cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flora intestinal
Inmunidade
Descubrimentos recentes mostran que as bacterias intestinais xogan un papel na expresión dos receptores de tipo Toll (TLRs) nos intestinos, moléculas que axudan a que o hóspede repare os danos producidos a lesións. Os TLRs causan que elementos do sistema inmnitario reparen a lesión causada, por exemplo, por radiación. Os TLRs son unha das dúas clases de receptores de recoñecemento de patrón (PRR) que lle dan ao intestino a capacidade de discriminar entre as bacterias comensias e patóxenas. Estes receptores de recoñecemento de patrón identifican os patóxenos que cruzaron as barreiras mucosas e desencadean un conxunto de respostas que actúan contra os patóxenos, que implica a tres células inmunosensoras principais: enterocitos de superficie, células M e células dendríticas
A outra clase de receptores de recoñecemento de patrón denomínanse isoformas de dominio de oligomerización de unión a nucleótidos/dominio de recrutamento de caspases (NOD/CARD), que son proteínas citoplasmáticas que recoñecen moléculas microbianas e endóxenas ou respostas ao estrés e forman oligómeros que activan as caspases inflamatorias. Isto resulta na clivaxe e activación de importantes citocinas inflamatorias e/ou activar a vía de sinalización NF-κB para inducir a produción de moléculas inflamatorias.
As bacterais poden influír no fenómeno chamado tolerancia oral, no cal o sistema inmunitario se fai menos sensible a un antíxeno (incluídos os producidos polas bacterias intestinais) unha vez que foi inxerido. Esta tolerancia, mediada en parte polo sistema inmunitario gastrointestinal e en parte polo fígado, pode reducir unha resposta inmune sobrerreactiva como a que se dá nas alerxias e enfermidades autoinmunes.
Algunhas especies da flora intestinal, como algunhas do xénero Bacteroides, poden cambiar os seus receptores de supeficie para imitar os das células hóspedes para evadirse da resposta inmunitaria. As bacterias con efectos neutros e daniños no hóspede poden tamén usar este tipo de estratexias. O sistema inmunitario do hóspede tamén se adaptou a esta actividade, impedindo un exceso de crecemento das especies nocivas.
SG Flensburg-Handewitt
O SG Flensburg-Handewitt ou SGFH é un equipo de balonmán da localidade de Flensgurg, Schleswig-Holstein (Alemaña). Compite na Handball-Bundesliga, a máxima categoría do balonmán alemán, competición que gañou na tempada 2003-04, tamén destacan a nivel nacional as tres Copas de Alemaña consecutivas entre o 2003 e o 2005 e a do ano 2015.
O club naceu en 1990 da fusión das seccións de balonmán dos clubs TSB Flensburg (fundado en 1973) e o Handewitter SV. A nivel internacional cómpre salientar o título da Copa de Europa 2014, na que gañou ao THW Kiel. Mais o seu primeiro título internacional foi a Copa EHF de 1997, á que lle seguirían a City Cup de 1999 e as Recopas de Europa do 2001 e do 2012.
Equipo da tempada 2015-2016
miniatura|320px|SG Flensburg-Handewitt
Ligazóns externas
Sitio oficial do SG Flensburg-Handewitt
Flora intestinal
Función metabólica
A microflora intestinal residente controla positivamente a diferenciación e proliferación das células do epitelio intestinal por medio da produción de ácidos graxos de cadea curta. Tamén media outros efectos metabólicos como a síntese de vitaminas como a biotina e folato, e a absorción de ións como o magnesio, calcio e ferro.
A flora intestinal xoga un papel principal na metabolización dos carcinóxenos da dieta, tanto os microcompoñentes coma os macrocompoñentes. Os microcompoñentes son xenotóxicos, e actualmente o principal enfoque son os recentes avances nos estudos das aminas heterocíclicas (HCAs), as cales se producen ao cociñar a altas temperaturas alimentos proteicos, como carne e peixe, e poden inducir tumores en órganos como a mama, colon e próstata. As aminas heterocíclicas aparecen na natureza, polo que a completa ausencia delas é imposible, o que fai que sexa moi importante no ser humano a función metabólica das bacterias intestinais sobre ditos compoñentes, xa que axudan á prevención de tumores que son difíciles de evitar. Os macrocompoñentes consisten na excesiva inxesta de graxas e cloruro sódico, que poden despois promover tumores, como os de mama e colon.
Prevención da enfermidade inflamatoria intestinal
Outro indicador de que as bacterias axudan a adestrar ao sistema inmunitario é a epidemioloxía da enfermidade inflamatoria intestinal (IBD), como a enfermidade de Crohn. Algúns autores suxiren que os ácidos graxos de cadea curta preveñen as enfermidades inflamatorias intestinais. Ademais, algunhas formas de bacterias poden previr a inflamación. A incidencia e prevalencia de enfermidades inflamatorias intestinais é alta nos países industrializados cun nivel de vida alto, e baixa nos países menos desenvolvidos economicamente, e sufriu un incremento nos países desenvolvidos ao longo do século XX. A enfermidade está tamén ligada a unha boa hixiene durante a mocidade; falta de lactación materna; e consumo de grandes cantidades de sacarosa e graxas animais. A súa incidencia está inversamente ligada cun escaso saneamento durante os primeiros anos de vida e o consumo de froitas, verduras, e comida non procesada. Tamén, o uso de antibióticos, que matan por igual a flora intestinal nativa e as especies patóxenas daniñas, especialmente durante a nenez, está asociada coa enfermidade inflamatoria intestinal. Por outro lado, utilizar altas concentracións de certos probióticos, axuda a manter a homeostase intestinal, e a tratar a inflamación nos casos de enfermidade inflamatoria intestinal.
Efectos do uso de antibióticos
A alteración da cantidade de bacterias intestinais, por exemplo a producida ao tomar antibióticos de amplo espectro, pode afectar á saúde do hóspede e á súa capacidade de dixerir a comida. As persoas que toman fármacos para curar doenzas bacterianas ou consomen inintencionadamente cantidades significativas de antibióticos ao comeren carne de animais aos cales se lles administrara antibióticos. Os antibióticos poden causar diarrea asociada a antibióticos ao irritar directamente o intestino, cambiar os niveis da flora intestinal, ou permitir o crecemento de bacterias patóxenas. Outro efecto daniño dos antibióticos é incrementar as cantidades de bacterias resistentes aos antibióticos, as cales, ao invadiren o hóspede, causan enfermidades que son difíciles de tratar con antibióticos.
Ao cambiar a cantidade e as especies da flora intestinal isto pode reducir a capacidade do corpo de fermentar carbohidratos e metabolizar os ácidos biliares e pode causar diarrea. Os carbohidratos que non son degradados poden absorber demasiada auga e causar deposicións acuosas, ou a falta de ácidos graxos de cadea curta podería causar diarrea.
Unha redución nos niveis de especies bacterianas nativas da flora tamén interrompe a súa capacidade de inhibir o crecemento de especies nocivas como C. difficile e Salmonella kedougou, e estas especies poden descontrolarse, aínda que o seu sobrecrecemento pode ser incidental e non ser a verdadeira causa da diarrea. Nos protocolos de tratamentos emerxentes para infeccións de C. difficile está implicado o transplante de microbiota fecal de feces doantes. En informes iniciais sobre estes tratamentos indícanse taxas de éxito do 90%, con poucos efectos secundarios. Especúlase que a eficacia resulta da recuperación dos equilibrios bacterianos das clases bacteroides e firmicutes.
A composición da flora intestinal tamén cambia en casos de enfermidades graves, debido non só ao uso de antibióticos, senón tamén a factores como a isquemia do intestino, fallos na alimentación e inmunocompromiso. Os efectos negativos disto espertaron o interese na descontaminación do tracto dixestivo selectiva (SDD), un tratamento que mata só as bacterias patóxenas e permite o restablecemento das saudables.
Embarazo
A microbiota intestinal das mulleres cambia a medida que avanza o embarazo, e os cambios son similares aos que se observan en síndromes metabólicas como a diabetes. O cambio na flora intestinal non causa enfermidades. A biota intestinal do neonato parécese á das mostras do primeiro trimestre de embarazo da nai. A diversidade da flora redúcese desde o primeiro ao terceiro trimestre, pero as cantidades de certas especies crecen.
Perda de peso
A perda de peso iníciase un cambio nos filos de bacterias que compoñen a flora intestinal. Especificamente, a cantidade de Bacteroidetes aumenta case linearmente a medida que progresa a perda de peso. Se ben hai un alto nivel de variación nas especies bacterianas que se encontran en cada persoa, esta tendencia é especialmente marcada nos humanos.
Dieta
Os niveis de Roseburia e Eubacterium rectale do filo Firmicutes decrecen en función da dieta. Os niveis de Roseburia e E. rectale son os máximos nas dietas de mantemento, seguidas de dietas moderadas de carbohidratos non cetoxénicos e altas en proteínas, e por último dunha dieta baixa en carbohidratos cetoxénicos e alta en proteínas. A perda de peso increméntase independentemente da orde da dieta, pero os niveis de Roseburia e E. rectale dependen da orde da dieta. A correlación dos niveis de Roseburia e E. rectale e a dieta demóstrase claramente cando se pon en práctica o plan de dieta inverso.
Papel en enfermidades
As bacterias do tracto dixestivo ademais das súas características boas para a súde do hóspede, teñen tamén propiedades patoxénicas potenciais: poden producir toxinas e carcinóxenos e foron implicadas en trastornos como fallo orgánico multisistémico, sepse, cancro de colon, e enfermidade inflamatoria intestinal (IBD). Un factor principal para a boa saúde é o equilibrio na cantidade de bacterias; se as cantidades crecen ata ser demasiado altas ou se chegan a ser moi baixas iso orixinará danos ao hóspede. O hóspede ten encimas que regulan este equilibrio.
Cancro
Algúns xéneros de bacterias, como Bacteroides e Clostridium, foron asociados cun incremento da taxa de crecemento de tumores, e outros xéneros, como Lactobacillus e Bifidobacteria, sábese que preveñen a formación de tumores.
Translocación
As bacterias útiles poden ser moi nocivas para o hóspede se dalgunha maneira saen fóra do tracto intestinal e pasan a outras partes do corpo. Esta translocación ten lugar cando as bacterias abandonan o intestino a través do revestimento mucoso deste, que é o límite entre o lume do intestino e o interior do corpo, e pode darse en varias enfermidades. A súa causa pode ser un aumento da cantidade de bacterias demasiado grande no intestino delgado, unha capacidade inmunitaria reducida do hóspede, ou un incremento na permeabilidade do revestimento intestinal. O intestino pode facerse máis permeable en enfermidades como a cirrose, que é prexudicial en parte pola actividade da flora intestinal.
Se o intestino está perforado, as bacterias poden invadir o corpo, causando potencialmente unha infección mortal. As bacterias aeróbicas poden facer que empeore unha infección ao consumiren todo o oxíxeno dispoñible e crear un ambiente favorable para os anaerobios.
Enfermidade inflamatoria intestinal
Algúns investigadores sospeitan que a enfermidade inflamatoria intestinal (IBD, do inglés Inflmmatory Bowel Desease) se debe á redución da inmunotolerancia e a subseguinte sobrerreacción do sistema inmunitario do hóspede contra bacterias daniñas e non daniñas. A enfermidade inflamatoria intestinal pode ser causada por toda a flora intestinal no seu conxunto ou por algúns tipos bacterianos específicos.
Sinalouse que aínda que a colite ulcerativa e a enfermidade de Crohn (dous tipos de IBD) probablemente teñen compoñentes xenéticos, non se herdan dun modo mendeliano e débense probablemente a un complexo conxunto de factores en vez de só a un único xene. Aínda que nin a colonización bacteriana nin a xenética son suficientes para causar a enfermidade, as bacterias probablemente xogan un papel nestes trastornos.
Crese que probablemente a inflamación nas enfermidades inflamatorias intestinais débese a un incremento da permeabilidade do revestimento interno do colon, o que pode permitir ás bacterias invadir os tecidos e causar unha reacción inmune que orixine unha prolongada inflamación. Os danos nos tecidos producidos nas enfermidades inflamatorias intestinais orixínanse por unha incorrecta percepción inmunolóxica do perigo da flora natural presente ou debido a un fallo da tolerancia normal a bacterias patóxenas. Aínda non está claro se a inflamación que ocorre se debe a un conxunto específico de microbios intestinais ou debido a un problema coa tolerancia da flora intestinal comensal. En pacientes de enfermidades inflamatorias intestinais atopáronse unións herméticas anormais nas células, que no seu estado normal deberían impedir a permeabilidade, pero que non o fan no estado alterado. Debido ao papel potencialmente nocivo destas bacterias, prescríbense con frecuencia antibióticos para tratar a enfermidade de Crohn. Porén, podería ser que fose a inflamación a que aparece primeiro e despois esta causaría o incremento da permeabilidade intestinal observado en doenzas como a de Crohn, polo que o papel das bacterias como axentes causantes non está claro. As terapias convencionais para as enfermidades inflamatorias intestinais teñen como obxectivo principal as respostas inflamatorias das mucosas contra as que se usan farmabióticos.
Shenron vermello
Outros artigos
es:Anexo:Personajes de Dragon Ball exclusivos del anime Shenron
Flora intestinal
Obesidade
Os ratos obesos que carecen do regulador do metabolismo lipídico leptina (ratos ob/ob), teñen unha flora intestinal distinta comparada coa dos ratos delgados normais, o que reflicte un cambio na proporción entre as bacterias das divisións Bacteroidetes e Firmicutes, que cambia no sentido de haber menos Bacteroidetes ee máis Firmicutes nos ratos obesos.
Os microbios que viven no intestino humano están tamén en directa relación coa obesidade. Pode observarse un cambio na proporción entre as divisións bacterianas Firmicutes e Bacteroidetes entre individuos obesos e delgados. Nos obesos, obsérvase un cambio cara a máis Firmicutes. A proporción entre Firmicutes e Bacteroidetes reflicte dinamicamente o peso do individuo, e cambia de novo cara a unha maior cantidade de Bacteroidetes se un individuo obeso perde peso. A influencia mutua entre a composición da flora intestinal e o peso do individuo está conectada con diferenzas no potencial de reabsorción de enerxía das diferentes proporcións que se establecen entre Firmicutes e Bacteroidetes, especialmente na dixestión dos ácidos graxos e polisacáridos da dieta, como mostran os experimentos nos que a flora intestinal (do cego) de ratos obesos foi trasplantada a ratos libres de xermes, o que orixinou nestes últimos un incremento de peso malia o decrecemento no seu consumo de comida.
Pereira de Arriba, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez
Pereira de Arriba é un lugar da parroquia de San Pedro de Eume no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Tiña 10 habitantes no ano 2014 segundo datos do IGE, dos cales 5 eran homes e 5 eran mulleres.
Lamigueiro Vello, A Barqueira, Cerdido
Lamigueiro Vello é un lugar da parroquia da Barqueira no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 1 habitante no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística o cal era 1 muller, o que non supón ningún cambio con respecto ao ano 2003.
Batalla de Verdún
A batalla de Verdún foi unha batalla da Primeira guerra mundial producida en 1916 na fronte occidental. Constituíu unha das meirandes batallas da guerra e da historia. Durou dende o 21 de febreiro de 1916 ata o 18 de decembro do mesmo ano. Produciuse nun terreo montañoso ao norte da cidade de Verdun-sur-Meuse, no nordeste de Francia. Dende o punto de vista francés, foi unha vitoria decisiva que freou as aspiracións alemás de romper a fronte e avanzar cara París. Dende o punto de vista alemán incumpríronse os dous obxectivos perseguidos: non se puido tomar a cidade gala e as baixas xermanas foron similares ás francesas.
Antecedentes históricos
Verdún desempeñara un relevante papel na defensa de Francia en tempos pasados. Atila non foi quen de conquistala no século V. No ano 843 foi en Verdún onde foi dividido o imperio de Carlomagno. En 1648, Verdún pasou a ser unha posesión francesa. Tivo importancia na defensa gala na guerra franco-prusiana de 1870 e a partir de entón, converteuse no eixo da fortificación francesa fronte Alemaña.
Verdún en 1914
A ofensiva alemá de 1914 permitiu afondar en territorio francés, pero Verdún e os seus arredores permaneceron coma un saínte francés. A zona de Verdún fora fortificada dende o século XVII, ampliándose no século XVIII e modernizándose entre finais do século XIX e principios do XX. Dispuxéronse 18 grandes fortalezas en forma de anel, con 12 pequenos fortes de reforzo. As construcións orixinais realizáronse en pedra e foron posteriormente reforzadas con metal. A artillería disposta era de gran calibre, de 155 mm e 78 mm. A finais do XIX e primeiros do XX colocáronse nos diversos búnkeres metralladoras de 75 mm. Durante os primeiros combates da guerra, esta área foi duramente bombardeada, pero non houbo intentos de asalto. A previsión francesa dun ataque xermano nesta área foi unha realidade en 1916.
Estratexia xermana
En setembro de 1914 o ataque alemán a París fracasou no río Marne, onde a defensa francesa rexeitou o asalto das tropas do Imperio Alemán. A partir de entón, sucedéronse unha serie de combates para tratar de romper as liñas inimigas, nos que non houbo éxito e só se conseguiron grandes baixas.
A finais de 1914 o Alto Mando xermano decidiu que senón podían atravesar as filas anglo-francesas, deberían asestar un golpe duro á moral da poboación civil. Erich von Falkenhayn considerou que o punto que se debía atacar era Verdún. Os franceses non se poderían retirar por dúas razóns: por mor de perder unha posición defensiva fundamental, que cubría as grandes chairas galas. E en segundo lugar, por unha cuestión de orgullo. Verdún era a maior fortaleza francesa e a súa perda podería supoñer un enorme custo.
Para os franceses, esta era unha área pouco vulnerable e pouco relevante. O xeneral Joffre consideraba que este tipo de fortaleza estaba obsoleta, pensando no rápido que caeran as fortalezas belgas en agosto de 1914. Por iso, a munición era escasa e o material era insuficiente.
Para os alemáns era unha zona facilmente atacable, xa que estaba illada por tres lados e só estaba conectada con Francia por unha liña ferroviaria e unha estrada mal acondicionada.
Preludio
A finais de 1915 Verdún dispoñía de poucos efectivos tanto humanos coma materiais. As torretas rotables foran transportadas a outras áreas. Os canóns eran insuficientes e de peor calidade que os alemáns. Existía ademais incoordinación entre os oficiais de campo de Verdún e os mandos centrais.
Durante os últimos meses de 1915 e xaneiro de 1916, o Imperio Alemán estaba reunindo pezas de artillaría e tropas en torno á cidade. Para febreiro, reunira 72 batallóns e 1400 metralladoras, ademais de numerosas pezas de artillaría pesada de 14 e 16 polgadas. O mesmo mes, o Alto Mando francés recibiu informes sobre esta concentración e enviou reforzos procedentes do 30 Corpo, a 51ª e 72ª divisións. Totalizou para finais de mes 32 batallóns. Naquel momento non existía unha liña continua de arames nin outras defensas estáticas.
Febreiro - abril 1916
O 22 de febreiro as tropas de asalto conseguiron empuxar as tropas alemás cara Samogneux, Beaumont-en-Verdunois e Ornes. Asaltaron ademais a cidade de Haumont, pero non puideron tomala.
O 25 de febreiro Petain tomou a decisión de cambiar as liñas defensivas. Solicitou reforzos inmediatos e masivos. Reforzáronse as estruturas defensivas principais e desprazáronse divisións dende outros puntos da fronte. O 20º Corpo francés ocupou posicións ao nordeste de Verdún, para poder iniciar contraataques fronte os flancos alemáns.
O 29 de febreiro os alemáns reiniciaron o ataque na cidade de Douamont, pero non apenas puideron avanzar fronte á obstinada defensa francesa por parte do 33º rexemento de infantería. No transcurso do combate foi capturado Charles de Gaulle, neste momento ao mando dunha compañía. A resistencia freou o avance alemán, permitindo a chegada de 90 000 homes e 23 000 toneladas de material bélico por vía ferroviaria, na que se coñecería coma vía sagrada. Nos seguintes días o avance alemán seguiu freándose debido aos bombardeos, que converteran toda a área nun inmenso lodazal, no que avanzar era moi custoso. O 2 de marzo, os exércitos alemáns tomaron Douamont perdendo uns 2000 homes. O V Exército alemán viuse moi afectado, resultando case perdidos 4 rexementos de infantería.
O avance frontal volveuse imposible, e os alemáns optaron por atacar ambos flancos. O 6 de marzo atacaron os outeiros de Le Mort Homme e o outeiro 304 o 20. Le Mort Homme foi tomado, despois perdido fronte a un contraataque francés e finalmente ocupado por segunda vez o día 9. Durante o avance cara estas dúas formacións os alemáns tomaron as vilas de Cumières e Chattancourt.
Maio - Xuño 1916
En maio de 1916 Francia intentou recapturar Fort Douamont empregando tres divisións de infantería, apoiados por 300 metralladoras e morteiros de 150 e 300 mm. O asalto iniciouse o 22 de maio tras un bombardeo masivo de artillaría, resultando en fracaso. Os franceses só puideron ocupar esta formación durante 12 horas. Días máis tarde as tropas alemás desprazáronse dende o flanco esquerdo en Le Mort Homme e o outeiro 304 cara o flanco dereito, en dirección a Fort Vaux. O 1 de xuño, 10 000 soldados de asalto alemáns atacaron Fort Vaux, tomando o día seguinte a parte exterior. No interior do forte seguiron os combates, corredor por corredor, ata o 7 de xuño, cando os defensores quedaron sen auga.
Xuño - xullo 1916
Cara mediados de xuño, os alemáns decidiron atacar a beira dereita do río Meuse, premendo os franceses en dirección á vila de Verdún. O 21 de xuño, 60 000 soldados alemáns tomaron Thiaumont e Fleury. Restaba só unha última liña defensiva, constituída por Fort Souville. Para preparar o ataque, bombardeouse a posición con proxectís de gas velenoso. Foi ineficaz porque no forte existían máscaras antigás suficientes. O asalto iniciouse por dous lados. No esquerdo apenas se puido avanzar por mor das metralladoras francesas. No lado dereito, un pequeno grupo puido avanzar, pero quedou illado e tivo que retirarse ás liñas iniciais. Este sería o punto onde Francia aguantaría o ataque alemán en Verdún, sendo detido todo o avance alemán.
O 1 de xullo, un combinado anglo-francés atacou no río Somme, e os alemáns tiveron que desprazar artillaría e soldados cara a nova batalla. Non se produciron máis avances xermanos en Verdún.
Contraataques franceses de finais de 1916 e agosto de 1917
En outubro de 1916 o xeneral Nivelle planificou unha ofensiva sobre as posicións alemás defensivas. Fort Douaumont foi bombardeado con proxectís de 75 e 150 mm e outros de maior calibre. O 24 de outubro, a infantería de mariña tomou Fort Douamont. O 2 de novembro, os alemáns retiráronse de Fort Vaux debido aos ataques galos. O 15 de decembro o ataque francés reanudouse por orde de Nivelle, empurrando aos alemáns cara as súas posicións iniciais en febreiro de 1916.
En agosto de 1917, unha nova ofensiva francesa, apoiada por unha artillaría moi potente, atacou o flanco esquerdo, recuperando o outeiro 304 e Le Mort Homme. Non habería máis cambios substanciais, pero a zona permaneceu moi activa incluso despois do armisticio de novembro de 1918.
Consecuencias
O obxectivo inicial alemán era o de atacar nun punto onde os franceses non se puidesen retirar e onde tivesen pouco apoio do resto de Francia. O Alto Mando alemán decidiu que Verdún era o punto ideal e encargóuselle o ataque a Erich von Falkenhayn. O xeneral pensaba que un bombardeo masivo de artillaría seguido dun rápido avance de infantería podería ocasionar elevadísimas baixas galas, con poucas baixas dos seus homes.
O obxectivo alemán non foi conseguido, xa que, a pesar de que as baixas francesas foron moi elevadas, non foron moi inferiores as xermanas.
As baixas francesas estimáronse en 371 000 homes, dos cales 60 000 morreron, 101 000 desapareceron e 210 000 resultaron feridos. Os alemáns sufriron 337 000 baixas en total. Calcúlase que aproximadamente o 70% faleceron a causa da artillaría.
Val do Kidron
dereita|miniatura|O Val do Kidron visto desde a Cidade Vella de Xerusalén. O Val do Kidron (en נחל קדרון: נחל קדרון‎, Naḥal Qidron; en وادي الجوز: وادي الجوز‎ , Wadi al-Joz para o segmento superior preto do Monte do Templo -ou explanada das mesquitas-, e Wadi un-Nar para o resto) é o val do lado oriental da Cidade Vella de Xerusalén, que separa o Monte do Templo do Monte das Oliveiras. Continúa polo leste polo deserto de Xudea na Cisxordania, cara ao Mar Morto. O asentamento israelí de Kedar, localizado nun outeiro sobre o val, débelle o seu nome, e o barrio de Wadi al-Joz conserva a forma árabe do nome do val. A Biblia hebraica chámao Emek Yehoshafat (o "Val de Xosafat"). Aparece nas profecías escatolóxicas xudías, que abranguen o regreso de Elías, a chegada do Mesías, a Guerra de Gog e Magog e o Xuízo Final. miniatura|Fotografía histórica de xudeus na colleita, na tumba de Abxalom, no Val do Kidron. O punto central de referencia do Val de Kidron é a confluencia da máxima concentración de tumbas feitas na roca de Xerusalén. Nesta área, localizada na periferia da aldea de Silwan, situábase un dos principais cemiterios de Xerusalén no período do Segundo Templo. Moitas destas tumbas foron tamén utilizadas máis tarde, non só como cemiterio senón tamén como refuxios de ermitáns e de monxes das comunidades monásticas que habitaron o Val do Kidron.
O testemuño de Benxamín de Tudela
As vellas tumbas desta zona atraeron a curiosidade de numerosos viaxeiros antigos, maiormente a do xudeu-navarro Benxamín de Tudela. Este viaxeiro do século XII indicou as distancias que había entre as cidades que visitaba, fixo unha relación dos dirixentes das comunidades xudías e deixou rexistrados os nomes dos eruditos máis notables. O seu testemuño da presenza xudía na área do Val do Kidron constitúe o principal documento histórico utilizado polos arqueólogos e historiadores modernos.
O Val do Kidron na Escatoloxía
miniatura|Tumbas de Bnei Hazir e de Zacarías A Biblia hebraica denomina este territorio como "Val de Xosafat" (עמק יהושפט: עמק יהושפט‎ ), que vén significando "O val onde Xahvé xulgará". Nos tempos do rei do Antigo Testamento, o Val do Kidron identificouse, polo menos en parte, co Xardín do Rei. Resulta problemático considerarmos que a parte superior do Val do Kidron se designase tamén como Val do Kidron. A Biblia non fai explicitamente esta identificación, senón que unicamente se pode inferir nalgunha pasaxe por referencias pouco precisas.
Cómpre apuntar que non todos os estudosos están de acordo coa visión tradicional de que o Val do Kidron coincide xeograficamente co Val de Xosafat. O comentarista bíblico Adam Clarke defende este punto de vista, afirmando que o Val de Xuízo é un lugar simbólico. Non se empezou a identificar a localización do Val do Kidron coa do Val de Xosafat ata o século IV d.C.
Nunha pasaxe da Biblia menciónase que Deus reunirá todas as nacións no “Val de Xosafat” (Xoel 3:2, Xoel 3:12). Algúns consideran que o Val de Xosafat (“Xahvé xulgará” ) refire ao val situado entre Xerusalén e o Monte das Oliveiras, cara ao leste. Foi neste val onde se pensa que o rei Xosafat venceu os inimigos de Israel (2 Crónicas 20:26). A identificación co Val de Kidron, que empezou no século cuarto, non se considera moi precisa, xa que hoxe non se coñece ningún val con ese nome na antigüidade precristiá.
Tumbas monumentais
miniatura|Tumba de Yad Abxalom no Val de Kidron As tres tumbas monumentais no lado oriental do Val do Kidron constitúen as referencias con máis sona do antigo Xerusalén. Son, desde o norte ao sur, a coñecida como tumba de Abxalom, que se ergue diante da "Cova de Xosafat", a tumba de Benei Hezir e a denominada tumba de Zacarías.
A tumba de Abxalom consta de dúas partes. Primeiro, un cubo inferior labrado na rocha, decorado con columnas xónicas que exhiben un friso dórico e coroado por unha cornixa exipcia. Esta parte do monumento contén unha pequena cámara cunha entrada e dous nichos funerarios en forma de arco, o que constitúe a tumba real. A segunda parte, de cantaría, está na parte superior do cubo labrado na rocha. Costa dun pedestal cadrado que leva un tambor redondo, coroado por un teito cónico. O cono é lixeiramente cóncavo e está coroado por unha flor de loto de estilo exipcio. A parte superior ten a forma xeral dun tholos e interprétase como un nefesh ou monumento relacionado coa tumba inferior e, posibelmente, tamén coa veciña cova de Xosafat. A "Columna de Abxalom" data do século I d.C
Literalmente, a palabra nefesh significa "ánima", mais no contexto arquitectónico é o termo co que se coñece un determinado tipo de monumento funerario. En descricións das tumbas da nobreza xudía, a forma de pirámide tamén se utilizou como indicación dunha tumba. As tumbas xudías do Val de Kidron son os mellores exemplos desta forma de nefesh. Outras formas similares ao nefesh aparecen tamén decorando osarios, con outros elementos engadidos, como columnas. En Xerusalén, o nefesh como monumento funerario situouse por riba ou ao pé das tumbas, tanto nos chanzos como na súa base.
Arqueoloxía
En 1989, o Concello de Xerusalén levou a cabo traballos rutineiros nesta zona. Logo da ampliación dunha pequena calella preto da aldea de Silwan, a maquinaria destapou unha serie de aperturas cadradas traballadas na rocha. As autoridades en materia de antigüidades de Israel ordenaron entón deter os traballos. Despois de deixar á luz os espazos subterráneos, os arqueólogos atopáronse no interior dun grande complexo funerario, que permanecía intacto. Movéndose con coidado entre as cámaras e axudándose de lanternas, descubriron unha gran cantidade de obxectos esparexidos polo chan (xerras de cerámica e de vidro, lámpadas de aceite e numerosos osarios ornamentais). Os tres amplos ocos formaban parte dun extenso enterramento xudeu que estivo en uso no final do segundo período do templo, que rematou no ano 70 d.C, cando as lexións romanas conquistaron Xerusalén e destruíron o templo.
William Herschel
Friedrich Wilhelm Herschel, nado en Hannover o 15 de novembro de 1738 e finado en Slough (Berkshire) o 25 de agosto de 1822, foi un astrónomo alemán, descubridor do planeta Urano e doutros numerosos obxectos celestes.
Traxectoria
Friedrich W. Herschel naceu do matrimonio formado polo músico militar Issak Herschel e Anna Ilse Moritzen. Influído polos seus pais, Friedrich estudou música e converteuse nun competente intérprete de óboe, uníndose ao seu pai e ao seu irmán Jacob na banda do Rexemento de Gardas de Infantería.
En 1757 participou na Batalla de Hastenbeck entre Francia e Hannover durante a guerra dos Sete Anos, e os máis de 5.000 mortos que presenciou causáronlle unha fonda impresión, que o levou a afastarse do seu país natal e asentar co seu irmán en Inglaterra. Jacob decidiu regresar a Hannover despois de dous anos, pero Friedrich Wilhelm (ao cal os ingleses chamaban agora "William", nome que o acompañaría para sempre) preferiu quedar.
De mozo Herschel profundou en Inglaterra os seus estudos musicais: converteuse en profesor primeiro, en organista en Halifax (1765) e ao ano seguinte era xa director de orquestra en Bath.
En 1772 a súa irmá Caroline foi vivir con el en Bath. Foi entón cando ocorreu o episodio que cambiaría a vida de William: o 10 de maio de 1773 mercou un libro (Astronomía de Ferguson) e enamorouse para sempre da ciencia dos ceos.
Observación e construción
Herschel comezou dende o principio a calcular, deseñar e construír os seus propios telescopios. Menos dun ano despois de mercar o libro de Ferguson, Herschel calculaba e pulía xa os máis perfectos e poderosos espellos de todo o mundo, porque comprendeu enseguida que o futuro dependía dos telescopios reflectores e non dos refractores.
Mentres construía os instrumentos observaba os ceos. En febreiro de 1774 observou a nebulosa de Orión, descuberta en 1610. O 13 de marzo de 1781 Herschel observou un obxecto non rexistrado, que a primeira vista parecía un cometa. Estudándoo con coidado conseguiu determinar que en realidade se trataba dun novo planeta.
Urano
Herschel descubrira o obxecto probando o seu telescopio reflector de seis polgadas, que acababa de construír. Apuntárao cara á constelación de Xémini e observara unha estrela que non se supoñía que estivese alí. Á potencia do seu instrumento, parecía posuír un disco planetario (de aí a confusión cun cometa). Brillaba cunha cor amarela e desprazábase lentamente.
Observándoo noite tras noite, Herschel chegou á conclusión de que descubrira o sétimo planeta do Sistema Solar. Pediu a outros astrónomos que confirmasen o seu diagnóstico, e todos estiveron de acordo con el: existía un novo planeta situado ao dobre da distancia de Saturno.
A cuestión do nome
Poñer nome a un obxecto astronómico é privilexio do seu descubridor e Herschel bautizou o planeta co curioso nome de Georgius Sidus ("Planexa Xurxo"), nunha estraña homenaxe ao rei Xurxo III do Reino Unido que acababa de perder todas as súas posesións en América do Norte pola independencia estadounidense de 1776.
O "Planeta Xurxo" seguiu chamándose así ata ben entrado o século XIX, a pesar da oposición do astrónomo Johann Elert Bode, que insistía en que Herschel debía continuar coa tradición mitolóxica. Se os nomes dos planetas contiguos eran Marte, Xúpiter e Saturno, o que acababa de chegar debía bautizarse como Urano. Bode xustificaba o seu punto de vista en que se debía continuar a secuencia xenealóxica: neto, pai e avó. O bisavó (pai de Saturno) era Urano, que axeitadamente personificaba o ceo estrelado.
É curioso que Bode insistise tanto en facer cambiar o nome de Urano por un contemplado nas convencións, xa que el mesmo acostumaba a bautizar os seus descubrimentos con nomes moito máis extravagantes que "Xurxo". Así, chamou a certas constelacións "O Gato", "O Aparato Químico", "Globo Aerostático" e "Oficina Tipográfica". O caso extremo produciuse ao bautizar como Bode unha constelación co nome de "As Honras de Federico" en honra ao emperador de Alemaña. O astrónomo francés Lalande propuxo, pola súa parte, bautizar o planeta como "Herschel", aínda que a idea que perdurou foi a de Bode.
Aínda que en 1827 o nome de Urano xa era moi usual en Inglaterra, ata 1850 o Almanaque Náutico británico seguiu chamando ao planeta "Xurxo" na súas efemérides astronómicas. Finalmente o astrónomo John Adams (que erroneamente se atribuiría o descubrimento de Neptuno) conseguiu convencer os editores do Almanaque para que o cambiasen polo nome actual.
Observacións anteriores de Neptuno
Como se dá o feito de que, baixo certas condicións, Urano é visible a simple vista, é moi probable que fose divisado xa na Prehistoria ou na Antigüidade, circunstancia que non quedou rexistrada. Galileo observouno en 1612 durante unha conxunción con Xúpiter, anotándoo como un satélite galileano deste último. Tamén o Astrónomo Real Sir John Flamsteed catalogou en 1690 a Neptuno como unha estrela na constelación de Tauro á que chamou 34 Tauri. Algúns anos máis tarde, o francés Le Monier observou a Urano durante oito noites completas, pero nunca acertou a notar o seu movemento planetario. Outros dezaoito astrónomos tamén anotaron o planeta nos seus catálogos, pero sempre confundíndoo cunha estrela fixa. Estas observacións serviron ao longo do século XX para determinar mellor a órbita de Neptuno.
Os obxectos de espazo profundo
O rei Xurxo premiou a Herschel polo seu descubrimento de Urano nomeándoo membro da Real Sociedade de Ciencias. Grazas ao salario que este nomeamento lle procuraba, o astrónomo puido abandonar definitivamente a música como medio de vida e dedicarse exclusivamente á astronomía. Efectuaba máis e mellores observacións (sempre asistido pola súa irmá Caroline, á que transmitira o seu interese pola astronomía), e comezou a construír instrumentos cada vez máis potentes e evolucionados.
En 1782 xa ostentaba o título de Astrónomo Real da Corte, cando un amigo que coñecera na Real Sociedade, William Watson, lle regalou un Catálogo de Messier, que estimulou o interese de Herschel polas nebulosas e os cúmulos, chamados en conxunto "obxectos de espazo profundo". No mes de agosto de 1782, Herschel comezou a investigar os obxectos descritos no libro cos seus telescopios, máis poderosos que os que o propio Charles Messier, autor do catálogo, usou. Para setembro, convencérase de que o libro só contiña unha ínfima parte dos obxectos de espazo profundo existentes na realidade, polo que decidiu dedicarse a unha minuciosa, extensa e sistemática busca en todas as partes do ceo visible dende o seu observatorio.
O proceso comezou o 23 de outubro de 1783, coa axuda de Caroline e utilizando o seu refractor de 157 aumentos e campo de 15´ e 4" de arco. Cinco días máis tarde fixo o seu primeiro descubrimento: NGC 7184, unha pequena galaxia na constelación de Acuario, de magnitude 11,2. No seu propio catálogo chamoulle "H II.1". A este descubrimento seguiron outros, a unha velocidade tal que só pode atribuírse á calidade dos seus instrumentos: nun ano e medio descubriu 1.000 novos obxectos de espazo profundo, que publicou nunha lista no seu propio catálogo de 1786. En 1789 descubrira xa outros 1.000, e 500 máis en 1802. Tempo despois agregou outros 14. Así, nun lapso de menos de dúas décadas, Herschel descubriu 2.514 novos obxectos de espazo profundo, entre os que se contan cúmulos globulares, nebulosas e galaxias.
Música clásica
350px|miniatura|Montaxe con algúns dos compositores de música clásica máis coñecidos. De esquerda a dereita: Primeira fila: [[Antonio Vivaldi, Johann Sebastian Bach, Georg Friedrich Händel, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven. Segunda fila: Gioachino Rossini, Felix Mendelssohn, Frédéric Chopin, Richard Wagner, Giuseppe Verdi. Terceira fila: Johann Strauss II, Johannes Brahms, Georges Bizet, Petr Ilich Chaikovskii, Antonín Dvořák. Cuarta fila: Edvard Grieg, Edward Elgar, Sergei Rachmaninov, George Gershwin, Aram Khachaturian.]]
O clasicismo musical comeza aproximadamente en 1750 (morte de Johann Sebastian Bach) e remata en 1827 aproximadamente (morte de Beethoven).
A música clásica propiamente dita coincide coa época chamada neoclasicismo (que noutras artes consiste no redescubrimento e copia dos clásicos da arte grecorromana, que era considerada tradicional ou ideal: clásica). Na música non existiu un clasicismo orixinal (xa que non quedara escrita ningunha da música da época grega ou romana).
A era clásica
Era Clásica é o período de música artística occidental decorrido entre 1760/70 e 1800 caracterizada pola claridade, simetría e equilibrio. Os compositores máis coñecidos do período clásico son Joseph Haydn (1732-1809), Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791).
Na historia da música occidental, o estilo que se desenvolveu durante os anos precedentes (1720/30 - 1770) coñécese por "preclásico" ou estilo de "mediados do século". O gusto musical alterouse profundamente como aconteceu coas artes visuais, pois, coma nestas, se revelou unha preferencia polo equilibrio e pola claridade da estrutura. Nun inicio, a composición musical pasou dun estilo ornado, propio do período Barroco, a un estilo popular de extrema simplicidade. Os compositores deste período crearon obras que transparentaban claridade e accesibilidade por riba de todo; en verdade reaccionaban contra o denso estilo polifónico do período anterior. Estas características atópanse nas sinfonías de compositores como Giovanni Battista Sammartini (1700/01-1775) e Johann Stamitz (1717-1757). Estes trazos de claridade e simplicidade, xuntamente cunha elaboración sistemática de ideas, unha aproximación universal á expresión musical e unha preocupación polo equilibrio entre estrutura e expresión, forman a base do estilo clásico.
Aínda que moitos compositores teñan vivido e composto durante o Período Clásico, as tres maiores figuras son Franz Joseph Haydn (1732-1809), Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) e Ludwig van Beethoven (1770-1827). Cada un contribuíu significativamente á sinfonía, á sonata para piano, á música de cámara, ao cuarteto de cordas e á música eclesiástica. Todos utilizaron a forma da sonata, que constitúe o cerne do período clásico. A estrutura da sonata clásica, dependendo primeiro e principalmente do movemento harmónico, foi a forma predominante nunha vasta serie de primeiros movementos de sinfonías, sonatas e obras de cámara; mais foi tamén utilizada en movementos lentos e conclusivos dos xéneros mencionados, en movementos de gran magnitude, en aberturas e nalgunhas partes de óperas. Neste último campo, Haydn e Mozart escribiron obras que foron ben recibidos pola audiencia de entón.
Os historiadores terían inserido facilmente a Haydn e a Mozart no Período Clásico. A vida de ambos encaixa nitidamente no período en cuestión; alén diso, neles atópase unha exploración preliminar do estilo dos mediados do século, que despois se converte nun estilo máis persoal e totalmente desenvolvido, traendo consigo os trazos esperados dun compositor clásico. Beethoven é máis problemático porque a súa música abrangue os períodos clásico e romántico. As súas primeiras obras (ata cerca de 1802) insírense no estilo do período en cuestión. As últimas obras, cheas de drama, tensión, exploración harmónica e estrutural son mellor discutidas dentro do contexto do século XIX e o romanticismo.
Contexto histórico e social
Adóitase situar como o inicio do clasicismo musical o ano 1750, ano da morte de J.S Bach, se ben como adoita ocorrer en tódolos períodos da historia da música esta data é orientativa, e o paso ao novo estilo foi un fenómeno gradual ata a aceptación do mesmo. O certo é que o clasicismo musical nace aproximadamente na segunda metade do século XVIII, na última parte do Período da Ilustración, un movemento humanístico e secular por natureza que desafiou os sistemas estabelecidos de pensamento e comportamento, xa que salientaba a razón, a lóxica e o coñecemento. As liñas fundamentais do pensamento do século XVIII desenvólvense a partir do legado das conquistas realizadas no século anterior no campo das ciencias, as matemáticas e a filosofía. Logo das novas concepcións científicas sobre o universo e sobre Deus (valorábase máis a fe individual e a moralidade práctica que á Igrexa como institución) e a non aceptación das mesmas (proba desta non aceptación é a persecución sufrida por Galileo Galilei durante os últimos 28 anos da súa vida) durante o século XVII, nos primeiros anos do século XVIII as obras de René Descartes e Isaac Newton entre outros foron ben recibidas e aceptadas por unha sociedade cunha formación intelectual máis ampla. A crenza de que o individuo posuía dereitos desafiaba a autoridade do Estado, e aqueles que se baseaban na relixión, na superstición e no sobrenatural para manteren as posicións de poder, viron a súa autoridade cuestionada e eventualmente reducida. A crenza nos dereitos humanos e na irmandade sobrepóñense ao dereito divino dos reis, ata entón considerado innegable, xa que os privilexios de clase desaparecían ao recoñecer que tódolos homes eran iguais e ao adoptar a educación universal. Considerando este período como un gran punto de reviravolta, os filósofos e escritores promoveron a razón en detrimento do costume ou da tradición como a mellor guía da conduta humana. A Ilustración defendía o convencemento de que mediante a razón e o coñecemento se podían solucionar os problemas sociais e prácticos.
Houbo dous feitos históricos vencellados ao ideal do iluminismo determinantes nesta época, a revolución americana e a revolución francesa, que foron combatidas durante esta metade do século.
Características xerais
Considerando este período como un gran punto de reviravolta, os filósofos e escritores promoveron a razón en detrimento do costume ou da tradición como a mellor guía da conduta humana. Unha mudanza paralela ocorreu na música occidental durante a segunda metade do século XVIII. Denominado normalmente "período clásico", este período musical era caracterizado pola obxectividade (control, brillo e requinte), claridade, periodicidade (fraseoloxía regular) e equilibrio.
O clasicismo musical pode definirse como un intento por crear unha música formal e estrita nas proporcións e moderada na expresión. Os compositores deste período, querendo apartarse de todo subxectivismo, trataron de crear unha orde perfecta e disciplinado baseado na beleza pura, a razón e a estrutura.
Nesta época toma especial importancia a forma, definíndose as estruturas nas que se baseou a música culta occidental posteriormente, destacando a forma sonata, que se desenvolveu ata converterse na forma máis importante. Destacou tamén neste período a importancia que se lle deu á música instrumental, principalmente as sonatas a solo ou a dúo, os cuartetos de corda, a sinfonía e o concerto, así como outras (serenatas ou divertimentos).
Nesta época ampliouse a orquestra en número e rexistros, caendo en desuso o basso continuo e pasando os instrumentos de vento madeira a formar unha familia a parte. Ademais, o clavicémbalo foi substituído como instrumento solista polo fortepiano.
Carlos Santiago
Carlos Santiago Villaverde Balsa, coñecido como Carlos Santiago, nado en Santiago de Compostela en 1966, é un escritor, dramaturgo e músico galego.
Traxectoria
Desenvolve a súa actividade principalmente no campo das artes escénicas, como dramaturgo, letrista, intérprete, músico, técnico e director. Dende 1997 reparte o seu traballo entre Galiza e Portugal, colaborando regularmente con compañías teatrais, grupos de música e outros proxectos artísticos.
Teatro
En 1992 entrou na compañía Chévere, participando no nacemento da sala NASA. Participou en diversas montaxes da compañía, entre outras Big Bang (1992), Cabaret Tan Tan (1993), Annus Horribilis (1994), Resaca (1996) ou Órbita Mutante (1997). Posteriormente, da súa colaboración con José Rui Martins e o Trigo Limpo Teatro Acert, compañía teatral de Tondela, naceron pezas como Au Gaciar, viagem teatral ao Fin do Mundo (1999), Abraço de Ferro (2002) ou Mamã Lusitânia (2004).