cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Premios Globo de Ouro
Os Globos de Ouro entregábanse orixinalmente só para as películas de cine. A partir de 1956 engadíronse as categorías destes premios para as series e películas de televisión.
Licopeno
Fontes na dieta
Aínda que a maioría das verduras de folla verde e outras fontes de licopeno son baixas en graxas e aceites, o licopeno é insoluble en auga e está fortemente unido á fibra vexetal. Os produtos de tomate procesado como o zume de tomate pasteurizado, sopas, prebes, e o ketchup conteñen as maiores concentracións de licopeno biodispoñible das fontes baseadas no tomate.
O feito de cociñar e triturar os tomates (como se fai no proceso de enlatado) e servilos en pratos ricos en aceite (como en salsas para spaghetti ou pizzas) incrementa grandemente a asimilación no tracto dixestivo e absorción ao sangue. O licopeno é soluble en graxas, polo que se di que o aceite axuda á súa absorción. O gac é unha notable excepción, xa que contén altas concentracións de licopeno e tamén os ácidos graxos saturados e insaturados. O cis-licopeno dalgunhas variedades de tomate considérase máis biodispoñible.
O licopeno pode obterse a partir de verduras e froitas como o tomate, pero outra fonte de licopeno é o fungo Blakeslea trispora. O gac é unha posible fonte comercial (pero está pouco comercializado mundialmente) para a extracción e purificación de licopeno polo seu elevado contido.
Debe terse presente que non todos os froitos vermellos conteñen licopeno, xa que están coloreados por outros compostos. Por exemplo, a laranxa vermella (sanguina) está coloreada por antocianinas, pero outros cítricos vermellos como a variedade de larranxa Cara cara navel, ou o pomelo rosa, si están coloreados polo licopeno. Ademais, algúns vexetais que non son vermellos teñen cantidades significativas de licopeno, como o espárrago, que contén aproximadamente 30μg de licopeno por 100 gramos e o perexil e albaca secos, que conteñen aproximadamente 3,5-7 μg de licopeno por gramo.
Efectos adversos
miniatura|esquerda|150px|Fotografía dun tubo de ensaio que contén unha solución de diclorometano con licopeno. O licopeno non é tróxico e forma parte comunmente da dieta, pero informouse de casos de consumo excesivo de carotenoides, nos que se coloreaba o fígado e a pel.
Hai tamén casos de intolerancia ou reacción alérxica ao licopeno dietario, o cal pode causar diarrea, náusea, dor de estómago ou cambras, gas, vómitos e perda de apetito.
Embarazo adolescente
Aínda que a OMS considera o embarazo na adolescencia un problema culturalmente complexo, anima a atrasar a maternidade e o matrimonio para evitar altas taxas de mortalidade materna e mortalidade de neonatos, así como outras complicacións para a saúde (nacemento prematuro, baixo peso ao nacer, preeclampsia, anemia), asociadas ao embarazo en mozas adolescentes. En 2009 estimábase que 16 millóns de adolescentes, de entre 15 e 19 anos, daban a luz cada ano, un 95% destes nacementos prodúcese en países en desenvolvemento, representando o 11 % de todos os nacementos do mundo.
A OMS considera fundamental promover a educación sexual, a planificación familiar, o acceso a métodos anticonceptivos e a atención sanitaria universal no marco da saúde pública e dos dereitos reprodutivos para evitar os problemas asociados ao embarazo na adolescencia.
Determinación da adolescencia e do embarazo adolescente
miniatura| Silueta dunha adolescente embarazada A idade media do período da menarquía (primeira menstruación ) sitúase nos 11 anos, aínda que esta cifra varía segundo a orixe étnica e o peso. A idade media da menarquía diminuíu e continúa diminuíndo. O avance da fecundidade permite a aparición de embarazos en idades máis temperás e, polo tanto, non só depende de factores biolóxicos senón tamén de factores sociais e persoais.
As taxas de adolescentes embarazadas ademais de atoparse na mesma situación que as de calquera outra muller embarazada deben enfrontarse a unha maior vulnerabilidade, maiores preocupacións sobre a súa saúde e situación socioeconómica, especialmente as menores de 15 anos e adolescentes de países con pouca atención médica e nula asistencia social á adolescente ás veces embarazada por falta de información.
Nos países desenvolvidos, os datos sobre embarazos en adolescentes confirman unha relación con niveis educativos máis baixos, taxas de pobreza máis elevadas e outras situacións de inestabilidade familiar e social.
O embarazo adolescente nos países desenvolvidos normalmente ocorre fóra do matrimonio e leva asociado un estigma social en moitas comunidades e culturas. Por estas razóns, practícanse estudos e campañas para coñecer as causas e limitar o número de embarazos adolescentes.
Nos países considerados en desenvolvemento ou subdesenvolvidos e, especialmente, en certas culturas, o embarazo na adolescencia ocorre xeralmente dentro do matrimonio e non implica estigma social. A percepción social do embarazo adolescente varía dunha sociedade a outra e implica un debate en profundidade sobre aspectos do comportamento, tanto biolóxicos como culturais relacionados co embarazo.
Río Ohio
miniatura|260px|O río Ohio en Parkersburg (Virxinia Occidental). O río Ohio é un dos principais afluentes do Mississippi; discorre pola parte leste dos Estados Unidos. Ten unha importancia capital na historia dos Estados Unidos, tanto para as tribos amerindias como para os colonos europeos. O río constituíu unha vía de transporte privilexiada durante a conquista do oeste. Atravesa non menos de seis estados, e a súa conca fluvial esténdese sobre 14 estados, incluíndo á maioría dos estados do sueste do país. O seu principal afluente é o río Tennessee. No século XVIII, o río Ohio constituía a fronteira meridional dos estados do Norte, marcando de facto o límite entre os estados que practicaban a escravitude e os que a aboliron.
Percorrido
O río Ohio comprende numerosos afluentes, e a súa conca hidrográfica cobre máis 490.000 quilómetros cadrados. Devandita conca cobre os estados de Illinois, Indiana, Ohio, Nova York, Pensilvania, Maryland, Virxinia Occidental, Kentucky, Tennessee, Virxinia, Carolina do Norte, Xeorxia, Alabama e Mississippi.
Formación
O río formouse por un glaciar durante o último período da idade de xeo, chamado a glaciación de Wisconsin (glaciación de Würm para o período correspondente aos Alpes). Cando o glaciar retirouse, unha barreira de materiais situada preto de Louisville, Kentucky obstruíu ao Ohio durante certo tempo, o que creou un gran lago. A presa logo cedeu, e o Ohio tomou o seu curso actual, substituíndo o río Teays que existía antes do período glaciar.
Historia
Os nativos americanos consideraban ao Ohio como un río desde a súa fonte ata o mar, e non como un afluente do Mississippi. Efectivamente, este transporta o volume de auga máis importante de todos os afluentes do Mississippi.
O 19 de maio de 1749, o rei Xurxo II de Gran Bretaña autorizou á Compañía de Ohio para o comercio de peles nos terreos cerca do río. A cidade de Louisville, en Kentucky, foi posteriormente fundada cerca do único obstáculo natural á navegación, as cataratas do Ohio. Tratábase dunha serie de rápidos onde o río fluía sobre calcaria moi dura, rica en fósiles. Para vadear o obstáculo, construíron esclusas. Nos nosos días, as esclusas e unha presa hidroeléctrica, a presa McAlpine, están instaladas neste lugar.
Logo da independencia das Trece Colonias (1776), unha serie de disposicións organizaron o recorte dos territorios no norte do Ohio, cedidos por Virxinia aos Estados Unidos. A disposición de 1785 organizou o recorte en "townships" dos territorios situados no noroeste. Ohio foi un dos primeiros estados organizados segundo este sistema.
Dado que o Ohio discorre cara ao oeste, era unha vía ideal para os pioneiros na conquista do oeste. Unha vez alcanzada a desembocadura do Ohio, estes remontaban o Mississippi ata St. Louis, en Missouri. A este nivel, algúns remontaban o Mississippi, outros o Missouri, e outros tomaban vías terrestres. Os piratas aproveitábanse da situación, e esixían rescate aos viaxeiros antes de abordar os seus barcos en Cave-in-Rock, no sur de Illinois. centro|miniatura|500px|Unha vista do río Ohio en Ripley (Ohio). Separando os estados do norte dos estados confederados, o Ohio era a fronteira que os escravos atravesaban para facerse libres, como contan as novelas de Harriet Beecher Stowe ou Toni Morrison. Nos nosos días, o Ohio separa máis ben aos estados do Medio Oeste e os Grandes Lagos dos estados do Sur.
Fronteiras
A fronteira do territorio de Virxinia non se fixou no medio do río (como é habitual coas fronteiras fluviais), senón ata a outra beira, o que fai que todo o río estivese situado neste territorio. A partir de Virxinia formáronse os estados de Kentucky e de Virxinia Occidental, e, xa que logo, todo o río perténcelles, incluída a parte que constitúe a fronteira entre estes estados e os estados de Illinois, Indiana e Ohio. Kentucky intentou un proceso contra Indiana a principios dos anos 1980, porque quería construír a central nuclear de Marble Hill en Indiana, que vertería as súas augas de refugallo no río. O Tribunal Supremo dos Estados Unidos resolveu que a xurisdición de Kentucky (e, implicitamente, a de Virxinia Occidental) estendíase só ata o sinal de marea baixa de 1793 (importante porque o río foi estensivamente represado para a navegación, de modo que a actual beira do río está ao norte do vello sinal de marea baixa).
De xeito similar, nos anos 1990, Kentucky disputou o dereito de Illinois de recadar impostos por unha embarcación-casino atracada en Metrópolis, Illinois, argumentando o seu control sobre todo o río. A empresa Aztar abriu a súa propia embarcación-casino que atracou en Evansville, Indiana, aproximadamente ao mesmo tempo. Aínda que os cruceiros no río Ohio circulaban ao principio seguindo un modelo oval de arriba a abaixo ao longo do río, o estado de Kentucky pronto protestou e os cruceiros foron limitados a ir cara a adiante, despois invisten a marcha e van cara atrás, só ao longo da beira de Indiana.
Afluentes
miniatura|Río Ohio en Cairo, Illinois O río Ohio recibe caudal dos seguintes afluentes (relacionados pola localización da súa desembocadura):
Anthony Kiedis
Anthony Kiedis, nado en Grand Rapids (Míchigan) o 1 de novembro de 1962, é un cantante estadounidense, voz da banda de funk rock Red Hot Chili Peppers.
Traxectoria
É fillo de John Kiedis e Margaret "Peggy" Noble, que se divorciaron en 1968 cando Anthony tiña 6 anos. Estudou na Fairfax High School e participou en numerosas bandas que nunca foron consideradas como tal. Non foi ata principios do ano 1982 cando se xuntou con 3 compañeiros e fundou o grupo chamado, por aquel entón, 'Tony Flow & The Miraculously Majestic Masters of Mayhem'. Estes compañeiros eran: Michael Balzary (coñecido coma "Flea") que tocaba o baixo, quen aínda pertence ao grupo; o batería Jack Irons e Hillel Slovak, falecido o 27 de xuño de 1988 por unha sobredosis de heroína. En 1983 cambiaron o nome ao actual. A súa profesora de inglés, Mrs. Vernon, animoulle a escribir poesía, facendo algunhas das cales se converterían anos máis tarde en cancións coma Under the Bridge (1991), onde fala da súa época onde estivo perdido nas drogas e viviu ata debaixo dunha ponte.
O seu estilo de cantar foi cambiando drasticamente segundo pasaban os anos. Aprendeu a controlar a súa voz álbum tras álbum. Comezou rapeando, estilo que podía facer a velocidades extremas mantendo un ritmo consistente. A partir de "Mother's Milk" (cuarto disco da banda, sacado á venda en 1989), Anthony escribiu cancións con letras máis melódicas, cun estilo máis funk. Co paso dos anos, Kiedis preferiu o canto antes que o rapeo. Moitos críticos están de acordo en opinar que a súa voz mellorou moito e que quizais a súa máxima expresión a tomase no último álbum dos Red Hot Chili Peppers, Stadium Arcadium (2006).
O 2 de outubro do 2007, tivo o seu fillo primoxénito coa modelo de 21 anos, Heather Christie, bautizado co nome de Everly Bear Kiedis. Recentemente, separouse de Heather Christie.
Kiedis gañou o posto número 1 á celebridade vexetariana máis sexy do mundo en 2008, xunto a Leona Lewis.
Soutelo de Montes, A Madanela de Montes, Forcarei
Soutelo de Montes é unha vila da parroquia da Madanela de Montes, no concello de Forcarei, sendo a segunda de maior poboación deste concello.
Demografía
Segundo o IGE en 2020 tiña 405 habitantes, 19 menos que no ano anterior.
Evolución da poboación de Soutelo de Montes dende 2000:
Historia
No transcurso da revolta Irmandiña, na segunda metade do século XV, a Torre do Castro de Montes foi derrubada, tendo os xuíces-meriños que trasladar a súa residencia a Soutelo de Montes, onde se asentarían até que as xurisdicións especiais foron abolidas en 1811.
Na remodelación de concellos e partidos xudiciais das Cortes de Cádiz creouse o concello de Soutelo de Montes, coas freguesías da Madanela, Ventoxo, Pardesoa, San Miguel de Presqueiras e Santa Mariña de Presqueiras. En 1814 o rei Fernando VII anulou a Constitución e a xurisdición retornou ao arcebispado de Santiago. En 1833 creouse o concello de Forcarei, se ben entre 1858 e 1862 denominouse Soutelo de Montes.
Infraestruturas
A vía está atravesada pola estrada N-541 que une Ourense e Pontevedra.
Luís Filipe Lindley Cintra
Luís Filipe Lindley Cintra, nado en Lisboa o 5 de marzo de 1925 e finado en Sesimbra o 18 de agosto de 1991, foi un filólogo e lingüista portugués.
Traxectoria
Luís Filipe Lindley Cintra é unha das figuras principais da lingüística portuguesa. desenvolveu a súa actividade científica na Facultade de Letras da Universidade de Lisboa, onde se licenciou e doutorou en Filoloxía Románica (en 1946 e 1952 respectivamente), e onde exerceu a súa actividade docente, como asistente (1950-1960) profesor extraordinario (1960-1962) e catedrático (de 1962 até a morte).
Foi director das revistas Boletim de Filologia e Revista Lusitana (nova serie). Pertenceu a diversas sociedades científicas (Academia Portuguesa de História, Academia das Ciências de Lisboa, Academia Española de Historia e Academia de Buenas Letras de Barcelona) e organizou en Lisboa encontros como o III Colóquio Internacional de Estudos Luso-Brasileiros (1957), IX Congresso Internacional de Filologia e Linguística Românicas (1959) e Congresso sobre a Situação Actual da Língua Portuguesa no Mundo (1983). Creou o Departamento de Lingüística Xeral e Románica da FLUL, e reformou o Centro de Estudos Filológicos (desde 1975 chamado Centro de Lingüística da Universidade de Lisboa).
As súas investigacións centráronse principalmente nas áreas da literatura medieval, da lingüística románica, da dialectoloxía e a xeografía actual da lingua portuguesa. Comezou polo estudo da literatura, nun momento en que esta materia aínda abarcaba o estudo da lingua, merecedora de atención científica apenas en tanto que lingua de escritores ou repositorio de arcaísmos e rexionalismos. Dedicou a súa tese de licenciatura á versificación de António Nobre, e a tese de doutoramento ao que se supuña a versión portuguesa da Crónica Geral de Espanha de Afonso X, e que como demostrou, era unha crónica orixinariamente portuguesa, atribuída ao Conde Pedro de Barcelos, que ocupa actualmente un lugar importante na historiografía peninsular. Nas dúas teses Cintra partiu de temas puramente literarios para, desviándose de abordaxes eruditas, estilísticas ou interpretativas, atender os fenómenos de natureza máis claramente lingüística, dando como resultando un ensaio sobre o ritmo, a métrica e as sonoridades no caso de Nobre, e un manual práctico de crítica textual e de lingüística medieval no caso da Crónica Geral.
Unha das súas características como intelectual e científico era que daba pouca importancia á teoría, preferindo a análise dos datos, seguindo o seu gran modelo, Ramón Menéndez Pidal, co que traballou para o doutoramento. Volveu colaborar co filólogo madrileño na recollida de material para o Atlas Lingüístico da Península Ibérica, percorrendo Portugal en 1953 e 1954. Isto estimulouno para estudar outros aspectos, como a dialectoloxía e a etnografía, disciplinas que desde Leite de Vasconcelos eran pouco estudadas en Lisboa. Amais, o feito de abandonar o gabinete e descubrir a forma de vida popular, espertoulle a consciencia dos problemas sociais e políticos. Dez anos máis tarde, estas preocupacións reflectíronse no seu protagonismo nas loitas estudantís e a súa coraxe física en episodios históricos.
Como lingüista abarcou dous grandes campos de investigación: as orixes da lingua portuguesa e o seu espazo xeográfico. Sobre as orixes, preocupouse sobre a Reconquista e o repoboamento do territorio peninsular, a historia dos dialectos galegos e portugueses, a produción documental latina e portuguesa dos primeiros séculos nacionais, o aparecemento da literatura escrita en portugués e a literatura oral, manifestada máis tarde no romanceiro. Sobre o espazo, definido historicamente como a faixa occidental da Península Ibérica (incluíndo por tanto a lingua galega; se ben afirmaba que os seus dialectos pertencían ao mesmo sistema que o portugués, nese momento apoiaba a autonomía da norma lingüística galega) e polas illas atlánticas, por Brasil e os países africanos e asiáticos lusófonos e os crioulos de base portuguesa. Un espazo xeográfico definido como produto da expansión extra-europea da lingua nacida do latín vulgar do noroeste peninsular. Esta definición conducía á valorización dos aspectos unitarios: sobre a variedade inevitábel dunha lingua transcontinental, Cintra facía pairar unha unidade fundamental que non excluía o galego nin os crioulos, e moito menos o portugués do Brasil, como demostra, na fase final da súa vida, a defensa dunha ortografía común e a colaboración con Celso Ferreira da Cunha para escribiren a Nova Gramática do Português Contemporâneo (1984), unha gramática escrita para servir de normativa, simultaneamente, á lingua usada por portugueses, brasileiros e africanos.
Barco Rabelo
miniatura|250px|Barco Rabelo coa Ribeira de [[Porto, Portugal|Porto ó fondo.]] miniatura|250px|Barco rabelo con barricas de ñnavegando no río Douro, 1900. miniatura|250x250px|Modernos rabelos para paseos turísticos. O barco rabelo é unha embarcación portuguesa, típica do río Douro que tradicionalmente transportaba as barricas de viño do Porto dende o Alto Douro, onde se atopan as viñas, até Vila Nova de Gaia - Porto, Portugal, onde o viño era almacenado e, posteriormente, comercializado e enviado a outros países.
Sendo un barco de río de montaña, o rabelo non ten quilla e é de fondo chan, variando o seu tamaño entre 19 e 23 metros de eslora e 4,5 metros de manga. A súa construción é con taboleiros superpostos, ó estilo nórdico, a diferenza das naves de orixe mediterráneo.
Cunha vela cadrada, o rabelo era manexado normalmente por seis ou sete homes. En canto ós mastros, só empregan un, tamén ó estilo nórdico. Para o seu goberno, utiliza un remo longo en popa, chamado "espadela". Cando era preciso, os barcos remontaban o río remolcados dende camiños de sirga por homes ou por bois.
David Aganzo
David Aganzo Méndez, coñecido habitualmente como Aganzo, nado en Leganés (Madrid) o 10 de xaneiro de 1981, é un futbolista profesional español da canteira do Real Madrid que xoga como dianteiro.
Traxectoria
Nado en Leganés, Madrid, Aganzo é froito da canteira do Real Madrid, onde pasou desde o equipo xuvenil directamente ao primeiro equipo, sen ter xogado antes nin en Segunda nin en Terceira. Así, debutaría co primeiro equipo madridista en Primeira división na tempada 1999-2000 o 20 de febreiro nun encontro en Mestalla ante o Valencia CF que remataría con empate 1-1. Ese ano acabaría xogando catro partidos de liga e un da Liga de Campións, concretamente na vitoria do seu equipo por 1-0 ante o Rosenborg Ballklub. Ese mesmo ano Aganzo engade ao seu palmarés o máximo título continental.
Nos seguintes anos sería cedido a outros clubs de Primeira División, o u de Segunda con aspiracións de ascenso: CF Extremadura, RCD Espanyol, Real Valladolid e Levante UD. Co Valladolid, en Primeira, sería o máximo goleador do equipo esa tempada, mentres que ao ano seguinte sería peza clave no ascenso do Levante á Primeira División. Ao ano seguinte Aganzo deixa de ser xogador do Real Madrid e asina co Racing de Santander da máxima categoría, onde pese a destacar no primeiro ano, por mor das lesións sería menos habitual nos dous seguintes, onde mesmo foi cedido temporalmente ao Beitar Xerusalén FC en xaneiro.
Na seguinte tempada, Aganzo deixa o Racing e asina co Deportivo Alavés da Segunda División, contribuíndo con 10 goles a axudar á permanenecia do conxunto vasco. Ao ano seguinte asinaría co Rayo Vallecanoda mesma categoría, onde permanecería durante tres tempadas, chegando a meter 12 goles en tan só 30 partidos para os madrileños. Tras tres tempadas no conxunto de Vallecas, Aganzo ficha polo Hércules CF, aínda que unha tempada farta de lesión evita que poida dar o seu máximo nivel. Tras acabar a tempada no club alacantino marcha a Grecia para asinar co Aris Salónica, onde metería un total de 12 goles en 38 partidos na máxima categoría helena. Tras final o seu contrato co equipo mecedónico, asina o 18 de agosto de 2014 co Club Deportivo Lugo da Segunda División.
Revolución Americana
miniatura|260 px|Antes da Revolución, coas 13 colonias en vermello, a área rosa foi reclamada por Gran Bretaña e a laranxa por España.
A Revolución Americana de 1776 tivo as súas raíces na sinatura do Tratado de París en 1763 tras finalizar a guerra dos Sete Anos. No final do conflito, o territorio do Canadá incorporouse á coroa británica. Por este motivo, as trece colonias do sur: Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, Nova Hampshire, Nova Jersey, Nova York, Pensilvania, Delaware, Virxinia, Maryland, Carolina do Norte, Carolina do Sur e Xeorxia comezaron a ter seguidos e crecentes conflitos coa metrópole. Alén diso, estas colonias alcazaran desde principios do século XVIII unha gran prosperidade económica, que contribuíu a crear entre os colonos un sentimento de unidade e que se comezase a ver a metrópole como explotadora, ao ver que o goberno inglés non lles proporcionaba ningún beneficio tanxible.
Conflitos
A guerra dos Sete Anos, terminada coa vitoria de Inglaterra sobre a Francia (Tratado de París, 1763), deixou a nación vencedora na posesión de ricos territorios no continente americano, xa colonizados, sendo recoñecido o seu dereito de expandir o seu dominio en dirección ao interior do continente. Esta posibilidade agradou aos colonos, que rapidamente se prepararon para explorar e aproveitar novas terras, mais, para a súa sorpresa, o goberno de Londres, por recear desencadear guerras coas nacións indias, determinou que ningunha nova exploración ou colonización de territorios podería facerse sen a sinatura de tratados cos indios. Foi esta a primeira fonte de conflito entre os colonos e a Coroa inglesa.
Mais, pouco despois, xurdiron novos conflitos. A Guerra dos Sete Anos, a pesar de vencer Inglaterra, obrigou a Coroa a impor medidas restritivas ás Trece Colonias. Procurando restaurar o equilibrio financeiro, a metrópole apertaba as mallas do pacto colonial con varios actos. En 1750 prohibiuse a fundición de ferro nas colonias. En 1754 prohibíronse a fabricación de tecido e o contrabando. En 1765 aprobouse un decreto regulamentando a obrigación de abrigar e sustentar tropas inglesas en solo americano (práctica que pesaba moito sobre as finanzas coloniais). Foron aínda criadas a Lei do Selo que acrecentou un imposto de selo sobre xornais, documentos legais e oficiais etc., e os Actos de Townshend, que procuraban limitar e mesmo impedir que os americanos continuasen as súas relacións comerciais con outras rexións que non fosen Inglaterra. Pero os colonos rexeitaron pagar os impostos, alegando que carecían de representantes no Parlamento inglés, e durante anos houbo un conflito permanente entre os colonos e as autoridade inglesas. A campaña de protesta americana foi dirixida por un grupo de escritores e intelectuais discípulos dos filósofos ilustrados franceses.
En 1773, o Parlamento inglés concedeu o monopolio do comercio do té á Compañía Británica das Indias Orientais, da cal moitas personalidades inglesas posuían accións. Os comerciantes rebeldes norteamericanos que se sentiran prexudicados disfrazáronse de indios peles vermellas, asaltaron os navíos da compañía que estaban no porto de Boston e lanzaron o cargamento de té no mar (Festa do Té de Boston). A Inglaterra reaccionou de inmediato declarándoos rebeldes e cun conxunto de leis que os americanos chamaron as "Leis Intolerábeis" (1774): fechamento do porto de Boston; indemnización á compañía prexudicada e o xulgamento dos asaltantes na Inglaterra.
Cronoloxía
Alén dos conflitos políticos, iniciouse un movemento contra a carga tributaria exercida polos británicos sobre a produción de azucre (Sugar Act), e sobre a produción gráfica (Stamp Act).
Alén da cobranza excesiva de impostos, os ingleses en 1765 prohibiran a apertura de estabelecementos fabrís nas colonias. Isto xerou unha onda de descontentamento entre os colonizadores que foran para América do Norte facer fortuna. Comezou entón un sentimento de independencia e de nacionalidade nos habitantes da rexión.
Os ingleses, vendo que a economía da colonia mostraba sinais de enriquecemento e vigor, resolveron forzala para baixo coa adición de novos impostos e sobre-taxas de produción sobre a fabricación de tintas, vidro, papel e principalmente té.
En 1773, debido á suba dos impostos, ocorreu en Boston a revolta do té. Samuel Adams e John Dickinson fundaron a Sociedade dos Fillos da Liberdade.
Na Filadelfia en 5 de setembro de 1774, reuníronse os representantes das 13 colonias no chamado entón primeiro congreso continental. Neste encontro foi redactada unha declaración de dereitos e exixido o retorno á situación anterior.
O Parlamento británico non aceptou as reivindicacións da colonia, aumentando desta forma os conflitos entre as trece colonias e o goberno central, culminando na eclosión da guerra en 1775 en Lexington e Concord.
Aínda en 1775 ocorreu o segundo congreso continental, simultaneamente houbo a batalla de Ticonderoga, coa vitoria dos anticolonialistas. Coa moral elevada dos combatentes houbo a creación do exército continental.
O 4 de xullo de 1776, o Segundo Congreso Continental referendou a Declaración de Independencia, que proclamaba a independencia das 13 colonias e ademais recollía os principios fundamentais da filosofía ilustrada, fundando un Estado rexido pola razón e a liberdade. O día 17 de outubro de 1777, os norteamericanos venceron na batalla de Saratoga. Os franceses, polacos, españois e prusianos, países antagonistas da Gran Bretaña, viñeron no auxilio dos rebeldes, enviando soldados para axudar na guerra da independencia.
En 1780, os ingleses foron derrotados na batalla naval de Chesapeake; e o 19 de outubro de 1781, o exército británico, baixo o comando de Lord Cornwallis, rendeuse en Yorktown.
Finalmente en 1783, en París, asinouse o tratado en que os Estados Unidos representados por Benjamin Franklin, John Adams e John Jay viron a súa independencia recoñecida pola Gran Bretaña. Era o triunfo da ideoloxía revolucionaria, que se plasmou nunha Constitución (1787) que tiña como alicerces a soberanía nacional e o sufraxio de todos os cidadáns, que tivo un enorme impacto nos filósofos ilustrados franceses.
Xunta Suprema de Goberno (1808)
A Xunta Suprema de Goberno foi un órgano de rexencia instituído o 10 de abril de 1808 polo rei Fernando VII de España, que sería a encargada de dirixir os asuntos do reino na súa ausencia, cando tivo que viaxar a Francia convocado por Napoleón, nomeando ao seu tío o infante Antonio Pascual como presidente.
Despois da fuxida deste cara a Baiona o 4 de maio de 1808, foi presidida polo xeneral Murat, Lugartenente de Napoleón en España, até a retirada do exército francés do país.
Presidencia do infante Antonio Pascual
miniatura|El infante Antonio Pascual, [[óleo sobre lenzo. Esbozo para La Familia de Carlos IV. Francisco de Goya, 1800. Museo do Prado.]]
Pero pouco tempo aguantou no cargo. Cando o infante veu que Madrid non era sitio seguro debido á agresividade das tropas francesas do mariscal Murat, gran duque de Berg, cuñado de Napoleón e o seu Lugartenente en España, na madrugada do día 4 de maio de 1808, fuxiu cara a Baiona a lume de carozo, abandonando as súas funcións de presidente da Xunta Suprema. Ao fuxir, o infante deixou unha carta ao decano da Xunta, Gil y Lemos, na que dicía:
No escaso tempo en que o infante Antonio exerceu a presidencia da Xunta Suprema (do 10 de abril ao 3 de maio) tomou algunhas decisións extravagantes que sorprenderon a varias xeracións de historiadores. Por exemplo, decretou que os empregados públicos andaran na punta dos pés por corredores e despachos dos seus departamentos para non distraer o traballo dos seus compañeiros, que os selos en seco de papel que se fixaban nos documentos, que eran redondos, fosen cadrados para que no recordaran ás Sagradas Formas, e que os calvos conservaran posto o sombreiro nos seus lugares de traballo (non considerou o infante que debera explicar os motivos desta última ocorrencia.
Presidencia de Murat
miniatura|O [[xeneral Joachim Murat, cuñado de Napoleón, Mariscal de Francia, Príncipe do Imperio, Gran Duque Berg, Lugartenente de Napoleón en España (1808), Rei de Nápoles (1808).]]
Murat entrou en España en 1808 co rango de comandante do exército e gobernador de Madrid. Como tal, viviu como protagonista o levantamento do 2 de maio, verdadeira revolta popular antifrancesa que el reprimiría pola brava: ordenou disparar á multitude que se congregaba ante o Palacio Real e despois enviou ás tropas que se encontraban fóra de Madrid para que ocuparan a capital e sufocaran o levantamento. Deu instrucións para levar a cabo un castigo exemplar durante os días 2 e 3 de maio, incluíndo numerosos fusilamentos sen ningún tipo de xuízo. Finalmente, elaborou un detallado informe que sería enviado a Napoleón, que se encontraba en Baiona reunido co rei Carlos IV e o seu fillo Fernando; en dito informe analiza os feitos con tal crueza que Napoleón culpa a pai e fillo do derramamento de sangue e exix a abdicación de ambos os dous.
Cando o infante Antonio Pascual saíu de Madrid o 4 de maio, Murat presentouse na Xunta Suprema para pedir formar parte dela, recibindo unha negativa inicial; pero volveu presentarse sorpresivamente outra vez, nunha reunión na noite, e os restantes membros, querendo evitar males maiores, aceptárono.
Chandrexa, Chandrexa de Queixa
San Pedro de Chandrexa é unha parroquia do concello de Chandrexa de Queixa na comarca da Terra de Trives, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 65 habitantes, deles 41 eran homes e 24 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Xunta Suprema de Goberno (1808)
Presidencia de Murat
A Xunta Suprema decidiu ignorar os de 5 de maio e publicar o de renuncia do 6 de maio. Porén, dado que Carlos IV xa renunciara, de novo, á coroa, Murat quedou como Lugartenente dun Reino sen rei, cuxos dereitos ostentaba o emperador dos franceses até o nomeamento dun novo rei (como o apreciamos nun decreto do 25 de maio).
Chandrexa, Chandrexa de Queixa
O seu topónimo deriva de "chan da igrexa".
Xunta Suprema de Goberno (1808)
Presidencia de Murat
Murat, aproveitando a ocasión, chegou a propoñerse como candidato a rei e, de feito, comportouse como tal até que Napoleón designou o seu irmán Xosé, aínda que o consolaría dándolle, o 15 de xullo de 1808, o trono de Nápoles, que deixaba vacante Xosé, e que ocuparía co nome de Joachim I Napoleón.
España estaba, pois, nese momento, en interregno (termo que aparece no decreto de 6 de xuño proclamando a Xosé I rei de España).
Unha vez conseguidas as renuncias reais e a submisión das autoridades, en maio, Napoleón, depositario dos dereitos do Trono, encomendou ao Lugartenente do Reino e á Xunta Suprema de Goberno a convocatoria dunha Deputación xeral ou Asemblea de notábeis, de 150 persoas, que se reuniría en Baiona para tratar do estado do reino de España.
miniatura|[[Napoleón I no seu trono imperial. Retratado por Ingres en 1806.]]
E o 25 de maio o propio Napoleón lanzou unha proclama aos españois na que indicaba que non ía a reinar en España, confirmando a convocatoria da Asemblea de notábeis en Baiona e, de paso, confirmando no seu posto a Murat.
O 6 de xuño, ditou un decreto no que nomeaba ao seu irmán Xosé como rei de España. Ao día seguinte, Napoleón pediulle ao seu irmán, que acababa de chegar a Baiona, que aceptara a coroa. Alí foi recoñecido como tal polas autoridades españolas presentes. Xosé aceptou a coroa o 10 de xuño, e confirmou a Murat como Lugartenente do reino.
Nobelo neurofibrilar
Formación
Os nobelos neurofibrilares fórmanse por hiperfosforilación dunha proteína asociada aos microtúbulos chamada proteína tau, o que causa que esta se agregue ou agrupe en forma insoluble. (Estas agregacións de proteína tau hiperfosforilada tamén se denominan filamentos helicoidais emparellados (PHF). O mecanismo preciso de formación destes enguedellos de tau non se comprende completamente, e aínda é moi discutido se os nobelos son o factor primario causante de enfermidades ou só teñen un papel máis periférico.
Cambios citoesqueléticos
Definíronse tres estadios de maduración nos nobelos neurofibrilares utilizando inmunomarcaxe anti-tau e anti-ubiquitina. No estadio 0 hai células piramidais morfoloxicamente normais que mostran unha marcaxe citoplasmática difusa ou finamente granular con anti-tau. Estas células están sas e teñen unha mínima presenza de tau; no estadio 1 aparecen marcadas polos anticorpos contra tau algunhas inclusións alongadas e delicadas (estes son os nobelos iniciais ou temperáns); o estadio 2 está representado pola demostración clásica dos nobelos neurofibrilares coa marcaxe anti-tau ; o estadio 3 está exemplificado por nobelos fantasmas (situados fóra de células, onde morreron as neuronas hóspede), que se caracterizan por unha inmunomarcaxe anti-tau reducida pero con marcaxe anti-ubiquitina forte.
Causas
miniatura|dereita|300px|Diagrama da desintegación de microtúbulos na enfermidade de Alzheimer.
Tau mutatda
A visión tradicional é que a proteína tau se une aos microtúbulos e colabora na súa formación e estabilización. Porén, cando a tau está hiperfosforilada, non pode unirse a eles e os microtúbulos fanse inestables e empezan a desintegrarse. A tau non unida a microtúbulos agrégase orixinando as formacións chamadas nobelos neurofibrilares. Máis explicitamente, as lesións intracelulares chamadas prenobelos desenvólvense cando a tau é fosforilada en exceso e en residuos de aminoácidos inadecuados. Estas lesións co tempo desenvólvense en nobelos neurofibrilares filamentosos que interfiren con numerosas funcións intracelulares. Os investigadores procuraron un modelo animal fiable para estudaren as patoloxías relacionadas con tau, e para iso expresaron o xene mutante humano de tau P301L en ratos adultos. Este experimento deu lugar á formación no rato de nobelos neurofibrilares e formacións prenobelo. O xene de tau mutante humano P301 está asociado coa demencia frontotemporal con parkinsonismo, que é outra tauopatía asociada cos nobelos. Atopouse que o grao de patoloxía tau dependía do tempo e do nivel de expresión xénica. Os grupos estudados que recibiron unha combinación de promotor e amplificador (enhancer) no vector viron incrementada a expresión de tau tan só 3 semeanas despois da inxección do vector, o cal foi medido utilizando a técnica da Western blot. Estes grupos tamén mostraron un maior grao de patoloxía comparados cos que tiñan menor expresión do mutante tau. Adicionalmente, os nobelos neurofibrilares detectáronse claramente por microscopía inmunoelectrónica no mes 4º pero non no mes 2º. Porén, tanto a 2 coma a 4 meses, observáronse as estruturas de tipo prenobelo, o que suxire que a formación de nobelos neurofibrilares non é completa ata o 4º mes e que continuará progresando co tempo.
Traumatismo cranioencefálico
A investigación preliminar indica que os depósitos de ferro orixinados por hemorraxias, producidas por unha traumatismo cranioencefálico, poden incrementar a patoloxía tau. Aínda que o traumatismo cranioencefálico non dá lugar rotineiramente a unha aceleración da formación de nobelos fibrilares, ulteriores traballos poden determinar se están implicados outros compoñentes do sangue ou factores non relacionados coas hemorraxias neste aumento da patoloxía tau inducida por traumatismo cranioencefálico. Os nobelos neurofibrilares xeralmente se atopan asociados a traumatismos cranioencefálicos repetidos leves en lugar de a unha soa lesión grave. Por exemplo a síndrome clínica da demencia puxilística (boxeadores sonados), está fortemente asociada cos nobelos neurofibrilares e febras do neuropilo.
Aluminio
A idea de que podía existir unha ligazón entre a exposición ao aluminio e a formación de nobelos neurofibrilares roldaba pola comunidade científica había tempo sen que se puidese probar ou desbotar definitivamente. Recentemente un estudo que examinou as células CA1 do hipocampo en individuos con e sen enfermidade de Alzheimer mostraron unha pequena proporción de células piramidais que conteñen no citoplasma do seu soma celular acumulacións de nobelos neurofibrilares iniciais. Estas acumulacións citoplasmáticas son agregados dun complexo aluminio/tau hiperfosforilada similar aos nobelos neurofibrilares maduros. (Walton). Aínda que se cre que hai unha conexión entre os nobelos neurofibrilares e a enfermidade de Alzheimar, hai probas de que o aluminio non causa directamente a formación dos nobelos ou o Alzheimer.
Patoloxía
Demostrouse que o grao de deficiencia cognitiva en enfermidades como a enfermidade de Alzheimer está correlacionada significativamente coa presenza de nobelos neurofibrilares.
Nocivos ou protectores?
Suxeriuse nalgunhas ocasións que a formación de nobelos neurofibrilares non ten unha relación causal con enfermidades, senón que máis ben os nobelos poderían producirse en resposta a varias condicións e poden de feito ser unha resposta compensatoria contra o estrés oxidativo e terían unha función protectora. Arguméntanse varias razóns para apoiar que os nobelos quizais son protectores en vez de nocivos. A primeira é que se dicute o impacto dos nobelos neurofibrilares sobre a viabilidade neuronal porque algunhas neuronas que conteñen nobelos sobreviven durante décadas. Ademais, os nobelos neurofibrilares atopáronse en individuos aparentemente sans, o que indica que os nobelos non están directamente relacionados coa dexeneración neural. Propúxose que a formación de nobelos é parte dunha resposta compensatoria con moitas facetas na que o dano oxidativo activa varias quinases, as cales despois poden fosforilar á proteína tau. Isto despois favorece a formación inicial de nobelos, os cales reducen o dano oxidativo e prolongan o funcionamento da neurona. Aínda que esta é unha teoría intrigante, os científicos non chegaron polo momento a unha conclusión firme sobre o papel dos nobelos neurofibrilares nas doenzas neurodexenerativas.
Demencia con predominancia de nobelos fronte ao Alzheimer clásico
Actualmente non está claro se a demencia con predominancia de nobelos neurofibrilares (NFTPD) (tamén chamada demencia de só nobelos) é unha variante da enfermidade de Alzheimer tradicional ou unha entidade xeneticamente distinta. A distribución da patoloxía de nobelos neurofibrilares caracterizada por un inicio tardío e deficiencias cognitivas máis leves, está máis relacionada coa atopada en persoas centenarias que mostran pouca ou ningunha deficiencia cognitiva. Os nobelos neurofibrilares están xeralmente limitados ás rexións alocorticais/límbicas do cerebro cunha limitada progresión ao neocórtex pero unha maior densidade na rexión alocortical/hipocampal. As placas están xeralmente ausentes.
Enfermidade de Alzheimer con demencia con corpos de Lewy concomitante (AD+DLB)
O grao de implicación dos nobelos neurofibrilares na enfermidade de Alzheimer está definida polos estadios de Braak, descritos por Helko Braak en 2003. Os estadios de Braak I e II aparecen cando os nobelos están restrinxidos principalmente á rexión transentorrinal do cerebro. Os estadios III e IV indican a implicación de rexións límbicas como o hipocampo, e o V e o VI danse cando hai unha afectación neocortical extensa. Isto non debería confundirse cos graos das placas senís, que progresan de modo diferente.
Os nobelos neurofibrilares e a contabilización dos estadios de Braak modificados son menores na AD+DLB, e as contaxes de nobelos neocorticais teñen patróns marcadamente diferentes na AD+DLB e no Alzheimer clásico. Na enfermidade de Alzheimer pura, os nobelos atópanse predominantemente con alta frecuencia. Na AD+DLB, a distribución da frecuencia de nobelos é bimodal: os nobelos eran frecuentes ou de poucos a ausentes. Ademais, a frecuencia de nobelos no grupo AD+DLB tendía a igualar a gravidade doutros tipos de citopatoloxía tau.
Ligazón coa agresión e depresión en pacientes de Alzheimer
Un estudo recente procurou a correlación entre aspectos cuantitativos da enfermidade de Alzheimer (perda de neuronas, placas neuríticas e carga de nobelos neurofibrilares) e a conduta de agresión que frecuenctemente se encontra en pacientes de Alzheimer. Encontrouse que só había unha asociación entre o incremento da carga de nobelos neurofibrilares e a gravidade das agresións e agresións crónicas nos pacientes de Alzheimer. Aínda que este estudo indica unha correlación entre a carga de nobelos neurofibrilares e a gravidade da agresión, non proporciona unha razón causal.
Tamén se indicou que os pacientes con enfermidade de Alzheirmer e depresión comórbida presentan maiores niveis de nobelos neurofibrilares que os individuos con enfermidade de Alzheimer pero sen depresión. A depresión comórbida incrementa as posibilidades dun estadio de enfermidade neuiropatolóxica avanzada mesmo cando se fai un control por idade, xénero, educación e función cognitiva.
Tratamento
miniatura|[[Interferencia de ARN.]]
Estatinas
As estatinas reducen a carga de nobelos neurofibrilares en modelos de rato, principalmente debido ás súas capacidades antiinflamatorias.
Quinase dependente de ciclina 5
A quinase dependente de ciclina 5 (CDK5) é unha quinase da que previamente se hipotetizara que podía contribuír ás patoloxías tau. Propúxose o silenciamento do xene de CDK5 mediado por interferencia de ARN (RNAi) como unha estratexia terapéutica nova contra patoloxías tau como os nobelos neurofibrilares. O knockdown do xene CDK5 reduce a fosforilación de tau en cultivos neuronais primarios e en modelos de ratos. Ademais, este silenciamento mostra unha redución drástica no número de nobelos neurofibrilares. Porén, en condicións como a enfermidade de Alzheimer, que só nun 1% é hereditaria, a terapia de RNAi pode ser pouco axeitada para as necesidades da maioría dos que sofren esta doenza.
Curcumina
A curcumina reduce os déficit de memoria e os monómeros tau en modelos animais, pero ningún ensaio clínico observou que a curcumina elimine ou reduza a proteína tau do cerebro.
O Sisto
Santa María do Sisto é unha parroquia eclesiástica galega pertencente ao arciprestado de Viveiro da diocese de Mondoñedo-Ferrol, cuxo territorio se estende polos concellos de Ourol e Muras. No ano 2014 tiña 56 habitantes (49 en Ourol e 7 en Muras), dos cales 24 eran homes e 32 eran mulleres, o que supón unha diminución de 28 habitantes en relación ao ano 2007.
Dos 20 lugares da parroquia, 17 están no concello de Ourol (Cabanas, Os Campos, O Cargadoiro, A Carreira, O Carrusco, Cebrán, A Cernada, O Coto da Rega, O Couce de Paredes, Lombao, Nogueira, O Pé da Veiga, As Pereiras, A Rega, Silvoso, O Sisto e O Vilariño) e 3 no concello de Muras (Os Casás, Muruás e Piocorto).
Historia
A parroquia foi creada en 1895 con lugares de Muras, Ourol e San Pantaleón de Cabanas.
Fútbol masculino nos Xogos Olímpicos de Londres 2012
200px|dereita 200px|dereita O torneo masculino de fútbol nos Xogos Olímpicos de Londres 2012 terá lugar entre os días 26 de xullo e o 11 de agosto. Cada selección deberá contar con xogadores sub-23, coa excepción de 3 xogadores que poden non pertencer a esa categoría.
O vixente campión, Arxentina, non terá a oportunidade de defender o título que acadou en 2008.
Sedes
O torneo terá lugar en Londres e noutras cidades de Inglaterra, Escocia e Gales.
Formato
A primeira fase do torneo consistirá nunha fase de grupos, na que as 16 seleccións estarán divididas en 4 grupos, disputando 3 xornadas. Cando esta primeira fase remate, os 2 primeiros clasificados de cada grupo clasificaranse para a fase de eliminatorias, que comezará cuns cuartos de final a encontro único, seguido das semifinais e da final. O gañador do torneo disputará un total de 6 encontros, 3 na primeira fase e outros 3 na fase final de eliminatorias.
Círculo polar ártico
miniatura|350px|Mapamundi co círculo polar ártico marcado en vermello O círculo polar ártico é a liña imaxinaria correspondente ao paralelo 66° 33’ 39" norte, a liña que delimita a rexión á volta do polo Norte da Terra en que se pode observar o sol da media noite. É un dos cinco paralelos principais terrestres e delimita a zona ártica, ao norte, coa zona temperada norte, ao seu sur.
Verán e inverno. Solsticios
miniatura|250px|O círculo polar ártico no solsticio de verán boreal O círculo ártico delimita o extremo sur do día solar do solsticio de verán e a noite solar do solsticio de inverno. No círculo ártico o Sol non se pon durante 24 horas no día do solsticio de verán. No solsticio de inverno o Sol non sae durante 24 horas.
Movemento do círculo polar ártico
miniatura|centro|600px|Eclíptica e inclinación do eixe de rotación da Terra respecto a ela. miniatura|esquerda|Nutación da [[Terra.]]