cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benito Ramallo
Traxectoria
Foi un mestre avanzado que apostou pola ensinanza en Baiona, sendo un dos precursores das escolas nocturnas de Baiona nas que os alumnos eran numerosos. Tamén foi presidente do Consello Local de Primeira Ensinanza de Baiona e conseguiu varias subvencións para bibliotecas nos centros educativos do concello.
Foi moi activo na súa vida pública e impartiu cursos nas misión pedagóxicas para nenas en Baiona. Tamén foi moi afeccionado ao teatro a nivel afeccionado. Foi secretario do Liceo Marítimo de Baiona nos anos da II República.
Formaba parte da corporación do Concello de Baiona cando gobernaba Manuel Godoy Agrelo, ocupando o cargo de primeiro tenente de alcalde. Cando o alcalde dimitiu en xuño de 1936, Benito Ramallo fíxose cargo da alcaldía de forma interina. Formou goberno nese mesmo mes, e nomeou primeiro tenente de alcalde a Agustín Villafines González, albanel de Baiona e militante do Partido Sindicalista.
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba Agustín Villafines á fronte da alcaldía. Foron cesados do goberno en agosto de 1936, e Benito Ramallo foi xulgado por rebelión militar. A causa foi sobresida de forma provisional, e foi separado do servizo como mestre e baixa na escala o 11 de maio de 1940.
Vida persoal
Casou con María del Carmen Iglesias Moreno e foi pai de José Luis e Manuel María Ramallo Iglesias.
Lingua akan
O akan é unha lingua, ou un conxunto de dialectos relacionados entre si, do grupo kwa que se fala en Ghana, foi a lingua do imperio Ashanti.
Distribución xeográfica
O fante fálase na costa ao oeste de Accra, o akuapem é a lingua dos montes ao norte de Accra e o asante fálase no oeste de Ghana.
Usos sociais
As primeiras en dar forma escrita ao akan foron os europeos que se achegaron ás costas de Ghana, en 1673 fíxose un glosario de asante que se publicou en alemán e en 1764 realizouse unha gramática de asante que se publicou en danés, ou o dicionario Johann Gottlieb Christaller en akuapem de 1881. Os primeiros misioneiros que se asentaron en Ghana escolleron o akuapem para publicaren gramáticas, dicionarios e literarura relixiosa, estas obras esparexéronse polo territorio asante, converténdose a escrita akuapem na utilizada no seu territorio ata os anos 1960 cando se desenvolveu a ortografía asante. Cada dialecto ten a súa propia forma escrita, aínda que o Bureau of Ghanian languages unificou as ortografías akan en 1981 pero non chegou a implementarse, de feito só se publicou un libro con esa ortografía, o libro de himnos Kristofoɔ Ndwom Nwoma. O akan é unha lingua promovida polo goberno ghanés, é a lingua de ensino nos primeiros tres niveis de ensino no seu territorio tradicional, ademais fóra del funciona como lingua vehicular e é materia de ensino en todo o país.
Hai publicacións periódicas, emisoras de radio, un programa semanal na televisión e unha certa literatura, sobre todo teatro e relatos tradicionais.
Tren lixeiro
miniatura|220x220px|Tren-Tram na estación Sangueta do [[TRAM Metropolità d'Alacant|TRAM Metropolitano de Alacant.]] miniatura|225x225px| Tren Lixeiro da Cidade de México miniatura|225x225px|Tren do Leste, un dos sistemas de tren lixeiro en [[Buenos Aires]]
Felicitas
miniatura|dereita|Felicitas, no reverso dunha moeda. Felicitas, na mitoloxía romana, era a deusa ou personificación da boa sorte ou do éxito. Desempeñou un papel importante na relixión romana durante a etapa do imperio, adoitando estar representada nas moedas da época. Converteuse nun prominente símbolo da riqueza e mais da prosperidade do Imperio romano.
Tren lixeiro
O tren lixeiro é un sistema de transporte que utiliza o mesmo material rodante có tranvía, mais inclúe segmentos parcial ou totalmente segregados do tráfico, con carrís reservados, vías apartadas e nalgúns casos túneles no centro da cidade de características semellantes ás dun ferrocarril convencional. Ten unha capacidade media de transporte a escala rexional e metropolitana, polo xeral menor có tren ou metro e maior có tranvía. O tren lixeiro permite a conexión entre zonas peonís en núcleos urbanos e zonas rurais, creando ademais novos potenciais de desenvolvemento urbano.
Definición de tren lixeiro
O termo é unha tradución non literal do inglés «Light rail» (ou LRT, Light Rail Transit). Foi concibido pola US Urban Mass Transportation Administration (UMTA) (actualmente FTA - Federal Transit Administration) nos Estados Unidos para describir as transformacións que se estaban a levar a cabo nese país e Europa en materia tranviaria. En Alemaña, o termo usado é «Stadtbahn», que significa «ferrocarril urbano». Con todo, a UMTA finalmente adoptou o termo tren lixeiro para todos os sistemas modernos, mentres que aos tradicionais se lles segue a chamar tranvía. Outros países con sistemas deste tipo seguen a empregar o termo tranvía.
Categorías do tren lixeiro
O máis difícil é determinar a diferenza entre un tren lixeiro e o tranvía. Hai unha gran cantidade de semellanzas entre as tecnoloxías e as máis delas pódense utilizar para ambos sistemas, e é común clasificar os tranvías como un subtipo do tren lixeiro e non como un tipo particular de transporte. As tres versións xerais son:
Vantaxes e inconvenientes
A elección por parte dunha cidade dun sistema de tren lixeiro baséase nas súas vantaxes e inconvenientes:
Automotores rexionais lixeiros
miniatura|Automotor lixeiro eléctrico Stadler GTW no cantón de [[Argovia, Suíza.]] Os automotores rexionais lixeiros son unidades de ferrocarril en versións diésel ou eléctricas de unidade múltiple que operan en liñas principais e que en parte do seu percorrido saen a vías exclusivas en áreas urbanas. Utilízanse sobre todo para que os servizos rexionais e interurbanos poidan entrar nas cidades. Pertencen a unha nova xeración de «ferrocarrís lixeiros» modulares con deseños aerodinámicos que se fixeron moi comúns nalgúns países europeos.
Inversión (bioloxía evolutiva)
En bioloxía do desenvolvemento, inversión, segundo defenden algunhas hipóteses evolutivas, é a orientación oposta á forma ancestral que tomaron as estruturas corporais ao longo do eixe dorsoventral durante o decurso da evolución animal. Xa en 1822, o naturalista francés Étienne Geoffroy Saint-Hilaire indicou que a organización das estruturas dorsais e ventrais en artrópodos é oposta á dos mamíferos. Cinco décadas despois, á luz da teoría de Charles Darwin da "descendencia con modificación", o zoólogo alemán Anton Dohrn propuxo que estes grupos se orixinaron a partir dun antepasado común que posuía un plan corporal similar ao dos modernos anélidos cun cordón nervioso ventral e un corazón dorsal. Esta disposición orixinal mantense nos artrópodos e outros protóstomos, pero en deuteróstomos cordados, o cordón nervioso está localizado dorsalmente e o corazón ventralmente. A hipótese da inversión atopou críticas cada vez que foi proposta, e foi periodicamente resucitada e rexeitada. Porén, algúns embriólogos moleculares modernos suxiren que hai recentes descubrmentos que apoian a idea da inversión.
Evidencias da inversión
miniatura|270px|Plans corporais dun [[protóstomo xeneralizado e dos cordados, que ilustran a orientación oposta das estruturas dorsoventrais. Simultanemente ao cambio de orientación destas estruturas prodúcese a inversión dos dominios de expresión de sinais de TGF-β (dpp/BMPs) e os seus inhibidores (sog/Cordina).]] miniatura|esquerda|80px|[[Balanoglossus, un exemplo de hemicordado, representa un "elo evolutivo" entre os invertebrados e os vertebrados.]]
Outros xenes que determinan patróns tamén mostran dominios de expresión conservados. Os xenes do patrón neural vnd, ind, msh, e netrin (netrina) exprésanse en Drosophila en células nerviosas ventrais e o mesectoderma da liña media. Os homólogos en cordados dos xenes NK2, Gsh1/2, Msx1/3, e Netrina, exprésanse no tubo neural dorsal. Ademais, o xene tinman/Nkx2-5 exprésase moi cedo en células que se converterán no corazón tanto en Drosophila (dorsalmente) coma en cordados (ventralmente).
Apoios adicionais atópanse en traballos sobre o desenvolvemento de anélidos poliquetos Platynereis dumerilii, outros protóstomo. Aínda de forma máis clara que en Drosophila, o seu patrón de desenvolvemento do sistema nervioso central é moi similar ao dos vertebrados, pero invertido. Hai tamén evidencias da asimetría esquerda-dereita. Os vertebrados teñen unha vía de sinalización Nodal moi conservada que actúa no lado esquerdo do corpo, determinando as asimetrías esquerda-dereita dos órganos internos. Os ourizos de mar teñen a mesma vía de sinalización, pero actúa no lado dereito do corpo. Incluso se observou que un sinal de lado dereito oposto para regular a asimetría esquerda-dereita en vertebrados (a vía de sinalización BMP) é activado no lado esquerdo da larva de ourizo de mar, o que suxire unha inversión axial durante a evolución desde os deuteróstomos basais aos cordados como o anfioxo, porque no anfioxo a vía de sinalización Nodal está no lado esquerdo do embrión, o cal é a mesma situación que en vertebrados. Os ourizos de mar, como outros equinodermos, teñen adultos con simetría radial, pero larvas con simetría bilateral. Como os ourizos de mar son deuteróstomos, isto suxire que os deuteróstomos ancestrais tiñan a mesma orientación que os protóstomos, e que a inversión dorsoventral orixinouse nalgún cordado ancestral.
Hai evidencias de que os cordados invertebrados están tamén invertidos. As larvas de ascidias teñen unha boca dorsal, como se esperaría nunha inversión. O anfioxo ten unha característica rara: a súa boca aparece no lado esquerdo e migra despois ao ladoventral. O biólogo Thurston Lacalli especulou que isto pode ser unha recapitulación da migración da boca desde o lado dorsal ao ventral nun protocordado.
Hemicordados: un plan corporal intermedio?
Algúns biólogos propuxeron que os hemicordados (especificamente os Enteropneusta) poden representar un plan corporal intermedio na evolución do estado "invertido" dos cordados. Aínda que se consideran deuteróstomos, o eixe dorsoventral dos hemicordados conserva características tanto de protóstomos coma de cordados. Por exemplo, os enteropneustos teñen un cordón nervioso dorsal derivado do ectoderma na rexión do colo que se propuxo que é homóloga do tubo neural dos cordados. Porén, tamén teñen un cordón nervioso ventral e un vaso sanguíneo contráctil dorsal similar ao dos protóstomos. Ademais, as posicións relativas doutras estruturas "intermedias" en hemicordados, como os órganos hepáticos e unha pigocorda ventral, que se propuxo que son homólogas á notocorda definida nos cordados, están conservadas pero invertidas. Nübler-Jung e Arendt argumentan que a principal innovación na liñaxe dos cordados foi a obliteración da boca no lado neural (como en hemicordados, artrópodos, e anélidos) e o desenvolvemento dunha nova boca no lado ventral non neural.
Hipóteses alternativas
Aínda que a idea da inversión do eixe dorsoventral parece estar apoiada por datos morfolóxicos e moleculares, outros autores propuxeron hipóteses alternativas plausibles (revisadas en Gerhart 2000). Un dos postulados da hipótese da inversión é que o antepasado común dos protóstomos e cordados xa posuía un sistema nervioso central organizado localizado nun polo do eixe dorsoventral. Alternativamente, este antepasado puido posuír só unha rede nerviosa difusa ou varios feixes de tecido nervioso sen unha clara localización dorsoventral. Isto significaría que a aparente inversión foi simplemente o resultado da concentración do sistema nervioso central en polos opostos independentemente nas liñaxes que levan a protóstomos e cordados. Lacalli (1996) suxeriu un escenario no cal o antepasado tiña unha soa abertura no sistema dixestivo, e que as bocas neural e non neural se orixinaron independentemente nos protóstomos e cordados, respectivamente. Con esta hipótese non habería necesidade de inversión.
Martindale e Henry propuxeron un antepasado similar a un ctenóforo cun cordón nervioso concentrado e dous poros anais en lados opostos do animal ademais dunha abertura terminal do intestino. Se un destes poros se converte na boca en protóstomos e o outro orixina a boca dos deuteróstomos, isto tamén descartaría a inversión. Outra alternativa, proposta por von Salvini-Plawen, afirma que o antepasado tiña un sistema nervioso de dúas partes: unha parte concentrada e outra difusa. Os sistemas nerviosos dos descendentes protóstomos e deuteróstomos deste antepasado puideron orixinarse independentemente a partir destas dúas partes diferentes.
As teorías do retorcemento axial propoñen que a inversión non afecta a todo o corpo, senón só á rexión anterior da cabeza. Estas teorías de Kinsbourne e Lussanet & Osse tamén explican a presenza dun quiasma óptico nos vertebrados e a organización contralateral do prosencéfalo. Unha destas teorías está apoiada por evidencias observadas no desenvolvemento e mesmo explica a organización asimétrica do corazón e intestinos.
Alan Lascelles
Alan Frederick Lascelles, nado en Sutton Waldron o 11 de abril de 1887 e finado en Kensington o 10 de agosto de 1981, foi un funcionario público británico, secretario privado de Xurxo VI e Isabel II.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia aristocrática, seu pai era o comandante Frederick Canning Lascelles, fillo de Henry Lascelles, conde de Harewood e súa nai Frederica Maria Liddell era neta de Thomas Liddell, barón de Ravensworth. Estudou no Marlborough College e no Trinity College de Oxford e logo serviu en Francia coa Bedfordshire Yeomanry durante a primeira guerra mundial co rango de capitán e logrando unha cruz militar. Despois foi asistente de campo de George Lloyd, o gobernador de Bombai de 1919 a 1920.
Volveu ao Reino Unido e foi secretario privado adxunto do príncipe Eduardo de 1920 ata a súa renuncia en 1929 por fondas diferenzas co príncipe sobre o seu comportamento. Entre 1931 e 1935 foi secretario do gobernador xeral do Canadá Vere Ponsonby. En 1935 converteuse en secretario privado adxunto do rei Xurxo V.
En xaneiro de 1936 logo da morte do rei, ao ascender ao trono o príncipe de Gales como Eduardo VIII, Lascelles serviu como secretario privado adxunto do rei ata a abdicación real en decembro de 1936, e mantivo o mesmo posto co novo rei Xurxo VI. Durante a visita real ao Canadá de 1939, que tamén incluía cidades dos Estados Unidos, o rei investiuno cabaleiro da Real Orde Vitoriana o 8 de xuño nun tren mentres estaban en territorio estadounidense.
En xullo de 1943 converteuse no secretario privado principal do rei e membro do Consello Privado do Reino Unido ; posicións que mantivo coa subida ao trono da raíña Isabel II de 1952 a 1953. Asemade dende 1945 e ata 1953 foi conservador dos Arquivos Reais. Tras retirarse do servizo activo o último día de 1953, declinou entrar na Cámara dos Lords cun título nobiliario mentres si aceptou o nomeamento como cabaleiro gran cruz da Orde do Baño.
Euskadiko Ezkerra
Euskadiko Ezkerra (EE) foi un partido nacionalista vasco de esquerdas. Orixinado en 1977 como unha coalición entre Euskal Iraultzarako Alderdia, Euskadiko Mugimendu Komunista e outras pequenas formacións da esquerda vasca para presentar unha lista conxunta ás eleccións xerais no País Vasco mentres a Unión Navarra de Izquierdas (UNAI) facía o propio en Navarra. EE conseguiu un escano no Congreso e un senador. Moitos dos membros máis prominentes desta primeira fase acabarían militando en Herri Batasuna.
En 1982 uniuse co Partido Comunista de Euskadi constituíndose en partido co nome de Euskadiko Ezkerra-Izquierda para el Socialismo. Mario Onaindia foi elixido secretario xeral, sendo substituído máis tarde por Kepa Aulestia, aínda que o seu líder indiscutido foi Juan María Bandrés. Tras a división do PNV e a formación de Eusko Alkartasuna en 1987, EE formalizou unha coalición con esta última. En 1988 asinou o Pacto de Ajuria Enea e no ano 1991 entrou no goberno vasco co PNV e EA.
No ano 1993 a maioría dos seus afiliados aprobaron a fusión co Partido Socialista de Euskadi que acabou adoptando o nome de Partido Socialista de Euskadi-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE), un sector minoritario formou un novo partido Euskal Ezkerra, que se mantería coaligado con EA.
Ignacio Cordero Alonso
Ignacio Cordero Alonso, nado en Zamora en 1847, terminou a súa carreira de medicina en Madrid,  e acostumaba veranear en Baiona, foi un dos artífices da instalación dun balneario na praia da Concheira de Baiona. Sería alcalde entre 1925 e 1926. Decidiu instalar un balneario na praia da Cuncheira. Foi alcalde no breve período do 1925 ata o 1926.
Traxectoria
Naceu en 1847 en Zamora, e se trasladou a Madrid para estudar medicina. Obtivo a licenciatura na capital e xa instalado alí se dedicou por completo ao traballo de médico. A finais da década dos oitenta no século XIX chega a Baiona por motivos de saúde para pasar unha tempada buscando repouso. Non deixaría de vir un solo ano sendo un habitual veraneante da vila. En 1893 consegue xunto co baionés Agapito Ordóñez unha concesión a perpetuidade. En 1896 construirían o balneario que constaba dun edificio de madeira e 20 casetas na praia. Foi o reclamo que necesitaba Baiona para se converter en lugar turístico. Da man de Ignacio Cordero veranearían en Baiona, e se beneficiarían das súas augas medicinais personaxes como Ramón y Cajal, Marqués de Quintanar ou Mercedes Ruíz de la Escalera.
Home culto o que gustaba de ler e reflectir as súas opinións na prensa era tamén un apaixonado pola música, obtendo por oposición unha praza como organista nun templo relixioso.
Foi elixido alcalde por unanimidade trala dimisión de Manuel Barreiro Álvarez en xuño de 1925. No seu cargo se ocuparía principalmente da sanidade en Baiona, entre outras, arranxando o Hospital Sancti Spiritus da vila. A súa dimisión chegaría pronto, en xuño de 1926, ao pouco de cumprir un ano no cargo. Sería sucedido por Pedro Miranda Suárez de Puga.
Falecería poucos anos despois en Baiona, o 19 de xaneiro de 1929.
Faro de cabo Vilán
O faro do cabo Vilán sinala un dos tramos máis perigosos da Costa da Morte, pero tamén un dos máis fermosos. Erguido a 125 metros de altitude e unido ao antigo edificio dos fareiros, posúe un potente canón de luz capaz de acadar os 55 km. É o faro eléctrico máis antigo de España. O enclave foi declarado de Interese Nacional no ano 1933 por ser un lugar rochoso e escarpado e hoxe en día é Monumento natural. miniatura|Cabo Vilán
Historia
O faro primitivo tiña unha torre de cantería que alumeaba a 7 m do chan e a 64 do mar. Luciu por primeira vez o 10 de xullo de 1854 e nunca ocultou os seus inconvenientes. O escaso da súa altura non resolvía o saínte do cabo e producía unha zona cega de 34 graos sobre os baixos, que a dinamita logrou reducir ata os 21. A comisión de faros entrou no proxecto de construír un novo faro en 1860, pero a iniciativa non comezou a tomar corpo ata anos máis tarde co naufraxio dun buque escola inglés que produciu 172 mortos.
A resonancia internacional alcanzada polo naufraxio do Serpent o 8 de novembro de 1890 chamou a atención sobre a escas luz do faro de cabo Vilán. En consecuencia, en 1891 aprobouse un orzamento de 158.500 pesetas para a dotación dun faro de primeira orde, con pedra da canteira de Pedra Maior, ese granito rosado característico dos penedos de Traba.
Cando a súa luz luciu renovada o 15 de xaneiro de 1896, fíxoo coa enerxía eléctrica que era a única naquela zona do noroeste, que aínda tardaría décadas en poboarse de lámpadas. A súa sala de máquinas, dúas de vapor con 12 cabalos de potencia, estendíase por 234 m² e as dependencias prolongábanse en dous talleres, un almacén de ferramentas, unha carboeira, dous depósitos de palastro para a auga de refrixeración e dúas bombas para alimentar as máquinas. A óptica era de 16 lentes que emitían grupos de dous escintileos cada 20 seg., completando unha volta cada 150 segundos. A primitiva iluminación interior do faro resolveuse a base de petróleo ata 1903, ano en que paso a ser de acetileno. Esa iluminación substituíuse en 1911 por 40 lámpadas eléctricas de 10 buxías. En 1924, a lámpada de arco reforzouse cunha de incandescencia de 8.000 buxías. Un ano despois, a vella máquina de vapor substituíuse por grupos halóxenos, e colocouse o aparello óptico sobre unha cuba de mercurio. O radiofaro, instalado en 1922, de chispa, onda amortecida e 0.2 quilovatios de potencia, estivo en servizo ata o 1 de xaneiro de 1936, cando foi substituído por un de onda continua e en cadea cos radiofaros de Fisterra e Silleiro. En 1962 leváronse a cabo as reformas que seguen vixentes, cunha lanterna aeromarítima de 3´5 metros de diámetro e óptica dióptrico-catadióptica con paneis de raio aéreo e 500 mm. de distancia focal. A sirena conta con seis vibradores que emiten a característica V en código morse, alimentada por un motor convertedor.
Visto de lonxe, o faro parece un minarete. A torre de forma octogonal mide 24 metros, percorridos no seu eixo por un centenar de chanzos, a estes metros engádense os 80 nos que a súa base rochosa supera o nivel do mar e, así, a súa luz aluma a unha altura de 104 metros sobre as augas que varre ata unha distancia de 28 millas.
O fuste da torre remata na lanterna de cúpula mallada e cataventos, cuxa base vese rodeada por unha cornixa con beiril sobre 24 apoios, unha leve varanda converte a cornixa en miradoiro. A comunicación da torre coas máquinas e os motores que nutren ao faro ten lugar por un túnel que alberga 150 chanzos ata alcanzar o muro occidental do edificio, que contén a mecánica e dá acubillo aos seus servidores. É un inmoble rectangular construído en pedra, de dúas plantas e coas paredes recubertas e pintadas de branco.
Actualmente, o edificio do faro acolle o Centro de Interpretación de naufraxios, faros e sinais marítimos da Costa da Morte, así como a unha sala de exposicións, unha tenda de souvenirs, un café-bar e un punto de información turística.
Kakashi Hatake
Hatake Kakashi (はたけカカシ) é unha das personaxes principais do manga e anime Naruto. É un jōnin da Aldea Oculta de Konoha e antes pertenceu ao ANBU. Sempre chega tarde aos sitios (aducindo desculpas pouco críbeis) e gústalle ler novelas eróticas en todo momento libre inda que é un gran ninja moi respectado e cunha intelixencia e habilidade privilexiadas. O que máis destaca de Kakashi é o seu cabelo, prateado e encrespado, e o xeito no que agocha parte da súa face: por un lado, oculta o seu ollo esquerdo co protector ninja de Konoha, mentres que tamén oculta a súa boca cunha máscara (pese a isto, dáse a entender nun capítulo extraoficial do manga (no Oficial Character Data Book) que é un home moi xeitoso)
Pasado
Cando era máis novo, Kakashi era unha persoa que seguía estritamente as regras. Este comportamento debíase a que o seu pai, Sakumo Hatake, alcumado o Cabeiro Branco de Konoha (sendo o seu poder comparábel, segundo se dicía ao dos sannin), foi deshonrado ao abandonar unha misión para salvar aos seus compañeiros, o cal estaba fóra das regras dos ninjas, xa que por iso a misión fracasou e incluso aqueles aos que salvara déronlle as costas. O pai de Kakashi, logo dunha grande depresión e da perda da súa reputación, suicidouse.
Cando Kakashi acadou o rango de jōnin, marchou xunto os seus compañeiros Rin e Obito, e o seu mestre Minato Namikaze (o que nun futuro sería o Cuarto Mestre Hokage) a unha misión. No curso de ela, logo duns altercados, Rin foi secuestrada, pero Kakashi dixo que non iría a rescatala sen antes rematar a misión, con todo Obito revelouse ao seu líder e foi na súa procura, logo de dirixirlle unhas verbas que o marcarían de por vida: comprendeu que o que fixera o seu pai era o correcto, así que seguiu o seu compañeiro Obito, que nun momento crítico desenvolveu o Sharingan. Máis tarde, o Uchiha véndose atrapado por un alude de rochas provocada polo inimigo, a piques de morrer, decidiu entregar o seu Sharingan a Kakashi. Á parte do Sharingan, moitos toques da personalidade de Obito parecen que seguen en Kakashi, como chegar sempre tarde e dar unha escusa irracional, cousas que antes eran impensábeis nel.
Cara o país da Onda
Kakashi nunca aprobara a un grupo coma mestre, até que se topa co de Naruto, Sasuke e Sakura. Eles demostraron posuír o que el recoñece coma un bo equipo: a capacidade de antepor o ben dos compañeiros á consecución da misión. Na súa primeira misión fóra de Konoha, que consistía en protexer a Tazuna, un cidadán do País da Onda, Kakashi e o seu equipo enfróntanse a dous grandes inimigos cos cales non contaban: Zabuza e Haku. Na súa loita contra o primeiro, mostra o seu Sharingan e a súa técnica orixinal, o Raikiri, na cal logra derrotar ao terríbel ninja de Néboa, Zabuza Momochi, e matar accidentalmente a Haku.
Exame Chūnin e invasión de Konoha
Logo desta misión, e tralas capacidades demostradas polos seus alumnos, decidiu propolos para participar no exame de ascenso a chūnin, que se ía a celebrar en Konoha en breve. Durante a proba de supervivencia no Bosque da Morte, Sasuke foi marcado co Selo maldito de Orochimaru. Kakashi tivo que realizar unha técnica de selado de urxencia para evitar que o selo tomase o control do seu alumno, mantendo un breve enfrontamento contra Orochimaru e Kabuto Yakushi. Trala proba, adestrou a Sasuke e ensinoulle o Raikiri, co que Sasuke aprendeu o seu Chidori. Durante a invasión sufrida a mans da Aldea Oculta da Area, Kakashi quedou loitando preto do Terceiro Hokage.
Enfrontamento con Itachi e fuxida de Sasuke
No tempo inmediatamente posterior, Kakashi enfróntase a Itachi Uchiha cando este volveu a Konoha para capturar a Naruto. Mais sufriu a técnica Tsukuyomi do Mangekyō Sharingan deste, o cal deixoulle nas beiras da morte, obrigándolle a estar no hospital por un tempo até que Naruto e Jiraiya trouxesen a Tsunade para curalo. A rivalidade entre Naruto e Sasuke incrementouse tanto que Kakashi tivo que intervir nunha pelexa entre eles cando estaban utilizando as técnicas de alto nivel que coñecían (Rasengan e Chidori) polo risco. Tras falar con Sasuke, non puido evitar a súa marcha en busca do poder que lle ofreceu Orochimaru.
Xusto tras a marcha do seu alumno, Kakashi sae na procura del xunto con Pakkun, pero chegou tarde e atopou a Naruto vencido por Sasuke no Val do Fin, lamentándose polo ocorrido.
Rescate de Gaara
Kakashi reúnese con Sakura e Naruto máis de dous anos logo da perda de Sasuke. Tras realizar un breve adestramento, Akatsuki ataca a Aldea da Area e secuestra a Gaara. Kakashi participa na misión para rescatar a Gaara.
Antes de chegar son retidos por un clon de Itachi Uchiha, que tras varias vicisitudes é derrotado polo Ōdama Rasengan de Naruto. Máis tarde, unha vez o Shukaku é extraído de Gaara, Kakashi persegue xunto a Naruto ao Akatsuki que levou o corpo do Kazekage, Deidara, e mostra por vez primeira o seu Mangekyō Sharingan perdendo o Akatsuki un brazo, e evitando que unha grande non provoque ningún dano aos ninjas de Konoha, posto que Kakashi envíaa a outra dimensión con esta técnica. Finalmente Gaara é revivido por Chiyo e Deidara foxe trala morte de Sasori. Tralo gasto de chakra que lle supón usar esta técnica, queda incapacitado para moverse de por si durante un tempo, e é substituído por Yamato como líder do equipo de Naruto e Sakura.
Fūton: Rasen Shuriken
Kakashi, trala nova derrota ante Sasuke de Naruto, pensa nun adestramento acelerado para combinar o seu Rasengan coa natureza da súa chakra, coa axuda de Yamato e o Kage Bunshin non jutsu, tratando de axudalo a crear a súa propia técnica.
A procura de Itachi
Máis tarde, Kakashi forma parte do grupo que Konoha envía para atopar a Itachi e a Sasuke. Tras un breve encontro entre Naruto, Yamato, Hinata e Kabuto Yakushi, todos reúnense de novo tralo combate entre Sasuke Uchiha e Deidara, que termina coa morte deste último nun grande estoupido.
Dende aí todo o grupo de Konoha parte na procura do cheiro de Sasuke grazas ao olfacto de Kiba Inuzuka, tras dividirse o rastro de Sasuke e diseminarse Naruto cos seus Kage Bunshin.
Sasuke contra Itachi
Cando xa estaban preto de atopar a Sasuke, todos son detidos por Tobi, que repele os ataques de Naruto e forza a Kakashi a trazar un plan para derrotalo mentres a derradeira batalla entre Sasuke e Itachi ten lugar. Con todo, ningunha das súas estratexias funciona para alcanzar a Tobi, tomando Shino Aburame a iniciativa co seu Hijutsu Mushidama, co que logra acadar e drenar o chakra do Akatsuki. Porén, este esvaécese cunha técnica espazo-temporal que segundo Kakashi supera á de Namikaze Minato. Unha vez que o volven a localizar, este fala con Zetsu, que confirma a morte de Itachi e o delicado estado de Sasuke, cando os ninjas o interrogan, Tobi encarase, xusto no intre no Kakashi descobre o Sharingan do seu adversario.
Saga actual
Tras atoparse co seu Sharingan, Tobi abandona o lugar xunto a Zetsu. Kakashi co seu sharingan e a axuda de Hinata atopan o lugar de enfrontamento dos Uchiha e todo o grupo móvese rapidamente. Ao atoparse coa fraga incendiada co Amaterasu, Yamato usa o seu Mokuton e Kakashi o seu Mangekyō Sharingan para facelo desaparecer, cando finalmente chegan á escena, Tobi e Zetsu xa marcharan co malferido Sasuke e o cadáver de Itachi respectivamente.
Frollais, Samos
San Miguel de Frollais é unha parroquia do concello de Samos na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. En 2007 tiña 30 habitantes (17 homes e 13 mulleres), tres menos ca en 2006.
Haile Gebrselassie
Haile Gebrselassie, nado en Asella o 18 de abril de 1973, é un atleta etíope especialista en carreiras de fondo. Gebrselassie acadou as súas grandes vitorias nas distancias comprendidas entre os 1500 metros e o maratón. Rompeu 25 récords mundiais e gañou numerosos títulos olímpicos e mundiais, e está amplamente considerado coma un dos mellores corredores de longa distancia de toda a historia.
Primeiros anos
Na súa xuventude Gebrselassie corría cada mañá dez quilómetros para ir á escola e outros 10 km de volta. Isto conduciuno a unha postura distintiva no seu xeito de correr, co seu brazo esquerdo dobrado como se levase os libros debaixo do brazo Gebrselassie pertence ao grupo étnico dos oromo, ao cal pertencen varios deportistas de éxito coma Kenenisa Bekele e Mamo Wolde.
Traxectoria deportiva
En 1995, Gebrselassie correu os 10.000 metros en 26:43.53 en Hengelo, Países Baixos rebaixando o récord mundial en nove segundos. Ese mesmo verán, en Zúric, Suíza, Gebrselassie correu os 5.000 metros en 12:44.39, rebaixando asombrosamente 10.91 segundos o anterior récord mundial establecido polo kenyano Moses Kiptanui nese mesmo ano. Este récord mundial marcado no encontro anual en Weltklasse en Zúric foi votado como a Actuación do ano pola revista especializada no atletismo mundial.
O ano seguinte, 1998, rebaixou os récords mundiais en pista cuberta dos 2.000 e 3.000 metros, gozando tamén de éxitos ao ar libre batendo os récords mundiais dos 5.000 e 10.000 metros, así coma gañando unha porcentaxe na Golden League por gañar tódalas súas carreiras ese verán. En xuño de 1998 en Hengelo, Países Baixos, Gebrselassie estableceu un novo récord mundial nos 10.000 metros (26:22.75).
En 1999, Gebrselassie protagonizou o filme Endurance interpretándose a si mesmo. A película relataba a súa procura do ouro olímpico nos 10.000 m nos Xogos Olímpicos de Atlanta. No 2000, Gebrselassie de novo gañou tódalas súas carreiras, sendo o primeiro da clasificación mundial en 5.000 e 10.000 metros. Nos Xogos Olímpicos de Sidney, converteuse no terceiro home na historia en defender o título olímpico dos 10.000 metros satisfactoriamente (logo de Emil Zátopek e Lasse Virén).
O 30 de agosto do 2003, Gebrselassie foi elixido membro da Comisión de Atletas da IAAF. Tamén no 2003, no Campionato do Mundo de Atletismo en París, Gebrselassie participou nunha das carreiras de 10.000 m máis notábeis de tódolos tempos, facéndose coa prata logo do etíope Kenenisa Bekele. A última metade da final dos 10.000 metros completouse nun tempo de 12:57.24 (12:57.2 para Bekele e 12:58.8 para Gebrselassie). Segundo a IAAF, non foi tan só este tramo o final máis rápido en 5.000 metros na proba dos 10.000 m (o récord anterior era 13:12.12, marcado en Atlanta), senón que tamén foron os 5.000 metros máis veloces no global dos campionatos superando os 12:58.13 que marcou Salah Hissou cando gañou os 5.000 metros en Sevilla 99. Isto foi certo ata que unha semana despois no Campionato Mundial de Atletismo tódolos medallistas (incluído Bekele) correron máis rápido. ''A diferenza entre os últimos 5.000 metros (12:57.24) e o récord mundial da proba dos 5.000 metros (12:39.36) era de 17.98 segundos, o cal é un récord. A mellor diferenza anterior era de 18.4 segundos e databa dos Xogos Olímpicos de 1976.''
Nos Xogos Olímpicos de 2004, Gebrselassie pretendía converterse no primeiro home na historia en gañar tres medallas de ouro olímpico consecutivas nos 10.000 m. Foi incapaz de facelo, terminando quinto nunha carreira que gañou o seu compatriota Kenenisa Bekele, que batera os récords mundiais de Gebrselassie nos 5.000 e 10.000 metros. Pouco antes da Olimpíada, Gebrselassie non puidera adestrar por unha inflamación no seu tendón de Aquiles. A lesión era o suficientemente grave como para que non competise, pero fíxoo de tódolos xeitos pola presión do seu país. Esta perda do período final de adestramento probabelmente lle fixo perder unha medalla.
Carreira posterior
Desde que deixou as pistas despois dos Xogos Olímpicos de Atenas, Gebrselassie enfocouse nas carreiras de estrada e os maratóns. Entre os maratóns disputados: Londres 2002, Ámsterdam 2005 (1º posto), Londres 2006, Berlín 2006 (1º), Fukuoka 2006 (1º), Londres 2007, Berlín 2007 (1º posto e récord do mundo) e Dubai 2008 (1º posto).
Debido á contaminación atmosférica de Pequín, Gebrselassie decidiu non participar no maratón dos Xogos Olímpicos desa cidade. Padece asma e alegou que podería ser perigoso para a súa saúde. Máis tarde, Gebrselassie admitiu que se arrepentía da súa decisión xa que o aire estaba máis limpo do esperado por el. . Pola contra, participou na proba dos 10.000 metros, rematando sexto cun tempo de 27:06.68. A medalla de ouro foi para o seu compatriota e posuidor do récord mundial Kenenisa Bekele. Logo Gebrselassie confirmou a súa participación no maratón de Berlín en setembro do 2008. .
Haile Gebrselassie ten afirmado que lle gustaría entrar en política cando se retire.
Halifax, Nova Escocia
Halifax é unha cidade do Canadá, capital e cidade máis poboada da provincia de Nova Escocia e centro económico das Provincias Atlánticas. En 2016 tiña unha poboación de 403.131 habitantes.
Historia
Halifax foi a cidade cara onde se dirixiron os británicos despois da evacuación de Boston, o 17 de marzo de 1776, no contexto da Guerra de Independencia dos Estados Unidos.
Prudential Center
O Prudential Center é un pavillón deportivo situado en Newark, Nova Jersey. É a cancha dos New Jersey Devils, o equipo de hóckey sobre xeo da NHL, ademais dos Seton Hall Pirates, na liga de baloncesto da NCAA.
A capacidade de espectadores é de 17 625 para hóckey; 18 711 para baloncesto; e un máximo de 19 500 para concertos.
Periferia (novela)
Trama
Luciana e Brown son unha parella da periferia de São Paulo, nun arrabalde de favelas, unha zona marcada polo narcotráfico e a violencia. A historia narra o seu devir ao tempo que trata de pintar un fresco sobre a cidade actual, coa miseria e a falta de oportunidades.
Estrutura
miniatura|dereita|200px|Presentación da novela no CulturGal 2010. A novela está dividida en 11 seccións. Todas elas constan dun primeiro e moi longo parágrafo e dun segundo que apenas pasa dunha simple liña. A divisón da novela é como segue:
Clan Nesbitt
O Clan Nesbit ou Clan Nisbet é un clan escocés da fronteira angloescocesa, recoñecido polo Lord Lyon King of Arms.
Tartán do clan
150px|esquerda|miniatura|Tartán Nesbett. Segundo a Scottish Tartans Society o tartán Nesbett é idéntico ó dos Mackintosh, e semellante ó dos Dunbar, aparecendo ámbolos dous no Vestiarium Scoticum. Porén, non existe unha relación histórica entre os Nisbetts e o Clan Mackintosh que permita explicar porqué o tartán está baseado no Mackintoshes. O Vestiarium foi unha falsificación da época vitoriana, publicado en 1842 polos Sobieski Stuarts. Malia que foi probado como unha falsificación, o Vestiarium é aínda a base de moitos dos tartáns de clans actuais.
Manchester City F.C.
O Manchester City Football Club é un club de fútbol profesional da cidade de Manchester, no Reino Unido, que compite na Premier League inglesa. O equipo foi fundado no ano 1880 co nome de St. Marks, ó pouco tempo foi rebautizado como Ardwick A.F.C., e finalmente co nome actual en 1894.
O equipo mantén unha forte rivalidade co Manchester United. Dende 2008 o club está en mans dun grupo investidor dos Emiratos Árabes Unidos chamado Abu Dhabi United Group for Development and Investment.
Palmarés
O club ten no seu palmarés nove ligas inglesas (que gañou nas tempadas 1936-37, 1967-68, 2011-12, 2013-14, 2017-18, 2018-19, 2020-21, 2021-22 e 2022-23), seis FA Cups (1903-04, 1933-34, 1955-56, 1968-69 e 2010-11 e 2018-19), oito Football League Cups (1969-70, 1975-76, 2013-14, 2015-16, 2017-18, 2018-19, 2019-20 e 2020–21), seis Community Shields (anos 1937, 1968, 1972, 2012, 2018 e 2019), e unha Recopa de Europa (gañada na campaña 1969-70).
Estadio
O Manchester City xoga os seus encontros como local no City of Manchester Stadium, coñecido coma Etihad Stadium debido ó patrocinio de Etihad Airways. Este estadio foi construído para acoller os Xogos da Commonwealth en 2002, e foi inaugurado polo club en 2003. Ten capacidade para 55.017 persoas, e a UEFA o catalogou na categoría de máxima calidade. 400px|miniatura|centro|[[Etihad Stadium, fogar do Manchester City Football Club.]]
Cadro actual
160px|miniatura|dereita|[[David Silva.]]
Bandeira de Vietnam
A bandeira de Vietnam, tamén coñecida como "bandeira vermella coa estrela amarela" (cờ đỏ sao vàng), foi deseñada en 1940 por Nguyễn Hữu Tiến, un revolucionario contrario a colonización francesa, durante a o goberno francés da Cochinchina. A bandeira foi empregada polo Việt Minh, unha organización comunista creada en 1941 como resposta á ocupación xaponesa. Ó fin da segunda guerra mundial, o líder Việt Minh Hồ Chí Minh proclamou un Vietnam independente e asinou un decreto o 5 de setembro de 1945, polo cal a bandeira converteuse na oficial da República Democrática de Vietnam.
Superisligaen
A AL-Bank Ligaen é a máxima competición do hóckey sobre xeo de Dinamarca.
Traxectoria
A liga é tamén coñecida como Superligaen ou Eliteserien, que é o nome co que se coñecía anteriormente á competición, cando non había dereitos de patrocinio.
A liga dende a tempada 2007-08 consiste en dez equipos que xogan un total de 45 partidos na liga regular. Os oito mellores clasificados clasifícanse para os cuartos de final dos playoffs polo título, do cal se xogan tódalas fases ao mellor de sete partidos.
Xogadores famosos
Lista dos xogadores máis famosos que xogaron na AL-Bank Ligaen.
Vladimir Dashkevich
Vladimir Sergeevich Dashkevich (en Владимир Сергеевич Дашкевич), nado o 20 de xaneiro de 1934, é un compositor ruso, coñecido principalmente pola súa música para o cine.
Traxectoria
Inda que primeiro estudou tecnoloxía química, logo cursou música baixo Aram Khachaturian. Acadou prominencia en Rusia pola súa música para as series de filmes "Sherlock Holmes e o Dr. Watson", así como para numerosos filmes máis (entre eles, Bumbarash, do cineasta ucraíno Nikolai Rasheiev). A súa longa colaboración coa famosa cantante Elena Kamburova resultou en varios ciclos vocais baseados nas letras dos poetas da Idade de Prata da poesía rusa, incluíndo o Réquiem de Anna Akhmatova.
Veleno tinto
Veleno tinto é un libro de Ramón Carredano Cobas publicado en 2008 por Edicións Xerais. É a continuación de Frei Samuel, publicado no ano 2002.
Contexto histórico
Inverno de 1319. Berenguel de Landoria, nomeado arcebispo de Santiago de Compostela polo Papa Xoán XXII, convocou un sínodo en Noia con nobres e comerciantes. A el acoden Rui Soga de Lobeira (o nobre anfitrión), Pedro Ordóñez, señor do castelo de Vimianzo, e comerciantes de Noia e Compostela.
Parte da nobreza galega é contraria a que Santiago de Compostela siga baixo xurisdición do arcebispo, sendo partidarios de que pase a ser un reguengo baixo o mando do rei de Castela (nese momento, baixo a rexencia de María de Molina). Entre estes nobres estaba Alonso Suárez de Deza, partidario da imposición dun bispo galego manexable pola nobreza.
Trama
Neste contexto histórico, aparece a figura ficticia de Frei Samuel, frade do mosteiro de Toxos Outos. É convidado polo arcebispo, dado que o axudou nunha aventura anterior. De camiño a Noia atópase con Pedro Ordóñez e a súa corte. O nobre chega de Vimianzo acompañado da súa filla Sabela, o seu futuro xenro Gonzalo (un nobre vido a menos, que busca a súa fortuna), Petra (ama de Sabela) e uns soldados. Con todos eles chega ao castelo de Noia.
Falando co nobre, frei Samuel vai coñecendo todo o conflito arredor da elección do arcebispo, e vai sabendo quen está a prol e quen está en contra do seu nomeamento.
Tras unha irada discusión, Pedro Ordóñez retírase á súa habitación para repousar, debido ao seu mal estado de saúde. Pouco despois, un criado do castelo aparece morto, presuntamente envelenado cunha xerra de viño.
Entre o anfitrión, un criado de confianza e frei Samuel comeza a investigación para desenmascarar ao culpable. Nun principio pensan que o obxectivo da xerra era o arcebispo. Así, descobren que na casa de Dacosta, outro nobre de Noia, hai reunións de partidarios de depor o arcebispo, e que alí acode un bufón de Rui Soga, con afán de medrar a outra corte máis poderosa.
Semella que o culpable é un comerciante compostelán, que non ten reparos en afirmar abertamente que lle gustaría ver morto ao arcebispo, pero pola forma do envelenamento (con graxa untada na xerra) e por outras circunstancias, frei Samuel descobre que realmente Gonzalo intentara matar a seu futuro sogro, Pedro Ordóñez.
Narración
A narración, dividida en nove capítulos e un epílogo, está feita cun narrador omnisciente. Inclúe moitos elementos de humor.
Frei Samuel é un frade que traballa de copista na biblioteca e como herborista na horta, polo que ten certos coñecementos de Medicina. É áxil física e mentalmente, pensando e actuando dun modo moi vivo. O seu contrapunto é a súa pouca espiritualidade, caendo decote nos pecados da gula e a luxuria.
Inclúe moitos elementos da cultura galega medieval: fala da economía e gastronomía popular e das clases podentes, da vida dos nobres e a súa corte nun castelo, e dos enfrontamentos entre o poder eclesiástico e o poder da nobreza.
Charles Lewis Camp
Charles Lewis Camp, nado en Jamestown (Dacota do Norte) o 12 de marzo de 1893 e finado en San Jose (California) o 14 de agosto de 1975, foi un paleontólogo, historiador e zoólogo estadounidense, especializado en herpetoloxía.
Traxectoria
Seu pai, que era xurista, participou na elaboración da constitución do estado de Dacota do Norte. En 1895, a familia Camp mudouse ao sur de California. En 1908 Charles Lewis coñeceu a Joseph Grinnell (1877-1939), mentres buscaba fósiles na zona. Grinnell, que recoñeceu o interese de Camp pola historia natural e a paleontoloxía, o contratou en nome da Universidade de California en Berkeley para participar nunha misión de investigación na serra San Jacinto, no sur de California.
Charles L. Camp comezou a estudar en Berkeley en 1911 e doou ao seu Museo Zoolóxico unha rica colección herpetolóxica. Completou os seus estudos na Universidade de Columbia, en Nova York, onde recibiu clases de William King Gregory (1876-1970). A primeira guerra mundial interrompeu os seus estudos, e completou o seu doutoramento en Columbia e no Museo Americano de Historia Natural coa axuda de Mary Cynthia Dickerson (1866-1923). Entre os estudantes que coñeceu están Gladwyn Kingsley Noble (1894-1940) e Alfred Sherwood Romer (1894-1973).
Camp leu a súa tese de doutoramento en 1923, un traballo sobre a clasificación dos lagartos. Uniuse ao cadro de persoal da Universidade de California en Berkeley, onde ensinou anatomía comparada desde 1922.
Participou en escavacións nas Placerias Quarry en 1930. Nese ano foi trasladado ao departamento de paleontoloxía da Universidade, onde tamén dirixiu o Museo desde 1930 a 1949.
En 1923 describiu a infraorde dos Escincomorfos en "Classification of the lizards". Bulletin of the American Museum of Natural History 48: 289-481.
Descubriu corenta esqueletos de Shonisaurus na década de 1960, que agora están no Parque Estatal Berlín-Ictoosauros.
Camp nomeou gran número de especies de réptiles mariños, como Shonisaurus e Plotosaurus, así como o dinosauro Segisaurus, do que publicou a súa descrición en 1936.
Retirouse en 1960.
Labor como historiador
Ademais de científico, Camp foi tamén un importante historiador da América occidental. Este aspecto da súa traxectoria reflíctese principalmente en dúas obras. A primeira é a biografía do pionero americano James Clyman, que Bernard De Voto denominou "un dos media ducia de clásicos do campo". O segundo traballo é a terceira edición de The Plains and the Rockies, publicada en 1953, que Camp anotou exhaustivamente. Foi galardoado en 1970 co Premio Memorial Henry Raup Wagner, da California Historical Society.
Abreviatura
A abreviatura Camp emprégase para recoñecer a Charles Lewis Camp como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Xente nosa
Xente nosa foi un programa dedicado a entrevistas de profundidade da Televisión de Galicia que se emitiu en 1987 e 1988, dirixido e presentado por Xosé María Palmeiro na primeira tempada e por Antonio Vallejo na segunda. Entre os persoeiros que pasaron polo programa estiveron Francisco Vázquez Vázquez, Antonio María Rouco Varela, María Xesús Sáinz, Antón Reixa, Carlos Pajares, Luísa Castro, Luís Carballo, Rosalía Dans, Chano Piñeiro ou Moncho Borrajo.
Peixe martelo
O peixe martelo, tamén coñecido como martelo, cornuda, e como tiburón martelo, debido á súa peculiar característica de ter a cabeza prolongada cara aos lados, é un tiburón da familia dos esfírnidos (Sphyrnidae), da orde dos carcarriniformes (Carcharhiniformes) que vive en augas temperadas e tropicais de todo o mundo.
Descrición
As principais características distintivas do peixe martelo son:
Hábitat e bioloxía
Vive en augas tropicais e temperadas. É un potente nadador peláxico que se pode encontrar tanto cerca da costa como en mar aberto e preferentemente en zonas de profundidade de 20 a 400 m. Aparentemente é o tiburón máis tolerante coas temperaturas da auga. Pode realizar migracións e a miúdo forma grupos.