cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Estación de Barcelona-Sagrera
Outros transportes
A estación da Sagrera contará ademais cunha gran estación de autobuses interurbanos que absorberá parte do tráfico doutras terminais como a Estación do Norte situada xunto á estación de Arc de Triomf. Esta zona servirá para conectar co metro, que discorrerá baixo a rúa de Josep Soldevila e do viario soterrado de coches. Encima do intercambiador entre o tren e o metro estará a terminal de bus (no lado mar), con 22 plataformas e 15.000 metros cadrados. O proxecto complétase con 75.000 m² destinados a aparcadoiro de vehículos privados (2.800 prazas).
Máis ca unha estación
Á parte da construción da estación, as obras proporcionarán un hotel de luxo, numerosas areas verdes e novas oficinas. Aprovéitase todo o corredor ferroviario para crear encima un novo parque de 3,5 quilómetros de lonxitude. Unha actuación que mellorará a comunicación entre os distritos de Sant Andreu e Sant Martí. O proxecto tamén prevé a construción de 9.000 novas vivendas, cuxo 43 por cento será de protección oficial, o cal significará un incremento de poboación na zona duns 25.000 habitantes.
Primavera Sound
250px|miniatura|O [[Parc del Fòrum]] O Primavera Sound é un festival de música que se celebra entre finais de maio e principios de xuño na cidade de Barcelona. A súa primeira edición tivo lugar no 2001 no Poble Espanyol e desde o 2005 ten a súa sede no Parc del Fòrum, un recinto máis grande e á beira do mar. A fisonomía do festival (de carácter urbano e integrado na cidade) e o amplo abanico de grupos representados motivou que Primavera Sound sexa punto de encontro de artistas e espectadores de diferentes xeracións.
O festival aúna nos seus carteis as últimas propostas musicais do ámbito independente xunto a artistas de contrastada traxectoria, abarcando calquera estilo ou xénero, buscando a calidade e apostando esencialmente polo pop, o rock e as tendencias máis underground da música electrónica e de baile.
Castro de Bardaos
O castro de Bardaos e un poboado castrexo situado no concello de Tordoia nun pequeno outeiro a 350 metros de altitude, a súa planta é lixeiramente elíptica e conta cun antecastro. Como material asociado ao castro atopáronse trinta machados de talón de dous aneis datados de finais da Idade de Bronce e tamén apareceron torques, algún de ouro. Non se realizou ningún estudo nin escavación no castro.
Come See Me
Come See Me é o décimo sinxelo do grupo de rock and roll xaponés chamado The 5.6.7.8's, lanzado ó mercado no Xapón no ano 1999 e producido polo propio grupo.
A Igrexa, Oleiros, Ribeira
A Igrexa é un lugar da parroquia de Oleiros no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Golparro
Golparro foi un xograr galego do século XIII.
Traxectoria
Golparro sería un alcume que significaría "raposo vello". Ana Isabel Boullón Agrelo sostivo que o sobrenome Golparro sería unha mestura dos termos golpe e raposo. Manuel Fernández Rodríguez atopou un documento de compra por parte do Mosteiro de Santa María Melón de 1257, no que figura como vendedor un Juan Fernández coñecido como Golparro.
Pola súa obra, na que fai alusión ao santuario de San Treeçon, deduciuse que foi orixinario da zona de Tuy, onde venerábase a este santo naquela época.
Obra
É autor dunha cantiga de amigo, sobre o santuario de San Treeçon, pertencente ao subxénero de cantigas de romaría.
Imperio Ashanti
O Imperio Ashanti ou Asanteman foi un estado creado polos ashanti, etnia pertencente ao grupo dos akan. Ocupou as terras próximas á Costa de Ouro, na África Occidental.
Historia
Os akan crearon o seu primeiro estado no século XIII. No século XVII os akan fundaron tres reinos no interior do que hoxe é Ghana: Denkyra, Akyem e Akwamu. Estes reinos, enfrontados entre eles, facían fronteira cos pequenos estados ashanti, chamados oman, que estaban dirixidos por un xefe ou hene.
A presenza europea na rexión comezou coa erección do forte de São Jorge da Mina, construído na costa polos portugueses en 1482, á que seguiu a de Santo Antonio de Axim en 1486. Os neerlandeses, pola súa banda, despois de obter en 1612 o permiso dos xefes locais co Tratado de Asebu, levantaron o forte Nassau, preto de Mouri; en 1637, apoderáronse tamén do forte portugués e mantiveron a súa influencia na rexión mediante novos acordos, como o Tratado de Butre de 1656. Os suecos comezaron a facer acto de presenza en 1653 coa construción de Fort Christiansborg e os dinamarqueses, en 1658.
Século XVIII: política expansionista
A finais do século XVII os oman confederáronse baixo o hene Osei Tutu, que gobernaba o oman de Kumasi. En Akwamu, Osei Tutu conseguiu armas de fogo europeas, coas que se enfrontou a Denkyra en 1700. Despois da batalla de Feyiase (1701), a confederación ashanti substituíu a Denkyira como potencia dominante na rexión, e os neerlandeses comezaron a pagar tributo aos ashanti pola súa colonia de Elmina. Os neerlandeses normalmente pagaban dúas onzas de ouro ao mes ao estado ashanti como tributo. Osei Tutu faleceu arredor de 1717, comezados os combates cos outros dous reinos, que sucumbiron na década de 1730, nacendo o imperio dos ashanti.
O imperio continuou a expandirse cara ao norte, co obxectivo de controlar as rutas comerciais. En 1724 acabara xa con Bono, outro reino dos akan, tralo cal os ashanti se enfrontaron a Gonja e Dagomba, reinos rexidos por outros grupos étnicos. Venceron grazas ao poder que lles outorgaban as súas armas de fogo, tecnoloxía descoñecida na rexión. Con todo, en 1765 o imperio foi derrotado polos reinos dos fanti grazas ao apoio británico.
Século XIX: máxima expansión e tratado de Fomena
Os ashnti tiñan un grande exército, composto por uns corenta ou cincuenta mil infantes a mediados do século XVIII. Destes, só o 20 ou 30 % proviñan de Kumasi e o resto proporcionábano os pobo vencidos e aliados (amantoo). Estaban armados con mosquetes obsoletos, aínda que contaban cunha estrutura de mando eficiente e centralizada (asanthene). esquerda|miniatura|300x300px|Submisión de Kwaku Dua Prempeh aos británicos en 1896. Entre 1806 e 1807, o Imperio ashanti volveu enfrontarse aos fanti, absorbéndoos, o que se consolidou tras un posterior enfrontamento en 1811; o imperio obtivo unha nova vitoria no enfrontamento contra a alianza akim-akwapim de 1814-16. Este feito permitiulle entrar en contacto coas potencias coloniais europeas. A partir de entón sucedéronse unha serie de conflitos entre os británicos, os daneses, os neerlandeses e os ashanti, con resultados diversos. En 1817 a Compañía Africana de Comerciantes do Reino Unido asinou un tratado de amizade que recoñecía a soberanía ashanti sobre gran parte da costa. Joseph Dupuis exerceu como primeiro cónsul británico en Kumasi partir de marzo de 1820. Con todo, as disputas sobre as fronteiras entre o Imperio ashanti e a colonia británica deron lugar á primeira guerra anglo-ashanti, que tivo lugar entre 1823 e 1831; as partes acadaron finalmente un acordo polo que aceptaban fixar a fronteira no curso do río Pra. En 1867 o goberno británico aboliu a Compañía de Comerciantes Africanos e apropiouse das terras que posuía ao longo da costa. Posteriormente disputáronse novas contendas entre os ashanti e os británicos: a segunda guerra anglo-ashanti (1863-1864) e na terceira (1873-1874). Nesta última, as tropas ashanti trataron de apoderarse da cidade de Elmina, situada na antiga Costa de Ouro neerlandesa e que en 1872 pasara de mans holandesas a británicas, e que era reclamada polos ashanti. En xaneiro de 1874, o resultado das batallas de Amoaful e Ordashu permitiulles aos británicos apropiarse da rexión; acabaron por entrar na capital asante, Kumasi, saqueárona e estableceron nela unha gornición. miniatura|Situación territorial en África occidental cara a 1875, coa extensión das colonias europeas e o Estado asante. Tras esta vitoria británica, o monarca ashanti asinou cos vencedores o Tratado de Fomena o 13 de febreiro de 1874, polo que se comprometía a manter a paz entre o reino ashanti e o Imperio británico, a compensar economicamente polos gastos ocasionados polas anteriores guerras e a cesar de atacar os intereses británicos na rexión. A partir dese momento, o imperio perdeu parte do control político e algúns dos seus territorios independizáronse.
En 1888 o hene Kwaku Dua Prempeh tratou mediante distintas iniciativas de restablecer a influencia política do imperio, alén dos termos do Tratado, mais foi en balde. O 29 de xuño de 1895, o secretario de Estado británico para as colonias Joseph Chamberlain coidou que a independencia de Ashanti era unha «molestia intolerable», nun momento de risco de guerra con Francia, que complicaba a tarefa de asegurar o dominio británico sobre a Costa de Ouro, mentres os franceses aumentaban a súa presenza ao oeste do reino ashanti. Francia buscaba unha alianza con Kwaku Dua Prempeh, mais este non estaba interesado nela, pois só quería a paz cos británicos para que estes axudasen na prosperidade dos ashanti. No entanto, Chamberlain ameazou con ordenar unha incursión militar o 21 de novembro de 1895 para sometelos se non cumprían cos pagos do Tratado de Fomena. Finalmente, isto sucedeu despois de que Prempeh I enviase unha comitiva de paz para negociar co Reino Unido. A delegación, enviada a parlamentar coa raíña Vitoria, permaneceu seis meses en Inglaterra sen que o Goberno británico lles concedese audiencia. En 1896, trala chamada cuarta guerra anglo-ashanti, o imperio rendeuse, cesou a resistencia e Prempeh I foi arrestado. O 1 de xaneiro de 1897, Prempeh I e parte da súa corte foron deportados a Serra Leoa e máis tarde ás Seychelles.
Século XX
miniatura|O rei ashanti Prempeh II e [[Arnold Hodson, representante británico, na cerimonia de coroación, o 31 de xaneiro de 1935.]] O 25 de marzo de 1900, o representante británico, Frederick Mitchell Hodgson, anunciou que o país ashanti seguía debéndolle á Coroa británica a compensación económica do Tratado de Fomena, e que, estando o rei no exilio, a autoridade británica pasaba a exercer o poder. A corte ashanti, que non fora desterrada ás Seychelles, organizou unha ofensiva contra as forzas británicas instaladas en Kumasi. O ataque encabezouno a raíña ashanti Yaa Asantewaa, raíña-nai do oman de Ejisu. Dende o 28 de marzo de 1900 ata setembro dese mesmo ano, sucedéronse os enfrontamentos entre as tropas británicas e ashanti, dando lugar á chamada guerra do Trono de Ouro. A vitoria británica concluíu coa deportación ás Seychelles de Asantewaa e doutros dirixentes ashanti.
En xaneiro de 1902, os británicos finalmente anexionaron o territorio ashanti á súa colonia da Costa de Ouro británica, permitindo a continuidade da nación ashanti baixo a forma do protectorado ashanti. Yaa Asantewaa morreu no exilio nas Seychelles o 17 de outubro de 1921. O rei Prempeh I puido regresar do exilio en decembro de 1924, tras organizarse iniciativas para que se autorizase o seu regreso, como a Asante Kotoko Union; non obstante, faleceu o 12 de maio de 1931. O seu sucesor, Prempeh II, conseguiu restablecer o consello real ashanti en 1933 e recuperou nominalmente o trono o 31 de xaneiro de 1935. En 1937 as autoridades coloniais concedéronlle a Orde do Imperio Británico. O país foi integrado en Ghana en 1957 baixo o mandato do rei Prempeh II, xunto ao resto dos territorios da Costa de Ouro británica e a Togolandia británica.
Romesco
A súa base está composta por améndoas e abelás, tomate escalivado, sal, allo escalivado e cru, aceite, vinagre e pemento. Poden engandirse ñoras e pan frito para que teña máis consistencia, ou follas de menta, perexil ou fiúncho para aromatizar.
É unha salsa cun punto picante e úsase para acompañar pratos de peixe, carne ou verduras, como por exemplo os calçots, aínda que unha salsa parecida, chamada salvitxada, utilízase tamén para acompañar a estes últimos.
Lixó, Oleiros, Ribeira
Lixó é un lugar da parroquia de Oleiros no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.Non se dispon de datos de poboación.
Kyösti Kallio
Kyösti Kallio, nado o 10 de abril 1873 e finado o 19 de decembro de 1940, foi un político e o presidente de Finlandia entre 1937 e 1940.
Eumelo de Corinto
Eumelo de Corinto (Εὔμελος ὁ Κορίνθιος, Éumelos ho Korínthios), fillo de Anfílito, foi un poeta épico grego de Corinto. Membro da familia real dos Baquíadas, viviu a mediados do século -VIII.
Traxectoria
Atribúenlle, co nome de Corinthiaca, unha epopea histórica en honra da súa cidade no que outorgou un pasado lendario a Corinto que fixese esquecer o seu sometemento a Argos durante a época micénica. Tamén é autor de Europia, outro poema épico do mesmo xénero. Tamén lle atribúen Bugonia, ao que se refire Marco Terencio Varrón, cuxo tema se descoñece. Tamén compuxo unha Titanomaquia e un poema titulado Regresos.
Por último, é coñecido por ser o autor dun canto prosódico (procesional) en honra de Apolo da delegación que os mesenios enviaron a Delos, en tempos do seu rei Fintas, do que subsisten dous hexámetros:
«pois ao Itomata lle foi agradábel a musa, a que puras e libres sandalias ten».
Hai obras sobre a historia de Corinto que lle atribuíron e non son súas.
Urola Erdia
Urola Erdia é unha subcomarca de Guipúscoa, en Euskadi, cuxo territorio normalmente inclúese na comarca de Urola Kosta. Limita ao norte con Urola Kosta, ao leste con Tolosaldea, ao sur con Urola Garaia e ao oeste con Debabarrena e Debagoiena.
Laxas, Pedroso, Rodeiro
Laxas é un lugar da parroquia de Pedroso, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 35 habitantes (15 homes e 20 mulleres), o que supón unha diminución de 13 habitantes con respecto ao ano 2000.
Rock and Roll Santa
Rock and Roll Santa é o undécimo single do grupo de rock and roll xaponés chamado The 5.6.7.8's, lanzado ó mercado no Xapón no ano 2003 e producido polo propio grupo.
Lugares de Monforte de Lemos
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Monforte de Lemos.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Monforte de Lemos
Plácido Diéguez Amoeiro
Placido Diéguez-Amoeiro Gómez, finado en Verín o 9 de outubro de 1939, foi un farmacéutico e político galego.
Traxectoria
Fillo de Benito Diéguez Amoeiro. Licenciouse en Farmacia na Universidade de Santiago de Compostela onde tamén realizou estudos de medicina. Volveu a Verín onde foi farmacéutico e continuou co laboratorio familiar. Elaborou sobre 30 especialidades patentadas; foi premiado na Exposición Internacional de Hixiene de Londres en 1914 polas especialidades Tónico antineurasténico Amoeiro e Pneumogenol. Concelleiro en varias corporacións dos anos 20 e alcalde de Verín en 1930. Foi membro da directiva do Colexio de Farmacéuticos de Ourense en 1927 e presidente no momento da súa morte en 1939.
A Telleira, Albán, Coles
A Telleira é un lugar da parroquia de Albán no concello ourensán de Coles na comarca de Ourense. Tiña 20 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 11 eran homes e 9 mulleres.
Alfabetos xeorxianos
A lingua xeorxiana historicamente empregou tres denominados alfabetos xeorxianos, sendo o Mxedruli o alfabeto actualmente usado para escribir o xeorxiano, e outras linguas do Cáucaso.
Mxedruli
O alfabeto moderno, chamado Mxedruli (მხედრული, "secular" ou "escritura militar"), apareceu no século X. Usouse para fins non relixiosos ata o século XVIII, cando substituíu completamente o alfabeto Xutsuri.
Na súa forma moderna o alfabeto xeorxiano mxedruli contén 33 caracteres:
Orixinariamente o alfabeto comportaba seis letras suplementarias que despois caeron en desuso e xa non se empregan hoxe. Tamén contén outras dúas letras usadas para transcribir as linguas mingreliana e svanuri, e outras tres letras raras, así como un antigo signo de puntuación tradicional:
Sanguíneo
150px|dereita 150px|dereita
En heráldica, o sanguíneo é unha cor semellante ó do sangue.
Nalgunhas heráldicas europeas, o sanguíneo (sanguine) é unha cor pouco común ou unha mancha (stain, na heráldica inglesa) que comparte orixe co púrpura os dous cun matiz amarronado ou escuro.
Eutanasia
miniatura|300x300px|Legalidade da eutanasia no mundo. A eutanasia (do εὐθανασία; a "boa morte": εὖ, eu; "bo" + θάνατος, thanatos; "morte") é a práctica de terminar cunha vida de xeito intencionado para acabar coa dor ou co sufrimento.
Dependendo dos países, hai diferentes leis de eutanasia. Segundo o comité de ética médica da Cámara dos lords do Reino Unido, a eutanasia é "unha intervención deliberada levada a cabo coa intención expresa de acabar cunha vida para aliviar un sufrimento insoportable". Nos Países Baixos e en Bélxica, a eutanasia enténdese como "a terminación dunha vida por parte dun médico e por petición dun paciente". Porén, a lei neerlandesa non usa o termo 'eutanasia', senón que inclúe o concepto nunha definición máis ampla de "suicidio asistido e terminación dunha vida baixo petición".
A eutanasia pódese categorizar de varios xeitos, como voluntaria, non voluntaria e involuntaria:
No ano 2006 a eutanasia converteuse no eido de investigación máis activo da bioética. Nalgúns países hai controversia pública sobre as cuestións morais, éticas e legais asociadas á eutanasia. A eutanasia pasiva (coñecida coloquialmente como "desenchufar") é legal baixo certas circunstancias en varios países. Porén, a activa, só é legal ou legal de facto en poucos países (por exemplo: no Canadá, Bélxica, Suíza e España), pero está limitada a circunstancias específicas e require a aprobación médica ou de conselleiros de saúde mental. Nalgúns países como Nixeria, Arabia Saudita ou Paquistán, o apoio á eutanasia activa e practicamente inexistente.
Cuatro
Cuatro é unha canle de televisión privada española propiedade de Mediaset España que emite a través da TDT e nas plataformas de televisión de pago Movistar+ e Vodafone TV, Orange TV e R en España. Empezou a emitir o día 7 de novembro de 2005 por reconversión da concesión da canle analóxica nacional pola que emitiu desde 1990 a canle de pago do grupo, Canal+. Desde a mesma data, a emisión de Cuatro tamén está dispoñible con ámbito nacional a través de TDT.
Historia
En febreiro de 2005, o consello de administración de Sogecable (empresa propietaria de Canal+ e Digital+) solicita ó Consello de Ministros a modificación das condicións subscritas en 1989 co Goberno, para eliminar as restricións da licenza de televisión analóxica coa que opera Canal+, que só permiten emitir en aberto durante seis horas, e poder así facelo 24 horas diarias.
O goberno de José Luis Rodríguez Zapatero decidiu pospoñer varios meses o troco de licenza de Canal+ ata obter un informe do Consello de Estado a petición de Sogecable e, o máis importante, chegar a un acordo cos outros grupos. O acordo cos grupos dos medios chegou tras concederlles un multiplex completo (4 canles) a cada un deles tralo apagamento analóxico de 2010.
Finalmente, o Consello de Ministros, tras recibir o informe favorable do cambio de licenza a Canal+, decidiu en sesión do 29 de xullo de 2005, cambiar as condicións da licenza de Canal+. Tamén se decidiu iniciar un concurso para adxudicar unha nova licenza analóxica de televisión, que finalmente acabou concedéndose á canle laSexta.
Tralo visto e prace do Consello de Ministros, Sogecable fixo público un comunicado no que especificaba que en outono Sogecable lanzaría a súa nova canle de televisión en aberto a través da frecuencia analóxica pola que emitía Canal+. Dito comunicado tamén aclaraba que Canal+ pasaría a emitirse unicamente pola plataforma Digital+.
miniatura|300px|Gravación dunha entrevista por reporteiros de Cuatro.
Cuatro fíxose cos dereitos do Mundial de Alemaña 2006 despois de comprarllos a laSexta. Os partidos emitidos deste campionato proporcionáronlle un enorme éxito de audiencia.
Ademais é unha das canles que máis aposta pola ficción: tivo en antena máis de 31 series estranxeiras á vez (de aí o seu slogan "Las series eligen Cuatro"). Nos Globos de Ouro de 2007, nunha cerimonia celebrada na cidade dos Ánxeles (EUA) o día 15 de xaneiro de 2007, todas as series premiadas eran emitidas por Cuatro. House, The Closer e Anatomía de Grey, esta última considerada a mellor serie do ano, emitíanse nese momento, e a cuarta, Ugly Betty proximamente.
Xunto con Telecinco e Energy creou a marca Mediaset Sport, adicada á xestión dos dereitos deportivos do grupo Mediaset España Comunicación como son MotoGP, UEFA Europa League a Eurocopa de Fútbol Polonia/Ucraína 2012...
Fusión entre Cuatro e Telecinco
O 18 de decembro de 2009, Mediaset, accionista maioritario de Mediaset España Comunicación, e PRISA, dona da totalidade de Prisa TV, presentaron un acordo de fusión das súas canles de televisión en aberto, Telecinco e Cuatro. Tras o acordo de fusión, Cuatro e a súa licenza de emisión separáronse de Prisa TV, e esta empresa foi adquirida na súa totalidade por Mediaset España Comunicación. Xunto con este acto, PRISA obtivo accións de nova emisión de Mediaset España Comunicación, do 18% do capital social desta empresa.
Previamente a este acordo, formalizouse a entrada de Mediaset no accionariado de Digital+, co 22% das accións.
Audiencias
Evolución da cota de pantalla mensual, segundo as medicións de audiencia elaboradas en España por TNS. Están en letra grosa e vermello os meses en que foi líder de audiencia.
1. Comezou a súa primeira emisión o 7 de novembro | * Máximo histórico | ** Mínimo histórico
Johan
Johan foi un xograr leonés do século XIV pertencente á última época da lírica galego-portuguesa. Estaría activo arredor do 1325
Traxectoria
Pola súa obra sábese que era de León (ou canto menos que viviu alí), estivo activo na corte do rei Don Dinís, posteriormente é posible que seguise activo na corte de Afonso IV ou na do conde de Barcelos.
Obra
Foi autor dun pranto pola morte de don Dinís e unha cantiga de loor a Afonso IV. Esta cantiga de loor é unha das últimas composicións en galego-portugués conservadas, estaría datada cara o 1340.
A Pousa, Monterrei, Monterrei
Xeografía
A Pousa sitúase a unha altitude entre os 400 e os 420 m sobre o nivel do mar. O seu territorio agrícola é contiguo á aldea e está atravesado pola estrada OU-1021. As terras de labor desenvólvense de noroeste a sueste, ocupando terreos sen relevo destacable que se estenden ao longo de toda a franxa que chega ata o río Támega polo leste. A Pousa ocupa unha superficie dunhas 7,51 ha, das que arredor de 3,35 ha corresponden ao seu núcleo tradicional. Ten 48 vivendas, do que resulta unha densidade de 6,39 viv./ha.
A Pousa está situada na proximidade do camiño que conecta Monterrei con Laza pasando por Estevesiños e Vences. Está atravesado polo camiño que leva a Verín, identificado coa vía romana que conectaba os itinerarios XVII e XVIII de Antonino Pío, no punto no que se cruza co que leva a Vilela. Este camiño foi integrado a partir da idade media no Camiño de Santiago, na variante da Vía da Prata que pasa por Laza. En 1848 menciónase como pertencente ao concello de Laza.
Morfoloxía
Á marxe do núcleo tradicional téñense desenvolvido algúns aglomerados de escasa densidade formados ao longo da estrada OU-1021 nun tramo duns 700 m. As tipoloxías empregadas son alleas ao contorno rural, principalmente vivendas, aínda que tamén ten algúns edificios industriais e, máis na periferia, dotacionais.
O acceso rodado faise principalmente dende Verín e Laza, a través da estrada OU-1021, de titularidade da Deputación de Ourense. Tamén é posible a comunicación rodada cos núcleos do leste, alén do río Támega, a través das pistas da concentración parcelaria.
Código Lyoko
Código Lyoko (Code Lyoko) é unha serie animada francesa creada por Thomas Romain e Tania Palumbo no ano 2003. Está producida por Antefilms (1ª tempada) e por MoonScoop (da 2ª tempada en diante), en asociación con France 3 e Canal J.
Esta serie utiliza a animación en 2-D (para a representación do mundo real) e a animación en 3-D (para a representación de Lyoko, o mundo informático). En Galicia emítese de luns a venres á mañá no espazo infantil-xuvenil Xabarín Club.
Sinopse
A serie está baseada en Garage Kids que trata de catro estudantes adolescentes que van á Academia Kadic, chamados Jeremie, Yumi, Odd e Ulrich, que descobren a Aelita, unha humana virtual, e viaxan a Lyoko por medio duns escáneres situados nunha fábrica abandonada. Teñen como misión defende-la terra de XANA.
XANA trátase dun virus informático que toma posesión da supercomputadora e ataca ao mundo virtual de Lyoko, creado por Franz Hopper (un antigo profesor de ciencias e ademais, pai de Aelita) para consegui-la dominación do mundo. Ataca ao mundo activando as "torres", xeralmente unha por unha, que actúan como acoplamentos ao mundo real. Os catro amigos teñen que virtualizarse usando os escáneres da fábrica, para axudar a Aelita a atopa-la torre que está activa. Son unhas corenta torres dispersas polos cinco sectores de Lyoko: xeo, deserto, bosque, montaña e Cartago. Mentres que Jeremie se encarga de detecta-los diferentes monstros que lles fan a vida imposible, guiarlles polo bo camiño e axudarlles todo o que pode dende a fábrica, os outros loitan contra estes monstros que XANA envía para que non cumpran co propósito de desactiva-la torre.
Para desactiva-la torre, Aelita ten que entrar nela e teclea-lo código (Lyoko), e así deter a XANA e mailo seu ataque contra o mundo verdadeiro. Despois de conseguilo, a supercomputadora pode iniciar o "regreso ao pasado", se o ataque de XANA foi de grande importancia, deixando só cos recordos do devandito ataque aos nosos heroes.
Fábrica
A fábrica é o lugar da serie onde se pode atopar o supercomputador que contén Lyoko. Aquí áchase o equipo usado para poder ter acceso a Lyoko. Consiste nun espazo de catro niveis: o piso da fábrica, o laboratorio, o cuarto de escáneres e o cuarto da supercomputadora. Os tres últimos niveis están protexidos por grandes portas seladas electromagneticamente por motivos de seguridade. Soamente se pode acceder á fábrica por un sumidoiro situado no bosque que está ao carón da Academia Kadic. Para acceder á sala da supercomputadora hai que usar un ascensor que protexe ben tódolos aparellos que aí gardan.
Academia Kadic
A Academia Kadic funciona como unha escola de educación secundaria. O seu director é Jean-Pierre Delmas e o seu supervisor é Jim Moralés. Cando XANA lanza algún ataque vai dirixido a esta Academia, pois o grupo vive e estuda aí.
Episodios
Esta é unha listaxe dos episodios da serie, e só as dúas primeiras tempadas foron emitidas na Televisión de Galicia. Están estruturados en cadansúa tempada:
Alice Guy
Traxectoria
A nai de Guy vivía en Santiago de Chile e mudouse a París mentres estaba embarazada e nesa cidade deu a luz. Guy foi criada polos seus avós ata os catro anos, cando a súa nai a recuperou e marchou con ela a Chile, onde Guy coñeceu o seu pai. En 1879, o seu pai devolveuna a Francia onde estudou con dúas das súas irmás. Pouco despois a cadea de librerías do seu pai caeu na bancarrota, polo que tivo que cambiar a unha escola máis barata. Trala morte de seu pai, Guy preparouse como tipógrafa e conseguiu o seu primeiro emprego como secretaria, sendo contratada en 1894 por Léon Gaumont para a súa compañía fotográfica. A empresa deixou o negocio decontado, pero Gaumont creou a súa propia compañía cinematográfica, á que se uniu Guy, que foi entre 1896 e 1906 a xefa de produción.
En 1906 dirixiu The Life of Christ, unha gran produción con trescentos extras. Foi ademais unha pioneira no uso das gravacións sonoras.
En 1907 casou con Herbert Blaché, que foi destinado aos Estados Unidos pola compañía Gaumont. Ambos os dous formaron con George A. Magie The Solax Company, maior estudio americano anterior a Hollywood. Guy traballabou como directora e directora artística. O éxito era tan grande que puideron investir máis de 100.000 dólares en tecnoloxía avanzada.
Alice Guy e o seu marido divorciáronse varios anos despois, co que cesou a produción de Solax. Guy pasou a traballar para o servizo cinematográfico de William Randolph Hearst ata que volveu a Francia en 1922. Non volveu a realizar ningún filme, pero si deu clases sobre cinema e escribiu novelas.
En 1964 volveu aos Estados Unidos e finou o 24 de marzo de 1968.
IES Río Cabe
O Instituto de Educación Secundaria Río Cabe é un centro educativo público, situado no concello de Monforte de Lemos. Impártense ensinanzas de Educación Secundaria Obrigatoria (ESO), Bacharelato e ciclos formativos de Formación Profesional.
Historia
O terreo no que se localiza, na rúa San Pedro, foi adquirido mediante a contribución realizada polos veciños. O anteriormente denominado Instituto Nacional Mixto foi construído no ano 1965. Ata ese ano os estudantes de Monforte de Lemos remataban o seu bacharelato en institutos de Ourense ou Lugo. O seu primeiro ano de desenvolvemento foi o curso 1964-65. O IES dependeu para o seu funcionamento do Instituto Masculino de Lugo durante os dous primeiros cursos.
O tamén chamado “Instituto Novo”, no primeiro curso escolar, utilizou os laboratorios rematados como aulas, xa que non contaron con mobiliario nas mesmas ata mediados do curso. A partir deste momento sufriu algúns cambios internos referentes ás estancias do centro.
O edificio ten de dúas entradas que, ao comezar o seu funcionamento, tiñan usos diferentes: a entrada principal era para os profesores e a lateral para o alumnado. Na actualidade uns e outros utilizan a entrada principal.
O contorno do edificio tamén sufriu moitas melloras nos últimos anos. Ao principio estaba situado entre campos de trigo nunha rúa con poucos edificios, localizado preto dunha factoría que no ano 1969 sufriu unha explosión que deixou leves consecuencias no centro. Na actualidade, a rúa na que se sitúa ten un gran conxunto de edificacións e é moi concorrida.
Caligrafía xeorxiana
miniatura|O apóstolo, fragmento dun manuscrito asomtavruli
A caligrafía xeorxiana (ქართული კალიგრაფია) é unha forma de caligrafía, ou escrita artística da lingua xeorxiana usando os seus tres alfabetos.
Historia
Xeorxia goza dunha rica e longa tradición caligráfica, o cristianismo e a Igrexa Ortodoxa Xeorxiana xogaron un papel fundamental na creación e difusión de manuscritos, converténdoos nun fenómeno cultural e nacional ao rexistraren os monxes os acontecementos históricos xeorxianos.
No interior de Xeorxia o reino de Taoklarjeti foi o centro cultural do país e nel traballaron a maioría dos grandes mestres da arte caligráfica xeorxiana. Fóra de Xeorxia, os monxes xeorxianos tamén crearon manuscritos xeorxianos en varios mosteiros, como o de Bachkovo (Bulgaria), Iviron (Monte Athos), da Cruz e Mar Saba (Xerusalén), Santa Catarina (Sinaí), Antioquía e Constantinopla
En Xeorxia cada ano conmemórase o 14 de abril o Día da Lingua Xeorxiana, entre as actividades máis populares están os concursos de caligrafía, recibindo os gañadores os seus galardóns no Centro Nacional de Manuscritos de Xeorxia.
Matías Usero
Matías Usero Rey-Torrente, nado en Ferrol o 12 de maio de 1875 e finado na mesma cidade o 18 de agosto de 1936, foi un relixioso, avogado, escritor e político galego.
Traxectoria
Irmán de Antonio Usero Torrente (1879-1969), alcalde de Ferrol. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, era doutor en Teoloxía e mestre. Foi misioneiro en América e Asia e especializouse en relixións comparadas. Chegou a Porto Rico en 1910, onde se fixo espiritualista. En 1911 partiu para a España e arrepentiuse da súa apostasía. Perseguido pola Congregación do Santo Oficio por modernista e liberal, abandonou a Igrexa. Ingresou na masonaría en 1916. En maio de 1931 impartiu un ciclo de conferencias sobre as diversas relixións no Círculo Mercantil de Vigo. Militou no PSOE, aínda que despois o abandonou por consideralo demasiado submiso á Igrexa católica. Foi vicepresidente do Comité Municipal de Unión Republicana (1935) e da Fraternidad de Cultura Ferrolana, e director da Escuela Racionalista de Ferrol, de carácter anarquista. Foi excomungado e as súas obras foron incluídas no índice de libros prohibidos. Logo da sublevación do 18 de xullo de 1936, foi detido o 24 de xullo e procesado. Foi asasinado o 18 de agosto de 1936.
miniatura|175px|Matías Usero Torrente.
Mausolo
dereita|miniatura|Estatua dun [[Hecatomno|Hecatomnid gobernante, talvez Mausolo (Museo Británico)]] Mausolo, falecido no 353 a.C, foi un sátrapa do imperio aqueménida.
O seu goberno
Cando Mausolo se converte en sátrapa no 377 a.C., o imperio aqueménida estaba envolto en dous graves conflitos. Por unha banda, Exipto independizarase e Artaxerxes quería recuperalo. Por outra, no norte a tribo dos cadusianos ameazaba perigo. Isto deu liberdade aos sátrapas da Asia Menor, e algunhas cidades gregas temeron que o novo sátrapa de Caria quixese expandir os seus dominios cara ao oeste.
Mausolo mudou a corte de Milasa a Halicarnaso entre o 370 a.C. e o 365 a.C.. A cidade foi fortificada con muros fortes e a poboación aumentou. Os edificios máis famosos eran a tumba que o sátrapa mandou construír cerca do mercado, coñecida como Mausoleo (que foi recoñecida como unha das Sete Marabillas do Mundo Antigo ata o punto de que este termo úsase hoxe para referirse a grandes tumbas) e o maxestoso Anfiteatro de Halicarnaso.
Rebelde intelixente
Sexa cal for a razón, a verdade é que Mausolo uniuse ao que se chamou como a Revolta dos Sátrapas, unha serie de rebelións que nunca chegaron a ameazar seriamente a estabilidade do imperio. Nun ou outro momento, á parte de Ariobarzanes e Mausolo, Datames de Capadocia, Orontes I de Armenia e o mesmo Autofradates uníronse á rebelión, recibindo ata apoio dos faraóns Nectanebo I, Teos e Nectanebo II.
Pouco despois do 360 a.C. restableceuse a orde, e cando Artaxerxes III sucedeu ao seu pai na primavera do 358 a.C., nada tiña que temer xa dos sátrapas. Escolleu ignorar o comportamento de Mausolo, que pasara intelixentemente de ser dos últimos a unirse á rebelión (conquistando parte de Lida, Xonia e illas veciñas) aos primeiros en cambiar de novo de bando traizoando aos seus aliados (polo cal foi recompensado coa anexión de parte de Licia). E a pesar de que Mausolo tivo que aceptar a presenza dunha gornición persa en Halicarnaso, actuou máis ou menos como gobernador independente, razón pola cal chámaselle rei nalgunhas fontes. De feito actuou coma se o fóse selando tratados con cidades como Cnossos e nomeando a carianos para posicións que ata ese momento foran ocupadas por persas.
Política exterior
miniatura|Mausoleo de Mausolo en Bodrum No 357 a. C. axudou aos aliados atenienses que se rebelaron contra a súa metrópole no que se chamou a Guerra Social. Atenas foi derrotada nunha impoñente e decisiva batalla naval. Algúns deses aliados, Quíos, Cos, Bizancio e Rodas, pasaron a estar baixo control directo de Mausolo. Descoñécese por que Mausolo prestou axuda, pero é posible que recibise a orde de Artaxerxes III de intentar que os gregos sublevásense. Isto deu a oportunidade ao rei persa de atacar Exipto, expedición que acabou en desastre.
O resultado foi que Mausolo era sátrapa de Caria, pero tamén un gobernante independente que controlaba algunhas cidades e illas gregas. As cidades gregas tiñan máis ou menos autonomía, pero eran visitadas regularmente por inspectores. Este modelo, que fora desenvolvido polos persas ("o ollo do rei") e era utilizado tamén polos atenienses (episkopos), foi copiado por algúns gobernantes.
Mausolo faleceu no 353 a.C. Foi sucedido pola súa muller (e irmá á vez) Artemisia, quen invitou aos grandes artistas gregos de mediados do século IV a.C. a que acudisen á capital de Caria para decorar o Mausoleo. Arquitectos, como Sátiros e Piteos, e escultores, como Escopas, Leocares, Bryaxis e Timoteo, acabaron a tumba logo da morte de Artemisia.
Pousa
O termo Pousa pode referirse a:
Corea do Sur
Corea do Sur, oficialmente República de Corea (coreano: Daehan Minguk (Hangul: 대한 민국; Hanja: 大韓民國), é un país asiático que ocupa a metade sur da Península de Corea. O nome Corea deriva do Reino de Goryeo, tamén pronunciado Koryŏ. Comparte fronteira terrestre con Corea do Norte, e a través de mar, co Xapón polo leste e coa China polo oeste. Case a metade da poboación reside na área metropolitana da capital, Seúl, que é a segunda maior do mundo, con máis de 25 millóns de habitantes.
Corea estivo habitada dende o período do paleolítico inferior e a súa civilización comezou coa fundación do Gojoseon. Despois da unificación dos Tres reinos de Corea en 668, seguiu un milenio de relativa tranquilidade baixo dinastías que duraron séculos, e por un florecemento do comercio, a cultura, a literatura e a ciencia. Foi anexionada polo Imperio do Xapón en 1910, e despois da súa derrota en 1945, Corea foi dividida nas zonas de ocupación da Unión Soviética e os Estados Unidos, converténdose a última na República de Corea en 1948. Malia que as Nacións Unidas declararon nunha resolución que a República era o único goberno lexítimo de Corea, un réxime comunista estableceuse no Norte, que invadiu o Sur en 1950 e comportou á Guerra de Corea, que rematou de facto en 1953.
Entre 1962 e 1994, o tigre económico de Corea do Sur medrou un 10% anual, alimentado por un crecemento anual das exportacións do 20%, nun período chamado Milagre do Río Han que transformou o país nunha economía avanzada e de altos ingresos e na onceava maior do mundo en 1995. Na actualidade, Corea do Sur é o oitavo país en comercio internacional, unha potencia rexional co décimo maior gasto en defensa militar e membro fundador do G20 e da Cooperación Económica Asia-Pacífico. Dende a caída do goberno militar en 1987, os surcoreanos gozan de amplas liberdades civís e dunha asentada democracia clasificada no segundo posto en Asia segundo o Índice de democracia. No 2009, Corea do Sur converteuse no primeiro país do mundo antigo receptor de axuda exterior en unirse ó Comité de Axuda ó Desenvolvemento da OCDE, sendo un dos grandes doantes. A súa cultura popular ten unha considerable influencia en Asia e está a estenderse globalmente nun proceso chamado a Onda coreana.
Corea do Sur é un país desenvolvido, clasificado no posto 15 no Índice de Desenvolvemento Humano, o máis alto de Asia oriental. En termos de salario medio, ten a taxa máis alta de Asia e a décima do mundo. Posúe indicadores altos en educación, saúde, xustiza e goberno, facilidade de crear negocios, transparencia do goberno, seguridade no traballo, tolerancia e inclusión. O 64% dos surcoreanos entre 25 e 34 anos ten un título de educación terciaria, o máis alto da OCDE. Destina o 3,74% do seu PIB en investigación e desenvolvemento, o segundo máis alto do mundo. O país máis innovador do mundo segundo Bloomberg Innovation Quotient, é o sétimo exportador mundial, con multinacionais de alta como Samsung, Hyundai-Kia e LG. É o líder global de tecnoloxías avanzadas, coa máis alta velocidade de conexión a internet, no primeiro posto do Índice ICT de desenvolvemento, e-Government e penetración de 4G LTE, e o segundo con maior penetración do teléfono intelixente.
Etimoloxía
Na súa forma curta, Hanguk, 한국, "País de Han", é empregado para referirse a Corea coma un todo ou tamén Namhan, 남한, "A nación do sur", para referirse a Corea do Sur especificamente. Os norcoreanos refírense ó seu veciño do sur como Namchosŏn, 남조선, literalmente "Joseon do Sur"). O nome Han data das antigas Confederacións Samhan da era dos tres antigos reinos de Corea. En galego, así coma na maioría das linguas occidentais, a nación é a miúdo referida como Corea. Esta verba deriva da dinastía Goryeo, a cal adoptou o seu nome en referencia ó aínda máis antigo Reino de Koguryŏ.
Antes da división
miniatura|[[Jikji, o primeiro libro impreso nunha imprenta con móbiles metálicos, en 1377, 62 anos antes da Imprenta de Gutenberg. ]]
A antiga Corea pasou a acoller unha serie de cidades-estado en constantes guerras, que aparecían e desaparecían de xeito constante. Porén, tres reinos, Baekje, Koguryŏ e Silla fixéronse forte e entre os tres dominaron a escena histórica de Corea por máis de douscentos anos, no período coñecido como dos Tres reinos de Corea. No ano 676, Silla logrou unificar case todo o territorio coreano, agás o reino de Balhae. O dominio destes dous reinos sobre todo Corea e parte de Manchuria deu orixe ó Período dos Estados Norte e Sur.
Trala súa decadencia, en 918 o xeneral Wang Geon fundou o reino de Goryeo (ou Koryŏ, de onde provén o nome de Corea). No século XIII, a invasión dos mongois debilitou Goryeo: despois de case trinta anos de guerra, o reino conservou o dominio sobre todo o territorio de Corea, aínda que na realidade só era un tributario máis dos mongois. Coa caída do Imperio Mongol, sucedéronse unha serie de loitas políticas, e trala rebelión do Xeneral Yi Seong-gye en 1388, a dinastía Goryeo foi substituída pola dinastía Joseon.
Entre 1592 e 1598, os xaponeses invadiron Corea, despois de que os Joseon se negasen a brindarlle paso seguro ó exército xaponés, liderados por Toyotomi Hideyoshi, na súa campaña para a conquista de China. A guerra rematou cando os xaponeses se retiraron despois da morte de Hideyoshi. É nesta guerra onde se dá o xurdimento como heroe nacional do almirante Yi Sun-Sin e a popularización do famoso "Barco Tartaruga".
No século XVII, Corea foi finalmente derrotada polos manchús e uniuse ó Imperio Qing. Durante o século XIX, grazas a súa política isolacionista, Corea gañou o nome de "Reino ermitán". A dinastía Joseon tratou de protexerse contra o imperialismo occidental, pero foron obrigados a abrir as súas portas ó comercio. Despois das guerras sino-xaponesas e da guerra ruso-xaponesa, Corea quedou baixo o dominio colonial xaponés (1910-1945). Ó final da segunda guerra mundial, os xaponeses rendéronse ante as forzas soviéticas e estadounidenses, que ocuparon as metades norte e sur de Corea, respectivamente.
Despois da división
En 1948, como consecuencia da división da península entre os soviéticos e os estadounidenses, xurdiron dúas novas entidades: Corea do Norte e Corea do Sur. No norte, un guerrilleiro antixaponés e activista comunista, Kim Il-sung, obtivo o poder a través do apoio soviético, e no sur, un líder político exiliado de dereita, Syngman Rhee, foi nomeado presidente.
O 25 de xuño de 1950, Corea do Norte invadiu a Corea do Sur coa acción militar que desencadeou a Guerra de Corea. Naquel intre, o delegado da Unión Soviética no Consello de Seguridade da ONU estivo ausente como protesta pola negativa de admitir á República Popular da China dentro do organismo. Isto permitiu ás Nacións Unidas, lideradas polo exército estadounidense, a intervir para frear a invasión. Pola súa parte, a Unión Soviética e a China decidiron apoiar a Corea do Norte, enviando efectivos e provisións ás súas tropas. Despois das perdas masivas de civís norcoreanos e surcoreanos, a guerra chegou a un punto morto. O armisticio de 1953 dividiu a península ó longo da zona desmilitarizada de Corea, preto da liña de demarcación orixinal. Ningún tratado de paz foi asinado, polo que tecnicamente os dous países continuaron en guerra. Polo menos 2,5 millóns de persoas morreron durante o conflito.
En 1960, un movemento estudantil levou á renuncia do presidente Syngman Rhee. A este evento seguiulle un período de inestabilidade política, que un ano máis tarde finalizaría co golpe de estado realizado polo Xeneral Park Chung-hee (o "5-16 coup d' état"). Park foi duramente criticado como un ditador desapiadado e pola represión política que existiu durante o seu mandato. Porén, fixo que a economía surcoreana se desenvolvese de xeito significativo, xa que alentou o rápido crecemento económico impulsando as exportacións. Park foi presidente ata o seu asasinato, ocorrido en 1979.
Os anos que seguiron ó asasinato de Park estiveron marcados novamente pola axitación política, xa que os líderes da oposición anteriormente reprimida realizaron múltiples intentos para acceder á presidencia. En 1980, realizouse outro golpe de estado, desta volta polo Xeneral Chun Doo-hwan en contra do goberno transitorio de Choi Gyuha, quen ocupaba o cargo de primeiro ministro durante o mandato de Park. O feito de que Chun asumise a presidencia desencadeou protestas a nivel nacional esixindo democracia e legalidade nas eleccións.
Chun e o seu goberno mantiveron a Corea baixo un réxime despótico ata 1987, cando as manifestacións de traballadores e de grupos opositores estouraron por todo o país. Ó cabo, o partido político de Chun, o Partido Democrático de Xustiza, e o seu líder, Roh Tae-woo, deron a coñecer a Declaración do 29 de xuño, que incluía o chamamento a eleccións directas para elixir un novo presidente. Roh gañou as eleccións por unha estreita marxe contra os dous dirixentes dos principais partidos de oposición, Kim Dae-Jung e Kim Young-Sam.
miniatura|esquerda|A cidade de [[Seúl experimentou un rápido crecemento urbano durante as décadas de 1980 e 1990.]]
En 1988, Seúl organizou satisfactoriamente os Xogos Olímpicos de verán de 1988, e en 1996 continuouse co desenvolvemento económico que levou ó ingreso do país na Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE). Coma a maioría dos seus veciños asiáticos, a economía nacional viuse afectada pola crise financeira asiática de 1997, mais foi quen de recuperarse e continuar o seu crecemento económico.
En xuño de 2000, como parte da "Política solleira" do presidente Kim Dae-Jung, celebrouse o Encontro Intercoreana, o cal tivo lugar en Pionyang, a capital de Corea do Norte. Máis tarde, ese mesmo ano, Kim recibiu o Premio Nobel da Paz "polo seu traballo para a democracia e os dereitos humanos en Corea do Sur e no leste asiático en xeral e para a paz e a reconciliación con Corea do Norte en particular." En 2002, Corea do Sur e o Xapón foron os anfitrións da Copa Mundial de Fútbol de 2002, mais as relacións entre ambas nacións deterioráronse debido ao conflito sobre a posesión das Rochas de Liancourt (Dokdo en coreano).
En decembro de 2012, a "Comisión Electoral Nacional" outorgou a Park Geun-hye o 51,6% dos sufraxios, fronte ó 48% do seu rival, Moon Jae-in. Park, filla do ditador Park Chung-hee, fixo historia ó converterse na primeira muller presidenta de Corea do Sur
Política
O xefe de estado da República de Corea é o presidente, elixido por voto directo popular para un único mandato de cinco anos. Ademais de ser o representante máis alto da república e o comandante-en-xefe das forzas armadas, o presidente tamén ten considerábeis poderes executivos e nomea o primeiro ministro despois de aprobalo o parlamento, amais de tamén nomear e presidir o Consello de Estado, ou goberno.
O parlamento coreano, unicameral, chámase Asemblea Nacional, ou Gukhoe (국회). Os seus membros serven en mandatos de catro anos. Está composto por 299 deputados, dos cales 243 elíxense por voto rexional e os restantes son distribuídos por votos de representación proporcional. O corpo xudicial mais elevado é o Supremo Tribunal, cuxos xuíces son nomeados polo presidente co consentimento do parlamento.