cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wikipedia en letón
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
El hombre burbuja
Traxectoria
A banda retorna no 1999 cun álbum homónimo (Everlasting / RFTOS, 1999) grabado dous anos antes. Este debut contén sons icónicos do indie de mediados da década, onde o grupo cita como referencias a Nick Drake, Red House ou Beck. O disco aparece a destempo en comparación coa xeración indie á que se lle asocia (Los Planetas, Sexy Sadie…) xa en terceiros discos.
“Nadando a Crol” (Everlasting / RFTOS, 2000) e “La Paz Está en las Matemáticas” (Everlasting / RFTOS, 2002) entroncaron na liña do indie rock electrónico de Thievery Corporation, segundo as referencias do grupo.
Castro do Cabo, Castro, Cerdedo-Cotobade
Castro do Cabo é un lugar da parroquia de Castro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Bugarín, Castro, Cerdedo-Cotobade
Bugarín é un lugar da parroquia de Castro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Castro do Medio, Castro, Cerdedo-Cotobade
Castro do Medio é un lugar da parroquia de Castro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
O Cristil, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade
O Cristil é un lugar da parroquia de Aguasantas, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Caveolina
En bioloxía molecular as caveolinas son unha familia de proteínas integrais de membrana que son o principal compoñente das membranas das caveolas (pequenas invaxinacións na membrana plasmática) e interveñen na endocitose independente de receptor. As caveolinas poden actuar como proteínas de armazón dentro das membranas caveolares ao compartimentalizar e concentrar moléculas de sinalización. Tamén inducen unha curvatura positva (cara a dentro) da membrana por medio da súa oligomerización e inserción de forquitas. Varias clases de moléculas de sinalización, como as subunidades da proteína G, tirosina quinases receptoras e non receptoras, óxido nítrico sintase endotelial (eNOS) e pequenas GTPases, únense á caveolina 1 por medio do seu 'dominio de armazón de caveolina'.
A familia do xene da caveolina consta de tres membros en vertebrados: CAV1, CAV2 e CAV3, que codifican as proteínas caveolina 1, caveolina 2 e caveolina 3, respectivamente. Todas elas son proteinas de membrana con estrutura similar. A caveolina forma oligómeros e asóciase co colesterol e esfingolípidos en certas áreas da membrana plasmática, o que orixina a formación de caveolas.
Estrutura e expresión
As caveolinas teñen estrutura similar. As tres forman bucles en forquita que están inseridos na membrana plasmática. Tanto o extremo C-terminal coma o N-terminal están orientados cara ao lado citoplásmico da membrana. Hai dúas isoformas da caveolina 1: caveolina 1α e caveolina 1β, esta última carece dunha parte do N-terminal.
As caveolinas encóntranse na maioría das células de mamíferos adherentes.
Función
As funcións das caveolinas están aínda sendo intensamente investigadas. Coñécese principalmente o seu papel na formación de invaxinacións dun tamaño de 50 nanómetros na membrana plasmática, chamadas caveolas. Os oligómeros da caveolina forman o recubrimento destes dominios. As células que carecen de caveolinas tamén carecen de caveolas. A estes dominios da membrana asignáronselles moitas funcións, que van desde a endocitose e transcitose á transdución de sinais.
Os ratos modificados por enxeñaría xenética que carecen de caveolina 1 e caveolina 2 son viables e fértiles, o que mostra que nin as caveolinas nin as caveolas son esenciais no desenvolvemento embrionario e reprodución destes animais. Porén, os animais knockout desenvolven pulmóns anormais hipertróficos e miopatías cardíacas, que lles causan unha redución na esperanza de vida. Os ratos que carecen de caveolinas tamén padecen unha alteración das respostas anxioxénicas así como respostas anormais aos estímulos vasoconstritores. No peixe cebra, a falta de caveolinas causa unha letalidade embrional, o que indica que os vertebrados superiores (como o caso do exemplo do rato) desenvolveron algún tipo de compensación ou redundancia para as funcións das caveolinas que non se observa nos peixes.
Cancro
As caveolinas teñen un papel paradoxal no desenvolvemento desta enfermidade, xa que foron implicadas tanto na supresión de tumores coma na oncoxénese. Unha alta expresión de caveolinas causa a inhibición de vías relacionadas co cancro, como as vías de sinalización de factores de crecemento. Porén, certas células cancerosas que expresan caveolinas demostraron ser máis agresivas e metastáticas, debido ao seu potencial para o crecemento independente de ancoraxe.
Doenzas cardiovasculares
As caveolinas pénsase que desempeñan un importante papel durante o desenvolvemento da aterosclerose. Ademais, a caveolina 3 foi asociada coa síndrome da QT longa.
Distrofia muscular
A caveolina 3 foi implicada no desenvolvemento de certos tipos de distrofia muscular (distrofia muscular da cintura das extremidades).
Borela, Borela, Cerdedo-Cotobade
Borela é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Os Currás, Borela, Cerdedo-Cotobade
Os Currás é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Laura Villar Gómez
Traxectoria
Estudou o grao de Lingua e literatura española e fixo o máster en Estudos da Literatura e da Cultura na Universidade de Santiago de Compostela. Coordinou ciclos de recitais poéticos en Santiago de Compostela e Barcelona, Poesía de bar e a revista estudantil Paradisso. Colabora en Quimera, Clarín e Ocultalite e na plataforma Liberoamérica. Tamén ten poemas en Álastor (Nicaragua), Vallejo&Co (Perú), Emma Gunst (Arxentina), Low-fi Ardentía (Porto Rico e Nova York) ou Ezra (Estados Unidos).
Exerce de profesora de Lingua Castelá e Literatura en secundaria.
Premios
Finalista da IV Edición do certame Centrifugados.
Skank
Skank foi unha banda brasileira de pop rock formada en 1991 na cidade de Belo Horizonte, MG, por Samuel Rosa (voz, guitarra eléctrica e guitarra acústica), Henrique Portugal (teclados, guitarra e coros), Lelo Zaneti (baixo e coros) e Haroldo Ferretti (batería). A banda vendeu preto de 6,6 millóns de CD e DVD.
Historia
Os catro músicos xuntáronse arredor do mesmo interese: transportar o clima do dancehall xamaicano á tradición pop brasileira. En 2019, tras 28 anos de carreira, a banda anunciou o seu fin, cunha xira de despedida celebrada entre 2022 e 2023.
miniatura|226x226px| Concerto en [[2007.|esquerda]]Ao longo da súa carreira, Skank traballou con varios artistas internacionais, como Manu Chao, Andreas Kisser (Sepultura), Uakti ou Jorge Ben Jor, e foron eloxiados por Stewart Copeland pola versión de "Wrapped Around Your Finger", incluída na homenaxe latina a The Police, "Outlandos D'America", cantando unha versión en portugués. En 2002, Haroldo Ferretti e Henrique Portugal participaron no álbum Falange Canibal, do cantante e compositor Lenine.
En 2019, a banda anunciou que remataría as súas actividades, sen previsión de retorno. En 2020 debía realizarse unha xira de despedida, pero tivo que aprazarse debido á pandemia de COVID-19. O 26 de marzo de 2023 celebrouse o derradeiro concerto da banda, no Estádio do Mineirão, en Belo Horizonte.
O Comareiro, Carballedo, Cerdedo-Cotobade
O Comareiro é un lugar da parroquia de Carballedo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
En terra de homes
En terra de homes (en North Country) é un filme estadounidense de 2005 dirixido por Niki Caro. Está protagonizado por Charlize Theron, Frances McDormand, Sean Bean, Richard Jenkins, Michelle Monaghan, Jeremy Renner, Woody Harrelson e Sissy Spacek. O guión, escrito por Michael Seitzman, está inspirado no libro Class Action: The Story of Lois Jenson and the Landmark Case That Changed Sexual Harassment Law de Clara Bingham e Laura Leedy Gansler, que relata o caso real de Jenson v. Eveleth Taconite Company.
Estreouse en galego o 2 de maio de 2010 a través da TVG.
O val da vinganza (filme de 2016)
O val da vinganza (en In a Valley of Violence) é un filme estadounidense de 2016 escrito e dirixido por Ti West. Jason Blum foi o produtor a través da súa compañía Blumhouse Productions. Está protagonizado por Ethan Hawke, Taissa Farmiga, James Ransone, Karen Gillan e John Travolta. Estreouse internacionalmente en South by Southwest o 12 de marzo de 2016, e tivo un lanzamento limitado a través de formato de vídeo baixo demanda o 21 de outubro de 2016 por Focus World. Foi un fracaso comercial que só recadou 61 797 dólares, mais recibiu eloxios por parte da crítica que alabou o guión, a dirección e as interpretacións.
Isabel Moctezuma
Tecuixpo Ixtlaxóchitl, nada arredor de 1509 e finada en 1550, foi a filla do huey tlatoani Moctezuma Xocoyotzin. Foi bautizada como Isabel Moctezuma.
A caída de México-Tenochtitlán
Moctezuma II tivo dezanove fillos, sendo Chimalpopoca o seu favorito. A piques de morrer, o huey tlatoani encargou a Hernán Cortés que coidase del. Non obstante, o principal herdeiro morreu durante os acontecementos da Noite Triste. Isabel e Pedro foron os descendentes do huey tlatoani que sobreviviron.
Primeiros matrimonios con mexicas
dereita|miniatura|350x350px|Xenealoxía de Tecuichpoch. Sendo aínda unha nena, e debido á súa ascendencia aristócrata Isabel Moctezuma foi unida en matrimonio simbólico co seu tío Cuitláhuac, sucesor do huey tlatoani, pero este morreu de varíola en 1520. Pouco despois, Isabel foi casada co seguinte sucesor, Cuauhtémoc, quen foi vencido polos conquistadores españois o 13 de agosto de 1521.
Matrimonios con españois
Ao rematar a conquista de México, Cuauhtémoc foi feito prisioneiro, aínda que se respectou a súa posición como tlatoani. O 28 de febreiro de 1525, Cuauhtémoc foi sentenciado a morte e executado na forca, pois Hernán Cortés sospeitou dunha posible rebelión dos mexicas durante a expedición a Hibueras. Cortés decidiu casar a Tecuichpo con Alonso de Grao, mais desta unión non houbo descendencia. Alonso de Grao foi acusado e investigado por malos tratos e crueldade cara aos indíxenas e morreu en 1527.
Pedro Gallego de Andrade foi o cuarto esposo de Isabel Moctezuma. A súa familia radicou en Barragán del Valle del Maízo, San Luis Potosí. O matrimonio durou pouco tempo, pois Gallego de Andrade morreu en 1530. A pesar diso tivo descendencia, un fillo de nome Juan de Dios de Andrade Moctezuma (1529-1577) do cal aínda existe unha liña de descendentes.
O quinto matrimonio celebrouse con Juan Cano de Saavedra, con quen tivo cinco fillos, dos que as súas dúas fillas, chamadas Isabel e Catalina, foron monxas fundadoras no convento da Concepción na Cidade de México.
A filla de Hernán Cortés
Pouco despois do matrimonio de Isabel Moctezuma con Gallego Andrade, esta deu a luz unha filla de Hernán Cortés. Isabel rexeitou esta nena, que se chamou Leonor Cortés Moctezuma. Baixo a protección indirecta de Cortés, a descendente casou con Juan de Tolosa. Do matrimonio naceron dúas fillas, a primeira de nome Leonor que casou con Juan de Oñate e a segunda de nome Isabel que casou con Cristóbal de Zaldívar.
Encomendas
Debido á súa liñaxe, Hernán Cortés outorgoulle a encomenda de Tlacopan, privilexio que foi asinado o 27 de xuño de 1526, cando estaba casada con Alonso de Grao.
Contra finais do século XVI, dita encomenda era considerada a máis grande do Val de Anáhuac. Os descendentes de Isabel e do seu medio irmán coñecido como Pedro “o Príncipe” foron recoñecidos pola coroa española, e outorgóuselles o título de Condes de Miravalle. En abril de 1550 morreu Isabel Moctezuma, o seu último esposo sobreviviu ata 1572.
Descendencia
A liñaxe dos Miravalle comezou co fillo de Isabel, Juan de Andrade. Os seus fillos Pedro e Gonzalo Cano, convertéronse en cidadáns destacados da cidade de México. O seu fillo Juan Cano Moctezuma casou cunha importante familia de Cáceres, onde aínda se conserva o palacio dos Toledo-Moctezuma.
A liñaxe mestiza que se orixinou con Isabel e a súa irmá ligouse coa nobreza española. Como a súa nobreza nativa foi considerada realmente nobre polos españois, o sangue azteca foi respectada e foi considerada a oportunidade da mestura coa liñaxe. Os descendentes de Isabel e Leonor axiña casaron coas máis importantes familias de Estremadura, unha rexión rica na España da época. Estímase que hai uns 2000 descendentes de Isabel só en España. O condado de Miravalle, o condado de La Enrejada, o ducado de Ahumada, o ducado de Abrantes e o ducado de Moctezuma proceden directamente de Isabel e a súa irmá.
Silvela, Carballedo, Cerdedo-Cotobade
Silvela é un lugar da parroquia de Carballedo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
A Lomba, Carballedo, Cerdedo-Cotobade
A Lomba é un lugar da parroquia de Carballedo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Joênia Wapichana
Traxectoria
Naceu na comunidade indíxena Cabeceira do Truarú, localizada na etnorexión Murupú e no rural do Municipio de Boa Vista. É de etnia wapishana (un grupo étnico arawak) e aos 8 anos deixou a comunidade onde naceu e trasladouse coa súa nai á sede municipal (á área urbana) de Boa Vista. Falante nativa da lingua wapixana, aprendeu portugués e comezou a interesarse por estudar na capital de Roraima. Despois de concluír o ensino medio, pasou a traballar nunha empresa de contabilidade durante o día, mentres estudaba Dereito pola noite. Licenciouse en 1997 na Universidade Federal de Roraima (UFRR) e na Universidade de Arizona, nos Estados Unidos, realizou un mestrado.
Foi a primeira presidenta da Comissão de Direitos dos Povos Indígenas do Colexio de Avogados do Brasil (OAB), criada en 2013.
En 2004, recibiu o Premio Reebok aos mozos menores de 30 destacados na defensa dos dereitos humanos. En 2010 recibiu a Ordem do Mérito Cultural do Ministério da Cultura. Nas eleccións de 2018 foi elixida á Cámara dos Deputados por Roraima, pola Rede Sustentabilidade. Recibiu o Premio de Dereitos Humanos das Nacións Unidas (ONU) en 2018.
Crítica persistente do goberno do presidente Jair Bolsonaro, presentou un impeachment (solicitude de destitución) contra o presidente o 1 de febreiro de 2021; alegou, na súa petición, delitos contra a poboación indíxena. O requerimento da deputada -único representante indíxena do Congreso Nacional do Brasil na presente lexislatura - foi a solicitude número 66 presentada contra o xefe do Executivo desde o inicio do seu mandato en 2019. Nun anuncio feito pola deputada en rolda de prensa no Congreso Nacional, esta solicitude tamén foi presentada conxuntamente por outros membros da Rede Sustentabilidade, como o senador Randolfe Rodrigues, e deputados federais opositores ao goberno federal como Erika Kokay, David Miranda e Alessandro Molon.
Aínda en 2021, Joênia Wapichana, nunha audiencia promovida polo Colexio de Avogados do Brasil (OAB), criticou o goberno federal e a “Nova Funai”, cuestionando a afirmación de que a nova entidade escoita aos pobos indíxenas e defende o medio ambiente, divulgada polo xeneral Augusto Heleno, membro do goberno de Bolsonaro. Joênia afirmou que a “Nova Funai” incumpriu a súa tarefa máis importante: a demarcación das terras indíxenas. Tamén se queixou da omisión ante o avance do garimpo (minería ilegal) na Amazonia: ''“A situação é muito preocupante. E a Funai só atende o lado que está de acordo com as ideias do governo”'', acusou.
Anchusa calcarea
Taxonomía
Anchusa calcarea foi descrita por Boiss. e publicada en Voy. Bot. Espagne ii. 431.t. 123.
Wikipedia en taxico
A Wikipedia en taxico (en Википедияи Тоҷикӣ) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua taxica. Esta edición da Wikipedia ten a opción de ler os artigos en dous alfabetos, latino e cirílico.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Wikipedia en birmano
A Wikipedia en birmano (en မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua birmana. Foi creada en xullo de 2004.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Belle e Sebastian
Belle e Sebastian (en Belle et Sébastien) é un filme francés de 2013 dirixido por Nicolas Vanier. Está baseado na novela francesa de 1966 Belle et Sébastien de Cécile Aubry, que á súa vez está baseado na serie de televisión homónima de 1965. O filme é o primeiro dunha triloxía, sendo o segundo filme Belle et Sébastien : L'aventure continue (2015), e o terceiro e último Belle et Sébastien 3 : Le Dernier Chapitre (2017).
Estreouse en galego o 4 de agosto de 2022 a través da TVG.
Peroxirredoxina
As peroxirredoxinas (Prxs, ; símbolo raíz de HGNC PRDX) son unha familia moi ubicua de encimas antioxidantes do grupo das oxidorredutases, que tamén controlan os niveis de peróxido inducidos por citocinas e, por tanto, son mediadoras da transdución de sinais en células de mamíferos. Os membros desta familia en humanos son: PRDX1, PRDX2, PRDX3, PRDX4, PRDX5 e PRDX6. A importancia fisiolóxica das peroxirredoxinas está indicada pola súa relativa abundancia (unha das proteínas máis importantes nos eritrocitos despois da hemoglobina é a peroxirredoxina 2). A súa función é a redución de peróxidos, especificamente peróxido de hidróxeno, alquil hidroperóxidos e peroxinitrito.
Clasificación
As Prxs foron historicamente divididas en tres clases (mecanísticas): A designación de Prxs "1-Cys" e "2-Cys" introduciuse en 1994 e comprobouse que entre todas as 22 secuencias de Prx coñecidas daquela, só un residuo de Cys estaba absolutamente conservado; este é o residuo que agora se recoñece que é necesario como cisteína peroxidativa, CP. A segunda cisteína semiconservada atopada naquela época é a cisteína resolutoria, CR, que forma un enlace disulfuro intersubunidades con CP nas Prxs abundantes e moi estendidas denominadas "Prxs 2-Cys típicas". Finalmente, descubriuse que a CR pode encontrarse en múltiples posicións en varios membros da familia das Prxs, o que levou a introducir a categoría das "Prx 2-Cys atípicas" (Prxs nas cales está presente unha CR, pero non na posición "típica", identificada orixinalmente).
Os membros da familia agora recoñecidos clasifícanse en seis clases ou subgrupos, designados como grupos Prx1 (esencialmente sinónimo de "Prxs 2-Cys típicas"), Prx5, Prx6, PrxQ, Tpx e AhpE. Agora recoñécese que a existencia e localización de CR nos 6 grupos é heteroxénea. Así, incluso a designación "Prx 1-Cys" estaba orixinalmente asociada co grupo Prx6 baseándose na falta dun CR na PrxVI humana, e moitos membros do grupo Prx6 parecen non ter unha CR, hai membros de "Prxs 1-Cys" e todos os subgrupos. Ademais, a CR pode localizarse en 5 posicións (que se saiba) da estrutura, formando un enlace disulfuro intersubunidade ou intrasubunidade na proteína oxidada (dependendo da localización de CR). Para axudar á identificación de novos membros e os subgrupos aos que pertencen, creouse unha base de datos na que se pode buscar (o PeroxiRedoxin classification indEX) que inclúe secuencias de Prx identificadas en GenBank (de xaneiro de 2008 a outubro de 2011) para as análises bioinformáticas e está dispoñible publicamente.
Ciclo catalítico
Os mamíferos expresan seis peroxirredoxinas:.
Regulación encimática
As peroxirredoxinas poden ser reguladas por fosforilación, estado redox como a sulfonación, acetilación, nitración, estados de oligomerización e truncamento.
Función
A peroxirredoxina é reducida pola tiorredoxina (Trx) despois de reducir o peróxido de hidróxeno (H2O2) nas seguintes reaccións:
en termos químicos, estas reaccións poden representarse así:
A forma oxidada da Prx é inactiva na súa actividade redutase, pero pode funcionar como chaperona molecular, que require a doazón de electróns desde a Trx reducida para restaurar a súa actividade catalítica.
A importancia fisiolóxica das peroxirredoxinas ilústrase pola súa relativa abundancia (unha das proteínas máis abundantes nos eritrocitos despois da hemoglobina é a peroxirredoxina 2) así como por estudos en ratos knockout. Os ratos que carecen de peroxirredoxina 1 ou 2 desenvolven unha grave anemia hemolítica e están predispostos a certos cancros haematopoéticos. Os ratos con knockout de xenes para a peroxirredoxina 1 teñen un 15% de redución da súa lonxevidade. Os ratos knockout para a peroxirredoxina 6 son viables e non mostran unha patoloxía importante obvia, pero son máis sensibles a certas fontes exóxenas de estrés oxidativo, como a hiperoxia. Os ratos knockout para a peroxirredoxina 3 (peroxirredoxina da matriz mitocondrial) son viables e non mostran unha patoloxía relevante obvia. Propúxose que as peroxirredoxinas xogan un papel na sinalización celular ao regularen os niveis de H2O2.
Reloxo circadiano
As peroxirredoxinas foron implicadas no funcionamento do reloxo circadiano interno de 24 horas de moitos organismos.
Russian Helicopters
JSC Russian Helicopters (ruso: Вертолеты России Vertolety Rossii) é unha compañía de deseño e fabricación de helicópteros rusa con sede en Moscova. A compañía deseña e produce tanto helicópteros civís como militares. O seu principal accionista é Rostec. Foi o 24º contratista de defensa máis grande en 2012 en ingresos (o seu mellor ano do século XXI), e o segundo máis grande baseado en Rusia (tras Almaz-Antey).
Produtos
dereita|miniatura|[[Kamov Ka-60]]
Moeda de 5 centavos de dólar Liberty Head de 1913
miniatura|[[Anverso dunha moeda de 5 centavos de dólar Liberty Head de 1913.|200x200px]]
A moeda de 5 centavos de dólar Liberty Head de 1913 é unha moeda de cuproníquel dese valor facial, deseñada por Charles E. Barber e producida en cantidades extremadamente limitadas e non autorizadas pola Casa da Moeda dos Estados Unidos, o que a converte nunha das rarezas máis coñecidas e cobizadas da numismática estadounidense.
En 1972, un exemplar desta moeda foi o primeiro en se vender por máis de 100.000 dólares estadounidenses; en 1996, outro exemplar converteuse no primeiro en superar o millón de dólares. Outro espécime vendeuse por 3 millóns de dólares nunha venda privada en 2004, e logo revendeuse por 3,7 millóns de dólares nunha poxa pública en 2010. O prezo máis caro alcanzado por esta moeda foi catro millóns de dólares, en 2007.
Coñécense unicamente cinco exemplares: dous en coleccións privadas e tres en museos.
Orixe
En febreiro de 1913 introduciuse na circulación a moeda de 5 centavos Buffalo, en substitución dos anteriores 5 centavos Liberty Head, que se viñera producindo desde 1883. A ese novo modelo corresponden xa as primeiras cuñaxes oficiais de 1913, xa que nos rexistros oficiais da Casa da Moeda dos Estados Unidos non figura a cuñaxe de ningunha moeda do tipo Liberty Head ese ano. No entanto, en decembro de 1919, nunha reunión do Club de Moedas de Chicago, amosouse unha moeda de 5 centavos Liberty Head de 1913 ata entón descoñecida. Logo, en agosto de 1920, a comunidade numismática tivo coñecemento da existencia de cinco exemplares do modelo Liberty Head datados en 1913, todos propiedade de Samuel Brown, un numismático que asistiu á convención anual da American Numismatic Association e exhibiou as moedas alí. El fora tamén o que presentara a moeda na reunión do Club de Chicago. Previamente publicara un anuncio no número de decembro de 1919 de The Numismatist no que solicitaba información sobre estas moedas e ofrecía pagar 500 dólares por cada unha e, aparentemente, debeu adquirilas como resultado dese anuncio. Porén, Brown fora empregado da Casa da Moeda en 1913, e moitos historiadores numismáticos chegaron á conclusión de que puido cuñalas el mesmo —ou encargar subrepticiamente a outros a súa cuñaxe— e sacalas despois da Casa da Moeda. Q. David Bowers postula que Brown podería telas conseguido a través do gravador xefe da Casa da Moeda, George T Morgan, quen xa tiña antecedentes na cuñaxe irregular de moedas para llas vender a comerciantes numismáticos. miniatura|Anuncio publicado por Samuel Brown en revistas numismáticas, ofrecendo comprar moedas de 5 centavos Liberty Head de 1913.
De ser certo, non se trataría dun caso único, xa que este tipo de cuñaxes clandestinas foran bastante comúns no século XIX. O exemplo máis coñecido supúñano os dólares de prata de 1804 das clases II e III. Así e todo, outras autoridades numismáticas, entre elas o propio Q. David Bowers, non descartan unha hipótese diferente á da cuñaxe irregular, xa que hai varios motivos polos que as moedas poderían ter sido producidas lexitimamente polo Departamento de Medallas da Casa da Moeda "para fins de gabinete", ou tamén como pezas de proba cuñadas a finais de 1912 para probar os novos cuños de produción do ano seguinte, que non chegaron a ser operativos ao se cambiar o modelo.
Cómpre salientar, ademais, que Brown tiña unha boa reputación na súa época: fora elixido alcalde de North Tonawanda, Nova York, e mesmo foi posteriormente invitado a formar parte da Comisión de Ensaios dos Estados Unidos, en 1924 e en 1925. Non hai constancia de que naqueles momentos se vise a figura de Brown con malos ollos nin de que este fixese nada desfavorable para a Casa da Moeda, e tamén parece que foi un participante activo na comunidade numismática. Bowers non descartou por completo ningunha das hipóteses propostas acerca da vía pola que tivo acceso aos cinco exemplares da moeda de 5 centavos Liberty Head de 1913.
Rastrexabilidade
Xa que logo, en 1920 os cinco espécimes coñecidos desta moeda estaban en mans de Samuel W. Brown. En xaneiro de 1924, o lote das cinco moedas púxose á venda a través do comerciante numismático de Filadelfia August Wagner. O seu comprador foi Stephen K. Nagy, quen llas vendeu a Wayte Raymond e este, pola súa vez, ao coronel E. H. R. Green —fillo da famosa investidora da Gilded Age Hetty Green—, que os conservou na súa colección ata a súa morte en 1936. O ano seguinte, o conxunto dos cinco exemplares foi taxado por F. C. C. Boyd, de Nova York, e posteriormente vendido en 1942 a través da compañía St. Louis Stamp & Coin Co. Eric P. Newman, de San Luís, foi o comprador dos cinco exemplares, en asociación con Burdette. G. Johnson. Os novos propietarios dividiron o conxunto por primeira vez a mediados da década de 1940. Os rumores posteriores acerca da existencia dun sexto exemplar que se perdeu ou permanece oculto parecen infundados.
O espécime Eliasberg
miniatura|280x280px|O espécime [[Louis E. Eliasberg|Eliasberg. ]] Dos cinco Liberty Head de 1913, dous teñen acabamento proof —fondo espello e relevo mate— e os outros tres se produciron con técnicas de cuñaxe estándar. O exemplar de Eliasberg é o mellor dos coñecidos, cunha cualificación de 66 outorgada por varios servizos profesionais de clasificación, entre eles PCGS e NGC.
Esta moeda foi vendida por Newman a Abe Kosoff en 1948, quen logo lla vendeu a Louis E. Eliasberg. Permaneceu na ampla colección de Eliasberg ata despois da súa morte. En maio de 1996, vendeuse nunha poxa organizada por Bowers and Merena ao comerciante de rarezas Jay Parrino por 1.485.000 dólares, o prezo máis alto por unha moeda ata ese momento. Cando se volveu poxar en marzo de 2001, o prezo ascendeu a 1.840.000 dólares. En maio de 2005, Legend Numismatics comprou este espécime de Eliasberg por 4.150.000 dólares. En 2007, vendeuse novamente a un coleccionista anónimo de California por 5 millóns de dólares.
O espécime Olsen
miniatura|280x280px|O espécime Olsen. Aínda que o exemplar de Eliasberg é o mellor conservado dos cinco existentes, o coñecido como espécime Olsen é case con toda seguridade o máis famoso. Tanto PCGS como NGC o certificaron como Proof-64. Este exemplar pareceu nun episodio da serie televisiva Hawaii Five-O titulado The $100,000 Nickel, que se emitiu o 11 de decembro de 1973. Durante algún tempo foi propiedade do rei Faruq de Exipto.
Cando Newman e Johnson desagregaron o xogo inicial de cinco moedas, o exemplar Olsen vendéuselle primeiro a James Kelly e logo a Fred Olsen. Este último vendeulle a moeda ao rei Faruq, pero o seu nome permaneceu unido a ela nos círculos numismáticos desde entón. En 1972, vendeuse novamente, a World Wide Coin Investments, por 100.000 dólares, o que inspirou a súa aparición en Hawaii Five-O o ano seguinte. O seu prezo duplicouse ata os 200.000 dólares cando se revendeu a Superior Galleries en 1978. Desde entón foi revendida en varias ocasións, e chegou a alcanzar os 3.000.000 de dólares nunha venda privada do coleccionista californiano Dwight Manley a Bruce Morelan e Legend Numismatics en xuño de 2004. Legend vendeu a moeda a Blanchard and Co. en 2005, que pola súa vez lla vendeu a un coleccionista privado, e máis recentemente por 3.737.500 dólares a Heritage Auctions, en xaneiro de 2010. Non se revelou a identidade do último propietario. En novembro de 2021 foi vendida novamente, pola casa Stack's Bowers, de Long Beach, por máis de catro millóns de dólares.
O espécime Norweb
miniatura|280x280px|O espécime Norweb. O espécime Norweb é un dos dous exemplares da moeda de 5 centavos Liberty Head de 1913 que acabaron en museos. Forma parte da Colección Numismática Nacional dos Estados Unidos, do Instituto Smithsoniano.
Newman e Johnson venderon o exemplar de Norweb a F.C.C. Boyd, quen á súa vez o revendeu a Numismatic Gallery, unha compañía pola que pasaron varios dos cinco exemplares naqueles anos. En 1949, foi adquirida polo rei Faruq de Exipto para substituír o exemplar Olsen, logo da súa venda. Permaneceu na colección de Faruq ata que este monarca foi deposto por Gamal Abdel Nasser en 1952. Dous anos despois, todas as posesións de Faruq foron poxadas no Cairo polo novo réxime,[5] baixo a dirección da oficina de Sotheby's en Londres. A Numismatic Gallery recuperou a súa propiedade e logo vendeulla ao embaixador Henry Norweb e a súa esposa.
Na década de 1970, o matrimonio Norweb fixo varias doazóns importantes a institucións numismáticas dos EEUU, entre elas un exemplar do escasísimo dobrón Brasher de 1787 e moitas outras moedas raras da súa colección persoal á American Numismatic Society. Pola súa banda, o seu exemplar da moeda de 5 centavos Liberty Head de 1913 foi doado polos Norweb á Colección Numismática Nacional dos Estados Unidos, do Instituto Smithsoniano, en 1978, para conmemorar o seu sexaxésimo aniversario de voda, e alí permanece desde entón.
O espécime Walton
O exemplar Walton é o que tivo unha traxectoria máis axitada dos cinco exemplares de 5 centavos Liberty Head de 1913. Durante máis de 40 anos descoñeceuse o seu paradoiro e críase que mesmo podía terse perdido. George O. Walton —quen lle dá nome a este espécime— comproullo directamente a Eric P. Newman e Johnson en 1942 por uns 3.750 dólares. O 9 de marzo de 1962, Walton morreu nun accidente de coche cando se dirixía a unha exposición de moedas. Prometéralles aos promotores da exposición que exporía alí o seu Liberty Head de 1913, polo que se supón que estaba entre as moedas que tiña no seu poder no momento do accidente mortal. En efecto, no lugar do accidente recuperáronse moedas por valor de 250.000 dólares, entre elas o Liberty Head de 1913, que estaba protexido nun pequeno estoxo feito á medida. Cando os herdeiros de Walton sacaron as súas moedas a poxa pública en 1963, a casa de poxas devolveulles a moeda porque determinara —erroneamente—que esta non era auténtica e, como consecuencia, a moeda permaneceu en posesión da familia, gardada nunha caixa forte no chan dun armario da casa da súa irmá, durante máis de catro décadas.
En xullo de 2003, a American Numismatic Association (ANA) preparou unha exposición dos catro exemplares cuxo paradoiro se coñecía daquela. Como recurso publicitario, Donn Pearlman, consultor de relacións públicas e exgobernador da ANA, lanzou unha procura nacional do quinto exemplar desaparecido, e chegou a un acordo coa casa de poxas Bowers and Merena —naquel momento unha división de Collectors Universe— para ofrecer un mínimo dun millón de dólares pola súa adquisición ou como garantía por consignala nunha das súas poxas públicas. Ademais, ofrecíase unha recompensa de 10.000 dólares simplemente por deixar que os representantes de Bowers e Merena fosen os primeiros en ver o quinto espécime desaparecido cando este se atopase. Logo de ser sabedores da recompensa, os herdeiros de Walton levaron a súa moeda á convención da ANA en Baltimore, onde expertos autenticadores de Professional Coin Grading Service a examinaron detidamente e a compararon cos outros catro exemplares coñecidos. Nese momento, determinouse que o exemplar Walton era auténtico.
A moeda foi vendida en poxa polos herdeiros en abril de 2013 por 3.172.500 dólares, moi por riba do seu valor estimado de 2.500.000 dólares. Os compradores da poxa, Jeff Garrett —expresidente da ANA e propietario de Mid-American Rare Coin Galleries en Lexington, Kentucky— xunto co numismático Larry Lee, expuxérona no establecemento comercial de Lee, Coin & Bullion Reserves en Panama City, Florida, onde permaneceu exposta durante cinco anos para que os visitantes puidesen contemplala. En xuño de 2018, Garrett e Lee venderon o seu exemplar nunha venda privada que, segundo os informes, oscilaba entre 3 e 4 millóns de dólares, a Martin Burns, un avogado de Las Vegas, e ao seu irmán Ron Firman, de Miami. A continuación, os irmáns organizaron o regreso do espécime Walton en préstamo ao museo da American Numismatic Association, onde ficou exposta desde xullo de 2018.
O espécime McDermott
O exemplar de McDermott —tamén coñecido como espécime Bebee—, conservado no Museo do Diñeiro da American Numismatic Association en Colorado Springs, Colorado, distínguese por ser o único dos cinco con amosar algunhas marcas de circulación. Johnson e Newman vendéronllo a James Kelly, quen pola súa vez llo vendeu a J.V. McDermott, cuxo nome acabou formando parte da historia da moeda. McDermott adoitaba levar a moeda consigo e amosarlla aos clientes dos bares, facendo alarde da súa rareza e do seu valor extraordinarios. Durante este proceso, a moeda foi perdendo parte do seu brillo orixinal de cuñaxe e McDermott acabou protexéndoa nun soporte para evitar que se desgastase máis.
Logo da morte de McDermont o 29 de setembro de 1966, a súa viúva sacou a poxa a moeda en 1967 a través de Paramount Internatuional Coin Corporation, e esta foille adxudicada a Aubrey Bebee e a súa esposa Adeline por 46.000 dólares, propietarios dun comercio numismático en Omaha. Logo da súa xubilación, o matrimonio decidiu doar este espécime á American Numismatic Association en 1989, onde se expón no seu Museo do Diñeiro.
Villa Florentina
Vila Florentina é unha casa situada parroquia de Cecebre do concello de Cambre, onde viviu o escritor Wenceslao Fernández Flórez, e que hoxe é a sede da Fundación Wenceslao Fernández Flórez.
Burdette Johnson
Burdette Garner Johnson, nado en De Soto, Missouri, o 2 de xaneiro de 1885 e finado en San Luís, Missouri, o 24 de febreiro de 1947, foi un numismático estadounidense.
Primeiros anos e formación
Burdette Johnson naceu en 1885, na pequena vila de De Soto, no condado de Jefferson, Missouri, fillo de Luella Lou Conway (1859-1914) e de William A. Johnson (1849-1931). A súa familia trasladouse a San Luís cando el tiña 12 anos.
Johnson educouse en gran medida de xeito autodidacta, e tiña por costume a lectura dun libro diario, rutina que continuou ata a súa idade adulta. Na súa infancia espertouse nel a afección pola numismática e aos quince anos comezou a manter correspondencia coa distribuidora de moedas Chapman Brothers, para se facer con moedas romanas para a súa daquela incipiente colección persoal. Máis tarde traballou para familiares seus, como caixeiro en Columbus, Indiana, logo de concluír a educación primaria en 1900.
Carreira profesional
Ao ser un ávido lector, Johnson distinguiuse polos seus vastos coñecementos xa desde a súa xuventude. O 7 de xullo de 1907, Johnson comproulle a Ellis a metade da compañía St. Louis Stamp & Coin, e a outra metade comprouna o seu curmán, David Sutherland, con quen constituíu unha sociedade. Mais esta sociedade foi efémera, e en setembro do ano seguinte Johnson comprou a parte da empresa que lle correspondía a Sutherland, co pasou a ser o seu único propietario, aínda que mantivo relacións comerciais co seu exsocio.
Xunto con Sutherland comprou en 1942 os cinco exemplares coñecidos da moeda de 5 centavos Liberty Head de 1913, anteriormente pertencentes á colección do coronel Green.  Tamén recibiu grandes remesas de moedas procedentes da herdanza de Virgil Brand, para as vender en nome de Armin Brand.
Johnson converteuse nun dos numismáticos estadounidenses máis salientables da súa época. A partir de 1912 comezou a desprazarse anualmente a Europa para investigar, estudar e coleccionar moedas antigas; concretamente, sábese que en 1919 viaxou a Inglaterra, Italia, Francia, Alemaña, Bélxica, Suíza, Checoslovaquia e os Países Baixos.  Encargábaselle con regularidade a taxación das coleccións privadas de coleccionistas de moedas e, simultaneamente estudaba e determinaba a atribución dos milleiros de moedas da súa colección.
Tamén se lle recoñece ter sido o mentor de Eric P. Newman cando este era aínda un rapaz e frecuentaba adoito o seu establecemento. Johnson negábase sempre a venderlle moeda ningunha ata que Newman non entendese o seu contexto histórico e a súa atribución. Á parte de Newman, Johnson fomentou outras moitas relacións con persoas que se converteron en destacados numismáticos, e era ben coñecido poña súa franqueza e o seu entusiasmo na difusión do interese pola numismática nos demais.
As súas coleccións incluían grandes cantidades de moedas coloniais norteamericanas, moedas europeas antigas e medievais, moedas mexicanas da época do Imperio Español e dos inicios da independencia, e moedas menores de cobre das illas Filipinas e da India portuguesa.
Vida persoal
Johnson estivo sempre solteiro. Durante a Gran Depresión, acolleu unha rapaza chamada Mary Cruzan, que fora abandonada polos seus pais, á que criou e educou como a unha filla propia,  e Cruzan herdou máis adiante a totalidade das existencias de moedas coloniais estadounidenses que posuía Johnson. Estas moedas foron vendidas nunha poxa por 1,1 millóns de dólares logo do falecemento de Mary Cruzan en 1996.
Burdette Johnson morreu dun ataque ao corazón o 24 de febreiro de 1947, aos 62 anos, mentres viaxaba nun tranvía cara ao seu establecemento comercial. Foi soterrado no cemiterio de Valhalla, no condado de San Luis, Missouri.
A súa colección persoal de moedas foi sacada a poxa pola compañía Hans Schulman en 1951 e 1952.
Kapò
Estreouse subtitulado en galego o 25 de xullo de 2020 a través da TVG.
Sinopse
Segundo pasa o tempo, Edith endurécese coa vida brutal. Primeiro, vende o seu corpo a un garda alemán a cambio de alimentos; despois establece unha amizade con outro garda, Karl. A confraternización axúdaa a converterse nunha kapo (prisioneiro a cargo doutros). Así, Edith prospera, mentre que a idealista Sofia se volve cada vez máis feble.
Fundación Wenceslao Fernández Flórez
A Fundación Wenceslao Fernández Flórez é unha institución de interese público e sen ánimo de lucro, cuxo principal obxectivo fundacional é constituírse en centro de estudo e investigación en torno ao quefacer literario, xornalístico e cinematográfico do coruñés Wenceslao Fernández Flórez. Ten a súa sede na sede Villa Florentina a casa museo de Wenceslao Fernández Flórez, sita no lugar de Apeadeiro nº 14, Cecebre (Cambre).
Iuri Artiukhin
Iuri Petrovich Artiukhin, nado en Pershutino (oblast de Moscova) o 2 de xuño de 1930 e finado o 4 de agosto de 1998, foi un cosmonauta soviético que formou parte da misión Soiuz 14.
Traxectoria
Artiukhin graduouse como piloto e acavou pertencendo ao segundo grupo de cosmonautas da Unión Soviética. Participou na misión Soiuz 14 e pasou un total de 15,73 días no espazo, despois do cal traballou no centro de adestramento de cosmonautas, na división de investigación e desenvolvemento de Molniya e no desenvolvemento do transbordador espacial Buran. Finou aos 68 anos, despois dunha longa enfermedade.
Mércores (serie de televisión)
Mércores (en Wednesday) é unha serie de televisión estadounidense de comedia, terror e misterio baseada no personaxe de Wednesday Addams de The Addams Family. Foi creada por Alfred Gough e Miles Millar, e está protagonizada por Jenna Ortega, xunto con Catherine Zeta-Jones, Luis Guzmán, Isaac Ordonez, Gwendoline Christie, Riki Lindhome, Jamie McShane, Fred Armisen e Christina Ricci. Catro dos oito episodios foron dirixidos por Tim Burton, quen tamén é produtor executivo. A historia xira ao redor do personaxe titular, que tenta resolver un misterio na súa escola.
Wednesday estreouse 23 de novembro de 2022 a través de Netflix, onde conta con opción subtitulada ao galego. A serie foi ben recibida pola crítica, que eloxiou especialmente a interpretación de Ortega. Ás tres semanas do seu lanzamento, converteuse na segunda serie de Netflix en inglés máis vista. Recibiu dous nomeamentos aos Globos de Ouro.
Wikipedia en bosníaco
A Wikipedia en bosníaco (en Wikipedia na bosanskom jeziku) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua bosníaca. Foi creada o 12 de decembro de 2002, e en novembro de 2019, superou os 80 000 artigos. O seu primeiro artigo foi Matematika.
Irena Szewińska
Irena Szewińska (de solteira Kirszenstein), nada en Leningrado (Unión Soviética) o 24 de maio de 1946 e finada en Varsovia o 19 de xuño de 2018, foi unha atleta polaca especializada en probas de velocidad e salto de lonxitude. Participou en cinco Xogos Olímpicos (1964, 1968, 1972, 1976 e 1980) e gañou sete medallas, tres delas de ouro, en cinco probas diferentes. Bateu varias plusmarcas mundiais, sendo a única persoa que foi plusmarquista de 100, 200 e 400 metros. Foi a primeira muller que baixou dos 50 segundos na proba dos 400 m e foi coñecida como a "raíña do sprint".
Traxectoria
Aínda que nada en Leningrado, os seus pais eran polacos xudeus. O seu pai era de Varsovia e a súa nai de Kíiv e coñecéranse en Samarkanda onde estudaban. En 1947 a familia mudouse a Varsovia.
Con 18 anos participou aínda co seu apelido de solteira nos Xogos Olímpicos de Toquio 1964, onde gañou tres medallas. Foi segunda nos 200 metros por detrás da estadounidense Edith McGuire e no salto de lonxitude trala británica Mary Rand; finalmente logrou o ouro co equipo polaco de remudas 4×100 m que deu a sorpresa ao derrotar as estadounidenses.
En 1965 conseguiu bater a marca mundial dos 200 metros (22.7 en Varsovia) e igualar a dos 100 (11.1 en Praga). Nos Campionatos de Europa de Budapest de 1966 logrou tres medallas de ouro (salto de lonxitude, 200 m e remudas 4×100 m) e unha de prata (100 m). Nesta proba foi superada pola súa compatriota Ewa Klobukowska.
Acudiu aos Xogos Olímpicos de México, onde acabou terceira na final dos 100 metros gañada pola estadounidense Wyomia Tyus seguida de Barbara Ferrell. O seu maior éxito chegou na final dos 200 metros, en que gañou a medalla de ouro por diante das australianas Raelene Boyle e Jennifer Lamy, e bateu o récord do mundo con 22.58 s. Tamén participou en salto de lonxitude, mais non logrou pasar á final.
A partir de aquí a carreira de Irena Szewińska entrou nun certo estancamento, espazando as súas competicións. Sufriu un importante fracaso nos Campionatos de Europa de Helsinqui (1971), onde só puido lograr unha medalla de bronce nos 200 m. Nos Xogos Olímpicos de Múnic de novo tivo que conformarse cun bronce nesa proba, ao ser superada pola alemá oriental Renate Stecher e pola australiana Raelene Boyle.
A pesar deste relativo fracaso, Szewińska logrou sobreporse e volver obter grandes triunfos. 1974 foi un ano moi importante para ela, xa que nos Campionatos de Europa de Roma gañou os 100 e os 200 metros e obtivo un bronce nas remudas 4×100 m. Foi recoñecida como a mellor atleta do mundo. Ademais, ese mesmo ano recuperou o récord mundial dos 200 metros (22.21 en Potsdam) que perdera a mans da campioa olímpica en Múnic Renate Stecher, e bateu tamén o récord mundial nunha proba nova para ela, os 400 metros, con 49.9 en Varsovia, converténdose na primeira muller que rompía a barreira dos 50 segundos.
A partir dese momento decidiu centrar os seus esforzos nos 400 m, unha proba que se adaptaba perfectamente ás súas condicións, xa que requiría velocidade e resistencia. Con trinta anos consolidou o seu reinado nos Xogos Olímpicos de Montreal 76, onde fixo a mellor carreira da súa vida gañando o ouro olímpico dos 400 m e volvendo bater o récord do mundo con 49.29 s.
Tralos Xogos de Montreal continuou a competir, aínda que xa sen logros notables. Nos Campionatos de Europa de Praga (1978) foi terceira nos 400 m, nunha carreira onde a nova raíña da proba, a alemá oriental Marita Koch bateu o récord mundial baixando por primeira vez dos 49 segundos (48.94 s).
A súa última competición foron os Xogos Olímpicos de Moscova, os seus quintos xogos, onde vencida máis polos anos que polos seus rivais, non logrou clasificarse para a final.
Igual que outras grandes atletas como Marjorie Jackson ou Wilma Rudolph, non abandonou a vida pública trala súa retirada, senón que continuou a traballar no mundo do atletismo como adestradora e directiva. Foi presidenta da Federación Polaca de Atletismo, membro do consello directivo da Federación Internacional e membro do Comité Olímpico Internacional.
Faleceu de candro o 29 de xuño de 2018 en Varsovia aos 72 anos. Foi enterrada como católica na "Avenida dos Meritorios" do Cemiterio Militar Powązki de Varsovia.
Vida persoal
En 1967, casou co seu adestrador, Janusz Szewiński, que tamén competía en probas de valas a nivel nacional e despois traballou como fotógrafo deportivo. Tiveron dous fillos, Andrzej Szewiński, nado en 1970, que xogou na selección polaca masculina de voleibol e posteriormente foi senador, e Jarosław, nado en 1981.
Wikipedia en afrikaans
A Wikipedia en afrikaans (en Afrikaanse Wikipedia) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua afrikaans. O proxecto foi creado o 16 de novembro de 2001, e foi a décimo primeira Wikipedia en ser creada. En decembro de 2016, era a 84ª meirande Wikipedia segundo o número de artigos. Ademais de en Suráfrica e Namibia, a Wikipedia en afrikaans é usada e mantida por usuarios de Europa, América do Norte e Oceanía. En setembro de 2020 era a meirande Wikipedia das linguas de África.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.