cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antifúnxico
Historia
A partir deste momento son numerosos os descubrimentos de novas substancias que teñen propiedades antifúnxicas. A maioría só ocuparán un lugar no tratamento tópico (clotrimazol, miconazol ou econazol, por citar só os primeiros dunha longa lista), pero algúns deles alcanzarán maior transcendencia pola posibilidade de usalos por vía parenteral, o que lles dá unha vital importancia no tratamento de doenzas que eran mortais ata ese momento. Así, na década de 1970 aparece a flucitosina; na dos anos de 1980, o ketoconazol; na dos anos de 1990, o fluconazol e o itraconazol, así como melloras nas formulacións de antifúnxicos máis antigos. Nos primeiros anos do século XXI apareceron ou están en fase de estudo avanzado polo menos oito fármacos novos, e estánse investigando novos grupos que poden levar á síntese de mellores antifúnxicos. O voriconazol, posaconazol, caspofunxina, micafunxina e anidulafunxina son fármacos que viron a luz neste século. Os dous primeiros como perfeccionamiento dos derivados do núcleo triazólico xa existentes (itraconazol) e os tres últimos como derivados das equinocandinas, que posiblemente teñan grupo propio nun futuro. Moléculas en estudo e que aínda non foron aprobadas hai bastantes, en distintos estadios de investigación. Entre elas podemos salientar o Albaconazol, o Icofungipen e o Mycograb. Outras substancias en estadios de investigación aínda moi básicos, son as sordarinas, pradimicinas, dicatións aromáticos ou os anticorpos monoclonais.
Polienos antifúnxicos
Un polieno é unha molécula con múltiples enlaces dobres conxugados. Un polieno antifúnxico ou antimicótico é un polieno macrocíclico cunha rexión fortemente hidroxilada no anel fronte ao sistema conxugado. Isto fai que os antifúnxicos poliénicos sexan anfifílicos. Os polienos antimicóticos únense a esterois na membrana plasmática dos fungos, principalmente ao ergosterol. Isto cambia a temperatura de transición (Tg) da membrana plasmática, facendo así que a membrana estea nun estado menos fluído e máis cristalino. (En circunstancias normais os esterois de membrana increméntanse o empaquetamento da bicapa fosfolipídica facendo que a membrana plasmática sexa máis densa.) Como resultado, os contidos da célula incluíndo ións monovalentes (K+, Na+, H+ e Cl−) e pequenas moléculas orgánicas fíltranse fóra da célula e isto considérase unha das causas principais polas cales a célula acaba por morrer. As células animais conteñen colesterol en lugar de ergosterol e así son moito menos susceptibles. Porén, a doses terapéuticas, algunha anfotericina B pode unirse ao colesterol da membrana celular animal, incrementando o risco de toxicidade humana. A anfotericina B é nefrotóxica cando se administra por vía intravenosa. A medida que a cadea hidrófoba do polieno se acurta, increméntase a súa actividade de unión ao esterol. Por tanto, unha maior redución da cadea hidrófoba pode ter como resultado a unión ao colesterol, facéndoo tóxico para os animais.
Antifúnxicos tiazólicos, imidazólicos e triazólicos
Os fármacos azólicos antifúnxicos (excepto no caso da abafunxina) inhiben o encima lanosterol 14 α-demetilase, que é o encima necesario para converter o lanosterol en ergosterol. A eliminación do ergosterol na membrana fúnxica distorsiona a estrutura e moitas funcións da membrana fúnxica o que leva á inhibición do crecemento fúnxico.
Alilaminas
As alilaminas inhiben a escualeno epoxidase, outro encima necesario para a síntese do ergosterol. Exemplos son a amorolfina, butenafina, naftifina e terbinafina.
Equinocandinas
As equinocandinas poden utilizarse para infeccións fúnxicas sistémicas en pacientes inmunocomprometidos; inhiben a síntese de glucano na parede celular por medio do encima 1,3-beta-glucano sintase:
As equinocandinas absórbense mal cando se administran oralmente. Cando se administran por inxección chegan á maioría dos tecidos e órganos con concentracións suficientes para tratar infeccións fúnxicas localizadas e sistémicas.
Efectos adversos
Ademais dos seus efectos nocivos sobre o fígado e afectar aos niveis de estróxenos, moitos medicamentos antifúnxicos poden causar reaccións alérxicas nas persoas. Por exemplo, o grupo azol dos fármacos sábese que pode causar anafilaxe.
Presentan tamén moitas interaccións. Os pacientes deben ler en detalle o prospecto destas medicinas, xa que, por exemplo, os antifúnxicos azólicos como o ketoconazol ou itraconazol poden ser tanto substratos coma inhibidores da P-glicoproteína, a cal (entre outras funcións) excreta toxinas e fármacos nos intestinos. Os antifúnxicos azólicos tamén son tanto substratos coma inhibidores da familia CYP3A4 do citocromo P450, causando un incremento da concentración cando se administran, por exemplo, bloqueadores da canle de calcio, inmunosupresores, fármacos quimioterápicos, benzodiazepinas, antidepresivos tricíclicos, macrólidos e SSRIs.
Antes de usar terapias antifúnxicas orais para tratar onicomicoses (fungos nas uñas), debería de confirmarse a infección fúnxica. Aproximaamente a metade dos casos sospeitosos de seren infeccións fúnxicas nas uñas teñen unha causa non fúnxica. Os efectos laterais do tratamento oral son significativos, polo que non deberían tomarse se non hai ese tipo de infección.
Mecanismo de acción
Os antifúnxicos aproveitan as diferenzas entre as células fúnxicas e as de mamíferos para así causar poucos efectos adversos no hóspede. A diferenza das bacterias, tanto os fungos coma os humanos son eucariotas, polo que as células fúnxicas e humanas son similares bioloxicamente. Isto fai máis difícil descubrir fármacos que afecten aos fungos sen afectar ás persoas. Como consecuencia, moitos fármacos antifúnxicos causan efectos adversos, algúns dos cales poderían poñer en perigo a vida se o fármaco non se usa debidamente.
Alto do Forriolo
miniatura|300px|[[Lois Antón|Lois Antón Pérez depositando flores no monumento aos represaliados no Alto do Furriolo.]]
O Alto do Forriolo é un cumio galego situado a 858 metros de altitude no límite entre as parroquias de San Martiño de Berredo (A Bola) e Lampaza (Rairiz de Veiga). Recibe o seu nome da aldea do Forriolo.
Situación
Está situado ao pé da estrada que une Celanova e Xinzo de Limia (actual OU-531). É unha zona de pequenas aldeas e escasa poboación. É un monte aberto e redondeado con vista sobre outros cumes, pequenos campos cultivados e monte baixo.
Represión franquista
Ao comezo da Guerra Civil, nos primeiros meses da represión, os condenados a pena de morte que se atopaban na prisión central de Celanova eran trasladados nesa dirección en camión para o posterior paseo. Non hai un único punto onde se levaron a cabo as execucións, estas íanse facendo ao longo da estrada. Non se trata por tanto dunha foxa, senón dunha área máis ou menos definida no antigo trazado da estrada de Celanova a Xinzo de Limia.
Domingo Rodríguez Teijeiro, historiador especialista na prisión central albergada no mosteiro de Celanova, afirma que :
Resulta imposible saber con certeza o número de cadáveres que repousan nos arredores, aínda que son moitos os testemuños orais que falan da existencia de auténticas foxas comúns (cfr. por exemplo, A Nosa Terra, 26-VIII-1998 con relación á recuperación do cadáver de Celso Pérez Enríquez [páxina 42]), e mesmo testemuñas directas que acudían a ver os seus familiares presos que aseguran ter visto moreas de mortos polas gabias das estradas que conducían ó convento. . Nos rexistros civís non chegan a trinta as vítimas escritas, e non todas documentadas no Furriolo; e nos libros de defuncións da parroquia de Sorga, na Bola, onde deberían figurar boa parte dos mortos, nin sequera aparecen recollidos todos os inscritos no xulgado municipal. Unha cantidade realmente inferior á que ofrecen os propios veciños da zona, que vén confirmar as deficiencias destas fontes documentais
Elixio Rodríguez, na súa obra Matádeo mañá, sostén que cada día chegaban a Celanova entre dez e quince detidos, pero que a poboación reclusa mantíñase estable porque cada noite eran paseados outros tantos mediante unha orde de liberdade “expedida polo goberno militar que os falanxistas se encargaban de converter en pena de morte”.
Neste senso resulta ilustrativa unha anécdota que lle contara José Meixengo, o exalcalde da Arnoia, ó autor: un dos presos solicitou que lle desen máis garavanzos na cea porque os consideraba moi escasos, sendo inmediatamente compracido por un oficial que lle dixo: “Repite cantas veces queiras, que son os últimos que has comer, e ademais, non has ter tempo de os dixerir”.
O 18 de agosto de 1936 foron asasinados alí Eduardo Villot Canal e Celso Pérez Enríquez, logo de seren sacados da prisión do mosteiro de Celanova ,  consta ademais a morte doutras sete persoas sen identificar.
Neste lugar consta a execución de Modesto López Teijeiro, que participou noutras iniciativas como a recuperación do Ateneo de Ourense formando parte do seu comité organizador e da súa secretaría. Fixo tamén parte da comisión directiva do Sindicato de banca, órgano que se consideraba vencellado ao sindicato UXT, aínda que, cando o deteñen, as acusacións que se lle formulan son as de ser comunista e membro responsable do aparato de propaganda do Sindicato da banca. Ademais tamén o acusan de elemento perigoso pola súa intelixencia e a capacidade de influír coas súas opinións sobre as masas. Foi detido no cuarto onde residía o 30 de xullo de 1936, pasou á cadea e logo dunha “saca” apareceu na gabia da estrada de Xinzo a Celanova, nas proximidades de Lampaza, preto do temido Furriolo, o día 27 de setembro de 1937. Alí foi soterrado.
Homenaxes e recoñecementos póstumos
Neste mesmo sitio o 27 de agosto do ano 2006 realizouse un acto conmemorativo ás vítimas e erixiuse un mural realizado polo artista Xosé Vizoso que representa os fusilamentos alí acometidos. Tamén tivo lugar un recital poético-musical "Volverlles a Palabra.Homenaxe aos represaliados do franquismo", leuse un poema titulado "Furriolo" de Xoán Carlos Domínguez Alberte en homenaxe aos represaliados. Devanditas homenaxes repetíronse con máis ou menos frecuencia sendo o sitio un lugar de recordo das vítimas da represión. O mural está considerado como o Gernika Galego.
Nunha placa lateral do propio mural podemos ler :
O mural foi restaurado en varias ocasións, a primeira no ano 2014 e recentemente en setembro do ano 2021 polo propio Xosé Vizoso.
Santiorxo, Liñares, A Pobra do Brollón
Santiorxo é unha aldea da parroquia da Liñares, no concello lugués da Pobra do Brollón. En 2008 tiña unha poboación de 8 habitantes (5 homes e 3 mulleres). Está situada a 630 metros de altitude. Nesta aldea está a sobreira de Santiorxo.
Lamaigrexa, Lamaigrexa, A Pobra do Brollón
Lamaigrexa é unha aldea da parroquia de Lamaigrexa, no concello lugués da Pobra do Brollón. En 2008 tiña 23 habitantes (14 homes e 9 mulleres).
O Canteiro, Codesido, Vilalba
O Canteiro é un lugar da parroquia de Codesido, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
O furor do dragón
O furor do dragón (en 猛龍過江, e chinés simplificado 猛龙过江), é un filme producido en Hong Kong estreado en 1972. Foi escrito, producido e dirixido por Bruce Lee, quen tamén é o protagonista. O resto do elenco está formado por Nora Miao, Chuck Norris, Robert Wall e Hwang In-Shik.
Sinopse
Tang Lung (Bruce Lee) chega a Roma para axudar a unha amiga da familia, Chen Ching Hua (Nora Miao), ameazada por uns mafiosos locais que queren facerse co seu restaurante. Pouco despois da chegada de Tang, os criminais irrompen no restaurante coa intención de obrigar a Chen a asinar a venda da súa propiedade. Despois de que se risen do estilo de combate da China, un furioso Tang reta ós matóns e derrótaos nunha excelente exhibición de artes marciais. Logo de fracasar no seu afán de asasinar a Tang, o cerebro da banda contrata a Colt (Chuck Norris), un campión americano de karate, no derradeiro intento de acabar con el. Tang enfrontarase co americano no mítico Coliseo de Roma no que loitarán como gladiadores nun lendario combate a morte.
Península do Labrador
miniatura|250px|A península do Labrador no [[Canadá.]]
A península do Labrador (en inglés Labrador Peninsula; en francés Péninsule du Labrador) é unha gran península do nordeste do Canadá, entre o océano Atlántico ao leste e a baía de Hudson ao oeste; ao norte ten o estreito de Hudson, que a separa da Terra de Baffin, ao leste o mar do Labrador e ao suroeste encóntrase o golfo de San Lourenzo.
Xeoloxicamente, a península do Labrador pertence ao Escudo Canadense. Os montes Torngat, que a atravesan de norte a sur, constitúen a súa espiña dorsal. As súas costas son moi accidentadas, con gran cantidade de baías, enseadas, rías e fiordes baixos formados pola erosión glaciaria e os movementos do inlandsis que cubriu o territorio durante as glaciacións. Estas mesmas glaciacións (como na maior parte do Canadá) deixaron así mesmo numerosos lagos. Entre os lagos desta zona do Canadá cabe mencionar os de Clearwater e o Minto. Entre as baías destaca a baía Ungava, no norte da gran península, mentres que pode considerarse un fiorde moi estendido o val no que se localizan a baía Groswater e o lago Melville, na costa occidental.
Varios son os ríos que percorren esta península: Churchill, Eastmain, George, Koksoak e Leaf.
A península do Labrador ten unha importante subpenínsula na súa parte noroccidental, a península de Ungava, delimitada pola baía Hudson, o estreito de Hudson e a baía Ungava.
Administrativamente, comprende partes das provincias de Terra Nova e Labrador (rexión do Labrador, ou "Costa do Labrador") e Quebec (rexións de Saguenay-Lac-Saint-Jean, Côte-Nord e Nord-du-Québec).
Maebashi
Maebashi (前橋市, まえばしし, Maebashi-shi) é un concello xaponés da prefectura de Gunma, a capital da súa prefectura. Está situado ó noroeste da rexión de Kanto e no centro-sur da prefectura, na parte leste da illa de Honshu. A súa superficie é de 311,64 km² e a poboación de 338.799 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 1.090 hab./km².
O concello de Maebashi limita cos concellos de Takasaki, de Shintō, de Yoshioka, de Shibukawa, de Numata, de Kiryū, de Isesaki e de Tamamura.
Cornualla
miniatura|dereita
Cornualla, Cornualles, ou Cornualle (en Cornwall; en Kernow) é un condado administrativo e cerimonial, que ocupa parte da península do mesmo nome, no extremo sudoccidental de Inglaterra. Os seus habitantes, os córnicos, están recoñecidos como unha minoría nacional polo Reino Unido desde o 24 de abril de 2014. As súas costas, moi recortadas, son bañadas polo mar Céltico ó norte e oeste e polo canal da Mancha ó sur, e culminan na parte oeste, no chamado Fin da Terra, que equivalería á Fisterra galega ou á Finistèrre bretoa.
As illas Scilly están asociadas a Cornualla.
Cornualla é tamén un ducado pertencente á coroa británica que ten asociado o título de Duque de Cornualla, correspondente ao herdeiro do rei. O moderno ducado é propietario do 2% do territorio, así como doutras grandes áreas ó longo de Gran Bretaña. Entre 2005 e 2022, o título gañou notoriedade por ser empregado de xeito preferente por Camila do Reino Unido logo da súa voda co príncipe de Gales, Carlos de Inglaterra.
Política e lingua
Os nacionalistas córnicos están organizados en dous partidos políticos: Mebyon Kernow e o Cornish Nationalist Party. Tamén hai un movemento partidario da autonomía que recolleu 50.000 sinaturas.
A lingua córnica está emparentada co galés e o bretón, formando as tres o grupo britónico de linguas celtas, distinguíndose do grupo goidélico que forman o irlandés, gaélico escocés e manx. Foi lingua viva até 1777 sendo Dolly Pentreath a derradeira persoa monolingüe. A publicación de "Handbook of the Cornish Language" en 1904 provocou un interese por revivila.
Pese a que non se realizou ningún censo ó respecto, suponse que hai unhas 2000 persoas que falan o idioma, aínda que só unhas 100 o fan fluidamente. Recentemente o goberno británico recoñeceuna como idioma minoritario.
Algúns apelidos teñen os prefixos Tre, Pol, ou Pen, e como di o seu dito "por Tre, Pol e Pen saberás quen é córnico."
Historia
O nome inglés moderno deriva do nome tribal Cornovii e da palabra anglosaxoa wealas. Cornovii é moi probable que signifique pobo da península. Wealas é tamén a orixe do nome Gales. En córnico é nomeado como Kernow.
Cornualla foi a principal fonte de abastecemento de estaño para as civilizacións do Mediterráneo antigo, sendo coñecida como as Casitérides e unha vez os córnicos foron considerados os maiores mineiros do mundo. Cando as reservas de estaño se esgotaron, emigraron a lugares como América (os Estados Unidos e a Arxentina principalmente), Australia, Nova Zelandia e Suráfrica. Moitas palabras córnicas relacionadas coa minería pasaron ó inglés como costean, gunnies, e vug.
Bandeira
Hai discusións sobre quen é o patrón de Cornualla: san Miguel, san Petroc ou san Piran. San Piran é o máis popular: o seu emblema (unha cruz branca sobre campo negro) está recoñecido como a bandeira de Cornualla, se ben non oficialmente (os condados non teñen bandeira) e o seu día (5 de marzo) é celebrado polos córnicos de todo o mundo.
Ludwig Mies van der Rohe
miniatura|Pavillón alemán na feira de Barcelona de 1929 (reconstrución). Ludwig Mies van der Rohe, nado en Aquisgrán o 27 de marzo de 1886 e finado en Chicago (Illinois) o 17 de agosto de 1969, foi un arquitecto alemán considerado un dos principais nomes da arquitectura do século XX. Foi mestre da Bauhaus e un dos formadores do que se coñece por International style.
Mies van der Rohe posuía unha arquitectura sempre vinculada ao racionalismo espacial. A súa concepción dos espazos arquitectónicos envolvía unha profunda depuración da forma, supeditada sempre ás necesidades do lugar. Ese minimalismo exprésase nunha das súas máis famosas frases: "Menos é máis". Nos seus proxectos predominan espazos abertos ou transparentes, usando sempre materiais como o vidro e o metal.
Formación
Os primeiros proxectos de van der Rohe amosaban a profunda influencia do antigo mestre: demostraba control das novas posibilidades estruturais permitidas polo avance tecnolóxico e pregaba un novo tipo de clasicismo prusiano.
Co tempo, pasa a recibir influencias do neoplasticismo (formado en 1917) e do construtivismo ruso, o que fai xerminar nel o espírito modernista. O uso do metal e do vidro xa se tornan unha marca da súa arquitectura. Entre 1918 e 1925 participa no Novembergruppe, un grupo de arquitectos dedicados á propagación da arquitectura moderna.
Bauhaus
Xa ligado á nova arquitectura, van der Rohe é convidado a ensinar na Bauhaus, fundada polo seu colega Walter Gropius. En 1930 sucede a Hannes Meyer na dirección da escola, e vese obrigado a desprazarse a Berlín debido ó cerco nazi en 1933.
Estados Unidos
Coa persecución nazi cada vez máis forte, Mies vese obrigado a saír de Alemaña. Pasa a vivir nos Estados Unidos en 1937, destino común dos exiliados alemáns. Neste país desenvolve investigacións con rañaceos e proxecta, xunto con Philip Johnson o edificio-sede da Seagrams (entón o edificio máis alto do mundo) en Nova York, considerado marco do funcionalismo. Neste proxecto, Rohe revoluciona o patrón construtivo neoiorquino ó deixar a metade do terreo libre para uso público e converter o edificio nunha leve torre de vidro.
Proxecta tamén o Departamento de Arquitectura Instituto de Tecnoloxía de Illinois en Chicago, escola cuxo programa é desenvolvido por el e da cal se torna director.
María Xosé Bravo
María Xosé Bravo San José, nada no Bolo en 1957, é unha educadora e política galega.
Profesional
Bravo leva unha carreira de máis de tres décadas dedicada ao Ensino, ao que volveu logo do seu paso pola Corporación Municipal da Coruña. Foi mestra no Centro Público Integrado de Carral e logo orientadora no IES de Zalaeta coruñés.
Política
Foi Secretaria de Comunicación dentro da Executiva do BNG que se formou logo da XII Asemblea Nacional en decembro de 2006. Após as eleccións municipais de 2007 entrou a formar parte do Goberno Municipal bipartito da Coruña como concelleira de Cultura e Museos.
En 2010 autodescartouse como cabeza de lista polo BNG para as eleccións municipais de 2011 no medio da batalla política que tiña lugar entre as correntes daquela existentes na formación nacionalista. En 2011, por mor da vitoria por maioría absoluta do Partido Popular na cidade herculina, pasou ás bancadas da oposición.
Os malos resultados colleitados nas eleccións municipais de 2015, ás que acudira como segunda nunha lista que volvía liderar Xosé Manuel Carril, provocaron a súa renuncia á primeira liña na política municipal. Nas eleccións xerais de 2019 figurou como número 2 na lista ao Congreso pola Coruña. Foi parte do Consello Local do BNG ata decembro de 2021.
O Coutado, Codesido, Vilalba
O Coutado é un lugar da parroquia de Codesido, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Martul de Alende, Lamaigrexa, A Pobra do Brollón
Martul de Alende é unha aldea da parroquia de Lamaigrexa, no concello lugués da Pobra do Brollón. Está situada a 492 metros de altitude.
En 2008 tiña unha poboación de 6 habitantes (2 homes e 4 mulleres).
Evolution: The Game of Intelligent Life
Evolution: The Game of Intelligent Life é un videoxogo de estratexia multixogador para ordenador desenvolvido por Crossover Technologies e producido por Discovery Multimedia. O xogo, lanzado o 16 de novembro de 1996, é un simulador de vida no que cada xogador comeza cun anfibio prehistórico e ter que ir evolucionando cara a especies novas, competindo cos outros xogadores polos hábitats e ppolo territorio que ofrece o mundo no que se desenvolve o xogo.
Pirámide curvada
miniatura|dereita|Pirámide curvada A pirámide curvada ou pirámide sur de Dahshur, é un monumento funerario ou mausoleo construído por orde do faraón Snefru en Dahshur, Exipto.
Características
Estímase que a súa forma particular é unha tentativa errada de pirámide de caras lisas, a última fase da evolución das pirámides exipcias. Posúe numerosas particularidades e aseméllase en moitos puntos á pirámide erixida polo fillo e sucesor de Seneferu, Jufu, coñecido comunmente como Queops.
Entre as súas características resalta o feito de que unha das súas dúas entradas non está situada sobre a fachada setentrional, feito único no Imperio Antigo. Así mesmo, é salientábel tamén o feito de que a pirámide conserva aínda a maior parte do seu recubrimento, o que a converte na pirámide que actualmente está mellor conservada de todo Exipto. No seu interior atópase unha bóveda falsa con apoio nas catro paredes. O complexo funerario revela vestixios dun impoñente templo cuxa rica ornamentación o distingue dos outros monumentos da cuarta dinastía.
Computerwelt
Computerwelt é o oitavo álbum de estudio da banda alemá de música electrónica Kraftwerk, publicado o 10 de maio de 1981 a través dos selos Kling Klang e Warner Bros.
O álbum trata o tema do auxe dos ordenadores dentro da sociedade. De acordo co concepto do álbum, Kraftwerk mostrou a súa música nunha ambiciosa xira mundial. As composicións están acreditadas a Ralf Hütter, Florian Schneider e Karl Bartos. Ao igual que cos seus dous anteriores discos, Computerwelt editouse en versións en lingua alemá e inglesa (esta co nome Computer World).
Himno nacional da Arxentina
O Himno Nacional Arxentino é o himno oficial da Arxentina. Foi escrito por Vicente López y Planes en 1812 e composto por Blas Parera un ano máis tarde. Orixinalmente foi denominado Marcha patriótica, logo Canción patriótica nacional e posteriormente Canción patriótica. Unha publicación en 1847 chamouno "Himno Nacional Arxentino", nome que conservou e co cal é coñecido.
Historia
miniatura|328x328px|esquerda|[[Vicente López y Planes, autor da letra do Himno Nacional Arxentino.]] O 24 de maio de 1812 presentouse na "Casa de Comedia" de Buenos Aires a obra teatral "O 25 de Maio", referida á Revolución de Maio de 1810, de Luis Morante. A mesma remataba cun himno escrito polo propio Morante, ó que o español Blas Parera puxera música, coreado polos actores. Un dos espectadores, o porteño Vicente López y Planes, sentiuse inspirado e esa mesma noite escribiu a primeira estrofa dun himno para substituír o anterior. miniatura|328x328px|[[Blas Parera|Blas Parera y Moret, autor da música do Himno Nacional Arxentino.]] O Triunvirato entendeu que debía darlle ó pobo un canto nacional de maior importancia que o que até entón se entoaba. Nun oficio do 22 de xullo de 1812 dirixido ao Cabido de Buenos Aires, suxería a este que mandase a compor "a marcha da patria", para ser executada ó principio das funcións teatrais, debendo o público escoitala de pé e descuberto, así como nas escolas ó rematar diariamente as clases.
A Asemblea Xeral Constituínte do Ano XIII ordenou compor a letra do himno con data 6 de marzo de 1813 e aprobouno como "Marcha Patriótica" o 11 de maio dese ano. O día seguinte encargoulle compor unha nova música a Blas Parera. Nunha soa noite terminou a partitura.
Segundo a tradición, o 14 de maio de 1813, na casa de Mariquita Sánchez de Thompson cantouse por primeira vez, sendo aquela dama quen interpretou as súas estrofas. Estímase que a obra foi presentada o mesmo día 25 de maio de 1813, xa que o día 28 dese mesmo mes cantouse no teatro durante unha función patriótica efectuada durante a noite. Logo coñeceríase como Canción Patriótica Nacional, e máis tarde simplemente como Canción Patriótica. Pero nunha copia de 1847 aparece titulada como Himno Nacional Arxentino, nome que recibe na actualidade.
Carideos
A dos carideos (Caridea) é unha infraorde de crustáceos decápodos que son coñecidos popularmente como camaróns.
Catacterísticas
Máis pequenos que as gambas e os lagostinos, o seu tamaño alcanza como máximo, segundo as especies, os 10 ou 15 cm de lonxitude.
Dave Farrell
David Michael Farrell, nado en Plymouth (Massachusetts) o 8 de febreiro de 1977, é o baixista do grupo de nu metal Linkin Park.
Carideos
Catacterísticas
O seu corpo é comprimido, coa cola (abdome) moi prolongada con respecto ao cefalotórax e a casca pouco consistente.
Ramón Rodríguez Ares
Ramón Rodríguez Ares, nado en Sada o 21 de febreiro de 1940, é un político galego.
Carideos
Catacterísticas
A prolongación anterior do cefalotórax, ou rostro, é longo e dentado.
Dave Farrell
Traxectoria
Cando tiña 5 anos mudouse a Mission Vello (California) e posteriormente graduouse na Universidade de California. Toca o baixo e a guitarra eléctrica.
Carideos
Catacterísticas
Teñen as patas pequenas, e os bordos das mandíbulas fibrosos.
A súa coloración é basicamente agrisada.
Dave Farrell
Traxectoria
Farrell foi membro dun grupo de ska crístián coñecido como Tasty Snax. Mentres asistía á universidade, practicou con Brad Delson na súa habitación. Malia isto, como tiña que viaxar coa súa banda, os Tasty Snax, non puido tocar con Delson e a súa banda, que se convertería en Linkin Park. Tras cambiar o seu nome a Snax, Farrell comezou a tocar o baixo na banda antes de abandonala de novo para unirse a Linkin Park.
Ramón Rodríguez Ares
Traxectoria
Empresario casado e con catro fillos, e empregado de farmacia antes de entrar en política. Foi xuíz de paz de Sada no período 1975-1979, alcalde de Sada por diversas formacións dende o 1979 ata o 2007 (agás uns meses a finais de 2003), deputado na Deputación da Coruña entre 1987 e 1995 e senador pola provincia da Coruña dende o ano 2000 ata o 2004. Militou en Alianza Popular, logo na súa continuación chamada Partido Popular (PP) e finalmente nunha escisión denominada Partido Demócrata Sada Popular (PDSP).
Carideos
Catacterísticas
Son relativamente abundantes en todo o mundo, tanto nas augas mariñas como nas doces.
Ramón Rodríguez Ares
Traxectoria
Nas eleccións municipais do 2003 o PP obtivo 8 concelleiros, o Bloque Nacionalista Galego (BNG) 5, o Partido dos Socialistas de Galicia -PSOE (PSdG-PSOE) 2, Agrupación Sada Unida (ASU) 1 e a URG 1. Formouse un goberno de coalición, onde o cabeza de lista do BNG, Abel López Soto, foi nomeado alcalde. Sete meses despois, en xaneiro do 2004, o PP presentou unha moción de censura apoiada polo PP e o tránsfuga socialista (e ata entón cabeza de lista de PSdeG-PSOE) Jose Luis Santamaría. Ramón Rodríguez foi expulsado do PP e creou o seu propio partido PDSP, co que gobernou ata as eleccións de 2007.
Carideos
Taxonomía
miniatura|200px|[[Crangon crangon]] miniatura|200px|[[Pandalus borealis]]
A infraorde dos carideos comprende as superfamilias seguintes:
Ramón Rodríguez Ares
Traxectoria
Nestes comicios o partido de Ramón Rodríguez Ares obtivo 6 concelleiros e resultou a segunda forza máis votada: venceu os comicios o BNG, que mediante un pacto cos socialistas, chegou á alcaldía, gobernando en minoría. Rodríguez Ares, ao non acceder á alcaldía, renunciou ao seu escano.
No 2011 volveu concorrer ás eleccións municipais e obtivo 5 concelleiros, o PP formou un goberno de coalición co PDSP, recuperando o goberno de Sada, sendo Ramón Rodríguez Ares 1º tenente de alcalde.
Carideos
Relevancia como alimento
miniatura|200px|Camaróns cocidos dispostos para a venda nun mercado de [[Odesa (Ucraína).]] Os camaróns nas súas diferentes especies son criaturas relativamente abundantes nas augas salgadas e doces de todo o mundo, o cal os converte nun importante recurso pesqueiro e alimenticio.
Ramón Rodríguez Ares
Traxectoria
Na súa traxectoria política foi coñecido polos seus eslogans independentes da dinámica do partido (Moncho es mucho ou Moncho y Sada, que pasada!, por exemplo) ou por manter un retrato de Franco no seu despacho.
Galardóns
Posúe a Cruz ó Mérito Naval de primeira clase e a Encomenda Diego de Osorio de Venezuela.
Nendo
miniatura|275px|Localización da illa de Nendo.
Carideos
Relevancia como alimento
De existir algún punto en común, é o de que, para consumilos, se procede á súa cocción, e que é común que se elimine o cefelotórax, a coiraza do abdome e as patas, partes todas elas ricas en quitina e, por iso, indixestas.
Tamén é común que se destripe antes de consumilo, pois neste grupo de especies os intestinos son facilmente recoñecíbeis, aínda antes da cocción, como unha liña escura que percorre lonxitudinalmente a parte alta do corpo.
Nendo
Nendo (ou máis exactamente Nendö) é a maior e máis importante das Illas Santa Cruz, en Temotu, provincia das Illas Salomón. A illa tamén é coñecida polos nomes de Santa Cruz, Ndeni, Nitendi ou Ndende. O nome de Santa Cruz foille dado polo explorador español Álvaro de Mendaña quen na súa segunda viaxe ás Salomón en 1595 intentou fundar unha colonia nestas illas. Mais Mendaña fracasou na súa empresa e morreu na mesma illa de Nendö.
Lingua turcomá
O turcomán (adaptación de türkmençe, türkmen dili, en cirílico түркмен дили e en árabe تورکمن ﺗﻴﻠی ,تورکمنچه), é unha lingua turca falada por 5 millóns de persoas en Turkmenistán, onde é a lingua oficial do estado, así como por 1 400 000 persoas no nordeste de Irán, 700.000 falantes no noroeste de Afganistán, e pequenas comunidades turcomás en Iraq, Siria, Turquía e Rusia.
Nendo
Xeografía
A illa localízase a 10°25'12" Sur de latitude e 165°30' Leste de lonxitud. Ten 40 km de longo e 22 km de largo, ocupando unha superficie de 505,5 km². A súa superficie é de 505´5 km². O punto máis elevado da illa ten unha altitude de 549 metros sobre o nivel do mar.
Carideos
En Galicia
En Galicia temos catro especies de camaróns relativamente frecuentes, moi apreciadas gastronomicamente e que alcanzan elevado prezo nos mercados:
Nendo
Xeografía
A tan só un quilómetro de distancia atópanse as pequenas illas de Malo ou Tömotu Neo ao noroeste e Nibanga ou Tömotu Noi ao sueste.
Carideos
Pesca comercial e acuicultura
miniatura|350px|Capturas mundiais de camaróns, 1950–2010, en toneladas.
A máis importante especie comercial de camarón é Pandalus borealis, seguida de Crangon crangon.
Nendo
Poboación e idiomas
A poboación no 2007 rondaba os 5.000 individuos, e etnicamente divídense en melanesios e papúas orientais. A maioría dos indíxenas son falantes do Natügu, pero tamén hai uns 200 falantes do Nanggu (ambas membros da familia Linguas Reef - Santa Cruz). Falantes doutras linguas da provincia de Temotu tamén están presentes, por exemplo, as outras linguas Reef - Santa Cruz o Äiwoo, a lingua das Illas Periféricas Polinesias e a Vaeakau-Taumako.
Carideos
Pesca comercial e acuicultura
As capturas de P. borealis salvaxe son na actualidade unhas dez veces maiores que as de C. crangon. En 1950 a posición era ao revés, xa que as capturas de C. crangon foron unhas dez veces superiores ás de P. borealis.
En 2010 a produción global en acuicultura de todas as especies de camaróns e lagostiños (3,5 millóns de toneladas) superou lixeramente ás capturas mundiais de especies salvaxes (3,2 millóns de toneladas).
As especies non carideanas participaron moi significativamente na acuicultura, pero foron capturadas unhas 430.000 toneladas na natureza. É dicir, aproximadamente o 13 % das capturas mundiais de especies salvaxes, ou aproximadamente o 6 % da produción total de todos os camaróns e lagostiños, foron carideos.
Taxons relacionados
Os camaróns da infraorde dos carideos están estreitamente relacionados coas lagostas e os cangrexos, que son membros da suborde dos dendrobranquiados.
Os biólogos distinguen estes dous grupos en base a diferenzas nas estruturas das súas branquias. A estrutura das branquias nos carideos é lamelar, e ramificada nos dendrobranquiados. Pero a forma práctica máis fácil de distinguir un verdadeiro camarón dun dendrobranquiado é examinar o segundo segmento abdominal. Nos carideos este segmento superponse aos segmentos primeiro e terceiro, mentres que o segundo segmento dun dendrobranquiado só se superpón ao terceiro.
Tamén se diferencian en que os carideos normalmente teñen dous pares de quelas (pinzas), mentres que os dendrobranquiados teñen tres.
Un terceiro grupo, o dos Stenopodidea, que comprende ao redor de 70 especies, difire dos outros grupos en que o terceiro par de patas está moito máis desenvolvido.
miniatura|200px|[[Penaeus monodon]]
O dos Procarididea é un grupo irmán dos Caridea, e conta só con once especies.
Diferenzas entre os carideos e os dendrobranquiados
Os carideos, como Pandalus borealis (ver foto máis arriba), teñen dous pares de pinzas, e o segundo segmento do abdome superponse aos segmentos 1º e 3º. O abdome mostra unha pronunciada curvatura.
Os dendrobranquiados, como Penaeus monodon, tipicamente teñen tres pares de pinzas, e sete segmentos de tamaño similar no abdome. Non presentan abombamento pronunciado no abdome.
Inti
De acordo co lingüista Rodolfo Cerrón-Palomino, a verba inti non é de orixe quechua senón que é un préstamo da extinta lingua puquina. A teoría do préstamo puquina explica porqué linguas non relacionadas xeneticamente como o quechua, o aimará e o mapuche teñen palabras semellantes para nomear o Sol.
Barrio musulmán de Xerusalén
miniatura|Mercado do algodón, reconstruído en 1336 polo gobernante mameluco [[Tankiz|Emir Tankiz, gobernador de Damasco.]] O Barrio musulmán de Xerusalén (حَـارَة الـمُـسْـلِـمِـيْـن Ḥāraṫ al-Muslimīn; הרובע המוסלמי Ha-Rovah ha-Muslemi) é un dos catro barrios situados na cidade vella de Xerusalén. Ocupa 31 hectáreas ao nordeste do recinto amurallado. O barrio é o máis grande e máis poboado da cidade vella e esténdese desde a Porta dos Leóns ao leste, pasando polo muro norte do Monte do Templo no sur, e desde a Porta de Damasco ata o Muro das Lamentacións polo oeste. A Vía Dolorosa comeza neste barrio.
A poboación deste barrio é de 22.000 persoas.
Porta de Damasco
miniatura|260px|A Porta de Damasco en 2013.
A Porta de Damasco (باب العامود,, Sha'ar Sh'khem) é unha das principais entradas á cidade vella de Xerusalén. Está situada na muralla ao noroeste da cidade e conéctase cunha autoestrada ata Nablus, que segundo a Biblia hebrea coñecíase como Shechem ou Sichem, e desde alí, ata a capital de Siria, Damasco. Por isto o seu nome moderno é Porta de Damasco, mentres que en hebreo moderno o seu nome é Sha'ar Shkhem (שער שכם), que significa Porta de Shechem, ou Porta de Nablus. En árabe un dos seus nomes é Bab al-Nasr (باب النصر) que significa "porta da vitoria," e Bab al-Amud (باب العامود) que significa "porta da columna". Este último nome, en uso continuado polo menos desde o século X, preserva a memoria da columna romana que se erixía sobre a praza que hai detrás da porta e que data do século II.
Takasaki
Takasaki (高崎市, たかさきし, Takasaki-shi) é un concello xaponés da prefectura de Gunma. Está situado ó noroeste da rexión de Kantō e ó suroeste da prefectura, na parte leste da illa de Honshu. A súa superficie é de 487,35 km² e a poboación de 368.431 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 756 hab./km².
O concello de Takasaki limita cos concellos de Naganohara, de Higashiagatsuma, de Shibukawa, de Shintō, de Maebashi, de Tamamura, de Fujioka, de Kanra, de Tomioka, de Annaka (son da prefectura de Gunma); de Uesato (da prefectura de Saitama); e de Karuizawa (da prefectura de Nagano).
Cassoulet
miniatura|Cassoulet xa servido en prato. miniatura|Cassoulet de Carcasona. O cassoulet (do occitano caçolet ) é un prato gastronómico, fundamentalmente un guiso feito con feixóns brancos e distintas partes de carne animal. É típico da cociña do sur de Francia, concretamente das rexións de Languedoc e Mediodía-Pireneos.
Bunchy Carter
Alprentice Carter, máis coñecido como Bunchy Carter, foi un activista político e cuadrilleiro estadounidense. Asasinado o 17 de xuño de 1969, é considerado un mártir do movemento Black Power estadounidense por certos colectivos.
Mocidade
A comezos dos anos 60, Carter era membro da cuadrilla Slauson, dos Ánxeles, nela formaba parte do núcleo máis violento, alcumados os “Renegados”, cos que gañou o seu alcume de “Alcalde do Guetto”. Acusado de roubo con armas, Carter pasou catro anos encarcerado na prisión de Soledad. Durante a súa condena recibiu as influencias de Nación do Islam, así como das ensinanzas de Malcolm X, a consecuencia das cales se converteu ao islam.
Cassoulet
Características
As fabas póñense a remollo unhas horas antes e despois se cociñan a pouco lume con algunhas verduras (tomate, cebola, cenouras, allo e finas herbas), graxa de pato e unha pouca auga nunha cassole ou cazola de barro. Este recipiente, ou máis ben o seu diminutivo, que en galego sería "cazoliña", é o que dá nome ao prato.
Bunchy Carter
Militancia política
No ano 1967, unha vez en liberdade, entra en contacto con Huey Newton, un dos fundadores do Partido Pantera Negra, que o convence para entrar na organización. A comezos de 1968, Carter forma parte da sección do Sur de California do partido, converténdose nun dos seus líderes. Como todas as seccións do Partido, os militantes do Sur de California estudaban literatura política, ademais de recibir adestramento en armas de fogo e primeiros auxilios. Comezaron tamén o Programa de Almorzo Gratuíto para Nenos, para garantir a alimentación das clases máis desfavorecidas, facéndolles gañar rapidamente unha gran cantidade de membros. Nesa época, Carter entrou en contacto con importantes personalidades da organización, como Elaine Brown ou Geronimo Pratt.
Cassoulet
Características
Tres vilas achegadas, Castelnaudary, Carcasona e Tolosa, dispútanse a orixe, e especialmente a mellor calidade de cada variedade do prato, continuando unha disputa xa ancestral. Disque, porén, tamén en Castelnaudary, atópase o cassoulet "Deus Pais", en Carcasona atópase o cassoulet "Deus Fillo" e en Tolosa atópase o cassoulet "Deus Espírito Santo", refiríndose ao concepto cristián da Santa Trindade.
Bunchy Carter
Asasinato
Conforme a súa influencia social aumentaba os Panteras Negras sufriron a influencia do FBI, que desenvolveu o plano COINTELPRO para desartellalos valéndose de confidentes, infiltrados e da creación de disensións internas. Traballando conxuntamente coa policía dos Ánxeles, a presión do FBI trouxo consigo infinidade de enfrontamentos, altercados e arrestos inxustificados, que supuxeron o encarceramento ou a morte de moitos dos militantes dos Panteras Negras.
Cassoulet
Características
O mesmo que ocorre coa receita semellante e seica filla desta: a fabada, e tamén frecuente atopar a cassoulet xa pronta en latas en Francia.
Bunchy Carter
Asasinato
Paralelamente, o FBI intensificou a rivalidade existente entre os Panteras Negras e outros grupos do nacionalismo negro, no caso de California, Organización Us, fundados por Ron Karenga. Para isto serviuse de provocacións mutuas, como debuxos ofensivos que foron enviados a cada grupo como se fosen remitidos polo outro. A rivalidade aumentou, cando no ano 1969 ambos apoiaron candaseu candidato para levar o Centro de Estudos Afroamericanos da Universidade de California dos Ánxeles (UCLA).
O 17 de xaneiro de 1969, durante unha reunión de estudantes negros no Campebell Hall da UCLA, Bunchy Carter e John Huggins, outro membro das Panteras, foron escoitados facendo comentarios despectivos sobre Ron Karenga. Outras versións, apuntan a que o que se produciu foi unha forte discusión entre Elaine Brown e algúns membros de Us. Produciuse un altercado que rematou co asasinato a tiro de Carter e Huggins.
Os membros do Partido Pantera Negra tiveron sempre a hipótese de que o acontecido fora un asasinato premeditado. Pola súa banda, os membros de Us defenderon que se tratara dun incidente espontáneo. Geronimo Pratt declarou anos máis tarde que o incidente fora fortuíto, aínda que se encadrase dentro da política de insidias do FBI.
Despois do tiroteo, os irmaos George e Larry Stiner, xunto con Donald Hawkins, entregáronse á policía. Foron acusados de conspiración para o asasinato e de dous asasinatos en segundo grao. Os irmaos Stiner foron condenados a cadea perpetua, e Hawkins cumpriu unha pena nun centro para menores.
Repercusión
O incidente serviu como escusa para que a policía dos Ánxeles asaltase un apartamento do Partido Pantera Negra, e arrestase a 75 membros, alegando que conspiraban para asasinar a membros de Us como vinganza.
A Unión de Estudantes Negros (Black Student Union) de UCLA, viuse tremendamente afectada polo suceso, cesando a súa actividade efectiva durante moitos anos.
O incidente reforzou a marxinalización do Partido Pantera Negra, deixando paulatinamente de ser considerado unha organización construtiva e pacífica por parte da sociedade.
William Lorimer
William Laughton Lorimer, nado en Strathmartine o 27 de xuño de 1885 e finado o 27 de maio de 1967,  foi un especialista en grego antigo e entusiasta da lingua scots, recoñecido pola súa tradución do Novo Testamento ao scots, a primeira a esa lingua realizada dende os orixinais gregos.
O Croio, Codesido, Vilalba
O Croio é un lugar da parroquia de Codesido, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
William Lorimer
Novo Testamento
Lorimer levaba tempo interesado na lingua scots e sentía que cumpría elevar o seu status mediante a elaboración dun dicionario moderno e a tradución do Novo Testamento, non obstante ser el mesmo agnóstico. Arredor de setembro de 1945 comezou a pensar na súa posible tradución, en decembro de 1946 pediulle á Sociedade Bíblica de Escocia exemplares de traducións do Novo Testamento en diferentes linguas ao tempo que comezaba a facer traducións experimentais de textos do libro. Revisou numerosas traducións realizadas e así leu 174 traducións da Carta a Filemón en 23 linguas,  oito en Latín, dúas en copto, dúas en siriaco, dúas en baixo saxón, 23 en alemán, sete en dinamarqués, cinco en noruegués, tres in sueco, unha en feroés, seis en neerlandés, dúas in flamengo, 22 en francés, unha en occitano, dúas catalán, 14 en italiano, catro en romanche, catro en grego moderno, dúas en scots (traducidas do inglés), 48 en inglés e unha en Esperanto.
A finais de 1957 comezou a darlle forma á tradución, a primeiros de 1961 estaba traballando nos evanxeos e en outubro de 1965 rematou a Carta aos Hebreos. Levoulle así oito anos realizar a primeira versión da súa tradución ao scots, e axiña comezou a revisar o traballo, así e todo ao morrer tan só revisara un cuarto da tradución. Os manuscritos pasaron o seu fillo, Robert Lorimer que continuou a revisalos. En 1983, vinte e seis anos despois de Lorimer comezar a tradución saíu ao prelo comoThe New Testament In Scots. Converteuse nun éxito inmediato, esgotando a edición de 2500 exemplares en menos de dúas semanas, saíndo unha segunda edición un mes despois que se esgotou axiña e en 1985 viu unha nova edición por Penguin. Está considerada unha das obras máis relevantes en scots do século XX e deu un importante pulo á lingua, demostrando ás claras os recursos da lingua.
Hybrid Theory
No ano 2001, este álbum foi o máis vendido en Estados Unidos. É ademais, o álbum debut que máis copias vendeu no século XXI, con 20 millóns de exemplares a nivel mundial.
Historia de Shenyang
Shenyang sempre ocupou un lugar de fronteira no extremo nordeste da China histórica. Así, a súa fundación atribúese a Qin Kai, xeneral do estado de Yan (rexión da actual Pequín) durante o período dos Reinos combatentes (cara ao -300). Establecida entón coma posto defensivo de vangarda do territorio de Yan, é nomeada Houcheng.
Hybrid Theory
O nome Hybrid Theory era orixinalmente o nome do grupo, pero por problemas cos dereitos de autor cunha banda inglesa chamada Hybrid, trocaron o nome polo de Linkin Park. Recordando os seus comezos, o álbum conserva o nome orixinal do grupo.
Historia de Shenyang
Durante a dinastía Han (200aC-220dC) os límites da cidade aparecen xa ben definidos sendo en adiante centro administrativo, co nome de Shenzhou na dinastía Tang (600-900); importante guarnición militar coa dinastía Liao (s.X) rodeada dun parapeto de terra; prefectura de Shen na dinastía Jin (s.XII) e unha das súas tres capitais; e Shenyang Lu no tempo da dinastía Yuan (s.XIII).
No período da dinastía Ming (sXIV-XVII), co nome de Shenyang Zhongwei, a cidade arrodéase dunha muralla coa tradicional forma cuadrangular e ortogonal do urbanismo chinés.
Mukden
miniatura|planta de Mukden
En 1625, o líder dos manchús Nurhaci a fai a súa capital no proceso de conquista do debilitado Imperio Ming. Reconstrúe reforzándoa a muralla da cidade pasando de catro a oito portas e inicia a construción dun pazo imperial para a dinastía que funda, a Qing. En 1634 a capital manchú recibe o nome de Mukden. miniatura|250px|Pazo Imperial de Mukden
Nurhaci dispón o seu pazo coa disposición típica das tendas manchús. Con todo, en 1631 o seu sucesor Huang Taiji, proxecta unha ampliación que copia xa a disposición da Cidade Prohibida de Pequín.
En 1644 a dinastía Qing domina toda China e sucede no poder á Ming. A capitalidade e corte trasládase a Pequín. Mukden e o seu pazo pasan a seren residencias secundarias ocasionais.