cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lidia Gueiler
Traxectoria
Unha semana antes das eleccións, un atentado terrorista de dereita fixo estalar no aire o avión en que viaxaban varios líderes da esquerdista Unidad Democrática y Popular (UDP) en campaña electoral. Contra o esperado polos sectores golpistas, o ataque incrementou a popularidade na campaña electorai do líder de esquerda Hernán Siles, exmembro do MNR. O 17 de xullo de 1980 Lidia Gueiler foi derrocada e exiliada por Luis García Meza nun golpe de estado coa participación e o apoio das Forzas Armadas arxentinas, as cales estaban a perpetrar unha ditadura cívico-militar que se estendeu dende 1976 a 1983. O seu obxectivo era impedir o ascenso de Hernán Siles, quen gañara as eleccións.
Lidia exiliouse en Colombia durante a presidencia de Siles, onde se desempeñou como embaixadora. Foi elixida Senadora en representación de Cochabamba polo movemento Nueva Mayoría del MIR. En 1990 foi nomeada embaixadora en Venezuela, até que en 1993 se retirou da función pública.
Dereitos das mulleres
Lidia Gueiler destacou na súa traxectoria na defensa da democracia e a participación da muller nela. Foi dirixente de organizacións femininas de Bolivia e representou o país ante a Comisión Interamericana de Mulleres.
Publicou La mujer y la revolución (1960), ademais da súa autobiografía Mi pasión de lidereza (2000). Foi responsable da institución do 11 de outubro como o Día da Muller Boliviana, en homenaxe á escritora Adela Zamudio.
Un dos maiores desexos de Lidia Gueiler era que se consolidase o protagonismo da muller na historia de Bolivia. Con todo, o país non volveu ter unha presidenta muller até novembro de 2019, case 40 anos despois do seu mandato, tras a asunción interina de Jeanine Áñez.
Pasamento
Retirada da actividade política, Lidia Gueiler finou o 9 de maio de 2011 na cidade da Paz aos 89 anos dun paro cardiorrespiratorio. Evo Morales Ayma e Álvaro García Linera, presidente e vicepresidente do país naquel momento, asistiron ao seu velorio. Morales declarouse conmovido pola morte de Gueiler, a quen cualificou como «loitadora polos dereitos democráticos dos bolivianos». Pedro Montes, secretario executivo da Central Obreira Boliviana, expresou tamén as súas condolencias pola irreparábel perda dunha «muller de loita».
Premios e honras
Recibiu máis dunha vintena de distincións, entre elas o cóndor dos Andes e a condecoración Andrés Bello.
Ayaka Miyoshi
Ayaka Miyoshi (三吉彩花), nada en Saitama o 18 de xuño de 1996, é unha cantante, modelo, actriz e antiga ídolo xaponesa con contrato coa axencia Amuse. Pertenceu ao grupo feminino xuvenil Sakura Gakuin de 2010 a 2012.
Traxectoria
Debutou artisticamente en 2007 como actriz en varias películas e series, e logo fixo unha audición en 2008 na revista Nico ☆ Petit para se converter na súa modelo ata 2010. Con 13 anos foi unha das compoñentes orixinais do grupo Sakura Gakuin e no seu subgrupo SCOOPERS, un dúo cun dos membros de Sakura Gakuin, Airi Matsui. Ao mesmo tempo, converteuse en modelo exclusiva para a revista Miss Seventeen, posición que ocupou ata 2017.
O dúo SCOOPERS non publicou sinxelos, pero gravou unha canción, Brand New Day que apareceu no primeiro álbum de Sakura Gakuin, este grupo estaba composto por estudantes de secundaria e, xa que logo, ao se graduar pouco despois de saír o segundo álbum do grupo, o 25 de marzo de 2012, saíu do grupo canda Airi Matsui e a líder de Sakura Gakuin, Ayami Mutō. En total, participou en tres sinxelos e dous álbums de Sakura Gakuin.
En 2019 protagonizou o filme musical Dance with Me do director Shinobu Yaguchi, o seu primeiro papel teatral, previsto para 2020, cancelouse debido á pandemia de coronavirus.
Cabeza de cobra
A cabeza de cobra, esterloquia, ou aristoloquia, (Aristolochia paucinervis) é unha herbácea da familia das aristoloquiáceas. miniatura|Detalle da flor
Caracteres
Planta herbácea e vivaz que forma unha pequena tuberosidade subterránea, da que parten numerosas raíces de cor ocre claro, que se fincan verticalmente no chan. Os talos, de 30-40 cm, desenvólvense en zigzag. Nos cóbados levan senllas follas glaucas, alternas, pecioladas, acorazonado-triangulares, coas marxes finamente dentadas e rugosas polo envés. As flores aparecen solitarias nas axilas das follas, sostidas por un pedúnculo moito máis longo que o rabiño foliar; teñen cor pardusco, co beizo superior púrpura escuro. Froito globuloso, con 6 liñas de cor verde intensa que o percorren lonxitudinalmente. Florece na primavera.
Distribución e hábitat
No Mediterráneo, península ibérica e en Macaronesia. Habita en cultivos, matogueiras aclaradas e zonas ruderalizadas. Xeófito.
Taxonomía
Aristolochia: nome xenérico que deriva das palabras gregas aristos ( άριστος ) = "que é útil" e locheia ( λοχεία ) = "nacemento", polo seu antigo uso como axuda nos partos. Porén, segundo Cicerón, a planta leva o nome dun tal "Aristolochos", que a partir dun soño, aprendera a utilizala como un antídoto para as mordeduras das serpes.
La aristoloquia se llamó ansí por parecer que a las mujeres socorría en el parto........La redonda tiene virtud contra todas las otras ponzoñas; mas la luenga resiste el daño de las serpientes y de cualquier veneno mortífero si se bebe una dracma della con vino y se aplica también por de fuera. Bebida con pimienta y con mirra expele el menstruo, las pares y la criatura del vientre; y lo mismo hace metida en la natura de la mujer. Pedacio Dioscórides Anazarbeo, acerca de la Materia Medicinal y de los venenos mortíferos. '''Andrés Laguna. 1566, Salamanca.''' paucinervis: epíteto latino que significa "pouco veteado".
Sara Ruddick
Sara Ruddick, nome de nacemento Sara Elizabeth Loop, nada o 17 de febreiro de 1935 e finada o 20 de marzo de 2011, foi unha filósofa feminista e a autora do libro Maternal Thinking: Toward a Politics of Peace.
Petricola lithophaga
Petricola lithophaga é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Anders Jahan Retzius en 1788.
A Igrexa, Ourol, Ourol
A Igrexa é un lugar da parroquia de Ourol no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
A Rabexa, A Ría de Abres, Trabada
A Rabexa é un lugar da parroquia da Ría de Abres, no concello lucense de Trabada, na comarca da Mariña Oriental.
Vertedoiro
miniatura|250px|Un vertedoiro antigo nun hotel de [[Rennes (Francia).]] Un vertedoiro, ou vertedeiro , é un recipiente, tradicionalmente unha pía de pedra e sen billa e nas cociñas modernas xeralmente metálica que pode ter máis dunha pía, destinado a conter auga ou calquera outro líquido e que serve para lavar a vaixela, cubertos, canecas, cuncas etc.
Actualmente, os vertedoiros dispoñen dunha ou dúas billas ou unha billa termostática de onde brota a auga, fría ou quente, que a miúdo se poden xirar. Posúe dúas ou máis zonas, das cales unha pódese destinar a enxaboar os pratos e a outra para a enxaugadura. Ao carón ou enriba adoita haber un escorredoiro.
Gontén, San Tomé de Ancorados, A Estrada
Gontén é un lugar da parroquia de San Tomé de Ancorados no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Política de España
dereita|miniatura|250x250px|[[Escudo de España]] A política de España é o conxunto de condicións administrativas que as leis de España ditan para o funcionamento que os órganos lexislativos consideran apto para o país. Seguindo a clasificación do sistema de goberno no mundo, España posúe a forma de monarquía parlamentaria, pois o seu poder lexislativo (representado na figura das Cortes Xerais) exerce o control do executivo, así como funcións lexislativas, agás potestades lexislativas gobernamentais, como os Reais Decretos Lei. Estes han de ser, en todo caso, debatidos polo Congreso dos Deputados, nun prazo non superior a 30 días, sen que o pobo español poida intervir no devandito proceso. En España, igual que en practicamente todos os países da súa contorna, non existe unha democracia participativa ou semidirecta, como por exemplo en Suíza. Si é posible a participación directa dos cidadáns, a través dunha iniciativa lexislativa popular, a cal precisa dunha recollida de, polo menos, medio millón de firmas mediante unha iniciativa lexislativa popular, que require, para a súa aprobación, someterse ó debate e validación das Cortes Xerais.
Historia recente
miniatura|O expresidente [[Adolfo Suárez durante unha visita efectuada a Buenos Aires (Arxentina) no outono de 1981]] Durante esta época, prodúcese o cambio de réxime, da ditadura franquista á actual democracia. Sendo o Presidente do Goberno Adolfo Suárez aprobouse a Ley da Reforma Política (1976) e a actual Constitución (1978). Suárez gobernou dende 1976 ata 1981.
O 23 de febreiro de 1981, algúns grupos rebeldes da Garda Civil tomaron o Congreso dos Deputados e tentaron impor unha ditadura militar. Con todo, a inmensa maioría das Forzas Armadas Españolas permaneceron leais ó rei Don Juan Carlos I, quen empregou a autoridade real para salvagardar a orde constitucional. Nese momento, o poder executivo recaeu sobre Francisco Laína que exerceu como xefe da Comisión Permanente de secretarios de Estado e de subsecretarios, conformando un goberno provisional que asumiu as funcións do executivo.
España únese á Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN) a principios de 1982. En outubro dese mesmo ano, o Partido Socialista Obreiro Español (PSOE), liderado por Felipe González Márquez, gañou as eleccións ao Congreso dos Deputados e ao Senado con maioría absoluta. O PSOE tamén obtivo a maioría absoluta nas eleccións de 1986 e 1989. González, á fronte do PSOE, gobernou durante os seguintes 13 anos. Durante o seu mandato, desenvolveuse o Estado do Benestar, o modelo autonómico e producíronse cambios importantes en política social, moi atrasada por mor da ditadura. Tamén, este período estivo marcado por escándalos políticos de corrupción e de terrorismo de Estado (GAL). En 1986 España entrou a formar parte da Unión Europea (UE).
En marzo de 1996, o Partido Popular (PP) de José María Aznar foi o partido máis votado, conseguindo case a metade dos escanos no Congreso. Aznar propúxose liberalizar a economía, cun programa de privatizacións, reforma do mercado laboral, e medidas destinadas a incrementar a competitividade en certos mercados, principalmente o de telecomunicacións. Durante a primeira lexislatura de Aznar, España conseguiu os obxectivos da Unión Económica e Monetaria. Durante este período, España participou, xunto cos Estados Unidos e outras nacións aliadas da OTAN, en operacións militares na antiga Iugoslavia. España propúxose tomar parte na guerra de Kósovo en 1999, e as Forzas Armadas Españolas e algunhas unidades de policía foron incluídas en forzas de pacificación en Bosnia (IFOR, SFOR) e en Kósovo (KFOR).
O PP obtivo a maioría absoluta nas dúas cámaras das Cortes Xerais nas eleccións de marzo de 2000. Este resultado permitiu a Aznar formar un goberno sen necesidade de coaligarse con outras forzas políticas como na súa anterior lexislatura. Aznar foi un firme defensor das relacións transatlánticas e da guerra contra o terrorismo. Esta lexislatura estivo marcada pola axitación social producida por algunhas leis ou decisións (cambio das leis de Educación Lei Orgánica de Calidade da Educación, guerra de Iraq, Desastre do Prestige, atentados do 11-M) que certos sectores da poboación non aceptaron. Para as eleccións de marzo de 2004 Aznar nomeou a Mariano Rajoy (até entón vicepresidente 1º do Goberno) como candidato do PP.
O PSOE gañou as eleccións e José Luís Rodríguez Zapatero foi elixido presidente do Goberno. Tres das medidas máis importantes do Goberno no principio do seu mandato foron: a participación da muller na metade dos cargos do Consello de Ministros, a retirada das tropas españolas en Iraq e a aprobación do matrimonio entre homosexuais.
A finais do 2011 celébranse as eleccións xerais onde gaña o PP (Partido Popular) con Mariano Rajoy á cabeza, quedando este como presidente do goberno español, tomando posesión a principios do 2012.
O 1 de xuño de 2018 prospera unha moción de censura contra o Goberno encabezado por Rajoy, sendo naquel momento investido novo presidente do Goberno o líder do PSOE Pedro Sánchez Pérez-Castejón.
Partidos e organizacións políticas
Os partidos políticos e coalicións que contan con representación no Congreso, o Senado ou o parlamento europeo son: Existen outros moitos partidos políticos e coalicións presentes unicamente en concellos ou parlamentos autonómicos na actualidade, á marxe dos citados anteriormente.
En 2002 aprobouse a Lei Orgánica 6/2002 de Partidos Políticos na que se impide o soporte de organizacións terroristas a través de partidos políticos. Mediante esta lei foi ilegalizada a agrupación política Batasuna, e anuladas as listas electorais de formacións como Autodeterminazioaren Bilgunea (AUB) e Aukera Guztiak (AG).
Democracia directa
O artigo 92 permite referendos consultivos, que aínda que non son imperativos, constitúen unha decisión transcendental decisiva, posto que a desautorización do seu resultado deviría en trascendentais repercusións políticas. Os referendos vinculantes son obrigatorios en dúas situacións; primeira, para a reforma de certos estatutos de autonomía, quer por tratarse dunha comunidade autónoma constituída baixo o amparo do artigo 151, quer porque, deste modo, se recolleu explicitamente no seu estatuto; segunda, por tratarse dunha reforma constitucional que leve unha modificación que afecte a partes fundamentais da mesma, tal como estipula o artigo 168 (reforma agravada), ou cando, a través do artigo 167 (reforma ordinaria), a futura revisión sexa solicitada, a someterse a plebiscito, polo 10 % dunha das cámaras das Cortes Xerais. Ademais o artigo 168 recolle a obriga dunhas novas eleccións xerais para constituír unhas novas Cortes, que serán as encargadas de procederen a examinar o texto e ratificáreno, antes de sometéreno a referendo nacional.
Celebráronse tres referendos en España desde a aprobación da Constitución; o esixido para a súa ratificación en 1978, o de acceso á OTAN, que foi consultivo, e o que inquiría sobre a aprobación do Tratado de Constitución Europea de 2005, tamén consultivo.
Na Constitución Española recóllese a Iniciativa Lexislativa Popular (art. 87 da Constitución e Lei Orgánica da Iniciativa Lexislativa Popular). Tras a recollida de 500000 firmas os promotores da iniciativa propoñen ao Congreso dos deputados a súa discusión.
Poder lexislativo
dereita|miniatura|267x267px|Entrada ao [[Congreso dos Deputados, cámara baixa do poder lexislativo español]] O poder lexislativo recae nas Cortes Xerais, asemblea bicameral composta polo Congreso dos Deputados e o Senado. Representan o pobo, exercen a responsabilidade lexislativa e aproban os orzamentos.
O Senado é a cámara alta, integrada por un número variable de senadores, dos que un é electo pola lexislatura de cada Comunidade Autónoma, e outro máis por cada millón de habitantes.
Tamén hai senadores de elección directa polos cidadáns españois. Ca tro por cada provincia, tres por cada unha das illas de Gran Canaria, Mallorca e Tenerife, un senador por cada unha das illas ou agrupacións delas de Eivissa-Formentera e Menorca nas Illas Baleares, Forteventura, Gomera, Hierro, Lanzarote (incluíndo á Graciosa e as illas menores) e A Palma polas Illas Canarias e dous senadores por cada unha das cidades autónomas de Ceuta e Melilla. esquerda|miniatura|300x300px|Distribución de escanos no Congreso dos Deputados por lexislatura O Senado dura catro anos en exercicio, ten funcións de integración territorial, lexislativa e política.
O Congreso é a cámara baixa, pero ten máis poderes que o Senado. Quizais o máis importante é o de ratificar a proposta que o Rei fai do presidente do Goberno, así como retirarlle a confianza.
O Congreso dos Deputados está composto por un mínimo de 300 e un máximo de 400 deputados, sendo o seu número actual de 350 por determinación da Lei Orgánica de Réxime Electoral Xeral, aprobada en 1985.
O réxime de elección dos Deputados fai do Congreso unha Cámara de representación popular e cun carácter netamente político, polo que é o auténtico centro da vida pública española e o escenario onde se protagonizan os debates e votacións de grande importancia. Alén disto, as facultades que a Constitución atribúe ao Congreso sen intervención do Senado salientan o devandito carácter político, dado que ao Congreso en exclusiva corresponde outorgar e retirar a confianza das Cortes Xerais no Goberno e dirimir os conflitos que xurdiren entre as Cámaras na elaboración e aprobación das Leis. O voto dos Deputados é persoal e indelegable (artigo 79.3 Constitución).
Poder executivo
É dirixido polo consello de ministros, que ten tantos ministerios como estableza o real decreto de estrutura aprobado polo presidente do goberno de acordo coas necesidades do país no momento. A súa finalidade consiste en facer cumprir as leis aprobadas polo poder lexislativo, do mesmo xeito que planear e executar o programa de goberno a fin de dirixir a administración pública.
O Presidente do Goberno é a denominación dun cargo do poder executivo, que serve como xefe de goberno nalgúns países con sistema parlamentario (España) ou semipresidencialista (Rusia). Aínda que a nivel internacional o consideran equivalente a outras denominacións, como primeiro ministro (Reino Unido, Francia etc.), chanceler (Austria, Alemaña) ou presidente do Consello de Ministros (Italia e outros), as funcións non son necesariamente as mesmas. Por exemplo, en España o presidente do Goberno non é primus inter pares, como adoitan selo os primeiros ministros, como o do Reino Unido, senón un verdadeiro e indiscutido xefe do goberno.[cita
Ministerios
dereita|miniatura|293x293px|Os Reis de España. Os ministerios son a forma de organizarse do poder executivo. É unha organización dinámica, e cambia segundo os intereses dos gobernos que os nomean. Por tanto toda lista de ministerios pode quedar obsoleta. Os de antigas lexislaturas están na páxina Ministerios de España. Son os seguintes :
Ademais, a ministra de Política Territorial (Isabel Rodríguez García) asume as funcións de Ministra Portavoz
Poder xudicial
É o conxunto de xulgados e tribunais que teñen a potestade de administraren xustiza en nome do Rei. O Consello Xeral do Poder Xudicial é o máximo órgano de goberno da xudicatura. O Tribunal Constitucional controla que as leis e as actuacións da administración pública se axusten á Carta Magna. O Tribunal Supremo é o órgano xurisdicional superior en todas as ordes, excepto en materia de garantías constitucionais.
Tamén, nos casos en que a lei así o permite, os xulgados e tribunais se encargan do coñecemento e decisión de asuntos que non suscitan contenda entre partes, nos denominados procesos de xurisdición voluntaria, regulada actualmente na Lei de Enjuiciamiento Civil de 1881. Estes son principalmente a protocolización de testamentos ológrafos (escritos polo testador «da súa propia man») e outros actos civís que requiren intervención xudicial.
Así mesmo, xuíces de Primeira Instancia e, no seu caso, os xuíces de Paz, teñen ao seu cargo o Rexistro Civil, sendo responsables da custodia e levanza dos libros que rexistran o nacemento, estado civil, e os feitos que afectaren á capacidade de obrar e a defunción das persoas.
Principios
Como principio informador dos procesos xudiciais, non expresamente recollido no art. 117.1 CE:
Percepción cidadá
En España desde 2009 rexistrouse un notorio empeoramento da imaxe dos políticos ante a opinión pública, feito que reflectiron numerosas enquisas que opoñen unha visión positiva dos políticos como persoas ao servizo do ben común, e unha visión baseada na crenza de que as persoas acceden á política para servírense do pobo máis que para o serviren e co obxectivo de adquiriren, manteren e xestionaren o poder en institucións ou ámbitos públicos con fins propios. Proba diso, son os numerosos casos de corrupción política, así como os resultados obtidos pola clase política nas enquisas xerais de opinión.
Isabel Hardwich
Isabel Helen Hardwich, de solteira Cox, nada en Streatham (Londres) o 19 de setembro de 1919 e finada en Trafford o19 de febreiro de 1987, foi unha enxeñeira eléctrica inglesa, experta en fotometría e membro e presidenta da Women's Engineering Society.
Traxectoria
Isabel Helen Cox asistiu á Furzedown Primary School e á Streatham Secondary School (ambas escolas do London County Council). Foi aceptada no Newnham College, Cambridge, para estudar Ciencias Naturais, onde estudou de 1938 a 1941 e especializouse en física. En 1941, uniuse á Metropolitan - Vickers Electrical Company Ltd (Metropolitan - Vickers), en Stretford, Manchester, completando unha aprendizaxe universitaria inicial de dous anos en enxeñería. En 1942, uniuse á Institución de Enxeñeiros Eléctricos (IEE, agora Institución de Enxeñería e Tecnoloxía) como membro asociado. En 1945, recibiu o seu mestrado en Newnham, e o 23 de febreiro de 1945 foi escollida para unha bolsa da London Physical Society, agora o Instituto de Física. Ese mesmo ano casou con John Norman Hardwich, que naquel momento traballaba como enxeñeiro no High Voltage Research Laboratory de Metropolitan - Vickers. Foi asociado e partidario da Women's Engineering Society, compartindo a xestión do fogar para que Isabel puidese seguir traballando en Metropolitan - Vickers.
Carreira
Despois de completar a súa aprendizaxe, Hardwich traballou no Departamento de Investigación Metropolitan - Vickers, converténdose nun dos membros do equipo do microscopio electrónico. Despois de ano e medio traballando neste proxecto,  comezou a construír un laboratorio fotométrico, que por desgraza resultou moi danado nun incendio. Despois traballou no establecemento dun gran espectrómetro ultravioleta-visible, e máis tarde no deseño dun espectrómetro de raios X. Fíxose membro da Illuminating Engineering Society en 1947, uniuse ao Manchester Center Committee da Sociedade en 1948 e serviu nos subcomités de educación e documentación. En 1950, foi elixida membro de pleno dereito da EEI.
En 1959, Hardwich estaba a traballar co berilio para atopar o método óptimo de refinar, fundir e soldalo, para o seu uso en latas con uranio enriquecido dentro de reactores nucleares. Como a maioría do persoal, ensinou a tempo parcial no Instituto de Ciencia e Tecnoloxía da Universidade de Manchester e no Royal College of Advanced Technology da Universidade de Salford. En maio de 1960 encargouse do emprego e formación de mulleres técnicas dentro do departamento de investigación da empresa. Asumiu a xubilación de Beryl May Dent como xefa de sección para mulleres no departamento de investigación. Ao longo da súa carreira, fixo campaña para educar, contratar e apoiar a mulleres novas na industria para que se convertesen en enxeñeiras profesionais. Foi a única enxeñeira delegada na conferencia IEE celebrada en Belfast en maio de 1963. Ela xogou un papel fundamental nas primeiras seis conferencias internacionais de mulleres enxeñeiras e científicas, especialmente na organización da segunda conferencia celebrada en Cambridge en 1967.
Hardwich destacou pola súa participación na Women's Engineering Society. Ela uniuse en 1941 e axudou a establecer a súa filial de Manchester o ano despois, xunto coa súa amiga íntima, a enxeñeira de motores Elsie Eleanor Verity e Dorothy Smith, unha colega de Metropolitan - Vickers. Máis tarde, foi presidenta da sesión de 1947 a 1948. Como presidenta, pronunciou a primeira charla organizada pola filial de Manchester nese ano, un discurso titulado "Light Up Our Darkness", que presentou a teoría da relatividade. Foi editora da revista da sociedade The Woman Engineer, de 1952 a 1956. Foi entón vicepresidenta da sociedade de 1956 a 1960 e presidenta de 1961 a 1962, sucedendo a Madeleine Nobbs nese papel e sendo sucedida á súa vez por Cicely Thompson. De 1966 a 1973, foi secretaria honoraria da sociedade. Tamén foi elixida membro da Sociedade de Mulleres Enxeñeiras, sendo membro dende 1962. Hardwich retirouse en 1979.
Recoñecementos
A Women's Engineering Society outorga dende 1987 a Medalla Isabel Hardwich, que leva o seu nome. Este premio concédese aos socios que realizaron unha contribución destacada e sostida á Sociedade ao longo de varios anos.
A Igrexa, San Pantaleón de Cabanas, Ourol
A Igrexa é un lugar da parroquia de San Pantaleón de Cabanas no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
San Martiño, A Ría de Abres, Trabada
San Martiño é un lugar da parroquia da Ría de Abres, no concello lucense de Trabada, na comarca da Mariña Oriental.
As Laxes, Xerdiz, Ourol
As Laxes é un lugar da parroquia de Xerdiz no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
O Loureiro, Xerdiz, Ourol
O Loureiro é un lugar da parroquia de Xerdiz no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
O Nabal, San Tomé de Ancorados, A Estrada
O Nabal é un lugar da parroquia de San Tomé de Ancorados no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Phaxas pellucidus
Phaxas pellucidus é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Thomas Pennant en 1777.
Vilafernando, A Ría de Abres, Trabada
Vilafernando é un lugar da parroquia da Ría de Abres, no concello lucense de Trabada, na comarca da Mariña Oriental.
Pholadidea loscombiana
Pholadidea loscombiana é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por W. Turton en 1819.
Asociación Cultural Ardóbriga
Ardóbriga, asociación cultural para a protección do patrimonio é unha asociación cultural creada en Pontedeume o 24 de outubro de 2008 coa finalidade de protexer o patrimonio cultural en xeral, salvagardar as estacións arqueolóxicas existentes, e conservar o patrimonio toponímico. A motivación principal do grupo de persoas que crearon a asociación foi, nas súas propias palabras, a toma de conciencia do risco de desaparición do patrimonio cultural legado polas xeracións pasadas e do que a sociedade actual semella non ser quen de transmitir para uso e desfrute das vindeiras.
O seu ámbito de acción é o do territorio que hoxe ocupan os concellos de Miño e Pontedeume. Estes dous municipios manteñen unha estreita relación desde tempos remotos manifestada na súa pertenza secular ao arciprestado de Pruzos; na espectacular estación arqueolóxica do castro de Centroña-Perbes, cuxo soar se espalla por ambos concellos e no que converxen catro límites parroquiais; e no santuario do monte de Breamo, de probables orixes precristiás.
Actividades
As actividades da asociación clasifícanse en dous tipos: as de comunicación coa sociedade e as de investigación. Entre as primeiras están as conferencias e charlas, excursións culturais, obradoiros e publicacións de artigos e estudos en revistas especializadas. No programa de investigación destacan os proxectos da toponimia dos concellos de Pontedeume e Miño, os dos castros de Centroña e da Insua, e o do Fondo documental e bibliográfico Ardóbriga.
Recursos
Para levar a cabo as actividades mencionadas, a asociación conta cos seguintes recursos:
Pisidium amnicum
Pisidium amnicum é unha especie de molusco bivalvo. Foi descrita por primeira vez por Otto Friedrich Müller en 1774.
Lingua de sinais de Providencia
A lingua de sinais da Illa de providencia (tamén coñecida como Provisle) é unha lingua de sinais utilizada na comunidade xorda da pequena illa de Providencia, no oeste do mar Caribe. A illa ten arredor de 5 000 habitantes, entre os cales existe unha infrecuente proporción de xordos (5 de cada 1 000).
Nogarido, Merille, Ourol
Nogarido é un lugar da parroquia de Merille no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
Pazos, Xerdiz, Ourol
Pazos é un lugar da parroquia de Xerdiz no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
Academia Brasileira de Letras
Academia Brasileira das Letras (ABL) GCSE • MHSE é unha institución literaria brasileira fundada na cidade de Río de Xaneiro o 20 de xullo de 1897 polos escritores Machado de Assis, Lúcio de Mendonça, Inglês de Sousa, Olavo Bilac, Afonso Celso, Graça Aranha, Medeiros e Albuquerque, Joaquim Nabuco, Teixeira de Melo, Vizconde de Taunay e Ruy Barbosa. Está composto por corenta membros efectivos e perpetuos (por iso son alcumados imortais) e por vinte membros estranxeiros.
O seu obxectivo é cultivar a lingua portuguesa e a literatura brasileira. Recoñécese o seu mérito polos seus esforzos históricos a prol da unificación da lingua, do portugués brasileiro e do portugués europeo. É dicir, tivo un papel importante no Acordo Ortográfico de 1945, acadado conxuntamente coa Academia das Ciências de Lisboa, ademais de ser un novo interlocutor respecto do Acordo Ortográfico de 1990.
A institución encárgase de publicar obras de gran valor histórico e literario, e concede varios premios literarios. A ABL remóntase a finais do século XIX, cando os escritores e intelectuais brasileiros querían crear unha academia nacional na liña da Academia Francesa.
Fundación
miniatura|266x266px| Lúcio de Mendonça A iniciativa foi tomada por Lúcio de Mendonça, materializada en reunións preparatorias que comezaron o 15 de decembro de 1896 baixo a presidencia de Machado de Assis (elixido por aclamación) na redacción da Revista Brasileira. Nestas reunións aprobáronse o 28 de xaneiro de 1897 os estatutos da Academia Brasileira das Letras, que compoñen a súa xunta directiva de corenta membros fundadores. O 20 de xullo dese ano celebrouse a sesión inaugural no local do Pedagogium, un edificio fronte ao Paseo Público, no centro de Río.
Sen contar con sede ou recursos económicos propios, as reunións da Academia celebrábanse nas instalacións do antigo Ximnasio Nacional, no Salón Principal do Ministerio do Interior, no salón do Real Gabinete Português de Leitura, principalmente para sesións formais. As sesións comúns tiveron lugar no despacho do primeiro secretario, Rodrigo Octávio, na rúa da Quitanda, 47.
Petit Trianon
esquerda|miniatura|300x300px| O Petit Trianon En 1923, grazas á iniciativa do seu entón presidente, Afrânio Peixoto, e do entón embaixador francés, Raymond Conty, o goberno francés doou á Academia o edificio do Pavillón Francés, construído para a Exposición do Centenario da Independencia de Francia. Brasil, réplica do Petit Trianon de Versalles, construído polo arquitecto Ange-Jacques Gabriel, entre 1762 e 1768.
O 22 de setembro de 1941 recibiu a Gran Cruz da Orde Militar de Sant'Iago da Espada de Portugal e o 26 de novembro de 1987 foi nomeada Membro de Honra da mesma Orde de Portugal.
Estas instalacións están catalogadas polo Instituto Estatal de Patrimonio Cultural (INEPAC), da Secretaría Municipal de Cultura de Río de Janeiro, desde o 9 de novembro de 1987. Os seus salóns seguen funcionando na actualidade, acollendo reunións periódicas, sesións solemnes conmemorativas, sesións de inauguración de novos académicos, así como o tradicional té dos xoves. Poden ser coñecidos polo público en visitas guiadas ou en programas culturais como concertos de música de cámara, presentacións de libros de socios, ciclos de conferencias e obras de teatro. miniatura| Petit Trianon, sede de ABL en Río de Xaneiro No primeiro andar do edificio, no vestíbulo (Saguão), destaca o chan de mármore decorado, un candelabro de cristal francés, un gran vaso de porcelana de Sèvres branca e catro baixorrelevos de pedra coade inglesa. Entre as demais dependencias destacan as seguintes:
No segundo andar atópase o Salón de Té, onde os académicos se reúnen os xoves antes do Pleno, a Sala de Sessões e a Biblioteca. Este último atende a académicos e investigadores, facendo fincapé na colección Manuel Bandeira.
No segundo andar do Centro Cultural da Academia Brasileira das Letras atópase o Espazo Machado de Assis, que alberga o Centro de Información e Referencia sobre a obra de Machado de Assis, a Galería de Exposicións e a Sala de Proxeccións, onde se poden ver películas. e vídeos relacionados co universo de Machado.
Características
A finalidade da Academia, segundo os seus estatutos, é a "cultura da língua nacional", estando composta por corenta membros efectivos e perpetuos, coñecidos como "imortais", elixidos entre os cidadáns brasileiros que teñan publicado obras de recoñecido mérito ou libros de valor literario, e vinte socios correspondentes estranxeiros.
Do mesmo xeito que a Academia Francesa, o cargo de "imortal" é vitalicio, que se expresa co lema "Ad immortalitem", e a sucesión ten lugar só á morte do ocupante da cadeira. Unha vez formalizadas as candidaturas, os académicos, en sesión ordinaria, manifestan a súa vontade de recibir ao novo confrade, mediante voto secreto.
Os elixidos toman posesión nunha sesión solemne, na que todos os membros visten o uniforme da Academia, de cor verde escuro con bordados dourados que representan loureiros, complementado cun sombreiro de veludo negro con penachos brancos. Nese momento, o novo vogal pronuncia un discurso, que tradicionalmente evoca ao seu antecesor e aos demais ocupantes da cadeira á que foi elixido. Despois, asina o libro de propiedade e recibe o colar e o diploma de mans doutros dous inmortais; a espada é entregada polo decano, o estudoso de maior idade. O acto continúa cun discurso de benvida, pronunciado por un confrade, referido aos méritos do novo membro.
A partir do 4 de novembro de 1977, unha institución tradicionalmente masculina aceptou como membro a Rachel de Queiroz, para quen se deseñou unha versión feminina do uniforme tradicional: un vestido longo de crepé francés verde escuro, con follas de loureiro bordadas en fío de ouro.
Membros
miniatura| De pé: Rodolfo Amoedo, Artur Azevedo, Inglês de Sousa, Bilac, Veríssimo, Bandeira, Filinto de Almeida, Passos, Magalhães, Bernardelli, Rodrigo Octavio, Peixoto; sentados: João Ribeiro, Machado, Lúcio de Mendonça e Silva Ramos. A Academia conta con corenta cadeiras, ocupadas por corenta membros efectivos perpetuos (polo menos vinte e cinco deben residir na cidade que acolle a Academia, Río de Xaneiro), sendo elixido cada novo membro polos académicos para ocupar unha cátedra vacante por mor do falecemento do último titular. Tamén hai vinte membros correspondentes estranxeiros.
No cadro de persoal actual da Academia, o máis vello dos Imortais é José Sarney, elixido o 17 de xullo de 1980, e o máis novo Gilberto Gil, elixido en 2021. O membro máis lonxevo é a profesora Cleonice Berardinelli, de 105 anos.
Ademais dos socios, tamén hai socios correspondentes. No cadro de persoal actual da Academia, o socio correspondente de maior idade é José Carlos de Vasconcelos, elixido en 1981, e o máis novo (2018) é Berthold Zilly, elixido en 2018.
Patronos de cadeiras
Para cada unha das corenta cátedras, os fundadores elixiron aos respectivos mecenas, homenaxeando a personalidades que deixaron a súa pegada na literatura e na cultura brasileira, antes da fundación da Academia.
Foi unha innovación. A Academia Francesa, que servira de modelo, instituíu as cadeiras, pero só cunha numeración do un ao corenta. A elección destes patronos mecenas foi algo aleatoria, con suxestións feitas polos propios imortais.Historiando esta escolla, nun discurso proferido na casa, no ano de 1923, Afrânio Peixoto (que dela foi presidente), deixou rexistrado:
Críticas
miniatura| Inauguración de [[Getúlio Vargas como membro da Academia Brasileira das Letras, o 29 de decembro de 1943. Medios en poder do Arquivo Nacional do Brasil. ]] En xeral, os críticos da Academia consideran que deixou de ser seria, que se converteu nun "agrupamento de escritores conformistas e de políticos poderosos e vaidosos".
A Academia Brasileira de Letras xa foi criticada por non abrirse nunca a escritores aclamados da literatura brasileira, como Lima Barreto, Monteiro Lobato, Carlos Drummond de Andrade, Gilberto Freyre, Sérgio Buarque de Holanda, Caio Prado Júnior, Graciliano Ramos, Cecilia. Meireles, Clarice Lispector, Vinícius de Moraes, Erico Verissimo, Mário Quintana e Paulo Leminski, así como por facer políticos como Getúlio Vargas, Aurélio de Lira Tavares (membro da Xunta militar de 1969), José Sarney e Fernando Henrique Cardoso, antigamente - Presidentes da República; o senador de Pernambuco Marco Maciel, ex vicepresidente da República; o político de Santa Catarina Lauro Müller ; os doutores Ivo Pitanguy, cirurxián plástico, e Paulo Niemeyer Soares Filho, neurocirurxián; o inventor Santos Dumont, que a pesar das súas grandes achegas científicas, non se dedicou á produción literaria; Assis Chateaubriand, magnate das comunicacións no Brasil entre finais dos anos 30 e principios dos 60; Roberto Marinho, fundador do maior imperio dos medios de comunicación do país; Merval Pereira, xornalista colaboradora de Rede Globo; e Paulo Coelho.
Tampouco participaron na Academia os escritores Jorge de Lima e Gerardo Melo Mourão, nomeados ao Premio Nobel de Literatura. António Cândido de Mello e Sousa, Autran Dourado, Rubem Fonseca, Dalton Trevisan e Raduan Nassar, gañadores do Premio Camões, son outros nomes importantes que non aparecen entre os membros da institución.
Tamén se debate moito o mérito dos patróns das cátedras, como se pode comprobar no fragmento do discurso pronunciado por Afrânio Peixoto, rexistrado anteriormente.
O xornalista Fernando Jorge, en "A Academia do Fardão e a Confusión: a Academia Brasileira das Letras e os seus mortais 'Imortais'", critica a elección de "personalidades" á ABL, é dicir, persoas influentes na sociedade, pero cuxa principal ocupación non era literatura e moitas veces producían materiais só para que puidesen ser elixidos, sen volver nunca para producir ningunha obra de valor literario. O investigador tamén critica o proceso electoral, xa que non se basearía nos méritos literarios dos candidatos. Jorge asegura que a Academia tampouco leva a cabo proxectos a prol da cultura da lingua portuguesa, a pesar de ter o capital para, por exemplo, relanzar edicións esgotadas e promover campañas de alfabetización e fomentar a lectura. Ademais, para o escritor, a institución calou ante a forte censura do Goberno de Vargas e do Réxime Militar brasileiro.
Premios e publicacións
A Academia Brasileira das Letras outorga a personalidades os seguintes premios:
miniatura| Un número da Revista Brasileira exposto nunha biblioteca municipal. En ocasións outórganse os seguintes premios:
En 1900, o goberno federal do Brasil publicou o Decreto No 726, do 8 de decembro de 1900, coñecido como Lei Eduardo Ramos, polo que se autorizaba a instalación da Academia nun edificio público e a publicación na Prensa Nacional das publicacións oficiais da Academia e as obras de escritores brasileiros falecidos que son recoñecidos como de gran valor e cuxos dereitos de autor están caducados. O título de avogado estivo plenamente vixente até o ano 2002, xa que en virtude do Decreto n.o 4.260, do 6 de xuño de 2002, extinguiu a actividade de impresión plana da Prensa Nacional.
En 1910, a institución puxo en marcha a súa publicación periódica oficial, a Revista da Academia Brasileira de Letras, posteriormente a institución fíxose cargo da tradicional Revista Brasileira, para rescatar e dar continuidade á publicación periódica, que se fixo así —en 1941— por proposta de Levi Carneiro, ser a revista da Casa de Machado de Assis.
A ABL tamén publicou o Dicionario da lingua portuguesa da Academia Brasileira das Letras, impreso pola Imprensa Nacional en 1967, e o Diccionario ilustrado da lingua portuguesa da Academia Brasileira das Letras, publicado por Bloch Editores en 1972.
San Tomé, San Tomé de Ancorados, A Estrada
San Tomé é un lugar da parroquia de San Tomé de Ancorados no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Piegalbo, Xerdiz, Ourol
Piegalbo é un lugar da parroquia de Xerdiz no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
Bouzamar, San Xiao de Vea, A Estrada
Bouzamar é un lugar da parroquia de San Xiao de Vea no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
A Ponte da Torre, Xerdiz, Ourol
A Ponte da Torre é un lugar da parroquia de Xerdiz no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
O Pouso, San Xiao de Vea, A Estrada
O Pouso é un lugar da parroquia de San Xiao de Vea no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
O Porto do Mendo, Xerdiz, Ourol
O Porto do Mendo é un lugar da parroquia de Xerdiz no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental.
Bouzamar, San Xurxo de Vea, A Estrada
Bouzamar é un lugar da parroquia de San Xurxo de Vea no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Wilhelm Miklas
Wilhelm Miklas nado en Krems an der Donau (Imperio Austrohúngaro) o 15 de outubro de 1872 e finado o 20 de marzo de 1956, foi un político austríaco, pertencente ao CS (Partido Social Cristián) que exerceu como Presidente de Austria (Bundespräsident) desde 1928 até que se produciu o Anschluss a Alemaña nazi en 1938.
Primeiros anos
Era fillo dun oficial de correos en Krems, na coroa cisleitana da Baixa Austria, e se formou no instituto de Seitenstetten e estudou historia e xeografía na Universidade de Viena. Dende 1905 a 1922, Miklas foi director da escola secundaria federal de Horn, unha pequena cidade da rexión de Waldviertel, na Baixa Austria.
Carreira política
Adversario do nacionalismo alemán, cando o parlamento decidiu o 12 de novembro de 1918 a prol dunha república como modelo de estado e, posteriormente, da anexión ao Imperio Alemán, Miklas manifestouse en contra disto último. Tamén desempeñou un papel fundamental na adopción da bandeira austríaca vermella-branca-vermella.
De 1923 a 1928 foi o presidente do Consello Nacional (Nationalrat). miniatura|O chanceler federal austríaco e político social cristián [[Engelbert Dollfuß|Engelbert Dollfuss (no centro, sen sombreiro), co presidente federal Wilhelm Miklas no seu lado dereito e M.P. Leopold Kunschak á súa esquerda. ]] O 10 de decembro de 1928, os representantes da Asemblea Federal (Bundesversammlung) elixírono como presidente e permaneceu no cargo até que este deixou de existir dez anos despois.
Golpe de estado de Dolfuss e réxime austrofascista
Miklas non interveu cando o 4 de marzo de 1933 (a chamada crise da "autodisolución do parlamento"), tras unha acalorada discusión no Nationalrat sobre unha folga dos empregados dos ferrocarrís federais, o presidente Karl Renner, así como os seus deputados Rudolf Ramek e Sepp Straffner renunciaron aos seus cargos. A asemblea xa non era capaz de tomar medidas e decisións, o que deu ao chanceler do partido de Miklas, Engelbert Dollfuss, o pretexto para declarar a "autodisolución" do parlamento. Miklas non esixiu ao goberno a disolución do Consello Nacional e a convocatoria de novas eleccións e tampouco intentou substituír ao goberno por outro que fose fiel á constitución para o que estaba, legalmente, capacitado. Igualmente, tampouco esixiu ao Parlamento as propostas de lei precisas para cubri-los postos vacantes do Tribunal constitucional, co que que este órgano quedou moi debilitado. Con esa inacción, permitiu a Dolfuss erguer un estado autoritario ("austrofascista"). Se ben é certo que se atoparon notas privadas trala súa morte nas que condenaba claramente a política contraria á constitución por Dollfuss e o seu sucesor Kurt Schuschnigg, especialmente no referido á reinstauración da pena de morte, nunca criticou abertamente ou publicamente as políticas do goberno. Este obstaculizou calquera reanudación das sesións do parlamento pola presenza masiva de forzas policiais, así como de tropas paramilitares de Heimwehr dirixidas por Emil Fey. Foi un golpe de estado que permitiu a Dollfuss gobernar por "decretos de emerxencia" seguindo o exemplo do artigo 48 do presidente alemán Paul von Hindenburg.
Putsch de xullo de 1934
A prohibición do Arbeiter-Zeitung (en galego, Diario dos Traballadores) e as medidas contra o movemento obreiro austríaco levaron ao estalido da guerra civil austríaca o 12 de febreiro de 1934. O presidente tamén permaneceu pasivo o 20 de maio, cando o goberno estableceu a Vaterländische Front (VF) como un futuro partido único, seguido da prohibición do Partido Comunista, da rama austríaca do Partido Nazi e da organización paramilitar socialdemócrata Republikanischer Schutzbund. Como resultado, tamén se prohibiu o Partido Socialdemócrata (SPÖ) e a ideoloxía austrofascista finalmente se asentou coa implantación do Estado Federal de Austria (Ständestaat). As medidas autoritarias non supuxeron ningún cambio no cargo do presidente. No mesmo 1934, fracasou un atentado perpetrado por nacionalsocialistas austríacos contra o propio Miklas que era impopular entre eles, pola súa negativa a amnistiar a presos do partido relacionados co asasinato de Dollfuß no fracasado Putsch do 34. Á vista da crecente presión da Alemaña nazi, o estado austrofascista achegouse ao Reino de Italia baixo o Duce Benito Mussolini e o Reino de Hungría. En 1936, Miklas entrevistouse co rexente húngaro Miklós Horthy en Wörthersee.