cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giorgio Vasari
Obra de pintura
En 1563 fundou a Accademia delle Arti del Disegno en Florencia, baixo a protección do duque Cosme I de Médicis e con Michelangelo, cabeza da institución, e trinta e seis artistas elixidos coma membros.
A obra pictórica de Vasari móstrase en todo o seu esplendor no interior do Pazo Vecchio, na coñecida Sala dos Cincocentos. En 1563 a sala é encomendada a Vasari co fin de levar a cabo unha remodelación decorativa acorde coa grandeza do pazo. Coma resultado temos un impresionante salón de 52 x 23 metros, cuxas paredes están decoradas con obras do pintor: a conquista de Siena, a toma de Porto Ercole, a vitoria de Cosme I de Marciano dellaChiana, a derrota de Pisa en San Vincenzo, o ataque de Mazimilianode Austria en Livorno e Pisa atacada polas tropas de Florencia. A decoración do teito representa, en 39 paneis, os episodios máis importantes da vida de Cosme I, os barrios da cidade e, no centro, a escena do seu nomeamento como Gran Duque de Toscana. A ambos os dous lados, xunto ás paredes, encontramos seis estatuas, incluíndo o Xenio da Vitoria de Michelangelo.
Hai unha polémica pola existencia dunha obra de Leonardo da Vinci coñecida como A batalla de Anghiari, que no seu tempo se encontraría pintada ao fresco nestes muros pero que actualmente está perdida. Barállase a posibilidade de que ao redecorar a sala, Vasari ocultásea baixo as súas pinturas. Un dos elementos que reforzan esta teoría é a existencia dunha expresión italiana situada na bandeira dun dos frescos de Vasari, que di: Cerca Trova (literalmente: procura e acharás).
As vidas dos máis excelentes pintores, escultores e arquitectos
Coma o primeiro historiador da arte italiano, iniciou o xénero dunha enciclopedia de biografías artísticas que continúa hoxe. Vasari acuñou o termo Renacemento («rinascita»), consciente do continuo renacer nas artes dende os tempos de Alberti. Publicada a súa primeira edición en 1550, e dedicado ao duque Cosme I de Médicis. Foi parcialmente alongado e reescrito en 1568 e provisto de gravados de retratos de artistas -algúns inventados- titulado Le Vite de' più eccellenti architetti, pittori et scultori italiani. O libro comeza cun prólogo técnico sobre arquitectura, escultura e pintura, agrupadas baixo a denominación de «artes do deseño» e incluía un tratado informativo e valioso sobre as técnicas empregadas nas artes. Continúa cunha introdución sobre a orixe das artes desde os pobos antigos até a Idade Media (como decadencia da arte) e presenta o Renacemento como a etapa de anovación.
Utilizou como documentación tanto os escritos sobre arte anteriores ao seu, como as notas, os recordos sobre artistas antigos e todo o material que recollera nas súas viaxes a través de Italia.
As súas biografías están salpicadas de historias entretidas. Moitas das súas anécdotas teñen o espírito e a aparencia da verdade; aínda que outras parecen demasiado boas como para ser certas. Algunhas son puras ficcións, coma o conto do novo Giotto que pintaba unha mosca na superficie dunha pintura de Cimabue, a cal o vello mestre tentaba espantar repetidas veces; famoso conto que ten o seu eco nunha anécdota que se contaba do pintor grego Apeles. Con poucas excepcións, o xuízo estético de Vasari é perspicaz e imparcial. A concepción renacentista da historia como relato dos homes e as súas obras, dota ás súas biografías dun toque humano e dramático, mentres que as obras de arte analízanse como expresión absoluta dun temperamento ou dun pensamento, como resultado do impulso que leva a todo artista a crear arte.
Vasari non investigaba nos arquivos para atopar as datas exactas, como farían os modernos historiadores da arte, e naturalmente as súas biografías son máis seguras para os artistas da súa propia xeración e da precedente. A crítica moderna -con todos os novos materiais descubertos pola investigación- corrixiu boa parte das súas datas e atribucións tradicionais. Pero o resultado é unha tendencia a subestimar a exactitude de Vasari.
A obra segue sendo un clásico. Vasari escribiu unha pequena autobiografía ao final das Vidas, e engadiu noticias de si mesmo e da súa familia nas vidas de Lazzaro Vasari e Francesco Salviati.
Michael E. Brown
Michael E. Brown, nado o 5 de xuño de 1965 en Huntsville (Alabama), é un profesor do planetario astronómico do Instituto Tecnolóxico de California (Caltech) dende o 2003. Anteriormente foi profesor asociado de Caltech no 2002–2003 e profesor asistente, tamén en Caltech en 1997–2002.
Educación
Brown graduouse no Instituto Virgil I. Grissom en 1983. Brown obtivo o A.B. en física na Universidade de Princeton en 1987. Logo fixo un máster e un doutoramento, en 1990 e 1994 respectivamente, na Universidade de California, Berkeley.
Descubertas
Brown é coñecido na comunidade científica polas súas pequisas de obxectos que orbitan o Sol. O seu equipo descubriu moitos dos obxectos transneptunianos (TNOs). Particularmente notables son Eris, o único TNO descuberto que é maior que Plutón, e é un dos planetas ananos que hai no Sistema Solar; 90377 Sedna, un planetoide; e 90482 Orcus.
Controversia sobre Haumea
Brown e o seu equipo tamén estiveron observando o planeta anano Haumea aproximadamente seis meses antes de que fora anunciada a súa descuberta por José Luis Ortiz Moreno e os seus compañeiros do Observatorio de Serra Nevada, en España. Brown acusou a Ortiz de fisgar no seus arquivos para levalo recoñecemento da descuberta de Haumea. O certo é que IPs radicadas no Instituto de Astrofísica de Andalucía (CSIC), onde Ortiz traballa, constan como titulares de correos electrónicos enviados por Ortiz e compañeiros. Isto ocorreu na semana anterior ao anuncio do descubrimento. Cando se lle preguntou por esta actividade el respondeu que a única razón era porque non anunciaban o obxecto, pois eles xa o tiñan identificado.
Brown pediulle á Unión Astronómica Internacional que lle acredite ao seu equipo o descubrimento de Haumea. Non obstante, Ortiz e compañeiros son os descubridores, mentres que a autoría do nome é de Brown. Ortiz prefería Ataecina.
Honores e galardóns
Brown foi definido por Time's no 2006 como unha das cen persoas máis influentes. No 2007 recibiu o premio anual de Caltech, Feynman Prize. O asteroide 11714 Mikebrown, descuberto o 28 de abril de 1998, recibe o seu nome na súa honra.
Michael Brown formou persoas da astrofísica como poden ser Jean-Luc Margot, Chad Trujillo, e Marc Kuchner.
Vida persoal
Brown casou con Diane Binney o 1 de marzo de 2003, con quen ten unha filla.
Izquierda Republicana
miniatura|Sede do partido en [[León, España|León.]] Izquierda Republicana (IR) é un partido político español republicano de esquerdas formado o 3 de abril de 1934 pola unión da Acción Republicana, Acción Socialista, o sector esquerdista do Partido Republicano Radical Socialista e a Organización Republicana Gallega Autónoma.
Historia e características
Entre os seus dirixentes encontrábanse José Giral, Álvaro de Albornoz, Victoria Kent, Luis Bello, Santiago Casares Quiroga, Marcelino Domingo e Manuel Azaña, quen foi o presidente do primeiro Consello Nacional do partido. En Cataluña a organización denominouse Partit Republicà d'Esquerra.
Nas eleccións do 16 de febreiro de 1936 conseguiu 87 deputados dentro da Fronte Popular, e formou parte de todos os gobernos ata o final da guerra civil e despois no goberno da República no exilio. Azaña foi presidente da República entre 1936 e 1939.
IR participa na creación de Izquierda Unida, no ano 2002 sae da coalición, aínda que se presentou coaligado con ela nas eleccións europeas de 2004.
Hilary Putnam
Hilary Whitehall Putnam nado en Chicago o 31 de xullo de 1926 e finado en Arlington (Massachusetts) o 13 de marzo de 2016, foi un filósofo analítico que propuxo un realismo alternativo fronte ao realismo tradicional. Fixo importantes achegas á filosofía da mente, a filosofía da linguaxe e á filosofía da ciencia.
Traxectoria
Seu pai estivo vencellado ao Partido Comunista dos Estados Unidos, e súa nai era xudía. Estudou na Universidade de Pensilvnia, na Universidade de Harvard e na Universidade de California onde recibiu o seu doutoramento en filosofía. Un dos seus profesores foi Rudolf Carnap, artífice do positivismo lóxico que Putman sempre rexeitou.
Putnam militou contra o antisemitismo, apoio o Movemento polos dereitos civís, declarouse en contra da Guerra do Vietnam e foi membro do Partido Laboral Progresista. Converteuse ao xudaísmo.
Foi membro da Academia Estadounidense das Artes e das Ciencias, da Academia Británica e da Academia de Ciencias Morais e Políticas de Francia. Foi profesor emérito da universidade de Harvard.
Pensamento
Putnam tentou responder á pregunta de en que medida somos quen de coñecer o mundo real. Rexeita o que denomina o realismo metafísico ou realismo externo que mantén que se pode chegar a unha descrición auténtica e global de como o mundo é. Para Putnam a verdade é un xeito de coherencia entre as nosas crenzas entre si e coas nosas experiencias. Pero experiencias que son internas ao noso sistema de crenzas.
Marcaba tamén distancias co relativismo pois unha cousa é non poder chegar a unha descrición incontaminada do real e outra que calquera esquema conceptual poida ser válido. Nunca un enunciado e a súa negación poden ter o mesmo valor de verdade, e ha de estar subordinado á nosa práctica (amosando unha clara influencia de William James). Seguindo unha certa evolución no seu pensameno chega a afirmar que as nosas experiencias son, de entrada, encontros directos coa realidade.
Putnam sostiña que é posible unha fundamentación racional para a ética e amosábase a prol dunha ética universal, insistindo en non confundir pluralismo con relativismo. Unha verdade merecedora de tal nome ten que estar no mundo e someterse á discusión pública. Non todo vale pero a democracia é unha condición irrenunciable para o debate sobre a verdade. Defendía, xa que logo, un pragmatismo que marca distancias co escepticismo moral e co dogmatismo.
Putman foi célebre pola formulación de ideas como a realizabilidade múltiple, o isomorfismo funcional, o experimento da terra xemelga, o argumento da indispensabilidade, o cerebro na cubeta...
Toño Rosario
Máximo del Rosario Almonte, máis coñecido como Toño Rosario, nado o 3 de novembro de 1955 en Higüey, é un intérprete de merengue dominicano. É un dos membros da banda de música Los Hermanos Rosario.
Kamehameha III
miniatura|180px|dereita|Escudo de armas do Reino de Hawai Kamehameha III, nado o 11 de agosto de 1813 en Kona (Illa de Hawai) e finado o 15 de decembro de 1854 en Honolulu (Oahu), foi o Rei de Hawai entre os anos 1825 e 1854. Era coñecido como Kauikeaouli pero o seu nome completo era Keaweaweʻula Kīwalaʻō Kauikeaouli Kaleiopapa. Cando ascendeu ó trono, o seu nome pasou a ser Keaweaweʻula Kīwalaʻō Kauikeaouli Kaleiopapa Kalani Waiakua Kalanikau Iokikilo Kīwalaʻō i ke kapu Kamehameha.
Traxectoria
Baixo o seu reinado, Hawai evolucionou a partir dunha monarquía absoluta a unha monarquía constitucional cristiá, coa firma tanto da Constitución de 1840 como da Constitución de 1852. Foi o monarca reinante máis duradeiro na historia do Reino, gobernando durante 29 anos e 192 días, aínda que na primeira parte do seu reinado estaba baixo a rexencia da raíña Ka‘ahumanu e máis tarde por Ka‘ahumanu II. Os seus obxectivos como rei foron acadar un equilibrio na modernización a través da adopción dos costumes occidentais e manter intacta a súa nación.
Melodía
miniatura|250px|Figura 1. Un [[Compás (música)|compás da Fuga N.º 17 en La bemol, BWV 862 de O clavecín ben temperado de Bach,
É un exemplo de contrapunto con 4 voces. As dúas voces (melodías) que hai en cada pentagrama poden distinguirse grazas á dirección das plicas das figuras.
, por separado.]]
Unha melodía é unha sucesión de sons que é percibida como unha entidade única. Desenvólvese nunha secuencia lineal, é dicir ao longo do tempo, e ten unha identidade e significado propio dentro dun contorno sonoro particular.
En sentido estrito unha melodía é unha combinación de alturas e ritmo, mentres que nun sentido máis figurado o termo en ocasións ampliouse para incluír as secuencias doutros elementos musicais como o timbre. Pódese considerar que a melodía é o primeiro plano respecto do acompañamento de fondo. Pero unha liña melódica ou unha voz non ten necesariamente que ser unha melodía en primeiro plano.
Etimoloxía
O vocábulo provén do baixo latín «melodia». Este termo latino, á súa vez, proviña do grego μελῳδία [melōidía] que significaba "canto coral" e era unha palabra composta de μέλος [melos] que significa "canción, música que acompaña a unha canción" e ἀοιδή [aoidḗ] que á súa vez quere dicir "canto, canción".
Descrición
A miúdo as melodías consisten nunha ou máis frases ou motivos musicais, e xeralmente repítense ao longo dunha canción ou peza musical en diversas formas. As melodías tamén poden ser descritas polo seu movemento melódico ou polas alturas ou intervalos entre alturas (predominantemente conxuntos, ou disxuntos ou con outras restricións), a gama tonal, a tensión e a relaxación, a continuidade e a coherencia, a cadencia, e a forma.
Elementos
Dada a cantidade e variedade de elementos e estilos de melodía «moitas das explicacións [de melodía] existentes limítannos a un modelo de estilo específico, sendo por tanto descricións demasiado excluíntes». Paul Narveson afirmou en 1984 que máis de tres cuartas partes das cuestións teóricas acerca da melodía non foron completamente exploradas.
As melodías existentes na meirande parte da música europea escrita antes do século XX, e na música popular do século XX, caracterízanse por «patróns de frecuencia fixos e facilmente discernibles», repetición de «eventos a miúdo periodicamente, en todos os niveis estruturais» e «patróns de repetición de duracións».
miniatura|center|475px|Figura 2. [[música medieval|Melodía medieval inglesa Pop Goes the Weasel. ]] Nas melodías da música clásica do século XX «empregouse unha maior variedade de recursos do acostumado en calquera outro período histórico da música occidental» no tocante ás alturas. A escala cromática pasou a ser «amplamente empregada», mentres seguía a ser empregada a escala diatónica. Ademais os compositores asignaron un rol estrutural ás «dimensións cualitativas» que en tempos anteriores «reserváranse case exclusivamente para alturas e ritmo». En palabras de Kliewer «os elementos esenciais de calquera melodía son a duración, a altura, o timbre, a textura e a intensidade». Aínda que na práctica a mesma melodía pode ser recoñecible incluso cando é interpretada cunha gran variedade de timbres e dinámicas diferentes.
Exemplos
Os diferentes estilos musicais empregan a melodía de xeitos moi diversos. Por exemplo:
Voz ou parte
O concepto de melodía con frecuencia se relaciona con termos como voz ou parte. Unha voz (ou parte) é a música ou melodía interpretada por un só instrumento ou voz (ou grupo de instrumentos ou voces idénticas) dentro dunha obra maior. Unha particella denota a copia impresa da voz ou parte de cada instrumento, a diferenza da partitura, que contén a música que han de interpretar todos e cada un dos instrumentos dunha agrupación musical.
A escritura de partes é a composición das voces tendo en conta a harmonía e o contrapunto. As partes poden ser "partes externas", cando se trata das voces situadas na parte superior e na inferior; ou ben "partes internas" cando se atopan na franxa media.
Nun contexto polifónico o termo voz emprégase para designar unha soa liña melódica ou capa textural (ver Figura 1). O termo é xenérico e non pretende dar a entender que a liña debe ser necesariamente de carácter vocal, senón que fai alusión á instrumentación ou simplemente ao rexistro.
Por outra banda, unha parte na música de gaitas das Highlands é unha sentence. Polo xeral, cada unha desas partes consta de catro frases musicais que duran un ou dous compases. Varias frases combínanse para producir tanto un parágrafo así como unha obra ou melodía completa.
Lista de illas por superficie
Esta é unha lista de illas no mundo ordenadas por superficie. Inclúe todas as illas cunha superficie de máis de 1.000 km². Por comparación, amósanse tamén os continentes da Terra. Aínda que unha illa é, en xeral, calquera masa de terra que estea completamente rodeada de auga, normalmente adóitase excluír as masas de terra o suficientemente grandes como para ser consideradas continentes. Ao clasificar Australia como continente, aínda cando hai argumentos sobre se tecnicamente é un continente ou sinxelamente parte dun continente maior chamado Australasia, Groenlandia nesta listaxe é considerada a maior illa do mundo.
Masas de terra continental
Estas cifras son só aproximacións.
1 Australia, con 7 600 000 km², é considerada aquí unha masa continental en lugar dunha illa, sendo máis de tres veces o tamaño de Groenlandia, a illa máis grande, aínda que ás veces considérase "a Illa Continente".
Illas de máis de 250.000 km²
Aínda que unha illa é, en xeral, calquera masa de terra que está completamente rodeada de auga, algunhas definicións exclúen as masas de terra o suficientemente grandes como para ser consideradas continentes. A colocación de Australia nesta categoría, fai de Groenlandia a illa máis grande. En prol da clasificación da lista de illas iniciarase con Groenlandia.
Illas de 25.000 km² a 250.000 km²
2 Illa deshabitada máis extensa do mundo. 3 Illa litoral máis extensa do mundo.
Illas de 10.000 km² a 25.000 km²
4 Illa fluvial máis extensa do mundo
Illas de 5.000 km² a 10.000 km²
5 Despois da independencia da illa en 1960, o Reino Unido retivo, por tratado internacional, a soberanía sobre Akrotiri e Dhekelia, coñecidas como "bases areas soberanas do Reino Unido" 6 Os Turcos ocuparon o norte da illa e autoproclamouse como República Turca do Norte de Chipre, un estado de facto autogobernado, mais non recoñecido pola ONU.
Illas de 2.500 km² a 5.000 km²
7 Parte física da península de Xutlandia dende 1825. 8 Illa máis extensa nun lago de auga doce.
Illas de 1.000 km² a 2.500 km²
Esta sección da lista podería non estar completa, xa que aínda que abarca case totalidade das illas no mundo con máis de 1.000 km², na zona da Antártida a superficie dalgunhas illas é incerta.
Illas de 500 km² a 999 km²
Esta sección da lista podería non estar completa, xa que aínda deberían estar a totalidade das illas europeas con máis de 500 km², e a maioría das illas dos outros continentes.
9 Illa interior fluvial no Río Magdalena, non confundir coa illa do Caribe venezolano homónima. 10 Extensa illa artificial. 11 Illa de area máis extensa. 12 Non é unha auténtica illa xa que os lagos que a rodean teñen diferentes niveis. 13 Illa do Caribe venezolano, non confundir coa illa interior fluvial colombiana homónima.
Marco
O termo marco pode facer referencia a:
O topónimo galego O Marco pode referirse a:
Reticulocito
miniatura|200px|Reticulocitos tinguidos para distinguilos dos glóbulos vermellos maduros. Os reticulocitos son glóbulos vermellos do sangue, que están na fase inmediatamente anterior a converterse en eritrocitos totalmente maduros. Son células que están na penúltima fase da eritropoese (formación de eritrocitos ou glóbulos vermellos) e carecen de núcleo nos mamíferos. Despois de orixinarse na medula ósea libéranse ao torrente curculatorio, onde permanecen durante 1 día antes de madurar a eritrocito. Normalmente son pouco numerosos no plasma sanguíneo (entre o 0,5 e o 1%), pero poden atoparse en niveis elevados por causa dalgunhas anemias (ata algo máis do 4%), nas cales o organismo incrementa a produción de glóbulos vermellos na medula ósea e libéraos no torrente sanguíneo antes de que estean maduros. Os reticulocitos caracterízanse por presentar no citoplasma unha rede de filamentos e gránulos, compostos principalmente de ARNr, que fan que se tingan de modo característico nos frotis de sangue, presentando o seu citoplasma un aspecto reticular que os distingue dos glóbulos vermellos maduros.
Morfoloxía
As células vermellas do sangue orixínanse polo proceso da eritropoese, que ten lugar na medula ósea, no que van pasando por sucesivos estadios de maduración. Cando se chega ao estado de normoblasto (eritroblasto) ortocromático (antepenúltimo estadio), este perde o seu núcleo e convértese en reticulocito. Os reticulocitos son células anucleadas predecesoras dos eritrocitos que se diferencian deles en que conteñen hemoglobina e posúen gránulos de ribosomas e algunhas mitocondrias que lles son útiles para sintetizar o 20-35 % da hemoglobina restante que finalmente terán. O seu tamaño varía de 10 - 15 micrómetros de diámetro. Este tipo de células esta en circulación periférica aproximadamente durante un día ata converterse nun eritrocito (glóbulo vermello, hemacia) maduro. A diferenza dos eritrocitos maduros, os reticulocitos aínda conservan ARN.
Os reticulocitos aparecen lixeiramente máis azuis que as outras células vermellas cando se observan tinguidos coa tinguidura Romanowsky normal.
Patoloxía do reticulocito
O reticulocito pode mostrar alteracións en tamaño e/ou presentar corpos de inclusión (punteado basófilo, corpos de Howell Jolly). A xénese do aumento de tamaño, implica unha resposta normal da medula ósea a un estímulo intenso da eritropoetina. Dependendo do grao de estimulación poden presentarse os seguintes eventos:
Ambas as situaciones, asócianse con reticulocitos inmaturos en sangre periférico, denominados polos autores macro-reticulocitos de "estrés", reticulocitos medulares ou reticulocitos prematuros.
Utilidade e interpretación
miniatura|[[Tinguidura supravital dun frotis de sangue humano dun paciente con anemia hemolítica. Os reticulocitos vense como células con puntos azul escuros e estruturas lineares curvadas (reticulación) no citoplasma.]] A determinación dos reticulocitos permite avaliar a produción eficaz de células vermellas pola medula ósea. A súa utilidade real é coñecer a capacidade de resposta da medula naqueles casos nos cales hai diminución das células vermellas no sangre periférico e cómpre que a medula aumente a súa produción para así compensar o déficit de ditas células. Esta información é de fundamental importancia no diagnóstico de anemias por falta de produción (anemia aplásica) e por aumento na destrución (anemia hemolítica).
A actividade eritropoética efectiva, da medula ósea, é proporcional ao número de reticulocitos en sangre periférico, este valor representa o grao de produción e liberación de eritrocitos pola medula ósea á circulación. Así, os recontos reticulocitarios superiores aos valores establecidos como normais, indican un aumento da eritropoese, situación que se presenta como resposta a hemorraxias (agudas), anemias hemolíticas e durante o tratamento de anemias nutricionais (anemia ferropénica e anemia megaloblástica).
Os recontos baixos de reticulocitos, suxiren unha eritropoese defectuosa como nos casos de anemia aplásica, crise aplásica de anemias hemolíticas e na infiltración da medula ósea por células tumorais. Por tanto, a avaliación dos reticulocitos é unha ferramenta fundamental no diagnóstico de anemias e dalgúns cadros cuxa xénese envolve a produción eritroide na medula ósea.
Cando a resposta medular en canto á produción de células vermellas está incrementada, as células policromatófilas detectadas en sangue periférico dificultan a avaliación da macrocitose, porque son células con aumento de tamaño dada a súa inmadureza; por tanto, ao realizar esta cuantificación debe terse coidado de non falsear o valor da macrocitose a expensas da policromatofilia estimando unha macrocitose maior á real. Nestes caos, o promedio de volume corpuscular (PVC) estará por riba do valor establecido como normal, xa que tamén foi falsamente incrementado polo número de reticulocitos.
Avaliación en sangue periférico
A eritropoese efectiva determínase polo reconto de reticulocitos en sangre periférico, o cal se expresa en valor relativo ou porcentual (número de reticulocitos por 100 células vermellas) e en valor absoluto (total de reticulocitos circulantes por cada militro (mm³) de sangue). A contaxe de reticulocitos pódese dar por tinguidura cun colorante especial para reticulocitos de natureza basófila, polo cal teñen afinidade as mitocondrias e ribosomas, que se mostrarán no frotis dunha cor azul a pintas.
Valores de referencia (Valor relativo):
(Valor absoluto)
Cando se altera a duración do estadio reticulocitario en medula ósea, especificamente nas anemias graves, empréganse outras formas para avaliar a produción de células vermellas viables como se expresa seguidamente.
Cando temos moitos reticulocitos libres en sangue é sinal de que se sufriu algún tipo de estrés ou hipoxia porque estimulamos a produción de eritropoetina, esta proteína induce a produción dos precursores do eritrocito, e, por tanto, de reticulocitos.
En microscopia electrónica o reticulocito é doado de recoñecer pola súa superficie irregular, con invaxinacións e presenza de múltiples orgánulos como son: mitocondrias, pequeno número de ribosomas, restos do aparato de Golgi e protoporfirina. Ao microscopio óptico identifícase por medio de coloracións supravitais (azul de cresilo brillante, novo azul de metileno). O colorante absórbese e o ARN e os demais orgánulos citoplasmáticas precipitan como substancia reticulofilamentosa, visible nas extensións secas, como gránulos amorfos intracelulares que se tinguen de azul intenso.
Tinguido con Wright ou Giemsa, o reticulocito identifícase pola súa basofilia difusa chamada policromatofilia e por ser unha célula lixeiramente meirande que o eritrocito. A célula debe posuír polo menos dous gránulos de precipitado ben definidos e separados da membrana para poder consideralo un reticulocito.
Porcentaxe de reticulocitos corrixida
Hematócrito normal: Homes 45%, Mulleres 42%
Índice de produción de reticulocitos
Cómpre facer unha corrección adicional cando se encontran macrocitos policromatófilos e/ou células vermellas nucleadas no frotis de sangre periférico. Cunha estimulación crecente de eritropoetina, a medula ósea libera reticulocitos antes do seu período de maduración normal, que é de 2 a 3 días na medula ósea. Estes reticulocitos inmaturos aparecen como eritrocitos policromatófilos grandes (reticulocitos de cambio de estrés) no frotis de sangue. Isto significa que o tempo de maduración en sangue periférico leva máis do día habitual necesario para que os reticulocitos do sangue periférico perdan o seu aspecto reticulado e se volvan eritrocitos maduros. Canto máis intensa sexa a anemia, máis temperá será a liberación dos reticulocitos.
O índice de produción de reticulocitos (IPR) proporciona unha estimación da taxa de eritropoese efectiva en comparación coa taxa normal de maduración do reticulocito en sangue periférico, que corresponde a 1 (un día). Para determinalo divídese a porcentaxe de reticulocitos corrixida polo tempo de maduración que terá o reticulocito en sangue periférico, dependendo do valor do hematócrito do paciente para así compensar o tempo que tardará o reticulocito en madurar no sangue periférico.
O reconto manual de reticulocitos, malia a súa grande utilidade clínica, foi perdendo vixencia debido a múltiples factores entre os que están as variacións que se poden dar nas coloracións, erros por distribución nas extensións, erros estatísticos na mostra estudada e a ampla variabilidade entre observadores aínda experimentados. Estudos realizados no Colexio Americano de Patólogos encontraron que o coeficiente de variación (como índice de erro) para o reconto de reticulocitos por métodos manuais é do 35% (algúns estudos demostraron máis do 50%) mentres que para a citometría de fluxo automática é do 8,3%, polo que actualmente os métods máis recomendados son os métodos automáticos. O reconto automático con esta tecnoloxía analiza de 30.000 a 50.000 células por mostra mentres que por métodos manuais o reconto faise sobre 100 eritrocitos.
A posibilidade de contar os reticulocitos por medio de citometría de fluxo recupera este parámetro como un dos método básicos para o diagnóstico, clasificación e tratamento das síndromes anémicas e na disfunción medular.
Citometría de fluxo
A citometría de fluxo usa unha combinación de excitación láser, detectores e tinguiduras fluorescentes que marcan o ARN e ADN (como o laranxa tiazol ou o polimetino). Os reticulocitos poden distinguirse doutras células circulantes porque emiten un sinal que non é forte (como o dos linfocitos) nin feble (como o dos eritrocitos).
Investigación
Os reticulocitos son unha valiosa ferramenta para os biólogos que estudan a tradución de proteínas. Os reticulocitos son peculiares entre o resto das células porque conteñen toda a maquinaria necesaria para traducir proteínas pero carecen de núcleo. Como o núcleo das células contén moitos compoñentes que fan que o estudo da tradución sexa máis difícil, estas células son moi útiles. Os científicos poden recoller reticulocitos de animais como os coellos e extraer o ARNm e os encimas para a tradución para estudar a tradución nun sistema in vitro libre de células, o que permite ter un gran control sobre o ambiente no cal se están a sintetizar as proteínas.
Gallotia galloti
miniatura|180px|Parella de G. g. palmae. Gallotia galloti é unha especie de réptil da orde dos escamosos, suborde dos lacertilios, infraorde dos escincomorfos, familia dos lacértidos e subfamilia dos galotiinos, que é o tipo do xénero Gallotia.
Descrición
A especie foi descrita en 1839 polo naturalista e ilustrador francés Paul-Louis Oudart, baixo o nome de Lacerta galloti.
Etimoloxía
Tanto o nome do xénero como o específico son uns homenxes ao naturalista afeccionado francés D. Gallot, residente nas illas Canarias e que mandou en 1839 espécimes de lacértidos ao Museo Nacional de Historia Natural de Francia, en París, onde traballaba Oudart.
Sinónimo
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse, entre outros, polos sinónimos:
Subespecies
Dentro da especie recoñécense as seguintes subespecies:
Hábitat
Gallotia galloti é común en varios hábitats abertos, rochosos e aebustivos. Asóciase comunmente en paredes de rochas en áreas cultivadas. É máis rara nas zonas boscosas, especialmente na laurisilva. Pódese encontrar até a alta montaña (até os 3 000 m de altura en Tenerife).
Distribución
É unha especie endémica das illas de Tenerife e La Palma, e foi introducida en Morro Jable, na península de Jandía (Fuerteventura).
Catacterísticas
miniatura|250px|Macho de G. g. galloti. miniatura|250px|Femia a punto de desovar. Os machos chegan a alcanzar os 30 cm de longo. A longitud de cabeza e tronco, nos machos, alcanza 14,5 cm, e as femias, máis pequenas, só chegan aos 13,32 cm. O colar é liso con bandas escuras. A garganta, negra escura nos machos.
A Rubiña, San Sadurniño, San Sadurniño
A Rubiña é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (4 homes e 6 mulleres).
Gallotia galloti
Catacterísticas
Os machos presentan unha mancha azul na cara (sobre todo na subespecie do norte de Tenerife, G. g. eisentrauti (pero que non teñen os machos da subespecie do sur desta illa, G. g. galloti), que se intensifica na época de celo. As femias e os inmaturos teñen unha coloración máis críptica, existindo polo menos dous patróns diferentes: un con dúas liñas de cor marrón claro no dorso e outro con pequenas pencas, sen liñas diferenciadas. O iris é de cor amarelo intenso.
Diferéncianse das outras especies de Gallotia, entre outras cousas, polo número de fileiras lonxitudinais na cara ventral do animal (de 12 a 14 nesta especie).
Bioloxía
Aliméntanse fundamentalmente de insectos e plantas.
A época de reprodución comeza en primavera (abril a xuño). O embrión permanece dentro da femia un mes e, despois da posta -en terra- as crías tardan dous meses máis en eclosionar, a finais de agosto-principios de setembro, cando empezan a poder detectarse.
Barclay Vincent Head
Barclay Vincent Head, nado na localidade inglesa de Ipswich, no condado de Suffolk, o 2 de xaneiro de 1844, e finado en Londres o 12 de xuño de 1914, foi un historiador e un numismático inglés.
Traxectoria
Barclay Vincent Head fixo os seus estudos na Escola de Gramática de Ipswich e en 1864, aos 20 anos, e ingresou como auxiliar no Museo Británico.
En 1908 foi elixido vicepresidente da Royal Numismatic Society.
Willian Thomas Morton
William Thomas Green Morton, nado en Charlton (Massachusetts) o 9 de agosto de 1819 e finado en Nova York o 15 de xullo de 1868, foi un odontólogo estadounidense, pioneiro na aplicación de anestesia en cirurxía e odontoloxía. Levou a cabo a primeira demostración pública da utilización do éter como anestésico administrado por inhalación.
Barclay Vincent Head
Traxectoria
Entre 1869 e 1910 exerceu como adxunto á dirección da redacción da revista Numismatic Chronicle, e nese período casou con mary Harley Corkran.
Willian Thomas Morton
Traxectoria
William Thomas Green foi fillo do granxeiro James Morton e de Rebecca Morton, natural de Charlton, cuxo apelido de solteira era Needham. Antes de facerse odontólogo, William Morton traballara como empregado, tipógrafo de imprenta e comerciante en Boston. No ano 1840 entrou primeiro na Baltimore College of Dental Surgery e logo, en 1842, en Hartford, Connecticut, continuou os seus estudos baixo a titoría de Horace Wells. Máis adiante ambos serían socios. Morton abandonou a odontolxía para dedicarse a estudar cirurxía maxilar na Baltimore College. No ano 1842 inaugurou o seu consultorio privado como dentista. En 1842 e 1843 traballou xunto a Horace Wells. Aproximadamente un ano despois, Wells empezou a utilizar gas hilarante no tratamento cos seus pacientes. Tras numerosos experimentos de terapias de dor cos seus pacientes, Wells quixo demostrar publicamente en Boston o gas hilarante como anestésico, pero esta demostración foi un fracaso.
Barclay Vincent Head
Traxectoria
Xa como conservador do Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico, de 1893 a 1906, o seu traballo principal está representado polos Catalogues of Greek Coins in the British Museum ("Catálogos de Moedas Gregas no Museo Británico"), aos que contribuíu en 8 dos 10 volumes de que se compón (publicados entre 1873 e 1906). Esta publicación está considerada como o elemento básico para o estudo da moeda da Antiga Grecia.
miniatura|esquerda|Imaxe dun [[Dracma|didracma de Campania (ca. 265-240 a. de C.), procedente da segunda edición de Historia Numorum (1911); páxina 43, figura 21.]] En 1887 publica a súa obra Historia Numorum, reeditada aumentada en 1911, considerada como a súa achega máis importante ao terreo da numismática e unha guía fundamental para os arqueólogos e investigadores ata o momento pouco introducidos nesa discipilina.
Willian Thomas Morton
Traxectoria
miniatura|250px|Primeira ocasión na que se utiliza o éter na extracción dunha peza dental.
Barclay Vincent Head
Traxectoria
Aínda que Head se xubilou en 1905, o seu labor foi continuado por George Hill, que chegou a ser director do Museo Británico. Na súa carreira, Head acadou títulos honorarios polas universidades de Oxford, Durham e Heidelberg.
Willian Thomas Morton
Traxectoria
Morton en cambio, decidira dedicarse ás próteses dentais. Cando había que extirpar os raigóns e raíces dos dentes danados, os pacientes adoitaban esixir un tratamento sen dores. O profesor Charles Thomas Jackson, baixo cuxa titoría Morton realizara prácticas como odontólogo, chamou a súa atención acerca do efecto narcótico do dietiléter, o que á súa vez describira Michael Faraday nun tratado de 1818. Tras diversos experimentos con vapores de éter en ratos, peixes, insectos, galiñas e co seu propio can, Morton realizou tamén experimentos con el mesmo.
miniatura|250px|Réplica do inhalador de William Morton, utilizado no ano 1846 para a primeira demostración pública dunha operación realizada baixo anestesia con éter.
Barclay Vincent Head
Traxectoria
En 1907 foi recoñecido coa medalla da Royal Numismatic Society de Londres.
Willian Thomas Morton
Traxectoria
O 30 de setembro de 1846 concorreu á súa consulta o violoncelista Eben Frost aqueixado dunha forte infección purulenta que lle producía unha dor de moas, tan intensa, que estivo de acordo en probar o éter para a súa extracción. Cando o paciente espertou da anestesia, confirmoulle a Morton que non sentira ningunha clase de dor durante a extracción da peza dental. Confirmou así a Morton e ao seu asistente, o doutor Hayden, o éxito da intervención. Ao día seguinte apareceu a noticia no Boston Daily Journal: «Tras a inhalación dun preparado, cuxo efecto anestésico e narcótico durou aproximadamente un minuto, extraéuselle un dente a un cabaleiro na tarde de onte sen que sentira ningunha clase de dor»
Barclay Vincent Head
Traxectoria
En 2001, publicouse unha edición ampliada de Historia Numorum só para a moeda grega de Italia.
Willian Thomas Morton
Traxectoria
Morton dirixiuse ao cirurxián xefe do Hospital Xeral de Massachusetts en Boston, o profesor John Collins Warren (1778–1856), coa petición de levar a cabo unha demostración pública do seu método fronte a médicos e estudantes de medicina. Recibiu por escrito unha invitación para o venres 16 de outubro de 1846, ás 10 da mañá. Warren fixo que Gilbert Abbott, un paciente de 20 anos, impresor de libros que padecía de tuberculose, inhalara os vapores desde unha esfera de vidro, especialmente confeccionada para este efecto e que contiña no seu interior unha esponxa embebida en éter (ver ilustración). Tras un estado inicial de excitación, o paciente durmiuse. «Entón Warren en cinco minutos extirpou un tumor superficial conxénito, baixo o maxilar inferior no lado esquerdo do pescozo do paciente». Warren, quen, tras o fracaso da demostración de Horace Wells co gas hilarante ocorrido dous anos atrás, en realidade rechazaba esta clase de procedementos, entusiasmouse moito con estas novas posibilidades. ("Gentlemen, this is no humbug"). A este suceso, acaecido no Ether Dome, considérase o momento do nacemento da anestesioloxía moderna.
Artigo (gramática)
O artigo é un determinante actualizador con flexión de xénero e número que concorda co núcleo do sintagma nominal. A súa función é a de acompañar ao substantivo actualizándoo e precisándoo, transformándoo de descoñecido e abstracto ("libro") en coñecido e concreto ("o libro"), situándoo no mundo real.
Willian Thomas Morton
Traxectoria
miniatura|250px|O Bulfinch Building en [[Boston, en 1941, inclúe o Ether Dome.]]
Artigo (gramática)
A gramática tradicional distinguía entre artigo determinado (o, a, os, as) e indeterminado (un, unha, uns, unhas), sendo en realidade este último un tipo de cuantificador.
Willian Thomas Morton
Traxectoria
Inmediatamente ao día seguinte, o cirurxián e urólogo George Hayward (1798–1863) operou un tumor adiposo nun paciente anestesiado con éter. O recoñecemento xeral do procedemento desenvolvido por Morton tivo lugar tras a amputación dunha perna, efectuada o 7 de novembro de 1846 por Henry Jacob Bigelow nunha paciente de vinte anos.
Artigo (gramática)
En galego hai un artigo masculino: o, os en plural, e outro feminino: a, as (alén das súas variantes alomórficas). Non todas as linguas posúen artigos e, por exemplo, o latín, do cal provén o galego, non os tiña: o artigo galego provén, así a todo, do pronome demostrativo latino ille, illa, illud. O uso do artigo galego conserva ás veces vestixios dese significado demostrativo.
Barclay Vincent Head
Publicacións
Esta é unha listaxe da bibliografía de Head publicada na revista Numismatic Chronicle en 1914.
Libros e catálogos
miniatura|Táboa co alfabeto indogrego da cultura kharosthi, extraído da segunda edición de Historia Numorum
Willian Thomas Morton
Traxectoria
Morton intentou primeiramente ocultar a substancia activa que utilizara e denominou este éter arranxado con substancias aromáticas «Letheon» (palabra derivada do grego lethe, que significa «olvido»), para obter proveito da patente. Poucas semanas despois, durante a operación o 7 de novembro de 1846, foi obrigado polo seu auditorio a revelar o segredo. Chegouse a unha disputa xudicial sobre a cuestión de a quen lle correspondía a primicia sobre este invento, proceso impulsado sobre todo por quen lle dera a idea, o profesor Jackson. Os custos desta disputa xudicial arruinaron a Morton, ademais de que case non recibiu as regalías esperadas por patentar o seu invento. Despois de case vinte anos de procesos xudiciais, Morton faleceu empobrecido e aflixido, en xullo de 1868, a consecuencia dun accidente vascular cerebral.
Artigo (gramática)
Os determinantes actualizadores
O feito de considerarmos o artigo como un determinante actualizador débese a que na clase de palabra determinantes encontramos vocábulos que actúan actualizando (actualizadores), cuantificando (cuantificadores) e interrogando (interrogativos).
Willian Thomas Morton
Traxectoria
Mais Morton non fora o primeiro en aproveitar o efecto narcótico do éter para deter a dor nas intervencións cirúrxicas. O 30 de marzo de 1842, o doutor Crawford Williamson Long xa extirpara sen dor un tumor da caluga dun paciente, usando para iso unha toalla embebida en éter. Pero este último cirurxián omitiu facer unha publicación ao respecto.
Artigo (gramática)
Os determinantes actualizadores
Os actualizadores son catro; o predeterminante todo, todos, toda, todas, que pode preceder aos demais determinantes e delimita a integridade do substantivo núcleo do sintagma nominal; o artigo, que presenta o substantivo nun espazo e un tempo concreto (o, a, o, os, as); o posesivo, que sinala a pertenza do substantivo a un elemento da situación ou contexto (o meu, o teu, o seu, noso, voso, o seu e os seus femininos e plurais) e o demostrativo, que sitúa o substantivo nun lugar máis ou menos próximo ou afastado (este, ese, aquel e os seus femininos e plurais)
Paradigma do artigo
Na área asturiana obsérvase o seguinte paradigma:
Nalgunhas zonas orientais o paradigma é o seguinte:
Alomorfos
En galego tamén existen os artigos lo(s) e la(s), chamados “segunda forma do artigo”, que substitúen ás formas o(s) e a(s) en determinadas situacións específicas. As devanditas variantes alomórficas xa estaban presentes no galego-portugués medieval, sendo representadas na lingua escrita polos trobadores. En realidade, lo(s) e la(s) eran os artigos arcaicos dos cales, a través de diversas evolucións, derivan todas as variantes actuais : o(s) e a(s), lo(s) e la(s), e no(s) e na(s) (esta última sen representación escrita).
O portugués aínda mantiña o uso da “segunda forma do artigo” no século XVI, pero co paso do tempo desapareceu. O galego, pola contra, mantivo o seu uso ata a actualidade en case todo o dominio lingüístico.
A Rubiña
O topónimo A Rubiña pode referirse a varios lugares de Galicia:
Espinosa Rodríguez
Os apelidos Espinosa Rodríguez poden referirse a:
Santiago Basanta Silva
Santiago Basanta Silva, nado en Vilalba o 10 de xaneiro de 1899 e finado en Madrid o 30 de decembro de 1974, foi un avogado e xurisconsulto galego.
Traxectoria
Foi fillo de Andrés Basanta Olano (fillo á súa vez do avogado Francisco Basanta Cornide, de Outeiro, Castro de Rei, e da vilalbesa Carmen Olano Silva) e de Concepción Silva Posada, de Mondoñedo, filla do avogado Eugenio Silva Villaronte e de Dominica Posada Villapol. Logo de facer Bacharelato no Instituto de Lugo, estudou Dereito na Universidade Central por libre, e en 1921 aprobou as oposicións ao corpo de avogados do estado. Foi destinado ás Delegacións de Facenda de Girona, Palencia, Segovia, Ávila, Alacant, Lugo e Madrid. En 1925 foi destinado á asesoría xurídica do Ministerio da Gobernación, e en 1934 á do Ministerio de Traballo, Sanidad e Previsión. En 1937 destinárono ao Goberno Xeral do Estado, en 1938 pasou ao Servizo Nacional do Contencioso e en 1939 á asesoría xurídica da Dirección Xeral do Timbre e Monopolios.
En 1942 foi nomeado subdirector 3.º do Contencioso e xefe da Sección do Consultivo, pasando posteriormente a ser subdirector 1.º. En 1945 foi nomeado conselleiro e vicepresidente 2º de Tabacalera SA, cargo que ocupou até 1968. Entre 1951 e 1957 foi subsecretario de Facienda, amais de presidente da Comisión de Presupostos das Cortes Españolas. Con este cargo interveu ante o pleno para defender ditames de leis, como a do Timbre do Estado de 1955, a de Protección á Mariña Mercante de 1956 e diversas modificacións tributarias e orzamentarias. Retomou o posto de avogado do Estado na asesoría xurídica do Ministerio da Vivenda. Foi o número 1 da súa escala até febreiro de 1968, cando pasou á situación de supernumerario. O día 15 dese mes foi nomeado conselleiro permanente de Estado e presidente da sección Quinta de Facenda.
Tamén tivo cargos na banca e a industria privada, como o de secretario xeral do Banco de Crédito Local e conselleiro de La Maquinista Terrestre y Marítima, Fefasa, Inquitex, Electrólisis del cobre ou Química de Bayas entre outras empresas. Morreu por mor dunha embolia, e foi soterrado no cemiterio de La Almudena de Madrid.
Recoñecementos
O 5 de xullo de 1972 leu o seu discurso de investidura como membro da Real Academia Española de Xurisprudencia e Lexislación, en substitución de Jesús Marañón Ruíz Zorrilla. O seu discurso, La tributación sobre la tierra y su función social, foi contestado por José Larraz López. Foi nomeado Cabaleiro Gran Cruz das ordes do Mérito Civil, Cardenal Cisneros e Isabel la Católica.
Fillo predilecto de Vilalba e socio de honra do Racing Club Vilalbés, na súa vila natal levan o seu nome unha rúa e o IES Santiago Basanta Silva.
Vilar de Ordelles, Vilar de Ordelles, Esgos
Vilar de Ordelles é un lugar da parroquia de Vilar de Ordelles no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Tiña 223 habitantes no ano 2018, segundo datos do IGE, dos cales 117 eran homes e 106 mulleres.
Cassandra Gava
Cassandra Gava, nada en San Francisco, California o 28 de abril de 1959, é unha actriz e produtora estadounidense. É coñecida pola súa interpretación da bruxa no filme de 1982 Conan o bárbaro, e como a escrava Alessa en High Road to China. Apareceu en 21 filmes entre 1979 e 1998. Tamén aparece nun cover do álbum de Jefferson Starship Spitfire, e aparece acreditada como "princesa dragón".
Ordelles
O topónimo galego Ordelles pode referirse a: