cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mulleres na ciencia
Tendencias rexionais
miniatura|Proporción de investigadoras por país, 2013 ou ano máis próximo. Fonte: Informe sobre a ciencia da UNESCO: cara a 2030, datos do Instituto de Estatística da UNESCO. Segundo o último informe global sobre ciencia da UNESCO, a inserción feminina presenta amplas disparidades dunha rexión a outra. No sueste de Europa, por exemplo, as investigadoras obtiveron a paridade e, cun 44%, están a piques de facelo en Asia Central, América Latina e o Caribe. Na Unión Europea, doutra banda, só un de cada tres investigadores (33%) é muller, en comparación co 37% no mundo árabe. As mulleres tamén están mellor representadas no África subsahariana (30%) que no sur de Asia (17%).
Tamén hai grandes disparidades intrarrexionais. As mulleres representan o 52% dos investigadores en Filipinas e Tailandia, por exemplo, e están preto da paridade en Malaisia e Vietnam, con todo, só un de cada tres investigadores é muller en Indonesia e Singapura. No Xapón e a República de Corea, dous países caracterizados por altas densidades de investigadores e sofisticación tecnolóxica, tan só o 15% e o 18% dos investigadores son mulleres respectivamente. Estes son os índices máis baixos entre os membros da Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económicos. A República de Corea tamén ten a maior brecha entre os membros da OCDE en canto á remuneración entre homes e mulleres investigadores (39%). Tamén hai unha enorme brecha no Xapón (29%).
América Latina e o Caribe
América Latina ten algunhas das taxas máis altas de mulleres no mundo que estudan campos científicos. Tamén comparte co Caribe unha das proporcións máis altas de investigadoras: 44%. Dos 12 países que reportaron datos para os anos 2010-2013, sete lograron paridade de xénero, ou mesmo dominaron a investigación: Bolivia (63%), Venezuela (56%), Arxentina (53%), Paraguai (52%), Uruguai (49%), Brasil (48%), Guatemala (45%) e Costa Rica (43%). Chile ten a puntuación máis baixa entre os países para os que hai datos recentes (31%). O Caribe pinta un cadro similar, con Cuba que alcanzou a paridade de xénero (47%) e Trinidad e Tobago co 44%. Os datos sobre a participación das mulleres na investigación industrial para aqueles países con sistemas nacionais de innovación máis desenvolvidos (con excepción do Brasil e Cuba), mostran con todo unha participación menor: Uruguai (47%), Arxentina (29%), Colombia e Chile (26%).
Como noutras rexións, a gran maioría dos graduados en saúde son mulleres (60–85%). As mulleres tamén están fortemente representadas na ciencia. Máis do 40% dos graduados en ciencias son mulleres na Arxentina, Colombia, Ecuador, O Salvador, México, Panamá e o Uruguai. O Caribe presenta unha imaxe similar, xa que as mulleres graduadas en ciencias están á vez cos homes ou dominan este campo en Barbados, Cuba, República Dominicana e Trinidad e Tobago.
A participación das mulleres na ciencia con todo diminuíu constantemente desde o cambio de século. Esta tendencia observouse en todos os sectores das economías máis grandes: a Arxentina, o Brasil, Chile e Colombia. México é unha excepción notable, rexistrando un lixeiro aumento. Parte da diminución pode atribuírse ás mulleres que se transfiren ás ciencias agrícolas nestes países. Outra tendencia negativa é a caída das doutoradas e da forza laboral. Dos países que reportan datos, a maioría sinala unha caída significativa de 10-20 puntos porcentuais na transición de mestrías a doutoramentos.
No inicio do século XXI varias mulleres destacáronse nas neurociencias, neurocientíficas como Gladys Maestre, Sandra Xurado Sánchez, Vicki Anderson, Paula Isabel da Silva Moreira, Amparo Acker-Palmer, Angélique Arvanitaki, Linda Buck, Hanna Damásio, Brigitte Kieffer, Muriel Deutsch Lezak ou Julia Guiomar Niso Galán destacaron polas súas recentes investigacións.
A Baiuca, Oeste, Catoira
A Baiuca é un lugar da parroquia de Oeste no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas.
Wikipedia en wolof
A Wikipedia en wolof é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua wolof. A Wikipedia en wolof foi creada a comezos de 2005, xunto coa Wikipedia en bambara e a Wikipedia en fula. En abril de 2007, Ibrahima Fall (nome de usuario Ibou), un estudante senegalés que vive en Italia, comezou a engadir contido subtancial á Wikipedia en wolof. En novembro de 2007 tiña 500 artigos, e en agosto de 2015 contaba con 1028 artigos.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Río Branco, Roraima
miniatura|O río Branco en [[Boa Vista, Roraima|Boa Vista]] miniatura|Mapa o norte do Brasil, onde se pode ver a localización de río Branco
O río Branco é un río amazónico brasileiro, o principal afluente pola marxe setentrional do río Negro, que discorre integramente polo estado de Roraima.
Ten unha lonxitude de 560 km, aínda que, cunha das súas fontes, o río Uraricoera, alcanza os 1 430 km.
A Devesa, Oeste, Catoira
A Devesa é un lugar da parroquia de Oeste no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas.
O Couso, Santa María de Xeve, Pontevedra
O Couso é un lugar da parroquia de Santa María de Xeve no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 210 habitantes (101 homes e 109 mulleres).
A Rúa, Arca, O Pino
A Rúa é un lugar da parroquia de Arca, no concello coruñés do Pino, na comarca de Arzúa. Segundo o IGE, en 2019 tiña 184 habitantes (93 homes e 91 mulleres).
A mediados do século XIX este lugar era tamén coñecido polo nome de Dúas Casas, debido ao pazo do mesmo nome que aquí se situaba.
Mou gaan dou
Mou gaan dou (en 無間道) é un filme de Hong Kong de 2002 dirixido por Andrew Lau e Alan Mak. Foi escrito conxuntamente entre Mak e Felix Chong, e está protagonizado por Andy Lau, Tony Leung, Anthony Wong, Eric Tsang, Sammi Cheng e Kelly Chen. Conta a historia dun oficial de policía encuberto de Hong Kong que se infiltra nunha organización criminal, e dun policía que serve de espía para a organización. É o primeiro filme da serie Mou gaan dou, seguida por Mou gaan dou II e Mou gaan dou III.
O filme estreouse o 3 de agosto de 2001. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 76ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Miramax Films adquiriu os dereitos de distribución nos Estados Unidos e estreouno nos cinemas do país en 2004. Martin Scorsese fixo un remake en 2006 titulado Infiltrados, o cal gañou o Óscar ó mellor filme así como o Óscar ó mellor guión adaptado.
As Rañas, Oeste, Catoira
As Rañas é un lugar da parroquia de Oeste no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas.
Cadeira de rodas
dereita|miniatura|268x268px|Cadeira de rodas. Unha cadeira de rodas é unha cadeira montada sobre rodas que é utilizada por persoas con dificultades motrices, podendo ser movida manual ou electronicamente polo ocupante ou empurrada por alguén. Por ser amplamente utilizada por persoas con discapacidade física, é tamén utilizada como símbolo que indica acceso a persoas con necesidades especiais. Despois de fabricadas, moitas cadeiras de rodas pasan por terapeutas ocupacionais para seren adaptadas ao usuario.
François Maurice Allotte de La Fuÿe
François Maurice Allotte de la Fuÿe, nado en La Rochelle o 6 de novembro de 1844 e finado en Versalles o 13 de febreiro de 139, foi un militar arqueólogo, numismático e orientalista francés.
Orixe familiar
François Maurice Allotte de La Fuÿe naceu en 1844 na Rochelle, nunha familia de orixe bretoa, fillo de Louise Mariocheau de Bonnemort (1817-1898) e de Augustin Allotte de La Fuÿe (1805-1876), xeneral de brigada e controlador de impostos indirectos de Nantes. Era curmán de Jules Verne.
Carreira militar
Comezou a súa carreira militar como alumno de enxeñaría na École polytechnique, entre 1863 e 1865, e ese último ano ingresou na Escola de Formación de Artillaría e Enxeñeiros de Metz. Xa como militar, en 1886 encomendóuselle o establecemento dun cuartel de cabalaría en Tébessa, Alxeria. En 1893 comandou un batallón de enxeñeiros e posteriormente foi comandante na Escola de Enxeñeiros de Grenoble.
Entre 1897 e 1904 colaborou nos traballos da delegación arqueolóxica francesa en Susa, Persia, e ese mesmo ano, aos seus 60 anos, retirouse da súa vida militar, co rango de coronel.
Durante a súa carreira como enxeñeiro militar, destacou tamén como fotógrafo aerostático.
Sala samobójców. Hejter
'Sala samobójców. Hejter' é un filme polaco de 2020 dirixido por Jan Komasa e escrito por Mateusz Pacewicz. O argumento conta a historia dun estudante universitario de Varsovia que tenta modificar a súa vida dende internet, causando odio e violencia xeneralizados. Estreouse o 6 de marzo de 2020 nos cinemas de Polonia e gañou o Premio á Mellor Narrativa Internacional no Festival de Cinema de Tribeca.
François Maurice Allotte de La Fuÿe
Carreira militar
En recoñecemento da súa traxectoria militar foi distinguido en 1900 co título de comendador da Orde do León e do Sol de Persia, e en 1904 cos títulos de comendador da Lexión de Honra e da Orde do Nichan Iftikhar, de Tunicia.
Carreira erudita
Logo do seu retiro como militar, dedicouse de cheo aos estudos numismáticos, e centrou o seu foco de interese na arqueoloxía e na numismática orientais, sinaladamente nas emisións xurdidas logo das conquistas de Alexandre no período anterior á invasión árabe.
Así e todo, tamén dedicou importantes traballos ás moedas imperiais romanas e mesmo publicou algúns artigos acerca das emisións dos reis franceses Carlos V e Carlos VI.
Ao tempo que se dedicaba aos estudos, tamén foi compondo unha importante colección de moedas das culturas antigas orientais, que finalmente foi adquirida polo Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia.
Nos seus derradeiros anos prestou tamén atención ao estudo das taboíñas asirias e babilónicas, ás que lles dedicou varios dos seus artigos.
Entre outras sociedades eruditas e entidades asociativas, Allotte de La Fuÿe foi membro da Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (1914), do Instituto de Francia, da Sociedade Asiática e da Sociedade Francesa de Numismática, entidade esta última que presidiu durante dous períodos, entre 1914 e 1916, e entre 1920 e 1922. Igualmente, formou parte do Comité des travaux historiques et scientifiques.
Vida persoal
François Maurice Allotte de La Fuÿe casou en 1871 con Louise Jégou d'Herbeline (1847-1924), con quen tivo un seis fillos e catro fillas.
Finou en Versalles o 13 de febreiro de 1839, aos 94 anos.
As Penas, Oeste, Catoira
As Penas é un lugar da parroquia de Oeste no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas.
Igrexa de San Martiño de Tiobre
A igrexa de San Martiño de Tiobre é o templo parroquial de Tiobre, no concello de Betanzos. Atópase no lugar de Betanzos o Vello.
Historia
A orixe da igrexa non está clara. O historiador Martínez Santiso retrotrae a fundación da igrexa ata a época da predicación do Apóstolo Santiago por terras galegas. Outros autores remontan a data da construción ó século VIII, atribuíndoa ós suevos, debido ó "dragón" que figurou no campanario da igrexa. En todo caso estas dúas opinións non contan con ningún soporte documental.
Non obstante, cítanse en dous documentos do século IX, un no que se enumeran as igrexas pertencentes ó bispado de Iria - Compostela, e outro referido á igrexa e ó Castelo da Espenuca.
Foi ademais mandada consagrar por Xelmírez no ano 1108 xunto con outras igrexas como a de Nendos, mandato levado a cabo por Juan Rodríguez, arcediago daquela comarca e cóengo de Santiago de Compostela.
Xa no século XIX sufriu unha reforma na que se perdeu o dragón e varios dos seus símbolos históricos característicos. No ano 1972 volveuse a realizar un acondicionamento da igrexa.
Por diante da igrexa pasaba o Camiño Inglés que viña dende Ferrol para unirse ó que procedía dende Irixoa diante do santuario da Nosa Señora dos Remedios, despois de baixar polo lugar de Caraña, o que incrementou de maneira significativa a súa importancia durante o período de maior auxe da peregrinación a Compostela.
Descrición
A planta da igrexa é de estilo románico e data do século XII. Presenta unha planta rectangular onde se atopa unha nave e unha ábsida tamén rectangular. No interior o espazo intermedio entre o presbiterio e a nave está delimitado por un arco triunfal apuntado, sostido por semicolumnas unidas, con capiteis que mesturan follas, volutas e cabezas. No exterior da fachada principal concéntrase toda a ornamentación. A porta rectangular está inscrita nun tímpano con escasa decoración e sobre ela sobresaen as arquivoltas semicirculares con catro columnas nas xambas cos capiteis corintios de decoración vexetal. Sobresae a espadana dobre rematada nun corpo triangular rodeada por pináculos. Os muros do edificio son de canteira de granito e a cuberta a dúas augas cubertas de tella curva.
Como en moitas igrexas do rural galego, aparece o cemiterio dentro do recinto do adro, formando un conxunto onde conviven a parroquia dos mortos e a parroquia dos vivos.
O home de aceiro
O home de aceiro (en Man of Steel) é un filme estadounidense-británico de 2013 dirixido por Zack Snyder. Está baseado no personaxe de DC Comics Superman. Producido por DC Entertainment, Legendary Pictures, Syncopy e Cruel and Unusual Films, e distribuído por Warner Bros. Pictures, é unha produción entre os Estados Unidos de América e o Reino Unido e o primeiro título do Universo Estendido de D (DCEU). O guión foi escrito por David S. Goyer, e está protagonizado por Henry Cavill, Amy Adams, Michael Shannon, Kevin Costner, Diane Lane, Laurence Fishburne, Antje Traue, Ayelet Zurer, Christopher Meloni e Russell Crowe. O home de aceiro é un reboot da franquía cinematográfica de Superman que conta cos personaxes da historia orixinal. No filme, Clark Kent descobre que é un alien superpoderoso orixinario do planeta Krypton. Decide asumir o papel de protector da humanidade, tomando esa elección para enfrontarse ao Xeneral Zod e evitar que destrúa a humanidade.
O desenvolvemento comezou en 2008 cando Warner Bros. decidiu relanzar a franquía. Snyder foi contratado como director en outubro de 2010. A fotografía principal comezou en agosto de 2011 en West Chicago, Illinois, antes de trasladarse a Vancouver e Plano, Illinois. O home de aceiro estreouse nos cinemas o 14 de xuño de 2013, en 2D, 3D e IMAX. Malia recibir valoracións dispares por parte da crítica, o filme converteuse nun éxito de recadación, conseguindo máis de 668 millóns de dólares en todo o mundo. A crítica eloxiou os efectos visuais e a banda sonora de Hans Zimmer, mais criticou o seu ritmo e a falta de desenvolvemento do personaxe. A súa secuela, titulada Batman contra Superman: O amencer da xustiza estreouse o 25 de marzo de 2016.
Borreiros, Oeste, Catoira
Borreiros é un lugar da parroquia de Oeste no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas.
O Progreso, Oeste, Catoira
O Progreso é un lugar da parroquia de Oeste no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas.
José García Martínez
José García Martínez, máis coñecido como Rabadeira, nado na Rabadeira, Cerceda, o 11 de abril de 1952 e finado o 31 de maio de 2022, foi un futbolista galego que xogaba como extremo. Desenvolveu case toda a súa carreira no Deportivo da Coruña, co que xogou en tres categorías diferentes (Primeira, Segunda e Terceira División).
Traxectoria
Comezou a xogar ao fútbol no Cerceda, aínda sen federar, pasando logo ás filas do Celas de Peiro. En 1969 ingresou no equipo xuvenil do Deportivo da Coruña, no que xogou unha tempada. A continuación pasou ao Fabril, da Serie A, co que logrou o ascenso á Terceira División na súa primeira campaña.
Rabadeira, coñecido así polo seu lugar de nacemento, debutou co primeiro equipo en partido oficial o 10 de setembro de 1972, na segunda xornada da tempada 1972/73 da Primeira División, saíndo de titular contra o Granada en Riazor. Disputou un total de 23 encontros esa tempada e marcou un gol na Copa do Rei, contra o Hércules, pero o equipo de Arsenio acabou descendendo ao remate da competición. Na tempada 1973/74, na Segunda División, disputou 23 partidos de liga e 3 de Copa, e marcou dous goles, o primeiro deles o 27 de xaneiro de 1974 ante o Real Valladolid. Malia todo, o Deportivo encadeou un novo descenso, neste caso a Terceira División.
Titular na maioría de partidos da tempada 1974/75 na Terceira, logrou regresar á Segunda División. Militou na categoría de prata durante as seguintes tres tempadas, e acadou os 149 partidos oficiais e 24 goles co club. Na campaña 1978/79 foi cedido ao Levante, onde se proclamou campión do grupo II da Segunda División B, conseguindo así o ascenso. Tamén chegou a viaxar a Suíza para probar cun equipo dese país, pero o día da proba lesionouse e acabou volvendo a Galicia. Colgou as botas con só 27 anos por mor das lesións, aínda que máis tarde xogou ao fútbol sala.
Trala súa retirada traballou na mina das Encrobas. Faleceu o 31 de maio de 2022, aos 70 anos de idade.
Viladesuso, Oeste, Catoira
Viladesuso é un lugar da parroquia de Oeste no concello pontevedrés de Catoira, na comarca de Caldas.
Teresa Cameselle
María Teresa Cameselle Rodríguez, nada en Mugardos en 1968, é unha escritora galega en lingua castelá especializada en novela romántica e narrativa histórica.
Traxectoria
Comezou a súa carreira coa participación en certames de relatos, cos que gañou algún galardón e a publicación en antoloxías. En 2008 foi finalista no Premio de Novela de La Voz de Galicia. Tamén en 2008 gañou o Premio Talismán de Novela Romántica coa súa primeira novela longa, La hija del cónsul, que se publicou o mesmo ano.
A súa relación profesional coa literatura tamén a levou a impartir obradoiro, organizar clubs de lectura e ser relatora en diversos congresos e eventos literarios. Tras doce novelas publicadas, en 2020 recibiu o Galardón Letras del Mediterráneo da deputación de Castelló pola súa traxectoria na novela romántica.
Karl Wilhelm Feuerbach
Karl Wilhelm Feuerbach, nado en Jena o 30 de maio de 1800 e finado en Erlangen o 12 de marzo de 1834, foi un matemático alemán.
Traxectoria
En maio de 1824 foi perseguido na Demagogenverfolgung, detido e levado a Múnic. Fixo dous intentos de suicidio mentres estaba detido. En maio de 1825 retiráronse os procesos de investigación contra el e foi liberado ao ser recoñecido inocente. Non obstante, as consecuencias do cárcere foron polo menos unha depresión arredor de 1827.
En 1822 escribiu un pequeno libro de matemáticas destacado especialmente sobre o círculo de nove puntos, agora coñecido como teorema de Feuerbach. En 1827 presentou as coordenadas homoxéneas, de xeito independente a Möbius.
Viascón, Viascón, Cerdedo-Cotobade
Viascón é un lugar da parroquia de Viascón, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Sensibilización central
miniatura|Puntos da dor. A sensibilización central, coñecida tamén coma dor nociplástica, é un proceso patolóxico que cursa con disfunción do sistema nervioso central. Está definida coma a resposta desproporcionada e aumentada das neuronas nociceptivas do sistema nervioso central fronte a estímulos normais. Existe unha diminución da limiar da dor, de xeito que estímulos que normalmente non son dolorosos (táctiles, prensiles, térmicos) producen dor.
A sensibilización central non é unha enfermidade en si, senón unha característica fisiopatolóxica que se atopa en diversas doenzas coma a fibromialxia, a síndrome de fatiga crónica, a sensibilidade química múltiple, a neuralxia postherpética e outras doenzas que cursan con dor crónica. Existen fármacos que tamén poden provocar sensibilización central, coma os opioides (hiperalxesia inducida por opioides) ou a ketamina, entre outros.
Fisiopatoloxía
Os mecanismos de sensibilización central son diversos e complexos. Cando se produce un estímulo doloroso, tanto somático coma visceral, libéranse unha serie de mediadores inflamatorios tales coma bradicinina, serotonina, histamina, prostaglandinas e substancia P, entre outras. Na sinapse das vías da dor, o glutamato contribúen á hiperexcitabilidade desta. Outras substancias coma o óxido nítrico tamén activan os receptores NDMA. Estes receptores son os principais responsables da hiperexcitabilidade das neuronas e dos estímulos dolorosos.
Barbeira, Tomonde, Cerdedo-Cotobade
Barbeira é un lugar da parroquia de Tomonde, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Oleg Artemiev
Oleg Germanovich Artemiev, nado en Riga (Letonia) o 28 de decembro de 1970, é un cosmonauta ruso que formou parte das misións Soiuz TMA-12M, Soiuz MS-08 e Soiuz MS-21 e foi membro das expedicións 39, 40, 55, 56 e 57 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Artemiev graduouse en física e tecnoloxía pola Universidade Técnica Bauman de Moscova en 1998. Foi seleccionado como candidato a cosmonauta en xaneiro de 2003, completando o seu adestramento 28 de xuño de 2005. Participou nas misións Soiuz TMA-12M, Soiuz MS-08 e Soiuz MS-21, sendo membro das expedicións 39, 40, 55, 56 e 57 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 365,96 días no espazo.
Frieiro, Santa María de Xeve, Pontevedra
Frieiro é un lugar da parroquia de Santa María de Xeve no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 68 habitantes (35 homes e 33 mulleres).
A Devesa, Tomonde, Cerdedo-Cotobade
A Devesa é un lugar da parroquia de Tomonde, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Fraguas, Tomonde, Cerdedo-Cotobade
Fraguas é un lugar da parroquia de Tomonde, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Gatomorto, Santa María de Xeve, Pontevedra
Gatomorto é un lugar da parroquia de Santa María de Xeve no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 206 habitantes (100 homes e 106 mulleres).
Número de Froude
Na mecánica de medios continuos, o número de Froude (
Fr
) é un número adimensional, usado na hidráulica de condución aberta que representa a relación entre a inercia do fluxo e o campo externo (este último en moitas aplicacións simplemente debido á gravidade). Nomeado despois de William Froude, baséase na relación velocidade/lonxitude, definida como:
onde
u0
é unha velocidade de fluxo característica,
g0
l0
é unha lonxitude característica. O número de Froude ten algunha analoxía co número de Mach. Na dinámica de fluídos teórica, o número de Froude adoita non ser considerado, xa que normalmente as ecuacións considéranse no límite alto de Froude do campo externo desprezable, o que leva a ecuacións homoxéneas que preservan os aspectos matemáticos. Por exemplo, as ecuacións de Euler homoxéneas son ecuacións de conservación.
É un concepto moi importante na determinación da velocidade dun buque para o cálculo da resistencia por formación de ondas, cun Fr (ou Fn) inferior a 0,1 baixo e un Fn superior a 0,3 considerado alto para os buques con casco de desprazamento.
Orixes
thumb|dereita|Os cascos de cisne (arriba) e raven (abaixo). Froude construíu unha secuencia de 3, 6 e 12 modelos a escala de pés (mostrados na imaxe) que utilizou en probas de remolque para establecer leis de resistencia e escala.En fluxos de canle aberto, introduciu primeiro a relación entre a velocidade do fluxo e a raíz cadrada da aceleración da gravidade multiplicada pola profundidade do fluxo. Cando a relación era menor que a unidade, o fluxo comportábase como un movemento fluvial (é dicir, un fluxo subcrítico) e como un movemento de fluxo torrencial cando a relación era maior que a unidade.
, quen utilizou unha serie de modelos a escala para medir a resistencia que ofrecía cada modelo ao ser remolcado a unha velocidade determinada. O construtor naval Frederic Reech propuxera o concepto moito antes en 1852 para probar barcos e hélices, pero Froude descoñecía. A relación velocidade-eslora era orixinalmente definido por Froude na súa Law of Comparison ("Lei de comparación") en 1868 en termos dimensionais como:onde:
O termo converteuse en termos non dimensionais e recibiu o nome de Froude en recoñecemento ao traballo que fixo. En Francia, ás veces chámase Número de Reech–Froude por Frederic Reech.
Flow do Toxo
Flow do Toxo é un grupo de rap galego da comarca do Condado. Na súa música tratan temas como a defensa do rural, o feminismo ou a loita contra o patriarcado.
Traxectoria
A banda formouse no Condado a comezos do ano 2018, co lanzamento do seu primeiro tema, Aquí están as que ghritan. Esta primeira canción foi totalmente autoproducida pola banda.
Dúas das integrantes de Flow do Toxo, Laura e Xía, forman parte tamén do grupo de cantareiras ponteareán As Punkiereteiras. Flow do Toxo colabora con elas no seu segundo tema, Concha de Luneda; canción na que fan unha homenaxe á devandita muller, conservadora da tradición oral e musical do Condado e á que consideran unha referente. Ese mesmo ano, publican outros dous singles: Para rapás e Xustiza pola man. Este último é unha adaptación do poema homónimo de Rosalía de Castro.
A mediados do 2020, a banda lanza Aquí están as que ghritan, unha versión actualizada do seu primeiro single, regravada por Cristina Morquillas nos Estudios Broño de Negreira. En xuño dese ano, publican Manolo Pirolo, canción producida por Petrowski, rapeiro e beatmaker da banda de hip hop galega Ezetaerre.
Entre 2020 e 2021, lanzaron varios singles en colaboración con outras artistas mulleres: a rapeira vasca La Basu, a brass band galega Brassica Rapa e a cantante de rap valenciana Tesa.
Tomonde, Tomonde, Cerdedo-Cotobade
Tomonde é un lugar da parroquia de Tomonde, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Vilalén, Tomonde, Cerdedo-Cotobade
Vilalén é un lugar da parroquia de Tomonde, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
A Cal, Tenorio, Cerdedo-Cotobade
A Cal é un lugar da parroquia de Tenorio, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
A Esquipa, Tenorio, Cerdedo-Cotobade
A Esquipa é un lugar da parroquia de Tenorio, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Francisco Costa Fernández
Francisco Costa Fernández, coñecido como Kiko Costa, é un deportista, xornalista e político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Produtor de TVE e campión de España de remo en trainerilla. Asentouse en San Adrián en 2005. Nas eleccións municipais de 2015 foi candidato nas listas do PSdeG-PSOE á alcaldía de Vilaboa e foi elixido concelleiro. Foi concelleiro de medio ambiente e deportes. Nas municipais de 2019 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE e foi elixido alcalde grazas a un pacto co BNG. O 4 de agosto de 2020 anunciou a súa dimisión como alcalde por motivos persoais.
Pryiatel nebizhchyka
Pryiatel nebizhchyka (en Приятель небіжчика) é un filme ucraíno de 1997 dirixido por Viacheslav Kryshtofovych. Foi escollido como candidato de Ucraína para o Óscar ó mellor filme internacional na 70ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
A era do "capitalismo salvaxe" gañaba impulso cando Anatoly foi abandonado pola súa muller. Era novo, guapo e intelixente, con coñecementos dunha lingua estranxeira, pero por algún motivo non encaixaba na vida moderna, cousa que lle resultaba completamente incomprensible. Un encontro co seu antigo compañeiro de clase Dima, que negociaba con éxito nun quiosco comercial, converteuse no fío condutor da súa Ariadna no mundo da nova moral. A vida faise como unha película. O acto imprudente e frívolo de Anatoliy converteuse no primeiro elo dunha cadea de acontecementos que resultaron no asasinato dun home que era un asasino a soldo.
O Outeiral, Tenorio, Cerdedo-Cotobade
O Outeiral é un lugar da parroquia de Tenorio, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Rafa de Vicente
Rafael de Vicente Hernández, deportivamente coñecido como Rafa de Vicente, nado en Málaga o 18 de xullo de 1993, é un futbolista español que xoga de centrocampista.
Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do Málaga CF e na tempada 2013/14 subiu ao filial, o Atlético Malagueño, que militaba na Terceira División. No verán de 2014 fixo a pretempada co primeiro equipo do Málaga, e decidiuse que sairía cedido a un equipo de Segunda División, pero unha rotura do ligamento cruzado anterior do xeonllo dereito afastouno dos terreos de xogo durante meses.
En agosto de 2015, o Málaga e o Real Murcia chegaron a un acordo para que o futbolista xogase cedido unha tempada no club murciano, na Segunda División B. Disputou 27 partidos contribuíndo a que o equipo acabase na segunda posición do seu grupo. Xogou tamén a fase de ascenso, na que acabou eliminado na primeira rolda contra o Toledo.
En 2016 asinou polo Recreativo de Huelva, tamén da Segunda División B, onde foi un habitual nos onces titulares das seguintes dúas campañas. Ademais anotou 8 goles co club "decano". Na tempada 2018/19 asinou co Racing de Santander da mesma categoría. Co equipo de Iván Ania disputou 24 partidos da liga regular, nos que marcou catro goles, rematando campións do grupo II. Participou tamén na fase de ascenso, na que o equipo santanderino logrou regrasar á Segunda División. Ademais debutou na Copa do Rei, na que xogou catro partidos, contra o Mirandés, UCAM Murcia e dous contra o Betis.
En agosto de 2019 regresou ao UCAM Murcia, adestrado por Rubén Albés. Militou dúas tempadas no club murciano, disputando 48 partidos e marcando catro goles, e xogou a súa terceira promoción de ascenso á categoría de prata.
O 23 de xuño de 2021 anunciouse a súa fichaxe polo Deportivo da Coruña, para a tempada 2021/22 na nova Primeira División RFEF. Debutou co club galego o 29 de agosto de 2021, na primeira xornada de liga contra o Celta B en Riazor, que acabou con goleada coruñesa por 5-0. Contou con pouco protagonismo no equipo de Borja Jiménez ao longo da tempada, xogando pouco máis de 700 minutos en liga. Participou en 23 encontros de liga, 5 deles como titular, e en 2 da Copa do Rei. Ao remate da competición anunciou a súa marcha do club.
A Carballa, Tomeza, Pontevedra
A Carballa é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 19 habitantes (9 homes e 10 mulleres).
O Cancelo, Rebordelo, Cerdedo-Cotobade
O Cancelo é un lugar da parroquia de Rebordelo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
As Eiras, Sacos, Cerdedo-Cotobade
As Eiras é un lugar da parroquia de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
O Alcouce, Tomeza, Pontevedra
O Alcouce é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 32 habitantes (15 homes e 17 mulleres).
A Igrexa, Santa María de Xeve, Pontevedra
A Igrexa é un lugar da parroquia de Santa María de Xeve no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 220 habitantes (104 homes e 116 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Anatoli Artsebarski
Anatoli Pavlovich Artsebarski, nado en Prosianaia (Ucraína) o 9 de setembro de 1956, foi un cosmonauta soviético que formou parte da misións Soiuz TM-12.
Traxectoria
Artsebarski graduouse no Instituto da Forza Aérea en 1977. Foi seleccionado como candidato a cosmonauta, adestrándose entre novembro de 1985 e decembro de 1987. Participou na misión Soiuz TM-12, pasando un total de 144,64 días no espazo. Deixou o corpo de cosmonautas por razóns médicas.
Mirón, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade
Mirón é un lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Soutolongo, Rebordelo, Cerdedo-Cotobade
Soutolongo é un lugar da parroquia de Rebordelo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
O Cotiño, Rebordelo, Cerdedo-Cotobade
O Cotiño é un lugar da parroquia de Rebordelo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Pristigaster whiteheadi
Pristigaster whiteheadi é unha especie de peixe osteíctio da orde dos clupeiformes, suborde dos clupeoideos, unha das dúas intagradas na familia dos pristigastéridos.
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Pristigaster.
O epíteto específico, whiteheadi, é unha homenaxe que Menezes e de Pinna lle fixeron ao ictiólogo Peter James Palmer Whitehead (1930-1992), que traballou no Museo de Historia Natural de Londres.
Hábitat e distribución
Pristigaster whiteheadi é un peixe de auga doce, peláxico, tropical, que se encontra en América do Sur, na conca do río Amazonas, no Brasil, o Perú e Ecuador, probabelmente a profundidades de atá os 5 m.
Framil, Parada, Cerdedo-Cotobade
Framil é un lugar da parroquia de Parada, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Pristigaster whiteheadi
Hábitat e distribución
Esta especie é simpátrica de Pristigaster cayana, pero non está rexistrada na conca de Araguaia/Tocantins.
A súa lonxitude máxima estándar é de 8,9 cm.
Ameazas
Descoñécense as ameazas para esta especie. O sistema fluvial amazónico ten algunhas áreas moi explotadas e perturbadas ambientalmente, que poden afectar a esta especie a nivel localizado Os impactos da degradación localizada no encoros poden estar a producirse e poden converterse nunha ameaza importante nun futuro próximo.
Estado de conservación
Pristigaster whiteheadi é unha especie de auga doce que está amplamente distribuída na conca do Amazonas. A información sobre a poboación desta especie é limitada, aínda que aparentemente non é abundante localmente. Non existe información de uso e comercio para esta especie, e non se coñecen ameazas importantes; con todo, pode estar a producirse unha degradación localizada dos encoros que podería converterse nunha ameaza importante nun futuro próximo. Non hai medidas de conservación específicas para especies, con todo, a súa área de distribución se solapa coas reservas de auga doce. Por todo iso, a especie está cualificada pola Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) como LC (pouco preocupante).
A Porteliña, Rebordelo, Cerdedo-Cotobade
A Porteliña é un lugar da parroquia de Rebordelo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Plantas do tabaco
miniatura|[[Ilustración científica da Nicotiana tabacum, do século XIX.]] O tabaco é un grupo de plantas herbáceas do xénero Nicotiana cultivadas anualmente. As plantas son de orixe tropical, medran habitualmente en todo o mundo e acostuma atoparse en cultivos. Chega até alturas entre 1 e 2 metros (3 a 6 pés).
Nome e ascendencia
miniatura|Ilustración científica de [[Nicotiana rustica, do século XIX.]] A planta máis empregada como tabaco é orixinaria do Caribe, onde os taínos foron os primeiros pobos rexistrados en utilizala e cultivala. En 1560, Jean Nicot de Villemain, entón embaixador francés en Portugal, levou sementes e follas de tabaco como á corte francesa. En 1586 o botánico Jaques Dalechamps deulle á planta o nome de Herba nicotiana, na honra de Jean Nicot, que tamén foi adoptado por Carl von Linné. Considerouse ao principio unha planta decorativa, despois unha panacea, antes de converterse nunha planta común de tabaco.
O seu nome científico é Nicotiana tabacum. A investigación está en curso sobre a súa ascendencia entre as especies silvestres de Nicotiana, pero crese que é un híbrido de Nicotiana sylvestris, Nicotiana tomentosiformis e posibelmente Nicotiana otophora. É a máis cultivada de todas as plantas do xénero Nicotiana para ser transformada, especialmente as súas follas, en tabaco.
Outra variante é a Nicotiana rustica L., coñecida en América do Sur co nome común de mapacho e en Vietnam por thuoc lao (thuốc lào). É unha planta cultivada polo seu alto contido en alcaloides, e trátase dunha variedade de tabaco potente que, pola súa alta concentración de nicotina, úsase para producir pesticidas orgánicos, xa que as follas de N. rustica teñen un contido en peso de nicotina que pode alcanzar o 9%, mentres que as follas de Nicotiana tabacum (tabaco común) conteñen só entre 1 e 3% dese alcaloide.
Parasitos
A avelaíña do tubérculo da pataca (Phthorimaea operculella) é un insecto oligófago que prefire alimentarse de plantas da familia das solanáceas como as plantas de tabaco e outras especies silvestres de Nicotiana. A femia de P. operculella usa as follas para poñer os seus ovos e as larvas eclosionadas comen o mesófilo da folla.
O Sabugueiro, Rebordelo, Cerdedo-Cotobade
O Sabugueiro é un lugar da parroquia de Rebordelo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
A Porteliña, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
A Porteliña é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
O Pombal, Tomeza, Pontevedra
O Pombal é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 53 habitantes (27 homes e 26 mulleres).
Pumariño, Tomeza, Pontevedra
Pumariño é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 43 habitantes (18 homes e 25 mulleres).
Concurso de Traballos Académicos con Perspectiva de Xénero Ángeles Alvariño
O Concurso de Traballos Académicos con Perspectiva de Xénero Ángeles Alvariño é convocado desde 2013 pola Oficina de Igualdade de Xénero da Universidade da Coruña.
O obxectivo é incentivar a realización de traballos que inclúan a perspectiva de xénero por parte do alumnado de graos e mestrados, contribuíndo, deste xeito, a promover a introdución da perspectiva de xénero na investigación e na docencia.
San Pedro, Tomeza, Pontevedra
San Pedro é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 67 habitantes (27 homes e 40 mulleres).
Mistborn
Mistborn é unha serie de novelas de fantasía épica escrita polo autor estadounidense Brandon Sanderson e publicadas por Tor Books. A primeira triloxía, publicada entre o 2006 e o 2008, consiste en The Final Empire, The Well of Ascension e The Hero of Ages. Unha segunda serie foi lanzada entre o 2011 e o 2022, formada por The Alloy of Law, Shadows of Self, The Bands of Mourning e The Lost Metal. Seguiralles unha terceira serie, prevista para ser lanzada anualmente desde o 2025 até o 2027; tamén está planeada unha cuarta triloxía. Sanderson tamén publicou unha novela curta en 2016, Mistborn: Secret History.
A primeira triloxía de Mistborn narra os esforzos dun grupo secreto de Allomancers quen intentan derrocar un imperio distópico e impórense nun mundo cuberto de cinsa. A primeira triloxía foi un grande éxito e levou a Sanderson a desenvolver o seu universo ficticio, o Cosmere, que tamén inclúe The Stormlight Archive. Ambientada uns 300 anos despois do final da primeira triloxía, a segunda serie trata sobre as fazañas do Waxillium Ladrian, un oficial de policía do salvaxe oeste obrigado a se mudar á gran cidade, onde comeza a investigar secuestros e roubos. A terceira serie estará ambientada na era temperá dos computadores con tecnoloxía da década de 1980. Está planeado que a protagonista principal for unha muller de Terris que é programadora informática e nicroburst; tamén está planeado que o seu irmán for un personaxe. A cuarta serie está prevista como unha ópera espacial.
Desenvolvemento
A primeira idea de Sanderson para Mistborn chegou mentres lía a saga Harry Potter: pensou que sería interesante presentar unha historia nun mundo no cal o "señor escuro" triunfase e o "heroe profetizado" fallase. A súa segunda idea, orixinalmente sen relación, era contar unha historia dun atraco nun ambiente fantástico, unha idea inspirada pola saga de filmes Ocean's. A idea da brétema veu mentres conducía a través da néboa en Idaho, o cal combinou coas súas lembranzas de ter visto unha vez a Catedral Nacional de Washington acendida desde dentro. Orixinalmente creou a feruquimia e a alomancia para historias separadas antes de decidir xuntalas en unha única historia.
Sanderson comezou a traballar en Mistborn: The Final Empire mentres trataba de conseguir que a súa novela previa Elantris fora publicada. Após escribir dúas repeticións da saga Mistborn, centrou a súa atención na súa saga The Stormlight Archive, mais decidiu pospor a súa publicación en favor de completar a saga Mistborn, a cal pensaba que sería unha mellor continuación de Elantris.
Ambientación
A saga ten lugar principalmente nunha rexión do planeta Scadrial. Os eventos da primeira era acontecen maiormente no Scadrial Clásico, especificamente no Imperio Final, mentres que da segunda era en diante ten lugar no Scadrial Post-Catacendro.
Prehistoria
Conservación e Ruína son os dous deuses opostos no mundo de Mistborn, Scadrial. Son descritas como Estelas de Adonalsium, fragmentos do poder da creación. Conservación e Ruína chegan a un acordo, cun punto morto inicial entre ambos, conscientes de que só xuntos poderían crear e lograr os seus logros individuais e sabendo que nunca conseguirían unha satisfacción final plena.
Conservación non podía manter as cousas perfectas e inmutábeis e Ruína non podía destruír completamente. Ruína é a destrución, sen maldade, intentando reducir todo ao seu nivel molecular. Preso por Conservación nun intento de evitar que Ruína destruíra o mundo, a consciencia de Ruína foi atrapada polo Pozo da Ascensión e quedou practicamente impotente. A única forza restante de Ruína permítelle pequenos poderes de alteración da escritura e das mentes feruquímicas, mais non pode alterar o escrito en metal ou as mentes correntes. Conservación foi quen quería crear vida en Scadrial, mais necesitaba a axuda de Ruína para levalo a cabo. A cambio da súa axuda, Conservación prometeulle a Ruína que un día podería destruílo todo. Porén, tras ter éxito na creación do mundo, Conservación rompeu o seu pacto e sacrificou unha parte significativa do seu poder en crear o Pozo da Ascensión como unha prisión para Ruína, previndo así a destrución do mundo.
Scadrial Clásico (Era Un)
No Scadrial Clásico, o sol e o ceo son vermellos, a vexetación é castaña e o solo está cuberto por cinsa volcánica negra que cae constantemente. Cada noite a terra se cobre dunha néboa antinatural. Mil anos antes de comezar o relato, o gobernante do Imperio Final, o Lord Lexislador, logrou acceder ao poder divino no Pozo da Ascensión, onde se rumorea que venceu o poder descoñecido chamado a Profundidade. Con este poder, refixo o mundo e todo o que este contiña até o estado en que se encontra no comezo dos primeiros tres libros. Tras este evento estabeleceu o Imperio Final, o cal gobernou durante mil anos.
Os Dominios
Dentro do Imperio Final, un Dominio é un territorio incluído no imperio do Lord Lexislador. Os dominios son:
Cidades importantes do Imperio Final son:
O Ministerio do Aceiro
O Ministerio do Aceiro é a igrexa e o goberno central do Imperio Final, creado polo Lord Lexislador para controlar o seu imperio e a súa igrexa. Mentres que o Lord Lexislador permitía a nobreza controlar a maioría dos aspectos do imperio, como a produción de recursos, usaba o Ministerio do Aceiro para controlar os nobres. O Ministerio do Aceiro ten dous grupos de xente que son empregadas para controlar diferentes aspectos da sociedade: Inquisidores do Aceiro e Obrigadores. Todos os Obrigadores foron anteriormente nobres, normalmente alomantes, e están adestrados nas artes burocráticas e nas ensinanzasdo Ministerio do Aceiro. Están marcados con tatuaxes que decoran a súa cara e o seu corpo; canto máis tatuado estea un Obrigador, maior é o seu rango. Serven como testemuñas para calquera contrato legal (por exemplo, acordos de negocios e casamentos), o que significa que están informados de todo o que pasa entre os nobres. Isto deulle un gran control ao Lord Lexislador sobre a nobreza, xa que calquera contrato sen presenciar por un dos seus Obrigadores non tiña lugar oficialmente.
O Ministerio do Aceiro está organizado en catro subseccións, chamadas Cantóns:
A nobreza e os skaa
A nobreza son descendentes dos primeiros simpatizantes do Lord Lexislador. Este deulles o poder da alomancia nos primeiros anos do seu reinado polo seu apoio. O poder alomántico foi pasado a través das xeracións, mais as súas capacidades alománticas foron minguando co paso dos anos. Os brumosos só teñen un dos moitos poderes alománticos, mentres que os nados da bruma teñen todos os poderes. Ao principio había poucos brumosos, mais agora superan os nados da bruma por moito. A alomancia é a razón principal pola cal o Lord Lexislador prohibiu o cruzamento entre os nobres e os skaa. O Lord Lexislador tiña máis control sobre os nobres, así que non quería que os skaa tiveran alomancia.
Durante o reinado do Lord Lexislador, os skaa eran escravos oprimidos tratados de maneira salvaxe. Mentres que os nobres supervisaban os traballadores skaa, todos os skaa pertencen ao Lord Lexislador e eran prestados á nobreza para traballar. Houbo múltiples rebelións skaa durante os séculos, mais ningunha estivo preto de triunfar. Todos os alomantes skaa teñen algo de sangue nobiliaria.
Antes da Ascensión do Lord Lexislador, a tecnoloxía armamentística progresara até a invención da pólvora. Ao comezo do seu reinado, o Lord Lexislador suprimiu deliberadamente o coñecemento sobre a pólvora e moitos outros avances. Fixo isto para previr que a tecnoloxía minase a súa potencia militar e fose usada contra el en rebelións. Isto deixou os arqueiros como a única opción militar de longo alcance e deixou as revoltas skaa en desvantaxe, xa que os arqueiros requiren dun adestramento considerábel. O único avance significativo desde o comezo do reinado do Lord Lexislador é a invención da comida enlatada.
Creacións hemalúrxicas
Cando o Lord Lexislador ascendeu no Pozo da Ascensión creou tres especies únicas. Cada unha delas foi creada usando hemalurxia, aínda que o número de cravos requiridos cambia en cada caso.
Os kandra son formas de vida altamente intelixentes sen forma definida e cuxa forma física natural é como unha masa amorfa de músculo. Non obstante, son hábiles cambiadores de forma. A función principal dos kandra é a de espiar, debido á súa notable habilidade de imitar calquera ser. Poden consumir os cadáveres ou os ósos de criaturas mortas, memorizando e replicando á perfección os trazos físicos. A Primeira Xeración de kandra, convertidos polo Lord Lexislador, foron Forxamundos de Terris anteriores á Ascensión, unha seita de líderes espirituais e feruquimistas. Todos os kandra creados tras a Primeira Xeración son feitos a partir de espectros da bruma, sendo unha cantidade selecta creada cada cen anos. Os espectros da bruma son preeiros sen consciencia coa habilidade de engadir ósos das criaturas que consomen para formaren os seus propios. A pesar disto, os espectros da bruma son relativamente inofensivos.