cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sergei Prokofev
Vida no estranxeiro
En París reafirmou os seus contactos cos Ballets Russes de Diagilev. Tamén completou algunhas das súas obras máis antigas e inacabadas, como o Terceiro Concerto para piano. O amor das tres laranxas finalmente estreouse en Chicago, baixo a batuta do compositor, o 30 de decembro de 1921. Diagilev interesouse o suficiente na ópera como para pedirlle a Prokofev que dera unha audición da partitura vocal en xuño de 1922, mentres ambos estaban en París para unha nova montaxe d' O bufón, polo que podería consideralo para unha posible produción. Igor Stravinskii, que estivo presente na audición, negouse a escoitar máis que o primeiro acto. Entón acusou a Prokofev de "perder o tempo compoñendo óperas", que replicou que Stravinskii "non está en posición de establecer unha dirección artística xeral, xa que el mesmo non é inmune ao erro". Segundo Prokofev, Stravinskii "volveuse incandescente pola ira" e "case chegamos ás mans e nos separamos con dificultade". Como resultado, "as nosas relacións tensáronse e durante varios anos a actitude de Stravinskii cara a min foi crítica". Despois diso, ao parecer Stravinskii fixo moito para menoscabar a reputación de Prokofev, mesmo co propio Diagilev. Como consecuencia, e a pesar do éxito colleitado con O bufón, Diagilev non realizou máis encargos a Prokofev e cancelou as representacións do ballet.
En marzo de 1922 Prokofev mudouse coa súa nai á cidade de Ettal, nos Alpes bávaros, onde durante máis dun ano concentrouse nun proxecto de ópera, O anxo de lume, baseado na novela de Valerii Briusov. A súa música posterior adquirira seguidores en Rusia e recibiu invitacións para regresar alí, mais decidiu quedar en Europa. En 1923 Prokofev casou coa cantante española de nai rusa Carolina Codina (de nome artístico Lina Llubera), antes de regresar a París.
En París representáronse varias das súas obras, incluída a Segunda Sinfonía, mais a súa recepción foi morna e Prokofev sentiu que "evidentemente xa non era unha sensación". Aínda así, a Segunda Sinfonía pareceu incitar a Diagilev a encargar O paso de aceiro, unha partitura de ballet "modernista" destinada a retratar a industrialización da Unión Soviética. A obra foi recibida con entusiasmo polo público e a crítica parisiense.
En torno a 1924 coñeceu a ciencia cristiá e comezou a practicar as súas ensinanzas, que cría que eran beneficiosas para a súa saúde e o seu temperamento ardente, e ás que permaneceu fiel durante o resto da súa vida, segundo o biógrafo Simon Morrison.
Prokofev e Stravinskii restableceron a súa amizade, aínda que a Prokofev disgustoulle particularmente a "estilización ao xeito de Bach" de Stravinskii en obras tan recentes como o Octeto e o Concerto para piano e instrumentos de vento. Pola súa banda, Stravinskii describiu a Prokofev como o compositor ruso do seu tempo, despois del.
Primeiras visitas á Unión Soviética
En 1927 Prokofev fixo a súa primeira xira de concertos pola Unión Soviética. No transcurso de máis de dous meses, pasou un tempo en Moscova e Leningrado (o novo nome de San Petersburgo), onde gozou dunha moi exitosa posta en escena d' O amor das tres laranxas no Teatro Mariinski. En 1928 completou a súa Terceira Sinfonía, que se baseaba amplamente na súa ópera non estreada O anxo de lume. O director Sergei Kusevitskii caracterizou á Terceira como "a maior sinfonía dende a Sexta de Chaikovskii».
Mentres tanto, con todo, Prokofev, baixo a influencia das ensinanzas da ciencia cristiá, volvérase en contra do estilo expresionista e o tema d' O anxo de lume. Agora prefería o que chamou unha "nova simplicidade", que cría máis sincera que as "artimañas e complexidades" de tanta música moderna da década de 1920. Durante os anos 1928 e 1929, Prokofev compuxo o que ía ser o seu último ballet para Diagilev, O fillo pródigo. Cando se representou por primeira vez en París o 21 de maio de 1929, con coreografía de George Balanchine, con Serge Lifar no papel principal e decorados de Georges Rouault, a audiencia e os críticos quedaron especialmente impresionados pola escena final na que o fillo pródigo se arrastra sobre o escenario axeonllado para ser benvido polo seu pai. Diagilev recoñecera que na música da escena, Prokofev "nunca fora máis claro, máis simple, máis melodioso e máis tenro". Só uns meses despois, Diagilev morreu.
A principios da década de 1930, tanto Europa como os Estados Unidos sufrían a Gran Depresión, que inhibiu tanto as novas producións de ópera como as de ballet, aínda que as audiencias para as aparicións de Prokofev como pianista non diminuíran, canto menos en Europa. Con todo, Prokofev, que se vía a si mesmo como un compositor ante todo, estaba cada vez máis resentido pola cantidade de tempo que perdía para a composición a través das súas aparicións como pianista. Logo de ter sentido nostalxia durante algún tempo, Prokofev comezou a construír pontes substanciais coa Unión Soviética. Trala disolución da RAPM en 1932, actuou cada vez máis como embaixador musical entre o seu país de orixe en Europa occidental, e as súas estreas e encargos foron cada vez máis baixo os auspicios da Unión Soviética. Un deles foi O tenente Kizhe, que foi encargada como banda sonora dun filme soviético homónimo.
Outro encargo, do Teatro Kirov (como se denominaba daquela ao Mariinskii) en Leningrado, foi o ballet Romeo e Xulieta, composto para un guión creado por Adrian Piotrovskii e Sergei Radlov seguindo os preceptos do "drambalet" (ballet dramatizado, oficialmente promovido no Kirov para substituír as obras baseadas principalmente en exhibicións e innovacións coreográficas). Logo da amarga renuncia de Radlov ao Kirov en xuño de 1934, asinouse un novo acordo co Teatro Bolshoi de Moscova, no entendemento de que Piotrovskii seguiría participando. Con todo, o final feliz orixinal do ballet (contrario a William Shakespeare) provocou controversia entre os funcionarios culturais soviéticos. A produción do ballet pospúxose indefinidamente cando se revisou o persoal do Bolshoi a instancias do presidente da Comisión de Asuntos de Arte, Platon Kerzhentsev. Nikolai Miaskovskii, un dos seus amigos máis próximos, mencionou en varias cartas como lle gustaría que Prokofev permanecera en Rusia. O 1 de decembro de 1935 estreouse o Concerto para violín núm. 2 en Madrid polo violinista francés Robert Soetens e a Orquestra Sinfónica de Madrid dirixida por Enrique Fernández Arbós.
Regreso a Rusia
miniatura|esquerda|Sergei cos seus dous fillos, Sviatoslav e [[Oleg Prokfev|Oleg, e a súa esposa, Lina Prokofev, en 1936.]] En 1936, Prokofev e a súa familia establecéronse permanentemente en Moscova, despois de desprazarse entre Moscova e París durante os catro anos anteriores. Ese ano compuxo unha das súas obras máis famosas, Pedro e o lobo, para o Teatro Central para Nenos de Natalia Sats. Trátase dunha obra programática para narrador, instrumentos individuais e orquestra. Sats tamén o persuadiu para que escribira dúas cancións para nenos, "Doce canción" e "Parlero", que finalmente se uniron a "Os porquiños" e se publicaron como Tres cancións para nenos Op. 68. Prokofev tamén compuxo a xigantesca Cantata para o vixésimo aniversario da Revolución de Outubro, orixinalmente destinada á presentación durante o ano do aniversario, mais efectivamente bloqueada por Kerzhentsev, quen reclamou na audición da obra ante a Comisión de Asuntos das Artes: "Que cres que estás a facer, Sergei Sergeevich, tomando textos que pertencen á xente e poñéndolles unha música tan incomprensible?". A Cantata tivo que esperar ata o 5 de abril de 1966 para unha estrea parcial, algo máis de 13 anos despois da morte do compositor. miniatura|Prokfev colaborou co director de cine [[Sergei Eisenstein na composición da música para varios dos seus filmes.]] Obrigado a adaptarse ás novas circunstancias (calesquera que foran os seus receos privados sobre elas), Prokofev escribiu unha serie de «cancións de masas» (Opp. 66, 79 e 89), empregando as letras dos poetas soviéticos oficialmente aprobados. En 1938, colaborou con Sergei Eisenstein no épico filme histórico Alexandre Nevski, parte da súa música máis creativa e dramática. Aínda que a película teña unha gravación de son moi pobre, o compositor adaptou boa parte da súa partitura nunha cantata a grande escala para mezzosoprano, orquestra e coro, que foi interpretada e gravada extensamente. Tralo éxito de Alexandre Nevski, compuxo a súa primeira ópera soviética, Semen Kotko, que debía ser producida polo director Vsevolod Meierkhold. Con todo, a estrea da ópera pospúxose porque Meierkhold foi arrestado o 20 de xuño de 1939 pola NKVD (policía segreda de Iosif Stalin) e fusilado o 2 de febreiro de 1940. Só meses despois do arresto de Meierkhold, Prokofev foi "invitado" a compoñer a cantata Zdravitsa (literalmente traducido «Brinde» ou «Salúde!», mais con máis frecuencia coñecida polo título en inglés Hail to Stalin Op. 85) para celebrar o sexaxésimo aniversario de Iosif Stalin.
Máis tarde, en 1939, compuxo as súas Sonatas para piano núm. 6, 7 e 8 opp. 82-84, amplamente coñecidas hoxe como as Sonatas de guerra. Estreadas respectivamente por Prokofev (núm. 6: 8 de abril de 1940), Sviatoslav Richter (núm. 7: Moscova, 18 de xaneiro de 1943) e Emil Guilels (núm. 8: Moscova, 30 de decembro de 1944), foron posteriormente moi interpretadas en particular por Richter. O biógrafo Daniel Jaffé argumentou que Prokofev, "téndose forzado a compoñer unha leda evocación do Nirvana que Stalin quería que todos creran que creara" (é dicir, en Zdravitsa), posteriormente, nas tres sonatas, "expresou os seus verdadeiros sentimentos». Como evidencia, Jaffé ten sinalado que o movemento central da Sonata núm. 7 ábrese cun tema baseado no lied de Robert Schumann "Wehmut" ("Tristeza", que aparece no Liederkreis de Schumann): as súas palabras tradúcense, "ás veces podo cantar como se estivera ledo, mais segredamente as bágoas son boas e así liberan o meu corazón. Os reiseñores... cantan a súa canción de anhelo dende a profundidade do seu alxube ... todo o mundo se deleita, mais ninguén sente a dor, a profunda tristeza na canción". Ironicamente (parece que ninguén notou a súa alusión), a Sonata núm. 7 recibiu un Premio Stalin de segunda clase e a núm. 8 un Premio Stalin de primeira clase.
Mentres tanto, o Ballet Kirov finalmente escenificou Romeo e Xulieta, coreografiado por Leonid Lavrovski, o 11 de xaneiro de 1940. Para sorpresa de todos os seus participantes —cos bailaríns que loitaran para amañarse cos ritmos sincopados da música e case boicotearon a produción— o ballet resultou ser un éxito inmediato, e foi recoñecido como o maior logro do ballet dramático soviético.
Segunda Guerra Mundial
miniatura|Prokofev e [[Mira Mendelson en 1946.]] Prokofev estivera pensando en facer unha ópera da épica novela Voina i mir (en galego Guerra e paz) de Lev Tolstoi, cando as novas da invasión alemá da Unión Soviética o 22 de xuño de 1941 fixeron que o tema parecera aínda máis actual. Tardou dous anos en compoñer a súa versión orixinal de Guerra e paz. Debido á guerra, foi evacuado xunto cun gran número doutros artistas, inicialmente ao Cáucaso, onde compuxo o seu Segundo cuarteto de corda. A estas alturas, a súa relación coa escritora e libretista de 25 anos Mira Mendelson (1915-1968) finalmente o levara a separarse da súa esposa Lina. A pesar da súa amarga separación, o compositor tentara persuadir a Lina e os seus fillos para que o acompañaran como evacuados fóra de Moscova, mais Lina optou por quedar.
Durante os anos da guerra, as restricións sobre o estilo e a esixencia de que os compositores escribiran nun estilo de "realismo socialista" afrouxaron e Prokofev en xeral puido compoñer ao seu xeito. Dese período son a Sonata para violín núm. 1 Op. 80, O ano 1941 Op. 90 e a Balada para o neno descoñecido Op. 93. En 1943, Prokofev uniuse a Eisenstein en Alma-Atá, a cidade máis grande de Casaquistán, para compoñer máis música de cine (Iván o Terrible para o filme homónimo) e o ballet Cincenta (Op. 87), unha das súas composicións máis melodiosas e celebradas. A principios dese ano, tamén tocou fragmentos de Guerra e paz aos membros do colectivo do Teatro Bolshoi, mais o goberno soviético tiña opinións sobre a ópera que deron lugar a moitas revisións. Tamén comezou un borrador para outra ópera, Khan Buzay, que abandonou. En 1944, Prokofev compuxo a súa Quinta Sinfonía nunha colonia de compositores ás aforas de Moscova. Dirixiu a súa estrea o 13 de xaneiro de 1945, apenas quince días despois da estrea triunfante da súa Oitava sonata para piano o 30 de decembro de 1944 e, o mesmo día, a primeira parte de Iván o Terrible de Eisenstein. Neses anos, tamén compuxo música para outros tres filmes, varias suites sinfónicas, o ''Cuarteto de corda núm. 2, a Sonata para frauta e piano'', unha transcrición da mesma para violín e piano (feita a instancias do violinista David Oistrakh), dúas marchas militares e unhas cantas cancións folclóricas.
Coa estrea da súa Quinta Sinfonía, que foi programada xunto a Pedro e o Lobo e a Sinfonía Clásica (dirixida por Nikolai Anosov), Prokofev pareceu acadar o cénit da súa fama como compositor líder da Unión Soviética. Pouco tempo despois, sufriu unha conmoción cerebral despois dunha caída debido á hipertensión crónica. Nunca se recuperou por completo da lesión e por consello médico viuse obrigado a restrinxir a súa actividade compositiva.
Posguerra
Prokofev tivo tempo de escribir a súa Sexta Sinfonía de posguerra e a súa Novena sonata para piano (para Sviatoslav Richter) antes do chamado "Decreto Zhdanov". A principios de 1948, despois dunha reunión de compositores soviéticos convocada por Andrei Zhdanov, o Politburo emitiu unha resolución denunciando a Prokofiev, Dmitri Shostakovich, Nikolai Miaskovskii e Aram Khachaturian polo crime do "formalismo", descrito como unha "renuncia aos principios básicos da música clásica" a favor de sons "confusos, angustiosos" que "convertían a música en cacofonía". Prohibiron oito das obras de Prokofev: O ano 1941, Oda ao final da guerra, Poema festivo, Cantata polo vixésimo aniversario da revolución de outubro, a Balada dun neno descoñecido, o ciclo para piano de 1934 Os pensamentos, e as sonatas para piano números 6 e 8. Tal era a ameaza percibida detrás da prohibición das obras que mesmo as obras que evitaran a censura xa non foron programadas: en agosto de 1948, Prokofev encontrábase nunha grave situación financeira, a súa débeda persoal ascendía a 180 000 rublos.
O 22 de novembro de 1947, Prokofev presentou unha petición ante o tribunal para iniciar un proceso de divorcio contra a súa esposa separada. Cinco días despois, o tribunal dictaminou que o matrimonio non tiña base xurídica, xa que se celebrara en Alemaña e non fora rexistrado ante os funcionarios soviéticos, polo que era nulo e sen valor. Despois de que un segundo xuíz confirmara o veredicto, el e a súa parella Mira casaron o 13 de xaneiro de 1948. O 20 de febreiro de 1948, arrestaron á súa exesposa Lina por "espionaxe", xa que tentara enviar cartos á súa nai en España. Logo de nove meses de interrogatorio, un Colexio Militar de tres membros do Tribunal Supremo da Unión Soviética sentenciouna a vinte anos de traballos forzados. Tras oito anos alí, foi finalmente liberada o 30 de xuño de 1956 e en 1974 abandonou a Unión Soviética. miniatura|Prokofev, ao piano, e [[Mstislav Rostropovich.]] Os últimos proxectos de ópera de Prokofev, entre eles o seu desesperado intento de tranquilizar ás autoridades culturais, A historia dun home real, foron cancelados rapidamente polo Teatro Kirov. O desaire, en combinación coa súa saúde en declive, fixo que Prokofev se retirara progresivamente da vida pública e de diversas actividades, mesmo do seu prezado xadrez, e adicouse cada vez máis ao seu propio traballo. Despois dunha grave recaída en 1949, os seus médicos ordenáronlle limitar a súa actividade compositiva a unha hora por día.
Na primavera de 1949, escribiu a súa Sonata para violonchelo en dó Op. 119 para Mstislav Rostropovich, de 22 anos, quen realizou a primeira actuación en 1950, con Sviatoslav Richter. Prokofev tamén recompuxo para Rostropovich extensivamente o seu Concerto para violonchelo, transformándoo nunha Sinfonía concertante, un fito no repertorio para violonchelo e orquestra da actualidade. A última actuación pública á que asistiu foi a estrea da súa Sétima Sinfonía en 1952, a súa última obra mestra e última obra completa e pola cal recibiu o premio Stalin. A música escribiuna para a División de Radio para Nenos.
Falecemento
miniatura|Tumba de Prokofev no [[cemiterio Novodeviche de Moscova. A tumba de Mira Mendelson está ao pé.]] Prokofev faleceu aos 61 anos de idade o 5 de marzo de 1953, o mesmo día que Iosif Stalin, cando acababan de comezar os ensaios para o seu ballet A flor de pedra (1950), que se estreou o ano seguinte. Vivía preto da Praza Vermella e durante tres días as multitudes se reuniron para chorar a Stalin, o que fixo imposible celebrar o funeral de Prokofev na sede da Unión de Compositores Soviéticos. Debido a que o coche fúnebre non podía chegar preto da casa do compositor, o seu ataúd tivo que moverse a man por rúas secundarias na dirección oposta ás masas de persoas que ían visitar o corpo de Stalin. Preto de trinta persoas asistiron ao funeral, entre elas Shostakovich. Aínda que non parecían levarse ben cando se coñeceron, nos últimos anos as súas interaccións volvéranse moito máis amigables e Shostakovich escribiulle a Prokofev que "te desexo canto menos outros cen anos para vivir e crear. Escoitar obras como a túa Sétima Sinfonía fai que sexa moito máis doado e ledo vivir". Está enterrado no cemiterio Novodeviche en Moscova. Era ateo.
A prensa soviética reportou a morte de Prokofev cun breve artigo na páxina 116, mentres as primeiras 115 páxinas adicáronse á morte de Stalin. Aínda que a natureza precisa da enfermidade terminal de Prokofev segue a ser incerta, a súa morte atribúese, polo xeral, a unha hemorraxia cerebral, pois fora enfermo crónico durante os oito anos anteriores.
A esposa de Prokofev, Mira Mendelson, pasou os seus últimos anos vivindo no mesmo apartamento de Moscova que compartiran. Ocupou o seu tempo organizando os papeis do seu marido, promocionando a súa música e escribindo as súas memorias, fortemente alentada por Prokofev a embarcarse nestas últimas. Traballar nas memorias foi difícil para ela; as deixou incompletas á súa morte. Mendelson morreu dun ataque cardíaco en Moscova en 1968, 15 anos despois do falecemento do seu esposo. Dentro do seu bolso, unha mensaxe datada en febreiro de 1950 e asinada por Prokofev e Mendelson dicía simplemente: "Desexamos ser enterrados un ao lado do outro". Os seus restos están enterrados xuntos no cemiterio Novodeviche.
Lina Prokofev sobreviviu ao seu separado marido moitos anos e morreu en Londres a principios de 1989. Os dereitos de autoría da música do seu defunto esposo proporcionáronlle uns ingresos modestos e actuou como narradora dunha gravación de Pedro e o lobo do seu marido (editada en CD por Chandos Records) con Neeme Järvi dirixindo a Orquestra Nacional Escocesa. Os seus fillos, o arquitecto Sviatoslav (1924-2010), e o artista, pintor, escultor e poeta Oleg (1928-1998), adicaron unha boa parte das súas vidas á promoción da vida e obra de seu pai.
Composicións
Moitas das obras de Prokofev teñen sido populares durante moito tempo, como a Sinfonía Clásica e as Quinta e Sexta Sinfonías; os concertos para piano núm. 1 e núm. 3, e os concertos para violín; Pedro e o lobo, as sonatas para piano, a Sonata para frauta e numerosos conxuntos de miniaturas para piano; a súa ópera O amor das tres laranxas e os ballets Romeo e Xulieta e Cincenta; ou a música de cine para O tenente Kizhe e Alexandre Nevski. Outras obras tardaron tempo, mais fóronse establecendo no repertorio internacional: os primeiros ballets, as óperas Guerra e paz e O anxo de lume, os outros tres concertos para piano, os cuartetos de corda e as cancións.
Música escénica
miniatura|Bosquexo dun traxe de casamenteira realizado por [[Mikhail Larinov ao redor de 1915 para o ballet O bufón.]] O primeiro intento de Prokofev de compoñer unha ópera foi aos nove anos. Entre as súas óperas inclúense O amor das tres laranxas, escrita en 1919 para Chicago, O anxo de lume, O xogador e Guerra e paz, baseada na novela homónima de Tolstoi. Sergei Diagilev rexeitou a primeira partitura de ballet que compuxo Prokofev, Ala e Lolli, porque a música pareceulle anticuada e o argumento "manido" e "non ruso". O compositor reformulou parte da música como a Suite escita, mais o ballet proxectado nunca chegou estrearse. Diagilev encargou outros tres ballets a Prokofev: O bufón, O paso de aceiro e O fillo pródigo, que no momento da súa produción orixinal causaron sensación entre críticos e colegas. Este último representouse por primeira vez en París en maio de 1929, tres meses antes da morte do impresario. Os ballets posteriores inclúen Romeo e Xulieta e Cincenta de 1944. Tanto os ballets como a primeira ópera mencionada son coñecidos polo público de concertos dende as propias suites orquestrais do compositor baseadas neles.
Música cinematográfica
miniatura|Fotograma do filme [[Alexandre Nevski (filme)|Alexandre Nevski (1938) de Sergei Eisenstein, ao que Prokofev puxo a súa música.]] Logo do seu regreso á Unión Soviética a comezos da década de 1930, Prokofev comezou a súa relación co mundo do cine. Compuxo a música para seis filmes. A primeira delas foi O tenente Kizhe, de Aleksandr Faintsimmer, que logo transformou nunha suite orquestral. Despois compuxo a partitura da banda sonora A dama de picas para a película homónima de 1938, que finalmente non se estreou.
Máis tarde entablou amizade co director Sergei Eisenstein. Colaborou con el en varios filmes, o primeiro dos cales foi Alexandre Nevski (1938), primeiro filme sonoro do director e que se empregou por parte do réxime de Stalin para reforzar os seus intereses patrióticos. A composición é unha obra que ten exercido unha grande influencia noutros grandes compositores posteriores de bandas sonoras, como John Williams e James Horner.
Sobre as denominadas "películas de guerra" (Lermontov, 1941; Kotovskii, 1942; Tonya, 1942; e Os partisanos nas estepas ucraínas, 1942), Kevin Bartig comenta que ningunha delas "era un proxecto importante para Prokoofev" e estaban "entre os temas realistas socialistas máis directos que abordou en calquera xénero". O propio compositor recoñeceu nunha carta ao seu amigo Miaskovskii que "o traballo cinematográfico é abundante, lucrativo e non esixe un esforzo artístico excesivo".
Música orquestral
Prokofev escribiu sete sinfonías, das cales a Sinfonía «clásica», escrita entre 1916 e 1917 e baseada na obra de Joseph Haydn, é a máis coñecida. A Quinta Sinfonía, de 1944, é unha obra a unha escala moito maior. A Terceira Sinfonía emprega material da ópera O anxo de lume, e a Cuarta Sinfonía baséase no ballet O fillo pródigo.
Dos seus cinco concertos para piano, o terceiro é o máis coñecido, escrito na linguaxe musical instantaneamente recoñecible do compositor, dende a incisiva abertura ata os ritmos motores que seguen, nunha mestura de lirismo e enxeño mordaz. Máis abertamente románticos no sentimiento son os dous concertos para violín. O seu primeiro Concerto para violonchelo, completado en 1938, foi seguido 14 anos máis tarde polo seu Concertino para violonchelo, completado polo violonchelista Mstislav Rostropovich e o compositor Dmitrii Kabalevskii despois da morte de Prokofev.
Outras composicións
Completou nove sonatas para piano das once proxectadas. A súa música para piano tamén inclúe versións para piano da música dos ballets Romeo e Xulieta e Cincenta. Contos dunha vella avoa foi a súa primeira obra composta no estranxeiro.
Unha das súas composicións máis coñecidas é o seu conto para nenos Pedro e o lobo, para narrador e orquestra. É un sinxelo traballo pedagóxico para presentar ás nenas e nenos os instrumentos da orquestra, con instrumentos ou grupos de instrumentos que representan as personaxes do conto.
Gravacións
Prokofev foi solista coa Orquestra Sinfónica de Londres, dirixida por Piero Coppola, na primeira gravación do seu Concerto para piano núm. 3, gravado en Londres por His Master's Voice en xuño de 1932. Tamén gravou parte da súa música para piano solo para HMV en París en febreiro de 1935; estas gravacións foron editadas en CD por Pearl e Naxos. En 1938, dirixiu a Orquestra Filharmónica de Moscova nunha gravación da segunda suite do seu ballet Romeo e Xulieta; esta actuación publicouse máis tarde en LP e CD. Outra gravación de Prokofev e a Filharmónica de Moscova foi do Primeiro concerto para violín, con David Oistrakh como solista. Máis tarde, Everest Records lanzou esta gravación nun LP. A pesar da atribución, o director foi Aleksandr Gauk. Descubriuse unha curtametraxe sonora de Prokofev tocando parte da música da súa ópera Guerra e paz e logo explicando a música.
Legado
miniatura|[[Selo postal soviético para conmemorar o centenario do nacemento de Prokofev en 1991.]] Durante a súa vida, as obras de Prokofev representáronse amplamente e, logo da súa morte, a súa popularidade como compositor amosa poucos signos de diminución. Igor Stravinskii afirmou que a súa música tiña "personalidade biolóxica". Arthur Honegger proclamou que Prokofev "seguiría sendo para nos a figura máis grande da música contemporánea" e o musicólogo estadounidense Richard Taruskin recoñeceu o "don de Prokofev, virtualmente incomparable entre os compositores do século XX, para escribir melodías diatónicas distintivamente orixinais".
Con todo, durante algún tempo, a reputación de Prokofev en Occidente sufriu como resultado das antipatías da Guerra fría e a súa música nunca gañou dos académicos e críticos occidentais o tipo de estima da que gozan Igor Stravinskii e Arnold Schönberg, compositores que supostamente tiveron unha maior influencia nas xeracións máis novas de músicos. As valoracións críticas tanto do propio compositor como da súa música teñen sido "inusualmente polarizadas", debido á inestabilidade da época na que viviu e á cronoloxía das súas viaxes. Durante o século XX, a crítica que se fixo sobre el foi con frecuencia máis política que artística e dependía non só da data de publicación, senón tamén da localización xeográfica e a perspectiva social do escritor. En troques, coa publicación dos seus escritos autobiográficos, as memorias de Mira Mendelson, a súa correspondencia e outras biografías, votouse luz sobre moitos feitos ocultos sobre a súa carreira, o seu contexto cultural, o seu xeito de traballar e a súa vida persoal.
Na cultura popular
Amais da música que compuxo para o cine, téñense empregado outras obras súas en máis de 150 filmes e programas de televisión. O concurso de pianistas de toda Ucraína que leva o nome de "Concurso internacional para novos pianistas na patria de S. Prokofev" se celebra anualmente en Donetsk e comprende catro categorías: piano solo, con orquestra, composición e dirección sinfónica.
Existen distintos lugares que reciben o seu nome en honor a Sergei Prokofev. O compositor foi honrado no seu Óblast de Donetsk natal cando o Aeroporto Internacional de Donetsk pasou a chamarse "Aeroporto Internacional Sergei Prokofev de Donetsk" e o Instituto Musical e Pedagóxico de Donetsk pasou a chamarse "Academia Estatal de Música SS Prokofev de Donetsk" en 1988. En Mercurio existe un cráter de impacto que recibe o seu nome en honor ao compositor. Ademais, dende o 1 de xuño de 1966 existe en Moscova un museo que leva o seu nome. En 1991, e conmemorando o centenario do nacemento do compositor, erixiuse fronte a el un monumento no seu honor.
En 1985, Sting empregou un fragmento do tema "Romance" da suite O tenente Kizhe na súa canción "Russians", do álbum The dream of the blue turtles.
Álvaro García Linera
Álvaro Marcelo García Linera, nado en Cochabamba o 19 de outubro de 1962, é un político boliviano, trixésimo oitavo vicepresidente de Bolivia dende o 22 de xaneiro de 2006, durante o primeiro, segundo e terceiro goberno do presidente Evo Morales Ayma.
Mocidade, familia e educación
Álvaro García Linera naceu na cidade de Cochabamba o 19 de outubro de 1962. Provén dunha familia dividida na que foi a súa nai, Mary Linera Pareja, quen criou ós seus catro fillos: María del Carmen, Raúl e Mauricio e Álvaro, o menor; co seu traballo de asalariada na Corporación Boliviana de Fomento. García Linera explicouno nunha entrevista realizada en 1999 considerando que provén dunha familia de «clase media» no terreo cultural pero de «clase baixa» no terreo económico. Foi a súa nai quen priorizou a formación dos seus fillos. Recibiu educación primaria no colexio Don Bosco en Cochabamba e no colexio Domingo Savio da Paz. Estudou a secundaria e bacharelato no colexio San Agustín de Cochabamba cunha bolsa durante catro anos
A súa mocidade —explicou— quedou marcada coa lectura de Marx e Lenin. Considera clave na construción do seu pensamento os acontecementos de novembro de 1979 co primeiro cerco aimará á Paz e bloqueo de camiños organizado pola Central Sindical Única de Traballadores Campesiños de Bolivia (CSUTCB) liderada por Genaro Flores. Foi a súa primeira aproximación á cuestión indíxena, á situación da poboación aimará que perdurou.
Co apoio da súa nai e a súa irmá máis vella viaxou voluntariamente a México, no ano 1981, onde iniciou a carreira de matemáticas mentres traballaba para pagar os seus estudos. Ingresou na Facultade de Ciencias da Universidade Nacional Autónoma de México. Alí coñeceu á que sería a súa primeira esposa, a mexicana Raquel Gutiérrez, implicada no movemento de solidariedade do Salvador. Influído polas guerrillas indíxenas campesiñas do Salvador, Guatemala e polo movemento nicaraguano regresou ó seu país sen concluír os seus estudos e ditou clases en universidades bolivianas de maneira ilegal ó non contar con título universitario.
Participación na guerrilla indixenista (1985-1992)
Regresou a Bolivia en 1984 con Raquel Gutiérrez e estableceron contacto con dirixentes campesiños e mineiros, entre eles Felipe Quispe, fundador do Movemento Indíxena Túpac Katari en 1978 quen os introduciu ás comunidades aimará. É a época —segundo a súa biografía oficial— na que soubo do dirixente cocaleiro Evo Morales. Con Quispe foi cofundador do Exército Guerrilleiro Tupaj Katari (EGTK) en 1986 —organización creada co pacto entre diferentes grupos, entre eles aimarás e quechuas ademais de mozos mestizo s de clase media e obreiros— traballando no marco ideolóxico de conciliar a teoría do katarismo indianista co marxismo, xerando unha praxe «revolucionaria-comunitaria» e realizando esforzos por articular grupos étnicos e sociais tradicionalmente confrontados en virtude do racismo imperante. Instalou o seu cuartel militar na provincia Omasuyos.
En 1988 participou na organización de comunidades indíxenas e campesiñas de base os «Ayllus Vermellos» cuxa influencia se estendeu a Potosí, Sucre, o Chapare. Álvaro escribiu artigos contra os trotskistas e os maoístas que repartía nos congresos mineiros e campesiños. Por iso puxo a toda a esquerda na súa contra.
En 1985 publicou o seu primeiro libro.
1992-1997: detención no cárcere de Chonchocoro
O 10 de abril de 1992 foi detido no Alto da Paz polos servizos secretos do Goberno de Jaime Paz Zamora —a súa esposa, a socióloga mexicana Raquel Gutiérrez Aguilar, foi detida un día antes do mesmo xeito que outros membros do EGTK— acusado de insurrección e terrorismo, tras ser atrapado «supostamente» cando destruía torres de tendido eléctrico nunha zona rural próxima á cidade da Paz, unha acusación que nunca foi probada.
Todos eles son remitidos ante o xuíz o 15 de abril, cinco días despois do termo legal máximo para tal efecto. Segundo a denuncia, foron incomunicados e sometidos a torturas e vexacións. Segundo declaracións posteriores, con torturas obrigárono a asinar unha declaración que sería elaborada polo equipo de interrogadores. Amnistía Internacional denunciou as detencións e as torturas ás cales foron sometidos.
Confinado xunto aó principais dirixentes do EGTK no cárcere de Chonchocoro, en prisión preventiva, sen sentenza durante cinco anos, Álvaro García estudou socioloxía de maneira autodidacta —non obtivo o título de graduado tras ser liberado— e continuou traballando sobre a teoría marxista plasmando a súa reflexión no libro Forma Valor, Forma Comunidade. Aproximación teórica-abstracta a los fundamentos civilizatorios publicado mentres permanecía detido, prologado dende o cárcere de Obrajes en febreiro de 1995 por Raquel Gutiérrez Aguilar e do que posteriormente se realizaron varias edicións (2009 en CLACSO, 2015 en Fabricantes de Soños).
En abril de 1997, por non alcanzar o seu xuízo unha sentenza, Álvaro García e outros membros do EGTK son liberados. O mesmo ano, Evo Morales é elixido deputado uninominal. Unha vez en liberdade, retomou o seu activismo para crear unha estrutura política que permitise avanzar no obxectivo da toma do poder por un bloque popular.
En relación a este caso a Corte Interamericana de Xustiza admitiu unha demanda pola violación dun número plural de dereitos humanos contra el e outros membros do EGTK.
1997-2006
Trala súa liberación, xunto a Luis Tapia, Raúl Prada e Raquel Gutiérrez formaron o grupo Comuna, para desenvolver un espazo de reflexión académico no combate á ideoloxía neoliberal. Paralelamente, foi designado profesor na carreira de Socioloxía da Universidade Mayor de San Andrés (UMSA) aínda que non ten título universitario, onde establece un debate académico con destacados intelectuais como Félix Patzi, á vez que realiza investigacións relacionadas coa condición da clase obreira en Bolivia. miniatura|[[Evo Morales|Evo Morales Ayma e García Linera no xornal El Potosí no ano 2005.]] En xaneiro do 2000 coñeceu en persoa a Evo Morales durante a chamada «guerra da auga» en Cochabamba. A segunda vez que se encontraron foi en abril cando estalou a protesta pola alza de tarifas. Máis tarde Morales convidouno a dar unha charla ante os sindicatos dos produtores de coca.
Galería de imaxes de Catoira
Galería de imaxes do concello de Catoira na provincia de Pontevedra.
Álvaro García Linera
1997-2006
No Trópico cultivaron a súa amizade e os cocaleiros convertéronse en obxecto de análise de Álvaro, quen acudía ás reunións populares sobre este sector. Tamén achegou teoría e directrices ideolóxicas ós membros do Movemento Ao Socialismo (MAIS) e coa colaboración da súa agrupación Comuna, o partido deseñou a proposta de goberno con miras ás eleccións presidenciais de decembro de 2005. A poucos meses dos comicios Morales propúxolle formar parte da súa candidatura como «vicepresidenciable» e finalmente aceptou. En decembro de 2005 Evo Morales gañou por maioría absoluta cun 54 % de votos as eleccións presidenciais de Bolivia.
2006-presente: vicepresidente de Bolivia
Durante o seu mandato dende a vicepresidencia alimenta a reflexión teórico académica do proceso acompañando o camiño político. Dende decembro de 2008 a vicepresidencia de Bolivia organiza ciclos de seminarios internacionais baixo o denominador «Pensando o mundo dende Bolivia». Entre os intelectuais que participaron en devanditos ciclos atópanse David Harvey, Antonio Negri, Michael Hardt, Slavoj Žižek, xunto a intelectuais bolivianos como Luis Tapia ou o propio propio García Linera.
En decembro de 2016 anunciou que non formará dupla electoral con Evo Morales para as eleccións de 2019. Expresou máis ben a súa intención de implicarse máis «na batalla das ideas», aínda que asegurou que seguirá acompañando ó presidente Evo «en todas as batallas futuras».
Kasai, Xapón
Kasai (加西市, かさいし, Kasai-shi) é un concello da prefectura de Hyōgo no Xapón. Está situado na rexión de Kinki e no centro-sur da prefectura, na zona da provincia histórica de Harima. A súa superficie é de 150,95 km² e a poboación de 47.448 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 314 h/km².
O concello de Kasai limita cos concellos de Himeji, de Fukusaki, de Ichikawa, de Taka, de Nishiwaki, de Katō, de Ono e de Kakogawa.
Cal da Pena, Oleiros, Vilalba
Cal da Pena é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Joseph Aspdin
miniatura|Joseph Aspdin Joseph Aspdin, nado en 1778 en Leeds e finado o 20 de marzo de 1855 en Wakefield, foi un fabricante de cemento británico, que obtivo a patente do cemento Portland o 21 de outubro de 1824.
Traxectoria
En 1817 instalou o seu propio negocio no centro de Leeds. Experimentou coa fabricación do cemento durante os anos seguintes, porque o 21 de outubro de 1824 concedéronlle a Patente Británica BP 5022 titulada Unha Innovación no Modo de Producir unha Pedra Artificial, a cal el designou co termo "Cemento Portland".
En 1825, en sociedade cun veciño de Leeds, Guillermo Beverley, construíu unha planta de produción para este produto en Kirkgate, Wakefield. Beverley permanecía en Leeds, pero Aspdin e a súa familia mudáronse a Wakefield (a 9 millas).
Obtivo unha segunda patente, para un método de fabricar cal, en 1825. A planta de Kirkgate foi pechada en 1838 despois dunha expropiación de terras pola Compañía Ferroviaria Manchester e Leeds. Logo Aspdin moveu o seu equipo a un segundo sitio próximo, en Kirkgate.
En 1844 Joseph retirouse, transferindo a súa parte do negocio a seu fillo James. James moveuse para un terceiro sitio en Ings Road en 1848, e esta planta continuou en operación até 1900. Joseph Aspdin faleceu o 20 de marzo de 1855, na súa casa en Wakefield.
Xogo de cartas
miniatura| Xogo de cinco xogadores. Un xogo de cartas é calquera tipo de xogo que se xoga con cartas ou naipes que son cartóns rectangulares, con vértices redondeados, iguais, con figuras debuxadas por un lado. Estas figuras son todas diferentes (excepto os comodíns). O outro lado é exactamente igual en todas as cartas, de xeito que, cando se ven dende este lado, as cartas non se distinguen para que os xogadores poidan ocultar as súas cartas de xogo aos seus compañeiros de xogo. A primeira referencia coñecida sobre as cartas está no libro de concordancias de Jaume March en 1371.
Historia
miniatura|[[Os xogadores de naipes, de Paul Cézanne, 1895.]] Os xogos de cartes xa se practicaban na antigüidade. Hai diferentes opinicións sobre se se orixinaron na India, ou se se empregaron primeiro na China e o Exipto, aínda que a opinión maioritaria é que foran creadas no séculoo XII, na China.
Probablemente os xogos de cartas que se practicaban na antigüidade empregábanse primeiro con símbolos máxicos e despois simbolizando batallas.
Na China xogábase cun tipo de naipe que derivou do papel moeda e das fichas do dominó. En Persia orixinouse o Ganjifa o Gânjaphâ, un tipo de xogo de cartas que se fixo popular na India durante o Imperio Mongol no século XVI. Na India xogábse ao "Dasavatara Ganjifa", que está formado por unha baralla con dez paus baseados nos dez avatares ou reencarnacións de Vishnu: peixe, sapoconcho, porco bravo, león, anano, machado, arco e frecha, raio, pota e cabalo. A maioría dos naipes indios son redondos, de diferentes tamaños e están feitos con cartón lacado, cartón pedra e en ocasiones marfil. Igualmente, no Xapón xógase aos xogos de cartas Karuta e as súas dúas barallas máis populares son a Hanafuda e a Uta-garuta.
O máis probable é que os naipes chegasen a Europa dende Oriente, introducidos polos árabes a través dos reinos cristianos da península Ibérica, aínda que tamén se di que foron levados polos cruzados. A primeira versión pode apoiarse no feito de que a baralla europea máis antiga sexa a chamada española, xa que os paus da baralla árabe eran moedas, copas, cimitarras e bastos, que despois evolucionaron a ouros, copas, espadas e bastos.
No Principado de Cataluña, o Consell de Cent, prohibiu os xogos de cartas en 1310 en Barcelona, sendo esta a mención máis antiga dos xogos de naipes en Europa, e proba que levaba anos existindo. Tamén se coñecían noutras partes da península Ibérica, xa que os estatutos da orde de cabalería da Banda fundada por Afonso XI de Castela en 1331, prohibían aos cabaleiros xogar aos naipes. Igual prohibición ditou Xoán I de Castela en 1387. Da Coroa de Aragón puideron pasar a Italia, a partir da conquista de Sicilia por Pedro III de Aragón (1282).
En Francia, en 1337, nas constitucións da abadía de San Vítor, en Marsella, menciónase (para prohibirllo aos frades) un xogo que chaman «páxinas» que podería referirse aos naipes:
En ocasións usáronse para distraer os nenos, en papeis realizados a man. En 1397 un decreto ditado en París prohibiu xogar aos naipes ás clases traballadoras en días de labor. Por outra banda, algúns investigadores estiman que as cartas, na súa versión francesa, se fabricaron por primeira vez en España en 1392 para que o rei Carlos VI se entretivese; así o contou o xesuíta Menéstrier (1631-1705), quen nun artigo publicado en 1702 no Journal de Trévoux expuxo que o xogo simbolizaba a estrutura feudal.
Historias míticas sobre a súa orixe
Segundo a lenda, os naipes foron inventados na China polas mulleres dos haréns para distraer o seu aburrimento. No ano 969, o emperador Mu-Tsung, da dinastía Liao, denunciou en público os naipes, imputándolles as desgrazas acontecidas á familia do duque Ch’ien.
Quizais a razón desta lenda sería que as cartas estimulaban o xogo, pasatempo que historicamente se prohibiu repetidamente sen resultado, como ocorreu en Florencia en 1277 e en 1387 por Xoán I de Castela, que prohibiu o xogo de naipes nos seus estados. Contra 1400, os xogos de naipes prohibíranse tamén en Francia, Suíza, Alemaña e os Países Baixos.
Barallas de cartas
As barallas máis empregadas son a española (48 cartas) e a francesa ou de póker (54 cartas). Ambas as barallas distribúense en 4 paus. O pau é un conxunto de cartas que se distingue por un patrón característico.
A baralla francesa emprégase internacionalmente.
O Lucín, Serantes, Oleiros
O Lucín é un lugar da parroquia de Serantes no concello coruñés de Oleiros.
Xogo de cartas
Baralla española
A baralla española ten 48 cartas, divididas en 4 paus: ouros (moedas), copas, espadas e bastos.
Cada pau ten 12 cartas numeradas. Do 1 ao 9, as cartas teñen tantas figuras do pau correspondente como o número indica; as que teñen un 10 ten debuxado un paxe e chámanses sotas, ás que levan o 11 levan un cabaleiro e chámanse cabalos, e as que levan o 12 chámanse reis.
Tanto na baralla española como na francesa, as catro cartas que levan o número 1 chámanse áses. En moitos xogos, a carta máis importante é o ás, seguido das cartas de 12 a 2 en valor decrecente.
Baralla francesa
miniatura| Baralla ao estilo británico. 8 de corazóns, comodín, raíña de diamantes e ás de picas A baralla francesa, tamén coñecida como baralla de póker, consta de 54 cartas, repartidas en 4 barallas de 13 cartas, ademais de dous comodíns. Os paus son corazóns, diamantes , picas (♠) e trevos (♣). Os corazóns e os diamantes son vermellos e as espadas e os trevos negros.
En cada pau hai nove cartas numeradas do 2 ao 10; outra cun paxe, marcada cun J (do inglés Jack), outra coa raíña, marcada cun Q (do inglés Queen) e outra co rei, marcada cunha K (do inglés King). Normalmente a carta máis valiosa é o ás, seguido do K, do Q, do J e as cartas de 10 a 2 en orde descendente. Os comodíns pódense usar co valor de calquera outra carta.
Tipos de xogos de cartas
Dependendo do obxectivo do xogo, pódense agrupar en varios tipos. O primeiro é o que se basea nas mans, é dicir, en gañar á súa vez as cartas dos adversarios e planificar a estratexia segundo as novas cartas que aparecen, como o bridge ou a Dame de Piques.
Un segundo grupo inclúe xogos en que se trata de facer unha serie de combinacións, como escaleiras ou parellas, ao estilo de remi ou continental, e onde cada combinación ten unha puntuación diferente. Os xogos familiares baséanse en obter certas combinacións roubándoas ou pedíndoas a outros xogadores e pódense considerar variantes dos anteriores.
Hai xogos onde o obxectivo é quedar sen cartas, como o burro, o mentireiro ou o ximi-churri, incluíndo variantes comerciais como o Uno. Un cuarto tipo é o inverso, acumulando todas as cartas da baralla.
Os xogos da cartas máis alta baséanse na comparación de certas cartas que saen, como os xogos de casino como o póker ou outros como a brisca.
Un sexto grupo inclúe xogos de solitario, chamados así porque non se xogan contra ningún rival. Neles trátase de facer unha figura, descartar todas as cartas ou completar unha serie.
Os xogos de cartas de guerra, como Magic: The Gathering e todas as súas secuelas, forman unha división propia, onde a baralla inclúe elementos de ficción e úsase como representación do poder de cada xogador.
Arizona, prisión federal
Arizona, prisión federal (en The Badlanders) é un filme estadounidense de 1958 dirixido por Delmer Daves. Está protagonizado por Alan Ladd e Ernest Borgnine. Está baseado na novela de 1949 The Asphalt Jungle de W. R. Burnett. É a segunda adaptación da novela despois de A xungla do asfalto de 1950.
As Saíñas, Noicela, Carballo
As Saíñas é un lugar da parroquia de Noicela no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 16 habitantes no ano 2020 segundo datos do IGE, dos cales eran 8 homes e 8 mulleres.
Patacón
O termo patacón pódese referir a:
Parameiras, Serantes, Oleiros
Parameiras é un lugar da parroquia de Serantes no concello coruñés de Oleiros.
As Saíñas
O topónimo As Saíñas (do xermánico SALA (sá > saíña) "casal pequeno") pode referirse aos seguintes lugares:
Amurrio
miniatura|225px|Museo Etnográfico e Amurrio miniatura|dereita|200px|Localización de Amurrio en Áraba Amurrio é unha localidade, cabeza do concello homónimo, pertencente á Cuadrilla de Aiara, comarca sita no noroeste da provincia de Áraba, na Comunidade Autónoma Vasca.
O concello ten unha superficie de 96,36 km².
Subdivisións
O termo está dividido en varias entidades colectivas (con datos de poboación de 2010; entre paréntese poboación no 2000):
Economía
A base económica é industrial, centrada sobre dúas industrias de tubos metálicos, que empregan entre ambas arredor de 1.500 traballadores.
Antonio García Bellido
Antonio García Bellido, nado en Villanueva de los Infantes (Cidade Real) o 10 de febreiro de 1903 e finado en Madrid o 26 de setembro de 1972, foi un arqueólogo español.