cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proverbio
Veracidade e falibilidade dos refráns
A veracidade dos refráns está sobrevalorada ("Non hai refrán vello que non sexa verdadeiro" ) e en moitos casos coexisten o refrán e o seu contrario ("Calen barbas e falen cartas", fronte a "Calen cartas e falen barbas" ; ou "Os amores novos fan esquecer os vellos" fronte a "O amor primeiro endexamais se esquece"); outras veces non pasan de ser unha opinión e non un feito empírico. Considerados como exemplos da sabedoría popular non se poden considerar sempre veraces nin acertados, por moita sona que teñan de seren certos e infalibles. Así, o Padre Feijoo negaba esta suposta veracidade con estas palabras:
Como exemplos extremos da veracidade ou falibilidade dos refráns podemos citar os seguintes. Por un lado teriamos casos como "Nunca choveu que non escampara", que significa moito máis que a aparente obviedade climatolóxica, "A todo porco chégalle o seu San Martiño", "Quen peixes queira pescar, tense que mollar" ou "Alcalde novo, todas son leis". Por outro, refráns como "Se te morde a donicela, busca viño e busca vela, que mañán che darán terra", ou "Se che pica unha doniña, vas dereito para a caixiña; e se che pica un escorpión, vas para o caixón", que plasman a crenza popular de que a trabada dunha donicela ou a picada dun alacrán son mortais, algo evidentemente falso.
Para Xaquín Lorenzo:
Acúsase frecuentemente ós refraneiros -e a literatura popular, en xeral- de seren en moitos casos misóxinos:
Outros son xenófobos, racistas ou anticlericais ("O abade que foi monaguillo, ben sabe quen lle bebe o viño", "Onde o crego canta, xanta", "¿Crego moi predicadeiro? Coida do teu diñeiro" ou "Pedra de igrexa, ouro gotexa"), e hainos, efectivamente, que recomendan seguir un comportamento totalmente egoísta ("Cando foras ao concello, lémbrate do teu e deixa o alleo" ), pero o certo é que non se deben xulgar cos principios morais e éticos actuais. Tamén os hai que desde unha óptica actual son absolutamente irrespectuosos cos máis elementais principios da conservación do medio, como aquel que asegura que "Ave que voa, pra cazola é boa" ou "Peixe con ollos, á caixa".
Clasificacións
Os paremiólogos discuten sobre os sistemas de clasificación dos refráns sen chegar a un acordo sobre os criterios a seguir.
Basicamente hai dous sistemas de clasificación: temática ou alfabética, cada un deles coas súas vantaxes e inconvenientes. O criterio de clasificación temática ten como principais inconvenientes a subxectividade introducida polo colector e a repetición obrigada que esixiría o feito de poderse aplicar a dúas ou máis realidades, ben porque esta dualidade é un feito obxectivo (como "A muller na casa e o home na arada", que se podería clasificar en tres temas), ben porque en moitos casos o significado recto difire do significado metafórico (e este segundo resulta en todo caso máis propio do seu valor como refrán, como sabedoría popular). Un caso no que este significado metafórico desborda o significado literal sería, por exemplo "De hoxe para mañá o carneiro perde a la" (no que se percibe unha clara ameaza).
Seguindo este criterio temático publicáronse, por exemplo, refraneiros sobre diversos temas:
miniatura|A todo porco chégalle o seu San Martiño
Outra temática de refráns que tamén mereceu a atención dos paremiólogos foi a referida ós traballos agrícolas, normalmente en relación coa meteoroloxía cambiante segundo o paso das estacións do ano ("En xaneiro, a lebre co cu no bulleiro", "En abril ábrelle a porta ó gando e déixao saír", "O coello por san Xoán, e a perdiz, por Navidá", "Despois da Pelengrina o inverno vén axiña", "No san Martiño, porco e viño"). Entrarían neste grupo aqueles refráns que prognostican que tempo vai facer baseándose na observación do comportamento de certos animais ou doutros fenómenos: "Gaivotas sobindo astra se perder, gran temporal ten que haber", "Cando a gaivota vai pra terra, xa non neva; cando vai pro mar, vai nevar", "Golfiños a choutar, vento a entrar" ou "Arco da vella ó poñente, colle as artes e vente", consello mariñeiro que agoira vento ou chuvia. Así temos, por exemplo, o Refranero agrícola y metereológico [sic] gallego (Pontevedra 1904), de Emilio Álvarez Giménez ou o Refraneiro agrícola-meteorológico (reed. Asociación Cultural Eira Vella, Betanzos 1994), recollido por Salvador Golpe (Pedro de Merille). Unha variante desta clasificación serían os refráns de almanaque, clasificados e ordenados cronoloxicamente ; neste caso, cómpre observar que algúns destes refráns quedaron descolocados tralas modificacións introducidas no santoral católico a raíz do Concilio Vaticano II de 1965.
Finalmente, dentro desta tipoloxía de refráns xeográficos -aínda que non deron lugar a publicacións propias- cómpre citar aqueles que enxalzan o lugar onde nace o refrán ou, máis comúns, aqueloutros que reflicten a rivalidade entre dúas aldeas veciñas, criticando ou ridiculizando o lugar próximo, e que se alimentan de seculares porfías: "En Untes, bebe e non preguntes", "En Camouco, para pouco; en Ares non te pares, i en Redes non te quedes" , "Mentres auga teña o Miño, no Ribeiro non faltará o viño" , "Na Gudiña, cada catro unha sardiña", "Guitiriz, coa man no nariz", "De Bora un, e de Xeve, ningún" ou "Se queres foder a un probe sácao de Cambados e méteo no Grove". Estas sátiras contra os pobos veciños son frecuentes nos cantigueiros galegos.
Existen numerosos refráns sobre comida -de todo tipo- e bebida -auga ou viño-, que en moitos casos inclúen recomendacións dietéticas ou hixiénicas. Por exemplo: "¿Carne de calceta? Que a coma quen a meta", "Auga corrente, merda non consente", "Auga parada tá envelenada", "Bebe despois do caldo e manda o médico ó diaño". En xeral, o refraneiro condena a bebedela, aínda que non faltan os exemplos nos que beber se dá por cousa boa: "Cando o vello non pode beber, pódenlle a cova facer", "O aceite das cepas cura moitas doenzas" ou "Anque teño mala a perna, ben sei onde está a taberna". miniatura|200px|esquerda|Xesús Ferro Ruibal, paremiólogo
Canto ó recurso á ordenación alfabética dos refráns resulta un criterio máis obxectivo pero ten o inconveniente de que non permite a agrupación das variantes dun mesmo refrán, ó quedar distantes por comezar por letras diferentes. Entre os refraneiros ordenados alfabeticamente podemos citar os seguintes:
Existen numerosas clasificacións intermedias, ou mixtas, que sendo refraneiros xerais, non temáticos, subdividen a relación de acordo a criterios temáticos. Así por exemplo, o Refraneiro galego básico (Galaxia, Vigo 1987), de Xesús Ferro Ruibal. Poderíanse incluír aquí os dicionarios e enciclopedias que recollen refráns alusivos ás diferentes entradas, como o Diccionario enciclopédico gallego-castellano (Galaxia, Vigo 1958-1961), de Eladio Rodríguez González ou o Diccionario dos nomes galegos (Ir Indo, Vigo 1992), de Xesús Ferro Ruibal (dir.) e outros.
Evidentemente, as coleccións temáticas de refráns tamén recorren logo en cada grupo á ordenación alfabética.
Metrópole ortodoxa grega de Rodas
Historia
A illa de Rodas menciónase nos Feitos dos Apóstolos, nos viaxes de San Paulo, e considérase que el é o fundador da Igrexa na illa, acompañado por Silas. Descoñécese con exactitude cando Rodas tivo o seu primeiro bispo, mais a sé episcopal converteuse moi cedo en metropolitana, e a súa provincia eclesiástica estendíase, logo de 732, sobre a maior parte das illas do mar Exeo. Segundo a tradición no século I tivo o seu primeiro bispo, Prócoro, aínda que decoñécese cando foi creada a diocese.
Até a ocupación da illa polos Cabaleiros de Rodas, a metrópole viviu un período de florecemento, e os seus bispos participaron nos concilios ecuménicos: Theodósios no V, Isídoros no VI e Léon no VII.
Poucos cambios producíronse no século XV, por mor da caída de Constantinopla e a ameaza da invasión otomá. Os latinos permitiron a instalación do bispo ortodoxo, e ao Concilio de Florencia asistiu o bispo Natanael, mais á súa volta o arcebispo latino non lle permitiu desembarcar. En 1522 Rodas foi ocupada polos turcos. O metropolita Eftimios foi aforcado (c. 1525) baixo a acusación de instigar un movemento revolucionario. Durante o período otomán, porén, a vida da Igrexa foi relativamente tranquila, aínda que non escapou ás arbitrariedades dos conquistadores. Durante os anos da Revolución e os que seguiron, a Igrexa sufriu persecucións e os seus privilexios foron abolidos. O firmán do sultan Mahmud II restaurounos en 1835, mais foron abolidos novamente na época dos Mozos Turcos.
En 1912 Rodas, como o resto de illas do Dodecaneso, estivo baixo dominio italiano. Nun comezo respectaron a Igrexa, mais a partir de 1923 comezou unha campaña de italianización das illas, enviando colonos italianos ás mesmas e procurando o seu casamento con gregos e a Igrexa ortodoxa foi substituída pola católica. O peso da ocupación caeu especialmente sobre o metropolita Apostolos Trifonos, quen renunciou en 1946. Logo da incorporación do Dodecaneso a Grecia, a Metrópole de Rodas entrou no seu período moderno da historia.
En 2004 perdeu xurisdición sobre as illas de Symi, Halki, Tilos e Kastellorizo, que formaron a metrópole de Syme; e sobre a illa de Nísiros, que pasou a formar parte da metrópole de Cos.
La Bisbal del Penedès
La Bisbal del Penedès é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Baix Penedès.
Núcleo lítico
miniatura|Pequeno núcleo de sílex para follas Un núcleo lítico é unha masa de rocha homoxénea que se tallou co obxecto de extraer lascas para o seu uso posterior. Así, pois, o propósito principal dun núcleo é proporcionar soportes a unha variedade indeterminada de utensilios líticos. A medida que se traballan os núcleos líticos, isto é extraéndoselle lascas, van facéndose máis pequenos ata que son abandonados por non ser necesarios ou por esgotarse. Os núcleos abandonados ou esgotados convértense en refugallos característicos que adoitan aparecer en maior ou menor abundancia nos sitios prehistóricos.
Os núcleos líticos teñen diferentes formas, e clasificacións dependendo en primeiro lugar, do sistema tipolóxico (é dicir, do punto de vista do investigador), en segundo lugar, da técnica (Levallois, laminar...) ou técnica de talla (percusión directa, percusión indirecta, presión...) que se empregue para a extracción, e, en terceiro lugar, do produto obtido (basicamente lascas, puntas ou follas líticas).
Desde o punto de vista da técnoloxía lítica, todos os núcleos posúen unha ou varias zonas de explotación que, basicamente se dividen nos seguintes elementos:
Desde o punto de vista dos métodos e técnicas empregados na explotación dun núcleo lítico, hai dous factores básicos que permiten discriminar unha ampla variedade dentro desta gran categoría de obxectos tallados:
Muriel Freeman
Muriel Freeman, nada en Worcester o 9 de setembro de 1897 e finada en Northampton en 1980, foi unha tiradora de esgrima inglesa, gañadora dunha medalla olímpica.
Traxectoria
Participou nos Xogos Olímpicos de 1924 quedando en cuarto lugar en espada individual. Nos Xogos Olímpicos de 1928 logrou a medalla de prata tras perder con Helene Mayer na final por 5-2.
Queralbs
250px|thumb|Rúa de Queralbs Queralbs é un concello catalán da provincia de Xirona que forma parte da comarca do Ripollès. Atópase ao norte de Ribes de Freser, ao oeste de Setcases e no límite coa Cerdaña e a comarca francés do Conflent.
Tiña en 2015 unha poboación de 1.818 habitantes, agrupados en varias entidades: Queralbs, la Farga, Fustanyà, Núria, Rialb, Serrat e Vilamanya.
No concello hai dúas igrexas románicas en Queralbs (s. X) e Fustanyà (s. XII). Ademais no termo atópase o val de Núria, onde hai un santuario no que se venera á Virxe de Núria e unha estación de esquí. Ao val accédese a pé por un camiño de montaña ou nun tren cremalleira.
Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica
O Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, (CINZ), coñecido internacionalmente polas súas siglas en inglés: ICZN, e unha publicación que ten como propósito fundamental subministrar a máxima universalidade e continuidade dos nomes científicos dos animais compatíbeis coa liberdade dos científicos para clasificaren os animais segundo os seus criterios taxonómicos.
Características
O Código regulamenta os nomes dos taxons de animais (reino Animalia) e doutros clados de eucariotas tradicionalmente considerados como "protozoos".
Este Código consta de artigos (que son obrigatorios) e recomendacións. Os artigos deseñáronse para permitir aos zoólogos chegar aos nomes dos taxons que sexan correctos en circunstancias taxonómicas concretas.
O uso do Código permite a un zoólogo determinar o nome válido de calquera taxon ao que pertence un animal en calquera categoría das xerarquías especie, xénero e familia (incluíndo subespecie, subxénero e categorías do nivel familia tales como subfamilia e tribo). O Código non regula enteiramente os nomes dos taxons por riba do nivel familia (orde, clase, filo) e non subministra regras para o uso por debaixo da categoría de subespecie (variedade, aberración etc.), xa que estas carecen de entidade taxonómica.
Antecedentes históricos
A necesidade da existencia dun Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica aceptado internacionalmente é consecuencia da confusión de nomes que tivo lugar na bibliografía zoolóxica a partir de Carl von Linné e ao longo do século XIX, en parte debido ao principio de autoridade, polo cal o nome válido dunha especie era o que lle atribuíra o primeiro especialista que a describira.
O caos na nomenclatura alcanzou tal dimensión que, en 1842, o paleontólogo inglés Hugh Strickland promoveu a formación dun comité de expertos para crear un código de regras que regulasen a nomenclatura zoológica, con membros tan ilustres como Charles Darwin ou Richard Owen. Este primeiro embrión do Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, aparecido en 1843, coécese como Código de Strickland.
A este primeiro código seguíronlle outros, dentro e fóra da Gran Bretaña. No momento da celebración do Terceiro Congreso Internacional de Zooloxía (Leiden, 1895) existían tres conxuntos de regras nomenclaturais en uso, parcialmente incompatíbeis. Nese congreso suscitouse a necesidade dun consenso, e naceu a Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica co obxecto de reunir nun único código trilingüe unhas regras de nomenclatura aceptábeis por todos os zoólogos. Os resultados dos seus traballos publicáronse, tras numerosas vicisitudes, en 1905, co título de "Regras Internacionais", sendo o primeiro Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica.
En 1961 publicouse a segunda edición do Código, e en 1985 a terceira edición. Na actualidade a nomenclatura zoolóxica réxese pola cuarta edición do Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, publicada en 1999 e que entrou en vigor o 1 de xaneiro de 2000, e da que hai, por primeira vez, unha versión en castelán autorizada oficialmente pola Comisión.
Nomenclatura e taxonomía
miniatura|250px|[[Systema Naturae|Systema naturæ. Cuberta da 10ª edición (Estocolmo, 1758), data a partir da cal se establece a nomenclatura binominal.]] A parte da Sistemática que se ocupa da ordenación dos organismos en diferentes grupos chamados taxa ou taxons, é a Taxonomía. A parte da taxonomía na que se regula a adxudicación precisa e inequívoca dos nomes asignados aos diferentes taxons é o que denomina Nomenclatura.
A unidade básica da clasificación é a especie. O conxunto de especies con certas características comúns agrúpanse nunha categoría taxonómica de maior erarquía denominada xénero. Un conxunto de xéneros con características similares agrúpase nunha categoría taxonómica de rango superior denominada tribo. O conxunto de tribos semellantes agrúpanse nunha mesma familia. Á súa vez, as familias agrúpanse en ordes, estes en clases e, á súa vez, as clases en filos, troncos ou tipos de organización.
Segundo as necesidades de clasificación poden intercalarse outras categorías usando os prefixos super- (superfamilia, superclase), sub- (suborde, subespecie) ou infra- (infraclase, infraorde).
Nomes científicos
O Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica establece normas que afectan aos niveis especie, xénero e familia. O nivel especie inclúe todos os taxons nominais das categorías especie e subespecie (Art. 45.1); o nivel xénero abarca todos os taxons nominais das categorías xénero e subxénero (Art. 42.1); o nivel familia inclúe todos os taxons nominais das categorías superfamilia, familia, tribo, subtribo, e calquera outra categoría por debaixo de superfamilia e por encima de xénero que se desexe (Art. 35.1).
Para os niveis superiores existen diferenzas segundo as distintas escolas ou países. Os niveis por debaixo de subespecie non son contemplados polo Código, dado que subministrar nomes científicos a calquera variación fenotípica, práctica frecuente nalgúns grupos (lepidópteros, coleópteros etc.), considérase de nula utilidade científica.
As normas establecidas polo Código deben seren asumidas e respectadas por todos os zoólogos, constituíndo algo parecido a unha gramática que permita a todos falar un mesmo idioma científico universal.
A nomenclatura zoolóxica require que aos nomes científicos, independentemente da súa orixe lingüística, se lles asigne un nome en latín, para o cal úsanse as 26 letras do alfabeto latino (incluíndo j, k, w, y) e as normas gramaticais desa lingua. Non poden usarse signos diacríticos (acentos, diéreses etc.). Polo tanto a ñ castelá debe transformarse en n ou nos dígrafos ni, ny ou gn se se quere conservar a pronuncia.
Nomes uninomiais
Os nomes dos niveis familia e xénero son uninomiais, e dicir, constan dunha única palabra.
Nombs de nivel familia
Os nomes do nivel familia son plurais, e deben iniciarse sempre con maiúscula e presentar terminacións concretas para cada categoría, que son obrigatorias e específicas delas, para que resulte fácil recoñecer a que categoría taxonómica pertencen. As terminacións das categorías do nivel familia son:
Se un autor utiliza outra categoría intercalada por conveniencia é libre de utilizar a terminación latina que desexe, diferente das obrigatorias. É frecuente utilizar, por exemplo a terminación -itae para as supertribos.
Os nomes do nivel familia deben formarse obrigatoriamente sobre a raíz do xenitivo dun nome do nivel xénero considerado válido e contido no taxon que se nomea. Así, tomando o xénero Homo, cuxo xenitivo é Hominis, e cuxa raíz é Homin-, fórmanse todos os nomes do nivel familia vistos anteriormente (Homin-idae, Homin-inae etc.). Formar estes nomes sobre o nominativo sería incorrecto.
Nomes de nivel xénero
Os nomes de nivel xénero son substantivos singulares de dúas ou máis letras, en caso nominativo. Deben estaren adscritos a un dos xéneros gramaticais latinos (masculino, feminino ou neutro) e deben escribirse sempre nun tipo de letra diferente ao do texto normal en que se encontran, en cursiva cando o texto está escrito en redonda e redonda cando o texto está escrito en cursiva.
O xénero debe ter asociada polo menos unha especie, cuxo nome deberá concordar en xénero gramatical con aquel. O xénero gramatical é o que dean os dicionarios usuais de latín e grego clásico (neste último caso, latinizado). É conveniente consultar tales dicionarios e non fiarse das aparencias; así, Felis é feminino (e de aí o nome Felis marginata, e non marginatus, que sería masculino), Lepisma é neutro é Sitona é masculino.
Os nomes subxenéricos escríbense entre parénteses intercalados entre o nome do xénero e o da especie. Así, en Buprestis (Yamina) sanguinea, Buprestis é o xénero, Yamina é o subxénero e sanguinea é o nome específico (obsérvese que se usa letra cursiva sempre que se escribe un nome científico).
Nomes binominais e trinominais
Os nomes dos taxons de nivel especie son binominais para a especie e trinominais para a subespecie, é dicir, formados por dúas e tres palabras, respectivamente.
Resident Evil Gaiden
Resident Evil Gaiden é un videoxogo producido e distribuído por Capcom, pertencente á serie Resident Evil. Foi lanzado no ano 2002 para a Nintendo Game Boy Color.
Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica
Nomes binominais e trinominais
Para os nomes das especies, das dúas palabras citadas, a primeira corresponde ao nome do xénero ao que pertence e escríbese sempre con a inicial en maiúscula; a segunda palabra é o epíteto específico e debe escribirse enteiramente en minúscula, debendo concordar gramaticalmente co nome xenérico. Así, en Mantis religiosa, Mantis é o nome xenérico, religiosa o nome específico e o binomio Mantis religiosa é o "nome científico" outorgado a certa especie de insecto da orde dos Mantodea (montoideos).
No nome científico asignado ás especies, o nome específico nunca debe ir illado do xenérico, xa que carece de identidade propia e pode coincidir en especies diferentes. De terse citado previamente o nome completo e non cabe ningunha dúbida de a que xénero se refire (por exemplo, cando se citan varias especies do mesmo xénero), o nome do xénero pode abreviarse coa súa inicial (M. religiosa).
Se unha especie presenta dúas ou máis subespecies, fórmará un trinomio (en latín científico, trinomen). Por exemplo, Felis silvestris presenta numerosas subespecies, entre elas Felis silvestris silvestris, o gato montés europeo, e Felis silvestris catus, o gato doméstico. Se nos referimos en concreto ao gato montés, debemos utilizar o trinomio Felis silvestris silvestris, que significa Felis silvestris subespecie silvestris, polo que repetir a palabra silvestris non é unha redundancia.
Cando se fai referencia a un taxon do nivel especie recomendase indicar, tras o binomen ou o trinomen, o nome do autor, ou autores que o describiu ou describiron, sen abreviar, e o ano da súa publicación, separados por unha coma. Por exemplo, Vipera seoanei Lataste, 1879.
Se o descritor dunha especie situona nun xénero diferente do que se lle asigna actualmente, o seu nome e a data deben ir entre parénteses. Así, o nome científico da rula debe escribirse Streptopelia turtur (Linnaeus, 1758); con este parénteses indícase que a especie citada non foi orixinariamente descrita dentro do xénero Streptopelia, no cal actualmente se acha; en efecto, Linneo colocou esta especie no cénero Columba cando a describiu.
Principio de prioridade e sinonimia
Con frecuencia un mrsmo taxon posúe máis dun nome, o que pode crear moita confusión entre a comunidade científica. O Principio de autoridade utilizado antes da aparición do Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica contribuíu á proliferación de nomes e ao uso interesado dos mesmos por partidarios deste ou daquel zoólogo.
Tras a aparición do Código, todos os nomes científicos réxense polo principio de prioridade. Segundo o mesmo, o nome válido dun taxon é o nome máis antigo. Todos os demais nomes dese taxon considéranse sinónimos.
Opinión 2027
Esta excepción á regra, publicada pola ICZN no ano 2003, fai que prevalezan os nomes específicos dos animais silvestres fronte aos nomes dos animais domésticos.
Homonimia
Se dous taxons do mesmo nivel teñen o mesmo nome son homónimos. En todos os casos debe aplicarse o principio de prioridade que outorga validez ao nome descrito en primeiro lugar respecto aos descritos posteriormente. A diferenza nunha letra é suficiente para desfacer a homonimia (calidus que significa "cálido" en latín e callidus que significa "hábil", non son homónimos).
Polo que respecta ao nivel xénero, hai que ter en conta que inclúe as categorías taxonómicas xénero x subxénero e por tanto que nomes de ambas as categorías poden caeren en homonimia.
Por exemplo, Linneo (1758) denominou Bubo a un xénero de aves da familia dos Strigidae; máis tarde, Rambur (1842) describiu o xénero Bubo, xénero de insectos da familia dos Ascalaphidae. Ambos os nomes son do nivel xénero e entran en homonimia. McLachlan (1898) detectou a homonimia e creou o xénero Bubopsis —como nomen novum— para substituír o nome máis recente (o de Rambur); por tanto, o nome válido para ese xénero de insectos é Bubopsis McLachlan, 1898. En definitiva, non poden existir dous nomes xenéricos iguais en todo o reino animal. Por tanto, un zoólogo que describa un xénero novo para a ciencia debe asegurarse de que o nome que elixa non exista xa. É, por tanto, relativamente fácil caer na homonimia. Unha ferramenta útil a este respecto é o Nomenclator Zoologicus en liña, que recolle máis de 340 000 nomes de nivel xénero (xéneros e subxéneros) do reino animal.
Polo que se refire ao nivel especie, o sistema é o mesmo, pero poden darse casos máis complexos, nos que se dea homonimia e sinonimia á vez. Por exemplo:
Tipos
Segundo o Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, todo taxon de nivel especie debe ter polo menos un espécime do mesmo que serva como elemento de referencia e comparación para outros zoólogos, que será o tipo ou espécime típico da especie ou subespecie. O conxunto de espécimes sobre a que se basa a descrición orixinal do taxon chámase serie tipo ou serie típica. Os tipos poden seren exemplares de calquera sexo ou fase de desenvolvemento (ovo, larva, adulto), completos ou parciais, fósiles ou non e, até 1930, unha mostra achada ou producida poloanimal (fósil ou non), como unha bugalla ou unha pegada (icnofósil).
O Código recoñece os seguintes tipos:
Todos os tipos deben rotularse adecuadamente cunha etiqueta conspicua e custodiarse de forma especial polas persoas ou institucións que os amparen, permitindo o seu estudo a todos os zoólogos, xa que son patrimonio da Zooloxía.
Marilyn Manson (grupo musical)
O líder e fundador do grupo é Marilyn Manson, cuxo nome real é Brian Warner. A elección deste nome, corresponde á fusión entre a actriz Marilyn Monroe e o asasino Charles Manson, a través do cal quérese representar a dualidad entre o ben e o mal, entre os extremos do glamour e beleza de Marilyn Monroe e a brutalidade e escuridade de Charles Manson.
Discografía
250px|miniatura|Logo de Marilyn Manson.
Reino longobardo
O reino longobardo sucede ao reino ostrogodo en Italia do Norte durante unha época tardía das Grandes invasións europeas.
A chegada dos longobardos en 571, un pobo xermánico vai deixar o topónimo da rexión italiana; antes deles a Lombardía foi ocupada polos galos, despois polos romanos (século -III), despois dos cales existe un curto reino bárbaro de Italia cuxa capital é Rávena, unha vez que desaparece o Imperio Romano a finais do século V. Invadida por Carlomagno en 774, convértese nunha posesión do Sacro Imperio Romano Xermánico en 952.
Descrición
dereita|300px|Mapa da Italia bizantina e longobarda
A rexión de Italia actualmente chamada Lombardía onde se sitúa a cidade de Milán, conserva no seu nome a lembranza do reino longobardo en Italia. Entre outros testemuños, a toponimia da Lombardía central testemuña a presenza destes invasores xermánicos a través dos nomes de lugar que conteñen a raíz xermánica -fara- ou formados co sufixo -engo (do xermánico ing(o): fillo, descendente) (por exemplo Marengo, célebre pola batalla). En canto á lingua longobarda, falouse de certo ata principios do século VIII polo menos; despois desapareceu totalmente no século IX.
Ao final da rápida conquista franca (774) e coa supresión dos ducados de Toscana (Tuscia), de Spoleto e de Cividale (Friúl) en 776, só resiste máis ou menos un ducado na Italia meridional: o ducado de Benevento que se considera como herdeiro do reino longobardo e que se eleva a principado. Relativamente próximo de Bizancio no plano cultural (por intermediario do ducado de Nápoles), ha permanecer independente ata a conquista normanda no século XI, tras un curto período de submisión aos francos a partir de 787.
Cando entraron en Italia, os longobardos non coñeceran nunca a autoridade imperial. Ademais a maioría eran pagáns, malia que un certo número deles estivera en contacto co arianismo. Ademais das súas depredacións e do choque cultural que causou a súa vinda ao mundo romano do Baixo Imperio, a súa fe constituía un poderoso freo á súa integración na península. De feito, o reino dos longobardos permaneceu como o derradeiro reino «herético» de Europa occidental (mesmo sendo o arianismo aínda moi importante no reino visigodo, oficialmente católico, situado nas terras de Hispania) malia – ou a causa – da proximidade de Roma e dun Papado cada vez máis influente.
Foron os reis Autario (elixido en 584) e sobre todo Axilulfo os que realmente instauraron o «reino longobardo» en Italia. Os duques, sobre todo no norte da península, os gastaldii (do xermánico, que significaba os «hóspedes», os «serventes») e as colonias militares longobardas (os arimannii: do xermánico ; que significa os «homes libres», é dicir os «guerreiros» para un pobo xermánico) forneceron a súa primeira organización, política e militar, do reino. Esta organización, esencialmente rural, constituíu a estrutura na que viviron dos labregos italianos, desde agora ligados á terra: os coloni.
Despois da restauración da realeza, os longobardos masacran aos «Romanos poderosos» (a nobreza). A clase senatorial, que conservara o seu poder baixo Odoacro, os godos e os Bizantinos, é eliminada. A eficaz administración romana, preservada antes por Teodorico, foi esfarelada. Non se sabe se os romanos son reducidos á escravitude ou se conservan a súa liberdade persoal. A situación semella variar segundo as condicións de chegada dos invasores. De todos xeitos, o poder político pasa aos guerreiros longobardos e as súas familias. As terras do Estado (fisco) e as dos dirixentes romanos son confiscadas. Os pequenos propietarios deben aboar dereitos correspondentes ao terzo dos produtos da terra. Pouco e pouco, empobrecen e vólvense dalgún modo os colonos dos longobardos. A diferenza dos pobos xermánicos precedentes como os burgundios e os visigodos, os longobardos non compartes as súas terras cos autóctonos.
A Italia de finais do século VI esta despoboada pola guerra e a enfermidade, a fame negra e as inundacións, e a peste fixo a súa aparición ao principio do século VII co seu feixe de vítimas. As poboacións rurais da chaira repréganse cara aos outeiros e as montañas, os campos e os sistemas de irrigación fican abandonados.
Os reis arianos do principio do século VII estableceron a segunda organización, administrativa e xurídica, do reino: a administración da corte real en Pavía, capital longobarda a partir de 626, substituíndo a Milán, Monza e Verona. Houbo que esperar ao rei Arioaldo para que na capital longobarda funcione unha administración. Esta foi moi inspirada pola burocracia bizantina. miniatura|142x142px|[[Moeda longobarda a nome de Cuniperto, cuñada en Milán]] En 643, o rei Rotario fai escribir a lei do seu pobo nun edicto en latín (o Edicto de Rothari), as Leges langobardorum, que coexistiron coa lei romana nun reino cortado en dous: os longobardos, que retiñan o poder político e militar, e os «italianos» que facían funcionar a Igrexa e a administración.
No século VIII, especialmente a través das leis de Ratchis (746) e de Aistolfo (ou Aistulf) (755), aumentou a influencia do dereito romano na corte de Pavía, cousa que pode probar unha certa romanización dos longobardos, polo menos da nobreza e da corte real.
Ferrocarril de cremalleira
thumb|250px|Vía dun ferrocarril de cremalleira. Un ferrocarril de cremalleira é un tipo particular de ferrocarril que basea o seu funcionamento no axuste mecánico coa vía por medio dun terceiro raíl dentado ou «cremalleira».
A disposición mencionada permite que sexa utilizado en zonas onde haxa unha gran pendente de máis do 8%, nas cales o funcionamento por adherencia entre carrís e rodas non sería posible debido á escasa fricción entre elas.
A súa orixe remóntase a 1812 cando o inglés John Blenkinsop construíu unhas vías de cremalleira para unha máquina locomotora lenta. Despois, en 1862 o suízo Niklaus Riggenbach colocou a cremalleira nun terceiro raíl.
En España hai dous trens cremalleira, os dous en Cataluña, para acceder a Montserrat e Núria.
Barallobre
O topónimo Barallobre pode referirse a:
Yochanan Vollach
Yochanan Vollach, nado en Kiryat Bialik o 14 de maio de 1945, é un ex-futbolista Israel que xogaba de lateral esquerdo.
Participou no mundial de fútbol de 1970 coa selección do seu país.
Tribunal Constitucional de España
O Tribunal Constitucional de España é o órgano xurisdicional que culmina o poder xudicial, cuxa principal función é a de actuar como máximo intérprete da Constitución.
Na práctica a súa transcendencia vén dada por que constitúe o principal control dos poderes do Estado en materia constitucional (poder executivo, poder lexislativo, e do propio poder xudicial, revisando os seus actos cando atentan contra o disposto na Constitución).
En particular, ten competencia para coñecer:
Para coñecer do recursos interpostos contra os regulamentos, é competente a xurisdición contencioso-administrativa e non o Tribunal Constitucional, xa que ao seren normas emanadas da Administración pública (a través da potestade regulamentaria), que carecen de rango de lei, non cabe recurso de inconstitucionalidade. O tribunal con competencia última nesa materia sería o Tribunal Supremo ou o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia no caso de que se recorra un regulamento emanado do goberno galego.
Os Tratados internacionais, porén, si cabe recorrelos por inconstitucionalidade perante o Tribunal Constitucional, porque a Constitución española outorgalles forza de lei a partir do momento en que se incorporan ao dereito estatal.
As sentenzas do Tribunal Constitucional serán publicada no Boletín Oficial del Estado cos votos particulares, se os houbese. Ditas sentenzas entran en vigor o día seguinte ao da súa publicación e non cabe recurso contra as mesmas.
Composición
O Tribunal Constitucional está integrado por doce membros, que ostentan o título de Maxistrados do Tribunal Constitucional. Son nomeados polo Rei mediante Real Decreto, a proposta das Cámaras que integran as Cortes Xerais (catro polo Congreso dos Deputados e outros catro polo Senado, e por maioría de 3/5 dos votos dos membros de cada Cámara), do Goberno (dous) e do Consello Xeral do Poder Xudicial (dous).
A designación para este cárrego efectúase por un período de nove anos, debendo recaír en cidadáns españois que sexan Maxistrados ou Fiscais, Profesores de Universidade, Funcionarios públicos ou Avogados, todos eles deben ser xuristas de recoñecida competencia e con máis de quince anos de exercicio profesional. Os Maxistrados renóvanse nunha terza parte cada tres anos.
A condición de membro do Tribunal Constitucional é incompatíbel: con todo mandato representativo; con cargos políticos ou administrativos; co desempeño de funcións directivas nun partido político ou nun sindicato e con calquera emprego a servizo dos mesmos; co exercicio das carreiras xudicial e fiscal, e con calquera actividade profesional ou mercantil. De resto, os membros do Tribunal Constitucional terán as incompatibilidades propias dos membros do poder xudicial.
Os membros do Tribunal Constitucional serán independentes e inamobíbeis no exercicio do seu mandato.
Membros eméritos
Por ano de nomeamento; entre paréntese figura a duración do mandato; e o asterisco indica que o Maxistrado foi nombrado Presidente:
Le comte Ory
Le comte Ory (en galego, O conde Ory) é unha ópera buffa en dous actos con música de Gioachino Rossini e libreto en francés de Eugène Scribe e Charles-Gaspard Delestre-Poirson, segundo o seu vodevil Le Comte Ory do ano 1817, inspirado á súa vez nunha balada medieval. Foi estreada no Théâtre de l'Académie Royale de Musique de París o 20 de agosto de 1828.
Parte da música procede da súa ópera Il viaggio a Reims escrita tres anos antes para a coroación de Carlos X. A obra é ostensiblemente unha ópera cómica no sentido de que a historia é humorística, mesmo pura farsa. Non obstante, pensouse máis na Opéra que no Teatro da Opéra-Comique e hai inconsistencias estruturais co xénero contemporáneo da opéra comique: mentres que esta última está formada por números líricos relativamente curtos e diálogo falado, Le comte Ory está formado por "altamente desenvolvidas, mesmo macizas formas musicais unidas por recitativo acompañado". Aínda que a ópera contén parte da escritura orquestral máis colorida de Rossini, a pintoresca e breve abertura é estrañamente contida e sen pretensións, acabando cun murmurio de cordas en pizzicato.
Exarcado patriarcal católico maronita de Xerusalén e Palestina
O exarcado patriarcal de Xerusalén e Palestina é unha sé da Igrexa Católica Maronita inmediatamente suxeita ao patriarcado maronita de Antioquía. En 2010 tiña 504 bautizados. O seu exarca actual é Musa al-Hax, O.A.M.
Territorio
O exarcado estende a súa xurisdición sobre os fieis católicos maronitas residentes en Xerusalén e nos territorios da Autoridade Nacional Palestina. Está estruturado en 3 parroquias.
Francisco de la Dueña y Cisneros
Francisco de la Dueña Nova y Cisneros Molina y Peñarrubia, tamén coñecido como Francesc Antoni de la Dueña y Cisneros. Nado en Villanueva de la Fuente, Cidade Real o 17 de novembro de 1753 e finado en Madrid o 8 de novembro de 1821. Foi un relixioso castelán pertencente a unha familia de hidalgos rurais e Copríncipe de Andorra.
Traxectoria
Francisco foi nomeado Bispo de Urgell e polo tanto Copríncipe de Andorra desde o 29 de outubro de 1797 ao 23 de setembro de 1816.
O 24 de febreiro de 1810 foi elixido deputado nas Cortes de Cádiz, e exerceu como Presidente do Congreso dos Deputados desde o 1 ao 30 de abril de 1814.
En 1816 deixa o seu posto como bispo de Urgell tras ser nomeado Bispo de Sogorbe, posto no que permanece ata a súa morte. No 1817 foi nomeado cóengo doutoral da Catedral de Salamanca.
Etapa no Congreso dos Deputados
Durante a súa etapa como deputado Francisco deu o seu apoio á Constitución de Cádiz de 1812 e á política liberal da supresión dos conventos.
Antíoco IV de Comaxene
Gaius Iulius Antiochos IV Epiphanes (grego: Γάιος Ἰούλιος Ἀντίοχος ὀ Ἐπιφανής) foi o último rei de Comaxene. Reinou entre 38 e 72 como rei cliente do Imperio romano Naceu antes de 17 e morreu despois de 72.
Traxectoria
Antíoco foi fillo de Antíoco III de Comaxene e da raíña Iotapa de Comaxene. Os pais de Antíoco IV eran irmáns de sangue. El mesmo, casou igualmente coa súa propia irmá, de nome, tamén Iotapa. Era de ascendencia armenia, grega e meda. Pola súa antepasada, a raíña Laodice VII Thea, que era a nai do rei Antíoco. Antíoco I, era descendente directo do reino helenístico sirio do Imperio seléucida.
Antíoco parece ser moi novo no ano 17, cando o seu pai morreu. Tiberio conveu cunha parte dos cidadáns de Comaxene en facer do seu reino unha parte da provincia romana de Siria. A gran mocidade dos fillos de Antíoco III e os disturbios políticos que atravesaba entón Comaxene parecen ser a razón principal desta medida. Antíoco parece alcanzar a cidadanía romana entre 17 e 38. Viviu e creceu en Roma, coa súa irmá. Mentres que a súa irmá e el viviron a súa mocidade en Roma, formaron parte da corte que Antonia Minor mantiña ao redor dela. Antonia era sobriña do primeiro emperador romano, Augusto e a filla máis nova do triunviro Marco Antonio. Antonia Minor era unha muller moi influente. Ela supervisaba o seu círculo composto de varios príncipes e princesas. O seu círculo contribuíu á preservación das fronteiras políticas do Imperio romano e á estabilidade e fidelidade dos seus estados clientes.
En 38, Antíoco recibe a coroa de Comaxene das mans do neto de Antonia Minor, o emperador romano Calígula. Por outra banda, o emperador agranda o territorio de Antíoco coa parte de Cilicia que bordea a costa. Calígula dá tamén o importe total dos ingresos que Comaxene xerara durante os vinte anos que fora provincia romana. As razóns políticas que poderían xustificar unha tal vantaxe e tales recursos dados a un rei cliente non están claros. Quizais non era máis que unha manifestación da excentricidade ben testemuñada de Calígula.
Antíoco estaba nos termos máis íntimos con Caligula. Herodes Agripa I e el son presentados como os instrutores do emperador na arte da tiranía. Esta amizade non dura con todo moito tempo, xa que é deposto por Caligula. Antíoco non recupera o seu reino até a chegada do emperador Claudio en 41.
En 43, o seu primeiro fillo, Caio Xulio Arquelao Antíoco Epifanes, é o noivo a Drusila, unha filla de Agripa I. Ademais, de Arquelao Antíoco Epifanes, Antíoco ten outros dous fillos coa súa muller Iotapa: Calínico e unha filla chamada tamén Iotapa.
En 53, Antíoco esmaga unha insurrección dalgunhas tribos bárbaras en Cilicia, chamadas Clitae. En 55, recibe do emperador Nerón a orde de levar tropas para facer a guerra contra os partos, e, no ano 59, serve baixo as ordes do xeneral Gneo Domicio Corbulón contra o rei Tiridates I de Armenia, irmán do rei parto Vologases I. Consecuentemente polos seus servizos nesta guerra, obtén no ano 61 territorios pertencentes antes ao reino de Armenia. miniatura|O monumento de Filopapos, onde se pode ver a Antíoco IV en compañía do seu neto. Tomou partido por Vespasiano cando foi proclamado emperador en 70, sendo presentado entón como o máis rico dos reis tributarios. O mesmo ano, enviou forzas mandadas polo seu fillo Epifanes para axudar ao príncipe Tito durante o cerco de Xerusalén.
Antíoco retirouse primeiramente a Esparta, e despois a Roma, onde pasou o resto da súa vida cos seus fillos que volveron do seu exilio, sendo tratado con moito respecto. Entre os netos de Antíoco e de Iotapa atópase o eminente ateniense Filopapo, que viviu en Grecia entre os séculos I e II.
Monumento de Filopapos
Antíoco IV figura en escultura en compañía do seu neto Caio Xulio Antíoco Epifanes Filopapo sobre un monumento erixido cara a 114-116 en Atenas, que se pode aínda admirar sobre o outeiro das Musas. Na parte inferior do monumento está representado un cortexo triunfal.
Moedas
Hai varias pezas de moedas que levan a marca deste rei. Estas proban que reinou sobre unha gran parte de Capadocia e de Cilicia, así como sobre Comaxene. Sobre unha destas pezas, é chamado ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΙΟΧΟΣ («gran rei Antíoco», Basiléus Mégas Antíokhos). Esta inscrición testemuña as ambicións políticas de Antíoco IV. Sobre o dorso desta medalla, está representado un escorpión, rodeado de follas de loureiro, e a inscrición ΚΟΜΜΑΓΗΝΩΝ («dos Comaxenios»). Sobre estas pezas de moeda, apréciase tamén o nome da súa muller, Iotapa.
Arconada, Palencia
Arconada é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 42 habitantes (INE 2011).
Blanca Calvo Moraza
Blanca Calvo Moraza, finada en Ourense o 31 de decembro de 1939, foi unha mestra, xornalista e escritora galega.
Traxectoria
O 13 de decembro de 1920 fundou con Manuel Baltar a Escuela Obrera de la Inmaculada. Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleira en Ourense en 1925. Colaborou en La Región, La Libertad, El Compostelano, El Eco de Santiago e Vallibria. Foi presidenta de Acción Católica da Muller (1935). No franquismo foi presidenta da Unión diocesana de Ourense da Confederación de Mujeres Católicas.
Afnix (linguaxe de programación)
Afnix (chamado Aleph ata o 2003) é unha linguaxe de programación funcional mutihilos con alcance dinámico de variables e soporte para o paradigma de programación orientada a obxectos.
O interpretador de Afnix está escrito en C++ e prové integración en tempo de execución que inclúe a posibilidade de instanciar clases de C++, utilizar métodos virtuais, lanzar e atrapar excepcións. Disponse tamén dunha interfase para facilitar a integración de librerías externas.
Afnix está dispoñible para varias versións das plataformas UNIX, Linux e FreeBSD. A documentación inclúe unha guía de usuarios e o material de referencia. Está distribuído como software libre.
Linguaxe de programación ABC
ABC é unha linguaxe de programación de alto nivel desenvolvida por Leo Geurts e Lambert Meertens a principios dos 80 no CWI (Centrum voor Wiskunde en Informática). Inicialmente foi pensada como substituta da linguaxe BASIC.
Esta linguaxe serviu de inspiración a Guido van Rossum para desenvolver a linguaxe Python.
Lingua vehicular
Unha lingua vehicular é unha lingua, a miúdo simplificada, que serve de medio de comunicación entre poboacións de linguas diferentes. Opónse a lingua vernácula, falada localmente por unha poboación. As linguas litúrxicas desempeñan ás veces un papel tal en tanto que punto común lingüístico de comunidades multilingües unidas por unha mesma relixión.
Palleira parasita
miniatura|250px|esquerda|Unha palleira ártica de morfo escuro atacando un [[albatros.]] A palleira parasita (Stercorarius parasiticus), tamén chamada papamerda palanquín, é unha ave mariña da familia das Stercorariidae.