cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Casa romana
Evolución histórica da casa romana
Parece que os gregos inspiraron a idea que os romanos adoptaron despois: un patio detrás do tablinum, ao aire libre, rodeado de cuartos, para conter flores, árbores e arbustos. Este espazo aberto tiña columnas ao seu arredor e a miúdo unha fonte no centro. Este patio chamábase peristylum (perístilo). Segundo Vitruvio, debía ser un terzo máis ancho que longo, pero non se conservan restos con tales medidas. O acceso ao peristylum desde o atrium podía ser a través do tablinum, aínda que podía estar separado por unha porta de dúas follas e por un corredor estreito (andron) nos lados. Era empregado polo escravos ou persoas que non tivesen o privilexio de pasar polo tablinum.
Tanto o corredor como o tablinum podían estar pechados do lado do atrium por portas. A disposición das distintas habitacións arredor do persistylum parece ter variado segundo o construtor ou o propietario; non se pode ofrecer unha planificación concreta. Segundo as posibilidades do propietario, había dormitorios, comedores, bibliotecas, habitacións para pintar, cociña, pías, armarios, baños privados ou habitacións para escravos. Todas estas habitacións miraban ao peristylum e recibían del a luz e a ventilación, do mesmo xeito que o facían as estancias arredor do atrium. Máis tarde, engadiuse un xardín detrás do peristylum.
Xa se mencionou que todas as habitacións se abrían cara ao interior da casa, que se poñían poucas fiestras nas paredes exteriores e que só había unha porta na parte dianteira. Se a casa tiña a fachada cara a unha rúa comercial, está claro que o propietario podía construír habitacións diante do atrium con fins comerciais, sen que isto afectase á privacidade da súa casa nin lle reducise a luz.
Partes da casa
miniatura|Partes dunha casa romana ideal.
O vestibulum
A casa da cidade construíase sobre a liña da rúa. Nas casas máis pobres a porta que se abría ao atrium estaba na parede dianteira e estaban separadas da rúa só polo ancho do limiar. Nas mellores casas, a separación entre o atrium e a rúa cunha liña de tendas daba a oportunidade de preparar unha entrada máis impoñente. Ás veces deixábase polo menos unha parte deste espazo como un patio aberto, con baldosas de gran calidade no chan desde a rúa ata a porta principal, adornado con plantas, flores ou estatuas e trofeos de guerra, se o propietario era máis rico. Esta área de acceso foi finalmente chamada vestibulum.
O punto importante a destacar é que non se corresponde en absoluto coa parte da casa hoxe chamada "vestíbulo". Os seus usos foron os seguintes:
A porta estaba situada atrás, deixando un ancho limiar (limen) que a miúdo tiña a palabra salve (ola!) gravada nun mosaico. Ás veces sobre a porta había palabras de bo augurio (como nihil intret mali: "que nada de malo entre"), por exemplo, ou unha fórmula de protección contra o lume. Nas casas que tiñan un escravo como ostiarius ou ianitor (porteiro), o seu lugar estaba detrás da porta, e ás veces mesmo tiña unha habitación.
Dentro do ostium adoitaba haber un can atado con cadeas ou, de non ser así, a representación dun can en mosaico no chan ou pintado na parede. Este vestíbulo xunto ao atrium estaba cuberto por unha cortina (velum). Por este paso, a xente do atrium podía ver aos peóns camiñando pola rúa.
O atrium
A sinxeleza e austeridade da vida familiar durante os primeiros tempos da República conferían á casa unha soa habitación que non se mantivo nos grandes palacios de finais da República e xa no Imperio. Na época de Cicerón o atrium deixara de ser o centro da vida doméstica, convertérase nun pequeno salón de gala usado só para exhibición. Posibelmente as novas habitacións ao lado do atrium se empregasen como dormitorios para unha maior privacidade. Cando se adoptou o peristylum, debeuse sentir a necesidade dunha zona independente para a cociña e despois dun comedor (é moi posíbel que este patio fose inicialmente un espazo para cociñar ao aire libre). Despois engadíronse outras habitacións ao peristylum e convertéronse en dormitorios para ter unha maior privacidade. Ao final, estas habitacións foron necesarias para outros fins e os dormitorios trasladáronse, esta vez, ao andar superior. Non sabemos cando se comezaron a construír os andares superiores, pero pódese pensar que o pequeno tamaño das parcelas e o seu elevado prezo nas cidades obrigaron a construír verticalmente. Incluso en casas humildes en Pompeia atopáronse restos de escaleiras que conducían ata andares superiores. miniatura|Recreación dun atrio pompeiano ([[Luigi Bazzani, 1882)]] Xa neste estado máis avanzado da casa romana, o atrium comezou a decorarse con todo o esplendor e a magnificencia que o propietario podía permitirse. A apertura do tellado fíxose máis grande para recibir máis luz e os piares que o sustentaban eran de mármore ou madeira preciosa. Entre estas columnas e nas paredes colocábanse estatuas e outras obras de arte. O impluvium converteuse nunha pía de mármore, cunha fonte no centro, e estaba a miúdo ricamente traballado e adornado con figuras en relevo.
Pero mesmo neste atrium máis impresionante podíanse conservar recordos de épocas pasadas. O altar dedicado aos lares e penates continuaba ás veces preto de onde estivera o lume da casa, aínda que os sacrificios habituais xa se celebraban nunha capela ou espazo especial no peristylum. Mesmo nas casas máis espléndidas, os utensilios de fiar gardábanse no lugar onde a matrona sentara nuns tempos xa remotos, como narra Tito Livio na súa historia de Lucrecia. Os armarios da parede conservaban as máscaras dos antepasados, e o leito nupcial, que se colocaba no atrium cando os noivos entraban na casa, convertérase nun banco colocado no ostium, xa cando o atrium non se usaba como dormitorio.
As alae eran os dous espazos rectangulares á dereita e á esquerda do atrium. Estaban completamente abertos ao atrium e formaban parte del. Alí gardábanse as imagines (os bustos de cera dos devanceiros), dispostas en vitrinas de madeira. Cando os escritores romanos ou os autores modernos falan das imagines do atrium, en realidade están a referirse ás alae.
O tablinum
O seu nome podería derivar do material (tabulae, 'táboas') co que estaba construído. Outra posibilidade sería que recibise o nome do feito de que o dono gardaba alí os seus libros de contas e os documentos privados. O dono tamén gardaba nesta habitación a arca dos cartos (arca), que antigamente estaba encadeada ao chan. Pola súa posición dominaba toda a casa, xa que só se podía acceder ás habitacións dende o atrium ou o peristylum, e o tablinum estaba xusto entre estas dúas partes. O señor podía asegurarse unha total privacidade pechando as portas de dúas follas que o separaban do peristylum, o xardín privado, ou correndo as cortinas na abertura que daba ao atrium.
Por outra banda, se o tablinum se deixaba aberto, o convidado que entraba polo ostium podía ver dunha ollada todas as partes públicas e semipúblicas da casa. Mesmo cando o tablinum estaba pechado, había acceso libre desde a parte dianteira da casa cara á parte posterior a través dun corredor curto ao seu carón que daba ao peristylum.
O peristylum
miniatura|Detalle do perístilo da Casa da Venus da Concha en Pompeia. miniatura|Reconstrución dun triclinio no Archäologische Staatssammlung München de [[Múnic.]] Ao principio foi copiado dos gregos, que o usaban máis como xardín ou horta e, a pesar do gran conservadorismo dos romanos, acabou converténdose na parte máis importante da casa, desprazando o atrium a un uso máis restrinxido.
O peristyium era unha ampla zona aberta ao ceo, rodeada de habitacións, todas con portas e fiestras enreixadas. Todas estas habitacións tiñan un pórtico cuberto no lateral que quedaba no patio. Estes soportais, que formaban unha columnata ininterrompida polos catro lados, eran propiamente o peristylum, aínda que o nome chegou a aplicarse a toda a sección, incluíndo o patio, a columnata e as habitacións contiguas.
As paredes
O material usado para as paredes (parietes) variou co tempo, o lugar e o custo do transporte. O primeiro material usado en Italia foron a pedra e os ladrillos sen cocer (lateres crudi), como case en todas partes, mentres que a madeira só se empregaba en estruturas temporais, como o agregado a partir do que quizais se desenvolveu o tablinum.
Desde a antigüidade nas casas particulares e en todas as épocas en edificios públicos erixíronse paredes de pedra puída (opus quadratum), do mesmo xeito que nos tempos modernos. Como o travertino é unha pedra volcánica de fácil acceso no Lacio, escura e pouco atractiva debido á súa cor, sobre a parede estendíase para decorala un vistoso revestimento de estuco de mármore, dándolle un acabado máis branco e rechamante.
Para casas menos luxosas, non para edificios públicos, fíxose un uso abundante de ladrillos secados ao sol (adobe) ata comezos do século -I. Tamén estas paredes se cubrían con estuco, para decoración e para os protexer da intemperie.
miniatura|esquerda|250px|Exemplo de opus caementicium nun túmulo na [[Vía Apia, en Roma.]]En época clásica apareceu un novo material, mellor que o ladrillo ou a pedra, máis barato, máis duradeiro, máis fácil de traballar e de transportar, usado case exclusivamente para casas particulares e en xeral para edificios públicos. As paredes construídas da nova maneira (opus caementicium) levantábanse con variantes de cemento. Os materiais deste cemento dependían do lugar. En Roma empregábase barro e cinzas volcánicas con pedras como mínimo do tamaño dun puño. En ocasións usáronse fragmentos de ladrillos e area no canto de pedra. Canto máis dura era a pedra, mellor era o cemento. O mellor cemento elaborábase con restos de lava, o material co que normalmente se pavimentaban as estradas. O método romano para levantar as paredes de cemento é o mesmo que aínda hoxe se aplica. Primeiro, a intervalos dun metro a ambos os dous lados da futura parede, fixábanse uns postes verticais de 13-15 centímetros de grosor e 3-4 metros de alto. Fóra destes, cravábanse horizontalmente táboas de 25-30 centímetros de ancho. Vertíase cemento semilíquido no espazo intermedio, que tomaba a forma dos postes e das táboas. Cando o cemento endurecía, eliminábase a armadura. Repetíase o proceso para levantar a parede os metros desexados. O grosor das paredes podía ser desde os 18 centímetros dunha casa normal aos cinco metros das paredes do Panteón en Roma.
Aínda que as paredes eran impermeábeis ao mal tempo, adoitaban estar cubertas con pedra ou ladrillos cocidos (lateres cocti). A pedra adoitaba ser un travertino suave, que non estaba tan ben adaptado para soportar o aire libre como o cemento.
Pisos e teitos
Na maioría das casas modestas o chan (solum) na planta baixa formábase achandando o chan entre as paredes, cubríndoo cunha capa grosa de cachos de pedra, ladrillos, baldosas e potas e pisándoo cun obxecto pesado (fistuca). Este chan chamábase pavimentum, pero a palabra foi usada gradualmente para todo tipo de chans.
En casas máis luxosas o chan estaba feito de anacos de pedra que se encaixaban: os mosaicos. Adoitaban ter chans de cemento. O chan dos pisos superiores era a miúdo de madeira, pero tamén se podía usar cemento, vertido sobre unha base temporal de madeira. Este chan era moi pesado e requiría paredes sólidas para soportalo: conserváronse chans de 45 centímetros de grosor e 6 metros de longo. Tal chan formaba un tellado perfecto para o andar inferior, que só necesitaba un acabado de estuco. Outros teitos facíanse como na actualidade: cravábanse listóns sobre as vigas e recubríanse con morteiro e estuco.
As portas
A porta romana, como a de hoxe, tiña catro partes: o limiar ou soleira (limen), os dous montantes ou xambas (postes) e o lintel (limen superum). O lintel sempre era dunha soa peza de pedra e bastante vistoso. As portas eran exactamente iguais ás da época moderna, excepto no tema das bisagras ou gonzos, xa que, aínda que os romanos tiñan bisagras coma as actuais, non as usaban para as portas. O soporte da porta era en realidade un cilindro de madeira maciza, un pouco máis longo que a porta e cun diámetro maior que o grosor da porta, que remataba cuns pivotes na parte superior e inferior. Estes pivotes encaixábanse en dous buratos enriba no lintel e embaixo no limiar. A porta axustábase a este cilindro, de xeito que o peso combinado da porta e do cilindro repousase sobre o pivote inferior. As comedias romanas están cheas de referencias ao renxer das portas das casas.
A porta exterior chamábase propiamente ianua, e a interior ostium, pero ambas as palabras acabaron empregándose de xeito intercambiábel, e a segunda mesmo se aplicaba a toda a entrada. As portas dobres chamábanse fores, a porta traseira que levaba ao peristylum ou a unha rúa lateral chamábase posticum. As portas abríanse cara a dentro e as que daban acceso ao exterior tiñan ferrollos (pessuli) ou trancas (serae). No interior das casas as portas eran menos frecuentes que agora, xa que os romanos preferían separacións máis abertas, con cortinas (vela, aulaea).
As fiestras
Nas habitacións principais dunha casa privada as fiestras (fenestrae) abríanse cara ao peristylum e, como regra xeral, nas casas particulares as habitacións situadas no andar superior e usadas para uso doméstico normalmente non tiñan fiestras orientadas á rúa. Nos andares superiores había fiestras exteriores nas habitacións que non tiñan saída ao peristylum, como pasaba coas habitacións alugadas ou coas insulae.
As casas de campo podían ter fiestras cara ao exterior no primeiro andar. Algunhas fiestras tiñan cubertas exteriores. En calquera tipo de fiestra, tanto urbana coma rural, a miúdo colocábase unha reixa ou malla para manter fóra os ratos ou outros animais.
Os romanos do imperio xa coñecían o vidro, pero era demasiado caro para o empregar nas fiestras. Tamén se empregaba o talco e outros materiais translúcidos nos marcos das fiestras como protección contra o frío, pero só en circunstancias pouco habituais.
Calefacción
A pesar do clima suave de Italia, as casas eran a miúdo frías. Nalgúns días fríos, os habitantes posibelmente tiñan que se conformar con mudarse a habitacións quentadas polos raios directos do sol ou con máis roupa de abrigo. Nas estacións máis duras ou a mediados do inverno empregaban foculi, estufas de carbón ou braseiros de todo tipo aínda empregadas nos países do sur de Europa. Eran só caixas metálicas onde se podían depositar anacos de carbón quente, con patas para protexer o chan dos danos e asas coas que se podían trasladar a outras estanc
Os ricos a miúdo tiñan fornos similares aos actuais baixo as casas, o hipocausto: nun forno, chamado praefurnium, prendíase lume e a calor circulaba por baixo do chan, que estaba elevado sobre unhas pequenas columnas. A calor distribuíase con tubos de arxila por toda a casa. As separacións e andares entón estaban xeralmente ocos e por aí circulaba aire quente, que quentaba as habitacións sen entrar directamente nelas. Este sistema de calefacción tiña chemineas, pero non eran moi empregadas en casas particulares en Italia, eran máis comúns nas provincias do norte.
Decoración
Ata o último século da República, as casas eran pequenas e sinxelas, con pouca decoración. O exterior adoitaba deixarse austeramente sen adornos, as paredes só estaban cubertas de estuco. O interior decorábase segundo os gustos e as posibilidades do propietario.
Ao principio as paredes acabadas en estuco cubríanse con paneis rectangulares (abaci), pintados en cores brillantes e vibrantes, sobre todo vermello e amarelo. Pintábanse figuras no centro dos paneis, despois chegaron elaboradas pinturas, figuras, interiores, escenas, paisaxes... de gran tamaño e pintadas con coidado, todas directamente na parede. Máis tarde as paredes comezaron a cubrirse con lousas finas de mármore con rebordes e cornixas. A combinación de mármores de diferentes tons creaba efectos artísticos. Finalmente, chegaron ás casas as figuras de estuco en relevo, enriquecidas con ouro e cores, e os mosaicos, elaborados principalmente con pezas de cristal de cores.
As portas e entradas tamén daban ocasión a un tratamento artístico. As portas presentaban ricos paneis e relevos, marcos de bronce ou a propia porta feita de bronce. O limiar levaba a miúdo un mosaico. As xambas e os montantes estaban cubertos de mármore ou a miúdo con deseños elaborados en relevo.
Os chans estaban cubertos de lousas de mármore formando figuras xeométricas ou con mosaicos.
Mobles
Moitos dos obxectos ou complementos máis comúns usados na actualidade eran descoñecidos para os romanos. Non había espellos nas paredes, por exemplo, non tiñan mesas nin escritorios para escribir, nin caixóns, nin vitrinas para mostrar obxectos curiosos, vaixela ou libros, nin sequera tiñan colgadoiros para roupa ou sombreiros.
Os obxectos principais que se atopaban nas mellores casas eran camas ou sofás, cadeiras, mesas e lámpadas. Tamén había arcas, baúis, armarios de madeira con patas, braseiros e menos frecuentemente reloxos de auga.
Sofás
Sofás e canapés (lectus, lectulus) estaban por todas partes na casa romana; como un sofá de día, coma unha cama de noite. Na súa forma máis sinxela consistía nunha armadura de madeira con tiras de coiro na parte superior sobre as que se colocaba un colchón. Nun extremo había un brazo, coma se fose unha chaise longue, e ás veces había un brazo a cada extremo e tamén un respaldo. Parece que o respaldo era un engadido romano ao sofá antigo, sempre estaba cuberto con almofadas e mantas. Ao principio o colchón estaba recheo de palla e máis tarde de lá ou incluso de plumas. Nalgúns dormitorios de Pompeia parece que non había armadura de base, senón que o colchón estaba colocado directamente sobre un soporte construído dende o chan. miniatura|Reconstrución dun cubiculum en Augusta Raurica, hoxe preto de [[Augst (Suíza).]] O mobiliario usado como cama parece ser máis grande que os sofás e era tan alto que ás veces necesitábanse escaleiras para subir. O lectus como sofá era usado na biblioteca para ler e escribir, onde o alumno apoiaba o libro e os utensilios de escritura no brazo esquerdo.
Outras casas romanas
esquerda|miniatura| A vila romana de Can Llauder, en [[Mataró ]] Máis luxosas eran as vilas dos grandes propietarios, cuxas terras xeralmente estaban bastante afastadas; estes contaban con baños, soportais, torres, xardíns e pavillóns. As vivendas poderían conter outras dependencias segundo a actividade do propietario: así, coñécense casas con adegas ou prensas, e probabelmente existisen outras con almacéns e outros equipamentos. As casas decoradas con frescos parecen datar da época do comezo do imperio (século I).
Por suposto, as casas dos máis humildes, ademais dos edificios de pisos urbanos (insulae), eran pouco máis que cabanas de madeira, cun tellado de pólas e un chan de terra; ocasionalmente na súa construción usábase algunha parte de pedra.
Nas provincias galas era característica a casa chamada "corredor con ás", cun corredor exterior e ás de habitación (o modelo de casa está situado en Mayen, preto de Coblenza); máis ao sur, na rexión de Tolosa, atopábase unha casa de campo con fileiras de casas exteriores para os traballadores, que crecían nun complexo complexo de patios, con fachada de galería, soportais e un criptopórtico. As casas da Galia contiñan sotos de cachotería e os tellados eran altos e de vertente aguda.
High Energy Transient Explorer 1
High Energy Transient Experiment 1 ou HETE 1 foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 4 de novembro de 1996 mediante un foguete Pegasus XL desde as instalacións de Wallops Island.
Características
A misión de HETE 1, liderada polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts, foi estudar os gromos de raios gamma en lonxitudes de onda de raios gamma, raios X e ultravioleta. Tiña a característica de poder localizar con precisión os gromos.
Debido a un fallo da terceira etapa do Pegasus XL, HETE 1 quedo unido ao foguete e sen poder desplegar os seus paneis solares, polo que acabou reentrando na atmosfera sen poder cumprir a súa misión. En 2000 voou HETE 2 coa mesma misión e usando instrumentos de reposto da misión orixinal.
O Pazo, Santo André de Vea, A Estrada
O Pazo é un lugar da parroquia de Santo André de Vea no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
República Autónoma do Epiro do Norte
A República Autónoma do Epiro do Norte (en Αὐτόνομος Δημοκρατία τῆς Βορείου Ἠπείρου; Aftónomos Dimokratía tis Voreíou Ipeírou) foi unha entidade política autogobernada de curta duración. Foi fundada a raíz das guerras dos Balcáns o 28 de febreiro de 1914 polos gregos que vivían no sur de Albania.
A área, coñecida como Epiro do Norte (en Βόρειος Ήπειρος) polos gregos e cunha substancial poboación grega, foi conquistada polo exército grego ao Imperio Otomán durante a primeira guerra balcánica (1912–1913). Porén, o Protocolo de Florencia asigou ese territorio ao estado albanés acabado de crear. Esta decisión foi rexeitada polos gregos locais, e cando o exército grego se retirou á nova fronteira, estabeleceuse un goberno autónomo en Argyrokastron (en grego: Αργυρόκαστρον, hoxe Gjirokastër), baixo o liderado de Georgios Christakis-Zografos, un distinguido grego local e exministro de Relacións Exteriores, e co apoio tácito de Grecia.
En maio, as grandes potencias confirmaron a autonomía co Protocolo de Corfú. O acordo aseguraba que a rexión tería a súa propia administración, recoñecía os dereitos da poboación local e prevía o autogoberno baixo a soberanía nominal albanesa. Porén, nunca se implementou porque en agosto o goberno albanés colapsou. O exército grego volveu ocupar a área en outubro de 1914 despois de estoupar a primeira guerra mundial. Planeouse que o Epiro do Norte sería cedido a Grecia despois da guerra, mais a retirada do apoio italiano e a derrota de Grecia na Campaña de Asia Menor deron como resultado a cesión a Albania en novembro de 1921.
The Ugly Truth
The Ugly Truth é un filme estadounidense de 2009 dirixido por Robert Luketic, escrito por Nicole Eastman, Karen McCullah Lutz e Kirsten Smith, e protagonizado por Katherine Heigl e Gerard Butler. O filme estreouse en América do Norte o 24 de xullo de 2009 por Columbia Pictures.
O Fieitoso, Olives, A Estrada
O Fieitoso é un lugar da parroquia de Olives no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Karakalpaquistán
Karakalpaquistán (en Qoraqalpogʻiston; Qaraqalpaqstan / Қарақалпақстан), oficialmente coñecida como República de Karakalpaquistán (Qaraqalpaqstan Respublikası / Қарақалпақстан Республикасы; Qoraqalpogʻiston Respublikasi) é unha república autónoma de Uzbekistán. O territorio abrangue todo o noroeste de Uzbekistán. A capital é Nukus (en Noʻkis; Нөкис). A República de Karakalpaquistán ten unha área de 160 000 km2. O territorio cobre a rexión histórica de Corasmia, que na literatura persa clásica era coñecida como Kāt (کات).
Ilirida
miniatura|300px|Mapa da proposta República de Ilirida.
Ilirida (en Ilirida; en Илирида, Ilirida) ou República de Ilirida (en Republika e Iliridës; en Република Илирида, Republika Ilirida) é un estado proposto para o territorio occidental de Macedonia do Norte. Foi declarada dúas veces polo político Nevzat Halili, unha no ano 1992 e outra en 2014. A proposta foi declarada inconstitucional polo goberno macedonio. O concepto secesionista de Ilirida xurdiu a comezos da década de 1990 e foi defendido por algúns políticos albaneses como solución ás preocupacións e disputas que tiña a comunidade albanesa sobre o recoñecemento constitucional e os dereitos das minorías dentro de Macedonia do Norte.
Etimoloxía
O nome Ilirida provén de dúas palabras Iliria e Dardania, que son os nomes das antigas rexións que abarcaban partes da actual Macedonia do Norte.
Mourelle, Olives, A Estrada
Mourelle é un lugar da parroquia de Olives no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Linguas bora
As linguas bora (tamén coñecidas como bora–muinane, bora–muiname, miranyan, miranya ou bórano) son unha pequena familia de linguas formada soamente por dúas linguas.
Linguas
As dúas linguas bora son:
Loukotka (1968) tamén inclúe a lingua nonuya, falada no nacemento do río Cahuinari, como unha lingua bora, porén só foron documentadas unhas poucas palabras.
Linguas bora–witoto
División da familia
Kaufman (1994) clasifica as linguas bora e witoto como familias separadas (están agrupadas xuntas coa andoque como bora–witoto; en 2007 trasladou o andoque ás linguas witoto).
Por un puñado de besos
Por un puñado de besos é unha película española dirixida por David Menkes e protagonizada por Ana de Armas e Martiño Rivas. Estreouse en España o 16 de maio de 2014. Está baseada na novela Un poco de abril, algo de mayo, todo septiembre do escritor Jordi Sierra i Fabra.
Argumento
Sol (Ana de Armas) é unha moza que busca parella. Para iso decide pór un anuncio na prensa que a leva a coñecer a Dani (Martiño Rivas). Entre ambos xorde unha apaixonada historia de amor que semella perfecta, mais quizais non o sexa tanto.
Festivais
A película concorreu na sección oficial do Festival de Málaga en 2014.
António José Saraiva
António José Baptista Saraiva, nado en Leiría o 31 de decembro de 1917 e finado en Lisboa o, 17 de marzo de 1993, foi un Profesor 'Emeritus' e Historiador de literatura portuguesa.
Manuel Chorens
Manuel Chorens García, nado na Coruña o 22 de xaneiro de 1916 e finado en data descoñecida, foi un futbolista galego, que xogaba en Cuba, onde chegou a ser o capitán da selección cubana.
António José Saraiva
Biografía
Segundo dos sete fillos de José Leonardo Venâncio Saraiva e de Maria da Ressurreição Baptista, a súa familia trasladouse de Leiría para Lisboa, tiña António José Saraiva 15 anos.
Manuel Chorens
Gañou seis veces o Campionato Nacional de Fútbol de Cuba defendendo as cores do Deportivo Centro Gallego e foi o capitán da histórica selección cubana que disputou a Copa do Mundo de 1938.
António José Saraiva
Biografía
Estudou na Facultade de Letras da Universidade de Lisboa onde se doutorou en Filoloxía Románica, en 1942, coa tese Gil Vicente e o Fim do Teatro Medieval.
Manuel Chorens
Clubs
Deu os seus primeiros pasos futbolísticos na Coruña, onde xogou nos equipos Britis, Ferrolán, Hércules CF e Deportivo da Coruña, neste último só uns poucos partidos. Despois marchou a Cuba, onde pasou a xogar no Deportivo Centro Gallego da Habana, club ao que se incorporou en xuño de 1929. Pasou a ser un dos xogadores máis destacados do equipo e pouco despois da súa chegada xa era capitán. Co club "galego" gañou a liga cubana en 1932 e 1933 e comezou a actuar tamén como adestrador. A pesar dos rumores da súa fichaxe polo Deportivo da Coruña, e de recibir ofertas tamén do Celta e de equipos mexicanos, finalmente fichou polo Sporting de Xixón en 1934. Con todo, volveu poucos meses despois ao DC Gallego, onde se desempeñou de novo como defensa e en ocasións como adestrador e onde volveu ser un dos xogadores máis destacados do campionato. Con este equipo gañou catro campionatos nacionais de xeito consecutivo entre 1937 e 1940.
António José Saraiva
Biografía
En Lisboa coñeceu a Óscar Lopes, con quen escribirá, en coautoria, a Historia da Literatura Portuguesa, publicada pola 1.ª vez en 1955.
Manuel Chorens
Selección nacional
Xogou na selección cubana, da que foi capitán. Participou como capitán de Cuba na Copa Mundial da FIFA de 1938 en Francia, a única participación dun país caribeño nun Mundial. Eliminaron a selección romanesa e caeron en cuartos de final contra Suecia.
Vida persoal
Casou en marzo de 1937 con Emilia García Rouco, na Igrexa de Nosa Señora do Carme da Habana.
António José Saraiva
Biografía
Apoiou a candidatura do xeneral Norton de Matos á Presidencia da República, en 1949. Ese ano foi prendido e impedido de ensinar. Durante os anos seguintes, viviu exclusivamente das súas publicacións e da colaboración en xornais e revisadas, especialmente no semanario Mundo Literario (1946-1948) e na revista Litoral  (1944-1945).
António José Saraiva publicou unha vastísima e importante obra, considerada unha referencia nos dominios da historia da literatura e da historia da cultura portuguesas, amadurecida xa na edición de obras e no estudo de autores individualizados (Camões, Correia Garção, Cristóvão Falcão, Almeida Garrett, Alexandre Herculano, Fernão Lopes, Fernão Mendes Pito, Gil Vicente, Eça de Queirós, Oliveira Martins), xa a través da publicación de obras de gran folgo como a História da Cultura en Portugal ou, con Óscar Lopes, a Historia da Literatura Portuguesa.
É pai do xornalista José António Saraiva e irmán do divulgador de Historia José Hermano Saraiva, do cal sempre foi moi próximo. Foi tamén sobriño, polo lado da nai, de José Maria Hermano Baptista, militar centenario, (1895 - 2002, viviu até os 107 anos) o último veterano portugués sobrevivente, que combateu na primeira guerra mundial
Manuel Puga Pereira
Manuel Puga Pereira, nado en Redondela o 16 de xullo de 1951, é un farmacéutico e escritor galego.
A Viladafonso, Olives, A Estrada
A Viladafonso é un lugar da parroquia de Olives no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Manuel Puga Pereira
Traxectoria
Licenciado en Ciencias Biolóxicas e Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela e doutor en Ciencias. Foi profesor da USC e despois foi director xeral dos laboratorios farmacéuticos ICI-Farma e AstraZeneca. En 2006 foi nomeado presidente do Consello Social da USC, permanecendo no cargo ata 2011; por ese cargo foi membro do Consello Galego de Universidades, do Consello de Dirección da ACSUG e do comité de honra da Fundación Camilo José Cela.
Foi presidente da Fundación Galicia-Empresa (2002-2007) e dende 2014 da Real Academia de Farmacia de Galicia e da Fundación Julian Francisco Suárez Freire. Foi vogal profesional da Comisión Avaliadora da ACSUG no campo do coñecemento de Ciencias da Saúde dende 2014. Conselleiro da Editorial Galaxia, en decembro de 2016 foi nomeado presidente da Fundación Penzol, en substitución de Afonso Zulueta de Haz.
Concello de Kalmar
Kalmar é un municipio sueco (kommun) do condado de Kalmar. A súa capital é a cidade de Kalmar, que tamén é a capital do condado. No ano 2022 o concello tiña unha poboación de 71 556 habitantes.
Ao longo da costa hai un leito rochoso de arenito, pero terra adentro convértese en granito. A área está dominada por terras forestais, pero o municipio tamén ten unha proporción moi grande de terras agrícolas. A principios dadécada de 2020 a economía local estaba dominada pola industria de servizos, onde traballaba un 66% da poboación.
Dende a fundación do concello en 1971 a tendencia de poboación vén sendo positiva.
Administración histórica
A área do concello correspóndese coa das parroquias de Arby, Dörby, Förlösa, Hagby, Halltorp, Hossmo, Kalmar, Karlslunda, Kläckeberga, Ljungby, Mortorp, Ryssby, Voxtorp, e Åby. Nelas fundáronse concellos rurais co mesmo nome durante a reforma municipal de 1862. Na zona atopábase tamén a cidade de Kalmar que no ano 1863 fundou unha cidade municipal (stadskommun). No ano 1925o concello rural de Kalmar incorporouse á cidade de Kalmar.
Coa reforma municipal de 1952 fundáronse ao redor da cidade seis grandes concellos: Dörby (a partir dos municipios de Dörby, Hossmo e Kläckeberga), Ljungbyholm (de Ljungby e Sankt Sigfrid), Läckeby (de Förlösa e Åby), Mortorp (de Karlslunda, Mortorp e Oskar), Ryssby (de Ryssby), e Södermöre (de Arby, Hagby, Halltorp e Voxtorp). A cidade de Kalmar permaneceu sen cambios, pero no ano 1965 o concello rural de Dörby integrouse nela.
En 1969 partes dos concellos rurais de Mortorp e Ljungbyholm (Oskar e Sankt Sigfrid) integráronse na cidade de Nybro.
O concello de Kalmar naceu coa reforma municipal de 1971 a partir da cidade de Kalmar e dos cinco municipios rurais de Ljungbyholm, Läckeby, Mortorp, Ryssby e Södermöre.
O concello pertence ao partido xudicial de Kalmar dende a súa fundación.
Pazos, Olives, A Estrada
Pazos é un lugar da parroquia de Olives no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Víctor Elías Villagrasa
Víctor Elías Villagrasa Álvarez, nado en Madrid o 3 de marzo de 1991, é un actor e músico español coñecido polo seu papel de Guille na serie española Los Serrano.
Traxectoria
Víctor Elías é fillo do músico Liberto Villagrasa Muñoz («Perico Villagrasa») (1960-2007) e da súa esposa a actriz Amelia Álvarez do Val («Meli do Val») (n. 1957), herdando dos seus proxenitores ambas as profesións.
Cabe sinalar, que a súa nai, «Meli del Valle», filla natural de María Flora Álvarez del Valle (n. 1921), irmá de María del Carmen Álvarez del Valle («Menchu Álvarez do Val») e de María da Soidade «María do Sol» Álvarez do Val, "Marisol do Val" (n. 1935), Doutora pola Universidade Complutense de Madrid, tamén xornalista radiofónica e profesora de comunicación audiovisual, é tía avoa de Letizia Ortiz Rocasolano e por tanto Víctor é primo terceiro da raíña de España.
Recibiu o Premio Artista con Corazón no Madrid Woman's We en 2014.
Teatro
Con 4 anos empezou a formar parte de obras de teatro como A vida breve, O cerco de Numancia ou Mariana Pineda.
En Fedra, de Juan Mayorga, compartiu cartel con Ana Belén, Alicia Hermida, Fran Perea, Chema Muñoz e Javier Ruiz de Alegría. Tamén participou na nova versión de Cinco horas con Mario, obra de Miguel Delibes, como fillo do defunto Mario.
Televisión
A súa primeira aparición en televisión, foi en sériea Irmás de Telecinco, onde apareceu nun episodio, en 1998, cando contaba con sete anos de idade.
Aos poucos meses desta primeira incursión televisiva, foi Nico, fillo dos personaxes de Neus Asensi e Enrique San Francisco na serie Elas son así de Telecinco durante 18 episodios en 1999. Nesta serie compartiu repartición con María Barranco, Ramon Madaula, María Adánez, Maribel Verdú, Santiago Ramos, Luís Cuenca, Juan Carlos Vellido, Fernando Ramallo, Yaiza Garzón, Patxi Freytez ou Mary Carmen Ramírez.
No ano 2000, presentouse ao repartimento da serie Cuéntame cómo pasó de Televisión Española, dirixido por Elena Arnao para interpretar a Carlos. Descartáronlle por ter máis idade que o personaxe ao que ía interpretar, sendo finalmente Carlos, Ricardo Gómez e por último tamén tivo intervencións na serie Antivicio de Antena 3.
Entre 2001 e 2002, apareceu cun papel secundario regular na serie diaria Esencia de poder en Telecinco.
En 2002, apareceu durante catro episodios na serie Xémini, vinganza de amor da 1 de Televisión Española.
En 2003, realizou aparicións dun episodio nas series, Hospital Central de Videomedia, interpretando a Felisín e en Javier ya no vive solo de Globomedia, ambas as series producidas para Telecinco. O ano 2003, supuxo a lombeirada definitiva á súa carreira profesional cando foi elixido por Luís San Narciso e Tonucha Vidal (directores de casting de Globomedia), para formar parte dos Serrano en Telecinco, como Guillermo Serrano Moreno («Guille»), fillo mediano de Diego Serrano (Antonio Resines), papel que interpretaría durante cinco anos (ata 2008), oito tempadas e cento corenta e sete capítulos. As datas de gravación comprenderon os períodos desde 3 de marzo de 2003, cando comezou a rodarse o primeiro episodio, ata o 4 de xuño de 2008 cando terminou de gravarse o último.
Tanto antes como despois desta serie participou, con pequenos papeis noutras producións. En 2009 deuse a coñecer que formaría parte do elenco de Punta Escarlata interpretando a Ximo durante nove episodios. En principio a serie estaba pensada para emitirse en Catro, pero posteriormente emitiuse en Telecinco, dous anos despois, durante o verán de 2011.
Entre 2012 e 2013 apareceu na serie Isabel de TVE onde interpretou a Alfonso, o irmán menor de Isabel durante catro capítulos.
En 2014 participou en Aula de castigo, serie web na que encarnou o papel de Pablo.
En 2016 participou no capítulo 1x05 de Paquita Salas de Javier Calvo e Javier Ambrossi, facendo de Víctor, un pizzero.
En 2018 interpretou a Tom nun episodio de sériea web Looser de Flooxer e participou na serie diaria Servir e protexer de TVE durante quince episodios interpretando o papel de Remo Sempere.
Cine
Participou en películas como: El espinazo del diablo (2001), O florido pensil (2002) ou La llamada (2017).
Música
A afección pola música vénlle desde moi pequeno. O seu pai era arpista e sempre tivera influencias en casa. Aínda que empezou tocando a batería de pequeno, porque un batería do seu pai regaloulle unha aos 6 anos, aos poucos foise decantando polo piano até terminar estudando grao medio na Escola de Música Creativa de música moderna, en Malasaña (Madrid). As ganas que tiña de estar metido nesta profesión, levárono tamén a estudar Enxeñaría de son no SAE Institute.
Con algúns compañeiros dos Serrano formou o grupo Santa Justa Klan (SJK) con Natalia Sánchez, Adrián Rodríguez e Andrés da Cruz en 2005, chegando ao disco dobre platino co primeiro álbum. Compuxo o tema Quero despegar.
Formou parte do grupo The Folks nos anos 2007 e 2008.
Ao terminar de estudar, comezou a dedicarse de maneira totalmente profesional á música. Traballou en musicais como La llamada (durante 4 anos), The Hole 2, Un chico de revista (no Teatro A Latina) ou levando a dirección musical de Cando menos espérescho (no Teatro Rialto) dirixido e protagonizado por Edu Soto.
Posteriormente uniuse ao grupo Cale Palma. Tamén formou parte da banda madrileña A Ganga Calei tocando o teclado e facendo a mesma función nas bandas Obatalá ou O Patio ou realizando substitucións.
Durante algún tempo, á parte de formar parte de diversas bandas de música, aparcou a súa faceta de actor, para coller furgoneta e manta e tocar o teclado e o piano por festas e locais de España. Sendo leste o seu medio de vida durante dous anos (2012-2014).
Traballou con numerosos músicos como Angy, Lucía Gil, Gemeliers, Calum, Münik, Belén Estrada, Cirilo, Diade ou Manolo García.
En cine foi compositor, arreglista, intérprete e produtor da banda sonora, baixo o selo Got Music - (estudo de gravación para música, son e cobertura de son para eventos que posúe xunto a varios socios) - de Nin pés, nin cabeza de Antonio do Real, con Christian Gálvez, Jaydy Michel, Antonio Resines e Jorge Sanz entre outros e compositor e intérprete da banda sonora de Alacrán namorado de Santiago Zannou. As bandas sonoras destas películas foron realizadas no estudo de gravación de Got Music situado en Arcos de la Frontera, (Cádiz).
Filmografía
Teatro
Besteiros, Orazo, A Estrada
Besteiros é un lugar da parroquia de Orazo no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Te Wahipounamu
Pénsase que acolle algunhas das mellores representacións modernas da flora e a fauna de Gondwana, sendo un dos motivos polos que foi catalogado como un sitio Patrimonio da Humanidade.
¿Y tú quién eres?
¿Y tú quién eres? é unha película española de Antonio Mercero. A película, rodada entre Madrid e Donostia, trata a enfermidade de Alzheimer. Estreouse o 21 de setembro de 2007, o día desta doenza dexenerativa. Por desgraza, dita doenza seríalle diagnosticada a Mercero dous anos despois. Xa durante a rodaxe, a terapeuta a quen está dedicada a película e que foi asesora do director, descubriu que Mercero tiña os primeiros síntomas da enfermidade. Foi a última película para o director e tamén para López Vázquez.
Argumento
Luis Rivero (Álvaro de Luna) marcha coa súa familia de vacacións a Donostia e deixa nunha residencia o seu pai Ricardo (Manuel Alexandre), unha persoa anciá e con inicios de Alzheimer. Alí, Ricardo coñece a Andrés (José Luis López Vázquez), o seu compañeiro de cuarto, e fanse bos amigos. Ana, filla de Luis e neta de Ricardo (Cristina Brondo), quedou preparando oposicións na cidade. Porén, acaba por deixalas por mor das visitas ao seu avó, o que desgusta ao seu pai, e decide dedicarse ao coidado destes enfermos. Tamén namora do médico (Monti Castiñeiras) que traballa na residencia.
Me Before You (filme)
Me Before You é un filme estadounidense de 2016 dirixido por Thea Sharrock e adaptado pola autora inglesa Jojo Moyes a partir da súa novela homónima publicada en 2012. Está protagonizado por Emilia Clarke, Sam Claflin, Janet McTeer, Charles Dance e Brendan Coyle.
Os Besteiros, Riobó, A Estrada
Os Besteiros é un lugar da parroquia de Riobó no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Dani Tasende
Daniel Esmorís Tasende, nado en Silván, Erbecedo, Coristanco, o 6 de xullo do 2000, é un futbolista galego, que xoga de lateral esquerdo no Villarreal B, da Segunda División.
É irmán do futbolista do RB Leipzig Angeliño.
Traxectoria
Comezou a formarse como futbolista nas Escolas Luís Calvo Sanz de Carballo, ata que en 2013 se trasladou a Manchester, xunto con súa nai e seu irmán Angeliño, que acababa de fichar polo Manchester City. Durante os dous anos que viviu na cidade inglesa estivo na academia de fútbol do City, regresando a Galicia en 2015. Xogou unha tempada co equipo cadete do Bergantiños, actuando como extremo esquerdo con bos números goleadores, ata que o Villarreal o invitou a xogar un torneo amigable, a Yellow Cup, durante as vacacións da Semana Santa. A súa boa actuación no torneo fixo que o conxunto amarelo o fichase para a súa canteira, xunto ao tamén galego Dani Pereiro.
Xogou cos equipos cadete e xuvenil do Villarreal, sendo cedido na tempada 2017/18 ao xuvenil do CD Roda. Na tempada 2018/19 proclamouse co Villarreal campión da División de Honra Xuvenil e chegou ata a final da Copa de Campións, onde o equipo perdeu contra os xuvenís do Zaragoza na quenda de penaltis. Ademais proclamouse campión da Copa do Rei Xuvenil, tras derrotar na final ao Atlético de Madrid.
A finais desa mesma tempada debutou co Villarreal C en Terceira División, co que continuou na tempada seguinte. Na 2020/21 xogou co Villarreal B na Segunda División B, disputando 22 partidos, case todos como titular, e marcando dous goles. O equipo adestrado por Miguel Álvarez logrou a clasificación para a nova Primeira División RFEF, na que Tasende continuou como titular no lateral esquerdo.
O 30 de novembro de 2021 debutou da man de Unai Emery co primeiro equipo do Villarreal no estadio de Riazor, nun partido correspondente á primeira rolda da Copa do Rei 2021/22 contra o modesto Victoria coruñés, gañando por 0-8. Continuou o resto da tempada no filial, sendo titular en tódolos encontros, incluídos os dous da promoción de ascenso, na que o equipo conseguiu subir a Segunda tras derrotar á UD Logroñés e ao Nàstic na Malata e en Balaídos respectivamente.
Eleccións xerais de Suráfrica de 2014
As eleccións xerais de Suráfrica de 2014 tiveron lugar o 7 de maio de dito ano para escoller os 400 membros da vixésima cuarta Asemblea Nacional e renovar as lexislaturas provinciais, que á súa vez elixirían os 90 membros do Consello Nacional das Provincias, configurando así a lexislatura do Parlamento de Suráfrica para o período 2014-2019. Foron as quintas eleccións xerais desde a fin do Apartheid en 1994, e os primeiros comicios desde a morte de Nelson Mandela. Tamén foi a primeira vez que se lles permitiu votar aos surafricanos residentes no exterior.
O resultado foi unha quinta vitoria consecutiva para o oficialista Congreso Nacional Africano (ANC), presidido e liderado por Jacob Zuma, que obtivo unha cómoda maioría absoluta na Asemblea Nacional con 249 escanos e o 62.15% do voto popular. Con todo, a maioría do ANC viuse reducida tras perder 15 escanos, e viu decrecer lixeiramente o seu apoio electoral respecto ao 65.9% que recibiu nas eleccións de 2009. Se ben o decrecemento de votos do ANC foi significativamente menor ao sufrido en 1999 (cando perdeu case dous millóns de sufraxios), o resultado fixo tremer o liderado do partido, que solicitou unha análise electoral ao respecto. Por outro lado, o principal partido da oposición, a centrodereitista Alianza Democrática (DA), liderada por Helen Zille, obtivo o 22.23% dos votos e 89 escanos, incrementando o seu apoio popular a case o dobre de votos que en 2009 e obtendo 22 escanos máis, sendo o mellor resultado histórico do partido, e o mellor resultado obtido polo segundo partido máis votado desde a instauración do sufraxio universal, superando o 20.39% obtido polo Partido Nacional en 1994. En terceiro lugar, un novo partido, Loitadores pola Liberdade Económica (EFF), de Julius Malema, cualificado como de extrema esquerda, obtivo o 6.35% dos votos.
No plano dos partidos minoritarios, en cuarto lugar quedou o Partido da Liberdade Inkatha (IFP) que perdeu case a metade dos votos que obtivo en 2009 e obtivo só 10 escanos, continuando a súa caída iniciada a partir das anteriores eleccións. Mais a maior caída foi a sufrida polo Congreso do Pobo (COPE), de Mosiuoa Lekota, que logo de ter ocupado o terceiro lugar nas anteriores eleccións (arrebatándollo ao IFP), sufriu unha gran cantidade de escisións e conflitos internos, polo que para o momento dos comicios perdera máis da metade da súa representación lexislativa debido a desercións masivas, e nas eleccións pasou a ocupar un oitavo lugar irrisorio co 0.67% das preferencias e 3 escanos, quedando practicamente na irrelevancia política.
No plano provincial, o ANC obtivo maioría en oito das nove lexislaturas. O EFF obtivo máis do 10% dos votos en Gauteng, Limpopo e Noroeste, logrando quedar en segundo lugar por encima de DA nas dúas últimas. Nas outras seis provincias ganadas polo ANC, DA obtivo o segundo lugar. Isto incluía KwaZulu-Natal, onde DA logrou relevar do seu segundo lugar o Partido da Liberdade Inkatha por primeira vez na súa historia. En Cabo Occidental, a única provincia onde triunfou a oposición, DA incrementou o seu resultado do 51.5% ao 59.4%.
Sistema electoral
Suráfrica ten un sistema parlamentario bicameral de goberno. A cámara baixa é a Asemblea Nacional que consta de 400 membros elixidos mediante representación proporcional con listas pechadas. Douscentos membros son elixidos das listas dos partidos a nivel nacional; mentres que os outros 200 son elixidos das listas provinciais dos partidos en cada unha das nove provincias. O Presidente de Suráfrica, que é o xefe de estado e do goberno do país, é elixido pola Asemblea Nacional despois das eleccións.
As lexislaturas provinciais, que varían en tamaño de 30 a 80 membros, tamén son elixidas por representación proporcional con listas pechadas. Os gobernadores (premiers) de cada provincia son elixidos pola maioría ganadora en cada lexislatura provincial.