cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MasterChef (España)
Formato
Durante o programa, transcorren unha serie de probas ás que os aspirantes deben enfrontarse para demostrar que son os mellores. Cabe indicar que os concursantes teñen un tempo determinado para realizar todas as probas, no que deben cociñar o menú e telo emplatado, e unha vez finalizado non poderán modificar os pratos. Os aspirantes teñen 3 minutos para abastecerse dos ingredientes que poidan necesitar para cociñar do supermercado nas probas de interior. As probas ás que terán que facer fronte os concursantes son:
Xurado
As elaboracións dos concursantes son valoradas por un xurado profesional composto por tres chefs, véndose en ocasións reforzado polos invitados do programa.
Especiais
O 23 de decembro de 2014 emitiuse un especial de Nadal cheo de reencontros, maxia, emoción e as mellores receitas de Nadal cos exconcursantes Juan Manuel, Eva, Fabián, Maribel, Vicky, Mateo, Cristóbal e Churra das dúas primeiras edicións ordinarias, e Mario, Ana Luna, Esther e Aimar, da primeira edición de MasterChef Junior. Os aspirantes enfrontáronse, individualmente e por parellas, a tres retos, doando os gañadores de cada proba o premio a unha obra social. En total repartíronse 6.000 euros. Foi presentado por Eva González e os tres membros do xurado Pepe Rodríguez, Jordi Cruz e Samantha Vallejo-Nágera, a cal ademais mostrou trucos sinxelos para vestir a mesa e gozar dunha comida elegante e con estilo. Acudiron os chefs Kiko Moyá, Carles Abellán e Toño Pérez, dando ideas aos aspirantes para crear os pratos perfectos para un menú de Nadal. Contou cunha audiencia de 2.330.000 espectadores e un 13% de cota de pantalla.
Codosedo, Codosedo, Sarreaus
Codosedo é un lugar da parroquia de Codosedo, no concello ourensán de Sarreaus, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2010 tiña 71 habitantes (36 homes e 38 mulleres), o que supón que variou o número de habitantes con respecto ao ano 2009 cando tiña 75 habitantes.
Manuel Cedrón Rodríguez
Manuel Cedrón Rodríguez, finado en Chantada en 1915, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Procurador en Chantada. Foi nomeado alcalde de Chantada por Real Orde en xuño de 1891. Volveu ser alcalde de Chantada en 1898, permanecendo no cargo até marzo de 1901. Foi recadador de Chantada en 1903.
Villalaco
Villalaco é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 70 habitantes (INE 2012).
Loch
miniatura|Vista sobre o [[lago Lomond, cara o Ben Lomond.]] miniatura|Lago Lubnaig, un encoro. miniatura|O [[lago de Menteith (Lago Innis MoCholmaig).]] miniatura|O [[lago Ness co Castelo de Urquhart á dereita.]]
Moitos destes lagos (loches) están en Escocia e Irlanda, mais tamén poden se atopar en Hawai, preto de Pearl Harbor. Talvez o lago escocés de máis sona é o lago Ness, malia existiren outros exemplos de gran tamaño coma o lago Awe, lago Lomond e mais o lago Tay.
Orixe do termo
É un hidrónimo de orixe gaélica e se aplica á meirande parte dos lagos de Escocia e a moitas rías do oeste e norte de Escocia. A palabra é de orixe indoeuropea, ccf. latín lacus, en inglés lake («lago»).
Moitos dos loughs no norte de Inglaterra tamén foran chamados previamente meres (unha palabra dialectal arcaica do inglés no norte do país sinónimo de lake aínda que adoita significar «lagoa ampla e pouco fonda») coma o Black Lough en Northumberland. Porén, a referencia a este último coma lochs ou loughs, mais que coma lakes ou inlets, é infrecuente.
Malia non existir unha definición estrita do tamaño, un pequeno lago (lagoa) adóitase chamar lochan (escrito así tamén en gaélico escocés; en Irlanda sería lochán).
Exemplos de lagos mariños (sea lochs, xeralmente rías ou fiordes) de Escocia son o lago Long, o lago Fyne, o lago Linnhe, o lago Eriboll, e mais o lago Tristan e Trisloch.
O uso de loch
Algúns dos novos encoros hidroeléctricos téñense nomeado seguindo fielmente os hidrónimos gaélicos antigos e respectando o termo loch. Un exemplo é o lago Sloy e os lagos Laggan e Treig (que forman parte do proxecto hidroeléctrico Lochaber, preto de Fort William).
Os loches de Escocia
Escocia conta con moi poucos corpos de auga naturais que se chamen lakes (lagos). O lago de Menteith, chámase así por unha anglicación do escocés Laich o Menteith é dicir, «anaco de terras baixas en Menteith». O nome cambiouse por mor á semellanza dos sons laich e lake. O lago dos Hirsel, o lago Pressmennan e mais o lago Louise son outros exemplos de corpos de auga chamados lakes.
A palabra loch (pronunciada coma lock) emprégase ademais para identificar aos ingleses, xa que estes, a diferenza dos escoceses, non saben pronunciar o son.
Civilización minoica
A civilización minoica desenvolveuse na illa de Creta (actual Grecia) ó longo da primeira metade do segundo milenio antes de Cristo. Os minoicos eran unha cultura prehelénica anterior ás culturas heládica ou micénica. Sorprende polas súas realizacións en case tódolos aspectos, a pesar da illa dispor de recursos escasos.
A importante artesanía cretense contribuíu ó incremento da riqueza e do comercio con Exipto. O goberno -forte e centralizado- convértese no centro da vida cretense. Os palacios son residencia de gobernantes e funcionarios, centros relixiosos de culto e ata centros de distribucións de mercadorías.
Ata o de agora atopáronse catro palacios na illa: Cnosos, Festos, Malia e Kato Zakro. As comodidades e os luxos que reflicten as escavacións arqueolóxicas revelan unha forma de vida refinada e de alto nivel, entregada ó ocio e ás diversións, o que nos indica que o conxunto da estrutura social funcionaba de bo xeito.
Historia
Creta foi a primeira potencia en xurdir no Exeo, sen que se poidan esclarecer as súas causas últimas; en todo caso, houbo unha evolución local do Neolítico final e experimentáronse influencias a través da navegación e o comercio doutras illas exeas, o Próximo Oriente e Exipto.
Cara o ano 2000 a.C., xurdiu unha civilización urbana na que destaca o nacemento dunha arquitectura palacial, non ben coñecida na primeira etapa (polas destrucións e reconstrucións de 1000 anos). No plano arquitectónico coñécense o Minoico medio e o final. Consta, porén, a existencia de aglomeracións de poboación que deixaron de ser aldeas e conformáronse en comunidades con especialización artesá: deuse o paso a unha cultura complexa organizada a partir dunha serie de palacios, centros políticos das diversas rexións e onde, como hipótese, existía unha monarquía, moi vinculada á relixión, dado que os palacios incorporan zonas de culto. O palacio inclúe unha parte importante de dependencias de tipo económico vinculados á administración (almacéns ou depósitos). Monopolizaba o controlo da produción económica, nun modelo afín ao Próximo Oriente aínda que non na arquitectura. miniatura|esquerda|250px|[[Fresco dos golfiños no palacio de Cnossos.]] Os palacios, presumibelmente, son expresión de fragmentación política e, por tanto, de división territorial dos dominios que lles podían corresponder. O fenómeno da cultura palacial minoica nas orixes non xurdiu coa mesma forza en toda a illa. Sendo esta de tamaño grande (250 km de longo e entre 15 e 60 de ancho), os palacios concéntranse no centro e no oriente. A occidente, os ritmos de desenvolvemento son menores e só patentes na fase final. No segundo milenio había bosques frondosos, especialmente no centro e occidente, con hábitat disperso. Os palacios máis importantes eran os de Eda, Cnossos, Festos (centro), Leuka (occidente), Malia e Zakro (oriente).
Cnossos foi o primeiro a ser escavado sistematicamente (Arthur Evans) e forneceu a cronoloxía desde o Neolítico. Era o principal e os outros terían unha dimensión menor. A tendencia foi a que a diferenza se agrandase até que nas últimas fases Cnossos tería sido o único centro e os outros serían subsidiarios del. Esta teoría apóiase en referencias do Imperio Novo exipcio, nas que se fala do "rei de Keftiu" (século –XVI].
Fases
Esta división débeselle a Evans e está baseada na análise da cerámica.
Minoico antigo
Vai desde as fases finais neolíticas e bronce antigo. No terceiro milenio apareceron as construcións palaciais, nun proceso rápido.
Minoico medio
Foi unha fase dilatada con transformacións nos palacios que corresponden a destrucións e reconstrucións sen causas definidas (terremotos talvez?). Aqueles primeiros palacios viven un florecemento até a destrución do –1700 (Minoico Medio II). Foi esta unha destrución xeral da que xorde máis claramente o papel de Cnossos como centro palacial. Á parte dun sismo, tense barallado a hipótese volcánica, como sucedera en Thera (-1600/1550), illa que desapareceu nos seus dous terzos (pola súa forza, tentouse situar en paralelo co fin do control minoico en Cnossos ou coa destrución final do palacio). Porén, a destrución de 1500 si se atribúe a terremotos.
Minoico final
A instalación dos micénicos a partir de 1450 non está marcada por unha destrución acentuada, mais si se deu a crise definitiva dos centros palaciais secundarios, que funcionaban en dependencia desde –1700 baixo un sistema descentralizado, sen arquivos (si hai selos). A toma do poder por estas xentes vidas do continente acentúa a centralización administrativa. A súa chegada é fruto dunha expansión imperialista que funda en Creta un novo reino micénico. Esta presenza precede o momento que Arthur Evans estabeleceu como final do Minoico (-1400, cando se dá a destrución definitiva do palacio). Dentro da historia da Creta Minoica isto desatou polémicas porque: A destrución final de Cnossos débese atrasar até o 1370 a.C. Esta data non ten unha explicación facilmente deducíbel que agrupe todos os factores (terremotos, toma da vila...). Parte da documentación en Lineal B sería deste momento. Tampouco se abandonou o palacio, mais este non volvería a xogar un papel igual ao anterior, o que implica que a situación política deu un xiro. Mais non se interrompen outros aspectos e a parte occidental da illa cobra un papel protagonista descoñecido até entón (descubrimento de indicios que mostran que na vella cidade de Kydronia se usaba lineal B, indicio dun palacio e un nexo de conexión entre o palacio decaído de Cnossos e este novo centro [o mesmo escribano]). Unha hipótese é que, se ben a destrución eliminou Cnossos como centro administrativo, non supuxo o fin do poder micénico ou dalgún centro sucesor, seguindo Cnossos controlando as zonas máis prósperas (centro e, máis ao sur, Hagia Tríade). Polos datos existentes, hai un territorio controlado polo palacio que inclúe Cnossos, Armissos, Ylissos etc. Esta hipótese contribuiría para resolver a anomalía que situaba a Creta nun lugar incualificábel no mundo exeo.
A expansión micénica prolongou uns procesos de contacto que, no Minoico Medio, sobre todo desde o –1700, transmitiron ao continente e Illas Cícladas influencias artísticas, sociais, administrativas (do modelo palacial) e que ten levado a pensar que a difusión fose proba de imperialismo (influencia das lendas posteriores e a memoria dunha hipotética talasocracia prehomérica).
Evans considerou a expansión un feito seguro (aplicando modelos actuais de poder naval). Hoxe dedúcese que non se pode falar de "conquista" ou "expansión" cretense traducida en colonización e incorporación territorial. Só se recoñecen asentamentos minoicos en illas que, pola súa proximidade ao continente, oferecían unha base sólida e segura (Citera, Rodas, Cos). As influencias non representan rotura, non superando un nivel imperial.
Tampouco isto debe levar a mitificar o carácter aparentemente pacífico da cultura minoica (diferenzas con Micenas nos palacios en situación, deseño e arquitectura, pois estes son grandes fortalezas mentres que os minoicos son para vivir). De calquera xeito, si coñecían as armas, tendo que darse tensións entre os centros de poder, resoltos, suponse, co liderado de Cnossos. Mais este poder, no seu contorno, pode ter implicado un control diplomático sobre as Illas Cícladas. Naxos parece ser o límite setentrional da influencia cretense, o que debe levar a un xuízo moi modesto das relacións exteriores minoicas (aínda que algúns produtos chegaron a Exipto, Siria-Palestina e Sicilia, isto mostra unha mobilidade comercial máis centrada no mundo oriental (chipriotas, pre-fenicios), cidades que avanzan unhas tendencias que cristalizaron no século –IX.
Almorzo
dereita|miniatura|300px|Almorzo O almorzo é unha comida, xeralmente liviá, tomada comunmente na mañá. O nome deriva do concepto de comezar a comer, en latín admorsu. Noutros idiomas, como o alemán (frühstück) ou o xaponés (asa-gohan), o seu nome adoita significar simplemente "comida da mañá".
Os alimentos presentados no almorzo varían en cada cultura. En Occidente son populares os almorzos doces, con café ou cereais (xeralmente con leite).
NC Dinos
Os KT Wiz (엔씨 다이노스) son un equipo profesional coreano de béisbol con sede en Changwon. O club compite na KBO League. Os Wiz son propiedade da compañía de videoxogos NCSoft. O seu estadio como local desde 2019 é o Changwon NC Park, recinto con capacidade para 22.112 espectadores. Posúen no seu palmarés un título das Series de Corea (2020).
Almorzo
Europa
250px|miniatura|[[porridge]]
Almorzo alemán
No almorzo (Frühstück), os alemáns son moi afeccionados aos Brötchen (unha especie de pans pequenos). Adoitan comprar unha variedade de pans recentemente feitos de diferentes tipos (branco, integral, de cebada) e con distintas coberturas de sementes (de xirasol, sésamo, mapoulas etc.), e cómenos abertos pola metade con manteiga e ás veces marmelada.
Non é estraño tomar ovo cocido, queixo e embutidos. Algúns dos máis tradicionais son o Bauernfrühstück.
Almorzo español
Durante os fins de semana, son típicos os churros e as porras, que normalmente se compran fóra, en churrerías ou nos bares especializados en almorzos. A parte sólida pode estar formada por galletas, madalenas, bolería, ou pan torrado (untado con manteiga ou aceite de oliva), sobre os cales se pode engadir, facultativamente, algunha marmelada ou mel).
Almorzo francés
En Francia almórzase por regra xeral croissants, brioches e baguettes recentemente feitos. Habitualmente acompañan estes bolos con café au lait (café con leite).
Almorzo inglés
É un dos máis coñecidos: Full English breakfast. Os ingleses son máis bebedores de té que de café, o almorzo clásico inglés inclúe eggs on toast (ovos fritos ou revoltos, sobre unha torrada) e algo de xamón, bacon (touciño ou touciño entrefebrado) ou salchichas asadas ao forno para acompañar, sen esquecer os seus cereais con leite ou o porridge (especie de papas de avea).
Non esquezamos tampouco os onion rings (aros de cebola rebozados) e os baked beans (feixóns brancos con tomate).
Almorzo irlandés
En Irlanda é moi coñecido o almorzo irlandés, similar ao seu parente inglés pero menos forte. En Irlanda do norte tómase frecuentemente o Ulster fry que é considerado un prato nacional.
Almorzo escocés
En Escocia o almorzo tradicional é o porridge ou porage, similar ás papas. Faise con avea cocida en auga ou, ás veces, en leite. Característico é que o porridge leve sal e, moito menos común, que leve azucre, normalmente para o almorzo dos nenos. Adóitase preparar a noite anterior, deixando a avea con sal somerxida nunha pouca de auga. Á mañá seguinte, engádeselle máis auga e quéntase lentamente, remexendo continuamente. Tras a súa preparación, se o porridge é feito con auga, tamén se lle pode engadir un chorriño de nata crúa.
Luís Cília
Traxectoria
Luís Cília destacou coa canción protesta no exilio (en Francia), onde denunciou a guerra colonial e a falta de liberdade en Portugal. Unha das súas cancións máis coñecidas dese período é "Avante camarada", que se converteu nunha especie de segundo himno do Partido Comunista Portugués.
Almorzo
Almorzo escocés
O porridge tamén se usaba acotío como comida para os reclusos das prisións británicas, polo que «facer papas» (doing porridge) se converteu en sinónimo dunha condena na cadea.
América
250px|miniatura|Almorzo de Costa Rica
Luís Cília
Traxectoria
En abril de 1964 partiu para París, onde viviu até 1974. En Francia estudou guitarra clásica con António Membrado e composición con Michel Puig. Os seus primeiros traballos sairán só no estado francés, debido a problemas coa censura portuguesa. O primeiro traballo en aparecer tamén en Portugal será Contra a ideia da violência a violência da ideia, de 1973. Entre 1964 e 1974 realizou recitais en case todos os países de Europa, entre eles o I Festival da Canción Ibérica de 1970, onde compartiu escenario con Paco Ibáñez, Xavier Ribalta, Miro Casabella e José Afonso, entre outros.
Almorzo
Almorzo arxentino
Na Arxentina almórzase mate cocido, té ou café con leite, con algo doce: Tamén é común cebarse uns mates (amargos ou doces) acompañados por galletiñas de graxa ou biscoitos (salgados, de follado), especialmente no interior do país.
Luís Cília
Traxectoria
Luis Cilia volve a Portugal o 30 de abril de 1974, só seis días despois da Revolución de Abril, e dende entón continuou gravando discos, como compositor e intérprete, realizando tamén multitude de recitais. Como intérprete, gravou dezaoito discos, algúns deles adicados a poetas, como Eugénio de Andrade ("O peso da sombra"), Jorge de Sena ("Sinais de Sena"), ou David Mourão Ferreira ("Penumbra"). Nos últimos anos vense adicando soamente á composición, especialmente para teatro, coreografía e cine.
O 9 de xuño de 1994 foi feito Oficial da Orde da Liberdade portuguesa.
Almorzo
Almorzo chileno
En Chile almórzase xeralmente café ou té, con ou sen leite. Adóitaselle acompañar:
Aínda que non moi estendido, o almorzo americano tamén é comido, como tamén, sándwichs de carne.
Almorzo colombiano
En Colombia almórzase café negro ou "tinto" 100% colombiano,polo xeral antes do almorzo, nalgunhas rexións, chámanlle a ese ritual de tomar café en xaxún, "tomarse os grolos".
O almorzo dependendo da rexión do País inclúe: Caldo de costela ou changua, pan, arepa, ou bolos de vento, pandebono, almoxabanas, roscón de arequipe ou bocadillo, tamal (que é un envolto de masa e carnes ) mollo de laranxa natural e unha porción de froita.
Entre as bebidas quentes os colombianos prefiren tomar Café con Leite, tamén chamado "Perico", Chocolate de Pastilla ou Auga de Panela, Ovos fritos, revoltos, ovos pericos, ( cebola e tomate ) ovos con xamón e queixo, *salchichas.
Nalgunhas rexións como Antioquia, Caldas, Risaralda e Quindío afaise a almorzar con "Calentao" que non é máis que a cea da noite anterior, a cal supostamente absorbe mellor os sabores e aromas.
Almorzo dominicano
Na República Dominicana, as clases media e baixa teñen por costume comer para o almorzo mangú (plátanos verdes triturados con manteiga) o cal é considerado un prato nacional, con salame ou ovos fritos( e nalgunhas ocasións con queixo frito). A clase alta ou as persoas que non teñen moito tempo para preparar algo, comen unha torrada con manteiga ou queixo, acompañado por leite, mollo, café con leite ou chocolate quente.
Outra forma común de almorzo en República Dominicana é avea (xeralmente con leite) quente e servida nun prato ou tazón e tamén avea con zume de laranxa (acompañado polo xeral de pan ou torrada).
Un prato moi común que se toma no almorzo é o sándwich que vai desde queixo, xamón e queixo, salame, ou ovo (ovos pasados por auga, revolto ou frito). Acompañado de chocolate quente, chocolate de auga (que é unha forma moi orixinal de tomar o chocolate xurdido na clase de pouco recurso pola falta de leite, consiste en chocolate preparado con auga fervida), zume, café con leite ou simplemente café. O pan de uso común para preparar estes *emparedados coñécese na República Dominicana como pan de auga. Aínda que normalmente tamén se usen os outros tipos de pans.
Neste país adoita beberse o café antes de tomar os outros alimentos do almorzo.
Almorzo ecuatoriano
No Ecuador é común tomar café, beber leite, iogur e mollo no almorzo acompañado con pan, queixo, manteiga, panquecas ou waffles, cereal, ovos e xamón, o anterior nas clases mais "urbanas" mentres que nos sectores populares é común tomar un almorzo máis "consistente" e característico de cada rexión.
Almorzo guatemalteco
Normalmente o almorzo en Guatemala está composto por un ou dous ovos preparados ao gusto, que poden ser fritidos, revoltos ou cocidos, acompañados de feixóns cocidos, coados ou fritos e café. Adoita acompañarse con crema, queixo fresco ou seco e plátanos fritidos. Tamén é común que se lle engada ao almorzo salsa picante feita con chiltepín que normalmente se preparan crus ou asados, machúcanse e agrégaselles vinagre, cebola picada e coriandro picado.
Cando o almorzo se prepara con ovos fritos, pódenselle agregar salsas e obtéñense ovos rancheiros e ovos divorciados (con salsa vermella e salsa verde).
No oriente da república, principalmente no departamento de Zacapa pódense degustar os ovos dacabalo, que son dous ovos fritidos sobre unha peza de carne asada.
Outros tipos de almorzo son os cereais con leite ou o mosh.
O café adoita acompañarse con pan doce, chamado tamén "pan de manteiga".
Almorzo mexicano
O zume de laranxa (ou dalgunha outra froita) é tamén un elemento indispensable. En moitas rexións tamén son comúns os almorzos rápidos baseados en tamales ou pan doce acompañados por café con leite.
Almorzo panameño
En Panamá o almorzo típico, orixinario da campiña inclúe café negro ao cal se lle agrega leite ao gusto, tortilla de millo e carne frita ou guisada con cebola.
Na Chorrera, un pintoresco pobo a 30 quilómetros ao oeste da cidade capital non pode faltar o bolo preñado que é feito a base de millo e carne de res, pito ou porco e un pedazo de carne frita.
Almorzo venezolano
Na maioría dos fogares venezolanos o almorzo consiste en arepa rechea e café con leite. A arepa está feita de fariña de millo, ten forma redonda esmagada e varía de tamaño segundo os costumes de cada rexión. Case sempre se abre pola metade horizontalmente e se unta margarina ou manteiga en ambas as tapas, énchese con queixo branco relado, ou calquera outro alimento (carne *mechada, sardiña, caraotas, xamón e queixo amarelo etc). Cocíñase en fritidas en aceite. é unha cultura alimenticia que se transmitiu de xeración en xeración, a arepa é de orixe venezolana e conforma o prato por excelencia en cada almorzo (tamén na cea).
Abel Azcona
miniatura|Azcona durante A Morte do Artista no [[Círculo de Belas Artes de Madrid.]] miniatura|Os Pais de Azcona realizada en [[Madrid.]] miniatura|Os Pais de Azcona realizada en [[Madrid.]] Abel Azcona (Madrid, 1 de abril de 1988) é un artista español especializado en accións artísticas. A súa obra, cun marcado aspecto autobiográfico, maniféstase en soportes artísticos que nacen do desempeño e evolucionan en instalacións, esculturas, videoarte, pintura ou escritura, con obras literarias desde ensaios, ata textos literarios ou conmemorativos. Os seus primeiros traballos versaron sobre a identidade persoal, a violencia e os límites da dor, evolucionando ata obras de carácter crítico, político e social.
O seu traballo foi exposto en exposicións e galerías de todo o mundo, obtendo proxección internacional na Bienal de arte asiática en Dacca e Taipei, a Bienal de Lión, o Festival Internacional de Performance de Miami ou a Bienal de Arte Viva de Bangladesh. Ademais, Azcona está presente en varios museos e centros culturais nacionais e internacionais como o Centro de Arte Contemporánea de Málaga, o Museo de Arte Moderna de Bogotá, o Art League Houston, o Museo Leslie Lohman de Nova York ou o Círculo de Belas Artes de Madrid. O Museo de Arte Contemporánea de Bogotá dedicoulle unha exposición retrospectiva en 2014.
Carreira artística
As obras de Azcona levan aos límites o seu corpo e adoitan estar relacionados con temáticas sociais. Abel Azcona declara que o obxectivo das súas obras busca un fin máis aló do puramente estético. A súa intención con cada acción artística é transformar internamente ao espectador e que con iso lle obrigue a reaccionar. Así, a representación do seu propio corpo e obra son obxectos críticos e políticos. As temáticas da maioría das súas performances son, no seu maior parte, autobiográficas e enfocadas a temas como o abandono, a violencia, o abuso e malos tratos infantís, a enfermidade mental, a privación de liberdade, a prostitución, a vida e a morte.
Reacción en cadea
miniatura|Funcionamento dunha reacción en cadea|300x300px Unha reacción en cadea é unha secuencia de reaccións nas que un produto ou subproduto reactivo produce reaccións adicionais.
Exemplos:
Albaredos, Albán, Sarria
Albaredos é un lugar da parroquia de Albán no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
A Pedra, Nantón, Cabana de Bergantiños
A Pedra é un lugar da parroquia de Nantón no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 50 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 24 homes e 26 mulleres.
.hr
.hr é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para Croacia.
.hu
.hu é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para Hungría.
Xordania nos Xogos Olímpicos
Xordania participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1980, e enviou atletas para competir en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán dende entón. A nación nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno. Xordania gañou a súa primeira medalla olímpica nos Xogos Olímpicos de 2016 en Río de Xaneiro, cando Ahmad Abughaush gañou o ouro na proba de taekwondo 68 kg masculino.
O Comité Olímpico Xordano foi creado en 1957 e recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional en 1963.
Lei de Okun
A lei de Okun, proposta polo economista Arthur Okun en 1962, dá unha correlación entre o crecemento do PIB e a taxa de desemprego.
Pentaclorofenol
Usos
O PCP foi utilizado como herbicida, insecticida, funxicida, alxicida, e desinfectante e como compoñente da pintura contra a bioincrustación. Algunhas aplicacións son en sementes agrícolas (non para a limentación), coiro, albanelería, conservación da madeira, en augas de torres de refrixeración, cordas, e industria papeleira. O seu uso declinou debido á súa alta toxicidade e lenta biodegradación.
Lei de Okun
Segundo a lei de Okun «a taxa de desemprego varía só un 1 % por cada cambio cíclico do 2 ou 3 % na produción, e sempre na dirección oposta».
Pentaclorofenol
Usos
Hai dous métodos xerais de conservar a madeira con PCP. O método do proceso a presión implica situar a madeira nunha cuba para o tratamento a presión no que se mergulla en PCP e despois se lle aplica presión. No método do proceso sen presión, o PCP aplícase como un sprai, ou fretándoo e remollándoo.
Lei de Okun
Polo tanto:
Pentaclorofenol
Exposición
As perosas poden ser expostas ao PCP no seu lugar de traballo por inhalación do aire contaminado co produto e por contacto dérmico con produtos de madeira tratados con PCP. Ademais, a exposición da poboación xeral pode ocorrer por contacto con medios ambientes contaminados, especialmente na veciñanza de instalacións para o tratamento de madeira e vertedoiros de lixo perigoso. Ademais, outras rutas importantes de exposición parecen ser a inhalación de aire contaminado, inxestión de auga subterránea contaminada usada como fonte de auga potable, inxestión de comida contaminada, e contacto dérmico con solos ou produtos tratados con este produto.
Lei de Okun
(pero o incremento/decremento na taxa de desemprego é só a metade do incremento/decremento no PIB real).
Pentaclorofenol
Toxicidade
A exposición a curto prazo a grandes cantidades de PCP pode causar efectos nocivos no fígado, riles, sangue, pulmóns, sistema nervioso, sistema inmunitario e tracto gastrointestinal. A febre, suoración profusa, movementos descoordinados, contraccións musculares e coma son efectos adicionais.
Lei de Okun
Esta medida é só unha observación empírica, xa que non é posible demostrala. Okun baseouse en datos dos anos 1950, e ademais avisou que esta teoría só é efectiva cando a taxa de desemprego está entre o 3 e 7'5 %.
Pentaclorofenol
Toxicidade
O contacto co PCP (especialmente en forma de vapor) pode irritar a pel, ollos, e boca. A exposición a longo prazo a baixos niveis como a que pode ocorrer no lugar de traballo pode causar danos ao fígado, riles, sangue e sistema nervioso. Finalmente, a exposición ao PCP está tamén asociada con efectos carcinóxenos, renais, e neurolóxicos. Clasifícase na Unión Europea como carcinóxeno de categoría 3 e nos Estados Unidos como carcinóxeno do grupo B2 (probable carcinóxeno para os humanos).
Lei de Okun
Ata o de agora, a regra cumpriuse na meirande parte de casos, e por iso é considerada como unha observación moi fiable en macroeconomía. A porcentaxe exacta depende do período e do país considerados, aínda que o normal é que estea ao redor do 2,5 % (entre 2 e 3). O feito de que o coeficiente non sexa predicible fai que algúns consideren esta regra como pouco axeitada.
Pentaclorofenol
Monitorización da exposición humana
O pentaclorofenol pode ser cuantificado no plasma sanguíneo ou na urina como un índice da súa exposición excesiva. Isto realízase xeralmente por cromatografía de gas con captura electrónica ou detección por espectrometría de masas. Como a urina contén principalmente PCP conxugado en situacións de exposición crónica, recoméndase a hidrólise previa dos espécimes.
Absorción en humanos e animais
O PCP é rapidamente absorbido a través do tracto gastrointestinal despois da súa inxestión. A acumulación non é común, pero se ocorre, os principais sitios de acumulación son o fígado, riles, proteínas do plasma, bazo e graxas. A non ser que as funcións do fígado e riles estean alteradas, o PCP é rapidamente eliminado dos tecidos e do sangue, e excretado principalmente sen cambios ou tamén en forma conxugada, pola urina. Unha dose de PCP ten unha vida media en sangue de 30 a 50 horas en humanos. A biomagnificación do PCP na cadea trófica non se considera significativa debido á metabolización bastante rápida do composto polos organismos expostos.
Liberación no medio ambiente
O PCP foi detectado en augas superficiais e sedimentos, auga da chuvia, auga potable, organismos acuáticos, solo, e alimentos, e tamén no leite humano, tecido adiposo, e urina.
A liberación deste produto no medio ambiente causou gran preocupación, pero está decrecendo como resultado do seu menor uso, cambios nos métodos de utilización ou da súa restrición ou prohibición. Porén, o PCP aínda se libera nas augas superficiais procedente da atmosfera por deposición húmida, procedente do solo por escorrentía e lixiviado, e desde as fabricas de procesamentoe manufacturación. O PCP é liberado directamente á atmosfera por volatilización de produtos de madeira tratada e durante a súa produción. Finalmente, as liberacións no solo poden deberse a lixiviado desde produtos de madeira tratados, deposición atmosférica por precipitacións (chuvia, neve), verteduras de industrias ou de vertedoiros de substancias perigosas.
Unha vez que se libera o PCP á atmosfera, descomponse por fotólise. A principal vía degradativa para o PCP é a deshaloxenación redutora. Neste proceso, o composto PCP degrádase a tetraclorofenois, triclorofenois, e diclorofenois. Outra vía é a metilación do pentacloroanisol (un composto máis liposoluble). Estes dous métodos finalmente causan a clivaxe do anel da molécula e a súa completa degradación.
En augas pouco fondas o PCP é tamén eliminado rapidamente por fotólise. En augas fondas ou turbias teñen lugar procesos como a sorción e biodegradación. En solos redutores e sedimentos o PCP pode ser degradado nun período de 14 días a 5 anos, dependendo das bacterias anaerobias do solo que estean presentes. Porén, a adsorción de PCP nos solos depende do pH porque se incrementa en condicións ácidas e diminúe en condicións neutras e básicas.
Prohibición
En maio de 2015, os países que asinaron a Convención de Estocolmo votaron por 90 votos contra 2 a favor da prohibición do uso do pentaclorofenol. Non obstante, algúns países importante non son sinatarios deste acordo, como Estados Unidos, pero aínda así o seu uso nese país está restrinxido ao tratamento de postes e travesas de ferrocarril de madeira, a súa presenza na auga é controlada e para a súa eliminación está considerado lixo perigoso.
Denominación de Orixe Valdeorras
A Denominación de Orixe Valdeorras está situada no nordeste da provincia de Ourense, pertencendo a unha das cinco Denominacións de Orixe de viño de Galicia. Abarca as superficies vitícolas dos municipios da Rúa, A Veiga, Carballeda de Valdeorras, Larouco, O Barco de Valdeorras, O Bolo, Petín e Vilamartín de Valdeorras.
Historia
Os viños de Valdeorras atopan a súa orixe na época romana; nun microclima mediterráneo-oceánico no cal os romanos plantaron viñedos e construíron lagares. Deste xeito, crearon unha cultura de atención á viña e elaboración de viño (influenciada pola chegada da cristianización).
Tras anos de esforzo e dedicación, en 1945 recoñeceuse como Denominación de Orixe Valdeorras por Orde Ministerial. Esta entidade tiña como obxectivos traballar a recuperación de variedades autóctonas como o godello e o mencía, apostar pola calidade, impulsar o control, facilitar a promoción e buscar novos camiños de expansión e comercialización. Posteriormente, en 1977, creouse o Consello Regulador que rexe os destinos da Denominación de Orixe.
Numerosas investigacións para a implantación de novas tecnoloxías e a modernización do proceso de produción, conseguiron que os viños desta Denominación estean entre os mellores de España cunha alta exportación.
Características da zona
O viño elaborado contén calidades producidas polas características físicas da localización dos viñedos. Esta zona ourensá caracterízase por ter un clima mediterráneo-oceánico, cunha influencia atlántica, que produce invernos fríos, veráns cálidos e outonos e primaveras suaves; a situación ideal para producir viños secos de primeira calidade.
En Valdeorras, debido o paso do río Sil de este a oeste, existe un val de carácter asimétrico, é dicir, ladeiras con moita pendente na zona esquerda e máis reducida na dereita. Este é o río máis importante, mais non é o único influente nos viñedos, xa que o Xares, Bibei, Cigüeño e Casaio, aínda que non producen vales, proporcionan ladeiras nas cales hai unha menor fertilidade e unha boa drenaxe que garante nos viñedos un rendemento moderado e con uvas maduradas adecuadamente.
Variedades
Nesta Denominación de Orixe prodúcese tanto viño branco como tinto, cada un deles coas súas características e variedades.
Por unha parte, os viños brancos que se elaboran principalmente de Godello, posúen unha cor amarela cun matiz verdoso, cun aroma franco e intenso. Por outra parte, os viños tintos, elaborados principalmente con Mencía, conteñen unha cor vermella e picota que lles proporciona unha identificación de xuventude.
Aínda que as variedades máis empregadas son o Godello e o Mencía, existen unha maior variedade tanto de uvas recomendadas coma de autorizadas:
Os tipos de viños pertencentes á Denominación de Orixe Valdeorras son os seguintes:
En viños brancos o Valdeorras Godello (100% da variedade Godello), Valdeorras Castes Nobres (mínimo un 85% de variedade recomendada) e Valdeorras Branco (elaborado con variedades recomendadas e autorizadas); e en tintos o Valdeorras Mencía (un mínimo de 85% da variedade Mencía), Valdeorras Castes Nobres (mínimo un 85% de variedade recomendada) e Valdeorras Tinto (uvas tanto da variedade recomendada e autorizada). Ademais destes dous tipos de viño (branco e tinto), tamén elaboran Valdeorras Espumoso (viño espumoso tradicional cun mínimo de 85% de Godello) e Valdeorras Torrado (viño doce elaborado de variedade tinta ou Godello).
Normativa
A Denominación de Orixe Valdeorras foi recoñecida pola Orde Ministerial do 31 de xullo de 1957, pasando a considerarse entre os mellores viños de España. Non foi ata 1977 cando se modificou dita Orde aprobando o Regulamento da Denominación de Orixe e o seu Consello Regulador (Orde Ministerial do 24 de febreiro de 1977). Posteriormente, o anterior Regulamento foi parcialmente modificado pola Orde do 2 de febreiro de 2000, ratificada pola Orde do 9 de maio do 2000. Finalmente, a Orde do 7 de marzo do 2005 volveu modificar dito Regulamento a través da Orde APA/2498/2005, do 7 de xullo de 2005 quedando recollido no BOE.
Monte do Castro, Ribadumia
O Monte do Castro ou Castro de Lameán de Arriba, de Ribadumia é un poboado castrexo situado entre as parroquias de Besomaño e Leiro. Está a ser escavado e restaurado dende o ano 2011, con financiamento da Deputación de Pontevedra e dirección do arqueólogo Rafael Rodríguez.
O castro caracterizábase por estar moi destruído por canteiras e obras recentes para a extracción de xabre. Porén, a intervención arqueolóxica no socalco occidental permitiu coñecer unha enorme cantidade de estruturas de diferentes épocas, nun relativamente bo estado de conservación. Nun momento da súa historia o castro semella ter sido destruído completamente por un incendio: este feito tende a interpretarse como froito da violencia da conquista romana, a raíz dos restos atopados.
Entre os achados de maior relevancia pode destacarse unha escultura antropomorfa toscamente tallada e moi erosionada, aparecida na muralla na zona da entrada na campaña do ano 2012. Este e outros obxectos procedentes do lugar están expostos no "edificio Sarmiento" do Museo de Pontevedra.
Villalba de Guardo
Villalba de Guardo é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 199 habitantes (INE 2012).
A Piolla, Nantón, Cabana de Bergantiños
A Piolla é un lugar da parroquia de Nantón no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 55 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 25 homes e 30 mulleres.
Oídio do carballo
Achado e taxonomía
Hoxe en día o oídio do carballo é unha das fitopatoloxías (doenzas das plantas) máis comúns das fragas europeas, mais crese que non sempre estivo presente nestas forestas. Os primeiros informes desta enfermidade aparecen en París e outras rexións de Francia, España, Luxemburgo e os Países Baixos en 1907. Contra o 1908 a doenza xa se espallara pola meirande parte do territorio europeo, tornándose nun importante andazo. Polo 1909 chegou a Rusia e Turquía, seguindo polo Brasil no 1912, pouco antes de se tornar unha peste mundial. O gromo tan de súpeto da doenza intrigou aos micólogos, que non estaban seguros da orixe da peste. O seu anamorfo distinguiuse axiña de Phyllactinia guttata que nun principio se pensara que era a causa do oídio dos carballos en Europa a baixa intensidade. Porén amosou semellanzas con Oïdium quercinum, Calocladia penicillata e Microsphaera penicillata que anteriormente foran informadas como a causa do oídio en carballos europeos. A aparición repentina e a alta incidencia da doenza fixo improbábel que estivese causada por algún destes patóxenos, polo que algúns autores propuxeron a hipótese de que estaba causada pola introdución de novas especies alleas a Europa. O oídio xa se estendera por América do Norte polo que se pensou que a nova enfermidade importouse dos carballos americanos até Europa. Porén a ausencia da doenza nos carballos rubios americanos que medraban en Francia desbotou a hipótese. Catro anos logo do gromo inicial atopouse un teleomorfo no sueste de Francia que Arnaud e Fox identificaron coma a especie americana, Microsphaera quercina (hoxe coñecida coma Microsphaera alni). Un estudo morfolóxico detallado realizado por Griffon e mais por Maublanc en 1912 suxestionou que a especie era diferente de todas as anteriormente descritas e propuxo o nome de Microsphaera alphitoides, referíndose ao aspecto fariñento que amosa na abondosa esporulación abrancazada. A identificación ficou confusa até os anos 40 do século XX. A orixe da doenza era daquela descoñecida, aínda que en 1927 Raymond suxestionara que a patoloxía podería ter sido causada por un fungo identificado en 1877 en Portugal que probabelmente se importara das colonias lusas. En 1980, Boesewinkel demostrou que a mesma especie era a responsábel do oídio tanto no Quercus robur (carballo común) coma na mangueira en Nova Zelandia, apoiando a hipótese de que o fungo cambiara o hóspede. Recentemente, a bioloxía molecular forneceu novas ferramentas para a identificación de especies e a comprensión da súa relación. Un estudo do ADN de 33 mostras de oídio do carballo en Europa amosou que E. alphitoides contén idénticas secuencias que Oïdium mangiferae, a maior patoloxía da mangueira en varias rexións tropicais e Oïdium heveae, un importante patóxeno na economía da seringueira (Hevea brasiliensis). Estes resultados reafirman as pescudas de Boesewinkel e suxestionan que E. alphitoides e O. mangiferae poidan ser coespecíficas. A orixe da especie aínda é incerta, porén Mougou ''et. al (2008) cren que E. alphitoides'' probabelmente se orixinou nos trópicos e espallouse polas carballeiras logo de entrar en Europa.
Patoloxía
Só as follas novas a se desenvolver son susceptíbeis á colonización de E. alphitoides. A necrose só é inducida cando a a infección é moi ceda cando as follas están a medrar. Xa que o axente patóxeno se desenvolve a finais da primavera, cando xa agromou a primeira quenda de follas no carballo, a segunda e terza quenda de follas (as de xullo e agosto) son as que se ven máis afectadas. Este hábito tamén fai que a severidade sexa menor en árbores vellas.
Efectos no hóspede
A doenza pode ser moi severa no carballo común (Quercus robur) e no carballo albariño (Quercus petraea) en Europa (tamén en Galiza en ambas as dúas especies), particularmente nas árbores novas. Nas árbores maduras a peste é menos daniña, mais en combinación con outros factores como a defoliación por insectos, pode contribuír á que as árbores se tornen máis febles. Un estudo dos efectos do E. alphitoides en Quercus robur amosou que a condutancia estomática se reducía un 15–30%, non afectando a masa da folla á taxa da área, reducíndose o contido de azote na folla e incrementando a respiración escura. A fixación de carbono tamén se reduciu nas follas infectadas entre un 40 e un 50% nas follas totalmente infectadas e naquelas que foron moi afectadas con anterioridade. Aínda que afecte á taxa fotosintética das follas, o efecto non é moi severo, e isto é o que explica que as consecuencias para as árbores son en xeral moderadas malia estaren moi infectadas. Como a infección fai que as plantas sexan menos tolerantes á sombra, pode provocar a morte das plántulas que medra á sombra.
Loita
En viveiro ou sobre a planta nova fortemente afectada efectuar o tratamento, na primavera e polo outono, con produtos a base de xofre.
Biduedo, A Valboa, Trabada
Biduedo (á espera da oficialización da forma O Biduedo ) é un lugar da parroquia da Valboa no concello lugués de Trabada na comarca da Mariña Oriental. Tiña 9 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 5 eran mulleres.
Natalia Vodianova
Natalia Mikhailovna Vodianova (Наталья Михайловна Водянова, pronunciado Nataľja Mikhajlovna Vodjanova); nada o 28 de febreiro de 1982 é unha modelo, filántropa e actriz rusa. É coñecida pola súa historia persoal de ascenso á fama dende a pobreza, e por ser a imaxe de Calvin Klein durante oito tempadas. No 2012, converteuse na terceira modelo que máis cartos gañou segundo a revista Forbes, cunha estimación de ingresos de $8,6 millóns nun ano.
Kenichi Matsuyama
Kenichi Matsuyama (松山 ケンイチ), nado en Mutsu, Aomori, o 5 de marzo de 1985, é un actor xaponés. É coñecido por interpretar a personaxe de L nos filmes de 2006 Death Note e Death Note: The Last Name, e no spin-off de 2008 L: Change the World. Tamén é coñecido por actuar en Noruwei no nori na adaptación da novela homónima de Haruki Murakami.
.id
.id é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para Indonesia.
Denominación de Orixe Ribeira Sacra
A Denominación de Orixe Ribeira Sacra é unha das cinco cinco zonas con denominación de orixe para os seus viños existentes en Galiza. Os viñedos, cultivados en socalcos nas pendentes ladeiras dos ríos Miño e Sil, constitúen xa elas soas un atractivo turístico.
A D.O. Ribeira Sacra está dividida en 5 subzonas: Amandi, Chantada, Quiroga-Bibei, Ribeiras do Sil-Ourense e Ribeiras do Miño. As variedades de uva usadas son :
Zona especial de conservación da Serra do Careón
A serra do Careón é un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) e que abrangue á serra do Careón e ás concas dos río Furelos e Seco, que chegan ao río Ulla polo sur da serra. A maior área do espazo está nos concellos de Toques, Melide e Santiso, na Terra de Melide. Ten unha parte na comarca da Ulloa e de Lugo, en Friol e Palas de Rei, é só unha liña de ribeira do Ulla na Agolada.
Destaca polas súas extensas áreas de matogueiras, como nas Gándaras de Melide, e pola súa floración de rochas ultrabásicas.
Situación
A área potexida concéntrase no leste dos concellos de Toques, Melide e Santiso. Outra parte protexida está en Palas de Rei, onde se protexe parte da faldra lucense da serra, e unha área reducida no sur de Friol, xa que é o norte da serra. Cobre ademais dúas áreas menores de ribeira do Ulla na Agolada, da comarca do Deza. As parroquias que ocupa o espazo son as da A Capela, Mangoeiro, Paradela, San Martiño de Oleiros, San Xiao do Monte, Santa Mariña de Brañas, Vilamor e Vilouriz en Toques; Furelos, o Leboreiro e o Meire en Melide, Vimianzo, Barazón, Niñodaguia, (Santiso) e Eidián na Agolada; Ombroso, Ambreixo, Cuíña, Moredo e Merlá en Palas de Rei; e Xiá en Friol.
Orografía e hidrografía
Unha parte da área protexida correspóndese co río Furelos e a súa ribeira desde o norte de Toques, comezando no seu afluente do rego da Vela nos montes de Bocelo. Neste treito protéxese tamén unha parte da Pena Grande. Este rego ao chegar á raia entre Toques e Melide únese á outra área protexida. Esta é todo o oeste dos concellos de Toques, Melide e Santiso; que teñen protexidos toda a súa parte da serra do Careón e proximidades. En Melide e Santiso o río Furelos actúa xa como límite ao oeste do espazo protexido. Outros regos que inclúe o espazo son o rego de Lamares, de Guillamil e Irago, e que son afluentes do Furelos. Outro é o río Seco, que se atopa ao leste do espazo. Alí atópase a lagoa de Quintás coa súa presa. Ao sur o espazo remata con parte da ribeira do Ulla. O norte a serra de Careón continúa cos montes do Corno do Boi.