cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
República Democrática Alemá
Política económica (1956-1975)
O índice anual de crecemento económico deixou de caer e estabilizouse despois de 1959. A Unión Soviética recomendou entón a Alemaña Oriental aplicar as reformas que o economista soviético Evsei Liberman, que defendía o principio de obtención de beneficios e outros principios do mercado para as economías planificadas. En 1963, Ulbricht adaptou as teorías de Liberman e introduciu o Novo Sistema Económico (NES), unha reforma económica que introduciu un grao de descentralización nas decisións e criterios de mercado. O NES tentou crear un sistema económico eficiente e transformar á RDA nunha nación industrial líder. miniatura|220px|Walter Ulbricht nun timbre postal da República Democrática Alemá. Baixo o NES, a tarefa de establecer o futuro desenvolvemento económico foi asignada á planificación central. A descentralización implicou a transferencia parcial da toma de decisións da Comisión de Planificación Estatal e o Consello Económico Nacional ás Asociacións de Empresas do Pobo (Vereinigungen Volkseigener Betriebe, VVBs). As autoridades da planificación central lanzaban obxectivos de produción xerais, pero cada VVB determinaba o seu propio financiamento interno, utilización da tecnoloxía, e colocación da forza de traballo e os recursos. Como corpos intermediarios, as VVBs funcionaban ademais para sintetizar a información e as recomendacións dos VEBs. O NES estipulaba que as decisións produtivas debían facerse baixo as bases da obtención de beneficios, que os salarios reflectisen a produtividade, e que os prezos respondesen o abastecemento e a demanda.
Ulbricht lanzou en 1968 unha campaña para convencer os países do COMECON de intensificar o seu desenvolvemento económico "polos seus propios medios". Internamente, a RDA substituíu o NES co Sistema Económico do Socialismo (ESS), que se enfocou nos sectores tecnolóxicos desenvolvidos para facer posible o crecemento autosuficiente. En xeral, a planificación centralizada se re-introduciu nos chamados sectores clave, que incluían as industrias electrónicas, químicas e plásticas. Os combinados electrónicos foron formados para integrar industrias enteiras nunha cadea de produción. Os subsidios a prezos restablecéronse para acelerar o crecemento nos sectores favorecidos. O plan anual para 1968 impuxo cotas de produción nas industrias clave un 2,6% máis altas que no resto de sectores para alcanzar o crecemento industrial nestas áreas. O Estado lanzou os obxectivos de 1969-1970 para a tecnoloxía especializada mesmo máis altos. O fracaso en alcanzar os obxectivos do ESS derivou no esforzo reformista de 1970.
A Tarefa Principal, introducida por Honecker en 1971, formulou a política interior para os anos 70. O programa re-salientaba no marxismo-leninismo e a loita internacional de clases. Durante este período, o SED lanzou unha masiva campaña de propaganda de carácter obrerista. A Tarefa Principal rescatou o obxectivo económico de progreso industrial, pero este obxectivo debía ser conseguido dentro do contexto da planificación estatal centralizada. O socialismo de consumo, o novo programa establecido na Tarefa Principal, foi un esforzo para magnificar o chamamento ao socialismo ofrecendo unha especial consideración ás necesidades materiais da clase traballadora. O Estado reorientou a política salarial e deu máis atención a incrementar o abastecemento de bens de consumo.
Así mesmo acelerouse a construción de novas vivendas e a renovación dos apartamentos existentes; o 60% das casas novas e renovadas foi asignado a familias obreiras. Os alugueres, que estaban subsidiados, permaneceron extremadamente baixos. Debido a que as mulleres constituían preto do 50% da forza laboral, as facilidades do coidado de nenos, incluíndo gardarías e clínicas, incrementáronse para os fillos das nais traballadoras. As mulleres obreiras recibían subsidios de maternidade que duraban entre seis meses e un ano. O Estado incrementou tamén as pensións.
Política exterior (1967-1975)
No final dos anos 60, Ulbricht fixo do Consello de Estado o principal órgano gobernamental. O Consello, de 24 membros, multipartidista, encabezado por Ulbricht e dominado polo quince representantes do SED, xerou unha nova época de conservadorismo político. As políticas tanto interior como exterior dos anos finais da época Ulbricht reflectiron unha forte determinación cara a unha estratexia agresiva cara ao Oeste. En 1967 propuxo a Checoslovaquia, Polonia, Hungría e Bulgaria asinar tratados de asistencia mutua bilaterais con Alemaña Oriental. A Doutrina Ulbricht, por tanto asinada por estes países, determinoulles a rexeitar a normalización de relacións con Alemaña Occidental a menos que Bonn recoñecese formalmente a soberanía da RDA.
En agosto de 1970, a Unión Soviética e Alemaña Occidental asinaron o Tratado de Moscova, no cal os dous países acordaban basearse na non-agresión nas súas relacións, protexer a seguridade europea e internacional e confirmar a Liña Oder-Neisse. Moscova apertou por tanto a Alemaña Oriental para comezar negociacións con Alemaña Occidental. Ulbricht resistiuse, debilitando aínda máis o seu liderado, que fora danado polo fracaso do ESS. En maio de 1971, o Comité Central do SED elixiu a Erich Honecker para suceder a Ulbricht como primeiro secretario do Partido.
Honecker combinou a lealdade á Unión Soviética coa flexibilidade para a distensión. No 8º Congreso do Partido, en xuño de 1971, presentou o programa político para a nova etapa. Na súa reformulación da política exterior da RDA, Honecker renunciou ao obxectivo dunha Alemaña unificada e adoptou a posición ideolóxica defensiva do Abgrenzung (demarcación ou separación). Baixo este programa, o país definíase como un "Estado socialista" diferenciado e salientaba a súa alianza coa Unión Soviética. O Abgrenzung, defendendo a soberanía da RDA, contribuíu en cambio ao éxito das negociacións da détente que levaron ao Acordo de Berlín en 1971 e ao Tratado Básico con Alemaña Occidental en decembro de 1972.
O Acordo de Berlín e o Tratado Básico normalizaron as relacións entre a RDA e a RFA. O Acordo de Berlín (efectivo en xuño de 1972), asinado polos Estados Unidos, Reino Unido, Francia e a Unión Soviética, protexía o comercio e as viaxes entre Berlín Oeste e o resto da RFA e animaba a aumentar as comunicacións entre Berlín Leste e Berlín Oeste. A URSS estipulou, no entanto, que Berlín Occidental non sería incorporada oficialmente a Alemaña Occidental. O Tratado Básico (efectivo en xuño de 1973) recoñecía politicamente os dous Estados alemáns, e os dous países prometeron respectar a soberanía do outro. Baixo os termos do tratado, serían intercambiadas misións diplomáticas, establecidas relacións comerciais, turísticas, culturais e de comunicacións. En setembro de 1973, ambos os países uníronse ás Nacións Unidas, e debido a iso a RDA recibiu un recoñecemento internacional sen precedentes.
Desde mediados dos anos 70, a RDA estabilizábase nas relacións Leste-Oeste. A emenda de 1974 á Constitución eliminou todas as referencias á Nación alemá e á unidade alemá e definiu a Alemaña Oriental como unha Estado-nación socialista de obreiros e campesiños e unha parte constituínte inseparable da comunidade de países socialistas. Como parte da distensión xeral entre Leste e Oeste, a RDA participou na Conferencia sobre Seguridade e Cooperación en Europa en xullo de 1975, asinando a Acta Final de Helsinqui, que pretendía garantir o recoñecemento dos dereitos humanos.
Política interior (anos 1970)
miniatura|esquerda|200px|Garda de Honra do Rexemento [[Friedrich Engels no Monumento ás vítimas do fascismo e o militarismo.]] Ámbalas Alemañas continuaron unha procura de identidade nacional, pero aínda que para Alemaña Occidental foi máis sinxelo fundar a súa identidade asumindo practicamente toda a tradición histórica alemá, para a RDA este proceso foi moito máis difícil. Dende o principio, a recentemente formada RDA tentou establecer a súa propia identidade separada, deixando de lado diversos elementos históricos característicos que non eran conformes cun Estado de ideoloxía comunista. Sobre todo, debido á antiga crítica marxista do militarismo de Prusia, o SED repudiaba toda posible "continuidade" entre Prusia e a RDA, aínda que xeograficamente o territorio da RDA comprendía na práctica a maior parte do antigo reino prusiano. No seu lugar, enfocouse na herdanza progresista da Historia de Alemaña, incluíndo o papel de Thomas Müntzer na guerra dos campesiños alemáns do século XVI, e o papel xogado polos heroes da loita de clases durante a industrialización de Prusia, deixando de lado a outras figuras da historia alemá, aínda que preservando no posible aos líderes intelectuais máis destacados e indiscutiblemente alemáns como Schiller ou Goethe. Así mesmo, reivindicou o outrora criticado clérigo Martiño Lutero xunto aos fundadores do KPD e heroes da Revolución de Novembro de 1918, Karl Liebknecht e Rosa Luxemburg.
O 10º Congreso do Partido, que tivo lugar en abril de 1981, centrouse na mellora da economía, estabilizar o sistema socialista, conseguir éxitos en política exterior e fortalecer as relacións con Alemaña Occidental. Presentando o SED como a forza dirixente en todas as áreas da sociedade alemá oriental, o secretario xeral (posto que substituíu o de primeiro secretario en 1976) Honecker salientou a importancia de educar a cadros leais para asegurar a posición do Partido. Anunciou que máis dun terzo de todos os militantes e candidatos electorais e preto de dous terzos dos secretarios do Partido completaran un curso de estudos superiores e que catro quintos dos secretarios recibiran formación nunha escola do Partido durante máis dun ano.
Afirmando que unha relaxación do centralismo democrático era inaceptable, Honecker salientou nun ríxido centralismo dentro das filas do Partido. Subliñando o curso xeral tomado polo SED, o Congreso confirmou a unidade da política social e económica de Alemaña Oriental na fronte interna e o seu absoluto aliñamento coa Unión Soviética na fronte exterior. De acordo co pronunciamento último, o SED aprobou a intervención soviética en Afganistán, aínda cando isto significou que a RDA queda diferenciada da posición tomada polos comunistas iugoslavos, romaneses e italianos, que criticaron a acción da URSS.
O Comité Central do SED, que durante os anos 60 fora un órgano consultivo, foi reducido á función de aclamador durante o 10º Congreso do Partido. O Politbüro e o Secretariado permaneceron na súa meirande parte sen cambios. Á parte dos acordos políticos, o Congreso analizou o novo Plan Quinquenal (1981-1985), chamando a maior produtividade, máis uso eficiente dos recursos materiais, e produtos de mellor calidade. Aínda que o plan previo non fora alcanzado, o Congreso lanzou de novo obxectivos moi ambiciosos.
Estancamento e caída (1975-1989)
miniatura|esquerda|200px|XI Congreso do SED, [[Berlín, 1986.]] Debido á forte tradición alemá de beber café, as importacións de café eran unha das máis importantes para os consumidores. Unha masiva alza nos prezos do café entre 1976 e 1977 causou algúns problemas financeiros á RDA, debilitando bastante a súa divisa. Como resultado diso, no verán de 1977 o Politbüro retirou as marcas máis baratas de café das tendas, limitando o seu uso a restaurantes, e retirou a súa provisión de oficinas públicas e empresas estatais. Para substituír esta situación, introduciuse un novo tipo de café, o Mischkaffee (café mixto), que era 51% café e 49% unha mestura de chicoria, centeo e remolacha. Evidentemente, o novo café foi detestado amplamente polo seu mal sabor, coñecéndose esta situación como a Crise do Café. A crise pasou tras 1978, ao mesmo tempo que os prezos do café comezaron a caer de novo, e a RDA asinaba un acordo co Vietnam, un dos maiores produtores de café do mundo.
miniatura|dereita|320px|XL Aniversario da RDA, [[Berlín, 1989.]] Ignorando os problemas que ameazaban o país, Honecker e o resto do Politbüro celebraron o 40º aniversario da RDA en Berlín Leste o 7 de outubro. Como en celebracións anteriores, os soldados marcharon en desfile xunto aos tanques e mísiles, para mostrar o poderío militar da República. A mesma noite do 7 de outubro, comezaban as primeiras manifestacións multitudinarias en Berlín Oriental. Estas manifestacións, demandando liberdade de expresión e prensa, incrementaron a presión. Nun intento de aplacar as protestas, o Politbüro cesou a Honecker o 18 de outubro e substituíuno polo máis novo e menos intransixente Egon Krenz.
Con todo, o 7 de novembro o primeiro ministro Willi Stoph e todo o seu goberno dimitían, e o 9 de novembro o Muro de Berlín caía (un termo común para a apertura das fronteiras, os primeiros intentos de derrubar tramos da barreira e a entrada de alemáns orientais en Berlín Oeste, onde o goberno de Helmut Kohl slles entregou 100 marcos occidentais como agasallo de benvida). Neste contexto o sistema comezaba a colapsar. A Volkskammer votou o 1 de decembro abolir a cláusula constitucional que garantía o papel dirixente do SED no Estado. Egon Krenz, á cabeza do Politburó e o Comité Central en pleno, dimitiron dous días despois. Pouco máis tarde, dirixentes partidarios da Perestroika como Gregor Gysi, Lothar Bisky ou Hans Modrow tomaron a dirección do SED, celebrando un Congreso que os refundaba como Partido do Socialismo Democrático (PDS).
Aínda que en principio se procurasen reformas, preservando o carácter socialista do Estado, e mesmo houbo intentos de manter a RDA como país, os únicos grupos organizados que apertaron e gañaron o papel dirixente foron os que defenderon a reunificación con Alemaña Occidental, a pesar de que en principio o goberno da RFA era remiso a esta situación. O 18 de marzo de 1990 celebráronse eleccións á Cámara do Pobo, as últimas da RDA: os democristiáns de Kohl e os seus aliados venceron amplamente cun 48% dos votos; os socialdemócratas obtiveron un 22% e o SED-PDS un 16%. Lothar de Maizière foi elixido primeiro ministro e comezouse o proceso da reunificación alemá. O 1 de xullo uníase o sistema financeiro e o 3 de outubro se reunificaban oficialmente os dous países na República Federal de Alemaña, sendo a RDA o primeiro país do bloque oriental en unirse á Unión Europea.
Política e goberno
miniatura|esquerda|250px|Sesión da Volkskammer en [[1990.]] Nos anos comprendidos entre o final do conflito e a fundación da nova República, organizouse nesta zona o Partido Socialista Unificado de Alemaña (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, SED). O SED foi impulsado polas organizacións orientais do Partido Comunista de Alemaña (KPD) de Wilhelm Pieck e o Partido Socialdemócrata de Alemaña (SPD) de Otto Grotewohl. O SED impulsou a creación e potenciación dunha organización xuvenil vinculada ao devandito partido, a Mocidade Libre Alemá (Freie Deutsche Jügend, FDJ) e unha central sindical, a Federación Alemá de Sindicatos Libres (Freier Deutscher Gewerkschaftsbund, FDGB). O SED chegou a contar con 2,8 millóns de militantes.
A Fronte Nacional de Alemaña Democrática (en alemán: Nationale Front des Demokratischen Deutschland) foi unha Fronte Popular conformado por partidos políticos e organizacións de masas da República Democrática Alemá que, a pesar de estar dominado politicamente polo Partido Socialista Unificado de Alemaña (SED), presentaba unha lista única ás eleccións da Cámara do Pobo con candidatos de todos os seus membros: Partido Socialista Unificado de Alemaña, Federación Alemá de Sindicatos Libres, Unión Demócrata Cristiá, Partido Liberal Democrático de Alemaña, Partido Democrático Campesiño de Alemaña, Partido Nacional Democrático de Alemaña, Mocidade Libre Alemá, Federación de Mulleres Democráticas de Alemaña, e Asociación Cultural da RDA.
A creación do Congreso Popular (Volkskongress) foi impulsada por estas organizacións, o cal redactou a Constitución de 1949. Esta Constitución non definía ao Estado como socialista, e instituía o multipartidismo e a propiedade privada. Até 1968 non sería redactada unha Constitución que definía ao Estado como socialista e elevaba ao rango de constitucional a economía nacionalizada e planificada. Como o resto de partidos comunistas os seus órganos dirixentes eran o Congreso, o Comité Central e o Politbüro.
Trala caída do Muro de Berlín o 9 de novembro de 1989, o SED refundouse no Partido do Socialismo Democrático (en alemán: Partei des Demokratischen Sozialismus, PDS), que actualmente ostenta un 25% dos votos de media nos Estados de Alemaña oriental baixo a denominación die Linke (do alemán: A esquerda). Así, as estruturas de poder da RDA fóronse disolvendo e, como consecuencia desta situación, celebráronse as últimas eleccións da historia da RDA o 18 de marzo de 1990, resultando vencedores os democristiáns co 41,8% dos votos e 192 escanos. Os socialdemócratas (SPD) obtiveron 88 escanos, O SED 66 e a Alianza 90, 12. Formouse un goberno non socialista cuxa única tarefa foi conseguir a integración na República Federal de Alemaña en outubro de 1990 e por tanto, a disolución da República Democrática Alemá.
Poder executivo
miniatura|200px|Otto Grotewohl Respecto ao poder executivo, a Cámara do Pobo tiña sobre o papel amplos poderes, xa que elixía os Consellos de Estado e de Ministros e ao secretario do Comité de Defensa Nacional. Estes eran os organismos que rexían o Goberno da República Democrática Alemá teoricamente. Na práctica, as principais decisións políticas de poder proviñan do Comité Central e o Politbüro do SED, cuxo secretario xeral era a principal fonte de poder do Estado.
Froilán (nome)
miniatura|Estatua de [[Froilán|San Froilán na Catedral de Lugo.]]
Froilán é un nome propio masculino de orixe xermana na súa variante en galega. Provén do xermano antigo Froilanen, acusativo de Froila, do gótico fraujis («amo, señor»), de onde deriva froi, xunto ao diminutivo ila, polo que significa «pequeno señor».
O nome en Galicia
Nome galego usado no antigo Reino de Galicia, pasou de aí ao castelán. Actualmente só 41 homes levan o nome en Galicia, curiosamente só 20 en Lugo (malia ser o patrón) e ningún na provincia de Ourense. En España abunda especialmente en León, con 165 varóns que levan o nome.
Montoxo
O topónimo galego Montoxo pode referirse a:
Viriato
miniatura|220px|dereita|Morte de Viriato de [[José de Madrazo (1807)]] Viriato (180 a.C. - 139 a.C.) foi un dos líderes dos pobos lusitanos, pobos celtiberos, que se enfrontou aos romanos na Península Ibérica. Foi traizoado por un puñado de seguidores por diñeiro. Con todo, despois de morrer Viriato, os seus seguidores foron mortos ou escravizados.
Traxectoria
Viriato, un pastor e cazador nos Montes Herminios (actual Serra da Estrela en Portugal), foi elixido xefe dos lusitanos. Despois de defender vitoriosamente as súas montañas, Viriato lanzouse decididamente nunha guerra ofensiva. Entra triunfante na Hispania Citerior, (división romana da Península Ibérica en dúas provincias, Citerior e Ulterior, separadas por unha liña perpendicular ao río Ebro e que pasaba polo saltus Castulonensis (a actual Serra Morena, en Andalucía), e lanza ataques sobre as cidades que recoñecen o goberno de Roma.
En 147 a.C. oponse á rendición dos lusitanos a Caio Vetilio que os tería cercado no val do Betis, na Turdetania. Máis tarde derrotaría os romanos no desfiladeiro de Ronda, que separa a planicie do Guadalquivir da costa marítima da Andalucía, onde viría a matar ao propio Vetilio. Máis tarde, nova vitoria contra as forzas de Caio Plaucio, tomando Segóbriga e as forzas de Claudio Unimano que, en 146 a.C. era o gobernador da Hispania Citerior. No ano seguinte as tropas de Viriato voltan a derrotar os romanos comandados por Caio Níxidio.
Aínda nese ano, Fabio Máximo, irmán de Escipión o Africano, é nomeado cónsul da Hispania Citerior e encargado da campaña contra Viriato séndolle, para iso, fornecidas dúas lexións. Despois dalgunhas derrotas, Viriato consegue recuperar e, en 143 a.C. volta a derrotar os romanos, empurrándoos para Córdoba. Ao mesmo tempo, as tropas celtibéricas revoltábanse contra os romanos iniciando unha loita que só terminaría por volta de 133 a.C. coa caída de Numancia.
En 140 a.C. Viriato infrinxe unha derrota decisiva a Fabio Máximo Serviliano, novo cónsul, onde morreran en combate preto de tres mil romanos. Serviliano consegue manter a vida ofrecendo promesas e garantías da autonomía dos Lusitanos e Viriato decide non o matar. Ao chegar a Roma a noticia dese tratado, foi considerado humillante para a poder romano e o Senado volta atrás, declarando guerra contra os Lusitanos.
Así, Roma envía novo xeneral, Servilio Escipión que tiña o apoio das tropas de Popilio Lenas. Este renova os combates con Viriato, xa enfraquecido das loitas, e fórzao a pedir a paz, obrigándoo a entregar algúns compañeiros, como Astolpas, seu sogro. Envía, neste proceso, tres comisarios da súa confianza, Audas, Ditalco e Minuros. Escipión recorreu ao suborno dos compañeiros de Viriato, que asasinaron o gran xefe mentres durmía.
Valiño, Lousada, Carballedo
Valiño é un lugar da parroquia de Lousada, no concello de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 11 habitantes (7 mulleres e 4 homes).
Toponimia
O topónimo é un diminutivo de val, terreo fondo.
A xente da zona pronuncia Veliño en lugar de Valiño
Fredy Perlman
Fredy Perlman, nado en Brno, Checoslovaquia, o 20 de agosto de 1934 e finado o 26 de xullo de 1985, foi un autor e activista checoslovaco.
Traxectoria
Despois de establecerse nos Estados Unidos escribiu, entre outros traballos, Against His-Story, Against Leviathan! (Contra a historia, contra o Leviatán), o cal foi moi influente no pensamento recente da anarquía postesquerda e o anarco-primitivismo. Nesta obra describe o proceso histórico da aparición e desenvolvemento do estado e a dominación social, usando a metáfora de Thomas Hobbes do Leviatán. Relevantes do mesmo tema tamén son outros traballos que escribiu, como The Continuing Appeal of Nationalism (A continua atracción do nacionalismo) e Manual for Revolutionary Leaders (Manual para Lectores Revolucionarios).
O seu pensamento está moi influenciado polo situacionismo. Nesa liña destaca o seu escrito A reprodución da vida diaria, así como a súa tradución con outras persoas do libro de Guy Debord A sociedade do espectáculo ó inglés. Foi testemuña e participante nos eventos do Maio francés de 1968 e así escribiu o escrito descritivo dos feitos titulado ''Worker-Student Action Committees France Mai. '68. Tamén colaborou durante un tempo na revista anarquista estadounidense Fifth Estate''.
Froilán (homónimos)
Froilán pódese referir a:
Zugspitze
O Zugspitze é unha montaña situada na cadea dos Alpes, no macizo de Wetterstein, nos Alpes bávaros. É a cima máis elevada da Alemaña, con 2962 metros. O Zugspitze sitúase exactamente sobre a fronteira xermano-austríaca, mais o cume está dentro de Alemaña. Forma parte do distrito de Garmisch-Partenkirchen.
O Zugspitze fica nunha rexión de deportes invernais, dispondo dun pequeno glaciar, o Schneeferner, que está en retroceso nos últimos anos. Sitio moi turístico, a cima é doadamente accesíbel por medio do Ferrocarril do Zugspitze e polos teleféricos a disposición, tanto na parte alemá como na parte austríaca. As temperaturas medias do cume atinxen os -11,2 °C en xaneiro e os 2,0 °C no mes de xullo. A capa de neve, como media, alcanza os 385 cm en marzo.
Xeoloxía
Entre o Sonnenspitze, o Wetterstein (onde se levanta o Zugspitze) e o Daniel, coexisten tres tipos de rochas encamadas unhas sobre as outras até o erguemento do macizo. Estas montañas preséntanse agora como unha balconada sobre o val do río Inn. Case todos estes tipos de rochas se formaron no remoto pasado no fondo do mar e están compostas de material calcario e dun seu derivado, a dolomita. Xunto con estas rochas áchase tamés gres, silicatos e toba volcánica.
En comparación coa idade da Terra (4.500 millóns de anos), as rochas presentes aquí son relativemente novas. Un primeiro grupo data de 250 a 130 millóns de anos de antigüidade (Triásico e Xurásico), mentres que un segundo grupo data de arredor de "tan só" 10.000 anos (glaciación de Würm).
Mercedes Castro Díaz
Mercedes Castro Díaz, nada en Ferrol en 1972, é unha escritora galega que escribe en castelán.
Biografía
Con anterioridade, Mercedes Castro publicou diversos relatos en volumes colectivos, unha edición crítica da novela de Benito Pérez Galdós, Trafalgar (2001), o poemario La niña en rebajas (2001) e a primeira antoloxía poética bilingüe de Rosalía de Castro (2004) que saíu ó mercado.
Estación Central de Helsinqui
300px|miniatura|Estación Central de Helsinqui. A Estación Central de Helsinqui (en finés: Helsingin päärautatieasema, en sueco: Helsingfors centralstation) é o principal nó de transporte público da cidade de Helsinqui, en Finlandia. Dela parten a maioría de liñas férreas que vertebran o país. A terminal está conectada coa rede de metro de Helsinqui a través da estación de Rautatientori.
Telescopio
miniatura|Telescopio refractor do [[Observatorio de Nice.]]
Estación Central de Helsinqui
O edificio da estación, que data de 1860, é un monumento destacable do centro da cidade, obra do arquitecto Eliel Saarinen. Presenta certa similitude coa estación da Coruña, construída posteriormente. A estación está cuberta en gran parte por granito finlandés e os seus elementos máis característicos son a torre do reloxo e os dous pares de estatuas, esculpidas por Emil Wikström, que sosteñen catro globos luminosos nos dous laterais da entrada principal.
A estación ten un tráfico de aproximadamente 200.000 pasaxeiros diarios, sendo a máis importante de Finlandia.
Decodificador
Un decodificador ou descodificador é un circuíto combinacional, cuxa función é inversa á do codificador, isto é, converte un código binario de entrada (natural, BCD etc.) de N bits de entrada e M liñas de saída (N pode ser calquera enteiro e M é un enteiro menor ou igual a 2N), tales que cada liña de saída será activada para unha soa das combinacións posibles de entrada. Estes circuítos, normalmente, adóitanse atopar como decodificador / demultiplexor. Isto é debido a que un demultiplexor pode comportarse como un decodificador.
Telescopio
Categorías
Alén dos telescopios ópticos, que son constituídos basicamente por un obxectivo e un ocular, existe unha gama de aparellos que colectan a radiación electromagnética fora da faixa do visible, isto é, colectan radiación electromagnética ao longo de diferentes rexións do espectro electromagnético.
Decodificador
Se por exemplo temos un decodificador de 2 entradas con 22=4 saídas, o seu funcionamento sería o que se indica na seguinte táboa, onde se considerou que as saídas se activen cun "un" lóxico:
Asociación Deportiva Ceuta
A Asociación Deportiva Ceuta foi un club de fútbol de España, da cidade de Ceuta. Fundouse en 1996 e desapareceu en 2012.
Decodificador
lang=gl|miniatura|300px|Exemplo decodificador
Asociación Deportiva Ceuta
Historia
A Asociación Deportiva Ceuta fundouse en 1997, aínda que os primeiros pasos se deron en setembro de 1996. Entón, os dirixentes do Ceutí Atlético renunciaron á praza no Grupo X de Terceira División. O empresario local José Antonio Muñoz Serrano fíxose cargo do equipo co obxectivo de levalo a Segunda B.
Decodificador
Un tipo de decodificador moi empregado é o de sete segmentos. Este circuíto decodifica a información de entrada en BCD a un código de sete segmentos adecuado para que se mostre nun visualizador de sete segmentos.
Asociación Deportiva Ceuta
Historia
Tras cotratar varios xogadores con experiencia en primeira división, como Ricardo Serna, Gabino ou Julio Soler, o Ceutí logrou ser campión do Grupo X de Terceira, perdendo o ascenso a superior categoría ante o UP Plasencia estremeño.
Decodificador
Aplicacións do Decodificador
A súa función principal é a de direccionar espazos de memoria. Un decodificador de N entradas pode direccionar 2N espazos de memoria.
Para poder direccionar 1kb de memoria necesitaría 10 bits, xa que a cantidade de saídas seria 210, igual a 1024.
Telescopio
Categorías
O que é máis importante nos telescopio profesionais actuais é súa capacidade de colectar radiación electromagnética e de separala nas diferentes lonxitudes de onda. Iso é realmente máis importante que o aumento da imaxe, pois a espectrografía permite entender a composición e historia do astro. Nótese que nunca os telescopios foron tan primorosamente construídos como na actualidade. As técnicas actuais de construción son moito elaboradas, con materiais máis leves e resistentes. Por iso, imaxes espectaculares teñen sido producidas polos telescopios ópticos, sobre todo aqueles espaciais, como o Hubble.
Decodificador
Aplicacións do Decodificador
Deste xeito: Con 20 bits => 220 = 1Mb; Con 30 bits => 230 = 1Gb etc.
Telescopio
Categorías
O telescopio é unha importante ferramenta de Astronomía. A súa óptica xeométrica permite colectar (e focalizar) a radiación electromagnética. Os telescopios aumentan o tamaño angular aparente dos obxectos, así como o seu brillo aparente.
Os telescopios usados fora do contexto da Astronomía son referidos como teodólitos, monóculos, binóculos, ou obxectivos.
A palabra "telescopio" refírese xeralmente aos telescopios ópticos, aínda que existan telescopios para a case totalidade do espectro electromagnético da radiación electromagnética.
Os radiotelescopios son sistemas de recepción onde existe un receptor de ondas electromagnéticas do espectro de radiofrecuencia, ou radiorreceptor, unha liña de transmisión que pode ser unha guía de onda dependendo da frecuencia observada, antenas de radio dirixidas ou direccionais.
As antenas poden ser con reflectores parabólicos ou planos de grandes dimensións, en caracol, en sistema Yaji-uda ou as súas variantes, Tamén son moito utilizados sistemas de recepción helicoidais, entre outros tipos.
As montaxes das antenas de radiotelescopios poden ser simples no caso dunha antena ou en baterías, cando se usan moitas antenas coa finalidade de aumentar o gaño, ou a área de observación ou para triangulación para determinar a distancia do obxecto estelar observado.
No caso de antena parabólica, esta está por veces construída como unha estrutura de fío condutor cuxos intervalos son menores que unha lonxitude de onda daquel do obxecto pesquisado.
Asociación Deportiva Ceuta
Historia
Desde entón, o Ceuta permaneceu no Grupo IV da Segunda B, do que non conseguiu ascender a pesar de disputar cinco eliminatorias de ascenso á superior categoría.
Telescopio
Categorías
Os telescopios de raios-x e raio gamma teñen un problema, xa que estes raios atravesan metal e vidro. Superficies colectoras feitas de metal pesado e en forma de aneis concéntricos son utilizadas para focalizar a radiación proveniente do espazo profundo. As superficies deses espellos presentan a forma de hipérboles de revolución.
Borgarfjarðarsýsla
Borgarfjarðarsýsla é un dos vinte e tres condados de Islandia. Está situado ao oeste do país. A súa localidade máis importante é Sólmundarhöfði, con 4.288 habitantes.
Asociación Deportiva Ceuta
Historia
O actual equipo considérase sucesor da Agrupación Deportiva Ceuta, equipo desaparecido a principios dos noventa e que chegou a militar en Segunda na tempada 80-81.
Estadio
Estadio Municipal Alfonso Murube, con capacidade para 6.500 persoas.
Telescopio
Historia
Costumase considerar a Hans Lippershey, un fabricante de lentes neerlandés, a construción e patente en 1608 do primeiro instrumento para a observación de obxectos á distancia (telescopio). A súa idea era a utilización dese tubo con lentes para fins bélicos e non para observacións do ceo. A noticia da construción do tubo con lentes por Lippershey espallouse rapidamente e chegou ata o astrónomo italiano Galileo Galilei, que, en 1609, presentou varias versións do aparello feitas por el mesmo a partir de experimentacións e polimento de vidro. Galileo logo apuntou o telescopio para o ceo nocturno, sendo considerado o primeiro home a usar o telescopio para investigacións astronómicas. O telescopio de Galileo tamén é coñecido por luneta.
Galileo, utilizando seu instrumento óptico, descubriu diversos fenómenos celestes, entre os cales as manchas solares, os cráteres e o relevo lunar, as fases de Venus, os principais satélites de Xúpiter, e a natureza da Vía Láctea como a concentración de incontables estrelas, iniciando así unha nova fase de observación astronómica, que o levou a propor o sistema heliocéntrico.
Pouco tempo despois de Galileo, Johannes Kepler describía a óptica das lentes (ver "Astronomiae Pars Optica" e "Dioptrice"), incluíndo un novo tipo de telescopio astronómico con dúas lentes convexas (un principio moitas veces referido como telescopio de Kepler).
Tipos de telescopio
Un tipo simples de telescopio é o de montaxe altacimut chamada tamén de montaxe acimutal. É idéntico aos usados na supervisión de tránsito. Unha forca opera no plano horizontal (acimut, e as marcas na forca permiten ao telescopio variar en altitude (plano vertical).
O maior problema dun telescopio de altacimut na astronomía é que ambos os eixos teñen que ser continuamente axustados para compensar a rotación da Terra. Aínda que este proceso sexa controlado por computador, a imaxe roda a unha velocidade variable, dependendo do ángulo da estrela desde o pólo celestial. Este último efecto torna un telescopio de altacimut pouco práctico para fotografía de longa exposición con telescopios pequenos, pois causa algunhas aberracións na imaxe fotografada.
A solución preferencial para telescopios astronómicos é adaptar este tipo de montaxe (altacimut) de maneira que o eixo de acimut fique paralelo co eixo de rotación da Terra; isto é designado como montaxe ecuatorial.
Os grandes telescopios recentemente construídos usan unha montaxe en altacimut controlada por computador, e, para exposicións prolongadas, dispoñen de primas de rotación de velocidade variable no obxectivo.
Existen montaxes aínda máis simples que a de altacimut, usadas xeralmente en instrumentos especializados. Algúns son: tránsito meridiano (apenas altitude); espello plano movible de largura constante para observación solar;
Telescopios de investigación
miniatura|dereita|300px| O ''Grande Telescopio de Harlan (USA) A maioría dos telescopios de grandes dimensións poden operar tanto como un cassegraniano (maior distancia focal, e maior nitidez no campo de visión con maior magnificación)) ou como un telescopio newtoniano (campo máis brillante). Estes teñen un primario blindado, un foco newtoniano, e un tripé para montaxe de secundarios amovibles.
Unha nova era na construción de telescopios foi iniciada polo MMT, unha abertura sintética composta de seis segmentos que sintetizan un espello de 4,5 metros de diámetro. Un seguidor deste tipo foi o telescopio Keck, de abertura sintética de 10 metros.
Os telescopios de investigación actuais dispoñen de varios instrumentos: cámaras, de diferentes respostas; espectrógrafos, útiles nas diferentes rexións do espectro; polarímetros, que detectan luz etc.
Nos últimos anos, foron desenvolvidas algunhas tecnoloxías para superar o efecto da atmosfera da Terra en telescopios terrestres, con resultados promisores. Ver espello tip-tilt e óptica adaptativa.
O fenómeno da difracción óptica establece un límite para a resolución e calidade de imaxe atinxible por un telescopio, o que consiste na área efectiva do disco Airy, que limita a proximidade con que se poden instalar dous deses discos. Este límite absoluto é designado de límite de resolución de Sparrow, e depende do lonxitude de onda da luz en observación (unha vez que o límite da luz vermella é atinxido máis rapidamente que o da luz azul) e no diámetro do espello do telescopio. Por todo isto, un telescopio dotado dun determinado diámetro pode resolver apenas ata un determinado límite nunha determinada lonxitude de onda, de maneira que, para se obter máis resolución na mesma lonxitude de onda, será necesario un espello maior.
Telescopios ópticos famosos
miniatura|O [[Telescopio Espacial Hubble a orbitar sobre a Terra.]]
Regueiro, Montoxo, Cedeira
Regueiro é un lugar da parroquia de Montoxo no concello coruñés de Cedeira, na comarca de Ferrol. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.
Fejervarya cancrivora
Fejervarya cancrivora (antes Rana cancrivora) é unha ra nativa do sueste asiático, incluíndo Taiwán, a China, as Filipinas e máis raramente a parte máis occidental de Orissa na India. Foi tamén introducida en Guam, e probablemente tamén foron introducidas as de Taiwán. Vive en mangleiraiss e pantanos e é un dos 144 anfibios modernos coñecidos que poden tolerar breves excursións na auga de mar. .
Pode tolerar ambientes mariños (inmersión en auga salgada durante breves períodos ou augas salobres por períodos prolongados) ao incementar a produción e retención de urea, e por permanecer lixeiramente hiperosmótica nun fluxo de urea e sodio. Os adultos poden sobrevivir en auga salgada con salinidades de ata 2,8% e os cágados poden sobrevivir a salinidades de ata 3,9%.
Dieta
O alimento que come esta ra depende principalmente das presas dispoñibles no lugar onde vive. Preto de augas doces, a súa dieta principal son os insectos. Mais en ambientes de augas salobres, come maiormente pequenos crustáceos, como cangrexos.
Jon Lord
John Douglas Lord, máis coñecido como Jon Lord, nado en Leicester o 9 de xuño de 1941 e finado en Londres o 16 de xullo de 2012, foi un músico británico famoso por pertencer ao grupo Deep Purple. Tocaba o órgano Hammond e o piano e é considerado un dos mellores da historia no seu campo. Comezou practicando este último instrumento á idade de cinco anos, cando o seu pai decidiu que o pequeno Jon debería ser un pianista clásico.
Taifa de Sevilla
A Taifa de Sevilla (en árabe, طائفة أشبيليّة, Ta'ifa Ishbiliya) ou Reino abadí de Sevilla foi un reino independente musulmán que xurdiu en al-Ándalus en 1023, a raíz da desintegración que o Califato de Córdoba viña sufrindo desde 1009, e que desapareceu ó ser conquistada polos almorábides en 1091, pertencendo cronoloxicamente ós primeiros reinos de taifas.
Jon Lord
Inicios
O pai de Lord, músico de jazz, permitiu ao pequeno Jon tocar no piano do seu avó á temperá idade de cinco anos. Logo de dous anos de tomar leccións co seu profesor de música local Philip Lang, Lord recibiu o amor pola música de parte de Frederick Alt. Algo máis tarde, recibiu algunhas leccións do pianista John Palmer.
Taifa de Sevilla
Durante o século XI o reino de Sevilla foi un dos centros culturais máis importantes de Al-Ándalus, con escritores como Ibn al-Abbar de Almería, autor de epístolas; Ibn Zaydun de Córdoba; Abu Amir Ibn Maslama; Ibn al-Labbana de Denia; Ibn Hamdis de Siracusa; e Abul Walid al-Himyari, antoloxista. Así mesmo o emir al-Mutadid e o seu fillo al-Mu'tamid cultivaron a poesía, iniciados nesta arte polo poeta Ibn Ammar. Os fillos da al-Mutamid, al-Rashid e al-Radi destacaron igualmente polos seus escritos.
Jon Lord
Inicios
Aínda que a música clásica e o jazz foron o seu primeiro interese, foi o nacemento do rock and roll o que atraeu toda a súa atención e, para decepción dos seus pais, decidiu non ingresar no Royal College of Music. Antes de comezar a ter éxito no rock, converteuse en mestre de escola de domingos, e tamén actuou algo no teatro. Comezou a estudar actuación no Little Theatre da súa cidade natal, Leicester, antes de mudarse a Londres en 1960 para entrar na Central School of Speech and Drama, transferida en 1962 ao Drama Centre London. Mentres tanto, durante 1960 converteuse nun activo membro do The Bill Ashton Combo. Logo, de 1960 a 1963, uniuse a The Don Wilson Quartet, que máis tarde cambiou o nome a Red Bludds Bluesicians. Durante esa época Jon viuse sumamente influenciado por todos os organistas de jazz norteamericanos, como Jimmy McGriff, John Patton, Jack McDuff e moi especialmente por Jimmy Smith. Estes intérpretes foron os que impuxeron o uso do órgano Hammond no jazz. Máis tarde, co uso que lle deron ao Hammond no rock músicos ingleses como Georgie Fame e Graham Bond, xestouse unha xeración de músicos cun son que marcou profundamente o mozo Jon.
Taifa de Sevilla
Antecedentes
A taifa de Sevilla foi unha das últimas en constituírse como tal, debido a que a cora de Sevilla gozaba de certa autonomía respecto ao califato cordobés e a que nela non interviñeron nin bérberes nin eslavos, como sucedeu na formación doutros reinos taifas. Esa autonomía sevillana plasmouse nun triunvirato formado polo alfaquí Abú Abd’ Allah al Zubaydi, polo visir Abú Muhammad Abd’Allah ben Maryam e polo cadí Isma’il ibn Abbad. Este último debido a que sufría cataratas terminou delegando no seu fillo Abú al-Qasim, quen acabou facéndose co poder absoluto trala morte do seu pai en 1019, neutralizando paulatiamente aos outros dous triunviros.
Reinado de Abú al-Qasim (1023-1042)
A definitiva independencia de Sevilla e a súa transformación en taifa se produciuse o 1 de outubro de 1023, cando Abú al-Qasim negou a entrada na cidade ao expulsado califa cordobés Al-Qasim al-Mamun. Abú Al-Qasim intentou reforzar a súa posición como gobernante mediante a estrataxema de nomear como califa de Sevilla a un personaxe monicreque, que foi presentado como Hisham II, o que fora califa omeia do califato cordobés, afirmando que non morrera asasinado en 1013, senón que escapara dos exércitos bérberes de Sulayman al-Mustain refuxiándose en Oriente. Con esta manobra Al-Qasim presentábase como herdeiro político e relixioso do Califato cordobés, unha vez que na cidade de Córdoba aboliuse a monarquía fundada polos Omeias e instaurouse unha república no ano 1031, logrando base legal para enfrontarse ás taifas bérberes e iniciar a política expansionista que caracterizará á taifa sevillana. Abú Al-Qasim iniciou campañas contra as taifas de Badaxoz, Granada e Málaga, sendo derrotado por unha coalición destas o 5 de outubro de 1039, no enfrontamento que tivo lugar en Écija.
Jon Lord
Músico profesional
Empezou como músico profesional en 1963 con The Art Wood Combo, máis tarde renomeada como The Artwoods, unha banda británica de rhythm and Blues fundada por Arthur Wood, irmán máis vello do guitarrista dos Rolling Stones, Ronnie Wood, e co que permaneceu ata mediados de 1967.
Taifa de Sevilla
Reinado de al-Mutadid (1042-1069)
left|miniatura|[[Dinar de ouro acuñado por al-Mu'tadid no A.H. 438 (1045/1046 da era común).]] miniatura|Expansión da Taifa de Sevilla. Á morte de Abú al-Qasim en 1042 sucedeuno o seu fillo Al-Mutadid, quen reforzou inmediatamente a súa posición fronte ás taifas bérberes, ao contraer matrimonio coa filla do rei eslavo da taifa de Denia.
Durante o seu reinado al-Mu'tadid continuou a expansión territorial iniciada polo seu pai contra a taifa de Carmona. Co obxectivo de estender o seu reino cara ao oeste, atacou ás taifas de Néboa e Mértola, o que provocou que outros reis taifas formasen contra el unha coalición á que se sumaron as taifas de Badaxoz, Alxeciras, Granada e Málaga, iniciándose así unha guerra entre os abbadíes de Sevilla e os aftasíes de Badaxoz, que durou varios anos a pesar dos intentos de mediación da República de Córdoba, e da que Al-Mu'tadid sairía vitorioso, logrando anexionarse as taifas de Mértola (1044), Huelva (1051), Algarve (1051), Niebla (1053) e Alxeciras (1055). En 1060 decide desfacerse do pseudo-Hisham II anunciando a súa morte e dicindo que o nomeara sucesor e emir de Al-Ándalus. Entón decidiu conquistar Córdoba en contra da opinión do seu fillo primoxénito, Isma’il, quen organizou un complot contra o seu pai, que tras fracasar levou a Al-Mutadid a ordenar a decapitación do seu herdeiro. Este suceso supuxo un punto de inflexión no reinado de Al-Mutadid, xa que aínda que logrou a conquista das taifas de Silves (1063), Ronda (1065), Morón (1066), Carmona (1067) e Arcos (1069), viuse obrigado a pagar parias ao emerxente rei cristián Fernando I.
Jon Lord
Músico profesional
Antes da súa disolución cambiaronse o nome a Saint Valentine´s Day Massacre, gravando un sinxelo, tralo cal, Jon sumouse aos tamén breves Santa Barbara Machine Head e The Flower Pot Men, con quen realizou xiras pero nunca gravou.
Taifa de Sevilla
Reinado de al-Mu’tamid (1069-1091)
A execución de Isma’il, fillo primoxénito de Al-Mutadid, permitiu que este fose sucedido polo seu segundo fillo, Al-Mu'tamid, quen exercía como gobernador da conquistada taifa de Silves. Aínda que Al-Mu'tamid destacou como poeta e estableceu en Sevilla unha corte culturalmente moi refinada, tamén continuou coa expansión territorial de Sevilla, anexionándose Córdoba en 1070, cidade que perdería a mans de rei da taifa de Toledo en 1075 e que volvería recuperar en 1077. Ao ano seguinte, 1078, o seu mestre, amigo e ministro, o poeta Ibn Ammar (Abenamar) conquistou a taifa de Murcia, logrando a taifa sevillana a súa maior extensión territorial. Con todo Ibn Ammar acabou traizoándoo polo que finalmente foi executado por Al-Mu'tamid.
Jon Lord
Músico profesional
Logo disto, Jon Lord aceptou unha oferta de quen fora cantante da por entón disolta banda The Searchers, Chris Curtis, para unirse aos Roundabout, embrión de Deep Purple.
Taifa de Sevilla
Reinado de al-Mu’tamid (1069-1091)
Ao-Mu'tamid intentou evitar pagar as parias que o seu pai pactara co Reino de Castela, o que levou a Afonso VI a cercar Sevilla. Este feito xunto coa toma da taifa de Toledo en 1085 polo rei castelán-leonés, levou a Al-Mu'tamid, xunto a outros reis de taifa, a solicitar a axuda dos almorábides que desembarcaron na península en 1086 e instaláronse na praza de Alxeciras, que lles foi cedida polo rei sevillano. Con todo, tras frear e derrotar ás tropas cristiáns na batalla de Zalaca, os almorábides terminarán por conquistar os reinos taifas, caendo o sevillano en 1091, tras o cal Al-Mu’amid foi exiliado ao Magreb onde falecería. O caudillo Sīr ibn Abī Bakr, conquistador de Sevilla, gobernaría esta demarcación até 1114.
Jon Lord
Músico profesional
Jon Lord participou no primeiro álbum de The Kinks, unha agrupación británica de rock and roll que alcanzou un notable éxito en Inglaterra. Jon foi contratado como sesionista xunto a outros músicos, entre eles quen logo foi guitarrista de Led Zeppelin, Jimmy Page. En máis dunha ocasión, Lord afirmou que participou en catro temas de The Kinks: "You Really Got Me", "Bald Headed Woman", "Long Tall Sally" e "Lover Not A Fighter", dous dos cales entraron no álbum e os demais foron publicados en sinxelos.