cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lámpada compacta fluorescente
Mercado
Presentadas mundialmente a principios da década dos anos 80, as vendas das lámpadas CFL aumentaron constantemente debido ás melloras no seu funcionamiento e a redución do seu prezo. O máis importante avance na tecnoloxía das lámpadas fluorescentes (incluídas as CFL) foi o substitución dos balastros magnéticos (transformadores usados para o seu acendido) polos do tipo electrónico. Esta substitución permitiu a eliminación do efecto de pestanexo e do lento acendido tradicionalmente asociados á iluminación fluorescente.
As lámpadas CFL son producidas para o seu uso con corrente alterna e con corrente continua. Estas últimas adoitan ser usadas para a iluminación interna das casas rodantes e en luminarias activadas por enerxía solar. En países pobres, acostúmase usar estas últimas como substitución das lanternas a base de queroseno.
Consumo de enerxía en CFL Vs. lámpadas incandescentes
As CFL teñén unha garantía dunha duración de 8.000 horas. As lámpadas incandescentes normalmente duran de 500 a 2.000 horas dependendo da súa exposición a picos de voltaxe e golpes mecánicos.
Tipicamente, as CFL usan cerca dunha cuarta parte da potencia das incandescentes. Por exemplo, unha lámpada CFL de 15 W produce a mesma luminosidade que unha incandescente de 60 W, isto é, que o rendemento luminoso da CFL é de aproximadamente 60 lumens/W.
O quilovatio-hora é a unidade usada para medir o consumo e vender enerxía eléctrica na maioría dos países. O custo da electricidade en España aproxímase aos 0,063 € por cada quilovatio-hora. Seguidamente, móstrase un cálculo que ilustra os custos de aplicación de cada tipo de lámpada.
Os cálculos anteriores non teñen en conta a influencia do quecemento da lámpada sobre os custos de enerxía. A enerxía que non se usa na xeración de luz convértese en enerxía calorífica. Por tanto, as lámpadas incandescentes producen un 80% de calor e un 20% de luminosidade, e as CFL inverten as porcentaxes: un 80% de luz e un 20% de calor. Durante os meses fríos, as lámpadas incandescentes poden axudar a quentar os cuartos e as oficinas; pero nos meses cálidos, estas lámpadas fan que os sistemas de ar acondicionado teñan que gastar máis enerxía eléctrica para arrefriar o ambiente.
Cores de luz nas lámpadas CFL
miniatura|250px|Esta fotografía de diversas lámpadas ilustra o efecto das diferenzas de temperatura de cor.
O "K" representa a relación da cor e a temperatura medida en kelvin. A temperatura de cor é unha medida cuantitativa. Canto maior sexa esta cifra, máis "fría" (azulada) é a sombra dos obxectos que rodean a lámpada. Os nomes de cor asociados cunha temperatura de cor particular non están estandarizados nas CFLs modernas e nas lámpadas de trifósforo como estas co estilo das antigas lámpadas fluorescentes de halofosfato. Existen variacions e inconsistencias entre diversos fabricantes. Por exemplo, as CFLs fabricadas por Sylvania teñen unha temperatura de cor de 3500 K, aínda que a maioría das lámpadas que teñen a etiqueta "daylight" teñen temperaturas de cor de 5000 K como mínimo. Algúns fabricantes non inclúen este valor nos envases das lámpadas, pero esta situación comeza a se corrixir agora que se espera que os criterios da norma estadounidense Energy Star para CFLs requiran este valor impreso, na súa revisión 4.0.
As CFLs son producidas tamén noutras cores menos comúns, como: As CFLs con fósforo xerador de UVA (Raios Ultravioletas "A") son unha fonte eficiente de luz ultravioleta de onda longa ("Luz escura"), moito máis que as lámpadas incandescentes de "luz escura", xa que a cantidade de luz ultravioleta que produce o filamento destas últimas é acorde á radiación do chamado corpo negro e a radiación ultravioleta é só unha fracción do espectro luminoso xerado.
Ao ser unha lámpada de descarga gasosa, a CFL non xera todas as frecuencias de luz visíbel; o índice actual de produción (renderizado) de cor é un compromiso de deseño. Con menos que un perfecto renderizado da cor, as CFLs poden ser insatisfactorias para iluminación de interiores, pero os deseños modernos, de alta calidade, teñen demostrado ser aceptábeis para uso no fogar.
Outras tecnoloxías de CFL
Outro tipo de lámpada fluorescente é a fluorescente sen eléctrodos, coñecida como lámpada radiofluorescente ou de indución fluorescente. A diferenza doutras lámpadas fluorescentes convencionais, a iluminación lévase a cabo mediante indución electromagnética. Esta indución efectúase mediante un núcleo de ferrita cun embobinado de fío de cobre que se introduce no bulbo da lámpada encapsulado nunha cuberta de vidro con figura de "U" invertido. O embobinado é enerxizado con corrente alterna a unha frecuencia de 2,65 ou 13,6 MHz; isto ioniza o vapor de mercurio da lámpada, excitando o recubrimento interno de fósforo e producindo luz. A vantaxe principal que ofrece esta tecnoloxía é o enorme aumento na vida útil da lámpada, a cal é tipicamente estimada en 60.000 horas.
A lámpada de luz fluorescente de cátodo frío (CCFL na sigla en inglés) é unha das formas máis novas de CFL. As lámpadas CCFL usan eléctrodos sen filamentos. A voltaxe que atravesa estas lámpadas é case 5 veces superior ao das lámpadas CFL e a corrente entre os seus terminais é 10 veces menor, aproximadamente. As lámpadas CCFL teñen un diámetro de case 3 milímetros e son usadas na retroiluminación dos monitores delgados. O seu tempo de vida útil é de aproximadamente 50.000 horas e o seu rendemento luminoso é igual á metade das lámpadas CFL.
Inconvenientes
Porén, non todo son vantaxes. As bombillas CFL conteñen unha pequena cantidade de mercurio, un elemento altamente contaminante. Por este motivo, a conciencia do consumidor é clave á hora de seren recicladas de forma adecuada tras a súa vida útil. Tras deixar de funcionar non deben ir nunca ao lixo convencional, senón a un punto limpo de recollida ou ben ás tendas de venda deste produto.
En caso de ruptura da lámpada, e seguindo as instrucións do "Department for Environment, Food and Rural Affairs (DEFRA)" encargado da protección ambiental no Reino Unido, é preciso o seguinte:
Tremblay, Ille e Vilaine
Tremblay (en Kreneg, en galó: Trembia) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Río Alba
O río Alba é un afluente do río Şuşiţa en Romanía.
Garfield Morgan
Garfield Morgan nado o 19 de abril de 1931 en Birmingham foi un actor inglés que apareceu sobre todo en televisión e de cando en vez en filmes. Morreu de cáncer o 5 de decembro do 2009.
Clementine
Clementine foi unha sonda espacial da NASA en colaboración coa BMDO lanzada o 25 de xaneiro de 1994 mediante un foguete Titan II SLV desde a Base Vandenberg da Forza Aérea para o estudo da Lúa e para probar novos sensores e compoñentes expostos ó espazo. No seu momento supuxo a primeira misión estadounidense á Lúa en 25 anos.
Garfield Morgan
Traxectoria
De novo traballou como aprendiz de mecánico dental antes de ir á escola de teatro. Comezou a súa carreira como actor co Arena Theatre, en Birmingham. A continuación, pasou a ser Director de Producións no Teatro Marlowe, en Canterbury dende 1957 até 1958 e logo na Biblioteca Teatro de Manchester dende 1959 até 1960. Foi Director Asociado do Northgate Theatre (1976-1978) e do The Nottingham Playhouse en 1978.
Clementine
Características
Clementine foi un proxecto da NASA e a Ballistic Missile Defense Organization para probar novos sensores e compoñentes para naves espaciais e para facer observacións científicas da Lúa e do asteroide 1620 Geographos. As observacións do asteroide non puideron ter lugar debido ao fallo do ordeador da nave o 17 de maio de 1994. As observacións da Lúa incluíron 1,6 millóns de fotografías en varias lonxitudes de onda no visible, no ultravioleta e no infravermello, altimetría mediante láser, gravimetría e medicións de partículas cargadas.
Garfield Morgan
Traxectoria
Apareceu en moitas obras de teatro como The Pumpkin Eater, The Story of Private Pooley e Perfect Friday.
Clementine
Características
A nave tiña forma de prisma octogonal de 1,88 metros de alto e 1,44 metros de ancho con dous paneis solares saíndo de lados opostos do octógono. Nun extremo do prisma situábase a antena de alta ganancia de 1,1 m que transmitía en banda S a unha velocidade de ata 128 kbps e no outro extremo atopábase o motor de 489 N de pulo. As aperturas para tódolos sensores localizábanse nunha das caras do octógono, a 90 graos dos paneis solares e protexidos por un cobertor. A propulsión da sonda estaba composta por un sistema de control de actitude alimentado con hidracina e un sistema de propulsión principal bipropelente para manobras no espazo alimentado con tetróxido de nitróxeno e monometil hidracina. O control de actitude era levado a cabo por 12 pequenos propulsores, con dúas cámaras seguidoras de estrelas e dúas unidades de guiado inercial proporcionando a información de posición.
Clementine estabilizábase nos tres eixos unha vez en órbita lunar mediante volantes de inercia cunha precisión de 0,05 graos no control de actitude e 0,03 graos na determinación da posición. Os paneis solares, de arseniuro de galio e xermanio, alimentaban unha batería de hidruro de níquel cunha capacidade de 15 amperios-hora. O control e comando a bordo corría a cargo dun procesador MIL-STD-1750A. Os datos podíanse gardar a bordo nunha grabadora de estado sólido de 2 Gbit de capacidade.
Instrumentos
Clementine levaba a bordo sete experimentos, que conformaban unha carga útil de 8 kg, consumindo 68 vatios:
Perfil da misión
A misión de Clementine tivo lugar en dúas fases. Despois do lanzamento fixo dous sobrevoos da Terra antes da inserción en órbita lunar, desde a cal cartografiou a superficie durante dous meses, despois dos cales partiu de novo cara a Terra, á que sobrevoou outras dúas veces antes de dirixirse cara o asteroide Geographos, chegando tres meses máis tarde pero non sendo capaz de facer observacións debido a un problema do ordenador de a bordo que provocou que a sonda xirase sobre si mesma a 80 r.p.m. Despois do fallo a nave foi posta nunha órbita xeocéntrica, facéndoa pasar a través dos cintos de Van Allen para probar os seus compoñentes. A misión rematou en xuño de 1994, ao baixar a enerxía por debaixo do punto no que a telemetría era comprensible.
Garfield Morgan
Traxectoria
Introduciuse na televisión en 1955, facendo centos de aparicións en moitos espectáculos. Interpretou o detective xefe Gwyn Lewis na serie policial da BBC Softly, Softly, pero o seu mellor papel será lembrado como o detective inspector xefe Frank Haskins na serie británica da Euston Films/Thames Television The Sweeney na década de 1970.
Apareceu tamén na serie The House on Haunted Hill no episodio de Randall and Hopkirk en 1969. Continuou facendo papeis de carácter televisivo, como na máis recente The Bill. Tamén apareceu en Hallelujah!, No Job for a Lady e Shelley. Os seus papeis dinematográficos inclúen The Odessa File e 28 Weeks Later.
Vida persoal
Estivo casado coa actriz Dilys Laye (matrimonio disolto). Fixo unha listaxe das súas afeccións como o golf, a fotografía, paseos...
Quintáns, Noalla, Sanxenxo
Quintáns é un lugar da parroquia de Noalla do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 85 habitantes en 2016 (49 mulleres e 36 homes), o que representa un leve descenso respecto ó ano 2009, cando tiña 90 veciños, a mesma poboación que en 2004. Neste lugar está o pazo de Quintáns.
Acevedo do Río
O topónimo Acevedo do Río pode referirse a:
Golfo de Honduras
miniatura|250px|Golfo de Honduras miniatura|250px|Golfo de Honduras, no centro do mapa O golfo de Honduras é un accidente xeográfico situado no mar Caribe no litoral de Belize, Guatemala e Honduras. De norte a sur, esténdese uns 200 km dende Dangriga (Belize) até La Ceiba (Honduras).
O interior do Golfo está bordeado pola Barreira de Coral de Belize, que forma a parte sur do Sistema Arrecifal Mesoamericano, dunha lonxitude total de 900 km, o segundo maior sistema de arrecifes de coral do mundo, trala Gran Barreira de Coral, en Australia.
No golfo verten augas 12 ríos cun caudal medio estimado de 1.232 m³ por segundo. Entre estes ríos están o: Moho, Sarstún, Río Dulce, Motagua e Ulúa. O lago de Izabal, en Guatemala, encóntrase ligado ao golfo por un canal estreito.
Glauco (fillo de Sísifo)
Glauco era, na mitoloxía grega, o fillo de Sísifo e Mérope, filla de Atlas. Sucedeu a Sísifo no trono da cidade de Éfira, hoxe Corinto.
Casou coa filla de Niso, Eurímede ou Eurínome, e tivo un fillo, o heroe Belerofonte, que as tradicións consideran realmente fillo de Poseidón con Eurínome. De feito, Poseidón protexía a Belerofonte: cando este volvía de matar a Quimera para presentarse a Ióbates, este tendeulle unha trampa con intención de matalo, e para protexelo, Poseidón mandou grandes ondas que avanzaban tras el e asolagaron a chaira fronte ó palacio.
A sona de Glauco corresponde co momento e a forma da súa morte. Glauco fora vencido por Iolao, fillo de Ificles, nunha carreira de carros durante uns xogos fúnebres en honor a Pelias. Segundo Esquilo, puido morrer nun accidente da súa cuadriga durante a carreira ou durante o regreso a casa. Pero segundo outras tradicións, as eguas volvéronse rabiosas trala carreira, ben porque Glauco abeberou as eguas nunha fonte que resultou ser máxica, ben porque Afrodita as enfureceu como castigo a Glauco porque non as permitía aparearse, para que así fosen máis veloces; tamén se di que as alimentaba con carne humana para darlles forza nas carreiras pero como neste caso non lles tiña carne volvéronse contra el. O caso é que nese estado, as eguas o devoraron.
Corre outra lenda en torno a Glauco. Despois de beber nunha fonte cuxa auga confería a inmortalidade, ninguén o quixo crer por máis que el teimaba en dicirllo. Para demostralo botouse ó mar, e alí converteuse nun deus mariño que agoiraba a próxima morte a calquera mariñeiro co que se atopara.
Fritz Zwicky
Fritz Zwicky, nado o 14 de febreiro de 1898 en Varna (Bulgaria) e finado o 8 de febreiro de 1974 en Pasadena (California, nos Estados Unidos), foi un astrónomo e físico de orixe búlgara.
Traxectoria
No ano 1925 viaxou aos Estados Unidos, ao "CaLTech", o Instituto de Tecnoloxía de California, convidado polo seu director Robert Millikan. No ano 1933 observando o clúster de Coma, atopou que a velocidade de rotación excedía a calculada con base na materia ordinaria, polo que teorizou a existencia dunha materia escura, ou "dunkle materiae". Este fenómeno foi confirmado de novo respecto do cúmulo de Virgo polo astrónomo Synclair Smith no ano 1937.
Durante a segunda guerra mundial traballou no campo da balística, e propulsión de cohetes, recibindo a Medalla da Liberdade dos Estados Unidos no ano 1949.
Existen varios cráteres da Lúa co seu nome, en 1976 a IAU aprobou nomear o cráter de 129,4 km de diámetro coma cráter Zwicky, no ano 2006 a IAU nomeou os cráteres Zwicky N (de 28,47 km de diámetro) , Zwicky R (de 28,99 km de diámetro) , e Zwicky S (de 46,13 km de diámetro).
A Revolta, Noalla, Sanxenxo
A Revolta é un lugar da parroquia de Noalla do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 105 habitantes en 2016 (58 mulleres e 47 homes), o que representa un descenso continuado respecto ó ano 2009, cando tiña 121 veciños, e 2004, cando eran 127.
Angueira
Galicia
Angueira é un topónimo galego. Podería ter a súa orixe no persa a través do grego ángaro e do latín angarius, referido a "requirir para unha prestación de transporte". Pode referirse a dous lugares próximos á vía portuguesa do Camiño de Santiago, onde quizais se remudasen as bestas antes de chegar a Santiago de Compostela :
Tefrítidos
Os tefrítidos (Tephritidae) son unha das dúas familias de dípteros (moscas) que reciben o nome de "moscas da froita"; a outra familia é a Drosophilidae, coa que non se deben confundir. Por tanto, a famosa mosca Drosophila melanogaster (coñecida tamén como mosca da froita ou do vinagre), moi usada como animal de experimentación modelo, pertence a Drosophilidae, e non a Tephritidae. Describíronse case 5.000 especies de tefrítidos, clasificados en case 500 xéneros. A descrición, recategorización e análises xenéticas están decote cambiando a taxonomía desta familia. O nome da familia procede do grego τεφρος, "tephros", que significa "gris cinza". Viven en todas as ecozonas. Varias especies de tefrítidos son importantes pragas para a agricultura. miniatura|esquerda|200px|Morfoloxía dos tefrítidos.
Descrición
Pode verse un glosario de termos usados na morfoloxía dos dípteros e da familia, con excelentes imaxes na seguinte referencia:
Os tefrítidos son moscas de tamaño pequeno ou medio (2,5–10 mm) que adoitan ser moi coloridas, e xeralmente teñen ás pintadas, e a vea subcostal das ás cúrvase cara adiante en ángulo recto. A cabeza é semisférica e xeralmente curta. A cara é vertical ou retraída e a fronte é ampla, presentan ocelos e pelos ou sedas ocelares. Os pelos ou sedas posverticais varían de paralelos a diverxentes. Hai de dous a oito pares de sedas frontais (polo menos un, pero xeralmente varios pares inferiores que se curvan cara a dentro e polo menos un dos pares superiores cúrvase cara atrás). Nalgunhas especies as sedas frontais están inseridas sobre un tubérculo elevado. As sétulas interfrontais están xeralmente ausentes ou representadas por unha ou dúas diminutas sétulas preto da lúnula. Carecen de verdadeiras vibrisas pero varios xéneros teñen fortes pelos preto do ángulo vibrisal. As ás xeralmente teñen marcas amarelas, castañas ou negras ou son de cor escura con marcas claras. Nunhas poucas especies as ás son claras. A costa da á ten tanto unha interrupción umeral coma subcostal. A parte apical da vea subcostal normalmente non se distingue ou mesmo é transparente. As veas dividen a á en seccións chamadas "celas", que son importantes en sistemática. A cela cuP (cela cubital posterior da á ou cela anal da á) está pechada e case sempre se estreita en ángulo agudo. Está pechada por unha vea xeniculada (CuA2). A vea CuA2 raramente é recta ou convexa. As tibias carecen de pelos preapicais dorsais. As femias teñen oviscapto.
Ecoloxía
miniatura|Posta de ovos de Urophora quadrifasciata sobre a planta [[Centaurea jacea.]] miniatura|thumbtime=243|Chaetostomella cylindrica apareándose (nótese o bico de despedida). As larvas de case todos os tefrítidos son fitófagas. As femias depositan ovos sobre tecidos de plantas vivos e sans utilizando os seus ovipositores telescópicos. Neses tecidos as larvas atoparán alimento cando emerxan. As larvas desenvólvense nas follas, talos, flores, sementes, froitos e raíces da planta hóspede, dependendo da especie. Algunhas especies forman bugallos. Unha excepción ao estilo de vida fitófago típico é a especie Euphranta toxoneura (Loew), cuxas larvas se desenvolven en bugallos formados por himenópteros Symphyta. Os adultos ás veces teñen unha duración da vida moi curta. Algúns viven menos dunha semena. Algunhas especies son monófagas (aliméntanse só dunha especie de planta), outras son polífagas (aliméntanse de varias plantas, xeralmente de grupos relacionados).
A ecoloxía do comportamento das moscas da froita tefrítidas ten moito interese para os biólogos. Algunhas moscas da froita teñen rituais de apareamento longos ou comportamentos territoriais. Moitos son de cores brillantes e rechamantes visualmente. Algúns Tephritidae presentan mimetismo batesiano, e teñen as mesmas cores e marcas ca outros artrópodos perigosos, como as avespas ou as arañas Salticidae (saltadoras), porque axuda á mosca da froita a evitar ser depredada, aínda que a mosca carece dos ferretes que teñen algunhas das especies que imitan.
Os Tephritidae adultos atópanse a miúdo sobre as plantas hóspede e aliméntanse de pole, néctar, restos de plantras podres ou secrecións de insectos.
Os seus inimigos naturais son principalmente os Diapriidae e Braconidae.
Eurocopa de Fútbol ConIFA 2017
A Eurocopa de Fútbol ConIFA 2017 é a segunda edición da Eurocopa de Fútbol ConIFA, un torneo de fútbol de estados, minorías e rexións non afiliados á FIFA organizado pola ConIFA.
Tefrítidos
Importancia económica
As moscas da froita tefrítidas teñen unha grande importancia económica en agricultura. Algúns dos seus efectos son negativos e outros positivos. Varias especies causan danos en froitos e outras colleitas de plantas. A Ceratitis capitata (mosca da froita mediterránea) ataca colleitas de froitas, xa que pon os seus ovos na froita. O xénero Bactrocera é importante en todo o mundo polo seu impacto destrutivo na agricultura. A mosca da froita da oliveira (B. oleae), por exemplo, aliméntase só dunha planta: os froitos da oliveira silvestre ou cultivada, Olea europaea. Ten a capacidade de estragar o 100% dunha colleita de olivas ao danar os froitos. Outra praga é Euleia heraclei, que ataca o apio (Apium graveolens) e a charouvía (Pastinaca sativa). O xénero Anastrepha inclúe varias pragas importantes como A. grandis, A.ludens, A. obliqua e A. suspensa. Outras pragas son Strauzia longipennis, que ataca aos xirasoles e Rhagoletis mendax, que afecta aos arandos azuis.
El oro de Moscú
El Oro de Moscú é o nome dun filme cómico español dirixido por Jesús Bonilla no 2002. Rodouse na cidade e arredores de Madrid, estreándose o 28 de marzo do 2003. É a primeira película que dirixe Jesús Bonilla.
Cinocilio
Un cinocilio (kinocilium) é un tipo especial de cilio situado no ápice das células ciliadas ou pilosas situadas no epitelio sensorial do oído interno dos vertebrados, tanto no epitelio que informa sobre o equilibrio do aparato vestibular adulto coma no epitelio auditivo coclear (este só na morfoxénese en humanos, xa que despois o cinocilio se perde).
El oro de Moscú
Argumento
A historia trata sobre o paradoiro do ouro de Moscova, que os personaxes cren ter en coñecemento, mais ao final revélase que o diñeiro republicano foi parar á construción de pantanos.
Cinocilio
Anatomía en humanos
Os cinocilios encóntranse na superficie apical das células ciliadas do oído e están implicadas tanto na morfoxénese do feixe ciliado destas células e na mecanotransdución. As vibracións (tanto causadas polo movemento coma por ondas sonoras) causan o desprazamento do feixe ciliado, o que ten como resultado a despolarización ou hiperpolarización na célula ciliada. A despolarización das células cliadas en ambos os casos causa a transducións de sinais por medio da liberación de neurotransmisores.
San Paio, Lousada, Carballedo
miniatura|San Paio San Paio é un lugar da parroquia de Lousada, no concello de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 18 habitantes (7 mulleres e 11 homes).
Cinocilio
Papel do feixe ciliado na morfoxénese
Cada célula ciliada ten un só cinocilio microtubular. Antes da morfoxénese do feixe ciliado ou piloso, o cinocilio encóntrase no centro da superficie apical da célula ciliada rodeado de 20 a 300 microvilosidades. Durante a morfoxénese do feixe ciliado, o cinocilio móvese á periferia da célula determinando a orientación do feixe ciliado. A medida que se move o cinocilio, as microvilosidades que o rodean empezan a alongarse e formar estereocilios de actina. En moitos mamíferos o cinocilio sofre regresión unha vez que madurou o feixe ciliado. Por exemplo, as células ciliadas cocleares humanas adultas teñen moitos pelos (estereocilios ou microvilosidades) pero perderon xa o seu cinocilio, aínda que conservan a raíz ciliar co centríolo. A flexión destes estereocilios ao ser movidos ao contactar coa membrana tectoria é fundamental para a audición.
San Paio, Lousada, Carballedo
En San Paio naceu o filántropo galeguista Francisco Domínguez Mosquera.
Toponimia
O topónimo deriva do nome en latín, un neno de Tui martirizado en Córdoba no ano 925, con moitos devotos en Galicia. É, pois, un haxiotopónimo.
Cinocilio
Anatomía en peixes e ras
Os peixes e anfibios teñen cinocilios nas células ciliadas do seu oído e da liña lateral. A superficie apical dunha célula ciliada sensorial de peixe xeralmente ten numerosos estereocilios e un só cinocilio moito máis longo. A diferenza dos mamíferos, o cinocilio non sofre regresión e permanece como parte do feixe ciliado despois da maduración das células ciliadas. A flexión dos estereocilios cara a ou separándose do cinocilio causa un incremento ou diminución na taxa de envío de impulsos da neurona sensorial que innerva as células ciliadas na súa superficie basal.
Tefrítidos
Importancia económica
Por outra parte, algúns Tephritidae utilízanse como axentes de control biolóxico, para reducir as poboacións das especies que producen pragas, como as de certas malas herbas. Varias especies do xénero Urophora utilízanse como axente de control contra malas herbas que destrúen pasteiros, como as Centaurea, pero a súa efectividade é cuestionable. A especie Urophora sirunaseva produce larvas que fan as pupas en bugallas leñosas nas flores da planta nociva e afectan á súa produción de sementes. Chaetorellia acrolophi é outro axente de biocontrol efectivo contra plantas Centaurea. Chaetorellia australis e Chaetorellia succinea, depositan os seus ovos sobre as Centaurea, e as larvas consomen as sementes da planta e os ovarios das flores.
Cinocilio
Anatomía en peixes e ras
As células ciliadas das liñas laterais de peixes e algunhas ras utilízanse para detectar os movementos da auga arredor dos seus corpos. Estas células ciliadas están incrustadas nunha protrusión xelatinosa chamada cúpula. As células ciliadas non poden verse na superficie da pel, xa que están dentro das estruturas sensoriais da liña lateral.
Tefrítidos
Importancia económica
Dado que existen tefrítidos economicamente importantes en todo o mundo, hai tamén unha ampla rede de investigadores, varios simposios internacionais, e intensas actividades sobre diversos aspectos destas moscas, desde a súa ecoloxía ata a súa bioloxía molecular (ver Tephritid Workers Database).
As técnicas de xestión de pragas aplicadas aos tefrítidos inclúen a liberación de moscas estériles.
Elhaida Dani
Elhaida Dani é unha cantante albanesa. Conseguiu fama após gañar o talent-show Star Academy Albania en 2009 e Top Fest en 2012. Tamén gañou o The Voice of Italy cun 70% dos votos do público. Ela lanzou o seu primeiro sinxelo "Baciami e Basta" co selo discográfico Universal Music Italia.
Tefrítidos
Sistemática
Os Tephritidae agrúpanse en varias subfamilias:
Os xéneros Oxyphora, Pseudorellia e Stylia, comprenden 32 especies, e non se inclúen en subfamilias (incertae sedis).
Eurocopa de Fútbol ConIFA 2017
Torneo
Seguindo coa Eurocopa de Fútbol ConIFA 2015, o seguinte torneo foi anunciado para ter lugar do 4 ao 11 de xuño de 2017 na República Turca do Norte de Chipre nun congreso anual da organización en febreiro de 2017. Un total de oito equipos foron anunciados como competidores.
Participantes
As seleccións de Occitania, Condado de Niza e Laponia anunciaron a súa retirada da competición e foron substituídos por Osetia do Sur, Alta Hungría e Transcarpacia.
Dolores Castro Ochoa
Dolores Castro Ochoa, nada en Moreda (Seoane do Courel) o 5 de maio de 1977, é unha política galega do PPdeG.
Traxectoria
Militante de Novas Xeracións. É secretaria de dirección. Durante oito anos residiu en Barcelona, de onde regresou en 2005. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Folgoso do Courel. O 24 de outubro de 2009 foi elixida alcaldesa ao prosperar a moción de censura contra o alcalde José López Fontal co apoio do concelleiro tránsfuga socialista Manuel Bouza. Nas municipais de 2011 volveu encabezar a candidatura do PPdeG e foi elixida alcaldesa con maioría absoluta, e repetiu a maioría absoluta nas municipais de 2015 e 2019.
Isorna
O topónimo Isorna pode referirse a:
Como apelido pode referirse a:
David Cobeño
David Cobeño Iglesias, nado o 6 de abril de 1982 en Madrid, é un futbolista español. Xoga de porteiro e o seu actual equipo é o Rayo Vallecano.
Verín (homónimos)
O topónimo galego Verín pode referirse a:
Listen to Your Heart
"Listen to Your Heart" foi o terceiro single lanzado en Estados Unidos do álbum do 1988 chamado Look Sharp! do dúo sueco de pop Roxette. A canción foi escrita por Per Gessle e Mats M.P. Persson. Alcanzou o número 1 no Billboard Hot 100 o 4 de novembro de 1989, sendo o seu segundo sinxelo en logralo ese ano.
Subrexión de Kotka-Hamina
miniatura|200px|Localización da subrexión de Kotka-Hamina. A subrexión de Kotka-Hamina (en finés Kotkan–Haminan seutukunta) é unha das dúas subrexións da rexión de Kymenlaakso. En 2017 tiña unha poboación de 85 012 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
Tegucigalpa
Tegucigalpa é a capital de Honduras, localízase ó pé do cerro El Picacho nun estreito val formado polo río Grande ou Choluteca, a uns 990 metros sobre o nivel do mar. A súa poboación na área metropolitana en 2006 era de 1.682.725 persoas.
Tegucigalpa foi fundada por un grupo de españois co nome de Real Villa de San Miguel de Tegucigalpa de Heredia o 29 de setembro de 1578 sobre un antigo poboado indíxena existente. Nesa época a área de Tegucigalpa era un centro de actividade mineira onde se extraía especialmente prata e ouro.
Ligazóns externas
Páxina oficial
Ramiro Carregal
miniatura|Ramiro Carregal, á dereita, entregando o Premio en oncoloxía Ramiro Carregal-La Rosaleda a [[Mariano Barbacid, coa presenza do presidente da Xunta de Galicia Alberto Núñez Feijóo.]] Ramiro Carregal Rey, nado o 12 de maio de 1927 en Vilagarcía de Arousa, é un empresario galego, propietario da conserveira FRINSA.
Traxectoria
Estudou contabilidade en Vilagarcía e en 1944 entra en Metalúrgica del Noroeste, unha empresa con sede nesa vila, dirixida polo marqués de Revilla e que se dedicaba á produción de estaño e volframio. Con esa empresa marchou ao estranxeiro para xestionar a instalación de minas nas colonias africanas, primeiro en Portugal, e logo en Bélxica e Francia. De aí marchou a Bolivia, onde a empresa chega a un acordo co ditador Hugo Bánzer para a explotación de minas de estaño en 1967.
Despois de diversos problemas co goberno boliviano, marchou a España, onde en 1964, e coa colaboración do armador bilbaíno Ramón Vizcaíno, montará unha planta de frío industrial en Ribeira, chamada Frigoríficos del Noroeste (FRINSA). A fábrica convértese nunha peza da cadea de produción da conserva, ao permitir que se mantivese a produción ao longo do ano. Chega a un acordo cun grupo de embarcacións de Bermeo para dedicarse á conxelación de atún. Posteriormente instalou unha planta de conxelación nas Palmas para mercar a produción da frota cefalopodeira galega e seguidamente unha planta de procesado e conxelación da carne de balea en Ribeira (1979), pero esta liña de produción só dura seis anos, ata que España asinou a moratoria da caza de baleas que entrou en vigor en 1985.
A mediados da década dos noventa pasa ao sector da venda directa de conserva, distribuíndolle produtos sen marca a grandes superficies comerciais, para as que procesan 400.000 kg de atún e 4 millóns de latas ao día.
Danielle Mitterrand
miniatura|dereita|Mitterrand en 2007.
Danielle Émilienne Isabelle Gouze, coñecida como Danielle Mitterrand, nada en Verdun o 29 de outubro de 1924 e finada en París o 22 de novembro de 2011, foi a primeira dama francesa de 1981 a 1995, como esposa do presidente François Mitterrand, e desenvolveu diversas actividades políticas e humanitarias, creando a súa propia fundación.
Torpedínidos
A dos torpedínidos (Torpedinidae) é unha familia de peixes elasmobranquios batoideos coñecidos vulgarmente como torpedos, estrugas, ortigas, ou raias eléctricas,
Son raias moi coñecidas por seren capaces de producir descargas eléctricas de 8 até 220 voltios, dependendo da especie, que usan para atodar ás súas presas e para defensa.
Segundo a maioría dos autores a familia conta con dous xéneros, Torpedo e Tetronarce, aínda que o ITIS só recoñece o primeiro deles. A especie máis común en Galicia é Torpedo marmorata.
Características
miniatura|200px|[[Tetronarce nobiliana (= Torpedo nobiliana auct.), a especie máis grande da familia.]]
Morfoloxía
As principais características dos torpedínidos son:
O órgano eléctrico
As raias eléctricas producen bioelectricidade grazas ao seu órgano eléctrico (que é común en todos os chamados peixes eléctricos). miniatura|esquerda|210px|Situación e estrutura das electroplacas dun torpedo.
Este órgano, que nas raias eléctricas está hipertrofiado, está composto por células derivadas de nervios ou de miocitos, denominadas electroplacas ou electrocitos, que estes peixes utilizan para a creación de campos eléctricos.
As descargas eléctricas deste órgano son utilizadas por estes peixes para a natación, a comunicación, a defensa e tamén ás veces para a incapacitación das súas presas.
As electroplacas son capaces de produciren un potencial electroquímico de membrana do mesmo tipo que o que produce calquera célula, pero neste caso é amplificado pola gran concentración dos canais iónicos.
O órgano eléctrico é como unha batería que pode descargar choques eléctricos en forma de impulsos. As descargas eléctricas que produce poden ser enviadas ao corpo dunha presa, que queda atordada, permitíndolle á raia capturala e comela máis facilmente; ou tamén ao corpo dun depredador, para protexerse del.
Descrición
A familia foi descrita en 1838 polo naturalista, político e ornitólogo francés Charles Lucien Bonaparte, no tomo III, dedicado aos peixes, da súa obra Iconografia della Fauna Italica: per le quattro classi degli animali vertebrati (ler en liña), publicada en Roma entre os anos 1832 e 1841.
Clasificación
Segundo o ITIS, a familia comprende un só xénero, Torpedo, pero a maioría dos autores (WoRMS, FishBase, NCBI e UICN) admiten, ademais, outro máis, Tetronarce.
I'm Alive
"I'm Alive" é unha canción da cantante albanesa Elhaida Dani, escrita polos produtores kosovares Zzap & Chriss. A canción representará a Albania no Festival de Eurovisión 2015, após retirar a anterior canción "Diell". A canción e o seu videoclip lanzáronse o 15 de marzo de 2015.
Walt Hansgen
Walter Edwin Hansgen, nado en Westfield (Nova Jersey) o 28 de outubro de 1919 e finado en Orléans (Francia) o 7 de abril de 1966 foi un piloto de automobilismo estadounidense. A súa andaina nas carreiras comezou como piloto de automobilismo de velocidade. Tiña corenta e un anos no momento do seu debut no Grand Prix e corenta e seis cando morreu, varios días despois de sufrir un accidente durante as probas para as 24 Horas de Le Mans de 1966.
Traxectoria
Hansgen participou en dous Grandes Premios de Fórmula 1, debutando o 8 de outubro de 1961 en Watkins Glen, Nova York. Logrou un total de dous puntos de campionato. En 1964 pilotou un MG Liquid Suspension Special, cun motor Offenhauser, para Kjell Qvale, na Indianápolis 500. Rematou 13º naquela carreira. Regresou novamente en 1965, no MG-Huffaker-Offenhauser, onde terminou 14º.
Ademais da Fórmula Un, Walt Hansgen foi un piloto dominante nas tempada da década de 1950 e 1960, gañando numerosas carreiras no VIR, no famoso circuíto de Bridgehampton, e en Watkins Glen ata a súa morte en nás 24 Horas de Le Mans en Francia en 1966.
Pilotando para Briggs Cunningham e John Mecom. Hansgen gañou a carreira de Fórmula Junior no primeiro Gran Premio dos Estados Unidos de 1959 en Sebring, Florida, o 12 de decembro de 1959, pilotando un Stanguellini. Hansen gañou o Monterey Grand Prix, en Laguna Seca Raceway, o 17 de outubro de 1965, pilotando un Lola T70 - Ford de John Mecom. Participou en varias carreiras das 24 Horas de Daytona e Le Mans e as 12 Horas de Sebring. Tamén é famoso pola introdución de Mark Donohue nás carreiras profesionais.
Hansgen morreu ao estrelarse cun coche deportivo Ford GT 40 Mk2 de 7 litros mentres pilotaba baixo a choiva durante as probas de Le Mans o 3 de abril de 1966. "Un portavoz de Ford dixo que o coche de Hansgen pareceu facer aquaplaning na pista mollada impedindo que o piloto o puidese controlar". Os membros do equipo Ford máis tarde dixeron que Hansgen seguiu empuxando forte baixo a chuvia, aínda que fora advertido polo director do equipo Carroll Smith para que aminorara. No libro de Mark Donohue, The Unfair Advantage di que Hansgen intentou saír por unha vía de escape só para descubrir demasiado tarde que se construíra unha barreira nela para seguridade dos espectadores.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Gonzalo Higuaín
Gonzalo Gerardo Higuaín, nado en Brest o 10 de decembro de 1987, é un futbolista profesional arxentino. Xoga de dianteiro e o seu actual equipo é o Inter Miami CF da Major League Soccer (MLS).
Traxectoria
Higuaín comezou xogando nas categorías inferiores do River Plate arxentino, e fixo o seu debut co primeiro equipo o 29 de maio de 2005 na vitoria de River por 2-1 contra o Club de Gimnasia y Esgrima La Plata. O 12 de febreiro de 2006, anotou o seu primeiro gol na vitoria por 3-1 contra o Banfield.
En decembro de 2006, Higuaín fichou polo Real Madrid a cambio de 12 millóns de euros. Debutou o 11 de xaneiro de 2007, contra o Real Betis, na segunda rolda da Copa do Rei.
Nikolett Gallusz
Nikolett Gallusz, nada en Budapest o 11 de setembro de 1974, é unha cantante e actriz húngara, membro do grupo musical Club 54.
Traxectoria
Filla dun pianista de jazz e dunha cantante, viviu no Canadá ata 1980 ao se divorciaren seus país e volver coa nai a Hungría. Completou os estudos en institutos do Xapón e Australia. Licencouse na Facultade de Teatro e Ciencias Cinematográficas en 2001 e logo traballou no teatro, formando parte da compañía do Teatro Madách. Fíxose célebre en 2002 ao participar na versión húngara do anuncio de Media Markt, identificándose o lema da campaña, Mert hülye azért nem vagyok ("Porque non son parva"), con ela. En 2004 formou con Juhász Attila e Németh Gábor o grupo musical Club 54.
El Porvenir (1845)
El Porvenir foi un periódico que se publicou en Santiago de Compostela en 1845.
Historia e características
Subtitulado Revista de la Juventud Gallega, apareceu o 3 de febreiro de 1845 co lema "Todo para Galicia". Editábase na Imprenta de la Viuda é Hijos de Compañel e aparecía tres veces ao mes. O seu director foi Antolín Faraldo, e os seus redactores Antonio Romero Ortiz e José Rúa Figueroa. Saíron á rúa 14 números, o último número apareceu o 28 de agosto dese ano, pois o gobernador da Coruña decretou a súa suspensión o 1 de setembro.
Neste periódico apareceu o manifesto Nuestra bandera literaria, probablemente da autoría de Ramón de la Sagra, no que se defendía a anarquía literaria como camiño para acadar unha emancipación absoluta do pensamento. Por esta razón algúns autores considérano como o primeiro periódico anarquista do mundo.
Georgia Aquarium
300px|miniatura|O Georgia Aquarium O Georgia Aquarium é un acuario situado en Atlanta, Xeorxia (Estados Unidos). Contén máis de 100.000 animais, representando 500 especies, en 38,000 m³ de auga mariña e foi o acuario máis grande do mundo cando abriu no 2005.
Construción
Financiado principalmente cunha doazón de US$250 millóns por parte do fundador de Home Depot, Bernie Marcus, foi construído nun terreo de 8,1 hectáreas ao norte do Centennial Olympic Park no centro da cidade. Ao celebrar Marcus o seu aniversario 60 no Monterey Bay Aquarium (en Monterey, California), en 1990, sentiu o desexo de construír un moi grande en Atlanta.
Apertura
O acuario abriu por primeira vez as súas portas o 21 de novembro de 2005 para os posuidores de pase anual, e 2 días despois ao público en xeral. A US$22'75 por adulto, o boleto de entrada está entre os máis caros do país, malia ser sen fins de lucro. Malia iso, excedeu pronto as súas expectativas, pois o 1 de marzo de 2006 alcanzou o millón de visitantes, só 98 días despois da súa inauguración. Logo de vender máis de 290.000 pases anuais no seu primeiro ano, suspendeu a súa venda para evitar que se convertese nun "club privado".
Colección
O acuario contén máis de 100.000 animais, de 500 especies diferentes. A maioría dos animais foron transportados desde Taiwán a Atlanta pola UPS (que ten a súa sede en Atlanta, en 42 tanques nun MD-11. UPS doou o custo do flete, estimado en máis de 200.000 dólares.
Entre os seus residentes destacan 4 tiburóns baleas mozos, tamén de Taiwán, e 5 belugas, 2 delas levadas desde México e as outras 3 desde o acuario de Nova York. É a primeira vez que uns tiburóns balea viven nun acuario fóra de Asia, e están nun tanque con 23.500 m³ de auga, é dicir, algo así como o 70% da auga total dos tanques do acuario. En 2008 converteuse no cuarto acuario do mundo en expoñer unha mantarraia cun exemplar traído de Durban. En 2009 engadiuse unha segunda mantarraia. En 19 de xullo de 2010, o Acuario de Georgia anunciou que adquirira outra mantarraia, unha femia de 8 pés fronte á costa de Florida.
Baía de Jackson
A Baía de Jackson (en inglés: Port Jackson) é o porto natural en volta do cal sitúase a cidade de Sydney en Australia. A baía é ben coñecida pola súa beleza e porque nela localízanse dous dos máis famosos símbolos da cidade, a Casa da Ópera e a Ponte do Porto, que xuntas forman unha das vistas máis bonitas e fotografadas do mundo.
Xeografía
Está situada no sueste de Australia. Trátase dunha ría ou val costeiro somerxido, xa fose isto por un acrecentamento do nivel do mar ou por un descenso da liña de costa, que coincide coa desembocadura dun ou máis ríos.
Oficialmente, cobre unha área de 55 km². O estuario en preamar ten un volume de 562.000 megalitros e un perímetro de 317 quilómetros. Estas medidas abranguen a auga dentro da liña imaxinaria que une o Cabo Norte e o Cabo Sur, repartida en tres grandes baías:
miniatura|centro|950px
Illas
Dentro do estuario áchanse tamén as seguintes illas e illotes: Antigamente podíanse ver estas outras illas e illotes na baía mais foron unidas á terra firme tras lle gañar terreo ao mar:
Ríos
Múltiples son tamén as correntes de auga que alimentan á baía deitando as súas augas nela. As principais son: A nivel histórico unha importante corrente de auga tributaria deste porto natural foi o regato de auga fresca coñecido como Tank Stream, hoxe xa desaparecido.
Baías
As baías principais nas que se reparte a Baía de Jackson incorporan a súa vez un grande número de pequenas baías e enseadas.
Alejandro Marque
Alejandro Marque Porto, nado na Estrada o 23 de outubro de 1981, é un ciclista profesional galego. Dende 2017 corre no equipo portugués Atum General–Tavira–Maria Nova Hotel.
Trans-la-Forêt
Trans-la-Forêt (en Treant-Felger) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Alejandro Marque
Traxectoria
Debutou coma profesional en 2004, e desenvolveu toda a súa carreira deportiva profesional en equipos portugueses de categoría Continental. A súa primeira vitoria profesional foi en 2009, no GP Costa Azul. No 2012 acadou a primeira etapa da Volta a Asturias tras estar escapado gran parte da etapa. Esa tempada foi terceiro no campionato de España contra o reloxo e tamén gañou a crono da Volta a Portugal e a 4ª Etapa do GP Abimota. O seu maior logro é o triunfo na Volta a Portugal 2013, onde se vestiu de amarelo a falta dunha xornada, gañando novamente a contra o reloxo e impoñéndose sobre o seu compañeiro de equipo Gustavo César Veloso por só 4 segundos.
A súa boa actuación en Portugal, fixo que de cara á tempada 2014 se confirmase a súa fichaxe polo Movistar Team. Porén o 13 de decembro de 2013 saíu á luz un resultado anómalo por betametasona nun control antidopaxe durante a Volta a Portugal. Debido a isto, o Team Movistar, non fixo efectivo o contrato asinado posto que había unha cláusula pola que o ciclista tiña que asegurar que chegaba o equipo sen ningún tipo de problemas no referente a dopaxe e no caso de que os houbese, o contrato deixaría de ter valor inmediatamente. Ese mesmo día o ciclista deu as súas explicacións primeiro nun comunicado e máis tarde nunha rolda de prensa, onde manifestou que debido a unha lesión no xeonllo fora infiltrado para poder correr a carreira e que tanto os médicos como a UCI estaban ó tanto da situación.
Palmarés
2009
2012
2013
Corrubedo
O topónimo galego Corrubedo pode referirse a:
Letra Q do leite
Características
Baséase nun sistema informatizado, de ámbito nacional e dependente do Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño, que permite identificar e rexistrar tódolos movementos do leite cru de vaca en tódalas fases da produción e transformación, incluíndo produtores, transportistas, operadores, Administración e laboratorios, e o seu obxectivo é asegura-la rastrexabilidade e garantir unha calidade contrastada. Paralelamente, permite garantir unha diferenciación do leite producido en Galicia.
A Letra Q, cuxo deseño e tipografía están definidos legalmente, será de cor vermella e conterá a palabra "letra" en amarelo. O logotipo utilizarase para identifica-las explotacións, contedores, tanques frigoríficos, cisternas e documentación relacionada co leite elaborada baixo estas condicións. A maiores, cada explotación, cisterna ou tanque de frío identifícase mediante un código individual.
Xosé Fernández Neira
José Fernández y Neira, nado na Coruña en 1790, foi un escritor e militar galego.
Traxectoria
Foi secretario da Xunta Suprema do Reino de Galicia trala invasión francesa, foi adscrito á contadoría da Fábrica de Tabacos da Palloza da Coruña. Coa chegada dos franceses a Galicia converteuse en guerrilleiro, percorreu Galicia incitando os galegos á rebelión. Uniuse ao Marqués de la Romana na súa loita contra o exército francés. A súa primeira fazaña militar tivo como escenario a parroquia da Xesta (Lalín), onde se apoderou do correo diplomático que o gobernador interino de Santiago lle enviaba ao de Ourense, e entregoullo á Xunta subalterna de Monforte de Lemos. Ferido en campaña, incorporouse á administración galega, sendo destinado, en xuño de 1809, a administrar os hospitais da Torre, en Borraxeiros (Agolada) e o de Gaión, en Amoeiro, e en xullo volveu encargarse da contadoría da Fábrica de Tabacos da Palloza.
miniatura|Proezas de Galicia ([[PDF).]]
Liberal exaltado, exiliouse en 1814. Retornou en 1820 e a Xunta de Galicia encomendoulle comisións como a liquidación das rendas da Inquisición, ocupación das temporalidades do arcebispo por abandonar a diocese, ocupación e administración dos bens dos realistas fuxidos. En recompensa, a Xunta nomeouno oficial primeiro da Deputación da Coruña. En 1823 foi depurado e suspenso de emprego e soldo ata 1825, ano en que volveu ao seu posto na administración de facenda.