cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shirley Ann Jackson
Traxectoria
Jackson naceu en Washington, D.C.. Os seus pais, Beatrice e George Jackson, fomentaron a súa educación. O seu pai impulsou o seu interese na ciencia, axudándoa nos proxectos para as clases de ciencia. No Instituto de Roosevelt, Jackson graduouse en 1964 coas mellores cualificacións.
Jackson empezou a estudar no MIT en 1964, sendo unha dos vinte alumnos afroamericanos e a única estudando física teórica. Sufriu discriminación por parte dos seus compañeiros, pero elixiu quedar no MIT para a súa tese de doutoramento.
Posteriormente, dirixiu laboratorios de Física tanto en Europa como Estados Unidos. Ademais, durante 15 anos colaborou cos Laboratorios Bell, onde fixo importantes avances en telecomunicacións: fax portátil, os cables de fibra óptica e a tecnoloxía do identificador de chamadas e a chamada en espera.
Río Var
O Var é un río da Provenza, Francia, que desauga no mar Mediterráneo logo dun curso de 120 km.
Percorrido
O río Var nace ao sur de Barceloneta de Provenza, en Entreaunes, a 1.800 m de altura, e desemboca no Mediterráneo cerca da cidade de Niza.
Afluentes
Ademais ten outros afluentes menores como son: o Tuébi (en Guillaumes), o Coulomp (en Pont de Gueydan), o Chalvagne (en Entrevaus), o Roudoule (en Puget-Tenièrs).
Hidroloxía
O caudal do Var oscila entre 50 e 100 m³/s, se ben pode experimentar cheas importantes e súbitas, por causa de chuvias torrenciais, típicas do clima mediterráneo, nas que en poucas horas pode alcanzar os 1.000 m³/s.
Historia
Durante un curto tramo separa Francia e Italia, aínda que antes de 1860 todo o percurso do río marcaba a fronteira entre ambos países. Isto mudou para a situación actual ao ser cedida Niza a Francia.
Durante a Antigüidade romana era denominadoVarus e marcaba a fronteira entre as dúas Galias: a Galia transalpina e a Galia cisalpina.
Def Con Dos
Def Con Dos é un grupo de música rap e nu metal nado a finais dos anos 80 entre Vigo e Madrid.
Historia
Nos seus comezos estiveron fortemente influídos por Public Enemy, Beastie Boys e Run DMC, rapeando sobre bases instrumentais de hip hop preparadas por Julián Hernández de Siniestro Total. No disco Segundo Asalto o son seguía sendo basicamente hip hop, pero empezaron a incluír guitarras, que foron acadando maior importancia nos seguintes discos, ata acercarse ó nu-metal.
O nome do grupo fai alusión ó sistema de alertas utilizado polo Pentágono, onde o DEFCON-2 era definido como un estado de axitación global, aínda que sen chegar a enfrontamentos militares entre os países.
Os textos das súas letras e dos manifestos adxuntos nos libretos dos seus discos poden resultar ofensivos, con numerosas referencias á cultura popular: o folclore, as noticias de actualidade, a publicidade, a música, o cine, a literatura, e os tebeos españois e estadounidenses. O seu álbum Armas pal pueblo (1994) é probablemente o primeior disco español en levar unha versión en castelán da etiqueta en branco e negro co texto parental advisory (como a que se engade ós discos de letras fortes nos Estados Unidos). Debido en gran parte ós seus polémicos textos, nos seus inicios Def Con Dos non tiñan moito apoio de grandes medios de comunicación (con excepcións como algúns programas de Radio 3).
En 1995 participan na banda sonora da segunda película de Álex de la Iglesia, El día de la Bestia, e mesmo aparecen nunha toma nun concerto en directo. Tamén en 1995 editan o seu quinto asalto, o álbum Alzheimer. Este disco inclúe a canción "Capitán Araña", coa que Def Con Dos colaborou no proxecto A Cantar con Xabarín do Xabarín Club. En 1996 sae ó mercado o disco Ultramemia.
En 1998 apareceu De poca madre, que confirmou a consolidación do seu estilo, mestura de rapeo a tres voces, guitarras metal e bases de hip-hop.
A banda separouse temporalmente en 1999, deixando un recompilatorio, Dogmatofobia. Volveron en 2004 co disco Recargando. Durante eses cinco anos de separación os membros da banda embarcáronse en diferentes proxectos, entre eles a banda Strawberry Hardcore, fundada polo cantante César Strawberry. Dita banda continúa en activo, malia a reincorporación de César Strawberry a Def Con Dos.
Sefardí
miniatura|dereita|Retrato dunha familia sefardí
Os sefardís (hebreo: ספרדים, sfaradim) son os descendentes dos xudeus que viviron nos distintos territorios da Península Ibérica até 1492, e que están ligados á cultura hispánica mediante a lingua xudeoespañola e a tradición. Calcúlase que na actualidade a comunidade sefardí acada os dous millóns de integrantes, sendo a meirande parte deles residentes en Israel, Francia, Estados Unidos e Turquía. Así mesmo, tamén existen comunidades sefardís en Cuba, México e ao longo de Suramérica, principalmente na Arxentina, o Brasil, Venezuela, Chile, Paraguai e o Perú onde chegaron os xudeus sefardís fuxindo das persecucións das autoridades españolas.
Facultade de Ciencias Políticas e Sociais de Santiago de Compostela
A Facultade de Ciencias Políticas e Sociais de Santiago de Compostela é un centro educativo da Universidade de Santiago de Compostela, onde se imparte o Grao en Ciencias Políticas e da Administración e o programa de doutoramento Procesos Políticos Contemporáneos.
Obxectivos da licenciatura
A licenciatura ten como obxectivos proporcionar uns amplos coñecementos en materias que permitan analizar os procesos e estruturas políticas e administrativas contemporáneas que capaciten para poder desenvolver funcións de responsabilidade de xestión media ou alta nas administracións públicas do estado así como en organizacións de carácter internacional.
Orientacións
Está estruturado en catro cursos académicos e conta con tres plans de orientación distintos: Ciencia Política, Administración Pública e Estudos Internacionais. Entre as liñas de investigación dos seus docentes destaca a de estudos políticos, nacionalismo, cooperación internacional e estudos de xénero.
Gran Premio de San Marino de 2000
O Gran Premio de San Marino de 2000 ( oficialmente XX Gran Premio Warsteiner di San Marino')  foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 9 de abril de 2000 no Autódromo Enzo e Dino Ferrari, Imola, Emilia-Romagna, Italia. Foi a terceira carreira da tempada de Fórmula Un de, e gañouna Michael Schumacher pilotando un Ferrari.
Informe
A cualificación viu a Mika Häkkinen na pole position con Michael Schumacher segundo, David Coulthard, terceiro, Rubens Barrichello cuarto, Ralf Schumacher e Heinz-Harald Frentzen. Durante a cualificación, Schumacher tomou a pole position por un breve momento, superando o tempo de Häkkinen por 0,025 segundos. Pero na última volta de Häkkinen da sesión, foi o suficientemente rápido como para lograr a pole position. Nos primeiros 2 sectores do circuíto, Häkkinen foi máis lento que Schumacher por 0,085 e 0,089 segundos respectivamente. Un pequeno erro na curva 12 forzou ao finlandés a saírse da pista por un momento, e cando saíu da curva final sobre na recta de boxes, o coche sobrevirou. Malia estes dous erros, Häkkinen recuperou a pole por 0,091 segundos.
No día da carreira, parecía que os McLarens eran máis rápidos que os Ferraris. No inicio, Schumacher non fixo unha boa saída e, para defender a súa posición, moveuse á esquerda para bloquear a Coulthard. Cdurante a loita alcanzaron Tamburello, Coulthard tivo que levantar o pé, permitindo a Barrichello alcanzalo. Na curva seguinte, Rubens estaba por diante. Ao mesmo tempo, Jacques Villeneuve tivo un magnífico arranque e conseguiu pasar a catro coches. Despois de Jacques estaban Jarno Trulli e Eddie Irvine no sexto e sétimo lugar respectivamente. Todo isto permitiu a Häkkinen obter unha vantaxe de 1.2 segundos sobre Schumacher e 1,9 segundos por encima de Barrichello e Coulthard.
Pronto quedou claro que a carreira ía ser unha batalla entre Häkkinen e Schumacher. Barrichello e Coulthard estaban perdendo tempo na segunda volta e estaban bastante por diante do terceiro grupo formado por Villeneuve, Trulli, Irvine, Ralf e Mika Salo. Na parte dianteira, Häkkinen pronto comezou a afastarse de Schumacher, lenta pero de forma segura. Na volta 20, a diferenza era de 3 segundos antes de entrar en boxes. Mentres tanto, Irvine pulsou accidentalmente o botón limitador de velocidade, permitindo o adiantamento de Ralf e Salo. Na volta 26, máis de 25 segundos por detrás dos líderes, Coulthard entrou nos pits. Na seguinte volta, Häkkinen entrou a repostar cunha vantaxe de 3,2 segundo. Estivo parado durante 7,6 segundos a diferenza de Schumacher que parou durante 10 segundos. Isto case dobrou o liderado de Häkkinen, ata 5,7 segundos. Barrichello foi o último piloto do top 4 en parar e saíu de novo diante de Coulthard.
Detrás dos catro primeiros, Villeneuve, Ralf e Salo loitaban polo quinto, sexto e sétimo posto e deixaron Irvine e Trulli loitando polo oitavo e noveno. Na parte dianteira, Häkkinen bateu cun pedazo de restos que danaron o chan frontal, facendo o coche máis difícil de conducir. Recuperouse e aumentou a súa vantaxe a máis de cinco segundos na volta 39. Pero entón Schumacher comezou a acercarse. Na volta 41, diminuíu un segundo, despois de que algo na electrónica fallara no coche de Häkkinen. Restaurouse inmediatamente pero Häkkinen perdeu dous segundos. Na volta 43, con todo, Schumacher tivo que lidar co Sauber de Pedro Diniz e os dous case colisionaron. Schumacher perdeu un segundo. Cando Häkkinen entrou a boxes na volta 44 cunha vantaxe de 3 segundos, Michael tomou o liderado.
Na seguinte volta, Barrichello e Coulthard entraron nos pits. A parada de Coulthard foi máis rápida e saíu xusto diante do Ferrari. McLaren gañou a batalla menor, é dicir, a batalla polo terceiro posto. Agora tocáballe a Schumacher saír por diante de Häkkinen. Schumacher entrou nos pits na volta 49. A súa parada foi curta e adiantou a Hakkinen. Houbo unha gran diferenza nos seus tempos de volta in e out, o que marcou a diferenza. Coulthard non puido igualar o ritmo dos líderes, ao redor de tres décimas máis lento, pero afastouse de Barrichello a máis de dous segundos dunha volta. Detrás deles, Salo estaba acosando a Villeneuve. Na volta 58, Trulli tivo problemas na caixa de cambios e detívose cando ía oitavo. Häkkinen acelerou na parte final, pero non o suficiente para perturbar a Schumacher, que gañou a Häkkinen. Coulthard quedou terceiro a distancia, mentres Barrichello logrou o cuarto lugar. Villeneuve quinto mantendo a raia a Salo que foi sexto.
Canteira romana de El Mèdol
A canteira romana do Mèdol foi escavado por primeira vez durante o período da República romana e o Imperio Romano. A contorna e a arquitectura, fermosa e dramática, convérteno nun sitio que ben vale a pena visitar.
As súas dimensións son de máis de 200 m de ancho e de 10 a 40 metros de profundidade. Foi utilizada para construír os edificios máis importantes de Tarraco (Colonia Iulia Urbs Triunfal Tarraco, actual Tarragona), capital da Hispania Citerior. No centro segue estando unha "columna testemuña" (unha columna intacta feita de roca orixinal) que se atopa con frecuencia nas canteiras romanas.
É a maior das seis canteiras romanas ao redor de Tarraco. Extraíase dela o coñecido como "Soldó" unha pedra calcaria do Mioceno con tons entre branco e rosa, xeralmente dourado claro. Esta roca, aínda que non apta para a arquitectura romana máis destacada da cidade, serviu sobre todo para a maior parte da edificación romana e os edificios medievais de Tarragona, como a catedral de Santa Tegra.
A canteira está moi preto da Vía Augusta romana, unha importante canle de comunicación do imperio cuxo trazado segue a actual estrada nacional 340 entre Barcelona e Tarragona. Esta ruta utilizouse para transportar uns 50.000 metros cúbicos de pedra, principalmente ao longo dos 6 km que separan as canteiras de Tarraco.
A canteira pódese visitar facilmente na estrada nacional 340 ou desde a AP-7, á altura de La Mora.
A canteira clasificouse como Patrimonio Mundial da UNESCO como parte do conxunto arqueolóxico de Tarraco. miniatura|El Mèdol, Tarragona
Sapeli
O sapeli Entandrophragma cylindricum, é unha especie botánica de grandes árbores pertencentes á familia Meliaceae.
O termo sapeli emprégase acotío en galego para designar a madeira desta árbore tropical, dura, de cor avermellada e boa de traballar, moi empregada en carpintaría.
Descrición
É unha árbore grande, de até 45 m de alto (raramente 60 m), nativa de África tropical. As follas son caducifolias na estación seca, dispostas alternativamente, pinnadas, con 5-9 pares de folíolos, cada prospecto duns 10 cm de longo. As flores prodúcense en inflorescencias soltas cando a árbore fica sen follas, cada flor mide arrededor de 5 mm de diámetro, con cinco pétalos de cor amarelenta. O froito é unha cápsula pénsil duns 10 cm de longo e 4 cm de largo e, cando madurece divídese en cinco seccións para ceibar a 15-20 sementes.
Distribución
É natural de África tropical en Uganda, Camerún, República Centroafricana, República Democrática do Congo, Ghana, Nixeria, Serra Leoa e Togo.
Utilización
miniatura|left|180px|Unha [[array mbira (instrumento musical africano) feita de madeira de sapeli]] A importancia comercial de madeira é unha reminiscencia da caoba. Emprégase en pavimentado de chans pola súa durabilidade e fermoso granulado. Tense tamén empregado moito en Galiza para fabricación de portas e caixas das persianas. Entre os seus usos máis exóticos atópase a fabricación de guitarras, ukeleles por mor da súa estética agradábel. A finais da década de 1990 empezou a utilizarse coma taboleiro do instrumento de percusión vasco: a txalaparta pola forza e claridade da súa calidade de son. Emprégase tamén na fabricación dos interiores dos automóbiles estadounidenses Cadillac.
Taxonomía
Entandrophragma cylindricum foi descrita por (Sprague) Sprague e publicado en Bulletin of Miscellaneous Information Kew 1910(6): 180. 1910.
Praestamarcos
miniatura|dereita|200px|Situación aproximada da pobo dos célticos praestamarcos na provincia romana da [[Gallaecia.]] Os praestamarcos (latín: Celtici Praestamarici) foron un pobo galaico, situado no convento xurídico lucense. A súa situación corresponde aproximadamente á actual comarca do Barbanza, entre as rías de Arousa, Muros e Noia.
Fontes
Pomponio Mela precisa que polas terras destes decorren os ríos Tambre e Sar (de feito é o río Tambre o que lles dá o nome):
Manuel Zelaya
José Manuel Zelaya Rosales, propietario de terras e político nado en 20 de setembro de 1952, foi presidente de Honduras entre 2006 e 2008.
Zelaya comezou un curso na Universidade Nacional de Honduras (UNAH) pero non o concluíu. Por esta falta de graduación superior, foi moi criticado. Posteriormente tornouse comerciante de madeira e gando, negocios que herdou de seu pai.
Tampereen Palloilijat
O Tampereen Palloilijat, tamén coñecido como TaPa, é un club deportivo da cidade de Tampere (Finlandia) adicado á práctica do fútbol e o fútbol sala, aínda que chegou a contar tamén con sección de hóckey sobre xeo que conquistou o campionato finlandés en 1931. O club foi fundado en 1921, sendo o club de fútbol máis antigo de Tampere.
Ata 17 xogadores do club teñen vestido a camisola das seleccións finlandesas.
Fútbol
O TaPa fundouse en 1921 por un grupo de entusiastas do fútbol que se reunían na parte de atrás da Tampereen Musiikkikaupan, fundando deste xeito o club de fútbol máis antigo da cidade de Tampere. Os membros do club construíron o primeiro campo de fútbol en 1924, que foi inaugurado cun partido fronte ao HIFK de Helsinqui no que os locais venceron por tres goles a dous, e tres anos despois, o equipo clasificouse para as semifinais do campionato finlandés, caendo fronte o Helsingin Palloseura (HPS).
En 1969 TaPa e TPallo fusionáronse para converterse no Tampellan Palloilijat (tamén TaPa). O Tampellan xogou na máxima categoría do fútbol finlandés durante as tempadas 1972 e 1973.
Na tempada 2020, o seu equipo masculino competiu na Nelonen, o quinto nivel do fútbol finlandés, logo de ascender en 2019 tras finalizar segundo do seu grupo na Vitonen.
Hóckey sobre xeo
O TaPa tamén contou cunha sección de hóckey sobre xeo, que participou na tempada inaugural do campionato finlandés, na que chegou ás semifinais, onde caeu fronte o Viipurin Reipas, que se proclamaría finalmente campión. Logo de non tomar parte na competición na tempada 1928-29, na templada 1930-31 chegou o seu maior logro tras alzarse co campionato logo de derrotar na final o Helsingin Jalkapalloklubi (HJK) 2-1. En 1946 a sección aínda estaba activa.
Iñaki Urdangarin
Iñaki Urdangarin Liebaert, nado en Zumarraga (Guipúscoa) o 15 de xaneiro de 1968, é un ex xogador de balonmán español e esposo da Infanta de España Cristina de Borbón. Ten tratamento de excelentísimo señor. Entre 1997 e 2015 foi Duque consorte de Palma, por mor da súa voda coa Infanta. Debido ao escándalo do Caso Nóos, no que estaba involucrado, o Rei Filipe VI revogoulle a concesión do título ducal á súa irmá, polo que o propio Iñaki Urdangarin tivo que deixar de empregalo. O 18 de xuño de 2018 entrou no cárcere de Brieva (Ávila) para cumprir unha condena de cinco anos e 10 meses.
Como xogador
Despois de pasar polo BM Guadalajara, xogou profesionalmente na sección de balonmán do Futbol Club Barcelona durante 14 tempadas, entre 1986 e 2000. Co FC Barcelona gañou 6 Copas, 2 Recopas e 4 Supercopas de Europa, ademais de 10 Ligas ASOBAL, 7 Copas do Rei, 9 Supercopas de España, 3 Copas ASOBAL e 11 ligas catalás.
Foi internacional pola Selección de balonmán de España en tres Xogos Olímpicos, contribuíndo á consecución de dúas medallas de bronce nos Xogos Olímpicos de Atlanta 1996 e Sidney 2000, ademais dunha medalla de bronce nun Europeo. No ano 2000 retirouse da competición.
Consorte
O 4 de outubro de 1997, casou coa infanta Cristina de Borbón na Catedral de Santa Eulalia de Barcelona, ocasión pola cal o rei concedeu á súa filla o título de Duquesa de Palma de Mallorca. Tiveron catro fillos que ocupan os postos do oitavo ao undécimo no orde de sucesión ao rei Xoán Carlos I:
Acusado de corrupción
En novembro de 2011, Urdangarin e os seus socios foron investigados no caso Babel, derivado da investigación do caso Palma Arena. O 10 de novembro apareceu nos medios de comunicación a noticia dunha probable imputación por un suposto desvío de diñeiro público desde o Instituto Nóos que presidía.
Mediante un comunicado, La Zarzuela apartou a Iñaki Urdangarin dos seus actos oficiais o 12 de decembro de 2011, porque o seu comportamento non era «exemplar» para a Casa do Rei.
O 29 de decembro de 2011 foi imputado polo xuíz José Castro, e citouse para comparecer o día 6 de febreiro de 2012, podéndose atrasar esta data se así é de interese para a súa representación. Dous días despois da imputación, o xuíz Castro aceptou atrasar a declaración de Urdangarin como imputado ao día 25 de febreiro. A declaración do imputado durou máis de 22 horas, durante o día 25 e a madrugada do 27 de febreiro; declarou que non coñecía a existencia de empresas para desviar diñeiro público, culpou a Diego Torres e asegurou que o papel da infanta Cristina na trama empresarial era soamente testemuñal e que o rei pediulle que se desvinculase das súas actividades profesionais.
Selección española
Foi 154 veces internacional coa Selección española, coa que participou en 9 grandes eventos internacionais:
Julia Margaret Cameron
Julia Margaret Cameron, nada en Calcuta o 11 de xuño de 1815 e finada en Kalutara (Sri Lanka) o 26 de xaneiro de 1879, foi unha fotógrafa británica que se adicou ao retrato fotográfico de corte artístico, así como á representación escenográfica de alegorías que a enmarcan na corrente da fotografía academicista.
Chegou a expor na Exposición Universal de 1870, e a súa obra foi recoñecida postumamente, xunto á de Lewis Carroll, grazas á súa reivindicación por parte dos fotógrafos do pictorialismo, así como ao apoio do grupo literario de Bloomsbury e a súa sobriña neta Virginia Woolf.
Francia orientalis
A Francia Oriental dividiuse en catro ducados: Suabia (Alamania), Franconia, Saxonia e Baviera (incluíndo Moravia e Carintia). Despois da morte de Lotario II en 869, engadíronse algunhas partes do Reino de Lotarinxia.
Esta repartición durou ata a caída da dinastía Hohenstaufen (1268).
Dende o século  x, a Francia Oriental foi coñecida como Regnum teutonicum ("reino teutónico" ou "Reino de Alemaña"), termo prevalente en tempos sálicos.
SmartWings
SmartWings é unha aeroliña de baixo custo checa coa súa sede no aeroporto Václav Havel de Praga. É a marca de baixo custo da compañía Travel Service. SmartWings realiza voos a varios destinos europeos.
Baixa California Sur
Baixa California Sur é un dos 31 Estados de México, que, xunto coa Cidade de México, forman os Estados Unidos Mexicanos. A súa capital e cidade máis poboada é La Paz. Atópase ó sur da península de Baixa California, na rexión noroeste do país, limitando polo norte con Baixa California, polo leste co mar de Cortés (océano Pacífico) e polo sur e oeste co océano Pacífico. Con 712 029 habitantes en 2015 é o segundo estado menos poblado, por diante de Colima. Con 73922 km², é o noveno máis extenso, por detrás de Chihuahua, Sonora, Coahuila, Durango, Oaxaca, Tamaulipas, Xalisco e Zacatecas. Con 8,62 hab/km² é o estado menos densamente poboado. É, xunto con Quintana Roo, o estado máis recente do país, sendo ambos promovidos de territorio Federal a Estado Libre e Soberano, o 8 de outubro de 1974.
miniatura|230px|Oasis de Mulegé.
Tratado de París (1783)
miniatura|300px|Firma do Tratado de París, 1783. A delegación británica rexeita posar, e a pintura nunca se rematou O Tratado de París ou Tratado de Versalles asinouse o 3 de setembro de 1783 entre Gran Bretaña e Estados Unidos e puxo termo á Guerra de Independencia dos Estados Unidos. O cansazo dos participantes e a evidencia de que a distribución de forzas, co predominio inglés no mar, facía imposible un desenlace militar, que conduciu ao cesamento das hostilidades.
O tratado foi asinado por David Hartley (un membro do Parlamento do Reino Unido que representaba ao rei Xurxo III), John Adams, Benjamin Franklin e John Jay (representando aos Estados Unidos). O tratado foi ratificado polo Congreso da Confederación o 14 de xaneiro de 1784, e polos británicos o 9 de abril de 1784.
Acordos
De forma resumida, mediante este tratado:
Os británicos asinaron tamén o mesmo día acordos por separado con España, Francia e os Países Baixos, que xa foran negociados con anterioridade:
Consecuencias
En xeral os logros alcanzados poden xulgarse como favorables para España e en menor medida para Francia a pesar do elevado custo bélico e as perdas ocasionadas pola case paralización do comercio con América un pesado lastre que pesaría sobre a posterior situación económica española. Por outra banda, o triunfo dos rebeldes norteamericanos sobre Gran Bretaña non ía deixar de influír nun futuro próximo sobre as colonias españolas. Esta influencia veu por distintos camiños: a emulación do realizado por comunidades en similares circunstancias, a solidariedade dos antigos colonos cos que aínda o eran, a axuda doutras potencias interesadas na desaparición do imperio colonial hispano etc. Pero estes aspectos manifestáronse dun modo claro durante as Guerras napoleónicas.
Abelardo Moure
miniatura|150px|[[Lidia Parada, pupila de Moure, no 2015.]] Abelardo Moure García, coñecido como Lardo, nado na Pobra do Caramiñal en 1979 é un deportista, especialista en lanzamento de xavelina, e adestrador de atletas galego.
Inicios
A súa actividade deportiva comezou sendo moi neno. Seu pai, o histórico Pepe Moure, foi o fundador, en 1984, da Asociación de Atletismo e Deportes do Barbanza, e con só 5 anos, o pequeno Lardo foi un dos primeiros atletas deste club.
Atleta
Moure foi un brillante e prometedor deportista que comezou practicando desde disciplinas como medio fondo e salto de altura até lanzamentos. Aos 12 anos xa estaba entre os primeiros de Galicia. E no ano 1993 acompañou a un primo para competir nun trofeo infantil compostelán. Era a primeira vez que lanzaba unha xavelina en competición, e conseguiu a marca mínima para asistir ao campionato galego de atletismo en Ourense. Alí quedou terceiro nos 1 000 m obstáculos, a súa disciplina potencial, pero «para a miña sorpresa e a do meu pai, quedei subcampión de Galicia en xavelina, mellorando en 8 m a miña marca». Cando pasou a ser cadete, combinou o medio fondo e o lanzamento de xavelina, até que unha tendinite crónica de nacemento o apartou sen remedio das carreiras.
Lardo Moure converteuse en autodidacta do lanzamento de xavelina, nunha época na que na comarca do Barbanza se carecía de recursos e de coñecementos para practicalo. Pero o destino adoita aliarse co esforzo. Mentres que na Coruña se construía o actual estadio de Riazor, un dos mellores adestradores españois desta disciplina, Raimundo Fernández, comezou a adestrar na Alta. A este ídolo de Moure acompañábano atletas da categoría da olímpica Ángeles Barreiro. Así foi como o pobrense recibiu o mellor asesoramento posíbel e comezou a adestrar ao lado dos que eran os seus referentes. Iso non marcaría soamente a diferenza na súa carreira como atleta, senón que tamén influiría na súa traxectoria como adestrador, que comezou con 16 anos.
Moure viviu unha fulgurante carreira como lanzador, de forma paralela aos seus estudos e traballo, primeiro no Club Atletismo Rías Ferrol e despois ascendendo nunha escaleira que o levou polo Club Atletismo Ourense, Scorpio de Zaragoza, Scania de Pamplona, Universidad de Burgos e Fent Camí Mislata de Valencia.
Adestrador
Baixo a súa disciplina, da Alta xurdiron importantes méritos. Foi o adestrador máis novo do campionato do mundo júnior en clasificar a dúas atletas para unha selección nacional: Ana Peleteiro e Lidia Parada. A primeira erixiuse en campioa mundial júnior de triplo salto. E na actualidade, Parada non perdeu nin un só campionato estatal de lanzamento de xavelina.
Angola Avante!
Angola Avante! é o himno nacional de Angola. Foi escrito por Manuel Rui Alves Monteiro e musicalizado por Rui Alberto Vieira Dias Mingas. Foi adoptado en 1975, tras a independencia de Angola de Portugal.
Alemparte, Alemparte, Lalín
Alemparte é o único lugar da parroquia de Alemparte, no concello dezao de Lalín. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2011 era de 35 persoas (18 homes e 17 mulleres).
Johnny Mnemonic
Johnny Mnemonic é un filme dirixido por Robert Longo que foi estreado en 1995.
Sinopse
No ano 2021, Johnny é un traficante de datos que ten un implante que lle permite almacenar de forma segura os datos demasiado sensíbeis para redes de computadoras regulares. O seu cerebro pode levar case 80 xigabites de datos, ou 160 xigabites de empregarse un dobrador. Johnny utiliza este implante para actuar como mensaxeiro entre as partes contratantes. Nun traballo que acepta, o paquete que leva non só excede os límites de seguridade do implante (morrerá se non quita os datos do cerebro a tempo), senón que tamén contén a información máis importante e valiosa do planeta. Johnny deberá extraer os datos e evitar ós asasinos enviados pola compañía da que procede a información.
Unión Internacional de Ciencias Xeolóxicas
A Unión Internacional de Ciencias Xeolóxicas (en inglés:International Union of Geological Sciences ou IUGS) é unha organización privada internacional dedicada á cooperación no eido da xeoloxía. A IUGS fundouse en 1961 e é un membro do Consello Internacional para a Ciencia, órgano de coordinación para a organización internacional da ciencia. Actualmente, os xeólogos de 117 países están representados a través das organizacións nacionais e rexionais. A IUGS promove e alenta o estudo de problemas xeolóxicos, en especial aqueles de importancia global.
Bandeira de Aruba
A bandeira de Aruba foi adoptada oficialmente o 18 de marzo de 1976, tras un concurso no que participaron máis de 630 deseños. Está composta por un fondo azul atravesado por dúas bandas horizontais paralelas de color amarela. No extremo superior hai unha estrela de catro puntas de cor vermella e bordo branco.
Unión Internacional de Ciencias Xeolóxicas
A Secretaría da Unión atópase actualmente no Servizo Xeolóxico de Noruega (UNG) en Trondheim, Noruega.
Bandeira de Aruba
O 18 de marzo de cada ano é o Día da Bandeira en Aruba.
República Socialista Soviética Bielorrusa
A República Socialista Soviética Bielorrusa (Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка) foi un dos membros fundadores da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas en 1922, xunto á RSS de Ucraína, a RSSF Transcaucásica e a RSSF de Rusia. Tamén foi coñecida co nome de Rusia Branca.
A capital da República era Minsk. A República Socialista Soviética Bielorrusa foi creada o 1 de xaneiro de 1919.
Historia
Parte do Imperio Ruso antes da primeira guerra mundial, Belarús declarou a súa independencia o 25 de marzo de 1918, formando a República Nacional de Belarús. A república tivo, de todas formas, unha curta vida, e o réxime foi derrocado trala retirada alemá. En 1919 Belarús converteuse na República Socialista Soviética Bielorrusa, e "ingresou" na República Socialista Soviética Lituano-Bielorrusa. Trala guerra polaco-soviética rematada en 1921, as terras de Bielorrusa foron divididas entre Polonia e a RSS Bielorrusa, que converteuse nun membro fundador da URSS en 1922. En setembro de 1939, a Unión Soviética anexionouse a Belarús polaca como resultado do Pacto de Molotov-Ribbentrop.
Trala segunda guerra mundial, a RSS Bielorrusa obtivo voz na Asemblea Xeral da ONU xunto á Unión Soviética e a RSS de Ucraína, converténdose nun dos membros fundadores da ONU.
Tralo Golpe de Estado de Agosto, o Soviet Supremo de Bielorrusa declarou a independencia da URSS o 25 de agosto de 1991. A república cambiou o nome polo de República de Bielorrusia o 19 de setembro de 1991. O 8 de decembro de 1991 foi asinante, xunto a Rusia e Ucraína, dos Acordos de Belavezha, que substituíron á URSS pola Comunidade de Estados Independentes (CEI).
Economía de Honduras
thumb|left|Centro de [[San Pedro Sula, a segunda cidade hondureña en poboación.]] Honduras, o segundo país máis pobre da América Central e un dos máis pobres do Occidente, sofre cunha distribución de renda moi desigual e con elevado desemprego. Historicamente depende do cultivo de banana e café, nos últimos anos as súas exportacións diversificáronse e inclúen roupas e cables eléctricos para automóbiles. Metade da economía do país depende dos Estados Unidos, sendo 30% do PIB orixinario das exportacións, e 20% do envío de diñeiro por hondureños residentes naquel país.
Batedor (homónimos)
Batedor pódese referir a:
Economía de Honduras
Malia os altos niveis de desemprego e inflación a economía hondureña demostrou un crecemento sostido anual dun 5%. Coa firma do Tratado de Libre Comercio entre os Estados Unidos de América, Centro América e a República Dominicana (CAFTA), e máis recentemente o Canadá, espérase moito máis investimento estranxeira e maior crecemento económico.
Os principais produtos de exportación hondureños son o café, téxtiles, camaróns, bananas, aceite de palma africana, ouro, froitas e madeira. O goberno leva a cabo proxectos para promover e expandir o sector industrial, diversificar a agricultura, mellorar os medios de transporte e desenvolver proxectos hidroeléctricos. Na década pasada, Honduras converteuse no terceiro maior exportador de téxtiles aos Estados Unidos logo da República Popular da China e México. Un gran porcentaxe das exportacións hondureñas son dirixidas aos Estados Unidos, o cal é o seu principal socio comercial.
Boiro
Boiro é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca da Barbanza. Segundo o IGE no 2014 tiña 19.060 habitantes (19.165 no 2012, 19.106 no 2011, 19.079 no 2010). O xentilicio (véxase no Galizionario) é ou. O topónimo ten unha orixe discutida, probabelmente prerromana ou xermánica.
Xeografía
O concello de Boiro está situado no sueste da comarca do Barbanza, e ocupa uns 86 km².
Orografía
A altitude media sobre o nivel do mar é de 32 metros e existe unha estreita franxa litoral na que se asentan a maior parte dos núcleos de poboación. Nos cumios de Fontefría supéranse os 600 metros. A cordilleira do Barbanza atravesa o municipio de norte a sur. Nas áreas montañosas o chan está sometido a continua erosión e son xeralmente pouco propicios para o cultivo debido á súa pendente e escasa profundidade. Na área litoral os chans son máis profundos e ricos en materia orgánica, moi aptos para a agricultura.
Hidrografía
O río máis importante do municipio é o río Coroño, o de maior caudal da serra do Barbanza, que se dirixe de norte a sur e desemboca en Ponte Goiáns. Outros ríos de menor entidade son o Brea, Grande, Barbanza (que desemboca na Pobra do Caramiñal) e o Beluso que nace no monte Muralla, entre Lousame e Rianxo). Todos eles son cursos curtos, que teñen superar desniveis de até 600 metros, debido á proximidade da serra ó mar, polo que teñen un gran poder erosivo.
Costas
A costa que bordea o municipio ten uns 37 km de lonxitude. Fundamentalmente é baixa, areosa e salpicada de pequenas agrupacións rochosas. Iníciase na punta de Escarabote e remata na desembocadura do río Beluso.
Demografía
Evolución da poboación boirense dende principios do século XX ata 2010:
Paleolítico
Estudos e achados amosan que xa no Paleolítico inferior existía vida humana en Boiro, o que o converte nun dos poboamentos mais antigos de Galicia. No concello de Boiro encóntrase unha das concentracións máis significativas de monumentos megalíticos da comarca, existindo escasos paralelos no resto da comunidade. Os máis soados son O Outeiriño Redondo, A Casota do Páramo, A Arca do Barbanza, Armadoiro, Pedra da Xesta, Cavada Primeira e Segunda, Casarota do Fusiño e A Necrópole da Amañecida.
Idade de Bronce
As últimas investigacións que se teñen acometido na Comarca, poñen de manifesto que se trata dunha das zonas con maior presenza de petróglifos. No caso concreto do concello de Boiro, destacan A Cabra de Cubeliño, próximo ó lugar de Quinteiro, na parroquia de San Vicenzo de Cespón. A súa presenza xa foi mencionada nas obras de Castelao sobre As cruces de pedra na Galiza.
Outros conxuntos de gravados da arte rupestre son os situados en Vitres, Macenda, Confurco, Agüeiros, ou os petróglifos de Chan dos Reis ou de Pedra da Bouza, tamén son destacables os de Bealo, amplo conxunto con múltiples representacións cerca da capela de San Ramón de Bealo.
Idade de Ferro
Un dos poboados castrexos máis emblemáticos da Idade de Ferro galaico son os castros do Neixón, situados na península do mesmo nome, na parroquia de San Vicenzo de Cespón. O conxunto arqueolóxico está formado por dous castros, o Castro Pequeno (VI-IV a. C.) e o Castro Grande (IV a. C.-III/IV d. C.) que foron importantes enclaves de intercambio e comercio de mercadorías. Destaca entre outras moitas circunstancias, por ser un dos castros máis antigos (Castro Pequeno) do NW peninsular. Na actualidade estanse realizando intervencións arqueolóxicas con fins científicos, asumidos polo Instituto Padre Sarmiento, dependente do CSIC; á par estase executando unha posta en valor do sitio, adecuándoo para que sexa visitable; e dotouse dun centro de interpretación nas inmediacións: Centro Arqueolóxico do Barbanza Castros de Neixón.
Outro sitio de interese é o Castro do Achadizo, que se localiza nunha pequena península sita na marxe setentrional da ría de Arousa, a unha altitude de 5 m sobre o nivel do mar; nun lugar ocupado hoxe en día pola vila de Cabo da Cruz. Os traballos de apertura dunha nova rúa en 1991, fixeron que saíra á luz parte das estruturas habitacionais, así como un conxunto importante de restos materiais.
Existe outra serie de asentamentos castrexos na zona de Boiro, como son o Castro de Amoureira ou o Castro de Goritas, pero sen apenas tradición historiográfica, e que non foron intervidos arqueoloxicamente, salvo as prospeccións pertinentes.
Imperio Romano e Idade Antiga
Malia a eiva de datos empíricos nestes intres, é probable que nos atopemos ante unha calzada romana fosilizada ou substituída por un rueiro medieval, atendendo a datos como os restos arqueolóxicos conservados, que manifestan que se trata dun asentamento medieval, así como o topónimo: Castelo. O posible contexto de fundación do Castelo de Vitres sexa finais da Alta Idade Media, momentos que corresponden cunha alta inestabilidade e conflitividade política militar coas invasións normandas, viquingas e sarracenas. Neste contexto adóptanse unha serie de medidas co fin de protexerse destes ataques, e unha delas é a construción dunha serie de torres con fins de vixilancia, protección e defensa contra os asediadores. Como resultado destas medidas constrúense as Torres de Oeste en Catoira, as fortificacións de Ponte Sampaio ou a Lanzada, e posiblemente o Castelo de Vitres, que posúe un amplo control visual sobre parte da ría de Arousa.
Idade Media
A igrexa parroquial de San Cristovo de Abanqueiro é de fábrica románica.
Outra das evidencias da Alta Idade Media en territorios boirense atópase nas inmediacións do núcleo de Abanqueiro, onde se conserva un sartego (sepulcro antropoide) que dadas as características que presenta podería ser máis antigo que a propia fundación do templo de San Cristovo de Abanqueiro, que se estima ao longo do século XIII.
Unha interesantísima testemuña da historia de Boiro é a Torre de Goiáns antiga fortaleza medieval que pertenceu ós Mariño, unha das liñaxes de primeiro rango nobiliario da Costa Galega. Talvez da mesma época sexa a Torre dos Cóengos no lugar de Cabo de Cruz, hoxe moi desfigurada polas transformacións que sufriu.
Século XVI e sucesivos
No século XVI xorden en Boiro pazos e casonas propiedade dunha nobreza fidalga que seguía exercendo o control sobre as comunidades rurais dos seus antigos señoríos. Destacados exemplos son os de Fonteneixe, pazo excepcionalmente restaurado localizado no Camiño Real (Boiro) que posúe unha completa pinacoteca de artistas galegos. Agueiros, pazo que se topa en Abanqueiro tan inmortalizado nos cadros de Roberto González del Branco; o pazo de Vilariño, a casa de Vimieiro e a Granza do Esteiro. Esparexidas por todo o termo municipal podemos atopar un bo número de casas brasonadas: casa da Tenencia (Camiño Real de Boiro), Casa priorado de Cespón... ou máis humildes como as casas asoportaladas no lugar de Abanqueiro que son verdadeiras obras de arte testemuñas de tempos pretéritos.
Toponimia
Segundo J. M. Piel, o topónimo Boiro ten orixe xermánica, a través de burio, borio, referíndose a un recinto pechado, alpendre ou curral para o gando, relacionado co nome do pobo xermánico dos burios, os cales entraron na Gallaecia xunta os suevos.
Arquitectura relixiosa
A arquitectura relixiosa tamén ocupa un lugar destacado no patrimonio cultural boirense. Moitas son as igrexas, capelas e ermidas localizadas nestas terras, pero quizais os exemplos máis significativos sexan: a igrexa parroquial de San Vicente de Cespón (que conserva un fermoso baldaquino en pedra, e un valioso retablo barroco que contén un fragmento da tibia de San Vicente), a igrexa parroquial de Santa Baia de Boiro, a igrexa parroquial de San Cristovo de Abanqueiro (un claro exemplo de románico) e a igrexa parroquial de Santiago de Lampón, un fermoso templo románico rural que conserva un antigo retablo barroco dourado e na que se conservan escudos que fan referencia aos Mariño e os señores de Goiáns.
ORS 3
ORS 3 (Octahedron Research Satellite 3 ou Octahedral Research Satellite 3), tamén denominado ERS 17, foi un satélite artificial estadounidense lanzado o 20 de xullo de 1965 mediante un foguete Atlas-Agena D desde Cabo Cañaveral.
Boiro
Arquitectura relixiosa
Debemos citar os moitos cruceiros existentes no concello, entre eles destacan o monumental Calvario de Cespón, o altísimo Cruceiro da Magdalena (Lampón), e o de Fonteneixe.
ORS 3
Instrumentos
Os detectores de raios X consistían en tres tubos Geiger tipo EON 6213 e montados ó longo de tres eixos mutuamente perpendiculares. Os datos obtíñanse durante 4,5 segundos en intervalos de 72 segundos e eran capaces de detectar fotóns de raios X con lonxitudes de onda entre 1 e 14 ángstroms. Deixaron de funcionar o 15 de setembro de 1965.
Lavanda
As lavandas son plantas pertencentes ao xénero Lavandula, da familia das lamiáceas, que contén unha trintena de especies coñecidas. Estas son matos, algunhas escasamente leñosas, vilosas en moitos dos seus órganos e con glándulas esenciais.
Presentan follas opostas, simples, enteiras, dentadas ou pinnatífidas. Posúen inflorescencias de tipo verticilastro dispostas en pisos separados ao longo do eixo florífero ou nunha estrutura compacta, axilados por brácteas “florais” (para diferenciar dunha coroa de brácteas que pode aparecer ou non no máis alto da inflorescencia cuxa función é atraer aos insectos polinizadores).
As flores son miúdas, cun cáliz tubular, case actinomorfo, acostelado con 5 dentes curtos e un apéndice oblongo ou romboidal na parte superior. A corola é bilabiada, co labio superior recto, ergueito, formado por dous lóbulos. O labio inferior trilobado. Posúen catro estames, didínamos e o ovario dividido en catro partes. O froito preséntase en tetranúcula.
Esencia da lavanda
A esencia desta planta obtense por destilación dos ramos floridos xerminais da Lavandula intermedia ou da Lavandula angustifolia. A cantidade de aceite esencial obtido difire na variedade, estación e método de destilación. Esta esencia utilízase principalmente en industrias de produtos de toucador e de perfumaría e, ocasionalmente, en pomadas etc., para enmascarar cheiros desagradábeis.
Uso como planta aromática e medicinal
Xa os asirios, exipcios, gregos e romanos utilizaban a lavanda para perfumar casas e baños. Aínda na actualidade se queima a semente nas casas coa mesma fin. Unha posible etimoloxía fai vir o nome de lavare, destinado ao baño, polo uso común nas termas romanas. A auga de lavanda é moi común en perfumaría, o que explica a extensión do cultivo agrícola desta planta. Na terapéutica popular utilízase contra a asma, a tose, e como tónico e calmante nervioso; por vía externa como antiséptico e antipútrido. O uso medicinal da lavanda débese aos efectos tónicos, dixestivos e espasmolíticos do aceite esencial que posúen. Utilízanse a tal fin as sumidades florais, é dicir, as espigas de flores ou os gromos florais ou, ocasionalmente, as follas e os talos novos.
Para as dores de estómago usábanse unturas de lavanda, ruda e macela fritidas en manteiga de porco.
O alcohol de lavanda (as flores maceradas en alcohol) úsase para lavar e desinfectar feridas.
Tamén se usou na veterinaria tradicional, en cataplasmas para golpes e escordaduras, ou en infusión para estimular o movemento intestinal (como no caso da inapetencia, meteorismo ou cólicos). Nas feridas, a esencia de lavanda acelera a cicatrización e era utilizada polos ferradores tanto para as feridas e gretas dos cascos como para as infeccións por cravos mal colocados.
Finalmente, Lis Quibén recolle en Cangas (Pontevedra) a práctica que queimar flores de lavanda para esconxurar unha casa e protexela do meigallo. Para iso poñen nunha tella un pouco de romeu, lavanda, loureiro "que mire ó mar" e tres dentes de allo, un en cada extremo da tella e o outro no medio. Despois, queiman todo iso, coas xanelas pechadas, e rematan tocando tódalas paredes cunha póla de oliveira, levando a tella na outra man e recitando un ensalmo.
Especies
Todos son filiapodos, é dicir extraoxidantes.
Castelo de Fermoselle
dereita|miniatura|Vista desde o castelo.
O castelo de Fermoselle é unha fortaleza situada no concello español de Fermoselle (provincia de Zamora). O castelo puido ser en orixe un castro. Varios foron os seus ilustres moradores, entre eles Dona Urraca que elixiu esta fortaleza como lugar de retiro; outro morador ilustre foi o bispo Acuña, en cuxo castelo se fixo forte ao comezo da guerra das Comunidades de Castela, e en cuxos alxubes tivo preso o famoso alcalde Ronquillo de Fermoselle.
Atópase situado na zona antiga de Fermoselle. Foi construído sobre uns impoñentes farallóns, dende os cales se facilitaba a defensa desta localidade amurallada.
Historia
Existen indicios de que antes da súa construción, o seu soar estivo ocupado por un castro. Segundo fontes de comezos do século XIII, o castelo era propiedade da diocese de Zamora. Anteriormente pertenceu a Dona Urraca, esposa do rei Fernando II de León. Máis tarde, no século XVI foi praza forte na guerra das Comunidades e bastión defensivo fronte á veciña Portugal, chegando a ser tomado durante a guerra de Restauración portuguesa polas tropas dese país en 1654.
Conservación
Parece ser que no século XVIII é obxecto de distintas reparacións polo enxeñeiro Benigno Garrido Marcos. Porén, por unha banda o proceso de ruína do castelo causado polo paso do tempo, e por outra as desafortunadas construcións realizadas no seu soar provocaron que os vestixios se limiten a pequenos lenzos de muralla no seu lado meridional. Xunto a eles quedan restos dunha porta denominada en castelán "La del Villar" ou simplemente "o Arco" por conservar dela o arco apuntado.
Os escasos restos do castelo teñen a protección específica con categoría de BIC, conforme ao Decreto 22 de abril de 1949 sobre Castelos Españois (BOE de 5 de maio).
Corpus Diacrónico del Español
O CORDE (acrónimo de Corpus Diacrónico del Español) é un corpus da Real Academia Española creado en 1994 para apoiar o estudo do castelán durante toda a historia da lingua.
En abril de 2005 contaba con 250 millóns de formas. É unha ferramenta moi importante para documentar as palabras na lingua castelá, o seu uso e/ou perda do mesmo, a evolución do seu significado, primeira aparición, etimoloxía e, por suposto, para realizar o Diccionario Histórico del Español.
Xunta de Galicia de 2009
Tralas eleccións autonómicas do ano 2009 a Xunta de Galicia quedou formada polo presidente e 10 consellarías, todas elas rexidas por membros do PPdeG. Alberto Núñez Feijóo non nomería ningúnha vicepresidencia.
Machines
"Machines" é unha canción da banda escocesa de rock alternativo Biffy Clyro, editada como cuarto sinxelo do seu álbum Puzzle o 8 de outubro do 2007.
Listaxe de cancións
Cancións e letras por Simon Neil. Música por Biffy Clyro.
Millepora platyphylla
É un coral de fogo típico (non confundir cos verdadeiros corais, os escleractinios, vulgarmente chamados corais duros ou corais pétreos, que constitúen unha orde de antozoos da sublcase dos hexacoraliarios).