cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Té
Países con mayor produción
O maior produtor mundial de té é a China cunha total aproximado de 1.640.000 millóns de toneladas sobre un total de 4.321.011, porén nos últimos anos a produción da India foi aumentando chegando a máis de 1.000.000 millón no ano 2011.
Tipos de tés
dereita|miniatura|upright|Té con xeo. A planta do té provén principalmente da China continental, a India, Sri Lanka, Taiwán, o Xapón, o Nepal, Australia e Kenya. Os catro tipos principais de té distínguense segundo o seu procesamento. Camellia sinensis é un arbusto que presenta follas que, se non se secan tras a colleita, comezan a se oxidar. Para previr este proceso de oxidación, quéntanse as follas co obxectivo de tirar a súa humidade.
Clases principais de té:
Outros tipos de té:
Tras a recolección, as follas de C. sinensis comezan a marchitarse e a oxidarse se non se secan inmediatamente. Un proceso de oxidación enzimática desencadeado polas enzimas intracelulares da planta fai que as follas se escurezan progresivamente a medida que a súa clorofila descomponse e libéranse taninos. Este escurecemento detense nunha fase predeterminada mediante o quecemento, que desactiva as enzimas responsables. Na produción de té negro, a detención por quecemento levase a cabo simultaneamente co secado. Sen un coidadoso control da humidade e a temperatura durante a fabricación e o envasado, o crecemento de mofos e bacterias non desexados pode facer que o té non sexa apto para o consumo.
Procesamentos adicionais e aditivos
thumb|upright|Métodos habituais de procesamento das follas de té
Tras o procesado básico, os tés poden ser alterados a través de pasos de procesado adicionais antes de ser vendidos e a miúdo consómese con adicións á folla de té básica e auga engadidas durante a preparación ou a bebida. Exemplos de etapas de procesamento adicionais que teñen lugar antes de que se venda o té son a mestura, o aromatizante, a aromatización e a descafeinización dos tés. Algúns exemplos de aditivos engadidos no punto de consumo son o leite, o azucre e o limón.
A mestura de té é a combinación de diferentes tés para obter o produto final. Devanditos tés poden combinar outros da mesma zona de cultivo ou de varias diferentes. O obxectivo é obter consistencia, mellor sabor, maior prezo ou algunha combinación dos tres.
Os tés aromatizados e perfumados engaden aromas e sabores a base do té. Isto pode lograrse engadindo directamente axentes aromatizantes, como xenxibre, cravo, follas de menta, cardamomo, bergamota (que se atopa no té earl grey), vainilla e menta verde. Alternativamente, como o té retén facilmente os cheiros, pode colocarse preto dun ingrediente aromático para que absorba o seu aroma, como no tradicional té de xasmín. miniatura|upright|O té negro adoita tomarse con leite. A adición de leite ao té en Europa foi mencionada por primeira vez en 1680 pola epistolista Madame de Sévigné. Moitos tés bébense tradicionalmente con leite en culturas nas que se consomen produtos lácteos. Entre eles atópanse o masala chai indio e as mesturas de té británicas. Estes tés adoitan ser variedades moi fortes de té negro que se poden degustar a través do leite, como o Assams ou a mestura East Friesian. Crese que o leite neutraliza os taninos restantes e reduce a acidez. Os chinos Han non adoitan tomar leite co té, pero os manchúes si, e a elite da dinastía Qing do Imperio chino seguiu facéndoo. O té con leite ao estilo de Hong Kong baséase nos hábitos británicos. Os tibetanos e outros pobos do Himalaia beben tradicionalmente té con leite ou manteiga de iac e sal. Nos países de Europa do leste, Rusia e Italia, o té adoita servirse con zume de limón. En Polonia, o té sérvese tradicionalmente cun toro de limón e adózase con azucre ou mel; o té con leite chámase bawarka en polaco ("ao estilo de Baviera") e tamén é moi popular. En Australia, o té con leite coñécese como "té branco".
Efectos sobre a saúde
Arguméntase que o consumo de té (especialmente verde) é benéfico para a saúde por conter antioxidantes, flavonois, flavonoides, catequinas e polifenois. Debido aos seus catequinas, o té ten propiedades antiinflamatorias e neuroprotectoras; pode axudar na regulación do apetito e pola súa afinidade cos receptores canabinoides pode diminuír a dor e a náusea, servindo tamén como calmante.
O té conten L-teanina, unha substancia relacionada cun estado mental acougado en humanos, un estado similar ao que se atopa entre os practicantes de meditación.
Serafín Pazo Cumbraos
Serafín Pazo Cumbraos, nado na Estrada o 3 de maio de 1828 e finado no mesmo concello en agosto de 1907, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Fillo de Manuel Pazo Rodríguez. Estudou o Bacharelato en Santiago de Compostela. En 1854 obtivo o título de licenciado en Medicina e Cirurxía. Estableceuse como médico na Estrada e foi coñecido por aplicar por primeira vez a medicina contra a rabia e loitar contra o cólera. Popular como orador, foi concelleiro e deputado provincial.
Recoñecementos
O Concello da Estrada acordou poñerlle o seu nome a antiga rúa Consolación en maio de 1907.
Sa, San Xiao de Mos, Castro de Rei
Sa é un lugar da parroquia de San Xiao de Mos no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 28 habitantes (10 homes e 18 mulleres).
Pedro Chouciño Fariña
Pedro Chouciño Fariña, nado en Malpica de Bergantiños o 4 de marzo de 1907, foi un mariñeiro e político galego.
Traxectoria
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu de Malpica en agosto de 1938 na evasión do Rocío. Causa aberta en Ferrol por rebelión militar, foi declarado fuxido e en rebeldía. Exiliouse a Chile a bordo do Winnipeg e logo marchou a Perú.
Gran Premio de Australia de 1985
O Gran Premio de Australia de 1985 foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada o 3 de novembro de 1985 nun circuíto urbano na cidade de Adelaida. Foi a 50º carreira na historia combinada do Gran Premio de Australia, que remontase ás 100 Miles Road Race de 1928 e a primeira que se celebrou nas rúas de Adelaida nunha presentación deseñada especificamente para o debut do Campionato do Mundo en Australia. O Gran Premio de Australia foi a décimo sexta e última carreira da tempada de. A carreira disputouse sobre 82 voltas aos 3´780 quilómetros do circuíto para unha distancia total de carreira de 310 quilómetros.
Antes da carreira
O novo circuíto foi recibido moi positivamente con boas críticas por parte dos participantes malia a natureza temporal do circuíto, xa que serpenteaba polas rúas, zonas verdes e polo Hipódromo Vitoria Park inmediatamente adxacente ao distrito central de negocios de Adelaida, os pilotos gozaron dun circuíto urbano que se parecía a Mónaco e Detroit coas súas curtas rectas, estradas estreitas e curvas en ángulo recto. O circuíto de Adelaida era amplo e rápido nalgúns lugares, e incluía unha longa recta de 900 metros (nomeada a "recta Brabham" polo tres veces Campión do Mundo australiano Sir Jack Brabham), onde os coches máis rápidos alcanzaban sobre 322 km/h. A acollida do circuíto, e o xeito profesional no que o evento foi organizado e executado foi suficientemente positivo para que os promotores recibiran o Trofeo Promocional da Fórmula 1 do ano 1985.
O dobre Campión do Mundo Nelson Piquet confirmou a visión positiva dos pilotos sobre o circuíto cando dixo a principios de semana da carreira "Despois de Dallas e Las Vegas, todos esperabamos outro circuíto urbano malo", mentres que o seu xefe no equipo Brabham e xefe da Asociación de Construtores de Fórmula Un Bernie Ecclestone dixo aos medios reunidos que el cría que o nivel da organización e o propio circuíto eran unha boa noticia para a Fórmula Un, e explicou que Adelaida elevara os estándares do que cabería esperar no futuro e que varias pistas en Europa xa no calendario, e algunhas que esperaban estar, terían que elevar os seus propios estándares co fin de igualar a Adelaida. No transcurso da fin de semana, a única queixa dos pilotos foi a falta de agarre da superficie recentemente asfaltada (xunto coa nova estrada construída no Hipódromo Vitoria Park, que é onde se atopaban os boxes, todo o circuíto agás a recta Brabham fora re asfaltado uns meses antes da carreira para evitar os problemas cos que a miúdo enfrontábanse nos circuítos urbanos de América, onde a superficie da pista rompía baixo a presión dos coches de alta potencia). A nova superficie causou graining nos pneumáticos de cualificación e de carreira. Agás dunha fochanca na pista ao final da recta Brabham, o propio circuíto recibiu a aprobación por aqueles aos que realmente importaba, os equipos e os seus pilotos.
Cualificación
A clasificación oficial converteuse nunha batalla real entre os Williams - Honda de do Campión do Mundo Keke Rosberg e o seu compañeiro de equipo Nigel Mansell e o Lotus-Renault de Ayrton Senna. Rosberg levouse os honores o venres cunha volta de 1:22.402, só 0.001 máis rápido que Senna, con Mansell a de máis 0.161 en terceira posición. Durante a cualificación final, Mansell parecía ter no se u peto a pole position cunha volta de 1:20.537 no seu Williams FW10, con Senna segundo e Rosberg outras tres décimas máis atrás no terceiro. Senna estaba no seu terceiro intento con poucos minutos antes do final da cualificación do seu Lotus 97T ouro e negro, impulsado por un motor especial de cualificación de Renault do cal se rumoreaba que daba uns 1.150 bhp (858 kW; 1,166 PS), e sorprendeu a todos cun tempo de 1:19.843, sete décimas máis rápido que Mansell, logrando a súa sétima pole da tempada. Como tal, Senna foi o único piloto en rexistrar un tempo inferior a 1:20.
O peor cualificado da carreira, Huub Rothengatter no Osella - Alfa Romeo, foi 10.473 segundos máis lento que Senna cun tempo de 1:30.319. Con só 25 coches na carreira (os equipos RAM e Zakspeed non disputaron as dúas últimas carreiras da tempada), todos os coches que se inscribiron cualificaron para a carreira.
Carreira
A carreira de alto desgaste, que se disputou a 35º C de temperatura, foi gañada polo piloto finlandés Keke Rosberg pilotando o Williams-Honda, e resultaría ser a última vitoria (e última volta rápida) da súa carreira na Fórmula Un. Rosberg foi o único piloto líder para terminar con forza e ser un dos oito coches que remataron a carreira. Foi a quinta vitoria de Rosberg nun Gran Premio e confirmou a súa condición de especialista en carreiras urbanas, tres das súas catro vitorias anteriores foron nas rúas de Mónaco (1983), Dallas (1984), e Detroit a principios da tempada de 1985.
Na penúltima volta, o piloto de Ligier - Renault Philippe Streiff tratou de superar ao seu compañeiro de equipo Jacques Laffite polo segundo lugar, e como resultado desta manobra, o eixe da roda dianteira de Streiff quedou severamente danado. Co cuarto clasificado, Ivan Capelli unha volta atrás no seu Tyrrell - Renault, Streiff logrou chegar co seu ranquéante Ligier JS25 a meta e manter o terceiro lugar malia ter só tres rodas firmemente unidas ao coche, coa roda dianteira esquerda saltando arriba e abaixo ao longo da última volta, pero dalgún xeito logrou permanecer unida ao coche. Foi o único podio nunha carreira para Streiff. O xefe do equipo Ligier Guy Ligier, impresionado de que Streiff case sacara os dous coches do equipo ao final da carreira cando ambos estaban seguros de subir ao podio, non ofreceu ao francés unha unidade para.
Un atrasado Stefan Johansson terminou quinto no seu Ferrari por diante de Gerhard Berger no seu Arrows - BMW. Berger, que nesa etapa da súa carreira era tamén piloto de turismos para BMW, realizou unha dobre función durante a fin de semana, e tamén pilotou un BMW 635 CSi durante a carreira de apoio de Grupo A. Isto foi unha violación das regras dos pilotos da Fórmula Un que din que un piloto non debe participar en ningunha carreira de coches dentro das 24 horas antes do inicio dun Gran Premio. A carreira do grupo A fora programada para a última hora do sábado pola tarde logo de que terminase a clasificación da F1, Berger tivo que obter o permiso da FIA, da FOCA e do seu equipo Arrows para correr co BMW (a súa carreira de coches de turismo durou 3 voltas antes de que quedara chantado na trampa de grava ao final da recta de boxes). Os únicos outros finalistas da carreira foron Huub Rothengatter (Osella) e Pierluigi Martini (Minardi), ambos quedaron catro voltas detrás de Rosberg. O Tyrrel de Martin Brundle estaba na pista correndo ao final, pero Brundle estaba 33 voltas detrás de Rosberg e non se clasificou como finalista.
Os 25 coches presentados clasificáronse para a carreira. Como RAM Racing (que se retirou da F1 por completo logo do Gran Premio de Europa) e Zakspeed (que só correu as carreiras europeas en 1985) non fixeron a viaxe a Australia, non houbo corte baseado no número de participantes. Ao principio da carreira Elio de Angelis, pilotando na súa última carreira para Lotus, foi descualificado por recuperar a súa posición orixinal na grella logo de quedar atrasado na volta de formación. de Angelis confesou máis tarde que na calor do momento, simplemente esqueceuse das regras.
Foi a centésima carreira do Campionato do Mundo desde 1980, para o campión do mundo Alan Jones. Jones (xunto con Alain Prost) foi un dos dous pilotos que gañara previamente o Gran Premio de Australia (Jones en 1980 e Prost en 1982). O Lola de Jones retirouse na volta 20 por fallas eléctricas, mentres que Prost retirouse cun fallo de motor na volta 26. Tamén foi a última carreira do campión do mundo saínte Niki Lauda. O seu McLaren terminou nas vallas con danos na parte dianteira esquerda logo dun fallo nos freos ao final da longa recta Brabham.
Tanto Alfa Romeo como Renault disputaron o seu último Gran Premio como construtores na era turbo. Ata Alfa nunca regresou aos Grandes Premios (o equipo Alfa que competiu na F1 1982-1.985 era en realidade un equipo de pseudo-fábrica en realidade dirixido por Euroracing co apoio da fábrica Alfa). Renault volvería en logo de comprar o equipo Benetton. Tamén foi o último Gran Premio do equipo Toleman baixo o nome de Toleman. O equipo seguiría en pero sería rebautizado como Benetton logo de ser adquirido polos seus principais patrocinadores, o italiano Benetton Group. Os seis coches (os Alfa Romeo 184TB de Riccardo Patrese e Eddie Cheever, o Renault RE60 de Patrick Tambay e Derek Warwick e o Toleman TG185 con motor HART de Teo Fabi e Piercarlo Ghinzani) non puideron terminar a última carreira de F1 para os seus equipos.
Ligazóns externas
A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de
Os asasinos (filme de 1964)
Os asasinos (en The Killers) é un filme estadounidense de 1964 dirixido por Don Siegel. Foi escrito por Gene L. Coon e é a segunda adaptación de Hollywood da historia curta "The Killers" de Ernest Hemingway, despois de Os asasinos'', de 1946.
Está protagonizado por Lee Marvin, John Cassavetes, Angie Dickinson e Ronald Reagan. Foi o derradeiro filme no que sae Reagan antes de comezar a súa carreira na política, así como o único filme da súa traxectoria no que interpreta a un malvado. No momento da súa estrea, Marvin declarou que era un dos seus filmes favoritos.
Estreouse en galego o 3 de xuño de 1989 a través da TVG.
Alpes Cárnicos
dereita|miniatura|300px|Lago Volaia, Alpes Cárnicos. Os Alpes Cárnicos (en italiano: Alpi Carniche) son unha cordilleira dos Alpes Calcáreos do Sur, nos límites do Tirol Oriental, Carintia e Friúl, entre Austria e Italia. Esténdense de leste a oeste uns 100 km, entre os ríos Drava, Gail e Tagliamento.
Chámanse así debido á provincia romana de Carnia, cuxo nome tiña probabelmente unha orixe celta.
Os seus cumios máis importantes son:
Os seus portos principais son:
Alonzo Mourning
Alonzo Harding Mourning, Jr., nado o 8 de febreiro de 1970 en Chesapeake, Virxinia, é un ex xogador americano de baloncesto profesional, que xogou a maioría dos seus 15 anos en activo nos Miami Heat da NBA.
Mourning xogaba de pivote, e tiña o alcume de "Zo". A súa tenacidade en defensa fíxolle gañar dúas veces o premio ao mellor xogador defensivo da NBA, e estar no equipo defensivo do ano nunha ocasión. Volveu a xogar tras un transplante de ril, e máis tarde gañou o seu primeiro e único Campionato da NBA cos Heat. Ademais, xogou para os Charlotte Hornets e os New Jersey Nets. O 30 de marzo de 2009, Mourning converteuse no primeiro xogador da historia dos Miami Heat en ter o seu número retirado.
Mourning e a súa muller Tracy teñen tres fillos: un fillo chamado Alonzo III ("Trey"), unha filla chamada Myka Sydney, e un segundo fillo chamado Alijah (nado o 18 de setembro de 2009). En abril de 2010, Mourning foi incluído no Virginia Sports Hall of Fame en recoñecemento á súa traxectoria no instituto, universitaria e profesional ademais do seu traballo coma voluntario ao servizo da comunidade onde viviu e traballou durante a súa vida. No ano 2014 foi incluído no Basketball Hall of Fame.
Phil Foden
Philip Walter Foden, nado en Stockport, Inglaterra, Reino Unido o 28 de maio de 2000, é un futbolista inglés que xoga como centrocampista no Manchester City da Premier League de Inglaterra.
Traxectoria
Foden formouse dende os oito anos na canteira do Manchester City. O 21 de novembro do 2017 debutou co Manchester City nun encontro da Liga de Campións ante o Feyenoord Rotterdam. Co seu debut, converteuse no cuarto futbolista inglés máis novo en debutar na máxima competición europea só por detrás de Wilshere, Solanke e Maitland-Niles. Poucas semas despois converteuse no futbolista inglés máis novo en ser titular, con só 17 anos e 192 días. O seu debut na Premier League foi o 16 de decembro ante o Tottenham Hotspur F.C.. Poucos meses despois, logrou converterse no futbolista máis novo en gañar unha medalla de campión da Premier League batendo a marca de Clichy.
O 5 de agosto de 2018 foi titular na final da Community Shield, na que o equipo de Guardiola venceu ao Chelsea.
Selección nacional
Foden foi internacional en todas as categorías inferiores da selección inglesa (dende a sub-16 á sub-21). En maio de 2017 marcou dous goles no Europeo sub-17, incluíndo un na final, no que a selección inglesa sub-17 caeu na quenda de penaltis ante España.
En outubro dese mesmo ano foi elixido mellor xogador do Mundial sub-17 celebrado na India. A selección inglesa tomouse o desquite do sucedido uns meses antes e derrotou por 5 a 2 ao combinado español na final. Foden marcou dous tantos na final e foi elixido como mellor xogador do torneo.
Strada statale 80 del Gran Sasso d'Italia
miniatura|250px|Strada statale 80 del Gran Sasso d'Italia (SS 80) A Strada statale 80 del Gran Sasso d'Italia (SS 80), que une L'Aquila con Téramo, ou Strada regionale 80 del Gran Sasso d'Italia (SR 80), de Téramo a Giulianova, é unha importante strada statale e rexional italiana. Une a capital da rexión coa costa.
Presidente da Reserva Federal dos Estados Unidos de América
O presidente do Consello de Directores do Sistema de Reserva Federal é o xefe do sistema de banco central dos Estados Unidos. A posición é coñecida coloquialmente como Fed chair ou Chair of the Fed. O presidente é o director en exercicio do Cadro de Directores do Sistema de Reserva Federal, sendo escollido polo Presidente dos Estados Unidos de entre o cadro de directores, e exerce un mandato de catro anos tras a indicación, podendo ser reconduzido por varios mandatos consecutivos. O presidente que permaneceu por máis tempo na posición foi William Martin, servindo polo período de 1951 a 1970. O actual presidente é Jerome Powell, indicado polo presidente Donald Trump en novembro de 2017, e iniciou o seu mandato o 5 de febreiro de 2018.
Strada statale 80 del Gran Sasso d'Italia
No tramo central a estrada foi destinada a fin turístico e denominada Strada maestra del Parco.
Percorrido
Ten a súa orixe en L'Aquila, por Viale Corrado IV, e diríxese cara o norte, onde toca os comuni de San Vittorino, Cermone e Arischia. De aí a estrada pasa a ser típicamente de montaña e comeza a súa subida cara ao Gran Sasso d'Italia; a 1.299 msnm atravésase o paso fronteirizo de Capannelle e penetra no val do Vomano, onde se pasa pola localidade de Ortolano. Continuando cara ao leste a estrada atravesa Fano Adriano, Montorio al Vomano, Villa Tordinia e, descendendo cara á chaira, chégase a Téramo. Despois da cidade o trazado faise chairo e fluído e, superado San Nicolò a Tordino (última frazione da cidade de Téramo), pásase pola estación de Bellante (na frazione de Bellante Stazione, en Bellante), crúzase coa Autostrada A14, pola cal se chega a Giulianova, onde a ruta segue o camiño pola strada statale 16 Adriatica.
Ternande
Co topónimo Ternande podemos atopar os lugares de:
Chus Lampreave
María Jesús Lampreave, nada en Madrid o 11 de decembro de 1930 e finada en Almería o 4 de abril de 2016, foi unha actriz española.
Traxectoria
Aínda que nunca tivo vocación de actriz, converteuse nunha das máis recoñecidas e apreciadas do cine español. Participou en máis de cincuenta películas e numerosos traballos en televisión, colaborando cos máis importantes directores do Estado.
Tras cursar o bacharelato e movida pola súa gran paixón pola pintura, ingresou na Academia de Belas Artes de San Fernando e por medio de Jaime de Armiñán, en 1958, Chus fai o seu debut como actriz na televisión. Os seus comezos no cine foron da man de Marco Ferreri e Luis García Berlanga, con quen traballou despois en películas tan emblemáticas como El verdugo e na triloxía Nacional.
Mais os seus maiores éxitos serían na década de 1980 e da man do director Pedro Almodóvar, co que roda Entre tinieblas (1983), ¿Qué he hecho yo para merecer esto? (1984) e Matador (1986). Con el colaborou en cinco películas máis, incluíndo Hable con ella (2002) e Volver (2006). É a única actriz que traballou co manchego con regularidade en toda a súa filmografía.
Con Fernando Trueba actúa, en 1986, en El año de las luces, nun papel que supón a primeira das súas cinco candidaturas ao Premio Goya. Especializada en personaxes inxenuos ou despistados, adquire maior protagonismo en Espérame en el cielo (Antonio Mercero, 1988). Con Trueba volve a colaborar en Belle Époque (1992), filme gañador do Oscar á mellor película de fala non inglesa e pola que Chus obtivo o Goya á mellor actriz secundaria.
Premios e candidaturas
Festival Internacional de Cine de Cannes
Premios Goya
Fotogramas de Prata
Unión de Actores
Illas británicas
As illas británicas (ás veces escrito con maiúsculas, Illas Británicas) son xeograficamente a illa de Gran Bretaña e a illa de Irlanda, separadas polo mar de Irlanda, a illa de Mann e outras illas arredor, como as Scilly (Sorlingas), Orcadas, Shetland e Hébridas (Interiores e Exteriores).
Termo
Ás veces inclúense por razóns máis políticas que xeográficas as illas da Canle.
Etimoloxía
As primeiras referencias coñecidas ás illas apareceron nos escritos dos mariñeiros da antiga colonia grega de Massalia. Perdéronse os rexistros orixinais; porén, escritos posteriores, como a Ora maritima de Avienius, citada no Massaliote periplo (século VI a.C.) e en O océano de Pytheas (arredor de 325–320 a. C.) sobreviviron. No século I a.C., Diodorus Siculus menciona Prettanikē nēsos, "a illa británica" e Prettanoi, "os británicos". Estrabón utilizou Βρεττανική (Brettanike),   e Marciano de Heraclea, no seu Periplus maris exteri, utilizaba αἱ Πρεττανικαί νῆσοι ("illas Prettanicai") para referirse ás illas''. Os historiadores actuais, aínda que non están de acordo absoluto, coinciden en gran parte en que estes nomes gregos e latinos probabelmente foron extraídos das linguas celtas para o arquipélago. Nesta liña, os habitantes das illas foron chamados Πρεττανοί ("Priteni" ou "Pretani"). O cambio do "P" de Pretannia ao "B" de Britannia polos romanos ocorreu na época de Xulio César. ''miniatura|Localización das illas británicas. miniatura|Mapa das illas británicas (en [[Lingua italiana|italiano Isole Britanniche) de Ignazio Danti, Palazzo Vecchio, Florencia (1565).]]
miniatura|Mapa das illas británicas do Theatrum Orbis Terrarum de Abraham Ortelius: en latín Angliae, Scotiae, et Hiberniae, sive Britannicarum Insularum descriptio ('unha descrición de Inglaterra, Escocia e Irlanda, ou as illas británicas'), [[Biblioteca Real dos Países Baixos, A Haia (1571-1584).]]
Claudius Ptolomeo referiuse á illa máis grande como Gran Bretaña (μεγάλη Βρεττανία, megale Brettania) e a Irlanda como Pequena Bretaña ( μικρὰ Βρεττανία, mikra Brettania) na súa obra Almagest (147–148 d. C.). No seu traballo posterior, Xeografía (c. 150), deulles a estas illas os nomes Alwion, Iwernia e Mona (a illa de Man).
Xeoloxía e clima
As rochas máis antigas do grupo atópanse no noroeste de Escocia, Irlanda e o norte de Gales con 2.700 millóns de anos. Durante o Silúrico as rexións do noroeste chocaron coas do sueste, que fora parte dunha península continental separada. A súa altitude máxima das illas, Ben Nevis, elévase até só 1344 metros. O seu maior lago, o Lough Neagh, ocupa 381 quilómetros cadrados.
O clima das illas é oceánico temperado, con invernos suaves e veráns quentes. A corrente do Atlántico Norte trae moita humidade e eleva a temperatura 11 °C por riba da media mundial para a súa latitude. Isto deu lugar a unha paisaxe que estivo durante moito tempo dominada polos bosques temperados, aínda que a actividade humana despexou a maior parte da cuberta forestal.
Demografía
As Illas Británicas hoxe caracterízanse por unha densidade de poboación xeralmente alta en Inglaterra, que supón case o 80% da poboación total das illas. Noutros lugares de Gran Bretaña e en Irlanda, a alta densidade de poboación está limitada a áreas metropolitanas ou próximas a algunhas grandes cidades. A área urbana máis grande é a área urbana de Gran Londres con 9 millóns de habitantes. Outros grandes centros de poboación inclúen a área urbana do Gran Mánchester (2,4 millóns), a conurbación de West Midlands (2,4 millóns) e a área urbana de West Yorkshire (1,6 millóns) en Inglaterra, o Gran Glasgow (1,2 millóns) en Escocia e a área de Gran Dublín (1,8 millóns) en Irlanda.
Historia
Os hiberni (Irlanda), pictos (norte de Gran Bretaña) e britónicos (sur/oeste de Gran Bretaña), que falaban linguas celtas insulares, habitaron as illas a principios do I milenio a.C. Gran parte da Gran Bretaña foi conquistada polo Imperio Romano a partir do ano 43 d.C. Os primeiros anglosaxóns chegaron cando o poder romano decaeu no século V, e finalmente dominaron o groso do que hoxe é Inglaterra. As invasións viquingas comezaron no século IX, seguidas de asentamentos máis permanentes e cambios políticos, particularmente en Inglaterra. A conquista normanda de Inglaterra en 1066 e a posterior conquista parcial do Anxevino a partir de 1169 levaron á imposición dunha nova elite gobernante normanda en boa parte de Gran Bretaña e partes de Irlanda. Ao final da Baixa Idade Media, Gran Bretaña quedou separada no Reino de Inglaterra e Reino de Escocia, mentres que o control en Irlanda fluía entre os reinos gaélicos, Hiberno-Normandos e o Señorío de Irlanda dominado polos ingleses, pronto restrinxido só a The Pale. A Unión das Coroas de 1603, Actas de Unión de 1707 e Actas de Unión de 1800 tiñan como obxectivo consolidar a Gran Bretaña e Irlanda nunha única unidade política, o Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda, quedando a illa de Man e as illas da Canle como dependencias da Coroa. A expansión do Imperio Británico e as migracións posteriores á Fame irlandesa e as Highland Clearances provocaron a dispersión de parte da poboación e da cultura das illas por todo o mundo, e a rápida despoboación de Irlanda na segunda metade do século XIX. A maior parte de Irlanda separouse do Reino Unido despois da Guerra de Independencia de Irlanda e do posterior Tratado anglo-irlandés (1919–1922), quedando seis condados no Reino Unido como Irlanda do Norte.
Política
As illas británicas constitúen o lugar de dous estados-nación: O Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte por unha banda, e por outra a República de Irlanda. As dúas illas estiveron vencelladas historicamente á coroa inglesa, pero no século XX (coa guerra de independencia irlandesa e a posterior guerra civil) 32 condados da illa de Irlanda segregáronse da monarquía e constituíronse en república. Os outros catro condados, que estaban comprendidos historicamente na provincia do Ulster (de seis condados), forman parte aínda do Reino Unido.
Historicamente, o nacionalismo irlandés (maiormente católico) sempre pretendeu independizarse do Reino Unido (maioría protestante), e coa creación da República de Irlanda os seus obxectivos víronse parcialmente acadados: porén, o grupo terrorista IRA seguiu atentando para buscar que os catro condados baixo dominio inglés se integrasen na república. Co Tratado de Stormont chegouse a unha solución de compromiso: en termos xerais, a banda terrorista disolvíase a cambio de certa autonomía para os catro condados de maioría protestante.
Notas
<references group="" responsive="1">
Área metropolitana de Zaragoza
200px|miniatura|dereita|Localización da [[provincia de Zaragoza en España.]] A área metropolitana de Zaragoza é unha área urbana centrada arredor da cidade de Zaragoza. Oficialmente non existe ningunha entidade política nin administrativa que defina que concellos forman parte da devandita área. Mais existe o precedente de estudos realizados pola Universidade de Zaragoza que circunscribe o seu espazo a 25 municipios, incluíndo, por suposto, o de Zaragoza. Mentres o concello de Zaragoza é o quinto máis poboado de España, a súa área metropolitana só é a décima do estado.
Concellos da área metropolitana
200px|miniatura|dereita|En amarelo municipio de [[Zaragoza, en vermello concellos da área metropolitana]]
A súa poboación en 2006 era de 721.599 habitantes, cunha superfizie de 2.515,1 km², polo que se atinxía unha densidade de 286,90 hab/km². Incluía municipios de tres comarcas, todas da provinzia de Zaragoza:
A área metropolitana pode organizarse en catro zonas por puntos cardinais. A zona norte correspondería aos municipios ribeiráns do río Gállego, a sur aos do río Huerva, e as zonas leste e oeste serían os concellos situados arredor do Ebro. Cómpre destacar que o medramento demográfico ten sido maior nas zonas oeste e sur.
Zaragoza fronte a Aragón
Zaragoza con 649.181 habitantes posúe o 50,8% da poboación aragonesa, mentres a área metropolitana suma 72.418 habitantes (5,7%), unha área formada por 24 municipios con maior peso demográfico tanto comparando con a segunda cidade de Aragón, Huesca, con 49.312 habitantes (3,86%), como con a segunda comarca de Aragón, a Plana de Huesca, con 64.531 habitantes (5,1%).
A sguinte táboa reflicte o peso demográfico que representa a cidade, a comarca e máis a área metropolitana e a Provincia de Zaragoza, a respecto do total de Aragón.
Igrexa de Santa María do Azougue
A igrexa de Santa María do Azougue atópase situada na cidade de Betanzos, na provincia da Coruña. Está declarada Monumento Nacional, e Ben de Interese Cultural por Decreto de 1944.
Descrición
Igrexa de estilo gótico, presenta unha planta basilical de tres naves con catro tramos, sen abovedar e desembocando todas elas nunha tripla ábsida; a central máis ancha que as laterais. A capela maior debuxa unha traza poligonal, heptagonal, mentres que as capelas absidais teñen planta cadrada. Estas tres dependencias son as únicas que se cobren con bóveda de aresta.
O coro levántase aos pés do templo. Da ornamentación interior destaca o retablo da capela maior. No século XV instalouse nese lugar un retablo hispano-flamengo, que foi substituído na súa armazón por outro novo en 1748, no cal se colocaron as tallas góticas do orixinal, con representación da vida de Cristo en madeira dourada e policromada. No ano 1981 foron roubadas tódalas súas tallas, aínda que posteriormente se foron recuperando. Iluminan o interior do templo catro fiestras con parteluz, xunto a outras máis modernas a capela maior, e unha sinxela, coetánea á igrexa, a capela absidal do Evanxeo.
No seu exterior sobresaen as portadas. Na fachada principal encóntrase o tema da Epifanía, e sobre fornelos preséntanse as imaxes da Anunciación. A portada norte reproduce o tema do Xuízo Final, no que San Miguel pesa nunha balanza a alma dun xusto en actitude orante, mentres un morto recibe dun monstro un chorro de líquido fervente. A porta de entrada está cuberta por un arco de medio punto, decorado con arquiños a xeito de palmeiras invertidas e nas arquivoltas varias ordes de motivos vexetais e xeométricos. No tímpano dúas escenas da Adoración dos Reis e a Anunciación. Enriba loce un amplo rosetón.
Historia
Foi construída entre a segunda metade do século XIV e a primeira do XV sobre outro templo máis antigo de época románica. A obra promovérana os condes de Andrade: Fernán Peres de Andrade o Boo e o seu sucesor Fernán Pérez de Andrade o Mozo.
Aprendizaxe Integrada de Contidos e Linguas Estranxeiras
A Aprendizaxe Integrada de Contidos e Linguas Estranxeiras (AICLE; en inglés Content and Language Integrated Learning, CLIL) é unha corrente da lingüística aplicada e pedagóxica que propugna que, nos contextos escolares, existe un maior éxito na aprendizaxe das linguas usándoas como linguas instrumentais, por exemplo para aprender historia ou as ciencias, que por medio dos currículos funcionais que as tratan dun xeito illado e en situacións forzadas ou inventadas como materias independentes e específicas.
Características
A investigación neste eido demostrou tamén que o plurilingüismo na escola, aproveitando os recursos, estratexias e destrezas que desenvolve o alumno cando aprende unha lingua ou materia, a través dos currículos integrados das linguas e áreas non lingüísticas, contribúe de maneira eficaz ao desenvolvemento dunha competencia comunicativa en linguas que optimiza e facilita as aprendizaxes posteriores.
O enfoque AICLE baséase en dous alicerces:
Educación bilingüe ou plurilingüe
O concepto de AICLE non se limita á combinación de lingua materna con lingua estranxeira, senón á aprendizaxe escolar combinada de lingua materna con outra lingua estranxeira, local, minoritaria ou cooficial. Como consecuencia do éxito destas teorías, son moitas as autoridades educativas as que se están expondo a introdución de modelos de educación bilingüe na escola e o fomento da elaboración de currículo que integren todas as linguas e estas coas áreas non lingüísticas.
O beneficio que reportará o currículo integrado das linguas e as áreas non lingüísticas é que o vencello que se establece entre as diferentes áreas do coñecemento, ademais de achegar coherencia metodolóxica á ensino e aprendizaxe, eliminará as duplicacións e as redundancias e permitirá o reforzo entre as diferentes materias. Ademais, lograrase formar a persoas que sexan quen de entender, falar, ler e escribir, con distintos niveis competenciais, un determinado número de linguas e que poidan enriquecer o seu desigual repertorio lingüístico ao longo de toda a vida.
Metodoloxía CLIL en Galicia
No caso da metodoloxía de aprendizaxe integrada de contidos e linguas estranxeiras, máis coñecida polas súas siglas como CLIL, é unha estratexia amplamente utilizada na educación para aumentar a competencia lingüística dos estudantes, debido ás demandas actuais de manexo dunha lingua. en común no mundo globalizado actual, co propósito de crear unha cidadanía plurilingüe con competencia intercultural.
Esta expansión do método CLIL é máis evidente en centros privados e subvencionados. Non obstante, se falamos do número de centros educativos que teñen seccións bilingües, as institucións públicas son as primeiras, cun total de 408 centros, fronte aos 74 do ensino privado. Dun total de 1005 centros públicos en Galicia e 310 centros privados, respectivamente. Converteuse nunha das metodoloxías educativas con maior crecemento na actualidade debido aos beneficios lingüísticos que proporcionará ao estudantado a longo prazo na súa formación universitaria e na posible oferta de emprego.
Bibliografía
Calleja, C. e Rodríguez, M. (2015). A evolución da aprendizaxe integrada de contidos e linguas estranxeiras (CLIL) en Galicia. Revista de Estudos e Investigación en Psicoloxía e Educación, (9): 1-4.
Reggie White
Reginald Howard White, nado o 19 de decembro de 1961 en Chattanooga (Tennessee) e finado o 26 de decembro de 2004, foi un xogador profesional de fútbol americano estadounidense que se desenvolvíaa na posición de Defensive end. A maior parte da súa carreira xogou para os Philadelphia Eagles e os Green Bay Packers da National Football League (NFL), aínda que tamén formou parte durante unha temporada dos Carolina Panthers. Co equipo de Green Bay conseguiu gañar a súa única Super Bowl (XXXI).
A nivel universitario formouse na Universidade de Tennessee, onde foi recoñecido como All-American. Despois de xogar dúas temporadas como profesional para os Memphis Showboats da United States Football League (USFL), foi seleccionado na primeira rolda do Draft suplementario da NFL de 1984. Tras unha carreira de 15 temporadas, converteuse nun dos xogadores máis premiados na historia da competición. Durante a súa carreira profesional foi tamén coñecido por ser ordenado ministro evanxélico, o que levou a que fose coñecido co alcume de "the Minister of Defense" (do inglés: o Ministro de Defensa).
Königin der Nacht
miniatura|300px|Königin der Nacht, entrada antes da súa primeira aria ("O zittre nicht, mein lieber Sohn"). Posta en escena por [[Karl Friedrich Schinkel (1781-1841) para unha produción de 1815.]] Königin der Nacht (en galego A Raíña da Noite), é unha das personaxes de Die Zauberflöte, a última ópera escrita por Wolfgang Amadeus Mozart. Königin der Nacht é a nai da protagonista, Pamina. Esta personaxe só ten dúas intervencións na ópera: "O zittre nicht, mein lieber Sohn" (no primeiro acto) e "Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen" (no segundo acto). Na primeira das súas arias mostra unha falsa aparencia de nai amante e aldraxada, mais na segunda amosa o seu carácter real, ameazando a Pamina con repudiala se non asasina a Sarastro aproveitando a confianza que el ten nela.
O papel, que require dunha soprano coloratura, presenta unha gran dificultade polo rexistro vocal que presenta (dun re4 a un fa6), pola gran cantidade de notas picadas e pola variada gama dinámica que esixe.
Ardeidos
Os ardeidos (Ardeidae) son unha familia de aves Pelecaniformes que inclúe máis de 60 especies, cuxos membros máis coñecidos son as garzas (tamén comprende os abetouros e gazotas). Os ardeidos hai quen os clasifica dentro da orde Ciconiiformes.
Son aves patilongas, e algunhas especies chegan a medir até 85 cm de alto. Xeralmente a súa plumaxe é branca, o seu peteiro amarelo e as súas longas patas grises, aínda que a plumaxe varía segundo a estación do ano. Aliméntanse de peixes, crustáceos e pequenos anfibios, e teñen como hábitat as zonas pantanosas ou próximas aos lagos de todo o mundo.
Xeralmente son aves solitarias, pero é normal velas reunidas en comunidade na época de cría. Aniñan en árbores altas, onde fan niños rudos, practicamente planos, e chegan a poñer até 6 ovos.
Pedro Ignacio Wolcan Olano
Pedro Ignacio Wolcan Olano, nado en Nueva Helvecia, (Departamento de Colonia) o 21 de outubro de 1953, é un eclesiástico uruguaio, bispo de Tacuarembó dende o 19 de xuño de 2018.
Ardeidos
Taxonomía
Os ardeidos subdivídense en catro subfamilias e 19 xéneros, algúns discutidos:
Partidos temáticos
Os partidos temáticos son organizacións políticas estruturadas en torno á consecución de determinados fins (en certa forma, os partidos relixiosos e os partidos protesta poderían estar incluídos nesta epígrafe).
Pedro Ignacio Wolcan Olano
Traxectoria
Olano foi ordenado sacerdote o 21 de setembro de 1986 e encardinouse na diocese de Mercedes. En 2015 comezou como vigairo xeneral da diocese.
O 19 de xuño de 2018 o papa Francisco nomeouno bispo de Tacuarembó.
Bundesliga 2012-2013
A tempada 2012-13 da Bundesliga foi a 50ª edición do campionato nacional de liga de fútbol profesional de Alemaña. O torneo comezou o 24 de agosto de 2012 e rematou o 18 de maio de 2013.
Equipos
Os 18 equipos participantes nesta edición da liga alemá de fútbol son os seguintes: 220px|miniatura|dereita|Equipos da Bundesliga 2011-12.
Táboa
O Bayern de Múnic proclamouse campión con seis xornadas de antelación, e rematou a tempada con 91 puntos, 25 máis que o segundo clasificado, o Borussia Dortmund.
Vía verde
300px|miniatura|Vía Verde da Jara 300px|miniatura|Vía Verde Serra de Alcaraz Vía verde é o nome que reciben en España os antigos trazados ferroviarios en desuso acondicionados como infraestruturas para desprazamentos non motorizados.
Características
As vías verdes, debido á súa orixe ferroviaria, están dotadas de especiais calidades: máxima accesibilidade, facilidade e seguridade. Son lugares ideais para promover a mobilidade sostible e a práctica do paseo e o cicloturismo, especialmente atractivos para persoas con mobilidade reducida (nenos, anciáns, discapacitados). Estas infraestruturas convertéronse en espazos para o goce e o encontro de todos os cidadáns, onde poden practicar hábitos saudables que melloran o seu benestar e elevan a súa calidade de vida. E todo iso, á vez que proporcionan un beneficio adicional ás comarcas atravesadas: impulsan a cohesión territorial e a dinamización socioeconómica do mundo rural.
En España a lonxitude das liñas férreas existentes cara a 1950 excedía os 18.000 km, pero na actualidade sitúase ao redor de 10.000 km.
Recuperación
A recuperación dos antigos ferrocarrís para o seu uso como vías verdes estase realizando por parte de deputacións provinciais, concellos e outras entidades públicas, ás que se sumaron tamén algunhas iniciativas privadas. A coordinación de todas estas accións realízaa a Fundación dos Ferrocarrís Españois (FFE) mediante o seu Programa de Vías Verdes. Os percorridos que estean homologados de acordo con devandito programa poden exhibir un logotipo (rexistrado e patentado) como indicativo de calidade. A FFE foi encargada de devandita tarefa en 1993 polo Ministerio de Obras Públicas, Transportes e Medio Ambiente (MOPTMA), RENFE e FEVE.
Dos case 8.000 km de trazados en desuso en España acondicionáronse 64 vías verdes, que totalizan 1.550 km. En Galicia hai dúas Vías Verdes: a Vía Verde do Eo, inaugurada en 2013, que segue o trazado dun antigo ferrocarril mineiro xunto ao río Eo, de 12 km desde A Pontenova ata Santiso de Abres, en Asturias; e a Vía Verde do Salnés, inaugurada en 2020 e de 9,2 km de lonxitude, desde Rubiáns (en Vilagarcía de Arousa) ata a antiga fábrica azucreira de Portas.
Kamisama
Kamisama (神) é o cargo que ostenta o Deus da Terra na serie de manga e anime Dragon Ball. Os Kamisama que aparecen na serie son axudados polo Señor Popo, e é mencionado que este servía ó seu predecesor. Vive no Templo de Kamisama, varios quilómetros enriba da Torre de Karín, ambos lugares comunícanse co bastón máxico.
O fillo de Katattsu
O primeiro Kamisama da serie era unha das dúas metades nas que se dividiu o fillo de Katattsu. Para lograr converterse en Kamisama tivo que expulsar toda a súa maldade, desta forma xurdiu Piccoro Daimaō. Se un dos dous morría, o outro tamén. Ademais, Kamisama é o creador das Bólas do Dragón.
Adestrará a tódolos guerreiros que cheguen ata o seu Templo, se obteñen unha proba de confianza de Karín, un axóuxere. Entre os seus alumnos están Son Goku, Ten Shin Han, Yamcha, Chaoz, Krilín ou Yajirobe. O seu sucesor foi Dende.
Historia
Garlic e o fillo de Katattsu adestraron xuntos para se converter en Kamisama, e unha vez que expulsou a súa parte malvada (Piccoro Daimaō), Kamisama foi elixido novo Deus.
Son Goku foi adestrarse con Kamisama e o Señor Popo, e enfrontouse con Piccoro 3 anos máis tarde no Campionato Mundial de Artes Marciais, onde o derrotou aínda que o deixou con vida.
Nappa matou a Piccoro cando chegou á Terra mentres protexía a Son Gohanda, falecendo tamén Kamisama. Ambos resucitarían grazas ás Bólas do Dragón de Namek.
Trala aparición dos Androides, decidiron volver fusionarse, deixando o posto de Kamisama a Dende.
Dende
Logo de que Kamisama se fusionara con Piccoro, a necesidade de que existise un Kamisama protector da Terra fixo que Goku fose buscar outro Namek. Dende, que xa tiña amizade con Son Gohanda e Krilín, aceptou o cargo.
Joaquín Calvo Sotelo
Traxectoria
Fillo do xuíz Pedro Calvo Camina e de Elisa Sotelo Lafuente. Pola profesión do seu pai mudou frecuentemente de residencia durante a súa infancia, ata radicarse definitivamente en Madrid, estudando cos xesuítas de Chamartín, e logo dereito na Universidade Central. En 1927 ingresou no Corpo de Avogados do Estado. Como cronista escribiu principalmente no ABC e percorreu practicamente o mundo todo, escribindo algúns libros de viaxes como Nueva York en retales ou Muerte y resurrección de Alemania. Por un dos artigos recollidos neste segundo volume recibiu o Premio Mariano de Cavia de 1950.
Secretario xeral da Cámara Oficial do Libro de Madrid desde 1933, atopábase na capital de España tanto no momento do asasinato do seu irmán José o 13 de xullo de 1936 como cando, días despois, co inicio da guerra civil española, Madrid quedou dentro da zona leal á República. Joaquín procurou refuxio na embaixada de Turquía primeiro e despois na de Chile, grazas á cal logrou embarcar en Alacant no destrutor da Armada Arxentina Tucumán no que viaxou a Marsella. De volta ao lado nacional mantivo o seu posto, transformado polas súas xestións no Instituto Nacional do Libro Español, do que se separou en 1943.
Obra
A súa primeira estrea teatral foi en Madrid 1932, A la tierra, kilómetros 500.000, á que lle seguiu El rebelde (1934) e El alba sin luz (1937) en Bos Aires; despois, La vida inmóvil (1939), Cuando llegue la noche, o seu primeiro grande éxito, e La última travesía (1943). Logrou dous premios da Real Academia Española, o premio Piquer de comedia en 1939 por La vida inmóvil e o premio Espinosa y Cortina de 1945 por La cárcel infinita. Tamén recibiu o Premio Nacional de Teatro Benavente durante dous anos consecutivos por La visita que no tocó el timbre (1950) e por Criminal de guerra (1952). Escribiu para o actor Alberto Closas unha triloxía diplomática integrada por Una muchachita de Valladolid (1957), Cartas credenciales (1960) e Operación embajada (1962).