cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trichiurus
O xénero comprende polo menos nove especies semipeláxicas, a maioría aínda pouco coñecidas, que forman parte dos chamados peixes dos grandes fondos, porque viven a gran profundidade, e que son coñecidos vulgarmente, debido é súa morfoloxía, como sabres, ou peixes sabre.
Son longos, delgados e xeralmente de cores azulada ou prateada. Reduciron considerablemente as aletas pelvianas e a caudal (que ás veces están ausentes), o que lles dá un aspecto similar a unha anguía. Son depredadores, e a súa boca é grande e está armada con dentes longos e afiados.
A súa antigüidade nos mares da Terra remóntase ao eoceno.
Características
Teñen o corpo extremadamente alongado e fortemente comprimido lateralmente, ao que deben os nomes vulgares de sabres ou peixes sabre.
Depredadores, a súa boca e grande, e nas mandíbulas teñen longos dentes afiados de tipo cairo.
A aleta dorsal é moi longa, estendéndose todo ao longo do corpo, coa parte de raios brandos máis longa que a parte con raios espiñentos, distinguíbeis ambas as partes por unha marca nalgunhas especies. A aleta caudal é pequena, e algunhas veces está ausente. As aletas pectorais insírense na parte baixa do corpo, e as aletas pectorais, de estaren presentes, son case vestixiais.
Só presentan unha narina a cada lado do fociño.
Algúns deles son comestíbeis, especialmente a especie Trichiurus lepturus.
Descrición
O xénero foi descrito polo naturalista sueco Carl von Linné (en latín Carolus Linnaeus), na 10ª edición do seu [http://www.biodiversitylibrary.org/item/10277#page/3/mode/1up ''Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Editio decima, reformata. Laurentius Salvius: Holmiae. ii'', (Ler en liña)].
Etimoloxía
Linneo constuíu o nome do xénero, Trichiurus, cos elementos do latín científico thichi- e -urus, tirados da raíz do xenitivo do nome do grego antigo θρίξ τριχός thríx, trichós "pelo", "cabelo", e a voz οὐρά ourá, "cola".
Sinónimos
Ademais de polo nome que lle impuxo Linneo, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Clasificación
Segundo o WoRMS e a FishBase, o xénero comprende as nove especies seguintes:
Porén, o ITIS recoñece dúas especies máis:
Cómpre sinalar que a sistemática do xénero pode modificarse como resultado do descubrimento de novas especies ou a contribución das análises xenéticas do ADN mitocondrial.
Antigüidade
Apareceron por primeira vez no rexistro fósil durante o eoceno, no terciario inferior.
Erich von Manstein
miniatura|Erich von Manstein Erich von Manstein nado en Berlín o 24 de novembro de 1887 e finado o 9 de xuño de 1973 en Irschenhausen, foi un xeneral alemán que salientou pola súa habelencia estratéxica na segunda guerra mundial
Inicios
Con 13 anos, en 1900, alístase no 3.° Rexemento de Granadeiros da Garda Prusiana. Aos 16 anos ingresa na Academia Militar de Plöen, onde acada o grao de alférez, especializándose en táctica militar.
Primeira guerra mundial
En 1914, forma parte do 2.º Rexemento de Granadeiros e loita na fronte occidental na batalla do Marne, onde cae gravemente ferido.
Restablecido, en maio de 1915 foi adscrito como oficial de Estado Maior no exército dirixido polo Xeneral von Gallwitz en Polonia e en Serbia. Posteriormente, foi destinado ao cuartel xeral do XII Exército (agosto de 1915), do XI Exército durante a batalla de Verdún e do I Exército durante a batalla do Somme. En outono dese ano, foi xefe de operacións da 4.ª División de Cabalería en Curlandia (Estonia) e, en maio de 1918, exerceu o mesmo posto na 213.ª División de Infantería de Asalto no oeste.
Segunda guerra mundial
En 1938, participa na anexión dos Sudetes. En 1939, foi xefe de Estado Maior do xeneral Gerd von Rundstedt, participando no planeamento da invasión de Polonia. Erich von Manstein ideou o golpe da fouce que rompeu a fronte aliada na Batalla de Francia e provocou o colapso dos exércitos anglo-franceses. A invasión de Bélxica e Holanda polos exércitos de Fedor von Bock atraeu aos exércitos aliados e, tal como propuxera von Manstein, os exércitos de von Rundstedt penetraron a través dos bosques das Ardenas, xulgados como impenetrables. Isto permitiu coller a aqueles de costas coa velocidade característica da guerra lóstrego.
Pese a opinión contraria de Adolf Hitler á retirada, von Manstein organizou unha defensa elástica que conseguiu salvar importantes unidades e debilitar o avance ruso. Isto permítelle un rápido reagrupamento e contraataque, que culminou coa reconquista da estratéxica cidade de Jarkov. Deste xeito, a catástrofe de Stalingrado non provocou o colapso da fronte alemá no sur, senón que este mantivo solidez e operatividade ata o punto de presentar no verán de 1943 unha colosal batalla en Kursk. Esta supuxo enormes perdas por ambas partes, e desencadeou unha nova retirada ordenada de toda a fronte alemá. Finalmente, Hitler prescindiu dos seus servizos
Post guerra
Acusado de crimes de guerra e crimes contra a humanidade en Núremberg, foi condenado a 18 anos de prisión. Aos 4 anos foi liberado e pasou a asesorar ao exército aliado ante a ameaza soviética durante a guerra fría e axudou a reconstruír o exército da República Federal Alemá.
Betote
O topónimo galego Betote pode referirse a:
O Mariñao, Bermui, As Pontes de García Rodríguez
O Mariñao é un lugar da parroquia de Bermui no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Segundo o IGE en 2014 tiña dous habitantes (dous homes).
Carlos Piñeiro
Carlos Aurelio López Piñeiro, nado na Coruña o 21 de xullo de 1950, é profesor, investigador, escritor, guionista, produtor e director de cine galego.
Biografía
Doutor pola Universidade de Vigo coa tese [cum laude] "Técnica do relato fílmico". En 1975 comezou a traballar como crítico cinematográfico en La Voz de Galicia so o pseudónimo de Caurel, e como produtor, guionista e director no Equipo Imaxe (recoñecido co Premio Mestre Mateo de honra no 2006), do que foi membro fundador.
Interveu na realización de numerosas curtametraxes, e está considerado entre os pioneiros do audiovisual galego. Pertence á Asociación de Escritores en Lingua Galega.
Participou activamente en numerosos eventos, foros e actividades a favor do audiovisual galego. Tamén participou no Seminario de Análises de Guión con Linda Seger en 1997 e no obradoiro de Diálogos no Guión Cinematográfico con Valentín Fernández Tubau en 1999.
Foi profesor convidado de Teoría e Técnica Cinematográfica na Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación do campus de Pontevedra, pertencente á Universidade de Vigo, no curso 2000-2001. Desde 2003 é profesor na EGACI (Escola Superior de Artes Cinematográficas de Galicia).
Banquet
"Banquet" é un sinxelo do álbum de estrea da banda británica Bloc Party Silent Alarm. Foi editado no Reino Unido polo selo Wichita Recordings o 25 de abril do 2005 e foi o seu primeiro sinxelo en entrar na lista da Billboard Modern Rock Tracks, onde acadou o número 34.
The Shin
O grupo representará a Xeorxia no Festival de Eurovisión 2014 xunto a Mariko Ebralidze coa canción "Three Minutes to Earth".
A palabra Shin significa literalmente en xeorxiano fogar ou volvendo ao fogar.
Verín
Verín é un concello da provincia de Ourense en Galicia, pertencente á comarca de Verín, da que é capital. Cunha poboación de 13 817 persoas segundo o padrón municipal de 2018, é o terceiro concello da provincia en poboación, despois de Ourense e O Carballiño.
Xeografía
O concello, de 93,9 km², abrangue 15 parroquias. Limita ao norte co concello de Castrelo do Val, ao leste co concello de Vilardevós, ao sur con Chaves (Portugal), ao oeste co concello de Oímbra e ao noroeste co concello de Monterrei.
Este concello está situado no cuadrante sudoriental da provincia de Ourense, lindando polo sur coa fronteira portuguesa. Dista 72 km de Ourense, 170 km de Vigo e 25 km de Chaves. A vila, localizada no corazón da fértil comarca do Val de Monterrei, xurdiu ao pé dunha importante fortaleza medieval e constitúe un dos principais e máis prósperos núcleos urbanos da provincia.
Situado na depresión de Verín, o relevo deste municipio mostra dous sectores diferentes: un formado polo val do río Támega e o outro polos relevos montañosos que o circundan ao oeste, onde a altitude chega aos 940 metros no Alto de Valdeagua. Tamén atravesa o municipio unha falla denominada Creba dá Corga, pola que flúen moitos mananciais de augas minerais.
A rede hidrográfica organízase en torno ao río Támega, cos seus afluentes Abedes, Búbal, Rego Novo e Rego dous Gondulfes. Este río pertence á conca do Douro.
As superficies forestais están formadas por árbores de ribeira, piñeiros e por matogueiras. As terras de cultivo son de gran fertilidade e sitúanse na zona do val, onde abundan as viñas, que proporcionan o famoso viño de Monterrei. As condicións climáticas, que favorecen a calidade do viño, caracterízanse pola súa suavidade térmica no inverno, a calor estival e as escasas precipitacións.
Demografía
Instituto Nacional de Estadística
Historia
Nas terras do concello quedaron restos de poboamento neolítico e castrexo, ademais de restos romanos, polo paso das vías XVII e XVIII do Itinerario de Antonino.
En 1868, coa entrada en vigor do Tratado de Lisboa de 1864, perdeu a parroquia de Lamadarcos, que foi anexada a Portugal.
Cultura
miniatura|Casa do Escudo ou do Asistente
Festas e celebracións
As celebracións de máis sona son as do Entroido, das que destaca a súa vestimenta tradicional e as súas máscaras típicas, os cigarróns.
O 15 de agosto celébranse as festas patronais na honra de Santa María. Outras festas a destacar son as de San Lázaro, que inclúen unha feira gastronómica, e que teñen lugar no mes de marzo ou abril. Por outra parte, os días 3, 11 e 23 de cada mes celébrase a feira na Praza da Alameda de Verín. Cabe destacar finalmente os maios e as Xornadas do Folclore, o 15 de agosto.
Lugares de Verín
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Verín vexa: Lugares de Verín.
STS-116
STS-116 foi unha misión do transbordador espacial Discovery lanzada o 10 de decembro de 2006 desde a rampla 39B do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-116, con sete astronautas a bordo, entre eles o primeiro sueco, foi unha misión para continuar a construción da Estación Espacial Internacional e reaprovisionala. A tripulación estaba formada polo comandante Mark Polansky, o piloto Bill Oefelein e os especialistas de misión Nicholas Patrick, Joan Higginbotham, Bob Curbeam, Sunita Williams Christer Fuglesang.
Durante a misión instalouse a viga P5, recolleuse un panel solar problemático na viga P6 e activouse o sistema eléctrico e de arrefriaxe definitivo do mastro central da estación. O Discovery acoplouse á estación ás 22:12 GMT do 11 de decembro para iniciar a misión de construción considerada máis complexa da estación, na que os sete astronautas do transbordador e os tres da estación tiveron que reconfigurar o sistema eléctrico da estación e o seu sistema de refrixeración. Para poder levala a cabo, todo o segmento estadounidense da estación tivo que ser apagado. Os traballos leváronse a cabo mediante catro paseos espaciais, un máis dos previstos.
O voo fora programado inicialmente para xullo de 2003, pero debido á traxedia da misión STS-107 veuse atrasado. O transbordador volveu a terra en Cabo Cañaveral o 22 de decembro de 2006 con Thomas Reiter a bordo e deixando a Sunita Williams na estación.
Jake Weber
Jake T. Weber, nado o 19 de marzo de 1964 en Londres, é un actor inglés radicado en Estados Unidos.
Traxectoria
É recoñecido internacionalmente por interpretar a "Michael" en Dawn of the Dead e por protagonizar xunto a Brad Pitt o filme Meet Joe Black.
Entre os anos 2001 e 2002, Weber apareceu de xeito regular na serie The Mind of the Married Man e fixo aparicións como convidado en Law & Order: Criminal Intent e NYPD Blue. Tamén interpretou a "Joe DuBois", o home da mentalista "Allison DuBois" na serie de televisión Medium.
Instituto Nacional de Estadística e Informática
O Instituto Nacional de Estatística e Informática (INEI) é un órgano con autonomía técnica e xestionariamente do Estado peruano que dirixe os sistemas nacionais de estatística e de datos deste país. É o encargado dos censos de poboación, de vivenda, de empresas etc.
Sedes do INEI
Av. General Garzón 654 - Jesús María
Jr. Hernan Velarde 275 - Lima Cercado
Campamento Vichay S/N - Huaraz
Av. José Pardo 200
Apurimac 120 - Abancay
Santo Domingo 103, Ofic.412
Jr. Callao 226
Jr. Comercio 629
Av. El Sol 272
Av. Celestino Manchego Muñoz 305
28 de julio 835
Av. Municipalidad 209-213
Av. España 1800 - 1er. Piso - Trujillo
Av. Balta Nº 658, 1er.Piso - Chiclayo
Jr. Arequipa 281 - Puerto Maldonado
Rúa Ayacucho 387, 2do. Y 3er.Piso
Centro Comercial Edif. Nº 4 Ofic. Nº3 San Juan 2do. Piso - Cerro de Pasco
Av.Los Tallanes S/N, Urb.San Eduardo - El Chipe
Rúa Lima 531
Jr. Callao 510
Augusto B. Leguía 312 - Tarapoto Jr. San Martín 520
Km.1 Panamericana Norte
Oímbra
Oímbra é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca de Verín. Segundo o IGE en 2014 tiña 2020 habitantes (1991 en 2003).
Instituto Nacional de Estadística e Informática
Sedes do INEI
Jr. Tacna 865 - Pucallpa
Oímbra
Xeografía
O concello limita ao norte co concello de Monterrei, ao leste con Verín, e ao sur e o oeste co concello de Chaves (Portugal). A vila de Oímbra sitúase na aba do monte Outeiro, a 400 m sobre o nivel do mar. Boa parte dos seus regos van dar ao río Támega.
Historia
O achado arqueolóxico máis antigo do concello apareceu na poboación de Espiño, tratase dun “biface” pertencente ó Paleolítico inferior/medio que foi producido como utensilio lítico polo home de Neanderthal.
Proxección de Mercator
miniatura|250px|Mapa de Mercator de 1569 miniatura|250px|Comparación, nunha proxección Mercator do [[Océano Atlántico|Atlántico Norte, do rumbo loxodromia (segundo puntos cardinais, liña recta no mapa) fronte á xeodésica (segundo un círculo máximo terrestre ou distancia máis curta, curva no mapa)]] A proxección de Mercator é un tipo de proxección cartográfica ideada por Gerardus Mercator en 1569 para elaborar mapas da superficie terrestre. Foi moi empregada dende o século XVIII para cartas náuticas porque permitía trazar as rutas de rumbo constante ou loxodrómicas como liñas rectas e ininterrompidas, a diferenza doutras proxeccións máis precisas.
Oímbra
Historia
Segundo o bispo Idacio a zona estaba ocupada polos avobriguenses, pobo prerromano galaico pertencente ao convento xurídico bracarense.
Proxección de Mercator
É un tipo de proxección cilíndrica tanxente ao ecuador. Como tal, deforma as distancias entre os meridianos en liñas paralelas, aumentando o seu largo real cada vez máis a medida que se achega aos polos.
Oímbra
Historia
Despois da romanización estableceuse o poboado de Coelobriga na beira dereita do río Támega, preto da actual situación de Oímbra (no lugar coñecido como As Raposeiras), comunicado a través dunha ponte con outra poboación, Muradella, situada entre as parroquias de Mourazos e Tamagos (Verín), onde se atopou a estatua de Dioniso e Ampelos, unha estatua marmórea conservada no museo de Ourense.
Proxección de Mercator
Esta proxección tampouco respecta as formas reais entre os paralelos, amplíaa ao longo, cada vez máis a medida que se achega aos polos, distorsionando as áreas próximas aos polos aínda máis, notándose a diferenza coa proxección cilíndrica equidistante, que si respecta distancias entre paralelos e ten só as deformacións meridionais da proxección.
Oímbra
Historia
A vía romana XIII do itinerario de Antonino ía desde Chaves até Iria Flavia, pasando por Carregal, preto de Oímbra, cruzando o río Búbal cara a Guimarei (Monterrei) e Ourense. No século III unha vía secundaria ía por Rabal, ao leste de San Cibrao, Coelobriga (As Raposeiras), o leste de Oímbra, Portela e Vagoeira (Vilaza), uníndose á vía XIII na ponte Búbal.
Juniperus navicularis
miniatura|200px|dereita|Juniperus navicularis en Melides ([[Grândola, Portugal).]] Juniperus navicularis Gand. é unha planta arbustiva do xénero dos xenebreiros, encadrada na familia Cupressaceae. Vive exclusivamente en areais costeiros portugueses.
Proxección de Mercator
Matemática
miniatura|250px|Relación entre a posición vertical no mapa (horizontal no gráfico) e latitude (vertical no gráfico) As seguintes ecuacións determinan as coordenadas (x, y) dun punto no mapa en proxección Mercator a partir da súa latitude φ e lonxitude λ (sendo λ0 a lonxitude central do mapa):
Juniperus navicularis
Descrición
É un arbusto dioico de ata 2 metros de altura. As follas son aciculares, e de 4 a 12 mm de longo e arredor de 1 mm de largo, co ápice redondeado e cun mucrón. As follas xúntanse na base en verticilos de tres, xeralmente. Teñen un nervio central verde moi marcado e, ás beiras, aparecen dúas bandas estomáticas de cor abrancazada na cara.
Proxección de Mercator
Matemática
Esta é a inversa da función de Gudermann:
Oímbra
Historia
Foi coa romanización cando o territorio que hoxe pertence o concello de Oímbra comeza a despuntar, atopándose restos desta etapa en todas as aldeas. Destaca desta época:
Así como bases de columnas e outros restos que aparecen por toda a contorna, destacando o sitio arqueolóxico da Ceada/Castelo de Lobarzán.
Proxección de Mercator
Matemática
A escala é proporcional á secante da latitude φ, facéndose extremadamente grande preto dos polos. No propio polo φ = 90° o –90°. Como se deduce das fórmulas, o valor para y nos polos é +/– infinito.
Oímbra
Historia
Trala chegada dos suevos a comezos do século V foron destruídas algunhas desas vilas, como a devandita de Vagoeira.
Durante o reinado de Leovixildo, no século VI, asentouse un poboado en Ribeira de Fornos ou Carregal. Debido ás continuas guerras, os habitantes mudáronse cara ao monte Outeiro, onde na actualidade se sitúa Oímbra, con mellores condicións de defensa, e fortificaron a poboación.
Proxección de Mercator
Derivación da proxección
miniatura|450px|A proxección Mercator é unha proxección cilíndrica Asumindo que a Tierra ten forma esférica (en realidade parecése máis a un elipsoide levemente aplanado nos polos e con outras leves deformacións, mais para mapas de pequena escala a diferenza é irrelevante), procúrase transformar o sistema lonxitude-latitude (λ,φ) no sistema cartesiano (x,y) que é "un cilindro tanxente ao ecuador" (por exemplo, x=λ) e conforme, tal que:
Oímbra
Historia
Durante a idade media chegaron a existir dous castelos en Oímbra: o Castelo de Lobarzán (hoxe no territorio do concello de Monterrei máis pegado á linde coa parroquia das Chas) e a torre de Oímbra, situado no que aínda hoxe chaman o “Barrio do Castelo” en Oímbra. Do primeiro só quedan as bases da torre e da muralla que o protexía, mentres que do segundo só se conservan algúns documentos, pois a pedra deste castelo foi aproveitada como recheo para a torre da Homenaxe de Monterrei.
Proxección de Mercator
Derivación da proxección
De x = λ tense:
Oímbra
Historia
Entre os séculos XV e XVII establecéronse tribunais do Santo Oficio en Granxiña - Tamagos (Verín) e en Videferre, debido á crenza en meigas e ao celo das autoridades eclesiásticas por velar co cumprimento dos dogmas católicos. Para comunicar esas dependencias con Oímbra construíuse unha ponte de madeira sobre o Támega. Tras desaparecer nunha riada, foi reconstruído a finais do século XIX.
Cara a 1630 chegou á vila o nobre Juan Yáñez de Lugo, fillo de Alonso Yánez de Lugo, que promoveu unhas serie de obras e construcións que marcaron unha época de grande esplendor.
Proxección de Mercator
Derivación da proxección
Dado que y é función só de φ con y'=\sec\phi da que unha táboa de integrais dá
Oímbra
Historia
No pazo de Oímbra pasaban o tempo de lecer os condes de Monterrei, sendo Manuel Fonseca de Zúñiga grande amigo de Juan Yáñez de Lugo. O pazo tivo esplendor até finais do século XIX, estando na actualidade bastante deteriorado.
A vila tiña un castelo fortificado, pero foi incendiado e destruído en 1641 tras unha incursión portuguesa. Tralo incidente, os veciños refuxiáronse na capela de Santa Ana, no monte de Soutullo.
Proxección de Mercator
Derivación da proxección
É conveniente asignar φ = 0 a y = 0, co que a constante C se anula, C = 0.
Oímbra
Historia
Ao finalizar en 1668 a guerra entre España e Portugal, asínase o Tratado de Lisboa co cal as partes galegas de Cambedo e Souteliño seguirían pertencendo a Oímbra. En 1864 os dous países acadaron un novo acordo, pasando esas aldeas (xunto con Lamadarcos) a formar parte de Portugal a cambio dos lugares do Couto Mixto: Santiago, As Maus e Rubiás.
Proxección de Mercator
Controversia
miniatura|250px|[[Indicatriz de Tissot na proxección Mercator]] miniatura|250px|Indicatriz de Tissot na [[proxección sinusoidal]] Como en toda proxección cartográfica, cando se intenta axustar unha superficie esférica nunha superficie plana, a forma do mapa é unha distorsión da verdadeira configuración da superficie terrestre. A proxección de Mercator vai esaxerando o tamaño das terras a medida que se afasta da liña do Ecuador.
Macedonia (terminoloxía)
[[Ficheiro:HistMac.gif|miniatura|326px|Diversas extensións de Macedonia ao longo do tempo:
Proxección de Mercator
Controversia
Por iso, nos mapamundis Mercator Groenlandia aparece aproximadamente do tamaño de África, cando en realidade a superficie de África é aproximadamente 14 veces a de Groenlandia e Alasca aparece similar en tamaño ao Brasil, cando a área do Brasil é case cinco veces maior cá de Alasca.
Macedonia (terminoloxía)
]] Macedonia é un termo que foi fonte de confusión e de debate debido a que se usou para designar, ao longo do tempo, múltiplas e diversas áreas xeográficas, políticas, históricas, lingüísticas e demográficas. Os grupos étnicos que viven na zona denominaron da mesma maneira a diversas entidades e de diferentes formas a unha única entidade, o que xerou, e xera, problemas tanto para os seus habitantes como para os estranxeiros.
Oímbra
Historia
Durante a Guerra da Independencia Española, as tropas do Marqués de la Romana que levaban na zona desde xaneiro, retiráronse o 6 de marzo ante a chegada das tropas do mariscal Soult. O Marqués de la Romana refuxiárase no castelo de Pobra de Sanabria debido á súa inferioridade, pois foron vencidas en Osoño e A Trepa. O día 10, tras varias xornadas de combate, as tropas francesas retoman a marcha cara a Portugal, sendo derrotadas o 2 de maio en Amarante.
Proxección de Mercator
Controversia
Aínda que moi usada na navegación, os críticos argumentan que non é axeitada para representar o mundo completo debido á distorsión das áreas. O propio Mercator empregou unha proxección equivalente (é dicir, que conserva a proporción entre áreas) nos seus mapas rexionais non destinados á navegación. Como resultado destas críticas, os atlas modernos xa non adoitan empregar a proxección de Mercator para mapamundis ou rexións distantes do Ecuador, prefirindo outras proxeccións cilíndricas, ou proxeccións equivalentes (equiáreas). A proxección de Mercator, con todo, continúa a empregarse para rexións próximas ao Ecuador.
Macedonia (terminoloxía)
Historicamente, a rexión estivo marcada polos continuos cambios políticos na historia da península Balcánica. En canto á xeografía, non existe unha definición clara dos límites da rexión e os nomes das súas subdivisións non son aceptadas nin por académicos nin polos seus propios habitantes. No caso da demografía, na zona habitan principalmente catro grupos étnicos, tres dos cales se autodefinen como "macedonios": un grupo sudeslavo, que o fai a nivel nacional, e un búlgaro e outro grego, que o fan a nivel rexional. Lingüisticamente, os nomes e orixes das linguas faladas na zona son tema de gran controversia, mentres que no mundo político, o uso do nome de Macedonia xerou incluso unha intensa disputa diplomática entre os estados de Grecia e Macedonia do Norte, conflito que se mantén sen solución definitiva a pesar da intervención das Nacións Unidas.
Oímbra
Historia
alt=Recreación do prensado de uvas no lagar rupestre de Xan Preto|miniatura|Recreación do prensado de uvas no lagar rupestre de Xan Preto Ata 1868 pertenceron o concello de Oímbra os pobos promiscuos de Cambedo e Souteliño, chamados así por pasar a fronteira entre Galicia e Portugal polo medio de ditas aldeas. A partir dese ano un acordo de lindes entre Portugal e España provocou que a totalidade das dúas aldeas pasaran a pertencer a Portugal, aínda que os veciños seguiron conservando a nacionalidade que xa tiñan antes do acordo
Proxección de Mercator
Controversia
Arno Peters provocou controversia cando propuxo a proxección coñecida como proxección de Gall-Peters, unha leve modificación da cilíndrica equivalente de Lambert, como a alternativa á de Mercator. Unha resolución de 1989 de sete grupos xeográficos norteamericanos desbotou o emprego de todos os mapamundis de coordenadas rectangulares (cilíndricas), incluíndo a Mercator e a Gall-Peters.
Macedonia (terminoloxía)
Etimoloxía
Existen tres teorías sobre a orixe do nome "Macedonia". De acordo coa mitoloxía grega, Macedón era o nome do xefe da tribo que se asentaría na rexión e que fundaría o Reino de Macedonia. Segundo Heródoto, os makednoí eran unha tribo doria.
Oímbra
Fonte de Soutullo
A fonte de Soutullo foi construída en 1637 sobre o manancial da cara leste do monte Soutullo. Erguida en granito tallado a man, inclúe unha inscrición na parte superior cun escudo que inclúe unha cruz da casa de Ribadeneira, as armas dos Bahamonde, os lobos rampantes e os acivros da casa de Acevedo, e as estrelas dos Fonseca, estes últimos vencellados aos Condes de Monterrei. A fonte abastecía, mediante un cano de pedra que cruzaba o rego do Carregal por unha pontela, unha casa señorial do barrio da Lavandeira, a uns 300 metros da vila. A fonte foi trasladada trala súa compra en 1988 polo veciño de Verín Sergio Núñez Balboa.
Proxección de Mercator
Uso actual en internet
As aplicaciones web de cartografía, como Google Maps, OpenStreetMap ou Bing Maps, empregan actualmente a proxección de Mercator. Concretamente utilizan unha variante que supón que a superficie do planeta é esférica en vez da forma exacta, elipsoidal, para simplificar os cálculos. Os desenvolvedores de Bing Maps xustificaron a escolla da proxección de Mercator por dous motivos. En primeiro lugar, como en toda proxección cilíndrica, en calquera punto do planeta a dirección norte-sur aparece sempre vertical e a leste-oeste horizontal. En segundo lugar, por ser unha proxección conforme, as formas dos edificios non se distorsionan, evitando que un edificio cadrado poida aparecer rectangular como ocorre noutras proxeccións. Estas dúas virtudes compensan segundo os autores destas aplicacións, as significativas distorsións de escala que introduce a proxección de Mercator, sobre todo nas rexións achegadas aos polos.
Macedonia (terminoloxía)
Etimoloxía
O nome tamén podería derivar do adxectivo μακεδνός (makednós), que significa "alto", e que usou Homero para designar unha árbore na Odisea, e que segundo o gramático Hesiquio de Alexandría sería unha palabra do dórico que significaría "grande" ou "pesado". Comunmente crese que tanto os macedonios como os seus antecesores makednoí eran considerados persoas de grande estatura. Unha terceira hipótese suxire que o nome makedónes significaría "habitantes das terras altas", de acordo cun antigo termo do antigo idioma macedonio, μακι-κεδόνες (maki-kedónes, "do alto planeta"). A World Book Encyclopedia acepta esta teoría, pero baseada no termo grego makednós que se referiría ás altas montañas da zona.
Oímbra
Lagares rupestres
Oímbra destaca por ser o concello de Galicia con maior concentración de lagares rupestres, existindo unha ruta sinalizada na parroquia de Oímbra para visitar algúns dos máis impoñentes.
Proxección de Mercator
Uso actual en internet
Nos mapas en Google Maps a máxima latitude representada é de +/– 85.0511287798066 graos.
Oímbra
Adega-lagar das Barrocas
alt=Canzorros románicos da Igrexa de Santa María de Oímbra|miniatura|Canzorros románicos da Igrexa de Santa María de Oímbra Adega rehabilitada para a ruta dos Lagares Rupestres. Posúe tres andares, unha primeira enterrada onde o teito se sustenta por pórticos de pedra, unha segunda co lagar que desaugaba directamente para a adega e unha terceira que podía valer de vivenda ou de almacén.
Macedonia (terminoloxía)
Época antiga
O antigo Reino de Macedonia, que existiu entre os séculos VII a.C. e II a.C., foi o primeiro Estado que se asentou na rexión xeográfica homónima. As súas fronteiras eran máis ou menos constantes, aínda que non está claro se certas zonas interiores, como Lincestis, formaban parte do reino en si ou eran estados independentes en constante loita contra os reis macedonios.
Oímbra
Igrexa de Santa María de Oímbra
Aínda que amplamente reformada no século XVII conserva restos dun pasado románico e ten unha capela de estilo barroco onde os Yañez de Lugo foron enterrados.
Macedonia (terminoloxía)
Época antiga
Durante o reinado de Filipo II, Macedonia expandiuse considerabelmente, incluíndo a zona da península Calcídica e territorios ao norte en dirección ao río Danubio. Filipo terminou gobernando sobre gran parte de Grecia e o seu reino expandiríase muito máis cando o seu fillo, Alexandre o Grande, o converteu nun imperio que gobernou gran parte do mundo coñecido até o momento.
Coa morte de Alexadre, Macedonia volveu ser un pequeno reino debido a que o Imperio se dividiu en varios estados. Tras a súa conquista polos romanos nas chamadas Guerras Macedónicas, o Senado Romano estableceu a provincia de Macedonia, cuxa extensión variou ao longo dos séculos e, a partir do emperador Constantino, formou a Diocese de Macedonia, que era parte da Prefectura de Illyricum.
Oímbra
Pazo de Oímbra
O pazo de Oímbra está situado na praza Maior, facendo esquina coa rúa maior. A construción inicial foi ampliada en tres ocasións, unha delas en 1786, segundo unha inscrición no exterior da parede. No pazo de Oímbra pasaban o tempo de lecer os condes de Monterrei, sendo Manuel Fonseca de Zúñiga grande amigo de Juan Yáñez de Lugo. O pazo tivo esplendor até finais do século XIX, estando na actualidade bastante deteriorado. chegando a estar deshabitado e en ruína. Tras ser vendido a David Fernández Osorio, este deixoullo á súa irmá Albina, e esta repartiuno entre seus fillos Antonio, José, Juan e Concepción. Na actualidade está bastante deteriorado.
Macedonia (terminoloxía)
Época antiga
Cando a rexión pasou a ser parte do Imperio bizantino, o thema establecido baixo o mesmo nome estaba situado nunha zona moito máis ao oriente, excluíndo a Calcídica e mesmo a zona de Tesalónica.
Oímbra
Pazo de Oímbra
Nunha parede do interior consérvase un escudo cuartelado, con cimeira á dereita. Noutra parte do pazo, nun patio ao que se accede pola rúa da capela, hai unha escaleira de pedra cara a un corredor de madeira, no que hai un escudo similar ao anterior.
Preto do pazo está a capela do Carme, de planta rectangular, que forma parte do conxunto. Construída en granito, ten fachada de perpiaños encintados, con portada en forma de arco. Conta con espadana e campá. O templo tamén é coñecido como capela dos Mansos, debido a que nela está soterrado Luis Manso, herdeiro da casa de Viana. Casado en Albarellos (Monterrei) con Josefa Pérez, herdara o morgado do seu pai, o Xeneral Manso, quen casara en Oímbra coa filla da familia Rojas Cirvacas.
Castro da Ceada
Recinto fortificado en altura que esta sendo investigado nestes momentos pola Universidade de Vigo e do que se descoñece a súa adscrición temporal. Está situado no lugar de Espiño. alt=Detalle do Cruceiro de San Cibrao|miniatura|Detalle do Cruceiro de San Cibrao
Igrexa parroquial de Santa Baia
Igrexa do S. XVIII que pasa por ser unha das máis grandes da contorna, está situada na parroquia de Bouses.
Igrexa parroquial de Santa María
A igrexa de Santa María de Oímbra foi ampliada e reformada en 1634. Ten unha capela pegada á nave central, á que se accede desde o interior da igrexa, onde está o sartego de Juan Yáñez de Lugo, da súa familia e de Luis Manos, xunto cun escudo familiar.
Cruceiro de San Cibrao
Cruceiro coa representación da paixón de cristo, pasa por ser un dos cruceiros máis importantes da diocese de Ourense, foi feito en 1754. Atópase en San Cibrao.
Capela de Santa Ana
Posiblemente naceu como eremitorio medieval, foi reformada no século XVII. Ten unha xanela seteira na ábsida, e diversos relevos no muro norte, do Sol, a Lúa e un castelo labrado. En 2022 a capela ardeu por mor dun incendio forestal <ref.
Economía
O sustento económico dos habitantes do concello procede en gran parte do sector primario, especialmente da agricultura e da gandería.
En Oímbra viuse utilizando o arado romano e o carro até ben entrado o século XX. Coa chegada dos tractores aumentou a produtividade agrícola. Ademais dos cultivos típicos de Galiza, coma cereais, patacas, hortalizas e legumes, árbores froiteiras e viñedos, teñen sona as oliveiras da zona. Cultivadas desde a romanización, a súa produción de aceite perdeuse en gran medida a mediados do século XX, estando na actualidade en proceso de recuperación.
Destacan os produtos da horta, sendo o produto estrela o pemento branco, que conta con denominación de orixe. En agosto celébrase a Festa do pemento de Oímbra, de interese turístico galego.
Política e goberno
Toda a corporación municipal está formada por mulleres.
Lugares de Oímbra
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Oímbra vexa: Lugares de Oímbra.
Macedonia (terminoloxía)
Época antiga
Posteriormente, o Imperio otomán, que gobernou o territorio até o século XIX nunca tivo en dita zona unha unidade administrativa co nome de Macedonia.
As entidades políticas que algunha vez levaron o nome "Macedonia" durante a antigüidade son:
O reino mantívose cunha moito menor extensión até que foi dividido en catro repúblicas por Roma no ano 168 a.C.
Macedonia contemporánea
miniatura|250px|[[Bulgaria, polo tratado de San Stefano de 1878, adquire case a totalidade do territorio macedonio.]]
Desde o inicio da Guerra de independencia de Grecia, o goberno provisional de dito país reclamou Macedonia como parte do territorio nacional grego pero, segundo o tratado de Constantinopla de 1832 que definiu as fronteiras tras a súa independencia do Imperio otomán, o límite norte do país estaba na liña Arta – Volos, deixando fóra a Macedonia. Cando o Imperio otomán comezou a disgregarse, Macedonia foi reclamada por todos os membros da denominada Liga Balcánica (Serbia, Montenegro, Grecia e Bulgaria) e tamén por Romanía. De acordo ao tratado de San Stefano que puxo fin á Guerra Ruso-Turca de 1877-1878, toda a rexión macedonia foi incluída en Bulgaria, a excepción da zona de Tesalónica. Porén, o Congreso de Berlín de 1878 devoleu gran parte da rexión ao Imperio turco.
En 1912 comezou a Primeira Guerra Balcánica cando os exércitos da Liga Balcánica invadiron e ocuparon o territorio macedonio. Tras a vitoria sobre os turcos, os membros da Liga tiveron diferenzas a causa da repartición do territorio conquistado, o que levou ao estalido da Segunda Guerra Balcánica. Como resultado desta última contenda, o indefinido territorio de Macedonia foi dividido entre Grecia, Bulgaria e Serbia, que estableceron as súas fronteiras definitivas en 1913 no Tratado de Bucarest, as cales mantéñense esencialmente até a actualidade.
As entidades políticas que existiron ou existen durante este período de tempo co nome de "Macedonia" son as seguintes:
Macedonia na xeografía
miniatura|300px|Mapa da [[Macedonia (rexión histórica)|rexión de Macedonia, segundo Bianconi en 1885.]] miniatura|esquerda|300px|Fronteiras de Macedonia segundo diversos mapas de [[1843 e 1927. Na maioría deles Macedonia ten unha extensión similar, variando levemente dun a outro; algúns, porén, restrinxen a rexión principalmente á súa parte sur.]] Macedonia (como un termo xeográfico actual) refírese en xeral a unha rexión da península Balcánica, no sur de Europa, que comprende entre 60 000 e 70 000 km2. Aínda que non existe ningunha definición oficial por parte de ningunha organización internacional ou estado, nalgúns contextos a rexión aparece delimitada polas concas dos ríos Haliacmón, Vardar e Estrimón e as chairas próximas a Tesalónica e Serrai.
Nun contexto histórico a rexión presentou notábeis variacións nas súas fronteiras ao longo dos Balcáns, despois de que os seus límites foran definidos xeralmente de acordo coas necesidades administrativas dos seus conquistadores. Durante a dominación otomán, que durou cinco séculos, Macedonia non foi unha división administrativa, como quedou dito. O xeógrafo H. R. Wilkinson afirma que se ben a rexión "desafía definicións", a maioría dos cartógrafos están de acordo "na súa situación xeral". Macedonia xa estaba bastante ben definida contra 1897, cando William Ewart Gladstone propuxo unha "Macedonia para os macedonios", na que se incluía implicitamente a todos os habitantes da rexión, sen importar a súa etnia, pero as diferentes nacións balcánicas comezarían a proclamar os seus dereitos despois da sinatura do Tratado de San Stefano de 1878 e logo da súa revisión no Congreso de Berlín.
Varios mapas etnográficos elaboráronse durante este período de controversia; moitos deles difiren principalmente nas zonas designadas para cada nacionalidade dentro de Macedonia. Isto debeuse en parte ao resultado das diferentes alternativas para a definición: aos habitantes de Macedonia podían asignárselles diferentes nacionalidades dependendo de se a clasificación se realizaba baseándose na relixión, na ascendencia, no idioma, na identidade ou por decisión persoal.
Ademais, os censos otománs que tomaban como base a relixión eran adoito malinterpretados; a ascendencia ou raza eran definidas sobre todo mediante conxecturas; os habitantes da rexión podían falar máis dunha lingua, por exemplo, unha na súa casa e outra fóra dela e, por outro lado, os diversos dialectos podían ser definidos como derivacións de diversas linguas (por exemplo, serbio, macedonio ou búlgaro).
Os mapas tamén difiren nos límites asignados a Macedonia. As únicas fronteiras indiscutíbeis eran o mar Exeo polo sur e as fronteiras de Serbia e Bulgaria anteriores a 1885; se Macedonia limitaba cos territorios da Serbia medieval, Albania ou Tracia (partes da Rumelia otomá) ten sido orixe de debate. Algúns etnógrafos, como o grego Cleanthes Nicolaides, o austríaco Meinhard e o búlgaro Vasil Kǎnčev, aceptaron como fronteira as montañas Šar e as de Crna Gora, tal como o facían algúns estudosos anteriores a 1878; porén, algúns especialistas como o serbio Gopčevič estableceron unha liña moito máis ao sur, deixando toda a rexión entre Skopje e Strumica na "Vella Serbia", noción que foi apoiada por algúns xeógrafos modernos de Grecia.
Trocado de Acci
200px|dereita|miniatura|Sartego na igrexa de Santa Comba San Trocado foi un cristián discípulo do apóstolo Santiago.
Curtocircuíto (festival)
miniatura|[[Pela del Álamo presentando o Curtocircuíto de 2016.]] Curtocircuíto é un festival internacional de cine, que se organiza en Santiago de Compostela dende o ano 2004. Dende o ano 2013 o seu director é Pela del Álamo substituíndo ó británico Tim Redford. Tradicionalmente o festival estivo centrado nas curtametraxes pero desde 2013 integrou na súa programación longametraxes e todo tipo de formatos audiovisuais. En 2015 o modelo de festival incluÍu propostas doutras disciplinas artísticas, sempre en diálogo co cinema. Desde entón, é presentado como un festival interdisciplinar que, tomando o cinema como eixo, prantexa unha programación heteroxénea que inclúe música, arte sonora, fotografía, artes visuais, etnografía ou literatura.
Forma parte xunto con Cineuropa e Amal do grupo de festivais de cine que se celebran na capital galega.
Trocado de Acci
Os seus restos están no mosteiro de San Salvador de Celanova, onde foron levados en 1601. Ata entón estiveron na igrexa de Santa Comba de Bande, lugar onde aínda se conserva o seu sartego, feito nunha soa peza de mármore.
Curtocircuíto (festival)
O Festival
Realízase entre finais de setembro en comezos de outubro, aínda que con anterioridade ocupou outras datas. Desde o 2016 ten catro categorías competitivas:
Trocado de Acci
Dá nome ó monte de San Trocado, a unha parroquia en Allariz e a unha aldea en Buciños, Carballedo.
Curtocircuíto (festival)
O Festival
Son habituais dentro do festival obradoiros de creación e outras seccións como retrospectivas e proxeccións de autores nacionais ou internacionais como Oliver Laxe, Jessica Sarah Rinland ou Aki Kaurismaki.
Durante os días do festival organízanse concertos en varias salas da cidade.
2019
Premio Radar: The Sasha, de María Molina.
Premio Planeta GZ: En la Boca da Mina, de Brandán Cerviño.
Premio Penínsulas: Urpean Lurra, de Maddi Barber.
2018
Premio Explora: Monelle, Diego Marcon.
Premio Planeta GZ: Uluru, de Alberte Pagán.
Premio Penínsulas: Mi amado, las montañas, de Alberto Martín Menacho.
2017
Premio Radar: Find, Fix, Finish de Mila Zhluktenko e Sylvain Cruiziat.
Premio Explora: ''Y Berá. aguas de luz'' de Sarah Jessica Rinland.
Premio Planeta GZ: Aysha de Fon Cortizo.
2016
Premio Radar: Boy who cried de Mark Rappaport.
Premio Explora: B-roll with Andre de James N. Kunitz.
Premio Planeta GZ: Rueda cabeza de Borja Santomé.
Premio Penínsulas: La disco resplandece de Chema García Ibarra.
2015
Premio Radar: Blood Below the Skin de Jennifer Reeder.
Premio Explora: Sound of a Million Insects, Light of a Thousand Stars de Tomomari Nishikawa
2014
Premio Radar: Traversées, de Antoine Danis.
Macedonia (terminoloxía)
Subrexións
[[Ficheiro:Europe Balkans Macedonia geo.jpg|miniatura|300px|Mapa das diferentes subrexións que poden definirse en Macedonia
I'm Wide Awake, It's Morning
I'm Wide Awake, It's Morning é un dos dous álbums da banda estadounidense Bright Eyes (xunto con Digital Ash in a Digital Urn) editados o 25 de xaneiro do 2005 a través de Saddle Creek Records.
I'm Wide Awake, It's Morning foi listada como unha das 50 gravacións máis importantes da década polo programa All Songs Considered da emisora estadounidense National Public Radio
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Conor Oberst.
Macedonia (terminoloxía)
Subrexións
<p style="border:none;background:none;text-align:left;font-size:90%!important;margin:0px!important"><span style="border:solid 1px silver; background-color:#ddd;font-size:80%!important;vertical-align:middle;"> Macedonia do Exeo (🇬🇷)
<p style="border:none;background:none;text-align:left;font-size:90%!important;margin:0px!important"><span style="border:solid 1px silver; background-color:#181;font-size:80%!important;vertical-align:middle;"> Macedonia de Pirin (🇧🇬)
]]
A rexión de Macedonia divídese comunmente en tres grandes rexións e dúas menores, especialmente na discusión da chamada "cuestión macedonia". Aínda que estes termos son utilizados por académicos neutrais, foron adoptados pola literatura de carácter irredentista.
Ademais destas tres grandes subrexións, hai dúas pequenas rexións en Albania e Serbia que se consideran parte de Macedonia, principalmente por irredentistas e non por académicos.
Macedonia na demografía
A rexión, tal como se definiu anteriormente, ten unha poboación próxima aos 5 millóns de habitantes. No caso das definicións de grupos étnicos, existe unha importante disputa por parte de dous grupos contemporáneos sobre o uso do termo macedonio. A poboación etnicamente macedonia da República de Macedonia identifícase como "macedonios" a nivel nacional, mentres que en Grecia, os habitantes da zona de Macedonia considéranse "macedonios" a nivel rexional e como "gregos" a nivel nacional. A diverxencia de uso entre ambos os grupos étnicos xerou unha variedade de denominacións para referirse a grupos homónimos.
En xeral, os grupos que se consideran como "macedonios", é dicir, como habitantes naturais da rexión, son os que se detallan a continuación.
Como grupo étnico, denomínase macedonios aos eslavos que forman a maioría da poboación da actual República de Macedonia. Segundo estatísticas do ano 2002, a poboación de macedonios étnicos dentro de dito estado era de 1 297 981 habitantes. Por outro lado, legalmente, macedonio é tamén todo nacional da República de Macedonia, sen importar as súas características étnicas nin a pertenza a algunha relixión. Porén, no preámbulo da súa constitución, faise especial distinción entre "o pobo macedonio" e "os albaneses, turcos, valacos, romaneses e outras nacionalidades que habitan na República de Macedonia", aos que se lles asegura "igualdade como ciudadáns". O ano 2002, a poboación total do país era de 2 022 547 habitantes, polo que os macedonios non étinicos cifrábanse en 724 566 persoas.
Como grupo rexional de Grecia, os macedonios son as persoas de etnia grega que habitan ou proveñen do territorio de Macedonia, que constitúen case a totalidade da poboación de dita rexión. De acordo co censo de 2001, a poboación deste territorio era de 2 625 681 persoas. Coñécense tamén como antigos macedonios aos habitantes da Macedonia histórica, cuxos máximos gobernantes, Filipo II de Macedonia e Alexandre Magno se consideraban a si mesmos como gregos.
Curtocircuíto (festival)
2014
Premio Explora: Substanz, de Sebastian Mez.