cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mercadoría perigosa
miniatura|Adestramento dunha situación de perigo tóxico. As mercadorías perigosas son materias ou obxectos que presentan risco para a saúde, para a seguridade ou que poden producir danos no medio ambiente, nas propiedades ou ás persoas. A estremeira mercadoría perigosa utilízase no ámbito do transporte; nos ámbitos de seguridade para a saúde ou etiquetado utilízase o termo substancia ou preparado perigoso.
Clasificación
Todas as mercancías perigosas están clasificadas atendendo ás súas características químicas e ao seu grao de perigosidade. Existen trece clases diferentes.
Clase 1: Materias e obxectos explosivos
Son materias ou obxectos que, debido a unha reacción química, poden desprender gases a unha temperatura ou velocidade que poden producir danos; ou materias que poden producir reaccións exotérmicas.
Dentro desta clase as materias, os obxectos subdivídense en función do risco de explosión en masa, de proxección ou de incendio.
Exemplos: Lumes artificiais, bengalas, bombas, foguetes, municións, mechas, detonadores.
Clase 2: Gases
Son materias que a presión normal e 20 °C atópanse en estado gasoso ou ben cunha presión de vapor superior a 3 bares a 50 °C. Os gases poden presentarse licuados, comprimidos ou refrixerados.
En función das súas propiedades poden clasificarse como asfixiantes, comburentes, inflamables ou tóxicos. En virtude desta clasificación establécense tres divisións.
2.1 Gases inflamables, isto é, gases que poden inflamarse en contacto cunha fonte de calor. Ex. propileno, etano, butano.
2.2 Gases non inflamables non tóxicos, son gases que, ou ben, desprazan o osíxeno producindo asfixia ou teñen características comburentes. Ex. osíxeno, helio.
2.3 Gases tóxicos, poden producir, por inhalación, efectos agudos ou crónicos ou irritantes, e aínda a morte. Os gases tóxicos poden, ademais, ser inflamables, corrosivos ou comburentes. Ex. cloro.
Clase 3: Líquidos inflamables
Son líquidos cun punto de inflamación máximo de 60 °C. Estas materias poden presentar, ademais, características tóxicas ou corrosivas. Ex. tolueno, augarrás, gasolina.
Clase 4.1: Materias sólidas inflamables, materias autorreactivas e materias explosivas desensibilizadas sólidas
Son materias ou obxectos que se inflaman con facilidade (por ex. por frotamiento, materias pulvurentas en contacto con fontes de calor); ou materias inestables que poden experimentar reaccións de descomposición exotérmicas. Ex. nitratos.
Clase 4.2: Materias que poden experimentar inflamación espontánea
Son materias que en contacto co aire poden quentarse ou inflamarse e arder. Ex. fósforo branco.
Clase 4.3: Materias que en contacto coa auga desprenden gases inflamables
Son materias ou obxectos que, en contacto coa auga reaccionan desprendendo gases inflamables ou que poden formar mesturas explosivas co aire. Ex. bario, calcio.
Clase 5.1: Materias comburentes
Son líquidos ou sólidos que poden provocar ou favorecer a combustión (en xeral dan lugar a reaccións que desprenden osíxeno) doutras materias. Ex. nitrato amónico, permanganato sódico.
Clase 5.2: Peróxidos orgánicos
Son materias derivadas do peróxido de hidróxeno (auga osixenada), no cal un ou dous dos átomos de hidróxeno son substituídos por radicais orgánicos.
Clase 6.1: Materias tóxicas
Materias que, en cantidades relativamente pequenas, que poden danar á saúde do ser humano ou causar a súa morte por inhalación, absorción cutánea ou inxestión. Ex. metanol, cloruro de metileno.
Clase 7: Materias radioactivas
Son obxectos ou materias que conteñen radionúcleos.
Clase 8: Materias corrosivas
As materias ou obxectos que, por contacto, danan o tecido epitelial da pel ou as mucosas; ou que poden dar lugar a danos noutras mercancías ou en propiedades en caso de derramo. Ex. ácido sulfúrico, hipoclorito sódico.
Clase 9: Materias e obxectos que presentan perigos diversos
Son materias que supoñen algún tipo de perigo non contemplado entre os anteriores: dioxinas, pos finos que poden provocar danos nas vías respiratorias, pilas de litio, materias perigosas para o medio ambiente... Dentro desta categoría a mercadoría máis común é o Xeo seco (CO2, dióxido de carbono) que se usa para refrixerar diversos produtos.
Condicións de transporte
Co fin de realizar un transporte seguro e de eliminar ou minimizar os riscos derivados destas materias, as diversas lexislacións establecen unha serie de condicións mínimas que deben cumprirse en calquera operación de carga, descarga ou transporte.
En xeral todas as lexislacións establecen as mercancías que se poden, ou non, transportar e as cantidades máximas; as características e homologacións requiridas ós embalaxes e ós vehículos; a formación das persoas intervenientes; o etiquetado e a documentación e as condicións de seguridade requiridas.
Lexislación Internacional sobre Transporte de Mercadorías Perigosas
O transporte de mercadorías perigosas realízase baixo o amparo de cinco regulamentos ou acordos internacionais, en función do medio de transporte utilizado.
As cinco lexislacións son moi semellantes, aínda na propia estrutura dos textos. Actualmente estase tendendo a unha integración de todos os códigos. Polo momento existe o recoñecemento mutuo da documentación, de embalaxes e/ou etiquetas co fin de permitir ou facilitar transportes multimodais.
Bergedorf
Bergedorf (en Baixo saxón: Bardörp) é un distrito situado na parte sueste da cidade Hanseática de Hamburgo con 119.185 habitantes (2008). É o máis grande (en superficie) dos sete distritos da cidade.
Barrios
Os barrios de Bergedorf son: miniatura|centro|300px|Pequeno porto en Bergedorf
Supervixens
Supervixens é unha película estadounidense de 1975, dirixida, escrita e producida por Russ Meyer.
É unha historia dun triángulo amoroso convertido nun cuadrángulo. Nela aparecen os actores usuais de Meyer, como Charles Napier, Uschi Digard e Haji. Ademais, aparece Shari Eubank (que só filmou outra película co director), e Christy Hartburg, na súa única aparición con Meyer.
Sinopse
Clint vai a relaxarse a un club de alterne, onde o atende SuperHaji (Haji). Ela ofrécella a chave da súa habitación para que a espere alí, pero el, novamente, rexeita a súa proposta. Namentres, SuperAngel leva á cama ó axente da policía que a atendera, Harry Sledge, atractivo pero impotente. Despechado polos insultos de SuperAngel mofándose del, acaba asasinándoa e prendendo lume á casa. Ao saber o xefe de Clint do asunto, e pensando que fora o seu empregado quen a matara, vai falar con el, pero este dille que non sabe nada, e deciden que debe escapar.
Fai dedo para dirixirse ó oeste. Recólleno unha parella nova, e ela, SuperCherry (Sharon Kelly), faille propostas sexuais. Clint rexéitaas, e solicita baixar. O mozo, enfadado porque rexeitou á súa moza, dálle unha malleira. Tras roubarlle os cartos que lle deixara o xefe, déixano tirado na beiravía.
Clint é salvado por un vello granxeiro, que vive coa súa muller, unha moza ninfómana austríaca que muxe as vacas, SuperSoul (Uschi Digard). Logo de deixar extenuado ó seu marido, peta na porta de Clint á noite. Espida, ponse sobre el na cama, coa intención de violalo. Desiste, pero outro día conségueo na palleira, onde os descobre o marido. Clint ten que escapar correndo, e chega a un motel.
Alí traballa SuperVixen. Ela e Clint convértense en parella, traballando felices na gasoliñeira. Pero chega o policía que matara a SuperAngel, que o recoñece, e decide matalos ós dous.
Comentarios
A batalla final é unha recreación das pelexas do Correcamiños co Coiote na serie de debuxos animados.
Meyer incluíu moitas bromas habituais entre os veteranos da segunda guerra mundial, con referencias á Alemaña nazi.
Thank Your Lucky Stars
Thank Your Lucky Stars é o sexto álbum da banda estadounidense de dream pop Beach House, publicado o 16 de outubro de 2015 a través dos selos Sub Pop e Bella Union. Foi co-producido polo grupo e Chris Coady, e editado menos de dous meses despois que o seu anterior traballo, Depression Cherry. Thank Your Lucky Stars foi anunciado inesperadamente nove días antes do seu lanzamento a través da conta de Twitter da banda.
Carlos Iturraspe
Carlos Iturraspe Cuevas, nado en Donostia o 10 de xuño de 1910, foi un futbolista e adestrador de fútbol español. Xogaba de centrocampista.
Santiago Morán Cisneros
Traxectoria
Fillo de Santiago Morán, pintor de cámara de Filipe III, e da súa segunda esposa, Catarina de Cisneros, parece probable que se formase no taller paterno, como podería comprobarse na Presentación da Virxe no templo, depósito do Museo do Prado no Museo de San Telmo de San Sebastián, obra que, pese a estar asinada en 1654, manifesta características propias da pintura de principios de século, coa descrición minuciosa do vestido da Virxe.
A primeira noticia documentada deste pintor é a súa sinatura en 1634, xunto con outros pintores, comprometéndose por si e «os que serán de aquí adiante» a sacar en procesión o paso das Sete Dores na procesión de Venres Santo, orixe dun longo preito que enfrontaría ao gremio de pintores de Madrid por cuestións de honra profesional. Aínda en 1662 afectaríalle unha das últimas rabexadas dese preito, cando foi designado para sacar o paso ao negarse a facelo polas súas moitas obrigacións Francisco Rizi, a quen lle correspondía. En 1658 casou a súa filla, dona María González Muñiz, con don Agustín Muñoz de Rojas. O título do xenro, cabaleiro da Orde Imperial Anxélica de San Xurxo, e as elevadas cantidades achegadas como dote, indican que o pintor gozaba dunha posición social e económica respectable. En 1663 debía de encontrarse gravemente enfermo, pois ditou o seu testamento en Valladolid, pero en 1670 publicáronse as Tres últimas Musas Castelás de Francisco de Quevedo con estampas de Marcos Orozco segundo debuxos proporcionados por Morán, e en 1673 asinou o San Pedro liberado polo anxo da igrexa de San Pedro de Ávila.
Na produción de Morán destacan os tres lenzos de historias mercedarias pintados para a Capela do Cristo de Rivas-Vaciamadrid, asinados en 1656: Aparición da Virxe a San Ramón Nonato, A Virxe entre San Pedro Nolasco e San Ramón Nonato e Cristo levando o viático a San Ramón Nonato'', de color lixeira e unha preocupación espacial nova que puido ter tomado de Velázquez.
Fez
Fez (فـاس [Fās], en árabe, Fès en francés) é a terceira cidade de Marrocos, despois de Casablanca e Rabat. Segundo o censo de 2014 a cidade conta cunha poboación de 1 112 072 habitantes.
Premio Estatal da URSS
miniatura|150px|dereita|Medalla do Premio Stalin nun [[Selo postal|selo]]
Fez
A cidade de Fez é a capital do islam en Marrocos, da rexión de Fez-Bulmán e da prefectura de Fez. Sita na rexión antigamente chamada Hispania Nova.
Premio Estatal da URSS
O Premio Estatal da URSS ( en ruso Госуда́рственная пре́мия СССР) foi un honor estatal da Unión Soviética establecido polo Comité Central do PCUS o 9 de setembro de 1966, como continuación do Premio Estatal Stalin que se outorgou entre 1941 e 1954. Logo da desaparición da URSS tomou o seu lugar o Premio Estatal da Federación Rusa. Conferíase anualmente en tres graos: 1º, 2º e 3º a individuos nos campos da ciencia, matemáticas, literatura, arte e arquitectura para honrar os logros máis salientables que supuxeran un avance para a Unión Soviética ou para a causa do socialismo.
Fez
Xunto a Marrakech, Mequinez e Rabat conforma parte das cidades imperiais. É considerada como o centro relixioso e cultural de Marrocos. A súa universidade, famosa polo estudo do árabe e da relixión, convértena nun punto de paso para gran número de estudantes marroquís.
A cidade está dividida en tres zonas, Fez el-Bali, a zona antiga, dentro das murallas, Fès el-Jdid, a zona nova, onde está a Mellah, o barrio xudeu, e a Ville Nouvelle (Vila Nova), a zona francesa no noroeste da cidade. A medina de Fez el-Bali, a maior das dúas da cidade, é a maior zona peonil do mundo, e foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 1981.
Monumentos, edificios representativos e lugares de interese
200px|miniatura|Vista de Fez. miniatura|200px|Palacio real de Fez. A medina é Patrimonio da Humanidade desde 1981.
Produto
Un produto é calquera cousa producida (manufactura) por un proceso natural ou por unha actividade humana. Especificamente pode referirse a:
HomoloGene
HomoloGeneé unha ferramenta do Centro Nacional para a Información Biotecnolóxica (NCBI) que é utilizada como sistema de detección automática de homólogos (similitude atribuible á descendencia dun antepasado común) entre os xenes anotados de varios xenomas eucariotas completamente secuenciados.
O procesamento que fai HomoloGene consiste na análise de proteínas dos organismos con entrada. As secuencias compaáranse por medio de blastp, despois emparéllanse e agrúpanse utilizando unha árbore taxonómica construída a partir da similitude de secuencias, na que os organismos máis estreitamente relacionados se emparellan primeiro e logo engádense os seguintes á árbore. As aliñacións de proteínas asígnanse ás súas secuencias de ADN correspondentes; logo, as distancias métricas tales como as de Jukes & Cantor (1969) ou a taxa Ka/Ks tamén se poden calcular.
As secuencias emparéllanse utilizando un algoritmo heurístico para maximizar a puntuación global nunha coincidencia bipartita (véxase grafo bipartito completo), máis que a nivel local. E logo,calcúlase a significación estatística de cada parella. En cada posición realízanse puntos de corte e establécense valores de Ks para evitar falsos ortólogos cando sexan agrupados; ademais, os parálogos son identificados pola busca de secuencias entre as especies máis relacionadas.
Interface
HomoloGene está vinculada a todas as bases de datos Entrez e baséase ademais en información de homoloxía e fenotipo das seguintes ligazóns:
Pobo keta
miniatura|190px|Un ienisei-ostiak (keta) fotografado en 1913. Os ketas (en ruso Кеты, en keta Ostigan) son un pobo ieniseiano que habita en Siberia. Durante o imperio Ruso foron chamados ostiaks, sen diferencialos doutros pobos siberianos. Posteriormente coñecéronse como ostiaks ienisei porque vivían na conca media e inferior do río Ienisei no kai de Krasnoiarsk de Rusia.
Os modernos ketas vivían ao longo do tramo medio oriental do citado río antes de seren asimilados politicamente por Rusia entre os séculos XVII e XIX. Segundo o censo do ano 2010 había 1 220 ketas en Rusia.
Historia
Crese que os keta son os únicos sobreviventes dun pobo nómade antigo que se cre que viviu orixinariamente en toda a zona central e meridional de Siberia. Na década de 1960 os yugh foron distinguidos como un grupo separado, aínda que similar. Os ketas de hoxe son descendentes das tribos de pescadores e cazadores da taiga da rexión do Ienisei, que adoptaron algunhas das formas culturais das tribos de fala keta orixinarios do sur da Siberia. As tribos máis antigas dedicáronse a cazar, pescar e incluso a gandaría nas zonas do norte.
Os ketas foron incorporados ao estado ruso no século XVII. Os seus esforzos para resistiren foron inútiles, xa que os rusos deportáronos a diferentes lugares para romperen a súa resistencia. Isto tamén separou o seu sistema social patriarcal estritamente organizado e o seu xeito de vida desintegrouse. O pobo keta tiña grandes débedas cos rusos. Algúns morreron de fame, outros de enfermidades introducidas de Europa. No século XIX, os ketas xa non podían sobrevivir sen o apoio alimentario do estado ruso.
No século XX, os soviéticos forzaron a colectivización dos ketas. Foron recoñecidos oficialmente como ketas (en lugar ienisei-ostiak) na década de 1930 cando a Unión Soviética comezou a aplicar a política de autodefinición con respecto aos pobos indíxenas. Con todo, as tradicións dos ketas seguiron a seren suprimidas, e desicentivouse a iniciativa propia. A colectivización completouse na década de 1950, sendo forzados os ketas a adoptaren o estilo de vida e a lingua rusa.
A poboación dos ketas mantívose relativamente estábel desde 1923. Segundo o censo de 2002, había 1 494 ketas en Rusia, comparados cos 1 200 no censo de 1970. Hoxe os ketas viven en pequenas aldeas ao longo das ribeiras do Ineisei, e xa non son nómades. Hai tamén un pequeno grupo de 37 ketas en Ucraína (censo de 2001).
Anuchin divide os ketas en tres tipos físicos: ario, turco e mixto; Sinel'nikov critica isto.
Lingua
O keto, anteriormente coñecido como ienisei ostiak, é unha lingua illada siberiana, a última supervivente da familia de linguas ieniseianas.
Houbo intentos por expertos soviéticos de estableceren unha relación entre a lingua keta e o burushaski, e mesmo coas linguas sino-tibetanas. Pero a maioría dos autores inclúeno na suposta familia das linguas dené-caucasianas.
Unión Deportiva Somozas
A Unión Deportiva Somozas é un club de fútbol galego das Somozas, na provincia da Coruña. Actualmente xoga no Grupo 1 da Terceira División RFEF.
Estadio
O Somozas xoga no Campo Municipal de Pardiñas, con capacidade para unhas 1.000 persoas.
Cancro colorrectal
O cancro colorrectal, tamén chamado cancro de colon, inclúe calquera tipo de neoplasias do colon, recto e apéndice. Pénsase que moitos dos casos de cancro colorrectal nacen dun pólipo adenomatoso no colon. Estes crecementos celulares en forma de fungo son usualmente benignos, pero de cando en vez vólvense cancerosos co tempo. Na maioría dos casos, o diagnóstico do cancro localizado é por colonoscopia. O tratamento é polo xeral cirúrxico, e en moitos casos é seguido por quimioterapia. Os sinais e síntomas poden incluír sangue nas feces, alteracións nos movementos intestinais, perda de peso e sensación permanente de cansazo.
Factores de risco
O risco de contraer cancro de colon nos Estados Unidos é de ó redor do 7%. Certos factores aumentan o risco de que unha persoa desenvolva esta enfermidade, entre eles:
Primeira división española 2004/05
A tempada da primeira división española 2004/05 de fútbol comezou o 28 de agosto de 2004 e concluíu o 29 de maio de 2005. O campión foi o FC Barcelona, que conseguiu matematicamente o título a falta de dúas xornadas por disputar, rompendo así unha seca de seis tempadas sen gañar o título, e establecendo ademais a marca de puntuación na liga de 20 equipos, con 84 puntos. As revelacións da tempada foron o Villarreal CF e o Real Betis, que conseguiron a súa primeira clasificación para a Liga de Campións da UEFA. O Levante UD, o CD Numancia e o Albacete Balompié descenderon á segunda división española.
Participantes e estadios
Tomaron parte na competición vinte equipos, incluíndo un debutante na categoría, o Getafe Club de Fútbol.
Lenda
PX = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos
Trofeo Pichichi
O uruguaio Diego Forlán, debutante na liga española, converteuse no primeiro futbolista do Villarreal CF en gañar o Trofeo Pichichi ao máximo goleador do torneo, ademais de obter a Bota de Ouro como mellor anotador das ligas europeas polas súas 25 dianas. O dianteiro do Villarreal, contra prognóstico, logrou superar nun gol a Samuel Eto'o, grazas a un refacho final no que conseguiu cinco goles nas dúas últimas xornadas, nas que o camerunés non logrou anotar.
A pesar de todo, o trofeo estivo marcado pola controversia, xa que na 24ª xornada o xornal Marca concedeu a Deco un gol que, segundo a acta arbitral do partido, foi anotado por Eto'o. miniatura|170px|dereita|Diego Forlán foi [[Trofeo Pichichi|Pichichi e Bota de Ouro europea.]]
Trofeo Zamora
Víctor Valdés, guardamenta do campión de liga, o FC Barcelona, gañou por primeira vez na súa carreira o Trofeo Zamora como porteiro menos goleado do torneo. Para optar ao premio foi necesario disputar 60 minutos en, como mínimo, 28 partidos. miniatura|170px|dereita|[[Víctor Valdés defendeu a portería do campión.]]
Peibás, Antas de Ulla
San Lourenzo de Peibás é unha parroquia que se localiza no concello de Antas de Ulla. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 72 habitantes (44 mulleres e 28 homes), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 82 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 47 habitantes, sendo 23 homes e 24 mulleres.
HMS Boadicea (1908)
O HMS Boadicea foi o primeiro barco dos cruceiros de exploración da clase Boadicea, e serviu na Royal Navy británica. Foi construído no estaleiro Pembroke Dockyard, posto na grella o 1 de xuño de 1907, botado o 14 de maio de 1908 e asignado en xuño de 1909.
Julian Schwinger
Julian Seymour Schwinger, nado o 21 de febreiro de 1918 e finado o 16 de xullo de 1994, foi un físico teórico norteamericano. Formulou a teoría de renormalización e predixo o fenómeno dos pares electrón-positrón coñecido como o efecto Schwinger. Compartiu o Premio Nobel de Física en 1965 polo seu traballo na electrodinámica cuántica (QED), xunto con Richard Feynman e Shinichiro Tomonaga.
Traxectoria
Schwinger naceu en Nova York e estudou no City College of New York. Despois foi transferido á Universidade de Columbia, onde recibiu a súa B.A. (graduación) en 1936 e o seu Ph.D. (doutoramento, supervisado por Isidor Isaac Rabi) en 1939. Traballou na Universidade de California, Berkeley (con Robert Oppenheimer) pasando loga á Universidade de Purdue.
Durante a segunda guerra mundial Schwinger traballou no Laboratorio de Radiación do MIT, dando o soporte teórico para o desenvolvemento do radar. Intentou aplicar o seu coñecemento como físico nuclear ós problemas de enxeñaría do electromagnetismo, e chegou ós resultados da dispersión nuclear. De resultas, Schwinger comezou a aplicar o seu coñecemento da radiación á física cuántica.
Logo da guerra, Schwinger deixou Purdue pola Universidade Harvard, onde ensinou dende 1945 a 1972. Casou en 1947. Durante este tempo, desenvolveu o concepto de renormalización, que explicaba o Efecto Lamb no campo magnético do electrón. No seu estudo das partículas elementais,chegou á conclusión de que os neutrinos poden pertencer a múltiples variedades, asociadas cos tipos de leptóns como o electrón e o muón, o que foi verificado experimentalmente en anos recentes.
Na súa longa carreira, non conforme coa complexidade doutras explicacións dos experimentos con partículas elementais, Schwinger desenvolveu a teoría fonte. Schwinger deixou Harvard en 1972 por unha posición na Universidade de California, Los Ángeles onde continuou co seu traballo na source theory, ata a súa morte.
Schwinger e Feynman
Como físico famoso, Schwinger foi comparado ocasionalmente con outro lendario físico da súa xeración, Richard Feynman. Schwinger fixo física dun xeito máis matemático, especialmente na Teoría cuántica de campos. Por contraste, Feynman foi máis intuitivo e o seu seguido diagrama de Feynman aproxímase a QFT. Schwinger discrepou cos diagramas de Feynman ata rexeitalos completamente nas súas clases.
Metabolito
Un metabolito  ou metabólito é un composto orgánico intermediario ou produto do metabolismo. O termo resérvase xeralmente para moléculas orgánicas pequenas ou para monómeros, por oposición ás macromoléculas. Así, a glicosa é un metabolito, contrariamente ao glicóxeno, que é un polisacárido de elevado peso molecular. O termo úsase principalmente en bioquímica, bioloxía celular e farmacoloxía.
Os metabolitos orixínanse uns a partir dos outros en cadeas de reaccións chamadas vías metabólicas, catalizadas por encimas. O metaboloma é o conxunto de metabolitos da célula, que forma unha ampla rede de rutas metabólicas interrelacionadas. Diversas enfermidades xenéticas poden facer que non funcione correctamente un encima dalgunha vía metabólica e se acumule algún metabolito desa vía, o que produce os síntomas ou serve para o diagnóstico.
Os metabolitos xeralmente permanecen dentro das células, pero tamén poden ser expulsados ao exterior. Os metabolitos dos tóxicos inhalados, inxeridos ou dispersados no medio son de interese para os toxicólogos, ecotoxicólogos e ecólogos, porque son indicadores de contaminación ou porque a súa toxicidade pode ser maior ca a da molécula da que proceden, como ocorre con certas moléculas químicas, como por exemplo o monometil mercurio ou o dimetilmercurio, que son máis tóxicas e bioacumulables ca o propio mercurio metálico puro. En certos casos ignórase se certas moléculas problemáticas atopadas no solo, aire e auga son simples residuos de degradación física (por efecto dos raios ultravioleta, por exemplo) ou se se trata de verdadeiros produtos metabólicos dos seres vivos.
Os metabolitos derivados dun composto químico, xa sexa este celular ou un fármaco administrado, fórmanse durante os procesos bioquímicos de transformaciòn, degradación e eliminación dese composto dentro da célula. A taxa de degradación dun composto é un importante determinante da duración e intensidade da súa acción. Estudar os metabolitos dun composto farmacéutico, é unha parte importante das investigacións para descubrir novos fármacos, que permite comprender os posibles efectos secundarios indesexados que orixina.
Clasificación
Distínguese entre metabolitos primarios e secundarios.
Jay Ajayi
Jay Ajayi, nado o 15 de xuño de 1993 en Londres, Reino Unido, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de running back para os Philadelphia Eagles da National Football League (NFL). Formado na Universidade de Boise State, foi elixido no Draft da NFL de 2015 no posto número 149 polos Miami Dolphins. No ano 2017 foi seleccionado por primeira vez para o Pro Bowl.
Dodge Viper
O Dodge Viper é un coche superdeportivo cun motor V10 construído por Dodge, unha subsidiaria de Chrysler. A construción do deportivo de dous asentos comezou na fábrica de New Mack Assembly no 1992, pero trasladouse á de Conner Avenue Assembly en outubro de 1995. O coche, e as súas numerosas variacións, teñen aparecido en moitos programas de televisión, videoxogos, películas, e videoclips.
Jay Ajayi
Traxectoria
Nado en Londres, Reino Unido, de pais nixerianos, mudouse no ano 2000 a Maryland, Estados Unidos, momento no que tiña sete anos. Posteriromente, mudáronse a Texas, onde acudiu ao Instituto Frisco. Alí xogou ao fútbol americano, onde como sénior correu 2.240 iardas e fixo 35 touchdowns. Tamén formou parte do equipo track & field do equipo campión do distrito como membro dos 4 x 400 m (3:21.75), 4 × 200 m (1:29.44) e 4 × 100 m (42.86). Tras acabar o instituto acudiu á Universidade de Boise State, onde en tres anos correu 3.796 iardas e fixo 55 touchdowns.
Tras a súa etapa universitaria, Ajayi foi escollido polos Miami Dolphins na quinta rolda do Draft da NFL de 2015, sendo o seu posto global o 149. O 7 de maio dese mesmo ano, o equipo de Florida ofrécelle un contrato de catro anos por 2,50 millóns de dólares, incluíndo unha bonificación pola sinatura de 220.813. Na temporada 2016 axuda ao seu equipo a disputar os Playoffs, aínda que acaban por perder ante os Pittsburgh Steelers na rolda wildcard. Tras acabar a temporada foi escollido para a Pro Bowl como membro do equipo a AFC.
Dodge Viper
Véxase tamén
200px|miniatura|Motor [[V10.|esquerda]]
Kakamigahara
Kakamigahara (各務原市, かかみがはらし, Kakamigahara-shi) é un concello da prefectura de Gifu no Xapón. Está situada ao centro da rexión de Chūbu e da rexión de Tōkai e ao sur da prefectura, no centro da illa de Honshū. Ten 87,77 km² de superficie e unha poboación de 145.479 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 1.660 h/km².
Juan Antonio Tomé Paule
Traxectoria
Trabalou como mestre de escola en Gata por dous anos e máis de corenta en Hoyos. Tamén foi correspondente do xornal estremeño HOY dende o ano 1954. Hoxe está xubilado e vive na vila de Hoyos.
Obra
A Juan Antonio gustoulle dende sempre escribir, feito que cultivou tanto en castelán como en estremeño. Ademais colaborou en distintas publicacións, salientando o seu labor para o xornal HOY. Conseguiu premios e galardóns en certames poéticos en diferentes lugares da xeografía estremeña. O seu poema Un mundo cambiáu, quizais o máis famoso, gañou o accesit da sétima edición do concurso poético "Ruta de la Plata" na categoría de fala popular.
Kakamigahara
O concello de Kakamigahara limita cos concellos de Kasamatsu, Ginan, Gifu, Seki, Sakahogi (son da prefectura de Gifu); Ichinomiya, Kōnan, Fusō e Inuyama (son da prefectura de Aichi).
Guerra civil de Navarra
A Guerra Civil de Navarra iniciouse en 1451, dez anos logo da morte da raíña Branca I de Navarra, tras usurpar a coroa o seu segundo marido Xoán II de Aragón, rei consorte, que non a cedeu ao seu fillo Carlos de Viana. Esta guerra facilitou a Conquista de Navarra polos reinos unificados de Castela e Aragón. 200px|[[Juan II de Aragón|Juan II o Usurpador|miniatura]]
Prolegómenos
Branca I casada en primeiras nupcias co rei Martín I de Sicilia e posteriormente con Xoán II que chegou ao trono de Navarra en 1425, cando Carlos xa nacera (en 1421) e xa que logo ostentaba o título Príncipe de Viana, herdeiro do trono navarro, instituído polo seu avó Carlos III.
O novo rei consorte de Navarra, irmán do rei Afonso V de Aragón, mantiña disputas cunha importante facción nobiliaria castelá que tiña o apoio do rei Xoán II de Castela e que ameazaba con arrastrar a Navarra e Aragón. Xoán II de Castela nestas disputas confiscou e repartiu entre os seus leais a herdanza dos infantes de Aragón. Xoán II de Aragón realizaría todos os esforzos posibles en apoiar a unha facción nobiliaria castelá para intentar controlar o reino castelán.
Pola súa banda a raíña Branca I procurou manterse á marxe, protexendo as súas fronteiras e mantendo un ritmo de vida como o do seu pai Carlos III. Mantivo un certo equilibrio económico con discreción. Cando morre en 1441, o trono queda nas mans de Xoán II, que sempre estaba ausente do reino, e o seu fillo o príncipe de Viana, aceptaba o cargo de lugartenente, exercendo de feito as prerrogativas rexias, como lle pedía no testamento a súa nai. Neste testamento Branca confirmou que os dereitos recaían sobre el, pero lle pediu ao príncipe de Viana que en atención á dignidade e a honra do seu pai non asumise a realeza sen o seu consentimento. Para iso fixese falta unha sintonía entre pai e fillo que non existiu.
En Navarra existían dúas faccións nobiliarias rivais, unha, os agramonteses creada a comezos do século XII con Sancho VII o Forte e a outra, os beaumonteses creada con Carlos III coa súa familia natural, que se aliou coa liñaxe máis antiga dos Luxa da Baixa Navarra. Esta rivalidade durante un longo período, teceu unha tupida trama de conflitos persoais que levarían á guerra aberta. En Navarra, de forma tradicional, non era habitual conceder aos nobres señoríos territoriais e xurisdicionais, ou se se daban era en pago a algún servizo e sen carácter hereditario, pero Carlos III modificouno e deu a posibilidade de obter estes privilexios feudais dentro do reino.
A ausencia habitual do pai Xoán II de Aragón evitou rozamentos e conflitos con Carlos de Viana que se instalou en Olite, amigo das Artes e da Letras, de contorna aristocrática e vida palaciana, como o seu avó Carlos III; os seus máis íntimos colaboradores, os Beaumont, aumentaron o seu rango.
Pola súa banda Xoán II de Aragón seguía a súa política para conseguir un bloque compacto da nobreza castelá que se enfrontase ao monarca castelán e ao seu fillo Henrique. Para iso casou en segundas nupcias con Juana Enríquez en 1444, logrando así a adhesión da súa poderosa familia, almirantes de Castela. Por contra, a Castela interesáballe desestabilizar a Xoán II, e para iso profundo nas diferenzas entre pai e fillo. Carlos fuxiu a terras alavesas e guipuscoanas, que entón pertencían a Castela, en busca da protección dos oñacinos, facción nobiliaria das terras vascas occidentais, con xefe dos seus aliados beaumonteses. O seu pai conseguiu facerlle volver ao reino, pero cando en 1451 os casteláns entraron en Navarra, en Ponte a Raíña, Carlos de Viana chegou a un acordo con eles para enfrontarse ao seu pai, iniciándose a guerra civil.
Inicio da contenda
Esta, que sería unha longa contenda, tería poucos enfrontamentos armados, consistindo en expedicións, asedios máis ou menos pasivos, destrución de colleitas e outras sabotaxes.
No mesmo outono de 1451 o príncipe e o seu capitán beaumontés, o conde de Lerín, caeron presos na batalla de Aibar. Carlos estivo preso durante case dous anos en Tafalla, Tudela, Mallén, Monroy e Zaragoza. Mentres tanto o reino foi polarizándose progresivamente. As Cortes, os organos de goberno e a administración dividíronse en dúas. Segundo expresa o historiador Lacarra, toda Navarra parecía alzada a favor do príncipe, con excepción das vilas da Ribeira de Navarra, que Don Xoán repartira entre os seus amigos e as prazas de Estella, Sangüesa e Tudela.
En 1455, ante o estancamento da situación, Xoán II convocou en Barcelona á súa filla benjamín Leonor, casada co conde Gastón IV de Foix, desheredando a Carlos de Viana, entregando a sucesión aos condes de Foix. Saltándose os dereitos da súa irmá máis vella Branca que fora repudiada e devolta a Navarra desde Castela polo príncipe Henrique. Don Carlos foise a Nápoles para solicitar a arbitraxe do seu tío Afonso V de Aragón o Magnánimo. Pero as negociacións non chegaron a frutificar, dado que o seu tío morreu en 1458, herdando, ademais Xoán II o reino de Aragón, empeorando a situación. miniatura|dereita|150px|Imaxe do príncipe de Viana dun códice aragonés
Falecemento de Carlos de Viana e a súa irmá Branca
Carlos de Viana tiña un grande apoio en Cataluña, onde o seu burguesía alzouse contra Xoán II. En 1460 en Barcelona chegouse a un acordo para alcanzar a paz; as prazas beaumontesas entregáronse, pero xurdiron novas desavinzas e tratos cos casteláns que provocaron un segundo apresamento de don Carlos, encerrándoo en Lleida, ao que responderon os seus partidarios cun novo levantamento e en Cataluña cunha auténtica sublevación. Foi liberado en 1461, morrendo pouco tempo despois, ao parecer por tuberculose, aínda que con intensos rumores de que fora envelenado polo seu pai ou o seu madrastra Juana Enríquez, que produciu sublevacións por toda Cataluña. Esta ampliación do conflito cara a territorio aragonés fixo que Henrique IV de Castela aliásese cos cataláns en contra de Xoán II. Este pola súa banda, aliouse con Luís XI de Francia, asinando un acordo en Sauvaterre, co paradoxo de que Castela e Francia seguían sendo aliados entre si.
Mentres tanto Branca, irmá de Carlos e Leonor, foi encerrada polo seu pai na prisión de Olite, que encargou o coidado da mesma á súa irmá Leonor e o mando da fortaleza ao seu marido Gastón de Foix. O 23 de abril de 1462 decidiron trasladala ao Bearn. Branca, que expresou o seu temor a ser envelenada en San Juan de pé de Porto, redactou un testamento no que deixaba o reino de Navarra ao seu curmán e marido Henrique IV de Castela, por non estar de acordo coa sucesión a favor da súa irmá Leonor. En novembro de 1464 volveu co seu pai a unha sesión das Cortes de Navarra, pero dez días máis tarde, o 2 de decembro de 1464, morreu en Orthez, envelenada.
O ditame que Luís XI realizou en Bayona en 1463, sobre a situación de Navarra e de Cataluña, non puido ser cumprido porque a Xoán II non lle interesou. Si se fixo efectiva a retirada dos casteláns acordada en Bayona. En 1464 chegouse a unha tregua xeral e a volta de Juan e Luís de Beaumont á amizade rexia.
Cambio de bando
En setembro de 1468 Xoán II escribiu unha carta á súa filla Leonor de Foix, cando esta gobernaba Navarra como lugartenente, na que se manifestan as diferenzas mantidas entre ambos por cuestións de autoridade, así como ameazas en caso dunha actuación contraria ao seu interese, recordándolle que non podía actuar sen o seu permiso. O bispo de Pamplona Nicolás de Echábarri conseguiu que se reunisen as Cortes para examinar a resposta do rei. Pouco despois o bispo foi asasinado. Leonor e Gascón rebeláronse contra Xoán II e a súa esposa Juana Enríquez. Nesta ocasión os agramonteses puxéronse de lado de Leonor e contra Xoán II; os beaumonteses, en cambio, a favor de Xoán II e a súa esposa. Os propósitos de Juana Enríquez eran abertos en canto a unir Navarra a Castela e Aragón, na persoa do seu fillo Fernando II, que xa casou en 1469 con Isabel a Católica que será raíña de Castela desde 1474. miniatura|200px|[[Fernando II de Aragón]] Juana Enríquez reuniuse con Leonor de Foix en Ejea o 20 de xuño de 1467. Nesta reunión acordouse a sucesión de Leonor no Reino de Navarra pero conseguiu a súa renuncia para o reino de Aragón. Leonor pretendía asegurarse o de Navarra que afianzou coas capitulaciones de Olite asinadas o 30 de maio en 1471 por Xoán II. Con todo, en distintos documentos oficiais seguiu reafirmando a sucesión no seu fillo Fernando.
En 1475, á morte de Henrique IV, Fernando e Isabel son aclamados como reis de Castela. Fernando, que xa interviña nos asuntos de Navarra, incremento a súa actuación. En 1476 nun documento en que se plasmaba a paz entre agramonteses e beaumonteses titulouse "pola graza de Deus, rei de Navarra, Castela, León, Portugal, Sicilia e primoxénito de Aragón", desafiando ao seu pai e á súa irmá Leonor. Nestas negociacións, alegando o impedir a penetración francesa en Navarra nun acordo co seu pai e con Luís Beaumont (líder beaumontés) e Pierres de Peralta (líder agramontés), unha tregua de 8 meses para negociar unha paz definitiva. Para iso, como garantía obtivo o contol das prazas de Pamplona, Viana, Ponte a Raíña, Huarte Arakil, Lumbier, Torralba, Zúñiga, Artajona, Larraga, Lerín, Mendavia, e Andosilla entre outras, que se sumaban ás que xa controlaba Castela desde 1463, como Laguardia, San Vicente e Os Arcos. Puxo 900 soldados casteláns no interior de Navarra, deles 150 en Pamplona. Aliados e cómplices do rei consorte castelán, os beaumonteses consolidaron a súa posición. As queixas de Leonor por estes feitos non foron atendidas polo seu pai.
Sucesión
Tras a morte de Xoán II o 20 de febreiro de 1479, foi proclamada, oito días despois Leonor de Foix raíña de Navarra, auque morría 15 días despois. Designou como herdeiro ao seu neto Francisco I de Foix, menor de idade, recomendándolle que se aliase co rei francés. Fíxose cargo da regencia a súa nai Magdalena de Francia. Os reis Católicos apreman para casar a Catarina de Foix, irmá do herdeiro, co seu fillo Xoán de Aragón e Castela, pero fracasa. A morte prematura de Francisco I de Foix en 1483, converte a Catarina en raíña de Navarra. Esta casou o ano seguinte con Xoán III de Albret.
O 12 de novembro de 1486 Fernando II unificou o mando militar na fronteira navarra, incluíndo ás tropas de Aragón no ámbito da súa competencia, e ao ano seguinte suprimiu os salvocondutos dos mercadores de Navarra, sometendo o permiso á súa vontade.
En 1487, a familia do conde de Lerín únese coa do duque de Nájera por matrimonio dos seus fillos. En 1488 asínase o tratado de Valencia entre os monarcas navarros e os reis Católicos no que se abren as fronteiras ao comercio, sen recoñecer a Catalina como raíña de Navarra e impondo a presenza de tropas castelás en Navarra, actuando de Capitán xeneral Juan de Ribeira. Nestas condicións, en xaneiro de 1489 Juan e Catalina atrasaron a cerimonia de coroación para evitar que as tropas de Ribeira escoltásenlle. En 1491 houbo novas negociacións acerca da coroación. O acordo, agora, prohibía que houbese tropas navarro-gasconas en Navarra e obrigaba aos alcaides e soldados das fortalezas a prestar preito homenaxea aos Católicos. Tampouco se permitía o matrimonio dos fillos dos reis navarros sen autorización de Isabel e Fernando. Os reis navarros, finalmente foron coroados o 13 de xaneiro de 1494, aínda que se mantiñan as tropas castelás no reino.
Prolegómenos á invasión
En 1495 o pai de Xoán III de Albret, Alano de Albret estableceu con Fernando un novo acordo para solucionar as intrigas políticas, e nel, o conde de Lerín viuse obrigado a abandonar o reino, cedendo todos os seus bens a Fernando II, a cambio recibiu bens en Huéscar, Vélez Branco, Vélez Louro, Cújar, Castilleja, Cuevas de Freila e outros. Fernando II pasaba a controlar importantes vilas e fortalezas ademais de manter unha guarnición militar en Olite dirixida por Juan Ribeira. O dominio mantido por Castela entre 1495 e 1500 foi na práctica unha ocupación militar. En 1497 os reis Católicos pretenderon anexionarse Navarra mediante un acordo co monarca francés, quen a cambio recibiría Nápoles. A situación xa non era só de guerra civil interna, sempre con implicación dos reinos veciños, senón que estaba callándose a Conquista de Navarra.
En 1500 asinouse outro acordo en Sevilla polo que Magdalena, filla dos reis de Navarra pasaría a córtea castelá para casala cun fillo ou neto dos Católicos, prometendo a saída dos soldados casteláns. Nos anos seguintes inténtanse varios acordos prematrimoniales coa mesma intención sen chegar a plasmarse.
Mentres tanto Fernando II, que enviudara casou con Xermana de Foix, selando un acordo con Luís XII de Francia. Xermana de Foix era filla do vizconde de Narbona e tamén pleiteaba cos reis de Navarra pola herdanza dos Foix e a coroa de Navarra.
En 1507 foi expulsado de Navarra o conde de Lerín, co apoio practicamente unánime de todos os navarros, conseguíndose tamén a saída das tropas extraeses.
O conde de Lerín morre ao ano seguinte no exilio. O seu fillo Luís de Beaumont, apoiado polo Capitán xeneral Juan Ribeira e polo embaixador castelán Pedro de Ontañon planea como recuperar os bens do seu pai perdidos en Navarra. Na corte de Madrid exponse abertamente a invasión de Navarra. Á súa vez o rei francés mantén a reclamación sobre Navarra, o Bearn e outros dominios dos Foix.
Con esta expulsión a guerra civil de Navarra, coa derrota dos beaumonteses, púidose dar por pechada, pero a situación de territorio encajonado entre dous grandes como é a incipiente España coa expansión da súa Imperio e a intención de hexemonía de Francia en Europa levou á prolongación desta guerra, convertida xa nunha guerra de Conquista, coa importante colaboración dos beaumonteses do interior.
Gintaras Leonavičius
Gintaras Leonavičius, nado o 29 de outubro de 1983 en Panevėžys, é un ex xogador profesional lituano de baloncesto que xogaba nas posicións de ala ou escolta cunha alzada de 1,94 metros.
Creep (Radiohead)
"Creep" é unha canción da banda inglesa de rock alternativo Radiohead, editada como o seu sinxelo de estrea en setembro de 1992. Posteriormente apareceu no seu primeiro álbum Pablo Honey. "Creep" é un dos temas máis coñecidos da banda, e ten sido usado en varios medios ademais de ser versionada por un feixe de artistas.
Durante a súa edición inicial "Creep" non foi un éxito nas listas. Porén, coa súa reedición en 1993 converteuse nun éxito en todo o mundo. Os asistentes aos primeiros concertos de Radiohead adoitaban a amosar pouco interese polos outros temas do grupo, causando que a banda reaccionase en contra de "Creep" e a tocasen con menos frecuencia de mediados a finais dos 90. En 1998, na metade da súa xira do OK Computer, a banda eliminou a canción de todos os seus setlists. "Creep" non foi tocada ao vivo novamente ata o ano 2001, e dende entón reapareceu varias veces nos seus concertos.
Antecedentes e gravación
Segundo o baixista da banda Colin Greenwood, Thom Yorke compuxo "Creep" metres estudaba na Universidade de Exeter a finais dos anos 80. O guitarrista Jonny Greenwood dixo que estaba inspirada nunha rapaza á que Yorke seguira e que se presentou un día de forma inesperada nun concerto a banda.
En 1992, durante as sesións de ensaio cos produtores Sean Slade e Paul Q. Kolderie, Radiohead espontaneamente tocou "Creep". Yorke describíulles "Creep" aos produtores como "a nosa canción Scott Walker"; Slade e Kolderie, confundidos pola observación do cantante, pensaron que era unha versión. Despois da tensión xurdida debido aos intentos infructuosos de gravar outros temas, Slade e Kolderie procuraron subir a moral pedíndolle á banda que tocase "Creep" novamente. Readiohead gravou a canción nunha única toma; despois da intepretación todo o mundo na sala comezou a aplaudir. Unha vez que o grupo lle asegurou a Kolderie que "Creep" era un tema orixinal, chamou a EMI para propoñerlle a canción como o seguinte sinxelo de Radiohead. Á canción graváronselle uns overdubs mínimos pero a banda non tiña intención de editala, aínda que os produtores quedaron impresionados con ela. Debido ás semellanzas con "The Air That I Breathe", unha canción gravada por The Hollies en 1973, Albert Hammond e Mike Hazlewood están acreditados como co-compositores de "Creep".
Boubacar Boris Diop
Boubacar Boris Diop, nado en Dakar o 26 de outubro de 1946, é un escritor e xornalista senegalés. No ano 2000, recibiu o Gran premio literario da África negra polo conxunto da súa obra.
Traxectoria
Estudou literatura e filosofía en Dakar e deu clases ata 1981 desas materias en varios centros de ensino secundario senegaleses e foi conselleiro técnico do ministerio de cultura. Realizou un curso de xornalismo na Universidade de Dakar, traballou tamén como xornalista en diversos periódicos locais e en 1986 foi un dos fundadores de Sud Magazine primeiro xornal independente do Senegal, e tamén colaborou co Neue Zürcher Zeitung,  Afrique, perspectives et réalités ou Chimurenga. A partir de 1996 foi director de Le Matin de Dakar. En 1998 por iniciativa dos xornalistas Nocky Djendanoum e Maimouna Coulibaly viaxou a Ruanda, canda outros dez escritores africanos, para participar nun proxecto literario sobre o xenocidio de Ruanda:" Rwanda: écrire par devoir de mémoire" para o que escribiu a novela Murambi, le livre des ossements e esa experiencia tamén foi fundamental para comezar a escribir en lingua wolof.
Liga ACB 2001-02
A temporada 2001–02 da Liga ACB, celebrada entre o 29 de setembro de 2001 e o 18 de xuño de 2002, foi a décimo novena temporada da máxima categoría do baloncesto español desde a creación da Asociación de Clubs de Baloncesto (ACB) para substituír á antiga Primeira División. Nesta edición mantívose o número de equipos, 18, e o formato da edición anterior. Os playoffs polo título foron disputados polos oito primeiros clasificados, mentres que os dous últimos equipos descenderon á Liga LEB. O campión desta edición foi o TAU Cerámica, que conseguiu o seu primeiro título de liga. O seu rival na final, o Unicaja, tamén optaba ao seu primeiro título.
Playoffs
Fonte: DBasket
Sancedo
Sancedo é un concello español da provincia de León, na comarca do Bierzo. A súa poboación é de 560 habitantes (INE 2011).