cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mazaricos
Situación
Mazaricos áchase preto do mar, mais non chega a el —antes están os estreitos concellos de Carnota e Dumbría—. O río Xallas, que lle chega desde Santa Comba, constitúe a fronteira norte do concello, separándoo de Dumbría. A chaira con suaves ondulacións que é o seu territorio, féchase no oeste por pequenas serras (montes de Ruña ou serra de Guián) que se prolongan cara ao sur ata o Macizo do Pindo). Cara ao Xallas flúen varios ríos, como o Arcos, o Beba e o Mazaricos, estes dous no mesmo val. Os da parte leste e sur, como o Santabaia, que son máis pequenos, desembocan na ría de Muros e Noia. O Xallas está represado no encoro da Fervenza, o de Ponte Olveira, o de Castrelo e o de Santa Uxía, antes de desembocar no mar os sábados á noite e os domingos á mañá.
A oscilación térmica anual é de 10 °C, e a temperatura media é agradábel (14 °C). As precipitacións son abundantes (1.500-2.000 mm).
A poboación é dispersa. As principais localidades do concello son A Picota, O Pino de Val e Asenso.
Historia
Na zona abundan os restos megalíticos. A primeira referencia escrita é do século IX, con motivo dunhas doazóns feitas polo conde Alvito. Nalgún lugar próximo ao monte Pindo erguíase o castelo de Penafiel, propiedade de Alonso Suárez de Deza, que foi confiscado e derrubado debido á súa posíbel implicación na morte do arcebispo Suero Gómez de Toledo. Así mesmo, no lugar de Monteagudo atópase en situación ruinosa o castelo de Brandufe, tamén coñecido como castelo Grande.
Economía
Case a metade da poboación dedícase ao sector primario en pequenas parcelas destinadas ao autoconsumo. A gandería ten especial relevancia. Existen grandes zonas boscosas, aínda que minguadas debido aos incendios de 1978, 1979 e 2006, de piñeiros, frondosas e eucaliptos.
Cultura
Os megálitos máis destacados son as mámoas de Eirón, o dolmen de Parxubeira e a necrópole de Monte de Embaixo. Polo concello pasou unha vía romana, da que hai restos en Arcos. A Casa de Arcos, pertencente aos Mariño de Lobeira, mostra o seu escudo na fachada (unha serea e ondas), xunto cos símbolos dos Lobeira (un lobo e estrelas) e os dos Dacosta (bordóns e ovellas).
Lugares de Mazaricos
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Mazaricos vexa: Lugares de Mazaricos.
Bruxelas (homónimos)
O topónimo Bruxelas (en francés Bruxelles, en neerlandés Brussel, en alemán Brüssel) pode referirse a distintas divisións administrativas e eclesiásticas belgas:
George Boole
George Boole, nado en Lincoln (Lincolnshire) o 2 de novembro de 1815 e finado en Ballintemple (Condado de Cork, Irlanda) o 8 de decembro de 1864, foi un matemático e filósofo inglés.
Parador de turismo
Os Paradores Nacionais de Turismo son un conxunto de hoteis situados en España e operados por Paradores de Turismo de España, S.A., unha empresa estatal que xurdiu en 1928 baixo o patrocinio do rei Afonso XIII. O Parador de Gredos, na provincia de Ávila foi o primeiro parador da rede. Os seguintes en abrir as súas portas foron os de Oropesa (Toledo) e Úbeda (Xaén) en 1930, Ciudad Rodrigo (Salamanca) en 1931 e Mérida (Badaxoz) en 1933. A rede foi especialmente promovida durante a época na que o político galego Manuel Fraga estivo á fronte do Ministerio de Información e Turismo.
Descrición
Coa súa creación buscábase aproveitar os numerosos monumentos históricos e artísticos, así como as paraxes de gran beleza que posúe España, para situar uns establecementos que permitisen coñecer a variada riqueza cultura, artística, histórica e paisaxística do país
A rede de Paradores abarca gran parte da xeografía española, desde os Pireneos ata as Illas Canarias. Boa parte deles están situados en edificios de interese histórico-artístico, tales como castelos ou mosteiros, que foron debidamente rehabilitados para usos hostaleiros. Outros, na súa maioría os de recente apertura, son de nova planta.
Tales establecementos adoitan estar situados en zonas apartadas e afastadas dos habituais circuítos turísticos. Deste xeito, ningunha das principais cidades de España (como Madrid, Barcelona, Valencia, Sevilla ou Bilbao) conta cun, aínda que todas teñen algún parador próximo. Nas Illas Baleares tampouco hai Paradores de Turismo. Porén, as Illas Canarias contan con cinco (en La Gomera, El Hierro, Tenerife, La Palma e Gran Canaria) e tamén hai en Ceuta e Melilla, as dúas cidades autónomas do norte de África.
No ano 2012, a rede de paradores estaba formada por 93 establecementos. O Plan de Expansión de Paradores fai fincapé na innovación e modernización.
En Portugal, pódense atopar establecementos equivalentes aos Paradores de Turismo españois que reciben a denominación de Pousadas.
Vive la Historia
miniatura|Mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil. miniatura|Portada do Parador de Santiago. O proxecto Vive la Historia trata de contar ás persoas usuarias os segredos duns edificios que transmiten a súa historia e as súas lendas a través das figuras que o habitaron, dos usos que tiñan no pasado os seus espazos e do significado da decoración dos seus patios e fachadas, achegando información sobre os seus diferentes estilos arquitectónicos.
Esta inciativa foi precedida polo proxecto Parador Museo. Os que se hospedaban nun Parador Museo recibían, xunto coa chave do seu cuarto, unha guía de visita para poder facer un percorrido polo interior do monumento, durante o que ían encontrando un conxunto de soportes informativos, ilustrados con planos, mapas, gráficos e fotografías, que explican os aspectos máis significativos do edificio. Para a elaboración destes contidos, a rede de paradores conta cun equipo propio que investiga o pasado dos monumentos, mergullándose en arquivos históricos, bibliotecas e museos, até reuniren unha información ampla e fidedigna do pasado do parador.
Parador de Cardona
miniatura|Castelo de Cardona.
Desde o século XI até o XV foi a residencia dos señores de Cardona, que iniciaron a edificación das dependencias palacianas da espectacular canónica de Sant Vicenç, obra fundamental do románico catalán. A riqueza proporcionada polo sal impulsou o seu poder, até o punto de seren considerados como reis sen coroa.
A aparición da artillaría obrigou, no século XVII, a mellorar as defensas, levantándose baluartes e instalando canóns. O resultado foi unha fortaleza case inexpugnábel, que só capitulou o 18 de setembro de 1714 e que foi o último reduto da resistencia catalá ás tropas de Filipe V, pero que nunca rendeuse durante os interminables asedios das guerras dos Segadores, da Independencia ou das Carlistas.
As súas instalacións militares, que practicamente acabaron derruídas, foron reconvertidas nun parador, que abriu as súas portas en 1976.
Parador de Granada
miniatura|Parador Museo de Granada.
Situado nun convento de finais do século XV (Convento de San Francisco) construído por decisión dos Reis Católicos, dentro do recinto da Alhambra, sobre un palacio nazarí do que aínda se conservan restos, como a Sala Nazarí.
Numerosas obras de arte e pezas de mobiliario antigo decoran o claustro e as estancias interiores.
Parador de León
miniatura|Parador de León.
O Parador Museo de León, un dos monumentos máis importantes do Renacemento español, ocupa o antigo Mosteiro de San Marcos, Mosteiro-Hospital construído a partir do século XVI que sucedeu a outro dos tempos do rei Afonso VI. Parte do edificio alberga o Museo da cidade.
A orixe deste edificio data do século XII, cando a infanta Sancha de Castela realizou unha doazón destinada á construción dun modesto edificio ás aforas da cidade no que puideran "hospedarse os pobres de Cristo", converténdose así nun templo-hospital para refuxio dos peregrinos que realizaban o Camiño de Santiago.
No século XVI derrubouse este hospital, realizándose un novo grazas a unha doazón de Fernando o Católico, baixo a dirección de Xoán de Orozco (igrexa), Martín de Villarreal (fachada) e Xoán de Badajoz o Mozo (claustro e sancristía). A construción foi, porén, moi lenta, sendo finalizadas as obras no século XVIII.
O parador dispón, ademais dos cuartos e o restaurante, de amplos salóns e unha biblioteca. Así mesmo garda numerosas obras artísticas e decorativas. Pinturas da escola flamenga, tallas de madeira, mobles recuperados de igrexas e casas señoriais derrubadas, tapices e tamén obras de artistas contemporáneos, como Lucio Muñoz, Vela Zanetti, Redondela, Álvaro Delgado, Ochoa, Macarrón e Vaquero Turcios. Severo Ochoa, nunha das súas visitas ao parador, comentou: "Que sorte que teñan tres obras do meu amigo Goñi", ao que á dirección do parador contestou: "Don Severo, non só temos tres, senón trinta". En canto ao edificio, a principios do século XIX o capitán de navío da Royal Navy Samuel E. C. Widdrington dixo: "Nada pode superar a beleza dos arabescos e demais ornamentos da fachada de San Marcos.
Parador de Oropesa
miniatura|Castelo novo de Oropesa.
O castelo Novo de Oropesa, na vila do mesmo nome, na provincia de Toledo, data do ano 1402 en que pasou, co condado creado en 1475, aos duques de Frías. Estes vendérono ao Concello, que o usou como coso taurino. Posteriormente foi adquirido polo estado.
A vila de Oropesa e o seu castelo (vello) foran cedidas en 1355 a Don García Álvarez de Toledo, por renunciar a ser Gran Mestre da Orde de Santiago en favor dun fiel seguidor de Henrique II. O castelo foi escenario das loitas mantidas pola sucesión ao trono de Xoana a Beltranexa e, posteriormente, dos disturbios comuneiros. Desde esta fortaleza saíu o conde de Oropesa, aliado de Xoán de Padilla, para combater ás tropas imperiais de Carlos V.
No conxunto destacan a Torre da homenaxe (que non forma parte do parador) e as columnas e soportais do patio.
Parador de Úbeda
miniatura|Fachada principal do Parador de Úbeda, xunto á Capela do Salvador.
Recentemente realizáronse obras de ampliación, restaurando un edificio adxunto para novos cuartos, mantendo o equilibrio co contorno da Praza Vázquez de Molina, pero aumentando o espazo para recepcións e restauración.
Paradores en Galicia
En Galicia hai un total de 12 paradores.
Bernardo Bertolucci
Bernardo Bertolucci, nado en Parma o 16 de marzo de 1940, e finado en Roma o 26 de novembro de 2018, foi un director de cinema italiano.
Traxectoria
Pouco despois de abandonar a universidade sen rematar os seus estudos, dirixiu a súa primeira película, La commare secca, con guión do propio Pasolini. Bertolucci tiña tan só vinte e dous anos.
Gañou recoñecemento internacional a partir dos seus seguintes filmes, o controvertido O derradeiro tango en París e Novecento, chegando a conseguir o oscar ao mellor director con O derradeiro emperador, biografía de Puyi.
Diazomata
miniatura|Bosquexo esquemático do Teatro de Dioniso en Atenas. miniatura|As diazomatas, corredores que separan os diferentes niveis nas bancadas, son claramente visibles no [[Teatro romano de Cartaxena.]]
Unha diazomata, palabra orixinaria do grego (διάζωμα) e que se emprega tamén no latín diazoma, é un espazo alongado que separa unha sección das bancadas doutra, tanto no teatro como nos anfiteatros e circos. Normalmente era única coma no Teatro de Epidauro pero, ás veces, eran dúas coma no Teatro de Dioniso en Atenas.
No teatro romano pasan a denominarse como praecinctio mais o arquitecto romano Marco Vitruvio empregaba, porén, dita palabra para designar o elemento que divide a orchestra da escena.
The Delta Force
The Delta Force é un filme estadounidense dirixido por Menahem Golan que foi estreado en 1986. Está protagonizado por Chuck Norris e Lee Marvin, que interpretan os líderes dun escuadrón de elite baseado na unidade de operacións real Delta Force. O filme foi producido en Israel. Foron producidas dúas secuelas, Delta Force 2: The Colombian Connection e Delta Force 3: The Killing Game.
Sinopse
Cando uns terroristas secuestran un avión de pasaxeiros cheo de cidadáns estadounidenses, un comando especial de forzas de elite será o encargado de intentar liberar os reféns.
Ausserberg
miniatura|Aldea de Ausserberg Ausserberg é un concello suízo do distrito de Raron, no cantón de Valais. A súa poboación é de 639 habitantes (2011).
Toyota Corolla
O Toyota Corolla é un automóbil do segmento C producido polo fabricante xaponés de automóbiles Toyota desde o ano 1966. En 1997, o Corolla converteuse no automóbil máis vendido do mundo, desprazando de devandito lugar ao Volkswagen Escaravello, superando na actualidade as 32 millóns de unidades vendidas. Ao cumprirse 50 anos da súa aparición no mercado, este modelo superou as 44 000 000 de unidades vendidas en todo o mundo. Aínda que tendo en conta as múltiples modificacións que sufriron os turismo desde o ano 1971, os expertos atribúen a marca de vendas ao modelo Volkswagen Golf xa que, a diferenza do Corolla, que cambiou en varias ocasións de nome e de aparencia, o VW Golf permaneceu invariable.
O Corolla abarca once xeracións, a última das cales foi lanzada en 2013. As últimas xeracións tiveron diferenzas de aspecto importantes segundo o mercado.
A marca australiana Holden vendeu o Corolla E90 desde 1989 até 1994 e o Corolla E100 entre 1994 e 1996 coa denominación Holden Nova.
Vendas
A produción do Toyota Corolla iniciouse en 1966 e para o ano 1997 converteuse no automóbil máis vendido de todos os tempos alcanzando 39 000 000 de unidades vendidas en todo o mundo.
Hamilton
O topónimo Hamilton pode referirse a:
O nome ou apelido anglosaxón Hamilton pode referirse a:
.
HC Dinamo Minsk
O Dinamo Minsk (en ruso Дина́мо Минск e en belaruso Дынама Мінск, Dynama Minsk) é un equipo de hóckey sobre xeo da cidade de Minsk (Belarús) que compite na Tarasov Division da Kontinental Hockey League.
Historia
O club foi fundado na base do existente Torpedo Minsk en 1976, que competía na Extraliga Belarusa. O Dinamo estivo vencellado ao nome de Tivali Minsk dende 1993 ata o 2001, ano no que cesaron as súas actividades. O equipo foi refundado no 2003 baixo o impulso da Federación Belarusa e ingresou na Extraliga Belarusa..
O 26 de marzo de 2008 a KHL confirmou ao club belaruso na Bobrov Division.
O 29 de xullo do 2008, o adestrador Paul Gardner dimitiu por cuestións persoais en agosto. Gardner dixo que a directiva do club non estaba preparada para o seu estilo de xogo norteamericano. O posto de Gardner foi ocupado por Jim Hughes.
O club reubicouse no Minsk-Arena en decembro do 2009.
Músculo flexor común superficial dos dedos da man
miniatura|200px|Músculo flexor común superficial dos dedos da man
O músculo flexor común superficial dos dedos da man é un músculo do membro superior humano situado na rexión anterior do antebrazo. Está situado nun plano intermedio.
Orixe e insercións
Entre ambas as porcións discorren o nervio mediano e a arteria cubital. Na zona próxima ao pulso divídese en catro tendóns, que pasan polo túnel do carpo e se dirixen aos dedos segundo a quinto. Os tendóns para o II e V dedo van por debaixo do III e IV. Preto das falanxes, cada tendón se divide en dous, que se insiren en ambos os bordos da falanxe media.
Gran Premio de San Marino de 1995
O Gran Premio de San Marino de 1995 foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 30 de abril de 1995 no Autódromo Enzo e Dino Ferrari, Imola. Foi a terceira carreira da tempada de Fórmula Un de.
Logo das mortes de Roland Ratzenberger e Ayrton Senna en Imola o ano anterior, a pista modificouse en gran medida para 1995. Construíronse novas chicanas nas curvas de Tamburello e Villeneuve, quitouse a chicana de Acque Minerali e substituíuse por unha curva a dereita, aliviouse a Rivazza e a curva final converteuse nunha única chicana, en lugar da anterior pasada a fondo en quinta marcha.
O piloto de Williams - Renault Damon Hill logrou unha vitoria emocional na pista na que morreu o seu compañeiro Senna un ano antes, mentres que os Ferraris de Jean Alesi e Gerhard Berger terminaron en segundo e terceiro lugar, respectivamente.
Informe de carreira
Michael Schumacher asegurou a pole position co seu tempo o venres, nunha emocionante sesión de cualificación. David Coulthard parecía establecer o mellor tempo o venres, pero só durou uns segundos ata que Schumacher arrebatoullo. Momentos despois Gerhard Berger, que estaba nunha volta súper rápida no seu Ferrari, encarou cara á liña de meta e parecía listo para enviar aos fanáticos locais de Ferrari ao éxtasis. Berger chegou agonizante preto de asegurar a pole position e só 0.008 segundos separaron ao austríaco de Ferrari do Benetton de Schumacher.
O rendemento de Berger garantiu multitudes masivas durante o resto da fin de semana, pero o sábado o clima foi máis cálido e a pista moito máis lenta. Ningún dos homes rápidos mellorou. Nigel Mansell, fixo o seu regreso á F1 con McLaren, clasificouse noveno, tres postos máis abaixo do seu compañeiro de equipo Häkkinen.
Antes da carreira, todos os pilotos participaron nun minuto na memoria de Roland Ratzenberger e Ayrton Senna que morreran un ano antes na mesma pista.
O clima deu un xiro o día da carreira e o domingo pola mañá amaneceu cunha chuvia constante, pero a chuvia non disuadiu aos fanáticos e as ladeiras de Imola estiveron cheas de alegres fanáticos de Ferrari desde o amencer. A medida que os equipos aliñábanse na grella tiñan que decidir se competir con pneumáticos lisos ou sobre pneumáticos de chuvia. Seis pilotos elixiron pneumáticos de chuvia: os primeiros cinco na grella e Rubens Barrichello no décimo lugar. Ao final da primeira volta, os homes con pneumáticos de agua estaban seguidos 1-2-3-4-5-6 e todos os demais estaban esperando que a pista secásese. Os pilotos de auga gañaron ao redor de cinco segundos por volta aos seus rivais. Logo comezaron a entrar en boxes. A carreira de Schumacher durou só media volta logo da súa parada en boxes porque, no camiño cara á parte superior do circuíto, o Benetton trompeou bruscamente cara á dereita e golpeou o muro con forza. Parecía que un piloto moi experimentado cometera un erro poñendo pneumáticos slicks en condicións de mollado, pero Schumacher dixo que fora un problema do coche.
Con Schumacher fóra da pista, Berger lideraba diante de Hill, Coulthard e Alesi. A última parella fixo un bo espectáculo, esquivando e zigzagueando mentres pasaban entre os dobrados.
A pelexa volveuse máis significativa cando o Ferrari de Berger calou o motor durante a súa parada en boxes. Isto deixou a Hill á cabeza con Coulthard e Alesi a súa cola. Durante a emocionante secuencia de paradas en boxes, Coulthard e Alesi rozáronse, pero o equipo Williams non viu o alerón dianteiro danado. Un Coulthard excesivamente ansioso superou o límite de velocidade ao saír de boxes, o que ocasionou que o piloto de Williams recibise unha penalización de 10 segundos. Desafortunadamente para Coulthard, as regras significaban que o equipo Williams non podería cambiar a súa á dianteira agora obviamente danada cando regresou aos boxes para cumprir a súa penalización e tivo que facer unha terceira parada en boxes para substituirr o alerón, polo que as súas posibilidades na carreira arruináronse. Hill case sufriu un desastre cando unha mangueira de repostaxe atascouse durante a súa última parada en boxes, pero logrou saír por diante de Alesi.
No medio do peloton, Mansell colisionou con Eddie Irvine no Jordan Grand Prix e ambos tiveron que entrar en boxes.
Hill gañou, con Alesi e Berger en segundo e terceiro lugar. Coulthard foi cuarto e Häkkinen quinto, McLaren unha volta atrás, mentres que Heinz-Harald Frentzen deulle a Sauber outro punto inesperado ao terminar sexto. Os fanáticos de Ferrari e o equipo quedaron preguntando que podería pasar se a Berger non se lle calase o motor nos boxes mentres estaba involucrado nunha loita titánica con Hill.
Pamela Abbot
Pamela Abbott, nada o 27 de xuño de 1947, é unha académica en socioloxía, xénero e estudos de desenvolvemento. É unha profesora de honra na Universidade de Aberdeen, e directora do centro para o desenvolvemento global.
Abbott lidera o proxecto de investigación financiado polo goberno escocés Fostering a Social Practice Approach to Adult Literacies for Improving People’s Quality of Life in Western Rwanda.
José María Cibeira
José María Cibeira, nado no Carballiño e finado no mesmo concello en 1932, foi un escritor e xornalista galego.
Pamela Abbot
Nas súas escrituras sobre perspectivas feministas en socioloxía, Abbott reta unha consideración limitada de asuntos de xénero dentro da socioloxía dominante, e defende un reconceptuialización e unha achega interdisciplinaria para o cuestionamento dos supostos fundamentais na disciplina.
Os principais focos de interese investigador de Abbott son a calidade de vida e as transicións socioeconómicas nas sociedades aue experimentaron a primavera árabe.
Rexión Norte, Malaui
miniatura|A Rexión Norte en vermello. A Rexión Setentrional de Malawi tiña unha poboación de 1.698.502 habitantes no 2008, sobre unha área de 26.931 km². A capital rexional é Mzuzu. A rexión limita con Zambia polo oeste, Tanzania polo, o Lago Malawi polo leste, e ao sur a Rexión Central de Malawi.
Imperio Sikh
O Imperio Sikh foi un estado do subcontinente indio, que xurdiu en torno ao liderado do maraxá Ranjit Singh, que estableceu un imperio secular, baseándoo na rexión do Punjab, ocupando territorios actualmente localizados na India e no Paquistán. O imperio existiu a partir de 1799, cando Ranjit Singh capturou Lahore, ata 1849 e foi forxado nas fundacións da Khalsa, a partir da reunión de varios misls (pequenos estados soberanos sikhs) autónomos. No seu auxe no século XIX, o imperio estendeuse do paso Khyber no oeste ao Tíbet occidental no leste e de Mithankot no sur á Caxemira no norte. Foi a última gran rexión do subcontinente en ser conquistada polos británicos.
Rexión Norte, Malaui
Dos 27 distritos de Malawi, 6 localízanse nesta rexión.
Imperio Sikh
As fundacións do Imperio Sikh poden trazarse dende polo menos 1707, o ano da morte de Aurangzeb e o inicio da caída do Imperio Mogol. Cos mogois significativamente enfraquecidos, o exército sikh, coñecido como Dal Khalsa, un rearranxo da Khalsa, inaugurada anos antes polo Gurú Gobind Singh, liderou expedicións contra os mogois e contra os paxtos no oeste. Isto levou a un crecemento do exército, que se dividiu en varias confederacións ou misls semiindependentes. Cada un dos exércitos compoñentes controlaba distintas áreas e cidades. Non obstante, no período entre 1762 e 1799, os comandantes sikhs dos misls estaban a volverse cada vez máis xefes militares autónomos e independentes.
A formación do imperio comezou coa toma de Lahore por Ranjit Singh, do seu gobernante afgán, Zaman Shah Durrani, e a conseguinte e progresiva expulsión dos paxtos do Punjab e a unificación dos distintos misls sikhs. Ranjit Singh foi proclamado como maraxá do Punjab o 12 de abril de 1801, creando unha unidade política. Sahib Singh Bedi, descendente do Gurú Nanak, conduciu a coroación. Ranjit Singh ascendeu ao poder nun período moi curto, de líder dun misl a maraxá de todo o Punjab. Comezou a modernizar o seu exército, empregando técnicas contemporáneas de adestramento, así como armamento e artillaría. Trala morte de Ranjit Singh, o imperio enfraqueceu por divisións internas e má administración. En 1849 o imperio caeu trala derrota nas guerras anglo-sikhs.
Durante súa existencia, de 1799 a 1849, o Imperio Sikh dividiuse en catro provincias: Lahore, Multan, Peshawar e Caxemira.
Historia
dereita|miniatura|200x200px|O [[Templo Dourado|Harmandir Sahib, coñecido como Templo Dourado, en Amritsar.]]
Goberno mogol do Punjab
A relixión sikh foi contemporánea á conquista do norte da India por Babur, fundador do Imperio Mogol. O seu neto, Akbar, apoiou a liberdade relixiosa tras visitar o langar de Gurú Amar Das, tendo unha impresión favorábel do sikhismo. Como resultado da súa visita, Akbar doou terras ao langar e os gurús sikhs gozaron dunha boa relación cos mogois ata a morte del en 1605. No entanto, o seu sucesor Jahangir, vía nos sikhs unha ameaza política. Ordenou ao Gurú Arjun Dev, que fora prendido por apoiar a rebelión de Khusrau Mirza, a mudar a pasaxe referente ao Adi Granth (conxunto de textos relixiosos que máis tarde compuxo o Gurú Granth Sahib). Cando o gurú se rexeitou, Jahangir ordenou que Arjun Dev fose executado a través de tortura. O martirio do gurú Arjan Dev levou o sexto gurú, Har Gobind, a declarar a soberanía sikh na creación do Akal Takht e o establecemento dunha fortaleza para defender Amritsar. Jahangir tentou asegurar a autoridade sobre os sikhs, prendendo o gurú Har Gobind en Gwalior, mais liberouno tras algúns anos, cando xa non se sentía máis ameazado. A comunidade sikh non afrontou máis problemas ata a morte de Jahangir en 1627. O fillo de Jahangir, Shah Jahan sentiuse insultado coa "soberanía" decretada polo Gurú Har Gobind e tras unha serie de ataques a Amritsar forzou os sikhs a recuaren para as montañas de Sivalik.
O gurú seguinte, Gurú Har Rai, mantivo a súa autoridade nesas montañas, derrotando as tentativas locais de tomar as terras sikhs e exercendo un papel neutro na loita de poder entre dous dos fillos de Shah Jahan, Aurangzeb e Dara Shikoh, polo control do Imperio Mogol. O noveno gurú, Tegh Bahadur, trasladou a comunidade sikh a Anandpur e viaxou extensivamente para visitar e desafiar a Aurangzeb, que tentaba impor a Ram Rai como o novo gurú. O Gurú Tegh Bahadur axudou os pandits da Caxemira a non se converteren ao islam e foi prendido por Aurangzeb. Cando tivo que escoller entre a conversión ao islam e a morte, Tegh Bahadur preferiu morrer a comprometer a súa fe, sendo executado.
Formación da Khalsa polo Gurú Gobind Singh
esquerda|miniatura|220x220px|A batalla de Muktsar, en decembro de 1705. Gurú Gobind Singh asumiu a condición de gurú en 1675 e para evitar batallas na rexión de Sivalik mudou a sede dos seus dominios a Paonta Sahib. Alí, ergueu unha fortaleza e formou un exército para protexer a cidade. O poder crecente da comunidade sikh alarmou os raxás das montañas de Sivalik que tentaron atacar a cidade, mais foron repelidos polas tropas de Gobind Singh na batalla de Bhangani. Marchou a Anandpur e estabeleceu a Khalsa, un exército colectivo de sikhs iniciados, en 30 de marzo de 1699. O establecemento da Khalsa uniu a comunidade sikh contra varios pretendentes á condición do gurú apoiados polos mogois. En 1701, un exército combinado dos rxjás das montañas de Sivalik e os mogois de Wazir Khan atacaron Anandpur. A Khalsa retrocedeu mais reagrupouse para derrotar os mogois na batalla de Muktsar. En 1707, o Gurú Gobind Singh aceptou un convite do sucesor de Aurangzeb, Bahadur Shah I, para atopalo. O encontro ocorreu en Agra o 23 de xullo de 1707. O gurú foi recibido con honras polo emperador e alí permaneceu ata novembro daquel ano.
En agosto de 1708 o gurú Gobind Singh visitou Nanded. Alí atopou un bairāgī recluso, Madho Das, e converteuno ao sikhismo, dándolle un novo nome, Banda Singh. Mentres estaba en Nanded o gurú foi atacado por dous paxtos a soldo de Nawāb Wazīr Khān de Sirhind. Bahadur Shah enviou cirurxiáns, que suturaron as feridas. Aínda que aparentemente cicatrizaran, abríronse novamente e o último gurú sikh faleceu o 7 de outubro de 1708.
Sikh misls
O período de 1716 a 1799 foi moi turbulento, tanto políticas como militarmente, na rexión do Punjab. Isto foi causado polo declive acentuado do Imperio Mogol, que deixou un baleiro de poder na rexión, posteriormente cuberto polos sikhs ao final do século XVIII, tras derrotaren varias invasións afgás do Imperio Durrani e ocasionalmente loitando contra musulmáns hostís do Punjab, aliados con outras forzas de musulmáns. Os sikhs acabaron formando pequenos estados soberanos (misls), posteriormente unificados polo maraxá Ranjit Singh.
Formación
miniatura|Cadro en miniatura do maraxá Ranjit Singh do Punjab en 1830. Do álbum de fotografías das familias principescas dos territorios sikhs e rajput polo coronel James Skinner (1778–1841) Os sikhs mantiveron unha intensa colaboración na defensa contra as incursións iniciadas por Ahmad Shah Durrani, líder do Imperio Durrani. A cidade de Amritsar foi atacada varias veces. Ese período é citado polos historiadores sikhs como o "Século Heroico", termo empregado para describir o ascenso dos sikhs ao poder imperial en contra das posibilidades. As circunstancias contrarias estaban no ambiente relixioso hostil aos sikhs e a súa poboación menos numerosa ca a dos outros grupos políticos e relixiosos. esquerda|miniatura|[[Ranjit Singh, fundador do Imperio Sikh, nunha reunión no inicio do século XIX.]] O inicio formal do Imperio Sikh comezou coa fusión dos misls na época da coroación de Ranjit Singh en 1801, creando un estado unificado. Todos os líderes sikhs, afiliados ao exército, eran da nobreza, normalmente con historias longas e prestixiosas dentro da historia dos sikhs. A maior presenza xeográfica do Imperio Sikh foi na rexión do Punjab, indo do paso Khyber no oeste, á Caxemira no norte, ao Sindh ao sur, e ao Tíbet ao leste. Dende o punto de vista da demografía, a distribución relixiosa do Imperio Sikh era: 70% de musulmáns, 17% de sikhs e 13% de hindús. En 1799 Ranjit Singh trasladou a capital de Gujranwala a Lahore, establecida en 1763 polo seu avó, Charat Singh.
Hari Singh Nalwa
Hari Singh Nalwa foi comandante en xefe do exército sikh entre 1825 e 1837. É coñecido polo seu papel nas conquistas de Kasur, Sialkot, Multan, Caxemira, Attock e Peshawar. Nalwa liderou o exército sikh na liberación de Shuja Shah Durrani na Caxemira e mantivo a posesión do diamante Koh-i-Nor para o maraxá Ranjit Singh. Foi o gobernador da Caxemira e de Hazara, establecendo a cuñaxe de moedas co nome do Imperio Sikh para facilitar a recadación. A súa política fronteiriza de manter o paso Khyber foi máis tarde empregada polo Raj Británico. Nalwa foi responsábel da expansión das fronteiras do Imperio Sikh ata o río Indo. No momento da súa morte, a fronteira occidental do Imperio Sikh ía ata o paso Khyber. A súa morte na Batalla de Jamrud foi unha perda significativa para o Imperio Sikh.
Fin do imperio
Trala morte de Ranjit Singh en 1839, o imperio ficou severamente enfraquecido polas divisións internas e pola má administración política. Esta oportunidade foi aproveitada pola Compañía Británica das Indias Orientais para facer a primeira guerra anglo-sikh.
A batalla de Ferozeshah en 1845 tivo moitas reviravoltas, onde os británicos atoparon o exército do Punjab nunha batalla de canóns na cal os sikhs lidaron co "mellor da artillaría británica". Como os británicos fixeron numerosos adiantos, os europeos no seu exército eran tomados como albos en especial, porque os sikhs crían que se o exército "se desmoralizase, a espiña dorsal das posicións inimigas sería quebrada". A loita continuou durante toda a noite. A posición británica "creceu en gravidade ao longo da noite" e "sufriu baixo espantosas con cada membro do persoal do gobernador xeral sendo morto ou ferido". Non obstante, o exército británico tomou e mantivo Ferozeshah. O xeneral británico, sir James Hope Grant, dixo: "Verdadeiramente a noite foi de escuridade e talvez xamais nos anais das guerras houbo un exército británico en escala tan grande e próxima dunha derrota que envolvese súa aniquilación".
As razóns para a retirada dos sikhs de Ferozeshah son discutidas. Algúns cren que foi algunha traizón dun comando non sikh do propio exército que levase as tropas dos sikhs a retroceder por unha forza británica precaria e de xeito devastador. Outros cren que unha retirada técnica sería unha mellor estratexia.
O Imperio Sikh desapareceu finalmente ao final da segunda guerra anglo-sikh en 1849, dividido en distintos estados principescos e a provincia do Punjab na India Británica. Eventualmente, formouse un vicegoberno en Lahore como representante directo da Coroa británica.
Política relixiosa
O hinduísmo enfatiza a santidade das vacas; entón, impúxose de forma universal unha prohibición de abater as vacas en Sarkar Khalsaji. Ranjit Singh quería o diamante Koh-i-Noor, que estaba baixo o seu poder, para o tempo Jagannath en Puri, Odisha no seu leito de morte en 1839. Ranjit Singh tamén doou grandes cantidades de ouro para a construción de templos hindús non só nos seus dominios, mais tamén en áreas que estaban baixo o control dos maratas, cos cales os sikhs mantiñan relacións cordiais.
O legado máis duradeiro de Ranjit Singh foi a beatificación dourada do Harmandir Sahib, o Gurudwara máis reverenciado polos sikhs, con mármore e ouro, do cal vén o nome popular de "Templo Dourado".
La Banda del Camión
La Banda del Camión é un grupo musical de rock galego, formado na Coruña no ano 2000. Varios dos seus membros formaban o grupo Cacahué e son coñecidos polo seu tema "Rock del Deportivo".
Kaliopi
Kaliopi Bukle ou sinxelamente Kaliopi é unha cantante macedonia.
Scott Turow
Scott Turow, nado o 12 de abril de 1949 en Chicago, é un avogado e novelista estadounidense.
Traxectoria
Estudou e deu clases de escritura creativa en Universidade Stanford, interesado polo dereito comezou a estudalo en Harvard. Pese a escribir o seu primeiro libro en 1977 baseado no seu primeiro ano na facultade de dereito, o seu primeiro libro coñecido foi Presumed Innocent (1987) convertido nun best-séller vendeu 4 millóns de exemplares.
Escribiu oito libros de ficción e dous de ensaio, que foron traducidos a 20 linguas e venderon 23 millóns de exemplares. Das súas novelas fixéronse filmes de éxito.
La Richardais
La Richardais (en Kerricharzh-an-Arvor) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Leonard Fournette
Leonard Joseph Fournette III, nado o 10 de marzo de 1987 en San Diego (California), é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de tight end para os Green Bay Packers da National Football League (NFL). Tras formarse no fútbol americano universitario na LSU, onde bateu o récord de iardas (1.953) e touchdowns (22) de carreira nunha temporada, foi seleccionado na primeira rolda no draft da NFL de 2017 polos Jacksonville Jaguars.
Peto de ánimas
miniatura|Peto de ánimas en [[Cenlle, Cenlle|Santa María de Cenlle]] Os petos de ánimas atópanse en camiños e encrucilladas de toda Galicia e son unha das manifestacións materiais do culto aos mortos, da devoción polas ánimas. Tódolos construídos con anterioridade a 1901 son bens de interese cultural.
Significado
miniatura|Peto de ánimas en [[Aguasantas]] O seu significado vén da crenza na continuidade da alma despois da morte e da existencia dun paso intermedio para chegar ao ceo, onde se redimen os pecados e faltas cometidas en vida (o purgatorio), moi arraigada na mentalidade popular galega.
Dentro das construcións populares, os petos de ánimas son os que evidencian a importancia do purgatorio. A finalidade destes elementos populares é que os vivos poidan ofrecer esmolas para a salvación das almas en pena que non encontran descanso no purgatorio, e así alcancen a felicidade no ceo. Unha vez liberadas, intercederán por quen fixo a ofrenda. Por tanto, trátase de procurar a salvación dos mortos pero tamén de se asegurar a propia.
Orixe
miniatura|esquerda|Peto de ánimas en [[Bora]] As almas do purgatorio que son a meirande devoción galega, despois dos santos, de Cristo e da Nai; e, aínda que o culto teña a súa raizame no cerne mesmo do espírito galego, as mostras que se conservan son serodias.
A idea do purgatorio, aumentada e revitalizada a partir do Concilio de Trento (século XVI), fixo que se desenvolvese a práctica da construción destes monumentos populares cunha determinada iconografía. Pero segundo parece, en Galicia é no século XVIII cando se fan a maior parte destes monumentos dedicados ás ánimas; e os máis antigos conservados corresponden ao século XVII.
Localización e dimensións
As encrucilladas aínda inspiran temor aos naturais do país, e a súa causa está en que pervive nas crenzas actuais consideralas como lugar que fora destinado ao enterramento, especialmente dos apartados da comunidade cristiá. De aí a crenza de que polas mesmas vaguen durante a noite as almas dos condenados. miniatura|Peto de ánimas en [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] Tanto a súa dimensión como iconografía son variadas, polo que é difícil estabelecer unha morfoloxía xeral, aínda que si se pode indicar que o corpo central do peto está composto por unha cavidade na que normalmente se representa ás ánimas no purgatorio, en relevo ou pintura, e un peto ou hucha para botar as esmolas. Estes elementos veñen a maioría das veces acompañados doutros secundarios: cornixas, pilastras, portiña de ferro etc.
O culto aos petos de ánimas
Tamén é habitual que, ao pasar por diante do peto, se rece unha oración polas benditas ánimas para que poidan saír do purgatorio. Tamén se lles agradece algún favor feito, porque acostuman a axudar aos vivos. Pídeselles axuda para solucionar algún problema e colócanselles flores no seu recordo. Ás ánimas, sobre todo, ténselles respecto.
Pirita
A pirita (do grego pyros que significa lume) é un mineral da clase dos sulfuros cuxa fórmula química é FeS2 (contén un 53,4% de xofre e un 46,6% de ferro).
Aspecto
A pirita tamén foi chamada "o ouro dos parvos" pola confusión á que leva o seu parecido con este metal. Atópase frecuentemente maciza, granulada, radiada, estalactítica e globular. Non é raro atopala na súa forma cristalina co seu típico aspecto cúbico (coas caras ás veces estriadas perpendicularmente) ou tamén en octaedros ou piritoedros (poliedros de 12, 16, 18 ou 20 caras) e a miúdo maclada.
Lugares onde se atopa
Atópase en xacementos intramagmáticos, en filóns hidrotermais e en xacementos sedimentarios e metamórficos. Asóciase con frecuencia coa esfarelita, co cuarzo, coa calcita, coa galena e coa calcopirita.
Un dos máis importantes xacementos de pirita en España é o de Navajún (A Rioxa) do que se obteñen piritas dunha grandísima perfección estética.
Usos da pirita
A pirita utilízase como fonte importante de xofre, para a produción de ácido sulfúrico e sulfato ferroso.
Propiedades
É insoluble en auga e magnética por quentamento. O osíxeno e a auga poden atacar á pirita dando comezo desta forma a un proceso chamado limonitización da pirita, formándose como resultado pirita limonitizada (ou simplemente limonita).
Outros sulfuros
A marcasita, a arsenopirita, a calcopirita, a pirrotina, a galena e o cinabrio.
Brigitte Bardot
Brigitte Anne-Marie Bardot, coñecida como Brigitte Bardot e nada en París en 1934, é unha modelo e actriz francesa, considerada unha icona sexual dos anos 1950s e 1960s.
Filla dun industrial, modelo dende os 15 anos, e aparece pola primeira vez en pantalla en 1952 en Le Trou Normand. O filme Et Dieu créa la femme dirixido polo seu home Roger Vadim lanzouna ao estrelato, Bardot foi unha das poucas actrices europeas en recibir atención polos medios de comunicación norteamericanos. En 1954 protagonizou o primeiro filme nos Estados Unidos, Un acte d'amour con Kirk Douglas. En 1965 representouse a si propia en Dear Brigitte con James Stewart.
Neno prodixio
miniatura|[[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart foi un neno prodixio destacando na música.]] Un neno prodixio é alguén que a unha idade prematura domina un ou máis campos científicos ou artísticos emprendidos xeralmente por adultos. Por prematura adoita considerarse antes dos 10 anos de idade. Algúns dos campos máis comúns dos nenos prodixios son as matemáticas, o xadrez, as artes visuais e a música, aínda que poden desenvolverse tamén en moitas outras áreas.
Brigitte Bardot
Bardot retirouse en 1974 despois de protagonizar case 50 filmes e gravar varios discos. Dende entón dedicouse á promoción dos dereitos dos animais. En 1976 creou a Fundación Brigitte Bardot para a protección dos animais en perigo.
Neno prodixio
No alemán e inglés utilízase ás veces o termo wunderkind (de wunder, «milagre» e kind, «neno») coma sinónimo de neno prodixio, aínda que se desaconsella o seu uso na literatura científica. Wunderkind tamén é usado máis xeralmente en adultos que alcanzan o éxito e a fama ó comezo das súas carreiras profesionais, coma nos casos de Steven Spielberg e Steve Jobs.
Brigitte Bardot
En 1968 foi escollida como modelo para un busto de Marianne, a personificación alegórica da República Francesa.
Neno prodixio
En España existe a Asociación Española para Superdotados y con Talento, lugar de concentración de persoas cun coeficiente intelectual máis alto do común, onde se realizan unha serie de actividades entre as que está a divulgación da existencia e encontro destas persoas sen igual.
Ramón Godás
Ramón Godás Justo, nado en Fontao (Astureses, Boborás) o 21 de xuño de 1871 e finado o 23 de agosto de 1952, foi un fotógrafo e impresor galego.
Traxectoria
Autodidacta, fabricou a súa primeira cámara el mesmo con dous caixóns encaixados e un obxectivo. Con esta cámara recolleu o que lle chamaba a atención e viaxou a Portugal para facer reportaxes sociais. Casou en 1895 con Luisa Retorta e estableceuse en San Cristovo. En 1908 trasladouse ao Carballiño e montou o seu estudio na Casa do Arfeirán. Fixo as fotos dos asasinatos de Oseira para Vida Gallega en 1909 e tamén fotos de estudo. Posteriormente mercou un terreo e construíu a súa casa na rúa Bugallal con imprenta e estudo fotográfico denominado La Ibérica. Nesta imprenta editáronse os periódicos El Sol e Hermandad. Nos anos trinta fundou a empresa Automóviles Godás, que facía a ruta do Carballiño a Ribadavia, Ourense e Dadín. Tamén foi o operador do primeiro cine do Carballiño, o Pabellón Neira. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 a súa ideoloxía esquerdista causoulle problemas, foi perseguido e estivo unha tempada refuxiado en Verín na casa do seu fillo Maximino. Os seus fillos e netos seguiron exercendo como fotógrafos e impresores. Foi soterrado en Señorín.
Parque Nacional da Peneda-Gerês
O Parque Nacional da Peneda-Gerês é o único espazo natural declarado como parque nacional de Portugal. É ademais un lugar de importancia comunitaria (LIC) e zona de especial protección para as aves (ZEPA) da Rede Natura 2000. O parque creouse en maio de 1971 e ocupa vinte e dúas freguesías do norte dos distritos de Viana do Castelo, Braga e Vila Real; lindando xa coa raia galego-portuguesa.
Esta área protexida constitúe xunto co parque natural galego da Baixa Limia - Serra do Xurés un espazo natural transfronteirizo protexido. Ambos forman parte da reserva da biosfera do Transfronteiriza Gerês-Xurés desde 2009.
Hidrografía
miniatura|Rego en [[Brufem Terras de Bouro|Brufe, Terras de Bouro.]] miniatura|Albufeira da Caniçada no río Cávado, desde a entrada ao parque e ás Terras de Bouro. As principal cunca hidrográfica que ocupa o parque é a do Miño. Os seus afluentes principais nesta zona son o Limia (47,8%) e Cávado (50,2%), así como os seus regatos afluentes. O Cávado atravesa o parque de leste a oeste, mentres que o Limia serve aos límites sur dos distritos de Vila Real e Braga. Son ríos caracterizados polos seus vales profundos e rectos, que nos seus altos nacen en terreos graníticos abertos. Os afluentes do Limia e Cávado teñen aproveitamento hidroeléctrico en Alto Rabagão, Paradela, Caniçada, Vilarinho da Furna, Touvedo e Lindoso.
Orografía
O parque está no amplo espazo en forma de anfiteatro que se esculpiu durante a oroxénese varisca, e outros proceso de erosión de vento e auga, e que se estende desde o Castro Laboreiro ata as mesetas de Mourela. Este espazo abrangue tamén ás serras da Peneda, do Soajo, da Amarela e do Xurés. Estes cumes forman a barreira desde a chaira cara o océano, ao oeste, e ás mesetas, que están cara ao leste. Os cumes desta serra son a fronteira da raia galego-portuguesa. Son os cumes da Peneda (1340 m), de Soajo (1430 m), de Amarelo (1350 m), do Xurés (1545 m) e do Altar dos Cabrões (1538 m).
Xeoloxía
miniatura|Lagoa na [[serra da Peneda, na Peneda en Castro Laboreiro, Melgaço.]] O parque encádrase dentro da "zona de Galicia-Trás-os-Montes" do macizo Ibérico, unha zona alóctona e que se formou durante os procesos de colisións continentais da oroxénese herciniana. A orografía desta área esculpiuse durante a terceira fase da oroxénese, e outros proceso de erosión de vento e auga perfilando o relevo desde o Castro Laboreiro ata as mesetas de Mourela.
As rochas graníticas, de diferentes xeracións, dominan este escudo e formáronse durante o proceso oroxénese trala de colisión continental que uniu a baixa península ibérica con Europa, hai entre 380 millóns e 275 millóns de anos. A formación máis antiga, a de Amarela, data de 310 millóns de anos. A rochas granítica que máis dominan na área son os bloques de rochas plutónicas de Peneda-Xurés, que é un relevo exposto que quedou exposto pola formación da falla Xurés-Lobios hai 290-296 Ma. As capas sedimentarias que se foron depositando durante o silúrico, hai entre 435 e 408 Ma., deformáronse e metamorfizáronse resultando en xistos, grauvacas e cuarcitas (como de dá na área de Castro Laboreiro). Tamén se mineralizaron diques e sills formados por cuarzo e aplitas-pegmaticas resultando en estaños, tungstenos, molibdenos e ouro (que se aproveitaron en minería como as de Carris e Borrageiro).
No parque están presente formacións de campos glaciares que se formaron durante o plistoceno, hai 1,8-0,001 Ma. Durante o plistoceno as variacións climáticas deron lugar a unha extensión dos campos glaciares a latitudes medias. O restos destes glaciares pódese apreciar nos vales en forma de "U", as morenas, os depósitos glaciares, e as superficies de granito puído das serras de Soajo e Xurés. As fracturas na paisaxe formadas forzaron aos ríos a discorrer por vales estreitos e profundos, como se pode apreciar nas zonas máis altas e onde o solo granítico se ve ao aire. Os vales, fundamentalmente os vales do Gerês e da Senhora da Peneda, discorren en dirección NNL-SSO. Os vales fluviais dos ríos Limia e Cávado fano en dirección LNL-OSO e os seus afluentes secundarios en direccións NNO-SSL.
A erosión por factores atmosféricos forma paisaxes con formacións curiosas como tors, gnammas ou kopjes.
Galicia no cine
Galicia no cine foi un programa semanal da Televisión de Galicia emitido en 1986 dedicado ao cine feito en Galicia ou de temática galega, dirixido e presentado por Miguel Anxo Fernández Fernández.