cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santalla, Sisoi, Cospeito
Santalla é un lugar da parroquia de Sisoi no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 46 habitantes (22 homes e 24 mulleres).
Myriam Ben
Myriam Ben, nada en Alxer o 10 de outubro de 1928 e finada en Vesoul o 19 de novembro de 2001, foi unha activista, militante, novelista, poeta e pintora alxerina. Naceu como Marylise Ben Haïm en Alxer o 10 de outubro de 1928.
Traxectoria
O seu pai era un comunista que servira no exército francés durante a revolución de outubro, e a súa nai era música. Criouse nun fogar non relixioso, lembrando máis tarde que tiña sete anos antes de darse conta de que a súa familia era xudía. En 1940, o réxime francés de Vichy revogou o Decreto Crémieux, do século XIX, privando aos xudeus alxerinos da cidadanía e provocando a expulsión de Ben do liceo ao que estivera asistindo en Alxer. Asistiu brevemente a unha escola xudía, pero completou a súa educación en casa debido á oposición do seu pai ao sionismo.
Mesmo a unha idade temperá, Ben participou activamente na causa da xustiza social, particularmente combatendo a pobreza entre a poboación indíxena de Alxeria. Aos 14 converteuse na presidenta da Mocidade Comunista. Tamén participou activamente na Unión de Mulleres, e a través do patrocinio da organización, converteuse en mestra de escola na vila de Miliana. Ela e os seus compañeiros mestres instruíron aos estudantes— maioritariamente musulmáns e empobrecidos — pero tamén se esforzaron por elevar a súa conciencia política e promover un sentido descolonizado da historia.
Ben apoiou á Fronte de Liberación Nacional (FLN) anti-francés desde o comezo da Guerra de Independencia de Alxeria, e uniuse ao grupo guerrilleiro comunista Combattants de la Libération onde axudou a transportar armas. O goberno francés considerouna unha criminal e condenouna, in absentia, a 20 anos de traballos forzados; con todo, nunca foi capturada e anos máis tarde sería perdoada. Cando terminou a guerra en 1962, Ben converteuse en membro do goberno alxerino independente.
En 1991, cando Alxeria entrou nun período de guerra civil, Ben mudouse a Francia. Continuou escribindo e pintando até a súa morte en 2001.
Obras
Ben, que xa fora profesora, rebelde e lexisladora, comezou en 1967 a súa carreira artística como poeta, narradora, novelista e pintora. Publicou varias coleccións de poesía, unha colección de contos (Ainsi naquit un homme; 1982), e unha novela (Sabrina; 1986). Tamén foi celebrada polas súas pinturas abstractas.
Phyllomedusa rohdei
Phyllomedusa rohdei é unha especie de anfibios da familia Phyllomedusidae. É endémica do Brasil. Os seus hábitats naturais inclúen bosques tropicais ou subtropicais secos e a baixa altitude, sabanas secas, ríos, terra arable, pasteiros, plantacións, xardíns rurais, áreas urbanas e zonas previamente boscosas agora moi degradadas.
Outeiro, Prado, Lalín
Outeiro é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no ano 2011 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Vilaseco, Vilaseco, O Bolo
Vilaseco é un lugar da parroquia de Vilaseco no concello ourensán do Bolo na comarca de Valdeorras. Tiña 21 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 9 eran homes e 12 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 22 habitantes (9 homes e 13 mulleres).
Arconte epónimo
Na constitución ateniense, o arconte epónimo (ἄρχων ἐπώνυμος / epốnumos Arkhon ou ὁ ἄρχων / ho Arkhon, literalmente "o arconte", sen maior precisión) era o máis importante dos arcontes. Denominábase "epónimo" porque o seu nome era o que se empregaba como referencia anual para os arquivos e os documentos públicos; de xeito moi semellante a como se fará, posteriormente en Roma cos cónsules.
Arcontes decenais
No -753, o arcontado vitalicio (esencialmente unha monarquía) foi limitado a dez anos.
Arcontes anuais
A partir do -683 o arcontado foi limitado a un ano. Os arcontes eran elixidos entre os areopaxitas.
Tito Flavio Mondón Flieo foi o último arconte coñecido. Tras el, o posto foi probabelmente abolido.
Baciláceas
As baciláceas (Bacillaceae) son unha familia de bacterias grampositivas, heterótrofas, con forma típica de bacilo, que poden producir endósporas. Os membros con motilidade desta familia caracterízanse por ter unha flaxelación peritrica (moitos flaxelos situados arredor de toda a célula). Algunhas Bacillaceae son aerobias, mentres que outras son anaerobias facultativas ou anaerobias estritas. A maioría das especies non son patóxenas, pero no xénero Bacillus hai especies que causan enfermidades en humanos, como B. anthracis.
Aínda que as baciláceas son tipicamente bacilos, hai unha excepción, o xénero Saccharococcus, que son cocos que foron illados na extracción do azucre de remolacha.
Forma de vida
Nesta familia hai especies útiles, como as que se empregan no tratamento do liño e outras patóxenas para o home e animais, como Bacillus anthracis. Todas as Bacillaceae presentan o mesmo modo de vida. Na natureza, sobre todo no solo, existe unha grande reserva de esporas en estado de latencia. Se pola presenza de alimento adecuado se induce a xerminación dunha espora, pode producirse unha rápida multiplicación ata que se esgota o alimento; entón poden formarse de novo esporas que pasan a incrementar a reserva natural. Esta breve fase de multiplicación ten lugar nos restos de animais e vexetais e nos alimentos e tecidos animais como ocorre nas especies patóxenas.
Dinar serbio
Historia
A primeira mención que se ten dun "dinar serbio" data do reino de Stefan Nemanjic en 1214. Até a caída do déspota Stefan Lazarević en 1459, a maioría de gobernantes serbios emitiron dinars. A moeda foi un símbolo importante da nacionalidade serbia durante a Idade Media. Estes dinares medievais cuñáronse exclusivamente en prata por mor das restricións que tiña o ouro na Europa medieval.
Despois da circulación de tantas moedas no seu territorio, o príncipe Mihailo Obrenović fixo cuñar unha moeda nacional serbia. As novas moedas, dunha aliaxe de cobre, foron as de 1, 5 e 10 para. Os anversos levaban o retrato do príncipe e o ano de emisión, 1868. O dinar de prata non se cuñou até 1875. Nel figuraba o príncipe Milan Obrenović, e habíaos de 50 para e de 1 e 2 dinares. As primeiras moedas de ouro emitíronse en 1879, cun valor de 20 dinares. Para a coroación do rei Milán en 1882 emitíronse moedas de ouro de 10 e 20 dinares, chamadas popularmente milandor (do francés Milan d'Or).
Moedas
As moedas que circulan en 2009 son as seguintes:
Billetes
Os billetes que circulan oficialmente son os das denominacións que a continuación se describen:
Hiperinflación
A hiperinflación tivo lugar en Serbia en 1993 por mor da política continua do goberno de emitir moeda para financiar o déficit público, con tal que o goberno de Slobodan Milošević asegurase que era debida ás sancións internacionais. O billete de máis valor que se puxo en circulación foi o de 500.000 millóns de dinares. A hiperinflación disparouse máis dun 300.000% e, despois de numerosas desvalorizacións, estableceuse un cambio de 700.000 novos dinares por dólar estadounidense. Xeneralizouse o desemprego e moitas industrias case crebaron pola carencia de materias primas. Empezouse a controlar a hiperinflación coa introdución dunha nova moeda coñecida como o "super dinar", equivalente a 1.000 millóns dos antigos dinares, e vinculado ao valor do marco alemán. Con todo, o grao de recuperación vese obstaculizado pola cantidade de recursos económicos do país utilizados nas campañas militares e a perda de moitos homes e profesionais en idade de recrutamento que fuxiron do país desde 1991. O desemprego mantívose desde 1993 por encima do 50%.
Eels
Eels é unha banda estadounidense de rock alternativo formada en California en 1995 polo cantante, copositor e multiinstrumentista Mark Oliver Everett, coñecido polo nome artístico E. Os seus membros foron cambiando ao longo dos anos, tanto no estudio como en directo, sendo Everett o único membro oficial na meirande parte dos traballos do grupo. A música de Eels adoita a estar chea de temas sobre a familia, a morte e o amor perdido. Dende 1996 Eels publicou once álbums de estudio, sete dos cales entraron na lista Billboard 200.
Valbuxán, Vilaseco, O Bolo
Valbuxán  é un lugar da parroquia de Vilaseco no concello ourensán do Bolo na comarca de Valdeorras. Tiña 29 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 15 eran homes e 14 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 30 habitantes (15 homes e 15 mulleres).
Eärendil
Eärendil é un personaxe de ficción de J. R. R. Tolkien, unha das figuras máis importantes do seu legendarium. A súa historia explícase n'O Silmarillion e atópanse referencias n'O Señor dos Aneis.
Coa axuda de Aixa construíu un navío para navegar polas costas da Terra Media, e os fillos de Fëanor aproveitaron unha desas saídas para atacar a súa xente. Ó saber da noticia, Eärendil decidiu navegar ata Valinor, converténdose no primeiro mortal en chegar ata aló. Eärendil presentouse ante os Valar ofrecéndolles un Silmaril como tributo e suplicoulles que interviñesen na loita dos homes e os elfos en contra de Morgoth. Os Valar aceptaron a petición e recompensaron á familia co don de poder decidir a cal das dúas liñaxes querían pertencer, Elwing, Eärendil e Elrond escolleron ser contados como elfos, mentres Elros elixiu ser home. Na batalla contra Morgoth, Eärendil destruíu o dragón Ancalagon que caeu sobre o Thangorodrim, causando a destrución de Angband.
Mirko Cvetković
Mirko Cvetković (en serbio cirílico: Мирко Цветковић), nado en Zaječar, Iugoslavia (actualmente Serbia), o 16 de agosto de 1950), é o actual Primeiro Ministro de Serbia.
Biografía
Graduouse na Facultade de Ciencias Económicas da Universidade de Belgrado, onde tamén obtivo a súa mestría e doutoramento.
Na década de 1980 foi consultor exterior para o Banco Mundial nunha serie de proxectos en Paquistán, India e Turquía, e no Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento en Somalia.
Carreira política
Dende xaneiro de 2001 Cvetković traballou como Viceministro de Economía e Privatización no Goberno de Zoran Djindjić. De 2003 a 2004 foi Director da Axencia de Privatización. miniatura|288px|Mirko Cvetković saúda ao Vicepresidente norteamericano [[Joe Biden, durante a visita deste a Belgrado en maio de 2009]] Foi Ministro de Finanzas do Goberno de Serbia desde maio de 2007, ata que, o 27 de xuño de 2008, o Presidente Boris Tadić nomeouno Primeiro Ministro tras as eleccións parlamentarias que se celebraron en maio.
Tomou oficialmente posesión do seu cargo o 7 de xullo despois de facer o seu xuramento na Asemblea Nacional de Serbia. No seu discurso de apertura Cvetković dixo que un dos primeiros pasos do novo Goberno será a de presentar o Acordo de Estabilización e Asociación coa Unión Europea ao Parlamento para a súa ratificación e que non aceptaría a declaración unilateral de independencia de Kosovo. Tamén dixo que o Goberno reforzaría a economía e a responsabilidade social e loitaría sen cuartel contra a delincuencia e a corrupción, e a favor da xustiza internacional. Unha das primeiras iniciativas lexislativas foi a ratificación do acordo enerxético coa Federación Rusa.
En maio de 2009, recibiu en Belgrado ao Vicepresidente de Estados Unidos Joe Biden, na primeira visita oficial dun mandatario norteamericano tralas guerras iugoslavas. Biden afirmou o seu "respaldo a Serbia no seu camiño cara á Unión Europea".
Dentro da política serbia de integración europea e cooperación cos países veciños, Cvetković declarou publicamente en outubro de 2009 que Serbia "recoñecía a integridade territorial de Bosnia e Hercegovina e que aceptaría todo acordo ao que chegasen os tres pobos bosníacos, serbios e croatas que a habitan.
Vida persoal
Publicou unha serie de documentos e artigos sobre a privatización en Serbia e no estranxeiro. Está casado con Zorica Cvetković e ten dous fillos. Fala inglés con fluidez.
Sisoi, Sisoi, Cospeito
Sisoi é un lugar da parroquia de Sisoi no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 15 habitantes (10 homes e 5 mulleres).
Mario Rico
Mario Rico Cobas, nado en Ferrol en 1903 e finado na mesma cidade o 18 de agosto de 1936, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Foi un dos creadores do Sindicato General de la Industria Naval da CNT e da Federación Comarcal de Sindicatos Únicos de Ferrol en 1931. Dirixiu o periódico Cultura Proletaria, colaborou en El Gráfico, Solidaridad Obrera e CNT e estreou varias obras de teatro de temática social. Participou con Enrique Fernández no Pleno de Xixón para artellar a Federación Nacional de la Industria Metalúrgica. Aliñouse coa corrente máis moderada da CNT e afiliouse en 1934 ao Partido Sindicalista, participando como representante do Partido en varios mitins de propaganda do Estatuto en xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado nun monte de San Felipe o 18 de agosto de 1936.
Imaret
Un imaret é unha construción propia do Imperio otomán que contiña unha cociña que formaba parte dun edificio pertencente a unha fundación piadosa que repartía sopa dos pobres e pan de balde destinada á xente máis pobre das cidades e tamén para os estudantes e derviches.
Teresa Chao Maciñeira
Teresa Paulina Modesta Chao Maciñeira, nada na Habana o 24 de febreiro de 1893 e finada na Coruña en 1956, foi unha activista galega ligada ás Irmandades da Fala.
Traxectoria
Da familia de Federico Maciñeira Pardo de Lama, era irmá de Micaela Chao Maciñeira, naceu en Cuba, onde emigrara a súa familia. Na illa actuou como afeccionada en pezas dramáticas no elenco da Sociedad Gallega de Declamación Rosalía de Castro. Coa súa familia estableceuse en Galicia o 25 de xullo de 1910. De ideoloxía fondamente galeguista, participou activamente nas Irmandades, e ao se fundar a Sección Feminina no seo da irmandade coruñesa pasou a formar parte dela, chegando a se converter na súa vicesecretaria. Tamén actuou en diversas montaxes realizadas polo Conservatorio Nacional de Arte Galega.
Casou con Ramón Villar Ponte en 1919 e ao ano seguinte tivo o seu primeiro fillo, Xaime Villar Chao que educou dende o berce en galego, o que constituía cousa inusitada entre a burguesía da época, como relatou Ramón Villar nunha dedicatoria de nacemento:
Iván Martínov
Iván Ivánovich Martínov (en ruso Иван Иванович Мартынов), tamén coñecido na bibliografía internacional como Iván Martýnovich Martýnov, Ivan Ivanovich Martynov e Jean Martinoff, nado en 1771 en Perevolochna, rexión de Poltava, e finado o 1 de novembro de 1833 en San Petersburgo, foi un filólogo, tradutor, botánico  e profesor universitario ruso,
Traxectoria
Fillo dun sacerdote, Martynov, estudou no Seminario Teolóxico de Vladimir, en Poltava, onde se graduoi en 1788, e despois estudou na Academia Teolóxica de {San Petersburgo, na que se graduou en 1792. Traballou como profesor de grego antigo, e despois tamén ensinou gramática latina, poesía e retórica. Máis tarde entrou a traballar ao servizo da Chancelería do Colexio de Relaciónes Exteriores do Goberno en San Petersburgo. En 1796 comezou a publicar na revista Musa, xunto co poeta Gavrila Derzhavin, entre outros.
En 1797 Martínov foi nomeado profesor de lingua rusa e xeografía no Instituto Smolny para doncelas nobres. Para os estadistas Nikolai Nikoláieivich Novosíltsov e Alexander Sergueivich Stroganov, Martínov realizou moitas traducións. En 1803 foi nomeado director xeral no Ministerio de Educación Popular. Promoveu o establecemento de moitas institucións educativas, incluído o Instituto de Pedagoxía, onde ditou unha conferencia sobre estética. De 1804 a 1805 publicou a revista mensual Sewerny Westnik. En 1806 escribiu un Contrato social sobre a censura.
Martínov foi un botánico especialista nas espermatófitas. A súa obra máis importante neste campo foi o Dicionario de terminoloxía e nomenclatura botánica, publicado en 1820. Neste dicionario usou terminoloxía latina e rusa, baseada no francés.
Nesta obra hai catro rexistros das sus identificaciónes e nomenclatura taxonómica:
Nunha nova edición deste traballo de 1990, tivose en conta a autoría dalgúns taxons de alto rango, que se cambiaron a favor de Martínov. Moitas especies da familia de plantas Asteraceae levaban o nome de Martínov (hoxe, por decisión do Código Internacional de Nomenclatura para Algas, Fungos e Plantas, atribúense a Friedrich von Berchtold e a Karel Bořivoj Presl no seu lugar. Avenaceae Martinov (agora considérase sinónimo de Poaceae), Andropogonaceae Martinov (agora tamén se considera sinónimo de Poaceae), Prunaceae Martinov, (agora considérase sinónimo de Rosaceae) e Zingiberaceae, moitos autores considérana descrita por Martínov, aínda qude algúns atrubúenlla a John Lindley.
De 1823 a 1829 Martínov publicou 26 volumes con traducións de obras dos clásicos gregos Sófocles, Homero, Herodoto, Píndaro e outros, engadindo extensas explicacións históricas e filolóxicas ás traducións. Traduciu os versos á prosa coa excepción dos versos de Anacreonte, que traduciu en verso branco.
Abreviatura
A abreviatura Martinov emprégase para recoñecer a Iván Martínov como autoridade na descrición e taxonomía en botánica.
Escola de samba
Unha escola de samba é un tipo de asociación de carácter popular dedicada ao canto e danza da samba, case sempre cun propósito competitivo. A súa orixe atópase na cidade de Río de Xaneiro e as escolas de samba preséntanse en espectáculos públicos, formando un cortexo que segue un argumento, denominado samba-enredo, bailando e cantando acompañados por unha batería; os seus compoñentes — que varían de centos ata milleiros — usan fantasías alusivas ao tema proposto, a maioría desfila a pé e unha minoría vai sobre carro, onde tamén se colocan esculturas de papel maché, así como outros aderezos.
As escolas de samba máis coñecidas son as da cidade de Río de Xaneiro e a súa rexión metropolitana, que desfilan no Sambódromo do Marquês de Sapucaí, e as de São Paulo, que desfilan no Sambódromo paulistano. Esas escolas realizan un espectáculo considerado suntuoso, que atrae turistas de todo o mundo. Así e todo, hai escolas de samba en case todos os estados brasileiros e en moitos países do mundo. Son unha das manifestacións máis coñecidas do carnaval brasileiro, e de cada vez teñen máis aspectos escénicos, con algúns dos seus compoñentes executando dramatizacións teatrais ou coreografías.
A gran maioría das escolas de samba, principalmente as de Río de Xaneiro, inclúen na súa denominación a expresión "Grêmio Recreativo Escola de Samba" (GRES) antes do seu nome propiamente dito. En São Paulo é tamén común a forma "Grêmio Recreativo Cultural e Escola de Samba". Hai excepcións, como a "Sociedade" Rosas de Ouro e a tradicional "Agremiação Recreativa e Escola de Samba" Vizinha Faladeira. A estandarización nas nomenclaturas das entidades xurdiu en 1935 ao obrigaren as autoridades os grupos carnavalescos cariocas a obter un certificado na Delegación de Costumes e Diversións para poderen desfilar. O delegado titular, Dulcídio Gonçalves, decidido a dar un aspecto de maior organización aos desfiles de escolas de samba, negouse a conceder o certificado a asociacións con nomes considerados extravagantes, así a denominada Vai Como Pode tivo que mudar ao seu actual nome GRES Portela. O desfile de cada escola de samba é un traballo considerado comunitario. Van para alén dun grupo musical, e frecuentemente actúan como asociacións de barrio que traballan na mellora social das comunidades que representan, como recursos educativos ou sanitarios.
Electroerosión
miniatura|dereita|250px|1.Fío (condutor) 2.Arco eléctrico (erosión por descarga eléctrica) 3.Potencial eléctrico 4.Peza traballada. A electroerosión é un proceso de fabricación tamén coñecido como mecanizado por descarga eléctrica ou EDM (polo seu nome en inglés, electrical discharge machining).
O proceso de electroerosión consiste na xeración dun arco eléctrico entre unha peza e un eléctrodo nun medio dieléctrico para arrincar partículas da peza até conseguir reproducir nela as formas do eléctrodo. Ambos, peza e eléctrodo, deben ser condutores, para que poida estabelecerse o arco eléctrico que provoque o arranque de material.
Basicamente ten dúas variantes:
O proceso de erosión térmica no cal se extrae metal mediante unha serie de descargas eléctricas recorrentes entre unha ferramenta de corte que actúa como eléctrodo e unha peza condutora, en presenza dun fluído dieléctrico. Esta descarga prodúcese nun oco (“gap”) de voltaxe entre o eléctrodo e a peza. A calor da descarga vaporiza partículas diminutas do material da peza e do eléctrodo, que seguidamente se eliminan do oco polo dieléctrico que flúe continuamente. A expansión do mecanizado por electroerosión nos últimos 45 anos deu orixe ós tres tipos principais que se enumeran a continuación, aínda que os máis utilizados son os dous primeiros.
Carmona, Sevilla
Carmona é un concello andaluz da provincia de Sevilla. Pertence á Campiña de Carmona. No ano 2008 tiña 27.950 habitantes.
A súa extensión é de 924 km² e ten unha densidade de 30,24 hab/km². Atópase situada a unha altitude de 235 msnm e a 30 km da capital de provincia, Sevilla. Carmona localízase en Los Alcores, unha gran parte elevada por un cerro do resto da paisaxe coñecida como La Vega. Por ela pasa a A-462 que une esta localidade con Brenes. Así como a A-398 para chegar a El Viso del Alcor.
José Ramón Soraluce Blond
José Ramón Soraluce Blond, nado en Ceuta o 25 de novembro de 1946, é un arquitecto, profesor e escritor galego.
Traxectoria
Estudou na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid, titulándose en 1976 e doutorándose posteriormente pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi profesor de Debuxo Arquitectónico e Historia da Arte na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña. Impartiu docencia na Facultade de Humanidades da Universidade da Coruña. É académico numerario da Real Academia Galega de Belas Artes e académico correspondente da Real Academia de Belas Artes de San Fernando e da Reial Acadèmia Catalana de Belles Arts de Sant Jordi e membro electo do Instituto José Cornide de Estudios Coruñeses.
Obra bibliográfica
Amais de ter publicado ducias de artigos e participado en varias obras colectivas, son da súa autoría, entre outros, os seguintes libros:
O Arco de Baixo, Sistallo, Cospeito
O Arco de Baixo é un lugar da parroquia de Sistallo no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá.
Farmacopea
miniatura|300px|Farmacopea chinesa. Unha farmacopea é unha obra enciclopédica que recompila receitas de produtos (vexetais, en principio, animais e minerais máis tarde, e substancias químicas na actualidade) con propiedades medicinais, reais ou supostas, na que se inclúen os modos de preparación.
Na actualidade, son libros oficiais que "non só deben conter as regras e preceptos que teñen que observarse na preparación dos medicamentos oficinais, senón tamén os outros principios e indicacións propias de tales medicamentos para que sirva de norma e pauta obrigatoria na elaboración dos preparados galénicos ou de composición non definida, e de guía na dos preparados químicos ou de composición definida" (segundo reza unha ordenanza da Farmacopea Española).
Etimoloxía
O termo farmacopea deriva do grego helenístico φαρμακοποιΐα pharmakopoiía de φαρμακο- (pharmako-), 'medicamento, droga', seguido pola forma verbal ποι- (poi-, de ποιέω) 'facer, fabricar' e finalmente coa terminación nominal -ια (-ia). Estes tres elementos xuntos poderíanse traducir como 'a arte de preparar os medicamentos'.
O grego translitérase en latín deste xeito: φ (f), κ (k) e οι (oi) escritas respectivamente como ph, c e oe, polo que dá, en latín científico, a palabra pharmacopoeia, de onde, en galego, farmacopea.
Antigüidade e Idade Media
Aínda que houbo escritos moi antigos sobre herbas medicinais, como, por exemplo, os Papiros Ebers e Edwin Smith, no Antigo Exipto, a farmacopea de Plinio o Vello e De Materia Medica (Περί ύλης ιατρικής), tratado en cinco volumes escrito orixinalmente en grego por Pedanius Dioscorides no século I, están consideradas como as máis grandes obras neste campo. A última, O Dioscórides, está considerada como a precursora de todas as farmacopeas modernas, e é un dos máis influentes libros sobre plantas na historia; de feito, usouse amplamente até os anos 1600.
Varios libros antigos de farmacopea foron escritos por médicos persas, como Al-Razí. Tamén debemos considerar O Canon da Medicina ou Qanum de Avicena de 1025, e as obras de Ibn Zuhr (Avenzoar) no século XII (e impresas en 1491), e de Ibn Baytar no século XIV.
Renacemento
En Europa publícanse farmacopeas desde o Renacemento e, máis tarde, estes libros serían de obrigada presenza nas oficinas de farmacia.
La primeira farmacopea europea editada baixo autoridades cívicas imprimiuse en Núremberg; un estudante viaxeiro chamado Valerius Cordus mostrou unha colección de receitas médicas que el recompilara de escritos das máis eminentes autoridades médicas, aos médicos da cidade, que urxiron a súa publicación en beneficio dos farmacéuticos, e obtiveron a autorización para publicala do senado da cidade. A obra coñécese como o Antidotarium Florentinum, e foi publicada baixo a autoridade do Colexio de Médicos de Florencia en 1498.
A segunda foron as Concòrdies de Barcelona, editadas en 1511, concordadas entre o Colexio de Boticarios e o de Doutores en Medicina de Barcelona. O termo Pharmacopoeia aparece por primeira vez no título nun libro publicado en Basilea en 1561 polo doutor A. Foes, pero non se xeneraliza o termo, nos títulos dos libros, até o século XVII.
Antes de 1500 as obras principalmente usadas polos boticarios eran tratados simples de Avicena e Serapio, De synonymis e Quid pro quo de Simon Januensis, o Liber servitoris de Bulchasim Ben Aberazerim, que describían as preparacións feitas con plantas, animais e minerais, e o Antidotarium de Nicolaus de Salerno, contén fórmulas galénicas ordenadas alfabeticamente.
Farmacopeas nacionais
Nos nosos días, o termo farmacopea designa xeralmente unha relación, de carácter oficial e regulamentario, das materias primas autorizadas nun país ou nun grupo de países para a fabricación de medicamentos. Existen farmacopeas nacionais, como a farmacopea dos Estados Unidos, a francesa (denominada codex até 1963), a arxentina, a española, a brasileira etc. e farmacopeas internacionais, como a Farmacopea europea, publicada polo Consello de Europa, e a Farmacopea internacional, publicada a nivel mundial pola OMS.
Por metonimia, o termo farmacopea designa tamén o conxunto dos medicamentos, sobre todo das plantas, utilizadas nunha rexión ou nunha época determinada.
España
A orixe da farmacopea en España está en tratados como De Re Medica de Dioscórides, primeira obra de interese puramente farmacéutico, e que expón unha serie de produtos vexetais con propiedades medicinais así como as patoloxías ás que se poden aplicar ditos remedios e as partes do vexetal a utilizar. Tamén os Akrabaddin de médicos medievais como Mesué e o persa Al-Razí pódense considerar como verdadeiros precursores das farmacopeas. Neles incluíanse tamén técnicas para detección de adulteracións e sinonimias das drogas vexetais, así como un completo manual de xestión da primitiva Oficina de farmacia.
Como quedou dito, a primeira farmacopea do mundo é o chamado Antidotario florentino de 1498, pero en España non se producirían farmacopeas até a chegada da Farmacopea apotecarium barchinonensis elaborada polo Colexio de Boticarios de Barcelona. Desde a aparición desta, cada rexión, reino ou cidade produciría os seus propios receitarios, antidotarios ou farmacopeas de forma local.
Unicamente no século XVIII, baixo o reinado dos Borbóns, produciuse a unificación de todas as farmacopeas españolas nunha única farmacopea común a todo o Reino de España, coa publicación, en 1794, da Pharmacopoea Hispana, máis tarde denominada Farmacopea Española.
México
O primeiro antecedente dunha farmacopea en México foi o Códice Badiano escrito en 1522, o cal trata acerca dos usos medicinais de moitas plantas autóctonas do México prehispánico.
No ano de 1821 editouse en México, xa independente e por primeira vez, o Formulario Magistral y Memorial Farmacéutico de Garcicourt, dedicado ao alcalde e farmacéutico Vicente Cervantes. Juan Manuel Noriega, mestre da Universidade Nacional Autónoma de México, considera esta obra como a primeira Farmacopea Mexicana, pero foi Leopoldo Río de la Loza, farmacéutico notábel, xunto con Vargas, da Academia de Farmacia, os que se dedicaron a preparar a Farmacopea Mexicana que vé a luz en 1846, coincidindo coa invasión estadounidense.
O 26 de setembro de 1984 confórmase oficialmente a Comisión Permanente da Farmacopea dos Estados Unidos Mexicanos, que é un corpo colexiado de profesionais expertos, asesor da Secretaria de Salud (México) e cuxa principal facultade é participar na actualización permanente da farmacopea e os seus suplementos.
Actualmente circula en México a 10ª edición da Farmacopea dos Estados Unidos Mexicanos (2011), tamén coñecida como FEUM, que é o documento oficial que regula a calidade dos medicamentos e outros produtos para a saúde en México. Outros documentos que incorporou a FEUM son os suplementos especializados en farmacias (cuarta edición, 2010; herbolaria, 2001; homeopática, segunda edición, 2007) e dispositivos médicos (segunda edición, 2011).
Arxentina
Na Arxentina, a primeira edición da "Farmacopea Arxentina'' data de 1898.
Portugal e o Brasil
A Farmacopeia Brasileira é o Código Oficial Farmacéutico seguido no Brasil. Ten como función principal establecer os requisitos mínimos de cualidade de medicamentos e outras formas farmacéuticas para o uso en saúde. Esta entidade pertence á Axencia Nacional de Vixilancia Sanitaria (ANVISA). É a entidade homóloga do INFARMED en Portugal.
A primeira edición da Farmacopeia Brasileira data de 1929. En decembro de 2010 apareceu a quinta edición, revogando as anteriores de 1929, 1959, 1976 e a iniciada en 1988 (fascículos de 1996, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005).
Reino Unido
Contra 1617 publícase a primeira Farmacopea de Londres autorizada, que seleccionaba as máis importantes receitas das obras de Mesué e Nicola Deoprepio, máis coñecido como Niccolò da Reggio ou Nicolaus de Salerno, pero con numerosos erros que fixeron que toda a edición fose retirada, e unha nova edición publicada máis tarde. Outras edicións da London Pharmacopoeia publicáronse en 1621, 1632, 1639 e 1677, pero non foi até a edición de 1721, publicada baixo os auspicios de Sir Hans Sloane, cando se produciron importantes alteracións, suprimíndose moitos remedios ridículos, como os baseados en excrementos de can, miñocas, e en musgos criados en caveiras humanas. O gran cambio efectuouse na edición publicada en 1746, na cal só aparecen as preparacións aprobadas pola maioría dos membros do comtié da farmacopea. En 1809 adoptouse a nomenclatura química francesa. Subsecuentes edicións publicáronse en 1824, 1836 e 1851.
A primeira British Pharmacopoeia publicouse en lingua inglesa en 1864, pero con xeral insatisfacción entre a profesión médica e dos químicos e drogueiros, polo que o General Medical Council publicou unha edición emendada en 1867.
A primeira Edinburgh Pharmacopoeia foi publicada en 1699, e a última en 1841. E a primeira Dublin Pharmacopoeia, en 1807, e a última en 1850.
Farmacopeas internacionais
Efectuáronse acordos entre as tres "grandes" farmacopeas (a Farmacopea europea, a Farmacopea Americana (USP) e a Farmacopea xaponesa) co fin de harmonizar a presentación de monografías etc.
Farmacopea homeopática
A homeopatía conta tamén con farmacopeas, receitarios completos e manuais sobre homeopatía. Son guías completas sobre a elaboración dos fármacos homeopáticos destinados aos profesionais médicos e farmacéuticos. Neles inclúense todos os pasos e fundamentos que deben seguir os técnicos e profesionais á hora de producir este tipo de fármacos, que teñen como base materias primas vexetais, animais e minerais.
Steffen Baumgart
Steffen Baumgart, nado o 5 de xaneiro de 1972 en Rostock, é un adestrador e ex-xogador de fútbol alemán.
Traxectoria
Baumgart xogou como dianteiro e comezou a súa carreira profesional no F.C. Hansa Rostock en 1995. Cunha interrupción de dous anos pasou seis co FC Hansa, marcando 32 goles en 185 aparicións. En 2002 pasou ao 1. FC Union Berlin, xogando dous anos no Stadion An der Alten Försterei onde se converteu en favorito dos seareiros. En 200, o club baixou da 2. Bundesliga ao rematar o 17º.
Secasí, Baumgart permaneceu na segunda división alemá ao fichar polo FC Energie Cottbus nunha transferencia libre. Alí contribuíu á permanencia na categoría na súa primeira tempada e gañou a promoción á Bundesliga en 2006. Cottbus mantivo a máxima categoría na primeira tempada pero a tempada seguinte Baumgart xogou pouco co primeiro equipo e de mutuo acordo o 3 de xaneiro de 2008 o club e o xogador asinaron o remate do contrato. O 22 de xaneiro anunciouse a súa incorporación ao equipo da liga rexional norte, FC Magdeburg. Mai Baumgart deixou o club ao non logar cualificarse para a nova 3. Liga, e asinou co Germania Schöneiche. O 31 de marzo de 2009 volveu ao FC Magdeburg como adestrador. Con Baumgart o equipo gañou a FSA-Pokal en 2009, mais non foi capaz de mellorar os resultados do seu predecesor, quedando moi lonxe dos postos de promoción e Baumgart marchou do equipo en marzo de 2010.
Daytona International Speedway
O Daytona International Speedway é un autódromo situado na cidade de Daytona Beach, no estado de Florida, Estados Unidos. Inaugurouse o día 22 de febreiro do ano 1959 por iniciativa de William France Sr., fundador da NASCAR, para substituír o Circuíto de Daytona. Na actualidade, o autódromo conta cunha capacidade de 168.000 espectadores.
O Daytona International Speedway ten dúas pistas principais. Unha delas é o óvalo de 4'023 quilómetros que ten forma de trióvalo e 31 grados de peralte nas curvas. Aquí dispútase a Daytona 500, unha carreira de 200 voltas que pertence ao calendario da Nascar Cup Series. É o trazado máis famoso dos dous.
A outra pista é un trazado mixto de 5.730 quilómetros que alberga as 24 horas de Daytona, unha das carreiras de resistencia máis importantes do mundo. Este trazado tamén serve para carreiras de motos.
Bandeiras do Canadá
= Xeneralidades = As bandeiras do Canadá teñen unha variada historia canto á súa admisión e significados. As provincias e territorios da federación foron territorio colonial británico e iso inflúe nas súas orixes, adhesións civís e mantemento: algunhas son un simple pavillón, outras unha adaptación da Red ensign inicialmente usado en rexións da actual Commonwealth (v. Columbia Británica, Manitoba e Ontario), algunhas veces con usos simbólicos menos explícitos (Novo Brunswick, Nova Escocia ou Illa do Príncipe Edward), hainas que rompen con esta rotina como cando son unha busca simbólica e tamén explícita dun diferencialismo identitario (v. Quebec) e mesmo deseños moi modernos e atrevidos para unha bandeira (v. Ontario e Toronto). Para a análise, distribuirase o estudo das bandeiras canadensess segundo os territorios ós que se refiren ordenados alfabeticamente.
Para unha asignación correcta dos nomes galegos adaptados ás denominacións territorios orixinais, velaquí unha lista co nome orixinal en inglés ou francés:
A Red Ensign e a Blue Ensign
A Red Ensign non é máis ca unha versión da bandeira do Reino Unido para os seus territorios de ultramar. Consta dunha Union Flag (tamén chamada Union Jack) no cantón sobre un campo de goles. A Union Jack procede da superposición das bandeiras escocesa, inglesa e galesa: sobre un fondo da escocesa (a cruz branca de Santo Andrés sobre campo azur) ubícanse primeiro a aspa vermella da bandeira galesa sobre unha orla branca e logo superpoñéndose a todas a cruz vermella da bandeira inglesa tamén cunha orla branca. O mesmo esquema en azul denomínase Blue Ensign e tamén foi utilizado nos territorios coloniais, aínda que en menor medida: existen países do antigo Imperio Británico que aínda conservan estes símbolos, como o demostran as bandeiras de Australia ou na bandeira de Nova Zelandia. Pola súa banda, tamén a Red Ensign perdura aínda coma bandeira para Ontario e Manitoba.
= Bandeiras das provincias e territorios =
Alberta
dereita|200px
Consta dun simple pavillón azul cargado co escudo de armas do territorio no seu centro.
Este seu escudo está formado pola cruz da bandeira inglesa no xefe, as montañas de Alberta no centro e un campo con cereais na punta.
O escudo pode compararse co de Manitoba, Ontario e o Yukón.
Illa do príncipe Edward
dereita|200px
Como outras tantas, a bandeira desta illa é unha copia do escudo provincial de armas. Mentres que os dous quintos superiores teñen o mesmo león dourado pasante sobre campo de goles cá de Novo Brunswick, mentre que no resto inferior porta tres pequenos (carballos representando os tres condados de Prince, Queens e Kings) baixo a protección dunha carballa (que sería a Gran Bretaña). Este simbolismo rememora o lema provincial, Parva sub ingenti ("Os pequenos protexidos polo grande").
Como xa se dixo, cómpre compararse coa de Novo Brunswick e tamén coa de Saskatchewan.
Manitoba (1965)
Esta rexión utiliza unha Red Ensigne co escudo de armas provincial superposto. A bandeira aprobouse lexislativamente o 11 de maio de 1965, contou coa aprobación da raíña Elizabeth II (Sabela II) en outubro dese ano e se proclamou oficial o 12 de maio de 1966. A postura de adoptar esta bandeira fíxose trala decisión federal que cambiou a Red Ensign canadense pola actual bandeira coa folla de pradairo.
O escudo de armas da provincia non é máis cá cruz da bandeira inglesa no xefe e un bisonte na súa cor cubrindo o resto do escudo.
Compárese a bandeira coa de Ontario e o escudo co de Alberta, Ontario e o Yukón.
Novo Brunswick (1965)
dereita|200px
O escudo provincial é o motivo da bandeira neobruswickiana, adoptada o 24 de febreiro de 1965. Os dous quintos superiores están ocupados cun león pasante de ouro nun campo de goles (representando as ligazóns co rei de Inglaterra e tamén coa rexión alemá de Brunswick), mentres que a parte inferior ten a tradicional representación heráldica dun galeón español [remarcando a industria de estaleiros, que era unha das máis importantes canda se aprobou a bandeira].
Nova Escocia
O pavillón oficial de Nova Escocia tamén é un remedo do escudo de armas da provincia. Consta dunha aspa ou saltire azur con campo branco, á inversa da bandeira escocesa, cargada co inescutcheon, unha inserción con forma de escudo representando un león rampante de goles en campo dourado, ornado no bordo cunha dobre cinta decorada con oito flores de lis.
Nunavut (1999)
dereita|200px
A bandeira dos Nunavut é a máis recente de tódalas das provincias canadenses: proclamouse o 1 de abril de 1999 para todo o territorio Nunavut do Canadá. Representa a un inukshuk (fito de marcación e orientación dos amerindios, feito cunha morea de pedras) no centro abranguendo toda a altura, dividindo un campo de amarelo á esquerda e un branco á dereita, onde no seu contracantón hai unha estrela azul de cinco puntas que reflicte o setestrelo ou estrela polar.
Ontario (1965)
dereita|200px
Padruxao, Prado, Lalín
Praduxao é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no ano 2011 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
Bandeiras do Canadá
Ontario (1965)
A lei da bandeira (Flag Act) do 21 de maio de 1965 oficializou a bandeira desta provincia. A bandeira é unha Red Ensign da época colonial británica: o cantón cuberto cunha Union Jack sobre campo de goles cargado do escudo provincial.
O escudo de armas da provincia, ó igual có deseño da bandeira, é similar ó de Manitoba: a cruz da bandeira inglesa no xefe e un ramo con tres follas na súa cor natural amarela sobre sinople.
Quebec (1948): Fleurdelisé
dereita|200px
Unha das bandeiras máis vellas do Canadá en vigor é a da provincia francófona do Quebec. A bandeira do Quebec, chamada Fleurdelisé ("flordelisada") adoptouse polo parlamento provincial de Maurice Duplessis e usouse oficialmente por vez primeira o 2 de febreiro de 1948 na Asemblea lexislativa da cidade do Quebec. Esta bandeira reproduce unha cruz branca e catro flores de lis sobre campo azur
A cruz procede das antigas bandeiras reais de Francia, mentres que os outros dous elementos están tomados do estandarte en honor á Virxe María portada polo exército francocanadense do xeneral Louis-Joseph de Montcalm que gañou a batalla de Carillón (hoxe en día Ticonderoga, no estado de Nova York). Ó contrario do que se pensa normalmente, as flores de lis non veñen da bandeira dos reis de Francia (quen en realidade usaban flores de lis douradas). As flores de lis brancas da bandeira quebequiana son os símbolos da pureza orixinalmente representados coa Virxe María.
A aspiración dunha bandeira distintiva por parte dos francocanadenses vén de vello. Entre as bandeiras utilizadas salientan:
Antiga bandeira do Quebec dende 1868 ata 1902: Blue Ensign
O día 26 de maio de 1868, a raíña Vitoria outorgoulle un escudo de armas ó Quebec, e polo tanto dende aquela pódese considerar que a bandeira oficial do Quebec era unha Blue Ensign cunha Union Jack no cantón e co escudo de armas alzado. Porén, semella que nunca se usou: segundo varias fontes, incluíndo a páxina web oficial do goberno do Quebec mencionan que a que realmente abaneaba na Sede do Parlamento era a Union Flag ata o 21 de xaneiro de 1948 e non a Blue Ensign. Por riba, na apertura da escola de minería de Val-d'Or en 1938, a bandeira que representaba ó Goberno provincial era a do escudo de armas. Isto fíxose a petición do deputado Burroughs Pelletier, a quen se lle pedira que o Ministerio se representase mediante algún un símbolo pero que non era claro cal cumpría usarse.
Antiga bandeira do Quebec dende 1902 ata 1948: Carillon
dereita|200px
A predecesora directa da actual bandeira foi creada por Elphège Filatrault, un pastor da parroquia de Saint-Jude no Quebec. Chamada Carillon (pola devandita batalla), é idéntica á de agora agás en que as flores de lis estaban orientadas cara ó centro. A orixe está nunha anterior sen cruz e coa figura da Virxe María no centro. A primeira bandeira destas en ser usada utilizouse por primeira vez o 26 de setembro de 1902 e consérvase nos arquivos de Saint-Hyacinthe, no Quebec. Outra versión cargada cun Sagrado Corazón (Carillon-Sacré-Coeur), foi proposta contra 1903, pero esqueceuse canda a segunda guerra mundial. A bandeira Carillon usouse en contextos informais.
En 1947, un membro independente da Asemblea Lexislativa, René Chaloult, solicitou unha nova bandeira provincial para substituír a impopular Red Ensign canadense e eliminar do uso a pouco usada Blue Ensign do Quebec para a provincia. Discutíronse varias ideas entre Chaloult, Lionel Grouls e Duplessis. Unha daquelas ideas contemplaba incorporar unha folla de pradairo vermello (que máis tarde se empregaría para a bandeira do Canadá). A Burroughs Pelletier tamén se lle pediu que presentase varios proxectos a Duplessis, aínda que non se adoptou ningún deles. Porén, tamén se lle pediu consello sobre o que opinaba respecto ó deseño actual.
O día 21 de xaneiro de 1948 adouptouse unha nova bandeira que se izou no Edificio do Parlamento aquela mesma tarde. Aparentemente, foi a Carillón a que ondeou aquel día, pois a Fleurdelisé (coas flores de lis colocadas dereitas e paralelas coma na configuración moderna, consonte as regras da heráldica) non estivo dispoñible ata o día 2 de febreiro.
Saskatchewan (1969)
dereita|200px
Este contrastante pavillón adoptouse en 1969 e divídese en dúas franxas horizontais: a superior sinople (lembrando a parte setentrional da provincia coas súas areas principalmente forestais) e a inferior de ouro (pola parte meridional coas súas terras de produción de cereal). No cantón sinople aparece o escudo de armas de Saskatchewan e na man dereita, sobre as dúas metades, unha lila vermella occidental na súa cor, a flor simbólica da provincia.
O escudo de armas de Saskatchewan consta dun león pasante de goles sobre campo de ouro en xefe e tres monllos de palla na súa cor sobre campo sinople no centro e punta.
Pode compararse o seu león pasante có da bandeira da Illa do príncipe Edward e có da de Novo Brunswick.
Terra Nova e Labrador (1980)
dereita|200px
A actual bandeira desta rexión administrativa introduciuse en 1980 e deseñouna o artista terranovés Christopher Pratt. O seu deseño aprobouse pola asemblea provincial o 28 de maio de 1980 e ondeou por vez primeira o día do descobremento destes territorios, o 24 de xuño de 1980. Escolleuse este deseño debido ó seu amplo simbolismo.
Obviando describila, a cor azul representa ó mar, o branco vai pola neve e o xeo, o vermello pola forza e esforzo do habitantes, mentres que o ouro simboliza a confianza e autoestima que os cidadáns destas terras teñen en si mesmos. Ademais, os triángulos azuis son un tributo á Union Flag do Reino Unido e reafirman a herdanza británica na cultura local, os dous triángulos vermellos buscan representar as dúas áreas da provincia (a insular e a continental) e a frecha marela, segundo Pratt, diríxese cara a un futuro máis brillante.
Antiga bandeira de Terra Nova e Labrador dende 1840 ata 1904
dereita|200px