cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sintagma
O sintagma é unha estrutura sintáctica, na cal non existe a relación entre suxeito e predicado, consistente nun conxunto de palabras relacionadas cun núcleo (vocábulo máis importante ou con máis relacións sintácticas) que se atopa no seu interior. O sintagma posúe ademais unha función sintáctica no seu contexto e, a diferenza da oración, non posúe unha entoación específica. É dicir, con sintagma aludimos á unidade lingüística de rango superior á palabra, constituída por un conxunto de elementos lingüísticos organizados xerarquicamente en torno a un núcleo e caracterizados por desempeñar a mesma función. Trátase, xa que logo, dunha unidade de función. Tódalas oracións están compostas por sintagmas (a oración mesma pode considerarse un macrosintagma) e os sintagmas poden engancharse, depender ou virar uns en torno a outros mediante relacións sintácticas de parataxe (coordinación), hipotaxe (subordinación) ou relacións morfosintácticas de concordancia, tamén por relacións semánticas de cohesión e congruencia denominadas coherencia textual. A composición interior do sintagma varía dende sintagmas cunha soa palabra que funciona como núcleo, ata aqueles nos que se atopan varios sintagmas dependentes dun central ou ata unha proposición subordinada ao núcleo do sintagma.
Un sintagma pode ser obrigatorio por ser seleccionado polo predicado. A ese sintagma denomínaselle argumento. O sintagma non seleccionado polo predicado é sempre opcional e denomínaselle adxunto.
Clasificación funcional
Existen fundamentalmente dous tipos, os sintagmas endocéntricos e os sintagmas exocéntricos. Os endocéntricos son aqueles nos que o núcleo pode intercambiar a súa función sintáctica pola da totalidade do sintagma; nos exocéntricos, pola contra, a función do núcleo non pode intercambiarse coa da totalidade do sintagma.
Trubetzkoy (1939) distingue tres tipos de sintagmas:
Clasificación morfolóxica
Segundo o rango morfolóxico do núcleo do sintagma endocéntrico, este clasifícase en sintagma nominal, verbal, adxectivo ou adverbial segundo sexa o seu núcleo un substantivo ou pronome, un verbo, un adxectivo ou un adverbio respectivamente. En canto ao sintagma exocéntrico, na lingua castelá só existe o chamado sintagma preposicional.
Sintagma nominal
Onde o núcleo é un substantivo ou pronome, por exemplo: "aqueles mozos de azul".
En galego, o sintagma nominal ou SN pode funcionar como suxeito axente ou paciente, como atributo, como complemento directo de cousa, como complemento predicativo, como aposición, como vocativo e como complemento circunstancial. Se o seu núcleo é un pronome, pode funcionar ademais como complemento indirecto e complemento directo de persoa.
Sintagma preposicional
Onde hai unha preposición máis un sintagma como termo. Por exemplo: "entre os salgueiros choróns".
O sintagma preposicional ou SPrep. pode funcionar como suxeito excepcionalmente (Entre Pedro e Luís fixérono), como complemento directo de persoa, como complemento indirecto, como complemento de réxime ou suplemento, como complemento axente, como complemento predicativo, como complemento circunstancial, como atributo e como complemento preposicional dun nome, adxectivo, adverbio ou interxección.
Sintagma verbal
O verbo é o núcleo, por ex: "come peixe".
O Sintagma verbal ou SV pode funcionar soamente como predicado, ben sexa como predicado verbal, como predicado nominal ou como predicado mixto.
Sintagma adxectival
O adxectivo é o núcleo, por ex: "moi guapo".
En español o sintagma advectival ou SAdj. pode funcionar como adxacente, como atributo e como complemento predicativo.
Sintagma adverbial
O adverbio é o núcleo, por exemplo: "moi coidadosamente".
O sintagma adverbial ou SAdv. pode funcionar como complemento circunstancial, como complemento doutro adverbio, como complemento dun adxectivo e como grao ou cuantificador dun adxectivo.
Bolinho de bacalhau
dereita|miniatura|250x250px|Un prato con bolinhos de bacalhau. Bolinhos de bacalhau ou pastéis de bacalhau son unha especialidade da gastronomía portuguesa e son tamén moi populares na Angola e no Brasil.
No centro e sur de Portugal son coñecidos por pastéis de bacalhau e, no norte, por bolinhos de bacalhau.
Os pastéis de bacalhau foron uns dos pratos finalistas ás 7 Marabillas da Gastronomía portuguesa.
Historia
A primeira receita oficial do bolinho de bacalhau data de 1904, nun libro chamado Tratado de Cozinha e Copa, de Carlos Bandeira de Melo, un oficial do exército portugués que empregaba o pseudónimo Carlos Bento da Maia. A obra de Carlos Melo entraría na historia como a primeira en presentar unha receita do prato. dereita|miniatura|250x250px|Bolinhos de bacalhau caseiros. A pesar de indicar o modo de preparación e os ingredientes, o autor omitiu a relación e proporción dos ingredientes, no entanto, a súa descrición serviu como base para as variacións da receita existentes até os nosos días. miniatura|267x267px|Bacallau seco.
Pastel de bacallau brasileiro
No Brasil tamén se pode atopar unha variante que, a pesar de ter o nome de "pastel de bacalhau", similar ao nome empregado en parte de Portugal e nos PALOP para o bolinho de bacalhau, é lixeiramente distinto, referíndose a un pastel, alimento típico brasileiro semellante á empanada latinoamericana que consiste nunha masa rechea con algún ingrediente e fritida; neste caso específico, recibe o reencho de bacalhau. Este tipo de pastel tivo a súa orixe nunha receita de emigrantes portugueses que se estableceron en São Paulo e lanzaron esa iguaria no Hocca Bar, localizado no Mercado Municipal de São Paulo.
O Freixeiro, Quintá de Lor, Quiroga
O Freixeiro é un lugar da parroquia de Quintá de Lor, no concello de Quiroga. En 2020 tiña unha poboación de 11 habitantes, 5 homes e 6 mulleres.
O lugar sitúase a 286 m de altitude entre a estrada N-120 e a liña de ferrocarril León-A Coruña. Hai un apeadoiro no lugar, sen servizo de pasaxeiros dende 1999.
Vilardevós, Vilardevós
San Miguel de Vilardevós é unha parroquia do concello de Vilardevós na comarca de Verín, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 265 habitantes, deles 124 eran homes e 141 eran mulleres, o que supón unha diminución de 7 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Alyssa Sutherland
Alyssa Sutherland, nada o 23 de setembro de 1982 en Brisbane é unha actriz e modelo australiana.
Coma modelo
Comezou a súa carreira coma modelo en 1997 na revista para adolescentes de Australia, Girlfriend, asinando tamén un contrato con Vogue Australia. Levou a cabo unha intensa campaña publicitaria, sendo a imaxe de Bulgari, Ralph Lauren, Garnier, Calvin Klein, Chanel, John Frieda, Kerastase, Hugo Boss e Abercrombie & Fitch.
Co tempo ademais da súa participación en Vogue, tanto en Australia coma en Alemaña, Italia, Grecia ou USA, tivo aparicións en Elle, Marie-Claire, Harper's Bazaar, Glamour Italy, I.D., Wallpaper* e The Face and Scene
Coma actriz
O seu primeiro papel no cinema foi en The Devil Wears Prada (O demo vístese de Prada), seguido de Day on Fire, Don't look up e a serie de televisión New Amsterdam. O seu papel máis coñecido ata o momento foi a súa participación na serie Vikings a finais da primeira tempada, coma a princesa Aslaug.
Eliseo Ruiz de Cortázar
Eliseo Ruiz de Cortázar, máis coñecido como Cuco, nado en Ferrol o 8 de marzo de 1931 e finado na mesma cidade o 23 de abril de 1978, foi un crego próximo ao movemento obreiro.
Traxectoria
Estudou a carreira de perito mercantil e comezou a traballar na empresa da súa familia no porto de Ferrol. Posteriormente licenciouse en Filosofía e Teoloxía na Universidade Pontificia de Salamanca. Ordenouse sacerdote o 15 de xullo de 1962 e volveu a Ferrol, onde exerceu en Santa Marta de Ortigueira e na concatedral de San Xiao de Ferrol.
En 1970 trasladouse a Madrid, onde se fixo cargo da Consellería Nacional da JOC, e regresou a Galicia en 1974. Exerceu principalmente en San Xiao, que era a súa parroquia natal e en San Pío X de Caranza, ata a súa morte por unha doenza hepática o 23 de abril de 1978, aos 47 anos de idade.
Quezón
Quezon, oficialmente Lungsod Quezon en tagalo ou Quezon City en inglés, é a cidade máis poboada e o centro urbano máis rico de Filipinas. A súa poboación en 2007 era de 2,679.450 habitantes. Tamén foi a capital do país entre os anos 1948 e 1976. A cidade tomou o seu nome de Manuel Luis Quezon, quen foi presidente do país entre 1935 e 1944, e quen fundou a cidade para substituír a Manila como capital.
Situado na illa de Luzón, Quezón é un dos municipios que compoñen á Gran Manila, a rexión da capital nacional.
Filosofía helenística
A filosofía helenística é un período da filosofía occidental que se desenvolveu na civilización helénica tras Aristóteles e acabou co inicio do neoplatonismo.
Trazos da filosofía neste período
miniatura|[[A Escola de Atenas]]
Pitagorismo
Movemento filosófico, científico e relixioso fundado no século V por Pitágoras. A súa tese básica é a de considerar o número como constituínte último da realidade. A súa fascinación coa aritmética levounos a considerar a importancia do número na vida. Defendeu esta idea engadindo a semellanza que creron atopar entre as matemáticas e os seres e a crenza de que os ceos eran harmonía e número.
Sofismo
Pensamento no cal non se cre nunha verdade absoluta, xa que ao ser todos distintos e ter distintas maneiras de pensar, temos diversos puntos de vista; polo tanto non hai unha verdade absoluta, senón que depende do punto de vista de cada individuo ao que se lle considera como a verdade.
Neoplatonismo
O neoplatonismo é unha renovación da teoría de Platón. Nela exprésase unha gran curiosidade pola sabedoría e polas relixións orientais. Tamén unha busca continua da verdade e da salvación, e hai unha concepción mística da existencia humana.
Cinismo
Foi fundada por Antístenes. A súa filosofía era que o propósito da vida era vivir unha vida de virtude, de acordo coa natureza. Isto significaba rexeitar todos os desexos convencionais de riqueza, poder, sexo e fama, e así vivir unha vida sinxela libre de todas as posesións.
Peripatetismo
Déuselle este nome aos filósofos que mantiveron e desenvolveron a filosofía de Aristóteles. O obxectivo da vida era a felicidade que se orixinou a partir de accións virtuosas, que consistía en manter o equilibrio entre os extremos.
Cristianismo helenístico
Este pensamento foi o intento de reconciliar o cristianismo coa filosofía grega. Reconduce á súa orixe cristiá e devolve o seu profundo sentido aos valores da civilización. O seu obxectivo é transmitir saber e cultura, despertar a responsabilidade social e impregnar a conciencia moral de todo ser humano.
Xudaísmo helenístico
O xudaísmo helenístico foi un intento de establecer aos xudeus dentro da cultura do helenismo.
Cirenaísmo
Cientificismo é crer na superioridade da ciencia sobre outros métodos de coñecemento e o principal erro que cometen os científicos é afirmar que a razón se basea só nos datos e deducións polo que exclúe a fe, chegando a dicirse que as verdades da ciencia son verdades absolutas.
Pirronismo
Doutrina filosófica que consiste en afirmar que a verdade non existe, ou que, se existe, non se pode coñecer.
Epicureísmo
Os epicúreos xulgaban o coñecemento en función da súa utilidade para unha vida feliz. Para eles, a busca da verdade pola verdade mesma (a pura contemplación) carecía de sentido.
Supergrass
Supergrass foi unha banda de rock alternativo inglesa formada en Oxford no ano 1993. Está formada por Gaz Coombes (guitarra e voz), Rob Coombes (teclado), Danny Goffey (batería) e Mick Quinn (baixo).
O grupo naceu como un trío pero no ano 2002 uniuse oficialmente Rob Coombes, irmáns de Gaz. A banda fichou por Parlophone Records en 1994 e lanzou I Should Coco (1995), o álbun de estrea máis vendido do selo dende o Please Please Me dos Beattles. O cuarto sinxelo do disco, "Alright", foi un grande éxito internacional que estableceu a reputación de Supergrass. Dende entón o grupo lanzou cinco álbums máis: In It for the Money (1997), Supergrass (1999), Life on Other Planets (2002), Road to Rouen (2005) e Diamond Hoo Ha (2008), ademais do recompilatorio Supergrass Is 10 (2004).
En agosto de 2009 Sepergrass fichou por Cooking Vinyl e comezou a gravar o seu sétimo álbum de estudio, Release the Drones. O disco non chegaría a ser rematado xa que o 12 de abril de 2010 a banda anunciou a súa disolución debido a diferenzas musicais e creativas. O grupo separouse tras catro concertos de despedida, sendo o derradeiro en La Cigale de París o 11 de xuño dese mesmo ano.
Supergrass reformouse en 2019, inicialmente para actuar no Pilton Party e para realizar poteriormente un concerto "segredo" en Londres.
The Jennifers e formación
Supergrass foi formada en 1993 por Gaz Coombes na voces e na guitarra, Mick Quinn no baixo e Danny Goffey na batería. Antes diso, Goofey e Coombes xa tocaran xuntos na banda The Jennifers, con Nick Goffey e Andy Davies. O son era practicamente igual ao da banda Ride, e The Jennifers chegaron a lanzar un sinxelo pola discográfica Nude Records. A historia de Jennifers non durou moito tempo, e Coombes, Goffey e Quinn acaban tomando outro rumbo, formando unha nova banda. As influencias máis evidentes do novo proxecto eran as bandas inglesas dos anos 60, engadíndolle a forza, entusiasmo e enerxía punk de bandas tan díspares como Pixies e Buzzcocks.
A nova banda evolucionou rápido e en pouco tempo xa se presentaba en directo en actuacións de media hora. O primeiro lanzamento de Supergrass foi o sinxelo "Caught By The Fuzz", hoxe en día clásico do britpop. O sinxelo foi lanzado pola discográfica independente Backbeat, no verán de 1994.
Eran só 250 copias, pero o sinxelo tivo repercusión. A Parlophone, do xigante grupo EMI contratounos e relanzou "Caught By The Fuzz" en outubro. Desta vez, o sinxelo case entra no top 40 britânico (chegou ao 42) e rendeu eloxios dos medios ingleses, á parte de comentarios positivos do persoal de Blur e Elastica. A partir de aí as cousas comezaron a andar rápido: concertos como abreconcertos de Blur, canción inédita no entón lendario Singles Club da Sub Pop e disco de estrea listo para ser lanzado no ano seguinte.
O debut, I Should Coco, chegou ás tendas en maio de 1995 e non tardou en alcanzar a cima das listas inglesas. A responsable da fazaña foi a canción "Alright", o hit do verán daquel ano. O seu videoclip axudou á banda a ser coñecida no resto do mundo. Dous sinxelos máis seguiron a este lanzamento, "Time" e "Lenny", que sitúan a Supergrass entre as grandes bandas de Inglaterra.
Despois da xira mundial de I Should Coco a banda só retornaría con disco novo en 1997. In It for the Money, repetíuse o éxito do seu predecesor ao chegar ao segundo lugar en Inglaterra, con vendas dun millón de copias só nese país. No seu segundo álbum, Supergrass mantén o entusiasmo de sempre, pero é un disco menos fresco que I Should Coco, á parte de amosar un evidente refinamento en arranxos máis detallados. Mentres tanto, fóra de Inglaterra a banda non mantivo o mesmo éxito, reducíndose o seu público. "Richard III" e "Sun Hits the Sky" foron os hits de In It for the Money.
A banda retornaría en 1999 cun disco autotitulado, que foi coñecido entre os fans como X-Ray Album (pola imaxe da súa portada). A pesar de que seguise a mesma liña do disco anterior, algúns críticos consideraron Supergrass máis relaxado, non chegando ás expectativas depositadas nel. Mesmo contando cun sinxelo poderoso, "Pumping On Your Stereo", o disco xa non tivo as mesmas vendas en Inglaterra e foi pouco notado noutros países.
A banda lanzou o seu cuarto traballo Life At Other Planets, en 2002. O disco foi ben recibido pola crítica, restablecendo a credibilidade e o respecto ao traballo da banda. Mentres tanto, mesmo co éxito do sinxelo "Grace", foi o que peor se comportou nas listas, chegando só ao noveno lugar en Inglaterra. É neste álbum no que Rob Coombes, teclista e irmán de Gaz, é recoñecido como membro oficial do grupo.
Atanasio López Fernández
Atanasio López-Ordóñez y Fernández, O.F.M., nado en Boñar (provincia de León) o 12 de outubro de 1876 e finado en Santiago de Compostela o 1 de marzo de 1944, foi un relixioso franciscano, historiador, cronista xeral da provincia de Santiago, prolífico escritor e membro numerario da Real Academia Galega.
Traxectoria
A proposta de Narciso Correal, Manuel Banet e Ramón de Artaza Malvárez, ingresou na RAG o 27 de xullo de 1941, canda outros académicos que o fixeron o mesmo día, dezanove en total.
Lino Gómez Canedo foi o seu discípulo.
Subrexión de Savonlinna
miniatura|200px|Localización da subrexión de Savonlinna. A subrexión de Savonlinna (en finés Savonlinnan seutukunta) é unha das tres subrexións da rexión de Savonia do Sur. En 2017 tiña unha poboación de 46 092 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
Lobaces, Triós, Esgos
Lobaces é un lugar da parroquia de Triós no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Tiña 55 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 25 eran homes e 30 mulleres.
Nivel medio do mar
miniatura|300px|Variación do nivel medio do mar en función do [[campo gravitatorio da Terra (imaxe da GRACE - Gravity Recovery And Climate Experiment – da NASA).]]
Nivel medio do mar (por veces abreviado como nivel do mar) é a altitude media da superficie do mar medida en relación a unha superficie terrestre de referencia. O nivel medio do mar é á súa vez utilizado como punto de referencia a partir do cal se miden as altitudes dos accidentes topográficos e se marcan as curvas de nivel e as altitudes nos mapas e cartas mariñas. Un concepto relacionado é o de cero hidrográfico, en xeral utilizado en hidrografía costeira e na medición de profundidades de portos e barras. Na maior parte dos casos faise coincidir o cero hidrográfico co nivel medio do mar ou ten con el unha relación simple e constante.
Definición do nivel de referencia
Aínda que pareza unha cuestión de resolución simple, a determinación da superficie de referencia a partir da cal determinar o nivel medio do mar ofrece unha gran complexidade: por un lado o nivel do mar non é de todo constante, variando constantemente en función da ondulación, das mareas, da presión atmosférica, temperatura das augas do mar e de múltiples outros factores cíclicos que sobre el actúan con períodos que varían entre segundos e varios anos.
Máis alá dos factores de natureza cíclica e dependentes de circunstancias astronómicas ou meteorolóxicas, o nivel do mar está aínda suxeito aos efectos das variación impostas pola eustasia, o que fai a determinación do seu nivel medio moi complexa.
Por outro lado, á complexidade imposta polas flutuacións do nivel do mar hai que xuntar as que resultan impostas pola necesidade de obter un referencial fixo en relación ao cal realizar as medicións. De facto, gran parte das costas e fondos dos mares están suxeitos a lentas subidas ou descensos impostos pola isostasia e polo desprazamento das placas tectónicas. Ademais da dificultade de determinar o nivel, queda aínda a necesidade de encontrar un punto fixo de referencia adecuado (o datum) a partir do cal efectuar as medicións e expresar os resultados.
Medición do nivel medio do mar
A medición do nivel medio do mar foi tradicionalmente feita con base nas lecturas dos marégrafos, instrumentos que permiten medir a variación do nivel das augas nun determinado lugar. Eliminando dos datos recollidos as flutuacións debidas ás ondas, a factores meteorolóxicos e ás mareas e outros factores astronómicos, obtense unha lectura do nivel medio do mar durante determinado período de referencia ao datum utilizado.
As medicións así obtidas incorporan os efectos eustáticos e isostáticos, sendo en xeral escollidos como referencia para o datum ambientes xeolóxicos estábeis, isto é, onde as variacións isostáticas e outras que afecten a altitude do punto de referencia sexan nulos, illando así só os efectos eustáticos.
Esta dependencia en relación ao datum (referencial de altitude) e a necesidade de obter medicións sobre áreas extensas de océano onde non se dispón de referenciais adecuados, levou, por un lado, á utilización de medicións con base na reflexión de radiación electromagnética a partir dun satélite (altimetría por satélite), e por outro, á utilización de sistemas de posicionamento global (como o GPS) na medición. Estas medicións, por non dependeren dos movementos relativos da codia terrestre, polo menos directamente, e se poderen reportar a grandes áreas oceánicas, son máis seguras e permiten unha mellor avaliación do nivel medio do mar e da súa variación.
Extensión do concepto: a utilización dos xeoides
Por máis coidadosa que sexa a medición do nivel do mar a nivel local, o resultado obtido depende sempre das condicións específicas que o rodean, e non pode ser xeneralizado para toda unha rexión, e moito menos para todo un oceano. Por outro lado, a superficie do planeta non é absolutamente esférica, antes ben presenta, ademais do efecto do achatamento polar, múltiples irregularidades debidas á topografía. Mesmo a superficie dos océanos non é regular (mesmo se eliminamos os efectos das ondas, da presión atmosférica e das mareas) xa que diferenzas no campo gravitacional da Terra, causadas pola presenza de montes submarinos, diferenzas na densidade dos materiais da codia e do manto terrestre, a profundidade dos mares e a proximidade das costas, causan subidas e descensos (que poden ter amplitudes dalgúns metros) na posición da superficie equipotencial do campo gravitacional terrestre correspondente ao nivel rexional do mar, que se traducen, en termos absolutos e cando se analizan en grandes escalas, en outeiros e vales permanentes na superficie das augas.
Para superar estas dificultades de xeneralización e crear unha superficie de referencia uniforme (un datum extensíbel a toda a Terra), creouse o concepto de xeoide, unha superficie ideal que correspondería ao nivel medio do mar nun planeta ideal, cun campo gravitacional uniforme, onde o único desvío en relación á esfericidade perfecta fose o achatamento polar. En ausencia de forzas externas, o nivel do mar coincidiría co xeoide, xa que en estado de repouso a superficie das augas seguiría en todos os puntos a mesma equipotencial do campo gravítico. A partir desta superficie imaxinaria pódense medir facilmente os desvíos para baixo e para arriba da superficie real dos mares, permitindo a creación de cartas representando, á escala global, o nivel medio dos mares (ou o seu nivel en calquera momento e a respectiva variación relativa e absoluta).
Cando se expresa en relación ao xeoide, a posición da superficie do mar, ou sexa o seu nivel, presenta diferenzas constantes da orde dos ± 2 m, ademais daquelas que se deben a variacións estéricas, isto é, de volume, debidas á temperatura, e aos efectos das correntes. Os modernos mapas da superficie dos océanos, elaborados a partir de medicións altimétricas feitas por satélite, son en xeral feitos tendo como referencia un xeoide, existindo diversos, calculados a partir de diferentes variábeis base.
Variación temporal e espacial do nivel do mar
miniatura|300px|Variación do nivel do mar durante o [[Eón xeolóxico|eón Fanerozoico.]] miniatura|300px|Variación do nivel medio do mar durante o último período posglacial. miniatura|dereita|300px|Variacións recentes do nivel medio do mar en 23 marégrafos localizados en ambientes xeolóxicos estábeis. Como quen xa observou o mar pode de inmediato dicir, o nivel das augas muda constantemente en cada punto do mar, sendo tamén claras as diferenzas entre diferentes lugares (entre os extremos do canal do Panamá hai unha diferenza de 20 cm entre o nivel medio do Atlántico (máis baixo) e do Pacífico). Esas variacións poden ser agrupadas en dous tipos: variacións temporais e variacións espaciais.
Variación espacial
Para alén da variación temporal atrás apuntada, o nivel dos oceanos, mesmo descontando os efectos meteorolóxicos e das marés, non é constante en cada bacía oceánica ou mar, desviándose sensibelmente do xeoide de referencia. Un conxunto de efectos poden influír no aparecimento destas variacións, especialmente: En resultado desas variacións espaciais, a superficie dos mares, cando observada nunha escala suficientemente detallada, presenta altos e baixos permanentes, correspondentes ao equilibrio entre a masa de auga e a equipotencial do campo gravítico que lle marca a superficie.
Variación do nivel do mar e as mudanzas climáticas globais
Un dos principais riscos asociados ao aquecimento global da Terra debido ás alteracións climáticas é a subida do nivel medio dos oceanos. Polas razóns atrás apontadas, en especial polo aumento eustático nivel do mar por mor da fusión dos glaciares e dos mantos de xeo da Antártida, asociados ao aumento do volume das augas por expansión térmica, o nivel do mar que ven subindo a un ritmo de 2 mm/ano, poderá acelerar substancialmente, pondo en risco diversas áreas costeiras. Un aumento de apenas 1 m no nivel do mar pode deixar submersas diversas illas do Pacífico e tornar inhabitábeis vastas áreas do Bangladesh.
Para alén do efecto directo da subida do nivel do mar, hai aínda a considerar o aumento do poder erosivo, en especial nos cordóns dunares e nas praias, e o impacto sobre as infra-estruturas portuarias e de defensa da costa contra inundacións.
A Louseira, Alba, Vilalba
A Louseira é un lugar da parroquia de Alba no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 4 habitantes, dos cales 3 eran homes e 1 era muller.
Greg Norton
Gregory James Norton, nado o 13 de marzo de 1959 en Davenport, Iowa, é un músico estadounidense coñecido por ter sido o baixista da banda de rock alternativo Hüsker Dü. Aínda que a meirande parte das composicións do grupo foron realizadas polos seus compañeiros Bob Mould e Grant Hart, Norton contribuíu cos temas "M.T.C.," "Don't Have a Life" e "Let's Go Die" no EP de estrea do grupo, Land Speed Record.
Predicado
Na gramática, tradicionalmente, definiuse o predicado como a parte da oración na que se atopa o verbo e, con frecuencia, outros sintagmas que, no caso de habelos, manteñen unha relación co verbo a distintos niveis de proximidade. Dentro do predicado aparecen tódolos sintagmas que non teñen cabida no suxeito dunha oración.
Porén, os lingüistas transformacionais definen o predicado como a palabra que expresa un acontecemento, o cal pode ser un estado, un acontecemento ou unha acción. É dicir, estoutra definición de predicado refírese ao verbo. Quen emprega esta denominación, afirma que o predicado selecciona argumentos e dependendo do número de argumentos que necesite será:
Ademais, como resultado da relación entre devanditos argumentos e o predicado, xorden as funcións semánticas
Coral
O termo coral pode referirse:
Ademais, o topónimo Coral pode referirse a varios lugares nos Estados Unidos de América:
Así como a:
Altitude
miniatura|300px|Altitude da cidade de Pontevedra: 20 m sobre o nivel do mar en Alacant. A altitude é a distancia vertical dun obxecto respecto dun punto de orixe dado, considerado como o nivel cero, para o que se adoita tomar o nivel absoluto do mar.
Na meteoroloxía a altitude é un factor de cambios da temperatura, provocando que diminúa a temperatura aproximadamente 1 °C cada 180 m.
En xeografía a altitude é a distancia vertical dun punto da terra respecto o nivel do mar.
En aviación, o termo altitude utilízase para describir a elevación sobre o nivel medio do mar, en contraste coa altura que se refere á elevación sobre un punto de referencia da superficie; e o nivel de voo que é a elevación respecto á presión estándar medida mediante un altímetro.
En Europa continental, case toda Iberoamérica e noutras partes do mundo a altitude mídese en metros. En Norteamérica e o Reino Unido mídese xeralmente en pés; pero ambos países acordaron ir cambiando eses sistemas de medición polo Sistema Internacional de Unidades (SI). En aviación, xeralmente utilízanse os pés como unidade para a navegación.
Unidade de medida
Frecuentemente utilízase o valor en metros seguido da abreviatura "msnm" (metros sobre o nivel do mar) para designar unha altitude.
En España tómase normalmente como referencia para o cálculo da altitude o nivel medio do mar na cidade de Alacant.
Vales, Marzás, Carballedo
Vales é un lugar da parroquia da Marzás, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 3 habitantes, 1 muller e 2 homes.
Toponimia
O topónimo é un plural do orónimo val (latín ), sitio fondo entre montes.
Batalla de Ribadauga
A Batalla de Ribadauga é un conflito ficticio do legendarium do escritor J. R. R. Tolkien. Ocorre nun dos últimos capítulos da novela O Señor dos Aneis.
Ocorreu o 3 de novembro do 3019 da Terceira Idade do Sol, e foi o enfrontamento entre os hobbits da Comarca e uns soldados comandados por Saruman. Esta batalla considérase a derradeira da Guerra do Anel. Considérase ademais a segunda batalla realizada dentro das fronteiras da Comarca (Logo da Batalla dos Campos Verdes) dende a súa fundación hai máis de 1400 anos.
Os bandos, como se dixo anteriormente, estaban conformados polos hobbits da Comarca liderados por Frodo e Sam pero especialmente por Merri e Pipin, que utilizaron a súa experiencia nos exércitos de Rohan e Gondor durante a Guerra do Anel. Pipin aínda se mantiña ó servizo de Gondor, polo que loitaba baixo a autoridade do novo goberno de Minas Tirith.
No bando inimigo estaban os invasores orcos dirixidos por Sargo (o nome que os orcos lle daban a Saruman, que significa "ancián").
Logo da batalla Frodo confrontou a Saruman xunto cos seus tres compañeiros, e exiliouno para sempre da Comarca. Despois, Gríma asasinaría a Saruman cando se retiraba, e antes de que Frodo puidese reaccionar, os hobbits vixilantes lanzaron frechas contra Lingua de Verme, que morrería inmediatamente. O último enfrontamento e a última morte da Guerra do Anel ocorreron xusto onde comezou todo, en Hobbiton de onde Frodo inicialmente partira cara a Valfendido.
Outros artigos
List of Middle-earth wars and battles
29 de xullo
O 29 de xullo é o 210º día do ano do calendario gregoriano e o 211º nos anos bisestos. Quedan 155 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Alexis de Tocqueville.
Mortes
miniatura|100px| Robert Schumann. miniatura|100px| Dorothy Crowfoot Hodgkin.
Outros
Os 366 días do ano
Massive Attack
Massive Attack é un grupo de música electrónica de Bristol, Inglaterra. Actualmente está composto por dous integrantes: 3D e Daddy G'.
Historia
Massive Attack comezou a mediados dos anos oitenta coma un colectivo cultural de DJ e músicos urbanos chamando The Wild Bunch con sede nun gueto xamaicano. Debido á mestura de culturas e sons, este colectivo empregaba xéneros tan diferentes coma jazz, soul, rock, hip hop e reggae e botaban man do cine, fotografía e arte urbana. Aquela liberdade de composición converteríase nun selo da banda non anos vindeiros.
En 1998 volveron ó estudio para gravar o seu terceiro traballo, Mezzanine. Distínguese por se-lo traballo máis sombrío e intimista do grupo, engadindo guitarras eléctricas e distorsións tomando unha dirección cara o rock. A Andrew Vowles, máis inspirado no soul e o hip-hop, non lle satisfizo o son do novo traballo e decidiu deixa-la banda. Foi substituído rapidamente por Neil Davidge, un colaborador habitual da banda.
A influencia de Davigne foi determinante no toque final de 100th Window, cuarto traballo de estudio do grupo, que entrou na súa primeira semana de debut entre os top-10 das listas inglesas. Seguindo o camiño marcado por Mezzanine, neste álbum cóidanse os arranxos electrónicos en detrimento dunha maior innovación musical. Entre as súas colaboracións habituais súmase á da cantante irlandensa Sinéad O'Connor. Non acadando o éxito dos anteriores, os membros comezan a pranificar carreiras en solitario.
Sen Marshall, Del Naja e Davigne compoñen a banda sonora da película de Luc Besson Danny the Dog, baseada en sons clásicos e new-wave. As vinte cancións son estritamente instrumentais.
En 2006 os tres integrantes volvéronse reunir para sacar Weather Underground malia que unha vez que saia á luz cada un tome camiños diferentes para sacar novos proxectos en solitario. Mentres tanto, os seguidores poden contar cun disco de grandes éxitos chamado Collectable que se compón dun CD dobre máis un DVD coa videografía do grupo de Bristol.
Posta en escena
Comezando como unha banda urbana, a posta en escena madurou considerabremente coa saída de Mezzanine. Con máis recursos económicos e tecnolóxicos, ós concertos foron engadíndose máis e máis instrumentos e arranxos visuais coma pantallas xigantes e láser que completaban o espectáculo.
CD117
O CD117 (clúster de diferenciación 117), tamén chamado receptor do factor de crecemento de célula nai/mastocito (SCFR), protooncoxene c-Kit ou tirosina proteína quinase Kit, é unha proteína de tipo receptor tirosina quinase que nos humanos está codificada no xene KIT do cromosoma 4. Atopáronse moitas variantes de transcrición deste xene que codificaban diferentes isoformas. KIT describiuno primeiramente o bioquímico alemán Axel Ullrich en 1987 como o homólogo celular do oncoxene viral do sarcoma felino v-kit.
Marcador da superficie celular
Os cluster de diferenciación (CD) son marcadores que se encontran na superficie celular, que son recoñecidos por conxuntos específicos de anticorpos, usados para identificar o tipo celular, estado de diferenciación e actividade dunha célula. O CD117 é un importante marcador da superficie celular usado para identificar certos tipos de células proxenitoras linfoides hematopoéticas (sanguíneas) na medula ósea. En concreto, exprésano fortemente as células nai hematopoéticas (HSC), células proxenitoras multipotentes (MPP) e células proxenitoras mieloides comúns (CMP), mentres que os células proxenitoras linfoides comúns (CLP) o expresan en superficie a un baixo nivel. O CD117 tamén serve para identificar as células proxenitoras de timocitos temperáns no timo, como son as liñaxes iniciais T proxenitoras (ETP/DN1) e timocitos DN2, que o expresan a un alto nivel de c-Kit. Tamén é un marcador para as células nai de próstata de rato. Ademais, os mastocitos, melanocitos da pel e células intersticiais de Cajal do tracto dixestivo expresan tamén o CD117. En humanos, a expresión de c-kit nas células linfoides innatas de tipo colaborador (ILC) que carecen da expresión de CRTH2 (CD294) utilízase para marcar a poboación ILC3.
Función
O CD117 é un receptor de citocinas expresado na superfice de células nai hematopoéticas e noutros tipos de células. As formas alteradas deste receptor poden ser asociadas con algúns tipos de cancro. O CD117 é unha receptor tirosina quinase de tipo III, que se une ao factor de célula nai (unha substancia que causa o crecemento de certo tipo de células), tamén coñecido como "ligando c-kit". Cando este receptor se une ao factor de célula nai (SCF) forma un dímero que activa a súa actividade intrínseca de tirosina quinase, que á súa vez fosforila e activa as moléculas de transdución de sinais que propagan o sinal na célula. A sinalización por CD117 xoga un papel na supervivencia celular, proliferación e diferenciación.
Mobilización
As células proxenitoras hematopoéticas están normalmente presentes no sangue a baixos niveis. A mobilización é o proceso polo cal as células proxenitoras migran desde a medula ósea á circulación sanguínea, o que incrementa a súa cantidade no sangue. A mobilización utilízase clinicamente como fonte de células nai hematopoéticas para o transplante de células nai hematopoéticas (HSCT). A sinalización por medio de CD117 foi implicada na mobilización. Actualmente o G-CSF é o principal fármaco utilizado para a mobilización, o cal activa indirectamente CD117. O Plerixafor (un antagonista de CXCR4-SDF1) en combinación con G-CSF, tamén se usa para a mobilización de células proxenitoras hematopoéticas. Os agonistas directos de CD117 están sendo desenvolvidos actualmente como axentes de mobilización.
Papel no cancro
As mutacións activadoras deste xenes están asociadas con tumores estromais gastrointestinais, seminoma testicular, enermidade do mastocito, melanoma e leucemia mieloide aguda, mentres que as mutacións inactivadoras están asociadas co defecto xenético denominado piebaldismo.
Terapias anti-KIT
O CD117 é un protooncoxene, o que significa que as mutacións ou sobreexpresións desta proteína poden conducir ao desenvolvemento dun cancro. Os seminomas, un subtipo de tumores de célula xerminal testiculares, teñen frecuentemente mutacións activadoras no exón 17 do CD117. Ademis, o xene que codifica CD117 está frecuentemente sobreexpresado e amplificado neste tipo de tumor, aparecendo máis comunmente como un amplicón de xene único. As mutacións en CD117 foron tamén implicadas na leucemia, un cancro de células proxenitoras hematopoéticas, así como no melanoma, enfermidade do mastocito e tumores estromais gastrointestinais (GISTs). A eficacia do fármaco inhibidor de CD117 imatinib (nome comercial Gleevec) está determinada polo status de mutación de CD117:
Cando a mutación tivolugar no exónn 11 (como ocorre en moitos casos en tumores estromais gastrointestinais), os tumores responde ao imatinib. Porén, se a mutación ocorre no exón 17 (frecuente en seminomas e leucemias), o receptor non é inhibido polo imatinib. Neses casos poden utilizarse outros inhibidores como dasatinib e nilotinib. Os investigadores estudaron o comportamento dinámico do tipo silvestre e o mutante D816H do receptor KIT e enfatizaron a rexión do bucle A estendido (EAL) (805-850) para realizar análises por computador. As súas investigacións atómicas de mutantes do receptor KIT nos que se enfatizou a rexión melloraron o coñecemento do mecanismo de resistencia ao sunitinib do receptor KIT e axudaron a descubrir novas terapias contra as células tumorais resistentes baseadas no KIT na terapia dos tumores estromais gastrointestinais.
O axente preclínico KTN0182A é un conxugado anticorpo-fármaco anti-KIT que contén pirrolobenzodiazepina (PBD), o cal mostra actividade antitumoral in vitro e in vivo contra diversos tumores.
Importancia para o diagnóstico
Os anticorpos para o CD117 utilízanse moito en inmunohistoquímica para axudar a distinguir tipos determinados de tumores en preparacións histolóxicas. Utilízase principalmente para o diagnóstico de tumores estromais gastrointestinais, que son positivos para o CD117, pero negativos para marcadores como a desmina e S-100, os cales son positivos en tumores de músculo liso e neurais, que teñen unha aparencia similar. Nos tumores estromais gastrointestinais, a tinguidura de CD117 é tipicamente citoplásmica, e acentúase fortemente ao longo da membrana plasmática. Os anticorpos para CD117 poden utilizarse tamén para o diagóstico de tumores de mastocitos e para distinguir seminomas de carcinomas embrionais.
Interaccións
O CD117 interacciona con:
Kevin Spacey
miniatura|220px|Kevin Spacey no 2009.
Kevin Spacey, nado o 26 de xullo de 1959 en South Orange, Nova Jersey, é un actor e director estadounidense, gañador de dous premios Óscar de Hollywood.
Traxectoria
Kevin Spacey naceu en South Orange, no estado de Nova Jersey, co nome Kevin Spacey Fowler. É o irmán máis novo dos tres fillos dun matrimonio formado por un pai redactor técnico, e unha nai secretaria. O traballo do pai motivou que a familia se mudase en varias ocasións, vivindo en distintas localidades do país. Finalmente establecéronse en California, onde o pequeno Kevin puxo de manifesto o seu carácter falcatrueiro. Os seus pais enviárono a un internado dirixido por militares, do que foi expulsado ós poucos meses. Ingresou entón nun colexio do Val de San Fernando, preto dos Ánxeles. Alí Spacey encontrouse a gusto, e comezou a participar no teatro afeccionado da escola.
Finalizada a escola, e tras unha breve estancia nun colexio de actuación de Los Ángeles, Spacey marchou a Nova York e comezou a estudar interpretación no prestixioso Juilliard School. Dous anos despois era tan degoado por actuar, que abandonou o colexio antes de graduarse e se incorporou ó Festival de Shakespeare de Nova York.
En 1981 Spacey apareceu por primeira vez no teatro, interpretando un mensaxeiro na obra de Shakesperare Henrique VI. O ano seguinte actuou nun drama de Ibsen en Broadway. Deuse de conta de que o seu camiño estaba no cine, pero aínda así, Spacey seguiu actuando regularmente no teatro e gañou en 1991 un premio Tony, o equivalente ós Óscar no teatro.
Introduciuse no cine a mediados da década de 1980, con papeis secundarios en películas de éxito como Heartburn (con Jack Nicholson e Meryl Streep) e Working Girl (con Harrison Ford, Sigourney Weaver e Melanie Griffith). En 1992 participou en Glengarry Glen Ross, cun elenco de ilustres actores, coma Al Pacino, Jack Lemmon ou Ed Harris. A súa consagración como estrela foi co thriller Se7en, xunto a Brad Pitt e Morgan Freeman.
Spacey gañou dous Óscar, un como mellor actor secundario e outro como mellor actor principal, este último por American Beauty en 1999. En 2003, Spacey foi nomeado director artístico do teatro Old Vic en Londres, un dos teatros máis prestixiosos de lingua inglesa. Alí dirixe unha nova compañía teatral, que actúa durante oito meses ó ano, e da que Spacey é actor, ademais de director. Entre outras obras, estreou en Londres Cloaca, da dramaturga Maria Goos.
Chapada Diamantina
miniatura|250px|Vista do morro Pai Inácio, Chapada Diamantina/BA. A Chapada Diamantina é unha rexión de serras situada no centro do Estado brasileiro de Baía, onde nacen moitos ríos das bacias do Paraguaçu, do Jacuípe e do Río de Contas. Esas correntes de auga brotan nos cumes e deslízanse polo relevo en regos, forman fervenzas e piscinas naturais. A vexetación é exuberante, composta de especies da caatinga (rexión semi-árida do Brasil) e da flora serrana, destacando as bromelias, orquídeas e margaridas.
Algúns dos seus atractivos naturais son a Cachoeira da Fumaza, co seus 380 metros de caída libre, e o Pozo Encantado. O turista pode optar entre visitar grutas, tomar baño de cachoeira, facer trekking en antigos camiños de minería, montar a cabalo ou practicar deportes e aventuras.
Parque Nacional da Chapada Diamantina
O Parque Nacional foi creado en 1985 por decreto federal, e abrangue unha área de 152 mil hectáreas da Serra do Sincorá e arredores. Inclúe porcións dos municipios de Lençóis, Palmeiras, Andaraí e Mucugê. Localízase entre as coordenadas xeográficas 41º35'-41º15' de Lonxitude Oeste e 12º25'-13º20' de Latitude Sur.
Gerard McCarthy
Gerard McCarthy, nado o 31 de marzo de 1981 en Belfast é un actor de Irlanda do Norte.
Traxectoria
A súa carreira coma actor comezou no teatro, cando entrou no Laine Theatre Arts, graduándose en 2002.
Máis recentemente realizou os papeis de Kevin McSwain no drama da BBC The Fall e Bronsted na serie de televisión Vikings.
Sintaxe
A sintaxe (do latín syntaxis, e este do grego σύνταξις, de συντάσσειν 'coordinar') é unha subdisciplina da lingüística. É a parte da gramática que se encarga de estudar as regras que gobernan a forma en que as palabras se organizan en sintagmas e, á súa vez, estes sintagmas en oracións, así como de estudar a función que cumpren os elementos dentro de cada unidade.
A escola sistémico funcional inclúe nas súas análises sintácticas o modo en que as oracións se organizan en estruturas de texto. Crese que o pai da disciplina foi Apolonio Díscolo, cuxa obra Sintaxe é un clásico da materia.
A escola do xenerativismo, tamén chamada transformacional centra os seus estudos na sintaxe, co fin de poder chegar a entender elementos do que eles chaman Gramática Universal.
Existen diversos modos de realizar análises sintácticas, mediante corchetes, mediante diagramas arbóreos etc. Ditas análises mostran tres tipos distintos de información sobre a oración que representan:
A sintaxe e a morfoloxía
A sintaxe aparece desde un comezo vencellada coa lóxica, pois a proposición ou a oración son expresións de xuízos lóxicos; mais tamén coa morfoloxía. Ata comezos do século XX, non se observou a pertinencia de realizar a distinción entre estas dúas disciplinas lingüísticas. Louis Hjelmslev considera a morfoloxía como a teoría das designacións e a sintaxe como a teoría das relacións mutuas dos signos permutables dentro do texto.
Uxío da Pena
Uxío da Pena Gutiérrez, nado en Lugo o 3 de agosto de 1990, é un exfutbolista e avogado galego, que xogaba de dianteiro.
Sintaxe
A sintaxe e a morfoloxía
No que concirne á fronteira entre morfoloxía e sintaxe, os lingüistas están moi divididos. Uns, como Frei ou Buyssens, afirman que a morfoloxía é un aspecto da sintaxe. Holt entende que a morfoloxía é o estudo das formas como función, e que a sintaxe é o estudo das maneiras de manifestación das formas funcionais.
Togeby fai unha división tripartita: morfosintaxe, morfoloxía e sintaxe. A morfosintaxe estudaría elementos sistemáticos (usos, empregos, funcións dos morfemas) e sintagmas. A morfoloxía, dedicada ó eixo paradigmático, limitaríase ó sistema morfolóxico, prescindindo da función. A sintaxe, estudaría a progresión do texto: orde e relacións sintagmáticas mutuas, ou combinación de morfemas
Uxío da Pena
Traxectoria
Naceu en Lugo o 3 de agosto de 1990, sendo fillo de Xaime da Pena, destacado avogado lucense e antigo músico de grupos como Brath ou Semen Up.
Deu os seus primeiros pasos futbolísticos aos cinco anos na SG Comercial e nos Franciscanos de fútbol sala, proclamándose campión de España coa selección galega aos 10 anos. Tras pasar polo Ural e polas categorías inferiores do CD Lugo, marchou a vivir á Coruña para estudar Dereito, mesma profesión que elixiron seu pai e seu irmán Xaime. Mentres estudaba xogou en varios equipos (Eirís SD, CD Castro, Galicia de Mugardos e Eume) ata que en 2013 fichou polo Atlético Arteixo, co que marcou 32 goles en 28 partidos e logrou o ascenso a Preferente.
No verán de 2019 fichou polo Salamanca CF UDS, da Segunda B. No oitavo partido de liga contra o Guijuelo, marcou o primeiro gol do seu equipo e poucos minutos despois caeu lesionado ao sufrir unha nova rotura do ligamento cruzado, lesión que o mantivo afastado do campo durante todo o resto da campaña. Na tempada 2020/21 disputou 23 partidos, case todos como suplente, e ao remate da competición deixou o club, descontento coa directiva.