cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isidoro de Sevilla
Obra
Escribiu diversas obras de tipo histórico entre as que destaca Etymologiae, unha extensa recompilación de feitos coa idea de almacenar, sistematizae e condensar todo o coñecemento da época. Outra obra, aínda que de menor importancia é a Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum, na que fai un percorrido sobre a historia destes pobos xermánicos na península.
-484
Outros
Historia ano a ano
A Xunqueira, Maroxo, Arzúa
A Xunqueira é un lugar da parroquia de Maroxo no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 2 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 1 era home e 1 era muller.
Cicerón
Marco Tulio Cicerón  (en latín Marcus Tullius Cicero, pronunciado ['mar.kʊs 'tul.liʊs 'ki.ke.ro:]; máis coñecido por Cicerón) nado en Arpino o 3 de xaneiro do 106 a. C. e finado en Formia o 7 de decembro do 43 a. C. foi un xurista, político, filósofo, escritor e orador romano. Está considerado coma un dos maiores retóricos e estilistas da prosa en latín da República romana.
Traxectoria
miniatura|esquerda|[[Clásicos en Galego 14: Sobre a vellez e Sobre a amizade.]] Cicerón naceu nunha antiga familia do Lacio, a quen se lle dera a cidadanía romana soamente en 188 a.C.. O pai proporcionou aos dous fillos, Marco, o máis vello, e Quinto, unha educación moi completa, sendo Marco Tulio entregado aos coidados do célebre senador e xurista romano Mucio Escévola. Viviu nun período especialmente turbulento da historia de Roma. Despois do asasinato de Xulio César, enfronta con Marco Antonio e é degolado cando tenta fuxir para o Oriente.
Cicerón é, con Demóstenes, o mellor expoñente da oratoria clásica. Pola súa voz, postura, xenio, paixón e capacidade de improvisación está dotado para o exercicio da elocuencia. Son famosos os seus discursos contra Verres, en prol da Lei Manilia, contra Catilina (as famosas Catilinarias), en favor de Milón e de Marcelo e contra Marco Antonio. É autor de diversos tratados filosóficos sobre o Estado, o ben, o coñecemento, a vellez, o deber, a amizade etc., que transmiten a tradición do pensamento grego. As súas propias ideas sobre a arte da oratoria, así como unha historia desta, exprésanse en tratados escritos de forma dialogada, como De Oratore, Brutus, Orator etc. Salienta tamén De officiis, escrita en forma epistolar. Ata nós chegan case un millar de cartas de Cicerón sobre temas variados que constitúen un valioso conxunto documental. Cícero desenvolve a prosa latina ata a levar á súa perfección, do mesmo modo que Virxilio e Horacio o fan coa poesía.
Cicerón denuncia a conspiración de Catilina no Senado romano, no 63 a.C. Os seus discursos tornáronse referencia filosófica e base gramatical para o latín.
Recoñecido coma un dos máis importante autores da historia romana, é responsable da introdución das máis célebres escolas filosóficas gregas na literatura republicana, así como da creación dun léxico filosófico en latín. Grande orador e reputado letrado, Cicerón centrou toda a súa atención na súa carreira política. Actualmente é recordado polos seus escritos de carácter humanista, filosófico e político. As súas cartas, a maioría enviadas a Ático, gozaron dun gran recoñecemento pola introdución dun estilo epistolar depurado na literatura europea. Cornelio Nepote destacou a riqueza ornamental destas cartas, escritas «sobre as inclinacións dos xefes, os vicios dos xenerais e as revolucións estatais», que transportan ó lector a esa época. miniatura|esquerda|Clásicos en Galego 15: Cartas. Coma un dos máximos defensores do sistema republicano tradicional, combateu como puido a ditadura de Xulio César. Porén, durante a súa propia carreira non dubidou en cambiar de postura dependendo do clima político. Atribúese esta indecisión ó seu carácter sensible e impresionable, posto que era propenso a reaccionar de xeito excesivo ante os cambios. O erudito Asinio Polión escribiu del:
God Bless Our Homeland Ghana
God Bless Our Homeland Ghana (en inglés: Deus bendiza a nosa patria Ghana), é o himno nacional de Ghana. O himno foi escrito e composto orixinalmente por Philip Gbeho e adoptado en 1957 tras a independencia.
O texto actual foi mudado tempo despois tras o golpe de 1966 de Ghana, escrito polo estudante Michael Kwame Gbordzoe dentro dun concurso. Aínda así, mantívose a súa música e o texto actual é como segue:
José María Taboada Lago
José María Taboada Lago, nado na Coruña en 1900 e finado en Madrid o 7 de xaneiro de 1979, foi un avogado, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Antigo alumno salesiano. Colaborou en El Ideal Gallego. Foi xerente da sucursal do Banco Pastor en Ribadeo (1927-1934). Representante en Galicia da Juventud Católica Española, foi tesoureiro da Federación Católico-Agraria da Coruña e dende 1927 director de Galicia Agraria, o seu órgano. Foi secretario da Junta Central de Acción Católica.
Foi detido nos primeiros días da Guerra Civil en Madrid pero axiña liberado. A finais de 1936 creou a asociación Socorro Sacerdotal e dende o verán de 1938 ata marzo de 1939 contribuíu á organización do Servizo de Información Español. Desempeñou a xefatura deste servizo secreto e foi delegado de Franco na zona republicana. En 1939 Franco concedeulle a Medalla da Campaña, a Cruz Vermella do mérito militar, dúas cruces de Guerra e a encomenda como cabaleiro da orde imperial do Xugo e as Frechas. Foi nomeado membro do Consello Supremo de Falange Española Tradicionalista y de las JONS, cargo do que foi cesado ao ano seguinte polos seus contactos cos monárquicos. Finou en Madrid o 7 de xaneiro de 1979.
Vida persoal
Foi pai de José María Taboada Blanco.
Timothy McVeigh
Timothy James McVeigh, nado en Pendleton o 23 de abril de 1968 e finado en Terre Haute o 11 de xuño de 2001, foi un ex-soldado estadounidense autor do atentado explosivo ao edificio federal Alfred P. Murrah en Oklahoma City en 1995, onde morreron 168 persoas e resultaron feridas ao redor de 500 persoas.
O Carrizal, Coristanco, Coristanco
O Carrizal é un lugar da parroquia de Coristanco no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Tiña 133 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 69 homes e 64 mulleres.
Lei de Biot–Savart
No caso das correntes que circulan por circuítos filiformes (ou pechados), a contribución dun elemento infinitesimal de lonxitude d\vec l do circuíto percorrido por unha corrente I \, crea unha contribución elemental de campo magnético, d\vec B, no punto situado na posición que apunta o vector \vec Ur a unha distancia r respecto de d\vec l, que apunta en dirección á corrente I:
onde \mu_0 é a permeabilidade magnética do baleiro, e \hat{r} é un vector unitario.
No caso de correntes distribuídas en volumes, a contribución de cada elemento de volume da distribución vén dado por:
onde \vec{J} é a densidade de corrente no elemento de volume dv \, e \vec{R} é a posición relativa do punto no que queremos calcular o campo, respecto do elemento de volume en cuestión.
En ambos casos, o campo final resulta de aplicar o principio de superposición a través da expresión
A lei de Biot-Savart é fundamental en magnetostática tanto como a lei de Coulomb o é en electrostática.
Lei de Biot-Savart xeneralizada
Nunha aproximación magnetostática, o campo magnético pode ser determinado se se coñece a densidade de corrente j:
Parque Nacional Dovrefjell-Sunndalsfjella
O parque nacional de Dovrefjell-Sunndalsfjella atópase no oeste de Noruega.
Lei de Biot–Savart
Lei de Biot-Savart xeneralizada
onde:
Parque Nacional Dovrefjell-Sunndalsfjella
Características
O parque de Dovrefjell foi declarado no 1974 e protexía unha superficie de 25.600 hectáreas. Posteriormente no 2002 foi ampliado, e pasou a denominarse Dovrefjell-Sunndalsfjella. O terreo mostra características similares á tundra, mesturada con características propias da alta montaña. Salientar a elevación do Snohetta e a presenza dos ríos Kaldvella e Driva.
Vexetación e fauna
Existen importantes endemismos botánicos coma o taraxacum dovrense ou o ''Papaver radicatum ssp. ovatilobum''. O animal máis importante é o boi almiscreiro (ovibos moschatus), sendo Dovrefjell o único lugar en Europea onde atopar esta especie. Foi introducido no 1932, con individuos provenientes de Groenlandia. Hoxe en día a súa poboación está estabilizada e fóra de perigo.
Lei de Biot–Savart
Diverxencia
Aplicando o operador gradiente á expresión temos: Dado que a diverxencia se aplica nun punto de avaliación do campo independente da integración de \vec J en todo o volume, o operador non afecta a \vec J. Aplicando a correspondente identidade vectorial: Dado que: Temos:
Rotacional
Aplicando o operador rotacional temos: Ao igual que ocorría na diverxencia, o operador non afecta a \vec J xa que as súas coordenadas son as do dominio de integración e non as do punto de avaliación do rotacional. Aplicando a correspondente identidade vectorial e coñecendo que Realizando a integración obtemos finalmente: Nótese que o resultado anterior só é válido para campos magnéticos estacionarios. Se o campo magnético non fose estacionario aparecería á parte o termo debido á corrente de desprazamento.
Motivación histórica
thumb|270px|Ilustración esquemática do experimento de Oersted. Xa no século XVII había, dentro da comunidade científica, a sospeita de que fenómenos eléctricos e magnéticos puidesen estar relacionados. Iso motivou o físico Hans Christian Oersted a facer experimentos para observar o efecto da electricidade nunha agulla magnética. Entre 1819 e 1820, Oersted observou que ao pór un fío condutor dun circuíto eléctrico fechado paralelamente a unha agulla, esta sufría unha deflexión significativa en relación á súa dirección inicial. Oersted publicou os resultados do seu experimento en xullo de 1820, limitándose a unha descrición cualitativa do fenómeno.
O descubrimento de Oersted foi divulgado en setembro de 1820 na Academia Francesa, o que motivou diversos estudosos de Francia a repetir e estender os seus experimentos. A primeira análise precisa do fenómeno foi publicada polos físicos Jean-Baptiste Biot e Félix Savart, os cales conseguiron formular unha lei que describía matematicamente o campo magnético producido por unha distribución de corrente eléctrica.
O Valcovo, San Fiz de Monfero, Monfero
O Valcovo é un lugar da parroquia de San Fiz de Monfero no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 13 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 7 eran homes e 6 eran mulleres.
Pobo bobo
Os bobo son un grupo étnico que vive principalmente en Burkina Faso, con algunhas comunidades vivindo en Malí. Bobo é tamén un nome acurtado da segunda cidade máis grande en Burkina Faso, Bobo-Dioulasso.
O sétimo selo
O sétimo selo (en sueco: Det sjunde inseglet) é un filme sueco de 1957 escrito e dirixido por Ingmar Bergman.
Ambientada na Europa medieval durante a peste negra, relata a viaxe do cabaleiro cruzado Antonius Block (Max von Sydow) e dunha partida de xadrez que este xoga coa propia Morte (Bengt Ekerot), a cal foi a tomar a súa alma. Bergman desenvolveu a trama do filme baseandose nunha peza teatral del titulada Pintura sobre taboa (Trämålning). O título fai referencia a unha pasaxe do libro do Apocalipse ("E cando o Cordeiro rompeu o sétimo selo do rolo, fíxose o silencio no ceo durante unha media hora"), que é utilizado tanto ao comezo coma ao final do filme, a frase "silencio no ceo" fai alusión ao "silencio de Deus", o cal é o tema principal do filme.
Aristóteles
Aristóteles de Estaxira (en grego antigo, Ἀριστοτέλης, Aristotélēs), nado no ano 384 a.C. e finado no ano 322 a.C., foi un importante filósofo grego, un dos maiores pensadores de todos os tempos. As súas reflexións filosóficas (por un lado orixinais e por outro reformuladoras da tradición grega) acabaron por configurar un modo de pensar que se estendería por séculos. Prestou inigualábeis contribucións para o pensamento humano, destacando en ética, política, física, metafísica, lóxica, psicoloxía, poesía, retórica, zooloxía, bioloxía, historia natural e outras áreas de coñecemento. É considerado por moitos o filósofo que máis influíu no pensamento occidental.
Aristóteles escribiu cerca de 200 tratados sobre unha enorme variedade de temas transformando case todas as areas do coñecemento que tocou, recoñecido como pai e fundador da lóxica e da bioloxía pois foi o primeiro en realizar as primeiras investigacións. Entre moitas das contribucións, destacan a teoría da xeración espontánea na que se sostiña que moitas formas de vida aparecían de maneira espontánea a partir de materia inerte, ata o ano 1668, cando o químico francés Pasteur postulou a lei da bioxénese, pola cal a teoría de Aristóteles apoiada máis tarde da súa creación por pensadores como Descartes, Bacon ou Newton quedaba totalmente no recordo. Outros traballos seus son a teoría do principio de non contradición, os conceptos de categoría, substancia, acto, potencia e primeiro motor inmóbil. Ademais disto, cabe destacar que Aristóteles foi discípulo de Platón e doutros pensadores como Eudoxo durante os vinte anos que estivo na Academia de Atenas. Foi mestre de Alexandre Magno no reino de Macedonia e na última etapa da súa vida fundou o Liceo en Atenas onde ensinou ata un ano antes da súa morte.
Traxectoria
Cando tiña dezaseis ou dezasete anos partiu cara a Atenas, o maior centro intelectual e artístico de Grecia. Como moitos outros mozos do seu tempo, Aristóteles foi para aquela cidade co obxectivo de proseguir os seus estudos. Dúas grandes institucións disputaban a preferencia da xente nova: por unha banda estaba a escola de Isócrates, que preparaba o alumno para a vida política e, doutro lado, estaba Platón e a súa Academia, que daba preferencia á ciencia (episteme) como fundamento da realidade. Malia o aviso de que quen non coñecese xeometría alí non debería entrar, Aristóteles decidiuse pola Academia platónica e nela permaneceu ata 347 a.C., ano en que morreu Platón.
Coa morte do seu gran mestre e coa escolla do sobriño de Platón, Espeusipo, para a presidencia da Academia, Aristóteles partiu para Asos con algúns exalumnos da Academia. Dúas parecen ser as causas desa partida. A primeira, é o feito de que Espeusipo representase unha tendencia interna que desagradaba inmensamente a Aristóteles, isto é, a matematización da filosofía. A segunda, é o feito de que Aristóteles se sentise marxinado (ou mesmo rexeitado), xa que cría ser o máis apto para asumir a dirección da Academia platónica.
miniatura|dereita|Aristóteles (coa man estendida cara o chan e cunha Ética na man) e [[Platón pintados por Rafael (A Escola de Atenas, Vaticano).]]
En Asos, Aristóteles fundou un pequeno círculo filosófico coa axuda de Hermias, tirano local e eventual oínte de Platón. Alí ficou por tres anos e casou con Pitias, sobriña de Hermias. Ao ser Hermias asasinado, Aristóteles partiu para Mitilene, na illa de Lesbos, onde realizou a maior parte das súas famosas investigacións biolóxicas. No ano 343 a.C. converteuse en preceptor de Alexandre, función que exerceu ata 336 a.C., cando Alexandre subiu ao trono.
O pensamento aristotélico
A tradición representa un elemento vital para a comprensión da filosofía aristotélica. En certo sentido, Aristóteles vía o seu propio pensamento como o punto culminante do proceso desencadeado por Tales de Mileto. A súa filosofía pretendía non só examinar coidadosamente senón tamén corrixir as fallas e imperfeccións das filosofías anteriores. Ao mesmo tempo, abriu novos camiños para fundamentar as súas críticas, revisións e novas proposicións.
Precursor da Educación Infantil
Os primeiros precedentes teórico-pedagóxicos remóntanse á Grecia Clásica, onde un dos precursores é Aristóteles. Para el, os sete anos indicaban o punto de comezo das aprendizaxes formais dando a entender, que os anos anteriores constituían un período previo á escolarización. En todo este período sinala que hai dúas etapas:
A segunda etapa abarca desde os 5 ata os 7 anos. Neste período os nenos terían que asistir á escola para que eles preparasen as leccións e exercicios que deberían seguir posteriormente.
As catro causas
Para Aristóteles, existían catro causas implicadas na existencia de algo:
A teoría aristotélica sobre as causas estendíase sobre toda a Natureza, que era coma un artista que actuaba no interior das cousas.
Esencia e accidente
Aristóteles distinguía, tamén, a esencia e os accidentes nunha cousa.
A esencia era algo sen o cal aquilo non podía ser o que era; era o que daba identidade a un ser, e sen a cal aquel ser non podía ser recoñecido como sendo el mesmo (por exemplo: un libro sen ningún tipo de letras non podía ser considerado un libro, pois o feito de ter letras era o que lle permitía ser identificado como "libro" e non como "caderno" ou simplemente "papel en branco").
O accidente era algo que podía ser inherente ou non ao ser. Mais, mesmo así, non se descaracterizaba ao ser pola súa falta (o tamaño dunha flor, por exemplo, era un accidente, pois unha flor grande non deixaría de ser flor por ser grande; a súa cor, tamén, pois, por máis que unha flor tivese que ter, necesariamente, algunha cor, aínda así tal característica non facía dunha flor o que ela era).
A alma
No home, a alma, alén das súas características vexetativas e sensitivas, había tamén a característica da intelixencia, que era capaz de aprender as esencias de modo independente da condición orgánica.
A felicidade
No sistema aristotélico, a ética era unha ciencia menos exacta na medida en que se ocupaba con asuntos pasíbeis de modificación. Ela non se ocupaba con aquilo que no home era esencial e inmutable, senón daquilo que podía ser obtido por accións repetidas, disposicións adquiridas ou de hábitos que constituían as virtudes e os vicios. O seu obxectivo último era garantir ou posibilitar a conquista da felicidade.
Para Aristóteles, a felicidade era o ben absoluto e a finalidade última de todas as accións das persoas. O filósofo recoñecía que existían outros bens, tales como a riqueza ou os honores, mais estes eran relativos, é dicir, non se consideraban bens por si mesmos, senón que as persoas crían que cando os posuían estaban máis preto de acadar a felicidade. A felicidade era o único que por si mesmo era un ben, así pois, ás persoas as cousas parecíanlles boas ou malas en relación á súa capacidade para lles dar ou quitar felicidade.
A felicidade consistía, segundo Aristóteles, en obrar ben e vivir ben, mais isto significaba obrar e vivir humanamente, e dado que a razón era a capacidade humana máis destacada, a vida feliz ou a boa vida era aquela na que as persoas actuaban de acordo coa súa razón. Para Aristóteles, unha das cousas máis importantes polas que o ser humano podía actuar racionalmente consistía en levar unha vida virtuosa, pero a virtude non era algo casual ou innato, senón que era un hábito adquirido mediante o exercicio e o costume de actuar sempre seguindo os principios da recta razón, é dicir, o hábito de escoller sempre o termo no medio entre un exceso e un defecto.
Por exemplo, a valentía era unha virtude que permitía ás persoas acadar a súa razón, pois mediante a prudencia afastábanse tanto da temeridade coma da covardía.
A práctica da virtude, segundo Aristóteles, producía por si mesma pracer, e, por tanto, felicidade. Pero ademais de ser unha experiencia subxectiva, a felicidade requiría unhas condicións obxectivas, como eran o benestar económico, a saúde, a liberdade, a vida social etc. Estas condicións obxectivas non constituían por si mesmas a felicidade, ata o punto de que se podían cumprir todas elas e non ser feliz. Pero ninguén podía ser feliz na súa ausencia.
A diferenza
Aristóteles diferenciábase no terreo da ética dos "intelectualistas morais" (Sócrates e Platón) porque pensaba que para facer o ben non abondaba con coñecer a idea de ben, senón que o importante era poñela en práctica, entre outras cousas, porque era a mellor posibilidade humana para acadar a felicidade.
Influencia
A influencia de Aristóteles na historia do pensamento é extraordinaria. Toda a antiguidade aprópiase da súa inxente enciclopedia. A súa Metafísica será a base filosófica da posteridade.
Foron os árabes os que redescubriron a Aristóteles e a través deles pasou á filosofía escolástica.
No Renacemento a súa filosofía viuse opacada por unha eclipse histórica momentánea. Os novos conceptos científicos lévano a un segundo plano. Pero o seu influxo, aínda que xa non na física, seguirá vixente no pensamento filosófico no sentido estrito en todos os grandes pensadores, en Leibniz, en Hegeletc.
Transmisión e problemas textuais
miniatura|225px|Aristóteles nun [[fresco que está na cidade de Roma, de autor descoñecido.]]
Cabe resaltar que Aristóteles escribiu dous tipos de textos: os destinados á «publicación» fóra do Liceo ou exotéricos (gr. exo 'fóra') e os utilizados como apuntamentos de clase ou notas de conferencias, denominados esotéricos (gr. eso 'dentro'). Lamentablemente, só se conservan os esotéricos, os cales, ao ser unha recompilación dos seus apuntamentos, volven un pouco complicada a súa lectura, pois faltan as explicacións, as transicións son abruptas, os argumentos quedan en ocasións inacabados... ler a Aristóteles é difícil, o que explica en parte que os seus textos foran interpretados e comentados ao longo de dous mil anos.
Trala súa morte, os seus textos (apenas tivo unha influencia inmediata) desapareceron durante dous séculos. Logo aparecen en Atenas e despois en Roma, onde o peripatético Andrónico de Rodas (século I d. C.) preparou unha edición. O que nos queda deses textos, por tanto, está determinado pola man que preparou esa edición. Máis problemática aínda é a transmisión do chamado Corpus Aristotelicum (contén as obras de Aristóteles máis as doutros autores que din ser Aristóteles) ao longo da idade media: a súa influencia foi mínima ao longo da alta idade media, dominando o platonismo ata arredor do século XII, cando as traducións ao latín dos exemplares en árabe (e ás veces en siríaco) dun ou varios orixinais en grego, entran nos debates escolásticos dos centros de produción cultural medievais. Só pouco a pouco vanse depurando os textos con traducións de orixinais máis fiables.
É imposible establecer, por tanto, nos restos que nos quedan, que textos son e cales non son «orixinais». Nos últimos decenios desenvolveuse unha técnica moi sofisticada, chamada «estilometría» (aplicada a outros autores, como Platón), que determina, mediante o cómputo e estudo estatístico de determinados elementos gramaticais, que textos son escritos por que man. Pero isto non asegura que se trate de Aristóteles. Ademais, a edición de Andrónico da Metafísica, por ex., pode ser máis unha colección de textos ca unha obra concibida como tal polo mesmo Aristóteles (esta é a opinión do especialista Jonathan Barnes). As loitas ideolóxicas no seo da Igrexa durante a idade media en torno á interpretación do Corpus Aristotelicum (o "corpo" das obras de Aristóteles con temas como o problema da inmortalidade da alma, eternidade do mundo e demais) fan que nos formulemos a posibilidade de modificacións nos manuscritos.
O que temos, por tanto, é algo que pode estar próximo ás notas dun filósofo, con algunhas interpolacións e manipulacións do texto. Buscar o autor «orixinal» ou a «obra primixenia» é unha tarefa utópica.
Obra
miniatura|220px|Aristóteles segundo un manuscrito da súa Historia naturalis de 1457. miniatura|220px|Aristóteles, por [[José de Ribera.]] A filosofía aristotélica é un sistema, ou sexa, hai relación e conexión entre as varias áreas pensadas polo filósofo. Os seus escritos versan sobre practicamente todas as ramas do coñecemento da súa época (menos as matemáticas). Aínda que súa produción fóra excepcional, apenas unha parcela foi conservada. O seus escritos dividíanse en dúas especies: os "exotéricos" e os "acroamáticos". Os exotéricos eran destinadas ao público en xeral e, por iso, eran obras de carácter introdutorio e xeralmente compostas en forma de diálogo. Os acroamáticos, eran destinadas só aos discípulos do Liceo e compostos en forma de tratados. Practicamente todo o que se conservou de Aristóteles forma parte das obras acroamáticas. Das exotéricas, restaron apenas fragmentos.
O conxunto das obras de Aristóteles é coñecido entre os especialistas como corpus aristotelicum:
O Organon, que é a reunión dos escritos lóxicos, abre o corpus e componse de:
Estudos sobre a Natureza e o mundo físico:
Parva naturalia:
Despois dos tratados que versan sobre o mundo físico, temos a obra dedicada á filosofía primeira, isto é, a Metafísica. Non debe entenderse que 'metafísica' signifique necesariamente unha investigación sobre un plano de realidade fóra do mundo físico. Esta é unha interpretación neoplatónica.
Obras de filosofía práctica, que versan sobre Ética e Política:
Existen, finalmente, dúas obras máis:
O corpus aristotelicum aínda inclúe outros escritos sobre temas semellantes, mais hoxe sábese que son textos apócrifos.
Cronoloxía
miniatura|dereita|200px|Aristóteles. Museo do [[Louvre.]]
A Cal
O topónimo galego A Cal pode referirse a:
Sleat
miniatura|Vista panorámica de Sleat Sleat (en holandés: Sloten) é unha cidade do concello de De Fryske Marre en Frisia. Localízase preto do lago Sleattemer, entre De Lemmer e Balk. Con 715 habitantes, é a máis pequena das once cidades frisoas. Dende 1851 ata a reforma municipal de 1984, Sleat tivo o seu propio concello, que limitaba con Gaasterland, Doanjewerstaal e Lemsterland. Logo pertenceu ao municipio de Gaasterlân-Sleat ata o 1 de xaneiro de 2014.
Historia
miniatura|esquerda|Sleat en 1664 miniatura|Muíño De Kaai (1755) miniatura|Igrexa Reformada (1647) miniatura|Igrexa católica de San Federico (1933) A orixe de Sleat foi unha fortaleza, propiedade da familia Van Harinxma thoo Slooten, do século XIII construída onde o camiño de Gaasterlân a Doanjewerstâl cruzaba a vía de auga que ía dende Snits ata Teakesyl. Nun documento do 30 de agosto de 1426 xa figuraba como cidade. En 1523 foi a última cidade frisoa en caer en mans dos herdeiros do conde de Holanda. No asedio de Sleat en 1523, no que estaban acampadas tropas frisoas e de Gueldres resultou ferido Jan van Wassenaar, o derradeiro cabaleiro holandés en morrer na loita pola conquista de Frisia. Esta a súa localización privilexida, na vía fluvial que ía de Snits ata o antigo Zuiderzee e que en Sleat cruzaba coa estrada de Alemaña a Starum posibilitaba exercer un control estratéxico sobre a rexión.
En 1984 Sleat perdeu a súa independencia municipal coa incorporación ao novo concello de Gaasterlân-Sleat ao se fusionar con Gaasterlân. A partir do 1 de xaneiro de 2014, Gaasterlân-Sleat xuntouse con Lemsterlân, Skarsterlân e a vila de Terherne do antigo concello de Boarnsterhim para formaren o novo concello de De Fryske Marren.
Na época contemporánea, Sleat perdeu a súa importancia estratéxica. A cidade atrae agora a moitos deportistas acuáticos e visitantes ocasionais. No lado sur da cidade construíuse un porto deportivo na década de 1970 onde tamén hai algunhas empresas dedicadas aos deportes acuáticos. Tamén hai unha gran fábrica na cidade da empresa Nutreco. E ademais, hai moita gandería na zona que forma unha base moi importante da economía local.
Consérvase case integramente a estrutura orixinal de cidade fortificada. A fortaleza deseñouna Menno van Coehoorn, un coñecido deseñador de fortificacións e que está enterrado no veciño Wikel. A cidade ten forma de cebola, e á propia cidade leva como alcume sipelstêd ("cidade cebola").
A cidade é unha dos lugares polos que transcorre a Alvestêdetocht.
Capçanes
Capçanes é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Priorat.
705
Véxase tamén
Historia ano a ano
Centiña, Coristanco, Coristanco
Centiña é un lugar da parroquia de Coristanco no concello coruñés de Coristanco na Comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 53 habitantes (26 homes e 27 mulleres).
Etiqueta proteica
As etiquetas proteicas son secuencias peptídicas que se insiren xeneticamente nunha proteína recombinante, que poden ter tamaño de proteína ou de péptido. Estas etiquetas adoitan ser eliminables por axentes químicos ou por encimas, como por proteólise ou empalme de inteínas. As etiquetas únense a proteínas con varios propósitos.
As chamadas etiquetas de afinidade poden ser unidas a proteínas para que estas poidan purificarse dunha fonte biolóxica en cru usando unha técnica de afinidade. Entre estas están a proteína de unión á quitina (CBP), a proteína de unión á maltosa (MBP), o Strep-tag e a glutatión-S-transferase (GST). Unha etiqueta proteica moi usada é a etiqueta de poli(His), que se une a matrices con ións metálicos.
As denominadas etiquetas de solubilización utilízanse especialmente para proteínas recombinantes expresadas en especies deficientes en chaperonas, como Escherichia coli, para axudar ao correcto pregamento das proteínas e evitar que precipiten. Entre estas están a tiorredoxina (TRX) e a poli(NANP). Algunhas etiquetas de afinidade teñen un papel dobre como axentes de solubilización, como a MBP e GST.
As coñecidas como etiquetas de cromatografía utilízanse para alterar as propiedades cromatográficas das proteínas para ofrecer diferentes resolucións nunha determinada técnica de separación. A miúdo constan de aminoácidos polianiónicos como no caso da FLAG-tag.
As chamadas etiquetas de epítopo son curtas secuencias peptídicas que se elixen porque os anticorpos de alta afinidade poden producirse fiablemente en moitas especies diferentes. Estes dierivan xeralmente de xenes virais, o que explica a súa alta inmunorreactividade. Entre as etiquetas de epítopos están V5-tag, Myc-tag, HA-tag, Spot-tag e NE-tag. Estas etiquetas son especialmente útiles en experimentos nos que se aplican as técnicas do western blot, inmunofluorescencia e inmunoprecipitación, aínda que tamén se usan para a purificación de anticorpos.
As etiquetas de fluorescencia utilízanse para poder facer unha lectura visual dunha proteína. A proteína fluorescente verde GFP e as súas variantes son as máis comunmente utilizadas como etiquetas de fluorescencia. Entre as aplicacións máis avanzadas da GFP está o seu uso como reporteiro de pregamento (hai fluorescencia se está pregado ou é incolora se non).
As etiquetas proteicas poden permitir a modificación encimática específica (como a biotinilación pola biotina ligase) ou a modificación quuímica (como a reacción con FlAsH-EDT2 para obter imaxes con fluorescencia). A miúdo combínanse as etiquetas para conectar as proteínas a outros múltiples compoñentes. Porén, coa adición de cada etiqueta hai un risco asociado de que a función nativa da proteína poida ser abolida ou comprometida pola interacción coa etiqueta. Por tanto, despois da purificación, as etiquetas son ás veces eliminadas por proteólise específica (por exemplo pola protease TEV, a trombina, o Factor Xa ou a enteropeptidase).
Lista de etiquetas proteicas
(Ver aminoácido proteinoxénico para os códigos dunha letra (A-Z) dos aminoácidos).
Illa Sofía
Sofía (en grego: Σοφία ou Σοφιά tamén Illa de Gaia) é unha illa das Equínadas, entre o grupo da Illas Xónicas de Grecia. En 2011, non tiña poboación residente.
En xuño de 2015 informouse de que Brad Pitt e Angelina Jolie estaban considerando a posibilidade de comprar as 17 hectáreas da illa por 4´7 $ millóns. Dispón dunha licenza para seis vilas.
Campo de Sar, Soñeiro, Sada
Campo de Sar é un lugar da parroquia de Soñeiro no concello coruñés de Sada, na comarca da Coruña. Segundo o IGE, en 2011 tiña 33 habitantes (16 homes e 17 mulleres).
As Codeseiras, Coristanco, Coristanco
As Codeseiras é un lugar da parroquia de Coristanco no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Tiña 15 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 7 homes e 8 mulleres.
Til Ungdommen
Til Ungdommen (en noruegués, Para a mocidade), ás veces coñecido polo seu primeiro verso Kringsatt av Fiender ("Rodeado de inimigos") é un poema do escritor, xornalista e combatente comunista noruegués Nordahl Grieg.
O poema foi musicado en 1952 polo compositor dinamarqués Otto Mortensen. A canción foi interpretada por numerosos artistas, e cantouse o 24 de xullo de 2011 na catedral de Oslo na cerimonia en honra das persoas asasinadas no ataque terrorista acontecido en Noruega o 22 de xullo.
Poema
Kringsatt av fiender, gå inn i din tid! Under en blodig storm - vi deg til strid!
Kanskje du spør i angst, udekket, åpen: hva skal jeg kjempe med hva er mitt våpen?
Her er ditt vern mot vold, her er ditt sverd: troen på livet vårt, menneskets verd.
For all vår fremtids skyld, søk det og dyrk det, dø om du må - men: øk det og styrk det!
Stilt går granatenes glidende bånd Stans deres drift mot død stans dem med ånd!
Krig er forakt for liv. Fred er å skape. Kast dine krefter inn: døden skal tape!
Elsk og berik med drøm alt stort som var! Gå mot det ukjente fravrist det svar.
Ubygde kraftverker, ukjente stjerner. Skap dem, med skånet livs dristige hjerner!
Edelt er mennesket, jorden er rik! Finnes her nød og sult skyldes det svik.
Knus det! I livets navn skal urett falle. Solskinn og brød og ånd eies av alle.
Den som med høyre arm bærer en byrde, dyr og umistelig, kan ikke myrde.
Dette er løftet vårt fra bror til bror: vi vil bli gode mot menskenes jord.
Vi vil ta vare på skjønnheten, varmen som om vi bar et barn varsomt på armen!
Mina terrestre
miniatura|[[Mina antitanque utilizada polo exército finés durante a Guerra de Inverno (1939-1940).]] Unha mina terrestre é un tipo de mina que se oculta soterrándoa a pouca profundidade ou agóchándoa ben sobre a terra, de tal xeito que o explosivo que contén detone ao ser activada inadvertidamente por unha persoa ou vehículo. Compóñense dunha carga explosiva e un detonador.
Seguindo o exemplo do Canadá, a maioría dos países do mundo ilegalizaron o emprego e posesión de minas antipersoa, que son un tipo de minas terrestres, por parte dos seus exércitos. Mais hai países que as seguen producindo e empregando: Estados Unidos, Finlandia, China, Rusia e Corea do Norte, por exemplo.
Lemovices
Os lemovices foron un pobo galo orixinario de Europa Central que se estableceron entre o 700 e o 400 a.c. no Lemosín e o Poitou, tiña como capital Durotincum (Villejoubert) e na época galoromana Augustoritum (Limoges), outras localidades habitadas por eles foron Acitodunum (Ahun), Excingidiacum (Yssandon) e Uxellum (Ussel). No 52 a.c. uns 10.000 combatentes lemovices enfrontáronse a Xulio César en Alesia, onde morreu o seu xefe Sedullos.
Victorino de la Plaza
Victorino de la Plaza, nado en Payogasta, Salta, o 2 de novembro de 1840 e finado en Buenos Aires o 2 de outubro de 1919, foi un avogado, militar e político arxentino, que ocupou o cargo de Presidente da Arxentina entre 1914 e 1916, despois da morte de Roque Sáenz Peña ata completar o seu mandato.
Estudou Dereito en Buenos Aires e en 1868 logrou o doutoramento. Foi secretario de Dalmacio Vélez Sársfield e colaborou coa redacción do Código Civil arxentino. Foi ministro de Facenda de Nicolás Avellaneda (1876), e ministro de Relacións Exteriores (1882) e de Facenda (1883-1885) na primeira administración de Julio Argentino Roca. Foi elixido vicepresidente na fórmula da Unión Nacional presidida por Roque Sáenz Peña en 1910. Asumiu a presidencia trala morte de Sáenz Pena e gobernou o país entre 1914 e 1916. Correspondeulle velar pola limpeza das primeiras eleccións presidenciais baixo a lei Sáenz Peña de sufráxio universal. Retirado da política, morreu de pneumonía. Contraeu matrimónio en dúas oportunidades. A primeira vez con Dona Ecilda Belvis Castellanos, con quen non tivo fillos. A segunda vez foi coa escocesa Emily Henry, tiveron un fillo, Victoriano de la Plaza Henry.
Xoaquín Agulla
Xaquín Agulla Pizcueta, nado en Pontevedra o 13 de novembro de 1956, é un poeta e deseñador gráfico galego. Titulado en Maxisterio, reside en Cangas. Está casado e ten unha filla.
Traxectoria
En 1973 participou co grupo da residencia de estudantes da CAP de Pontevedra na representación d' Os vellos non deben de namorarse de Castelao no Teatro Principal.
En 1980 creou dous programas radiofónicos en galego na emisora Radio 80 de Pontevedra. As nosas letras ofrecía entrevistas a personaxes como Méndez Ferrín, Suso Vaamonde ou Víctor Freixanes entre outros. No programa infantil O cabaliño de buxo líanse e ambientábanse os contos que Galaxia e Xerais publicaban para o público infantil.
Foi secretario da Asociación de Escritores en Lingua Galega, á que representou na fundación da Mesa Permanente pola Normalización Lingüística. En setembro de 1986 organizou xunto a Avilés de Taramancos e María do Carme Kruckenberg (presidente e vicepresidenta da AELG) o Congreso de Escritores Galegos, Vascos e Cataláns no Parador de Turismo de Baiona. Foi poñente no Galeuzca de Donostia (1985), e no Congreso das Linguas Minorizadas Europeas de Cataluña.
Como editor e deseñador, ademais de revistas locais como O Morrazo século XXI, deseñou e editou a colección de poesía Á inmensa minoría. Colaborou en publicacións como Teima, A Nosa Terra, Diario de Pontevedra, Faro de Vigo, Vagalume, Dorna, Grial, Luzes de Galiza, Carel ou Hidromel.
En 1999 realizou para a Xunta de Galicia unha antoloxía de textos e datos biográficos dos autores homenaxeados no Día das Letras Galegas desde 1963 a 1999 co título 37 Escritores para unha lingua.
Obra
A importancia da súa obra está na súa poesía, con múltiples rexistros, poesía lírica nos seus comezos, no seu libro Cántigo (1981, reeditado en 2009 nunha edición numerada, non venal, cun epílogo adicado aos seus mentores Ángel Eguren e Manuel Cuña Novás. Traballou a temática social en Ensoños de Breila (1982). En 1984 publicou unha edición crítica a cargo de Fancisco López, co título Aquí fican melodías que reúne toda a poesía anterior. Cun estilo modernista escribe Palabras Maiores (1985). De temática intimista é No devalar das horas (1986), poemario publicado na revista Grial. En 1997 publica en versión bilingüe galego/inglés, de temática existencial e relixiosa, cun posicionamento crítico fronte a deidade, o libro Camiño de Emaús (edición bilingüe galego-inglesa ). Nos anos oitenta, con vocación de rapsodo, recitou e montou espectáculos poéticos que levou por moitos centros de ensino de Galicia. Participou en case tódolos recitais de poesía do Condado, e moita da súa produción poética solta está recollida nas publicacións dese certame.
Como narrador infantil publicou a novela de ficción-científica A viaxe alucinante de Peter o cosmonauta (1986); de aventuras A historia da buguina (1990, Xerais), e o conto ecoloxista A aldea entristecida (1998).
No eido teatral escribiu as peciñas curtas A Caeira (1984), publicada na revista literaria Carel e a peza infantil Era unha vez o mundo do envés, II premio de Teatro Infantil de Xove 1985. Esta peza foi reeditada e revisada en edición non venal en 2009.
Traduciu ao galego o libro de poemas en castelán de María do Carme Kruckenberg Vivir, aventura irrepetible (1997).
No eido da plástica experimentou con técnicas fotográficas e acrílicas con máis de corenta obras, que se expuxeron e recolleron en soporte dixital. Durante anos editou unha colección de postais de Nadal de formatos diversos e tirada moi limitada, con procesos manuais e técnicas litográficas e serigráficas, para unhas poucas empresas do país, onde grafismo e poesía conseguiron harmonía, forza e estética.
No ano 2002 adicouse a crear poemas en madeira, unha serie de esculturas sobre o cotián.
Participou en distintas obras colectivas como Escolma de poesía galega (1976-1984) (1984, Sotelo Blanco), Homenaxe a Ánxel Casal (2005, AELG) ou A Coruña á luz das letras, (2008, Editorial Trifolium).
Actualmente prepara a edición non venal dun libro en memoria do seu amigo José María Rial, titulado Final de vía, que contén un prólogo e cinco prantos.
Sistema de dous imperios
O sistema de dous imperios foi un dos máis aceptados e o máis alto sistema de clasificación de uso xeral antes do establecemento do Sistema de tres dominios. Todo o que existe clasifícase en "sen vida" (Mineralia), e "vida" (Biota ou Vitae), que se subdividía nos imperios Cytota ou vida celular, e Acytota ou Aphanobionta, ou vida non celular. O imperio Cytota subdividíase nos superdominios Prokaryota (procariotas) e Eukaryota (eucariotas).
A este sistema precedeuno o sistema de tres reinos de Haeckel: Animalia (animais); Plantae (plantas) e Protista (protistas).
Aeroporto Robert Gabriel Mugabe
O aeroporto internacional Robert Gabriel Mugabe, anteriormente coñecido como aeroporto internacional de Harare, é un aeroporto en Harare, Cimbabue. É o máis grande do país e serve como base para Air Zimbabwe. Está operado pola Autoridade de Aviación Civil de Cimbabue. Foi bautizado no ano 2017 na honra do palítico Robert Mugabe, presidente do país nese momento.
Caseres
Caseres é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Terra Alta.
A Esfarrapa, Coristanco, Coristanco
A Esfarrapa é un lugar da parroquia de Coristanco no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Tiña 169 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 79 homes e 90 mulleres.
Lingua mossi
miniatura|dereita|Un falante de mossi e dioula, gravado en [[Taiwán en 2018.]] A lingua mossi (known in the language as Mooré; also Mòoré, Mõõré, Moré, Moshi, Moore, More) é unha lingua da familia gur da póla oti–volta e unha das dúas linguas rexionais de Burkina Faso, estreitamente relacionada coa lingua frafra, falada ó longo da fronteira norte de Ghana. É a lingua do pobo mossi, e é falada por 5 millóns de persoas en Burkina Faso, ademais doutras 60 000 persoas máis en Malí e Togo.
Cirro, San Salvador de Bastavales, Brión
Cirro é un lugar da parroquia dos San Salvador de Bastavales no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 62 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 28 eran homes e 34 eran mulleres.
Dolmen de Cabaleiros
O dolmen de Cabaleiros, tamén chamado Casa da Moura, Casa dos Mouros ou Couza do Cacheiro, é un monumento megalítico situado na parroquia de Cabaleiros, pertencente ao concello coruñés de Tordoia, comarca de Ordes.
O dolmen é propiedade da Deputación da Coruña e foi declarado en 1975 Monumento Histórico Artístico, considerándose na actualidade como Ben de Interese Cultural
Descrición
Está sobre un túmulo dun diámetro aproximado de 30 metros e dous metros de altura. O dolmen está formado por sete ortóstatos máis a lousa de teito de 4×3,40 m.  A cámara é poligonal aberta con corredor orientado ao leste. Está datado no terceiro milenio antes da era actual.
Manuel Monleón Burgos
Manuel Monleón Burgos, nado o 23 de febreiro de 1904 en Valencia e finado o 17 de agosto de 1976 en Mislata (Comunidade Valenciana), foi un debuxante, cartelista e ilustrador gráfico valenciano. Tamén se interesou polo naturismo, o anarquismo e, sobre todo, polo esperanto. A partir de 1929, especializouse nos carteis, formando parte da vangarda valenciana dos anos trinta.
Dolmen de Cabaleiros
Ocupación e asentamento
A existencia deste dolmen na área de Tordoia indícanos que o grupo étnico do período megalítico asentado na zona era un dos máis importantes. Dise tamén que estas construcións colocábanas para delimitar territorios asentados, que tras facer unha selección para os pastos e cultivo, queimaban zonas de arboleda, e sobre as súas cinzas dedicábano á agricultura. Este dato podería ser bastante preciso debido á orografía do terreo e á calidade dos os seus pastos que repercute na súa actividade económica, gandeira e os cultivos forraxeiros
Manuel Monleón Burgos
Traxectoria
Pertencía a unha humilde familia de agricultores de Andilla (Serrans) que emigraron á capital valenciana. Cando era neno padeceu raquitismo. Traballou como mozo nunha fábrica de abanos, onde foi aprendiz do pintor miniaturista valenciano Mariano Pérez no seu taller de Les Ventalles.
Dolmen de Cabaleiros
Localización:
Sita na Avenida do Dolmen s/n, parroquia de Cabaleiros.
Manuel Monleón Burgos
Esperanto
Durante a Segunda República española, estivo interesado na lingua internacional esperanto. A través dos círculos esperantistas soviéticos, contactou coa Asociación de Artistas da Unión Soviética, unha entidade para a que produciu un gran número de retratos de personaxes ilustres rusos. Tamén publicou o libro "Un idioma para el mundo proletario: el esperanto", co pseudónimo de Manuel Burgos. Foi o primeiro presidente do Partido Laborista Esperantista de Valencia.
Segunda República
Ideoloxicamente partiu dende círculos próximos ao anarquismo até achegarse aos ideais da revolución soviética e, pronto, frecuentou círculos de artistas e intelectuais de esquerda e, sobre todo, comunistas. Fíxose amigo de Josep Renau co que participou en diversos traballos e que foi quen o introduciu na vangarda valenciana de artistas plásticos, na que estaban os irmáns Vicente e Arturo Ballester, Vicente Canet, José Bauset, Francisco Carreño, Rafael Pérez Contel, Rafael Ragao e Luis Dubón.
Dolmen de Cabaleiros
Coordenadas:
43.096922, -8.550280
Manuel Monleón Burgos
Segunda República
En 1933, participou na Primeira Exposición de Arte Revolucionaria e formou parte da Unión de Escritores e Artistas Proletarios (UEAP). Neses anos optou polo uso do aerógrafo e da fotomontaxe. Así, foi un dos primeiros en usar fotomontaxes con propósitos propagandísticos e ideolóxicos. Traballou para diferentes revistas do momento como "Orto", "Cuadernos de Cultura”" e “Nueva Cultura" e sobre todo, para a revista editada pola FAI, "Estudios" na que realiza case tódalas súas portadas. Tamén traballou no periódico "Verdad" que dirixira Max Aub e acadara unha enorme popularidade polas súas portadas e carteis. Tamén formou parte da Alianza de Intelectuais Anfifascistas.
Durante a Guerra Civil española, os seus carteis de propaganda para o bando republicano foron bastante agresivos e foi considerado o principal artista gráfico da guerra xunto con Josep Renau i Berenguer e Arturo Ballester. A pesar da súa ideoloxía comunista, foise achegando ao anarcosindicalismo e realizou múltiples carteis e traballos para varias organizacións políticas como a CNT (como o cartel da Columna Iberia), UGT, o PCE ou o Partido Sindicalista de Ángel Pestaña. Tamén participou cos seus carteis no Pavillón da Segunda República na Exposición Internacional de París de 1937.