cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Semántica
Semántica diacrónica e semántica sincrónica ou lexicoloxía
A semántica, rama da lingüística que se ocupa dos cambios de significación que operan nas palabras, é unha ciencia diacrónica, fronte á lexicoloxía (tamén denominada semántica sincrónica), disciplina que estuda o léxico dunha lingua, e que traballa no plano sincrónico.
Semántica léxica e semántica gramatical
Debido á distinción entre 'significado léxico' e 'significado gramatical', dous ámbitos son recoñecidos na semántica:
San Tomé, San Tomé, Cartelle
San Tomé é un lugar da parroquia de San Tomé no concello ourensán de Cartelle na comarca da Terra de Celanova. Tiña 125 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 61 eran homes e 64 eran mulleres.
Dan Croll
Dan Croll, nado como Daniel Francis Croll o 18 de xullo de 1990 en Newcastle-Under-Lyme, Staffordshire, é un músico e cantautor inglés.
Vuelta
Co termo español de vuelta podemos estarnos a referir a:
Uxío-Breogán Diéguez Cequiel
Uxío-Breogán Diéguez Cequiel, nado en Madrid o 17 de febreiro de 1978, é un historiador galego.
Xaime Barreiro
Manuel Jaime Barreiro Gil, nado en Freixeiro (Santa Comba) o 18 de agosto de 1951, é un economista e político galego.
Uxío-Breogán Diéguez Cequiel
Traxectoria
É fillo de Fidel Diéguez. Naceu en Madrid, onde fixou a súa residencia parte da familia paterna a finais dos anos 40 e de onde é a súa familia materna, e reside en Galiza desde 1992. Licenciouse en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse en Historia Contemporánea pola Universidade de Barcelona coa tese ''Nacionalismo Galego. Desarticulación, resistencia e rearticulación (1936-1975)''. Exerce como profesor na Universidade da Coruña, Departamento de Didácticas Específicas e Métodos de Investigación e Diagnóstico en Educación, área de Didáctica das ciencias sociais. É membro do grupo Grupo de Investigación en Didáctica das Linguas e Culturas (DILEC). Dirixe a Cátedra de Memoria Histórica da UDC. É membro do Padroado da Fundación Moncho Reboiras para o Estudo e a Divulgación da Cuestión Social e Sindical en Galiza.
Xaime Barreiro
Traxectoria
Licenciouse en Ciencias Económicas e Empresariais na USC, acadando posteriormente o doutoramento. Foi membro durante breve tempo de Voces Ceibes. Durante ese tempo era coñecido como "O Chuspe".
Uxío-Breogán Diéguez Cequiel
Traxectoria
Os seus temas centrais de estudo e investigación son a historia do nacionalismo galego, os movementos sociais no tempo contemporáneo e a didáctica das Ciencias Sociais. Formou parte da primeira dirección dos CAE, e despois foi membro dos CAF, sendo claustral na Universidade de Santiago de Compostela entre 1998 e 2002, e da xunta reitora e padroado da Fundación Alexandre Bóveda desde 2003, entidade da que é presidente desde 2014 a 2016, sendo tamén un dos cofundadores de Murguía. Revista Galega de Historia, que dirixe desde 2003. É tamén impulsor, xunto a Xosé Estévez, do Manifesto Galeusca: 1933-2008 de historiadores, que deu lugar ao I Encontro Galeusca Historia (Barcelona, 2010), ao II Encontro Galeusca Historia (Bilbao, 2012) e ao III Encontro Galeusca Historia (A Coruña, 2015), ao IV Encontro Galeusca Historia (Palma de Mallorca, 2017), ao V Encontro Galeusca Historia (Gernika, 2019) e ao VI Encontro Galeusca Historia (Tarragona, 2021).
Ten colaborado tamén en diversas publicacións, como Praza, A Trabe de Ouro, Grial ou Terra e Tempo, así como en xornais e emisoras de radio (Cadena SER, Cuac FM e Radiofusión).
Xaime Barreiro
Traxectoria
Dirixente do PSG, foi un dos que se incorporou ao PSdeG trala aprobación da constitución. Foi senador de 1982 a 1996 pola provincia da Coruña. Foi presidente do Grupo Parlamentario Socialista do Senado e membro da Unión Parlamentaria Internacional e das Asembleas Parlamentarios do Consello de Europa, a Organización do Tratado do Atlántico Norte, a Unión Europea Occidental e a Organización para a Seguridade e a Cooperación Económica.
Foi decano da Facultade das Ciencias Económicas e Empresariais da USC entre o 2003 e o 2007, impartindo na actualidade docencia na área de Historia e Institucións Económicas.
Immortals
Inmortals é un filme estadounidense dirixido por Tarsem Singh que foi estreado no 2011.
Sinopse
Un terrible perigo ameaza ós gregos: enlouquecido polo poder, o brutal rei Hiperión (Mickey Rourke) declarou a guerra ós homes. Despois de reunir a un exército sedento de sangue formado por soldados que el mesmo mandou desfigurar, Hiperión queima Grecia mentres busca unha arma de poder inconcibible: o lendario arco Epiro, feito por Ares no Olimpo. O home que teña ese arco poderá liberar ós Titáns, que están encerrados no Tártaro dende o principio dos tempos e claman vinganza. En mans de Hiperión, O arco significaría a destrución da raza humana e a aniquilación dos deuses. Pero, como a lei prohibe que os deuses se entremetan nos conflitos humanos, nada poden facer para deter ó rei. Pero a esperanza renace cando Zeus encomenda ó campesiño Teseo (Henry Cavill) a misión de acabar con Hiperión. Despois de reunir a un grupo de homes entre os que se atopa a visionaria sacerdotisa Fedra (Freida Pinto) e o astuto escravo Stavros (Stephen Dorff), o heroe porase á fronte da rebelión.
Caprera
Caprera é unha pequena illa de 15´5 km² na costa de Sardeña, Italia, situada no Arquipélago da Maddalena. Situada no Estreito de Bonifacio, é un destino turístico famoso por ser o lugar en que se atopa a casa e a tumba de Giuseppe Garibaldi.
Características
É a segunda illa máis grande do arquipélago e ten unha superficie de 16 km² e 45 quilómetros de costa. Monte Teialone é o punto máis alto (212 m). No lado sur-occidental hai un centro de vela moi importante, as numerosas calas e as ancoraxes que se poden atopar ao longo da costa fan o desmbarco fácil. Non hai hoteis, só un complexo con bungalows. Os fondos mariños son unha atración para os naturalistas e os seguidores da arqueoloxía submarina. Foron atopados alí moitos restos de buques de carga romanos, así como a nave de Garibaldi.
Esta illa foi declarada reserva natural das especies de aves mariñas que viven nela (a gaivota real, o corvo mariño e o falcón peregrino). Caprera está unida á illa da Maddalena por unha calzada de 600 metros de longo.
Historia
A illa foi bautizada probablemente debido ás numerosas cabras salvaxes que viven nela (capra significa cabra en italiano).
A historia di que logo da ocupación romana Caprera permaneceu deserta durante séculos antes de ser habitadas por grupos de pastores. Máis tarde, en 1855 o Heroe de Dous Mundos (Garibaldi) decidiu instalarse alí e plantou as primeiras árbores do bosque de piñeiros, que cobre a illa na actualidade. Un século despois da morte de Garibaldi, a illa foi liberada das numerosas restricións militares existentes e agora está totalmente aberta ao público.
Giuseppe Garibaldi
A illa está ligada a Giuseppe Garibaldi, un patriota italiano e loitador que viviu no século XIX e foi un dos pais da independencia italiana. Comprou a illa en 1855 e morreu en 1882. A súa casa é agora un museo, hai unha capela conmemorativa e toda a illa é un monumento nacional.
O muiñeiro ouveador
O muiñeiro ouveador (en Ulvova mylläri) é unha novela do finlandés Arto Paasilinna publicada en 1981. O libro foi traducido a diversas linguas, e en 1982 foi levado ao cinema co título homónimo de Ulvova mylläri.
Argumento
A trama está ambientada en Laponia despois da Segunda guerra mundial. O personaxe principal é Gunnar Huttunen, un muiñeiro que adoita ouvear polas noites, facendo ladrar aos cans, e que aínda que ás veces se comporta dun xeito louco, é un bo home traballador no seu muíño á beira do río Kemi, en Suukoski.
A maioría dos seus veciños comezan a pórse a mal con el pola súa forma de ser. Finalmente mándano para un manicomio, e cólleno cando se estaba empezando a namorar dunha veciña, Sanelma Käyrämö, unha asesora agrícola, e pintando o muíño de vermello. No hospital mental atopouse cun home san ingresado e que lle axudou a escapar de alí. Volve á aldea mais ten que andar de eremita no monte para que non o volvan meter no manicomio.
Produto escalar
En matemática, na álxebra linear, o produto escalar, chamado tamén produto interno, interior ou punto, é unha función binaria definida entre dous vectores que fornece un número real como resultado. O produto vectorial, que é outra operación posíbel para vectores, fornece, por outro lado, un novo vector.
Alén de para o espazo euclidiano de dúas e tres dimensión, o produto escalar pode definirse tamén nos espazos euclidianos de dimensión maior a tres, e en xeral nos espazos vectoriais reais e complexos. Os espazos vectoriais dotados de produto escalar reciben o nome de espazos prehilbertianos.
Definición
miniatura|300px|dereita|Produto escalar de dous vectores Dados dous vectores \vec{A} e \vec{B}. o produto escalar pode ser calculado como:
Onde \theta é o ángulo formado polos vectores \vec{A} e \vec{B}, e |A| e |B| son as súas lonxitudes. Da figura podemos ver que o produto representa a proxección do vector \vec{A} na dirección do vector \vec{B}. Se \vec{A} fose unha forza, o produto escalar indicaría entón canta da forza \vec{A} se estaría a aplicar na dirección de \vec{B}.
Se o ángulo entre os vectores fose 90º (\vec{A} e \vec{B} perpendiculares entre si), o produto escalar sería cero, pois cos 90º = 0.
Note que non fai falla mencionar ningún Sistema de coordenadas para obter o valor do produto escalar. A fórmula de riba é válida independentemente do sistema de coordenadas.
Nun sistema de coordenadas cartesiano, onde se escriben os vectores en termos de compoñentes como:
O produto escalar pode escribirse como:
Note que a interpretación do produto escalar como a proxección dun vector na dirección doutro, neste caso, está lonxe de ser obvia. Porén a expresión de riba fornécenos unha forma de obter a lonxitude dun vector calquera en termos das súas compoñentes:
A expresión xeral inicial soamente contén unha definición da lonxitude dun vector como a raíz cadrada do seu produto escalar, mais non fornece medios de calculalo:
Definición xeral
O produto escalar de dous vectores nun espazo vectorial é unha forma bilinear, hermítica e definida positiva, polo que se pode considerar unha forma cuadrática definida positiva.
Un produto escalar pódese expresar como unha aplicación onde V é un espazo vectorial e \mathbb{K} é o corpo sobre o que está definido V. debe satisfacer as seguintes condicións:
Se o corpo ten parte imaxinaria nula (v.g., \mathbb{R}), a propiedade de ser sesquilinear convértese en ser bilinear e o ser hermítica convértese en ser simétrica.
Tamén adoita representarse por ou por \bullet.
Un espazo vectorial sobre o corpo \mathbb{R} ou \mathbb{C} dotado dun produto escalar denomínase espazo prehilbert ou espazo prehilbertiano. Se ademais é completo, dise que é un espazo de Hilbert, e se a dimensión é finita, dirase que é un espazo euclídeo.
Todo produto escalar induce unha norma sobre o espazo no que está definido, da seguinte maneira:
Definición xeométrica do produto escalar nun espazo euclídeo real
[[Ficheiro:Dot Product.svg|miniatura|150px|dereita|A • B = | A | | B | cos(θ).
O produto escalar de dous vectores nun espazo euclídeo defínese como o produto dos seus módulos polo coseno do ángulo \theta que forman.
Esta definición de carácter xeométrico é independente do sistema de coordenadas elixido e polo tanto da base do espazo vectorial escollida.
Proxección dun vector sobre outro
Posto que |A| cos θ representa o módulo da proxección do vector A sobre a dirección do vector B, isto é |A| cos θ = proy AB, será
de modo que o produto escalar de dois vectores tamén pode definirse como o produto do módulo dun deles pola proxección do outro sobre el.
Ángulos entre dous vectores
A expresión xeométrica do produto escalar permite calcular o coseno do ángulo existente entre os vectores:
Vectores ortogonais
Dous vectores son ortogonais ou perpendiculares cando forman ángulo recto entre si. Se o produto escalar de dous vectores é cero, ambos vectores son ortogonais.
xa que o.
Vectores paralelos ou nunha mesma dirección
Dous vectores son paralelos ou levan a mesma dirección se o ángulo que forman é de 0 radiáns (0 graos) ou de π radiáns (180 graos).
Cando dous vectores forman un ángulo cero, o valor do coseno é a unidade, polo tanto o produto dos módulos vale o mesmo que o produto escalar.
Observación
Unha importante variante do produto escalar estándar utilízase no espazo-tempo de Minkowski, é dicir, dotado do produto escalar:
Propiedades do produto escalar
1. Conmutativa:
2. Distributiva respecto á suma vectorial:
3. Asociativa respecto ao produto por un escalar m:
Sakai, Fukui
Sakai (坂井市, さかいし, Sakai-shi) é un concello da prefectura de Fukui no Xapón. Está situado ó oeste da parte de Hokuriku na rexión de Chūbu e ó norte da prefectura, no centro-oeste da illa de Honshū. Ten 209,91 km² de superficie, unha poboación de 92.269 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 440 h/km².
Produto escalar
Propiedades do produto escalar
4. Obsérvese que en xeral
Sakai, Fukui
O concello de Sakai limita cos concellos de Fukui, Eiheiji, Katsuyama, Awara (que son da prefectura de Fukui); e Kaga (este último é da prefectura de Ishikawa).
Historia
A cidade de Sakai foi fundada pola fusión de 4 concellos de vilas do distrito de Sakai (Mikuni, Maruoka, Harue e Sakai) no ano 2006.
Produto escalar
Propiedades do produto escalar
5. Se os vectores son ortogonais, o seu produto escalar é nulo (cos 90º = 0), e viceversa
Nótese que o produto escalar de dous vectores pode ser nulo sen que o sexan os dous correspondentes vectores.
Expresión analítica do produto escalar
Se os vectores A e B se expresan en función das súas compoñentes cartesianas rectangulares, tomando a base canónica en formada polos vectores unitarios {i, j , k} temos:
O produto escalar realízase como un produto matricial da seguinte forma:
Exemplo
Un produto escalar é unha operación alxébrica que obedece á seguinte regra:
Sexan os vectores u e mais v,de tres dimensións,con compoñentes: u(a1, a2, a3) e v(b1, b2, b3). O produto escalar de u por v (u escalar v) é o número real:
uv = a1b1 + a2b2 + a3b3.
Norma ou Módulo dun vector
Defínese como a lonxitude do segmento orientado (vector) no espazo métrico considerado.
Calcúlase a través do produto interno do vector consigo mesmo.
de modo que
Por compoñentes, tomando a base canónica en formada polos vectores unitarios {i, j, k}
Produtos interiores definidos en espazos vectoriais usuais
Sendo o número complexo conxugado de
onde tr(A) é a traza da matriz B e A^T é a matriz trasposta de A.
Dado tal que  :
Formas cuadráticas
Dada unha forma bilinear simétrica definida sobre un espazo vectorial  pode definirse un produto escalar diferente do produto escalar euclídeo mediante a fórmula:
Onde: Pode comprobarse que a operación anterior satisfai todas as propiedades que debe satisfacer un produto escalar.
Tensores métricos
Pódense definir e manexar espazos non-euclídeos ou máis exactamente variedades de Riemann, é dicir, espazos non-planos cun tensor de curvatura diferente de cero, nos que tamén podemos definir lonxitudes, ángulos e volumes. Nestes espazos máis xerais adóptase o concepto de xeodésica en lugar do de segmento para definir as distancias máis curtas entre puntos e, tamén, se modifica lixeiramente a definición operativa do produto escalar habitual introducindo un tensor métrico, tal que a restrición do tensor a un punto da variedade de Riemann é unha forma bilinear.
Así, dados dous vectores campos vectoriais \mathbf{u} e \mathbf{v} do espazo tanxente á variedade de Riemann defínese o seu produto interno ou escalar como:
A lonxitude dunha curva rectificable C entre dous puntos A e B pódese definir a partir do seu vector tanxente do seguinte xeito:
Colénquima
miniatura|dereita|Preparación con células do colénquima. miniatura|dereita|Colénquima angular en talo de [[apio.]] O colénquima é un tecido vexetal de sostén propio de plantas novas e herbáceas formado por células algo alongadas de paredes celulares engrosadas pero non lignificadas e con protoplasto vivo. A palabra contén a raíz grega kolla (cola, adhesivo) pola facilidade con que as paredes se inchan ao hidratarse. En forma e estrutura as células do parénquima e do colénquima son algo parecidas, e as células do colénquima mostran unha gradación nas súas características entre os dous tipos, polo que cando están xuntos pode haber células con características de transición entre ambos. Algunhas células do colénquima poden experimentar cambios reversibles no espesor da súa membrana e mesmo adquirir características meristemáticas.
O colénquima aparece nos órganos en crecemento, nos que funciona como tecido de sostén, e tamén en órganos adultos que non sufriron crecemento secundario. O outro tecido de sostén, o esclerénquima, é típico do crecemento secundario. O colénquima pode situarse debaixo da epiderme, e ás veces as propias células da epiderme adquiren características colenquimáticas. Outras veces está nunha posición máis profunda formando aneis completos ou cordóns e costelas. Tamén reforza o tecido vascular das follas. O colénquima combina gran forza de tensión con moita flexibilidade e plasticidade, polo que é ideal para unha planta en crecemento (o esclerénquima en comparación é máis elástico pero menos plástico). Esta plasticidade do colénquima é importante para o axuste dos tecidos en desenvolvemento. Proporciona flexibilidade aos talos novos, aos pecíolos e nervios das follas. Nas partes vellas da planta que deixaron de alongarse, o colénquima está endurecido e perde a súa plasticidade.
Características das células e tipos
As características da parede poden modificarse nas partes máis vellas da planta ou para adaptarse ao crecemento da planta, exposición ao abaneo do vento ou outras condicións. Nalgúns casos observouse que o colénquima pode desenvolver paredes secundarias lignificadas e transformarse en esclerénquima.
Polímero sintético
Véxase tamén
Synthetic polymer Synteettiset polymeerit Polimer sintetik Polimer sintetik Polimer syntetyczny
Trofeo Memorial Quinocho 2007
A XII edición do Trofeo Memorial Quinocho celebrouse en Vigo o 14 de agosto de 2007 a partido único. O campión foi o Celta de Vigo.
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1993
miniatura|200px|[[Alain Prost (foto de 2008) gañou o seu cuarto e último título con Williams.]] miniatura|200px|O que foi triplo campión [[Ayrton Senna foi subcampión.]] miniatura|200px|O compañeiro de Prost, [[Damon Hill (foto de 1995) rematou terceiro.]] O Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1993 foi a 44ª tempada de Fórmula 1 organizada pola Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), e a 36ª Copa Internacional de Construtores de F1. O campionato contou con dezaseis Grandes Premios que se iniciaron o 14 de marzo e finalizaron o 7 de novembro. Alain Prost gañou o seu cuarto Campionato de Pilotos, e Williams - Renault retivo o Campionato de Construtores, o sexto en total.
San Tomé, San Tomé de Cancelada, Cervantes
San Tomé é un lugar da parroquia de San Tomé de Cancelada no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 40 habitantes (19 homes e 21 mulleres).
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1993
O calendario de Fórmula Un de 1993 viu o regreso do Gran Premio de Europa logo dunha ausencia de oito anos desde, a carreira celebrouse en Donington Park, a única vez que foi sede dunha carreira de F1, esta carreira era para substituír o Gran Premio do Pacífico no circuíto de Autopolis no Xapón despois de que fracasase un acordo para celebrar unha carreira alí. A única saída foi o Gran Premio de México, logo de sete anos no Autódromo Hermanos Rodríguez na Cidade de México desde, debido aos problemas de seguridade coa superficie moi estragada do circuíto.
Esta tempada foi importante na historia da F1, xa que era o momento álxido do uso da tecnoloxía electrónica, este ano viu quizais os autos de Fórmula Un máis avanzados e sofisticados que se construíron competindo nesta tempada. Por exemplo, o gañador do campionato Williams-Renault FW15C (quizais o coche máis avanzado da tempada) tiña, ademais da súa avanzada suspensión activa hidráulica e electrónicamente controlada, unha gran cantidade de compoñentes electrónicos a bordo, incluídos freos antibloqueo, controles inalámbricos, control de tracción, unha caixa de cambios semiautomática que se podía cambiar a completamente automática, dirección asistida, telemetría a bordo altamente sofisticada, resortes de válvulas pneumáticas no motor e ata un sistema "push to pass" que facilitaba os adiantamentos para os pilotos Alain Prost e Damon Hill: este sistema tiña unha suspensión activa que elevaba a parte traseira do automóbil a velocidade e elevaba o motor 300 revolucións para que o automóbil fora máis rápido nas rectas debido a unha menor falta de carga aerodinámica. Din que isto foi un precursor do DRS. Williams tamén probou unha transmisión continuamente variable, pero este sistema tamén prohibiuse, e o equipo de Benetton probou un sistema de dirección de 4 rodas ao final da tempada, pero nunca utilizouse en ningunha carreira. Case todos os autos en 1993 tiñan un sistema de suspensión activo, que mantiña constante a altura de condución do auto durante toda a volta, o que facía que a aerodinámica do automóbil fóra moito máis efectiva. Aínda que se considerou amplamente que non era unha axuda para o condutor, este sistema e todos os sistemas antes mencionados, excepto a telemetría e os portos de válvula pneumática, prohibíronse para a tempada de.
Pretemporada
En 1993, houbo un cambio importante de pilotos, especialmente entre os mellores equipos. En toda a grella, varios experimentados pilotos retiráronse ou se mudaron a outras series e xurdiron novas caras.
En total, só sete pilotos que se aliñaron na grella en Suráfrica estiveran co mesmo equipo que o ano anterior: Senna, Schumacher, Alesi, Herbert, de Cesaris, Suzuki e Fittipaldi.
A recesión mundial de principios da década de 1990 pasara factura: os equipos de Brabham, Andrea Moda e Fondmetal non completaran a tempada de 1992, mentres que March retirouse formalmente a principios da tempada de 1993. Polo tanto, só había 13 equipos na grella na carreira inaugural de 1993, en Suráfrica. Ademais, producíronse numerosos cambios no número dos automóbiles:
Cambios de regras
Fixéronse dous cambios no sistema de clasificación no Gran Premio do Brasil. O primeiro limitou a todos os pilotos a 12 voltas cada un en ambas sesións clasificatorias. O segundo xurdiu como resultado de que só había 26 automóbiles: despois de que orixinalmente decidiuse que só os 24 máis rápidos podían comezar a carreira, os equipos acordaron unanimemente elevar este número a 25, para asegurar que cada equipo puidera cualificar polo menos un automóbil.
A revisión deste segundo cambio beneficiou principalmente a BMS Scuderia Italia: despois de que o Jordan de Ivan Capelli non cualificase no Brasil, as seguintes sete carreiras viron a Michele Alboreto ou Luca Badoer chegar 26º en cualificación e polo tanto non completar a grella (Alboreto cinco veces e Badoer dúas veces). Como consecuencia, os equipos acordaron por unanimidade permitir que os 26 coches se clasificaran antes do Gran Premio de Alemaña. O límite de 12 voltas, con todo, durou case unha década, ata o final da tempada de.
Tamén se implementaron dous cambios nos automóbiles para reducir as velocidades en curva. O primeiro foi a redución da distancia entre as rodas do mesmo eixe dos automóbiles, de 2´15 m. a 2 m.; o segundo foi unha redución considerable no ancho dos pneumáticos traseiros, a fin de proporcionar menos agarre que os anteriores 'gordos' slicks traseiros.
Live on Ten Legs
Live on Ten Legs é un álbum ao vivo da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, publicado o 17 de xaneiro do 2011 a través do selo Monkeywrench. O disco está composto por cancións gravadas durante as xiras mundiais do grupo entre os anos 2003 e 2010, e é unha peza de acompañamento do álbum de 1998 Live on Two Legs.
Sea Wolf (grupo musical)
Sea Wolf é unha banda de indie rock liderada por Alex Brown Church, que foi formada nos Ánxeles (California).
Cousas
miniatura|Retrato de Castelao. Cousas foi o termo empregado por Castelao para designar diferentes conceptos. Por unha banda, designa un xénero literario a base de pequenos relatos, que el mesmo desenvolveu e publicou con periodicidade variable na prensa da súa época, ilustrándoos cun debuxo creado especificamente para cada texto, complementándose o un ó outro. Por outra banda, é o título de dous libros que publicou, en 1926 e 1929, nos que recollía eses relatos periodísticos. Finalmente, a denominación de Cousas da vida designa un innúmero de debuxos cun breve texto a rodapé, que publicou a partir de 1924 nas portadas de Galicia e Faro de Vigo; unha escolma destes debuxos reuniuse posteriormente en seis libros publicados baixo o mesmo título.
Unha nova técnica literaria
Cousas é unha transcendente interpretación de Galicia, unha exploración da súa problemática socioeconómica mediante o desfile de diversos personaxes arquetípicos, que en moitos casos representan os sectores máis marxinados: anciás abandonadas, xentes sumidas na miseria, cegos, vellos, mariñeiros etc. Cada cousa está composta por un texto e unha ilustración complementaria -prima o texto sobre o debuxo- que acadan o fondo dramático dos sucesos desenvolvidos. O texto achega brevemente asuntos, polo xeral de ambiente labrego ou mariñeiro, de temática variada, sintéticos, comprimidos mediante unha técnica narrativa semellante á que Castelao emprega nos seus debuxos: trazos firmes e limpos que denotan o obxecto que se achega en primeiro plano, mentres que o resto da información é pura connotación, suxestión.
A fórmula empregada por Castelao nesta súa obra é moi orixinal, un novo xénero que supera o linde do exclusivamente literario para, coa axuda da imaxe, narrar acontecementos en que se ven inseridos diferentes personaxes cun coidado especialísimo da frase e da palabra, a cal acada por veces un inusitado lirismo. A cousa é a manifestación máis completa do estilo de Castelao, é en si mesma un estilema, pois está presente en toda a súa narrativa, ata o punto de podermos explicar a estrutura de Retrincos e, en menor grao, Un ollo de vidro ou Os dous de sempre, como unha compilación de cousas. Nestes dous últimos títulos existe un fío condutor que relaciona os elementos sucesivos da narración mentres que en Cousas ou Retrincos os distintos capítulos son unidades narrativas totalmente independentes.
Cousas
Entre 1919 e 1927, Castelao publicou en diferentes medios periódicos un total de 58 textos que podemos clasificar baixo o estilo común de cousas. Estes textos adoitaban ir sen título pero baixo as referencias "Contos de Castelao" ou "Cousas de Castelao" (ou, simplemente, "Cousas"). En 1926 publicou, na Editorial Lar, un primeiro libro, baixo o título de Cousas que comprendía 18 daqueles textos máis algún novo e unha introdución, "A carón da natureza". En 1929 publicou, na editorial Nós, un segundo libro de Cousas, con 33 textos novos. En 1934, tamén na editorial Nós, publicou unha recompilación dos dous libros anteriores, incluíndo en total 44 textos e a introdución xa citada; esta edición conxunta foi a que se reeditou posteriormente e a que coñecemos, polo que será a que se segue na relación que se ofrece a continuación.
Case todas aquelas cousas publicadas na prensa pasaron a formar parte destes libros citados, xunto con outras de nova creación (non publicadas anteriormente). Tres cousas reserváronse para Retrincos e outras tres, estas con notables modificacións, convertéronse en cadanseu capítulo de Os dous de sempre. Oito máis non se publicaron en libro.
Comparando as redaccións das cousas primeiro na prensa e logo no libro recompilatorio, compróbase que Castelao foi introducindo diferentes modificacións ó longo do tempo, desde a súa publicación na prensa ata a publicación en libro, modificacións que tanto foron simplemente ortográficas ou menores, do tipo de substitución dunha palabra por outra, como tamén modificacións máis profundas, engadindo ou suprimindo parte do texto. Moitas das ilustracións que acompañaban a cada texto tamén sufriron algunha modificación á hora de pasar ós libros. Outro aspecto que cambiou dun ó outro formato foron os títulos dos textos: nas primeiras versións, en prensa, adoitaban ir sen título ou designábanse polas primeiras palabras do texto. Estes títulos respectáronse cando se converteron en libro, nuns casos, ou cambiaron completamente por outros novos.
Relación de Cousas
Na seguinte relación séguese edición de Monteagudo: Obras, publicada no 2000 con ocasión do Ano de Castelao, indicando en cada caso o medio no que se publicou anteriormente, así como algunhas observacións que poden ser de interese. miniatura|250px|Ruínas da "Aldea maldita" de Abuín.
A partir deste título, os títulos corresponden ós textos publicados no segundo libro de Cousas:
Outras "cousas"
Como xa se dixo, Castelao escribiu outros textos que, aínda tendo unha mesma estrutura cós anteriores, non se publicaron nos libros de Cousas.
Por unha banda temos tres que formaron parte do libro Retrincos (1934):
En Retrincos, a estas tres narracións uníronse outras dúas non publicadas anteriormente: "O inglés" (datado en Rianxo, 1914) e "Sabela" (Pontevedra, 1934).
De por parte, outras tres cousas serviron de base para cadanseu capítulo da novela Os dous de sempre (1934):
Finalmente, Castelao escribiu outros 8 textos co mesmo estilo que só veron o lume na prensa:
Alonso Montero publicou en 1972 Prosas recuperadas I (Celta, Lugo), con tres destas cousas, e, en 1975, Obra completa (I. Narrativa e teatro), con máis textos. Existe tamén un ''Cousas. Terceiro libro, editado por Álvarez Blázquez na colección O Moucho (1978), coas cousas'' non contidas nos libros primeiro e segundo.
Revolución Rusa de 1917
A Revolución de Febreiro focalizouse, orixinalmente, en torno a Petrogrado (hoxe San Petersburgo). No caos, os membros do parlamento imperial ou Duma asumiron o control do país, formando o Goberno provisional ruso. A dirección do exército sentía que non tiñan os medios para reprimir a revolución e Nicolao II, o último emperador de Rusia, abdicou. Os soviets (consellos de traballadores), que foron dirixidos por faccións socialistas máis radicais, en principio permitiron ao Goberno provisional gobernar, pero insistiu nunha prerrogativa para influír no goberno e controlar diversas milicias. A Revolución de Febreiro levouse a cabo no contexto dos duros reveses militares sufridos durante a primeira guerra mundial (1914-1918), que deixou a gran parte do exército ruso nun estado de motín.
A partir de entón produciuse un período de poder dual, durante o cal o Goberno provisional tiña o poder do Estado, mentres que a rede nacional de soviets, liderados polos socialistas, tiña a lealdade das clases baixas e a esquerda política. Durante este período caótico houbo motíns frecuentes, protestas e moitas folgas. Cando o Goberno provisional decidiu continuar a guerra con Alemaña, os bolxeviques e outras faccións socialistas fixeron campaña para deter o conflito. Os bolxeviques puxeron a milicias obreiras baixo o seu control e convertéronos na Garda Vermella (máis tarde, o Exército Vermello) sobre as que exercían un control substancial.
Na Revolución de Outubro (novembro no calendario gregoriano), o partido bolxevique, dirixido por Vladimir Lenin, e dos traballadores soviéticos, derrocou ao Goberno provisional en Petrogrado. Os bolxeviques nomeáronse a si mesmos líderes de varios ministerios do goberno e tomaron o control do campo, creando a Cheka, organización de intelixencia política e militar para esmagar calquera tipo de disidencia. Para poñer fin á participación de Rusia na primeira guerra mundial, os líderes bolxeviques asinaron o Tratado de Brest-Litovsk con Alemaña en marzo de 1918.
Posteriormente estalou unha guerra civil en Rusia entre a facción «vermella» (bolxevique) e «branca» (antibolxeviques) –esta última contou co apoio das grandes potencias–, que ía continuar durante varios anos, na que os bolxeviques, en última instancia, saíron vitoriosos. Deste xeito, a revolución abriu o camiño para a creación da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas (URSS) en 1922. Pese a que moitos acontecementos históricos notables tiveron lugar en Moscova e Petrogrado, tamén houbo un movemento visible nas cidades de todo o estado, entre as minorías nacionais de todo o imperio e nas zonas rurais, onde os campesiños apoderáronse da terra e redistribuírona.
A Revolución Rusa foi un acontecemento decisivo e fundador do "curto século XX" aberto polo estoupido do macroconflito europeo en 1914 e pechado en 1991 coa disolución da Unión Soviética. Obxecto de simpatías e de inmensas esperanzas por uns (Jules Romains describiuna como "a gran luz no Leste" e François Furet como "o encanto universal de outubro"), tamén foi obxecto de severas críticas, de medos e de odios viscerais. Segue sendo un dos acontecementos máis estudados e máis apaixonadamente discutidos da historia contemporánea.
Situación de Rusia antes da revolución de 1905
Previamente a 1917, o antigo Imperio Ruso rexíase baixo un réxime tsarista, autocrático e represivo desde había tres séculos cando, en 1613, instaurouse no país a dinastía Románov.
A abolición da servidume promulgada en 1861 por parte do tsar Alexandre II foi a primeira mostra das fisuras do antigo sistema feudal. Unha vez liberados, os antigos servos desprazáronse ás cidades, converténdose así en man de obra industrial.
A economía no seu conxunto seguía sendo arcaica. O valor da produción industrial en 1913 era dúas veces e media menor que o de Francia, seis veces menor que o de Alemaña e catorce veces menor que o dos Estados Unidos. A produción agrícola continuaba sendo deficiente e a falta de transportes paralizaba calquera intento de modernización económica. O PIB per cápita naquela época era inferior ao de Hungría ou ao de España e, aproximadamente, supoñía unha cuarta parte do dos Estados Unidos. Ademais, o país estaba dominado sobre todo por capital estranxeiro, posuíndo este case a metade das accións rusas. O proceso de industrialización foi violento e mal aceptado polos campesiños, que foran bruscamente proletarizados. A clase obreira nacente, aínda que numericamente pequena, concentrábase nas grandes zonas industriais, o que facilitou a crecente conciencia revolucionaria.
Trala escolarización levada a cabo uns anos antes, algúns obreiros foran convencidos polos ideais marxistas e outros pensamentos revolucionarios. Con todo, o poder tsarista mostrouse inmóbil. Nos séculos XIX e XX, varios movementos organizados por membros de todas as clases sociais (estudantes ou obreiros, campesiños ou nobres) trataron de derrocar o goberno sen éxito. Algúns recorreron ao terrorismo e aos atentados políticos, converténdose os movementos revolucionarios en obxecto de dura represión, levada a cabo pola todopoderosa Okhrana, a policía secreta do tsar. Moitos revolucionarios foron encarcerados ou deportados, mentres que outros lograron escapar e unirse ás filas dos exiliados. Desde esta perspectiva, a revolución de 1917 é a culminación dunha longa sucesión de pequenas revoltas. As reformas necesarias, que nin as insurreccións campesiñas, os atentados políticos e a actividade parlamentaria da Duma lograran, desembocaron nunha revolución impulsada polo proletariado.
En 1905, tivo lugar unha primeira revolución trala derrota rusa ante o Xapón na guerra ruso-xaponesa. O 22 de xaneiro, convocouse unha manifestación en San Petersburgo para esixir reformas ao tsar Nicolao II, sendo esta duramente reprimida, no que se coñece como o Domingo Sanguento. Tratouse dun intento do pobo ruso de liberarse do seu tsar e caracterizouse polos levantamentos e a folga por parte dos traballadores e dos campesiños. Estes formaron os primeiros órganos de poder independentes da tutela do Estado: os soviets.
Revolución de febreiro de 1917
miniatura|Soldados rusos feridos no transcurso da [[primeira guerra mundial e sendo transportados nun carro tirado por cabalos.]]
As sucesivas derrotas rusas na primeira guerra mundial foron unha das causas da Revolución de Febreiro. No momento de entrada na guerra, todos os partidos políticos mostráronse favorables á participación na contenda, coa excepción do Partido Obreiro Socialdemócrata, o único partido europeo xunto ao Partido Socialista do Reino de Serbia que se negou a votar os créditos de guerra, pero advertiu que non trataría de sabotar os esforzos provocados pola guerra. Tralo comezo do conflito e logo dalgúns éxitos iniciais, o Exército ruso tivo que soportar severas derrotas (en Prusia Oriental, en particular). As fábricas non se mostraron o suficientemente produtivas, a rede ferroviaria era ineficiente e a subministración de armas e alimentos ao exército fallaba. No Exército, os partes batían todas as mellores marcas: 1.700.000 mortos e 5.950.000 feridos, estalando disturbios e decaendo a moral dos soldados. Estes soportaban mes a mes a incapacidade dos seus oficiais, ata o punto de fornecer a unidades de combate munición non correspondente co calibre da súa arma e a intimidación e os castigos corporais utilizados nesta.
A fame estendeuse e as mercadorías comezaron a escasear. A economía rusa, que antes da guerra contaba coa taxa de crecemento máis alta de Europa, atopábase illada do mercado europeo. O Parlamento ruso (a Duma), constituída por liberais e progresistas, advertiu ao tsar Nicolao II destas ameazas contra a estabilidade do imperio e do réxime, aconsellándolle formar un novo goberno constitucional. O tsar non tivo en conta esta advertencia e perdeu o liderado e o contacto coa realidade do país. A impopularidade da súa esposa, a emperatriz Alexandra, de orixe alemá, aumentou o descrédito do réxime, feito confirmado en decembro de 1916 co asasinato de Rasputín, asesor oculto da emperatriz, por parte do príncipe Félix Iusúpov, un mozo nobre.
Desde 1915-1916, proliferaron diversos comités que se encargaron de todo aquilo que o deficiente Estado xa non asumía (abastecemento, encargos, intercambios comerciais...). Xunto ás cooperativas ou os sindicatos, estes comités convertéronse en órganos de poder paralelos. O réxime xa non controlaba o "país real".
O mes de febreiro de 1917 reuniu todas as características necesarias para unha revolta popular: inverno duro, escaseza de alimentos, fastío coa guerra... Iniciouse coa folga espontánea dos traballadores das fábricas da capital, Petrogrado, a principios de devandito mes. O 23 de febreiro (8 de marzo segundo o calendario gregoriano), Día Internacional da Muller, as mulleres de Petrogrado manifestáronse para esixir pan. Recibiron o apoio dos obreiros, atopando estes unha razón para prolongar a súa folga. Ese día, pese a que se produciron algúns enfrontamentos coa policía, non houbo ningunha vítima.
miniatura|Funerais polas vítimas da revolución o [[5 de abril de 1917 (23 de marzo segundo o calendario xuliano) en Petrogrado.]]
Os días seguintes, as folgas xeneralizáronse por todo Petrogrado e a tensión foi en aumento. As consignas, ata ese intre máis discretas, politizáronse: "Abaixo a guerra!", "Abaixo a autocracia!". Nesta ocasión, os enfrontamentos coa policía saldáronse con vítimas para ambas as partes. Os manifestantes armáronse subtraendo armas dos postos de policía. Tras tres días de manifestacións, o tsar ordenou a mobilización da gornición militar da cidade para sufocar a rebelión. Os soldados resistiron as primeiras tentativas de confraternización e mataron moitos manifestantes. Con todo, durante a noite, parte da compañía sumouse progresivamente aos insurrectos, que puideron desta forma armarse máis convenientemente. Entre tanto, o tsar, sen medios para gobernar, ordenou disolver a Duma e nomear un comité interino.
Todos os rexementos da gornición de Petrogrado uníronse á revolta. Foi o triunfo da revolución. Baixo a presión do Estado Maior, o tsar Nicolao II abdicou o 2 de marzo: "Desfíxose do imperio como un comandante dun escuadrón de cabalería." O seu irmán, o gran duque Miguel Aleksándrovich, rexeitou ao día seguinte a coroa. Foi a fin do tsarismo e producíronse as primeiras eleccións ao soviet dos traballadores da capital, o Soviet de Petrogrado. O primeiro episodio da revolución saldouse con máis dun centenar de vítimas, principalmente manifestantes, mais a caída rápida e inesperada do réxime, cunhas perdas humanas relativamente pequenas, suscitou no país unha onda de entusiasmo e liberación.
Celia Torrá
Celia Tomasa Torrá, nada en Concepción del Uruguay, Entre Ríos, Arxentina o 18 de setembro de 1884 e finada en Buenos Aires, Arxentina o 16 de decembro de 1962, foi unha violinista, pianista, compositora, concertista, docente, directora de orquestras e coros arxentina, e a primeira muller en usar a batuta no Teatro Colón.
Revolución Rusa de 1917
A dualidade de poderes
O período posterior á abdicación do tsar foi á vez confuso e entusiasta. O Goberno provisional sucedeu ao tsarismo rapidamente, mentres que a revolución gañaba profundidade e a masa de traballadores e campesiños se politizaba.
Celia Torrá
Formación
A súa formación pedagóxica iniciou cando con tan só catro anos o seu pai comezou a darlle clases de violín. Logo, de moza, viaxou a Paraná para continuar os seus estudos, mais permaneceu alí durante un breve tempo xa que o seu próximo destino foi Buenos Aires.
Revolución Rusa de 1917
A dualidade de poderes
Os soviets, nacidos da vontade popular, non se atreveron a contradicir de primeiras ao Goberno provisional, pese á súa inmobilidade e a súa actuación na guerra. Con todo, o pequeno Partido Bolxevique, liderado por Lenin, que se atopaba exiliado en Suíza, impuxo unha radicalización estratéxica, erixíndose portavoz do crecente descontento xeral e converteuse en depositario das aspiracións populares, mentres que os partidos revolucionarios rivais (menxeviques, eseristas etc.) se desacreditaban entre eles, alimentando así o perigo contrarrevolucionario.
Celia Torrá
Formación
Con tan só 18 anos comezou a estudar cos músicos máis destacados: piano co compositor Alberto Williams, violín con América Montenegro e composición con Andrés Gaos. A vida para unha muller provinciana, naqueles tempos, non era fácil. Con todo, aquilo non foi un obstáculo insalvábel e en 1909 obtivo unha bolsa da Comisión Nacional de Belas Artes co Gran Premio Europa que lle permitiu viaxar a Europa para continuar a súa formación musical. Radicouse en Bruxelas onde puido perfeccionarse con Cesar Thompson e logo en Hungría con Jeno Hubay e Zoltan Kodaly.
Revolución Rusa de 1917
«O país máis libre do mundo»
A caída da monarquía sentiuse como unha liberación sen precedentes. En Rusia abriuse un período de intensa alegría popular e de fermentación revolucionaria. Un frenesí por falar e expoñer as ideas propias instalouse en todos os estratos sociais. As reunións foron diarias e os oradores sucedíanse de xeito case interminable. Multiplicáronse os desfiles e as manifestacións. Decenas de miles de cartas, con direccións e peticións enviábanse cada semana desde todos os puntos do territorio para dar a coñecer o apoio, as queixas ou as reclamacións do pobo. Dirixíanse principalmente ao novo Goberno provisional e ao Soviet de Petrogrado.
Máis aló das expectativas inmediatas, o que dominaba era o rexeitamento a toda forma de autoridade, o que permitiu a Lenin falar da Rusia daqueles meses como «o país máis libre do mundo», como describiu Marc Ferro:
Celia Torrá
Carreira profesional
En 1914, coa primeira guerra mundial en curso, a tesitura obrigouna a quedar en Europa e estabelecerse en Lión, Francia. A pesar diso, non apagou a súa música e decidiu dar concertos de violín ás vítimas en beneficio da Cruz Vermella.
Revolución Rusa de 1917
«O país máis libre do mundo»
miniatura|Reunión de soldados rusos en [[Finlandia en marzo de 1917.]]
Estas primeiras semanas cheas de esperanza e xenerosidade foron moi violentas, tanto nas cidades como nas zonas rurais. Ningunha represalia, oficial ou espontánea, tomouse contra os antigos servos do tsar, tendo ata dereito estes a trasladar a súa residencia ou exiliarse. O Goberno provisional aboliu a pena de morte, ordenou a apertura das prisións, permitindo o retorno dos exiliados por calquera motivo (incluído Lenin) e proclamou as liberdades fundamentais: de prensa, de reunión e de conciencia (na práctica xa adquirida trala Revolución de Febreiro). O antisemitismo de Estado desapareceu; a Igrexa ortodoxa rusa, baixo a tutela do Estado desde os tempos de Pedro I o Grande, puido reunir libremente un consello que, no verán de 1917, restableceu o patriarcado de Moscova. No exército, o Prikaz n.º 1 (Orde n.º 1), expedido polo Soviet de Petrogrado, prohibiu o acoso humillante dos oficiais aos soldados e instaurou os dereitos de reunión, petición e prensa.
Para rematar, a manifestación máis clara da emancipación da sociedade civil foi, por suposto, a creación espontánea dos soviets (consellos) de obreiros, campesiños, soldados e mariñeiros, que cubriron nunha semana a práctica totalidade do país. Estas asembleas, que xa xurdiran en 1905, paliaron a escaseza de organizacións habituais en Occidente (partidos, sindicatos...) debida á represión tsarista. Foron órganos de democracia directa que pretendían exercer un poder autónomo, e, ante a posibilidade de que o Goberno provisional exercese unha contrarrevolución, velaron pola preservación e a ampliación das conquistas da Revolución de Febreiro.