cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rafinos
Filoxenia
Durante moitos anos o dodo e o solitario de Rodrigues foron situados na súa propia familia, a dos Raphidae (anteriormente Dididae), debido a que as súas relacions precisas con outras pombas non podían seren resolvidas. Cada unha de ambas as especies foi situada tamén na súa propia familia monotípica (Raphidae e Pezophapidae, respectivamente), xa que se pensaba que evolucionarano nos sus trazos similares de maneira independente. os datos osteolóxicos e moleculares levaron posteriormente á disolución da familia Raphidae, e o dodo e o solitario foton situados na súa propia subfamilia, Raphinae, na familia dos colúmbidos.
O solitario de Reunión, por largo tempo considerado como unha terceira ave deste grupo, foi reclasificado como un ibis, e é coñecidos desde entón como Threskiornis solitarius.
Diverxencia
Un estudo de 2002 indicou que os antepasados do solitario de Rodrigues e do dodo diverxeron ao redor do límite entre o paleóxeno e o neóxeno. As illas Mascareñas (Mauricio, Reunión e Rodrigues), son de orixe volcánica e teñen menos de 10 millóns de anos de antigüidade. Polo tanto, os antepasados de ambas as aves probabelmente eran aínda capaces de voaren durante un período considerábel tras a separación das súas liñaxes evolutivas. A carencia de mamíferos herbívoros que competiran polos recursos alimenticios nestas illas permitiu que o solitario e o dodo alcanzaran grandes tamaños. O ADN obtido do espécime de Oxford está degradado, e non se extraeu ADN utilizábel dos restos subfósiles, polo que a idade da diverxencia destes con respecto a outras pombas aínda necesita unha verificación independente. O dodo perdeu a habilidade de voar debido á carencia de mamíferos depredadores en Mauricio. Outra gran pomba non voadora, a pomba xigante de Viti Levu (Natunaornis gigoura), foi descrita en 2001 a partir de material subfósil de Fidxi. Era só lixeiramente máis pequena que o dodo e o solitario de Rodrigues, e tamén se cre que estaba relacionada coas pombas gouras.
Estimouse que o grupo que contén ao dodo e ao solitario de Rodrigues diverxeu de xéneros como Goura hai uns 1,5 millóns de anos. Porén, esta estimación parece ser sumamente improbábel. Outras estimacións indican que os parentes de ambas as especies chegaron ás illas hai 35 millóns de anos, cando había unha ponte terrestre entre os bancos de Nazareth (Rodrigues) e Cargados Carajos, e Mauricio se formaba.
Características
A maior parte dos trazos dos esqueletos que distinguen ao dodo e ao solitario de Rodrigues, o seu parente máis achegado entra as demais pombas, atribuíuronse á súa inhabilidade de voar. Os elementos pelvianos eran máis grosos que os das pombas voadoras para soportaren o seu maior peso, e a rexión pectoral e as pequenas ás eran pedomórficos, o que significa que non estaban ben desenvolvidos e retiñan trazos xuvenís. O cranio, tronco e os elementos pélvianos eran peramórficos, o que significa que cambiaban considerabelmente coa idade. O dodo compartía varias outras características co solitario de Rodrigues, como trazos do cranio, a pelve e o esterno, así como o seu gran tamaño. Difería noutros aspectos, como ser máis robusto e curto que o solitario, ter o cranio e o pico máis grandes, a bóveda cranial arredonada, e órbitas máis pequenas. O pescozo e as patas do dodo eran proporcionalmente máis curtas, e non posuía un equivalente da protuberancia presente nos pulsos do solitario.
miniatura|260px|esquerda|Unha coñecida imaxe de catro aves extintas: o dodo co [[Ara guadeloupensis|guacamaio de Guadalupe á esquerda; o guacamaio de Martinica, á dereita, e a galiñola vermella, abaixo.]]
Como non hai espécimes completos do dodo, a súa aparencia externa, como a plumaxe e a coloración, son difíciles de determinar. As ilustracións e crónicas escritas dos encontros co dodo entre a data do seu descubrimento e á súa extinción (1598–1662) son as fontes primarias sobre a súa aparencia externa. De acordo con moitas representacións, o dodo tiña unha plumaxe parda ou agrisada, con plumas primarias claras e unha guedella de plumas curvas claras na cola. A cabeza era gris e espida, o pico verde, negro e amarelo, e as patas eran grosas e amareladas, con garras negras. Restos subfósiles destas aves lleváronse a Europa no século XVII mostrando que eran aves moi grandes, dun metro de altura, e posibemente pesaban máis de 23 quilogramos. Os pesos máis altos atribuíronse a aves en catividade; estímase que no seu medio natural estarían no rango de 10,6 a 21,1 kg. Unha estimación máis tardía dálle un peso medio tan baixo como 10,2 kg. Isto cuestionouse, e aínda existe controversia ao respecto. Suxeriuse que o peso dependía da temporada, e que os individuos engordaban durante os períodos fríos, para perder peso cando facía calor.
Esta ave era sexualmente dimórfica: os machos eran máis grandes e tiñan os picos proporcionalmente máis longos. O pico medía máis de 23 cm de lonxitude e tiña a punta en forma de gancho.
Un estudo das poucas plumas que quedan da cabeza do espécime de Oxford mostra que estas eran penáceas (plumas divididas con barbas e con canón) en vez de seren plumáceas (vilosas) e máis parecidas ás doutras pombas.
miniatura|280px|Recreación dixital do solitario de Rodrigues no seu ambiente natural baseada en descricións de Leguat e na morfoloxía esquelética.
O pico do solitario de Rodigues era levemente ganchudo, e o seu pescozo era longo, así como as patas. Un observador describiuno como do tamaño dun cisne. O cranio medía 170 mm de logo, e estaba aplanado na parte superior, coas partes dianteiras e posteriores elevadas en dous bordos óseos estruturados con ósos porosos. (Véxase máis arriba a imaxe da comparación do cranio do solotario co do dodo). Unha banda negra (unha descrición contemporánea descríbea como un "diadema", aparecía na súa cabeza xusto por detrás da base do pico. A plumaxe foi descrita como gris e parda. As fembis eran de cor máis clara que os machos, e tiñan elevacións de cor clara na parte inferior do pescozo. O dimorfismo sexual en tamaño no solitario era quizais o máis grande de calquera ave neognata. Un grupo, probabelmente os machos, era considerabelmente máis grande que o outro, medindo 90 cm de lonxitude e pesando máis de 28 kg, mentres que o grupo de individuos pequenos, presuntamente as femias, medían só 70 cm e pesaban uns 17 kg. Isto constituía só o 60 % do peso dun individuo grande.
O seu peso pode que variara substancialmente debido aos períodos de engorde, o que implica que como, no dodo, os individuos gañaban masa durante as temporadas frías e enfraquecían nas cálidas, baixando até só 21 kg no sexo máis grande e 13 kg no máis pequeno. Aínda que as pombas macho xeralmente son máis grandes que as femias, non hai evidencia directa de que os espécimes maiores sexan o macho da especie, e isto só supúxose nos primeiros documentos. Aínda que o macho probabelmente era o máis grande, isto só pode confirmarse mediante técnicas moleculares, e non só coa morfoloxía esquelética.
Comportamento
esquerda|miniatura|370px|Un dodo acicalándose, nunha pintura de Roelant Savery de 1626.
Pouco se coñece sobre o comportamento do dodo, debido a que moitas das descriciónes contemporáneas son moi breves. Baseándose nas estimacións do seu peso, suxeriuse que os machos podían alcanzar os 21 anos de idade, e as femias até os 17. Estudos da forza da ménsula dos ósos das súas patas indican que podía correr moi rapidamente. A diferenza do solitario de Rodrigues, no hai evidencia de que o dodo usara as súas ás en combates cos membros da súa propia especie. Aínda que se hacharon algúns ósos de dodo con fracturas sandadas, tiña en comparación ao seu parente músculos pectorais máis débiles e ás máis reducidas. O dodo en cambio pode que usara o seu gran pico ganchudo para as disputas territoriais. Dado que a illa de Mauricio recibía máis chuvias e tiña un clima máis estábel que Rodrigues, probabelmente había moita menos necesidade para os machos de dodo de pelexar polos territorios. Polo tanto, o solitario sería o máis agresivo dos dous.
As observacións do solitario de Rodrigues en vida indican que eran animais sumamente territoriais. Probabelmente establecían disputas golpexándose entre si coas súas ás; para axudar neste propósito, usaban os "puños" dos seus "pulsos". As fracturas dos ósos das ás tamén indican que eran usados nos combates. Tamén se suxeriu que estas fracturas pode que foran en cambio o resultado dunha enfermidad ósea hereditaria en vez de seren feridas de combates. Pero en todas as aves modernas que posúen protuberancias ou espiñas nos carpos, están úsanse como armas sen excepción. A menor cantidade de chuvias e as variacións estacionais da illa de Rodrigues pode que afectaran a dispoñibilidad de recursos na illa, polo que o solitario tenría máis razóns para evolucionara cara a un agresivo comportamento territorial. Varias crónicas testemuñan que os solitarios se defendían ademais counha poderosa trabada.
Extinción
A última especie dos rafinos en extinguirse, o solitario de Rodrigues, probabelmente desapareceu antes de 1778. O dodo sobreviviu até 1662 ou 1690. O solitario de Rodrigues extinguiuse debido á introdución de gatos, que se aslivestraron, e ao exceso de caza pola poboación humana. Aínda que o dodo se extinguiu antes, as causas da súa extinción relaciónanse tamén coa introdución de animais e a caza.
Extinción do dodo
Como moitos animais que evolucionaron en illamento de grandes depredadores, o dodo carecía por completo de medo aos humanos. Esta carencia de medo e a súa incapacidade para voar convertían ao dodo nunha presa fácil para os mariñeiros. A poboación humana en Mauricio (nunha área de 1 860 km2) nunca pasou de 50 persoas no século XVII, pero estas introduciron varios animais tales como cans, porcos, gatos, ratas e macacos cangrexeiros, que asaltaban os niños dos dodos e competían con eles polos limitados recursos alimenticios. Ao mesmo tiempo, os humanos destruían o hábitat forestal do dodo. O impacto destes animais introducidos, especialmente os porcos e os macacos, sobre a poboación de dodos, considérase como moito máis importatante que o da caza. As ratas non deberon ser un gran problema para os dodos, xa que estes estaban acostumados a defendérense dos cangrexos terrestres locais.
O último avistamento definitivo dos dodos, na illa de Amber en 1662, pode que non fora realmente o derradeiro para esta especie. Houbo un suposto avistamiento dun dodo relatado nos rexistros de cacería de Isaac Johannes Lamotius en 1688. As análises estatísticas destes rexistros realizados por Roberts e Solow dan unha nova data de extinción estimada no ano 1693, cun intervalo de confianza do 95 % para 1688–1715. Estes autores sinalaron tamén que debido a que o último avistamento antes de 1662 ocorreu en 1638, o dodo probabelmente xa se fixera moi raro na década de 1660, e polo tanto un rexistro cuestionado de 1674 feito por un escravo fuxido non pode ser descartado sen máis.
Extinción do solitario de Rodrigues
Aínda que a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) dá ao solitario de Rodrigues como extinto no ano 1778, a especie probabelmente se extinguiu nalgún momento entre as décadas de 1730 a 1760; a data exacta é descoñecida. A súa desaparición coincide coa explotación de tartarugas entre 1730 e 1750, cando os comerciantes queimaban a vexetación, cazaban aos solitarios e liberaron gatos e porcos que depredaban seus ovos e pitos. En 1755, Joseph-François Charpentier de Cossigny tratou de conseguir un exemplar vivo, xa que estaba seguro de que os solitarios aínda sobrevivían nas zonas máis remotas da illa. Tras buscar durante 18 meses e ofrecer grandes recompensas, non se puido encontrar ningún. Charpentier de Cossigny sinalou que os gatos eran culpados de decimar a especie, pero sospeitaba que en realidade debíase á súa caza polos humanos. Cando Alexandre Guy Pingré visitou Rodrigues para observar o tránsito de Venus de 1761, tampouco encontrou ningún solitario, aínda que se lle asegurara que aínda existían.
Sés
María Xosé Silvar, máis coñecida como Sés ou SES, nada na Coruña en 1982, é unha cantautora galega de orixe bergantiñá.
Traxectoria
Comezou a súa formación no baile e na música tradicional galega. Ademais diso, é mestra e licenciada en filoloxía galega e antropoloxía social.
A agrupación
Sés preséntase en tres formatos diferentes:
Recoñecementos
A Mostra Internacional de Teatro Cómico e Festivo de Cangas premiouna en 2019 co Premio Mulleres en Acción.
Premio Ínsua dos Poetas 2020.
Burro de las Encartaciones
miniatura|250px O burro de las Encartaciones, é unha raza autóctona de burros propia do País Vasco, cunha distribución reducida ó val do mesmo nome, na parte occidental de Biscaia, e zonas limítrofes, ata o noroeste de Áraba.
Descrición
Son animais de pequeno tamaño: como máximo 120 cm de alzada á cruz, pero coa resistencia propia de calquera burro, de capa castaña clara co listón característico nas paletas e liña dorsal. Presenta tamén as típicas degradacións de cor ó redor do fociño e dos ollos, e nas axilas, ventre e bragada. As orellas son pequenas, en comparación con outras razas.
Protección
O censo actual está ó redor dos cen reprodutores.
O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación recoñece como entidade de criadores de équidos, concretamente do asno de las Encartaciones, a Asociación para la Defensa del Asno de las Encartaciones (ADEBUEN), creada en 1996 e domiciliada en Garai (Biscaia). Existe un proxecto de creación dunha reserva desta especie en Gordexola (Biscaia).
Laura Lederer
Laura Lederer, nada o 12 de decembro de 1951, é unha feminista contra o tráfico de persoas. É unha estudosa e investigadora e antiga supervisora do tráfico de persoas na Oficina pola Democracia e os Asuntos Globais no Departamento de Estado dos Estados Unidos. Tamén é activista contra o tráfico humano, a prostitución, a pornografía e o discurso de odio. Lederer é fundadora de The Protection Project, un instituto de investigación legal na Universidade Johns Hopkins dedicado a combater o tráfico de persoas.
Ramón Fernández Mato
Ramón Fernández Mato, nado en Cespón (Boiro) o 13 de maio de 1889 e finado en Vilagarcía de Arousa o 22 de novembro de 1980, foi un xornalista, escritor e político galego.
Traxectoria
A súa familia materna era de Cespón, e a paterna era orixinaria de Outeiro de Rei (era tío de Manuel María). Estivo moi vinculado ao Valadouro polo seu matrimonio con Josefa López, natural de Ferreira e filla dun adiñeirado contratista que construíu numerosas estradas da rede viaria provincial. miniatura|Fernández Mato con [[José Calviño Domínguez no parque do Hotel Cristina, 1933.]] Cursou estudos no colexio dos escolapios de Monforte de Lemos, e alí publicou ás súas primeiras colaboracións no semanario El Cantaclaro. Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Foi amigo persoal de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (con quen fundou na súa xuventude a revista Galicia Moza) e de Ramón María del Valle-Inclán. En 1910 presidiu en Santiago a asociación Joven Galicia, que esixía a creación da cátedra de Lingua e Literatura Galego-Portuguesa na Universidade e que se crease teatro en galego. Tamén foi redactor do periódico La República. Participou no movemento agrarista con Basilio Álvarez e foi un dos asinantes do Manifesto de Ourense da Liga Acción Gallega (1912). Residiu na Arxentina entre 1914 e 1915. miniatura|Anuncio de La Zarpa. Pero a súa actividade máis importante é a de xornalista. Foi o primeiro director de El Pueblo Gallego, dirixiu a revista deportiva Los Deportes (1927), ademais de colaborar en múltiples xornais e revistas: Suevia (1917); a coruñesa Vida; La Zarpa, Ronsel, Vida Gallega, El Regionalista de Chantada, Mi Tierra (Ourense, 1911), Gaceta de Galicia; Cultura Gallega da Habana, onde publicou relatos entre 1936 e 1940; Caras y Caretas e La Nación de Bos Aires; La Esfera, Nuevo Mundo e El Liberal de Madrid; Prensa Libre e Carteles da Habana. Dirixiu tamén a revista Raíz. España en América da Habana.
Fundou unha biblioteca mariñeira en Bouzas, polo que foi condecorado coa Gran Cruz del Mérito Naval. Foi presidente do Celta de Vigo, Presidente de Mérito do Centro Galego de Madrid e membro correspondente da Real Academia Galega.
Figura destacada na Segunda República, participou nos gabinetes de Alejandro Lerroux, Manuel Portela Valladares e Santiago Casares Quiroga, con cargos como o de Director Xeral de Seguridade. Foi gobernador civil de Cidade Real (16-6-1932 a 19-3-1933), Málaga (19-3-1933 a 14-9-1933), Logroño (14-9-1933 a 19-9-1933) e Xaén (11-2-1934 a 27-11-1935). Nas eleccións xerais de 1936 foi elixido deputado nas Cortes da Segunda República pola provincia de Lugo.
A Guerra Civil obrigouno a exiliarse en Cuba, Venezuela e Santo Domingo, onde dirixiu o diario La Nación e escribiu, baixo a protección do ditador Rafael Leónidas Trujillo, o panexírico Trujillo o la transfiguración dominicana.
Foi, segundo Borobó, o único exiliado republicano galego que, xunto a Álvaro das Casas, se converteu ao franquismo no exilio. Volveu a España na década dos sesenta, da man do entón Ministro de Información e Turismo, Manuel Fraga, que, previo paso por Foz, conseguiulle a quinta Miña Terra en Vilagarcía.
Morreu en Vilagarcía de Arousa en 1980. Os seus restos foron trasladados ao cemiterio de Ferreira.
Obras
miniatura|Ramón Fernández Mato, retrato en [[Vida Gallega, 1915.]]
Bautista Álvarez
Bautista Goyel Álvarez Domínguez, nado en Loucia (Las, San Amaro) o 30 de marzo de 1933 e finado en Beariz o 16 de setembro de 2017, foi un político galego de ideoloxía nacionalista.
Traxectoria
Bautista Álvarez naceu en Loucia, pequena aldea da parroquia de Las, no concello de San Amaro. Foi o menor de tres irmáns dunha familia humilde. Aos 10 anos ingresou no Seminario de Ourense, onde estudou Humanidades e Filosofía. A principios da década dos 60 foi estudar a Madrid, onde fixo amizade entre outros con Xosé Luís Méndez Ferrín e Xosé Fernández Ferreiro, fundadores do grupo Brais Pinto.
En 1964 foi membro fundador da Unión do Povo Galego, ocupando a presidencia desde 1977 até 2008, data na que se celebrou o XII Congreso Nacional da UPG. Participa da redacción dos 10 puntos da UPG. Participou na fundación do BNG en 1981. Nese mesmo ano, nas primeiras eleccións ao Parlamento galego saíu electo deputado pola circunscrición da Coruña, sendo expulsado do Parlamento, xunto cos compañeiros da coalición electoral BNPG-PSG, Lois Diéguez Vázquez e Claudio López Garrido por negárense a prestar xuramento á Constitución española de 1978, con carácter retroactivo, pois xa levaban varios meses exercendo o seu labor como representantes nacionalistas. Volveu ser elixido deputado no Parlamento de Galicia nas autonómicas de 1989 ata 2005.
En 2004, na celebración do 40 aniversario da constitución da UPG, o partido promove a constitución da Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas, que pasa a presidir desde o primeiro momento. En 2013, unha grupo de dirixentes nacionalistas organizou unha homenaxe para conmemorar os seus 50 anos de militancia nacionalista, coa finalidade de ″facermos pública a necesidade de coñecermos e recoñecérmonos na figura de Bautista Álvarez″. Nese mesmo ano obtivo o Premio Brais Pinto.
Obras
miniatura|200px|Bautista Álvarez en 2014.
Lithobates sylvaticus
Descrición
miniatura|esquerda|Exemplar en [[Pine Barrens (Nova Jersey) con tons de pel máis claros.]] L. sylvaticus ten unha lonxitude entre 51 e 70 mm. As femias son meirandes que os machos. Os adultos adoitan ser de cores marróns, torradas ou cor óxido e xeralmente teñen unha máscara ocular escura. Cada ra individual pode cambiar de cor; Conant (1958) mostrou un individuo que en diferentes momentos era primeiro marrrón claro e despois marrón escuro. As partes inferiores son claras cun ton amarelo ou verde.
thumb|left|Exemplar na [[Área de Conservación Mer Bleue, con tons de pel máis escuros.]] Unha ra dos bosques que teña cor marrón e unha marca ocular escura é probablemente desta especie, xa que ningunha outra especie ten un aspecto similar en Norteamérica. O seu prmeiro salto evasivo é rápido e longo. Xeralmente, vistas con atención, a este salto segue un segundo para meterse entre as follas caídas e desaparecer da vista.
Distribución xeográfica
Ten unha área de distribución xeográfica continua no norte de Xeorxia, Estados Unidos de América e polo leste ata o nordeste do Canadá e polo oeste ata Alasca e sur da Columbia Británica. Ademais hai algunhas poboacións illadas, como no Bosque Nacional de Medicine Bow. A súa maior abundancia dáse en Alasca.
Hábitat
L. sylvaticus son ras que viven nos bosques e se reproducen principalmente en zonas húmidas temporais ou efémeras de auga doce: pozas temporais nos bosques. A migración a longa distancia ten un papel fundamental no seu ciclo de vida. Viven normalmente a uns centos de metros entre as súas lagoas ou pozas de reprodución e outros pantanos de auga doce veciños, desfiladeiros húmidos fríos e/ou hábitats de terras altas. Os veciños xenéticos dunha poboación que se reproduce nunha poza esténdense a máis dun quilómetro do sitio de reprodución. Así, a conservación desta especie require unha perspectiva de paisaxe (múltiples hábitats a escalas espaciais apropiadas).
miniatura|Chamadas reprodutoras da primavera. Os adultos pasan os meses de verán en bosques húmidos, pantanos forestados, desfiladeiros ou lameiras. Durante o outono, abandonan os seus hábitats de verán e migran a terras altas veciñas para pasar o inverno. Algúns poden quedar nas terras húmidas todo o inveno. O hibernáculo adoita ser as capas orgánicas superiores do solo, baixo follas caídas. Ao hibernaren nas terras altas a carón das pozas de reprodución, os adultos asegúranse de ter que facer unha curta migración ás pozas de desxeo ao inicio da primavera. Son animais principalmente diúrnos e raramene se ven de noite, agás ás veces en coros de reprodución. Son un dos primeiros anfibios que saen para reproducirse en canto se derrete a neve, xunto cos Pseudacris crucifer.
Alimentación
Comen diversos invertebrados do chan do bosque. Os cágados son omnívoros, xa que se alimentan de detritos de plantas e algas e tamén atacan e comen larvas de anfibios e os seus ovos, incluíndo os da súa propia especie.
O padrón de alimentación de L. sylvaticus é basicamente similar ao doutros ránidos, e é estimulado polo movemento das presas e consiste en abalanzarse e abrir a boca e estender a lingua sobre a presa. A lingua do ránido está unida ao solo da boca preto da punta da mandíbula e cando pecha a boca a lingua queda plana dentro estendida cara atrás. No golpe de alimentación que dá a lingua, esta lánzase cara adiante como se tivese unha bisagra, polo que algunha porción normalmente dorsal da lingua toma contacto coa presa. Neste aspecto, L. sylvticus diferénciase claramente das especies de Lithobates máis acuáticas. L. sylvaticus toma contacto coa presa só coa punta da lingua, de xeito parecido ao que fan os sapos. Nos golpes de alimentación das linguas doutras especies de ras aplícase unha cantidade maior de superficie lingual, co resultado de que xeralmente a presa é rodeada pola carnosa lingua e unha considerable superficie da lingua contacta co substrato que a rodea.
Tolerancia ao frío
miniatura|esquerda|Lithobates sylvaticus no sur do [[Quebec.]] Igual que outras ras do norte entra en dormancia enterrada no solo preto da superficie ou baixo follas secas e pode tolerar a conxelación do seu sangue e outros tecidos. A urea acumúlase nos tecidos para prepararse para pasar o inverno e o glicóxeno do fígado convértese en grandes cantidades de glicosa en resposta á formación interna de xeo. Tanto a urea coma a glicosa actúan como crioprotectores que limitan a cantidade de xeo que se forma e reducen a plasmólise osmótica das células. Estas ras poden sobrevivir a moitos episodios de conxelación/desxeo durante o inverno sempre que non se conxele máis dun 65% da auga corporal total. Esta especie ten unha serie de substitucións de 7 aminoácidos no sitio de unión ao ATP do enzima ATPase de  Ca2+ do retículo sarco/endoplásmico 1 (SERCA 1) que permite a esta bomba funcionar a temperaturas máis baixas comparada coas especies de ras menos tolerantes ao frío (por exemplo, Lithobates clamitans).
Reprodución
L. sylvaticus reprodúcese principalmente en pozas temporais en lugar de en corpos de auga grandes e permanentes como lagoas e lagos. Isto crese que lle proporciona certa protección ás ras adultas e á súa descendencia (ovos e cágados) da predación polos peixes e outros predadores presentes nos corpos de auga permanentes. As ras adultas saen da hibernación a inicios da primavera e migran a pozas próximas. Alí, os machos fan coros emitindo sons parecidos aos dos patos. Un macho aproxímase a unha femia e agárraa por detrás das patas anteriores dela antes de enganchar os seus polgares arredor dela nunha aperta chamada "amplexo", o que vai seguido pouco despois da posta de ovos pola femia. As femias depositan os ovos unidos ao substrato mergullado, xeralmente vexetación ou ramas de árbores baixadas. O máis habitual é que a femia deposite os ovos a carón doutras masas de ovos, creando grandes agregados destas masas. As primeiras parellas que depositaron ovos teñen algunhas vantaxes coa formación destas grandes masas, xa que as postas máis próximas ao centro da masa absorben máis calor e desenvólvense máis rápido que as da periferia e teñen máis protección dos predadores. Se as pozas secan antes que os cágados se metamorfoseasen en pequenas ras, estes morren. Isto supón un equilibrio entre ese risco e a protección antipredadores das pozas efémeras. Porén, ao reproducírense a inicios da primavera, os L. sylvaticus incrementan a posibilidade de que a súa descendencia chegue á metamorfose antes de que seque a poza. As larvas sofren dúas etapas de desenvolvemento: da fecundación a cágados de vida libre, e destes a ras xuvenís. Durante a primeira etapa, as larvas están adaptadas a ter un desenvolvemento rápido e o seu crecemento depende da temperatura da auga e teñen unha maior taxa de mortalidade. A segunda etapa de deenvolvemento caracterízase por un rápido desenvolvemento e crecemento e depende de factores ambientais como a dispoñibilidade de alimentos, temperatura e densidade de poboación. Despois da metamorfose, unha pequena porcentaxe (menos do 20%) de xuvenís dispérsase, abandonando permanentemente a veciñanza das súas pozas natais. A maioría da descendencia é filopátrica, xa que torna á súa poza natal para reproducirse. A maioría das ras reprodúcense só unha vez na súa vida, aínda que algnhas se reproducen dúas ou tres veces, xeralmente con diferenzas segundo a idade. O éxito das larvas e cágados é importante en poboacións de L. sulvaticus porque afectan ao fluxo xénico e a variabilidade xenética das seguintes xeracións.
Status de conservación
A especie non está en perigo nin ameazada. En moitas partes da súa área, a urbanización está fragmentando as poboacións. Varios estudos mostraron que baixo certo limiar de perda de cuberta forestal ou densidade de estradas, esta ra e outros anfibios comúns empezan a abandonar os hábitats que anteriormente ocupaban. Outra preocupación para a súa conservación é que dependen principalmente de zonas húmidas máis pequenas "xeograficamente illadas" para reproducirse. Polo menos nos Estados Unidos, estas zonas húmidas están en gran medida desprotexidas polas leis federais, deixando aos estados que se ocupen do problema de conservar os anfibios que se reproducen en lagoas e pozas.
L. sylvaticus ten un ciclo de vida complexo que depende de múltiples hábitats, terras baixas asolagadas e os bosques que as rodean. O seu hábitat de conservación é, pois, complexo e require unha preservación integrada a escala de paisaxe.
Péter Fülöp Kocsis
Péter Fülöp Kocsis, nado o 13 de xaneiro de 1963 en Szeged (Hungría), é un eclesiástico grecocatólico húngaro, metropolita de Hajdúdorog dende 2015.
Traxectoria
Foi ordenado sacerdote o 2 de agosto de 1989. O 2 de maio de 2008 foi nomeado bispo de Hajdúdorog e administrador apostólico de Miskolc.
Recibiu a consagración episcopal o 20 de xuño, de mans do seu predecesor Szilárd Keresztes, e tendo como principais co-consagradores ao metropolita de Prešov Ján Babjak e ao administrador apostólico de Mukacheve Milan Šašik.
Cando o 20 de marzo de 2015 o papa Francisco elevou á Igrexa Católica Bizantina Húngara ao rango de igrexa metropolitana, Kocsis foi nomeado primeiro metropolita de Hajdúdorog. O 27 de xuño de 2015 Francisco nomeouno membro da Congregación para as Igrexas Orientais.
Cousas que trouxo a chuvia
Cousas que trouxo a chuvia é unha obra de teatro escrita e dirixida por Roberto Salgueiro. Foi estreada en decembro de 2016 pola Aula de Teatro da Universidade de Santiago de Compostela no Salón Teatro da vila compostelá.
Illa de Zanzíbar
Unguja (tamén coñecida como Illa de Zanzíbar ou simplemente Zanzibar, na Lingua grega antiga Menuthias, Μενουθιάς - como é chamada no Periplo do Mar Eritreo, en grego: Περίπλους τὴς Ἐρυθράς Θαλάσσης -) É a illa máis grande e máis poboada do arquipélago de Zanzíbar, e é a illa máis grande e máis poboada do Arquipélago de Zanzíbar, en Tanzania.
Xeografía
Unguja é unha illa montañosa, de 83 km. de longo (norte-sur) e 37 km no seu punto máis largo (este-oeste), cunha superficie total de ao redor de 1.666 km². Atópase na metade sur do Arquipélago de Zanzíbar, no Océano Índico, cerca da segunda illa máis grande do arquipélago, Pemba. Unguja e o territorio continental de Tanzania están separados pola Canle de Zanzíbar.
Cousas que trouxo a chuvia
O elenco de actores na presentación da obra estivo formado por Julia Ammerman ao piano, Lara Pouso, Carmen Tomás e Alba López.
Illa de Zanzíbar
Xeografía
Unguja está rodeada por unha serie de illas e illotes menores, só dúas delas, Tumbatu e Uzi Uzi, sendo habitados. Outras illas menores ao redor de Unguja son Bawe, Chapwani, Changuu, Chumbe, Kizingo, Kwale, Latham, Mautani, Miwi, Mnemba, Mwana wa Mwana, Nianembe, Popo, Pungume, e Ukanga.
Política
Unguja e as illas circundantes divídense en tres rexións: Zanzíbar Central/Sur (capital: Koani), Zanzíbar Norte (capital: Mkokotoni), Zanzíbar Urbana/Oeste (capital: Zanzibar, cidade). Unguja pertence a Zanzíbar, que é definida pola Constitución de Tanzania como unha parte de Tanzania cun alto grado de autonomía. O goberno local de Zanzíbar baséase na Cidade de Pedra de Zanzíbar, na costa oeste de Unguja.
Poboación
No censo de 2012, a poboación total de Unguja era 896.721 habitantes, sobre todo concentrada na rexión urbana de Zanzíbar. O principal asentamento na illa é a cidade de Zanzíbar, que serve como capital da illa de Zanzíbar, e que inclúe a famosa e histórica Cidade de Pedra, así como outras zonas poboadas como Michenzani. Outros asentamentos importantes en Unguja son Mbweni, Zanzibar, Mbweni, Mangapwani, Chwaka e Nungwi.
As persoas de Unguja falan sobre todo o kiunguja (lingua de Unguja), que é o dialecto da lingua Suahili que foi utilizado como modelo principal para a definición do Suahili estándar.
Georg Büchner
Traxectoria
Naceu na localidade de Goddelau, agora integrada en Riedstadt, daquela no Gran Ducado de Hesse, fillo do médico Ernst Büchner, que fora cirurxián nos exército de Napoleón. En 1816 a familia mudouse a Darmstadt, ao contratar a cidade ao pai de Büchner como médico da cidade e do hospital ;
Büchner estudou na academia do teólogo Carl Weitershausen, onde recibiu unha formación humanística, cun importante énfase nas linguas, francés, latín e grego. A partir de 1825 continuou os estudos no Paedagogium Darmstadium, que daba grande énfase á formación clásica, ademais de francés, latín e grego tamén aprendeu italiano. En 1831 comezou os seus estudos de medicina en Estrasburgo, e alí comezou a se interesar tamén pola literatura francesa e mailo pensamento político. En especial exerceron influencia nel as teorías do socialismo utópico de François-Noël Babeuf e Claude Henri de Saint-Simon. En 1833 pasou a Gießen para continuar os seus estudos na universidade local.
Exilio
Entrementres Büchner continuaba os seus estudos, estableceu, xunto a varios compañeiros de Darmstadt que estudaban en Gießen e outros estudantes, unha sociedade secreta, seguindo o modelo francés, dedicada á causa revolucionaria. En xullo de 1834, coa colaboración do teólogo evanxélico Friedrich Ludwig Weidig, publicou o panfleto revolucionario Der Hessische Landbote, crítico coas inxustizas sociais no Gran Ducado de Hesse. Acusado polas autoridades de traizón, arrestaron a Weidig, que morreu en prisión despois de sufrir torturas.
Mentres, Büchner conseguía fuxir a Estrasburgo, onde escribiu a maioría da súa obra literaria e traduciu dúas pezas do literato francés Victor Hugo, Lucrèce Borgia e Marie Tudor. Dous anos despois publicou a disertación médica, "Mémoire sur le Système Nerveux du Barbeaux (Cyprinus barbus L.)". En outubro de 1836, despois de recibir o seu doutoramento, foi designado pola Universidade de Zúric como profesor de anatomía. Alí pasou os seus derradeiros meses escribindo e ensinando ata o seu pasamento por tifo aos vinte e tres anos de idade.
Obra
miniatura|180px|Tumba de Georg Büchner no Germaniahügel en Zúric-[[Oberstrass.]]
A súa primeira peza teatral Dantons Tod, sobre a Revolución Francesa, publicouse en 1835. Seguiulle Lenz, un fragmento de novela baseada na vida do poeta Jakob Michael Reinhold Lenz e publicada por primeira vez parcialmente na Deutsche Revue de Karl Gutzkow e Wienberg. En 1836 escribiu a súa segunda peza teatral Leonce und Lena, na que satiriza á nobreza. A súa obra máis coñecida, que quedou inconclusa, é Woyzeck, notable por extraer os seus principais personaxes da clase traballadora.
Legado
Contra 1870 Büchner estaba case totalmente esquecido en Alemaña, ata que Karl Emil Franzos editou as súas obras, que máis tarde exerceron unha importante influencia nos movementos naturalista e expresionista. Arnold Zweig describiu a Lenz, a única obra de Bücher de ficción en prosa, como o comezo da prosa europea moderna.
Alban Berg adaptou Woyzeck, nunha ópera Wozzeck que estreou en 1925 e Werner Herzog nun filme, Woyzeck, en 1979.
O premio literario máis importante de Alemaña, o Premio Georg Büchner, leva o seu nome. Creado en 1923, concédese anualmente.
Mirallos, Vilabol de Suarna, A Fonsagrada
Mirallos é un lugar da parroquia de Vilabol de Suarna, no concello lugués da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Toponimia
Segundo Nicandro Ares Mirallos vén do antropónimo gótico, serían as súas posesións.
Spencer Tracy
miniatura|dereita|250px|Spencer Tracy. Spencer Tracy, nado o 5 de abril de 1900 e finado o 10 de xuño de 1967, foi un actor estadounidense de cinema que apareceu en 74 filmes entre 1930 e 1967, gañador dos Premios Óscar e Globo de Ouro. El é a miúdo descrito como un dos mellores actores da historia do cine.
Henrique del Bosque
Henrique del Bosque Zapata, nado en Ourense en 1959, é un mestre e ensaísta galego.
Traxectoria
Licenciado en Dereito. Profesor xubilado. Ten colaborado en diversas revistas e publicacións, como Terra e Tempo, Vieiros, A Nosa Terra, Praza.gal ou Sermos Galiza.
Eduardo Álvarez Pertierra
Eduardo Álvarez Pertierra, nado en Santiago de Compostela en 1850 e finado na mesma cidade o 31 de xullo de 1878, foi un médico e poeta galego.
Traxectoria
Morreu prematuramente logo de finalizar os seus estudos de Medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Foi redactor da Revista Compostelana de Instrucción y Recreo. O seu poema "A romería" foi premiado nos Xogos Florais de Santiago de 1875. Escribiu a oda "Al trabajo".
Admirando a condición
Admirando a condición é o primeiro álbum de estudio da cantautora galega Sés. Foi gravado en marzo de 2011 e editado o 21 de xullo de 2011 a través do selo AiraPro Producións.
Formación xeolóxica
miniatura|Afloramento do Membro Brushy Basin ([[Xurásico superior) da Formación Morrison (Colorado, Estados Unidos).]] Unha formación xeolóxica (ou simplemente formación) é unha unidade litoestratigráfica formal que define corpos de rochas caracterizados por unhas propiedades litolóxicas comúns (composición e estrutura) que as diferencian das adxacentes. É a principal unidade de división litoestratigráfica. Poden asociarse en unidades maiores (grupos), subdividirse (membros) ou diferenciarse unidades menores significativas (capas). A disciplina xeolóxica que se ocupa das unidades litoestratigráficas é a estratigrafía. A definición e recoñecemento de formacións permite aos xeólogos correlacionar os estratos xeolóxicos ao longo de amplas distancias entre os distintos afloramentos e exposicións dos estratos de rochas.
Segundo a Comisión Internacional de Estratigrafía, o conxunto de rochas sedimentarias da codia terrestre debería estar completamente definido mediante formacións, mentres que non sería obrigatorio facelo con outros tipos de unidades litoestratigráficas. Non hai un límite de espesor para poder establecer unha formación, mais as normas internacionais indican que, polo menos, han de ser representables nun mapa xeolóxico —xeralmente de escala 1:50 000 a 1:25 000—. As formacións xeolóxicas son xeralmente capas de rochas sedimentarias, pero poden ser tamén rochas metamórficas e fluxos volcánicos. As rochas ígneas intrusivas xeralmente non están divididas en formacións.
Denominación
Os nomes formais das formacións están compostos por tres partes: Exemplos: Formación Dolomías de Tramacastilla, Fm. Arenitos de Downton Castle, Fm. Green River etc. Convén engadir a referencia da publicación na que se define formalmente para a súa identificación inequívoca.
Historia
As formacións foron descritas orixinalmente para ser os marcadores esenciais do tempo xeolóxico baseados nas idades relativas e a lei da superposición. As divisións da escala de tempo xeolóxico eran as formacións descritas e postas en orde cronolóxica polos xeólogos e estratígrafos dos séculos XVIII e XIX.
A revisión moderna das ciencias xeolóxicas restrinxiu as formacións ás litoloxías, porque as unidades litolóxicas están formadas por ambientes deposicionais, algúns dos cales poden persistir durante centos ou millóns de anos e transgredir os intervalos cronoestratigráficos ou os métodos baseados nos fósiles de correlacionar as rochas. Por exemplo, a cunca de Hamersley de Australia Occidental é unha cunca sedimentaria do Proterozoico onde se conservaron 1 200 millóns de anos de sedimentación na súa estratigrafía sedimentaria intacta, na que 300 millóns de anos están representados por unha soa unidade litolóxica de formación de ferro bandeado e lousas.
Definición das formacións litoestratigráficas
Estritamente falando, as formacións non poden ser definidas por criterios distintos da litoloxía primaria. Porén, ás veces é útil definir unidades bioestratigráficas baseadas en criterios paleontolóxicos, ou cronoestatigráficos baseados na idade das rochas, e quimioestratigráficas baseadas en criterios xeoquímicos.
A estratigrafía secuencial baséase nun concepto que desafía a idea da existencia de unidades litoestratigráficas estritas ao definir as unidades baseándose en eventos das cuncas sedimentarias como regresións mariñas e transgresións. Estas secuencias son unha combinación de unidades cronoestratigráficas, ligadas polo tempo, e ambientes deposicionais, ligados polos eventos xeolóxicos, que ocorreron nese tempo, independentemente do tamaño do gran dos sedimentos.
Agrupacións e divisións
As formacións poden agruparse, se as características litolóxicas así o requiren, en grupos, e poden establecerse subgrupos e supergrupos.
Non é necesario que as formacións estean subdivididas, pero cando existen criterios que permiten discriminar subunidades significativas poden definirse membros e capas. As normas de nomenclatura para os membros seguen os mesmos criterios que para as formacións (membro adoita abreviarse «Mb.»). As capas, que son as unidades de menor rango, poden ser moi características e marcar niveis de grande interese en correlacións locais, e o seu espesor pode ser desde poucos centímetros a algúns metros.
Formacións e unidades cronoestratigráficas
As unidades litoestratigráficas e as cronoestratigráficas pertencen a sistemas de clasificación e ordenamento das rochas independentes entre si, e defínense con criterios moi diferentes. Así, unha formación pode pertencer a un ou a varios pisos (unidades cronoestratigráficas básicas de referencia para a escala temporal xeolóxica), dependendo da duración da actividade do medio sedimentario no que se formou. Por outra parte, os pisos inclúen necesariamente numerosas unidades litoestratigráficas (formacións, membros ou capas), debido a que para cada idade, como na actualidade, a formación de depósitos sedimentarios prodúcese por todo o planeta en diferentes ambientes sedimentarios. Igualmente, a migración xeográfica no tempo dun ambiente deposicional pode facer que os primeiros depósitos dunha formación sexan dunha idade nunha zona e máis modernos noutra (heterócronos).
Club Natación Martiánez
O Club Natación Martiánez é unha institución española de natación e sobre todo wáter-polo da cidade de Santa Cruz de Tenerife, nas Illas Canarias. Actualmente e dende case que unha década ven participando na División de Honor de Wáter-polo. A entidade conta con aproximadamente 200 deportistas. Teñen instalacións no Porto do Real.
Historia
O equipo como entidade foi creado no ano 1942, aínda que non foi ata o ano 1991 cando o club de wáter-polo conseguiu o ascenso á Primeira División de Wáter-polo. En 1995 consegue ascender á máxima categoría nacional, a División de Honor de Wáter-polo, na que leva participando oito tempadas. A súa clasificación histórica acadouna na tempada 1996/1997, cando clasificou oitavo e puido participar nos play-offs polo título de liga. Tamén o fixo na tempada 1999/2000. En canto á súa participación na copa do rei, foi eliminado sete veces consecutivas an cuartos de final ante diferentes rivais.
Art Cross
Art Cross, nado en Jersey City (Nova Jersey) o 24 de xaneiro de 1918 e finado en LaPorte (Indiana) o 15 de abril de 2005, foi un piloto de carreiras estadounidense. Foi o primeiro gañador do Premio ao Novato do ano da Indianápolis 500 en 1952.
Traxectoria
Cross comezou a súa carreira nos midget cars en 1938. Recibiu un Corazón Vermello polas súas feridas durante a Batalla de Bulge na segunda guerra mundial. Regresou aos Midgets despois da guerra e correu nun dos "Little Iron Pigs" de Pappy Hough.
Cross gañou o primeiro premio da Indy 500 ao novato do ano logo dun quinto posto nas 500 Millas de Indianápolis de 1952. Cross usou usou o seu premio para comprar unha granxa preto de LaPorte, Indiana.
Terminou segundo nas 500 Millas de Indianápolis de 1953 detrás de Bill Vukovich. A pesar de ser un dos máis cálidos Indy 500 da historia, Vukovich e Cross completaron toda a carreira sen alivio. O piloto Carl Scarborough morreu pola calor. O coche de Cross foi o "Springfield Welding Special", que era propiedade de Bessie Lee Paoli, que era a única muller propietaria da época.
Despois de retirarse das carreiras, centrou a súa atención en dirixir a súa granxa en LaPorte, Indiana. Posteriormente involucrouse nun negocio de equipos pesados ​​e na construción. Ingresou no National Midget Auto Racing Hall of Fame en 1992.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Colexio Profesional de Enxeñaría Técnica en Informática de Galicia
Antecedentes e historia
A informática foise constituíndo, ao longo das últimas décadas, como unha rama de importancia crecente e independente. Nace como disciplina académica, en 1969, coa creación do Instituto de Informática, dependente do Ministerio de Educación e Ciencia, ao se considerar que para o correcto exercicio profesional era preciso a obtención previa de formación técnica e profesional.
A través do Decreto 327/1976, do 26 de febreiro, establécese a necesidade de que as ensinanzas en informática se desenvolvan a través da educación universitaria e da formación profesional. Os reais decretos 1460/1990 e 1461/1990, do 26 de outubro, estableceron, respectivamente, os títulos universitarios oficiais de enxeñaría técnica en informática de xestión e de enxeñaría técnica en informática de sistemas, e aprobaron as directrices xerais propias dos plans de estudos conducentes á súa obtención. Posteriormente, a titulación da diplomatura en informática foi homologada á da enxeñaría técnica en informática polo Real decreto 1954/1994, do 30 de setembro.
A Asociación de Doutores, Licenciados e Enxeñeiros en Informática de Galicia (AEIG) e máis a Delegación en Galicia da Asociación de Doutores, Licenciados e Enxeñeiros en Informática (ALI Galicia) presentaron unha solicitude conxunta para a creación do Colexio Profesional de Enxeñaría Técnica en Informática de Galicia. O 1 de decembro aprobouse a Lei 8/2006 do Parlamento de Galicia, de Creación do Colexio Profesional de Enxeñaría Técnica en Informática de Galicia. Nesta Lei, na súa exposición de motivos, recóllese:
Suliña así mesmo a Lei que
Na Lei 8/2006 dáselles o mandato á AEIG e ALI Galicia para que designasen unha Comisión Xestora que debía presentar uns estatutos provisionais que regulasen a convocatoria e o funcionamento da asemblea constituínte, que debería aprobar os estatutos definitivos do Colexio e designar os seus órganos de goberno antes do 2 de xaneiro do 2008. A asemblea constituínte celebrouse o 14 de decembro do 2007, e nela aprobáronse os actuais estatutos e elixiuse a actual xunta de goberno.
Pasolini
Pasolini é un filme biográfico dirixido por Abel Ferrara sobre os últimos días de vida de Pier Paolo Pasolini, un dos maiores escritore se intelectuais italianos do século XX. Pasolini é interpretado por Willem Dafoe, e Ninetto Davoli -o seu amigo e actor fetiche- é interpretado por Riccardo Scamarcio. O filme foi seleccionado na 71ª Mostra de Venecia, no Festival Internacional de Cine de Donostia e mais no Festival Internacional de Cinema de Toronto. En Italia estreouse o 25 de setembro de 2014, e foi estreada en lingua galega en versión orixinal subtitulada o 27 de marzo de 2015.
Trama
Poeta, escritor, director, guionista, dramaturgo, intelectual e filósofo, Pasolini foi un artista completo, innovador, observador estudoso da sociedade da segunda posguerra italiana. No filme recréanse imaxes da vida real -a súa última entrevista, o coloquio cos seus amigos, de Davoli a Laura Betti- e secuencias oníricas que narran parte da súa novela incompleta Petrolio. Pasolini é o protagonista dun filme fantástico e alegórico, que remata coa súa morte, aínda sen resolver.
O filme inclúe imaxes da película de Pasolini Salò o le 120 giornate di Sodoma.