cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rubén Darío
Métrica
Darío fixo seu o lema do seu admirado Paul Verlaine: De la musique avant toute chose. Para el, como para tódolos modernistas, a poesía era, ante todo, música. De aí que concedese unha enorme importancia ó ritmo. A súa obra supuxo unha auténtica revolución na métrica castelá. Xunto ós metros tradicionais baseados no octosílabo e o hendecasílabo, Darío empregou profusamente versos apenas empregados con anterioridade, ou xa en desuso, como o eneasílabo, o dodecasílabo ou o alexandrino, enriquecendo a poesía en lingua castelá con novas posibilidades rítmicas.
Aínda que existen exemplos anteriores de utilización do verso alexandrino na poesía castelá do século XIX, o achado de Darío consistiu en liberar este verso da ríxida correspondencia ata entón existente entre a estrutura sintáctica do verso e a súa división métrica en dous hemistiquios, recorrendo a varios tipos de encabalgamento. Nos poemas de Darío, a cesura entre os dous hemistiquios atópase ás veces entre un artigo e un substantivo, entre un substantivo e o adxectivo que o acompaña, ou incluso no interior dunha mesma palabra. Darío adaptou este verso a estrofas e poemas estróficos para as que tradicionalmente se empregaba o hendecasílabo, como o cuarteto, o sexteto ou o soneto.
Probou tamén a adaptar os ritmos propios da poesía latina, baseados na cantidade vocálica (distinción entre vogais longas e breves), á métrica castelá, utilizando a distinción entre sílabas tónicas e átonas. Unha mostra destes experimentos co ritmo pode verse no verso inicial do seu poema "Salutación del optimista]]", onde o ritmo é tónica-átona-átona:
Léxico
Darío destaca pola renovación da linguaxe poética, visible no léxico utilizado nos seus poemas. Gran parte do vocabulario poético de Rubén Darío está encamiñado á creación de efectos exotistas. Destacan campos semánticos que connotan refinamento, como o das flores ("xasmíns", "nelumbos", "dalias", "crisantemos", "lotos", "magnolias"...), o das pedras preciosas ("ágata", "rubí", "topacio", "esmeralda", "diamante", "xema"...), o dos materiais de luxo ("seda", "porcelana", "mármore", "armiño", "alabastro"...), o dos animais exóticos ("cisne", "papemores", "bulbuis"), ou o da música ("lira", "violoncelo", "clave", "arpexo"...). Con frecuencia encóntranse na súa obra cultismos procedentes do latín ou do grego ("canéfora", "liróforo", "hipsipila"), e incluso neoloxismos creados polo propio autor ("canallocracia", "pitagorizar"). Recorre con frecuencia a personaxes e elementos propios da mitoloxía grega e latina (Afrodita ou Venus, moitas veces designada polos seus epítetos "Anadiomena" ou "Cipris", Pan, Orfeo, Apolo, Pegaso...), e a nomes de lugares exóticos (Hircania, Ormuz...).
Figuras retóricas
Unha das figuras retóricas clave na obra de Darío é a sinestesia, mediante a que logra asociar sensacións propias de distintos sentidos: especialmente a vista (a pintura) e o oído (a música).
En relación coa pintura, hai na poesía de Darío un grande interese pola cor: o efecto cromático lógrase non só mediante a adxectivación, a miúdo infrecuente (para a cor branca, por exemplo, utiliza adxectivos como "albo", "ebúrneo", "cándido", "lilial" ou incluso "eucarístico"), senón mediante a comparación con obxectos desta cor. No poema "Blasón", por exemplo, a brancura do cisne compárase sucesivamente coa do liño, a rosa branca, o año e o armiño. Un dos mellores exemplos deste interese de Darío por lograr efectos cromáticos é a súa Sinfonía en Gris Mayor, incluída en Prosas profanas:
O musical está presente, á parte de no ritmo do poema e no léxico, en numerosas imaxes:
Outro elemento con moita importancia na poesía de Darío é a metáfora.
Símbolos
O símbolo máis característico da poesía de Darío é o cisne, identificado co Modernismo ata o punto de que cando o poeta mexicano Enrique González Martínez quixo derogar esta estética, fíxoo cun poema no que exhortaba a torcerlle o pescozo ao cisne. A presenza do cisne é obsesiva na obra de Darío, desde Prosas profanas, onde o autor adícalle os poemas "Blasón" e "El cisne", ata Cantos de vida y esperanza, onde unha das súas seccións se titula tamén "Los cisnes". Salinas explica a connotación erótica do cisne, en relación co mito, ó que Darío se refire en varias ocasións, de Xúpiter e Leda. Así e todo, trátase dun símbolo ambivalente, que en ocasións funciona como emblema da beleza e outras simboliza ó propio poeta.
Outro gran símbolo é o centauro, en poemas como o "Coloquio de los centauros", ou en Prosas profanas, expresa a dualidade alma-corpo a través da súa natureza medio-humana medio-animal. Gran contido simbólico teñen tamén na súa poesía as imaxes espaciais, como os parques e xardíns, imaxe da vida interior do poeta, e a torre, símbolo do seu illamento nun mundo hostil. Estudáronse na súa poesía outros moitos símbolos, como a cor azul, a bolboreta ou o pavón.
Erotismo
Diferénciase doutros poetas amorosos no feito de que a súa poesía carece da personaxe literaria da amada ideal (como pode selo, por exemplo, a Laura de Petrarca). Non hai unha soa amada ideal, senón moitas amadas pasaxeiras. Como escribiu:
O erotismo convértese en Darío no centro da súa cosmovisión poética. Salinas fala da súa "visión panerótica do mundo", e opina que todo o seu mundo poético se estrutura en consonancia con este tema principal. Na obra do poeta nicaraguano, o erotismo non se esgota no desexo sexual (aínda que escribiu varios poemas, como "Mía", con explícitas referencias ó acto sexual):
En "¡Carne, celeste carne de la mujer!", de Cantos de vida y esperanza, exprésao doutro modo:
Exotismo
Estreitamente relacionado co tema do erotismo está o recurso a escenarios exóticos, afastados no espazo e no tempo. A busca de exotismo interpretouse xeralmente nos poetas modernistas como unha actitude de rexeitamento á realidade que lles tocou vivir. En xeral, a poesía de Darío (agás nos poemas cívicos, como o Canto a la Argentina, ou a Oda a Mitre), exclúe a actualidade dos países en que viviu, centrándose en escenarios remotos.
Entre estes escenarios está o que lle proporciona a mitoloxía da antiga Grecia. Os poemas de Darío están poboados de sátiros, ninfas, centauros e outras criaturas mitolóxicas. A imaxe que Darío ten da antiga Grecia está pasada polo bortel da Francia do século XVIII. En Divagación escribiu:
Precisamente a Francia galante do século XVIII é outro dos escenarios exóticos favoritos do poeta, grande admirador do pintor Watteau. En Divagación, ó que o propio Darío se referiu, en Historia de mis libros, como "un curso de xeografía erótica", aparecen, alén dos citados, os seguintes ambientes exóticos: a Alemaña do Romanticismo, España, China, Xapón, a India e o Israel bíblico.
Mención á parte merece a presenza na súa poesía dunha imaxe idealizada das civilizacións precolombianas, xa que, como dixo nas Palabras Liminares a Prosas profanas:
Ocultismo
A pesar do seu apego ó sensorial, atravesa a poesía de Rubén Darío unha poderosa corrente de reflexión existencial sobre o sentido da vida. É coñecido o seu poema Lo fatal, de Cantos de vida y esperanza, onde afirma que:
A relixiosidade de Darío apártase da ortodoxia católica para buscar refuxio na relixiosidade sincrética propia da fin de século, na que se mesturan influencias orientais, un certo rexurdir do paganismo e, sobre todo, varias correntes ocultistas. Unha delas é o pitagorismo, co que se relacionan varios poemas de Darío que teñen que ver co transcendente. Nos últimos anos da súa vida, Darío amosou tamén grande interese por outras correntes esotéricas, como a teosofía. Como lembran varios autores, porén, a influencia do pensamento esotérico na poesía é un fenómeno común desde o Romanticismo. Maniféstase, por exemplo, na visión do poeta como un mago ou sacerdote dotado da capacidade de discernir a verdadeira realidade, unha idea xa presente na obra de Víctor Hugo, e da que hai abondosos exemplos na poesía de Rubén Darío, que en ''¡Torres de Dios! ¡Poetas!'' chama os poetas "torres de Deus".
Temas cívicos e sociais
Un dos máis destacados poemas nesta liña é Canto a la Argentina, incluído en Canto a la Argentina y otros poemas, e escrito por encarga do xornal bonaerense La Nación con motivo do primeiro centenario da independencia do país austral. Este extenso poema (con máis de 1.000 versos é o máis longo dos que escribiu o autor), destaca o carácter de terra de acollida para inmigrantes de todo o mundo do país suramericano, e enaltece, como símbolos da súa prosperidade, á Pampa, a Buenos Aires e ó Río da Prata. Nunha liña similar está o seu poema, "Oda a Mitre", dedicado ó prócer arxentino Bartolomé Mitre.
O poema A Roosevelt, incluído en Cantos de vida y esperanza, xa anteriormente mencionado, expresa a confianza na capacidade de resistencia da cultura latina fronte ó imperialismo anglosaxón, que tiña por cabeza visible ó entón presidente dos Estados Unidos, Theodore Roosevelt. En Los cisnes, pertencente ó mesmo libro, o poeta expresa a súa inquedanza polo futuro da cultura hispánica fronte ó aplastante predominio dos Estados Unidos:
Unha preocupación similar está presente no famoso poema Salutación del optimista. Moi criticado foi o xiro de Darío cando, con motivo da Terceira Conferencia Interamericana, escribiu, en 1906, a súa Salutación al águila, onde enfatiza a influencia benéfica dos Estados Unidos sobre as repúblicas latinoamericanas.
No que a Europa se refire, é notable o poema A Francia (do libro El canto errante). Esta vez a ameaza vén da belicosa Alemaña (un perigo real, como demostrarían os acontecementos da primeira guerra mundial):
A prosa de Rubén Darío
É frecuente esquecer que gran parte da produción literaria de Darío foi escrita en prosa. Trátase dun heteroxéneo conxunto de escritos, a maior parte deles publicados en xornais, se ben algúns deles foron posteriormente recompilados en libros.
Novela e prosa autobiográfica
O primeiro intento por parte de Darío de escribir unha novela tivo lugar a pouco de desembarcar en Chile. Xunto con Eduardo Poirier, escribiu en dez días, en 1887, un folletín romántico titulado Emelina, para a súa presentación ó Certame Varela, se ben a obra non acadou o premio. Máis adiante, volveu a probar fortuna co xénero novelesco con El hombre de oro, escrita contra 1897, e ambientada na Antiga Roma.
Entre o 21 de setembro e o 30 de novembro de 1912 publicou en Caras y caretas unha serie de artigos autobiográficos, logo recollidos en libro como La vida de Rubén Darío escrita por él mismo (1915). Tamén ten interese para o coñecemento da súa obra a Historia de mis libros, aparecida postumamente, acerca dos seus tres libros máis importantes (Azul..., Prosas profanas e Cantos de vida y esperanza).
Relatos
O interese de Darío polo relato breve comeza sendo mozo. Os seus primeiros contos, "Las albóndigas del Rhin" e "Los diamantes del coronel" datan de 1885 e 1886. Son especialmente destacables os relatos recollidos en Azul..., como El rey burgués, El sátiro sordo ou La muerte de la emperatriz de la China. Continuaría cultivando o xénero durante os seus anos arxentinos, con títulos como Las lágrimas del centauro, La pesadilla de Honorio, La leyenda de San Martín o Thanatophobia.
Artigos xornalísticos
O xornalismo foi para Darío a principal fonte de sustento. Traballou para varios xornais e revistas, nos que escribiu un elevadísimo número de artigos, sendo algúns deles posteriormente recompilados en libros, seguindo criterios cronolóxicos ou temáticos.
Son moi destacables España contemporánea (1901), que recolle as súas impresións da España inmediatamente posterior ó desastre de 1898, e as crónicas de viaxes a Francia e Italia recollidas en Peregrinaciones (1901). En El viaje a Nicaragua e Intermezzo tropical recolle as impresións que lle produciu o seu breve retorno a Nicaragua en 1907.
Ten grande importancia no conxunto da súa produción a colección de descricións Los raros (1896), unha especie de vademécum para o interesado na nova poesía. Críticas doutros autores están recollidas en Opiniones (1906), Letras (1911) e Todo al vuelo (1912).
Rubén Darío e o Modernismo
Rubén Darío cítase xeralmente como o iniciador e máximo representante do Modernismo hispánico. Se ben isto é certo a grandes liñas, é unha afirmación que debe matizarse. Outros autores hispanoamericanos, como José Santos Chocano, José Martí, Salvador Díaz Mirón ou Manuel Gutiérrez Nájera, por citar algúns, comezaran a explorar esta nova estética antes incluso de que Darío escribise a obra que tradicionalmente se considerou o punto de partida do Modernismo, o seu libro Azul... (1888).
Malia todo, non se pode negar que Darío é o poeta modernista máis influente e o que maior éxito acadou, tanto en vida como despois da morte. O seu maxisterio foi recoñecido por numerosísimos poetas en España e en América, e a súa influencia nunca deixou de facerse sentir na poesía en lingua castelá. Ademais, foi o principal artífice de moitos achados estilísticos emblemáticos do movemento, como a adaptación á métrica castelá do alexandrino francés.
Ademais, foi o primeiro poeta que articulou as innovacións do Modernismo nunha poética coherente. Voluntariamente ou non, sobre todo a partir de Prosas profanas, converteuse na cabeza visible do novo movemento literario. Se ben nas "Palabras liminares" de Prosas profanas escribira que non desexaba coa súa poesía marcar o rumbo dos demais, no "Prefacio" de Cantos de vida y esperanza refírese ó movemento de liberdade que me tocou iniciar en América, o que indica claramente que se consideraba o iniciador do Modernismo. A influencia nos seus contemporáneos foi inmensa: desde México, onde Manuel Gutiérrez Nájera fundou a Revista Azul, sendo xa o propio título unha homenaxe a Darío, ata España, onde foi o principal inspirador do grupo modernista do que sairían autores tan relevantes como Antonio Machado, Ramón del Valle-Inclán ou Juan Ramón Jiménez, pasando por Cuba, o Perú e a Arxentina, apenas hai un só poeta nos anos 1890-1910 quen de subtraerse ó seu influxo. A evolución da súa obra marca ademais as pautas do movemento modernista: se en 1896 Prosas profanas significa o triunfo do esteticismo, Cantos de vida y esperanza (1905) anuncia xa o intimismo da fase final do Modernismo, que algúns críticos denominaron posmodernismo.
Rubén Darío e a Xeración do 98
Desde a súa segunda visita a España, Darío converteuse no mestre e inspirador dun grupo de mozos modernistas españois, entre os que estaban Juan Ramón Jiménez, Ramón Pérez de Ayala, Francisco Villaespesa, Ramón del Valle-Inclán, e os irmáns Antonio e Manuel Machado, colaboradores da revista Helios, dirixida por Juan Ramón Jiménez.
En varios textos, tanto en prosa como en verso, Darío deu mostra do respecto que lle merecía a poesía de Antonio Machado, a quen coñeceu en París en 1902. Un dos primeiros recoñecementos é unha crónica titulada "Nuevos poetas españoles", que se recolleu no libro Opiniones (1906), onde escribe o seguinte:
Grande amigo de Darío foi Valle-Inclán, des que ámbolos dous se coñeceron en 1899. Valle-Inclán foi un rendido admirador do poeta nicaraguano durante toda a súa vida, e incluso o fixo aparecer como personaxe na súa obra Luces de bohemia, xunto a Max Estrella e ó marqués de Bradomín. Coñecido é o poema que Darío adicou ó autor de Tirano Banderas, que comeza así:
Menos entusiasmo pola obra de Darío manifestaron outros membros da Xeración do 98, como Unamuno ou Baroja. Sobre a súa relación con este último, cóntase unha curiosa anécdota, segundo a que Darío diría de Baroja: "Es un escritor de mucha miga, Baroja: se nota que ha sido panadero", e este último contraatacaría coa frase: "También Darío es escritor de mucha pluma: se nota que es indio".
Legado
A influencia de Rubén Darío foi inmensa nos poetas de principios de século, tanto en España como en América. Moitos dos seus seguidores, porén, mudaron pronto de rumbo: é o caso de Leopoldo Lugones, Julio Herrera y Reissig, Juan Ramón Jiménez ou Antonio Machado.
Darío chegou a ser un poeta extremadamente popular, sendo as súas obras memorizadas nas escolas de tódolos países castelanfalantes e imitadas por centos de poetas mozos. Isto, paradoxicamente, resultou prexudicial para a recepción da súa obra. Despois da primeira guerra mundial, co nacemento das vangardas literarias, os poetas volveron as costas á estética modernista, que consideraban anticuada e excesivamente retoricista.
Os poetas do século XX amosaron con respecto á obra de Darío actitudes diverxentes. Entre os seus principais detractores figura Luis Cernuda, que reprochaba ó nicaraguano o seu afrancesamento superficial, a súa trivialidade e a súa actitud "escapista". En cambio, foi admirado por poetas tan distanciados do seu estilo como Federico García Lorca ou Pablo Neruda, se ben o primeiro referiuse a "su mal gusto encantador, y los ripios descarados que llenan de humanidad la muchedumbre de sus versos". Pedro Salinas adicoulle o ensaio La poesía de Rubén Darío, en 1948.
O poeta mexicano Octavio Paz, en varios textos dedicados a Darío e ó Modernismo, subliñou o carácter fundacional e rupturista da estética modernista, para el inscrita na mesma tradición da modernidade que o Romanticismo e o Surrealismo. En España, a poesía de Rubén Darío foi reivindicada nos 60 polo grupo de poetas coñecidos como os "novísimos", e moi especialmente por Pere Gimferrer, quen titulou un dos seus libros, en clara homenaxe ó nicaraguano, Los raros.
Rubén Darío foi escasamente traducido a outras linguas, polo que non é moi coñecido fóra dos países castelanfalantes. Algunhas das súas obras, porén, foron traducidas ó inglés (entre outros polo seu compatriota Salomón de la Selva), e o francés.
Pedro Pablo Hernández
Pedro Pablo Hernández, nado o 24 de outubro de 1986 en San Miguel de Tucumán (Provincia de Tucumán) é un futbolista arxentino nacionalizado chileno que xoga na demarcación de centrocampista para o Club Atlético Independiente.
Traxectoria
Recentemente nacionalizado chileno o 22 de xaneiro de 2014 foi convocado pola Selección de fútbol de Chile, anotando dous goles no seu debut ante Costa Rica. Porén non puido disputar o Mundial de Fútbol Brasil 2014 a causa dunha lesión.
O 24 de xuño de 2014 fichou polo Celta de Vigo, a petición expresa do novo adestrador celeste Eduardo Berizzo, que o tivera ás súas ordes o ano anterior en O'Higgins.
Jürgen Klopp
Jürgen Norbert Klopp, nado en Stuttgart o 16 de xuño de 1967, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol alemán. Xogaba de dianteiro e defensa e, dende 2015, adestra o Liverpool F.C.
Palmarés
Borussia Dortmund Liverpool
Caritón
Caritón (Afrodisias, finais do século I-século II) foi un escritor grego, posibelmente o máis antigo dos novelistas gregos. Hai teorías que sitúan este autor a finais do século -I ou principio do século I.
Traxectoria
É autor de Historia de Calírroe. Esta obra en oito libros narra as peripecias de dous amantes de Siracusa. Presenta xa características que aparecerán en novelas posteriores, como un argumento enguedellado e salpicado de referencias históricas, abundancia de detalles que non alteran o percurso narrativo, ausencia de análise psicolóxica, recurso ao patético e uso dos artificios retóricos da linguaxe.
Esperanzo, San Paio de Araúxo, Lobios
Esperanzo é un lugar da parroquia de San Paio de Araúxo no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 56 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 26 eran homes e 30 mulleres.
Antoni Morell
Antoni Morell i Mora, nado en Barcelona en 1941 e finado o 5 de xaneiro de 2020, foi un escritor andorrano.
Traxectoria
Foi embaixador de Andorra na Santa Sé.
Ángel Rubido
Ángel Rubido Prieto, finado en Santiago de Compostela o 25 de febreiro de 1899, foi un mestre e escritor galego.
Traxectoria
Mestre. Foi secretario da Comisión regia para el arreglo de las escuelas de Madrid. En 1853 foi nomeado director da Escola Normal de Pontevedra e despois foi inspector provincial de Instrución Primaria. Dirixiu o periódico El Iris. É autor de Galicia, geografía descriptiva: con una reseña de sus poblaciones más importantes y noticia de sus balnearios y aguas minerales más notables, editado en 1891.
Industrias Motrices Españolas
Industrias Españolas Motrices SA (IMESA) foi un fabricante galego de automóbiles, fundada en 1983 e liquidada en 2000.
Historia da compañía
A empresa foi fundada o 10 de xuño de 1983, comezou coa produción de automóbiles, e as vendas realizáronse a través de SEAT. A sede estaba no polígono industrial de Sabón parcela 140.
Vehículos
A empresa fabricou vehículos sobre a base de modelos SEAT. Nalgúns casos, utilizouse un marco de tubo especialmente desenvolvido. As carrozarías xeralmente eran de fibra. Os modelos eran limusinas, e pickups. Sobre a base do SEAT Ibiza e Seat Ronda, vans e vehículos de gran capacidade.
O Vento, Anos, Cabana de Bergantiños
O Vento é un lugar da parroquia de Anos no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña tres habitantes (dous homes e unha muller).
Jason Cropper
Jason Cropper, nado o 27 de xuño de 1971 en Oakland (California), é un músico estadounidense. É coñecido por ser un dos membros orixinais e guitarrista na banda de rock Weezer. Cropper deixou Weezer durante a gravación do seu primeiro álbum en 1993.
Mofa e Befa en Gran liquidación
Mofa e Befa en Gran liquidación é unha curtametraxe muda en branco e negro protagonizada polo dúo cómico galego Mofa e Befa en 1995, escrita e dirixida por Jorge Coira e producida pola Escola de Imaxe e Son da Coruña.
Trátase dunha produción de 20 minutos de duración que conta a historia de dous asasinos a soldo que teñen que cumprir co encargo de matar a un ancián rico.
Cando partín unha mañá de verán
Contexto
O libro, publicado en 1969 pola editorial británica Andre Deutsch, é o segundo volume da autobiografía de Lee, precedido por Cider with Rosie, de 1959, e continuado por A Moment of War, publicado en 1991. A primeira parte narra a infancia e adolescencia de Lee nunha pequena aldea do condado de Gloucester, e a terceira a súa implicación na Guerra Civil española como membro das Brigadas Internacionais (1937-39).
Estrutura
A obra componse de once capítulos e mais un epílogo:
En Galicia
Aínda que non se precisa exactamente a data, Lee chegou a Galicia na primavera de 1935, nun barco procedente de Inglaterra que chegou ao porto de Vigo pouco antes do mencer. Dedica ese día a coñecer a cidade, e sobe a durmir a un dos montes que arrodean Vigo, onde é atacado por lobos. A partir de aí colle un camiño en dirección sueste, apartado da estrada, e con dirección a Zamora. Dorme varios días no monte, mais nunha ocasión chega a unha vila, que non identifica, onde se atopaba unha Posada de Nuestra Señora. Alí toma unha prolongada cea e fai noite. A partir de aí menciona saír dos outeiros de Galicia e chegar aos montes de León, por onde proseguirá en dirección sur ata Zamora.
En comparación con outras zonas do seu percorrido, o periplo de Lee por Galicia carece de referencias espaciais e temporais.
Savonlinna
Savonlinna (en sueco Nyslott) é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Savonia do Sur. En 2018 a súa poboación era de 17 935 habitantes. A superficie do termo municipal é de 3 597,70 km2, dos cales 1 359,49 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 11,43 hab./km².
Heinävesi limita cos municipios de Enonkoski, ao cal rodea por completo, Heinävesi, Rantasalmi e Sulkava na súa mesma rexión; Kitee, Liperi e Rääkkylä, pertencentes á rexión de Carelia do Norte; Parikkala e Ruokolahti en Carelia do Sur; Varkaus, pertencente á rexión de Savonia do Norte.
Antonio Alonso Fontán
Antonio Alonso Fontán, coñecido como Antón Meder, nado en Meder (Salvaterra de Miño) o 5 de marzo de 1931 e finado na mesma parroquia o 8 de abril de 2023, foi un escritor galego en lingua castelá e lingua galega.
Traxectoria
dereita|miniatura|Necrolóxica en Faro de Vigo. Cursou estudos primarios na escola da súa parroquia e completou a súa formación estudando Artes e Oficios no colexio de Tortoreos. Aos vinte anos trasladouse a Vigo. Foi un dos fundadores do Partido Galego do Proletariado e de Galicia Ceibe. Colaborador en diarios, revistas e radio galegas, especialmente en Faro de Vigo, Diario 16, La Voz de Galicia e Diario de Pontevedra, usando ás veces varios pseudónimos. Promoveu a creación do periódico bimensual A Voz do Condado. Foi o creador do Festival da Poesía no Condado en 1980. Participou en numerosos recitais e certames poéticos en Galicia e Portugal, sendo tamén un asiduo conferenciante. Finou en Meder o 8 de abril de 2023.
676
Outros
Historia ano a ano
Guende
O topónimo galego Guende pode referirse a:
Matemática aplicada
A matemática aplicada á enxeñaría describe procesos físicos, e por tanto, é moi similar á física teórica. Algunhas subdivisións importantes inclúen: dinámica dos fluídos, teoría acústica, as ecuacións de Maxwell que gobernan o electromagnetismo, mecánica etc.
Historicamente, a matemática era máis importante para as ciencias naturais e a enxeñaría. No entanto, dende a segunda guerra mundial, campos alleos ás ciencias físicas xeraron a creación de novas áreas da matemática, como a teoría de xogos e a teoría da escolla social, e o concepto de redes neurais, que xurdiron do estudo do cerebro en neurociencia.
Historia
Historicamente, a matemática aplicada baseábase principalmente na análise aplicada, en especial, nas ecuacións diferenciais, teoría das aproximacións e probabilidade aplicada. Esas áreas da matemática estaban intimamente ligadas ao desenvolvemento da física newtoniana e, de feito, a distinción entre matemáticos e físicos non era clara ata mediados do século XIX.
Ata o comezo do século XX, materias como a mecánica clásica foron constantemente supervisadas tanto por departamentos de física canto de matemáticas nas universidades americanas e, en relación á mecánica dos fluídos, aínda se mantén nos departamentos de matemática aplicada, a pesar de ter unha conexión máis evidente coa física. Os departamentos de enxeñaría e ciencias da computación tamén fan uso da matemática aplicada.
Divisións
dereita|miniatura|A [[mecánica de fluídos considérase frecuentemente unha das ramas da matemática aplicada.]] Actualmente, o termo “matemática aplicada” emprégase nun sentido amplo. Inclúe as áreas clásicas mencionadas, así como outras que se están a volver cada vez máis importantes nas súas aplicacións. Campos como a teoría dos números, dadas como parte da matemática pura, están gañando importancia práctica, como na criptografia.
Moitos matemáticos distinguen o termo "matemática aplicada", que se basea nos métodos matemáticos, de "aplicacións da matemática", que estaría máis relacionado coas ciencias e as enxeñarías. Un biólogo que emprega un modelo de poboación e aplica o seu coñecemento matemático non estaría facendo matemática aplicada, senón empregándoo. Non obstante, biólogos matemáticos teñen exposto problemas que estimulan o desenvolvemento da matemática pura. Matemáticos como Henri Poincaré e Vladimir Arnold negaron a existencia da "matemática aplicada" e defenden que só existen "aplicacións da matemática"; similarmente, non matemáticos mesturan matemática aplicada con aplicacións da matemática. O uso e o desenvolvemento da matemática para resolver problemas industriais chámase "matemática industrial".
O éxito dos modernos métodos matemáticos e programas informáticos posibilitaron a creación da matemática computacional, a ciencia computacional e a enxeñaría computacional, que usan computacións para a simulación de certos fenómenos e solucións de problemas nas ciencias e na enxeñaría. Esas áreas considéranse frecuentemente materias interdisciplinares.
O Rodeiro, Labrada, Guitiriz
O Rodeiro é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2012 tiña dous habitantes (un home e unha muller), a mesma cantidade ca en 2000.
Provincia de Ferrara
Ferrara (na fala local, Frara) é unha provincia da rexión da Emilia-Romaña, en Italia. A súa capital é a cidade de Ferrara.
Ten unha área de 2.630 km2, e unha poboación total duns 340.000 habitantes (2001). Hai 26 municipios na provincia.
Paco Osuna
Paco Osuna Pérez, nado en Barcelona en 1974, é un DJ e produtor catalán.
Traxectoria
Despois de pinchar en discotecas valencianas como Puzzle, Heaven ou ACTV, en 1999 conseguiu a residencia na discoteca eivisenca Amnesia Ibiza contratado pola axencia de Sven Väth, Cocoon. Unha das súas habilidades máis destacadas é a capacidade de pinchar simultaneamente en tres pratos diferentes. As súas primeiras composicións apareceron en Lucas Records: Smoke paper, Devil's Club Pt.1 i Devil's Club Pt.2. Máis tarde, produciu os seus temas máis recoñecidos en colaboración con Marco Carola, algúns son Zenit, Plus 8, Serial Killers e M_nus. Máis adiante produciu a primeira parte do álbum tech Amnesia: Ibiza Underground. Este foi escoitado en varios clubs da Alemaña; como o Tresor (Berlín) o U60311 (Frankfurt).
Discografía (selección)
Rémixes Recompilacións Mix
Baralláns, Corcoesto, Cabana de Bergantiños
Baralláns é un lugar da parroquia de Corcoesto no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 1 habitante no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística que era 1 muller.
Xerne, Anos, Cabana de Bergantiños
Xerne é un lugar da parroquia de Anos no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 10 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 4 eran homes e 6 mulleres.
Os Castelos, Labrada, Guitiriz
Os Castelos é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2012 tiña un habitante (un home), un menos ca en 2000.
Reflexión
O termo reflexión pode ter distintos significados:
Alejandro Bustillo
miniatura|Edificio tornquist 1925. miniatura|Banco da Nación Arxentina. miniatura|Casino, rambla e Hotel provincial, Mar da Prata. Alejandro Gabriel Bustillo Madero, nado en Bos Aires o 18 de marzo de 1889 e finado na mesma cidade o 3 de novembro de 1982, foi un arquitecto, pintor, escultor e académico arxentino. Un dos arquitectos máis relevantes da historia de Arxentina.
Foi o autor de numerosas obras arquitectónicas públicas e privadas, entre as que se contan o Hotel Llao Llao, o Complexo Bristol que inclúe o Hotel Provincial e o Casino de Mar da Prata. En Bos Aires deseñou a casa central do Banco da Nación Arxentina, o banco Tornquist, o Hotel Continental e vivendas como a de Victoria Ocampo.
Traxectoria
Nado na cidade de Bos Aires o 18 de marzo de 1889, Alejandro Bustillo era fillo de María Luisa Madero e do doutor José María Bustillo, pertencendo a unha familia de estrato social alto e de longo arraigamento en América, pois segundo declaracións súas, descende en liña directa por rama materna das fillas de Túpac Inca Yupanqui e Huayna Cápac, quen casaron con conquistadores. O seu irmán Exequiel Bustillo foi propulsor dos Parques Nacionais arxentinos.
Durante a súa infancia pasou longas tempadas en estancias pampeás xunto á súa familia onde comezou o seu interese pola construción.
Terminou os seus estudos secundarios no Instituto Politécnico Superior Otto Krause. Logo estudou na Escola de Arquitectura, que por entón dependía da Facultade de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais da Universidade Nacional de Bos Aires: escola de clara orientación academicista onde foi alumno do hispano-noruegués Alejandro Christophersen, do eclecticista Pablo Hary en Teoría da Arquitectura, do francés Eduardo Lle Monnier, e xa nos tramos finais da carreira, de René Karman, un entusiasta difusor do neoclasicismo francés.
En 1912 interrompeu os seus estudos temporalmente para dedicarse á súa outra paixón, a pintura. Tras isto, en 1912 obtivo o Primeiro Premio do Salón Nacional de Pintura do Museo de Belas Artes co seu autorretrato.
Finalmente graduouse en 1914 de arquitecto. O 8 de agosto de 1917 casou con Blanca Ayerza (1892-1978), con quen tivo 8 fillos; César, Jorge, Alejandro, Mario, Nelly, Marta, Blanca e Inés.
Nos comezos da súa carreira inclinouse notablemente polos canons compositivos da arquitectura grega, e o seu gran referente de inspiración foi Albert Speer, o arquitecto de Hitler. Deste último emulou as liñas austeras pero monumentais, e plasmounas nas súas maiores obras como o Hotel Provincial de Mar da Prata, e a sede central do Banco Nación en Bos Aires, entre outros.
Foi nomeado membro de número da Academia Nacional de Bellas Artes.
Cronoloxía
1889: naceu o 18 de marzo nunha familia patricia arxentina. O seu bisavó Manuel José Bustillo fora Tenente de Patricios defendendo Bos Aires durante as Invasións Inglesas, o seu bisavó o Capitán de Artillaría Francisco Javier Díaz Fernández formou parte do Rexemento de Granaderos a cabalo de José de San Martín no Cruzamento dos Andes. O seu avó, o xeneral José María Bustillo, participara na Batalla de Pavón, na Batalla de Cepeda (1859), e na Guerra do Paraguai. O seu pai, José María Bustillo escribiu o código militar arxentino coñecido como "Código Bustillo". O seu tío, o enxeñeiro Eduardo Madero, foi o autor do proxecto do porto de Bos Aires, coñecido hoxe como Porto Madero.
1901: ingresa no Instituto Politécnico Superior fundado polo enxeñeiro Otto Krause.
1912: gaña o primeiro premio do Salón Nacional da Pintura do Museo de Bellas Artes, coa súa autorretrato.
1915/1917: Casas de campo de Coronel Dorrego e Carhué, Provincia de Bos Aires.
1916: Casa de campo para Santiago Rocca (o seu primeiro proxecto).
1917: casa con Blanca Ayerza. Terán 8 fillos e 58 netos.
1918:
1921: Viaxa a París, onde permanece dous anos. Carlos Alfredo Tornquist encárgalle a súa residencia no barrio de Palermo Chico, que forma parte da serie de hôtels particuliers que, entre 1924 e 1930, constrúe en Bruxelas, París e Bos Aires.
1923:
1925:
1926:
1927:
1928:
1930:
1931:
1932:
1933:
1934:
1935:
1936: miniatura|Capela Nosa Señora Virxe da Asunción en [[Vila La Angostura, Arxentina.]]
1937:
1938:
1940:
1942: Proxecto Residencia "El Messidor", Vila La Angostura, Neuquén.
1943: Proxecto Residencia "Inalco", Vila La Angostura, Neuquén.
1944: Monumento á Bandeira, Rosario, Santa Fe.
1944: Banco da Nación Arxentina, Bos Aires. (1.ª etapa inaugurada o 24 de xullo).
1945: Hostería lsla Victoria, Neuquén.
1946: dereita|miniatura|318x318px|[[Catedral de San Carlos de Bariloche|Catedral A nosa Señora de Nahuel Huapi, San Carlos de Bariloche.]]
1948: Residencia "El Messidor", Vila La Angostura, Neuquén (fin obra).
1950:
1950/1955:
1953: Casa de campo para Jeannette Devoto, Estación Fernández, Provincia de Bos Aires.
1957: Publica La belleza primero. Hipótesis metafísica, Guillermo Kraft, Bos Aires.
1960:
A entrevista de Luís XIV e Filipe IV na illa dos Faisáns
A entrevista de Luís XIV e Filipe IV na illa dos Faisáns (en Entrevue de Louis XIV et de Philippe IV dans l'île des Faisans), é unha pintura ó óleo sobre lenzo obra do pintor Jacques Laumosnier en 1660.
Historia
A Guerra dos Trinta Anos que enfrontaba aos reinos dos Habsburgos e os seus aliados contra aqueles reinos contrarios ao poder destes, enfrontou a España e Francia por este motivo. A guerra entre ambos reinos durou dez anos e finalizou coa derrota española na batalla das Dunas de 1658 e coa sinatura do Tratado dos Pireneos o 7 de xullo de 1659 na illa dos Faisáns, situada sobre o río Bidasoa que separa ambos países.
Alejandro Bustillo
Cronoloxía
1966: Capela San José Obreiro, Vila Argentina, Quilmes, Provincia de Bos Aires.
A entrevista de Luís XIV e Filipe IV na illa dos Faisáns
Descrición
Polo lado francés poden verse á raíña viúva Ana de Austria, irmá do rei de España e nai do francés. Tamén aparecen o duque Filipe I de Orleáns e o cardeal Jules Mazarin –plenipotenciario do rei–.
Alejandro Bustillo
Cronoloxía
1967:
A entrevista de Luís XIV e Filipe IV na illa dos Faisáns
Descrición
Pola parte española, o rei Filipe IV aparece acompañado da súa filla María Tareixa, o seu fillo e herdeiro Carlos, o Conde-Duque de Olivares Luis de Haro –plenipotenciario do rei–, e un dos organizadores do encontro Diego Velázquez, que nese momento contaba con sesenta anos de idade.
Alejandro Bustillo
Cronoloxía
1977:
1982:
Hetmanato cosaco
miniatura|250px|Hetmanato cosaco, Ucraína (1654). miniatura|250px|Bandeira do Hetmanato cosaco. O Hetmanato cosaco ou Atamanato cosaco (en ucraíno Гетьманщина, Het’manshchina) foi un estado cosaco localizado nas rexións centrais e noroccidentais da actual Ucraína entre 1649 e 1775. Á súa frote estaba un atamán ou hetman.
Estableceuse como resultado da rebelión de Khmelintski dirixindo aos rexementos cosacos do Sich de Zaporozhia e a tropas compostas por poboación ucraína contra a Polonia-Lituania. O primeiro atamán foi Bohdán Khmelnitski, que gobernou entre 1648 e 1657.
O Hetmanato como estado estendeuse pola maior parte de Ucraína central e unha pequena parte de Rusia, incluíndo as actuais óblast ucraínas de Chernihiv, Poltava e Sumi (sen a porción sueste), os territorios da beira oriental das óblast de Kíiv e Cherkasy, así como as partes occidentais da óblast rusa Briansk.
En 1654 pasou á soberanía dos tsares de Rusia, como resultado do tratado de Pereiáslav (Pereiaslavska Rada) e, polo tratado de Andrúsovo (Andrúsiv) en 1667, en que se divide o territorio entre Rusia e Polonia. Esta división causou a guerra civil en Ucraína, entre os distintos partidos cosacos, que termina ao final do século XVII.
No século XVIII o territorio do Hetmanato estaba limitado á marxe esquerda de Ucraína. En 1764 a autonomía do estado cosaco e mais o cargo de atamán foron abolidos por Catarina a Grande.
A capital do Hetmanato foi Chihirin, logo Baturin e finalmente Hluiiv.
Batalla de Adrianópole
Dáselle o nome de Batalla de Adrianópole a diversos enfrontamentos ocorridos ao longo da Historia nas proximidades da antiga Adrianópole (Tracia), hoxe Edirne (Turquía europea).
Poñente (novela)
Poñente é unha novela en lingua catalá de Pere Tobaruela, publicada en 2009 co título orixinal de Llum de ponent. Foi traducida ao galego por Ana Boullón.
Narración
A novela vai intercalando episodios ambientados na actualidade con analepses de mediados do século XIX. A trama desenvólvese principalmente na Pobra do Caramiñal, aparecendo tamén outros lugares como Santiago de Compostela, Barcelona, Sitges ou Porto.
A trama contemporánea está narrada en primeira persoa por Carme, e as analepses aparecen en terceira persoa cun narrador omnisciente. Os capítulos, cincuenta e catro, son moi curtos, e inclúen documentos ficticios como testamentos, partidas de defunción ou documentos administrativos. Amais, hai descricións aparecidas no Dicionario de Madoz e anacos de textos de autores como Xosé Cornide Saavedra ou Lisardo Barreiro.
Augusta, Maine
Augusta é a capital do estado de Maine e a sede de condado do Condado de Kennebec nos Estados Unidos. Ten unha poboación de 18.560 habitantes segundo estimacións de 2006.
Historia
Un niño de hostilidade abnaki cara ás colonias británicas foi localizado preto de Kennebec en Norridgewock. En 1722, a tribo e os seus aliados atacaron o forte Richmond (hoxe en día Richmond) e destruíron Brunswick. Como resposta, Norridgewock foi saqueada en 1724 durante a Guerra de Dummer, cando as forzas inglesas obtiveron o control sobre Kennebec. En 1754, un fortín chamado forte Western (hoxe en día o forte de madeira máis antigo dos Estados Unidos), foi construído en Cushnoc. O seu propósito era servir como depósito para o forte Halifax, ademais de protexer a rexión. En 1775, Benedict Arnold e os seus 1.100 soldados utilizaron o forte Western como lugar de preparación antes de dirixirse a Kennebec á Batalla do Quebec.
Giovanni Hagian
Giovanni Hagian, nado o 1 de xuño de 1803 en Perkinik e finado o 8 de maio de 1880, foi un eclesiástico católico armenio, arcebispo de Cesarea de Capadocia e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
Augusta, Maine
Historia
Cushnoc foi incorporado como parte de Hallowell en 1771. Coñecido como "o forte", foi incorporado pola Corte Xeral de Massachusetts en febreiro de 1797 co nome de Harrington. Con todo, en agosto o nome foi cambiado a Augusta en honra a Augusta Dearborn, filla de Henry Dearborn. En 1799, converteuse na sede de condado do recentemente creado Kennebec. Maine converteuse en estado en 1820, e Augusta foi asignada como o seu capital en 1827. Con todo, a Asemblea Lexislativa de Maine continuou reuníndose en Portland ata que en 1832 foi completada a Casa de Goberno de Maine, a partir dos deseños de Charles Bulfinch. Augusta foi incorporada como cidade en 1849.
Giovanni Hagian
Traxectoria
Naceu en Perkinik o 1 de xuño de 1803, fillo de Paul Hagian e de Cécile Ciaparian. Estudou no seminario de Bsumar e foi ordenado sacerdote en 1827, entrando no Instituto do Clero Patriarcal de Bsumar, e posteriormente foi profesor no seminario durante tres anos. Posteriormente foi párroco en Perkinik durante oito anos, e logo en Constantinopla por tres anos máis. Á súa volta, recibiu do patriarca o encargo de atender aos refuxiados armenios que fuxiran da persecución en varias provincias. Foi nomeado vigairo patriarcal extraordinario para o restabelecemento da paz entre os fieis e o patriarca na comunidade armenia de Diyarbakır (Amida).
Augusta, Maine
Historia
En 1837 foi construída unha represa no río Kennebec, e 10 serradoiros en 1838. Tras a construción do ferrocarril de Kennebec e Portland en 1851, Augusta converteuse nunha cidade fábrica. En 1883, a propiedade de A. e W. Spague Company foi comprada pola Compañía Manufacturera Edwards, que creou varias fábricas co fin de producir teas de algodón. Outras empresas de Augusta produciron madeira, fiestras, portas, contraventas, mangos de vasoira, zapatos, monumentos de cemiterio, xeo e mobles. A cidade desenvolveuse como un centro editorial e marítimo. Hoxe en día, o goberno e a educación superior son os seus sectores económicos máis importantes.
Giovanni Hagian
Traxectoria
O 2 de xuño de 1850 foi consagrado arcebispo titular de Cesarea de Capadocia polo patriarca Gregorio Pedro VIII, e nomeado vigairo xeral do patriarcado e confesor do seminario. O 7 de abril de 1861 foi co-consagrante do bispo Léon Korkoruny.
Augusta, Maine
Historia
Oficina de correos, 1915|miniatura|300px Water Street en 1920|miniatura|300px Río Kennebec en 1909|miniatura|300px
Giovanni Hagian
Traxectoria
Co aumento de fieis católicos armenios en Cesarea de Capadocia, en 1864 tomou posesión da súa sé, e con axuda da Congregación para a Propagación da Fe construíu varias igrexas. Co traballo realizado no seu pontificado conseguiu evitar a propagación do protestantismo entre os armenios, e en numerosas ocasións tivo dificultades cos dirixentes turcos.
Augusta, Maine
Xeografía
Augusta é a capital de estado máis oriental nos Estados Unidos. Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, a cidade posúe unha área total de 150,9 km². 143,4 km² corresponden a terra e 7,5 km² (4,98% do total) é auga. Augusta está situada xunto ao río Kennebec.
Giovanni Hagian
Traxectoria
En 1867 foi nomeado asistente ao trono pontificio, e foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
Augusta, Maine
Demografía
Había 8.565 fogares, dos cales o 24,3 % tiña nenos menores de 18 anos, o 39,1 % eran parellas casadas vivindo xuntos, o 10,9% eran sustentados por unha muller, e o 46,2 % non eran familias. O 38,3 % do total eran habitados por unha soa persoa e o 14,2 % tiña a unha persoa maior de 65 anos vivindo soa. A tamaña media dun fogar era de 2,10 membros e o dunha familia 2,77.
O 20,5 % da poboación era menor de 18 anos, o 8,7 % tiña entre 18 e 24, o 28,3 % entre 25 e 44, o 24,8 % entre 45 e 64, e o 17,7 % era maior de 65 anos. A idade media era 40 anos. Por cada 100 mulleres había 89,9 homes. Por cada 100 mulleres maiores de 18 anos había 87.5 homes.
O ingreso media por fogar era de 25.921 $ e 42.230 $ por familia. Os homes tiñan un ingreso media de 31.209 $ en comparación cos 22.548 $ das mulleres. O ingreso per cápita da cidade foi de 14.145 $. Cerca do 14,4% das familias e o 19 % da poboación estaban baixo a liña de pobreza, incluíndo o 26,2 % dos menores de 18 anos e o 11,8 % dos maiores de 65.
Prancibe, San Paio de Araúxo, Lobios
Prancibe é un lugar da parroquia de San Paio de Araúxo no concello ourensán de Lobios na comarca da Baixa Limia. Tiña 42 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 19 eran homes e 23 mulleres.
Don Shanks
Donald L. "Don" Shanks, nado o 26 de febreiro de 1950 no Condado de Macoupin, Illinois, é un actor e especialista de ascendencia cherokee. É coñecido polos seus papeis de Michael Myers en Halloween 5: The Revenge of Michael Myers, e Nakoma en The Life and Times of Grizzly Adams.
Cecilia F. Santomé
Cecilia Fernández Santomé, nada en San Simón da Costa (Vilalba) en 1984, é unha filóloga e escritora galega.
Traxectoria
Licenciouse en Filoloxía Francesa pola Universidade de Santiago de Compostela e completou os seus estudos en París e Liverpool. Doutorouse en Teoría da literatura e Literatura comparada pola mesma universidade coa tese Le théâtre de Claire Lejeune: textes et co(n)textes, dirixida por Laurence Malingret. En 2012 marchou a Londres, onde iniciou a súa carreira como xestora de contidos dixitais. Canda a Cristina Fernández fundou en 2016 a extinta revista dixital Coolt, publicación mensual de moda e tendencias en lingua galega. Dende agosto de 2018 colabora regularmente con Dot Magazine.
Brian Bell
Brian Bell, nado en Knoxville (Tennessee) o 9 de decembro de 1968, é un músico estadounidense. En 2010 era o guitarrista rítmico da banda de rock Weezer, á que se uniu en 1993. Tamén ten a súa propia banda, The Space Twins, e un novo proxecto chamado The Relationship.