cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reino de Anglia Oriental
O Reino Wuffinga (570-630)
Tras a morte de Raedwald no 624 sucédeo o seu fillo máis novo Eorpwald (o seu fillo máis vello Rægenhere morreu na batalla do río Idle), parece que baixo o padroado de Edwin de Northumbria ao que o seu pai apoiara na súa subida ao trono. Edwin converteuse ao cristianismo e animou ao rei de Anglia Oriental a facer o mesmo. Paulino, bispo de York, parece ser que foi o encargado de bautizar ao novo rei de Anglia Oriental apadriñado polo rei de Northumbria. Con todo o partido pagán seguía sendo forte en Anglia Oriental, e Eorpwald foi asasinado por Ricberht que devolveu ao reino ao paganismo. Non se teñen moitos datos deste reinado, simplemente especúlase que Ricberht gobernou durante tres anos durante os cales Anglia Oriental seguiu sendo pagá até a chegada de Sigeberht, exiliado na Galia. Sigeberht podería ser fillo natural de Raedwald e pouco se sabe da súa vida anterior á súa volta a Anglia Oriental, nin de como subiu ao trono. Con todo, cara ao 629 Sigeberht era rei de Anglia Oriental xunto a Ecgric (tamén posibelmente da familia Wuffinga, aínda que de incerto parentesco). O novo rei dá un importante impulso á cristianización dos anglos, e veu acompañado de Fiz de Burgundia, que estableceu a primeira sede bispal no reino, o bispado de Dommoc, posibelmente en Dunwich ou Walton Castle. Sigeberht tamén estableceu a primeira escola onde se podía aprender a ler e escribir en latín seguindo o modelo das escolas dos reinos francos e á cal incorporou profesores de Kent. O reino de Anglia Oriental foi no relixioso unha ponte entre as dúas tradicións cristiás da época, a Igrexa romana e a Igrexa céltica, xa que tamén Sigeberht permitiu aos monxes irlandeses san Fursa, san Foilán de Fosses e san Ultan establecer o mosteiro de Cnobheresburg (Burgh Castle) segundo a regra de san Columbano. O propio Sigeberht decidiu dedicarse á vida monástica, abdicou en Ecgric e retirouse ao mosteiro fundado por san Fiz en Beodricesworth (Bury St. Edmunds).
A guerra contra Mercia (630-654)
A principios da década do 630 vai comezar a expansión de Mercia cara á conquista da hexemonía na Inglaterra anglosaxoa. Penda de Mercia derrotara no 628 ao exército de Wessex na batalla de Cirencester controlando deste xeito o val do Severn e no 630 adopta como obxectivo o enfrontamento co até o momento reino hexemónico, Northumbria. Únese co rei galés de Gwynedd, Cadwallon ap Cadfan e marchan contra Edwin de Northumbria. A batalla de Hatfield Chase foi desastrosa para Edwin e el e o seu fillo Osfrith morren na loita. O seu outro fillo Eadfrith é capturado por Penda, que posteriormente o executa. O reino é partido de novo en Deira e Bernicia. Cadwallon continúa devastando o reino anglo até a súa derrota un ano despois na batalla de Heavenfield. Con todo Penda, recentemente ascendido ao trono de Mercia decide atacar os territorios dos anglos centrais e Anglia Oriental que xa non están baixo a protección de Northumbria. Sigeberht no seu retiro monástico é chamado para se pór á fronte das tropas e aínda que nun principio refusa facelo, finalmente acepta liderar o exército aínda que sen portar armas. A batalla entre os anglos do leste e os mercianos non é ben coñecida e adóitase datar cara ao 635. A vitoria de Penda é total e ambos os reis de Anglia Oriental morren nela ademais de moitos nobres do reino, a morte do cristián Sigeberht é considerada un martirio xa que Penda era pagán, e é venerado pola Igrexa anglicana como san Sigeberht.
Penda non consolidou as súas conquistas ao oeste, talvez preocupado polas rivalidades dinásticas na mesma Mercia co seu irmán Eowa. Isto permitiu a Anna fillo de Eni e sobriño de Raedwald subir ao trono de Anglia Oriental, talvez co apoio de Oswald de Northumbria. Anna tentou reforzar a súa posición casando á súa filla Seaxburh con Eorcemberht de Kent, co que o tres reinos, Kent, Anglia Oriental e Northumbria cimentaban unha alianza cristiá en contra de Penda de Mercia. Oswald atacou a Penda e os seus aliados galeses Cynddylan ap Cyndrwyn de Powys e Cadwaladr ap Cadwallon de Gwynedd en 641 ou 642 na batalla de Maserfield e de novo a alianza pagá obtivo a vitoria, acabando coa vida de Oswald. A morte do rei de Northumbria converte a Anna en principal rival de Penda e defensor dos inimigos do de Mercia; así, cando Cenwalh de Wessex repudia á súa esposa (irmá de Penda) e este faino exiliarse do seu reino, Cenwalh recibe refuxio en Anglia Oriental. Anna tenta reforzar a fronteira oeste e toma o control da illa de Ely nos Fens, casando á súa filla Eteldreda co príncipe Tondberct dos Gyrwas do sur. Eteldreda funda o mosteiro de Ely, posteriormente destruído polos viquingos. Tamén se reforza o sistema defensivo de ditches ao longo da Icknield Way. Con todo o exército de Penda volve invadir Anglia Oriental no 651 e avanzan polo norte até cercar Cnobheresburg. As tropas de Anna conseguen rexeitar aos mercianos en primeira instancia e permiten que os monxes fuxan cos seus libros e tesouros a Francia. Con todo Penda contraataca e Anna é derrotado e debe exiliarse, posibelmente ao reino de Magonsaet onde reinaba Merewalh, aínda que regresa ao seu reino cara ao 654. Ese mesmo ano Penda volve invadir Anglia Oriental, os exércitos atópanse en Bulcamp preto de Bledeburh (Blythburgh, Suffolk), e a vitoria é unha vez máis para os de Mercia, Anna e o seu fillo Jurmin morren na batalla. Ese mesmo ano san Botulfo (Botolph ou Botwulf de Thorney) comeza a construción do mosteiro de Ikanhoe (Iken, Suffolk) o máis probábel dedicado ao recordo do rei morto e dos seus fillos canonizados san Jurmin, santa Seaxburh de Ely, santa Eteldreda de Ely (Æthelthryth ou Æðoþryð), santa Ethelburga de Faremoutiers (Æthelburh) e santa Withburga (Wihtburh).
Aethelhere, o irmán máis novo de Anna sucede a este no trono. Posibelmente xa exercería o mando en nome do seu irmán durante o seu exilio (651-654), aínda que non temos datos definitivos sobre iso. Anglia Oriental convértese nun sub-reino de Mercia, e por iso Aethelhere se ve obrigado a unirse á coalición de Penda de Mercia, Cadfael ap Cynfeddw de Gwynedd e Aethelwald de Deira contra Oswiu de Bernicia aliado co fillo de Penda, Peada (sub-rei dos Anglos Centrais) e Sigeberht II de Essex. A batalla definitiva dáse en Winwaed no 655 (ou 654), e tras a retirada dos seus aliados Cadfael e Aethelwald, Penda é derrotado e morto e con el trinta dos seus comandantes, entre eles Aethelhere.
Paz e prosperidade (654-750)
O longo reinado de Ealdwulf (664-713) é un período de tranquilidade e crecemento para Anglia Oriental. Fillo de Æthelric, algúns autores identifícano con Ecgric de Anglia Oriental; a súa nai era Hereswitha (Hǣreswīþ) pertencente á casa real de Deira e irmá de santa Hilda de Whitby. Sábese que a súa nai foi a Francia para facerse cargo da abadía de Chelles e posibelmente Ealdwulf acompañouna. Ealdwulf, cristián desde neno e relacionado familiarmente coas abadías e mosteiros dos reinos anglosaxóns, exerceu ao longo do reinado un importante papel de padroado, a súa curmá Seaxburh era abadesa de Minster-in-Sheppey en Kent e Eteldreda no dobre mosteiro (mosteiro e abadía) de Ely. O avance da cristianización do reino móstrase na creación da segunda sede obispal por Eadwulf en Elmham no 673 para o bispo Bedwin, que se independiza da de Dommoc do bispo Æcce. No político, as tradicionais disputas con Mercia diminuíron, Anglia Oriental reafirmou o seu poder sobre a illa de Ely e aínda que recoñeceu o dominio de Mercia sobre Lindsey, continuouse co padroado de mosteiros e igrexas naquel país. O centro político de Anglia Oriental seguiu sendo Rendlæsham e a súa zona, o que favoreceu o crecemento do próximo porto de Gippeswick (Ipswich) convertido nun dos maiores novos emporios comerciais da época postromana. Nos peiraos de Gippeswick establecéronse industrias de olaría de tipo holandés e frisón, establecementos de importación de bens provenientes da rexión do Rhin e tamén as primeiras cecas onde se cuñaron as primeiras sceattas do reino. miniatura|200px|Penique porco espiño (porcupine [[sceat ta) de estilo frisón.]]
Aelfwald (713-749) do mesmo xeito que o seu pai ten un reinado longo, próspero e tranquilo no que se segue a mesma política de paz cos reinos veciños, padroado de igrexas e mosteiros e estabilidade interior. O seu reinado coincide cos de Ine de Wessex e Wihtred de Kent (o seu tradicional aliado), ambos os reis pacíficos máis interesados no desenvolvemento legal e social dos seus reinos que na expansión territorial. Tamén con Mercia as relacións son amigábeis, tras a morte de Ceolred a dinastía de Penda extínguese e sobe ao trono Aethelbald, que anteriormente estivera exiliado nos Fens acollido polo ermitán san Guthlac e protexido polos reis de Anglia Oriental, algo que o rei de Mercia agradecerá e traducirá nunhas fluídas relacións con Aelfwald. A cuñaxe de sceattas de prata (peniques) expándese no tempo de Aelfwald e varios tipos destas moedas son atribuídas a produción de cecas de Anglia Oriental. A maioría son da chamadas serie 'R' derivadas de modelos de Kent e distribuídas principalmente no sueste do reino e especialmente na zona de Gippeswick, no noroeste e os Fens son máis habituais as moedas de serie 'Q' con afinidades cos peniques de Northumbria. Tamén foron atopados en varios lugares de Anglia Oriental os chamados "peniques porcos espiños" (porcupine sceattas, serie 'E') the orixe franco-frisoa que mostran as conexións comerciais de Anglia Oriental co continente, especialmente cos portos do Rhin como Domburg, Dorestad e Andernach, que achegaban ademais relacións culturais entre os anglosaxóns e as culturas dos países frisóns, francos, alamáns, saxóns, turinxios e burgundios.
Gippeswick crece de forma substancial en tempo de Aelfwald, seguindo o modelo de Dorestad en Holanda, representa unha das primeiras cidades cunha planificación urbanística de Gran Bretaña e que sobreviviu substancialmente até a nosa época. O emporio de Gippeswic convértese nun dos principais portos comerciais do Mar do Norte e un dos catro portos que comunicaban a Inglaterra anglosaxoa co continente, á parte dos tradicionais, situados en Kent no Paso de Calais. Aelfwald é o último representante da dinastía wuffinga de Anglia Oriental, non se sabe se tivo algunha descendencia e nin sequera se tivo esposa. Trala súa morte no 749 Anglia Oriental entra nun período escuro ata que cae baixo o dominio de Mercia.
Hexemonía de Mercia (750-826).
miniatura|200x200px|[[Sceat de Beonna de Anglia Oriental, "BEON[N]A REX" (anverso),"EFE" (reverso).]] Nunha soa entrada (para o ano 749) duns anais do século X ou XI, segundo Roger de Wendover, dise " hunbeanna e alberht dividiron o reino entre eles" e o historiador interprétao como a división de Anglia Oriental entre tres reis, Hun, Beanna e Alberht. A existencia de Beanna (Beorna, Beonna, Benna ou Beornus) e de Alberht (Ethælbert ou Æthelberht) está confirmada pola existencia de cuñaxes co seu nome. Con todo Hun é un caso moito máis discutíbel. Non hai ningunha proba máis da súa existencia e hai outras posíbeis interpretacións, o nome podería ser Hunbeanna (ditemático) e habitualmente poderíase reducir simplemente Beanna ou Benna, que sería un hipocorístico; hun- é habitual noutros nomes ditemáticos como Æthelhun, Hunferth ou Hunberht. Outra posibilidade é que fose un epíteto do nome de Beorna, a semellanza do nome doutros reis como Aethelwold Moll ou Eadberht Praen. A última hipótese alternativa é que fose unha palabra como Her (é dicir, "neste ano") habitual nos inicios das entradas dos anais que algún copista transformou en parte do nome de Beorna. O achado dunha única moeda co nome de Ethælbert, atopada nun depósito que contiña ademais variedade de sceattas rúnicas, moedas de Beonna, e outras, autentifican a data de datación sen dúbida e por eles a existencia de Albert/Etelbert. É un penique de 42 % de riqueza en prata moi similar ás moedas realizadas na ceca do cuñador Efe, o máis habitual fabricante de moedas das atribuídas a Beorna. A existencia histórica deste último tamén é innegábel pola abundancia de cuñaxes co seu nome atopadas en toda Anglia Oriental. A presenza de dous reis no mesmo período, un deles dominante (se temos en conta as cantidades de cuñaxe) fai supor que Beorna puidese ser un representante de Aethelbald de Mercia e que Aethelberht (I) pertencese á familia Wuffinga, posibelmente dunha rama lateral, que dese lexitimidade a tal diarquía. Apoiando esta tese están os feitos de que Beorna é un nome alleo aos habituais nos gobernantes de Anglia Oriental e máis afín a nomes mercianos como Beonred, Beornwulf ou Beorhtwulf, e ademais que se ten constancia de que Beorna acompañou a Aethelbald na súa expedición contra Cuthred de Wessex e loitou xunto a el na batalla de Burford Bridge. Algúns autores identifican a Beorna con Beornred, que subiría ao trono de Mercia tras a morte de Aethelbald e que fose sucedido en ambos os reinos por Offa. esquerda|miniatura|200px|Penique de Aethelberht II (779-794).
Similar diarquía daríase posteriormente con Offa (rei de Mercia e Anglia Oriental) e os posibelmente wuffingas Aethelred I (760-779?) e Aethelberht II (779?-794), pai e fillo que estiveron como sub-reis do poderoso rei de Mercia. De Aethelred non hai máis constancia histórica que a súa mención en Vita Sancti Ethelberti e na Gesta regum Anglorum de Guillerme de Malmesbury, e del dise que estaba casado con Leofruna e que ambos vivían en Beodricesworth (Bury St. Edmunds), posibelmente a nova capital de Anglia Oriental. Tampouco se sabe moito de Aethelberht II (Æthelberht, Æðelbrihte) en canto a rei, aínda que é máis coñecida a súa historia como santo, san Aethelberht ou san Adalberto. A súa morte por orde de Offa de Mercia esta recollida na Crónica anglosaxoa no 794, polo que foi canonizado e en ausencia de referencias históricas temos gran cantidade de haxiografías de época medieval que provén datos dubidosos sobre a súa vida. left|miniatura|200px|Penique de Eadwald (796-798) AED-EADV-REX.
Ricardo de Cirencester, cronista do século XV, narra a historia da gran piedade do Aethelberht, a súa elección como rei, como aínda que querendo quedar célibe foi obrigado a casar con Ælfthyth, filla de Offa, e como ao ir visitala desagradou á malvada raíña Cynethryth que envelenou a mente do seu marido que accedeu ao seu asasinato. Aethelberht foi atado e decapitado por un tal Grimbert e o seu corpo foi enterrado sen cerimonia en Sutton Walls (Herefordshire), polo que é venerado tanto en Anglia Oriental como en Hereford, onde a catedral está dedicada ao seu nome.
Eadwald (796?-798) do que se coñecen algunhas moedas co título de "Rex" podería ser un intento de Anglia Oriental por buscar a independencia tras a morte de Offa no 796, o fillo deste, Ecgfrith de Mercia, parou a rebelión pero morreu ese mesmo ano tras 144 días de reinado. Coenwulf de Mercia tivo que facer fronte ás rebelións das provincias do sueste (Anglia Oriental, Essex e Kent) e cara a finais do século conseguira reconstruír os dominios de Offa, polo que se supón que Eadwald sería deposto ou morto cara ao 798-799 data das súas últimas moedas, aínda que non se coñecen moedas de Coenwulf até o 805. Non hai máis datos sobre Anglia Oriental durante o dominio dos reis de Mercia Coenwulf, Ceolwulf e Beornwulf até a derrota deste último na batalla de Elladum por Ecgberht de Wessex.
Independencia (825-878)
No 823 un nobre de Mercia, Beornwulf, destronou a Ceolwulf I membro da casa real ao que consideraba demasiado pusilánime. Tras conquistar o reino galés de Powys, o novo rei de Mercia considerou necesario someter ao único reino do sur de Inglaterra que estaba fóra da súa xurisdición, o reino saxón de Ecgberht de Wessex. No 825 invadiu o reino veciño e estableceu batalla en Ellandum, pensando na tradicional superioridade militar de Mercia. Con todo a batalla foi un desastre para Beornwulf que perdeu gran parte do seu exército e a derrota animou aos reinos subxugados por Mercia a se rebelaren. Aethelwulf de Wessex, o fillo de Ecgberht, conquistou Kent e Essex, e os nobres de Anglia Oriental elixiron rei a Aethelstan, talvez pertencente a unha rama menor dos reis wuffingas. Beornwulf dirixiuse a Anglia Oriental para reducir aos sublevados, pero de novo as tropas de Mercia foron derrotadas e o seu rei morreu na batalla. O novo rei de Mercia, Ludeca, tentou someter aos rebeldes en 826-827, probabelmente conseguiría nun principio conquistar parte do país, como testemuñan algunhas moedas achadas co seu nome na zona de Ipswich, provenientes de cecas de Anglia Oriental. Con todo no 827 nunha nova batalla, Aethelstan derrotou de novo aos mercianos e matou a Ludeca, conseguindo a independencia definitiva para o seu reino. Non temos máis referencias históricas sobre o reinado de Aethelstan I, exceptuando as abundantes moedas achadas co seu nome, que o converten no rei de Anglia Oriental con maior número de cuñaxes atopadas. Segundo a datación das moedas os arqueólogos alongan o seu reinado cara ao ano 845. Tampouco temos ningunha evidencia textual do seu sucesor Aethelweard, pero igualmente podemos testemuñar o seu reinado por probas numismáticas, aínda que neste caso en menor cantidade que as do seu antecesor.
Dos sucesores de Eadmund, Oswald (870-876?) e Aethelred II (876-878) non se coñece nada seguro, con todo as cuñaxes no seu nome testifican a súa existencia, algúns historiadores pensan que foron reis subordinados aos comandantes viquingos (puppets kings) ou talvez o continxente viquingo retirouse de novo a Jorvik, deixando a Oswald como vasalo. No 871 un novo continxente viquingo ao mando de Bagsecg chega a Gran Bretaña e únese ao exército dos Ragnarsson coa intención de invadir Wessex, toman Reading e enfróntanse a Alfredo o Grande na batalla de Ashdown, o rei saxón consegue deter o avance viquingo aínda que sen unha vitoria clara, na batalla morre Bagsecg. Novos exércitos viquingos chegan a Gran Bretaña e únense ao Grande exército pagán, tras a derrota dos saxóns en Wilton, Alfred decide pagar un tributo para que os daneses lle concedan unha tregua, deste xeito os viquingos ao mando de Halfdan desprázanse cara ao norte. No 875 un novo rei nórdico chamado Guthrum chega á illa, desembarca en Anglia Oriental e decide atacar de novo a Wessex desde alí, a frota viquinga é derrotada en Wareham (Dorset), aínda que Alfredo esperaba que a súa vitoria detivese as pretensións viquingas sobre Wessex, no 878 novas frotas viquingas chegan e de novo ao mando de Guthrum atacan Wessex e fan fuxir a Alfredo de Chippenham cara a Somerset desde onde tenta fustrigar ao exército danés, finalmente en abril do 878 enfróntanse na batalla de Ethandun (Eddington) onde Alfredo conseguiu unha vitoria decisiva para os saxóns que fixeron fuxir aos daneses a Chippenham. Guthrum e os seus viquingos tras 14 días de asedio deciden chegar a un acordo con Alfredo, o chamado Tratado de Wedmore (aínda que só foi un acordo, sen tratado propiamente dito), polo cal os daneses se retiraban a Anglia Oriental que se convertía no Reino de Danelaw, composto por Anglia Oriental xunto a Essex e Mercia Oriental, comprometíanse a non atacar Wessex e os daneses convertíanse ao cristianismo. Alfredo depuxo a Aethelred II e apadriñaba a Guthrum no seu bautismo que se convertía en rei de Anglia Oriental co nome de Aethelstan I.
Anglia Oriental danesa (878-917)
Anglia Oriental queda enmarcada dentro dos territorios conquistados polos daneses coñecidos como Danelaw, que ademais comprendía o reino de Jorvik (York), o cinco burgos situadas no territorio do Reino de Mercia (Five Boroughs: Derby, Nottingham, Lincoln, Leicester e Stamford) e os Burhs do sur no territorio dos Anglos Centrais (Cambridge, Huntingdon, Bedford e Northampton). Á Anglia Oriental danesa incorporóuselle tamén o antigo reino de Essex e a provincia merciana de Middlesex incluíndo Lundewic (Londres), e os burhs do sur que posuían o seu propio territorio (jarldoms) e eran gobernados por xefes autónomos (jarls antecedente do termo earl) dependían nominalmente do rei Guthrum. Precisamente nestes territorios fronteirizos con Wessex era onde se daban as friccións entre saxóns e daneses, que parecían respectar o Tratado de Vendover, xa que os daneses de Anglia Oriental non estaban directamente implicados nas disputas. Con todo no 885 Guthrum fai un novo intento para conquistar Wessex, desembarcan en Kent e tentan asediar Rochester, pero o intento é detido por Alfredo o Grande, que contraataca no 886, avanza coa súa frota cara ao río Stour e en Huntingdon destrúe varios barcos viquingos, despois inicia unha nova campaña por terra, reconquista Londres e avanza cara a Essex. A derrota danesa provoca a firma dun novo acordo: a Paz de Alfredo e de Guthrum, pola cal o reino danés de Anglia Oriental perde Londres e Middlesex. Pouco máis se coñece do reinado de Guthrum xa que tras o tratado os daneses de Anglia Oriental non volveron atacar Wessex, a conversión de Guthrum tampouco parece moi efectiva xa que nin se restableceu o bispado nin se reconstruíron igrexa nesa época. Guthrum morreu no 890 e segundo os Anais de St Neots, unha recompilación de crónicas gardada en Bury St Edmunds, Guthrum foi enterrado en Headleage (Hadleigh, Suffolk).
Do seu sucesor, Eric (Eohric en saxón, Eiríkr en danés), só sabemos a súa implicación na guerra de sucesión de Wessex que se produce tras a morte de Alfredo o Grande no 899, os seus sobriños Aethelhelm e Aethelwold (fillos de Aethelred I) eran moi novos cando o seu pai morreu no 871, polo que Alfredo foi elixido rei. Á súa morte Aethelwold reclama os seus dereitos ao trono fronte ao fillo de Alfredo, Eduardo o Vello, e comeza a chamada Revolta de Aethelwold. Cando Aethelwold toma o control das terras reais de Hampshire, Eduardo reúne o seu exército e vai ao seu encontro, con todo o pretendente sae de Wessex e toma refuxio nos territorios daneses. Primeiro a Jórvík onde segundo as ASC élle ofrecido o trono no 899, ou polo menos como kinsman dos reis viquingos Sigfrøðr e Knútr. No 902 ponse ao mando dunha frota danesa e marcha a Anglia Oriental onde persuade a Eohric para unirse ao seu exército e atacar a Eduardo. O rei de Wessex ataca primeiro saqueando zonas de Essex, pero os daneses saen ao seu encontro e Eduardo decide retirarse, con todo os seus aliados de Kent non obedecen a orde de retirada e enfróntanse aos daneses na batalla do Holme (lugar descoñecido en Essex ou Suffolk), o 13 de decembro de 902. Aínda que os daneses gañan a batalla, nela morren tanto Aethelwold como Eohric, polo que o maior beneficiado da loita é finalmente Eduardo.
Guthrum II sobe ao trono de Anglia Oriental, aínda que non existe unha evidencia histórica sobre o seu reinado e coñécese moi pouco dos feitos de Anglia Oriental entre o 902 e o 916. Eduardo e a súa irmá Aethelflyth señora de Mercia (Myrcna hlæfdige) comezan no 914 unha campaña para reconquistar a Mercia danesa. Eduardo conquista o burh de Bedford ese ano que era gobernado polo jarl Thurketel dependente de Anglia Oriental. Thurketel acepta a vasalaxe, pero no 915 Eduardo toma o mando directo da fortaleza e o jarl danés vese obrigado a exiliarse coa súa xente a Francia. No 916, no norte, Aethelflyth á fronte do exército merciano toma Derby e o seu territorio, aínda que Leicester aguanta os primeiro ataques, a principios do 918 os mercianos toman a fortaleza e posibelmente pouco despois conquistan tamén Lincoln. No 917 os jarls Toglos e Manna de Huntingdon fortificaran Tempstford coa intención de utilizalo como base para reconquistar Bedford coa axuda do exército de Guthrum II de Anglia Oriental. Na primavera do 918 Eduardo ataca a fortaleza e enfróntase ao groso do exército viquingo na batalla de Tempsford onde destrúe a todo exército danés e nela morren Guthrum II, Toglos e Manna. O resultado da batalla é un desastre para os daneses, Eduardo unha vez conquistada Huntingdon ataca en maio Stamford, ese mesmo verán toma Nottingham e durante o outono do 918 realiza unha campaña conquistando todos os territorios do reino danés de Anglia Oriental: Essex, Suffolk, Norfolk e Cambridge. Finalmente o jarl Thurferth de Northampton convértese en vasalo do rei saxón e deste xeito todos os territorios ao sur do Humber volven a mans anglosaxoas no 918.
A partir do 918, Anglia Oriental deixa de ser un reino (kingdom) e pasa a ser un earldom (administrado en nome do rei por un earl) dependente do rei dos anglosaxóns, que en pouco tempo converteríase no rei de Inglaterra. Os earldom son os antecesores dos "shires" ou condados ingleses, a división administrativa máis característica de Inglaterra.
Konstantin Vasilioglu
Traxectoria
Naceu nunha aldea localizada na zona de maioría gagauza do distrito de Bolhrad en Ucraína. Estudou na súa aldea natal e logo no instituto pedagóxico, traballando despois como profesor de escola e dende 1990 no Instituto de Pedagoxía e Psicoloxía de Chișinău. En 1959 apareceu na antoloxía Bucaktan Seslär e en publicou a súa primeira colleita de poesía, Sevgilim e xa en 2003 a segunda Vatanim-Bucak, de 2007 é a terceira Bucak Dannari e nese ano apareceu a súa primeira colección de relatos, Sofra ao que seguiu o ano seguinte Cömert tarafìm. Escribiu tamén diversos textos escolares para o ensino da lingua gagauza e foi un dos compoñentes que elaboraron as normas da lingua gagauza ao cambiar do alfabeto cirílico ao latino e que se publicaron en 1995.
Fiz, bispo de Bizancio
Fiz (grego: Φήλιξ, m. 141) foi o bispo de Bizancio durante cinco anos (136-141). Sucedeu ao Bispo Eleuterio. Estivo no poder durante o goberno dos emperadores Hadriano e Antonino Pío. Sucedeuno Policarpo II
Mott Community College
Charles Stewart Mott Community College (usualmente acurtado Mott Community College ou abreviado MCC) é unha institución pública de ensino superior de Flint, Míchigan. Recibe o seu nome do político, home de negocios e filántropo Charles Stewart Mott. O College ofrece 61 graos asociados e 40 certificados preasociados. Tamén conta con campus satélite en Clio, Fenton, Lapeer e Howell. A maioría dos estudantes proveñen de Genesee, Lapeer e o noroeste do condado de Oakland.
La Sortie de l'usine Lumière à Lyon
La Sortie de l'usine Lumière à Lyon é un filme francés mudo en branco e negro dirixido e producido por Louis Lumière que foi estreado o 22 de marzo de 1895. A miúdo é referido como o primeiro filme da historia, a pesar de que Roundhay Garden Scene de Louis Le Prince é sete anos anterior, é dicir de 1888.
Sinopse
O filme consiste nunha única escena na que os traballadores abandonan a fábrica dos Lumière. Os traballadores son na súa maioría mulleres que saen do edificio grande 25 rue St. Victor, Montplaisir nas arrabaldes de Lión, Francia, como se acabasen de rematar un día de traballo.
Existen tres versións distintas do filme, e hai numerosas diferenzas entre elas, como por exemplo o estilo de roupas que levan cambia, o cal é unha proba das diferentes estacións nas que foron rodadas. As versións son comunmente referidas como "un cabalo", "dous cabalos" e "sen cabalos", o cal fai referencia ó carro de cabalos que aparece nas dúas primeiras versións (tirado por un cabalo na orixinal e dous na segunda versión).
Concha García Campoy
Biografía
Con sete anos trasladouse coa súa familia, de orixe andaluza, a Eivisa. Ten dous irmáns chamados Francisco e Asunción. Estivo casada en dúas ocasións: co avogado eivisenco Jaime Roig e co sociólogo manchego Lorenzo Díaz, con quen tivo dous fillos, Lorenzo (1992) e Berta (1998). Trala súa separación de Lorenzo, en outubro de 2000 refixo a súa vida sentimental co produtor de cine Andrés Vicente Gómez.
En xaneiro de 2012 anunciou a través da súa conta de Twitter que deixaba a televisión temporalmente debido a que se lle diagnosticou leucemia. Preto dun mes antes, en Noiteboa de 2011, recibiu dos seus médicos a noticia desta enfermidade e desde entón comezou o seu tratamento de quimioterapia. Tras superar o terceiro ciclo de medicación, en xuño de 2012, recibiu un transplante de medula ósea. Aínda que inicialmente superou a enfermidade, a xornalista recaeu en xaneiro de 2013, e hospitalizou para reforzar o seu tratamento. Máis tarde, a mediados de marzo do mesmo ano volveu ingresar no Hospital Universitario e Politécnico de La Fe de Valencia para someterse a unha segunda intervención. Desde que recibiu a alta un mes despois do transplante, acudía periodicamente ao centro médico para ter un seguimento da súa enfermidade.
Carreira profesional
Comezou a súa traxectoria profesional en 1979 dirixindo, na radio de Eivisa, un programa chamado Antena pública, dos Servizos Informativos da Cadea COPE. En 1983, aprobou as oposicións de TVE como a número un da súa promoción, incorporándose aos servizos informativos da cadea nas Illas Baleares.
O 7 de xaneiro de 1985 presentou o seu primeiro Telediario de sobremesa, que lle permitiu alcanzar a fama xunto a Manuel Campo Vidal, o seu compañeiro de estudo. Compaxinou o seu traballo televisivo coa dirección de Las mañanas de Radio 1, en RNE.
En 1987 abandonou a televisión ao ser fichada pola Cadena SER, e a principios de 1988 comeza a dirixir e presentar o programa A vivir que son dos días. Conseguiu ser líder da radio na franxa matinal dos fins de semana, sendo galardoada co Premio Ondas, a Antena de Prata e o Micrófono de Ouro en 1989.
En 1991, volveu a TVE co espazo Mira 2, e en xullo de 1993 incorporouse a Antena 3 Radio, onde permanece un ano co programa matinal Días de radio.
En 1994 empezou a presentar Noches de radio en Onda Cero e desde maio de 1996 a setembro de 1999 pasou a ocuparse do informativo La Brújula, en substitución de Ernesto Sáenz de Buruaga. Máis tarde, na mesma cadea faríase cargo do espazo Hoy es domingo (1999-2004).
En 1999 regresa a televisión, logo de varios anos de ausencia, e faio na cadea privada Telecinco onde presenta, ata 2002, o programa sobre cine La gran ilusión.
De novo na radio, incorpórase a Punto Radio, onde presenta e dirixe, entre 2004 e xuño de 2006 os programas Diario de la tarde e Campoy en su punto.
Do 4 de outubro de 2006 ao 24 de decembro de 2010 traballou na cadea de televisión Cuatro, para facerse cargo dun programa matinal, que levou por título Las mañanas de Cuatro, onde cada día ofrecía reportaxes sobre política e actualidade. Trala fusión de Cuatro e Telecinco, en xaneiro de 2011, pasou a presentar na última cadea mencionada Informativos Telecinco Matinal.
National Audubon Society
A National Audubon Society ou Audubon (Sociedade Nacional Audubon) é unha organización ecoloxista sen ánimo de lucro dedicada á conservación da natureza localizada nos Estados Unidos e incorporada en 1905. Audubon é unha das máis antigas deste tipo de organizacións no mundo e utiliza a ciencia, a educación e a defensa das súas bases para progresar na súa misión conservacionista. O seu nome déuselle en honor ao ornitólogo e naturalista franco-americano John James Audubon, que pintou, catalogou e describiu as aves de Norteamérica no seu famoso libro Birds of America publicado por partes entre 1827 e 1838.
miniatura|Audubon Society, longa exposición, Southbury, CT.
A sociedade ten case 500 capítulos locais, cada un dos cales é unha organización sen ánimo de lucro independente afiliada voluntariamente coa National Audubon Society, que adoita organizar viaxes de campo para a observación de aves e actividades relacionadas coa conservación. Tamén coordina a Christmas Bird Count celebrada cada mes de decembro en EUA, un modelo de ciencia cidadá (realizada por científicos non profesionais), e en sociedade co Cornell Lab of Ornithology a chamada a Great Backyard Bird Count celebrada cada mes de febreiro. Xunto co Cornell, Audubon creou eBird, unha base de datos on line para a observación de aves. A National Audubon Society tamén ten moitos socios en todo o mundo, que axudan ás aves que migran alén das fronteiras dos Estados Unidos, como a BirdLife International baseada en Inglaterra, a Bird Studies Canada, e moitos socios en América Latina e no Caribe. O International Alliances Program (IAP) de Audubon reúne xente de todo o hemisferio occidental para taballar xuntos para aplicar solucións conservacionistas nas denominadas Important Birds Areas (IBA's).
As oficinas principais están na cidade de Nova York e en Washington, D.C., e ten oficinas estatais nuns 24 estados. Tamén posúe e opera varios centros de natureza abertos ao público, localizados en instalacións urbanas, como nas cidades de Nova York, Joplin, Phoenix, Dallas, e Os Ánxeles, e en refuxios de aves e outras áreas naturais. Os Centros Audubon axudan a crear conexións duradeiras entre as persoas e a natureza, creando representantes para a conservación entre a xente nova e diversas comunidades.
Historia
miniatura|237px|"Audubon House", a anterior sede da National Audubon Society no 700 de [[Broadway (Manhattan)|Broadway en Manhattan, cidade de Nova York.]]
Desenvolvemento das sociedades Audubon
A iniciativa de crear a Sociedade Audubón foi de George Bird Grinnell. En 1886 George Bird Grinnell, o editor de Forest and Stream estaba abraiado pola neglixente matanza en masa de aves que vía que se estaba producindo nos Estados Unidos. Cando era neno, Grinnell lera avidamente Ornithological Biography, un libro moi influente do gran pintor de aves John James Audubon; tamén asistía a unha escola para rapaces dirixida por Lucy Audubon. Así, cando Grinnell decidiu crear unha organización dedicada á protección das aves silvestres e os seus ovos, non tivo que buscar moito para poñerlle un nome, que sería o de Audubon.
No primeiro ano da súa fundación, a Audubon Society inicialmente tiña 39.000 membros, e finalmente, chegou a 48.862 membros. Todos os membros asinaban un compromiso de "non molestar as aves." Foron membros salientables o xurista Oliver Wendell Holmes, Jr., o ministro abolicionista Henry Ward Beecher, e o poeta John Greenleaf Whittier. Esta sociedade máis tarde deixou de existir, mais o seu nome e obxectivos sobreviviron.
As organizacións para a protección das aves non eran unha idea completamente nova. Antes de que se organizase a Audubon Society de Grinnell, xa existía a American Ornithologists' Union (AOU), fundada en 1883, que se preocupaba dos perigos aos que tiñan que enfrontarse moitas aves nos Estados Unidos. Porén, houbo ornitólogos influentes que defendían a recolección de aves. En 1902 Charles B. Cory, o presidente electo da AOU rexeitou asistir a unha reunión da Sociedade Audubon do Distrito de Columbia declarando que "Eu non protexo as aves. Mátoas."
En 1895 as sociedades Audubon estaban xa organizadas en Massachusetts e Pennsilvania, e poucos anos despois os amantes das aves de moitos outros estados seguiron o seu exemplo. A St. Louis Audubon Society (SLAS) creouse en 1916 co nome St Louis Bird Club. En 1944, o Club de aves converteuse no primeiro capítulo local da Audubon nos Estados Unidos, St. Louis Audubon. O comité nacional das sociedades Audubon organizouse nunha xuntanza realizada en Washington en 1902. No ano 1905 organizouse a National Association of Audubon Societies for the Protection of Wild Birds and Animals (Asociación Nacional das Sociedades Audubon para a Protección de Aves e Animais Silvestres), da cal era presidente William Dutcher, e era secretario e axente financeiro T. Gilbert Pearson. Durante ese tempo, Albert Willcox proporcionaba o apoio financeiro, máis de 331.072 dólares en 1905 e 1906. A finais de 1906, a Association tiña un fondo de doazóns que producía intereses de máis de 336.000 dólares e uns ingresos doutras fontes de aproximadamente 9.000 dólares.
Protección das aves
miniatura|Audubon Center en Bent of the River, Southbury, CT.
As aves nos Estados Unidos estaban ameazadas pola caza comercial e pola industria da moda. A presión que exercían sobre elas os entusiastas da caza era intensa. Por exemplo, o álcido Pinguinus impennis, que tiña o hábito de agruparse densamente sobre zonas rochosas e praias que o facía especialmente fácil de cazar, foi levado ata a extinción a comezos do século. Durante só unha semana na primavera de 1897, a autora de libros sobre natureza Florence Merriam afirmaba que vira 2.600 paporroibos postos á venda nun posto de mercado de Washington. A comezos do século XX, a venda de carne de aves nunca fora maior. Unha segunda ameaza igualmente grande para a poboación de aves era que se cobizaban as súas plumas. A finais da década de 1890 a American Ornithologists' Union estimaba que se mataban anualmente 5 millóns de aves para abastecer o mercado da moda. No último cuarto do século XIX, usábanse plumas ou mesmo paxaros enteiros, para decorar os cabelos, sombreiros e vestidos das mulleres. Houbo casos de asasinatos de gardabosques a mans de furtivos en 1905 e 1908 e mesmo o asasinato dun empregado da Audubon Society en Carolina do Sur en 1908.
Pero a opinión pública non tardou en volverse en contra da industria da moda. Grazas ao apoio de personaxes coñecidos como a membro da alta sociedade de Boston Harriet Hemenway, e do presidente Theodore Roosevelt, un declarado simpatizante da Audubon Society, xunto cunha ampla campaña de lectura de cartas levada a cabo polas asociacións eclesiásticas, moitas das cales distribuían a mensaxe de Audubon nas súas diversas follas informativas, o comercio de plumas quedou detido por leis como a New York State Audubon Plumage Law (de maio de 1910), que prohibía a venda de plumas de todas as aves nativas do estado. En 1920, aprobáronse leis similares nuns 12 estados. As actividades da Audubon Society son responsables de impulsar moitas leis para o establecemento de comisións de caza e o despregamento de gardabosques, ou a prohibición da venda da caza.
Refuxios
En 1918, a National Audubon Society apertou activamene para a aprobación da Lei do Tratado de Aves Migratorias Federal de 1918. Na década de 1920 a organización tamén xogou un papel vital para convencer ao goberno dos Estados Unidos de que protexese áreas naturais esenciais e as incluíse nun sistema de Refuxios de Vida Silveste Nacionais.
A asociación tamén mercou os terreos dalgunhas áreas críticas. En 1923 establecéronse o Santuario Theodore Roosevelt e o Centro Audubon de Nova York, e en 1943 fundouse o Centro Audubon de Greenwich, Connecticut. O Santuario de vida silvestre Paul J. Rainey de Luisiana foi mercado en 1924, e cos seus 110 km2 é aínda o máis grande deles.
A finais do século XX, a organización empezou a poñer énfase no desenvolvemento de Centros en localizacións urbanas, como o de Brooklyn, Nova York; East Los Angeles (California); Phoenix; e Seattle.
Guías de campo
En 1934, cando o número de membros da sociedade baixara a 3.500, e coa nación sufrindo a Gran Depresión, John H. Baker converteuse no presidente da National Audubon Society. Baker, que fora aviador na primeira guerra mundial e un afervoado amante das aves, era tamén un home de negocios que empezou a darlle novo vigor á sociedade e reforzou os seus orzamentos por medio da publicación de libros. A innovación de Baker era empezar a publicar descricións en formato libro e guías de campo ilustradas sobre aves e mamíferos. Rapidamente, en asociación co editor de Nova York Alfred A. Knopf, as Guías de campo Audubon convertéronse en imprescindibles en calquera biblioteca ambientalista e artística. Hoxe, moitas guías de campo de Audubon foron adaptadas como aplicacións apps para teléfonos móbiles. Esta serie de guías de campo abranguen unha ampla gama de tópicos relacionados coa natureza, incluíndo rochas e minerais, plantas silvestres, o firmamento nocturno e moitos animais. Esta serie vendeu uns 18 millóns de exemplares e utiliza hoxe fotografías en troques das pinturas encargadas ou outros debuxos que utilizan outras guías.
O DDT, a caza de baleas e política
Durante o período psterior á segunda guerra mundial, A National Audubon Society loitou con grande enerxía contra o uso do pesticida DDT. Xa na década de 1960 a sociedade fixo circular borradores de leis para establecer axencias de control de pesticidas a nivel estatal. En 1962 a publicación do libro Silent Spring polo membro de Audubon Rachel Carson deulle á campaña contra os "pesticidas persistentes" un enorme eco nacional. Despois da súa morte en 1964, a National Audubon Society creou un fondo dedicado expresamente a varios preitos legais na súa guerra contra o DDT.
Hoxe Audubon galardoa a mulleres destacadas en actividades a prol da conservación co prestixioso Premio Rachel Carson. Entre os laureados con este premio están Bette Midler, fundadora do Proxecto de Restauración de Nova York, a Dra. Sylvia Earle, oceanógrafa e fundadora da Deep Search International, Majora Carter, fundadora e directora executiva da Sustainable South Bronx, a actriz e activista conservacionista Sigourney Weaver, e o presidente do Natural Resources Defense Council (NRDC) Frances Beinecke.
Ao longo das décadas de 1960 e 1970, a sociedade empezou a usar a súa influencia para enfocar a atención nunha ampla variedade de asuntos ambientais e implicouse no desenvolvemento de importantes novas políticas de protección ambiental e leis. O equipo e membros de Audubon axudaron aos lexistalores a aprobar a Clean Air Act (Lei do Aire Limpo dos Estados Unidos para controlar a contaminación atmosférica), a Clean Water Act (Lei da Auga Limpa), a National Wild and Scenic River Act (Lei de Ríos Pintorescos e Silvestres Nacionais), e a Endangered Species Act (Lei de Especies en Perigo). En 1969 a sociedade abriu unha oficina en Washington, D.C., nun esforzo por manter aos lexisladores informados sobre as prioridades de Audubon.
Na década de 1970, Audubón ampliou a súa acción a intereses globais. Unha área na que estivo activamente implicada foi a caza das baleas. Só entre 1973 e 1974, a pouco regulada industria baleeira cazara 30.000 baleas. Pero en 1985, despois da 37ª xuntanza anual da Comisión Baleeira Internacional celebrada en Bournemouth, Inglaterra, á que asistiron funcionarios da National Audubon Society e outras organizacións ambientalistas, estableceuse unha moratoria mundial sobre a caza das baleas. Esta moratoria tivo tanto éxito en recuperar as poboacións de moitas especies de baleas, que os "usos non consuntivos das baleas" poden permitirse outra vez en certas áreas.
Programas especiais na televisión
Nas décadas de 1980 e 1990, a National Audubon Society produciu unha notable serie de documentais de natureza especiais para a televisión, moitos dos cales tiñan o título The World of Audubon. Estes incluían especiais sobre moitos animais que non eran aves (que foran o foco tradicional desta organización) e sobre áreas naturais como os Grandes Lagos. Esta serie incluía un especial que documentaba os esforzos que se estaban a realizar para salvar da extinción ao tourón Mustela nigripes. Arthur Unger do Christian Science Monitor fixo unha crítica moi favorable deste especial e escribiu que era "unha proba máis e que a serie de Audubon merecía un sitio no triunvirato de espléndida vida silvestre en televisión xunto cos especiais de Nature e National Geographic."
Medalla Audubon
A Medalla Audubon outórgase en recoñecemento de logros salientables no campo da conservación e protección ambiental. Esta medalla, creada en 1947, é un dos maiores honores que se poden recibir no conservacionismo. Só recibiron este honor 52 persoas nos 108 anos de historia de Audubon.
Actividades actuais
[[Ficheiro:Audubon Center at the Bend of the River VIII.JPG|miniatura|O Audubon Center na Bend of the River está situada no Nº 185 de East Flat Hill Road en Southbury, CT..]]
En 2011, Audubon creou un novo modelo para situar as liñas de alta tensión ao longo da costa leste dos Estados Unidos para axudar a preservar as aves e os hábitats silvestres. O presidente de Audubon David Yarnold fixo das localizacións amigables co medio ambiente de enerxías renovables unha das maiores prioridades da organización.
Audubon foi un importante instrumento no rescate de aves nas zonas húmidas da costa do Golfo de México na vertedura de petróleo de 2010 da compañía BP, que foi a maior vertedura de petróleo accidental no mar na historia da industria do petróleo. Audubon recrutou uns 34.000 voluntarios para axudar no rescate, limpeza e liberación de pelicanos pardos danados e outras aves acuáticas. Ademais, Audubon foi líder en impulsar a lexislación para usar as sancións impostas a BP para reconstruír os ecosistemas na costa do Golfo.
As iniciativas costeiras en Luisiana e río Mississippi de Audubon axudaron a restaurar as zonas húmidas costeiras e reconstruír as marismas do delta do Mississippi. O delta do Mississippi perde unha área do tamaño de Manhattan cada ano erosionada polo mar, destruíndo as proteccións costeiras, o que afecta tanto ás comunidades humanas coma aos hábitats de vida silvestre.
O programa de Áreas Importantes para as aves de Audubon protexe 370 millóns de acres ao longo das vías migratorias de aves nos Estados Unidos e é unha parte clave do traballo de Audubon con BirdLife International e outros conservacionistas arredor do mundo. Audubon lidera a campaña para a Reautorización do Congreso dos Estados Unidos da Lei de Conservación de Aves Neotropicais, que xeraría uns 100 millóns cada ano para avanzar na conservación de aves hemisférica.
En Wyoming e na zona intermontana occidental, a Iniciativa Sagebrush de Audubon funciona co goberno da industria, facendeiros e conservacionistas para protexer 15 millóns de acres da zona central do hábitat do tetraónido Centrocercus urophasianus. Tamén axuda a promover o desenvolvemento de proxectos de enerxía renovable na área.
Audubon tamén axudou a asegurar a conservación de 240.000 acres de terras silvestres no Tejon Ranch, a área de conservación de terras meirande creada na historia de California.
Santuarios e centros de natureza
Os Centros de natureza e santuarios de vida silvestre seguen sendo unha importante parte do traballo de Audubon para educar e inspirar ao público sobre o medio ambiente e a súa conservación. Algúns dos primeiros centros de natureza de Audubon aínda seguen hoxe ensinando a mozos e vellos o funcionamento do mundo natural. En 2011 O Campo de Hog Island de Audubon en Maine celebrou o seu 75 aniversario. A rede nacional de Audubon inclúe actualmente máis de 45 centros de natureza e 150 santuarios en todo Estados Unidos. Despois de case tres cuartos de século a National Wildlife Refuge Campaign tamén segue sendo un compoñente clave da política de conxunto da National Audubon Society.