na Wikipedia clasification of tuberculin reaction.
Hai varios tipos de tratamento dispoñíbeis, a criterio médico.
Contactos próximos son aqueles que conviven na mesma habitación ou outros ambientes pechados. Aqueles con riscos maiores son os meniños con idade inferior a 4 anos, persoas inmunodeprimidas e outros que poidan desenvolver a TB logo dunha infección. Contactos próximos que teñan tido unha reacción negativa ao test de tuberculina (menos de 5 mm) deben ser novamente testados 10 a 12 semanas despois da súa última exposición á TB. O tratamento da tuberculose latente pode ser interrompido a criterio médico.
Os rapaces con menos de 4 anos de idade teñen gran risco de progresión dunha infección para a doenza e de desenvolveren formas de TB potencialmente fatais. Estes contactos próximos normalmente deben recibir tratamento para tuberculose latente mesmo cando nin os test de tuberculina ou os raios X do tórax suxiran tuberculose.
Un segundo test de tuberculina normalmente é feito de 10 a 12 semanas despois da última exposición á TB infecciosa, para que se decida se o tratamento será interrompido ou non.