cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stewie Griffin
Na maioría dos capítulos trata de asasinar a súa nai, de quen cre que conspira na súa contra
En todos os capítulos se mostra a el mesmo como personaxe de múltiples fantasías, filmes clásicos ou en plans de dominación mundial. Quizabes isto estea ligado a que a súa maquiavélica personalidade se volte unha ironía cando se lle ve no futuro como unha persoa sen vida social e con matices de frustración.
Segundo Seth McFarlane, creador da serie, o personaxe está baseado en Rex Harrison, o que explicaría o feito de que, na versión orixinal, Stewie se exprese cun acento inglés ilóxico, mentres a súa familia fala con acento americano.
Family Guy
Pham Tuan
Pham Tuan, nado en Kiến Xương (Vietnam) o 14 de febreiro de 1947, é un astronauta vietnamita que formou parte das misións Soiuz 36 e Soiuz 37. Foi o primeiro vietnamita no espazo.
Traxectoria
Pham Tuan é enxeñeiro e piloto da Forza Aérea de Vietnam. Participou na Guerra de Vietnam e chegou a Maior Xeneral da Forza Aérea. Participou nas misión Soiuz 36 e Soiuz 37, pasando un total de 7,86 días no espazo. Foi o primeiro astronauta vietnamita e o primeiro astronauta asiático (non ruso).
División de Honra de Rugby 1974-1975
A tempada 1974-1975 da Liga Nacional de rugby foi a oitava edición da máxima categoría do rugby en España. A liga contou con 10 equipos. O calendario da competición estivo formado por 18 xornadas. Nel enfrontáronse entre si tódolos equipos a dúas voltas. Ó remate do campionato o CD Arquitectura de Madrid saíu campión por segundo ano seguido.
MAQSAT
miniatura|Diagrama da localización de MAQSAT 3 no voo Ariane 503. MAQSAT (Maquette Satellite) foi unha serie de satélites artificiais inertes, de proba, enviados nalgúns lanzamentos de foguetes Ariane 5 para estudar o comportamento e a envolvente do foguete.
MAQSAT H e MAQSAT B
MAQSAT H e B foron lanzados no mesmo voo, o 30 de outubro de 1997. Cuns 2300 kg de masa cada un, a súa finalidade era simular diferentes tipos de satélite e a resposta do foguete durante o lanzamento. Ningún chegou a órbita ao fallar o lanzamento e ser destruído o foguete.
MAQSAT B2
MAQSAT B2, cunha masa de 3622 kg, foi lanzado o 12 de febreiro de 2005. Foi usado en substitución dunha carga comercial, pero tamén como plataforma tecnolóxica para diferentes experimentos europeos: Sloshsat-FLEVO para o estudo de fluídos no espazo, Boucle-Fluide, un experimento francés de refrixeración, DVCAM, unha cámara autónoma, e TMA, un sistema de telemetría.
MAQSAT 3
MAQSAT 3 foi deseñado para imitar as características mecánicas e dinámicas do satélite comercial orixinal que debía voar no lanzamento do 21 de outubro de 1998 (o Eutelsat W2) pero que finalmente foi lanzado noutro voo. MAQSAT 3 tiña unha masa de 2600 kg e unha altura de 3 metros.
Enterro
miniatura|408x408px|"Enterro de DeSoto" - Explorador español de Florida e o Golfo de México, cuxo corpo foi enterrado de noite para protexelo dos seus inimigos. Enterro defínese como a acción de enterrar un cadáver. En consecuencia, calquera outro destino que se dea aos cadáveres (sepulcro, nicho ou cremación) non entrará dentro do concepto estrito de enterro.
Aspectos xurídicos
Xuridicamente, este vocábulo non ten outro interese que o derivado da prohibición do enterramento sen que se cumpriron determinados requisitos estabelecidos, xa sexa polas autoridades sanitarias ou polas municipais, tales como transcurso de determinado número de horas desde o falecemento até o enterro, necesidade do certificado médico de defunción e autorización que expida o encargado do Rexistro Civil ou do organismo oficial a quen corresponda esa función.
Enterros no islam
A incineración do cadáver non é aprobada por ningunha escola xurídica islámica. As bóvedas, mesquitas-tumbas, tumbas monumentais son desaprobadas no islam. Así mesmo, enterrar a un musulmán con cadaleito ou con elementos de valor é reprobable. A tumba para os musulmáns é unha morada funcional, nela protéxese ao cadáver de toda agresión externa. Trasládanse os restos até o bordo da tumba, faise unha oración, retírase do cadaleito o cadáver amortaxado e procédese ao enterro propiamente dito.
Enterros no cristianismo
miniatura|403x403px|«[[O Greco|El Greco, O enterro do Conde de Orgaz».]] Aínda que a Igrexa católica acepta a incineración, prefire, con todo, o enterro, debido a que o enterro fai memoria da sepultura de Xesús e da súa saída da tumba. Desde 1963, a Igrexa católica autoriza a incineración, a condición de que o defunto non tome esta decisión por motivos contrarios á fe cristiá. O rito funeral cristián permanece idéntico: a cerimonia relixiosa -centrada na resurrección do corpo- ten lugar na igrexa sempre en presenza do corpo do defunto. Cando o corpo incinérase, proponse tamén un tempo de oración no crematorio, e a Igrexa pide que a urna sexa depositada nun lugar de acollida definitivo.
Enterros no xudaísmo
Os familiares e amigos próximos do falecido teñen ao seu cargo os coidados do corpo e o seu lavado (Tahará), os preparativos para o enterro, conseguir a mortaxa mortuoria, o caixón e a documentación legal, así como ocuparse do velorio e do propio enterro. Nestes deberes relixiosos, son secundados por persoas que a Comunidade destina para esa tarefa.
A postergación do enterro até o día seguinte só é permitido se o seu obxectivo é honrar ao falecido, ou agardar a chegada de parentes próximos que veñen de países distantes, ou por causa de Shabat, dun Iom Tov, ou a fin de enterralo na Terra de Israel.
Primeiro, a Jevrá Kadishá debe realizar a preparación ritual do corpo, coñecida como Tahará (purificación). Esta consiste en lavar o corpo e logo verter sobre el un fluxo de auga en símbolo de purificación. O respecto polo defunto e pola dignidade humana esixen que os restos descansen nun estado de profunda limpeza física.
Despois da Tahará vístese ao defunto cos Tajrijim (mortaxas brancas) e, para un home, colócase sobre os tajrijim o Talit (manto de oracións) que usou en vida. As mortaxas sinalan a igualdade absoluta que existe entre todos os seres humanos no momento da morte. A lei xudía prohibe os enterros en mausoleos e as cremacións. Afaise colocar unha pequena pedra ou terra sobre a sepultura e despedirse do morto antes de retirarse.
A Pontepedra
O topónimo galego A Pontepedra pódese referir a:
Editorial Everest
Everest foi unha editorial leonesa, con máis de 3 000 referencias publicadas e cincuenta anos de historia, extinta en 2015, en 2018 foi mercada pola asturiana Ediciones Nobel.
Descrición
Especializada en libros de texto, literatura infantil e xuvenil, gastronomía, dicionarios e guías turísticas; posuía os seguintes selos: Editorial Everest; Aizkorri (en éuscaro); Edicions Cadí (en catalán); Everest Galicia e Everest Editora (en portugués).
Everest Galicia
Everest Galicia, que tiña sede na Coruña, publicou libros de Manuel María, Xabier Docampo, Juan Farias, Francisco Fernández Naval, Fina Casalderrey, Agustín Fernández Paz, Manuel Uhía, María Canosa e outros autores.
Chocolate
miniatura|260px|Chocolate.
O chocolate (náhuatl xocolatl) é o alimento que se obtén mesturando azucre con dous produtos derivados da manipulación das sementes do cacao: unha materia sólida (a pasta de cacao) e unha materia graxa (a manteiga de cacao). A partir desta combinación básica, elabóranse os distintos tipos de chocolate, que dependen da proporción entre estes elementos e da súa mestura ou non con outros produtos tales como leite e froitos secos. O chocolate atópase en moitas sobremesas así como na repostaría, galletas, bolos, sorbetes, tortas, bebidas.
Etimoloxía
Discutiuse a orixe da palabra chocolate, que parece ter dúas posibles raíces.
Postúlanse etimoloxías para xocolātl:
Historia do chocolate
En 2008 o Instituto Nacional de Antropoloxía e Historia de México publicou estudos das Universidades de Columbia, Arizona, Yale, Wisconsin e Kennesaw, nos que as análises aplicadas a unha vaixela atopada nas escavacións de Cerro Manatí, situado dentro do exido do Macayal, no municipio de Hidalgotitlán, Veracruz, conclúen que o consumo de cacao pode terse dado 800 anos antes do que se cría, no período formativo (1900-900 a. C.). A vaixela está datada mediante carbono 14 no 1750 a. C. e contén restos de teobromina, compoñente marcador da presenza de cacao na vaixela, e de ao redor do 1100 a. C. no sitio arqueolóxico de Puerto Escondido (noroeste da actual Honduras), mais recentes estudos (outubro de 2007) emprendidos polo equipo de arqueólogos dirixido por John Henderson (Universidade Cornell) e Rosemary Joyce (Universidade de California en Berkeley) non só ratifican que xa no 1000 a. C. se consumía o chocolate na rexión senón que moi probablemente o consumo iniciouse cara a ca. o 1500 a. C. Atopouse en mostras de cerámica de Belize de entre o 600 a o 400 a. C. Segundo Michael Coe, a bebida foi popularizada en Mesoamérica polos olmecas, pero a evidencia indica unha popularidade máis temperá.
Orixe
miniatura|320px|[[Códice Nuttall, representación de dous reis da cultura mixteca compartindo unha bebida de chocolate.]]
Non se coñecen con certeza as orixes da árbore do cacao (Theobroma cacao). Algunhas teorías propoñen que a súa diseminación empezou nas terras tropicais de América do Sur, na conca do río Orinoco ou do río Amazonas, estendéndose aos poucos ata chegar ao sueste de México. Outras suscitan que ocorreu o oposto: estendeuse desde o sueste de México ata a conca do río Amazonas. O que se dá por feito é que as primeiras evidencias do seu uso humano atópanse en territorio mexicano, que hai moito tempo foi ocupado por culturas prehispánicas.
Nos primeiros tempos o consumo parece ser en forma dunha especie de «cervexa»; é dicir, unha bebida baseada na fermentación, máis que dos grans do cacao, da polpa do mesmo. Tal «cervexa de chocolate», cuxos restos se achan nas vaixelas cerámicas de Puerto Escondido, tería unha importante función ritual e moi probablemente utilizábase nas celebracións de matrimonios. Bastante posteriormente, os olmecas, maias e mexicas (entre outras civilizacións mesoamericanas) comezaron a consumir o chocolate derivado da pasta dos grans aliñada ou aderezada con chile. En forma semilíquida e líquida, o chocolate adoitaba ser a bebida preferida das realezas, que o consumían en vasos especiais (xícaras). Igualmente era considerado (con razón) un alimento tonificante ou enerxizante, que se podía consumir mesturado nunha masa de fariña de millo mesturada con chiles e mel.
O século XVII, a expansión por Europa
Durante o século XVII, o chocolate era considerado tanto un medicamento como un alimento, e non unha bebida de compañía e de pracer.
O chocolate en Galicia
miniatura|Tomando chocolate, por [[Gumersindo Pardo Reguera|Gumersindo Pardo, 1892.]] Sábese da existencia de chocolate en Galicia polo menos dende o século XVII. O xeito de tomalo era o chocolate de facer quente. Quecíase coa chocolateira, un pote de barro cunha asa, moi común dende as casas máis humildes até os pazos.
A forma galega máis documentada a única até finais do século XIX é chicolate, cando comeza a se mesturar -aínda que en menor medida- con chocolate e chiculate.
A primeira referencia en lingua galega deste produto aparece nun escrito de 1697 na forma chicolate:
En 1697 aparece noutro texto coa mesma forma:
En 1746 aparece nun texto de Frei Martín Sarmiento da súa obra: Coloquio de 24 gallegos rústicos:
Procesamento do cacao
miniatura|180px|[[Sementes de cacao no froito do cacaueiro.]] miniatura|180px|Améndoas de cacao fermentadas, secas e torradas. O proceso do cacao necesita dunha intensiva man de obra, pois deben realizarse traballos manuais ao longo de todo o proceso. Case toda a produción provén de pequenas propiedades cultivadas por 3,5 millóns de pequenas familias en todo o mundo, 2,6 millóns das cales están en África. De modo xeral, o procesamento das sementes de cacao pasa por tres etapas: colleita, fermentación e secado.
A colleita é manual, pois os froitos non madurecen á vez, ademais, debe ser feita con coidado para evitar danos á capa externa do talo, pois permitirían a infiltración de pragas. Os froitos son recollidos maduros, sendo a maduración determinada en función da cor e polo ruído que o froito fai ao ser lixeiramente sacudido. A continuación, os froitos son abertos e as sementes, seleccionadas. Tras a colleita iníciase a fermentación dos grans e logo a formación de numerosos compostos que determinan o sabor e o aroma (bouquet) posterior. Logo disto faise o secado. A mellor forma de secar grans é poñelos baixo o sol; con todo, en rexións de clima húmido, as améndoas son secadas dentro de estruturas con circulación forzada de aire quente accionadas por ventiladores. Este método pode, en ocasións, causar problemas, pois se o secado ocorre moi rapidamente algunhas das reaccións químicas iniciadas no proceso de fermentación non cesan facendo as améndoas acedas ou amargas. Ademais, hai o perigo de contaminación por fume da madeira ou por vapores doutros combustibles, pois os grans collen facilmente cheiros estraños. Con todo, se é lenta pode haber crecemento de fungos. No secado, que leva uns días, as sementes perden case toda a súa humidade, o que dá como resultado unha redución de máis da metade do seu peso. Unha vez que secos os grans, están preparados para seren enviados para a súa industrialización.
Estas fases iniciais realizanse in situ nos países produtores de cacao, e teñen como misión preparar os grans para o transporte ás rexións produtoras de chocolate. O transporte debe ser realizado de xeito que se evite a humidade e a absorción de aromas doutras fontes.
Elaboración do chocolate
miniatura|180px|Maquinaria que procesa as sementes de cacao. Tras o tratamento ao que se someten ás fabas de cacao nas zonas de recolección, estas envíanse ás distintas fábricas chocolateiras. Ao chegar, os grans examínanse e clasifícanse.
O primeiro que se realiza é o lavado e torrado das fabas do cacao; o obxectivo é aumentar o aroma e favorecer o desprendemento da pel das sementes. Un sistema de cepillado posterior permite eliminar esas peles e calquera outra impureza ou corpo estraño.
A continuación, realízase a torrefacción das fabas do cacao xa torradas, un proceso importantísimo para a calidade final do produto. Nunhas grandes esferas xiratorias, as fabas tórranse durante uns poucos minutos a temperatura entre 110 e 120 °C., eliminándose a humidade e a acidez, á vez que se favorece o desenvolvemento dos aromas. Cada tipo de gran que formará parte dunha determinada mestura de chocolate tórrase por separado. Nunca se utiliza un único tipo de gran para elaborar o chocolate.
Casal de Abade
O topónimo galego Casal de Abade pode referirse a:
Chocolate
Elaboración do chocolate
Logo do seu arrefriado, as fabas, cuxas cascas comezaron a estoupar polo efecto da torrefacción, lévanse a unha máquina de descascarillar e cribar, que abre os grans torrados e separa as pelicas, lixeiras, da parte comestible, máis pesada. As cascas e pelicas recíclanse como compostaxe para xardíns, ou para elaborar manteigas de baixa calidade chamadas comercialmente Cocoa.
774
Véxase tamén
Historia ano a ano
Chocolate
Elaboración do chocolate
A cocoa ten un perfume e un sabor relativamente similares ao do chocolate en po, pero carece das características orixinais do chocolate feito a base de cacao. Conséguese maiormente de xeito industrializado e é de cor marrón escuro. A cascarilla serve para facer bebidas aínda típicas dalgúns lugares, só se pon a macerar un puñado de cascarilla uns minutos, logo esta férvese con leite e bébese quente. Pero esta bebida resultante carece de nutrientes e nalgunhas ocasións a cascarilla adoita conter cobre en cantidades altas. Por ser moi amarga, a cocoa é un recurso con gran rendemento económico sobre todo para as industrias que modifican o sabor da Cocoa con grandes marxes de azucre, que necesita por ser tan amarga.
Histiocitose
Histiocitosis é o termo empregado para definir un grupo de doenzas caracterizadas pola proliferación de células do sistema mononuclear fagocítico, isto é, as células dendríticas ou células de Langerhans, os monocitos e os macrófagos. Ditas células atópanse sobre todo na epiderme da pel, nos bronquios dos pulmóns, no timo e nos ganglios linfáticos.
Chocolate
Elaboración do chocolate
O seguinte paso é a mestura. Determinadas cantidades de diferentes variedades de grans son pesadas e introducidas nun depósito cilíndrico, previamente ao seu paso ás máquinas de moenda. A mestura de diferentes grans para facer cacao en po é menos esixente que a do chocolate.
Para a súa utilización nos diferentes produtos, esta pasta homoxenízase e quéntase a 100º, para ser logo propulsada en prensas hidráulicas. Extráese así a maior cantidade posible de manteiga de cacao, que se filtra e se compacta en grandes bloques. A pasta de cacao, cunha porcentaxe de graxa reducida entre o 8 e o 22%, preséntase en forma de pan. Esta parte sólida é durísima, pois solidifícase a 600 atmosferas.
Histiocitose
Ligazóns externas
Asociación Española de Histicitose
Chocolate
Elaboración do chocolate
O característico renxido e o delicado brillo do bo chocolate é debido á estrutura cristalina da manteiga de cacao.
A manteiga de cacao, á parte da súa utilización na elaboración de chocolates, úsase en xabóns e cosmética, por ter un punto de fusión lixeiramente inferior á temperatura corporal, o que a converte nunha base perfecta para os lapis de beizos e outras cremas.
Mesturas de cacao
O sabor final do chocolate depende da selección e mestura de diversos tipos de grans de cacao. Estes tipos de grans de cacao poden subdividirse entre as variedades fortes e as suaves, que se adoitan mesturar proporcionalmente:
Tipos de chocolate
miniatura|Chocolate en rama (leñas), branco e negro. A elaboración do chocolate pasa pola súa última fase coa coidadosa mestura da pasta e a manteiga de cacao con azucre, refinando a composición resultante por medio de trituradoras-refinadoras que producen unha pasta moi delgada. A continuación, efectúase a operación máis importante, o conchado (ou concheado), que lle dará ao chocolate toda o seu finura e a súa untuosidade.
O conchado é un amasado suplementario en artesas que, orixinalmente, tiñan forma de concha. A pasta é batida e estirada na artesa por uns rolos, cun lento movemento de vaivén, durante un período de tempo e a unhas temperaturas que varían segundo o produto que se queira obter (en todo caso, unhas horas e, a miúdo, varios días). Todas estas operacións realízanse a unha temperatura superior ao punto de fusión da manteiga de cacao que, polo tanto, mantense líquida.
Normalmente, o chocolate leva engadida vainilla (ou algún derivado como a vainilina) como aromatizante, e lecitina de soia como emulsionante e estabilizante para mellorar a textura e manter as calidades do chocolate; en total, ambos os produtos non superan o 1% do chocolate.
Chocolate en barra
miniatura|Escultura de 4000 kg feita con chocolate. miniatura|Chocolate quente.
Chocolate negro
O chocolate negro (chamado tamén chocolate fondant; chocolate amargo; chocolate bitter; chocolate amer; chocolate duro) é o chocolate propiamente dito, pois é o resultado da mestura da pasta e a manteiga do cacao con azucre, sen o engadido de ningún outro produto (exceptuando o aromatizante e o emulsionante máis arriba citados). As proporcións con que se elabora dependen do fabricante. No entanto, enténdese que un chocolate negro debe presentar unha proporción de pasta de cacao superior, aproximadamente do 50% do produto, pois é a partir desa cantidade cando o amargor do cacao empeza a ser perceptible. En calquera caso, existen no mercado tabletas de chocolate negro con distintas proporcións de cacao, chegando ata o 99%.
Considérase un alimento afrodisíaco porque grazas ao seu contido de magnesio axuda a combater as contraccións musculares e dores premenstruais. A fenilalanina que contén axuda a mellorar o estado de ánimo e a controlar os cambios de humor.
Nalgúns casos, adóitase substituír o azucre por algún edulcorante (principalmente sucralosa). Neste caso utilízase para réximes dietéticos.
Chocolate de cobertura
O chocolate de cobertura é o chocolate que utilizan os chocolateiros e os pasteleiros como materia prima. Pode ser negro ou con leite, pero en todo caso trátase dun chocolate cunha proporción de manteiga de cacao de ao redor do 30%, o que supón o dobre que nos outros tipos de chocolate. A cobertura úsase para conseguir un alto brillo ao temperar o chocolate e porque se funde facilmente e é moi moldeable.
Chocolate de facer
O chocolate de facer é o chocolate negro (normalmente, cunha proporción de cacao inferior ao 50%), ao que se lle engadiu unha pequena cantidade de fécula (normalmente, fariña de millo) para que á hora de cocelo aumente o seu espesor (chocolate quente). Adoita disolverse en leite. Hoxe en día, é posible atopar tamén este chocolate nos comercios en forma líquida.
Chocolate con leite
O chocolate con leite é o derivado do cacao máis popular. Trátase, basicamente, dun doce, polo que a proporción de pasta de cacao adoita estar por baixo do 40%. No entanto, boa parte das máis importantes marcas de chocolate producen tabletas de chocolate con leite con proporcións de cacao infrecuentes, por encima ata do 50%, dirixidas tanto ao mercado dos gourmets como ao negocio da pastelería. O chocolate con leite, como o seu nome indica, leva leite engadido, en po ou condensado.
Chocolate branco
miniatura|Chocolate branco
No caso do chocolate branco, estritamente, non se trata de chocolate como tal, pois carece na súa composición da pasta de cacao, que é a materia que proporciona as propiedades do cacao. Elabórase con manteiga de cacao (polo menos, o 20%), leite (en po ou condensado) e azucre. É un produto extremadamente enerxético e doce (non posúe regusto amargo). Visualmente moi atractivo, é un elemento decorativo moi usado na repostería.
Chocolate reenchido
O chocolate reenchido, como indica o seu nome, é unha cuberta de chocolate (en calquera das súas variantes e cun peso superior ao 25% do total) que recobre froitos secos (abelás, améndoas...), licores, froitas etc., así como galletas tipo wafer.
Pautas para a degustación dunha libra ou barra de chocolate
Degustar o chocolate consiste en experimentar, analizar e apreciar as súas características organolépticas cos cinco sentidos. É importante recordar que a temperatura e humidade do ambiente poden repercutir na degustación.
Un bo chocolate terá unha cor marrón moi escura e brillante, uniforme, sen ningún tipo de mácula, burbullas ou fendeduras. O tacto debe ser firme, nunca pegañento, e, ao partilo, debe ofrecer unha resistencia mínima; se ao partilo forma achas, está demasiado seco; e se é difícil de partir está moi ceroso. Na boca, a disolución será fácil, continuada e completa, isto é, sen rastro algún de granulosidades. Ao partilo, o son debe ser seco mais crebadizo. Teranse en conta a olfacción directa e a indirecta (por vía retronasal). O sabor debe ser basicamente amargo cun punto de acidez e de dozura, e despois pode haber toques de ananás, banana, vainilla, canela, azafrán etc.
Aínda que para gozar dun verdadeiro chocolate cómpre manipular en esencia semente de cacao con marxes equilibradas de azucre, isto non sucede co chocolate que se coñece comunmente, xa que todo o chocolate se industrializa a modo de separar manteiga e pasta de cacao. Con iso modifícase o sabor e tamén a calidade. Un bo chocolate é aquel que en esencia de ingredientes está feito a base de cacao sen modificar as súas substancias naturais. O chocolate artesanal é un bo exemplo.
Chocolate en po
O chocolate en po ten por obxecto a súa disolución en leite. Elabórase cunha proporción de cacao que oscila entre un 25 e un 32 %, e preséntase máis ou menos desgraxado.
Pebidas de chocolate
miniatura|Pebidas de chocolate.|200px As pebidas de chocolate son pequenos anacos de chocolate. A miúdo comercialízanse en forma arredondada cunha base plana en forma de pinga. Están dispoñíbeis en diferentes tamaños, porén, moitas veces miden 1 centímetro de diámetro. A miúdo utilízanse na produción de doces e pans, como en galletas e panetones.
Os bombóns
miniatura|Caixa con diferentes [[bombon|bombóns de chocolate]] Os bombóns son porcións pequenas (apropiadas para seren inxeridas nun só bocado) dunha mestura sólida de chocolate (negro, branco ou con leite) ou dunha cuberta de chocolate (negra, branca ou con leite) rechea de distintos elementos.
Constitúen, ao lado do chocolate en barra e en po, a forma máis importante e estendida de presentar comercialmente o chocolate. A diferenza das outras presentacións, os bombóns están asociados a comportamentos de gratitude, agasallo ou recoñecemento nas relacións sociais. A súa produción está especialmente coidada pola práctica totalidade das empresas chocolateiras.
Tipos de bombóns
miniatura|[[Chocolate quente|Chocolate fundido e un fragmento de barra de chocolate.]] miniatura|[[Trufa de chocolate|Trufas.]]
Composición nutricional
Os dous principais ingredientes do chocolate son calóricos: a graxa e o azucre.
É rico en polifenois-flavonoides, como a epicatequina, potentes antioxidantes que protexen o sistema circulatorio, en especial o corazón, o "chocolate negro" é particularmente rico en polifenois que entre outros efectos benéficos prevén ou reduce os efectos do SFC e a encefalomielite miálxica.
Posúe unha elevada dosificación como promotor de serotonina grazas ao triptófano, un aminoácido moi importante no noso organismo regulador de neurotransmisores e cunha boa dosificación de anandamida, ambos psicotrópicos naturalmente existentes no ser humano e obtidos en doses suficientes (mínimas) ao consumir chocolate, facilitan unha sensación de pracer (sen caer na irrealidade ou a estupefacción), pola súa banda, tal sensación de pracer reforza o sistema inmune. Tamén se observou que a inxesta de chocolate compensa os investimentos de péptidos que adoitan ocorrer no sistema nervioso central dos seres humanos durante a súa adolescencia cando se namoran.
As principais contraindicacións coñecidas (marzo de 2007) ao consumo de chocolate son as seguintes: exceso de calorías (isto se se realiza unha dieta excesiva de chocolate, máis aínda se este vai mesturado con graxas hidroxenadas, azucres ou glúcidos engadidos). No caso do consumo de produtos industrializados en base ao chocolate é frecuente que se substitúan os glúcidos por sacarinas ou por ciclamatos os cales poden así mesmo implicar riscos para a saúde.
O chocolate negro é o que se considera hoxe en día máis benéfico xa que o branco é pobre en cacao pero con moitas graxas e glúcidos. Aconséllanse ata 100 gramos de chocolate negro por día; isto diminúe o risco de accidentes vasculares e de hipertensión, aínda que estudos (Druk taubel, Diane Becker, Norma Hollemberg) publicados a inicios de xullo de 2007 sinalan que só o consumo dunha pequena barra de chocolate negro por día xa reduce a presión sistólica nun 8% ou 9%. No entanto, un artigo publicado en decembro de 2007 en The Lancet sinala que moitos fabricantes de chocolate quitan os flavonoides polo seu gusto amargo, engadindo por contrapartida adozantes e graxas.
Saúde
Vista dos principais efectos sobre a saúde atribuídos ao chocolate.. |miniatura|280px Aínda que o chocolate é comunmente inxerido por pracer, existen efectos beneficiosos sobre a saúde asociados ao seu consumo. O cacao ou o chocolate negro benefician o sistema circulatorio. Outros efectos beneficiosos suxeridos inclúen efectos anticanceríxenos, estimulador cerebral, antitusíxeno e antidiarreico.
Hai risco de leve intoxicación por chumbo por algúns tipos de chocolate. O chocolate é tóxico para moitos animais pola súa insuficiente capacidade para metabolizar a teobromina.
É importante sinalar que o chocolate pode producir reaccións alérxicas nalgunhas persoas, as cales deben evitar o seu consumo.
Beneficios circulatorios
Estudos recentes suxeriron que o cacao ou o chocolate negro pode posuír certos efectos beneficiosos sobre a saúde humana. Isto é principalmente causado por unha particular substancia presente no cacao chamada epicatechin. O cacao posúe unha acción significativa como antioxidante, protexendo contra a oxidación LDL, quizais máis que outros alimentos e bebidas ricos en antioxidantes polifenois. Algúns estudos tamén observaron unha moderada redución da presión sanguínea logo de inxerir chocolate negro diariamente. Houbo unha dieta chamada "Dieta do chocolate" que enfatiza o comer chocolate en po de cacao en cápsulas. Con todo, o consumo de chocolate de leite ou chocolate branco, así como o leite enteiro con chocolate negro parece negar amplamente o beneficio na saúde. O po de cacao procesado (tamén chamado chocolate holandés), procesado con álcali, reduce en gran medida a capacidade antioxidante comparado co po de chocolate en cru. O proceso do cacao con álcali destrúe a maioría dos flavonoides.
Un terzo da graxa no chocolate vén en forma dunha graxa saturada chamada ácido esteárico e unha graxa monoinsaturada chamada ácido oleico. De todos os xeitos, a diferenza doutras graxas saturadas, o ácido esteárico non eleva os niveis de colesterol LDL no torrente sanguíneo. Consumir niveis relativamente altos de chocolate negro e cacao non parece elevar os niveis séricos de colesterol LDL e algúns estudos indican que podería reducilos. De feito, cantidades pequenas pero regulares de chocolate negro baixan a posibilidade dun ataque cardíaco, resultado do desequilibrio de colesterol segundo a hipótese lipídica.
Afrodisíaco
A crenza popular romántica comunmente identifica o chocolate como un afrodisíaco. As propiedades afrodisíacas do chocolate están máis frecuentemente asociadas co simple e sensual pracer do seu consumo. Aínda que non hai proba de que o chocolate sexa un afrodisíaco, o agasallo de chocolates é un ritual de cortesía familiar.
Outros beneficios
Hai estudos que suxiren que un tipo especial de cacao podería ser nootrópico e atrasar o declinamiento da función cerebral que ocorre durante o envellecemento.
Outra investigación indica que o chocolate pode ser efectivo para previr a tose persistente. Achouse que a teobromina foi case un terzo máis efectiva que a codeína, a medicación líder para a tose. O chocolate tamén parece acougar e humedecer a garganta.
Os flavonoides poden inhibir o desenvolvemento de diarrea suxerindo efectos antidiarréicos do cacao.
Chumbo
O chocolate ten unha das concentracións máis altas de chumbo entre os produtos que compoñen a típica dieta occidental, co potencial de causar intoxicación leve. Estudos recentes mostraron que aínda que os grans absorben pouco o chumbo, este tende a unirse á cortiza do cacao e a contaminación pode ocorrer durante o proceso de fabricación. Unha publicación recente atopou cantidades significantes de chumbo no chocolate. Nun estudo do USDA de 2004, os niveis medios de chumbo en mostras probadas variaron desde 0.0010 a 0.0965 µg de chumbo por gramo de chocolate, pero outro estudo dun equipo de investigación suízo de 2002 atopou que algúns chocolates contiñan ata 0.769 µg por gramo, próximo aos límites internacionais (voluntarios) estándares para plomo en po de cacao ou grans, que é 1 µg de chumbo por gramo. No 2006, a FDA (administración de drogas e alimentos, a autoridade estadounidense que regula estes produtos) baixou nun quinto a cantidade de chumbo permitido en caramelos, pero o cumprimento é só voluntario. Mentres que estudos mostran que o chumbo consumido co chocolate pode non ser absorbido polo corpo humano, non hai ningún limiar para o efecto do chumbo no funcionamento cerebral dos nenos e ata pequenas cantidades de chumbo poden causar déficits no desenvolvemento neurolóxico, incluíndo un IQ desigual.
Toxicidade en animais
En cantidades suficientes, a teobromina atopada no chocolate é tóxica para animais como cabalos, cans, papagaios, roedores pequenos e gatos debido a que estes son incapaces de metabolizar esta substancia química con efectividade. Se son alimentados con chocolate, a teobromina permanecerá no seu torrente sanguíneo ata 20 horas e estes animais poden experimentar episodios epilépticos, ataques cardíacos, hemorraxias internas e eventualmente a morte. O tratamento médico efectuado por un veterinario inclúe a indución do vómito dentro das dúas horas posteriores á inxestión e a administración de benzodiacepinas ou barbitúricos para as convulsións, antiarrítmicos para as arritmias cardíacas e a diurese de fluídos.
Un can típico de 20 kg (40 lb) normalmente experimentará unha gran dor intestinal despois de comer menos que 240 gramos de chocolate negro pero non necesariamente presentará bradicardia ou taquicardia a menos que coma polo menos medio quilo (1,1 lb) de chocolate de leite. O chocolate negro ten dúas ou cinco veces máis teobromina e polo tanto é máis perigoso para os cans. De acordo ao Manual Veterinario Merck, aproximadamente 1.3 gramos de chocolate de panadeiro por quilogramo de peso corporal canino é suficiente para causar síntomas de toxicidade. Por exemplo, unha barra de chocolate de panadeiro típico de 25 gramos serían suficientes para causar síntomas nun can de aproximadamente 20 kg. Por suposto que o chocolate de panadeiro raramente se consome directamente debido ao seu gusto desagradable pero outros chocolates negros poden ter unha toxicidade extrapolada baseada neste caso. Como os cans gustan do sabor de produtos do chocolate tanto como os humanos e son capaces de atopar e comer cantidades máis grandes que as típicas que se serven a humanos, deberían ser afastados do seu alcance. Existen informes sobre que a moenda feita da cortiza do gran de cacao é perigosa para os cans e o gando.
Como estimulante
O chocolate contén unha variedade de substancias, algunhas das cales teñen un efecto na química orgánica. Estas inclúen:
O chocolate é un leve estimulante para humanos principalmente debido á presenza de teobromina.
Arrano beltza
miniatura|Selo do rei de Navarre miniatura|Mural de Batasuna en Guipúscoa, 2003 A arrano beltza ("Aguia Negra" en éuscaro) é un antigo símbolo vasco-navarro que mostra unha aguia negra sobre un fondo amarelo e é moi usada, aínda que non exclusivamente, polos nacionalistas vascos como símbolo da rexión do País Vasco.
Simbolismo e características
A aguia negra era orixinariamente o selo do rei Sancho III de Navarra quen tivo baixo o seu mando tódolos territorios de cultura e lingua vascas. Segundo a interpretación nacionalista vasca, o mandato de Sancho III constitúe un precedente histórico para as aspiracións de unificación dos territorios de lingua vasca nun estado independente. Segundo a perspectiva nacionalista española, é un dos primeiros intentos de formar unha España unificada.
Este símbolo é empregado frecuentemente pola chamada Ezker Abertzalea (Esquerda patriota), quen o consideran "o símbolo máis antigo do territorio de Euskal Herria". Dáselle un uso semellante ó dos símbolos buscados por Sabino Arana. A pesar disto, xunto á ikurriña, de orixe aranista, tamén é usada moi a miúdo a arrano beltza, que é considerada un símbolo máis xenuino de Euskal Herria. Pola mesma razon, esta esquerda abertzale empregan a miúdo o tradicional termo de Euskal Herria no canto do neoloxismo Euskadi, creado por Sabino Arana no século XIX. (Euskadi, por outra parte, comeza a ser máis identificado coa Comunidade Autónoma Vasca.)
Algunhas organizacións vascas españolistas e as súas homónimas en Navarra empregan asemade a arrano beltza, considerándoa, dende un punto de vista oposto, un símbolo da unidade de España. Segundo esta idea, eles alegan que Sancho III aparece en moitos documentos nomeado Rex Hispanorum Regum, é dicir, "Rei dos reinos de Hispania", o que, dende o seu punto de vista, demostra que o Reino de Navarra percivía a España como unha unidade territorial e histórica, a pesar da súa división política. Sancho III ademais converteu a Castela nun reino cando o deu ó seu fillo Fernando (aquí os españolistas obvian o feito de que Castela formouse a partir dun condado do Reino de León), e a aguia, usada polos seus reis até incluso Isabel I vería da arrano beltza.
Véxase tamén
Arrano beltza é tamén unha canción do cantautor vasco Mikel Laboa, incluíndo os versos: Isto alude á lenda sobre a orixe do escudo de armas de Navarra. miniatura|Comparación coa bandeira do [[Sacro Imperio Romano.]]
Pedro Barroso
António Pedro da Silva Chora Barroso, máis coñecido popular e artisticamente como Pedro Barroso, nado en Lisboa o 28 de novembro de 1950 e finado o 16 de marzo de 2020, foi un cantante popular, actor teatral, escritor, profesor e psicólogo portugués.
Biografía
Sendo aínda moi pequeno a súa familia trasládase a Riachos, no concello de Torres Novas, terra natal do pai, profesor de primaria. Aos 15 anos, estréase no teatro radiofónico, con Odette de Saint-Maurice na Emissora Nacional portuguesa. En decembro de 1969 é un dos cantautores que saen á luz da man do Zip-Zip, un programa musical da RTP, xunto con Fialho Gouveia, Raul Solnado e Carlos Cruz.
No ano 1973 licénciase en Educación Física, polo antigo Instituto Nacional de Educación Física (actual Faculdade de Motricidade Humana de Lisboa).
No ano 1982 participa no Festival da Canción da Rádio Comercial con "Cantar Brejeiro". En 1987 recibe o premio para a mellor canción do ano con "Menina dos Olhos d’Água", do seu LP Roupas De Pátria Roupas De Mulher.
Paralelamente á súa actividade artística deu clases en secundaria durante máis de vinte anos. Teve un posgrao en Psicoterapia do Comportamento e desenvolveu a súa actividade na área da musicoterapia.
Discografía
Singles e Eps
Pilro de Bonaparte
O pilro de Bonaparte (Calidris fuscicollis) é unha pequena ave costeira que se reproduce na tundra do norte do Canadá e Alasca. Pode ser difícil de distinguir doutros pilros pequenos similares.
Estas aves non teñen normalmente manchas. No verán, raramente se ven nas rexións temperadas porque están na súa afastada zona de reprodución. Igualmente, no inverno dificilmente se ven porque viaxan moi ao sur para a maioría dos observadores de aves de zonas temperadas. Por tanto, a maioría dos avistamentos nas rexións temperadas teñen lugar durante a primavera e outono e só xeralmente en pequeno número arredor da auga.
Taxonomía
O pilro de Bonaparte pertence á familia dos escolopácidos e está clasificado no xénero Calidris. É unha especie monotípica, xa que non se atoparon grandes diferenzas entre as poboacións e non se describiron subespecies.
O nome específico fuscicollis procede do latín fuscus, "escuro" e collis, "de pescozo".
Descrición
É unha ave relativamente pequena que mide só 20 cm. A parte superior do corpo é de cor marrón agrisada clara e ten unha liña ocular branca. O seu bico é de lonxitude media, delgado e escuro, e as patas son moi escuras. Esta ave é a miúdo confundida con moitos pilros pequenos similares que viven na súa área ou ao longo das súas rutas de migración.
A plumaxe é moito menos distintiva durante o inverno; porén, durante todas as estacións os machos e femias manteñen unha aparencia similar. Na plumaxe alternativa de adulto a parte superior da cabeza e a face é de tons amarronados. O supercilio é claro, ten plumas negras no dorso e bordos grises nas plumas coberteiras das ás. O peito e flancos teñen liñas e as partes inferiores son brancas. Na plumaxe de adulto básica, as partes superiores son grises escuras e no centro ten plumas negras. As partes inferiores son brancas, pero o peito é gris escuro. O supercilio é branco, mentres que a parte superior da cabeza e a liña ocular son máis escuras. A plumaxe xuvenil consta principalmente de plumas negras no dorso e coberteiras das ás. Estas teñen beiras marróns cara ás escapulares e beiras máis brancas cara ás coberteiras das alares. O peito ten finas raias e forman unha figura de “V” branca no dorso. As partes inferiores e o supercilio son brancas, a parte superior da cabeza é de cor amarronada e a cara é clara.
Identificación
As dúas características principais usadas na identificación deste paxaro no campo son as súas longas ás e a parte correspondente á zona posterior do dorso (cu ou rabadilla) branca. Dita mancha branca pode verse ben cando está en voo. As súas longas ás esténdense máis alá da cola uns 12 centímetros. o pilro de Baird tamén ten esta característica, pero pode distinguirse pola falta da mancha branca da rabadilla. Teñen tamén unha fina liña branca na á e unha fila de marcas nos flancos debaixo das ás.
Muwatallis II
Títulos e familia
Os seus títulos serían "Sol meu", "Gran rei" e "Rei de Hatti". O nome, probabelmente de orixe luvita, quería dicir "conquistador" (ou hitita = O poderoso). O seu nome hurrita foi Sarri-Tesub. A súa muller foi Tenu-Hepa. O seu irmán era Hattusilis (Hattusilis III) que era sacerdote de Sausga e durante o reinado foi gobernador da Terra Alta Hitita e despois foi rei vasalo de Hakpis. Tiña unha irmá, Masanauzzi (Maššanauzzi) que casou co rei Masturi de Seha. Coñécenselle dous fillos: Urhi-Tesub, que despois foi o seu sucesor (Mursilis III); e Ulmi-Tesub ou Kurunta. Un primo seu, Arma-Tarhunta, fillo de Zita (irmán de Suppiluliumas I) foi gobernador da Terra Alta Hitita (antecesor no cargo de Hattusilis).
Pilro de Bonaparte
Migración
Son aves migratorias de longas distancias, que pasan o inverno en Suramérica. De feito, considérase unha das aves migrantes que cobren distancias máis grandes do mundo, atravesndo todo o continente de Norteamérica nun período dun mes.
Muwatallis II
Fontes
As fontes primarias do seu reinado son o tratado con Talmi-Sarruma de Khalap, o tratado con Alaksandu de Wilusa, e unha carta ao rei asirio Adadnirari I, así como outros documentos menores.
Inicio do reinado. Tratados
Sucedeu ao seu pai Mursilis II aparentemente sen problemas. Muwatallis renovou o Tratado con Talmi-Sarruma de Khalap feito co seu pai Mursilis II. Talmi-Sarruma foi contemporáneo de Sahurunuwa, rei de Karkemish, fillo de Sarri-Kusuh, co que probabelmente fixo o mesmo, malia que non hai constancia.
Pilro de Bonaparte
Migración
O pilro de Bonparte é un migrante neártico. Despois de reproducirse no norte do Canadá e Alasca, voa sobre o océano Atlántico e pasa a maioría do seu período non reprodutor en Suramérica, particularmente ao longo da costa de Patagonia tanto na Arxentina coma en Chile. Tamén visita con frecuencia Praia Fracaso en Arentina, zona onde se concentra un gran número de aves costeiras pola súa abundancia de alimento. Tamén foi observado en Venezuela, Suriname, o Brasil e Paraguai durante a súa migración. Son aves errantes raras pero regulares no oeste de Europa e uns errantes raros en Australia.
Muwatallis II
Seti I en Siria
Ao comezo do reinado de Muwatallis a Siria do sur perdeuse fronte a Seti I (cara a -1318 – -1304) que se apoderou de Amurru e Kinza (Kadesh) pero non o puido manter e seguramente fixo un tratado recoñecendo a fronteira nunha raia ao sur de Kadesh.
Pilro de Bonaparte
Migración
Estas aves migran tanto viaxando sen facer paradas coma con voos múltiples de curta distancia facendo moitas paradas. Durante a súa migración de norte a sur, voan sobre o Atlántico, movéndose gaduamente ao longo da costa nordeste de Suramérica antes de dirixirse terra adentro. Esta viaxe xeralmente dura un mes. Na súa migración de sur a norte, seguen un camiño similar, pero fano moito máis rapidamente. Esta migración fana nunha serie rápida de voos longos sen parar. Un destes voos sen parada pode ser de 4200 km.
Muwatallis II
Campañas contra os kaskas
Coñécenselle expedicións contra os kaskas en Sadduppa e Dankuwa; algunha expedición contra os kaska foi dirixida polo seu irmán Hattusilis, ao que o seu irmán nomeou gobernador en Pitteyarika, non lonxe de Samuha, pero non lle deu as forzas militares que Hattusilis reclamaba. Aínda así Hattusilis atacou aos kaskas e derrotounos de xeito importante nas proximidades de Hahha, onde deixou unha estela conmemorativa, devolvendo aos hititas as súas terras anteriores; os xefes kaska serían enviados prisioneiros ao seu irmán Muwatallis. Esta vitoria decidiu a Muwatallis a nomealo xefe da garda real (o terceiro cargo do Imperio despois do rei e o herdeiro) e tamén o fixo gran sacerdote do deus das tormentas de Nerik (que era adorado en Hakpis, porque Nerik permanecía despoboada en zona kaska), e nomeouno de feito gobernador da Terra Alta Hitita con Samuha, Pitteyarika, Hakpis, Istahara, Tarahna, Hattina e Hanhana como principais cidades, todas ao bordo dos territorios kaska.
Pilro de Bonaparte
Migración
Os padróns climáticos teñen un papel esencial á hora de determinar a ruta de migración. Gústalles viaxar cando a temperatura, presión e humidade favorables se unen aos ventos de cola. Os ventos fortes poden desvialas das súas rutas de migración regulares. Por exemplo, os efectos dunha gran tormenta poden levar gran cantidade destas aves ás illas King George.
Muwatallis II
Conflito entre Arma-Tarhunta e Hattusilis
O antigo gobernador, Arma-Tarhunta, fillo de Zida (irmán de Suppiluliumas I), quedou relegado a unha posición secundaría, cousa que non lle gustou e comezou a difundir rumores sobre Hattusilis (acusado de dedicarse á bruxería) que ao final chegaron a Muwatallis, que comezou a sospeitar do seu irmán, o cal respondeu acusando a Arma-Tarhunta do mesmo; o rei fíxolles pasar unha proba relixiosa (a Divina Roda) que Hattusilis superou. Arma-Tarhunta foi condenado por bruxería xunto coa súa muller e fillos e as súas terras confiscadas e entregadas a Hattusilis (a única excepción foi que o rei declarou inocente a un dos fillos, Sippa-ziti, por piedade, xa que Arma-Tarhunta era un familiar e xa era vello, e finalmente a confiscación foi só da metade das terras, e o acusado, muller e fillos serían desterrados a Alashiya). Desde entón Hattusilis recibiu as forzas necesarias e venceu repetidamente ao kaska.
Pilro de Bonaparte
Efectos do quecemento global
O quecemento do clima orixinou cambios, por exemplo, no número de individuos e na duración da súa estadía nas illas Shetland do Sur. O pilro de Bonaparte obsérvase agora máis frecuentemente nesta área como resultado de variacións climáticas a curto e longo prazo. As maiores temperaturas do aire, que se dan como resultado dos ventos do norte, traen aire máis cálido e húmido, que crea hábitats máis abertos e mellores recursos alimenticios, que permiten que estas aves persistan e sobrevivan. As rutas de migración, e os terreos de alimentación de verán e inverno, poden tamén verse alterados pola modificación do clima.
Comportamento
miniatura|right|[[Cripse|Coloración críptica que lles serve para camuflarse.]]
Vocalizacións
Unha das súas vocalizacións consiste nun repetido “pip, pip, pip …” A súa chamada ten unha distintiva nota metálica “tzip”, que os fai doadamente identificables entre unha bandada de aves costeiras. Lembra o son de dous croios rascándose un contra outro.