cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sociedade de clasificación
Historia
As sociedades de clasificación xurdiron na segunda metade do século XVIII pola necesidade de garantir a seguridade no sector naval. Ofrecer información dos buques, armadores, aseguradores e a administración. Nun principio eran só listas nas que se informaba do estado xeral do buque por medio dunhas valoracións. Canto mellor era o buque recibía unha máis alta puntuación e polo tanto era premiado con custos do seguro máis baixos. Co tempo estas valoracións limítanse aos dous únicos niveis actuais: A1 ou non válido. As sociedades de clasificación ofrecen servizos de asesoramento e información no sector naval. Nos últimos anos ampliaron o seu sector de traballo dando tamén servizos a todo tipo de industrias.
Os buques a artefactos flotantes deben ser deseñados, construídos, operados e reparados segundo as normativas da sociedade de clasificación na que estean rexistrados.
Principais sociedades de clasificación
A nivel mundial son só tres as sociedades de clasificación máis importantes: Lloyd's Register que é a máis antiga, American Bureau of Shipping e Det Norske Veritas aínda que existen outras que prestan servizos.
África española
300px|thumb|Colonias españolas en [[1959.]] África española é a denominación que se daba aos territorios africanos baixo soberanía ou protectorado español, especialmente aplicada ás dependencias coloniais do Protectorado Español de Marrocos formado polas zonas do Rif ao norte e Cabo Juby ao sur, o Sáhara Español (actual Sáhara Occidental), a Guinea Española (actual Guinea Ecuatorial desde a súa independencia en 1968), ademais de Madeira, Cabo Verde, Guinea-Bisau, San Tomé e Príncipe, Somalia, Angola e Mozambique, ao incorporarse Portugal a España.
As illas Canarias, Ceuta e Melilla así como as prazas de soberanía, conforman xunto ás demais entidades territoriais e con integridade plena o territorio nacional de España.
Gehenna
miniatura|dereita|Fotografía do val de Hinnon contra o ano 1900. Gehenna ou Guehenna (en grego: Geena (Γεέννα); en hebreo: Gai Ben Hinnom (גהינום, vale de Hinón) é o inferno ou purgatorio para a fe xudaica, para a cal se trataría dun lugar de purificación para o malvado ,​ no que a meirande parte dos castigados permanece até cumprido un ano, malia que tamén pode ser pola eternidade. O nome deriva dun val próximo a Xerusalén, o val de Hinón, identificado de forma metafórica coa entrada ao mundo da punición na vida futura.
Carlota Corredera
Elisa Carlota Corredera Llauger, nada en Vigo o 21 de xullo de 1974, é unha presentadora, directora, colaboradora de televisión e xornalista galega, máis coñecida como Carlota Corredera. É coñecida por dirixir varios programas de La Fábrica de la Tele e por presentar Sálvame Diario.
Traxectoria
Licenciouse en xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela en 1997; a partir dese momento estivo ligada ao xornal La voz de Galicia. A súa andaina televisiva comezou en Antena 3, canle na que chegou a ser subdirectora do espazo Sabor a ti, de Ana Rosa Quintana, en 2003.
A finais de 2016 anunciouse a súa fichaxe como nova presentadora de Cámbiame a partir do 9 de xaneiro de 2017.
Vida persoal
Carlota casou o 15 de xuño de 2013 con Carlos de la Maza, cámara do programa Sálvame Diario O 23 de xuño de 2015 deu a luz á súa primeira filla, Alba.
O acoirazado Potemkin
O filme ten por base feitos reais que sucederon no porto de Odesa en 1905, os mariñeiros do Potemkin reveláronse contra os seus oficiais polos continuos maltratos. Cheo de imaxes expresivas cunha forte sensibilidade estética que está ao servizo dun significado político: O acoirazado Potemkin representa a magnificación da figura das masas formada por homes conscientes e as causas colectivas que poden transformar o mundo.
O filme componse de cinco episodios:
Considerado un dos máis influentes de todos os tempos, Eisenstein foi precursor no uso de efectos especiais, usou contrastes e relacións de corte e montaxe que aínda hoxe serven como base para a realización de filmes, unha das súas escenas converteuse nunha das máis famosas do cine, é o momento no que os cosacos disparan contra o pobo para que rematasen o seu apoio aos rebeldes, nese momento unha bala alcanza unha nai que corría cun carriño de bebé que cae escaleiras abaixo ao morrer a nai.
Personaxes
miniatura|Masacre nas escaleiras de Odesa.
Melania Hotu
Carreira política
Foi nomeada gobernadora o 11 de marzo de 2006 pola presidenta de Chile Michelle Bachelet, como parte da iniciativa da mandataria para incrementar a representación feminina en posicións gobernamentais. Antes de comezar o seu mandato como gobernadora (suerekao), Hotu dirixiu un programa para a xuventude rapanui.
En setembro de 2015 foi nomeada de novo gobernadora da Illa de Pascua, no segundo goberno de Bachelet, cargo que ocupou até o 11 de marzo de 2018, cando foi sucedida por Laura Alarcón Rapu.
Pazo de Montecelo
O pazo de Montecelo é un pazo situado no lugar de Montecelo, na parroquia de San Pantaleón das Viñas, no concello coruñés de Paderne. Fica fronte á igrexa parroquial románica de San Pantaleón das Viñas, xunto á vía inglesa do Camiño de Santiago. O edificio actual data do século XVII ou XVIII, aparecendo xa nun inventario familiar feito en 1771.
Descrición
A fachada é sinxela e severa, de cachotaría de granito con revocadura de xeso e cantos, cornixa e vans de cantaría, e conta co que semellou ser unha torre lateral case da mesma altura do beiril da casa con grandes fiestras que darían ao salón nobre. Coma enfeite só presenta un escudo acochado por manto e coroa como indicativo de grandeza ou de elevada dignidade do goberno ou da milicia (aínda que polo que se sabe non correspondería a ningún dos señores desta casa). A casa foi propiedade de Pedro de Aldao Barbeito, mestre de campo dos exércitos de Sicilia e de Cataluña e electo vicerrei de Navarra, directamente emparentado cos Bermúdez de Castro da Casa de Gondar`, ou ben co sobriño deste personaxe, chamado así mesmo Pedro de Aldao, Mestre de Campo, Gobernador de Henault e Xefe do Terzo de Valadares.
Por riba da porta de entrada e entre dúas fiestra áchase o escudo heráldico labrado en pedra. Este áchase profusamente cuartelado, e nel se advirten os escaques de Bermúdez, as cinco lises de Aldao, a banda engolada de dragantes de Andrade, a ponte de Ponte e outras insignias. Ningunha delas parece corresponder aos Fajardo, Somoza, Alfeirán e Posada que antigamente posuíron a casa ou o brasón que recorda os presuntos fundadores e ao de Andrade.
Xardinaxe
miniatura|right|325px|Parte do xardín francés O xardín atópase pechado por altos muros de cachotaría e contén abundantes camelias e outras árbores pouco comúns, entre as que salienta un teixo perfectamente tallado en forma cilíndrica, outro conxunto de teixos que forma unha cúpula vexetal sobre unha mesa de pedra cos seus bancos e unha exótica especie de araucaria.
Salienta tamén un gran pozo con peitoril de piedra e cun pío a cada costado, a existencia dun xardín francés a base de buxo recortado, construído nun espazo duns 500 m2 e delimitado polo edificio que forma un ángulo ou escuadra. Está formado por seis canteiros simétricos, cun punto focal central e unha pérgola (hoxe desaparecida) nun dos seus extremos e rematado no outro extremo polos escudos heráldicos dos propietarios. Dos seis canteiros ou parterres, os dous centrais son simétricos e cun deseño complexo, de estilo que recupera os da broderie do barroco; os catro dos currunchos son todos distintos e moito máis lineais que os anteriores. Este xardín, que se divisa desde un balcon de pedra sobre ménsulas semellantes ás do patio, disque tería sido deseñado moi probabelmente polo mesmo xardineiro francés que deseñou o coñecido xardín do pazo de Mariñán, aínda que este máis modesto e sen tantas pretensións. O feito da posíbel coincidencia do seu autor non sería de estrañar se se ten en conta que un dos dous escudos heráldicos que adornan este xardín de Montecelo coincide exactamente cun dos que se poden ver en Mariñán; é o que aquí leva unha cartela co nome de “Aurelia” reproducindo o outro, que leva o nome de “Paco”, o escudo da fachada do edificio. E é que un propietario de Montecelo, Francisco Bermúdez de Castro e Mosquera, casou coa que era propietaria de Mariñán, Aurelia Suárez de Deza e Tineo. Pero quizais sexa máis exacto dicir que o xardín de Mariñán do século XVIII serviu de modelo ao de Montecelo realizado en tempos de quen deixairon plasmadas as súas armas no mesmo, a finais do século XIX.
Dende o extremo posterior do xardín e por medio dunha escaleira de pedra de brazo duplo sálvase, mediante unha pontella formada por grandes lousas de pedra, un camiño veciñal e se acada outro espazo máis elevado e amurallado que ocupa a zona máis alta do Castro prehistórico de Montecelo e que por isto goza dunhas espléndidas vistas sobre a ría de Betanzos. Este miradoiro é á súa vez divisábel e identificábel dende puntos moi distantes del por mor de que ten plantado un pequeno arboredo de altísimos e vellos eucaliptos dun gran grosor.
Historia
Non se teñen noticias exactas da época de construción do pazo na súa configuración actual, porén pódese aventurar que no fundamental trátase dunha construción dos séculos XVII e XVIII, aínda que se basea nunha edificación anterior e teña elementos de épocas posteriores. Nun inventario dos bens do seu propietario, realizado en 1771 xa se fala da Casa e Pazo de San Pantaleón. O que é moi probábel é que se producise aquí un fenómeno bastante común neste tipo de edificacións: partindo dunha torre orixinaria medieval, vanse construíndo dependencias acaroadas á mesma aos poucos, até que nun momento determinado, propiciado pola existencia de medios económicos que o permiten e á moda arquitectónica ao uso, dotaselle de elementos ornamentais peculiares.
Tal sería o caso da grande escaleira de acceso, da monumental lareira do salón principal (desmontada e trasladada polos seus últimos donos), así como o seu espectacular artesoado (teito lamentabelmente irrecuperábel na restauración polo seu grao de deterioración) formado por grandes casetóns rematados no centro por unha piña natural. Porén, sábse que a orixe do actual pazo é a construción que se realiza a mediados do século XV como consecuencia da concesión dun foro polo abade do Mosteiro de San Martiño Pinario de Santiago de Compostela do couto de San Pantaleón coa súa xurisdición civil e criminal á familia Díaz de Andrade.
O primeiro señor coñecido desta casa é Fernando Fajardo de Andrade, casado con Felipa Somoza e Alfeirán, que vivía en 1683. Este matrimonio uniu a San Pantaleón das Viñas propiedades como a Torre de Silán e o Pazo da Misericordia, os dous nas proximidades de Viveiro. A súa filla, Xertrude, casou co seu parente Xoán Antonio Bermúdez Fajardo de Andrade, dono da Casa de Gondar, nas inmediacións de Pontevedra, fillo de Antonio Bermúdez de Castro e Aldao e de María Fajardo de Andrade.
Do matrimonio de Antonio e Xertrude naceu Diego Luís Bermúdez de Castro e Andrade dono, entre outros señoríos e xurisdicións, do de San Pantaleón das Viñas, onde está encravado o Pazo de Montecelo. Casou con María Taboada Mariño Proaño Rojas que achegou o señorío de Lamas de Rañestres. Aos dous herdáronlles sucesivamente os seus fillos Xosé Antonio, que morreu sen descendentes, e Gaspar Xosé Bermúdez de Castro e Taboada que se cruzou como Cabaleiro de Malta en 1736 e titulábase Señor de Gondar, San Pantaleón das Viñas, Silán, Torre de Calvos, Misericordia, Xeve, Verducido, Gaxato, Refringos, Fragoso, Lamas de Rañestres, Codesido e da Casa do Vao. Este personaxe, que enriqueceu notabelmente o Santuario da Misericordia, casou con María das Dores Pardo Vaamonde Quiroga, de ilustre liñaxe luguesa e os dous foron pais de Xosé Bermúdez de Castro e Pardo, que ingresou na Orde de Malta e na Mestranza de Ronda.
Fillo seu foi Francisco Bermúdez de Castro, que lle sucedeu en todos os seus dominios e regalías e que ao casar con Aurelia Suárez de Deza e Tineo, morgada dos señoríos de seus pais Apolinar Suárez de Deza Caamaño Yebra e Pardo, e María Xosefa Raimunda de Tineo e Vigo, donos de moitas propiedades en toda Galicia, pasou a ser un dos maiores potentados do antigo reino. O seu fillo primoxénito, Xerardo, que morreu solteiro, legou a casa de Láncara e a de Mariñán, en Bergondo, á Deputación Provincial da Coruña.
O fillo segundo, Ricardo Bermúdez de Castro e Suárez de Deza, casou con Amparo Navia Osorio da familia dos Marqueses de Ferreras e de Santa Cruz de Marcenado, a cal, ao quedar viúva e sen fillos, legou o Pazo de Montecelo, herdado do seu esposo, á súa sobriña Amparo Quiroga Navia Osorio, casada con Xurxo Quiroga García do Foxo.
A filla deste último matrimonio, Amparo, dona de Gonzalo de Vargas Fernández de Córdoba, doouo pazo, hoxe restaurado, a unha institución relixiosa.
O pazo no século XXI
Esta entidade ten cedidas en arrendamento todas as instalacións á Asociación Cultural Montecelo, que organiza campamentos e actividades relixiosas e formativas ligadas co Opus Dei.
Esmelle, Esmelle, Ferrol
Esmelle é un lugar da parroquia de Esmelle no concello de Ferrol na provincia da Coruña. Tiña 122 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 61 homes e 61 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2004 cando tiña 128 habitantes.
Na zona está o Castro de Tralocastro ou castro de Esmelle.
O Amenedo, Grixalba, Sobrado
O Amenedo é un lugar da parroquia de Grixalba, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Miss Mundo
miniatura
Miss Mundo é un título de beleza feminina. Tamén se coñece así o certame que o concede e que se celebra anualmente, xulgando a beleza integral, a elegancia, a personalidade, o porte, a pose, a seguridade, a conciencia social e a saúde física das candidatas provenientes de diferentes países do mundo. Igual que ocorre no concurso de Miss Universo, a gañadora é cualificada como «a muller máis bela do mundo». Cada concursante representa unicamente a súa nación de orixe e a vencedora ostentará o título por un ano.
Historia e caracerísticas
O certame foi fundado en 1951 por Eric Morley no Reino Unido. A presidenta da Organización Miss Mundo é Julia Morley, quen colleu as rendas do concurso tras a morte do seu marido, Eric Morley, en 2000. Ela administra e toma decisións respecto a este certame e o seu concurso irmán, Míster Mundo, versión masculina do orixinal.
A gañadora pasa o seu reinado viaxando ó redor do mundo, en particular a países terceiromundistas, representando a Organización Miss Mundo nas súas varias causas.
Miss Mundo ten unha axenda explicitamente altruísta e conta con máis de 250 millóns de libras para varias obras de caridade globais. Tradicionalmente, a Miss Mundo vive en Londres durante o seu reinado, servindo esta cidade de base para as súas viaxes mundiais.
A catalá Mireia Lalaguna gañou este título no ano 2015.
O caranguexeiro
O caranguexeiro (蟹工船) é unha novela de 1929 escrita polo autor xaponés Takiji Kobayashi.
Tebas
Hai dúas cidades con ese nome:
O caranguexeiro
Orixe
A pesca no mar de Okhotsk principiara a comezos do século XX. Foi considerada unha industria estratéxica, protexida pola armada imperial xaponesa. Axiña comezarían os primeiros conflitos con Rusia e posteriormente coa Unión Soviética. Tras unha exhaustiva investigación, Takiji Kobayashi describiu a vida e traballo dos pescadores en condicións de semiescravitude e o maltrato físico e psicolóxico ó que eran sometidos a bordo do barco Hakuko Maru.
Tebas
طيبة (توضيح) Фівы Tebes Théby (rozcestník) Thebes Theben Theben Thebes Teeba Theba Thèbes თებე Thebae (discretiva) Теба Theben Theben Teby Фивы Thebes Téby Теба Фіви (значення) 底比斯
O caranguexeiro
Adaptacións
No ano 1953, foi levada ó cine polo director Sō Yamamura. No 2008, debido ó contexto de crise económica e precariedade laboral, unha reedición da novela acadou un gran suceso de vendas no Xapón. Isto provocou a adaptación da novela ó manga, a varias adaptacións teatrais e a un remake de película orixinal do 1953.
BLITS
BLITS, acrónimo de Ball Lens In The Space, é un satélite artificial ruso lanzado o 17 de setembro de 2009 como carga secundaria a bordo dun foguete Soiuz 2-1b Fregat desde o Cosmódromo de Baikonur.
Características
BLITS é un satélite pasivo, con forma de esfera de 170 mm de diámetro. Está construído de tal xeito que é retrorreflector, coa misión principal de validar o concepto de satélite esférico de vidro retrorreflector e obter datos científicos en xeofísica, xeodinámica e relatividade grazas a medicións desde terra mediante láser con precisión dun milímetro ou inferior.
O satélite está formado por dous hemisferios feitos con vidro de baixo índice de refracción e unha esfera interna feita de vidro de alto índice de refracción. Un dos hemisferios está recuberto cunha capa protectora de aluminio e verniz. A masa total do satélite é de 7,53 kg.
Desde o 22 de xaneiro de 2013, BLITS é seguido como se fora dous obxectos en órbita, o que indica unha posible fragmentación en órbita, posiblemente debido a unha colisión.
Distrito Nebbi
miniatura|Localización do distrito en Uganda
Nebbi District é un distrito da Rexión Norte de Uganda, denominado así pola súa cabeceira, Nebbi.
Limita co Distrito Arua polo norte, co Distrito Amuru polo nordeste, co Distrito Nwoya polo leste, co Distrito Bulisa polo sueste, coa República Democrática do Congo polo sur e co Distrito Zombo polo oeste. Nebbi, a súa cabeceira, atópase aproximadamente a 77 km ao sueste de Arua, o pobo principal da subrexión.
O distrito divídese en dous condados: Padyere e Jonam. No ano 2010, o condado de Okoro separouse do Distrito Nebbi para formar o Distrito Zombo. Hai un pequeno aeroporto preto de Nebbi, que se pode alcanzar cun voo desde o aeroporto de Entebbe.
Hai unha catedral católica en Nebbi, e a diocese anglicana ten base en Goli, unha poboación situada na fronteira coa República Democrática do Congo, a uns 15 km ao sur de Nebbi. O primeiro bispo da diocese anglicana de Nebbi foi Henry Luke Orombi. O primeiro bispo católico foi John Baptist Odama.
A etnia predominante do distrito son os alur. O censo do ano 2002 estimaba a poboación do distrito, como é tras o 2010, de aproximadamente 226.310 habitantes. A taxa de crecemento estimouse nun 2.5% no 2002, polo que a poboación no 2010 sería de 324.500 habitantes.
A agricultura e a gandaría, así como a pesca no lago Alberte e no río Nilo Branco, así como nos ríos Nyagak e Namrwodho, son as principais actividades económicas do distrito.
Paula Quinteiro
Paula Quinteiro Araújo, nada en Vigo o 10 de maio de 1990, é unha enfermeira diplomada e política galega militante de Anticapitalistas Galiza e Podemos Galicia e deputada no Parlamento de Galicia dende o 2016 por En Marea.
Traxectoria
Diplomada en enfermería pola Universidade de Vigo (2011). Traballou como auxiliar de enfermería. Foi unha das fundadoras dos círculos de Podemos de Vigo. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 foi elixida deputada por En Marea pola provincia de Pontevedra.
César Fernández García
César Fernández García, nado en Madrid o 22 de abril de 1967, é un escritor en lingua castelá de literatura infantil.
Traxectoria
As súas obras foron traducidas a moitas linguas e obtiveron premios do ámbito nacional. Participa con frecuencia en xornadas e encontros sobre literatura infantil.
Distrito Napak
Napak District é un distrito na Rexión Norte de Uganda, chamado así pola súa cabeceira, Napak.
Limita co Distrito Abim polo noroeste, co Distrito Kotido polo norte, co Distrito Moroto polo leste e nordeste, co Distrito Nakapiripirit polo sueste, co Distrito Katakwi polo sur, co Distrito Amuria polo suroeste e co Distrito Otuke polo oeste. Napak, a cabeceira, atópase a aproximadamente 80 km ao suroeste de Moroto, a maior poboación da subrexión.
A subrexión ten unha poboación estimada dunhas 800.000 persoas (2002).
Campionato de Galicia de fútbol 1922/23
O Campionato de Galicia da Serie A 1922/23 foi a novena edición do Campionato de Galicia de fútbol organizado pola Federación Galega de Fútbol. Comezou en novembro de 1922 e rematou en abril de 1923. O primeiro posto do torneo outorgaba a clasificación para a Copa de España.
Participaron o Fortuna de Vigo, o Vigo Sporting Club, o Deportivo da Coruña, o Unión Sporting Club e o Pontevedra Athletic Club. O torneo foi disputado en forma de liga a dúas voltas. Proclamouse campión o Vigo Sporting.
Viñetas desde o Atlántico
miniatura|250px|O Kiosko Alfonso durante a celebración de Viñetas desde o Atlántico do ano 2007. Viñetas desde o Atlántico ou tamén coñecido como Salón do cómic da Coruña é un evento que se celebra na cidade da Coruña tódolos anos durante o verán.
Historia e características
A súa VIII edición foi celebrada entre os días 15 e 22 de agosto do 2005. Nesta edición foi celebrado o 50 aniversario do Capitán Trueno.
A XI edición celebrouse entre o 11 e o 17 de agosto de 2008 e tivo entre os seus convidados a Catel Muller, Daniel Acuña, David Aja, Howard Cruse, José Louis Bocquet, Luc Brunschwig, Mark Buckingham, Olivier Ka, Sergio Bleda, Francisco Solano López e Étienne le Roux. Tamén se realizaron diferentes charlas e exposicións sobre a BD Arrugas de Paco Roca, Solano López, David Aja, Olivier Ka etc.
Desde 1998 o seu director é Miguelanxo Prado.
Xoana a Beltranexa
A infanta Xoana de Castela, nada en Madrid o 28 de febreiro de 1462 e finada en Lisboa en 1530, foi unha infanta castelá, raíña proclamada de Castela e de León e raíña consorte de Portugal. Destituída do seu rango, tivo que renunciar por tratado a todos os seus títulos e señoríos, ata á súa calidade de infanta castelá e de alteza, tralo cal foi chamada oficialmente, por real decreto portugués, «a Excelente Senhora» ata o final da súa longa vida no exilio de Portugal. Foi a única filla e herdeira de Henrique IV e da súa segunda esposa a raíña Xoana de Portugal, filla de Duarte I de Portugal. Unha parte da nobreza castelá non a aceptou como filla biolóxica do rei, seu pai, a quen acusou de obrigar á raíña –a súa muller– a ter un fillo co seu favorito, Beltrán de la Cueva, primeiro duque de Alburquerque, malia que ambos xuraran solemnemente que non fora así. Beltrán non se atopaba en lugar necesario para iso nas datas concretas. Había sospeitas sobre a impotencia de Henrique IV, xa que previamente estivera casado coa infanta Branca de Navarra e o matrimonio declarouse nulo porque nunca chegou a consumarse. Ademais, Henrique IV non tivo máis fillos nin coa súa muller nin con ningunha dos seus amantes.
Nacemento
Henrique IV foi alcumado no seu tempo polos seus adversarios o Impotente, non tanto porque non tivera descendencia da súa primeira esposa, Branca de Navarra, como por ser de dominio público a deixación que facía das súas obrigacións conxugais. Por iso, cando a súa segunda esposa, Xoana de Portugal, deu a luz unha nena, esta foi atribuída a unha suposta relación adúltera da raíña cun dos privados do monarca, Beltrán de la Cueva; por iso é polo que se alcumou á princesa como a Beltranexa, malia ser isto imposible por non concordar as datas.
Uns dous anos de idade contaría a princesa durante o apoxeo das revoltas nobiliarias contra Henrique IV, que acusaron de ilexítima á princesa e tomaron partido polo irmán do rei, o infante Afonso. O monarca intentou liquidar a sublevación nobiliaria acordando o matrimonio de Afonso coa súa filla Xoana; así, en 1464, Afonso foi proclamado herdeiro e sucesor do reino.
O mesmo Henrique IV propuxo ao rei Afonso V de Portugal, pouco antes, o enlace de Xoana co infante Xoán, fillo do portugués. Nin un nin outro proxecto chegaron a consumarse, e en cambio o monarca de Castela desherdou por segunda vez á súa filla ao recoñecer, no Tratado dos Touros de Guisando, como princesa de Asturias á súa irmá Isabel, a condición de que esta casase co príncipe electo por el. Non moito máis tarde, en 1468 e en 1469, tratouse de casar a Isabel con Afonso V de Portugal, irmán da raíña de Castela, e a Xoana, renovando o antigo proxecto, con Xoán, fillo primoxénito de Afonso V, coa condición de que Xoana sucedese a Isabel se esta morría sen ningún fillo. Tampouco se realizou este proxecto.
Herdeira de Castela
miniatura|300px|dereita|Árbore xenealóxico de Xoana a Beltranexa. Á parte a cuestión da lexitimidade, Xoana continuaba a ser a única filla que podía ser atribuída a Henrique IV de Castela, o cal asumiu a súa causa. Por iso obrigou os nobres casteláns a xuraren fidelidade á princesa e recoñecérena como herdeira, coa súa designación como princesa de Asturias en 1462. Porén, pasados dous anos e debido á presión da nobreza, delegou a sucesión no seu irmán Afonso, o cal viría a falecer en 1468. Deste modo o rei viuse forzado a escoller como sucesora, moi a contragusto, a súa media irmá Isabel, coa condición de que esta aceptase o casamento que o rei lle propuxer.
Como en 1469 dona Isabel casou en segredo con Fernando, herdeiro da Coroa de Aragón, contra a vontade de Henrique, o rei castelán considera violado o acordo que estabelecera con Isabel. É entón que declara Xoana a súa única lexítima herdeira, procurando nos últimos anos de vida un marido para a súa filla.
Despois dalgúns contratos fallados, Xoana acabou prometida en casamento ao tío, o rei Afonso V de Portugal. Para tal era necesaria unha dispensa papal, dada a gran consanguinidade entre os dous. Don Afonso xurou defender os dereitos da esposa, e por conseguinte de si mesmo, ao trono de Castela. A partir deste momento están delineadas dúas faccións: unha que apoia Isabel e, por conseguinte, a unión dinástica de Castela con Aragón; outra, con moi poucos apoios, que soporta Xoana e, como consecuencia, a unión de Castela con Portugal.
Xoana e Isabel, sobriña e tía
miniatura|250px|Madonna dos Reis Católicos, pintura de cerca de 1490-95; [[Fernando II de Aragón|Fernando e o infante Xoán á dereita da Madre (co Inquisidor), Isabel á esquerda.]] Henrique IV morreu o 11 de decembro de 1474. Nos seus últimos días vira desbaratado o enlace de Xoana, porque devandito duque faleceu en 1472. Por esta causa realizou o castelán novas e infrutuosas tentativas para procurar un apoio á súa filla, casándoa co citado Afonso V ou Xoán de Portugal. Pensouse tamén en dar a Xoana por esposo a Enrique Fortuna, infante de Aragón, ou a Fadrique, infante de Nápoles.
Guerra civil
Morto Henrique IV o impotente, case toda a nobreza apoiou a causa de Isabel, noutras palabras, a alianza das coroas de Castela e Aragón; pero algunhas familias moi poderosas de Castela abrazaron o partido de Xoana.
Xoana fora recoñecida como reina por Diego López Pacheco e Portocarrero, marqués de Villena, de grande influencia nos territorios meridionais de Castela a Nova polos seus inmensos estados, que se estendían desde Toledo a Murcia. O mesmo fixera o duque de Arévalo, que gozaba notable crédito en Estremadura, e no mesmo bando ingresaron o marqués de Cádiz, o maestre de Calatrava, un irmán de leste e o arcebispo de Toledo, Alfonso Carrillo.
Raíña de Castela e Portugal
miniatura|dereita|125px|Armas de Afonso V de Avis que mostran os títulos de rei de Portugal e rei de Castela (1475-1479). Comprendendo os defensores de Xoana que as súas forzas eran inferiores ás de Isabel, pediron ao rei portugués Afonso V que defendese o dereito da súa sobriña Xoana, e propuxéronlle que casase con ela, co que viría ser tamén rei de Castela. Afonso aceptou e dirixiu a Isabel e Fernando unha manifestación, esixíndolles que renunciasen á coroa en favor de Xoana se querían evitar as consecuencias da guerra, e pasando a fronteira con 1600 peóns e 5000 cabalos avanzou por Estremadura. Chegou a Plasencia, onde se lle incorporaron o marqués de Villena e o duque de Arévalo, e alí desposouse o 25 de maio de 1475 con Xoana, á vez que dirixía mensaxeiros a Roma solicitando a dispensa do parentesco que entre eles mediaba.
Enseguida proclamouse aos desposados reis de Castela, e enviáronse cartas ás cidades, expoñendo o dereito de Xoana e reclamando a fidelidade destas. Xoana, nas devanditas cartas, expedidas polo secretario Juan González, asegura que Henrique IV no seu leito mortal declarou solemnemente que ela era a súa única filla e herdeira lexítima.
Xoana tratou de evitar a guerra civil, propoñendo que o voto nacional resolvese a cuestión do mellor dereito. Velaquí as súas palabras, tomadas da carta ou manifesto que dirixiu ás cidades e vilas do reino: «Logo polos tres estados destes devanditos os meus reinos, e por persoas escolleitas deles de boa fama e conciencia que sexan sen sospeita, véxase libre e determine por xustiza a quen estes devanditos os meus reinos pertencen; porque se escusen todos rigores e rompimentos de guerra.»
Comezo dos enfrontamentos
De nada serviron estes bos desexos. Fernando e Isabel fixeron preparativos para rexeitar pola forza ao portugués. Este cometeu a torpeza de permanecer inactivo en Plasencia e Arévalo, dando aos seus contrarios tempo para reunir no mes de xullo a 4000 homes de armas, 8000 xinetas e 30.000 peóns.
Romperon as hostilidades en varios puntos da península. Afonso V, saíndo de Arévalo, apoderouse de Toro e Zamora. Fernando presentouse diante de Toro coas milicias de Ávila e Segovia, máis ben pronto houbo de emprender a retirada, que foi desordenada e desastrosa. En cambio os plebeos casteláns, vasalos de Xoana, servían con repugnancia baixo as bandeiras portuguesas, e os nobres que apoiaban á filla de Henrique IV tiveron que facer bastante para defender os seus territorios de Galicia, Villena e Calatrava contra os partidarios de Isabel. Numerosos escuadros de cabalería lixeira estremeña e andaluza causaban a máis espantosa desolación nas terras de Portugal fronteirizas de Castela, e os nobres portugueses queixábanse en alta voz de estar encerrados en Toro cando no seu propio país ardía a guerra.
En Toro tiña Xoana a súa corte con gran magnificencia, e, ao dicir dos seus parciais, despregaba grandes calidades de raíña, aínda que só tivese entón trece anos. Afonso V, con todo, renunciase ás súas pretensións á coroa, recibindo en cambio o reino de Galicia, as cidades de Zamora e Toro e unha considerable suma de diñeiro; pero Isabel, que consentía no último, negouse a ceder un só palmo de terreo.
Fiel a esta a cidade de Burgos, foi preciso, no entanto, que Fernando sitiara o castelo da mesma gardado por Íñigo de Zúñiga, partidario de Xoana. Afonso V púxose en marcha para socorrelo, pero logo de tomar Baltanás e Cantalapiedra, decidiu retroceder por non afastarse demasiado da fronteira portuguesa. Abandonada á súa sorte, a gornición xoanista do castelo de Burgos rendeuse a Afonso de Aragón, irmán de Fernando o 28 de xaneiro de 1476.
Foi o punto de inflexión da guerra civil, posto que a creba de prestixio de Afonso desencadeou a disolución do partido de Xoana en Castela e as desercións dos soldados portugueses quen, sen vontade de continuar ao servizo do rei, regresaron a Portugal. Malia as cartas de auxilio militar enviadas por Afonso aos grandes nobres xoanistas que solicitaran a súa intervención en Castela, ningún mostrouse dispoñible, incluso o poderoso marqués de Villena, Diego López de Pacheco. De todos os Grandes de Castela partidarios de Xoana, só Alfonso Carrillo (arcebispo de Toledo) estará á beira do rei portugués no día da batalla de Toro.
Do sitio da fortaleza de Burgos pasou Fernando en decembro a Zamora, cuxos habitantes volveron á obediencia de Isabel e cercaron á gornición portuguesa na fortaleza. Pola súa banda, Afonso V - logo de recibir en Toro as tropas de reforzo do seu fillo Xoán a finais de xaneiro de 1476 - puxo cerco ao exército de Fernando que quedou encerrado en Zamora a mediados de febreiro.
Xoana entra en Portugal
Logo da batalla de Toro, Afonso V, aínda que desposuído de todos os seus aliados casteláns - que foron reforzar as huestes de Isabel -, mantívose co groso das forzas portuguesas en Castela durante tres meses e medio (ata o 13 de xuño 1476), mantendo capacidade operacional e lanzando varios ataques na zona de Salamanca e máis tarde ao redor de Touro: «[Afonso] nunca deixou de facer cabalgadas e entradas pola terra, [actuando] máis como capitán de fronteira que non como Rei, como sería apropiado para a súa persoa real.»
Ata, pouco despois da batalla, en abril de 1476, o exército portugués organizou dúas grandes operacións militares para capturar, primeiro ao propio rei Fernando (durante o cerco de Cantalapiedra) e despois, á raíña Isabel (entre Madrigal e Medina do Campo).
Mentres o príncipe Xoán retornaba a Portugal nos primeiros días de abril de 1476, máis dun mes logo da batalla, cunha pequena parte das tropas portuguesas (400 xinetas), para supervisar a defensa da cada vez máis flaxelada fronteira portuguesa, a súa curmá Xoana permanecía no seu corte de Touro.
Con todo, a estratexia dos Reis Católicos, que tiñan o tempo e os recursos combinados de Castela e Aragón ao seu favor, comezaba a producir os seus froitos: o perdón negociado cos nobres rebeldes, o asedio das fortalezas xoanistas, a terrible presión militar sobre as terras fronteirizas portuguesas - cuxas forzas atopar en Castela -, e finalmente, o comezo da guerra naval, para atacar a fonte do poder e financiamento de Portugal (o seu imperio marítimo e o ouro da Guinea).
Ademais, Afonso quería ir a Francia para convencer a Luís XI de non renovar a tregua con Aragón, que expiraría en xullo de 1476.
Todo isto fixo inevitable o regreso do exército portugués o 13 de xuño de 1476, e con el, Afonso e Xoana de Trastámara fóronse para sempre.
Renuncia
A guerra entre Castela e Portugal durou cinco anos, rematando na paz de 1479, cando se conseguiu unha alianza dupla. En setembro, Xoana renunciou á coroa castelá polo Tratado de Alcáçovas, prometeu que só podería casar co fillo dos reis católicos e, no caso de non aceptar, entraría monxa profesa. Ficou refén de Beatriz de Portugal, viúva do infante don Fernando, irmán de Afonso V. Recibiría aínda 100 mil dobras de Castela.
O papa Sisto IV disolveu o casamento debido á consanguinidade, e os Reis Católicos procuraron consorciar Xoana co seu fillo e herdeiro, Xoán de Aragón. Xoana negouse a casar co curmán - por considerar vexatorio, para a súa posición de herdeira natural, ter que casar co herdeiro de quen lle roubara o trono para o poder vir a recuperar no futuro - e retirouse para o convento. Abandonou as súas reclamacións, tomou o veo no mosteiro de Santa Clara en Santarém, e o dereito de Isabel ao trono tornouse incuestionábel. Do convento da Orde de Santa Clara en Santarém, Xoana pasou ao de Coímbra o 16 de outubro de 1480.
Ofrecemento para reinar Castela
No 1493, firmes os Reis Católicos no trono, Xoana pode vivir libre en Lisboa, sen xuras e excomuñóns do Papa.
Curiosamente ou non, a primeira filla do casamento de Isabel e Fernando despois do inicio do conflito sucesorio fora bautizada, precisamente, de Xoana. Foi esta Xoana que sucedeu aos Reis Católicos, baixo o nome de Xoana I de Castela, a Tola, non deixando o seu numeral espazo para dúbidas: en Castela, o reinado da Beltranexa xamais foi recoñecido.
No 1523 o rei de Francia conspirou para retirala de Portugal, mais fracasou. O 20 de xullo de 1530, por escritura pública, Xoana renunciou aos seus dereitos a Castela, cedidos a Xoán III de Portugal.
A Excelente Señora
miniatura|150px|esquerda|Xoán II, O Príncipe Perfecto Xoana viviu en Portugal até a súa morte en 1530, mais en canto viviu constituíu un obstáculo permanente para a coroa de Castela, e un argumento de peso, habilmente esgrimido por Xoán II na súa política con España. Aí radica o título que o Príncipe Perfecto lle concedeu: A Excelente Señora. De feito, foi a primeira vez que se usou o título de  Súa Excelencia en Portugal - xa que o uso de infanta sería indecoroso para coa súa persoa, e o título de raíña non podía usarse, por ser posíbel de se considerar insultuoso no cadro das relacións bilaterais con Castela.
Tal epíteto, de resto, viría a xustificarse plenamente, dado a Beltranexa terse recusado verse envolvida en máis manobras políticas e tendo dedicado o resto da vida á devoción a Deus, á práctica de obras de caridade e de apoio aos desfavorecidos. De resto, estiveron presentes embaixadores casteláns na cerimonia dos seus votos solemnes, non só porque tal acto constituía unha desistencia de calquera eventual pretensión que Xoana aínda mantivese ao trono que, de iure, lle pertencía (imposibilitando tamén o aparecemento de calquera presumíbel herdeiro que fose o seu lexítimo descendente), mais igualmente para testemuñar as formas de tratamento usadas para coa súa persoa, asegurándose así que se cumpría o estabelecido nos acordos das Alcáçovas-Toledo.
Con todo, a raíña, ingresada nun convento, asinou sempre, até á súa morte, en 1530, Yo la reina. Non se coñece o paradeiro dos seus restos mortais, polo que se torna imposíbel determinar, a través do ADN, se realmente era filla de Henrique IV de Castela ou de Beltrán de la Cueva.
Lodeiro, Esmelle, Ferrol
Lodeiro é un lugar da parroquia de Esmelle no concello de Ferrol na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2007 tiña 56 habitantes (31 homes e 25 mulleres), cinco menos ca en 2004.
Festival de Eurovisión Júnior 2014
O XII Festival da Canción de Eurovisión Júnior celebrouse o 15 de novembro de 2014 na illa mediterránea de Malta. Foi a primeira vez que este país acolle o concurso e, tras a vitoria de Gaia Cauchi coa súa canción The start na edición anterior, é a terceira vez na historia do festival que o evento foi organizado polo país gañador do ano anterior (os outros foron Armenia no 2011 e Ucraína no 2013).
Esta edición non se designou nunha cidade sede. En lugar disto, decidiuse que o anfitrión fora a totalidade da Malta.
Artistas e cancións
Segundo as regras do festival, cada participante no certame deberá cantar nunha das linguas oficiais do país ao que represente e só un máximo do 25% da canción poderá ser cantada nunha lingua diferente. Ademais, os participantes deberán ter edades comprendidas entre os 10 e 15 anos.
Arquidiocese católica latina de Concepción
A arquidiocese cobre unha superficie de 11.400 km² e segundo datos de 2002 vivían nela 1 089 000 persoas e dela dependen 52 parroquias. Da arquidiocese dependen 5 dioceses sufragáneas: Chillán, Los Ángeles, Temuco, Villarrica e Valdivia. O actual titular é Fernando Chomalí.
Nespereira europea
A nespereira europea (Mespilus germanica) é unha árbore froiteira que dá un froito chamado néspera. Malia ter un nome con referencia a Xermania, é orixinario de Asia Menor e o sueste de Europa, e foi levado a Alemaña polos romanos e de aí ao resto de Europa occidental. O cultivo da nespereira do Xapón (Eriobotrya japonica) foi aos poucos substituíndo a néspera europea, que xa non se atopa nos mercados.
Descrición
A nespereira europea acada os 6 m de altura, malia que en óptimas condicións de cultivo pode superar os 8 m. Posúe unha copa baixa e estendida poboada de pólas tortas. Require climas temperados, con cálidos veráns e inviernos macíos. Prefire exposicións asolladas, vexetando ben nos solos acedos e secos. Nestas condicións compórtase coma perennifolio, cunha expectativa de vida de entre 30 e 50 anos. As follas da nespereira europea son oblongas e longas (15 x 5 cm), elípticas e apuntadas con marxes dentados ou lisos. Adoitan ser pubescentes, verde brillante e lustrosas, aínda que en climas fríos tórnanse douradas polo outono.
thumb|left| Flor
Florea entre maio e xuño, ofrecendo flores solitarias de 5 pétalos, brancas ou rosadas. Os froitos, as nésperas, son globulares, van pasando do verde ao pardo amarelento ao madurar, acadando uns 2 ou 3 cm. Posúe un sabor agridoce e consómese directamente (se non está ben chegado é moi indixesto) ou en preparados a base de viño ou xeleas.
Historia
A nespereira xa se cultivaba hai uns 3 000 anos na rexión do Mar Caspio. Contra o ano 700 aC chegou a Grecia, espallándose por Roma arredor do ano 200 a. C., converténdose nunha importante cultura froiteira durante o Imperio romano e maila Idade Media. Na actualidade veuse naturalizado en case toda Europa e, en ocasións, atópase ventureiro, en cuxo caso é unha arboriña miúda e espiñenta. En Galicia hoxe non é común nin cultivado nin bravo, debido á substitución pola nespereira do Xapón.
Usos
Ademais do seu carácter coma froiteira cómpre engadir a súa capacidade ornamental. A elegante copa aberta e mais o súa mesta ramallada de lustrosas e grandes follas convérteno nun fermoso elemento decorativo plantado só no céspede. Especialmente indicada para este uso é a variedade "Dutch", de menor rendemento froiteiro porén máis vizoso.
Taxonomía
Mespilus germanica foi descrita por Linneaus e publicado en Species Plantarum 1: 478, no ano 1753.
Manuel Banet
miniatura|[[Lugo, 1918, participantes na I Asemblea Nacionalista.]] dereita|miniatura|Necrolóxica.
Manuel Banet Fontenla, nado na Coruña o 30 de maio de 1871 e finado na mesma cidade o 30 de setembro de 1962, foi un avogado, economista, notario e escritor galego.
Traxectoria
Foi notario en Monforte de Lemos, Santiago de Compostela e A Coruña. Foi un dos fundadores da Real Academia Galega. Participou na I Asemblea Nacionalista celebrada en Lugo en 1918 e integrouse nas Irmandades da Fala. Colaborou en diversas publicacións rexionalistas como Revista Gallega e Eco de Galicia. En 1936 adscribiuse á Dereita Galeguista. Entre os seus traballos destacan A prol do estatuto (Santiago de Compostela, 1933) e o texto "O bilingüismo" (Boletín da Real Academia Galega, 1956).
Economía do Salvador
Segundo o Fondo Monetario Internacional e os libros publicados pola CIA, a economía do Salvador está situada con respecto a América Central no terceiro lugar logo de Costa Rica e Guatemala. O país foi atinxido pola recesión mundial e o PIB contraiuse 3,5% o 2009 pero iniciou unha recuperación o 2010 grazas ó crecemento das exportacións e das remesas do exterior.
Distrito Nakapiripirit
miniatura|Localización do distrito en Uganda
Nakapiripirit District é un distrito da Rexión Norte de Uganda, así chamado pola súa poboación capital, Nakapiripirit.
Limita co Distrito Napak polo norte, co Distrito Moroto polo nordeste, co Distrito Amudat polo leste, co Distrito Kween polo sueste, co Distrito Bulambuli polo suroeste, co Distrito Kumi polo oeste e co Distrito Katakwi polo noroeste. Nakapiripirit, a cabeceira, atópase aproximadamente a 125 km ao nordeste de Mbale, o maior pobo próximo.
A mairoría dos habitantes son karamojong, sendo a súa lingua a máis falada.
A actividade económica principal da rexión é a gandaría, así como a agricultura sobre todo polo sur.
Economía do Salvador
O Salvador foi o primeiro país a ratificar o Tratado de Libre Comercio entre os Estados Unidos, América Central e República Dominicana o 2006. O tratado, coñecido como DR-CAFTA impulsou as exportacións de alimentos, azucre e etanol, e apoiou o investimento no sector de manufactura de roupas.
O seu crecemento foi modesto ata o 2008, e sufriu unha redución de 2,6% o 2009, a causa da recesión mundial e da forte dependencia das exportacións para os Estados Unidos e das remesas de diñeiro feitas polos seus inmigrantes.
O país ten promovido un ambiente de libre comercio e investimentos, e realizou privatizacións nos sectores de telecomunicación, distribución de electricidade, bancos e fundos de pensión.
Svedberg
miniatura|250px|Unha ultracentrífuga de laboratorio.
O svedberg (simbolizado como S ou ás veces Sv) é unha unidade de medida que non pertence ao Sistema Internacional de Unidades (SI) usada para medir coeficientes de sedimentación. A unidade svedberg (S) ofrece unha medida do tamaño dunha partícula baseada na súa velocidade de sedimentación, é dicir, a rapidez con que unha partícula dun peso, tamaño e forma dados sedimenta no fondo dunha disolución. En realidade, o svedberg é unha medida de tempo; que se define como 10−13 segundos (100 femtosegundos, fs).
Para as moléculas biolóxicas, a velocidade de sedimentación mídese como a velocidade con que se despraza no tubo dunha centrífuga sometido a unha alta forza g.
O svedberg (S) non debería confundirse coa unidade pertencente ao SI sievert nin coa unidade non pertencente ao SI sverdrup, as cales tamén se simbolizan como Sv.
Os coeficientes de sedimentación medidos en svedbergs non son aditivos; así, un ribosoma eucariota con subunidades de 60S e 40S (que suman 100) cando está completo non ten un coeficiente de 100S, senón de 80S.
Nome
A unidade recibe o seu nome en honra do químico sueco Theodor Svedberg (1884–1971), gañador do Premio Nobel de Química en 1926 polo seu traballo en sistemas dispersos, coloides, e a súa invención da ultracentrífuga.
Factores
O coeficiente de sedimentación Svedberg non é unha función linear. A masa, densidade e forma dunha partícula determinan o seu valor S. Depende das forzas friccionais que retardan o seu movemento, que, á súa vez, están relacionadas coa área da sección transversal media da partícula.
O coeficiente de sedimentación é a proporción entre a velocidade á que se move unha substancia na centrífuga e a súa aceleración en unidades comparables. Unha substancia cos coeficiente de sedimentación de 26S (26×10−13 s) viaxará a 26 micrómetros por segundo (26×10−6 m/s) baixo a influencia dunha aceleración dun millón de gravidades (107 m/s2). A aceleración centrífuga dáse como rω2; onde r é a distancia radial desde o eixe de rotación e ω é a velocidade angular en radiáns por segundo.
As partículas máis grandes tenden a sedimentar máis rápido e teñen valores svedberg maiores.
As unidades svedberg non son directamente aditivas, xa que representan unha velocidade de sedimentación, non un peso.
Uso
Na centrifugación de pequenas especies de bioquímicas, desenvolveuse unha convención na cal os coeficientes de sedimentación se expresan en unidades svedberg.
A mdedida en svedbergs é o xeito máis importante para distinguir ribosomas. Os ribosomas están compostos por dúas subunidades complexas, cada unha das cales está formada por ARNr e proteínas. En procariotas as subunidades son de 30S e 50S. Estas subunidades conteñen tres formas de ARNr, de 16S, 23S e 5S.