cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mariia Spiridonova
Exilio siberiano
Ao comezo, as presas foron encerradas na prisión de Akatui, onde se encontraban destacados membros do partido como Grigori Gershuni. En febreiro de 1907, as autoridades decidiron trasladalas a Máltsev, outro dos cárceres do complexo. Na remota prisión de Máltsev, as presas —unhas setenta— non tiñan que realizar traballos forzados senón simplemente aguantar o continuo illamento e falta de acontecementos do lugar. Este cárcere foi onde as autoridades encerraron todas as mulleres deportadas a Siberia entre 1907 e 1911, a maioría socialrevolucionarias. Spiridonova formou xunto con outras mozas terroristas deportadas unha comuna na que compartían tanto as tarefas diarias como as posesións, adicábanse a formarse na teoría socialista e a instruírse en xeral. A maioría delas uniuse logo da súa liberación en 1917 á corrente esquerdista do Partido Social-Revolucionario (PSR).
Pasou catro anos nesta prisión onde o Goberno confinaba as terroristas. Trasladada axiña ao edificio da prisión reservado ás presas con problemas de saúde —o cárcere non estaba ben illado, o que prexudicaba as que caían enfermas—, pasou neste toda a súa condena, con escaso contacto coas novas presas. Continuamente enferma e con períodos de depresión, apenas participou nas actividades organizadas polas súas compañeiras de cativerio. O 27 de abril de 1911, foi trasladada xunto co resto de presas políticas de novo a Akatúi, por decisión do novo alcaide do complexo, decidido a extremar a seguridade ante os continuos plans de fuga. En Akatúi Spiridonova seguiu vivindo nunha cela separada do resto de presas debido á súa mala saúde, atendida por Aleksandra Izmailovich.
Ao estalar a primeira guerra mundial en 1914, adoptou unha posición internacionalista, oposta á contenda.
O período interrevolucionario
Converteuse axiña nun dos principais representantes da corrente máis esquerdista do Partido Social-Revolucionario (PSR), xunto con Mark Natansón, Borís Kamkov, Prosh Proshian ou Andrei Kolegaiev. Dentro desta sección do partido, representaba os exiliados de Siberia, cuxo extremismo non se moderara durante as súas condenas. Icona revolucionaria da esquerda do PSR como Catalina Breshko-Breshkovskaia o era da dereita do mesmo, aínda que máis popular, foi o paladín dos que se opuñan a continuar a guerra mundial e desexaban acabar con calquera vestixio da autocracia tsarista. Era considerada unha persoa intelixente e valente, mais xa durante o período revolucionario amosaba signos de esgotamento e escasa habilidade para escoller colaboradores. O seu pasado revolucionario, as torturas sufridas e o seu pasado terrorista protexérona, con todo, das críticas dos seus adversarios. Máis consumada axitadora e símbolo moral que hábil política, inspiraba e convencía polo seu exemplo persoal e a súa firme fe case relixiosa na capacidade da persoa para levar a cabo unha profunda reforma moral e social.
Opúxose con gran vehemencia á restauración da pena de morte para os soldados, aprobada polo Goberno provisional. A súa severa crítica da medida reflectiuse en diversos artigos publicados no xornal Nas Put (O noso camiño), do que era a redactora e que expresaba as posicións da corrente esquerdista do PSR. Considérase que a época das súas protestas contra esta medida gobernamental data o comezo do traspaso das simpatías da maioría dos soldados do PSR ao futuro Partido Socialrevolucionario de Esquerda (PSRE) e ao Partido Bolxevique. Nesta época, comezou a criticar publicamente a coalición gobernamental que agrupaba socialistas e liberais e que incluía ministros socialrevolucionarios como Víctor Chernov. Mentres a dirección moderada do partido avogaba por manter a revolución limitada á política e por non emprender mudanzas sociais, Spiridonova, do mesmo xeito que a corrente máis esquerdista dos socialrevolucionarios, propugnaba unha gran transformación social. Con este fin adicou as acendidas arengas que pronunciou frecuentemente durante o período revolucionario e que tiveron grande importancia na radicalización da poboación na capital.
Durante a Conferencia Democrática, celebrada logo do fracasado golpe de Kornílov, representou de novo a á esquerda do PSR, oposta rotundamente á continuación dos Gobernos de coalición coa burguesía, a diferenza do centro e a dereita da formación, que lograron que Kerenskii puidese pactar un novo gabinete co Partido Constitucional Democrático. Trala fracasada tentativa do xeneral Kornílov de tomar o poder, comezou a vituperar máis intensamente o Goberno e a dirección do partido, personificada en Chernov. Hábil oradora, converteuse axiña na alma da corrente esquerdista do partido, que pronto se escindiría do PSR. Xunto con Borís Kamkov, converteuse en vicepresidenta do comité socialrevolucionario de Petrogrado, controlado polos esquerdistas do partido. A pesar do seu rexeitamento ás conclusións da Conferencia Democrática, foi unha das delegadas dos socialrevolucionarios de esquerda no Preparlamento, a cuxas sesións asistiu como representante dos soviets de campesiños.
A Revolución de Outubro, a coalición de goberno e a Asemblea constituínte
miniatura|Mariya Spiridonova durante o período revolucionario. A Revolución de Outubro forzou a escisión de parte da á esquerda do PSR, formada polos expulsados por non retirarse do II Congreso dos Soviets, simultáneo coa toma do poder polos bolxeviques, e por aquilo considerados polo comité central do PSR como colaboradores do golpe de Estado. Spiridonova, como a maioría da corrente esquerdista do partido, aprobou as accións dos bolxeviques. Á ruptura seguiuna unha dura rivalidade entre ambas as formacións, que incluíu unha campaña de difamación do PSR cara ás principais figuras do PSRE, facilitada polo descubrimento de que Peter Dekonski, un protexido de Spiridonova, fora un antigo membro da Okhrana. O escándalo pola colaboración de Dekonski coa policía tsarista limitou a intervención política de Spiridonova nas semanas previas á toma do poder polos bolxeviques. Spiridonova, nomeada polo partido para investigar as acusacións, tratara de favorecelo, a pesar dos documentos que as probaban. Pasou un mes no sur de Rusia, visitando diversas localidades nas que residira Dekonski e acudiu á capital unicamente para asistir ao II Congreso dos Soviets, simultáneo coa Revolución de Outubro. Membro da presidencia do congreso, participou na abolición da pena de morte aos desertores, restaurada antes por Kerenskii, unha das mocións aprobadas nas sesións. Clausurado o congreso, regresou ao sur.
Inicialmente, Spiridonova avogou pola formación dun Goberno socialista de coalición mais, cando isto se mostrou imposible, defendeu con ardor a coalición entre o PSRE e os bolxeviques. Nesta época, mantivo numerosas reunións con Lenin, quen tratou de convencela para que outorgase o seu influente apoio ao novo Goberno, frecuentemente con éxito. Foi a principal representante do partido nas negociacións cos bolxeviques que culminaron coa formación dun Goberno de coalición entre as dúas formacións.
Spiridonova converteuse nun dos dirixentes máis destacados do Partido Socialrevolucionario de Esquerda (PSRE) en 1917. Nas eleccións do comité central, foi a segunda candidata con máis votos favorables xunto con Boris Kamkov, superada soamente por Mark Natanson. O PSRE en teoría compartía o programa bolxevique da ditadura do proletariado, mais era moi remiso a seguir as brutais tácticas dos bolxeviques. Os seus membros non se opuñan, con todo, á aplicación de medidas represivas e compartían con aqueles a convicción de que era necesario un período de ditadura durante a transición ao socialismo. Spiridonova, como outros dirixentes do partido, avogaba por unha ditadura democrática, exercida pola maioría da poboación a través dos soviets elixidos democraticamente. Contrarios a compartir o poder coa burguesía, consideraban innecesaria a reunión da Asemblea constituínte, cuxas tarefas crían xa realizadas polo Sovnarkom. Proclamaban ser o partido do campesiñado ruso. Un asunto no que disentían cos seus socios de goberno era o da propiedade da terra: os bolxeviques desexaban outorgar a súa posesión ao Estado e establecer unha economía centralizada, que favorecese o proletariado urbano; os socialrevolucionarios preferían que as comunidades rurais fosen as donas da terra confiscada polo decreto do Segundo Congreso dos Soviets. En opinión dos bolxeviques, esta formulación era pequenoburguesa, pero aceptárono para non se enfrontaren ao groso do campesiñado ruso.
miniatura|esquerda|Spiridonova, rodeada de delegados campesiños da conferencia previa ao II Congreso de Consellos Campesiños, a finais de 1917. Foi nomeada presidenta da conferencia previa ao II Congreso de Consellos Campesiños, que comezou o na capital. A conferencia e o posterior congreso serviron de escenario para o enfrontamento do PSR e o PSRE polo control dos consellos campesiños e do campesiñado en xeral. O obxectivo da conferencia, que pronto se converteu en congreso extraordinario, era arrebatar o control do CEC campesiño ao PSR, que o controlaba dende a primavera. A loita personalizouse na oposición entre Spiridonova, candidata á presidencia do Congreso polo PSRI, e o seu antigo mentor político, o socialrevolucionario da corrente de centroesquerda Víctor Chernov. Spiridonova resultou primeiro elixida por escasa marxe e a continuación derrotada. O Congreso resultou extremadamente tumultuoso: o PSRE recibiu en xeral o apoio dos soldados de orixe campesiña e o PSR o dos delegados provenientes do campo. O, dividiuse finalmente en dúas asembleas rivais. Spiridonova presidiu a parte apoiada polo PSRE e os bolxeviques. Os seus intentos de unir os delegados en favor do PSRE fracasaron. A pesar da súa eminencia, non obtivo cargo ningún no Goberno e as súas intervencións no CEC foron escasas; a súa relevancia debíase máis á inspiración que causaba que a que dirixira de xeito efectiva o novo partido.
O, foi a primeira oradora que no Instituto Smolny deu a benvida aos delegados campesiños que acudían a celebrar a unión do CEC campesiño co de obreiros e soldados, acabada de acordar por bolxeviques e socialrevolucionarios e á que se mostrara favorable. O, tras criticar duramente os bolxeviques por teren disolta a Duma municipal da capital sen o consentimento do Comité Executivo Central Panruso (CEC ou VTsIK en ruso), anunciou a disposición do seu partido a entrar no Goberno. Foi elixida como presidenta honoraria do primeiro congreso do PSRE, que comezou o Enfrascada nas sesións, primeiro do congreso extraordinario campesiño, e despois no ordinario que comezou inmediatamente despois da clausura do anterior, apenas asistiu aos debates do congreso do partido.
Trala entrada do PSRE no Goberno e o nomeamento de Isaac Steinberg, membro do partido, como comisario de Xustiza, Spiridonova exixiu a voladura da Fortaleza de Pedro e Paulo en Petrogrado, sen éxito. Unha vez no Goberno, o decidiu acabar coa dualidade nos consellos de campesiños que, dende a división do II Congreso, contaban con dous comités executivos rivais. Aproveitando o final do congreso formado polos partidarios do PSR, ordenou a disolución do seu comité pola forza e tomou o control total da organización de consellos campesiños. Negouse a pactar un acordo entre os dous partidos que permitiran resolver os desacordos entre ambos nun novo congreso. A pesar de debilitar o PSR, estas manobras non lograron conseguir completamente para o PSRR o apoio perdido por aquel.
Ruptura e enfrontamento cos bolxeviques
A pesar de ter defendido orixinalmente a colaboración cos bolxeviques e a entrada do partido no Goberno, foi, xunto cos seus compañeiros Steinberg, o ministro de Xustiza, e Karelin, unha das críticas máis severas da represión arbitraria dos bolxeviques. Partidaria da represión da oposición política a pesar da súa denuncia anterior de medidas similares do Goberno provisional como lle recriminaron os seus antigos correlixionarios socialrevolucionarios, opúxose ao terror.
O PSRE opúxose ao Tratado de Brest-Litovsk e Spiridonova e o partido romperon cos bolxeviques por este asunto, a pesar da oposición inicial daquela á separación. En efecto, Spiridonova fora unha das escasas figuras do partido en defender a posición de Lenin de firmar unha paz inmediata cos Imperios Centrais. Coñecedora da fartura campesiña pola contenda, coincidía con Lenin en que a sinatura da paz era necesaria. Elixida polo partido para formar parte da presidencia colexiada do cuarto congreso soviético no que se debateu a conveniencia de aceptar o tratado cos imperios, non desempeñou nel papel relevante ningún; as principais intervencións foron as dos dirixentes contrarios a aceptaren o tratado. Non obstante, nas votacións do CEC mostrouse en contra do tratado para manter a unidade do partido: ningún dos representantes do PSRE votou a favor do documento. Opúxose a que os representantes do partido abandonasen os seus postos gobernamentais, sen éxito: o segundo congreso do partido, celebrado a finais de abril de 1918, aprobou a retirada do Goberno, aínda que non do Comité Executivo Central Panruso (CEC ou VTsIK en ruso). Segundo Spiridonova, a retirada do Goberno fora un erro ao poñer en perigo a aplicación da socialización da terra, aínda por aplicar a pesar de ter sido aprobada formalmente. Para contrarrestar os posibles efectos perniciosos do tratado para a revolución, chamou á formación de destacamentos armados nas zonas rurais para vixiar as actividades dos capitalistas e dos alemáns. Formou parte da minoría que avogou por regresar ao Goberno e apoiar o tratado de paz no segundo congreso do partido, celebrado en abril, onde esta posición foi de novo derrotada. Aínda así, defendeu ata maio a coalición cos bolxeviques, como o resto de dirixentes da minoría. Membro da presidencia do VTsIK xurdido do Congreso dos Soviets, apenas participou nas sesións ás que asistiu, aínda que foi a dirixente do PSRE que acudiu a un maior número delas.
A tolerancia cara ás actividades dos socialrevolucionarios de esquerda no campo, segundo Spiridonova, acabou a mediados de marzo de 1918, coincidindo coa dimisión dos comisarios do PSRE do Goberno soviético. A partir de entón, os bolxeviques trataron de estrangular financeiramente a sección dirixida por Spiridonova. En parte isto debeuse ás actividades subversivas levadas a cabo polo PSRE a través da sección campesiña do CEC en contra do Tratado de paz, admitidas pola propia Spiridonova. Esta abstívose de criticar as medidas gobernamentais contra o control obreiro da industria ou o sometemento ás esixencias alemás, ao contrario que outros dirixentes do partido e dos comunistas de esquerda. A súa actitude mudou en xuño, cando os bolxeviques comezaron a alterar a política agraria; a ruptura cos antigos aliados non foi doada para Spiridonova.
O comezo das requisicións de alimentos (prodrazviorstka) no campo por parte das brigadas enviadas dende as cidades para paliar a grave escaseza de alimentos debida ás concesións aos Imperios Centrais, que empezaron a principios de xuño, levaron ao empeoramento das relacións entre os dous partidos e á queixa de Spiridonova ante o CEC polas brutalidades cometidas polos destacamentos cos campesiños. O 18 de xuño, criticou abertamente o Tratado de paz, as cesións territoriais que conlevara e chamou a un alzamento nacional contra os ocupantes, abandonando así a súa posición anterior e adoptando a da corrente moderada do PSRE.
A pesar do desexo de separación dos soviets dalgúns membros da formación, Spiridonova e a dirección optaron por reclamar no seu lugar a convocatoria dun novo congreso conxunto, o quinto, para tratar de obrigar o Goberno a abandonar os seus excesos no campo e cambiar a súa política exterior. A relación entre Spiridonova e Lenin, relativamente boa nos meses que seguiran á revolución, empeorou notablemente co agravamento da situación no agro, causado tanto polas requisicións gobernamentais como polas concesións aos Imperios Centrais. Como presidenta da sección campesiña do CEC, Spiridonova coñecía ben a grave situación nas zonas rurais.
Novamente por métodos fraudulentos, o partido de Lenin asegurouse unha ampla maioría no V Congreso dos Soviets, que se desenvolveu con gran tensión: Trotski ameazou indirectamente o PSRE pola súa oposición á paz con Alemaña, mentres o propio Lenin animaba os socialrevolucionarios a abandonar o congreso. Frustrado o obxectivo do PSRE de acadar a maioría no congreso e utilizalo para modificar as políticas gobernamentais —a formación crecera en apoios durante a primavera polo descontento popular cos bolxeviques—, o partido optou por tratar de facelo mediante o terrorismo, método con gran tradición entre os socialrevolucionarios, asasinando o embaixador alemán. Spiridonova presidiu a reunión do comité central do 24 de xuño que aprobou os atentados contra os principais funcionarios alemáns co fin de acabar co Tratado de paz. Segundo os socialrevolucionarios de esquerda, os atentados debían poñer fin á paz entre Rusia e Alemaña e favorecer o estalido da revolución mundial; non era un intento de derrocar os bolxeviques, senón de forzalos a cambiar de política. Confirmado a fraude bolxevique na elección de delegados ao congreso na súa apertura o 4 de xullo, que impedía poñer fin ás medidas que o PSRE rexeitaba no campo, Spiridonova e o resto da dirección da formación decidiu aplicar as medidas aprobadas días antes na reunión do comité central. Na súa intervención do 5 de xullo, vituperou acerbamente o Goberno e a súa política agraria que, afirmou, afastaría o campesiñado do modelo soviético.
Spiridonova apoiou o asasinato do embaixador alemán Mirbach durante o denominado «alzamento socialrevolucionario», levado a cabo co propósito non de arrebatar o poder ao partido de Lenin, senón de forzar o Goberno a retomar os combates contra Alemaña. As esperanzas do PSRE de desencadear un ataque alemán, conseguir o apoio dos comunistas de esquerda e de provocar o estalido da revolución en Europa resultaron equivocadas. Lenin conseguiu calmar os alemáns, os comunistas de esquerda mantivéronse fieis ao partido e non se desatou revolución algunha en Europa occidental. Polo contrario, o Goberno empregou o incidente para desbaratar o poder crecente do PSRE, presentando o atentado como un ataque ao sistema soviético de goberno.
Achábase na sede da Cheka de Moscova co comité central cando Feliks Dzerzhinskii acudiu a arrestar os asasinos do embaixador e foi á súa vez detido polos soldados partidarios do PSRE. Detida o mesmo día en que acudía ao Teatro Bolshoi a explicar a actuación do comité central do PSRE aos delegados do partido ao V Congreso dos Soviets e a presentar unha carta pública xustificando a acción ao comité central bolxevique, foi confinada no Kremlin de Moscova ata finais de novembro. Foi unha dos únicos tres delegados do congreso soviético que pasaron máis de tres días en prisión logo do arresto da delegación o 6 de xullo. Cun xesto moi propio, asumiu toda a responsabilidade polo asasinato do embaixador alemán. A sección campesiña do CEC quedou disolta. Xulgada en segredo a finais de novembro, a pesar da súa esperanza de poder empregar un xuízo público para defender as súas accións, foi condenada a un ano de prisión, mais foi amnistiada ao día seguinte (2 de novembro) a petición da presidencia do CEC. Nunca volveu desfrutar, non obstante, da liberdade da que gozara entre marzo de 1917 e xullo de 1918.
Hostigamento e arrestos
Durante uns meses trala súa liberación a finais de novembro de 1918, volveu á axitación política, unha das escasas figuras do partido opostas decididamente a calquera cooperación cos comunistas. A diferenza dela, a maioría dos dirixentes máis radicais do partido, entre os que se contara durante a primavera, acabaron ingresando no partido de Lenin. Vixiada pola Cheka, os informes desta testemuñan a veneración da súa figura nos círculos do partido, convertida en símbolo da opresión bolxevique. Nos seus numerosos discursos durante estes meses, atacou con vehemencia as medidas internas e externas gobernamentais, que tachou de traizón á revolución. Convencida de que os comunistas non poderían manterse no poder por moito tempo, rexeitou, con todo, o terrorismo da corrente máis esquerdista do partido e continuou defendendo o sistema soviético de goberno. En decembro, os restos do partido aprobaron unha resolución que se considera inspirada na súa posición política: chamamento a un alzamento campesiño que acabase coa ditadura bolxevique, eliminación do Sovnarkom —substituído nos seus labores de goberno por un comité executivo central soviético democrático—, abolición da Cheka e dos comités de campesiños pobres e fin das requisicións no agro.
As críticas de Spiridonova foron mal recibidas polo Goberno, enfrascado na guerra civil; a Cheka ficou encargada de vixiala estreitamente e Dzerzhinskii expresou as súas sospeitas de que puidese estar involucrada nun plan para asasinar a Lenin. En febreiro de 1919, criticou duramente o Exército Vermello nun discurso nunha gran fábrica metalúrxica moscovita: o novo exército, na súa opinión, estaba dominado polos antigos oficiais tsaristas e outros contrarrevolucionarios e servía para someter ao pobo aos comunistas, a diferenza do ideal socialista baseado en milicias populares. Arrestada de novo ese mesmo mes en Moscova, foi xulgada o día 24. Bujarin foi a única testemuña do xuízo, ao que non se permitiu asistir á acusada; declarada tola e culpable de actividades contrarrevolucionarias polas súas críticas ao Goberno, foi condenada a pasar un ano nun sanatorio. En lugar disto, foi encerrada nunha estreita cela improvisada nuns cuarteis do Kremlin, onde a súa saúde se resentiu gravemente. Dende a prisión escribiu ao IV Congreso do PSRE para admitir o grande erro que fora o asasinato do embaixador alemán, do que o comité central non prevera as consecuencias. Logrou escapar o 2 de abril grazas á axuda dos seus propios gardiáns e do partido, preocupado pola súa delicada saúde. Os meses entre a súa fuga e o seu novo arresto o 26 de outubro de 1920 foron os últimos de relativa liberdade. Viviu clandestinamente en Moscova con nome falso, Pelaguéia Semiónovna Onúfrieva, facéndose pasar por unha campesiña de provincias. A pesar da súa mala saúde, participou en numerosas reunións do partido e adicouse á escritura. Cando foi detida encontrábase prostrada na cama, enferma de tifo e con problemas mentais. Mantívoselle en arresto domiciliario durante un mes e a continuación foi trasladada a unha enfermaría dependente da Cheka, e máis tarde a unha cadea psiquiátrica, en xuño de 1921. Temíase pola súa saúde mental. En todo momento acompañouna o seu fiel Izmailóvich, que xa a atendera durante o seu exilio anterior á revolución.
En xullo de 1921, o Goberno rexeitou poñela en liberdade ou deportala por temor ao seu prestixio, a pesar das peticións de delegadas dun congreso feminino que se celebrou en Moscova. Foi liberada finalmente o 18 de novembro, coa condición de que abandonase toda actividade política, limitación que cumpriu. O PSRE encontrábase xa practicamente desbaratado en 1922 e desapareceu como organización de masas nos dous anos seguintes.
Conscientes da intensificación das purgas estalinistas, os exiliados socialrevolucionarios crían equivocamente que só afectaban aos comunistas. Polo contrario, Yezhov acusouna de dirixir desde Ufa unha conspiración contrarrevolucionaria. O 8 de febreiro de 1937, todos os inquilinos do piso que compartían foron detidos por sorpresa por axentes da seguridade do Estado, a NKVD. As autoridades acusáronos de tratar de unificar a todos os antigos grupos de oposición e atentar contra a dirección da república autónoma. Esta detención resultou a definitiva: non volveu recobrar a liberdade.
Encerrada en illamento durante seis meses nunha cadea local, un axente da policía secreta coñecido polo seu sadismo tratou de que confesase. Dos catro detidos, só o seu marido asinou unha confesión. Tratando de salvar os seus compañeiros mediante o seu sacrificio persoal e a intercesión das principais autoridades, Spiridonova solicitou e obtivo o traslado a Moscova. Durante os seguintes tres meses na capital, mudou sete veces de prisión. Torturada de novo e tendo desesperado de poder entrevistarse con personaxes importantes para explicar o seu caso, en novembro encontrábase convencida da súa inminente execución.
Morte
En novembro dirixiu un escrito ao departamento do GPU encargado do seu caso no que rexeitaba os cargos que se lle fixeran. Acusada de planear un levantamento campesiño entre outros cargos, Spiridonova foi condenada a vinte e cinco anos de prisión polo Colexio Militar da Corte Suprema da URSS o. Na curta sesión a porta pechada, volveu rexeitar todos os cargos. A sentenza incluía ademais a confiscación dos seus bens e a perda de dereitos políticos durante cinco anos a partir da fin da condena de prisión. Nun principio, foi encarcerada en Yaroslavl e logo en Vladímir, pero máis tarde foi trasladada a Oriol. Despois dunha folga de fame, foi mantida en illamento na prisión de Oriol. Para aquela xa estaba case completamente xorda.
Xunto con outros 154 prisioneiros políticos (entre eles Christian Rakovski e Olga Kámeneva), Mariya Spiridonova foi executada nas aforas de Oriol o 11 de setembro de 1941, pouco antes da chegada das tropas nazis durante a Operación Barbarossa. O día 5, cando as unidades alemás se encontraban xa preto da cidade, Lavrenti Beria ordenara a redacción dunha lista de prisioneiros políticos aos que axustizar antes da súa caída; a suxestión recibiu o apoio de Stalin ao día seguinte. Mentres se evacuaba aos presos comúns entre o fogo alemán, os presos políticos foron reunidos nunha cela, léuselles a condena e foron trasladados ao próximo bosque de Medvédev. Un grupo especial do NKVD fusilouno e replantáronse as árbores que se arrincaran para disimular as fosas co cadáveres. A cidade caeu en mans dos alemáns pouco despois, o 3 de outubro.
En 1958, unha antiga compañeira de actividade revolucionaria solicitou infrutuosamente a súa rehabilitación oficial. En 1990 anuláronse os cargos polos que foran fusiladas as persoas presas en Oriol e erixiuse un monumento na súa memoria no bosque onde foran executadas, a pesar de que para entón o lugar do seu enterro xa se descoñecía. En 1992, anuláronse os cargos polos que fora exiliada en 1918 e foi rehabilitada por completo.
Nueva Cañiza
Nueva Cañiza foi un semanario editado na Cañiza entre 1927 e 1933.
Historia e características
Subtitulado inicialmente Semanario local independiente defensor de los intereses de la comarca apareceu en xuño de 1927. Tivo unha segunda época a partir de 1929 e en 1931 cambiou o subtítulo por Semanario local independiente, defensor de los intereses obreros y agrarios de la comarca. Promovido por Modesto Álvarez Vázquez, Heriberto Fuertes Gómez, José Benito González Álvarez e Emilio Rodríguez Arias. Editado en Ribadavia na imprenta de El Ribadaviense, estivo dirixido por Modesto Álvarez Vázquez e despois por Gerardo Fuertes Gómez. Ofrecía información da vila e das poboacións do redor, ademais de crónicas dos emigrantes en Buenos Aires ou Río de Xaneiro. Na súa segunda etapa caracterizouse polo espírito progresista, o apoio ao réxime republicano e o entusiasmo polo Estatuto de Galicia. Incluíu espazos en galego. Entre os seus colaboradores figuraron José Benito González Álvarez, Valentín Paz-Andrade e Álvaro das Casas. Cesou a súa publicación en 1933.
John William Waterhouse
John William Waterhouse, nado o 6 de abril de 1849 en Roma e finado o 10 de febreiro de 1917 en Londres, foi un pintor británico de estio Pre-Rafaelita. A súa obra é varias décadas posterior ao fin da Irmandade Pre-Rafaelita, que tivo o seu apoxeo a mediados do século XIX, polo que recibiu o sobrenome de "o Pre-Rafaelita moderno". Influenciado tamén por outros artistas impresionistas contemporáneos, a súa obra é coñecida pola súa representación de mulleres da mitoloxía grega e das lendas artúricas.
Nado en Italia, os seus pais eran ámbolos dous pintores ingleses. Trasladouse posteriormente a Londres, asistindo á Royal Academy of Art. Ó pouco tempo comezou a expoñer obras nas exhibicións anuais de verán, centrándose en crear grandes cadros con escenas da vida diaria e da mitoloxía da Grecia antiga. Máis tarde adoptou o estilo Pre-Rafaelita de pintura malia o feito de que xa pasara de moda na escena artística de Gran Bretaña.
Aínda sen ser tan coñecido como outros artistas Pre-Rafaelitas como Dante Gabriel Rossetti, John Everett Millais ou William Holman Hunt, a obra de Waterhouse atópase exposta en varias das principais galerías de arte británicas, e a Royal Academy of Art organizou unha retrospectiva da súa obra no ano 2009.
Galería
En total, John William Waterhouse produciu 118 pinturas.
Kyle XY
Kyle XY é unha serie de televisión estadounidense da cadea ABC Family, creada por Eric Bress e Mackye Gruber.
Nos Estados Unidos, a serie estreouse o 26 de xuño do 2006, cunha audiencia de 2,64 millóns de telespectadores, e finalizou o 16 de marzo de 2009. Tivo tres tempadas: a primeira con 10 episodios, a segunda con 23 episodios e a terceira con outros 10 capítulos. A serie non foi renovada.
En España, a cadea Cuatro compro os dereitos da serie e o 19 de setembro de 2007 emitiuse o primeiro capítulo. O 24 de outubro, estreouse a primeira parte da segunda tempada e, un ano despois, o 14 de decembro de 2008, a segunda parte da segunda tempada (etiquetada en España como terceira tempada). Os episodios da terceira tempada (coñecida en España como cuarta tempada) foron emitidos do 1 ao 15 de xullo de 2009.
Argumento
Kyle (Matt Dallas) é un rapaz de 16 anos que desperta nun bosque nas aforas de Seattle, espido e envolto nunha viscosa substancia rosa. Actúa coma se acabase de nacer, non pode falar e descoñece o mundo no que acaba de desembarcar. É especial tamé porque por algunha razón descoñecida, non posúe embigo. Ademais, incluso antes de coñecer as cousas, dáse conta do que está ben e do que non, posúe unha capacidade de aprendizaxe e dedución moi superior ao normal e unha grande habilidade física.
Cando a policía o atopa, lévao a un centro de internamento de menores. Nel traballa Nicole Trager (Marguerite MacIntyre), unha psicóloga que nun afán de axudalo, decide levalo á súa casa en espera de que sexa reclamado. Ninguén o fai e decide, ademais de tratalo, apoialo en todo o posible e incluso que se quede a vivir coa súa familia. Pouco a pouco daranse conta de que Kyle non é un ser ordinario, e que ten capacidades sorprendentes. Xa no seu novo fogar, Kyle deberá aprender como se comporta o ser humano e deberá afrontar os problemas que se precipitan sobre el. A isto súmase un home que se mantén en segredo, vixiándoo.
Personaxes
miniatura|Matt Dallas é Kyle, protagonista da serie.
Música
A banda sonora da primeira tempada de Kyle XY saíu á venda o 22 de maio de 2007 nos Estados Unidos. As cancións incluídas son:
O compositor Michael Suby é o autor dalgúns dos temas que aparecen repetidamente ao longo de toda a serie, como Welcome to the Family, aínda que estes non foron incluídos no álbum da banda sonora.
Canles de televisión que emiten a serie
A serie foi producida e transmitida nos Estados Unidos pola canle ABC Family, os luns ás 8 da noite.
STS-101
STS-101 foi unha misión do transbordador espacial Atlantis lanzada o 19 de maio de 2000 desde a rampla 39A do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-101, con sete astronautas a bordo, foi unha misión para continuar construíndo a Estación Espacial Internacional. A tripulación estaba formada por James D. Halsell (comandante), Scott J. Horowitz (piloto) e Jeffrey N. Williams, James S. Voss, Susan J. Helms e Iuri Usachov (especialistas de misión).
O lanzamento da STS-101 atrasouse tres veces por causas meteorolóxicas. Foi o primeiro lanzamento coas novas pantallas dixitais nun transbordador espacial, xunto con outras melloras. O Atlantis acoplouse ao porto PMA-2 da estación o 21 de maio, comezando unha serie de actividades para mellorala e ampliala. Durante un paseo espacial de 6 horas e 44 minutos feito por Voss e Williams (o quinto durante a construción da ISS) sustituironse catro das seis baterías do módulo Zarya, estabilizouse a grúa Strela de 3 metros deixada nunha misión anterior, completouse a instalación dunha grúa de 15 metros no módulo Zarya e reemprezaouse unha antena defectuosa. Tamén se elevou en 32 km a altura da órbita da estación cos motores do Atlantis, aprovisonouse cunha tonelada de comida, propelente e outras subministracións e preparouse a estación para a chegada en xullo dun novo módulo, o Zvezda.
O Atlantis aterrou no Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral, Florida, o 29 de maio de 2000.
Aceite de oliva
miniatura|Aceite de oliva extra virxe, adóitase servir directamente de aceiteiras de cristal con formas características como esta.
O aceite de oliva é un aceite vexetal de uso principalmente culinario que se extrae do froito recentemente colleitado da oliveira (Olea europaea), denominada oliva. Case a terceira parte da polpa da oliva é aceite, é por esta razón pola que dende moi antigo extraeuse doadamente o seu aceite cunha simple presión exercida por un primitivo muíño.
Características
O seu uso é fundamentalmente culinario, pero empregouse con propósitos cosméticos, así como cotiáns nas lámpadas de aceite. A oliva non se pode comer debido á amargura do seu sabor (debida principalmente á presenza de compostos fenólicos): Este sabor redúcese en grande medida mediante a aplicación de diversos procesos de curado. Non obstante o 90 % da produción mundial de olivas vai producir o aceite. Tan só un 2 % da produción mundial realízase fóra da área do mar Mediterráneo, e España, Italia e Grecia acaparan a tres cuartas partes da produción mundial.
Hoxe en día o aceite de oliva comercialízase envasado en botellas (de cristal ou plástico), así como en bidóns protexidos da luz. Os maiores produtores do mundo atópanse nas proximidades do mar Mediterráneo, sendo España o maior produtor mundial.
Tipos de aceites de oliva
As distintas calidades da olive, os distintos métodos de recolleita, o transporte e a elaboración máis ou menos coidadosa dá lugar a distintas calidades de aceites de oliva. A continuación cítanse as europeas e as dos Estados Unidos.
Un dos organismos encargados da regulación do aceite de oliva é o Consello Oleícola Internacional.
Tipos de aceites de oliva en Europa
miniatura|Muíño de aceite clásico con dúas moas de pedra. miniatura|Cata de aceite.
A lexislación da Unión Europea (Regulamento (CE) 1234/2007) só permite comercializar polo miúdo as seguintes categorías de aceite de oliva:
Outro tipo de aceite, non comercial, é o aceite de oliva virxe lampante. É aceite virxe moi defectuoso e que polo tanto non se pode consumir directamente como os outros virxes. O seu nome vénlle da utilidade que se lle deu en tempos pasados como combustible para as lámpadas ou candís. Hoxe é o que se utiliza para ser refinado, proceso do que se obtén o aceite de oliva refinado, non comercializable tal cal pola súa ausencia de sabor e cor, pero que, mesturado con virxe ou virxe extra (10% - 20%), pasa a ser comercializable, denominándose en xenérico "aceite de oliva", como xa comentamos. Proceden ambos do mesmo xeito que o virxe e o extra, unicamente de olivas, pero de baixa calidade, debido na súa maior parte de olivas do chan, de estragadas polas xeadas, picadas etc. Pero tras uns procesos térmicos, físicos e químicos en refinería e un posterior mesturado con virxes pódese comercializar, polo que este tipo de aceite resultante (o aceite de oliva a secas) non é considerado por moitos un auténtico zume de oliva xa que se someteu a varios procesos distintos aos propios do muíño de aceite. Por iso só se pode considerar zume de oliva aos aceites virxes extra.
Graos comerciais do USDA
Debido a que os Estados Unidos non é membro do IOOC os graos comerciais teñen outras categorías legais; é por esta razón pola que as denominacións das botellas de aceite que proceden deste país tales como "extra virgin" (virxe extra) non teñen denominación legal equivalente.
O O.S. Department of Agriculture (USDA) é o organismo encargado de listar os graos do aceite de oliva producido e comercializado no seu territorio. Estes graos establecéronse no ano 1948, e están fundamentados na acidez, a ausencia de defectos, cheiro e sabor:
Percíctidos
miniatura|300px|Macquaria australasica Os Percíctidos (Percichthyidae) son unha familia de peixes de auga doce, con algunhas especies de augas salobres ou mariñas, incluída na orde dos Perciformes. As especies desta familia distribúense fundamentalmente por Australia, Suramérica e África, e nalgún caso por Asia e California.
Características
Son peixes de corpo alargado e algo comprimido. Posúen unha aleta dorsal continua, con 1-2 espiñas e 8-38 radios brandos; unha anal con 3 espiñas e 7-20 radios brandos.
Clasificación
Comprende 11 xéneros:
Trátase dun grupo taxonomicamente pouco definido e a súa composición está sendo discutida.
O Lagarto, Aguiño, Ribeira
O Lagarto é un lugar da parroquia de Aguiño no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Paradela, Viana do Bolo
San Pedro de Paradela é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 58 habitantes, deles 35 eran homes e 23 eran mulleres.
Valencia Club de Fútbol
O Valencia Club de Fútbol, S.A.D. (en valenciano: València Club de Futbol) é un club de fútbol español da cidade de Valencia. Fundouse o 18 de marzo de 1919 e actualmente compite na Primeira División de España.
Na Clasificación histórica da LFP o Valencia ocupa o 3º posto por detrás de Real Madrid e Barcelona. É o quinto club español con máis títulos nacionais (14 campionatos): 6 títulos de Liga, 7 Copas e unha Supercopa de España. E con 6 títulos europeos (1 Copa da UEFA, 2 Copas de Feiras, 1 Recopa e 2 Supercopas) é o cuarto equipo español con máis títulos internacionais. Ademais, formaba parte do conxunto de clubs máis importantes de Europa, o desaparecido G-14.
En 2011 era o 19º club máis rico do mundo, cuns ingresos de 116,8 millóns de euros, o cuarto equipo español por detrás de Real Madrid, Barcelona e Atlético de Madrid.
Fundación e debut nas competicións
250px|thumb|left|Equipo do Valencia en [[1927.]] Durante a década de 1920 o Valencia disputa o Campionato Rexional, o cal gaña por primeira vez en 1923. Este título deulle a oportunidade de participar por primeira vez na Copa de España previa eliminación do Murcia FC nunha eliminatoria. O 16 de xaneiro de 1923 o Valencia comprou uns terreos por 316.439,20 pesetas ao barón de Bellver e o 20 de maio de 1923 inaugurouse o campo de Mestalla cun aforamento de 17.000 espectadores nun partido entre o Valencia FC e o FC Levante que concluíu con resultado de 1-0 para os locais. En 1928 iníciase o campionato de Liga e o Valencia xoga na Segunda División tras perder na eliminatoria previa contra o Racing de Santander. O equipo ché termina a tempada 1928/29 en quinta posición.
A década de 1930 está marcada pola Guerra civil española, tras a cal o campo de Mestalla quedou arrasado e houbo que reconstruílo. En 1934 o Valencia disputou e perdeu a súa primeira final de Copa contra o Real Madrid en Barcelona.
Éxitos nacionais e europeos
A década de 1940 foi posiblemente a mellor do club na súa historia. Tívose que castelanizar o nome do club a Valencia Club de Fútbol por orde da Delegación nacional de Deportes. O Valencia consegue o seu primeiro título nacional ao gañar a Copa do Xeneralísimo de 1941 ao Español por 3-1 na final. Na tempada 1941/42 o club gaña o primeiro Campionato de Liga da súa historia. Tamén se proclama campión nas tempadas 1943/44 e 1946/47. Os heroes desta década son Epi, Amadeo, Mundo, Asensi e Gorostiza quen integraban a xa mítica "Dianteira eléctrica". En 1949 gana de novo a Copa do Xeneralísimo.
Durante a década de 1950 vólvese a gañar outra Copa do Xeneralísimo na edición de 1954 e chega a outra final na de 1952. En liga o equipo pasa sen pena nin gloria polo campionato.
Na década de 1960 chegan os primeiros éxitos europeos ao gañar as Copas de Feiras das tempadas 1961/62 e 1962/63 a Barcelona e Dinamo Zagreb respectivamente. Tamén consegue unha nova Copa do Xeneralísimo en 1967 gañando na final ao Athletic.
Músculo tensor da fascia lata
O músculo tensor da fascia lata é un músculo do membro inferior dos mamíferos. A súa función é a de flexionar a coxa sobre a pelve e estender a perna sobre a coxa.
Valencia Club de Fútbol
Éxitos nacionais e europeos
A década de 1970 comeza cun novo título de liga na tempada 1970/71. En 1976 chega procedente de Rosario Central o dianteiro Mario Alberto Kempes, quen marcaría unha época no club. Na súa primeira tempada conseguiu o pichichi con 24 goles. Cun Kempes estelar o Valencia consegue a Copa do Rei de 1979 derrotando ao Real Madrid por 2-0 con 2 goles do Matador. En 1980 o Valencia conquista outro título europeo, a Recopa.
Anos difíciles
A pesar de que comezou cunha Recopa, a década de 1980 foi negra para o valencianismo. O club viuse obrigado a vender a Kempes ao River Plate. Debido ás obras en Mestalla polo Mundial de España 82 o club viuse inmerso nunha grave crise financeira. Na tempada 1982/83 o Valencia salvouse do descenso cun gol de Tendillo na última xornada ante o Real Madrid en Mestalla. A débeda seguiu aumentando ano a ano o que afectou ao rendemento deportivo do equipo. Na tempada 1985/86 o Valencia descende a Segunda División despois de máis de 50 anos na máxima categoría. Retorna tras un ano no inferno con Arturo Tuzón como presidente e un persoal repleto de xogadores da canteira. Con Tuzón na presidencia péchanse varias tempadas con superavit, polo que se vai reducindo a débeda aos poucos. No deportivo o equipo tamén se recupera e finaliza a tempada 1989/90 como subcampión.
A década de 1990 están marcados pola conversión obrigada do club en sociedade anónima deportiva en 1992. Tras a conversión chega á presidencia Paco Roig. No deportivo o equipo mantense nos postos de media táboa, con excepción da tempada 1995/96 na que finaliza segundo.
Época dourada
En 1999 o equipo volve gañar un título, a Copa do Rei, con Claudio Ranieri como adestrador. O Valencia eliminou en semifinais ao Real Madrid cun histórico 6-0 en Mestalla, antes de gañar ao Atlético na final.
170px|thumb|left|[[Rafa Benítez, adestrador entre 2001 e 2004.]] A entrada no século XX supón a segunda idade de ouro do Valencia. Na tempada 1999/00 chégase por primeira vez á final da Liga de Campións da UEFA. Tras pasar as dúas liguillas, superou a Lazio e Barcelona para chegar á final na que foi derrotado polo Real Madrid por 3-0. Ao ano seguinte repite final e logo de eliminar a equipos como o Arsenal e o Leeds United, perde na final contra o Bayern de Múnic, que arrebata o título aos valencianistas na quenda de penaltis.
Na tempada 2001/02, cun ata entón descoñecido Rafa Benítez como adestrador, o Valencia gaña de novo un título de Liga tras 31 anos. Na seguinte tempada perde a Supercopa, é eliminado na Copa do Rei e na Liga de Campións, e na liga acaba en quinta posición.
Con todo, a tempada 2003/04 foi a mellor da historia do Valencia coa consecución de dous títulos e dun terceiro en agosto de 2004. A dous xornadas para o final, o Valencia proclamábase campión de Liga por sexta vez na súa historia. O 19 de maio gañaba a final da Copa da UEFA contra o Olympique de Marsella (2-0), conseguindo o histórico dobrete. Tras o éxito, Rafa Benítez márchase ao Liverpool. O 27 de agosto gañaba a Supercopa de Europa por 2-1 ao Porto, con Claudio Ranieri como novo técnico na súa segunda etapa no Valencia.
Crise económica e actualidade
200px|thumb|Maqueta do [[Nou Mestalla.]] thumb|200px|Partido disputado entre o [[Deportivo de La Coruña e o Valencia CF.]] A pesar da Supercopa gañada, en Liga o rumbo do equipo non é nada bo e Ranieri termina cesado. Ese mesmo ano chega á presidencia Juan Bautista Soler. Coa xestión de Soler o equipo entra nunha grave crise económica, que leva á paralización das obras do Nou Mestalla que o propio Soler puxo en marcha. Conséguese un novo título de Copa na tempada 2007/08, con todo ese ano en Liga o equipo vese envolvido na loita por evitar o descenso.
No verán de 2008 Soler coloca na presidencia a Vicente Soriano, quen asegura durante meses que ten unha solución para a situación económica do club. Tras un esperpéntico ano no social, con problemas de cobro para os xogadores e coa aparición dunha empresa pantasma uruguaia chamada Inversiones Dalport, as institucións valencianas ven obrigadas a desaloxar a Soler e Soriano do club mediante unha ampliación de capital levada a cabo polo presidente Manuel Llorente e Javier Gómez conseguindo estabilidade social. No deportivo, con Unai Emery como adestrador, o Valencia volve na tempada 2009/10 á Liga de Campións como terceiro clasificado. A tempada 2010/11 revalida o terceiro posto sen excesivos problemas cunha certa vantaxe respecto ao cuarto clasificado. Na tempada seguinte (2011/12) o Valencia consegue golear por 7-0 ao Genk belga en Liga de Campións, a pesar de non poder acceder á seguinte fase. Aínda así, consegue a terceira praza no seu grupo e accede á Europa League, onde volve ser eliminado polo Atlético de Madrid, esta vez en semifinais cun contundente 5-2 no global da eliminatoria. Esa tempada repite por terceiro ano consecutivo o terceiro posto na liga.
Himno
O himno do Valencia foi un encargo do club ao director da banda municipal de Valencia, Pablo Sanchez Torrella, que compuxo a música na forma tradicional valenciana, o pasodobre. A letra foi escrita por Ramón Gimeno Gil. Estreouse e tivo presentación oficial con motivo dos festexos do 75º aniversario do Club no Palau da Música o 21 de setembro de 1993.
Estadio
miniatura|250px|Panorámica de Mestalla durante un partido.
Os primeiros anos trala súa fundación, o equipo adestrou e disputou os seus encontros no desaparecido campo de Algirós. No ano 1923 inaugurouse o estadio de Mestalla, que durante de 1969 a 1995 denominouse Luís Casanova na honra do histórico presidente. Ten capacidade para 55 000 espectadores, todos sentados, e unhas dimensións de 105 por 70 metros.
Actualmente está en construción o Nou Mestalla, que terá unha capacidade duns 75 000 espectadores.
Cadro actual
Actualizado a 2 de setembro de 2019.