cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prostaciclina
Farmacoloxía
A súa produción é inhibida indirectamente polas antiinflamatorios non esteroideos (AINEs ou, en inglés, NSAIDs), que inhiben os encimas ciclooxixenases COX1 e COX2, entre as que está a aspirina. Estes encimas converten o ácido araquidónico en prostaglandina H2 (PGH2), que é o precursor inmediato da prostaciclina. Como o tromboxano (un eicosanoide estimulador da agragación das plaquetas) se forma tamén en pasos posteriores da ruta dos encimas COX, podería pensarse que os efectos dos AINEs deberían actuar equilibrando os da prostaciclina. Porén, as concentracións de prostaciclina recupéranse moito máis rapidamente ca as de tromboxanos, polo que a administración de aspirina inicialmente ten pouco ou ningún efecto pero despois impide a agregación plaquetaria (o efecto das prostaglandinas predomina a medida que son rexeneradas). Isto explícase vendo como funcionan as células que producen cada molécula, o TXA2 e a PGI2. Como a PGI2 se produce fundamentalmente nas células nucleadas endoteliais, a inhibición ds COX polos AINE pode ser superada co tempo aumentando a activación do xene das COX, que fará que se produzan máis encimas COX para catalizar a formación de máis PGI2. Polo contrario, o TXA2 prodúceno principalmente as plaquetas (células sen núcleo), que son incapaces de responder á inhibición das COX polos AINE cun incremento da transcrición do xene das COX porque non teñen o ADN necesario para facelo. Isto permite que os AINEs orixinen o predominio do efecto da PGI2 que promove a circulación e atrasa a trombose.
En pacientes con hipertensión pulmonar, o epoprostenol inhalado reduce a presión pulmonar, e mellora a eficacia do bombeo ventricular no corazón en pacientes que sufriron cirurxía cardíaca. Unha dose de 60 µg é segura hemodinamicamente, e os seus efectos reverten completamente en 25 minutos. Non hai evidencias de disfunción plaquetaria ou de incremento de hemorraxias cirúrxicas despois da administración de epoprostenol inhalado.
Paulino Vázquez
Paulino Vázquez Vázquez, nado en Vilanova dos Infantes (Celanova) o 27 de febreiro de 1962, é un filólogo, profesor e poeta galego.
Traxectoria
Desde o 1972 residiu en Vigo e en 1983 trasladouse a Santiago de Compostela, onde se licenciou en Filoloxía Galego-Portuguesa. Desde 1985 exerce a docencia no ensino medio, residindo definitivamente en Santiago desde 1987. Ten colaborado con artigos literarios en El Correo Gallego e as revistas Dorna e Grial.
Considerado un poeta dos oitenta, destaca polo coidadoso cultivo da intertextualidade.
Literatura latina
A literatura latina está constituída polo corpus de obras escritas na lingua latina. Convencionalmente a literatura latina divídese en varios períodos, o primitivo ou arcaico, o clásico entre o 100 a.C. e a desaparición do Imperio Romano, o medieval ata a fin da Idade Media, e o humanístico e o contemporáneo ou neolatino para os autores que aínda hoxe escriben en latín.
Portugal nos Xogos Olímpicos
Portugal participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1912, e dende entón participou en tódalas edicións dos Xogos Olímpicos de Verán. Coa creación do Comité Olímpico de Portugal en 1909 e o seu recoñecemento polo COI ese mesmo ano, Portugal foi o 13º país a adherirse ao Movemento Olímpico.
Tres anos despois, o país estreouse nos Xogos de Estocolmo (1912). Dende aquela participou en todas as edicións dos Xogos, sendo o 18º país máis asiduo. Ata 2021 o país conquistou 28 medallas (cinco ouros, nove pratas e catorce bronces).
En 1952, Portugal estreouse nos Xogos Olímpicos de Inverno, realizados en Oslo, Noruega. Portugal non gañou ningunha medalla nos Xogos Olímpicos de Inverno.
Balde
O topónimo Balde pode referirse a:
Lista de directores do Museo do Prado
Lista de directores do Museo do Prado dende 1817 até o presente.
O Museo do Prado é unha das grandes pinacotecas a nivel mundial, especialmente da pintura entre os séculos XVI e XIX. Contén, entre outras, a maior parte das obras de Velázquez, Goya, O Greco ou Tiziano. O edificio que o alberga, que xa tivo varias remodelacións e ampliacións, proxectouse no reinado de Carlos III e comezouno o seu arquitecto predilecto Juan de Villanueva, cuxo proxecto foi aprobado en 1786. Por mor de diferentes sucesos, non se chegou a inaugurar como Museo Real de Pinturas até o 19 de novembro de 1819.
Cifras e letras
Cifras e letras foi un programa-concurso de preguntas e respostas emitido pola Televisión de Galicia. Estaba inspirado no programa francés Des chiffres et des lettres, de mediados da década de 1960. Entre 1991 e 1996 houbo unha versión en español, emitida en La 2 de Televisión Española.
O programa, das produtoras CTV S.A. e Centroña PC, estaba presentado por Paco Lodeiro, coa colaboración técnica da escritora María Canosa (que substituíu a Yolanda Castaño desde o 21 de setembro de 2011) e do físico Jorge Mira, ela como experta en letras e el como experto en cifras. Emitiuse dende o 13 de febreiro de 2006, de luns a venres ás 15:30, ata principios de 2013. Foi substituído polo concurso Verbas van, co mesmo presentador e colaboradores.
Mecánica
En cada programa participaban dous concursantes. Tiñan que pasar trece probas, oito de letras, catro de números e unha a medio concurso chamada O duelo. En cada proba sumaban de 1 a 18 puntos e gañaba quen tivese máis ao final do programa, recibía 500 euros e volvía no programa seguinte. Quen perdía levaba para a casa un dicionario de galego de Edicións Xerais, a obra de referencia do concurso para as probas de letras.
En caso de que ao rematar o programa os dous concursantes estean empatados, reciben cada un 250 euros e volven o día seguinte. Cambian de sitio con respecto ao día anterior e, polo tanto, teñen quendas diferentes.
A orde das probas é a seguinte: cifras, letras, letras, cifras, letras, letras, duelo, cifras, letras, letras, cifras, letras, letras. Agás no duelo, os concursantes van alternando as quendas. En caso de empate en cada proba, ten preferencia a persoa que está no uso da súa quenda.
Cifras
Un programa informático xera seis cifras aleatorias e dá un número comprendido entre o 101 e o 999. Gaña o concursante que en 45 segundos atope o número exacto ou que máis se achegue. Se acha o exacto, recibirá nove puntos; se non, serán seis.
Para atopar o número exacto, o concursante terá que combinar as seis cifras de que dispón, utilizando as catro regras básicas: sumar, restar, multiplicar ou dividir. Se repite un número ou o que dá non se corresponde co que realmente logrou, perde a quenda, que pasa ao seu rival. Se este incorre nos mesmos erros, ningún dos dous puntúa.
O programa informático utiliza catorce números: do 1 ao 10, o 25, o 50, o 75 e o 100.
Letras
Os concursantes haberán de crear unha palabra coas nove letras que xera un programa informático, sen repetir ningunha das proporcionadas (o que non impide que o programa xere dúas ou máis letras iguais). Dispoñen para iso dun tempo de 30 segundos. Ten dereito a dicir a súa combinación o que ache a palabra máis longa; en caso de empate, ten preferencia o que ten a quenda. Se a palabra está no dicionario de galego de Edicións Xerais, gañará tantos puntos como letras combine. Se para a súa combinación utiliza todas as letras dispoñibles, obterá 18 puntos.
O Furiño, Rodieiros, Boimorto
O Furiño é un lugar da parroquia de Rodieiros no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 6 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 4 eran homes e 2 era mulleres.
Cifras e letras
Letras
No programa dáse por válido todo o que aparece no dicionario. Así, son válidas as formas prenominais do verbo, os sufixos, os prefixos e, como o taboleiro non ten acentos, tamén palabras sen el aínda que o teñan.
Tanto nas cifras como nas letras, existe a posibilidade de "rebote": se un concursante dá mal un número ou unha palabra, ou esta última non está recollida no dicionario de Xerais, a quenda pasa ao seu rival, sempre que este teña combinado algo. É dicir, se o segundo concursante dixo que non tiña nada nos números ou nas letras, non hai puntos para ningún dos dous.
O duelo
O duelo é unha proba de letras que se fai no medio do concurso. En cada programa hai un tema monográfico e esta proba versa sobre el. Os concursantes dispoñen de 30 segundos para atopar dúas palabras determinadas entre as nove letras que pon á súa disposición o programa informático. O que primeiro crea que atopou as palabras haberá de pulsar un avisador. Sempre que estas sexan as procuradas, gañará 10 puntos. Se falla ou se pica o pulsador antes de tempo, os 10 puntos pasan ao seu contrincante.
Historia
O programa comezouse a emitir en 2006. O 14 de maio de 2010 chegou ás mil emisións. En total emitíronse 1448 programas na canle autonómica. O programa deixou de emitirse a principios do 2013.
O récord da versión galega teno Fernando González Vázquez, Fer, un profesor de autoescola de Cangas que permaneceu 95 programas e sumou 46.750 euros ata o 27 de febreiro de 2009. En segundo lugar sitúase Martín López Nores, enxeñeiro de Telecomunicacións de Marín, que pouco despois chegou a 59 programas. Fer foi o que estivo máis preto do récord absoluto de Cifras e Letras en España, Francisco Segura, de Almería, quen aguantou 117 programas na versión emitida en Canal Sur 2.
O récord de puntuación nunha soa emisión teno Eva, con 96 puntos. O récord absoluto conseguiuno o devandito Martín cando, no especial polo programa número mil, emitido en dúas partes, sumou 126 puntos.
Faustino Salanova
Faustino Salanova Tarrero foi un funcionario e xornalista español.
Traxectoria
Destinado como Xefe de Telégrafos de Ferrol. Foi director de La Monarquía e colaborou en El Correo Gallego. En 1907 publicou en Ferrol o folleto El impuesto transitorio sobre los trigos extranjeros. Foi premiado no Certame literario de Ferrol de 1911. Despois trasladouse a Xixón.
Timeo de Tauromenio
Timeo de Tauromenio, nado en Tauromenio, a actual Taormina (Sicilia) sobre o -350 e finado en Siracusa sobre o -260, foi un historiador grego.
Traxectoria
Era fillo de Andrómaco de Tauromenio. No ano -316 a cidade foi conquistada polo tirano de Siracusa, Agatocles e Timeo viuse obrigado a se exiliar en Atenas, onde se familiarizou coa retórica de Filisco, un discípulo de Isócrates. Comezou alí a confección de obras históricas. Probabelmente regresou a Siracusa en torno ao ano -269, cando a cidade se atopaba baixo a tiranía de Hieron II, e se cadra morreu nesa cidade pouco despois do -260.
Obra
Timeo escribiu unha obra de trinta e oito libros sobre a historia dos gregos no Mediterráneo occidental, cuxos cinco primeiros libros estaban dedicados aos demais pobos da zona, entre eles aos romanos. Isto, xunto aos seus escritos sobre as guerras de Pirro, convérteno no primeiro historiador grego coñecido que profundou seriamente na historia romana
O Furiño
O topónimo galego O Furiño pode referirse a:
Chucho Avellanet
Armando Hipólito Avellanet González, máis coñecido como Chucho Avellanet, nado en Mayagüez o 13 de agosto de 1941, é un cantante e actor portorriqueño de música latina. Cando mozo, participou do grupo musical La Juventud Canta, co cal recorreu boa parte de Latinoamérica, acadando grande éxito entre o público adolescente de México, Arxentina ou Venezuela.
Adrenalina
A adrenalina ou epinefrina é unha hormona vasoactiva.
Trátase dun neurotransmisor da familia das catecolaminas secretada en situacións de alerta polas cápsulas das glándulas suprarrenais e que actúa sobre o metabolismo, o sistema nervioso central e os aparatos circulatorio e respiratorio. Prepara o organismo para grandes esforzos físicos, estimula o corazón, eleva a tensión central, relaxa certos músculos e contrae outros.
A adrenalina deriva da fenilalanina ou da tirosina. A L-fenilalanina convértese en L-tirosina por acción da tetrahidrobiopterina e o cofactor NADH. Á súa vez, a tirosina convértese en L-DOPA e esta en dopamina por acción da L-aminoácido descarboxilase. A dopamina transfórmase en noradrenalina por acción da dopamina β-hidroxilase. Finalmente, a noradrenalina é convertida en adrenalina por mor da feniletanolamina N-metil transferase (PNMT). Estas reaccións ocorren nas células cromafíns da medula suprarrenal.
A adrenalina libérase cando hai estímulos de estrés, que son mediados por unha neurona acetilcolinérxica preganglionar. A liberación de acetilcolina aumenta a cantidade de ions de calcio intracelular, o que estimula a exocitose e a liberación dos gránulos cromafíns.
O funcionamento deste eixo está regulado polo sistema nervioso central e polos corticosteroides sintetizados na córtex suprarrenal. Os corticoides estimulan a feniletanolamina N-metiltransferase (PNMT).
A adrenalina liberada estimula os receptores alfa dos hepatocitos, incrementando os niveis de glicosa en sangue. Tamén actúan sobre receptores α de células de músculo liso dos vasos sanguíneos e dos pericitos, provocando a contracción muscular e o aumento da tensión arterial.
Springfield (marca)
Springfield ou abreviado, SPF é unha cadea de tendas de moda española pertencente ao grupo Cortefiel fundada en 1988. Hai 187 tendas actualmente en España, que contrastan coas 270 do seu principal rival, Zara pertencente ao grupo Inditex. A súa publicidade insiste en que a idea básica da cadea é lograr a mellor relación calidade-prezo sen deixar de lado o estilo e o deseño.
Traxectoria
Aínda que a orixe da cadea é España, hai 356 tendas repartidas en Portugal, Francia, Bélxica, Luxemburgo, Alemaña, Austria, Hungría e Polonia. Así mesmo, operan a través de franquías en países como Eslovenia, Ucraína, Rusia, Malta, México, Canadá, Chile, Serbia, Grecia, Xordania, Filipinas, Israel, Líbano, Singapur ou China.
A cadea ofrece desde hai algúns anos en España un cartón de fidelización que permite acumular puntos para obter descontos e certas supostas vantaxes.
A identidade visual corporativa da cadea está baseada en liñas simples e cores brillantes. Sen ir máis lonxe, o logotipo utilizado é o nome da cadea cunha tipografía simple de gran espazado. Nas tendas repítese o concepto, predominando as cores pastel e a madeira para o chan. En canto ao mobiliario dos locais, este adoita estar xeralmente cheo de cromados e cristais, copiando o estilo da gran maioría de tendas de roupa actuais.
Roupa
Aínda que a cadea é principalmente de téxtil, en realidade as tendas inclúen numerosos artigos que non entran nesa categoría; é o caso do calzado ou os artigos de perfumería (colonias, desodorizantes etc). A roupa da cadea foi sempre para home ata 2006, cando decidiron aproveitar a cadea Sprinfield para competir coas tendas do seu competidor Inditex (Zara, Bershka e Stradivarius) no terreo da moda feminina. A este sector da cadea denominóuselle desde entón Springfield Woman, en español, Springfield Mujer. Pese ao entusiasmo inicial, a roupa masculina segue predominando nos escaparates de Springfield.
O público ao que está destinado o vestiario de Springfield é dun estilo urbano, cosmopolita, natural e desenfadado. O estilo da roupa e dos complementos suxiren unha vida igualmente activa e deportiva.
Cinema e muller (proxecto)
Cinema e muller é un proxecto da Deputación de Pontevedra que visibiliza as cineastas da Provincia de Pontevedra. Estivo dirixido por Xisela Franco e producido por Beli Martínez.
No mapeado das mulleres que fixeran cinema deron coa obra de Sol Alonso, Belén Andrés Iglesias, Andrea Area Fontán, Lara Bacelo, Milagros Bará, Matusa Barros, Carmen Bellas, Uxía Blanco, Pilar Boullosa, Claudia Brenlla, Sheila Broullón, Silvia Cachafeiro, Mar Caldas, Eva Calvar, Mariana Carballal, Iria Carregal, Paula Carro, Noemí Chantada, Pilar Comesaña Amado, Ana Belén Diz, Isaura Docampo, Carmen Domínguez Penelas, Lola Dopico, Area Erina, Lucía Estévez, Anxos Fazáns, Carla Fernández Andrade, Xisela Franco, Laura García Calleja, Silvia García González, Diana Gonçalves, Lisi González Fontaíña, Amaya González Reyes, Gael Herrera, Laura Iturralde, Bibiana Juanes, Viki Martins, Sonia Méndez, Carme Nogueira, Adriana Páramo, Luísa Peláez, Cora Peña, Alex Penabade, Ana Laura Pereira, María Platas Alonso, Aldara Pregue, Noel Queipo, Soledad Rebollo, Susana Rey, Marta Rodríguez, Miriam Rodríguez, Manuela Elizabeth Rodríguez, Bego Santiago, Olaia Sendón, Iria Silvosa, Clara Sobriño, Belén Sousa, Pilar Sueiro, Amancay Tapia, Diana Toucedo, Beatriz Vázquez Campaña, Andrea Vázquez García, Deborah Vukusic e Andrea Zapata-Girau.
En 2016 promoveu a película colaborativa Visións.
Ranunculus bupleuroides
Ranunculus bupleuroides é unha especie de planta perenne da familia das Ranunculaceae.
Descrición
É unha planta vivaz, (15)25-50(65) cm, con pecíolos, marxe das follas e base do talo ± flocosos, de cando en cando glabrescentes. Raíces engrosadas, fusiformes, tuberosas, fibrosas apicalmente, de cando en cando cilíndricas e carnosas. Follas basais exteriores ovadas, ovado-lanceoladas ou elípticas, con lámina (10)20-80(120) × (5)9-20(37) mm e pecíolo de máis curto a 3 veces maior que a lámina; as interiores lanceoladas. Follas caulinares 2-5(8), de oblongo-lanceoladas a lineares, sésiles, semiamplexicaules; as inferiores, con lámina (30)40-95(100) × (3)5–10 mm; as superiores, bracteiformes. Flores (1)2-5(10), de (13)18-27(32) mm de diámetro, de cor amarela pálida. Sépalos glabros. Pétalos 5, de (7)10-12(16) mm, obovado subtriangulares, contiguos, con escama nectarífera oblonga. Receptáculo ovoide ou oblongo, glabro. Aquenios 2-2,8(3) mm, obovoides, gibosos, con nerviación moi marcada; pico 0,2-0,3 mm.
Taxonomía
Ranunculus bupleuroides foi descrita por Félix de Avelar Brotero e publicado en Fl. Lusit. 2: 365 (1804).
La Granja de San Ildefonso
O Palacio Real de la Granja de San Idelfonso é unha das residencias da Familia Real Española. Está xestionado por Patrimonio Nacional e atópase aberto ao público.
Atópase situado no municipio segoviano de Real Sitio de San Idelfonso, na vertente norte da Serra de Guadarrama, a 13 quilómetros de Segovia e a uns 80 de Madrid. O seu nome provén dunha antiga granxa que os monxes xerónimos do mosteiro de El Parral tiñan nas inmediacións.
Historia
O palacio foi mandando construír por orde de Filipe V de España. Teodoro Ardemans, mestre maior do Real Palacio e da Vila de Madrid, foi o encargado de realizar os planos e o proxecto do novo palacio, iniciándose as obras en 1721 e rematáronse no 1724.
Sufriu un incendio o 2 de xaneiro de 1918, no que se destruíron os frescos que decoraban os teitos da planta alta, algunhas lámpadas de cristal e bronce, mobles e unha importante colección de tapices.
Ken Kavanagh
Thomas Kenrick Kavanagh, nado en Melbourne o 12 de decembro de 1923 e finado en Bérgamo o 26 de novembro de 2019, foi un piloto australiano de motociclismo e automobilismo.
Resultados nos Grandes Premios de motociclismo
Sistema de puntos de 1950 a 1968
Contaron os 5 mellores resultados ata 1955.
(key) (Carreiras en cursiva indican volta rápida)
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Microcavia
Microcavia é un xénero da orde dos roedores, suborde dos histricomorfos, infraorde dos histricognatos, familia dos cavíidos e subfamilia dos caviinos, que comprende tres especies de hábitos terrícolas que viven na América meridional, desde Bolivia até o sur da Arxentina, coñecidos na bibliografía internacional como cobaias de montaña.
Polo menos nove especies fósiles, que se remontan ao plioceno medio, foron rexistradas, aínda que non está claro cantas delas son realmente válidas.
Características
As especies do xénero Microcavia son as únicas, dentro da súa familia nas que os seus dentes premolares non medran e substitúen aos orixinais dentes caducos despois de que naza o animal.
Trátase de roedores de tamaño mediano, cunha lonxitude de cabeza e tronco de entre os 200 e os 220 mm, e un peso de até os 500 g.
O seu cranio é curto e arqueado. Os buratos palatinos son grandes, triangulares e situados moi cerca dos dentes mastigadores, que se simplifican na súa forma, dividida en dous lóbulos por unha fendedura. Os incisivos son de cor branca (a diferenza dos dos seus parentes do xénero Cavia, que son amarelos). A súa fórmula dentaria é: 3.1.0.1 / 1.0.1.3 tanto no maxilar superior coma no inferior; en total, 20 dentes.
O seu aspecto é o típico das cobaias. As partes dorsais son xeralmente de cor parda agrisada, mentres que as inferiores son de cor gris clara. Os ollos son grandes e están rodeados por un anel branco. As extremidades dianteiras teñen catro dedos, e as traseiras tres, todos eles dotados de fortes e afiadas garras. Carecen de cola. As femias teñen dous pares de mamas.
Descrición
O xénero Microcavia foi descrito por primeira vez en 1880 polo zoólogo francés Henri Frédéric Paul Gervais e o naturalista arxentino Florentino Ameghino, en Les mammifères fossiles de l'Amérique du Sud.
Sinónimos
Ademais de polo nome orixinario que lle deron Gervais e Ameghino, e actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos seguintes sinónimos: miniatura|240px|Lámina de Cavia australis (sinón. de Microcavia australis) por [[Alcide Dessalines d'Orbigny|d'Orbigny, 1847.]] miniatura|240px|Microcavia australis fotografado da [[provincia de San Juan, Arxentina.]]
Etimoloxía
O nome científico do xénero, Microcavia, está formado sobre o do xénero Cavia, co adición do primeiro elemento do latín científico micro-, derivado do correspondente do grego antigo μικρο-, derivado de μικρός mikrós, "pequeno", aludindo á semellanza destes animais coas cobaias, pero de tamaño moito menor.
Clasificación
Na actualidade recoñécense no xénero as seguintes especies e subespecie: Porén, o NCBI só recoñece dúas especies:
Swansea.com Stadium
O Swansea.com Stadium, antes coñecido como Liberty Stadium (en galés: Stadiwm Liberty), é un estadio situado na cidade galesa de Swansea. O estadio é utilizado actualmente polos Ospreys, equipo profesional de rugby que compite no Pro14, e polo Swansea City de fútbol. Ten capacidade para 21.088 espectadores.
O Casal, San Sadurniño, San Sadurniño
O Casal é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 45 habitantes (18 homes e 27 mulleres).
Lingua oligosintética
Unha lingua oligosintética (do grego , que quere dicir "pouco" ou "pequeno") é calquera linguaxe que use moi poucos morfemas, talvez uns poucos centos, o que combina unha forma sintética para crear oracións. Sería antónimo á linguaxe polisintética. A oligosíntese é na súa maioría teórica e dependería basicamente na creación de longas palabras compostas.
Non existen linguaxes naturais humanas que sexan oligosintéticas. As linguas nativas americanas náhuatl e siksiká mostraron no pasado ter cualidades oligosintéticas (segundo Benjamin Whorf), mais a comunidade lingüística considéraas polisintéticas.
Debido a que non existen linguas naturais que mostren propiedades oligosintéticas, algúns lingüistas sosteñen que unha verdadeira lingua oligosintética é imposible ou nada práctica para un uso produtivo entre humanos.
Algunhas linguas auxiliares, por exemplo a lingua sona, o aUI, o ygyde, o kali-sise, o vuyamu e o kah, deberían ser considerados oligosintéticos.
A neolingua falada en Oceanía na novela 1984 tende teoricamente a ser unha lingua oligosintética, xa que o obxectivo era reducir os morfemas.
Elia Kazan
Elia Kazan, nado en Kayseri o 7 de setembro de 1909 e finado en Nova York o 28 de setembro de 2003, foi un director de cine e escritor estadounidense de orixe grega. O seu nome grego era Elias Kazanjoglou (Ηλίας Καζαντζόγλου).
Biografía
Naceu en Kayseri (Cesárea de Capadocia), no antigo Imperio otomán (actual Turquía). Era fillo dun comerciante de alfombras grego, polo que formaba parte da minoría de lingua grega e relixión cristiá ortodoxa do Imperio otomán.
A súa familia abandonou o seu país natal para trasladarse a Berlín cando Elia tiña só dous anos. Despois dunha breve estancia na capital alemá, que non mellorou a súa situación económica, en 1913 a familia trasladouse a Nova York, onde o cabeza de familia montou un negocio de alfombras co que conseguiu enriquecerse con rapidez, até que a crise de 1929 puxo fin á súa prosperidade.
Interesado polo teatro, en 1930 Kazan ingresou na Universidade Yale, onde cursou Arte Dramática durante dous anos, custeando os seus estudos co traballo como porteiro de noite dun edificio. Montou a súa primeira obra teatral, The Second Man, de Samuel N. Behrman, en 1931, e en 1932 debutou como actor na obra Chrysalis, que tiña a Margaret O'Sullivan e Humphrey Bogart como protagonistas. Por ese tempo incorporouse ao Group Theatre, unha formación que entendía a arte escénica dunha maneira novidosa e experimental para a época. Levou á escena, entre outras obras, Death of a Salesman, de Arthur Miller.
Pronto se revelou como un dos directores máis innovadores do Group Theatre, o que lle valeu en 1943 o premio da crítica pola posta en escena de The Skin on our Teeth, de Thornton Wilder. En 1947 foi, xunto con Cheryl Crawford e Robert Lewis, un dos fundadores do Actor's Studio, mítica escola de formación de actores que tivo unha influencia decisiva no teatro estadounidense e dela saíron actores do talle de Marlon Brando, Montgomery Clift, Geraldine Page ou Paul Newman.
miniatura|esquerda|250px|Fotograma de Viva Zapata! (1952), dirixido por Kazan e protagonizado por [[Marlon Brando, Jean Peters e Anthony Quinn.]] En 1944 dirixiu a súa primeira longametraxe, A Tree Grows in Brooklyn. Seguírona Boomerang (1947) e The Sea of Grass (1947), que lle valeron dous premios da crítica; Gentleman's Agreement (1947) pola que obtivo o seu primeiro Oscar; Pinky (1949); Panic in the Streets (1950); e A Streetcar Named Desire (1951), pola que foi candidato ao Oscar. Os anos seguintes foron os máis prolíficos de toda a súa carreira. Sen desatender a dirección dramática nin a actividade literaria, realizou numerosas e célebres películas: Viva Zapata! (1952); Man on a Tightrope (1952); A lei do silencio (1954) pola que gañou o seu segundo Oscar en 1955; Ó leste do Edén (1955) o seu cuarto nomeamento ao Oscar como director; Baby Doll (1956); Río salvaxe (1960); Esplendor na herba (1961).
Máis tarde reduciu a súa actividade cinematográfica, até que a abandonou para se dedicar enteiramente á produción literaria desde finais dos setenta. As súas últimas realizacións foron América, América (1963), a partir dunha novela autobiográfica publicada en 1962; O compromiso (1968); The Visitors (1972); e The Last Tycoon (1976).
Como autor literario tamén logrou o recoñecemento do público e da crítica. Á parte de America, America, publicou The Assassins (1972); The Understudy (1974); Acts of Love (1978); The Anatolian (1982); e Elia Kazan: a Life (1989), minuciosas memorias polas que desfilan numerosos personaxes de Hollywood.
Galardóns
Conseguiu doce Oscars, nos que destaca como mellor director. Tamén recibiu en 1999 un Honorífico ao conxunto da súa carreira. Ademais dos Oscar polas súas películas, Kazan recibiu numerosos galardóns como o Premio de Mestres do Cine, outorgado polo diario 'Times' en 1989 e, en febreiro de 1996, o Oso de Ouro especial polo conxunto da súa obra no Festival de Berlín.
Matrimonio
Casou tres veces. Con Molly Day Thacher en 1932, coa que tivo dous fillos e dúas fillas, coa actriz Barbara Loden en 1967, e en 1982 con Frances Rudge. miniatura|300px|Joseph R. McCarthy, senador que liderou o Comité de Actividades Antinorteamericanas entre 1950 e 1956.
Testemuña na caza de bruxas
Conseguiu unha certa notoriedade tras o seu testemuño ante o Comité de Actividades Antinorteamericanas na época do mccarthismo e a caza de bruxas. Testificou contra os seus antigos compañeiros do Partido Comunista, delación coa que conseguiu manter o seu status pero que non esqueceron algúns actores e os demais colegas da súa profesión. Ao recibir o seu Óscar honorífico, varios deles negáronse a lle aplaudir e a pórense en pé, para deixar así patente o seu rexeitamento.
Premios
Premios Óscar:
Campbell Town
miniatura|Estrada principal de Campbell Town. miniatura|A Red Bridge. Campbell Town é unha pequena vila de Tasmania, Australia. Esta situada na Midland Highway, parte da autoestrada nacional que conecta as dúas cidades máis grandes de Tasmania (Hobart e Launceston). Dista 34 km de Hobart.
No censo de 2006, tiña unha poboación de 772 habitantes.
Fundada en 1821, un dos seus atractivos é a Red Bridge (Ponte vermella), construída por convictos, que é a ponte máis antiga da estrada nacional. Foi chamado polo gobernador Macquarie polo nome da súa esposa, Elizabeth Campbell, así como tamén o río que cruza a vila, o río Elizabeth.
A construción da ponte iniciouse en 1836 e foi completada en 1838. Consta de tres arcos de 7,6 m cada un. Constaba de piares de pedra e un taboleiro de madeira. Aínda que o taboleiro foi substituído, os contrafusos son orixinais, polo que é un exemplo raro das primeiras obras de pedra de Australia.
Esfínter
miniatura|dereita|Esfínteres externo e interno do ano. Un esfínter (do latín tardío sphincter, e este do grego σφιγκτήρ, sphinktēr, "banda, músculo contráctil"), é unha estrutura anatómica constituída por un músculo circular ou con forma de anel que normalmente mantén a constrición dun orificio ou pasaxe natural do corpo, que se relaxa cando é necesario para o funcionamento fisiolóxico normal. Os esfínteres atópanse en moitos animais vertebrados e invertebrados, e no corpo humano existen moitos, aínda que algúns son pequenos e microscópicos, especialmente os millóns de esfínteres precapilares existentes nos capilares sanguíneos. Os esfínteres reláxanse ao morrer. O mal funcionamento dos esfínteres orixina diversos problemas como a incontinencia urinaria ou fecal ou o refluxo gastroesofáxico.
Funcións
Os esfínteres son efectivos para controlar a entrada e liberación de líquidos e sólidos, facilitando o seu paso nos momentos adecuados ou impedindo o refluxo. Moitos esfínteres úsanse diariamente como parte normal da dixestión ou da visión. Por exemplo, o esfínter esofáxico situado na parte superior do estómago mantén os ácidos estomacais e outros contidos estomacais dentro do estómago evitando que pasen ao esófago.
La de aceiro
miniatura|dereita|250px|Unha pouca la de aceiro. A la de aceiro é un material biodegradábel constituído por un conxunto de fibras de aceiro moi finas e entrelazadas, usado no traballo de acabado e puído de obxectos de madeira ou metal, como tamén para labores de limpeza.
Esfínter
Clasificacións
Os esfínteres poden clasificarse en funcionais e anatómicos:
La de aceiro
Características
Producida a partir de arames de aceiro con baixa concentración de carbono, é vendida comercialmente con forma de esponxas.
A la de aceiro presenta diversos graos de aspereza e a súa espesura varía de acordo co grao de axuste das láminas de corte do aceiro.
Saleta Castro
María Saleta Castro Nogueira, nada en Pontevedra o 3 de novembro de 1987, é unha triatleta profesional galega, campioa do Camiponato Nacional sub-23 (distancia olímpica) e do Campionato Nacional de Longa Distancia no ano 2010. Representa ao club galego Cidade de Lugo Fluvial, e adestra no Centro Galego de Tecnificación Deportiva.
Esfínter
Clasificacións
Os esfínteres poden tamén ser controlados voluntariamente ou involuntariamente:
Exemplos
miniatura|dereita|180px|Diagrama do [[esfínter ileocecal|esfínter e válvula ileocecal.]]
Saleta Castro
Traxectoria
dereita|miniatura|200px|Saleta Castro na Copa Europea en Quarteira, 2010. En 2003, con 15 anos, participou na súa primeira competición ITU e clasificouse en quinta posición no Campionato de Equipo de Xuventude europeo en Győr (20 de xullo de 2003). En 2009 foi a número 1 no ránking de elite español aínda que só participara en tres dos 10 circuítos. Nos Campionatos galegos sub-23 situouse segunda e no Campionato Elite clasificouse terceira
En 2010 Saleta Castro foi a número 3 no ránking español elite e gañou a medalla de ouro no Campionato elite galego. A partir de 2011 centrouse nos tríatlons de longa distancia.
== Competicións ITU ==
Grigori Zinoviev
Grigori Zinoviev, nado en 1883 en Ielizavetgrad, actualmente Kirovohrad, Ucraína, e executado en Moscova o 25 de agosto de 1936, foi un revolucionario comunista bolxevique da URSS ademais de opositor a Lenin na Revolución de 1917. Foi acusado de terrorismo e de ter argallado un intento de asasinato contra Stalin, o cal lle valeu a execución por parte do réxime de Stalin.
Añón Paz
Os apelidos Añón Paz poden referirse aos irmáns:
Ilyushin Il-96
O Ilyushin Il-96 é un avión catrimotor de pasaxeiros de fuselaxe ancha deseñado por Ilyushin na Unión Soviética e fabricado por Voronezh Aircraft Production Association en Voronezh, Rusia. O primeiro prototipo realizou o seu primeiro voo o 28 de setembro de 1988, equipado con motores turboventilador soviéticos Aviadvigatel PS-90A, e o 29 de decembro de 1992 entregouse a primeira unidade á aeroliña rusa Aeroflot. Foi o primeiro avión ruso que non recibiu unha designación OTAN.
Beaumonteses
miniatura|150px|Carlos III o Nobre. Os beaumonteses foron os partidarios do antigo bando nobiliario dos Beaumont.
Esta liñaxe foi creada polo rei de Navarra Carlos III o Nobre con familiares ilexítimos.
Tiñan relación coa máis antiga liñaxe dos Luxa, da Baixa Navarra. Os distintos condes de Lerín foron os líderes desta facción.
Guerra civil de Navarra
Foron rivais dos agramonteses, cos que libraron a guerra civil de Navarra cando Xoán II de Aragón o Usurpador quedou co trono do reino de Navarra á morte da súa eposa a raíña Branca I de Navarra en 1441. Xoán II, que era por tanto rei jure uxoris (por matrimonio), debía cederlle a coroa ao seu fillo Carlos príncipe de Viana. Os beamonteses apoiaron ao príncipe de Viana para recuperar a lexitimidade nesta guerra. Porén, anos despois, os beamonteses apoiaron a Fernando o Católico na conquista de Navarra contra os agramonteses.
A guerra persistiu até a morte de Carlos, príncipe de Viana, en 1461 e a de Xoán II, en 1479.
En 1495 o pai de Xoán III de Albret, Alano de Albret, estableceu con Fernando un novo acordo para solucionar as intrigas políticas e, debido a iso, o conde de Lerín viuse obrigado a abandonar o reino, cedendo todos os seus bens a Fernando II; a cambio recibiu bens en Huéscar, Vélez Blanco, Vélez Rubio, Cújar, Castilleja, Cuevas de Freila e outros.
Cousas da lúa
Cousas da lúa é o duodécimo álbum de estudio (e décimo cuarto na discografía) do cantante de folk galego Suso Vaamonde. Foi publicado en 1999 baixo o selo Produccións Trebón.
Beaumonteses
Guerra civil de Navarra
En 1507 foi expulsado de Navarra o conde de Lerín, co apoio practicamente unánime de todos os navarros, conseguíndose tamén a saída das tropas estranxeiras.
Cousas da lúa
Acompañado do grupo Código de Barras, o disco é unha homenaxe ao xornalista e poeta Roberto Blanco Torres, ao que se lle dedicaba o Día das Letras Galegas ese mesmo ano.
Beaumonteses
Guerra civil de Navarra
Os beamonteses foron os únicos en acudir ás Cortes de Navarra, en Pamplona en 1513, por convocatoria del vicerrei. Alí aceptouse a Fernando como rei. Na reunión das Cortes de Castela en Burgos en 1515, onde se decidiu a anexión do reino de Navarra, non acudiu ningún navarro, e tampouco os beaumonteses. (Lóxico, na medida en que Navarra conservou as súas propias Cortes até 1841 e por iso carecía de voz e voto nas castelás).
Seguramente esta ocupación non foi buscada polos beamonteses. pero si polos seus líderes. Isto se vería na sublevación contra as tropas casteláns en pobos e cidades beaumontesas, como ocorreu en Pamplona en 1521, cando tropas navarras en alianza coas francesas liberaron a totalidade do reino de Navarra. Máis tarde, na batalla de Noáin, xunto a Pamplona, os casteláns volveron a facerse co control do reino. Aínda houbo puntos de resistencia (Castelo de Maya, Hondarribia) até 1524.
Tamén se ocupou a Baixa Navarra, aínda que sen asentarse na rexión, até que en 1530 Carlos I renunciou oficialmente á mesma.
A Torre Lavandeira, San Vicente de Fervenzas, Aranga
A Torre Lavandeira é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello Coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 23 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 10 homes e 13 eran mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2004 cando tiña 21 habitantes.
Morogoro
Morogoro é unha cidade de Tanzania e capital da rexión homónima. Ten unha superficie de 360 km² e unha poboación de 315.866 habitantes (2012). Atópase nas terras altas do sur do país, a 169 km ao oeste de Dar es Salaam (maior cidade do país), e a 223 km ao leste de Dodoma (a capital).
Pilro ferruxento
O pilro ferruxento, pilro de cu branco ou pilro cubranco (Calidris ferruginea) é un pilro (ave da familia Scolopacidae) que cría na tundra siberiana.
Descrición
Mide 20 cm escasos (máis ou menos coma un estorniño) e ten unha envergadura de alas duns 35 cm. Pesa entre 40 e 60 g. A idade máxima coñecida é de 17 anos. O peteiro é longo e lixeiramente curvado, semellante ó doutras especies de pirlos. Coa plumaxe invernal (gris pálida na parte superior do corpo e branca na inferior, cunha mancha superciliar tamén branca) é doado confundilo co pilro común, aínda que ten as patas máis longas, é algo máis claro de coloración e de movementos máis silenciosos. Coa plumaxe de cría a diferenza é máis clara: teñen a parte superior gris escura, e a parte inferior é de cor vermella ferruxenta. As aves novas teñen o lombo gris e castaño, o ventre branco e o papo da cor dos pexegos. As patas son sempre negras.
Distribución e hábitat
O pilro ferruxento é unha ave migratoria, que pasa o inverno en África, e tamén no sur e sueste de Asia e mesmo en Australasia. No oeste de Europa é unha ave de paso, que aparece durante a súa viaxe ó oeste de África. Aparece esporadicamente en Norteamérica. A súa zona de cría está no norte de Siberia. Cría en zonas de tundra non moi lonxe da costa ou das beiras dos ríos. Durante a viaxe migratoria poden verse nas costas e, máis ó raro, en augas interiores.
Alimentación
É exclusivamente animal: comen vermes, moluscos pequenos, caracois e insectos. Durante a época de cría moitas típulas e mosquitos. Capturan as presas camiñando pola lama branda das beiras dos ríos ou da costa.
Reprodución
miniatura| Calidris ferruginea Maduran sexualmente a partir do terceiro ano de vida. As parellas fórmanse, en xeral, nas áreas de invernada. A época reprodutora vai de mediados de maio a finais de xuño. As femias poñen ata cinco ovos.
Comportamento e status
O número de exemplares parece estar en relación coa abundancia de lemmings. En anos en que estes teñen poboacións baixas, os depredadores árticos capturan moitos pilros no seu canto.
É unha das aves incluídas no AEWA (Acordo para a conservación das aves acuáticas migratorias de Eurasia e África).
Raimundo de Sauvetat
Raimundo de Sauvetat, tamén coñecido como Raimundo de Toledo, nado en Gascuña e finado en Toledo en 1152, foi un relixioso e político castelán. miniatura|[[Catedral de Toledo, sede de Raimundo, en cuxos locais se albergou a Escola de tradutores.]]
Foi monxe cluniaciense, bispo de Osma (1109 – 1125) e, en 1126, tras case dous anos de administrador en sede vacante, foi confirmado como arcebispo de Toledo, cátedra que ocupou até a súa morte, en 1152. En 1130 tamén foi nomeado Chanceler de Castela polo rei Afonso VII, posto que abandonou en 1150, pouco antes da súa morte. Sobre este rei exerceu unha importante influencia, e logrou para a súa diocese importantes legados e privilexios.
Maya Plisetskaya
Maya Mikhailovna Plisetskaya (en Майя Михайловна Плисецкая), nada en Moscova (Unión Soviética) o 20 de novembro de 1925 e finada en Múnic (Alemaña) o 2 de maio de 2015, foi unha das máximas bailarinas de ballet do Teatro Bolshoi, á cal se lle outorgou o título de prima ballerina assoluta. Destacou por ser a mellor da súa época en papeis como Lebedínoye óziero, Don Quixote, Carmen Suite (ballet feito para ela) e a peza musical La Mort du cygne. En 1993 concedéuselle a cidadanía española.
Raimundo de Sauvetat
Continuou a obra reformadora gregoriana do seu predecesor, Bernardo de Sedirac, impoñendo o rito romano na liturxia e mellorando a moral do clero.
Maya Plisetskaya
Un dos símbolos indiscutibles da danza clásica, foi a prima ballerina assoluta dunha xeración que incluíu a Margot Fonteyn, Alicia Alonso e Yvette Chauviré. Está considerada pola maioría dos especialistas en danza a bailarina máis destacada da segunda metade do século XX.
Raimundo de Sauvetat
A súa obra máis importante foi o impulso que lle deu á formación da Escola de Tradutores de Toledo, grupo de traballo que incluía a mozárabes, xudeus e profesores da madrasa toledana e a novos pensadores, fundamentalmente monxes cluniacienses.
Maya Plisetskaya
Traxectoria
miniatura|esquerda|265x265px|Maya Plisetskaya e o seu marido [[Rodion Shchedrin en 2009.]] Plisetskaya naceu o 20 de novembro de 1925 en Moscova, nunha prominente familia de ascendencia xudía lituana, a maioría de cuxos membros estaban involucrados no teatro ou no cinema. A súa nai, Rachel Messerer, era actriz do cinema mudo. O bailarín Asaf Messerer era o seu tío materno e bailarín de Bolshoi. Sulamith Messerer era a súa tía materna. O seu pai, Mikhail Plisetski (Misha), era un diplomático, enxeñeiro e director de minas, e non involucrado nas artes, aínda que era un fanático do ballet. O seu irmán máis novo Azari Plisetski converteuse nun famoso bailarín e coreógrafo, e a súa sobriña Anna Plisetskaya tamén se converteu en bailarina.
Maya Plisetskaya entrou no mundo da danza á idade de tres anos na Escola de Danza de Moscova e, a pesar dun difícil ambiente familiar (o seu pai Mikhail Plisetski, foi executado por orde de Stalin en 1938 e a súa nai, Rachel Messerer, foi deportada co seu irmán Azari ao gulag), destacou rapidamente na escola do Teatro Bolshoi, baixo a influencia dos seus tíos Asaf e Sulamith Messerer, bailaríns dese teatro, compañía á que se uniu Maya en 1943 e da que se converteu en primeira bailarina con só 18 anos. Comezou a súa carreira profesional interpretando La Mort du cygne.
Raimundo de Sauvetat
Mandou reconstruír o palacio episcopal fronte á antiga mesquita maior convertida na Catedral de Santa María, á que deu o seu primeiro estatuto, e deixou unha parte do edificio para a Escola.
Maya Plisetskaya
Traxectoria
Despois de anos de veto, emprendeu xiras internacionais durante as que visitou países como os Estados Unidos, Francia, o Reino Unido, Italia (onde foi directora do Ballet da Ópera de Roma), a Arxentina (actuou con éxito clamoroso no Teatro Colón e no Teatro Juan de Beira, da cidade de Corrientes, en 1975–1976 onde regresou en varias oportunidades) e en España (onde dirixiu a Compañía Nacional de Danza), que lle permitiron coñecer e colaborar con grandes personalidades e obter recoñecemento internacional nos máis importantes teatros.
Raimundo de Sauvetat
Entre os tradutores que traballaron nesta primeira época destacaron o mozárabe Domingo Gundisalvo, o xudeoconverso Juan Hispalense, o italiano Gerardo de Cremona e o escocés Miguel Scoto.
Maya Plisetskaya
Traxectoria
Atreveuse a romper a rutina soviética incorporando danza moderna e traballando cos coreógrafos Alberto Alonso, Maurice Béjart e Roland Petit, que crearon varias pezas para ela como "Carmen", "Isadora" e "La rose malade".
Raimundo de Sauvetat
A Escola toledana, xa en tempos de Raimundo, adquire fama en toda a cristiandade, xa que tamén se fomentaban os estudos filosóficos e científicos, competindo cos nacentes universidades.
Maya Plisetskaya
Traxectoria
En conmemoración dos seus 80 anos celebrouse en Moscova unha semana de actividades.
Principais interpretacións
Posuidora dun soberbio port-des-bras, a súa interpretación do dobre rol de Odette–Odile en Lebedínoye óziero así como de La Mort du cygne son vistas por algúns como "definitivas". Foi unha incomparable intérprete de Kitri en Don Quixote, A noite de Valpurgis e Raymonda. En cambio, foron moi esporádicas as súas actuacións como Giselle e Aurora de Spyashchaya krasavitsa.
Unha das pioneiras da danza moderna en Rusia, foi aclamada no ballet Carmen Suite con coreografía do cubano Alberto Alonso e na coreografía de Maurice Béjart do Bolero de Ravel.
Aeroporto de Sochi
O aeroporto internacional de Sochi é un aeroporto situado no distrito de Adler da cidade rusa de Sochi, no krai de Krasnodar na costa do mar Negro. O aeroporto de Sochi está entre os dez máis grandes de Rusia, con 5 263 275 pasaxeiros no ano 2016.
O aeroporto está operado por unha compañía conxunta internacional do grupo Basic Element, Sberbank e Changi Airports International. Foi recoñecido como o mellor aeroporto rexional no 3º foro anual "Development of Russia and CIS airports – 2013". O aeroporto de Sochi foi a principal porta de entrada durante os Xogos Olímpicos de Inverno de 2014. No mes de febreiro dese ano pasaron polas súas instalacións ao redor dos 350 000 pasaxeiros. Durante a celebración dos Xogos xestionáronse unhas 2 800 tonaledas de equipaxe.
A Abeleira, Sendelle, Boimorto
A Abeleira é un lugar da parroquia de Sendelle no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 1 habitante no ano 2018 segundo datos do INE, que era 1 home.
Cornide, San Sadurniño, San Sadurniño
Cornide é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 144 habitantes (70 homes e 74 mulleres).
Dólar bahamés
Historia
O dólar bahamés foi introducido en 1966 para substituír a libra das Bahamas a razón dun dólar por cada sete xilins. Este tipo de troco permitía a paridade co dólar estadounidense, xa que daquela a taxa de troco entre a libra esterlina e o dólar estadounidense estaba fixada en 1 £ = 2,80 $.
Pedro, conde de Barcelos
Pedro Afonso, conde de Barcelos, nado en 1287 e finado en Lalim en 1354, foi un nobre portugués, segundo algunhas fontes o primeiro fillo natural de Dinís de Portugal e de Gracia Froes (de identificación insegura). Poeta e trobador como seu pai, tivo un papel de relevo na vida política e sobre todo cultural do seu tempo, ficando a deberlle unha boa parte dos máis importantes textos da literatura medieval galego-portuguesa.
Traxectoria
O seu primeiro e breve casamento con Branca Peres, herdeira de gran parte da fortuna dos Sousa, tornouno, á súa morte (1305), un dos homes máis ricos do reino. Ese estatuto foi consolidado co segundo casamento, coa aragonesa Maria Ximenes, de quen no entanto se separaría a curto prazo, por desentendementos varios. Viviu o resto da súa vida con Teresa Anes, a súa concubina, e non tivo descendencia.