cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Gomera
Descrición
La Gomera ten unha superficie de 369,76 km² e o seu punto máis alto é o Garajonay, con 1.487 m de altitude. Ten uns 12 millóns de anos de antigüidade. Tamén é coñecida La Gomera como a illa colombina, porque foi lugar de avituallamento de Cristovo Colón antes de partir ao Novo Mundo.
Outros espazos naturais protexidos son a Reserva Natural Integral de Benchijigua, a Reserva Natural Especial de Puntallana, o Parque Natural de Majona, o Parque Rural de Valle Gran Rey e a Paisaxe Protexida de Orone, entre outros.
A illa conta con centos de endemismos vexetais e animais, que fan que sexa rica en biodiversidade e natureza. Entre os endemismos animais de La Gomera destaca o lagarto xigante de La Gomera (Gallotia bravoana), posiblemente un dos vertebrados máis ameazados do mundo. Só se coñecen uns poucos exemplares nun penedo de difícil acceso. O goberno canario elaborou un plan para a súa recuperación.
dereita|miniatura|200px|Los Órganos La Gomera, igual có resto das Canarias, é unha illa volcánica, pero os episodios deste tipo poden considerarse extintos nela, xa que os últimos datan de hai uns dous millóns de anos. Debido a esta falta de erupcións en época recente, a erosión da auga trazou numerosos barrancos e prominentes cantís na costa. Exemplo diso é o espazo natural protexido de Los Órganos, no norte da illa.
A economía baseouse ao longo da historia na agricultura e no sector primario en xeral. A agricultura tivo unha dobre vertente: por unha banda, o autoabastecemento (as hortalizas), e pola outra, a exportación (o plátano). Cunha superficie a priori non propicia para esta actividade, o cultivo foi posible grazas ós socalcos construídos no terreo e á rede de canles e sistemas de rega.
Nos últimos anos o desenvolvemento económico orientouse cara ao turismo. Os núcleos turísticos emerxentes son Valle Gran Rey, Playa Santiago e San Sebastián de la Gomera.
O aeroporto de La Gomera está situado ao sur da illa no termo municipal de Alajeró.
Municipios
A illa está dividida en 6 municipios:
Primeiros poboadores
miniatura|220px|[[Dialecto canario#Palabras de orixe guanche|Tagoror guanche na cima do monte Garajonay, co Teide ao fondo]]
Hai moitas teorías sobre a procedencia do nome "Gomera". Algunhas destas teorías non teñen ningún rigor nin fundamento, como a que di que o seu nome provén de Gomer, neto de Noé. A teoría máis avalada é que o nome está relacionado coas tribos homónimas do norte de Marrocos (en castelán tamén existe o Peñón de Vélez da Gomera e outros). Estas tribos eran agrícolas e descoñecían a navegación, ao igual que os oriúndos da illa, co cal pénsase que puideron ser levados xacando por algún pobo de navegantes.
O nome de Gomera aparece por primeira vez no libro "O coñecemento dos Reinos do Mundo" (circa 1350), obra atribuída a un frade aragonés que se cre que castelanizou os topónimos que utilizaban os cartógrafos mallorquinos na designación das illas. O primeiro mapa no que aparece a illa e mailo seu topónimo é o Atlas de Cresques, de 1375.
En Mallorca, o castelo do Temple foi levantado sobre un xardín musulmán de nome Almunia Gumera. Cos anos recibiu o nome de Fortaleza Gomera e quedaba no límite nordés do call xudeu, de xeito que a muralla da Fortaleza Gomera era o límite do call. Nese límite, Abraham Cresques, coautor do devandito Atlas, tiña a súa vivenda. O Peñón de Vélez da Gomera foi conquistado por Castela para os seus dominios en 1508.
A illa estaba poboada polos gomeros ou gomeritas, indíxenas da illa. Deles consérvanse varias tradicións, pero a máis famosa é a linguaxe dos silbos (ou asubío gomero), unha forma de comunicación para superar as limitacións da accidentada orografía.
Ao comezar a conquista, a illa atopábase dividida en catro cantóns: Mulagua, Hipalan, Orone e Agana,que se corresponden cos grandes vales de Hermigua, San Sebastián, Valle Gran Rey e Vallehermoso, respectivamente.
A Conquista e o Señorío de La Gomera
Dise que La Gomera nunca foi conquistada, senón que ao longo dos anos, cando os novos poboadores europeos foron establecéndose na illa, os aborixes recoñeceron a súa autoridade.
Os gomeros foron un pobo "inconformista" e "rebelde" que se levantaba cada vez que se cometía un atropelo ou unha inxustiza cara ao seu pobo. Esta illa, do mesmo xeito que El Hierro, Lanzarote e Fuerteventura, estaba baixo un señorío, que durou ata principios do século XIX, a diferenza do reguengo no que estaban as illas de La Palma, Tenerife e Gran Canaria. O señorío de La Gomera está relacionado coa familia Peraza e caracterizouse pola súa crueldade e pola súa tiranía.
Hernán Peraza "o Vello" establécese en La Gomera. Debido á morte do seu fillo Guillén Peraza nunha incursión en La Palma, sucédelle Diego de Herrera, marido de Inés Peraza. E á súa morte, o señorío foi repartido entre parte dos seus fillos. La Gomera e El Hierro corresponderon a Hernán Peraza "o Mozo". Iníciase entón un período de significativa violencia, tanto pola gran represión contra o pobo indíxena como as vinganzas cara a outros conquistadores.
Posteriormente Hernán Peraza namórase de Iballa, unha indíxena gomera, e nun dos seus encontros amorosos é asasinado por Hupalupo, pai de Iballa, e por Hautacuperche. Logo da súa morte o pobo levantouse de novo en contra do señorío. Pedro de Vera acudiu outra vez en axuda de Beatriz de Bobadilla e fuxiron os gomeros aos cumes. Pedro de Vera quixo vingarse arteiramente e publicou un bando polo que calquera gomero que non acudise ás honras fúnebres de Hernán Peraza, sería acusado de cómplice e traidor. Así mesmo indultaría a aqueles que acudisen. Os que acudiron ao funeral na Vila foron inmediatamente cativados, así como tamén se apresou algúns que permaneceron nos cumes. Ordenouse condenar á morte a tódolos indíxenas maiores de 15 anos, aínda que esta medida non se executou completamente. Non satisfeito cos asasinatos, á súa chegada a Gran Canaria, ordenou axustizar a tódolos gomeros que se atopaban naquela illa e exportou como escravos a gran parte de nenos e mulleres, cara á Península ou cara ás outras illas. Posteriormente, moitos dos que foran deportados como escravos regresaron á illa de La Gomera.
Uns anos máis tarde, La Gomera entra nos libros de historia como a última terra pisada por Cristovo Colón antes de chegar a América, na súa primeira viaxe. O lugar onde se aloxou é agora un museo. .
Clima
O clima de La Gomera non difire en gran medida das condicións meteorolóxicas das demais illas occidentais. As zonas altas da illa reciben máis choivas cás zonas costeiras, o mesmo que ocorre na zona norte con respecto á zona sur. As temperaturas mantéñense estables durante todo o ano, cos rexistros máis altos durante o verán. O fenómeno da choiva horizontal ten moita importancia no Parque Nacional de Garajonay, onde se deposita a auga contida nas brumas creando un mesto bosque de laurisilva.
Táboa climatolóxica de La Gomera
Economía
Nas zonas chairas contiguas á costa predomina o cultivo de plátanos, papaia, manga e aguacate. Porén, a produción é pequena, de tipo familiar, e dedícase ao autoabastecemento da illa. Nas abas das montañas e barrancos, os cultivos realízanse en socalcos. Basicamente plántanse patacas (chamadas localmente papas) e algunhas hortalizas. A gandaría da illa componse de cabras, polo que o queixo, fresco e curado, elaborado aínda de forma artesanal, é outro dos produtos gastronómicos típicos da illa.
A economía de La Gomera baséase no turismo, especialmente no rural. O sendeirismo, excursionismo, pesca e ciclismo de montaña son os deportes máis practicados polos turistas na illa. Malia carecer de grandes centros turísticos, desde o Cabido leváronse a cabo unha serie de programas para restaurar casas antigas e convertelas en pequenos hoteis rurais.
Infraestruturas
En 1999 inaugurouse o aeroporto de La Gomera, preto da localidade de Playa Santiago, no municipio de Alajeró. A pista de aterraxe é demasiado pequena, polo que non poden operar voos chárter e é só utilizada para conexións insulares. A compañía Binter Canarias realiza diariamente dous voos desde os aeroportos de Tenerife Norte e Gran Canaria.
Xeralmente accédese a La Gomera por barco. Tres compañías realizan conexións regulares desde a illa ao Porto de Los Cristianos no sur de Tenerife. Fred Olsen Express realiza unha travesía duns 45 minutos de duración, desde San Sebastián de la Gomera. Pola súa banda, Naviera Armas actualizou a súa frota e opera cun barco de recente construción que tarda uns 50 minutos en cubrir o traxecto entre o Porto de Los Cristianos e o de San Sebastián. Ambas as compañías permiten o transporte de vehículos. Tamén existe conexión directa con La Palma.
A rede de estradas da illa conecta tódalas poboacións. Existe un servizo regular de guaguas que conecta San Sebastián de la Gomera con tódalas localidades. Con todo, a frecuencia é escasa e é difícil moverse dun núcleo a outro utilizando este medio de transporte.
Aldea, Gondel, Pol
Aldea é un lugar da parroquia de Gondel, no concello de Pol, na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Parroquias de Pol
🇵🇱
Golfo de Tailandia
O Golfo de Tailandia (en tailandés: อ่าวไทย, Ao Thai) ou Golfo de Siam está localizado no mar da China Meridional (Océano Pacífico) e está rodeado por Malaisia, Tailandia, Camboxa e Vietnam. No extremo norte do golfo atópase a desembocadura do río Chao Phraya, no porto de Banqueocoque. O golfo ten unha superficie de 320.000 km².
Características
thumb|left|Localización do golfo.É relativamente pouco profundo, con medias de 45 a 80 metros de profundidade. Iso fai que a circulación da auga sexa lenta e que os ríos Chao Phraya e Mekong exerzan unha forte influencia sobre o mesmo como unha baixa salinidade e unha gran riqueza en sedimentos. Durante as épocas máis frías da era glacial, o golfo de Tailandia non existía debido á súa pouca profundidade e era tan só unha prolongación do val do río Chao Phraya.
Debido ás calores tropicais, as augas do golfo albergan unha boa cantidade de arrecifes de coral e por tanto existen moitos proxectos de explotación dos mesmos. O lugar máis popular para o turismo é a illa de Ko Samui na provincia de Surat Thani. O golfo é posuidor de riquezas petrolíferas e de gas e é un medio de intercambio turístico e comercial entre os países que teñen costa nel.
Delimitación da IHO
A máxima autoridade internacional en materia de delimitación de mares, a Organización Hidrográfica Internacional (en inglés: International Hydrographic Organization, IHO), considera o golfo de Tailandia como un mar. Na súa publicación de referencia mundial, "Limits of oceans and seas" (do inglés: Límites de océanos e mares, 3ª edición de 1953), asígnalle o número de identificación 47 e defíneo do seguinte xeito:
Selena Live!
Selena Live! é o cuarto álbum da cantante mexicano-estadounidense texana Selena. O álbum foi gravado durante un concerto en Corpus Christi, Texas, no Memorial Coliseum, a cidade natal de Selena. O álbum gañou o Grammy de "Mellor Álbum Mexicano-Americana".
Melanismo
miniatura|Un xaguar negro é un exemplo clásico de melanismo. O melanismo é un exceso de pigmentación escura nun animal, poboación ou grupo, o cal se traduce nun ennegrecemento da pel. Un exemplo típico é a 'pantera negra': un leopardo ou un xaguar con pelame completamente negra.
É frecuente que por mor dun incremento da actividade industrial, e con ela dos fondos escuros, aumenten as formas escuras ou melánicas e diminúan as formas claras, debido á mellor camuflaxe que ofrecen as primeiras. Este fenómeno chámase melanismo industrial. En bettas o melanismo é común, tendo unha cor negra anormal.
Xenética do melanismo
Mutacións en diversos xenes, como MC1R ou Agouti, poden provocar o melanismo.
Crese que os xenes responsables do melanismo contribúen a causar unha maior resistencia contra virus, debido a que se observou un incremento significativo de melanismo en poboacións de leopardos onde se rexistraron pandemias.
Maeuntang
miniatura|Maeuntang. O mae-un tang é unha sopa de peixe picante da gastronomía de Corea cocida con gochujang (pasta de pemento chile vermello), kochukaru (chili moído) e diversas verduras. O pescado córtase en varios anacos e cócese con tenreira picada e verduras verdes tales como o agrón e crisantemo comestible. Engádese cebola, ravo, pemento chile, margarida coroada, allo e ás veces cabaciña e tofu para absorber a pasta de pemento chile, que é o principal condimento do prato. Logo sazónase con kochukaru, allo, salsa de soia e máis gochujang segundo o gusto.
Os restaurantes que ofrecen este prato permiten normalmente elixir aos clientes o peixe dun acuario. Moitos restaurantes especializados en marisco teñen varios acuarios dos que escoller. Peixes populares para este prato son o prago vermello, a robaliza, a corvina, o bacallau, o abadexo e incluso peixes de auga doce como a carpa e a troita. Ademais, tamén se poden engadir mariscos tales como cangrexos, ameixas e ostras para complementar esta sopa e mellorar o seu sabor.
Esta sopa é un dos pratos máis populares de Corea cando se bebe soju. Se se pide con hoe (peixe cru) nun restaurante, a sopa faise entón normalmente a partir de sobras de peixes.
Carnes, A Regueira, Oza-Cesuras
Carnes é un lugar da parroquia da Regueira no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Tiña 13 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 5 homes e 8 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.
Soutochán, Seixas, As Somozas
Soutochán é un lugar da parroquia de Seixas no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Escairo, A Azúmara, Castro de Rei
Escairo é un lugar da parroquia da Azúmara no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña seis habitantes (tres homes e tres mulleres).
Daniel Defoe
miniatura|Daniel Defoe
Traxectoria
Nado como Daniel Foe, fillo dun comerciante presbiteriano, máis tarde engadiu un De aristocrático como o seu pseudónimo. Despois de rematar os seus estudos e coa oposición do seu pai que quería que entrase na carreira eclesiástica, tentou varios negocios que foron un fracaso ata que casa cunha rica herdeira en 1684, pero en 1692 entra en prisión por bancarrota, pero consegue recuperarse e en 1696 dirixía unha factoría de lousas.
Tras escribir o panfleto The Shortest Way with Dissenters, no que satirizaba a política dos conservadores ingleses contra os disidentes foi arrestado o 31 de xullo de 1703 e exposto na picota durante tres días, logo do que acabou na prisión de Newgate. Robert Harley, o primeiro ministro, ofreceulle a liberdade a cambio da súa colaboración como axente da intelixencia, fundou o xornal A Review of the Affairs of France en 1704 e apoiou o ministerio de Harley, cando Harley perdeu o poder en 1713 continuou escribindo en apoio de Godolphin, e de novo apoiou a Harley no ministerio tory de 1710 a 1714. Trala morte da raíña Ana e a entrada no goberno dos liberais, seguiu a facer traballo de intelixencia para eles. En 1706 estivo en Edimburgo como axente secreto para facer todo o posible para que se asinara o Tratado de Unión de 1707 con Escocia.
Robinson Crusoe (1719) é a novela máis coñecida de Defoe, conta a historia dun náufrago nunha illa deserta e as súas aventuras, o relato basease na historia real de Alexander Selkirk na illa de Juan Fernández. Moll Flanders (1722) é unha novela picaresca, que conta a caída e redención dunha muller inglesa no século XVIII.
En total atribuíronse á súa autoría 545 títulos, entre panfletos, poemas satíricos e obras literarias
Daniele Bennati
Daniele Bennati, nado en Arezzo, Italia, o 24 de setembro de 1980, é un ciclista italiano, especializado en espríns.
Traxectoria deportiva
miniatura|esquerda|Daniele Bennati
Faise profesional en 2002 ao fichar polo equipo italiano Acqua e Sapone, e nese mesmo ano obtén a súa primeira vitoria, unha tirada da Volta a Austria. Ao ano seguinte ficha polo conxunto Domina Vacanze-Elitron, e consegue tamén dúas tiradas menores, unha na Volta ao Mediterráneo e outra na Volta a Polonia.
En 2004 ficha polo conxunto suízo do Phonak Hearing Systems, pero bota gran parte da tempada enfermo e non obtén ningunha vitoria. Ao ano seguinte ficha xa polo Lampre-Coffita, e nesa tempada é convocado pola selección italiana para acudir aos mundiais de ciclismo en estrada. Despois vence na Volta á Toscana, en tres tiradas da Volta a Alemaña e en dúas da Volta a Polonia. Ademais, queda segundo, por detrás de Erik Zabel, na París-Tours.
Eduardo Berizzo
Manuel Eduardo Berizzo, nado en Cruz Alta, Marcos Juárez (Córdoba) o 13 de novembro de 1969, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol arxentino. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección arxentina. Dende 2022 é o seleccionador de Chile.
Daniele Bennati
Traxectoria deportiva
E 2006, co equipo mudado a Lampre-Fondital, vence no Memorial Marco Pantani e na Volta ao Piemonte, ademais de conseguir unha tirada na Volta á Comunidade Valenciana, unha na Volta a Cataluña e dúas máis na Volta a Polonia, entre outras carreiras menores. En 2007 consegue dúas vitorias de tirada no Tour de Francia, con chegada á vila de Los Sarrasins e a final en París e unha na Volta a España.
Eduardo Berizzo
Traxectoria
Comezou a súa carreira futbolística no Newell's Old Boys, onde disputou durante 5 tempadas máis de 100 partidos e gañando dous títulos de Liga. No ano 1993 deixaría Arxentina para alistarse no Atlas de Guadalajara mexicano, volvendo despois desa aventura ao River Plate, club co que xogaría ata o ano 2001 coa excepción dunha breve estancia no Olympique de Marsella. No club Millonario gañaría outros tres títulos da Liga Arxentina.
Daniele Bennati
Características
esquerda|300px|miniatura|De amarelo na meta ([[Santiago de Compostela|Santiago) da 2ª tirada da Vuelta a España]] É un corredor alto, de 1,84 m e cun peso de 73 kg, especialista en espríns e particularmente naqueles onde non participan demasiados corredores.
Soldado
right|300px|miniatura|Soldados alemáns. Un soldado, no seu sentido máis xeral, é un individuo que se alistou, voluntariamente ou en cumprimiento dun servizo militar obrigatorio, nas forzas armadas dun país soberano, recibindo adestramento e equipo para defender a devandito país e os seus intereses. Na súa condición de membro de devanditas forzas armadas, convértese nun militar organizado no exército. Dentro do exército divídense os grupos de soldados xeralmente en corpos ou armas de distintas denominacións, tales como infantería, mariñeiría, artillería, cabalaría etc).
Eduardo Berizzo
Traxectoria
No ano 2005 fichou polo Cádiz CF, entón en Primeira División, club no que se retiraría ao rematar esa mesma tempada.
Soldado
O termo soldado refírese tamén a un rango, xeralmente o máis baixo en graos (coñecido tamén como soldado raso).
Eduardo Berizzo
Traxectoria
Como xogador foi un home de garantías na defensa, sabendo cando incorporarse proporcionando sempre algún gol ao longo da tempada. Posteriormente exerceu como técnico, sendo axudante de Marcelo Bielsa á fronte da selección chilena de fútbol durante o Mundial de Fútbol Suráfrica 2010.
Adestrador
O 19 de maio de 2014 foi anunciado como novo adestrador do Celta de Vigo, en substitución de Luis Enrique.
Soldado
Un soldado non é necesariamente un combatente. Aínda que todos os soldados reciben algún tipo de adestramento de combate básico, moitos realizan servizos en posicións distintas ás de combate (como por exemplo, administrativo, en tarefas loxísticas, ou de investigación e desenvolvemento).
Historia
O servizo militar foi tradicionalmente obrigatorio para os homes. Na antiga Grecia, Esparta constituíu un claro exemplo de sociedade militarizada xa que os varóns libres recibían un forte adestramento desde nenos e toda a súa vida estaba comprometida coa milicia. O exército romano foi un dos primeiros en encadrar soldados profesionais de forma permanente.
A maioría dos países posúe un exército, xa sexa profesional (Estados Unidos), con soldados de substitución, é dicir, procedentes dun recrutamento obrigatorio (Rusia) ou combinando ambos os sistemas. Algúns exércitos admiten mulleres nas súas filas. En Israel, o servizo militar é obrigatorio para ambos os sexos. Hai algúns países sen Forzas Armadas, como Costa Rica e Panamá, que basean a defensa da súa integridade territorial nun sistema de alianzas e tratados internacionais.
Soldado romano
En tempos da República romana e con anterioridade á época de Cayo Mario, os costumes familiares respecto aos fillos que algún día serían soldados eran os seguintes:
Estes regalos eran para toda a vida e, se se conservaban en bo estado, formaban parte da herdanza.
Baer, Arteixo, Arteixo
Baer é un lugar da parroquia de Arteixo no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 41 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 20 homes e 21 mulleres.
Jorge Daponte
Jorge Alberto Daponte, nado en Buenos Aires o 5 de xuño de 1923 e finado na mesma cidade o 9 de marzo de 1963, foi un piloto de carreiras arxentino.
Participou en dous Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula Un, debutou por primeira vez o 17 de xaneiro de 1954, e non anotou ningún punto de campionato. Tamén participou en varias carreiras fóra de campionato. Morreu aos 39 anos de idade, posiblemente suicidouse.
Resultado completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Lamprea de río
thumb|240px|Debuxo.
Vive en augas pouco profundas. Ten un ciclo de reprodución similar ao salmón, xa que nace nos ríos e logo vai ao mar, e cando chega o momento de procrear diríxese de novo ao río.
L. fluviatilis, posúe sete orificios branquiais, característica dos ágnatos; posúe unha aleta dorsal primaria, unha aleta dorsal secundaria e unha aleta caudal.
Distribución
A lamprea de río europeo encóntrase en augas costeiras arredor de case toda Europa desde o noroeste do Mar Mediterráneo até o norte dos lagos de Finlandia, Escocia, Noruega (Lago Mjosa), Gales (Cors Caron) e Rusia, incluíndo ríos dos Alpes. Inicialmente, en 1996, o seu estado de conservación foi cualificado case ameazado, pero desde o ano 2008 foi clasificado como de preocupación menor despois da recuperación das poboacións tras os problemas de contaminación en Europa central e occidental. Non obstante, unha avaliación para o Mar Báltico publicou en 2014 que a lamprea de río se clasificaba como case ameazada de novo.
Presa
Ao igual que a maioría das lampreas, esta especie aliméntase como un ectoparasito de peixes. Aférrase aos flancos ou as branquias dos peixes.
Taxonomía
As lampreas de río pertencen ao mesmo xénero que a lamprea de regato e crese que están moi estreitamente relacionadas. O pensamento actual suxire que as lampreas de regato e as fluviais europeas son unha especie par, o que significa que a lamprea de río representa a forma anadrómica da lamprea de regato residente. Non obstante, esta é unha área que aínda se está investigando activamente.
Ciclo reprodutivo
A lamprea de río europea ten un ciclo de reprodución similar á da do salmón. Estas migran augas arriba desde o mar até as zonas de desova en outono e inverno. A actividade de desova é maior en primavera (como a lamprea de rego) e despois da desova, os adultos morren. As larvas novas, coñecidas como ammocoetes, pasan varios anos en sedimentos brandos antes de migrar ao mar como os adultos. Crese que estes peixes pasan dous ou tres anos nos hábitats mariños antes de facer a viaxe de retorno para desovar.
Estatísticas
Como ammocoetes, é difícil a identificación destes animais máis alá de nivel de xénero (Lampetra) debido á súa similitude coas lampreas de regato. Teñen unha media de 30 cm de lonxitude na idade adulta, e algunhas poden ser considerablemente máis pequenas (20 cm), pero en calquera caso son claramente maiores que as lampreas de regato en etapa adulta (12–14 cm). Xeralmente pesan 150 g da masa, e a súa esperanza de vida máxima é aproximadamente de 10 anos.
Teolindo María Romero
Teolindo María Romero, finado en Lugo o 12 de xaneiro de 1874, foi un xornalista galego.
Traxectoria
Colaborou en Revista de Galicia e El Correo de Lugo, foi director de La Aurora del Miño e redactor de El Eco de Galicia.
Visual DialogScript
Visual DialogScript é unha linguaxe de programación para sistemas operativos Windows con interface gráfica, e que emprega as API's de Windows. Foi desenvolto orixinalmente por Julian Moss, pero na actualidade é un produto de Commercial-Research, Ltd.
Carlos Lemaur
Carlos Lemaur y Burriel, nado en Montmirail o 1 de xaneiro de 1724 e finado en Madrid o 25 de novembro de 1785 foi un enxeñeiro militar e arquitecto francés recrutado polo rei Fernando VI de España para incorporarse ás obras emprendidas polos Borbóns en España, a partir de 1750. Participou de maneira relevante en proxectos de canles navegables como as de Castela e Guadarrama, así como en camiños reais, sobre todo baixo Carlos III. Proxectou e construíu o pazo de Raxoi en Santiago de Compostela e a portada principal da catedral de Lugo. Colaborou tamén no deseño urbano de novas poboacións na Serra Morena, moi probablemente en La Carolina. Escribiu libros sobre matemáticas e astronomía e traduciu do francés ao castelán libros técnicos e científicos.
Formación e primeiros anos
Os seus pais foron Carlos Antonio Lemaur y Lemaur e Mariana de Burriel, orixinarios de Montmirail, na rexión da Champaña. Dos seus primeiros anos e da súa formación inicial coñécese pouco, mais sábese que cursou estudos militares en París dende 1740, participando nos equipos de enxeñeiros xeógrafos en Flandres e, contra 1744, graduouse como enxeñeiro, chegando a ter o grao de tenente. Da súa formación só se sabe a partir das súas propias afirmacións en documentos en que alegaba as súas capacidades.
Traslado a España
esquerda|miniatura|450px|Pazo de Raxoi A partir do ascenso de Fernando VI, as ideas da Ilustración francesa adquiriron grande interese no goberno dende onde se vía a xeografía e os recursos naturais como motores do desenvolvemento da economía española, para o que había que emprender obras que fixesen posible un proxecto nacional impulsor do progreso. O embaixador español en París, Francisco Pignatelli, moi probablemente por interese do marqués de la Ensenada, propuxo a Lemaur a súa incorporación a algúns proxectos relacionados con camiños, canais e fortificacións en España. Lemaur aceptou a condición de que lle fosen pagadas as débedas que contraera entón, o que se lle debeu conceder, pois en 1750 xa se atopaba en España.
En 1753 ocupouse do proxecto e das obras da canle de Castela, tendo serios enfrontamentos de carácter técnico e persoal con Antonio de Ulloa. En 1754, escribiu "Relación histórica del proyecto de Canales de Castilla y la ejecución del de Campos hasta hoy". Coa caída do marqués de la Ensenada, Ulloa foi despedido da obra da canle e pouco despois, en febreiro de 1755, tamén o foi Lemaur. Ese ano aparece traballando nas obras do porto de Corcubión. En 1757 pasou a Galicia, ocupándose de traballos de fortificacións dos portos así como no trazado do Camiño Real de Galicia.
En 1763, traballando nas obras do Camiño Real, descubriu tramos da vía romana que unía Brigantium e Asturica Augusta, así como restos arqueolóxicos de seis lápidas romanas que debuxou coas súas inscricións latinas. O trazado escollido por Lemaur para ese tramo do camiño fíxoo coincidir co itinerario de Antonino.
En 1774, Miguel de Múzquis, quen foi un defensor da súa obra e persoa, comunicou a Lemaur que "o rei resolvera que pasase ás novas poboacións da Serra Morena, para formar os planos das obras de rego e, en xeral a todas aquelas que conviñesen nesas colonias". Talvez desta comunicación xurda a hipótese de varios autores respecto á responsabilidade de Lemaur no trazado de polo menos a poboación de La Carolina, en Xaén.
Produción académica
En 1758 foi chamado á corte para formar parte da Sociedade de Matemáticas, que por eses anos dirixía Pedro Lucuze. Os seus traballos sobre astronomía e matemáticas foron impresos en España, e era evidente na súa práctica profesional, tanto no referente á hidroloxía e á construción como ás obras defensivas portuarias en que participou, que dominaba a materia, o que corrobora o recoñecemento de formar parte da devandita Sociedade. Ingresou na Real Sociedade Económica Matritense de Amigos do País en 1776, tendo o grao de coronel dos Reais Exércitos e enxeñeiro xefe.
Entre as súas obras máis coñecidas atópase o Tratado de Dinámica que escribiu para a Sociedade Matemática de Madrid e o Discurso sobre Astronomía o introducción al conocimiento de los fenómenos astronómicos, sus leyes, su causa y su aplicación a los usos de la vida civil, impreso en 1762. Realizou a tradución do francés da Historia de las Matemáticas, de Montucla en 1759 e escribiu o libro Elementos de Matemáticas puras, Aritmética universal, geometría elemental y trigonometría, concluído en 1762 e publicado en 1778. Outro traballo de carácter técnico foi Examen de los carros actualmente en uso en Galicia.
A canle de Guadarrama
Pouco antes de morrer, en 1785, Lemaur presentou "Relación histórica del proyecto de un canal navegable desde el río Guadarrama al Océano, pasando por Madrid, Aranjuez, y atravesando la Mancha y Sierra Morena, con la exposición del orden y método de ejecución para asegurar el éxito, y la más pronta utilidad de tan grande obra", documento que foi relevante para persuadir o rei da relevancia que tería no transporte de pedra para as numerosas obras que Carlos III emprendía en Madrid con grande intensidade eses anos. Con algúns contratempos financeiros, o Banco Nacional de San Carlos financiou a obra, polo menos nos seus inicios, cando o banco estaba dirixido por Francisco Cabarrús.
O proxecto da canle de Guadarrama, moi ambicioso para a súa época, consistía nunha canle que salvaría máis de 120 metros dende a presa de El Gasco, cunha cortina de 90 metros, unha das máis altas para ese tempo en Europa, e que descendería a Madrid conectando esa zona con Andalucía e chegando ao Mediterráneo. Os problemas financeiros fixéronse moi notables e Lemaur deixou todo o trazo e concepto fluvial concluído; porén, as condicións de financiamento e os encontróns con Cabarrús e o Banco de San Carlos levárono a unha situación desesperada. Sábese que se suicidou o 25 de novembro de 1785, deixando todo o seu traballo aos seus fillos Carlos, Francisco, Félix e Manuel, que se ocuparon de continuar a canle. Con todo, as condicións eran precarias e os recursos non fluíron, chegando os herdeiros a tomar decisións pouco ortodoxas e menos convenientes para a presa de El Gasco, como o emprego de mesturas para a argamasa do remate da cortina con arxilas cunha resistencia inadecuada, o que provocou que durante en maio de 1799 esa parte se desplomase durante unha tormenta. Finalmente a obra abandonouse.
Familia
Carlos Lemaur y Burriel e a súa dona Juana de la Muraire y Colart, casaron en España e tiveron catro fillos e unha filla: Carlos, Francisco, Manuel, Félix e Isidora Lemaur y de la Muraire. Francisco Lemaur seguiu os pasos do seu pai como enxeñeiro militar e emigrou á Habana a finais do século XVIII.
Ducado de Piacenza
O Ducado de Piacenza foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. A ocupación de Piacenza ten lugar durante a campaña expansionista levada por Axilulfo nos últimos anos do século VI; a institución do ducado (cuxa existencia puido ser comprobada polos historiadores piacentinos sobre a base da documentación antiga conservada no arquivo da catedral de Piacenza) data probabelmente deses mesmos anos.
15ª edición dos Premios Mestre Mateo
250px|miniatura|[[PALEXCO|Palexco da Coruña.]] A 15ª edición dos Premios Mestre Mateo galardoou as producións audiovisuais de Galicia de 2016 e celebrouse o 4 de marzo de 2017. Durante a cerimonia, a Academia Galega do Audiovisual presentou os Premios Mestre Mateo en 25 categorías. A cerimonia celebrouse no Palexco da Coruña. Os nomeados foron anunciados o 7 de febreiro de 2017.
Couto de Arriba
O topónimo galego Couto de Arriba pode referirse a:
15ª edición dos Premios Mestre Mateo
Premios
miniatura|dereita|150px|[[Luís Tosar, mellor actor]] miniatura|150px|[[Roberto Vilar, mellor comunicador]] Os gañadores son os que aparecen en primeiro lugar e destacados en letra grosa.
Hoe
miniatura|Hoe. Hoe pode aludir a varios pratos de comida crúa da cociña coreana. O saengseon hoe (생선회) é pescado ou marisco cru cortado finamente (parecido ao sashimi xaponés); o yukhoe (육회) é hoe feito con tenreira crúa e condimentado con salsa de soia, aceite de sésamo e viño de arroz; e o gan hoe (간회) é fígado de tenreira cru cunha salsa de aceite de sésamo e sal.
Cando a xente acaba unha comida de saengseon hoe nun restaurante, ás veces piden maeuntang (estufado de peixe picante, feito coas cabezas e a carne sobrante do pescado) con verdura variada.
Frente Popular de las Islas Canarias
O Frente Popular de las Islas Canarias (FREPIC-AWAÑAK) é un partido independentista canario de esquerdas. Fundouse en 1986 pola confluencia de pequenos partidos como a Organización para los Comunistas Canarios e o Partido Revolucionario Africano de las Islas Canarias.
Desde 1998 o FREPIC apenas realiza actividades públicas pero en xuño 2005 apareceu un anuncio na prensa canaria pagado polo FREPIC-AWAÑAC no que avogaban por un Sáhara marroquí polo que foi acusada por outros sectores independentista canarios de estar financiada polo goberno marroquí.
O Barral, Arteixo, Arteixo
O Barral é un lugar da parroquia de Arteixo no concello coruñés de Arteixo na Comarca da Coruña. Tiña 15 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 6 eran homes e 9 eran mulleres.
Abraham Pedro I Arçiwean
Abraham Pedro I Arçiwean (en Աբրահամ Պետրոս Ա. Արծիւեան, Abraham Petros A. Arçiwean (ISO 9985) ), nado en Aintab o 12 de abril de 1674 e finado no Monte Líbano o 1 de outubro de 1749, foi o 1º patriarca de Cilicia da Igrexa católica armenia dende o 26 de novembro de 1740 até o seu pasamento.
Traxectoria
Naceu en Aintab, hoxe chamada Gaziantep]], en Turquía. Formado na escola do misioneiro Melkon Tazbazian, logo de ser ordenado sacerdote comezou o seu ministerio en Cilicia. Co apoio do coadxutor Pedro II de Alepo, favorable á unión con Roma, foi elixido bispo de Alepo en 1710, e consagrado polo mesmo Pedro II. Traballou fortemente para achegar a moitos armenios, o que lle valeu a inimizade dos armenios gregorianos.
En 1714 foi condenado a galeras xunto con Tazbazian por propagar a idea da unión con Roma, logo de que varios católicos armenios elixiran a Tazbazian como patriarca. Logo de ser liberado, estivo na cadea na illa de Aruad entre 1719 e 1721, cando foi novamente liberado coa condición de non volver a Alepo. Marchou ao Líbano, onde foi acollido polos maronitas e polo seu patriarca Xosé V, e participou na fundación do mosteiro do Santísimo Salvador da Orde dos Antonianos Armenios en Kraim-Rusta, onde residiu e permaneceu até 1739; dende alí comunicábase cos seus seguidores, animándolles a perseverar, e dirixía a diocese por medio do seu vigairo Yakob Yovsepean. Atraeu a moitos armenios dende Siria e outras rexións, entre eles aos bispos Estevo de Damasco e Serxio de Xerusalén. O propio patriarca maronita Xosé V permitiu aos católicos armenios celebrar a misa nas igrexas maronitas e celebrar os demais sacramentos, o que certificou o 18 de novembro de 1733:
Os bispos armenios que vivían no Líbano empregaban a mesma vestimenta clerical que os prelados maronitas, e tamén as mesmas vestimentas litúrxicas. O mesmo Arçiwean participou no concilio maronita de 1736, asinando as actas do mesmo xunto aos outros prelados.
En 1738 as autoridades permitiron aos católicos armenios de Alepo ter unha igrexa propia, e tempo despois lles autorizaron a volta do seu bispo. En 1739 Arçiwean volveu á súa diocese, onde consagrou xunto a dous bispos melquitas tres novos bispos católicos armenios, entre eles o mesmo Yosevpean. Logo da morte de Lucas I, o 26 de novembro de 1740 foi elixido catholicos de Cilicia. Abraham I viaxou a Roma, onde o papa Bieito XIV lle recibiu afectuosamente, concedéndolle o palio confirmándoo co título de "Catholicos-Patriarca de Cilicia" o 8 de decembro de 1742, dándolle xurisdición sobre os católicos armenios de Cilicia e Armenia Menor. Neste momento adoptou como segundo nome "Pedro", tradición mantida dende entón polos seus sucesores. A súa elección foi resistida por unha parte do clero armenio que, aproveitando o seu viaxe a Roma, elixiu como catholicos a Miguel I.
Por mor da oposición en Alepo, Abraham volveu ao Líbano, residindo no convento de Kraim. Finou no Monte Líbano o 1 de outubro de 1749.
Mortal Kombat (videoxogo)
Mortal Kombat (MK) lanzouse para Arcade en 1992. É o primeiro xogo da saga caracterizada polo contido violento. A diferenza doutros xogos do xénero, o sistema de bloqueo facíase premendo un botón especial en lugar de manter o control na dirección oposta ó rival. Conta con outros 4 botóns, 2 para patadas e 2 para golpes ambos altos e baixos.
No seu momento atraeu moito polos seus gráficos dixitalizados, pois, cada loitador era un actor de carne e óso, só que capturaran dixitalmente seus movementos e foron impostos no xogo.
Argumento
Nunha illa chinesa, afastada da civilización, os loitadores reúnense para celebrar o torneo coñecido como Mortal Kombat.
Este Torneo é a representación do conflito entre a Terra, contra o Outworld, que é reinado por un cruel emperador chamado Shao Kahn. Se o emperador gañase dez veces consecutivas podería entrar ó Reino da Terra e conquistalo. Para isto un mago nado na terra chamado Shang Tsung, otorgoulle as nove vitorias anteriores, pero un monxe Shaolin chamado Kung Lao venceuno e foi declarado campión do Torneo.
No seguinte Torneo Shang Tsung regresou cun guerreiro Shokan, metade home e metade dragón, chamado Goro, quen derrotou a Kung Lao provocando que o feiticeiro absorbera a súa alma. Así ámbolos dous corromperon o Torneo por 500 anos, logrando nove vitorias ó seu favor.
Fonte de Tras, A Azúmara, Castro de Rei
Fonte de Tras é un lugar da parroquia da Azúmara no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña tres habitantes (dous homes e unha muller).
Mortal Kombat (videoxogo)
Argumento
Os loitadores do torneo son os seguintes:
Eirexe, Gondel, Pol
Eirexe é un lugar da parroquia de Gondel, no concello de Pol, na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 15 habitantes (8 homes e 7 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
O Campo, Arteixo, Arteixo
O Campo é un lugar da parroquia de Arteixo no concello coruñés de Arteixo na Comarca da Coruña. Non tiña habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
O Carballal, Pol, Pol
O Carballal é un lugar da parroquia de Pol, no concello de Pol, na comarca de Meira. Segundo o IGE en 2013 tiña tres habitantes (tres homes).
Parroquias de Pol
🇵🇱
Francisco Romero Robledo
260px|miniatura|Francisco Romero Robledo, [[1904. Óleo sobre lenzo de Ignacio Pinazo Camarlench. Conservado no Congreso dos Deputados.]] Francisco Romero Robledo, nado en Antequera o 8 de marzo de 1838 e finado en Madrid o 3 de marzo de 1906, foi un avogado e político español.
Traxectoria
Licenciado en Dereito en 1862, nese mesmo ano obtivo a súa primeira acta de deputado pola Unión Liberal representando a Málaga mantendo este escano ata 1866. Participou activamente na Revolución de 1868 que destronou a Isabel II formando parte da Xunta revolucionaria de Madrid. Pasou a militar no Partido Constitucional de Sagasta co que concorreu, obtendo escano pola circunscrición de Málaga, nas eleccións de 1869 a 1872 e chegou a ser nomeado subsecretario de Gobernación en 1871 e ministro de Fomento entre o 20 de febreiro e o 26 de maio de 1872.
Coa proclamación, en 1873, da I República, volveu ser elixido deputado nesta ocasión por León e situouse entre os detractores do réxime republicano, acercándose politicamente a Cánovas e á súa idea de lograr a restauración borbónica. Lograda esta, continuou sendo elixido deputado ata as eleccións de 1898, e foi ministro de Gobernación en tres ocasións: entre o 31 de decembro de 1874 e o 7 de marzo de 1879 nos gobernos que presidiron sucesivamente Cánovas e Soler; entre o 9 de decembro de 1879 e o 8 de febreiro de 1881 e entre o 18 de xaneiro de 1884 e o 13 de xullo de 1885 en gabinetes tamén presididos por Antonio Cánovas.
A cesión do poder aos liberais que se acordou entre Sagasta e Cánovas no Pacto do Pardo logo da morte de Afonso XII, provocou a súa ruptura con Cánovas e o achegamento ao xeneral José López Domínguez con quen formou en 1886 o Partido Liberal-Reformista, pero retornou ás filas do Partido Conservador en 1890, iniciando unha nova etapa na que ocupou as carteiras ministeriais de Ultramar, entre o 23 de novembro de 1891 e o 11 de decembro de 1892, e de Graza e Xustiza, entre o 23 de marzo e o 14 de decembro de 1895, en ambos casos baixo a presidencia de Cánovas.
Á morte de Cánovas en 1897 foi incapaz de facerse co liderado do partido polo que creou a súa propia facción, coñecida como "romerista", chegando a presidir o Congreso entre 1903 e 1905, período no que tivo que facer fronte ata a tres votos de censura.
Agra, Reboredo, Oza-Cesuras
Agra é un lugar da parroquia de Reboredo no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Tiña 70 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 37 homes e 33 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 71 habitantes.
Toponimia
O topónimo provén do latín, e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.
Variábel
Unha variábel, ou variable, é un símbolo que representa un elemento ou cousa non especificada dun conxunto dado. Dito conxunto denomínase conxunto universal da variábel, universo ou variar da variábel, e cada elemento do conxunto é un valor da variábel.
Sexa x unha variábel cuxo universo é o conxunto {1,3,5,7,9,11,13}; entón x pode ter calquera destes valores: 1,3,5,7,9,11,13. Noutras palabras, x pode reemprazarse por calquera enteiro positivo impar menor que 14. Por esta razón, adoito dise que unha variábel é un reemprazo de calquera elemento do seu universo.
Unha variábel é un elemento dunha fórmula, proposición ou algoritmo que pode adquirir, ou ser substituído por, un valor calquera (sempre dentro do seu universo). Os valores que unha variábel é capaz de recibir poden estar definidos dentro dun rango, e/ou estar limitados por razóns ou condicións de pertenza, ao universo que lles corresponde (nestes casos, o universo da variábel pasa a ser un subconxunto dun universo maior, o que tería sen as restricións).
En moitos usos, o contrario dunha variábel é unha constante. Tamén pode considerarse ás constantes como un caso particular de variábeis, cun universo unitario (cun só elemento), xa que só poden ter un valor, e non poden modificalo.
Los Angeles Angels
Os Los Angeles Angels son un equipo de béisbol con sede en Anaheim (California, Estados Unidos), que actualmente xoga na División Oeste da Liga Americana de Béisbol (MLB). Os Angels gañaron as World Series en 2002.
Juan Ginés Sánchez Romero
Juan Ginés Sánchez Romero, nado o 15 de maio de 1972 en Aldaia (Valencia) é un exfutbolista que xogaba na demarcación de dianteiro centro, que destacaba polo seu oportunismo.
Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do Valencia CF, debutou co primeiro equipo na tempada 1992/93. Para ter a oportunidade de xogar máis minutos marchou cedido ao RCD Mallorca na Segunda División, onde completou unha gran tempada. O que non lle valeu para ter un sitio no Valencia pero si para que o Celta de Vigo o fichase como parte do traspaso do defensa Xurxo Otero ao Valencia.
Militou no Celta cinco tempadas a moi bo nivel, sobre todo a última na que disputou a Copa da UEFA e anotou 13 goles en Liga, o que lle valeu a convocatoria para disputar un encontro amigábel coa Selección de fútbol de España e que o Valencia o fichase por un traspaso millonario.
No Valencia comezou contando coa confianza do técnico, Héctor Cuper. Foi un home importante no segundo subcampionato da Copa de Europa consecutivo no ano 2001, ao anotar dous goles nas semifinais ante o Leeds United que foron decisivos. Tamén se proclamou campión da Copa da UEFA no ano 2004 e dúas veces campión de Liga (2001/02 e 2003/04).
Coa chegada de Rafael Benítez foi perdendo protagonismo ata que volveu a Vigo na tempada 2004/05 buscando minutos, o Celta acababa de descender a Segunda División e Sánchez colaborou ao ascenso con cinco goles. A tempada seguinte foi a última do xogador como profesional.
No verán de 2011 volve ao organigrama do Valencia, formando parte da estrutura de captación e secretaría técnica da Escola do club.
Ao mesmo tempo xoga cos veteranos do Valencia CF e participa na Liga de Fútbol Indoor co mesmo club.
Soluto
Denomínase soluto á substancia normalmente minoritaria (aínda que existen excepcións) nunha solución, substancia que se encontra disolvida nun determinado disolvente. Na linguaxe común tamén se a coñece como a substancia que se disolve, polo que pode encontrarse nun estado de agregación diferente ao comezo do proceso de disolución.
O máis habitual é que se trate dun sólido nun disolvente líquido (ver disolución), o que orixina unha solución líquida. Unha das características máis significativas dunha solución adoita ser a súa concentración de soluto, é dicir, a medida da cantidade de soluto contida nela.
Outra característica a considerar é a facilidade para disolverse, ou solubilidade, que poida presentar nun disolvente determinado. A solubilidade dun composto químico depende en gran medida da súa estrutura molecular. En xeral, os compostos iónicos e os moleculares polares son solúbeis en disolventes polares, como a auga ou o etanol e, os compostos moleculares apolares, en disolventes apolares como o hexano, o éter ou o tetracloruro de carbono.
A Fonte do Val, A Azúmara, Castro de Rei
A Fonte do Val é un lugar da parroquia da Azúmara no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña seis habitantes (catro homes e dúas mulleres).
The Yardbirds
The Yardbirds é un grupo de blues-rock inglés fundado na década dos 60. O seu estilo estaba orientado cara ao blues que estaban facendo os músicos norteamericanos. Nel militaron algúns dos mellores guitarristas da historia da música, como Eric Clapton, Jeff Beck e Jimmy Page.