cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonio de la Iglesia
Traxectoria
Desenvolveu tamén un longo traballo de investigación sobre o patrimonio arquitectónico e arqueolóxico de Galicia, en especial das Mariñas coruñesas e da cidade de Santiago de Compostela, e do contexto histórico no que foi creado, que foi dando ao público publicado en artigos na prensa rexional, aínda que moito daquel material recollido permanece inédito hoxe.
Ocupou praza na Comisión Provincial de Monumentos, que, por iniciativa súa, entendeu nos procesos de desaparición de diversos edificios de mérito, deixando constancia documental e gráfica da súa historia.
Biblioteca virtual
200px|dereita
Río Louge
Xeografía
De 100 km. de longo, nace na meseta de Lannemezan, no concello de Villeneuve-Lécussan, uníndose ao Garona á altura de Muret.
Hidroloxía
Durante a estiaxe o seu curso mantense por irrigación e para as necesidades de auga potable e de salubridade, por medio da canle de Saint-Martory.
O caudal medio interanual en Muret é de 6,14 m³/s, mentres que no período de augas altas (decembro a febreiro) vai de 7,76 m³/s ata 9,65 m³/s e na época de estiaxe a súa media é de 3,11 m³/s.
Lon Chaney
Leonidas Frank Chaney, nado en Colorado Springs o 1 de abril de 1883 e finado no barrio de Hollywood, na cidade dos Ánxeles, o 26 de agosto de 1930, foi un actor norteamericano da época do cinema mudo, máis coñecido como Lon Chaney.
É senlleiro por ter representado personaxes monstruosos, atormentados e grotescos, extremadamente ben caracterizados, empregando a súa propia técnica de maquillaxe, e que son históricos dentro do cinema de terror. Ficou sendo chamado polos críticos de cinema da época como O home das mil caras.
Mercado de traballo
O mercado de traballo asocia ós que ofrecen forza de traballo con aqueles que a procuran, nun sistema típico de mercado onde se negocia a fin de determinar os prezos e as cantidades a transacionar. O seu estudo procura entender e prever os fenómenos de interacción entre estes dous grupos tendo en conta a situación económica e social do país, rexión ou cidade. Nese contexto, pódese incluír as ofertas de traballo relacionadas ás empresas públicas, de economía mixta, privadas, persoas físicas, entre outras, con súas normas para remuneración, beneficios, carreira, condutas e a aptitude dos profesionais que desexan ingresar nestas.
A gran procura de empregos que ofrezan mellores salarios e recoñecemento fan que ese mercado sexa altamente competitivo, xa que en cada oferta de emprego ofrecida, moitos demandantes presentarán non só os pre requisitos mínimos esixidos, senón tamén os seus aspectos diferenciais para a candidatura da mesma.
Historia
Nunha visión clasicista, clasifícase o traballo como un produto, polo cal os traballadores actúan como vendedores e os empregadores como compradores. Os salarios e valores son considerados e o mercado de traballo é o espazo onde ocorre toda esa comercialización.
Karl Marx consolida esta idea na forma de man de obra como mercadoría e na explotación do traballador. Para Marx, o mercado de traballo caracterízase pola loita de clases entre traballadores e burguesía, e na desigualdade da distribución de riquezas e poder. Marx mantén a visión da economía clásica iniciada por Adam Smith, na cal as relacións danse a partir da oferta e demanda de man de obra. Porén, salienta que o lado da man de obra é máis feble, e, polo tanto é vulnerábel e non consegue estabelecer negociación co lado máis forte, que actúa como mandante no establecemento do prezo.
Diapherotrites
Diapherotrites é un novo filo candidato de microorganismos do dominio das arqueas. Un nome sinónimo é División candidata DUSEL3 (iniciais de Deep Underground Science and Engineering Laboratory de Soudan, Minnesota). As Diapherorites forman parte do clado DPANN, xunto cos novos filos candidatos Parvarchaeota, Aenigmarchaeota, Nanohaloarchaeota e Nanoarchaeota, cuxas iniciais forman o acrónimo DPANN. A análise de tres xenomas de célula única recollidos en minas permitiron avaliar o metabolismo e ecoloxía deste filo. As súas capacidades catabólicas son limitadas, pero poden levar unha vida libre, transformando ribosa, polihidroxibutirato, e algúns aminoácidos en acetil-CoA, pero son auxotróficas para varios aminoácidos e cofactores. O seu xenoma presenta para moitos xenes anabólicos signos de transferencia horizontal de xenes desde o dominio das bacterias. Comprende o xénero candidato Iainarchaeum, coa especie Iainarchaeum andersonii.
Alonso Gullón García Prieto
Alonso Gullón García Prieto, nado en Madrid o 18 de maio de 1884 e finado na mesma cidade o 9 de xuño de 1942, foi un político español.
Traxectoria
Sobriño de Manuel García Prieto e irmán do tamén deputado Manuel Gullón García Prieto que fora subsecretario do Ministerio de Graza e Xustiza. Nas eleccións xerais de 1910 foi proclamado deputado polo distrito de Ortigueira, substituíndo a Juan Fernández Latorre, nomeado gobernador civil de Madrid, en elección parcial convocada para o 25 de outubro de 1910, sendo proclamado sen elección polo artigo 29 da Lei Electoral. Repetiu o cargo polo mesmo distrito nas eleccións de 1914, e tamén nas de 1916. Nas eleccións de 1919 volveu ser proclamado sen elección. Nas eleccións de 1920, como Liberal Demócrata foi proclamado sen elección por un dos distritos da cidade da Coruña. Repetiu nas eleccións de 1923. Foi nomeado gobernador civil de Santander en decembro de 1915, permanecendo no posto até 1917. No franquismo foi Xefe de Administración civil no Instituto de Estudios Políticos e conselleiro da Caixa Postal de Aforros.
Sucastro, Monterroso
Santa Mariña de Sucastro é unha parroquia do concello de Monterroso na comarca da Ulloa, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 89 habitantes, deles 45 eran homes e 44 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Satélite de comunicacións
miniatura|Un centro de satélites Orion de comunicacións por frecuencias extremadamente altas transmite comunicacións seguras para os Estados Unidos e outros países. Un satélite de comunicacións é un satélite artificial que retransmite e amplifica os sinais de radiocomunicación a través dun transponder; crea unha canle de comunicación entre un transmisor de orixe e un receptor en diferentes lugares da Terra. Os satélites de comunicacións úsanse para televisión, teléfono, radio, internet e aplicacións militares. O 1 de agosto de 2020, había 2787 satélites artificiais na órbita da Terra, sendo 1364 satélites de comunicacións, empregados tanto por organizacións privadas como gobernamentais. A maioría dos satélites de comunicacións están en órbita xeoestacionaria a 35 785 km sobre o ecuador, de xeito que o satélite aparece parado no mesmo punto do ceo; polo tanto, as antenas parabólicas das estacións terrestres poden estar dirixidas permanentemente a ese punto e non teñen que moverse para rastrexar o satélite.
Orixes do primeiro satélite artificial
O concepto de satélite de comunicacións xeoestacionarias foi proposto por primeira vez por Arthur C. Clarke, xunto con Mikhail Tikhonravov e Sergey Korolev, traballando sobre obras de Konstantin Tsiolkovsky. En outubro de 1945, Clarke publicou un artigo titulado "Extraterrestrial Relays" ("Relés extraterrestres") na revista británica Wireless World. O artigo describía os fundamentos detrás do despregamento de satélites artificiais en órbitas xeoestacionarias co propósito de retransmitir sinais de radio. Así, Arthur C. Clarke é a miúdo citado como o inventor do concepto de satélite de comunicacións, así como o termo "Cinto de Clarke" empregado como descrición da órbita. miniatura|Réplica do Sputnik 1 O primeiro satélite artificial da Terra foi o Sputnik 1. Posto en órbita pola Unión Soviética o 4 de outubro de 1957, estaba equipado cun transmisor de radio a bordo que funcionaba en dúas frecuencias de 20,005 e 40,002 MHz, ou de 7 e 15 metros de lonxitude de onda. O satélite non se colocou en órbita co propósito de enviar datos dun punto da terra a outro; o transmisor de radio tiña por obxecto estudar as propiedades da distribución de ondas de radio en toda a ionosfera. O lanzamento do Sputnik 1 foi un paso importante na exploración do espazo e do desenvolvemento de foguetes, e marcou o comezo da Era Espacial.
Primeiros experimentos de satélite activos e pasivos
Existen dúas clases principais de satélites de comunicacións, pasivos e activos. Os satélites pasivos só reflicten o sinal procedente da fonte, cara á dirección do receptor. Cos satélites pasivos, o sinal reflectido non se amplifica no satélite e só unha cantidade moi pequena da enerxía transmitida chega ao receptor. Dado que o satélite está moi por riba da Terra, o sinal de radio atenúase debido á perda do camiño libre, polo que o sinal recibido na Terra é moi, moi feble. Os satélites activos, por outra banda, amplifican o sinal recibido antes de retransmitilo ao receptor no chan.. Os satélites pasivos foron os primeiros satélites de comunicacións, pero son pouco usados na actualidade.
O traballo iniciado no campo da recollida de intelixencia eléctrica no Laboratorio de Investigación Naval dos Estados Unidos en 1951 levou a un proxecto chamado Communication Moon Relay. Os planificadores militares amosaron dende hai tempo un considerable interese por liñas de comunicacións seguras e fiables como unha necesidade táctica e o obxectivo final deste proxecto era a creación do circuíto de comunicacións máis longo da historia da humanidade, coa Lúa, o satélite natural da Terra, que actuaba como un relé pasivo. Despois de lograr a primeira comunicación transoceánica entre Washington, D.C. e Hawai o 23 de xaneiro de 1956, este sistema inaugurouse publicamente e púxose en produción formal en xaneiro de 1960. miniatura|O Atlas-B con SCORE na plataforma de lanzamento; o foguete (sen motores de reforzo) constituía o satélite. O primeiro satélite deseñado especialmente para retransmitir as comunicacións foi Project SCORE, dirixido pola Advanced Research Projects Agency (ARPA) e lanzado o 18 de decembro de 1958, que empregaba unha gravadora para transportar unha mensaxe de voz almacenada, así como para recibir, almacenar, e retransmitir mensaxes. Usouse para enviar unha felicitación de Nadal ao mundo do presidente dos Estados Unidos, Dwight D. Eisenhower. O satélite tamén executou varias transmisións en tempo real antes de que fallasen as baterías non recargables o 30 de decembro de 1958 despois de 8 horas de funcionamento real.
O sucesor directo de SCORE foi outro proxecto dirixido por ARPA chamado Courier. O Courier 1B foi lanzado o 4 de outubro de 1960 para explorar se sería posible establecer unha rede global de comunicacións militares mediante satélites "repetidores retardados", que recibisen e almacenasen información ata que se lles ordenase retransmitilos. Despois de 17 días, un fallo do sistema de comando acabou coas comunicacións dende o satélite.
O programa de aplicacións de satélite da NASA lanzou o primeiro satélite artificial utilizado para comunicacións de retransmisión pasiva Echo 1 o 12 de agosto de 1960. Echo 1 era un satélite con forma de globo aluminizado que actuaba como reflector pasivo de sinais de microondas. Os sinais de comunicación saltaron do satélite dun punto da Terra a outro. Este experimento tratou de establecer a viabilidade das emisións mundiais de sinais de teléfono, radio e televisión.
Máis novidades e máis experimentos
Telstar foi o primeiro satélite comercial de comunicacións por relé directo activo e marcou a primeira transmisión transatlántica de sinais de televisión. Pertencente a AT&T como parte dun acordo multinacional entre AT&T, Bell Telephone Laboratories, a NASA, a Oficina Xeral de Correos británica e a Oficina de Correos francesa para desenvolver as comunicacións por satélite, foi lanzado pola NASA desde Cabo Cañaveral o 10 de xullo de 1962, no primeiro lanzamento espacial patrocinado de forma privada.
Un antecedente inmediato dos satélites xeoestacionarios foi o Syncom 2 de Hughes Aircraft Company, lanzado o 26 de xullo de 1963. Syncom 2 foi o primeiro satélite de comunicacións nunha órbita xeosincrónica. Xiraba arredor da terra unha vez ao día a velocidade constante, mais debido a que aínda tiña movemento norte-sur, necesitábanse equipos especiais para rastrexalo. [21] O seu sucesor, Syncom 3, lanzado o 19 de xullo de 1964, foi o primeiro satélite de comunicacións xeoestacionarias. Syncom 3 obtivo unha órbita xeosincrónica, sen movemento norte-sur, facendo que se vise dende o chan como un obxecto estacionario no ceo.
Unha extensión directa dos experimentos pasivos do Project West Ford foi o programa Lincoln Experimental Satellite, tamén realizado polo Laboratorio Lincoln en nome do Departamento de Defensa dos Estados Unidos. O satélite de comunicacións activo LES-1 foi lanzado o 11 de febreiro de 1965 para estudar a viabilidade das comunicacións militares activas de longo alcance de banda X de estado sólido. Lanzáronse un total de nove satélites entre 1965 e 1976 como parte desta serie.
Proxectos internacionais de satélites comerciais
Nos Estados Unidos, creouse en 1962 a corporación privada Communications Satellite Corporation (COMSAT), que recibiu instrucións do goberno dos Estados Unidos sobre asuntos de política nacional. Durante os seguintes dous anos, as negociacións internacionais levaron aos acordos de Intelsat, que á súa vez levaron ao lanzamento de Intelsat 1, tamén coñecido como Early Bird, o 6 de abril de 1965 e que foi o primeiro satélite de comunicacións comerciais que se colocou en órbita xeosincrónica. Os lanzamentos posteriores de Intelsat na década de 1960 proporcionaron servizos multidestino e servizos de vídeo, son e datos a buques no mar (Intelsat 2 en 1966-67), e a conclusión dunha rede totalmente global con Intelsat 3 en 1969-70. Na década de 1980, con importantes expansións da capacidade comercial por satélite, Intelsat estaba en camiño de formar parte da competitiva industria das telecomunicacións privadas e comezara a conseguir competencia de PanAmSat nos Estados Unidos, que, ironicamente, foi entón comprada polo seu rival en 2005.
Cando se lanzou Intelsat, os Estados Unidos eran a única fonte de lanzamento fóra da Unión Soviética, que non participaba nos acordos de Intelsat. A Unión Soviética lanzou o seu primeiro satélite de comunicacións o 23 de abril de 1965 como parte do programa Molniya. Este programa tamén era único nese momento polo seu uso da entón coñecida como órbita Molniya, que describe unha órbita moi elíptica, con dous altos apoxeos diarios sobre o hemisferio norte. Esta órbita proporciona un longo tempo de permanencia sobre o territorio ruso e sobre o Canadá a latitudes máis altas que as órbitas xeoestacionarias sobre o ecuador.
Coenraad Jacob Temminck
Coenraad Jacob Temminck, nado o 31 de marzo de 1778 en Ámsterdam e finado o 30 de xaneiro de 1858 en Lisse (Holanda Meridional), foi un aristócrata, naturalista, botánico e zoólogo neerlandés.
Traxectoria
Temminck foi o primeiro director do Museo Nacional de Historia Natural de Leiden, desde 1820 até a súa morte.
O seu Manuel d'ornithologie, ou Tableau systematique des oiseaux qui se trouvent en Europe (1815) foi o libro de referencia sobre aves europeas durante moitos anos. Herdara unha gran colección de aves de seu pai, que fora tesoreiro da Compañía Holandesa das Indias Orientais.
Temminck tamén foi autor de Histoire naturelle générale des Pigeons et des Gallinacées (1813-1817), Nouveau Recueil de Planches coloriées d'Oiseaux (1820-1839), e contribuíu ás seccións de mamíferos da obra de Philipp Franz von Siebold Fauna japonica (1844-1850).
Epónimos
Varias especies de aves e mamíferos levan o nome Temminck, como o pilro de Temminck (Calidris temminckii) ou o pangolín de Temminck (Manis temminckii).
Abreviaturas
A abreviatura Temminck emprégase para indicar a Coenraad Jacob Temminck como autoridade na descripión e taxonomía tanto en botánica como en zooloxía.
José María Campo Serrano
José María Campo Serrano, nado en Santa Marta o 8 de setembro de 1832, e finado ibídem o 24 de febreiro de 1915, foi un político colombiano, presidente de Colombia, representante, senador, gobernador do Estado Soberano de Magdalena e xefe civil e militar de Antioquia durante a revolución de 1885. Xeneral de división o 4 de febreiro de 1885. Ministro durante os gobernos de Francisco Javier Zaldúa, Ezequiel Hurtado e Rafael Núñez. Concorreu por Antioquia ó Consello Nacional de Delegatarios.
Traxectoria política
Campo Serrano vinculouse ó exército do xeneral Tomás Cipriano de Mosquera na guerra civil de 1860-1862, contra o goberno de Mariano Ospina Rodríguez.
Foi elixido representante ó Congreso Nacional en 1866 e posteriormente, Senador da República.
Despois foi nomeado Secretario de Facenda e logo delegado do poder executivo en Antioquia, onde gobernou entre o 12 de marzo e o 21 de setembro de 1885. En representación de Antioquia, Campo Serrano participou na redacción da nova Constitución Nacional. O Consello elixiu como presidente a Rafael Núñez, vicepresidente, a Eliseo Payán, e designado, Campo Serrano.
Presidencia da República
O 30 de marzo de 1886, o Consello de Delegatarios aceptou a separación do cargo de presidente a Núñez e Campo Serrano, como designado, foi chamado para substituílo. Correspondeulle sancionar a Constitución Nacional de 1886, o 5 de agosto do mesmo ano.
O xeneral Campo Serrano foi Presidente da República até o 6 de xaneiro de 1887. Do seu goberno salientan obras como os contratos de iluminación eléctrica e auga potable para Bogotá e o impulso que deu ós Ferrocarrís da Sabana de Bogotá e o Magdalena.
Actividade post-presidencial
Concluído o seu mandato presidencial, Campo Serrano aceptou servir como ministro de Goberno e gobernador do Departamento de Panamá. Posteriormente foi elixido senador polo Departamento do Magdalena, en 1888.
Morreu en Santa Marta o 24 de febreiro de 1915, sendo sepultado no cemiterio de San Miguel na mesma cidade.
Harry Merkel
Harry Erich Merkel, nado en Taucha (Saxonia) o 10 de xaneiro de 1918 e finado en Killarney Vale (Nova Gales do Sur) o 11 de febreiro de 1995 foi un piloto de carreiras alemán.
Traxectoria
A súa única participación nun gran premio do campionato mundial de Fórmula 1 foi no Gran Premio de Alemaña de 1952, compartindo un dos coches de Willi Krakau, un BMW - Eigenbau. Non clasificou, ao non ser quen de establecer un tempo.
Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Alfredo Canalejo
Alfredo Canalejo Martínez-Fontenla, nado na Coruña en 1898 e finado na mesma cidade o 8 de agosto de 1974, foi un escritor galego.
Traxectoria
miniatura|Contos, Lar, 1927, Foi profesor no Sanatorio Marítimo de Oza. Pertenceu ás Irmandades da Fala e tras marchar a Francia para estudar na Sorbona volveu a Galicia en 1927. Publicou unha recolleita de catro narracións en 1927 titulada Contos e unhas poucas narracións máis da prensa da época. Na Segunda República foi secretario de La Juventud Republicana da Coruña (1931) e logo presidente en 1932, e en 1933 dirixiu o semanario La Draga. Afectado pola Guerra Civil española non volveu publicar pero seguiu a escribir profusamente.
Vida persoal
Casou con Oliva Albertino Salgado.
Gabriel García Márquez
Gabriel José de la Concordia García Márquez, máis coñecido como Gabriel García Márquez, nado en Aracataca o 6 de marzo de 1927 e finado en Cidade de México o 17 de abril de 2014, foi un escritor, xornalista, editor e activista político colombiano. É considerado un dos autores máis significativos do século XX. Obtivo o Premio Nobel de Literatura en 1982, segundo a laudatoria da Academia Sueca polas súas novelas e historias curtas, nas que o fantástico e o real son combinados nun tranquilo mundo de imaxinación rica, reflectindo a vida e os conflitos dun continente.
O xénero utilizado por García Márquez é o realismo máxico, sendo a súa novela máis recoñecida, Cien años de soledad, unha das máis representativas deste xénero. Ademais do seu talento literario, na obra de García Márquez aparecen reflectidas as súas ideas políticas. Un exemplo da súa participación política é a súa amizade co líder cubano Fidel Castro.
Coñecido familiarmente como "Gabo" (e tamén Gabito) (hipocorístico guajiro para Gabriel), desde que o seu compañeiro do diario bogotano El Espectador, José Salgar, comezase a chamalo así.
Infancia e mocidade
Era fillo de Gabriel Eligio García e de Luisa Santiaga Márquez Iguarán. Probablemente tiña ascendencia galega por parte da súa avoa materna, á que chamaba "a miña avoa galega". A historia de amor dos seus pais, á que se opuñan os pais dela, serviu de orixe para a novela El amor en los tiempos del cólera.
Pouco despois do nacemento de Gabriel o seu pai converteuse en farmacéutico, e en xaneiro de 1929 mudouse con Luisa a Barranquilla, deixando a Gabriel en Aracataca cos seus avós maternos. Recibiu forte influencia do seu avó, o coronel Márquez, un liberal veterano da Guerra dos Mil Días, coñecido pola súa negativa a calar sobre o masacre de Ciénaga, suceso no que morreron centos de persoas a mans das Forzas Armadas de Colombia durante unha folga dos traballadores das bananeiras, feito que o escritor recolleu na súa obra.
A súa avoa, Tranquilina Iguarán Cotes, tamén influíu na súa obra, debido á súa natureza supersticiosa e partidaria das crenzas populares. Trataba o extraordinario como algo perfectamente natural, sendo a orixe dunha visión da realidade máxica, supersticiosa e sobrenatural. As historias que contaba a súa avoa eran referidos como unha verdade irrefutable, sen importar que fosen fantásticas ou improbables. Este estilo sería o usado en Cien años de soledad.
O seu avó morreu en 1936, cando Gabriel tiña oito anos, e debido á cegueira da súa avoa foi vivir cos seus pais a Sincelejo.
A súa infancia está relatada nas súas memorias Vivir para contarla.
Educación
Pouco despois de chegar a Sucre foi enviado a un internado en Barranquilla, onde comezou a escribir poemas humorísticos e a debuxar tiras cómicas. Era chamado el viejo polos seus compañeiros de clase porque era serio e pouco dado ás actividades atléticas. García Márquez cursou os primeiros graos de secundaria no colexio xesuíta San José desde 1940. Alí publicou os seus primeiros poemas na revista escolar Juventud.
Graduouse en 1947, e marchou a Bogotá a estudar Dereito na Universidade Nacional de Colombia. Alí leu A metamorfose de Franz Kafka, obra que o inspirou especialmente a escribir, non literatura tradicional senón nun estilo similar ás historias da súa avoa, con acontecementos extraordinarios e anomalías como simplemente un aspecto da vida cotiá. O seu primeiro conto publicado foi La tercera resignación, que apareceu o 13 de setembro de 1947 no diario El Espectador.
Despois do «Bogotazo» do 9 de abril de 1948, disturbios tralo magnicidio do líder popular Jorge Eliécer Gaitán, a universidade pechou indefinidamente e a súa pensión foi incendiada. García Márquez mudouse á Universidade de Cartagena e empezou a traballar como correspondente de El Universal. En 1950 abandona Dereito e céntrase no Xornalismo, regresando a Barranquilla para traballar en El Heraldo. Aínda que García Márquez nunca terminou os seus estudos superiores, foi nomeado doctor honoris causa por algunhas universidades.
Familia
García Márquez casou en 1958 con Mercedes Barcha, á que coñecía desde os 13 anos. En 1961 tiveron o seu primeiro fillo, Rodrigo. En 1961 instalouse en Nova York como correspondente de Prensa Latina. Tras recibir ameazas e críticas da CIA e do exiliado cubano, que non compartían o contido das súas reportaxes, decidiu trasladarse a México. Posteriormente establecéronse en Cidade de México. Tres anos despois, naceu o seu segundo fillo, Gonzalo.
Fama
Cien años de soledad foi publicada en xuño de 1967, e n primeira semana vendeu 8.000 exemplares, medio millón de copias en tres anos. Foi traducida a máis de vinte e catro idiomas e gañou catro premios internacionais. En 1969 gañou o Chianchiano Aprecia en Italia e foi designado «Mellor Libro Estranxeiro» en Francia. En 1970 foi publicado en inglés e foi escollido un dos mellores doce libros do ano nos Estados Unidos. Dous anos despois concedéuselle o Premio Rómulo Gallegos e o Premio Neustadt, e en 1971 Mario Vargas Llosa publicou un libro acerca da súa vida e obra.
En 1971 marchou coa súa familia a Barcelona, logo de problemas co réxime trala publicación de Relato de un náufrago. Por mor das súas ideas sobre o Imperialismo dos EUA, foi etiquetado como subversivo e durante varios anos negóuselle o visado, até a chegada de Bill Clinton á Casa Branca, proclamando o presidente que Cien años de soledad era a súa novela favorita.
En 1981, ano en que lle foi concedida a medalla de honra da Lexión francesa, regresou a Colombia dunha visita con Castro, e foi acusado polo goberno conservador de financiar o grupo liberal de guerrilleiros M-19. Pediu refuxio político e foi recibido en México.
Entre 1986 e 1988 Márquez viviu en Cidade de México, A Habana e Cartaxena de Indias. Escribiu a súa primeira obra de teatro, Diatriba de amor contra un hombre sentado, e en 1988 estreouse o filme Un señor muy viejo con unas alas enormes, dirixido por Fernando Birri.
En 1996 García Márquez publicou Noticias de un secuestro, combinando a orientación testemuñal do xornalismo co seu propio estilo narrativo. Esta historia representa a onda inmensa de violencia e secuestros que Colombia continuaba a sufrir.
En 2002 completou Vivir para contarla, as súas memorias.
Estilo
Se ben hai aspectos comúns na obra de García Márquez, como o humor, non hai un estilo claro e predeterminado. Deixa fóra detalles e eventos aparentemente importantes, de xeito que o lector adopta un rol máis participativo na historia.
Temas
Hai varios temas recursivos, como a soidade, relacionándoa con América Latina. A aldea de Macondo aparece reflectida como un lugar imaxinario e máxico. O concepto de Macondo trascendeu a obra literaria, estando a súa existencia condicionada á presenza da palabra escrita. A violencia aparece en varias das súas obras, situacións inxustas da desintegración social.
Influencias literarias
Na súa mocidade García Márquez relacionouse cun círculo literario, o grupo de Barranquilla, cos que comezoua ler entre outros a Hemingway, Joyce e Faulkner. Tamén acudiu aos clásicos, encontrando enorme inspiración en Edipo Rei de Sófocles.
Goes
Goes é un concello e unha cidade ao suroeste dos Países Baixos, na provincia de Zelandia. A cidade de Goes conta con aproximadamente 27.000 habitantes.
Historia
Goes foi fundada no século XX á beira dun río: o Korte Gos. A vila medrou rapidamente e a comezos do século XII houbo un mercado e unha igrexa adicada á Virxe María. En 1405 Goes recibiu os dereitos de cidade, e en 1417 permitíuselle construír unha muralla ao redor da vila. A prosperidade da cidade baseouse na tea de industria e na produción de sal. No século XVI Goes minguou, a conexión co mar empantanouse e en 1544 as lapas destruíron unha gran parte da cidade.
Goes non medrou nada até o decenio de 1970 e 1980, época na que creceu rapidamente por mor dos novos distritos como Goese Meer, Oostmolenpark, Overzuid ou Ouverturw, o que a converten agora no cuarto centro económico de Zelandia. Novos barrios están a erixirse como o Goese Schans, Mannee e Aria, onde estarán dispoñíbeis 3.000 novas casas.
Núcleos de poboación
miniatura|290px|Porto de Goes miniatura|290px|Torre da Televisión de Goes
Transporte
A cidade ten unha estación de ferrocarrís: Goes, da liña entre Vlissingen e Roosendaal.
Benigno Salgado Vázquez
Benigno Salgado Vázquez, nado en Dacón (Maside) en febreiro de 1855, foi un farmacéutico e xornalista galego.
Traxectoria
Emigrou a Uruguai en 1874. De ideas liberais, opúxose á Restauración borbónica e aos gobernos conservadores. Dirixiu La Voz de Galicia, foi correspondente en Montevideo de El Eco de Galicia da Habana e colaborou en El Heraldo Gallego, La Colonia Española, El Gallego e La Unión Gallega. Asinou cos pseudónimos Pedro Enxebre e Xan Blexos. Foi precursor da idea de creación dos Centros Galegos, nun manifesto publicado en Montevideo en 1879 e fundou co seu irmán Tomás o Centro Galego de Montevideo.
Premio Princesa de Asturias de Cooperación Internacional
miniatura|135px|dereita|Escudo da Fundación Príncipe de Asturias O Premio Princesa de Asturias de Cooperación Internacional (até 2014, se denominou Premio Príncipe de Asturias de Cooperación internacional) é concedido desde 1981, á persoa, grupo de persoas ou institución cuxo labor contribuíran de forma exemplar e relevante ó mutuo coñecemento, ó progreso ou á fraternidade entre os pobos.
Ligazóns externas
Prince of Asturias Awards
San Mamede, San Mamede de Lousada, Carballedo
miniatura|Entrada ao lugar San Mamede é un lugar da parroquia de San Mamede de Lousada, no concello de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 24 habitantes (13 mulleres e 11 homes).
Toponimia
O topónimo fai referencia ao santo, en latín, un haxitopónimo.
Patrimonio
A igrexa parroquial, situada no lugar de San Mamede de Lousada, data do último cuarto de século XVIII. Figura como mestre de obras Alonso de Fraguas.
Historia de Birmingham
A historia urbana de Birmingham ten como antecedentes destacables un asentamento da idade de pedra (8400 a.C.) descuberto a carón do centro da cidade e un forte romano ó suroeste (Metchley Fort, a uns 4 km ) que existiu cun pequeno vicus acaroado entre o ano 43 e o 120 da nosa era.
Durante o século VII a colonización das Midlands polos anglosaxóns dá por segura a fundación neste tempo de moitos asentamentos na área da metrópole actual (tribos Beormingas cun líder, talvez ancestral, Beorma), incluíndo o da propia Birmingham pouco despois do 600 como máis tarde, pero aínda non se atoparon achados da súa localización ou disposición concretas (aldeas, granxas dispersas ou unha posesión extensa cun centro de poder).
O mercado do Bull Ring
miniatura|150px|Birmingham Manor co foxo nun plano do s.XVIII; St Martin e o Bull Ring á dereita. De 1086 data a primeira mención de Birmingham (Domesday Book) como unha aldea xunto a un pequeno pazo señorial (manor). Seica este debeu crecer nas décadas seguintes como pazo fortificado arrodeado dun foxo circular a carón do cativo río Rea.
Entre 1154 e 1166 produciuse o acontecemento decisivo no nacemento da cidade: Peter de Birmingham (Lord of the Manor daquela) obtivo a carta real para poder celebrar un mercado semanal no lugar (unha das primeiras concesións en Inglaterra), co plan inmediato de fundar unha vila (burgo) para tal fin.
De seguida un espazo triangular ó norte do manor (este reconstruído en pedra neste tempo) foi habilitado como mercado (chamado co tempo Bull Ring) e vendidos os postos. Unha rede de camiños chegou ó lugar dende a rexión circundante (o grande eixo N-S de High Street-Digbeth, Edgbaston Street cara o oeste) cun vado no Rea (ó final de Digbeth a ponte en Deritend). Probablemente tamén nesta época xurdiu a primeira igrexa de St Martin no Bull Ring (documentada en 1263) pechando a praza do mercado polo sur.
A xa denominada vila de Birmingham (con institucións burguesas independentes do manor dende ao menos 1250) axiña prosperou como importante centro de artesáns e comerciantes das Midlands (a terceira no século XIV) cunhas incipientes e variadas industrias (téxtil, coiro, ferro, cerámica, orfebrería entre outras). Abríronse novas rúas (New Street, Moor Street e Park Street todas arredor de 1300) irradiando das inmediacións do Bull Ring.
No século XIV unha cadea de calamidades (grande incendio, épocas da fame, peste negra) detiveron o crecemento e a mala situación económica prolongouse durante o século XV.
A idade dos metais
No século XVI comezou unha lenta recuperación da man da manufactura e comercio do ferro e aceiro asociada á riqueza mineira do Black Country no noroeste da vila. Ademais Birmingham acadou unha autonomía de feito ao caer o señorío dos Birmingham (1536, aínda que foi vendido non residiu alí en adiante ningún aristócrata). No século XVII era xa un prestixioso centro da metalurxia e produtor de armas (significativa participación na revolución inglesa de 1642 do lado parlamentarista).
Berce da Revolución Industrial
miniatura|220px|Mapa da vila en 1731, xusto antes da revolución industrial (N á dereita cos desenvolvementos de St Phillips e Old Square). No século XVIII a semente comercial do medievo e a manufactureira das dúas centurias anteriores xermolaron con tal brillantez e dinamismo emprendedor que converteron a Birmingham nunha avanzada da revolución industrial. A conxunción da investigación intelectual e científica (a Sociedade Lunar con nomes coma Priestly, Boulton ou Watt) coa súa aplicación práctica inmediata no eido fabril (máquinas de vapor na produción téxtil) levaron a un explosivo crecemento industrial da cidade que a finais de século foi chamada “a primeria vila manufactureira do mundo” ou "o taller do mundo". Asemade xurdiu un importante sector financeiro (Lloyds Bank). 120px|esquerda O desenvolvemento urbano tivo o norte, na cima do outeiro que ascendía dende o Rea pasando polo Bull Ring, como primeira área de expansión, a carón da nova igrexa de St. Phillips (1715, futura catedral) e arredor da Old Square (1713).
Novas infraestruturas para un tempo novo
miniatura|220px|Mapa de 1834: os desenvolvementos do N e O. Entre 1769 e 1830 unha completa rede de canais (260 km na rexión) uniu Birmingham tanto coas áreas de provisión de materias primas como coas prazas de venda dos seus produtos. O ferrocarril chegou poco despois (1837 ) e para 1854 era xa un nó do sistema ferroviario británico. miniatura|200px|esquerda|Centro de Birmingham na [[época vitoriana: New Street e St Martin no Bull Ring ao fondo; o anel industrial do sueste da urbe fumega ó lonxe (1886).]] A urbe seguiu a crecer cara ó norte engadindo agora a expansión ó noroeste e oeste. En 1835 Birmingham conseguiu oficialmente a autonomía municipal (cidade en 1889) e un centro cívico (Victoria Square co edificio do Concello, 1879 e o Town Hall, 1834) comezou a se conformar ao final da New Street, rúa que deviría a principal arteria unindo o antigo centro medieval no Bull Ring co novo vitoriano antedito, e a carón da que tamén erixíuse a estación central.
O espectacular incremento poboacional que levaba emparellado o industrial produciuse entre a metade do século XIX (fundamentalmente inmigración dende Irlanda trala grande época da fame) e a da seguinte centuria cando Birmingham se converteu na segunda aglomeración do Reino Unido e unha das vinte maiores do mundo (1 250 000 en 1900).
Coma no resto das primeiras cidades industriais as condicións habitacionais das clases traballadoras eran degradantes e os slums proliferaban. Durante o cuarto final do século (mandato do alcalde J. Chamberlain) un ambicioso plan (modélico para outras cidades) de medidas sanitarias e modernizadoras foi posto en funcionamento (augas, sumidoiros, parques, gas e electricidade). Unha nova rúa, Corparation Street, foi aberta no centro da vila (nunha área de slums entre New Street e a Old Square) converténdose rapidamente en importante rúa comercial.
Século XX
No século XX Birmingham continuou o seu período de prosperidade (no que as dúas guerras mundiais foron determinantes para a carga de traballo dunha rexión industrial) cun desenvolvemento urbano progresivamente metropolitano (grandes plans de vivenda social e privada no arrabalde).
Porén, nos anos cincuenta foi evidente unha progresiva perda do poder municipal substituída por decisións do goberno central que explicitamente decidiron limitar o crecemento "excesivo" da metrópole en beneficio de áreas do país deprimidas. A crise dos anos setenta rematou co colapso da economía industrial da cidade con perda masiva de empregos e un declive social e urbano. miniatura|200px|St Martin no Bull Ring arrodeada do novo complexo comercial (almacéns Selfridges de Future Systems á dereita) Entre os plans de revitalización que se teñen levado a cabo nas últimas décadas destaca a intervención no antigo corazón da vila, o Bull Ring, cun vasto complexo comercial (2003, almacéns Selfridges de Future Systems).
En marcha hai outro plan de rexeneración do centro da cidade. Chamado Big City Plan contempla un desenvolvemento de dúas décadas con proxectos tales como a renovación da estación central de New Street e da biblioteca da vila, rañaceos xunto ao Bull Ring e un novo parque ao leste do centro.
Otáridos
miniatura|dereita|Orellas de Otaria flavescens
Os otáridos (Otariidae) son unha das tres familias de mamíferos mariños pinnípedes. Comprende 15 especies vivas clasificadas en sete xéneros (outra especie extinguiuse na década de 1950) e denomínanse lobos mariños, leóns mariños ou otarias. Diferéncianse das focas (familia fócidos) en que teñen pequenas orellas e as aletas traseiras están xiradas para adiante, o que lles permite desprazarse ("andando") en terra máis axilmente que as focas. O seu nome procede do grego otarion que significa 'pequena orella'. Os otáridos están adaptados a un estilo de vida semiacuático, alimentándose e migrando na auga, e reproducíndose e descansando na terra ou xeo. Viven desde zonas con temperaturas subpolares, a temperadas e ecuatoriais en augas do Pacífico e océanos do sur e Atlántico. Están ausentes do norte do Atlántico.
Evolución e taxonomía
Xunto cos Phocidae (focas) e Odobenidae (morsas), que son as outrras dúas familias de Pinnipedia, os Otаriidae descenden dun antepasado común que estaba relacionado cos osos. Segue debaténdose se os fócidos diverxeron dos otáridos antes ou despois das morsas.
Os otáridos orixináronse no Mioceno (hai de 15 a 17 millóns de anos) no norte do Pacífico, diversificáronse rapidamente no hemisferio sur, onde viven agora a maioría das especies. O fósil máis antigo coñecido de otárido é Eotaria crypta do sur de California, mentres que o xénero actual Callorhinus ten o rexistro fósil máis antigo de todos os otáridos vivos, porque xa vivía no Plioceno medio. Probablemente se orixinou a partir do xénero extinto Thalassoleon.
Tradicionalmente, os otáridos foron subdivididos nas subfamilias Arctocephalinae (xeralmente chamados lobos mariños) e Otariinae (leóns mariños), cuxa principal distinción era a presenza dunha grosa capa inferior de pelo suave nos primeiros. Baixo esta categorización, os Arctocephalinae comprendían dous xéneros: Callorhinus no Pacífico Norte cun só representante, o C. ursinus, e oito especies no hemisferio sur dentro do xénero Arctocephalus; mentres que os leóns mariños comprendían cinco especies en cinco xéneros. Análises recentes de datos xenéticos indican que Callorhinus ursinus está de feito máis estreitamente relacionado con varias especies de leóns mariños. Ademais, moitos dos Otariinae parecen ser máis distintos filoxeneticamente do que previamente se aceptaba; por exemplo, o león mariño xaponés Zalophus japonicus é agora considerado unha especie separada, en vez dunha subespecie do león mariño de California Zalophus californianus. Á luz destas probas, a división da subfamilia foi cambiada completamente e a familia Otariidae foi organizada en sete xéneros con 16 especies e dúas subespecies. Non obstante, a causa de semellanzas morfolóxicas e de comportamento entre os trdicionalmente chamados "lobos mariños" (de densa e suave pelaxe) e "leóns mariños", estas denominacións permanecen como categorías útiles cando se discuten as diferenzas entre grupos de especies. Comparados cos leóns mariños, os lobos mariños son xeralmente menores, mostran un maior dimorfismo sexual, comen presas menores e fan viaxes máis longas para buscar alimento; e, finalmente, hai unha diferenza entre a pelaxe ruda e de pelo curto dos leóns mariños e a máis valiosa dos leóns mariños.
Anatomía e aspecto
dereita|miniatura|Otarios na costa de California miniatura|Otario na costa de Namibia
Os otáridos teñen proporcionalmente unhas aletas anteriores e uns músculos pectorais moito máis grandes que os fócidos, e teñen a capacidade de xiraren os membros inferiores cara adiante e así camiñaren sobre os catro membros, polo que manobran moito mellor en terra que as focas. Considéranse xeralmente menos adaptados ao estilo de vida acuático, xa que se aparean principalmente en terra e van a terra máis frecuentemente que as focas. Porén, poden alcanzar maiores picos de velocidade nadando e teñen maior manobrabilidade na auga. O seu poder natatorio deriva máis do uso das aletas que dos movementos sinuosos do corpo típicos de focas e morsas.
Os otáridos distínguense tamén por teren unha cabeza máis parecida á dun can, con caninos ben desenvolvidos e agudos, e teñen pequenas orellas externamente visibles. Os seus dentes poscaninos son xeralmene simples e de forma cónica. A fórmula dental da familia é:. Os leóns mariños están cubertos de pelos rudos, mentres que os lobos mariños de pelaxe fina teñen unha capa grosa inferior de pelos suaves, e outra superior, o que fixo que historicamente varias especies fosen cazadas comercialmente para obter as súas peles.
Comportamento
Todos os otáridos se reproducen en terra durante tempadas de apareamento ben definidas. Coa excepción do león mariño australiano Neophoca cinerea, que ten un atípico ciclo reprodutor de 17,5 meses, forman agregacións estritamente anuais nas praias areosas ou en zonas litorais de substratos rochosos, a miúdo en illas. Todas as especies son políxinas, é dicir, os machos dominantes aparéanse con varias femias. Na maioría das especies os machos chegan antes aos lugares de reprodución e establecen e manteñen territorios por medio de exhibicións vocais e visuais e loitas ocasionais. As femias normalmente chegan á costa aproximadamente un día antes de dar a luz (están preñadas do ano anterior). Aínda que se consideran animais sociais, non se establecen xerarquías ou status permanentes nas colonias. O grao no cal os machos controlan as femias ou os territorios varía coa especie. Así, Callorhinus ursinus e Otaria flavescens tenden a vixiar as femias asociadas a un harén específico, ás veces magoándoas, mentres que Eumetopias jubatus e Phocarctos hookeri controlan territorios espaciais, pero xeralmente non interfiren co movemento das femias, que poden pasar dun territorio a outro.
Especies
Familia Otariidae
Aínda que as dúas subfamilias de otáridos, os Otariinae (leóns mariños) e os Arctocephalinae (lobos mariños), continúan usándose moito nas clasificacións, os recentes estudos moleculares demostraron que non son válidas. Como alternativa suxírese dividilos en tres clados; un formado polos leóns mariños do norte (Eumetopias e Zalophus), outro co lobo mariño do norte (Callorhinus) e os seus parentes extintos, e o terceiro formado por todas as especies restantes do hemisferio sur.
Shogunato Tokugawa
O shogunato Tokugawa (徳川幕府) tamén coñecido como shogunato Edo ou polo seu nome orixinal en xaponés, bakufu Edo (江戸幕府) foi o terceiro e último shogunato que detiña o poder en todo o Xapón; os dous últimos foron o shogunato Kamakura (1192 - 1333) e o Ashikaga (1336 - 1573). Este shogunato foi instaurado polo shōgun Tokugawa Ieyasu, fundador do shogunato Tokugawa (徳川氏) e descendente do clan Matsudaira, o 24 de marzo de 1603 (que corresponde ao 12.º día do segundo mes do ano 8 da era Keichō no calendario tradicional xaponés).
Durante o período dos shogunatos, había unha especie de ditadura militar especialmente sometido ao Emperador do Xapón. O xogún, convertido en xefe xeral das forzas armadas do Xapón, tiña o poder militar e político do país; mentres que ao Emperador fóronlle atribuídos poder espiritual e relixioso, como un modo de ligazón entre as persoas e os deuses, e poder nominal na Corte Imperial en Kioto. Esta situación era análoga, en parte, á dominante no universo político europeo durante a Idade Media, cando o Sacro Emperador Romano-Xermánico detiña o poder político e militar, e o Papa, o poder relixioso.
O poder nominal do shogunato estaba na cidade de Edo (actual Tokio), ao contrario do poder imperial, establecido en Quioto. Así, este período de dominio do shogunato Tokugawa ficou coñecido como período Edo ou período Tokugawa.
Este período terminou baixo múltiples presións coa entrega do poder de Tokugawa Yoshinobu para o Emperador Meiji, o 9 de novembro de 1867 (o que corresponde a 14.º día do décimo mes do ano 3 da era Keiō no calendario tradicional xaponés). A partir de entón, o shogunato foi abolido e o Emperador obtivo o poder militar e político do país, desencadeando a Restauración Meiji que transformaría radicalmente o país durante o resto do século XIX.
Parque do Laberint d'Horta
miniatura|240px|Parque do Laberint d'Horta. O parque do Laberint d'Horta é un xardín histórico situado no distrito de Horta-Guinardó de Barcelona, o máis antigo que se conserva na cidade. Atópase na antiga propiedade da familia Desvalls, nunha ladeira da serra de Collserola. Iniciado en 1794 e acabado na súa primeira fase en 1808, foi obra do arquitecto italiano Domenico Bagutti. O parque inclúe un xardín neoclásico do século XVIII e un xardín romántico do século XIX.
Historia
esquerda|miniatura|Plano do labirinto. As obras iniciáronse en 1794, cando Joan Antoni Desvalls i d'Ardena, sexto marqués de Llupià e marqués consorte de Alfarrás, propietario do terreo, creou o deseño dun xardín neoclásico coa colaboración do arquitecto italiano Domenico Bagutti. A execución das obras correu a cargo de Jaume e Andreu Valls e do xardineiro francés Joseph Delvalet. Naquel entón, Sant Joan d'Horta era un concello independente, que foi anexionado á cidade de Barcelona en 1904.
A mediados do século XIX, os descendentes do marqués ampliaron o parque, baixo a dirección do arquitecto Elies Rogent, polo lado do torrente d'en Pallós, cun xardín romántico con parterres, prazas, grandes árbores e unha fervenza. Ademais, engadiuse ó xardín neoclásico unha canle de auga entre o socalco superior e o intermedio.
Os xardíns foron escenario de recepcións ós reis Carlos IV (1802), Fernando VII (1828) e Afonso XIII (1908).