cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gilles Duceppe
Traxectoria
Fillo do actor Jean Duceppe e mais de Hélène Rowley, estudou ciencias políticas na Universidade de Montreal. Foi vicepresidente da Unión Xeral dos Estudantes do Quebec e membro activo do Partido Comunista Obreiro (PCO), que despois considerou un erro de mocidade. Traballou tamén como negociador para a Confederación de Sindicatos Nacionais(CSN).
En 1990 converteuse no primeiro deputado elixido polo Bloque Quebequés, nunha elección federal parcial na circunscrición de Laurier—Sainte-Marie, en Montreal. Secasí, oficialmente concorreu como independente. Uníndose así ao resto dos deputados desa formación que eran disidentes dos conservadores e dos liberais.
En 1996, o líder do BQ, Lucien Bouchard, cesou no seu posto para participar na política quebequesa liderando o Partido Quebequés. De forma interina Duceppe foi o seu líder ata a elección de Michel Gauthier, que dimitiu en marzo de 1997 e ao que sucedeu Duceppe. Durante un breve período, entre o 16 de xaneiro e o 17 de febreiro de 1996 e de novo do 15 de marzo ao 1 de xuño de 1997, foi o líder da oposición.
Xefe do Bloque Quebequés
Logo das eleccións de 1997 o BQ perdeu o seu status de oposición oficial, pasando de 54 a 44 escanos e quedando en terceiro lugar na Cámara dos Comúns por detrás do Partido Reformista do Canadá. miniatura|Gilles Duceppe en 2007 Nas eleccións de 2000 o BQ pasou a 38 parlamentarios. Secasí, un escándalo de corrupción dos liberais durante a administración de Jean Chrétien propulsou o BQ que nas eleccións de 2004 chegou aos 54 escanos. Mais a fusión dos progresistas-conservadores e dos reformistas impediu que Duceppe volvese ser o xefe da oposición.
Logo da desfeita electoral do Partido Quebequés nas eleccións quebequesas do 26 de marzo de 2007 e a marcha do seu líder, André Boisclair, Gilles anunciou o 11 de maio a súa intención de competir pola dirección do PQ, uns minutos antes de Pauline Marois anunciar a súa candidatura, así e todo unhas 30 horas despois anunciou a súa retirada e o seu apoio a Marois tras a publicación dunha sondaxe de opinión en La Presse que daba o 45% dos apoios a Pauline Marois contra o 21% de Gilles Duceppe, este anunciou que entendera a mensaxe:"Pauline en Quebec e Gilles en Ottawa".
Nas eleccións federais do outono de 2008 Gilles Duceppe conseguiu un bo resultado, aínda que o número de deputados do seu partido baixou a 49.
miniatura|Gilles Duceppe coa súa dona durante a campaña electoral de 2011.
Retirada da vida política
As eleccións federais de 2011 puxeron fin ao liderado de Duceppe no BQ, ao quedar reducido a 4 escanos e un forte ascenso do Novo Partido Democrático entre os quebequeses. Derrotado na súa propia circunscrición por Hélène Laverdière, Gilles Duceppe anunciou a súa dimisión
Desde novembro de 2012 foi presidente do consello de administración de DUCEPPE, a compañía teatral que fundara seu pai.
Retorno á vida pública
O 10 de xuño de 2015 volveu de novo á política activa como novo xefe do Bloque Quebequés.
Agapetes
Agapetes é un xénero de arbustos pertencentes á familia Ericaceae. Comprende 198 especies descritas e destas, só 147 aceptadas.
Taxonomía
O xénero foi descrito por D.Don ex G.Don e publicado en A General History of the Dichlamydeous Plants 3: 862. 1834. A especie tipo é: Agapetes setigera D. Don ex G. Don
As Forcadas, Belesar, Vilalba
As Forcadas é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Consta de dúas casas, unha delas ruinosa. Limita coa parroquia de Cazás, Xermade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Vime
miniatura|Elaboración dun cesto de vime. miniatura|Cadeira de vime plástico. O vime, vimbio, vimbis, bringa ou vimia é unha vara longa e fina que provén das pólas moles e flexíbeis do vimieiro, que se emprega para atar monllos, facer cestos e mobles, atar vides etc. É un material utilizado dende tempos primitivos. Hoxe desígnase coma vime calquera materia prima de orixe vexetal con características semellantes.
Etimoloxía
A verba galega, coincidente coa portuguesa, vime, vén do latín vimen. Tamén se lle denomina en Galicia: vimbia, vimbio, vimia, bringa.
Materiais
Alén da vimeira orixinal, na cestaría úsanse outros materiais bastante comúns como algunhas gramíneas, pólas doutros salgueiros, como o salgueiro bravo, pólas de abeleira, millo, canas e bambús. Empréganse poliñas, ou mesmo o tronco principal, sempre que sexa fino e flexíbel.
A súa composición semella feble, mais é robusta, tornándose nunha opción de materia prima barata e doada de obter. Despois de ser trenzado con firmeza, posúe gran resistencia e durabilidade.
Histórico
Na Antigüidade utilizouse este material para facer escudos, coma no Imperio Persa. Referencias documentais dan conta da súa existencia no Antigo Exipto e tamén se cre que o seu uso expandiuse na Idade de Ferro, con grande influencia no desenvolvemento da arte celta.
O vime estivo presente nos primeiros prototipos de globos e avións, polo seu baixo peso e resistencia; nos globos, até en tempos actuais, é un dos materias co que se confeccionan os cestos no que van os pasaxeiros.
Nos tempos modernos a súa estética foi influenciada fortemente polo Movemento de Artes e Oficios, do final do século XX.
O rexistro máis antigo nas Américas de artefacto de vime é o de Heywood-Wakefield, en Gardner, Massachusetts. Os artefactos antigos en vime son bastante valorados polos coleccionistas.
Cesc Fàbregas
Tamén xoga na selección de fútbol de España, coa que gañou a Copa Mundial de Fútbol en 2010 e as Eurocopas de 2008 e 2012, un triplete inédito na historia do fútbol.
Traxectoria
Iniciou a súa carreira nas categorías inferiores do FC Barcelona, fichando polo Arsenal en 2003, cando o mediocampista catalán só tiña dezaseis anos. As lesións de varios centrocampistas na tempada 2004-05 abríronlle as portas da titularidade, que Cesc non abandonaría. As espectaculares actuacións que realizou co Arsenal fixeron que estea considerado como un dos centrocampistas máis completos do mundo.
No plano internacional, a carreira de Cesc dentro da selección española comezou aos dezasete anos no mundial sub-17 de 2003, disputado en Finlandia. En 2006 o seleccionador Luis Aragonés convocouno por primeira vez para a selección absoluta, coa que disputou o mundial de 2006 e a eurocopa de 2008, onde o combinado estatal acadou a vitoria.
O 11 de xullo de 2010 proclamouse campión da Copa Mundial de Fútbol coa selección española en Suráfrica.
O 14 de agosto de 2011 confirmouse a súa fichaxe polo FC Barcelona, despois de varios anos de espera.
Clubs
Actualizado o 28 de abril de 2010
Universidade de Maryland
miniatura|dereita A Universidade de Maryland é a universidade máis representativa do sistema público universitario de Maryland. Está situada na localidade de College Park, no condado de Prince George, preto de Washington DC, nos Estados Unidos. Fundada en 1856, a universidade é, segundo os autores das Greene's Guides (2001), unha das máis destacadas do país. A súa situación convértea nun lugar privilexiado, xa que por acharse tan preto da capital federal, estabelecéronse equipos conxuntos da universidade e o goberno federal.
Acheron
Acheron pode referirse a:
Livingstone supongo
Livingstone supongo é un videoxogo desenvolvido por Opera Soft para Amstrad CPC, Atari ST, Commodore 64, DOS, MSX e ZX Spectrum en 1986.
A nosa tarefa consiste en buscar no medio da selva ó doutor Livingstone, para iso terá que esquivar serpes, plantas velenosas, indíxenas e demais perigos. Ademais temos que levar os diamantes da deusa da danza.
Universidade Pontificia Comillas
A Universidade Pontificia Comillas é unha universidade privada, da Igrexa Católica, dirixida pola Compañía de Xesús, con sede en Madrid.
Conta con 9.301 alumnos e 1.712 profesores.
Historia
350px|miniatura|dereita|Vista parcial do complexo no que se aprecia o Seminario Maior da antiga universidade de [[Comillas deseñado por Lluís Domènech i Montaner. Actualmente o complexo é propiedade do Goberno de Cantabria e sede da Fundación Comillas.]]
Foi creada como Seminario de San Antonio de Padua de Comillas o 16 de decembro de 1890 en Comillas (Cantabria), erixido polo Papa León XIII, mediante o Breve "Sempiternam Dominici Gregis". Nos seus inicios era un seminario católico para a formación de candidatos ao sacerdocio, promovido a instancias do pai xesuíta Tomás Gómez Carral (1837-1898) e construído polo seu patrocinador, Antonio López y López (1817-1883), primeiro marqués de Comillas, e o seu fillo Claudio López Bru (1853-1925), segundo marqués de Comillas, que continuaría o labor do seu pai. A súa disciplina interna e calidade académica fixeron del un lugar no que confluíron un importante número de vocacións sacerdotais procedentes de todas as dioceses españolas, hispanoamericanas e de Filipinas. O aumento da súa actividade fixo que paulatinamente foran agregándose novos edificios aos xa existentes: Seminario Maior (1882), Seminario Menor (1912), Colexio Máximo (1944) e o Colexio Hispanoamericano (1946).
O 19 de marzo de 1904, o Papa San Pio X concede ó Seminario Pontificio de Comillas, por medio do Decreto "Praeclaris honoris argumentas", a facultade de conferir grados académicos en Filosofía, Teoloxía e Dereito Canónico, converténdoo en Universidad Pontificia.
O día 20 de xuño de 1978 realizouse a erección canónica e a incorporación da Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Industriais, da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, da Facultade de Dereito e da Escola Universitaria de Enxeñería Técnica Industrial (centros universitarios de ICAI-ICADE) á agora denominada Universidade Pontificia Comillas. O Estado Español recoñeceu plenos efectos civís aos estudos cursados nas mencionadas Escolas e Facultades, por Real Decreto 1610/1979, de 4 de abril, de conformidade co establecido no Convenio entre a Santa Sé e o Goberno Español de 5 de abril de 1962.
Posteriormente incorporáronse á universidade novos centros de estudo e investigación, ata chegar ás 4 facultades, 2 escolas e 7 institutos que a compoñen actualmente.
Campus e centros
miniatura|dereita|250px|Edificio de ICAI
Bright Flight
Bright Flight é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Silver Jews, publicado o 20 de novembro de 2001 a través do selo Drag City.
Serxio Pazos
Luís Serxio Pazos Huete, coñecido simplemente por Serxio Pazos, nado en Sandiás o 4 de abril de 1965, é un actor, presentador e reporteiro galego.
Casal do Monte, Saxamonde, Redondela
Casal do Monte é un lugar da parroquia de Saxamonde, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2012 tiña 121 habitantes (58 homes e 63 mulleres).
Serxio Pazos
Traxectoria
Fillo de Alfonso Pazos Bande. Comezou nos anos 80 coas compañías teatrais Caritel e CDG.
É un actor moi coñecido, non só en Galicia senón tamén en España, debido en gran parte a cando traballou coma reporteiro de CQC para Telecinco.
Formación e evolución das galaxias
O estudo da formación e evolución das galaxias explica como se orixinaron as primeiras galaxias, como foron cambiando co tempo ata o seu estado actual, e os procesos que xeraron a variedade de estruturas observadas en galaxias próximas. Isto depende dos procesos que formaron un Universo heteroxéneo a partir dun estado inicial homoxéneo.
Hipotetízase que a formación de galaxias ocorre a partir de teorías de formación de estrutura, como resultado de diminutas flutuacións cuánticas como consecuencia do Big Bang. O modelo máis simple para explicalo que está en xeral de acordo cos fenómenos observados é o modelo Lambda-CDM (cosmoloxía Λ-materia escura fría, do inglés Λ-Cold Dark Matter cosmology), que di que o agrupamento e fusión de galaxias é o modo mediante o cal as galaxias aumentan de masa, e pode determinar tamén a súa forma e estrutura.
Propiedades comunmente observadas das galaxias
miniatura|[[secuencia de Hubble|Diagrama "de diapasón" de Hubble da morfoloxía das galaxias]] Debido á imposibilidade de realizar experimentos no espazo exterior e moito menos experimentos da escala necesaria, a única maneira de “comprobar” as teorías e modelos da evolución das galaxias é comparalas coas observacións. As explicacións sobre como se formaron e evolucionaron as galaxias deben predicir as propiedades observadas das galaxias e os seus tipos.
Formación de discos galácticos
Esta é a etapa inicial da formación das galaxias. Cando se forma unha galaxia ten unha feitura de disco e denomínase galaxia espiral debido ás estruturas que posúe con forma de brazos dunha espiral que se observan no disco. Hai diferentes teorías sobre como se desenvolve esta distribución das estrelas similar a un disco a partir dunha nube de materia: porén, actualmente, ningunha delas predí exactamente os resultados das observacións.
Teorías "de arriba a abaixo"
Olin Eggen, Donald Lynden-Bell e Allan Sandage en 1962, propuxeron unha teoría na que se formaban galaxias discoidais por un colapso monolítico dunha gran nube de gas. A materia no Universo inicial estaba distribuída en forma de grumos que consistían principalmente en materia escura. Estes grumos interaccionaban gravitaoriamente, exercendo forzas de torsión mareais uns sobre outros que actuaban dándolles certo momento angular. A medida que a materia bariónica arrefriaba, disipaba parte da enerxía e contraíase cara ao seu centro. Ao conservarse o momento angular, a materia preto do seu centro aumentaba a velocidade da súa rotación. Despois, como lle ocorre a unha bóla de masa de pizza que xira, a materia toma a forma dun disco estendido. Unha vez que este disco arrefría, o gas xa non é gravitatoriamente estable, polo que non pode permanecer como unha nube homoxénea única. Entón, rompe, formando pequenas nubes de gas, que forman estrelas. Como a materia escura non se disipa, xa que só interacciona gravitatoriamente, queda distribuída fóra do disco no que se chama halo escuro. As observacións indican que hai estrelas situadas fóra do disco, o cal non se axusta ben con este modelo da "masa de pizza". Leonard Searle e Robert Zinn foron os primeiros que propuxeron que as galaxias se formaban por coalescencia de proxenitores menores. Esta teoría, coñecida como escenario de formación "de arriba a abaixo", é bastante simple, aínda que xa non é moi aceptada.
Teorías "de abaixo a arriba"
Entre as teorías máis recentes está o agrupamento de halos de materia escura nun proceso "de abaixo a arriba". En vez de grandes nubes de gas que se colapsan para formar unha galaxia na cal o gas se separa formando pequenas nubes, esta teoría propón que a materia comeza nestes “pequenos” grumos (de masas da orde das de cúmulos globulares), e despois moitos destes grumos fusiónanse para formar galaxias, as cales despois son arrastradas pola gravitación para formar cúmulos de galaxias. Isto segue tendo como resultado distribucións de tipo disco da materia bariónica, mentres que a materia escura forma un halo polas mesmas razóns que a teoría "de arriba a abaixo". Os modelos que usan este tipo de procesos predín a formación de máis galaxias pequenas que grandes, o cal concorda coas observacións.
Os astrónomos non saben actualmente que procesos paran a contracción. De feito, as teorías de formación de galaxias discoidais non teñen éxito á hora de producir a velocidade de rotación e o tamaño das galaxias discoidais. Suxeriuse que a radiación procedente das estrelas brillantes de nova formación, ou procedentes dun núcleo galáctico activo poden facer máis lenta a contracción dun disco en formación. Tamén se suxeriu que o halo de materia escura pode tirar da galaxia, parando así a contracción do disco.
O modelo Lambda-CDM é un modelo cosmolóxico que explica a formación do Universo despois do Big Bang. É un modelo relativamente simple que predí moitas propiedades observadas no Universo, como as frecuencias relativas de diferentes tipos de galaxias; porén, subestima o número de galaxias discoidais delgadas que hai no Universo. A razón é que os modelos de formación destas galaxias predín un gran número de fusións. Se as galaxias discoidais se fusionan con outras galaxias de masa comparable (de polo menos o 15% da súa masa) a galaxia que se fusiona probablemente destruirá ou como mínimo alterará grandemente o disco, e a galaxia resultante non se espera que sexa unha galaxia discoidal (ver a seguinte sección). Aínda que isto segue a ser un problema non resolto, non significa necesariamente que o modelo Lambda-CDM sexa completamente erróneo, senón que require un maior refinamento para reproducir exactamente as poboacións de galaxias observadas no Universo.
Fusión de galaxias e formación de galaxias elípticas
miniatura|200px|esquerda|Representación artística dunha tormenta de lume durante o nacemento dunha estrela no centro dunha galaxia elíptica xove en crecemento. miniatura|200px|NGC 4676 ([[Galaxias dos Ratos) é un exemplo dunha fusión de galaxias actual.]] miniatura|200px|As [[galaxias Antenas son un par de galaxias en colisión. Os puntos azuis brillantes son estrelas novas que entraron en ignición recentemente como resultado dunha fusión.]] miniatura|200px|esquerda|[[ESO 325-G004, unha galaxia elíptica típica.]]
As galaxias elípticas (como IC 1101) están entre as máis grandes coñecidas ata agora. As súas estrelas están en órbitas que están orientadas aleatoriamente na galaxia (é dicir, non están rotando como galaxias discoidais). Unha característica distintiva das galaxias elípticas é que a velocidade das estrelas non contribúe necesariamente a aplanar a galaxia, como si ocorre nas galaxias espirais. As galaxias elípticas teñen un burato negro supermasivo central, e a masa dese burato negro correlaciónase coa masa da galaxia.
A Pardiñeira, Régoa, Cedeira
A Pardiñeira é un lugar da parroquia de Régoa no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 37 habitantes (20 homes e 17 mulleres), nove máis ca en 2003.
Formación e evolución das galaxias
Fusión de galaxias e formación de galaxias elípticas
As galaxias elípticas teñen dous estadios principais de evolución. O primeiro débese ao crecemento do burato negro supermasivo ao acrecionar máis gas en arrefriamento. A segunda etapa da súa evolución está marcada pola estabilización do burato negro pola supresión do arrefriamento do gas, deixando a galaxia elíptica nun estado estable. A masa do burato negro está tamén correlacionada cunha propiedade chamada sigma que é a dispersión das velocidades das estrelas nas súas órbitas. Esta relación, coñecida como relación M–sigma, descubriuse en 2000. As galaxias elípticas na súa maioría carecen de discos, aínda que algúns bulbos de galaxias discoidais lembran galaxias elípticas. É máis probable encontrar galaxias elípticas en rexións moi poboadas do Universo (como nos cúmulos de galaxias).
Os astrónomos consideran agora que as galaxias elípticas son algúns dos sistemas máis evolucionados do Universo. Acéptase amplamente que a principal forza impulsora para a evolución das galaxias elípticas é a fusión de galaxias máis pequenas. Moitas galaxias do Universo están ligadas gravitacionalmente a outras galaxias, o que significa que nunca escaparán da súa mutua atracción. Se as galaxias son de tamaño similar, a galaxia resultante non parecerá similar a ningúnha das proxenitoras, senón que será elíptica. Hai moitos tipos de fusións galácticas, que non necesariamente teñen como resultado a formación de galaxias elípticas, senón que orixinan un cambio estrutural. Por exemplo, unha fusión menor crese que está a ocorrer entre a Vía Láctea e as Nubes de Magalláns.
No Grupo Local, a Vía Láctea e a galaxia de Andrómeda están ligadas gravitacionalmente, e actualmente están a aproximarse a gran velocidade. As simulacións mostran que a Vía Láctea e Andrómeda están en curso de colisión e espérase que choquen en menos de cinco mil millóns de anos. Durante esta colisión, agárdase que o Sol e o resto do Sistema Solar serán exectados da súa actual traxectoria na Vía Láctea. A galaxia remanente podería ser unha galaxia elíptica xigante.
Arrefriamento de galaxias
miniatura|Formación de estrelas no que agora son galaxias "mortas" expulsadas hai miles de millóns de anos.
Unha observación que debe ser explicada por unha teoría saisfactoria da evolución das galaxias é a existencia de dúas poboacións de galaxias no diagrama cor-magnitude das galaxias. As galaxias adoitan situarse en dúas situacións distintas no diagrama: unha "secuencia vermella" e unha "nube azul". As galaxias da secuencia vermella son xeralmente galaxias elípticas non formadoras de estrelas con pouco gas e po, mentres que as galaxias nube tenden a ser galaxias espirais formadoras de estrelas con moito po.
Como se describiu en seccións previas, as galaxias adoitan evolucionar desde a estrutura espiral á elíptica mediante fusións galácticas. Porén, a taxa actual de fusións galácticas non explica como todas as galaxias se moven desde as "nubes azuis" á "secuencia vermella". Tampouco explica como cesa a formación de estrelas nas galaxias. As teorías da evolución das galaxias deben, por tanto, poder explicar como deixa de haber formación de estrelas na galaxia. Este fenómeno denomínase "arrefriamento" ou "temperado" (quenching).
As estrelas fórmanse a partir de gas frío (lei de Kennicutt–Schmidt), polo que unha galaxia está arrefriada cando xa non ten máis gas frío. Porén, crese que o arrefriado ocorre relativamente rápido (en mil millóns de anos), o cal é un período moito máis longo que o tempo que tardaría unha galaxia en simplemente consumir as súas reservas de gas frío. Os modelos de evolución das galaxias explican isto ao hipotetizar outros mecanismos físicos que eliminan ou cortan a subministración de gas frío á galaxia. Estes mecanismos poden, grosso modo, clasificarse en dúas categorías: (1) mecanismos de retroalimentación preventivos que deteñen a entrada de gas frío na galaxia ou impiden que este produza estrelas, e (2) mecanismos de retroalimentación exectivos que eliminan o gas de modo que non pode formar estrelas.
Un mecanismo preventivo teorizado chamado “estrangulación” impide a entrada de gas frío na galaxia. A estrangulación é probablemente o principal mecanismo para arrefriar a formación de estrelas nas galaxias de baixa masa próximas. A explicación física exacta para a estrangulación é aínda descoñecida, pero pode ter que ver coas interaccións da galaxia con outras galaxias. A medida que unha galaxia entra nun cúmulo de galaxias, as interaccións gravitatorias con outras galaxias poden estrangulala ao impediren que acrecione máis gas. Para as galaxias con halos de materia escura masivos, outro mecanismo preventivo chamado “quentamento de choque virial” pode tamén impedir que o gas arrefríe o suficiente para formar estrelas.
O proceso de exección, que expulsa gas frío das galaxias, pode explicar como arrefrían as galaxias máis masivas. Un mecanismo exectivo está causado polos buratos negros supermasivos que se encontran nos centros das galaxias. As simulacións mostran que ese gas que se está acrecionando sobre os buratos negros supermasivos nos centros galácticos produce chorros de alta enerxía; a enerxía liberada pode expulsar suficiente gas frío para arrefriar a formación de estrelas.
A nosa Vía Láctea e a veciña galaxia de Andrómeda parecen actualmente estar sufrindo unha transición de arrefriamento desde galaxias azuis formadoras de estrelas a galaxias vermellas pasivas.
Os Edreiros
O topónimo galego Os Edreiros pode referirse a:
Santiso, Ferreira, San Sadurniño
Santiso é un lugar da parroquia de Ferreira no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Erignathus barbatus
Erignathus barbatus, a foca barbuda, é unha especie de pinnípede de mediano tamaño, que vive no Océano Glacial Ártico e as súas proximidades. O seu nome xenérico, procedente do grego, significa mandíbula pesada, e o seu nome específico refírese á súa peculiar característica de ter uns bigotes moi grandes e abondosos, aos que se debe tamén o nome de foca barbuda ou equivalente que ten en varios idiomas.
Son os fócidos de maior tamaño do Ártico. Poden pesar ata 300 kg e as femias son as máis grandes, aínda que o dimorfismo sexual non é moi acusado.
A especie é o único membro do xénero Erignathus, con características intermedias entre as típicas das dúas subfamilias en que se divide a familia dos fócidos: Phocinae e Monachinae.
Certos fósiles descritos en 2002 indican que, durante o Plistoceno, a especie chegaba moito máis ao sur, ata as costas de Carolina do Sur.
Descrición
As características distintivas desta foca son as aletas anteriores cadradas e os grosos e abondosos bigotes do seu fociño. O adultos son de cor marrón agrisado, máis escuro no dorso e con algunhas manchas difuminadas no dorso ou manchas escuras nos laterais do corpo. Ocasionalmente a cara e pescozo son de cor marrón avermellado. As crías nacen con pelaxe marrón agrisada con manchas espalladas de cor branca no dorso e na cabeza. A especie é única dentro da subfamilia Phocinae porque ten dous pares de mamilas, unha característica que comparte coas focas monxe.
Chegan a medir entre 2,1 e 2,7 m do fociño á cola e a pesar de 200 a 430 kg. A femia é meirande, o que significa que hai un dimorfismo sexual, pero non moi acusado. O contido en graxa corporal da foca barbuda é do 25 a 40%.
As E. barbatus, xunto coas Pusa hispida, son a principal fonte de alimento do oso polar. Son tamén un importante alimento para o pobo inuit (esquimós), que denominan esta foca no seu idioma ugjuk (plural: ugjuit) ou oogrook ou oogruk. Aínda que os inuit prefiren a Pusa hispida como alimento, a pel da E. barbatus úsase para facer zapatos, botes (umiak), tendas (tupiq), látegos e arneses, xa que é moi resistente.
Distribución
Viven nas rexións marítimas árticas e subárticas. Na rexión do Pacífico, esténdense desde o mar de Chukchi no Ártico, cara ao sur no mar de Bering onde se atopan desde a baía Bristol na costa de Alasca ata o mar de Okhotsk na costa rusa, e seguen ata preto da costa norte do Xapón, pero sen incluíla. No Océano Glacial Ártico, atópanse ao longo da costa norte de Rusia, Noruega, Canadá e Alasca, incluíndo as illas Svalbard e o arquipélago ártico canadense. No Atlántico, atópanse nas costas do norte de Islandia, as costas do leste e oeste de Groenlandia e nas costas continentais do Canadá ata o Labrador como límite sur.
Aínda que a súa área de distribución só se estende cara ao sur ás zonas subárticas, foron tamén vistas no Xapón e a China, ou mesmo tan ao sur como nas costas de Alemaña, Países Baixos, Reino Unido, Francia, España (Galicia incluída) e Portugal, polo que figura na Lista dos mamíferos de Galicia.
Reprodución e forma de vida
As focas barbudas dan a luz na primavera. No Ártico canadense, as crías nacen en maio. En Svalbard, chegan á madureza sexual aos 5 ou 6 anos de idade. Paren as crías en pequenos xeos flotantes en augas pouco profundas, as cales adoitan pesar de 30 a 40 kg. Entran na auga só unhas horas despois de que nacen e rapidamente se converten en hábiles mergulladores. As nais coidan as crías durante de 18 a 24 días, durante os cales estas aumentan uns 3,3 kg de media por día. Durante este tempo, as cías toman unha media de 8 L de leite diarios. No momento do destete pesan uns 100 kg.
Xusto antes de que as crías sexan destetadas, comeza nas femias un novo ciclo de apareamento. As femias ovulan ao final do seu período de lactación, pero permanecen preto das crías, preparadas para defendelas se for necesario. Durante a estación de apareamento, os machos "cantan", emitindo unha nota trilante moi longa que acaba nunha especie de queixume ou salaio. Este son pode atraer as femias ou pode utilizarse para proclamar o territorio ou a dispoñibilidade para aparearse. Os machos ocupan as mesmas áreas dun ano para outro.
Como moitos mamíferos do Ártico, empregan unha estratexia reprodutora denominada implantación retardada, que consiste en que o blastocisto tarda dous meses en implantarse despois da fecundación, implantándose xeralmente en xullo. Así, o período de xestación total da foca é duns once meses, aínda que a súa xestación activa é de nove meses.
Os predadores naturais desta foca son os osos polares, para os cales estas focas son unha importante fonte de alimento. As candorcas tamén as depredan, ás veces envorcando os xeos flotantes para acceder a elas. As morsas tamén comen estas focas, esencialmente as crías, pero esta depredación é rara.
As focas barbudas crese que viven ata os 31 anos.
Vocalizacións
Emiten distintos trilos desde finais de marzo a finais de xuño, cun declive na ritmicidade a finais de maio e xuño. Este momento coincide coa súa estación de reprodución e crianza, que é de abril a maio. A natureza repetitiva e transmisible dos trilos da foca barbuda fixo pensar que son utilizados para a comunicación, probablemente durante o cortexo e reprodución. Os machos usan estes sons para establecer territorios de apareamento e comunicar o seu bo estado físico, pero é probable que as femias produzan estes sons tamén.
Galería de imaxes de Monforte de Lemos
Galería de imaxes do concello de Monforte de Lemos na provincia de Lugo.
Erignathus barbatus
Vocalizacións
Baixo a auga tamén emiten trilos vibrantes que se oen a distancias duns 30 km, e algúns tipos de sons viaxan máis lonxe que outros. Isto fai posible que un animal se comunique con outros animais que están lonxe, aínda que se produce unha degradación acústica a medida que o son atravesa o medio. Unha foca debe producir un trilo cunha presión sonora de polo menos 100 dB a 1 m para que o son se propague 30 km, o que significa que as focas barbudas poden probablemente producir sons a ese nivel. miniatura|Foca barbuda sobre o xeo en [[Svalbard cos seus característicos bigotes.]]
Status de conservación
A IUCN clasifica esta especie como en situación "pouco preocupante". Esta clasificación está determinada por varios factores como a súa ampla distribución, tamaño de poboación estable, e recursos de posibles presas alternativos. A NOAA determinou que os factores que inflúen en calquera posible cambio no status de conservación da foca barbuda poden ser: perda de xeo mariño por mor do cambio climático, pesca accidental (bycatch) en aparellos de pesca comerciais e a caza. Os seus principais depredadores son os osos polares. Debido ao cambio climático, os factores como a perda de xeo mariño ou a diminución das poboacións de presas poden producir resultados negativos sobre as poboacións da foca barbuda no futuro. Por tanto, a monitorización da especie e as influencias das actividades humanas serán vitais para asegurar a estabilidade da especie.
Subespecies
Recoñécense dúas subespecies:
Aínda que a validez destas subespecies foi cuestionada e non está apoiada por datos moleculares, a análise das chamadas dos animais indica unha diferenciación entre distintas poboacións.
miniatura
Historia evolutiva
Atopáronse fósiles de foca barbuda en estratos do Plistoceno temperán ou medio. Estes fósiles iniciais apareceron en rexións como Inglaterra, Alasca e Suecia, así como no mar do Norte e o mar de Champlain.
As focas barbudas pertencen á familia dos fócidos, que é unha das tres familias do clado dos pinnípedes, xunto coa dos otáridos e a dos odobénidos. Os pinnípedos crese que se orixinaron hai de 27 a 25 millóns de anos durante o Oligoceno tardío. Unha hipótese da evolución dos pinnípedes é que son un grupo difilético e os otáridos e odobénidos están máis estreitamente relacionados cos osos, mentres que os fócidos están máis relacionados con mustélidos como as denosiñas. Outra hipótese suxire que os pinípedes son un grupo monofilético que descende dun único antepasado, o cal está máis apoiado por análises filoxenéticas que a hipótese difilética. Un dos estudos indica que os fócidos son un taxon irmán do antepasado común de otáridos e odobénidos.
As focas barbudas pertencen á subfamilia Phocinae. Pénsase que esta subfamilia evolucionou despois da subfamilia Monachinae. Filoxenias alternativas mostran que a foca barbuda está máis relacionada coas focas Histriophoca fasciata ou Cystophora cristata, aínda que as probas moleculares suxiren que as Cystophora cristata son os seus parentes máis próximos.
Lagares, Belesar, Vilalba
Lagares é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
O Castiñeiro, Santa María de Neda, Neda
O Castiñeiro é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 35 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 19 homes e 16 mulleres.
Triple España
Triple España é o álbum de estrea da banda galega de hardcore punk Cuchillo de Fuego, publicado o 19 de setembro de 2014 a través dos selos Chingaste la Confianza, Existencia, El Morro de Alf e Amawisca. O disco gravouse nos estudios Montealto da Coruña con Fernando Mejuto e Hugo González Santeiro como enxeñeiros de son.
O álbum foi orixinalmente publicado en vinilo e en formato dixital, e en marzo de 2015 o selo valenciano Mascarpone Discos lanzou unha edición limitada de 50 casetes xa esgotada.
The Awakening (filme de 2011)
The Awakening é un filme británico dirixido por Nick Murphy que foi estreado no 2011.
Faustino Álvarez
O nome Faustino Álvarez pode referirse a:
André Santos
André Filipe Bernardes Santos, nado en Sobreiro Curvo (Torres Vedras, Lisboa) o 2 de marzo de 1989, é un futbolista portugués. Xoga de centrocampista e o seu equipo actual é o Belenenses SAD da Primeira Liga.
Traxectoria
Xogador do Sporting de Lisboa, en xuño de 2012 converteuse na primeira fichaxe do Deportivo da Coruña, en calidade de cedido, para a tempada 2012-13, fichaxe que foi posible grazas a Jorge Mendes, o representante e dono de GestiFute, con quen o máximo mandatario do club galego ten moi boas relacións despois da fichaxe do seu primeiro representado polo Deportivo, e ao seu compatriota e excompañeiro, Diogo Salomão, que xa estivera a tempada 2011-12 cedido no Deportivo, cesión que se repite na 2012-13.
Provincia de Tōtōmi
300px|miniatura|Antiga provincia de Tōtōmi Tōtōmi (遠江国, とおとうみのくに, Tōtōmi-no-kuni ou 遠江, とおとうみ) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte oeste da prefectura de Shizuoka, historicamente na parte Tōkaidō (東海道), actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Tōkai, na illa de Honshū. Tōtōmi chamábase Enshū (遠州).
Tōtōmi limitaba coas provincias de Mikawa (三河), Shinano (信濃) e Suruga (駿河).
Veriño de Arriba, Régoa, Cedeira
Veriño de Arriba é un lugar da parroquia de Régoa no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 2 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 1 home e 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 7 habitantes.
¿Imos aló?
¿Imos aló? foi un programa da Televisión de Galicia concibido como un curso de lingua galega que se emitiu en 1989 e 1990.
Desenvolvemento
Para a realización do programa a Televisión de Galicia, en colaboración coa Dirección Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia, convocou un concurso de proxectos para a emisión dun curso de galego no que saíu gañador o presentado por Vídeo Voz TV dirixido e guionizado por Siro. Neste curso varios profesores achegan por medio de monicreques (Antía, Xurxo, Leonardo e don Severo), deseñados por Siro López, leccións para a aprendizaxe da lingua aos telespectadores. En 1990 realizouse unha segunda parte do concurso.
Provincia de Suruga
300px|miniatura|Antiga provincia de Suruga Suruga (駿河国, するがのくに, Suruga-no-kuni ou 駿河, するが) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte oeste da prefectura de Shizuoka, historicamente na parte Tōkaidō (東海道), actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Tōkai, na illa de Honshū. A capital da provincia era Sunpu, actualmente chámase Shizuoka.
Suruga limitaba coas provincias de Tōtōmi (遠江), Shinano (信濃), Kai (甲斐) e Izu (伊豆).
Complemento de réxime
Existen dous tipos de complemento de réxime, o directo e o indirecto. Cando se dá o directo, non aparece complemento directo (casos anteriores); cando se dá o complemento de réxime indirecto, si aparece complemento directo; é máis, non pode suprimirse o complemento directo porque entón a frase queda "coxa":
O morfema se pode actuar como intransitivizador de verbos; cando iso ocorre, o verbo, no canto de ter complementos directos, pasa a ter complementos de réxime:
Polinomios de Bernoulli
En matemáticas os polinomios de Bernoulli b_n (x) son definidos mediante unha función xeradora, tal como se expoñe a continuación:
Aparecen no estudo de moitas funcións especiais, en particular da función zeta de Riemann e da función zeta de Hurwitz. Os números de Bernoulli b_n son os termos independentes dos polinomios correspondentes,.
A identidade expoñe unha forma cerrada da suma.
Ego
O termo ego, en latín "eu", pode referirse a:
Frost Byte
Frost Byte é un videoxogo deseñado por Mikro-Gen para Amstrad CPC, Commodore 64 e ZX Spectrum en 1986.
Ego
Amais, como topónimo pode referirse a:
Frost Byte
Hickey Kreezer é un byte domesticado que foxe da gaiola na que estaba pechado, para acabar cos vermes e coas máscaras que soben e baixan, ten que recolle-las balas e usalas. Ademais vai contar con máis axudas para escavar, son uns carambelos de diferentes cores que ten que recoller, co vermello pode moverse a gran velocidade, co azul pode saltar máis alto e co verde pode caer ó chan desde grande altura sen facerse dano.
Abu'l-Hasan al-Uqlidisi
Abu'l-Hasan al-Uqlidisi foi un matemático árabe, probabelmente orixinario de Damasco. Escribiu o primeiro libro sobre o sistema de numeración indio, coñecido en Occidente como sistema de numeración arábigo, arredor do ano 952.
Maurizio Milani
Carlo Barcellesi, coñecido como Maurizio Milani, nado en Milán (Lombardía) o 11 de novembro de 1966, é un actor e escritor italiano, principalmente de tema cómico.
Os seus monólogos caracterízanse pola ironía sutil, que ten unha interpretación como irreverente.
Moi activo como autor de libros satíricos, escribe nos diarios Il Foglio e Libero, e colabora co mensual Max.
Padrón, Saxamonde, Redondela
Padrón é un lugar da parroquia de Saxamonde, no concello pontevedrés de Redondela, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2012 tiña 175 habitantes (86 homes e 89 mulleres).
Joaquín Álvarez
O nome Joaquín Álvarez pode referirse a:
A Costa da Silva, Santa María de Neda, Neda
A Costa da Silva é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 17 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 9 homes e 8 mulleres.
Rally de Noia de 1993
O Rally de Noia de 1993 foi a 10ª edición de dito rally e a segunda proba da tempada 1993 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 17 de abril de 1993 e o vencedor foi Germán Castrillón.
Itinerario
Constou de 83,6 quilómetros cronometrados, divididos en dez treitos, con dúas pasadas por cinco trazados diferentes: Montemuíño (10,3 km), Treites-Belles (5 km), O Tambre (7,35 km), Lesende (10,95 km) e San Fins (8,2 km).
Resumo
O equipo de Germán e Estrella Castrillón colocouse en cabeza dende o primeiro treito e foron os máis rápidos en case todos os demais treitos. Por detrás chegaron Senra e Rial, que pouco puideron facer contra o Escort RS Cosworth dos Castrillón. O rally transcorreu sen incidentes excepto polo choque contra un muro do coche número 9, o Peugeot 205 de Santos, que fixo que unha pedra golpease a unha espectadora que tivo que ser evacuada. Isto provocou que o rally se detivese durante máis de 20 minutos.
16 de marzo
O 16 de marzo é o 75º día do ano do calendario gregoriano e o 76º nos anos bisestos. Quedan 290 días para finalizar o ano.
Mortes
miniatura|100px|Giovanni Battista Pergolesi.
Notas
Os 366 días do ano
Explorer 8
Explorer 8, tamén coñecido como S-30, foi un satélite artificial da NASA lanzado o 3 de novembro de 1960 mediante un foguete Juno II desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
A instrumentación científica incluía unha sonda de impedancia, un monitor de corrente de ións, unha sonda de potencial retardado, unha sonda de temperatura de electróns, un monitor de corrente de electróns, un fotomultiplicador e un micrófono detectores de micrometeoritos, un medidor de campo eléctrico, un sensor de horizonte solar e varios termistores.
Explorer 8 foi inxectado nunha órbita inicial de 2267,1 km de apoxeo e 415,1 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 49,92 graos e un período de 112,4 minutos. Enviou datos ata o 27 de decembro de 1960, momento no que se esgotou a batería. O satélite reentrou na atmosfera terrestre o 28 de marzo de 2012.
Eiravedra, Régoa, Cedeira
Eiravedra é un lugar da parroquia de Régoa no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 11 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 5 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 15 habitantes.
Len, Belesar, Vilalba
Len é un lugar da parroquia de Belesar, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2015 tiña 15 habitantes (6 homes e 9 mulleres).
Francesco Maria Piave
miniatura|Francesco Maria Piave. Francesco Maria Piave, nado en Murano o 18 de maio de 1810 e finado en Milán o 5 de marzo de 1876, foi un poeta italiano, moi coñecido por ser un dos libretistas máis próximos a Giuseppe Verdi, sendo o seu colaborador e amigo durante practicamente toda a vida.
Traxectoria
Piave naceu en Murano en la lagoa de Venecia, cando a rexión estaba baixo o poder de Napoleón Bonaparte e formaba parte do que entre 1805 e 1814 se denominou Reino de Italia. Ao igual que Verdi, Piave foi un fervente nacionalista italiano, e mesmo en 1848, en Milán, durante as Cinque Giornate, Verdi escribiu a Piave con ocasión da saída da cidade das tropas austríacas comandadas por Joseph Radetzky von Radetz, dirixíndose a el como Cidadán Piave.
Xunto a Salvatore Cammarano, foi un dos libretistas máis prolíficos na carreira de Verdi, escribindo Ernani (1844), I due Foscari (1844), Attila (1846), Macbeth (1847), Il corsaro (1848), Stiffelio (1850), Rigoletto (1851), La traviata (1853) Simon Boccanegra (1857) e La forza del destino (1862). Piave tería colaborado tamén na elaboración do libreto de Aida, que lle foi encargado a Verdi en 1870, si non tivera sufrido un ataque cardíaco.
Piave tamén colaborou elaborando libretos para outros compositores como Giovanni Pacini, Saverio Mercadante, Federico Ricci e Michael Balfe.
Piave morreu en Milán o 5 de marzo de 1876, aos 65 anos de idade e foi enterrado no Cimitero Monumentale.
Aeroporto de Shanghai-Hongqiao
O aeroporto de Shanghai-Hongqiao é un dos dous aeroporto internacionais de Shanghai e un importante centro de conexións por aire da China. O aeroporto de Hongqiao opera principalmente voos domésticos e rexionais, con voos internacionais limitados. Está situado preto da cidade de Hongqiao no distrito de Changning, a 13 quilómetros ao leste do centro de Shanghai, máis preto á cidade que o aeroporto de Shanghai-Pudong.
Hongqiao é un centro de conexións para China Eastern Airlines, Shanghai Airlines, Juneyao Airlines e Spring Airlines. No ano 2016 usaron as súas instalacións un total de 40 460 135 pasaxeiros, sendo o 7º aeroporto máis concorrido da China e o 45º do mundo.
Anabel Alonso Gómez
Ana Isabel Alonso Gómez, nada en Barakaldo o 11 de novembro de 1964, máis coñecida como Anabel Alonso, é unha presentadora de televisión, humorista e actriz de cinema, teatro, televisión e dobraxe española. Ao longo da súa carreira, Alonso recibiu múltiples premios e recoñecementos, entre eles tres Fotogramas de Prata, e foi nomeada dúas veces á Unión de Actores e outras dúas á Academia das Ciencias e as Artes de Televisión de España, sendo un dos rostros máis populares do cinema español.
Traxectoria
O seu maior papel na televisión foi na serie de Telecinco 7 vidas, onde interpretou a Diana Freire, unha lesbiana que fracasou na súa ocupación como actriz. En 2005 fixo unha aparición en Aída, o spin-off de 7 vidas, volvendo interpretar a Diana Freire indo visitar á súa amiga Aída García. Ademais presentou as Badaladas 2007 xunto a Ramón García. En 2007, interpretou a Mónica en La familia Mata; con todo a serie terminou en 2009 por baixa audiencia.
Ademais traballou como presentadora no programa de animais Pelopicopata. Como actriz de dobraxe prestou a súa voz para Buscando a Nemo, Buscando a Dory e A incrible pero certa historia de Carapuchiña Vermella. En 2013 engadiuse á repartición da serie de Telecinco Esposados, sendo a copresentadora xunto a Santiago Segura e Javier Martín, interpretándose a si mesma, e desde 2010 ata 2013 presentou en Antena 3 o programa de chistes El club del chiste. Actualmente encarna a Benigna, en Amar es para siempre de Antena 3.
Estación meteorolóxica
dereita|200px|miniatura|Pequena estación meteorolóxica en Cedeira ([[Redondela)]]
Estes datos utilízanse para elaborar predicións meteorolóxicas.
As estacións meteorolóxicas deben de estar ó aire libre, aínda que hai algúns aparellos, os cales son introducidos nunha casiña ventilada, que precisan maior protección.
Hacklab
A verba hacklab ven da fusión entre os termos hacker e laboratorio. O Hacklab é un espazo (físico e/ou virtual) onde se xunta un grupo de persoas para investigar, debater e difundir temas relacionados con internet, as novas tecnoloxías e os dereitos civís relacionados con isto dende unha perspectiva social.
Orixe e organización
Nun hacklab utilizase polo xeral un sistema de organización e aprendizaxe cooperativos, baseado na filosofía do software libre, que ao tempo é a ferramenta básica para traballar, debido ás vantaxes que ofrece.