cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trono Ludovisi
Descrición
O relevo central adoita interpretarse como Afrodita saíndo do mar, un motivo coñecido como Venus Anadiómena. A deusa está a se vestir cunha roupaxe diáfana coa asistencia de dúas Horas que se preparan para cubrila cun lenzo que sosteñen ambas as dúas, o cal a oculta de cintura para abaixo. Os dous relevos dos lados dan as costas discretamente ao misterio do tema central. Un amosa unha muller cun veo agachada, pendurando o incenso dun thymiaterion que sostén coa súa man esquerda dentro dun queimador de incenso que se atopa sobre unha tarima. No outro atópase unha moza espida, sentada cun xeonllo sobre o outro, mentres toca a frauta dobre o aulos; unha tea que suxeita o seu cabelo.
Condado de Wicklow
Xeoloxía
A cordilleira das Montañas Wicklow é a maior rexión elevada continua de Irlanda. O pico máis alto desta serra, Lugnaquilla, acada os 925 metros, sendo o segundo maior cumio de Irlanda, tras Carrauntoohil, en Kerry. O Camiño de Wicklow é a ruta longa sinalada máis antiga de Irlanda, atraendo a día de hoxe xente á area para practicar sendeirismo, así como pesca e rafting. Tamén no camiño se atopa o conxunto monacal de Glendalough, que se cre fundado por St. Kevin, actualmente polo de atracción turística; así como a fervenza de Powerscourt, a maior cachoeira de Irlanda.
A área montañosa está formada principalmente por granito, cunha zona marxinal de micaxistos, producida por contacto con estrato silúrico.
Litoral
A costa atópase no leste do condado e ten uns 60 km desde Bray até Arklow. Consiste nunha serie de numerosas pequenas baías con praias de area, a miúdo con dunas, como por exemplo Brittas Bay. Os principais cabos son Wicklow Head, Ardmore Point, Bray Head and Mizen Head, que non confundir co de Cork. Bray Head é especial en Irlanda, pois é cruzado por unha liña de tren que pasa xusto ao lado dos cantís, que xa tivo que ser reaxustada varias veces debido á erosión do mar.
Hidroloxía
Entre os ríos de Wicklow destacan o Avoca, o Liffey e o río Vartry, que flúe a través do Val do Demo (Devil's Glen) até a súa foz ao norte de Wicklow. A confluencia dos ríos Avonmore e Avonbeg coñécese como "o encontro das augas" (the meeting of the waters); e a combinación resultante, coñecida como o río Avoca, despois de recoller a auga do río Aughrim, vai até o Mar de Irlanda en Arklow. O río Slaney atópase do occidente do condado, facendo fronteira co condado de Carlow. Neste condado atópase a central hidroeléctrica reversible de Turlough Hill, un importante proxecto de enxeñaría civil feito nas décadas dos 1960 e 1970. O primeiro parque eólico en mar a fóra de Irlanda atópase ante as costas de Arklow. Os lagos son pequenos pero numerosos, localizados principalmente en vales de montaña e circos glaciares. Exemplos destes son Lough Dan, Lough Tay, Lough Brae, os lagos de Glendalough como tamén o pantano de Poulaphouca (o maior en volume).
Trono Ludovisi
Descubrimento e controversia
O Trono foi atopado en 1887, no que anteriormente era o inmenso terreo da Vila Ludovisi en Roma, onde estiveran situados os xardíns de Salustio, sendo trasladado dentro da Vila Ludovisi, de onde recibe o seu nome. Os Ludovisi eran unha familia papal que foran mecenas e coleccionistas dende comezos do século XVII. As dificultades financeiras obrigaron á venda da colección Ludovisi ao Estado italiano en 1894. Os terreos da Vila Ludovisi foron fraccionados, trazáronse rúas e o distrito medrou, mudando totalmente. Existe un debate respecto ao propósito orixinario do obxecto, o significado dos seus relevos e o lugar onde foi fabricado, pero en 1982 puido vencellalo sen dúbida cun templo en Marasa, preto de Locri, un templo xónico de Afrodita cuxo interior foi reconstruído en 480 a. C. Mediante unha reconstrución do Trono, puido demostrarse que este axustábase exactamente entre os bloques que quedaban da base do templo; ademais, suxeriuse que os candeleiros de terracota, ou pinakes, de cultos de Locri Epizefiri, son o único paralelo artístico ao Trono.
Casal de Eirigo, Setecoros, Valga
Casal de Eirigo é un lugar da parroquia de Setecoros, no concello pontevedrés de Valga, na comarca de Caldas. Segundo o IGE, en 2014 tiña 191 habitantes (97 homes e 94 mulleres).
O Curro, Trasancos, Narón
O Curro é un lugar da parroquia de Trasancos no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 75 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 31 homes e 44 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2004 cando tiña 85 habitantes.
Trono Ludovisi
Descubrimento e controversia
As únicas outras representacións dunha muller espida pertencente a este período (c. 460 a. C.) poden atoparse na olaría de Ática. As críticas respecto das anomalías anatómicas e os detalles e dúbidas sobre a autenticidade do Trono Ludovisi, foron resumidas por Jerome Eisenberg nun artigo de 1996 en Minerva; alí aseveraba, en parte, que a flautista hetera era unha versión derivada dun psykter de finais do século VI a. C., realizado por Eufronios, cotizado en 1857 no Ermitage da colección Campana. Eisenberg notou que a representación romana de Penélope gardando loito por Odiseo, aínda que moi posterior, é a única iconografía na escultura clásica que amosa unha muller coas súas pernas cruzadas: a Penélope está completamente vestida.
Casal de Eirigo, Setecoros, Valga
Camiño de Santiago
Casal de Eirigo é unha localidade da etapa Caldas de Reis-Padrón do Camiño Portugués a Santiago de Compostela.
Trono Ludovisi
Descubrimento e controversia
A iconografía respecto da temática do Trono Ludovisi non ten paralelo na antigüidade, polo que adoita pola en dúbida. Debido a que as asistentes se atopan paradas sobre unha superficie pedregosa, ofrecéronse algunhas interpretacións alternativas. Unha é que a figura erguéndose coincide coa vestimenta ritual dunha deusa ctónica, probablemente Perséfone, xurdindo por unha fenda na terra; cabe destacar que Pandora aparece de xeito semellante nas pinturas de varios vasos de Ática. Outra interpretación suxire que a figura sexa Hera emerxendo renacida das augas do Canato, preto de Tirinto, como Hera Parthenos.
O Trono de Boston
O Trono Ludovisi ten un xemelgo menos logrado: o Trono de Boston que se atopa no Museo de Belas Artes de Boston. Este apareceu en 1894, pouco despois da poxa da colección Ludovisi, e foi mercado polo crítico Edward Perry Warren, quen doouno á cidade de Boston. Moitos negan a autenticidade do Trono de Boston. Unha conferencia no Palazzo Grassi, Venecia, en 1996, comparou a ambos os obxectos. Na actualidade, o Trono de Boston non é exhibido. No caso de non ser unha falsificación producida ao redor de 1894, podería tratarse dunha escultura romana deseñada para ser colocada xunto coa grega nalgún lugar dos xardíns de Salustio.
María Ana Vitoria de Baviera
María Ana Vitoria de Baviera, nada en Múnic o 28 de novembro de 1660 e finada no Palacio de Versalles o 20 de abril de 1690, foi delfina de Francia, tamén coñecida como Delfina Maria Ana Vitoria ("Marie Anne Victoire") polo seu nome completo que era María Ana Cristina Vitoria von Bayern.
Traxectoria
Era a filla máis vella de Fernando María de Baviera e de Henriqueta Adelaida de Savoia. Os seus avós maternos eran Vítor Amadeu I e Cristina María de Francia, quen era a segunda filla de Henrique IV de Francia e María de Medici. Os seus avós paternos eran Maximiliano I, duque e elector de Baviera e María Ana de Austria.
A Churía, Muíño, Zas
A Churía é un lugar da parroquia de Muíño no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Tiña 6 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 3 mulleres.
Altos do Sena
Os Altos do Sena (92) (en francés: Hauts-de-Seine) é un departamento francés da rexión da Illa de Francia. Dunha extensión de 176 km², en 2016 tiña 1 603 268 habitantes
Condado de Wexford
O condado de Wexford (en gaélico irlandés Loch Garman) é un condado da República de Irlanda que forma parte da provincia de Leinster. O condado porta o nome da súa capital, Wexford, fundada polos viquingos co nome de Vestfjord ("Fiorde Occidental" no antigo nórdico).
Gran Premio de Alemaña de 1972
O Gran Premio de Alemaña de Fórmula 1 de (formalmente o  XXXIV Großer Preis von Deutschland) foi unha carreira de Fórmula 1 que se celebrou en Nürburgring o 30 de xullo de 1972. A carreira, disputada sobre 14 voltas, foi a oitava rolda da tempada de Fórmula Un de 1972.
Mclusky
Mclusky, orixinalmente coñecida como Best, é unha banda galesa de post-hardcore procedente de Cardiff. O grupo estaba formado por Andrew "Falco" Falkous (voces, guitarra), Jonathan "Thieving Bassist" Chapple (baixo, voces) e Jack Egglestone (batería), que substituíu a Matthew Harding a finais de 2003. O grupo foi creado en 1996 e estivo activo ata 2005. En 2014 xuntouse sen Jonathan Chapple para unha xira de reunión.
Suffolk (ovella)
dereita|miniatura|260px|Exemplar de femia de suffolk, nunha feira gandeira de [[Dunblane.]] A suffolk é unha raza de ovella de cabeza escura, moi popular en Gran Bretaña, en Australia e nos Estados Unidos.
Características
A suffolk é unha raza cruzada entre carneiros de southdown e femias de norfolk de cornos. É unha ovella de tamaño medio, con carneiros adultos que acadan entre os 115 e os 160 kgs., e femias que se moven entre os 80 e os 115 kgs. Caracterízase pola súa cabeza negra e sen cornos, sen la, pero cuberta de pelo. O fociño é alongado e romo, e as orellas, de tamaño medio, caen aos lados da cabeza cara adiante, facendo ángulo coa boca. A la é branca.
As patas, non demasiado longas, son tamén escuras.
Historia
As suffolk orixinarias foron o resultado do cruzamento de carneiros de southdown con ovellas de norfolk de cornos, cruzamentos que se comezaron a realizar na área de Suffolk, en Inglaterra. Era unha ovella que se adaptaba ben ao sistema tradicional de gandaría extensiva no inverno e de granxa no verán. En 1810 recoñécese a raza como tal, pero aínda tardan en formarse os primeiros rabaños. En 1886 a Sociedade Inglesa das Suffolk organiza o primeiro libro de rexistro da raza.
En 1888 comezan as exportacións de ovellas suffolk aos Estados Unidos, pero non se expande realmente ata a partir de 1919.
Rendibilidade
esquerda|miniatura|120px|Cabeza de femia de suffolk, coas orellas en ángulo coa boca A raza, primeiramente dedicada á produción de carne, ofrece tamén uns bos rexistros de produción de la: un exemplar adulto de suffolk acada entre 2,2 e 3,6 kgs.
Spinacia
Spinacia é un xénero con 12 especies descritas de plantas herbáceas pertencente á familia Amaranthaceae.
Descrición
Son herbas, dioicas, glabras ou fariñentas, con follas alternas, xeralmente planas. As flores masculinas en glomérulos formando unha mesta inflorescencia espigada-paniculada; as flores femininas axilares, sen periantio mais con 2 (-4) brácteas persistentes que se agrandan, conxénita e endurecido na froita, sementes verticais.
Taxonomía
O xénero foi descrito por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 2: 1027. 1753.
Abdelmadjid Tebboune
Funcionario de carreira e membro da Fronte de Liberación Nacional, foi ministro en varios gobernos e primeiro ministro de Alxeria do 25 de maio ao 15 de agosto de 2017, o que o converte no xefe de goberno do país que menos tempo estivo no cargo.
Gañou as eleccións presidenciais de 2019 na primeira volta como candidato independente aínda que era membro do comité central do FLN, que non o apoiou oficialmente. A campaña para estas eleccións e o comezo do mandato de Tebboune estiveron marcados por manifestacións masivas ("Hirak") e por unha abstención récord.
Familia
Naceu o 17 de novembro de 1945 en Méchria, na actual vilaia de Naama, no antigo departamento francés de Alxeria. A súa familia era orixinaria de Boussemghoun, na actual vilaia de El Bayadh, situada nas Altas Chairas do suroeste alxeriano. . O seu pai é un xeque, membro da Asociación de ulemas musulmáns alxerianos ademais de militar. Súa nai é unha campesiña.
Formación
Licenciouse na Escola Nacional de Administración en 1969.
Carreira profesional
Abdelmadjid Tebboune comezou a súa carreira en 1969 como administrador aprendiz e despois como administrador en 1972, na vilaia de Saoura.
Foi sucesivamente secretario xeral da vilaia de Djelfa (1975-1976), da vilaia de Adrar (1977-1979), da vilaia de Batna (1979-1982) e da vilaia de M'Sila (1982-1983).
Posteriormente, foi valí de Adrar (1983-1984), de Tiaret (1984-1989) e de Tizi Ouzou (1989-1991).
Ministro
En xuño de 1991, converteuse en viceministro encargado das autoridades locais baixo o ministro do Interior, durante o segundo goberno de Sid Ahmed Ghozali. Deixou o goberno en 1992.
En 2001 o presidente nomeouno ministro de Vivenda e Urbanismo no segundo goberno de Ali Benflis, cargo que ocupou ata 2002.
O 19 de xaneiro de 2017, despois da enfermidade e posterior morte de Bakhti Belaïb, foi nomeado ministro de Comercio de forma provisional.
Primeiro ministro
O 24 de maio de 2017, considerado próximo ao Xefe de Estado Maior, Ahmed Gaïd Salah, foi nomeado primeiro ministro, sucedendo a Abdelmalek Sellal, que estivera á fronte do goberno dende 2012. O goberno formouse o 25 de maio.
Con todo, foi substituído 15 de agosto de 2017 polo ex primeiro ministro Ahmed Ouyahia. A súa vontade de restrinxir as importacións, loitar contra a corrupción e levar a cabo unha inspección xeral no seo do primeiro ministro, instando aos seus ministros a "facer balance dos gastos públicos" realizados polo goberno anterior, ademais da súa, segundo a presidencia, "hostilidade contra os empresarios", son algunhas das razóns que explican a súa destitución. En xullo, o goberno enviou unha serie de avisos a grandes empresas alxerianas ou estranxeiras adxudicatarias de importantes contratos de infraestrutura pública, ameazando con rescindir contratos de obras con atrasos. Entre estas empresas destacaba ETRHB, unha empresa de obras de estradas, hidráulicas e construción, propiedade de Ali Haddad, xefe do Foro de líderes empresariais (FCE), organización patronal e próxima a Saïd Bouteflika, irmán do xefe de Estado.
Non obstante, estas medidas fixéronlle gañar popularidade. Tras iso foi considerado como un posible sucesor de Bouteflika.
Eleccións presidenciais de 2019
O 26 de setembro de 2019, anunciou a súa candidatura ás eleccións presidenciais de decembro, aprazadas por segunda vez tras as manifestacións da Hirak e a dimisión de Abdelaziz Bouteflika.
Presentándose como o "candidato do pobo", afirmou que as demandas dos manifestantes non podían ser satisfeitas "sen un presidente elixido e lexítimo". Prometeu unha reforma da Constitución e da lei electoral, así como o establecemento dunha verdadeira democracia a nivel local e nacional. Avogou por que o Estado recuperase os préstamos das empresas que nunca se devolveran aos bancos estatais. Presentouse como candidato independente, aínda que seguiu sendo membro do comité central do FLN.
Rexeitado polos manifestantes, foi acusado polos seus detractores de ser o "candidato do exército" e de estar implicado no caso Khalifa, no que saíu o seu nome. Mostrouse partidario de reabrir o caso. En novembro de 2019 afrontou a dimisión do seu director de campaña e a revelación por parte do xornal Ennahar, con fama de ser próximo ao poder, dos seus vínculos co empresario encarcerado Omar Aliat.
O 12 de decembro, tras unha campaña interrompida por grandes protestas ata o día das eleccións, Abdelmadjid Tebboune foi elixido polo 58,1% dos votos emitidos na primeira volta, cunha abstención récord (60,1% dos inscritos) Algúns analistas consideraron "dubidosas" as cifras. Na súa primeira conferencia de prensa despois da súa elección, Tebboune tendeu a man á Hirak e falou a favor do diálogo.
Investidura
Abdelmadjid Tebboune converteuse en presidente da República Democrática e Popular de Alxeria e xurou o cargo o 19 de decembro de 2019.
Primeiras medidas
Despois da toma de posesión, o novo presidente saudou á Hirak e declarou que "o gran éxito é o froito do movemento popular iniciado polo noso pobo que se negou, grazas á súa conciencia, á caída do Estado e das súas institucións ", renovou a súa chamada ao diálogo e prometeu cumprir as reivindicacións dos manifestantes no marco dun consenso político e das leis da República". Pediu prescindir da predicada "excelencia" para romper co uso exacerbado desta fórmula durante o mandato de Abdelaziz Bouteflika, un termo que se volveu impopular e motivo de impugnación. Durante a cerimonia, condecorou coa medalla da orde do mérito nacional, co rango "SADR", a, Abdelkader Bensalah e Ahmed Gaïd Salah. Na mesma cerimonia foi condecorado co mesmo rango por Abdelkader Bensalah.
O mesmo día aceptou a dimisión de Noureddine Bedoui e designou a Sabri Boukadoum como primeiro ministro interino mentres instruía ao goberno para xestionar os asuntos urxentes á espera do nomeamento dun novo xefe de goberno. Ademais, o ministro do Interior, Salah Eddine Dahmoune, foi destituído das súas funcións por facer comentarios insultantes sobre os manifestantes da Hirak.
O 20 de decembro de 2019, nomeou como xefe de persoal a Noureddine Ayadi e como secretario xeral da presidencia da República a Mohammed Amine Messaïd, quen ocupara o cargo de director da súa campaña electoral. Ademais, Bouakkaz e Amrouche foron nomeados director xeral de Protocolo e secretario particular do presidente da República, respectivamente.
Durante a súa primeira viaxe oficial en Alxeria, o 22 de decembro, anunciou a creación dun ministerio responsable das start-ups e microempresas así como dun banco para apoiar aos promotores destes proxectos. Tamén ordenou a reapertura das terminais de aeroporto non empregadas en todo o país.
Formación do goberno de Djerad
O 28 de decembro nomeou a Abdelaziz Djerad como primeiro ministro e encargoulle formar un novo goberno. Ao día seguinte nomeou a Belaïd Mohand Oussaïd como Ministro asesor de Comunicación e voceiro da presidencia da República.
A comezos de 2020, mentres continuba a Hirak, os alcaldes dos concellos da vilaia de Buxía, membros da Agrupación pola Cultura e a Democracia (RCD) rexeitaron colgar o retrato oficial de Tebboune.
Consultas e reforma constitucional
O 28 de decembro de 2019 recibiu a Ahmed Benbitour, ex xefe de goberno, con quen falou sobre as "bases da nova República". O 9 de xaneiro, recibiu a Abdelaziz Rahabi "para intercambiar e escoitar as súas impresións sobre a situación actual e a súa visión de futuro". Esta reunión formou parte das consultas sobre a revisión da Constitución. O 13 de xaneiro recibiu ao ex xefe de goberno Mouloud Hamrouche e foi á casa do exministro de Asuntos Exteriores Ahmed Taleb Ibrahimi. O 14 de xaneiro, recibiu aos seus opoñentes Soufiane Djilali e Karim Younes. O 15 de xaneiro recibiu ao mujahid Youcef Khatib e ao presidente da Asociación de Ulemas Musulmáns de Alxeria, Abderrazak Guessoum. O 8 de xaneiro de 2020 creouse unha comisión de expertos de 17 membros, a maioría deles profesores de Dereito Constitucional, co fin de realizar propostas para unha nova Constitución. Trazáronse sete eixos principais sobre os que a comisión debía traballar, entre eles a conservación do bicameralismo e o cargo do xefe de goberno. Propúxose en particular permitir que o presidente exercese só un máximo de dous mandatos e facer que esta disposición fose "inmutable e intocable". Ao final destes dous meses, a proposta do comité debía ser obxecto dun diálogo antes de ser adoptada polo Parlamento e sometida a referendo.
Continuación e suspensión do Hirak
En febreiro de 2020, achegándose o aniversario do estalido das protestas que comezaran o 22 de febreiro de 2019, o presidente Abdelmadjid Tebboune declarou que "a Hirak é un fenómeno saudábel" e que non tiña nada que lle reprochar. Engadiu que dito movemento popular evitou un desastre no país. Decretou que o 22 de febreiro agora se celebrase cada ano como un "día nacional de fraternidade e cohesión entre o pobo e o seu exército pola democracia". Os días 21 e 22 de febreiro de 2020, as manifestacións reuniron a un gran número de persoas. miniatura|Abdelmadjid Tebboune (fronte, primeira fila) na conferencia de Berlín sobre [[Libia en 2020. |alt=]]No contexto da pandemia por coronavirus de 2019-2020, o presidente da República anunciou o 17 de marzo de 2020 a prohibición de marchas e manifestacións, sen importar o motivo, explicando que non se trata dunha restrición das liberdades senón "unha medida de protección da saúde pública". O venres 20 de marzo non se realizaron marchas nin manifestacións.
Política exterior
Nun contexto rexional marcado pola guerra civil libia, Abdelmadjid Tebboune recibiu a varios xefes de Estado e ministros de Asuntos Exteriores de países implicados na crise. Abdelmadjid Tebboune participou na conferencia de Berlín sobre Libia o 19 de xaneiro de 2020.
Vida privada
En outubro de 2019, comezou o xuízo ao seu fillo Khaled, en prisión desde o 20 de xuño de 2018, no contexto da incautación, no porto de Orán, de 701 kg de cocaína. Foi absolto o 26 de febreiro de 2020.
Escarvadentes
miniatura|dereita|Escarvadentes de madeira. Un escarvadentes é un obxecto elaborado en madeira, plástico ou metal que se utiliza para retirar restos de comida dos dentes, ademais en restauración utilízase con profusión para servir os petiscos. O habitual é que unha ou as dúas extremidades estean afiadas para mellor inserirse nos dentes. Con probabilidade son as ferramentas de hixiene bucal máis antigas, apareceron escarvadentes de bronce en xacementos arqueolóxicos prehistóricos nos Alpes. A primeira máquina de fabricación de escarvadentes patentouse en 1872.
Proteína C
A forma cimóxena da proteína C é unha glicoproteína dependente da vitamina K que circula no plasma sanguíneo. A súa estrutura consta de dúas cadeas polipeptídicas, chamadas lixeira e pesada, conectadas por unha ponte disulfuro. A proteína C cimóxena é activada cando se une á trombina, outra proteína directamente implicada na coagulación, e a activación da proteína C é promovida en gran medida pola presenza de trombomodulina e o receptor de proteína C endotelial (EPCR). Debido ao papel do EPCR, a proteína C activada encóntrase principalmente preto das células endoteliais (é dicir, as que forman as paredes dos vasos sanguíneos), e a proteína C afecta estas células e os leucocitos. Como a proteína C desempeña unha función crucial como anticoagulante, as persoas con deficiencias na proteína C ou con algún tipo de resistencia á proteína C activada (APC), teñen un risco significativamente maior de desenvolver coágulos perigosos (trombose).
As investigacións sobre o uso clínico dunha forma recombinante da proteína C activada (rhAPC) chamada Drotrecogin alfa activada, comercializada como Xigris pola compañía Eli Lilly and Company, estiveron rodeadas de bastante controversia. Eli Lilly fixo unha agresiva campaña de mercadotecnia nos Estados Unidos para promover o seu uso en persoas con sepse grave e shock séptico, e ptrocinou en 2004 as Directrices da Campaña para Sobrevivir á Sepse (Surviving Sepsis Campaign Guidelines). Porén, en 2012 publicouse unha revisión Cochrane que encontrou que o seu uso non podía ser recomendado, xa que non melloraba a supervivencia e incrementaba o risco de hemorraxias. En outubro de 2011 Xigris foi retirada do mercado por Eli Lilly debido a que se observou unha maior mortalidade en ensaios feitos en adultos.
Historia
A función anticoagulante da proteína C no corpo humano foi indicada por primeira vez por Seegers et al. en 1960, e foi Seegers que lle deu á proteína o seu nome orixinal, que era autoprotrombina II-a. A proteína C illouna por primeira vez Johan Stenflo a partir de plasma bovino en 1976, e Stenflo determinou que era dependente da vitamina K. Foi el quen lle deu o nome de proteína C porque era a terceira proteína (no "pico C") nas elucións das cromatografías de intercambio iónico en DEAE-Sefarosa. Seegers estaba daquela investigando os factores de coagulación dependentes da vitamina K non detectados en ensaios de coagulación, que miden a función de coagulación global. Pouco despois, Seegers recoñeceu que o descubrimento de Stenflo era idéntico ao que fixera el. A proteína C activada foi descuberta posteriormente aquel ano, e en 1977 recoñeceuse que a APC inactivaba o factor Va. En 1980, Vehar e Davie descubriron que a APC tamén inactivaba o factor VIIIa, e pouco despois, Walker descubriu que a proteína S era un cofactor. En 1982, un estudo dunha familia feito por Griffin et al. asociou por primeira vez a deficiencia de proteína C con síntomas de trombose venosa. A deficiencia homocigótica de proteína C e os seus efectos graves para a saúde foron descritos en 1984 por varios científicos. A clonación do ADNc da proteína C conseguiuse en 1984 grazas aos traballos de Beckmann et al., que elaboraron un mapa do xene resposable da produción da proteína C no fígado. En 1987 realizouse un experimento trscendental (Taylor et al.) no que se demostraba que a proteína C activada previña a coagulopatía e morte de babuínos aos que se lles infundían concentracións letais de E. coli.
En 1993, Dahlbäck et al. detectaron unha resistencia á APC herdable e asociárona coa trombofilia familiar. En 1994, a mutación xenética relativamente común que produce factor VLeiden foi detectada por Bertina et al.. Dous anos despois, conseguíronse imaxes da APC sen dominios Gla a unha resolución de 2,8 ángstroms. Uns ensaios clínicos que empezaron co PROWESS de 2001 serviron para descubrir que moitos dos síntomas da sepse poden mellorar coa administración de APC infundida, e as taxas de mortalidade de pacientes sépticos pode diminuírse significativamente. Contra o final dese ano, a FDA estadounidense aprobou a Drotrecogin alfa (activada), unha proteína C activada humana recombinante, que foi o primeiro fármaco aprobado para tratar a sepse grave. En 2002, a revista Science publicou un artigo que mostraba que a proteína C activaba o receptor activado por protease 1 (PAR-1) e este proceso explicaba a modulación que facía a proteína do sistema inmunitario.
Xenética
As instrucións biolóxicas para sintetizar a proteína C en humanos están codificadas no xene chamado oficialmente "proteína C (inactivador dos factores de coagulación Va e VIIIa)". O símbolo do xene aprobado polo Comité de Nomenclatura de Xenes de HUGO é "PROC", de "proteína C". Está localizado no cromosoma 2 (2q13-q14) e contén nove exóns. A secuencia do xene é de aproximadamente 11 000 bases de longo.
Estrutura
A proteína C humana é unha glicoproteínas dependente da vitamina K estruturalmente similar a outras proteínas dependentes da vitamina K que afectan á coagulación do sangue, como a protrombina, e os factores VII, IX e X. A síntese da proteína C ocorre no fígado e empeza sendo unha molécula precursora dunha soa cadea, que ten un péptido sinal N-terminal de 32 aminoácidos precedendo ao propéptido. A proteína C fórmase cando se elimina un dipéptido de Lys198 e Arg199; isto causa a transformación en dímero da proteína, que leva carbohidratos ligados a N en cada cadea. A proteína ten unha cadea lixeira de 21 kDa) e unha pesada de 41 kDa, conectadas por unha soa ponte disulfuro entre a Cys183 e a Cys319.
miniatura|410px|Estrutura de [[dominio proteico|dominios da preproproteína C (arriba) e o heterodímero maduro (abaixo).]]
A proteína C inactiva comprende 419 aminoácidos e ten múltiples dominios: un dominio Gla (residuos 43–88); un segmento helicoidal con aminoácidos aromáticos (89–96); dous dominios de tipo EGF (97–132 e 136–176); un péptido de activación (200–211), e un dominio serina protease de tipo tripsina (212–450). A cadea lixeira contén os dominios de tipo Gla e EGF e o segmento aromático. A cadea pesada contén o dominio de protease e o péptido de activación. Así, nesta forma é como circula o 85–90% da proteína C no plasma como cimóxeno, esperando ser activada. O resto da proteína C cimóxena son formas lixeiramente modificadas da proteína. A activación do encima ocorre cando unha molécula de trombina cliva e separa o péptido de activación do extremo N-terminal da cadea pesada. O sitio activo contén a tríade catalítica típica das serina proteases (His253, Asp299 e Ser402).
O dominio Gla é especialmente útil para unirse a fosfolípidos cargados negativamente para a anticoagulación e ao EPCR para a citoprotección. Un determinado exositio aumenta a capacidade da proteína C's de inactivar o factor Va eficientemente. Outro é necesario para interaccionar coa trombomodulina.
Fisioloxía
A activación da proteína C é fortemente promovida pola trombomodulina e o receptor de proteína C endotelial (EPCR), este último encóntrase principalmente nas células endoteliais (células do interior das paredes sanguíneas). A presenza de trombomodulina acelera a activación en varias ordes de magnitude, e o EPCR acelera a activación nun factor de 20. Se calquera destas dúas proteínas está ausente en espécimes murinos, o rato morre por unha excesiva coagulación cando aínda está en estado embrionario. No endotelio, a APC realiza un papel fundamental na regulación da coagulación sanguínea, a inflamación e a morte celular (apoptose). Debido ao efecto acelerante da trombomodulina sobre a activación da proteínan C, a proteína pode dicirse que non é activada pola trombina senón polo complexo trombina–trombomodulina (ou incluso trombina–trombomodulina–EPCR). Unha vez na súa forma activa, a APC pode ou non permanecer unida ao EPCR, ao cal ten aproximadamente a mesma afinidade que a proteína cimóxena.
A proteína C na súa forma de cimóxeno está presente no plasma sanguíneo de adultos humanos normais a concentracións entre 65 e 135 IU/dL. A proteína C activada encóntrase a niveis aproximadamente 2000 veces menores que este. A deficiencia de proteína C leve corresponde a niveis plasmáticos por riba de 20 IU/dL, pero por debaixo do rango normal. As deficiencias moderadamente graves presentan concentracións sanguíneas entre 1 e 20 IU/dL; as deficiencias graves presentan niveis por debaixo de 1 IU/dL ou son indetectables. Os niveis de proteína C nun meniño saudable non prematuro medio son de 40 IU/dL. A concentración da proteína C increméntase ata os seis meses de idade, cando o nivel medio chega a 60 IU/dL; o nivel permanece baixo durante a infancia ata que acada os niveis de adulto despois da adolescencia. A vida media da proteína C activada é duns 15 minutos.
Vías
As vías da proteína C son as reaccións químicas específicas que controlan o nivel de expresión da APC e a súa actividade no corpo. A proteína C é pleiotrópica, con dous tipos principais de función: a anticoagulación e a citoprotección (o seu efecto directo sobre as células). A función que a proteína C realiza depende de se a APC permanece ou non unida ao EPCR despois de ser activada; os efectos anticoagulantes da APC ocorren cando non o está. Neste caso, a proteína C funciona como anticoagulante ao inactivar proteoliticamente de forma irreversible os factores Va e VIIIa, converténdoos nos factores Vi e VIIIi, respectivamente. Cando aínda está unida ao EPCR, a proteína C activada realiza os seus efectos citoprotectores, que actúan sobre o substrato efector PAR-1 (receptor 1 activado por protease). En certo grao, as propiedades anticoagulantes da APC son independentes das propiedades citoprotectoras; a expresión dunha das vías non é afectada pola existencia da outra.
A actividade da proteína C pode ser regulada á baixa reducindo a cantidade de trombomodulina dispoñible ou de EPCR. Isto pode facerse por citocinas inflamatorias, como a interleucina-1β (IL-1β ) e o factor de necrose tumoral-α (TNF-α). Os leucocitos activados liberan estes mediadores inflamatorios durante a inflamación, inhibindo a creación de trombomodulina e EPCR, e inducindo o seu desprendemento da superficie endotelial. Ambas as accións regulan á baixa a activación da proteína C. A propia trombina pode tamén ter un efecto sobre os niveis de EPCR. Ademais, as proteínas liberadas das células poden impedir a activación da proteína C, por exemplo no eosinófilo, o que pode explicar a trombose na enfermidade cardíaca hipereosinófila. A proteína C pode ser regulada á alza polo factor plaquetario 4. Esta citocina pénsase que mellora a activación da proteína C ao formar unha ponte electrostática desde o dominio Gla da proteína C ao dominio de glicosaminoglicano (GAG) da trombomodulina, reducindo a constante de Michaelis (KM) para a súa reacción. Ademais, a proteína C é inhibida polo inhibidor da proteína C.
Efectos anticoagulantes
miniatura|360px|Coagulacióln do sangue e vía anticoagulante da proteína C.
A proteína C é un compoñente principal na anticoagulación no corpo humano. Actúa como un cimóxeno serina protease: a APC proteoliza enlaces peptídicos nos factores V e VIII activados (factor Va e VIIIa), e un dos aminoácidos do enlace é a serina. Estes dous factores proteicos que a APC inactiva son cofactores altamente procoagulantes na xeración de trombina, que é un elemento crucial na coagulación do sangue; xuntos forman parte do complexo protrombinase. Entre os cofactores que interveñen na inactivación dos factores Va e VIIIa están a proteína S, o factor V, a lipoproteína de alta densidade, os fosfolípidos aniónicos e os glicoesfingolípidos.
O factor Va únese á protrombina e o factor Xa, incrementando a velocidade á cal se produce a trombina en catro ordes de magnitude (10 000x). A inactivación do factor Va practicamente detén a produción de trombina. O factor VIII, por outra parte, é un cofactor na produción de factor X activado, o cal á súa vez converte a protrombina en trombina. O factor VIIIa aumenta a activación do factor X nun factor de aproximadamente 200 000. Debido a esta importancia na coagulación, o factor VIII coñécese tamén como factor antihemofílico e as deficiencias do factor VIII causan hemofilia A.
A APC inactiva o factor Va ao realizar tres clivaxes (en Arg306, Arg506, Arg679). A clivaxe en calquera das Arg306 e Arg506 diminúe a atracción das moléculas ao factor Xa, e aínda que o primeiro destes sitios é clivado de forma lenta, é totalmente necesaria para o funcionamento do factor V. A proteína S axuda neste proceso catalizando a proteólise na Arg306, na cal o dominio A2 do factor V é disociado do resto da proteína. A proteína S tamén se une ao factor Xa, inhibindo que este último diminúa a inactivación pola APC do factor Va.
A inactivación do factor VIIIa non se coñece ben. A vida media do factor VIIIa é de só 2 minutos a non ser que o factor IXa estea presente para estabilizalo. Algúns autores cuestionaron a importancia da inactivación que fai a APC do factor VIIIa, e descoñécese en que grao o factor V e a proteína S son cofactores na súa proteólise. Sábese que a APC funciona sobre o factor VIIIa clivándoo en dous sitios, Arg336 e Arg562, cada un dos cales en solitario é suficiente para desactivar o factor VIIIa e convertelo no factor VIIIi.
Efectos citoprotectores
Cando a APC se une ao EPCR realiza varias funcións citoprotectoras importantes, a maioría das cales requiren o EPCR e o PAR-1. Entre estas están regular a a expresión xénica, efectos antiinflamatorios, efectos antiapoptóticos e de protección da función de barreira endotelial.
O tratamento de células con APC demostra que a súa modulación da expresión xénica controla efectivamente as vías principais do comportamento inflamatorio e apoptótico celular. Existen uns 20 xenes que son regulados á alza pola proteína C, e outros 20 que son regulados á baixa: os primeiros son xeralmente vías antiinflamatorias e antiapoptóticas, mentres que os últimos adoitan ser proinflamatorios e proapoptóticos. Os mecanismos da APC para alterar os perfís de expresión xénica non son ben coñecidos, pero crese que polo menos en parte implican un efecto inhibitorio sobre a actividade dos factores de transcrición. Proteínas importantes que a APC regula á alza son Bcl-2, eNOS e IAP. Os efectos da APC regulan significativamente á baixa p53 e Bax.
A APC ten efectos antiinflamatorios sobre as células endoteliais e os leucocitos. A APC afecta as células endoteliais ao inhibir a liberación de mediadores inflamatorios e regular á baixa moléculas de adhesión vascular. Isto reduce a adhesión de leucocitos e a súa infiltración nos tecidos, á vez que limita os danos no tecido subxacente. A APC apoia a función de barreira endotelial e reduce a quimiotaxe. A APC inhibe a liberación de mediadores da resposta inflamatoria en leucocitos e células endoteliais ao reducir a resposta de citocinas e talvez diminuíndo a resposta inflamatoria sistémica, como se observa na sepse. Estudos feitos en ratas e humanos demostraron que a APC reduce a lesión pulmonar inducida por endotoxinas e a inflamación.
Os científcos recoñecen os efectos antiapoptóticos da proteína C activada, pero non están claros os mecanismos exactos por medio dos cales se inhibe a apoptose. Sábese que a APC é neuroprotectora. Os efectos antiapoptóticos da APC explican en parte por que a APC é efectiva no tratamento da sepse, xa que a redución dos niveis de apoptose está correlacionada cunhas taxas de supervivencia maiores en pacientes sépticos. A antiapoptose conséguese diminuíndo a activación da caspase 3 e caspase 8, mellorando proporción Bax/Bcl-2 e regulando á baixa p53.
A proteína C activada tamén proporciona moita protección da función de barreira endotelial. A rotura da barreira endotelial e o incremento correspondente da permeabilidade endotelial, están asociados co inchamento, hipotensión e inflamación, todos os cales son problemas da sepse. A APC protexe a función de barreira endotelial ao inducir a activación dependente de PAR-1 da esfingosina quinase-1 e a regulación á alza de esfingosina-1-fosfato con esfingosina quinase.
Varios estudos indicaron que a actividade proteolítica da APC contribúe ás propiedades citoprotectoras observadas da APC, pero as variantes que son proteoliticamente inactivas tamén poden regular a formación de PAR-activadores de trombina e factor Xa e expresar propiedades citoprotectoras in vitro e in vivo.
Papel en enfermidades
Unha deficiencia de proteína C xenética, na súa forma leve asociada con heterocigosidade simple, causa un incremento significativo do risco de trombose venosa en adultos. Se un feto é homocigoto ou heterocigoto composto para a deficiencia, podería presentarse purpura fulminans, coagulación intravascular diseminada grave e un simultáneo tromboembolismo venoso no útero; o cal é moi grave e xeralmente mortal. A deleción do xene da proteín C en ratos causa a morte fetal arredor do momento do nacemento. Os fetos de rato sen proteína C desenvólvense normalmente ao principio, pero experimentan graves hemorraxias, coagulopatías, depósito de fibrina e necrose do fígado.
A fecuencia da deficiencia de proteína C entre os individuos asintomáticos é de entre 1 de cada 200 e 1 de cada 500 persoas. En contraste, os síntomas significativos da deficiencia son detectables en 1 de cada 20 000 individuos. Non se detectou ningún nesgo racial ou étnico.
A resistencia á proteína C activada ocorre cando a APC non pode realizar as súas funcións. Esta doenza ten síntomas similares á deficiencia de proteína C. A mutación máis común que causa a resistencia á proteína C activada en individuos caucasianos é nun sitio de clivaxe no factor V para a APC. Nese sitio, a Arg506 é substituída por Gln, producindo o factor V de Leiden. Esta mutación tamén se denomina R506Q. A mutación que orixina a perda deste sitio de clivaxe impide que a APC inactive eficazmente tanto o factor Va coma o factor VIIIa. Así, o sangue desa persoa coagula demasiado rapidamente e pona permanentemente en maior risco de sufrir trombose. Os individuos heterocigotos para a mutación do factor VLeiden teñen un risco de trombose venosa de 5 a 7 veces maior que o da poboación xeral. Os individuos homocigotos teñen un risco 80 veces maior. Esta mutación é tamén o risco hereditario máis común para a trombose venosa en caucasianos.
A necrose por warfarina é unha deficiencia de proteína C adquirida debido ao tratamento con warfarina, a cal é un antagonista da vitamina K e un anticoagulante. Porén, o tratamento con warfarina pode producir lesións cutáneas paradoxais similares ás observadas na purpura fulminans. Unha variante desta resposta preséntase como unha gangrena venosa nas extremidades cando se usa a warfarina para tratar a trombose venosa profunda asociada co cancro. Nestas situacións, a warfarina pode volver a administrarse a baixa dose para asegurarse de que a deficiencia de proteína C non se presenta antes de que sexan suprimidos os factores de coagulación II, IX e X da vitamina K.
A proteína C activada cliva as histonas do Plasmodium falciparum, que son liberadas durante a infección: a clivaxe destas histonas elimina os seus efectos proinflamatorios.
Uso en medicina
Os niveis de proteína C sábese desde hai tempo que serven para predicir a mortalidade en pacientes de sepse. Debido a isto e aos seus efectos pleiotrópicos anticoagulantes e citoportectores, suxeriuse o uso da proteína C, xunto con outros fármacos, no tratamento de pacientes con sepse grave.
En novembro de 2001, a FDA norteamericana aprobou o uso da Drotrecogin alfa-activada (DrotAA) pra o tratamento clínico de adultos que padecían sepses graves e tiñan un risco alto de morrer. Este fármaco é unha forma recombinante da proteína C activada humna (rhAPC). Foi comercializada co nome Xigris pola Eli Lilly and Company, A Drotrecogin alfa-activada estivo envolvida nunha controversia cando despois de ser aprobada para uso clínico se atopou que incrementaba as hemorraxias e non reducía a mortalidade. En outubro de 2011 a rhAPC (Xigris®) foi retirada do mercado pola compañía Eli Lilly debido á maior mortalidade en ensaios n adultos.
A APC foi estudada como forma de tratar as lesións pulmonares, despois de que algúns estudos mostrasen que pacientes con lesións pulmonares tiñan niveis reducidos de APC en partes específicas dos pulmóns correlacionados con resultados peores. A APC tamén foi considerada para o seu uso para mellorar os resultados en pacientes de accidentes cerebrovasculares isquémicos, unha emerxencia médica na cal o bloqueo arterial priva unha rexión do cerebro de oxíxeno, causando a morte dos tecidos. Fixéronse prometedores estudos que indican que a APC podería ser acoplada xunto co único tratamento actualmente aprobado, o activador do plasminóxeno tisular (tPA), para protexer o cerebro dos efectos colaterais moi nocivos do tPA, ademais de impedir a morte celular por carencia de oxíxeno (hipoxia). Tamén se propuxo o uso clínico da APC para mellorar os resultados en transplante de illotes pancreáticos de Langerhans no tratamento da diabetes tipo I.
CAT 4
CAT 4, acrónimo de Capsule Ariane Technologique 4, foi un satélite artificial da ESA lanzado o 20 de decembro de 1981 mediante o cuarto foguete Ariane 1 desde o Centro Espacial de Kourou.
Características
CAT 4 foi unha cápsula tecnolóxica posta en órbita durante o lanzamento do cuarto Ariane 1. Foi posto nunha órbita inicial de 199 km de perixeo, 36.051 km de apoxeo, unha inclinación orbital de 10,6 graos e un período de 636 minutos. A cápsula funcionaba con baterías e foi deseñada para durar 6 órbitas (unhas 65 horas). A súa función foi recompilar información sobre o foguete durante o lanzamento e posta en órbita e retransmitila a terra para obter datos cos que validar o foguete. Emitía a unha frecuencia de entre 136 e 138 MHz.
A Adega, Bermui, As Pontes de García Rodríguez
A Adega é un lugar da parroquia de Bermui no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume.
Juan Luis Galiardo
Juan Luis Galiardo, nado en San Roque (Cádiz) o 2 de marzo de 1940 e finado en Madrid o 22 de xuño de 2012, foi un actor español.
Traxectoria
Debuta en cine en 1960, iniciando a partir de aí unha etapa como galán, na que quedaría encasillado durante os anos 60 e 70.
Xa nos 80 traballa en México e ó seu regreso a España funda cuns amigos unha produtora, Penélope Films, desde a que xorden películas como El disputado voto del señor Cayo, de Antonio Giménez-Rico) ou a popular serie para televisión Turno de oficio, serie que bateu récords de audiencia no seu momento e que constitúe o seu traballo máis destacado en televisión xunto con outros como La Regenta, baseada na novela de Clarín, e Una gloria nacional, de Jaime de Armiñán entre outras.
Desde mediados dos 80 rompe co seu pasado de galán para interpretar todo tipo de papeis, tanto cómicos como dramáticos.
Ten traballado cos directores españois de maior prestixio, como é o caso de Carlos Saura, Luis García Berlanga, José Luis García Sánchez, Jaime de Armiñán, Antonio Mercero, José Luis Cuerda, Fernando Trueba, Pedro Lazaga, Antonio del Real ou Chumy Chúmez entre outros.
Tamén participou en multitude de proxectos a nivel internacional sendo dirixido por Charlton Heston, Ken Annakin, Enzo Castellari e Alberto Lattuada, ademais de traballar xunto a Sophia Loren, Silvana Pampanini, Geraldine Chaplin, Marisa Mell e Hildegarde Neil.
Tamén conta cunha extensa experiencia teatral.
No terreo persoal, estivo casado con Juana Prieto Martínez coa que tivo un fillo.
Contrato
Un contrato, en termos xerais, é definido como un acordo privado, verbal ou escrito, entre partes que se obrigan sobre materia ou cousa determinada, e a cuxo cumprimento poden ser compelidas. É un acordo de vontades que xera dereitos e obrigacións para as partes. Por iso sinálase que haberá contrato cando varias partes se poñen de acordo sobre unha manifestación de vontade destinada a regular os seus dereitos.
As partes nun contrato son persoas físicas ou xurídicas. Nun contrato hai dous polos ou extremos da relación xurídica obrigacional, cada polo pode estar constituído por máis dunha persoa revestindo a calidade de parte.
En cada país pode existir un concepto de contrato diferente, e esa diverxencia ten que ver coa realidade socio-cultural e xurídica de cada país (existen ordenamentos en que o contrato non se limita ao campo dos dereitos patrimoniais unicamente, senón que abarca tamén dereitos de familia como, por exemplo, os países nos que o matrimonio é considerado un contrato).
Concepto legal de contrato
A maioría dos Códigos civís conteñen unha definición de "contrato". Moitos deles, seguen o aliñamento do Código Civil Francés, cuxo artigo 1101 expresa que "O contrato é a convención pola cal unha ou máis persoas obríganse, con outra ou outras, a dar, facer, ou non facer algunha cousa".
O Código Civil Alemán prescribe que "para a formación dun negocio obrigacional por actos xurídicos, como para toda modificación do contido dun negocio obrigacional esíxese un contrato celebrado entre as partes, salvo que a lei dispoña doutro xeito". Mentres o Código Civil suízo sinala que "hai contrato se as partes manifestan dun xeito concordante a súa vontade recíproca; esta manifestación pode ser expresa ou tácita".