cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Man de Irulegi
Interpretación
Interprétase como un epígrafe ritual de boa fortuna colocado na entrada dunha vivenda, semellante aos existentes en moitos lugares que sobreviviron até a actualidade. Para o gravado dos caracteres utilizáronse dúas técnicas de escritura diferentes, o cal é descoñecido na epigrafía antiga do mundo occidental. O gravado realizouse mediante a técnica coñecida como «puntillado», mais antes de realizalo trazáronse esgrafiadas, incisións realizadas no bronce cun instrumento punzante.
Louise Sauvage
Alix Louise Sauvage, nada en Perth o 18 de setembro de 1973, é unha corredora de cadeira de rodas paralímpica australiana e adestradora principal.
Sauvage é a miúdo considerada como a deportista discapacitada máis recoñecida de Australia. Gañou nove medallas de ouro e catro de prata en catro Xogos Paralímpicos e once medallas de ouro e dous de prata en tres Campionatos do Mundo de Atletismo do IPC. Gañou catro maratóns de Boston e tivo marcas mundiais no 1500 metros, 5000 m e 4x100 m e 4x400 m relevos. Foi atleta feminina australiana do ano en 1999, e atleta feminina internacional en cadeira de rodas do ano en 1999 e 2000. En 2002, publicouse a súa autobiografía Louise Sauvage: My Story.
Traxectoria
Sauvage, cuxo pai é das illas Seychelles e a súa nai é de Leicestershire, naceu cunha condición espinal conxénita severa chamada espina bífida, que inhibe a función da metade inferior do corpo, dando un control limitado sobre as pernas. En 1976, foi a Telethon Child de Perth como parte dunha recadación de fondos da Canle 7 australiana para nenos con discapacidades. Usou aparellos ortopédicos nas pernas para axudarse a camiñar ata que recibiu a súa primeira cadeira de rodas. O seu mielomeningocele requiriu que ela tivese 21 operacións cirúrxicas cando tiña dez anos. Como preadolescente, Sauvage sufriu escoliose, e aos 14 anos someteuse a unha cirurxía para arranxar unha curvatura na súa columna vertebral, usando varillas de aceiro. A operación foi só parcialmente exitosa e, como adulta, aínda ten unha curva de aproximadamente 49 graos. Non tivo ningunha cirurxía posterior para arranxar a curva na súa columna vertebral.
Sauvage naceu en Perth, Australia Occidental e creceu en Joondanna, onde asistiu a Hollywood Senior High School antes de irse para completar un curso TAFE na oficina e estudos de secretaría. Someteuse a 20 operacións antes dos 10 anos. Os seus pais animárona a participar no deporte desde moi temperá idade. Comezou a nadar cando tiña tres anos, e os seus pais inscribírona en clases de natación para axudala a desenvolver a forza da parte superior do corpo. Sauvage comezou a competir no deporte en cadeira de rodas á idade de oito anos. Antes dese momento, tentara practicar deporte escolar cos seus compañeiros de clase, pero a súa discapacidade dificultábao. Comezou a competir en carreiras en cadeiras de rodas cando tiña 15 anos. Sauvage tamén tentou o baloncesto en cadeira de rodas cando era nova.
Javier Fraiz
José Javier López Fraiz, máis coñecido como Javier Fraiz, nado en Ourense en 1986, é un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
É licenciado en xornalismo pola Universidade de Santiago e traballa desde 2009 no Faro de Vigo. Ten colaborado con Onda Cero, Radio Nacional de España e a Axencia EFE. Exerceu de cronista musical, especializado en jazz e música independente.
Tou ze
Tou ze (en 桃姐) é un filme de Hong Kong de 2011 dirixido por Ann Hui e protagonizado por Andy Lau e Deanie Ip. Ip gañou o premio á mellor actriz na 68ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia. Orixinalmente, Hui considerou retirarse despois de facer este filme. Porén, debido ao seu éxito, ela cambiou de opinión.
Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 84ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Olga Rodríguez
Olga Rodríguez Francisco, nada en León o 19 de decembro de 1975, é xornalista, investigadora e escritora española especializada en información internacional, Oriente Medio e dereitos humanos. Desenvolveu a súa carreira na Cadena SER, Cuatro, CNN+ e en elDiario.es, medio do que é cofundadora.
Cubriu os conflitos máis importantes das primeiras dúas décadas do século XXI en Oriente Medio e o norte de África, labor polo que recibiu varios premios de prestixio. Tamén traballou en Estados Unidos en diferentes etapas. É autora de varios libros.
Traxectoria
Licenciada en Xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid e Especialista Universitaria en Contenciosos de Oriente Próximo na Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED), cubriu algúns dos acontecementos informativos máis importantes de ámbito internacional do século XXI.
Destacan os seus traballos sobre as revoltas árabes desde Exipto en 2011, por ter acceso a movementos sociais e activistas cos que xa mantivera encontros desde 2004 e dos que escribira en varios libros; as súas crónicas desde Iraq durante a invasión e ocupación en 2003; as súas reportaxes desde os territorios palestinos, Afganistán ou Siria. A súa cobertura desde hai anos da crise dos refuxiados afgáns, iraquís ou sirios. As súas análises sobre os acontecementos na rexión. As súas investigacións e reportaxes sobre a impunidade en México. Ou as súas crónicas sobre a situación económica e social en España, cos afectados da crise como protagonistas.
Desenvolveu boa parte da súa carreira profesional na Cadena SER, en Cuatro e en CNN+, así como colaboracións con El País, diario Público, Periodismo Humano e Radio Nacional de España. É cofundadora e copropietaria de ElDiario.es, un dos xornais en liña máis lidos en España. Escribiu varios ensaios relacionados con Oriente Medio. En ElDiario.es traballou como adxunta ao director e como xefa da sección Desalambre, especializada en dereitos humanos. Ten unha columna de opinión semanal en ElDiario.es e tamén escribe reportaxes, crónicas e análises de política internacional. Destaca polo seu xornalismo comprometido cos Dereitos Humanos e denunciando as súas violacións, tanto en Oriente Medio como en España e outros países, o que lle valeu varios premios de prestixio. Tamén son recoñecidas as súas análises sobre a realidade política, económica e social de Oriente Medio.
Dous textos dos seu libros Aquí Bagdad. Crónica de una guerra (2004) e El hombre mojado no teme la lluvia forman parte da obra de teatro Shock II, de Andrés Lima, onde a actriz María Morales interpreta a propia Olga Rodríguez reproducindo o ataque estadounidense ao hotel dos xornalistas en Bagdad en 2003 e a actriz Alba Flores encarna a Minal, filla de Yamila, arrestada e torturada no cárcere de Abu Ghraib, historia relatada por Olga Rodríguez en El hombre mojado no teme la lluvia.
Ademais, é coguionista do filme "En los márgenes", dirixido por Juan Diego Botto e protagonizado por Luís Tosar e Penélope Cruz, no que se aborda a precariedade e o drama dos desafiuzamentos.
Participa en talleres e conferencias organizadas por universidades, colectivos sociais e diversas institucións sobre Xornalismo, Dereitos Humanos e Oriente Medio.
Seguiu o drama dos refuxiados en diversos países: Iraq, Siria, Turquía, Líbano, Xordania, e tamén Grecia, Macedonia do Norte, Serbia ou Hungría. Leva desde 2004 documentando e informando de historias de refuxiados iraquís, sirios, afgáns ou palestinos. En España cubriu os movementos sociais e políticos e moderou diversos debates públicos.
É integrante da Asociación de Xornalistas de Madrid e da Xunta directiva de UNRWA España (Axencia de Nacións Unidas para os Refuxiados Palestinos).
É parella do actor Juan Diego Botto, con quen ten unha filla.
Recoñecementos
Foi galardoada co Premio Periodista Enfocada Lupa en 2016, concedido á xornalista máis votada por case 9.000 participantes tres finalistas, polo seu compromiso co xornalismo e os dereitos humanos.
Premio Periodismo y Derechos Humanos Asociación Pro Derechos Humanos de España en 2015 e Premio Enfoque de Periodismo (2014) polo seu xornalismo comprometido na defensa dos dereitos humanos e na denuncia da súa violación, Premio Pluma de la Paz (2006) polo seu traballo informativo desde Iraq, Premio Club Internacional de la Prensa al Mejor Trabajo Informativo (2006) polas súas reportaxes de televisión desde Gaza e Ciudad Juárez. Premio Ortega e Gasset colectivo (2003) e Premio Turia á Mellor Contribución de Medios (2003) polas súas crónicas desde Iraq.
En 2018, Rodríguez recibiu o Premio Honoris Causa Pimentel Fonseca en Italia pola súa defensa dos dereitos humanos. En abril de 2019, Rodríguez foi galardoada co premio á Liberdade de Expresión na XII edición dos Premios da Asociación Cultural “Avuelapluma”, do semanario cacereño Avuelapluma na súa “aposta pola cultura e a liberdade de expresión”.
Eolios
miniatura|250x250px|Mapa de Asia Menor con rexións e asentamentos no período grecorromano. Os eolios (en grego: Αἰολεῖς) foron unha das catro tribos orixinais da Grecia antiga, xunto cos aqueos, xonios e dorios. Orixinalmente dedicados á agricultura, participaron na colonización da costa do Exeo.
Os eolios abandonaron as súas terras de orixe despois de que a invasión doria expulsase aos aqueos e os obrigara a abandona-la maioría dos territorios micénicos; apoderáronse de moitos destes territorios abandonados, e tamén construíron cidades en varias illas preto de Asia Menor, espallando o dialecto eólico do grego antigo polo mundo grego.
Etimoloxía
O seu nome tería orixe da súa suposta descendencia de Éolo, deus grego dos ventos (cuxo pai, Heleno, era o patriarca mitolóxico de tódolos helenos, é dicir, dos gregos). Para algúns autores, como Pseudo-Apolodoro, o seu nome tería orixe en Eolo, fillo de Heleno, fillo de Deucalión. Do mesmo xeito, o nome de Éolo, deriva do tamén greog aiolos (αίολος) que significa "moverse rapidamente".
Historia
Segundo o historiador xudeu Flavio Xosefo, os eolios serían descendentes de Xaván, neto de Noé a través do seu fillo Elisá.
No entanto, o posible fogar orixinal dos eolios sería Macedonia Occidental, especialmente as zonas montañosas ao norte do río Haliachmon. Os eolios, a miúdo, son citados como os máis numerosos entre as outras tribos helénicas dos primeiros tempos polo que se trasladaron ao sur até Tesalia, unha parte da cal se chamaba Aeolis, que estaba totalmente ocupada. Arredor do segundo milenio a.C., seguiron ondas migratorias cara ás illas do noroeste do Exeo e ao sur de Grecia. Os beocios, un subgrupo dos eolios, foron expulsados de Tesalia polos tesalios e movéronse cara a Beocia. A pesar diso, un número importante de poboacións eolias permaneceron nas súas antigas terras e, finalmente, formaron a base dialectal das variantes tesalia e beocia do grego antigo. Nos novos territorios onde se asentaron desenvolveron a súa cultura a un alto nivel, gañando fama entre o resto dos gregos. A terra eolia permaneceu pouco cambiada durante milleiros de anos.
Durante a invasión doria, os eolios de Tesalia fuxiron cruzando o mar Exeo á illa de Lesbos e á rexión Eólida (Aeolis), chamada así despois por eles, en Asia Menor. Esta colonización tivo lugar só a finais do período micénico e, no caso de Asia Menor, mesmo despois diso. A Eólida, era a costa próxima a Lesbos cun límites que difiren segundo diversos autores pero que, segundo Estrabón, chegou a se estender dende o río Hermo até a costa próxima á cidade de Cícico.​ Igualmente, as illas de Lesbos e Ténedos estaban habitadas por eolios.
As fontes relativas á colonización eolia de Asia Menor mencionan a súa orixe en varios centros metropolitanos, como varias rexións de Tesalia, Grecia central e o Peloponeso; ademais, varios fenómenos dialectais nestas zonas indicaban o substrato eolio.
Lingua
miniatura|250x250px|Distribución dos dialectos gregos arredor do [[mar Exeo.]] Os eolios falaban o dialecto eolio, pertencente á variante noroeste do grupo central de dialectos gregos antigos, que inclúe tamén o dialecto arcado-chipriota; ambos conservaron varios trazos únicos pertencentes á variante da lingua que os orixinou. O protoeólico deu orixe ao eólico, que se estendeu inicialmente por Tesalia e posteriormente se estendeu ás illas do mar Exeo e á costa de Asia Menor. Coa influencia do arcadio, o eólico converteuse no dialecto aqueo do período micénico.
O dialecto que falaban os tesalios, a rama occidental orixinaria de Tesprocia, era unha mestura de elementos dos dialectos occidentais e eólicos, mentres que despois da conquista de Tesalia estas influencias aumentaron aínda máis. Os dialectos que falan os beocios e atamáns, tamén pertencentes á rama occidental, forman unha categoría dialectal intermedia entre as ramas eólica e occidental, polo que estas tribos tampouco se consideran pertencentes aos eolios.
Tribos
As tribos protoeolias aparecen arredor de 2000-1900 a.C., e completaron o seu proceso de ruptura da principal tribo dos gregos nas rexións de Epiro, Macedonia Occidental e Tesalia. Estas mesmas tribos ocuparon Tesalia e alí formaron o dialecto eolio; máis tarde foron empuxados ao sur da península, onde levaron o seu dialecto e cultos.
A máis importante das tribos deste grupo foi a que permaneceu na historia co nome de aqueos, que tamén se espallaron por moitas das rexións de Grecia, o que suxire a hipótese de que constituirían unha minoría significativa na maioría delas. Simultaneamente, outras tribos colonizaron as diversas illas do Exeo, a costa oposta de Asia Menor e Chipre. Outra tribo eolia, cuxo camiño histórico está ligado ao noroeste do Peloponeso, foron os epeos, que acabaron sendo dominados polos elidianos.
Ao norte, os eolios de Tesalia estaban formados por un gran número de tribos. Estas tribos eran coñecidas polos nomes de Lápitas, Mirmidóns, Ftiotas, Minias, Dólopes, Helenos, Eolios (tribos que acabaron dando o seu nome aos gregos e eolios, respectivamente), Maleenses, Eteus e Centauros (esta última probablemente en homenaxe ao pobo mitolóxico e poético do pasado, aniquilado polos lápitas).
Myosotis discolor
Myosotis discolor é unha planta herbácea da familia das boraginaceae.
Descrición
Distínguese polas súas flores primeiro amarelas ou cor crema, que pasan a rosa, violeta ou azul. Anual de talos delgados a miúdo ramosos dende a base, de até 30 cm. Follas lanceoladas a estreitas-obovadas, as inferiores romas, as superiores agudas. Flores aproximadamente de 2 mm de diámetro, acetabuladas; tubo corolino azul a violeta. Núculas marrón escuro, con amplo bordo. Florece na primavera.
Hábitat
Uceiras, campos areosos, beiras secas.
Distribución
Toda Europa, excepto Finlandia Albania e Bulgaria.
Taxonomía
Myosotis discolor foi descrita por Pers. ex Murray e publicada en Systema Vegetabilium. Editio decima quinta 190. 1797[1798].
Myosotis: nome xenérico que deriva do grego: mys, myos, que significa "ratonciño" e otos, que significa "orella", aludindo á forma da folla nalgunhas das especies do xénero.
discolor: epíteto latíno que significa "con dúas cores"
Coleccións de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón
As Coleccións de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón son o conxunto de poemarios en lingua galega de distintos autores publicados en diferentes editoriais tras resultar vencedoras no certame de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón, que se celebra en memoria de Eusebio Lorenzo Baleirón e para reafirmar a poesía galega.
Gran Cordilleira Divisoria
miniatura A Gran Cordilleira Divisoria (en Great Dividing Range) é a cadea de montañas máis importante de Australia. Esténdese por máis de 3500 km, dende o extremo nordés de Queensland, ao longo de toda a costa oriental atravesando Nova Gales do Sur, e o estado de Victoria máis ao sur, ata o extremo sur do continente, onde torce cara ao oeste e finaliza na inmensa planicie central nos montes Grampianos, en Victoria.
Coleccións de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón
Colección de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón (Ediciós do Castro)
Comprende os poemarios que resultaron gañadores entre a IV edición e a XIX edición do certame.
Colección de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón (Sotelo Blanco)
Comprende os poemarios que resultaron gañadores entre a XX edición e a XXVIII edición do certame.
Gran Cordilleira Divisoria
Historia
miniatura|Sinal en [[Kings Highway (Australia)|Kings Highway entre Braidwood e Bungendore, Nova Gales do Sur]] A Gran Cordilleira Divisoria formouse durnante o carbonífero, hai uns 300 millóns de anos, cando Australia colisionou co que agora son partes de Suramérica e Nova Zelandia.
Cara a fins da década de 1820 as pradarías máis fértiles próximas ás montañas xa foran exploradas e creáranse algúns asentamentos de colonos. Estes incluían as rexións de Gippsland e Riverina no sur, ata as planicies de Liverpool e os Darling Downs no norte.
Características
Todas as zonas alpinas da parte continental de Australia, incluíndo a súa montaña máis elevada, o monte Kosciuszko (2228 metros), forman parte desta cordilleira. As zonas máis elevadas no sur de Nova Gales do Sur e leste de Victoria chámanse Alpes australianos.
O núcleo central da Gran Cordilleira Divisoria posúe centos de picos e atópase rodeado por moitas outras montañas menores, canóns, vales e planicies. Algunhas das principais planicies e mesetas son High Plains do sueste australiano, as Terras Altas Centrais e as planicies de Bogong High de Victoria. Outras mesetas que se consideran parte da Gran Cordilleira Divisoria son a meseta Atherton, as mesetas do Norte, a zona vitivinícola de Canberra e as mesetas do Sur.
Nalgunhas áreas, tales como a serra de Snowy, os Alpes Victorianos, o Scenic Rim e os riscos da zona leste de New England, as terras altas forman unha importante barreira. Noutras áreas as pendentes son suaves e en certas zonas a cadea é apenas perceptible. Algúns dos pasos máis coñecidos a través das montañas son o paso de Cunningham, o paso do Cabalo Morto e o paso da Araña.
Bandeira de Redondela
A bandeira de Redondela é a bandeira oficial do concello homónimo. Atópase regulada polo Decreto 138/2016, do 20 de outubro dese mesmo ano.
Gran Cordilleira Divisoria
Captación de auga
A Gran Cordilleira Divisoria divide as concas de captación de regatos e ríos que flúen directamente cara ao océano Pacífico na costa leste de Australia, dos regatos e ríos da conca do Murray-Darling que flúe cara ao centro do continente.
Bandeira de Redondela
A descrición do escudo, tal e coma se recolle na norma que o regula, e conforme ao aprobado pola Comisión de Heráldica da Xunta de Galicia, é a seguinte:
Gran Cordilleira Divisoria
Áreas protexidas
Unha gran parte da cordilleira atópase dentro dunha serie de parques nacionais e outras reservas incluídos o parque nacional Alpino, o parque nacional das Montañas Azuis, o parque nacional Heathcote-Greytown e o Parque Mount Worth State.
Bandeira de Redondela
O deseño da bandeira foi realizado polo Seminario de Estudos Redondeláns, que recolleu os símbolos de identidade da vila de acordo coa normativa heráldica.
Historia
O deseño da bandeira de Redondela foi encargado a un grupo de expertos pertencentes ao Seminario de Estudos Redondeláns. Nun primeiro borrador deseñouse un fondo granate inspirado no pendón municipal, co escudo no centro. Porén, foi rexeitado pola Comisión de Heráldica por incumplir a normativa, dado que na bandeira non pode representarse o escudo. En substitución deste, dita comisión propoñeu a colocación dalgún dos motivos empregados no escudo. Finalmente, optouse polas tres cunchas douradas e o "R".
As orixes do pendón de Redondela descoñécense, aínda que a hipótese máis defendida a sitúan coma elemento distintivo nas batallas contra as tropas francesas en Pontesampaio ou en Vigo no século XIX.
Presidente de Guatemala
thumb|250px|Bandeira do presidente de Guatemala.
O Presidente da República de Guatemala é o xefe de Estado e de goberno de Guatemala por mandato do pobo. O actual Presidente da República de Guatemala é Alejandro Eduardo Giammattei Falla. O seu tratamento oficial é O Señor Presidente da República de Guatemala.
O presidente da República actúa sempre en Consello de Ministros ou de maneira individual con cada ministro de Estado. O presidente da República é o comandante xeral do Exército de Guatemala e oficial superior da Policía Nacional Civil. El representa a unidade nacional e debe velar polos intereses de toda a poboación da República, ademais é o Gran Maestre da Orde do Quetzal e doutras condecoracións do executivo.
Esta é a lista dos presidentes de Guatemala dende 1839, quando o país tornouse independente das Provincias Unidas da América Central.
Datum
miniatura|Marca do datum na cidade de Chicago Un datum xeodésico ou sistema de referencia xeodésico é un sistema de coordenadas e un conxunto de puntos de referencia empregados para localizar lugar sobre a Terra ou en obxectos similares. Unha definición aproximada de nivel do mar é o datum WGS 84, un elipsoide, aínda que unha definición máis exacta é o Modelo Gravitacional da Terra 2008 (EGM2008), que emprega polo menos 2159 harmónicos esféricos. Definíronse outros datums para outras áreas ou noutras épocas. Así, o ED50 definiuse en 1950 para Europa e difire do WGS 84 en varios centos de metros dependendo do lugar.
Marte non ten océanos e polo tanto non existe un nivel do mar, mais deseñáronse polo menos dous datums para localizar lugares na súa superficie.
Os datums empréganse en xeodesia, navegación e cartografía, ademais de sistemas de navegación por satélite para trasladar posicións indicadas en mapas á súa posición real na Terra. Comézase cun elipsoide e defínense as coordenadas latitude, lonxitude e altitude. Un ou máis lugares sobre a superficie da Terra escóllense como puntos bases.
A diferenza en coordenadas entre datums adoita referirse como desprazamento do datum. Este desprazamento ppode variar dun lugar a outro nun país ou rexión, e pode variar entre cero e centos de metros (ou varios quilómetros para algunhas illas remotas). O Polo Norte, o Polo Sur e o Ecuador estarán en diferentes posicións en diferentes datums, xa que o norte verdadeiro será lixeiramente distinto. Datums diferentes empregan interpolacións diferentes para a forma e tamaño preciso da Terra.
Dado que a Terra é un elipsoide de referencia imperfecto, os datums localizados poden dar unha representación máis exacta da área que cobren que o WGS 84. Por exemplo, o OSGB36 é unha aproximación mellor ao xeoide nas illas Británicas que o WGS 84 global. Porén, debido ao beneficio dun sistema global, o datum WGS84 está a aumentar a súa adopción.
Fleabag
Fleabag é unha serie de televisión británica creada, escrita e protagonizada por Phoebe Waller-Bridge, baseada nun monólogo seu que comezou a representar en 2013. Producida por Two Brothers Pictures e emitida por BBC Three e Amazon Prime Video, consta de dúas tempadas con cadanseus seis capítulos. Estreouse o 21 de xullo de 2016 en BBC Three. O derradeiro episodio da segunda tempada emitiuse o 8 de abril de 2019. A serie acadou seis Emmy e onze candidaturas dos Premios Emmy do ano 2019, entre os que destacan á mellor comedia, á mellor actriz en serie de comedia e ao mellor guión, por Phoebe Waller-Bridge.
Sinopse
Fleabag é unha moza londiniense directa, vital e inconformista que pasa por unha crise despois de perder a súa mellor amiga coa que montara unha cafetaría. Con diálogo co espectador, o personaxe amósanos dende o seu punto de vista a súa inestábel e frenética vida sexual e amorosa, e as complicación relacións coa súa familia.
Gertrudis de la Fuente
Gertrudis de la Fuente Sánchez, nada en Madrid o 21 de agosto de 1921 e finada o 23 de xaneiro de 2017, foi unha pioneira española en bioquímica especializada en enzimas. Doutora en ciencias químicas e profesora de investigación do Consello Superior de Investigacións Científicas, foi a encargada de coordinar a comisión creada polo goberno español para a resolución do problema da síndrome do aceite tóxico (1981). O seu legado foi recollido nunha curtametraxe estreada na primavera de 2016 baixo o título Gertrudis (la mujer que no enterró sus talentos).
Traxectoria
Gertrudis era filla dun maquinista do ferrocarril de tendencias políticas liberais. Á idade de seis anos trasladouse xunto á súa familia ao poboado ferroviario de Estación Arroyo-Malpartida, na provincia de Cáceres, onde realizou os seus estudos primarios nunha zona rural, onde as mulleres non afacían ser educadas máis aló da primaria ou secundaria. Iso provocou que non puidese acceder ao bacharelato ata que o seu pai xubilouse e mudáronse á capital. Destacou moi pronto, demostrando unha gran paixón pola xeometría. esquerda|miniatura|Escola Gertrudis. Ao pouco tempo, asistiu ás clases impartidas a homes, sendo a única moza en participar, con materias máis completas. Naquela época as mulleres recibían unicamente unha educación básica.
Cando o seu pai xubilouse en 1935, a familia regresou a Madrid, onde Gertrudis comezou o bacharelato. Tivo que interromper os seus estudos polo comezo da guerra civil española. En 1942 finalizou o bacharelato, con aproximadamente sete anos de atraso respecto dos seus compañeiros. Ao terminar o bacharelato, estudou Ciencias Químicas na Universidade Complutense de Madrid, onde se licenciou en 1948. Á vez que realizaba os seus estudos universitarios de química atendía, sen estar matriculada, a clases pertencentes á carreira de Ciencias Físicas, debido á súa boa relación cos profesores que impartían as clases.
Comezou a súa carreira investigadora traballando gratis na facultade de Farmacia con Santos Ruiz, o único catedrático de Bioquímica que entón se achaba en España. Ao mesmo tempo, daba clases de ciencias nun colexio de ensino primario e gañou así o seu primeiro soldo. En 1950 conseguiu unha bolsa que lle permitiu comezar a súa tese doutoral que leu finalmente en 1954. Antes de finalizala coñeceu a Alberto Sols co que realizou numerosas investigacións e co que escribiu artigos, entre outras, para a prestixiosa revista Nature.
En 1956 conseguiu por oposición o posto de colaboradora no CSIC; en 1960 a praza de investigadora e en 1962 a de profesora de investigación. Posteriormente, foi nomeada catedrática ad honorem na facultade de Medicina da recentemente creada Universidade Autónoma de Madrid. Ademais de ser pioneira na investigación bioquímica en España, foi tamén impulsora de que esta disciplina se integrase dentro dos plans de estudos de medicina, xa que numerosas investigacións (moitas realizadas por ela) concluían que as enzimas tiñan un papel determinante para o diagnóstico de certas patoloxías.
En 1981, foi destinada a coordinar a investigación da síndrome do aceite tóxico, sendo un ano máis tarde presidenta da Comisión Asesora de Toxicoloxía. Continuou dirixindo teses e dando clases até a súa xubilación aos 70 anos.
En 2018 foi incluída na A Táboa Periódica das Científicas para conmemorar o Ano Internacional da táboa periódica dos elementos, ao celebrarse en 2019 o 150º aniversario da publicación de Dmitri Mendeleiev. esquerda|miniatura|Dra. Gertrudis de la Fuente en 1981.
Investigacións
Gertrudis de la Fuente é principalmente coñecida polo seu traballo como coordinadora da comisión encargada polo goberno para a investigación da enfermidade da colza, aínda que non foi a única investigación que realizou ao longo da súa carreira. Tamén levou a cabo diversos proxectos sobre enzimas, patoloxía molecular e metabolismo dos azucres.
Síndrome Tóxica
A Enfermidade da Colza foi unha intoxicación masiva sufrida en España en 1981. Causada pola desnaturalización de aceite de colza con fins industriais que terminou no mercado para consumo humano, a síndrome afectou a máis de 20 000 persoas, deixando máis de 1100 vítimas mortais.
A investigación que dilucidou aquilo que causaba a síndrome durou aproximadamente 40 días. Ao longo deste período de tempo tivéronse en conta unha gran cantidade de hipótese, deixando como válida a do aceite de colza proveniente de Francia con fins industriais.
Fernando López Mantiñán
Fernando López Mantiñán, nado en Rutis (Culleredo) o 13 de febreiro de 1909 e finado na Coruña o 17 de febreiro de 1978, foi un carpinteiro e sindicalista galego.
Traxectoria
Carpinteiro. Afiliado á CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Posto en liberdade pouco despois, foi detido novamente en marzo de 1937 no intento de fuxida do Portiño no Monte de San Pedro. Xulgado en consello de guerra na Coruña o 5 de xuño, foi condenado a cadea perpetua. Concedéronlle a prisión atenuada en xuño de 1940. Militou na clandestinidade na CNT, formou con Juan García Durán e Félix Álvarez Arganzúa o primeiro comité clandestino da CNT da Coruña do que foi secretario. Logo foi nomeado tesoureiro do primeiro comité rexional galego da CNT. Foi reclamado polo Xulgado Militar da Coruña en novembro de 1945, e polo Xulgado Militar de Vigo en xullo de 1947. Logrou escapar da onda de detencións e marchou a Cádiz, onde embarcou para Tánxer. Nos primeiros anos cincuenta estaba no Senegal e cara a 1953 emigrou a Australia, instalándose en Camberra e deixando a militancia na CNT. Retornado a Galicia en 1969, foi arrestado en Tui, pero foi liberado ao pouco tempo.
Vida persoal
Casou con Felicidad Monroy Ramos e foi pai de Fernando e Ricardo López Monroy.
Praza Alonso de Fonseca
A Praza Alonso de Fonseca é unha praza medieval situada no centro histórico da cidade de Pontevedra, diante da Basílica de Santa María a Maior.
Orixe do nome
A praza recibe o seu nome do arcebispo Alonso de Fonseca, que foi nomeado párroco da antiga igrexa de Santa María de Pontevedra a principios do século XVI, durante o Renacemento. Alonso de Fonseca promoveu a construción, financiada polo Gremio de Mareantes, da nova basílica de Santa María, que conserva na súa memoria na parte posterior un escudo coas cinco estrelas dos Fonseca.
Myosotis ramosissima
A Myosotis ramosissima é unha planta herbácea anual ou bienal nativa de Europa, onde medra de maneira silvestre en terreos arenosos, en especial preto da costa. miniatura|Ilustración. miniatura|Flores.
Praza Alonso de Fonseca
Historia
Na Idade Media Pontevedra contaba cunha praza dentro do primitivo recinto amurallado xunto a unha das igrexas máis relevantes da vila, unha igrexa románica que foi substituída séculos despois pola basílica de Santa María a Maior. Esta zona na cota máis alta do centro histórico foi o núcleo da antiga Pontevedra, onde naceu a cidade. Esta praza era un espazo aberto coñecido xa desde o século XIII co nome de praza da Eyra ou campo da Eyra.
Na Pontevedra baixo medieval a praza converteuse no atrio e cemiterio de Santa María. Posteriormente esta praza foi lugar de reunión para a Confraría do Corpo Santo (fundada no século XIII) do gremio de Mareantes, que financiaron co seu traballo a construción da Basílica de Santa María a Maior. A construción da nova basílica cambiou radicalmente o aspecto da praza, dominada pola presenza do templo, da Casa Reitoral e da Fortaleza e das Torres Arcebispais. En 1778 procedeuse á apertura dunha xanela lateral na fortaleza arcebispal que daba á praza de Santa María. En 1873 as torres arcebispais foron demolidas, cambiando o aspecto das inmediacións da praza.
En 1954 (despois de pasar por varios lugares dos arredores) instalouse no centro da praza un cruceiro gótico flamíxero do século XVI que procedía da antiga capela de Santiago do Burgo, situada antes de ser demolida á beira da ponte do Burgo.
Myosotis ramosissima
Descrición
É unha herba erecta, de até 30 cm de altura, co talo de sección circular e pubescente. As follas basais forman unha roseta; as distais son alternas, ovadas a espatuladas, pubescentes, Na primavera florece producindo inflorescencias cimosas e elongadas de floreciñas azuis, raramente brancas coa marxe azul, coa corola pentámera, de non máis de 2 mm de lonxitude. O froito é un aquenio de paredes moi duras, monoseminado; a semente é parda e ovoide, co ápice agudo.
Hábitat e distribución
Medra de maneira silvestre en Europa en terreos arenosos e secos ou en pradarías, moitas veces preto da costa marítima. É rara salvo en Italia e nas Illas Británicas atópase protexida.
Praza Alonso de Fonseca
Historia
A praza foi coñecida durante séculos como praza de Santa María ata que en 1959 recibiu o nome do Arcebispo Alonso de Fonseca en recoñecemento ao seu labor na cidade.
Myosotis ramosissima
Taxonomía
Myosotis ramosissima foi descrita por Rochel ex Schult. e publicado en Oesterreichs Flora. Ein Taschenbuch auf botanischen Excursionen, ed. 2 1: 366. 1814.
Praza Alonso de Fonseca
Descrición
É unha praza de forma triangular irregular, situada nun cerro da antiga vila, peonil coma o resto do centro histórico da cidade. Está empedrada e conserva o ambiente medieval de outrora.
Está dominada pola fachada sur da Basílica de Santa María a Maior, en cuxo lateral se atopa a porta de entrada habitual ao templo. No lado este da praza atópase a Casa Reitoral de Santa María.
Myosotis ramosissima
Taxonomía
Número de cromosomas de Myosotis ramosissima (Fam. Boraginaceae) e taxóns infraespecíficos: n=24
Praza Alonso de Fonseca
Descrición
A praza está presidida no centro por un cruceiro do século XVI. Presenta na parte superior do fuste nunha cabeceira cuadrangular o escudo de Pontevedra, o escudo do arcebispo Alonso de Fonseca, dúas áncoras cruzadas e unha cuncha de vieira. Está coroado por unha cruz gótica flamíxera cos seus extremos decorados con pétalos de flores. Nela están as imaxes de Cristo por unha banda e da Virxe co Neno en brazos por outra. Ao pé da cruz sitúanse catro figuras, unha delas do Apóstolo Santiago. A tradición mandaba que as mulleres embarazadas rezasen ante o cruceiro, á beira da ponte do Burgo, despois de verter auga do río sobre o seu ventre. Ao cruceiro engadíuselle un fuste e pedestal con escaleiras en 1950. Como continuación da praza atopábase o Eirado das Torres Arcebispais (actual avenida de Santa María), onde está unha fonte de ferro do século XIX e deseño francés de 1887. No soar das derruídas Torres Arcebispais sitúase o Palacete das Mendoza, terminado en 1880 e o Palacete do antigo Sanatorio de Santa María, proxectado polo arquitecto Juan Argenti Navajas en setembro de 1946. O Eirado das Torres posuía unha función defensiva, a de evitar os danos que puidese efectuar a artillería inimiga.
Myosotis ramosissima
Taxonomía
Myosotis: nome xenérico que deriva do grego: mys, myos, que significa "ratonciño" e otos, que significa "orella", aludindo á forma da folla nalgunhas das especies do xénero.
Duo ming jin
Duo ming jin (en 奪命金) é un filme de Hong Kong de 2011 producido e dirixido por Johnnie To. Está protagonizado por Lau Ching-wan, Richie Jen e Denise Ho. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Venecia o 9 de setembro de 2011.
Myosotis ramosissima
Taxonomía
ramosissima: epíteto latíno que significa "con moitas ramas"
Praza Alonso de Fonseca
Edificios destacados
Na praza destaca a fachada sur da Basílica de Santa María a Maior. A construción da basílica foi financiada pola poderosa confraría do Gremio de Mareantes, que vivía no barrio da Moureira, aos pés da súa fachada. A basílica data do século XVI e foi construída en estilo gótico tardío e renacentista con influencias manuelinas. A fachada principal, de estilo plateresco, obra de Cornielles de Holanda e do portugués João Nobre, é o mellor exemplo de retablo en pedra de Galicia. A fachada sur, que dá á praza, destaca pola súa elaborada cristería gótica e polos seus relevos didácticos con escenas de historia sacra e fábulas, así como representacións da cidade coas súas murallas. No interior destacan as bóvedas de crucería en forma de trevo de catro follas. A basílica é chamada a perla da arte galega pola pureza dos seus elementos góticos. . Á beira da entrada da fachada sur está o Cristo da Boa Viaxe, ao que os mariñeiros acudían a encomendarse antes de partir ao mar. No lado este da praza atópase a Casa Reitoral de Santa María. É unha casa renacentista que data do século XVI e é coetánea da basílica de Santa María a Maior. Foi unha casa-torre nas súas orixes que formaba parte do primeiro complexo defensivo-relixioso de Pontevedra. Na porta destaca o arco de medio punto e cinco doelas de grandes dimensións propias do Renacemento, así como o escudo de armas na doela central coas armas dos Menelau ou Menelao. Na fachada da casa existe unha inscrición que lembra que na cidade viviu Alonso de Fonseca: ''A Don Alonso de Fonseca 1473-1534, Cura de esta feligresía, Arzobispo de Santiago y de Toledo, Patrono magnífico de Ciencias, Letras y Artes. La ciudad de Pontevedra de la que fue confesor. Año MCMLIX ''. .
No oeste da praza atópase unha casa barroca do século XVIII, en cuxa planta baixa as portas e xanelas están separadas por pilastras con capiteis clásicos..
Duo ming jin
Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 85ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Milonita
miniatura|300px|Unha milonita [[anfibolita|anfibolítica que mostra varios porfiroclastos (rotados): un claro granate vermello á esquerda da imaxe, xunto con porfiroblastos de feldespato brancos máis pequenos espallados. Localización: contacto tectónico entre o autóctono da rexión do gneis occidental e rochas alóctonas do manto de Blåhø en Otrøy, Caledónidas, Noruega central.]] miniatura|Unha milonita vista con [[microscopio petrográfico mostrando os chamados δ-clastos rotados. Os clastos mostran que o cizallamento foi dextro neste corte particular. Strona, sur dos Alpes, Italia.]] miniatura|Milonita, [[Silesia, Polonia]]
Facultade de Deseño de Pontevedra
Historia
O proceso para a implantación da Facultade de Deseño na cidade de Pontevedra púxose en marcha en outubro de 2020.
Milonita
A milonita é unha rocha metamórfica de gran fino compacta producida por recristalización dinámica dos constituíntes minerais como resultado da redución do tamaño de gran da rocha en zonas de fallas. As milonitas poden ter diversas composicións mineralóxicas. A súa clasificación está baseada na aparencia textural da rocha.
Facultade de Deseño de Pontevedra
Historia
A Facultade de Deseño de Pontevedra creouse en 2022 polo decreto 133/2022, do 7 de xullo, no seu artigo 1. Segundo o citado decreto a facultade poderá albergar á parte do grao en deseño, outras futuras titulacións, tanto de grao como de máster, relacionadas co ámbito do deseño. Aínda que nun principio estaba previsto o comezo das clases na facultade en 2022 coa posta en marcha do grao en Deseño, aprazouse finalmente por atraso nos trámites administrativos para o curso académico 2023-2024.
Milonita
Formación
As milonitas son rochas deformadas ductilmente formadas debido á acumulación dunha gran tensión de cizallamento, en zonas de fallas dúctiles. Hai varias maneiras de explicar a formación das milonitas, pero hai un acordo xeral de que debe ocorrer unha deformación plástica cristalina e que a fractrura e o fluxo cataclástico son procesos secundarios na formación das milonitas. En realidade, non se produce unha abrasión mecánica dos grans do mineral por trituración, aínda que orixinalmente pensábase que era un proceso esencial para formar as milonitas, cuxo nome procede do grego μύλος mylos, 'moer'. As milonitas fórmanse a profundidades de non menos de 4 km.
Facultade de Deseño de Pontevedra
Historia
A sede inicial provisional da facultade de Deseño serán as plantas do Edificio da Xunta de Galicia cedidas para uso da universidade no centro da cidade de Pontevedra, na rúa Benito Corbal, 47. Está prevista a construción dun edificio específico que acollerá a sede definitiva da facultade no barrio de Tafisa, na marxe esquerda do río Lérez, na beira oposta á que se atopa o campus da Xunqueira. Ata a construción do novo edificio no barrio de Tafisa, a docencia desenvolverase no edificio da rúa Benito Corbal e tamén nalgúns espazos compartidos na Facultade de Belas Artes como os talleres téxtiles.
Milonita
Formación
Hai varios mecanismos que se acomodan á deformación plástica cristalina. Nas rochas da codia os procesos máis importantes son a fluencia de dislocación (dislocation creep) e a fluencia por difusión (diffusion creep). A xeración de dislocación actúa incrementando a enerxía interna dos cristais. Este efecto é compensado pola recristalización por migración nos límites do gran, que reduce a enerxía interna incrementando a área do bordo dos grans e reducindo o volume dos grans, almacenando enerxía na superficie do mineral. Este proceso tende a organizar dislocacións nos bordos de subgran. A medida que se engaden máis dislocacións aos bordos dos subgrans, vaise incrementar a orientación incorrecta no bordo do subgran ata que o bordo se converte nun bordo de ángulo alto e o subgran convértese nun novo gran. Este proceso denominado por veces recristalización por rotación do subgran, funciona reducindo o tamaño medio dos grans, que se fan así máis pequenos. As difusións no bordo e no volume dos grans, que son os mecanismos esenciais na fluencia por difusión, fanse importantes a temperaturas altas e tamaños de gran pequenos. Así, algúns investigadores argumentaron que as milonitas se forman por fluencia por dislocación e recristalización dinámica, e pode ocorrer unha transición á fluencia por difusión unha vez que o tamaño do gran se reduce o suficiente. miniatura|Milonita peridotítica nun microscopio petrográfico. As milonitas desenvólvense xeralmente en zonas de cizallamento dúctil, onde están enfocados os altos graos de tensión. Son os análogos na codia profunda das fallas de fractura cataclástica que crean brechas de falla.
Facultade de Deseño de Pontevedra
Titulacións
Como estudos de posgrao a facultade acollerá o seguinte máster:
Milonita
Clasificación
<!-- Demasiado técnico e sen referencias
Facultade de Deseño de Pontevedra
Equipo decanal
O decano-comisario da facultade de Deseño é Marcos Dopico Castro.
Milonita
Interpretación
Os indicadores máis comúns do sentido do cizallamento son as fábricas C/S, os porfiroclastos asimétricos, disposicións de vetas e diques, os profiroclastos cubertos e as fibras minerais. Todos estes indicadores teñen unha simetría monoclínica que está directamente relacionada coa orientación dos eixes de tensión finitos. Aínda que estruturas como as dobras asimétricas e as boudinages tamén están relacionadas coas orientacións de eixes de tensión finitos, estas estruturas poden formarse a partir de vías de tensión distintas e non son indicadores cinemáticos fiables. -->
Cisteína protease
As cisteína proteases (ou proteases de cisteína ou cisteín proteases), tamén chamadas tiol proteases, son encimas que degradan proteínas. Estas proteases comparten un mecanismo catalítico común na que intervén un grupo tiol de cisteína nucleofílico que forma parte dunha díade ou tríade catalítica.
As cisteína proteases encóntranse comunmente en froitas, como a papaia, ananás, figos e kiwis. A proporción de protease contida adoita ser maior cando a froita está verde. De feito, os látex de ducias de familias de plantas conteñen cisteína proteases. Tamén se utilizan como ingredientes en abrandadores de carne.
Clasificación
O sistema de clasificación de proteases de MEROPS comprende 14 superfamilias (cada unha das cales contén moitas familias) e mais varias familias actualmente non asignadas (en 2013). Cada superfamilia usa a díade ou tríade catalítica nun pregamento proteico distinto, polo que representan unha evolución converxente do mecanismo catalítico.
Para as superfamilias, P indica unha superfamilia que contén unha mestura de familias de clase nucleófila e C indica cisteína proteases. Dentro de cada superfamilia, as familias desígnanse polo seu nucleófilo catalítico (e C indica cisteína proteases).
! Superfamilia !! Familias !! Exemplos C65, C66, C67, C70, C71, C76, C78, C83, C85, C86, C87, C93, C96, C98, C101
Mecanismo catalítico
miniatura|300px|Mecanismo de reacción da clivaxe dun [[enlace peptídico mediado por unha cisteína protease.]]
O primeiro paso do mecanismo de reacción polo cal as cisteína proteases catalizan a hidrólise de enlaces peptídicos é a protonación dun tiol dunha cisteína no sitio activo do encima por un aminoácido adxacente cunha cadea lateral básica, xeralmente un residuo de histidina. O seguinte paso é un ataque nucleofilico polo xofre aniónico da cisteína desprotonado sobre o carbono do carbonilo do substrato. Neste paso, libérase un fragmento do substrato cun extremo amino-terminal, o residuo de histidina da protease é restaurado á súa forma desprotonada e fórmase un enlace intermediario tioéster que une o novo carboxilo terminal do substrato ao tiol da cisteína. Por tanto, estes encimas tamén se denominan tiol proteases. O enlace tioéster é seguidamente hidrolizado para xerar un resto de ácido carboxílico no fragmento restante do substrato, mentres que se rexenera o encima libre.
Importancia biolóxica
As cisteína proteases desempeñan unha función multifacética, intervindo virtualmente en todos os aspectos da fisioloxía e desenvolvemento. Nas plantas son importantes no crecemento e desenvolvemento e na acumulación e mobilización de proteínas almacenadas, como ocorre nas sementes. Ademais, está implicadas en vías de sinalización e na resposta a estreses bióticos e abióticos. En humanos e outros animais, son responsables da senescencia e apoptose (morte celular programada), nas respostas inmunes de MHC de clase II, procesamento de prohormonas e na remodelación da matriz extracelular importante para o desenvolvemento óseo. A capacidade dos macrófagos e outras células de mobilizar cisteína proteases elastolíticas nas súas superficies en condicións especiais pode tamén orixinar unha degradación acelerada de coláxeno e elastina en sitios de inflamación e en doenzas como a aterosclerose e o enfisema. Varios virus (como o da polio e a hepatite C) expresan o seu xenoma completo como unha soa poliproteína masiva e usan unha protease para cortala en unidades funcionais (por exemplo a protease TEV).
Regulación
As proteases sintetízanse xeralmente como proteínas precursoras grandes chamadas cimóxenos, como os precursores das serina proteases tripsinóxeno e quimotripsinóxeno e o precursor da aspartico protease pepsinóxeno. A protease é activada pola eliminación dun segmento ou proteína inhibitorio. A activación ocorre unha vez que a protease se entrega nun compartimento intracelular específico (por exemplo, o lisosoma) ou no ambiente extracelular (por exemplo a cavidade do estómago). Este sistema impide que a célula que produce a protease sexa danada polo propio encima.
Os inhibidores das proteases adoitan ser proteínas con dominios que entran ou bloquean un sitio activo da protease para impediren o acceso do substrato. Na inhibición competitiva, o inhibidor únese ao sitio activo, o que impide a interacción encima-substrato. Na inhibición non competitiva, o inhibidor únese a un sitio alostérico, o que altera o sitio activo e faino inaccesible para o substrato.
Exemplos de inhibidores das proteases son: