cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emilio Aragón Álvarez
Traxectoria
Comezou a súa carreira no programa El gran circo de TVE en 1977, co nome de Milikito, xunto ao seu pai, ao seu tío Gabriel Aragón Bermúdez Gaby, e ao seu primo Alfonso Aragón Sac Fofito. En 1981 abandona este programa que fora bautizado popularmente como Os pallasos da tele e dous anos máis tarde presenta na tempada 1983-1984 de Televisión Española o espazo Ni en vivo ni en directo que baseaba o seu contido en sketchs de humor. Máis tarde, en setembro de 1984 estreou en Madrid o musical Barnum, creado por Mark Bramble,Cy Coleman e Michael Stewart, e do que foi produtor executivo, protagonista e responsable das letras en castelán.
Alcanzou gran popularidade na metade da década dos 80 como presentador. Nesta época encargouse do programa Saque Bola de Canal Sur acompañado de José María Fraguas. Por este traballo obtivo o TP de Ouro ao personaxe máis popular de Canal Sur. Pero o seu salto á fama chegou co programa VIP en Telecinco, un concurso vespertino que dirixiu de luns a venres xunto ao realizador Daniel Écija e coa colaboración na presentación de Belén Rueda. O espazo obtivo unha boa aceptación e froito dela pronto se abordou a súa versión infantil, VIP Guay para os sábados copresentada por Ana Chávarri, e VIP Noite. Será neste último onde, debido á súa mestura de concurso e gala, adquiriu a súa imaxe máis lembrada daqueles anos co seu esmoquin acompañado de zapatillas deportivas, así como a súa palabra máis emblemática: "Dabuten". Estaba acompañado tamén pola cantante mexicana Thalía e as integrantes do grupo feminino Cacao Maravillao. Tamén fixo un pequeno cameo no filme de Martes y Trece El robobo de la jojoya en 1991.
En 1992 o por entón presidente do Grupo Zeta Antonio Asensio faise co control de Antena 3 e acomete unha importante renovación de todo o seu persoal. Tras La Regala, programa especial de Nadal gravado no Palau de Sant Jordi ante 15 000 persoas Emilio Aragón e o seu equipo foi a súa fichaxe máis recoñecible, e tras outorgarlle a dirección do espazo Noche, noche, na tempada 1993-1994 foi posto á fronte de El gran juego de la oca, que se converteu no seu maior éxito na cadea. Por estas datas e en compaña da súa man dereita, o xa mencionado Daniel Écija, funda en 1993 a produtora Globomedia que concibiu ou adaptou para España programas como ¡Que me dices!, Caiga Quien Caiga ou El Club de la Comedia, ou series como Compañeros ou posteriormente 7 vidas, Aída, Los hombres de Paco e moitas máis.
En 1995 e tras un tempo no estranxeiro volve a Telecinco cun proxecto de serie familiar que ao cabo se traduciría no seu papel protagonista máis lembrado e recoñecido polo público: Médico de familia, que permaneceu en antena até decembro de 1999. Na mesma, e á marxe da súa faceta de produtor, encarnaba o personaxe principal: Nacho Martín. Tras esta aposta, mantivo na mesma cadea entre 2002 e 2003 tres tempadas da produción Javier ya no vive solo na que interpretaba un corentón solteiro que se facía cargo das súas sobriñas, aínda que non conseguiu revalidar o éxito do seu anterior formato. Finalmente en 2004 volveu probar sorte en Antena 3 con Casi perfectos, aínda que os malos resultados de audiencia levaron á cadea a cancelar a súa emisión tras unha segunda tempada pobre en resultados.
Outras das súas facetas foron as de intérprete de álbums musicais de corte desenfadado como Te huelen los pies, posúe o título de piloto, e forma parte de asociacións de fins solidarios como Acción Contra el Hambre (da que é vicepresidente), Intermón Oxfam, o Comité Drogas No e a Fundación Dales la Palabra. Tamén forma parte do proxecto "No Hunger" que pretende convencer a Al Gore para que o seu próximo documental estea dirixido contra a desnutrición debido ao gran calado social do seu An Inconvenient Truth.
Vida persoal
Fillo do pallaso Emilio Aragón Bermúdez e unha cubana, Rita Violeta Álvarez Fernández. Ten tres irmáns, Rita Irasema, unha cantante e presentadora, María del Pilar, unha empresaria de Globomedia e María Amparo unha escenógrafa de El Gran Juego de la Oca e de Médico de familia. Emilio casou en Asturias o 19 de agosto de 1983 con Aruca Fernández-Veiga Feijoó, pertencente a unha longa saga de prestixiosos oftalmólogos, teñen tres fillos: Icíar (1985), Macarena (1988) e Ignacio (1995).
Como director
miniatura|Emilio Aragón na rodaxe dun filme
Govan
miniatura|250px|Casa do burgh de Govan. Govan (en Baile a' Ghobhainn) é un distrito, parroquia e antigo burgh que no presente forma a parte suroeste da cidade de Glasgow, Escocia. Atópase a 4 quilómetros do oeste do centro da cidade, na beira sur do río Clyde, oposto ó río Kelvin e do distrito de Partick. Historicamente, formou parte do condado de Lanark.
Segunda unha lenda medieval, Constantino, un rei do século VII de Strathclyde, fundou un mosteiro baixo o control de Columbanus en Govan. Durante a Idade Media, Govan era o lugar dun transbordador que unía a área de Partick para os gandeiros de tempada. Nos séculos XVIII e XIX, as industrias téxtiles e de minaría de carbón foron moi importantes; a comezos do século XIX, emerxeu a construción de barcos como a principal industria da zona. En 1864, Govan acadou o status de burgh, e era o quinto meirande burgh de Escocia. Foi incorporado á cidade de Glasgow en 1912.
Piaras Béaslaí
miniatura|Un retrato de Beaslai na época do Primeiro Dáil Piaras Béaslaí, nado en Liverpool o 15 de febreiro de 1881 e finado en Dublín o 22 de xuño de 1965, foi un político, xornalista e escritor irlandés.
Traxectoria
Nado Percy Frederick Beazley en Inglaterra de pais irlandeses, o seu pai era Patrick Langford Beazley, editor do semanario The Catholic Times durante 40 anos e Piaras educouse nun colexio xesuíta. Na súa mocidade interesouse por aprender irlandés con libros de texto e revistas e máis tarde formou parte da Liga Gaélica de Liverpool. En 1900 entrou na redacción do xornal local Wallasey News. En 1905 estableceuse en Dublín e traballou como xornalista independente, colaborando con Irish Peasant, Irish Independent, Express, Evening Telegraph, mantendo media columna diaria en irlandés en  Freeman’s Journal. En 1907 representouse a súa primeira obra teatral, Cormac na Coille, escrita o ano anterior.
Integrante de Bráithreachas na Poblachta, foi un dos fundadores da revista da organización, Irish Freedom. Apoiou ao sector nacionalista, con Richard Mulcahy ou Patrick Pearse da Liga Gaélica, axudando a forzar a saída en 1915 do seu fundador Douglas Hyde, reticente á politización do movemento. Béaslaí participou no Alzamento de Pascua e estivo na cadea ata xuño de 1917. Máis tarde Béaslaí foi editor do períodico do Exército Republicano Irlandés, An tÓglach, e do períodico da Liga Gaélica. Resultou elixido nas eleccións xerais de 1918 como deputado do Sinn Féin pola circunscrición de Kerry oriental. En xaneiro de 1919, os deputados do Sinn Féin elixidos nesas eleccións para Westminster negáronse a recoñecer o Parlamento do Reino Unido e na vez realizaron unha asemblea en Mansion House de Dublín como un parlamento revolucionario nacional chamado Dáil Éireann, que as autoridades británicas declararon ilegal e que coincidiu co comezo da Guerra de Independencia irlandesa, durante esta foi director de publicidade do exército. Tras a guerra presentouse pola circunscrición de Kerry–Limerick occidental. para as eleccións de 1921 como membro do Dáil e foi reelixido nas de 1922 como candidato pro-Tratado do Sinn Féin. Non se presentou ás eleccións de 1923 e dedicou os seus últimos anos á literatura, escribiu un libro de memorias, Michael Collins and the Making of a New Ireland, publicado en Dublin en 1926.
Flavio Honorio
miniatura|300px|Neste [[miliarense de prata Honorio é celebrado como gloria dos romanos e porta un halo.]] Flavio Honorio, nado en Constantinopla o 9 de setembro de 384 e finado en Rávena o 15 de agosto de 423, foi un emperador romano.
Traxectoria
Fillo de Teodosio I e maila súa primeira esposa Elia Flacila, en 393 foi nomeado augustus polo seu pai, e, antes de morrer en Milán no 395, declarouno emperador da pars occidentis do Imperio, e a seu irmán máis vello Arcadio, da pars orients. Contaban dez e dezaoito anos de idade respectivamente, polo que non asumiron persoalmente o poder. No caso de Honorio o poder exerceuno Flavio Estilicón, xeneral de orixe vándala, casado con Serena, sobriña de Teodosio.
Rexencia de Estilicón (395-408)
Co tempo Honorio demostrou ser un home de carácter débil e non moi intelixente, lonxe das calidades coma gobernante de seu pai. Algúns historiadores conclúen que podería ter sufrido algún tipo de retardo mental. Sempre estivo en mans de personaxes fortes que lle foron fieis e leais. Casou dúas veces, con María e Termancia, ámbalas dúas fillas de Estilicón, pero non tivo descendencia nin estas foron nunca recoñecidas coma augustas, polo que non se teñen moedas e retratos delas.
Nestes anos prodúcense incursións masivas de continxentes xermanos en territorios do imperio. Os visigodos, despois dunha tentativa de Estilicón de vencelos en Grecia, no 398, apouséntanse nas terras da Iliria, cedidas polo emperador Arcadio. No ano 400 invaden Italia e Estilicón tarda en reaccionar dous anos, pero ao final vénceos en Pollentia (a actual Pollencia) e máis tarde en Verona, polo que Alarico, o rei dos visigodos, se retira de novo a Iliria. Pero aquel intento fracasado de Alarico tivo coma consecuencia o traslado da corte de Milán a Rávena en 402. Rávena era unha cidade máis segura debido ás súas murallas e máis os pantanos e baixos que a rodeaban. A influencia de Milán comezou deste xeito a verse minguada, así coma a do seu bispo.
Este usurpador pasou coas tropas a Galia, empurrando a suevos, vándalos e alanos cara o sur, a Hispania. Os britanos mentres tanto tíñanse que defender dos pictos e piratas saxóns como podían, e os escotos aproveitaron a ocasión para establecerse de xeito permanente en territorio britano. O usurpador Constantino nomea o seu fillo Constante augustus e envíao a Hispania para loitar contra os bárbaros, mentres el faille fronte a unha invasión dos burgundios, aos que vence e fainos os seus aliados, pero das tropas do Rin.
Mentres tanto, Estilicón organiza unha expedición cara a Galia, pero as súas tropas amotínanse, e Honorio non atopa mellor solución que ordenar a decapitación do seu mellor xeneral.
Usurpacións na Gallia e Hispania e o Saco de Roma (408-410)
miniatura|300px|Os favoritos do Emperador Honorio, de [[John William Waterhouse, 1883.]] A morte de Estilicón no 408 non lles gustou a moitos godos que formaban parte do exército romano, así como certas medidas antiarianas tomadas polos sucesores de Estilicón. Decenas de miles de godos uníronse a Alarico, quen aproveitou a ocasión para invadir de novo Italia, chegando ás mesmas portas de Roma. Alarico pediu terras para os godos en Italia, xa que non era consciente de que a descomposición do Imperio o facía dono e señor de Italia, pero a fama de Roma aínda pesaba moito nas conciencias dos bárbaros. Pensábase que Roma aínda era capaz de montar un exército e varrer os godos de Italia. Pero a realidade era outra, e non había medios para lles facer fronte.
A esta petición de Alarico, Honorio negouse, e Alarico cercou Roma, tentando deste xeito que Honorio cedese. Pero este estaba a salvo en Rávena, polo que se negou de novo e Alarico no 410 entra en Roma despois de que a cidade se rendese. Era a primeira vez en oitocentos anos que un exército inimigo entraba na cidade eterna. A impresión en occidente foi enorme. Pero Alarico só estivo uns días na cidade, e máis coma turista que coma vencedor. Levou, entre outros, a Gala Placidia, irmá de Honorio, coma refén, que máis tarde casaría co seu cuñado Ataúlfo. Diríxese cara ao sur, tentando de atravesar o Mediterráneo cara a África, e apoderarse de Sicilia. A frota que o tiña que transportar asolágase e vese obrigado a volver, pero colle unhas febres e morre. Os visigodos elixen o seu cuñado Ataúlfo como xefe. Este leva as tropas visigodas ao norte.
Mentres tanto, a situación no resto do Imperio degrádase. Constante, o fillo do usurpador Constantino, é asasinado en Hispania, e Máximo na provincia Tarraconense proclámase emperador. Na Galia, aparece un novo emperador, os irmáns Xovino e Sebastián, en Italia, é un emperador monicreque dos visigodos Prisco Atalo. Honorio non fai nada para tentar de solucionar a desastrosa situación que está a caer no Imperio. Pero atopa cun xeneral, Constancio, que ía deter estas graves ameazas para o Imperio Romano, unha relativa recuperación.
Ascensión e poder de Constancio (411-423)
Constancio diríxese á Galia e vence a Constantino en Arlés. O hispano Máximo foxe de Hispania e se refuxia alén das raias xermanas, desaparecendo. De Xovino, quen chegara a un acordo cos visigodos para defender a terra, Ataúlfo chega a un acordo co xeneral Constancio para se dirixir a Hispania e librala dos bárbaros. Entrega a Xovino, quen é inmediatamente executado.
Os visigodos diríxense a Hispania e son conscientes entón de que se poden converter nun pobo cun reino independente. O posto de rei empeza a ser teimado por algúns, xa que pouco despois da súa chegada, Ataúlfo é asasinado. Sixerico, o seu sucesor, durou sete días, sendo logo nomeado Valia, que se dirixira a África en busca de provisións, quen de novo se dirixe a Honorio para acadar este aprovisionamento a cambio da devolución de Gala Placidia. Era o ano 416.
Morte (423)
No ano 421, Constancio é elevado a categoría de augustus, pero aínda que morre pouco despois, o seu fillo chegaría a ser emperador co nome de Valentiniano III. Este fillo tívoo con Gala Placidia, casada con Constancio á súa volta de Hispania. Mentres tanto, Honorio esmorece en Rávena, onde no ano 423 morre de hidropisía.
Xuízos sobre Honorio
O seu tempo estivo subliñado polas grandes invasións bárbaras, pero dentro dos anais do imperio Romano non se atopa un emperador máis desastroso. A Galia, Hispania e Britania xa nunca volverán ao Imperio. Entre as súas derradeiras decisións estivo chegar a un acordo con Valia para formar o Reino de Tolosa, que lle entregaba parte do sur da Galia a cambio de que os visigodos acabasen cos vándalos e alanos en territorio hispano. O recoñecemento por parte de Roma deste reino, acelerou dun senso irremediable o derrube do imperio Romano de Occidente.
O Seixo, San Xurxo de Asma, Chantada
O Seixo é un lugar na parroquia de San Xurxo de Asma, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 56 habitantes segundo datos do INE e do IGE. deles 33 eran homes e 23 eran mulleres.
Bayi Rockets
Os Bayi Shuanglu Dianchi Rockets (chinés: 八一双鹿电池火箭), tamén coñecidos como Bayi Shuanglu Dianchi, Bayi Army Rockets ou Bayi Rockets, son un equipo profesional de baloncesto da China con sede na cidade de Ningbo (Zhejiang). Os Rockets son un dos equipos máis exitosos da Chinese Basketball Association (CBA), máxima competición do baloncesto chinés, tendo gañado até oito títulos de liga, récord só igualado polos Guangdong Southern Tigers. Alén diso, o club xa gañara 34 títulos nacionais antes da fundación da CBA. O equipo xoga os seus partidos como local no Youngor Arena, recinto con capacidade para 5.000 espectadores. Ocasionalmente, o equipo é chamado Bayi Deers, xa que as mascotas do seu principal patrocinador, Pairdeer, son un par de cervos (en inglés: deer).
Historia
Os fundadores dos Bayi Rockets serviron no Exército Popular de Liberación, sendo o nome do club, "Bayi", unha homenaxe do aniversario da fundación do EPL: o 1 de agosto (八一, "Bayi" quere dicir "oito un" en chinés). Os Rockets non son o único co club do deporte chinés co nome de "Bayi" en homenaxe ao exército. Algúns exemplos son o Bayi Kylin da WCBA feminina, e os clubs de fútbol Bayi Xiangtan (feminino) e Bayi Zhengbang (masculino). Os Bayi Rockets teñen unha ampla historia anterior á actual Chinese Basketball Association (CBA). De feito, antes da temporada inaugural da CBA o club tiña gañado 34 títulos nacionais. Os Rockets gañaron os seis primeiros títulos da CBA (desde 1996 até 2001) e posteriormente en 2003 e 2007.
Títulos
Liga da China
Os Currás, Filgueira de Traba, Oza-Cesuras
Os Currás é un lugar da parroquia de Filgueira de Traba no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Ian Mackay
Ian Mackay Abad, nado na Coruña o 14 de xullo de 1986, é un futbolista galego. Xoga de porteiro no Deportivo da Coruña.
Orixe e comezos
Naceu no barrio coruñés do Ventorrillo, sendo fillo de John Cameron Mackay, un capitán de barco de Inverness, nas Highlands escocesas, e de Luisa Abad, coruñesa. Ten unha irmá tamén porteira de fútbol, Tatiana, e catro medias irmás en Aberdeen.
Comezou a xogar ao fútbol aos seis anos no Silva, pasando ao ano seguinte ao Ural. De aí deu o salto ás categorías inferiores do Deportivo da Coruña, ao que chegou como cadete de segundo ano.
Fabril e cesións (2005-2007)
Na tempada 2005/06 subiu ao Fabril, que militaba en Terceira División, e gañou a titularidade por diante de David Yáñez, nun equipo no que xogaban entre outros Álex Bergantiños, Carlos Pita, Iago Iglesias, Xisco, Rubén Rivera ou Iván Carril. Os homes de Tito Ramallo acabaron ese ano campións do seu grupo, con récord histórico de puntos, e Mackay foi o porteiro menos goleado da categoría. Xogou a promoción de ascenso a Segunda B, onde o Fabril eliminou ao Lealtad e caeu contra o Cobeña.
Finalmente os porteiros elixidos foron Aouate e Munúa, mentres que Mackay foi cedido ao Ceuta, de Segunda B. Alí xogou só tres partidos, despois de estar varias semanas de baixa por unha lesión nun ollo, sendo cedido na segunda metade da tempada ao Universidad de Oviedo, da mesma categoría, onde tampouco puido xogar moito debido a unha luxación nun cóbado. Dita lesión impediulle debutar coa selección escocesa sub-20, á que fora convocado. Volveu facer a pre-tempada de 2007 co Deportivo, adestrado entón por Miguel Ángel Lotina, e no derradeiro día do mercado de fichaxes foi traspasado ao Vecindario, de 2ªB.
Vecindario e Cidade de Santiago (2007-2009)
No equipo canario apenas contou con minutos, sendo o porteiro titular Javi Muñoz, e en xaneiro de 2008 saíu cedido ao Cidade de Santiago, na Terceira división.
O club compostelán comezaba a afundirse nunha grave crise financeira. Con todo, con Mackay baixo os paus e Changui na dianteira, o equipo conseguiu un histórico ascenso a Segunda B. O contrato do gardameta coruñés foi renovado e foi titular durante case toda a tempada 2008/09, na que o club acadou a permanencia sen problemas, pero foi descendido administrativamente.
Ponferradina (2009-2011)
Continuou un ano máis na Ponferradina e foi titular durante a primeira metade da tempada, pero perdeu esta condición tras a chegada ao banco de Claudio Barragán, que preferiu utilizar a Alejandro. Ao remate da campaña os bercianos descenderon novamente a Segunda B e o club ofreceulle a Mackay a renovación, pero este rexeitouna.
1ª etapa no Sabadell (2011-2012)
Decidiu firmar entón co Sabadell, club que lle permitía seguir xogando na segunda categoría do fútbol español. Pero unha lesión a principio de tempada, que precisou de dúas intervencións cirúrxicas, impediulle coller continuidade.
Atlético Baleares e Boiro (2012-2014)
No verán de 2012 asinou co Atlético Baleares, do grupo terceiro da Segunda B, onde foi titular na maioría de partidos da tempada. En outubro de 2013 fichou polo CD Boiro, da Terceira División. Xogou 5 meses no equipo de Gelucho, disputando 24 encontros.
Racing de Ferrol (2014-2018)
En abril de 2014, as lesións de tres porteiros do Racing de Ferrol (Camacho, Valín e Souto), permitiron ao gardameta de ascendencia escocesa facerse novo gardián dos paus da Malata. Xogou os derradeiros encontros da tempada 2013/14 da Segunda B, e permaneceu no club ferrolán outros catro anos máis, sendo titular indiscutible durante ese tempo, no que disputou 140 partidos.
Real Murcia e 2ª etapa no Sabadell (2019-2021)
No verán de 2018 fichou polo Real Murcia, que completou unha mala campaña na categoría de bronce, sendo Mackay o xogador máis destacado do equipo. A continuación regresou ao Sabadell, facéndose esta vez coa titularidade dende o primeiro partido. Na súa primeira tempada conseguiu o ascenso a Segunda, e na 2020/21 as súas destacadas actuacións fixeron que fose elixido pola Liga como o mellor porteiro da categoría de prata.
Deportivo da Coruña (2021-)
En xuño de 2021 regresou ao Deportivo da Coruña 14 anos despois da súa marcha. O 29 de agosto de 2021 debutou co Deportivo en partido oficial, no primeiro encontro da tempada 2021/22 da Primeira División RFEF contra o Celta B en Riazor, que acabou con goleada coruñesa por 5-0.
Revolta Maji Maji
miniatura|300px A revolta Maji Maji foi unha rebelión das tribos africanas nativas na África Oriental Alemá contra as autoridades coloniais, que tivo lugar entre 1905 e 1907.
Antecedentes
En 1904 nunha pequena aldea, o feiticeiro Kinjikitile Ngwale afirmou estar posuído polo espírito dunha serpe chamada Hongo. Ngwale comeza a denominarse Bokero e a desenvolver a crenza que o pobo da África Oriental alemá estaba chamado a eliminar os alemáns, e deu aos seus seguidores unha poción de guerra: auga (maji en Suahili) mesturada con aceite de rícino e grans de millo miúdo. Os peregrinos chegan por centos á aldea ao correrse a voz da chegada dun profeta
A revolta
A revolta estoupa en xullo de 1905, os guerreiros do maji maji queiman plantacións e granxas, matando aos seus ocupantes. Os seguidores do movemento de Bokero estaban pobremente armados, pero eran numerosos, e dende a orixe do rebelión nas montañas Matumbi no sur do que agora é Tanzania atacaron as gornicións alemáns. No sur da colonia os alemáns contaban con 458 soldados europeos e 588 nativos, pero estaban ben armados, polo que deciden fortificarse á espera da chegada de reforzos.
En agosto de 1905 varios milleiros de rebeldes Maji, dirixidos por outro feiticeiro, atacaron a gornición local de Mahenge defendida polo tenente von Hassen con 60 nativos e unha metralladora.
Os ngoni decidiron unirse á revolta con 5.000 guerreiros e atacaron Mahenge o 21 de outubro, pero foron igualmente rexeitados.
O káiser Guillerme enviou dous cruceiros coa súa dotación como reforzo, e cando en outubro chegaron de Alemaña 1.000 soldados, o conde Adolf von Götzen, o gobernador decidiu marchar ao sur para restaurar a orde, no seu avance os alemáns destruíron aldeas, gando e campos e reservas de alimentos utilizados polos rebeldes. En abril de 1906 o suroeste quedou pacificado.
Por causa da revolta morreron algúns miles centos de alemáns e 75.000 nativos e a colonia permaneceu en calma ata a primeira guerra mundial.
Paulo Coelho
Paulo Coelho de Souza, nado no Río de Xaneiro o 24 de agosto de 1947, é un escritor e compositor brasileiro. A súa obra O alquimista é o libro brasileiro máis vendido no mundo en toda a historia, e é considerado un importante fenómeno literario do século XX.
Traxectoria
Paulo Coelho de Souza naceu no Río de Xaneiro o 24 de agosto de 1947, fillo de Lygia Araripe con Pedro Paulo Queima Coelho de Souza. É descendente de Bárbara de Alencar, avoa do tamén escritor José de Alencar e unha das líderes da Revolución Pernambucana. Oriúndo dunha familia de clase alta, Paulo Coelho ingresou aos 7 anos no tradicional Colexio Santo Inácio na súa cidade natal, entón capital do Brasil.
Desde cedo, gustáballe escribir e mantiña un diario. No colexio, participaba de concursos de poesía e cursos de teatro co seu compañeiro Paulo Cunha. No entanto, seu pai quería que el fose enxeñeiro e súa nai desestimulábo a seguir a carreira de escritor. As batallar cos pais eran constantes e Paulo tivo moitas crises de depresión e rabia na adolescencia, sendo internado tres veces nunha clínica de repouso, onde foi tratado por psicólogos.
Na década de 1960, entra para o mundo do teatro, como director e actor, creando pezas voltas ao teatro experimental e de vangarda, mais obtendo pouca expressividade. No inicio da década seguinte, en 1970, Paulo entra de cabeza no movemento hippie, ao mesmo tempo en que coñece o mundo das drogas e do ocultismo, incluíndo o chamado Caminho da Mão Esquerda. Profesionalmente, alén de director e actor teatral, exerce tamén a función de xornalista en publicacións alternativas coas revistas A Pomba e 2001, cando, en 1972, coñece a Raul Seixas, entón executivo da grabadora CBS. Os dous fanse socios en diversas músicas que exercerían influencia no rock brasileiro (consta na biografía de Paulo Coello, O Mago, do escritor Fernando Morais, que Raul Seixas, para incentivar o amigo a compor, colocouno como socio na súa participación na banda sonora da novela O Rebu da Rede Tupi - erroneamente confundida coa Rede Globo no libro - sen que Paulo escribise unha única liña). Nesa época, Paulo Coelho envólvese con Marcelo Ramos Motta, coñece a Lei de Thelema e, o día 19 de maio de 1974, asina o xuramento do grao de Probacionista da Astrum Argentum, baixo o alcume máxico de Frater Luz Eterna. Pouco tempo despois, desconectouse da Orde. Foi o responsábel por presentar a Lei de Thelema a Raul Seixas, que fixo xurdir, a partir dela, a Sociedade Alternativa. Compuxo tamén para diversos intérpretes, tales como Elis Regina, Rita Lee e outros.
O día 29 de marzo de 2019, Coelho publicou no The Washington Post e no seu blog persoal a narrativa de cando foi prendido pola Ditadura Militar do Brasil o día 28 de abril de 1974 e posteriormente torturado, en resposta ao discurso de Jair Bolsonaro sobre conmemorar os 55 anos do Golpe de Estado no Brasil en 1964.
A edición do seu primeiro libro foi en 1982, Arquivos do inferno, que non tivo a repercusión desexada. Lanzou o seu segundo libro O Manual Práctico do Vampirismo en 1985, que pronto mandou recoller, considerando o traballo de má calidade. Conforme ás súas propias palabras, confesa: "O mito é interesante, o libro é pésimo".
Católico non practicante, en 1986, Paulo Coelho coñeceu a viaxe de peregrinación polo Camiño de Santiago. Percorreu case 800 quilómetros do sur da Francia até a cidade de Santiago de Compostela, na Galiza, experiencia de que retirou detalles para o seu libro O diário de um mago, editado en 1987.
O ano seguinte, 1988, publicou O Alquimista, que -a pesar da súa lenta venda inicial, o que provocou a desistencia do seu primeiro editor- se transformaría no libro brasileiro máis vendido de todos os tempos. O Alquimista é un dos máis importantes fenómenos literarios do século XX. Chegou ao primeiro lugar da lista dos máis vendidos en 18 países e leva vendidos 83 millóns de exemplares. O Guinness Book of Records colócao como o autor vivo máis traducido da historia.
Os anos seguintes, foron lanzados os seguintes libros: Brida (1990), As Valkírias (1992), Na Margem do Rio Piedra Eu Sentei e Chorei (1994), Maktub (1994), O Monte Cinco (1996), Manual do Guerreiro da Luz (1997), Veronika Decide Morrer (1998), O Demônio e a Srtª Prym (2000), Histórias para Pais, Filhos e Netos (2001), Onze Minutos (2003), O Gênio e as Rosas (2004), O Zahir (2005), A Bruxa de Portobello (2006), Ser Como o Rio Que Flui (2006), O Vencedor Está Só (2008), O Aleph (2010), Fábulas (2011), Manuscrito Encontrado em Accra (2012), Adultério (2014).
Como escritor, ocupa as primeiras posicións no ránking dos libros máis vendidos no mundo. Vendeu, até 2018, máis de 350 millóns de libros, en máis de 150 países, tendo as súas obras traducidas a 81 idiomas e sendo o autor máis vendido en lingua portuguesa de todos os tempos, superando mesmo a Jorge Amado, cuxas vendas suman 55 millóns de libros. Famosos lectores seus son Sharon Stone, Madonna, Russell Crowe, Will Smith, entre outros.
A súa obra O Zahir foi lanzada primeiramente no Irán, para que, alí, puidese ser rexistrada como obra local e para que fosen procesados aqueles que fixesen copias ilegais do libro en lingua persa. Para escribir O Zahir, Paulo Coehlo instalouse por unha temporada no Cazaquistão, país onde a obra se desenvolve, chegando a participar dunha caza á raposa, mais xura que non disparou ningún tiro
Outra curiosidade de Paulo Coelho é que as campañas de mercadotecnia dos seus libros ao seren lanzados, necesitaban da aprobación del e da súa axente, Mônica Antunes, após seren traducidos ao inglés. Paulo Coelho escribiu os seus libros nun apartamento seu na Avenida Atlântica no Río de Xaneiro, e posuía tamén unha casa de retiro en Francia, na rexión dos Pireneos. Paulo Coelho vive en Xenebra, na Suíza, desde 2007.
En 2008 lanzou o libro O Vencedor Está Só, que fala sobre unha serie de asasinatos no Festival de Cinema de Cannes. Nese libro, Paulo fai unha forte crítica social sobre como a elite se comporta e como somos manipulados polas súas accións. Sendo ese o primeiro libro en que Paulo sae do mundo da maxia e da religiosidade e entra no mundo do suspense policial, o tema non agradou a boa parte dos fans, mais iso non fixo que o libro tampouco fose un logro.
En 2009 foi lanzado no Brasil o filme Veronika Decides cho Die, o primeiro filme baseado nunha obra de Paulo Coelho. O filme recibiu fortes críticas negativas, afirmando que o guión se distancia de máis do libro. Vale lembrar que Paulo Coelho nada tivo que ver coa adaptación do libro para filme. Existe un proxecto para transformar en filme o "best-seller" O Alquimista.
Coelho foi considerado, pola Revista Época, un dos 100 brasileiros máis influentes de 2009.
En agosto de 2010, lanzou o libro O Aleph.
O 25 de xuño de 2012, lanzou o libro Manuscrito Encontrado en Accra, data que coincide co 25° aniversario da publicación de seu libro O diário de um mago.
En 2014, lanzou Adultério, libro que pasa en Xenebra, cidade onde reside.
En 2016, lanzou a súa primeira novela histórica, A Espiã, baseada nos últimos días de Margaretha Zelle, mundialmente coñecida como Mata Hari.
En abril de 2018 lanzou o libro Hippie, súa obra máis autobiográfica, na cal nos leva a reviver o soño transformador e pacifista da xeración hippie.
Real Academia Brasileira das Letras
En 2002 foi elixido para ocupar a cadeira número 21 da Academia Brasileira de Letras, cuxo patrón é Joaquim Serra, (1838-1888). Malia ser seguido por millóns de lectores, o autor foi rexeitado por algúns sectores da crítica literaria, polo que o seu ingreso na Academia convértese nun grande acontecemento social. O 28 de outubro cun discurso que exalta a utopía e a fe Paulo toma posesión do seu cargo na ABL. Entre as súas palabras, cita a frase do seua antecesor o economista Roberto Camposː "A violencia da frecha dignifica o albo. Moitas veces, en momentos en que me sentía xulgado con excesiva severidad pola crítica, acordábame desta frase. E acordábame tamén doutro soño, do cal non estaba disposto a desistir: entrar, un día, na Academia Brasileira de Letras.
Recoñecemento internacional
A obra del foi censurada na Libia en 2017 por "incitar ao secularismo, xiísmo e perversión.
En maio de 2006 foi lanzado o álbum Veronika Decides cho Die, da banda danesa de Melodic Death/Doom Metal Saturnus, cuxo titulo está baseado na obra Veronika Decide Morrer.
Crítica da súa obra
Mesmo con tantos fans, Paulo Coelho non é unánime entre a crítica. Algunhas opinións desaproban os seus libros e cualifícanos de "literatura esotérica de auto-axuda". Tamén é considerado por un sector da crítica como un autor menor, debido principalmente á simpleza das súas construcións gramaticais, tomadas, na súa maioría, de textos antigos como a Biblia, As mil e unha noites, o Majabhárata e o Ramaiana. Para algúns, O alquimista sería unha versión estendida de Historia de dos que soñaron, un conto de Jorge Luís Borges, quen si anota ao pé: «Tomado de As mil e unha noites». O ensaísta e doutor en literatura Janilto Andrade publicou un libro titulado Por que não ler Paulo Coelho, no que fai unha crítica nada xenerosa do alquimista. Apunta ás contradicións, os personaxes mal construídos, en definitiva, á falta de coherencia. Clandestino Menéndez no seu libro Cuadernos críticos fai mención, falando sobre O alquimista, á falta de sentido de humor do autor e critica o feito de que Coelho estea convencido de saber verdades. Así mesmo o autor colombiano Héctor Abad Faciolince publicou un artigo, titulado Por que es tan malo Paulo Coelho no que criticaba, principalmente, a estrutura simplista da maior parte da produción literaria de Coelho, comparándoa coas estruturas descritas no estudo sobre as formas canónicas do conto infantil levado a cabo por Vladimir Propp.
Outras actividades
A obra de Paulo Coelho transcende os límites literarios para pasar a outros sectores culturais e sociais.
O alquimista foi adaptado e representado nos cinco continentes en diferentes vertentes teatrais: musical, teatro-danza, teatro de marionetas, lecturas dramatizadas, ópera. Tamén foi levado ao cine por Laurence Fishburne, quen a dirixiu, produciu e protagonizou. Nun futuro esta obra ata chegará aos escenarios de Broadway en forma de musical. En 1998 fíxose a adaptación de Brida para unha serie de televisión que difundiu a Rede Manchete do Brasil, con escaso éxito. En 2009 estréase a película Veronika Decides to Die, que é a adaptación cinematográfica de Verónika decide morrer, baixo a dirección de Emily Young e protagonizada por Sarah Michelle Gella.
En 2009 Coelho organizou un concurso a través de Internet para que os seus lectores creasen unha película sobre o seu libro A bruxa de Portobello, xurdindo diso The Experimental Witch, unha obra realizada por catorce lectores de varios países e estreada no Festival de Cine de Roma.
Paralelamente aos libros, existe unha serie de produtos relacionados co autor e a súa obra. Entre eles axendas, calendarios, diarios, libros de cita e agasallo, libros de arte. Incluso unha trilogía de xogos electrónicos: «O peregrino» («Pilgrim: Faith as a Weapon»), 1997; «A lenda» («The Legend of the Prophet and the Assassin»), 2000; e «Os segredos de Alamut» («The Secrets of Alamut»), 2001, (The Arxel Guild) deseñados en colaboración co autor.
A constante presenza de Paulo nos medios de comunicación pódese ver tamén en forma de artigos e columnas xornalísticas. Ao longo dos anos, o autor escribiu un gran número de artigos e ensaios para os máis importantes medios de comunicación. En marzo de 1998, comezou unha columna semanal para o xornal brasileiro O Globo. O éxito de acollida a entre os lectores foi tal que empezou a sindicar as columnas noutros medios internacionais. Diarios como Reforma de México, seguen publicando estes textos tras 4 anos de colaboración. As súas columnas xornalísticas publicáronse regularmente en "Corriere della Sera" (Italia),​ El Semanal (España), Ta Nea (Grecia), TV Hören + Sehen e Welt am Sonntag (Alemaña), Anna (Estonia), Zwierciadlo (Polonia), El Universo (Ecuador), Revista Viva (Argentina), El Nacional (Venezuela), El Espectador (Colombia) e China Times Daily (Taiwán) entre moitos outros medios.
Na rede tamén hai cabida para a obra do autor. Paulo compuxo unha serie de 365 ensaios breves que se publicaron en forma de mensaxes diarias nos seguintes portais de Internet: Ynet (hebreo), RCS (italiano), UOL (portugués) e Terra (castelán). Paulo Coelho creou unha lista de distribución, Manual On-Line, que conta con máis de 30.000 subscritores.
Protagonizou documentais de carácter autobiográfico para Discovery Networks/Polo Imaxe (Latinoamérica e España), ZDF (Alemaña) e Unknown Planet (Rusia). Noutros, presentárnp realizando viaxes, RTÉ (Irlanda), ou peregrinaxs, NHK e Aichi (Xapón). En 2003 participou no documental francés les cendres du Phénix (As cinzas do Fénix), unha viaxe polo Líbano co relixioso Mansur Labaky. A figura de Paulo Coelho serviu noutros documentais para presentar aspectos da vida brasileira, Productions Espace Vert (Canadá e Francia).
En 1996 fundou, xunto á súa esposa, Christina Oiticica, o «Instituto Paulo Coelho» que proporciona axuda e oportunidades a nenos e anciáns brasileros. Sostense economicamente só cos dereitos de autor de Coelho.
Topoloxía (homónimos)
A Topoloxía é a póla das matemáticas que estuda as propiedades espaciais que se manteñen baixo deformación bicontinua (estirando sen recortar ou pegar); estas propiedades son as invariantes topolóxicas.
Topoloxía pódese referir tamén a:
Non debe confundirse topoloxía con topografía, o estudo da superficie da Terra.
Breda Ba.88
O Breda Ba.88 Lince foi un bombardeiro e avión de ataque italiano durante a segunda guerra mundial. Voou por primeira vez en outubro de 1936 e en 1937 estableceu dous récords de velocidade, polo que os italianos agardaron moito deste modelo. Pero estas prestacións non se mantiveron nos exemplares de serie, que cambiaron a configuración da deriva e os motores, á parte de instalárselle unha torreta dorsal. Realizou tarefas de bombardeo, ataque e recoñecemento, pero comezaron a dar moitos fallos polo seu excesivo peso e os últimos exemplares foron drectamente desguazados.
Anime
miniatura|Wikipe-tan
O anime (アニメ, en xaponés) é o nome co que se coñece a animación xaponesa. Sería algo como a extrapolación dos mangas (bandas deseñadas xaponesas) para as pantallas de televisión. Entre a manga e anime adoita haber moita interacción, posto que os mangas que teñen éxito son posteriormente adaptados ó anime.
A palabra anime ten significados diferentes para os xaponeses e para os occidentais. Para os xaponeses, anime é todo o que sexa deseño animado, sexa do estranxeiro ou nacional. Para os occidentais, anime é todo o deseño animado que veña do Xapón. Tradicionalmente debuxábase a man, pero actualmente volveuse común a animación por computador. Os seus guións inclúen gran parte dos xéneros de ficción e son transmitidos a través de medios cinematográficos (transmisión por televisión, distribución, plataformas de internet, DVD e filmes).
No século XX destacou un modelo de estudio produtor de animes chamado Studio Ghibli, o cal foi responsábel de animes como A princesa Mononoke e Grave of the Fireflies, e tamén a TOEI, responsábel de animes como Sailor Moon, Saint Seiya ou Digimon, ou incluso creadores como Satoshi Tajiri, en Pokémon.
No Xapón son moi famosos os actores de dobraxe, coñecidos alí como seiyuu.
Etimoloxía
O termo anime provén da abreviación da transcrición xaponesa da palabra inglesa «animation» (アニメーション, animēshon). De aquí abreviase «anime».
Internacionalmente, o anime levou unha vez o nome popular "Japanimation", pero este termo caeu en desuso. Os fanáticos pronunciaban a palabra preferiblemente como abreviación da frase "Japanese Animation" ("animación xaponesa" en galego). Viu o seu maior uso durante as décadas de 1970 e 1980, que xeralmente comprende a primeira e segunda onda de anime fandom. O termo sobreviviu polo menos ata principios dos anos 1990, pero pareceu desaparecer xusto antes do rexurdir do anime a mediados da 1990. Nos Estados Unidos tamén se definiu anime como cartoon japanese, que significa debuxos animados xaponeses.
Monsters
Monsters é un filme británico de ficción científica escrito e dirixido por Gareth Edwards que foi estreado no 2010.
Anime
Etimoloxía
En xeral, o termo "Japanimation" agora só aparece en contextos nostálxicos no mundo occidental, con todo o termo é moi utilizado no Xapón para distinguir as animacións feitas alí (Japanimation) das animacións en xeral (Anime, no Xapón).
Características principais
Recoñécese pola variedade de xéneros e polo profundas que son as súas historias, pero sobre todo polo estilo artístico. É unha forma de arte expresamente comercial, e a maioría das series de anime está orientada a públicos moi concretos.
Monsters
Sinopse
Seis anos atrás descubriuse vida extraterrestre no Sistema Solar, mais a sonda da NASA que regresaba coas mostras estrelouse en México e a metade do país converteuse nunha zona "infectada", controlada polos militares dos Estados Unidos. O xornalista fotográfico Andrew Kaulder (Scoot McNairy) atópase en San José cando recibe a orde de recoller a Samantha Wynden (Whitney Able), a filla do dono da axencia de noticias onde traballa, e levala ata unha zona segura da costa.
Anime
Características principais
A animación do anime é moi particular, comparada coa occidental. Os estudios teñen preparado técnicas para reducir o esforzo en facer unha serie, tales como usar a mínima cantidade de fotogramas por segundo (8 fps), a repetición de escenarios, personaxes que se deslizan pola pantalla, diálogos que permiten animar unicamente as bocas dos falantes (animación limitada é o termo técnico), deixando estático o resto...
Historia
miniatura|Fotograma dunha curtametraxe animada de 1917, unha das máis antigas producións do Xapón. A animación xaponesa comercial data desde 1917 cunha serie de curtametraxes similares ás producións americanas, e desde entón a produción de obras de anime no Xapón seguiu aumentando de maneira constante.
O estilo de arte propia e característica do anime xurdiu en 1960 coas obras de Osamu Tezuka e estendeuse a nivel internacional a finais do século XX, xunto co desenvolvemento dunha audiencia nacional e internacional.
miniatura|esquerda|A batalla do [[Mono (animal)|mono e o cangrexo: feito por Seitaro Kitayama en 1917.]] O anime nace a principios do século XX, cunha serie de curtametraxes similares ós atopados noutros países como: Estados Unidos, Rusia, Alemaña e Francia, entre outros. A primeira animación xaponesa fíxose en 1907, e trata da historia dun neno mariñeiro. A compañía Tennenshoku Katsudo Shashin (Tenkatsu) foi a primeira en reaccionar, encargando en 1916 ó debuxante Oten Shimokawa un filme deste xénero.
Na década de 1930, a animación converteuse un formato alternativo á narración de contos. A carencia de visión de actores occidentais, por exemplo, facía case imposible dirixir os filmes establecidos en Europa, América ou en mundos de fantasía, que naturalmente non tiñan a participación do Xapón. A animación permite ós artistas crear personaxes e contornas.
miniatura|[[Momotaro's Divine Sea Warriors (Momotaro o guerreiro diviño dos mares): é a primeira longametraxe de anime con son e voz, realizada en 1943. ]] O éxito de Walt Disney con Brancaneves e os sete ananos influenciou ós animadores xaponeses. Osamu Tezuka adoptou e simplificou moitas técnicas de animación de Disney para reducir os custos e o número de marcos na produción. Esta vai ser a intención dunha medida temporal para poder producir o material nun apertado programa de animación cun persoal sen experiencia.
Trama
Dentro das características notables no xénero, destácase o desenvolvemento de tramas complexas ó longo dun certo número de episodios. Gran parte do anime está estruturado en series de televisión con números de episodios definidos nos cales se trata unha trama específica que pode implicar o traballo de conceptos complexos.
Na década de 1970, o anime empeza a tomar un rumbo diferente dentro do mundo da animación. Mentres que as producións occidentais caracterizábanse por estar dirixidas cara a un público infantil, o anime trataba temas máis complexos como o existencialismo e ás veces utilizaba unha linguaxe máis madura, algunhas escenas de violencia e escenas sexuais. Varias veces os obxectivos demográficos a miúdo afectan os contextos ideolóxicos da obra: por exemplo no shōnen, nas series de acción, tómanse momentos que pasan na adolescencia como a amizade, o compañeirismo, as pelexas, as aventuras, o sacrificio polo amor. No seinen que tamén é para un público adulto tómanse temas máis maduros como políticos, sexuais, ou científicos (que, a excepción do kodomo, tamén poden ser parte doutros xéneros demográficos, só que vense con máis profundidade neste). Tamén se ten que tomar en conta, que cando unha serie de manga ten moito éxito, é común adaptalo ó anime, polo que toma elementos deste.
Romanticismo
Toma elementos da fantasía e o sobrenatural. Tamén se toman en conta as relacións que teñen os personaxes, como amigos ou familiares. A maior parte das series de anime poden ter algo emocional e connotacións ideolóxicas. As imaxes poden crear un fondo adecuado para a transferencia dos seus pensamentos emocionais. Nas series destinadas a un público feminino dáselle máis importancia ós sentimentos dos personaxes, aínda que non é alleo tamén ás series destinadas a un público masculino, onde comunmente os personaxes están desesperados por unha persoa en especial (algo que pode ser tanto como drama e comedia romántica), o mellor exemplo en canto á expresión de sentimentos é a serie Candy Candy. E tamén o sacrificio de amor que fai unha persoa pola súa parella, un concepto que se manexa nas series de acción, cando un personaxe feminino trata de ser rescatada dos opoñentes, ocorre o duelo entre o personaxe principal e o seu inimigo (reflíctese por exemplo na serie InuYasha). Tamén hai varios xéneros románticos, onde se poden dar de diferente forma como o toma a serie Onegai Teacher, que trata dun amor imposible entre unha profesora (que ademais é unha extraterrestre) e un dos seus alumnos.
Humanidade, natureza e tecnoloxía
miniatura|140px|Logo de [[Dragon Ball Z.]]
O que se di acerca da tradición xintoísta tamén é útil para ilustrar a forma en que o complexo debate sobre a relación entre a natureza e a tecnoloxía foi desde hai moito tempo importante na sociedade xaponesa, e isto reflíctese no anime. Por exemplo, a película Momotarō, dios de las olas, mostra unha relación entre o medio ambiente, ó ser representado por animais nunha illa, e a tecnoloxía, ó ser parte de propaganda da segunda guerra mundial, onde tamén o gran desenvolvemento da tecnoloxía foi parte da posguerra. Tamén dentro dos xéneros da ciencia ficción están o mecha (robots xigantes), onde se pode explicar como a tecnoloxía no canto de ser un desenvolvemento positivo, comeza a ser unha gran fonte de devastación, paradoxalmente o dano ocasionado é recuperado pola mesma tecnoloxía. Outro concepto é o Cyberpunk, onde a película Akira é considerada unha pioneira. Tamén na serie Ghost in the shell, o concepto de humanidade é mesturado con tecnoloxía, e á humanidade dáselle menos importancia, xeralmente van acompañadas con temas de existencialismo. Noutro sentido, o home-tecnoloxía, en particular, é tamén a cara a través da cal no anime toma unha transposición da modernidade e, en última instancia, o que deu lugar a unha inseparable combinación entre o vello e o novo.