cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monochrome Display Adapter
miniatura|Pantalla controlada por MDA O Monochrome Display Adapter (MDA) (adaptador de pantalla monocromático) é un sistema de imaxe que se empregaba nos primeiros ordenadores portátiles. Só permitía amosar caracteres dunha única cor. A pantalla estaba dividida en 80 columnas e 25 filas, resolución de 720x350 e memoria de vídeo de 4 KBytes. As dimensións de cada carácter eran de 9 pixeles (puntos) de ancho por 14 pixeles de alto. Unicamente se podía empregar con monitores TTL, que mostraba a imaxe en verde e negro.
Illa Tawi-Tawi
Illa Tawitawi (tamén escrito Tawi Tawi ou Tawi-Tawi) é unha illa Filipina no Arquipélago Sulu entre o Mar de Sulu e o Mar de Célebes, aproximadamente a 64 km ao leste de Borneo. É a illa principal da provincia de Tawi-Tawi.
Tawi-Tawi ten unha superficie de 580´5 km², polo que é a vixésima illa máis grande de Filipinas, e a 3ª illa máis grande do arquipélago de Sulu (logo de Basilán e Joló). Ten unha lonxitude costeira de 152´2 km, e unha elevación máxima de 549 m.
A illa se subdivide en 4 municipios (Bongao, Languyan, Panglima Sugala, e Tandubas). Os habitantes son na súa maioría son do pobo Sama, falando a lingua Sama-Bajaw e de relixión musulmán.
CGA
Foi creado en 1981 para superar as limitacións do sistema MDA, permitindo traballar con modos gráficos (16 cores e resolución de 160x100, 4 cores e resolución de 320x200 e 2 cores e resolución de 640x200). En modo texto a pantalla dividiase en 25 filas de 80 columnas. Cada carácter ocupaba 8 puntos de ancho por 8 de alto. Tiñan unha memoria de vídeo de 16 KB e podian conectarse tanto a monitores RGB coma a monitores composite.
London, Kiribati
200px|dereita|miniatura|London localízase ao norte do [[atol de Kiritimati.]] Londres (London, en inglés e Ronton en kiribatiano) é a principal localidade do atol de Kiritimati, tamén coñecido como Christmas Island, en Kiribati, no Océano Pacífico. No 2005, contaba cunha poboación de 1,829 persoas.
Localízase nas coordenadas.
MCGA
A Multi-Color Graphics Array (en galego: "MCGA, matriz gráfica multicolor"), é unha versión expandida do estándar gráfico CGA creado por IBM para os seus sistemas PS/2 de ordenadores persoais.
Xava, O Bolo
San Salvador de Xava é unha parroquia que se localiza no leste do concello do Bolo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 47 habitantes (29 homes e 18 mulleres), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 57 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 36 habitantes, sendo 25 homes e 11 mulleres.
Moondogs Blues Party
Moondogs Blues Party é un grupo musical galego de blues, folk americano, soul e psicodelia. Formouse na Coruña en 2006 e disolveuse en 2016.
Ganj-i Dareh
miniatura|dereita|400px|Mapa do Crecente Fértil no que figura Ganj-i Dareh no extremo oriental
Moondogs Blues Party
Traxectoria
No ano 2007 o disco O Cadelo Lunático gaña o premio TALENTOS 2007 do xornal ELPAÍS ao mellor disco non p`rofesional do ano. Durante o 2008 o grupo embárcase na súa "Xira Lunática 2008" que lle leva a presentar o disco por toda Galicia e Portugal. Mentres O Cadelo Lunático segue o seu camiño e vai directamente a Cannes a participar no MIDEM 2008, chegando tamén ao Canadá a través da distribuidora Kerf Music. Ademais ese mesmo ano o produtor norteamericano Kris Kaczor pídelles o tema Walking night in Mississippi para un DVD documental do Instituto de Historia de América sobre a escravitude.
Ganj-i Dareh
Ganj-i Dareh ou máis completamente Ganj-i Dareh Tepe, é unha estación arqueolóxica do Neolítico, situada en Irán, nun planalto de Kirmanshah, preto da fronteira iraquí. Foi escavada desde os anos da década de 1960 por Philip E.L. Smith e mais T. Cuyler Young jr, das universidades de Montreal e Toronto, Canadá. O lugar testemuña dos restos máis antigos da domesticación dos animais, do protourbanismo e da cerámica.
Moondogs Blues Party
Traxectoria
En 2008 tamén clasifícase para ás semifinais do International Songwriting Competition en Nashville entre máis de 15.000 artistas de todo o mundo e contando con Tom Waits e John Mayall no xurado.
Ganj-i Dareh
Situación
Ganj-i Dareh está localizado nun planalto de arredor de 1.400 a 1.300 m.s.n.m., na cadea do Montes Zagros, ao leste do río Kirmanshah. A súa situación é estratéxica nas rutas que levan desde a gran meseta de Irán cara Mesopotamia e Iraq, polo que xunto con outras estacións neolíticas próximas, como Tepe Asyab, sita a altitude semellante, puido xogar un papel esencial na difusión das novas técnicas neolíticas.
Moondogs Blues Party
Traxectoria
No ano 2011 gravan Thirty Roads en Abrigueiro Estudios xunto ao produtor Arturo Vaquero e Jahel Piñeiro, disco que sairá co selo discográfico vasco Gaztelupeko Hotsak.
Ganj-i Dareh
Características
O lugar estivo habitado por primeira vez hai uns 10000 anos a.C.. A escavaxión comprende cinco niveis arqueolóxicos. Porén datas obtidas polo método do carbono-14 fornecen unha antigüidade de 8700 anos +- 150 a.C. Esta datación segue a conservarlle un papel de primacía entre os pioneiros na adopción do neolítico, a un nivel semellante ao de Zawi Chemi e Shanidar.
Moondogs Blues Party
Traxectoria
No ano 2013 volven a gravar neste caso o EP Through the darkness of the forest, nos Litium Estudios con Rafa Darrosa.
Ganj-i Dareh
E: nivel máis antigo
O nivel máis antigo, Ganj-i Dareh E, é un campamento temporal de pastores trashumantes, o que constitúe un testemuño importantísimo sobre os primeiros ensaios da domesticación de animais. É neste lugar onde se acharon os primeiros restos de caprinos domesticadoss.
D: 2º nivel máis antigo
O nivel D (datábel no derradeiro cuarto do IXº milenio, é dicir, entre -8250 e -8000) mostra a aparición dun asentamento, ou sexa, unha aldea, permanente. As casas están construídas de adobes ou ladrillos crus.
Cara a escrita
Ganj-i Dareh, como algún outro dos máis antigos asentamentos neolíticos, forneceu en abundancia fichas de arxila, que segundo coida a arqueóloga francesa Denise Schmand-Besserat, son o antecedente máis antigo da posterior escrita cuneiforme. Estas fichas (token en inglés), feitas de barro, e perforadas, mostran tipos xeométricos moi diversos; os básicos son catro: esferas, discos, conos e cilindros, mais xunto a eses aparecen outros: triágulos, ovoides, rectángulos, animais esquematizados etc., e que ás veces mesmo presentan incisións e puntuacións. Non ben identificados polos escavadores, segundo puxo de relevo a investigadora francesa, serían usados para levar rexistros diversos á xeito de doas de colares (ou coma os nós dos quipus incaicos). As formas de tales fichas de arxila foron o modelo para os perfiles incisos da escrita cuneiforme primixenia.
Alert, Nunavut
miniatura|dereita|250px|Mapa xeopolítico onde se localiza Alert Alert é o asentamento permanente máis setentrional da Terra, localizado no nordeste da Illa Ellesmere no Mar de Lincoln, Nunavut, Canadá. Segundo o censo de 2006 ten 5 habitantes permanentes
Vietnam do Sur
A República de Vietnam (Việt Nam Cộng Hòa, en lingua vietnamita) ou Vietnam do Sur foi un estado localizado no sueste asiático que ocupaba o que hoxe en día é o sur de Vietnam entre 1955 e 1975, como resultado da división do país na Conferencia de Xenebra. Trala derrota dos franceses, produciuse unha chegada de asesores militares dos Estados Unidos para evitar que os comunistas de Vietnam do Norte se apropiaran do sur, actuando de acordo á doutrina Truman. Estados Unidos deulle grande importancia á supervivencia do estado survietnamita debido a que se cría que unha vitoria sobre os comunistas podería propiciar a sucesiva caída na esfera soviética dos países da zona, seguindo o que se coñecía como a teoría do dominó. Despois da retirada americana en 1973, Vietnam do Norte acabaría conquistando Vietnam do Sur o 2 de xullo de 1976.
Historia
Vietnam do Sur naceu o 2 de setembro de 1945. En 1954 Vietnam foi dividida en dous, unha república socialista denominada República Democrática de Vietnam (Vietnam do Norte) e outra capitalista, República de Vietnam (Vietnam do Sur). Os franceses retiráranse de Vietnam pero durante as eleccións que se libraron no Vietnam do Sur, Estados Unidos puxo a soberanía de Vietnam do Sur baixo o réxime do candidato de presidente Ngo Dinh Diem, un mestre da corrupción e un ditador, que fora principalmente represivo contra os monxes budistas, relixión tradicional en Vietnam, os cales comezaron a ser perseguidos polo sur baixo as directrices de Ngo Dinh Diem, que era católico. As protestas budistas foron encabezadas polo monxe vietnamita Thich Tri Quang, quen se chegou a inmolar publicamente en sinal de protesta contra o goberno. En 1960, opositores ao goberno de Ngo Dinh Diem crearon o Vietcong, Fronte de Liberación Nacional, e comezou unha resistencia guerrilleira contra militares de Saigón e os Estados Unidos para reunificar o país baixo un réxime comunista, contando co apoio declarado do Vietnam do Norte. Dado a corrupción que existía no Sur, en 1963 o presidente Ngo Dinh Diem foi asasinado nun golpe de estado dos militares, para mudar o sistema político cara o parlamentarismo. Seguiríao Nguyen Van Thieu, mais non se consegue estabilizar o país. Despois desátase abertamente a guerra, con participación americana, onde foron destruídas 10 millóns de hectáreas, e un 70% da poboación tivo que fuxir dos súas casas para non ser asasinados. O goberno dos Estados Unidos de América pretendía impedir a expansión do comunismo na rexión e xa comezara en 1961 a realizar ataques contra a República Democrática de Vietnam (Vietnam do Norte), chegando a enviar un exército á península de 600.000 militares, en alianza con Australia, Corea do Sur, Filipinas, Nova Zelandia, Taiwán e Tailandia, no que ficou coñecido como a guerra de Vietnam. O Vietcong acaba tomando Saigón en 1975, vencendo ao goberno vietnamita do sur e ás forzas dos Estados Unidos na zona. A Fronte de Liberación Nacional estabelece un goberno provisional para o Vietnam do Sur (designado República do Vietnam do Sur), que durou cerca dun ano, até a reunificación do país o 2 de xullo de 1976, que entón pasou a chamarse República Socialista do Vietnam.
Alert, Nunavut
Características
Ademais de funcionarios e militares que residen só unha parte do ano. Posúe unha base militar canadense cunha estación meteorolóxica do Servizo de Meteoroloxía do Canadá. A estación ten unha estrada de 6 km de lonxitude até o aeroporto, e esta estrada, así como o aeroporto de Alert, tamén son a estrada e o aeroporto máis ao norte do mundo. O acceso ao sitio está moi regulado. A estación meteorolóxica tamén é lugar de investigacións do cambio climático e da contaminación no Ártico.
Clima
Alert ten un clima polar, extremadamente frío e seco, e está cuberta de neve 11 meses ao ano. O mes máis quente, xullo, ten unha temperatura media de 3,3 °C e a media anual de precipitacións é de só 153,8 mm. A maioría das precipitacións son en forma de neve e prodúcense entre xullo e setembro. Alert ve moi pouca neve durante o resto do ano, non obstante son moi frecuentes as xeadas.
Thorgan Hazard
Thorgan Ganael Francis Hazard, nado o 29 de marzo de 1993 en La Louvière, é un futbolista belga. Pode xogar de mediapunta ou extremo e o seu actual club é o Borussia Dortmund da Bundesliga. É o irmán máis novo de Eden Hazard, e o irmán máis vello de Kylian Hazard.
Traxectoria
Hazard comezou a súa traxectoria profesional no RC Lens da Ligue 1 francesa, e en 2012 asinou co Chelsea FC, seguindo os pasos do seu irmán máis vello Eden. Durante a súa etapa en Londres, non chegou a disputar ningún partido oficial co Chelsea, xa que foi cedido dúas tempadas ó SV Zulte Waregem belga, e unha ó Borussia Mönchengladbach. En febreiro de 2015, Hazard asinou co Mönchengladbach un contrato por cinco anos.
O 22 de maio de 2019, Hazard fichou polo Borussia Dortmund a cambio de 25.5 millóns de euros. O xogador belga asinou un contrato de cinco anos co equipo alemán.
Santa Mariña do Monte, Monforte de Lemos
Santa Mariña do Monte é unha parroquia do concello de Monforte de Lemos na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 133 habitantes (63 homes e 70 mulleres) distribuídos en 11 núcleos de poboación, o que supón unha diminución de 18 habitantes con respecto ao ano 2000.
Chester Nimitz
Chester William Nimitz nado o 24 de febreiro 1885 en Fredericksburg (Texas) e finado en Yerba Buena Island (California) o 20 de febreiro de 1966 foi un almirante estadounidense.
Traxectoria
Graduouse na Academia Naval. Durante a primeira guerra mundial serviu na frota submarina do Atlántico. Posteriormente foi nomeado comandante da I división de Acoirazados e xefe da Oficina de Navegación
Segunda Guerra Mundial
Unha vez que a industria de guerra estadounidense conseguiu recuperarse dos primeiros desastres provocados polas vitorias xaponesas, Nimitz asestou un golpe crucial no corazón do Pacífico na batalla de Midway (xuño de 1942). Seguidamente, pasou á contraofensiva mediante asaltos ás Illas Aleutinas, Gilbert, Marshall e Marianas. Uniuse ao avance americano no Pacífico Sudoccidental das tropas de Douglas MacArthur na colosal batalla do Golfo de Leyte, que acabou coa capacidade ofensiva nipoa e cortou o fornecemento dos xaponeses que ocupaban Indonesia e Indochina. Emprendéronse logo os desembarcos de Iwo Jima e Okinawa, dobregando con gran custo de homes e recursos a teimuda resistencia nipoa e minando os seus peiraos.
Últimos servizos
A súa defensa da guerra submarina sen restricións influíu para que o almirante alemán Karl Dönitz vise unha condena de só 10 anos nos xuízos de Nüremberg. A ONU nomeouno presidente da Comisión para dirimir os conflitos territoriais entre a India e Paquistán. Presidiu o Comité Federal de Seguridade Interior creado por Harry S. Truman. Foi reitor da Universidade de California.
Cope
Cope pode facer referencia a:
Esperanza de vida
miniatura|300px|Esperanza de vida por zona país: {{legend|#006400|+80 anos}} {{legend|#00FF00|+75 anos}} {{legend|#FFFF00|+70 anos}} {{legend|#FF8C00|+60 anos}} {{legend|#FF0000|+50 anos}} {{legend|#8B0000|- 50 anos}} A esperanza de vida é a media da cantidade de anos que vive unha certa poboación nun certo período de tempo. Adóitase dividir en masculina e feminina, e vese influenciada por factores coma a calidade da medicina, a hixiene, as guerras etc, se ben actualmente adóitase referir unicamente ás persoas que teñen unha morte non violenta.
Definición
A esperanza de vida ó nacer é unha estimación da media de anos que viviría un grupo de persoas nadas o mesmo ano se os movementos na taxa de mortalidade da rexión avaliada se mantiveron constantes. É un dos indicadores da calidade de vida máis comúns e en ocasións utilízase para medir o retorno sobre o investimento no capital humano dunha rexión por organismos ou institucións internacionais.
Advertencias
A esperanza de vida non é a esperanza matemática do número de anos que vivirá realmente unha persoa. Isto sucede por culpa dos cambios tecnolóxicos e outros incidentes que variarán as taxas de mortalidade. Realmente o que chamamos "esperanza" de vida no ano t, EV0(t) é o promedio de idade das persoas falecidas un ano, isto é:
Onde pj(t) é a proporción de persoas falecidas á idade j no ano t (expresada en tanto por 1). Mentres que a verdadeira esperanza matemática de vida <EV(t)> viría dada por:
Onde  p j(t) é a probabilidade de que unha persoa nada no ano t morra á idade de j anos. Se as condicións de saúde melloran obxectivamente e non ocorren desastres ou cataclismos abruptos durante a vida das persoas nadas nun ano, espérase que a esperanza de vida estimada por cálculos de defuncións sexa inferior á verdadeira esperanza de vida:.
Por outra banda, está moi estendida a crenza errónea de que a esperanza de vida ó nacer corresponde coa idade de senectude: por exemplo, óese con frecuencia que, na prehistoria, os seres humanos eran anciáns á idade de 30 ou 40 anos. Isto é totalmente falso. Unha esperanza de vida de 40 anos pode significar, por exemplo, simplificando moito, que a metade da poboación morre ó nacer ou no seu primeiro ano de vida (cousa bastante razoable na prehistoria) e a outra metade ós 80 anos de idade.
Algúns valores
Segundo o informe anual da ONU, os Estados con menor expectativa son Zambia con 37,5 anos, a República Centroafricana con 39,3, Malawi con 39,7 e Serra Leoa con 40,8. Os de maior expectativa son Xapón con 82, a rexión de Hong Kong, China con 81,6, Islandia con 80,7 e Suíza con 80,5.
Lista da OMS (estimacións para 2015)
Datos recollidos no ano 2015 e publicados en maio de 2016.
HALE: Health-adjusted life expectancy (esperanza de vida con boa saúde)
Litago
miniatura|dereita|150px|Situación en Aragón da comarca de "Tarazona y el Moncayo", na que se localiza Litago
Litago é un concello da provincia de Zaragoza, situado na comarca de Tarazona y el Moncayo. A súa poboación era de 195 habitantes en 2004 (INE) nunha superficie de 15,41 km², o que lle outorgaba unha densidade de poboación de 12,65 hab/km². Dista 85 km da capital provicial.
Xeografía
Está localizado no centro-leste da comunidade autónoma, no Somontano do Moncayo, a 781 metros de altitude.
Nome
A terminación -ago do nome é unha evolución de -acum, sufixo tamén empregado en galorromano, e serve para derivar o nome dunha propiedade a partir do onomástico do seu dono; de xeito que ten o mesmo valor aproximado que o -anum hispanorromano. A presenza de topónimos en -acum en Hispania (Lechago, Sayago, Vidago) é interpretada de formas diferentes e algúns autores cren que pode ser explicado por un substrato celta.
SXGA
Siglas de Super Extended Graphics Array (matrix de gráficos superextendida). Versión ampliada do estándar VGA. Permite resolucións de 1280x1024.
Ab Asturica Burdigalam
A calzada 34, Ab Asturica Burdigalam, recóllese nos itinerarios que os funcionarios romanos confeccionaban a modo de guías de viaxeiros (como os de Antonino, de Rávena ou a Tabula Peutingeriana). Unía Astorga con Bordeos atravesando as actuais provincias de León, Palencia, Burgos, Áraba e Navarra, antes de superar o porto de Sumo Pyrineo (Ibañeta), para internarse en Aquitania.
Segundo o Itinerario de Antonino, o seu trazado en Hispania era o seguinte:
ITEM AB ASTURICA TARRACONE
Se di que a comezos do século V entran por ela na península os primeiros pobos bárbaros, suevos e alanos. Se data no ano 456 o momento en que tropas visigodas, comandadas por Teodorico II, chegan á meseta norte por esta calzada. Outros autores postulan que a entrada produciuse por Cataluña.
Manuel Enríquez Villarino
Manuel Enríquez Villarino, finado en Xinzo de Limia en novembro de 1902, foi un político galego.
Traxectoria
Militante do Partido Liberal e monterista. Foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Xinzo de Limia nas eleccións de 1886. Elixido deputado provincial polo distrito de Xinzo-Verín en 1894, foi presidente da Deputación de Ourense en novembro de 1894. Volveu ser elixido presidente da Deputación en novembro de 1898.
Vida persoal
Casou con Rafaela Gómez Losada.
Perfil topográfico
miniatura|270px|Exemplo dun perfil topográfico obtido a partir dun mapa de [[curva de nivel|curvas de nivel.]] Un perfil topográfico ou corte topográfico é unha representación do relevo do terreo que se obtén cortando transversalmente as liñas dun mapa de curvas de nivel ou mapa topográfico. Cada curva de nivel pode definirse como unha liña pechada que une puntos do relevo situados a igual altura sobre o nivel do mar. Debúxase xeralmente na mesma escala horizontal que o mapa, mais a utilización dunha escala vertical realzada ou esaxerada é ás veces aconsellable para subliñar os elementos do relevo. Isto pode variar segundo a inclinación e amplitude do relevo terrestre, pero adoita ser de tres a cinco veces a escala horizontal.
Unha serie de perfís paralelos, tomados a intervalos regulares nun mapa, pode combinarse para proporcionar unha visión tridimensional máis completa da área que aparece no mapa topográfico. Grazas á informática, poden realizarse modelos tridimensionais máis sofisticados da paisaxe a partir de datos dixitais do terreo.
A liña do plano definida polos puntos que limitan o perfil chámase directriz e a liña horizontal de comparación sobre a que se constrúe o perfil, base.
Aplicacións
Unha das aplicacións máis importantes dos perfís ou seccións verticais é na construción de obras de gran lonxitude e pouca anchura, por exemplo estradas, sumidoiros e oleodutos.
Ás veces inclúense perfís topográficos escollidos nos mapas impresos, como os que se deseñan para as rutas ou rumbos de navegación, as escavacións e, especialmente, para os mapas xeolóxicos, onde se utilizan para mostrar a estrutura interna das formacións rochosas presentes nun territorio.
As persoas que estudan os recursos naturais como os xeólogos, xeomorfólogos, edafólogos e estudosos da vexetación, entre outros, constrúen perfís para observar a relación dos recursos naturais cos cambios de topografía e analizar numerosos problemas.
Xaquín Lorenzo
Traxectoria
Foi o primeiro fillo do escritor e caricaturista José Laurentino Lorenzo Álvarez, ourensán, e de Joaquina Fernández Barcia, de Vigo. Cómpre lembra-la presenza e influencia do seu único irmán, Xurxo, tres anos máis novo ca Xaquín, quen colaborou con el en numerosas ocasións ata morrer prematuramente o 2 de abril de 1934, vítima dunha septicemia, con 24 anos de idade. Ramón Otero Pedrayo dixo de Xurxo que "de ter vivido máis anos sería o mestre e o poeta da súa xeración".
A morte do pai a finais de 1923 obrigou a que a nai tivese que marchar á Arxentina, a solucionar certos problemas coa herdanza familiar, polo que os irmáns foron vivir coa avoa paterna en Facós, Lobeira, no caso de Xocas, e coa familia do avó materno, en Vigo, no do seu irmán Xurxo. miniatura|Os dous irmáns, Xaquín e Xurxo Lorenzo Fernández, en 1912. Entre 1917 e 1923 estudou a educación primaria e o bacharelato na súa cidade natal, no que hoxe é o Instituto Posío, e onde máis tarde el mesmo sería profesor, tendo como mestre a Ramón Otero Pedrayo, quen tomara posesión da cátedra de Xeografía e Historia nese instituto en 1921. Ó residir longas tempadas, especialmente os veráns, na casa da avoa materna en Facós, entra en contacto coa cultura rural e comprende a necesidade do seu estudo e promoción:
Desde moi cedo comezou a colaborar co Grupo Nós, aprendendo e facendo amizade con Vicente Risco, Florentino López Cuevillas e Ramón Otero Pedrayo e, con 18 anos (1926), ingresou como membro activo no Seminario de Estudos Galegos cun traballo sobre o carro galego. Desde ese momento, e ata a súa disolución trala guerra civil, Xocas colaborou intensamente coas seccións de Etnografía e Folclore do Seminario e participou nas campañas que este organizou, ademais doutros traballos de investigación propios. En 1932 foi nomeado membro da Comisión Directora e Conservador do Museo; e en 1934, conselleiro permanente do Seminario.
Canto á súa actividade política nesa época, lémbrese a súa participación na Irmandade Galeguista de Ourense, no Partido Nazonalista Repubricán e no Partido Galeguista do 36, así como a súa intervención activa no nacemento do frustrado Estatuto de Autonomía. miniatura|Xaquín e Xurxo Lorenzo con súa nai Joaquina Fernández Barcia, c. 1930. Aínda con estes precedentes, Xaquín Lorenzo vese obrigado a loitar cos sublevados na guerra civil. Foi recrutado xa o 1º de agosto de 1936 pero, ó resultar ferido no ombreiro esquerdo en Villablino (León), nada máis incorporarse á fronte, o día 12 dese mesmo mes, é declarado inútil para o exército. Por fin, o 29 de decembro de 1937 pode regresar á súa casa de Lobeira, desde onde cultiva un fecundo faladoiro con Risco, Cuevillas e Pedrayo.
Trala guerra civil, foi nomeado profesor de Xeografía e Historia no Instituto Posío, de Ourense. Os seus antecedentes políticos terminan pasándolle factura e en 1942 pasou a exercer no colexio privado Cardenal Cisneros, da mesma cidade, e do que chegou a ser copropietario e director ata a súa xubilación en 1981. miniatura|300px|Xoaquín Lourenzo foi nomeado socio aitivo o 1º de Maio do 1926, Sant-Iago, 14 de Xaneiro de 1932. Durante os anos 1940 a 1950 dedicouse principalmente a realizar e dirixir numerosos estudos sobre etnografía material e cultural galega, entre os que destacan os seus estudos sobre o carro, as construcións tradicionais, os oficios, a dorna etc., así como sobre as festas e romarías, o cancioneiro e o refraneiro popular galego.
Compaxinou estes estudos etnográficos con outros traballos sobre arte, historiografía e arqueoloxía, co estudo e catalogación de diferentes castros, como os de Terra de Lobeira (1931, onde coñece o profesor Fritz Krüger), Cameixa (Boborás, en 1944), Cabanca (Castrelo do Val, 1944) ou o de Castromao (Celanova). Este labor desenvolveuno dentro do seu traballo co grupo Nós, coa Comisión de Monumentos de Ourense e co Grupo Marcelo Macías, e transcribiuno en diferentes artigos que foi publicando en revistas como Nós, no Arquivo do Seminario de Estudos Galegos, no Caderno de Estudos Galegos, no Boletín da Real Academia Galega, no Boletín Avriense etc. Colaborou tamén en diferentes ocasións en publicacións equivalentes de España, Portugal e Alemaña.
Cómpre destaca-lo feito de que os seus traballos etnográficos e técnicos ían adoito enriquecidos cos seus propios debuxos (ou do seu irmán Xurxo) e fotografías, co que consegue reflecti-las variedades locais dos obxectos que describía. Tamén recorreu ó cine para recoller mellor as actividades que estudaba, e neste eido destaca sobre todo unha curtametraxe sobre O carro e o home (1940), de inestimable valor etnográfico. Este documental, baixo idea e guión del mesmo, dirixido por Antonio Román e producido por Carlos Serrano, recibiu o premio do Sindicato Nacional do Espectáculo e foi reeditado en 1980 por Eloy Lozano.
En 1951 foi nomeado membro da Real Academia Galega a proposta dos seus eternos compañeiros Cuevillas, Risco e Otero Pedrayo, nun acto celebrado o 16 de setembro en Celanova, pronunciando no seu ingreso o discurso "La casa gallega". Outros candidatos a esta distinción foron Plácido Castro e Ramón Varela Núñez. O novo académico foi acollido polo propio Otero Pedrayo, que leu o discurso de resposta.
En 1964 mórrelle a nai, Joaquina, e Xaquín comeza unha fase de progresivo illamento, reducindo os seus contactos a un pequeno número de amigos. A morte en 1975 dun deles, Xesús Ferro Couselo, con quen colaborara estreitamente, contribúe a afonda-la súa introversión. Todo isto, xunto á precaria saúde (padecía reuma e unha perda progresiva da vista), levárono a recluírse na súa casa e dedicarse case exclusivamente á lectura.
Sae desta situación, por fin, cando en 1976 comeza a creación do Museo do Pobo Galego, coa súa designación como director e presidente do padroado do museo. O proxecto de creación dun Museo de Galicia xa nacera nos anos trinta como un dos obxectivos do Seminario de Estudos Galegos, pero foi truncado pola guerra civil e a desaparición do Seminario. Xaquín Lorenzo doará ós fondos do museo, inaugurado en 1977, a súa biblioteca e a súa ampla colección de maquetas que fixera el mesmo ó longo da súa vida, do carro, de trebellos agrícolas e de casas tradicionais de diferentes tipoloxías.
En 1978, co rexurdir das actividades galeguistas trala morte de Francisco Franco e a reinstauración da democracia en España, participa máis ou menos activamente no renacemento do Partido Galeguista de Avelino Pousa Antelo, se ben remata identificándose máis co colectivo apartidista Realidade Galega e expresa o seu apoio público ó voto afirmativo no referendo do Estatuto de autonomía, xunto a outros intelectuais galegos.
O 19 de xullo de 1989 morreu na súa casa de Facós (Lobeira, Ourense), sendo enterrado no cemiterio de San Francisco, da capital.
Ó longo da súa vida recibiu numerosas distincións, medallas e nomeamentos, como a Encomenda de Afonso X o Sabio (Ministerio de Educación, 1961), o Premio Otero Pedrayo (concedido polas deputacións galegas, en 1982), conselleiro do novo Seminario de Estudos Galegos, presidente de honra do Padroado do Pedrón de Ouro (1983), fillo predilecto da provincia de Ourense (1983), premio Trasalba (1983) ou a primeira Medalla Castelao (Xunta de Galicia, 1984). Cómpre destaca-la súa presidencia do Padroado do Museo do Pobo Galego. miniatura|Xaquín Lorenzo está considerado como o mestre da etnografía galega. Trala súa morte segue recibindo homenaxes de diversa índole, como a publicación dun número extraordinario na súa memoria do Boletín Auriense, en 1990; a dedicatoria do Día das Letras Galegas en 2004; ou o monográfico que sobre a súa vida e obra dedicoulle o Boletín da Real Academia Galega, tamén en 2004.
Etnografía. Cultura material
Do interese de Xaquín Lorenzo na etnografía galega dá idea o feito de que, dos 125 traballos que publicou -só ou en colaboración con outros autores-, a metade estuda e describe diversos aspectos da cultura popular, material ou inmaterial. O traballo máis completo é o que constitúe o segundo volume da magna obra que sobre a Historia de Galiza dirixiu Ramón Otero Pedrayo e da que só chegaron a publicarse tres tomos.
Para a redacción desta Etnografía, Xocas percorre Galicia ó longo de máis de vinte anos, moitas veces acompañado do seu irmán ou de Risco, e recolle información local de numerosos elementos da arquitectura popular, obxectos de uso cotián e actividades tradicionais, que describe polo miúdo e retrata mediante abondosos debuxos e fotografías.
Para expresa-la valoración que esta obra mereceu nos etnógrafos que lle continuaron abonda recoller un par de opinións de Xosé Manuel González Reboredo e Clodio González Pérez:
Outros traballos etnográficos
miniatura|A casa é o vencello que xungue ó home coa xeografía dun xeito íntimo. A casa tradicional labrega, xunto a outras formas da arquitectura popular, foron sempre do interese de Xaquín Lorenzo, xa desde os seus primeiros estudos publicados sobre Calvos de Randín (1930, con Cuevillas), Velle (1936, tamén con Cuevillas e mais Vicente Fernández Hermida) ou Borneiro (1936). Outro interesante estudo neste eido foi o publicado en 1943 baixo o título A casa rural na Limia Baixa na revista alemá Volkstum und Kultur der Romanen.
De feito, o seu discurso de ingreso na Real Academia Galega, en 1951, versou sobre La casa gallega.
Velaí unha mostra do concepto que Xaquín Lorenzo tiña da casa na vida dos galegos, moito máis aló do edificio no que se acollen e protexen persoas e animais:
Obra
miniatura|Cantigueiro popular. 1973. miniatura|N.º 13 da [[Biblioteca Básica da Cultura Galega|BBdCG: O mar e os ríos.]] miniatura|N.º 14 da BBdCG: [[Os oficios.]] miniatura|A Nosa Señora do Viso. Edicións do Patronato, 1983. miniatura|Casa natal, na rúa da Paz, Ourense. miniatura|Sepultura no [[Cemiterio de San Francisco de Ourense|Cemiterio de S. Francisco de Ourense ]]
Paco Llorente
Francisco Llorente Gento, nado en Valladolid o 21 de maio de 1965, máis coñecido como Paco Llorente, é un exfutbolista español.
Traxectoria
Procedente dunha familia de recoñecidos deportistas, é sobriño de Paco Gento, Julio e Antonio Gento, xenro de Ramón Grosso, pai de Marcos Llorente e irmán do tamén futbolista Julio, así como dos xogadores de baloncesto José Luis e Toñín. Criouse en Madrid e comezou a xogar nas categorías inferiores do Real Madrid para pasar en 1982 a xogar co Urbis de Moratalaz e ao ano seguinte no CD Móstoles. Alí foi descuberto polos observadores do Atlético de Madrid, que o levaron para o filial deste, o Atlético Madrileño, entón na Segunda División. Na tempada 1985/86 xogou 30 partidos como titular co seu novo club. Co Atlético de Madrid debutou en Primeira División o 6 de abril de 1986 contra a UD Las Palmas, substituíndo a Luis Mario Cabrera. A tempada 1986/87 foi a da súa consagración no Atlético de Madrid, e ao rematar a tempada fichou polo Real Madrid, converténdose no primeiro xogador que se acolleu ao Real decreto 1006 que permitía a rescisión unilateral dos contratos dos deportistas de elite.
O Real Madrid vivía a época áurea da Quinta del Buitre, case intratable na Liga, e Llorente non logrou converterse en titular nunha dianteira na que Butragueño e mais Hugo Sánchez eran inamovibles. Así e todo, tivo un dos momentos máis recoñecidos da súa carreira no enfrontamento do Real Madrid na Copa de Europa 1987/88 contra o FC Porto, o vixente campión de Europa. Ao rematar a primeira parte o 1 a 0 daba a vitoria os portugueses mais Llorente saíu na segunda parte e deu dous balóns de gol a Míchel, que lle deu a volta ao marcador.
Nos anos seguintes, Llorente foi un dos suplentes máis valorados do cadro, e entre outros partidos salienta o que xogou como titular contra o PSV Eindhoven na volta dos cuartos de final da Copa de Campións de Europa o 15 de marzo de 1989 e na que o Real Madrid volveu eliminar un campión de Europa, aínda que non logrou o título. A saída do adestrador Leo Beenhakker e a chegada de John Benjamin Toshack supuxo o comezo do seu declive no equipo, aínda que permaneceu no conxunto ata 1994.
Logo xogou catro tempadas na SD Compostela ata a usa retirada en 1998.
Super Video Graphics Array
miniatura|SVGA (4:3) comparado con outros estándares de visualización. Super Video Graphics Array, tamén coñecida como SVGA, Super VGA o Dsub-15, é unha versión ampliada do estándar VGA.
Paco Llorente
Selección nacional
Xogou nos anos 1986 e 1987 coas seleccións de fútbol sub 21 e sub 23. Coa selección absoluta xogou un único partido, foi un encontro de clasificación para a Eurocopa de Alemaña 1988 contra Albania, no que Llorente anotou un dos cinco goles de España.
Lepidorhombus
miniatura|260px|[[Lepidorhombus whiffiagonis.]]
Lepidorhombus é un xénero de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos e familia dos escoftálmidos, propios das costas do nordeste do océano Atlántico, incluíndo o mar Mediterráneo,  e coñecidos como meigas ou rapantes.
Etimoloxía
Lepidorhombus deriva os termos do grego antigo λεπίσ, lepís, "escama" e ῥόμβος rhómbos, "algo que xira", que deriva do verbo ρέμβω rhémbō, "dar voltas e voltas", palabra que foi utilizada tanto por Euclides como por Arquimedes, que utilizaron o termo "rombo sólido" para describir a figura formada por dous conos que comparten unha base común, é dicir, un rombo.
Especies
Na actualidade recoñécense no xénero dúas especies:
Lourido, Valdoviño
San Bartolomeu de Lourido é unha parroquia situada no sur do concello de Valdoviño. Segundo o padrón municipal de 2007 tiña 269 habitantes (132 mulleres e 137 homes) distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 247 habitantes. Ten unha superficie de 3,7 km². Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.
Candeda, Carballeda de Valdeorras
San Bernabeu de Candeda é unha parroquia que se localiza no oeste do concello ourensán de Carballeda de Valdeorras na comarca de Valdeorras. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 29 habitantes (17 homes e 12 mulleres), distribuídos en 1 entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 46 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 24 habitantes, sendo 14 homes e 10 mulleres.
Cambises II
Cambises II (en persa کمبوجیه Kambūdxīye /kʲæmbuːʤiˈɛ/, persa antigo Kambūdxiya), morto en 522 a.C., foi un rei de Persia da dinastía aqueménida (528 – 522 a.C.), fillo e herdeiro de Ciro II o Grande, fundador do Imperio persa aqueménida.
Ascenso ao trono
Cando Ciro II conquistou Babilonia no ano -539, Cambises foi o encargado de dirixir as cerimonias relixiosas (segundo conta a Crónica de Nabónido), e no cilindro que contén a proclamación de Ciro aos babilonios, o nome de Cambises está ligado ao do seu pai nas oracións a Marduk. Nunha taboíña fechada no primeiro ano do reinado de Ciro, Cambises é mencionado como rei de Babel; con todo a súa autoridade debeu ser efémera, pois ata o ano -530 Cambises non foi asociado ao trono, cando Ciro partiu cara á súa última campaña contra os masaxetas da Asia Central. Acháronse numerosas taboíñas en Babilonia deste momento da súa ascensión e do seu primeiro ano de reinado, e onde Ciro é denominado "rei de nacións" (sinónimo de "rei do mundo").
Trala morte do seu pai na primavera de -528, Cambises converteuse no soberano único do Imperio persa. As taboíñas atopadas en Babilonia acerca do seu reinado abarcan ata o seu oitavo ano de reinado, concretamente ata marzo do -521. Heródoto (3. 66) establece o seu reinado desde a morte de Ciro II, e outórgalle unha duración de sete anos e cinco meses, desde o ano -528 ata o verán do -521.
Campañas africanas
Era bastante normal que, trala conquista dos países asiáticos por parte de Ciro, Cambises decidise emprender a conquista de Exipto, o único estado independente que subsistía en Oriente. Antes de partir coa súa expedición, mandou asasinar ao seu irmán Esmerdis, o cal fora designado por Ciro como gobernador das provincias orientais do Imperio. Esta información é proporcionada por Darío I na inscrición de Behistún, mentres que os autores gregos clásicos indican que o seu asasinato se produciu trala conquista de Exipto.
Finalmente, na decisiva batalla de Pelusio, os exipcios foron derrotados polos persas, e pouco despois Menfis caía en mans de Cambises. Psamético foi capturado, e posteriormente executado tras intentar unha rebelión. As inscricións exipcias deste período mostran que Cambises adoptou oficialmente os títulos e costumes dos faraóns, aínda que é factíbel crer que non ocultou o seu desprezo polos costumes e a relixión exipcias.
Desde Exipto, Cambises planificou a conquista dos reinos nubios de Napata e Meroe, situados no actual Sudán, pero o seu exército foi incapaz de atravesar o deserto nubio, sufrindo elevadas perdas que o obrigaron a retirarse. Nunha inscrición achada en Napata, que actualmente está no Museo de Berlín, o rei nubio Nastesen describe a súa vitoria sobre as tropas de Kembasuden e a captura dos seus barcos, personaxe que se identifica con Cambises.(1) Da mesma forma, outra expedición de Cambises ao oasis de Siwa tamén fracasou, ademais de ter que renunciar ao seu proxecto de conquistar Cartago debido á negativa dos seus mariñeiros fenicios a atacaren aos seus compatriotas, sendo a frota dos seus súbditos fenicios esencial para cruzar o Mar Mediterráneo e salvar así o deserto libio.
O final de Cambises
miniatura|[[Moeda aqueménida (dárico) cuñada en Sardes, probablemente no reinado de Cambises II.]] Mentres Cambises levaba a cabo estas tentativas de expansión por África, en Persia un mago chamado Gaumata fíxose pasar polo irmán de Cambises, Esmerdis, que o rei ordenara matar previamente e en segredo, ante o temor de que se rebelase contra el tras partir cara a Exipto. Desta forma Gaumata conseguiu o apoio do pobo, tras ditar varias medidas favorábeis, polo que Cambises decidiu emprender o retorno a Persia e castigar ao usurpador. Con todo, comprobando finalmente que non podería vencer a revolta, acabou suicidándose en marzo do -521, tal como narra Darío I na inscrición de Behistún, mentres que Heródoto e Ctesias afirman, con menor credibilidade, que a súa morte se debeu a un accidente. Heródoto narra que Cambises morreu en Ecbatana de Siria, a actual Hama (3.64); Flavio Xosefo sinala que a súa morte se produciu en Damasco (Antigüidades, xi. 2. 2); mentres que Ctesias fala da cidade de Babilonia, algo dificilmente posíbel.(2)
Tradicións acerca de Cambises
Hai varias fontes principais que proporcionan a información existente acerca do reinado de Cambises, entre as que destacan as dos autores gregos Heródoto e Ctesias. O primeiro fálanos de Cambises no seu relato da historia de Exipto (3. 2-4; 10-37), onde Cambises aparece como o fillo lexítimo de Ciro e de Nitetis, filla do faraón Apries. A morte de Apries a mans do usurpador Amasis II foi o feito que decidiu a Cambises a vingarse do usurpador.
Esta versión da historia é corrixida polas tradicións persas que tamén recolle Ctesias (Athen. Xiii. 560) e tamén Heródoto, e que explican que Cambises desexaba contraer matrimonio cunha das fillas de Amasis, pero o faraón exipcio, consciente de que só as mulleres persas eran declaradas raíñas consortes, comprendeu que a súa filla acabaría formando parte do harén real persa. Desta forma decidiu enviar a Cambises a unha filla do seu predecesor Apries, quen, humillado ao descubrir este engano, decidiu vingarse preparando a invasión de Exipto.
A tradición persa, pola contra, conta que a causa da súa tolemia foi o asasinato do seu irmán Esmerdis, o cal, unido aos abusos da bebida, foron sinalados como causas da súa prematura ruína.
VGA
miniatura|Conectador VGA miniatura|Estándares de resolución de vídeo VGA son as siglas de Video Graphics Array (matriz de gráficos de vídeo). É un estándar gráfico que permite 256 cores simultáneos a elixir nunha paleta de 262.144 tons e unha resolución gráfica de 600x480.
Cambises II
Tradicións acerca de Cambises
Todas estas tradicións baséanse en diferentes pasaxes tardías de Heródoto, complementados con detalles familiares pouco fiábeis dos fragmentos de Ctesias. Coa excepción da escasa información que proporcionan as taboíñas babilonias e algunhas inscricións exipcias, a única fonte de información coetánea que posuímos do reinado de Cambises é o relato de Darío I na inscrición de Behistún. É por iso que é difícil ter unha imaxe correcta acerca do carácter real de Cambises, aínda que todo apunta certamente a que se tratou dun soberano déspota e sanguinario.
O exército perdido de Cambises
De acordo con Heródoto, Cambises enviou un exército de 50.000 homes para someter ao oráculo de Amón, localizado no oasis de Siwa. Cando xa atravesara a metade do deserto que separa o oasis do val do Nilo, unha tormenta de area abateuse sobre o exército, sepultándoo para sempre. Moitos exiptólogos consideran esta historia como unha lenda, aínda que moita xente tratou de atopar os restos deste exército durante moito tempo. Entre eles cóntanse o conde László Almásy (no que se basea a novela O paciente inglés, de Michael Ondaatje) e o moderno xeólogo Tom Brown. Hai quen pensa que nalgunhas escavacións petrolíferas recentes se acháron evidencias que demostran a existencia deste exército. A novela de Paul Sussman O enigma de Cambises narra a historia das expedicións arqueolóxicas que rivalizaron en busca dos seus restos.(3)
VGA
Este estándar mantén a compatibilidade cos sistemas anteriores coma o MDA, o CGA e o EGA, permitindo empregar programas deseñados para este sistemas en equipos equipados con este tipo de tarxetas.
SK Brann
O Sportsklubben Brann ou SK Brann é un equipo de fútbol da cidade de Bergen, en Noruega. Foi fundado en 1908 e compite na Liga Premier de Noruega.
A tempada 2007 consegue o seu terceiro título da Tippeligaen.
Estadio
200px|miniatura|esquerda|Brann Stadion
UXGA
Siglas de Ultra Extended Graphics Array (matrix de gráficos ultraextendida). Versión ampliada do estándar VGA. Permite resolucións de 1600x1200.
Ligazóns externas
Graphics display resolution
Santa Cristina da Ramallosa, Baiona
Santa Cristina da Ramallosa é unha parroquia do concello de Baiona. Segundo o IGE no ano 2013 tiña 3.186 habitantes. Pertence ó arciprestado de Miñor, e limita coas parroquias de Baíña e Belesar, San Pedro da Ramallosa (Nigrán) e Borreiros (Gondomar).
As súas entidades de poboación son As Areas (170), Bouzós (81), O Caeiro (141), O Cruceiro Novo (71), Devesa (47), O Xuncal (252), Ladeira (170), Morade (70), O Outeiro (223), A Ponte (98), A Ponte Nova (260), A Ramallosa (948), A Ribeira (69), Sabarís (387), A Serralleira (21), Sopegal (55) e Viso de Calvos (123).
Xeografía
Pola parroquia pasa o río Miñor que desemboca na ría de Baiona, formando un esteiro habitado por garzas e outras aves mariñas. Ó final do esteiro atópase a praia Ladeira, a máis extensa e concorrida do municipio; situada nunha frecha litoral.
Patrimonio
Até o século XIII recibiu o nome de Santa Cristina de Miñor. Recibe o nome actual desde a construción da ponte da Ramallosa no estuario do río Miñor, que a conecta coa veciña parroquia de San Pedro da Ramallosa. . No seu monte na Serra da Groba, atópase o conxunto de petróglifos do Outeiro dos Lameiros. A igrexa, a pesar de ser de construción recente, conserva un pórtico lateral que pertenceu a unha antiga capela románica.
Feira
En Sabarís celébrase tódolos luns dende hai máis dun século unha feira.
Primeira Liga 2009/10
A tempada 2009–10 da Primeira Liga (por motivos de patrocinio Liga Sagres) foi a 76ª edición da máxima competición ligueira de fútbol en Portugal. Empezou o 16 de agosto de 2009 e rematou o 9 de maio de 2010. O defensor do título era o Porto, pero o equipo que acadou a vitoria final no torneo foi o Benfica, por 32ª vez na súa historia.
Clasificación
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos (C) = Campión; (D) = Descendido; (P) = Promocionado; (O) = Campión do play-off; (A) = Avanza de rolda.
José Ramos Campo
José Ramos Campo, finado en Ourense o 3 de decembro de 1916, foi un avogado e político galego.
XGA
XGA son as siglas de eXtended Graphics Array (matriz de gráficos estendida). É unha versión ampliada do estándar VGA que permite resolucións de 1024 x 768.
Carballeda, Carballeda de Valdeorras
San Vicenzo de Carballeda é unha parroquia que se localiza no oeste do concello ourensán de Carballeda de Valdeorras na comarca de Valdeorras. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 96 habitantes (50 mulleres e 56 homes), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 106 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 64 habitantes, sendo 28 homes e 36 mulleres.
Linguas caucásicas noroccidentais
As linguas caucásicas noroccidentais, tamén chamadas linguas caucásicas occidentais, abkhazas-adigueas, circasianas ou pónticas (en oposición ás caspias ou linguas caucásicas nororientais), son un grupo de linguas faladas no noroeste da rexión do Cáucaso, principalmente nas repúblicas rusas de Adiguesia, Kabardino-Balkaria, Karachay-Cherkessia, no territorio en disputa de Abkhazia (cuxa soberanía é reclamada por Xeorxia), e en pequenas comunidades de Turquía e Oriente Medio.
Emilio Costas Fernández
Emilio Costas Fernández, nado en Tui en 1914 e fusilado no monte Aloia o 26 de xullo de 1936, foi un panadeiro e militante anarcosindicalista galego de comezos do século XX.