cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giovanni Trapattoni
Comezos no Milan
Ese mesmo ano volveu ter como adestrador a Nereo Rocco, co que xa estivera durante os Xogos Olímpicos de 1960 en Roma. O adestrador triestino converteuno nun piar do seu Milan, co que conseguiu dous scudettos en dous períodos distintos (1961/62 e 1967/68), outras tantas Copas de Europa (1962/63, 1968/69), unha Recopa de Europa (1967/68) e unha Copa Intercontinental (1969). Foi titular nas dúas finais da Copa de Europa, derrotando na primeira delas o Benfica de Mário Coluna e Eusébio e na segunda o Ajax de Cruyff. Sen Rocco no banco, Trap tivo menos protagonismo no equipo; porén, gañou a Copa de Italia 1966/67, sumando ao seu palmarés o único título que lle faltaba.
A súa aventura como xogador do Milan rematou en 1971, despois de 14 tempadas e 351 partidos, cifras que o sitúan no 17º lugar da clasificación histórica do club en número de encontros. Marcou un total de 6 goles, un deles na ida da Copa Intercontinental de 1963 ante o Santos de Pelé, que finalmente gañou o trofeo. esquerda|miniatura| Trapattoni (agachado, segundo dende a esquerda) no Milan campión de Italia na tempada 1961/62.
Varese
Tras deixar o equipo rossonero, no verán de 1971 fichou polo Varese, co que xogou unha única tempada, disputando 13 encontros e colgando a continuación as botas, aos 33 anos.
Selección italiana
Foi convocado por Nereo Rocco para representar a Italia nos Xogos Olímpicos de 1960 en Roma. O equipo chegou a semifinais, onde foron eliminados por Iugoslavia.
Ese mesmo ano debutou coa selección absoluta nun partido amigable contra Austria no estadio San Paolo de Nápoles. Tamén contra Austria marcou o seu único gol coa nazionale, en 1963. Un ano antes, viaxou coa selección a Chile para disputar o Mundial de 1962. Con todo, non puido debutar no Mundial debido a unha grave lesión no ligamento tibial. O seu partido máis lembrado coa camiseta azul foi o amigable que disputaron Italia e o Brasil no estadio de San Siro de Milán o 12 de maio de 1963. Trapattoni gañou fama nese encontro por ter anulado a Pelé, que acabou pedindo o cambio no minuto 26, entrando no seu lugar Quarentinha, ao que o defensa italiano conseguiu marcar tamén con éxito. Con todo, anos despois tanto Pelé como Trapattoni recoñeceron que o brasileiro xogara con problemas físicos e que só saltara ao campo uns minutos para cumprir co seu contrato. miniatura|Trapattoni (de branco), xunto ao dianteiro do [[Bologna FC 1909|Bologna, Luís Vinício, e o gardameta do Milan, Giorgio Ghezzi, en 1961.]]
Milán
A súa carreira de adestrador comezou inmediatamente cando rematou a de futbolista. No verán de 1972 volveu ao club do que fora bandeira como futbolista, o Milan, facéndose cargo dos xuvenís, ao mesmo tempo que formaba parte do persoal do primeiro equipo, ás ordes do tándem formado por Nereo Rocco e Cesare Maldini. Debido a unha indisposición de Maldini, nas últimas catro xornadas exerceu como segundo adestrador de Rocco, e despois de que este sufrise unha sanción, Trapattoni dirixiu por primeira vez o equipo o 20 de maio de 1973. Foi o domingo do chamado "fatal Verona", no que o Hellas derrotou sorprendentemente ao Milan por 5-3, impedíndolle gañar un scudetto que parecía feito.esquerda|miniatura|Trapattoni (de pé, primeiro pola dereita) coa [[Selección de fútbol de Italia|selección italiana momentos antes dun partido contra Israel en 1961.]]Na tempada seguinte foi enviado inicialmente ao estranxeiro para estudar aos opoñentes do Milan na Copa da UEFA. Coa dimisión primeiro de Rocco e despois de Maldini, o 8 de abril de 1974, con apenas trinta e cinco anos e regresando de Mönchengladbach de observar o Borussia Mönchengladbach, Trapattoni fíxose cargo do Milan como interino, debutando dous días despois nas semifinais da Copa da UEFA ante o propio Borussia. Conseguiu a vitoria e guiou o equipo ata a final, onde perdeu fronte o Magdeburgo. Malia a esperanza de ser confirmado con carácter definitivo para a seguinte campaña, o club acabou por contratar a Gustavo Giagnoni, polo que Trapattoni quedou como segundo adestrador.
O 2 de outubro de 1975 foi chamado de novo para dirixir o Milán, no medio dunha reorganización corporativa que supuxo a saída de Giagnoni e o regreso de Rocco como director técnico. Rocco quería a Trapattoni ao seu carón para o resto da tempada 1975/76, na que Trapattoni considerou a súa primeira experiencia real como adestrador. Rematou o campionato na terceira posición e tampouco desta volta foi renovado para a seguinte tempada pola directiva rossonera, que preferiu asinar a Giuseppe Marchioro. O capitán Gianni Rivera pediulle que permanecese no persoal do club, pero Trapattoni negouse xa que pretendía traballar como primeiro adestrador dun equipo.
As vitorias autárquicas (1976-1980)
En maio de 1976, cando estaba a un paso de fichar pola, foi inesperadamente contratado pola Juventus. Giampiero Boniperti, presidente do club, afirmou que fora "conquistado polas ideas claras e a concreción" de Trapattoni. O técnico permaneceu no club do Piemonte durante as seguintes dez tempadas, no que foi chamado a Década de Ouro, dada a cantidade de títulos que chegaron a Turín neste período. Este ciclo converteuse no máis lonxevo da historia do fútbol profesional italiano e colocou á aquela Juventus entre os mellores equipos da historia do fútbol. O seu éxito debeuse en boa parte a un esquema táctico innovador que tiña en Trapattoni a un dos máximos impulsores, a chamada zona mixta, que tamén influíu nos éxitos da selección italiana dirixida por Enzo Bearzot.miniatura|Trapattoni e [[Pelé, nun partido amigable entre Italia e o Brasil en 1963.]]Trap levou consigo dende o Milan ao seu pupilo Benetti, co obxectivo de ter un home forte no medio campo, mentres que para elevar a calidade do ataque fichou a Boninsegna do Inter de Milán. Con todo, a revelación do equipo foi o lateral Cabrini, que comezou a destacar durante a tempada 1976/77. Baixo a batuta de Trapattoni, a Juventus gañou esa tempada a liga, despois dunha dura loita co Torino, vingando a derrota sufrida a tempada anterior, e conseguindo así o 17º scudetto do club, despois de rematar con 51 puntos dos 60 posibles, un máis que o Torino. Tamén triunfou en Europa, gañando a Copa da UEFA ante o Athletic de Bilbao, o que supuxo o primeiro título continental para as vitrinas do club.
Un ano despois a Juventus de Trapattoni repetiu o título de campioa de Italia, superando por cinco puntos ao equipo revelación, o Vicenza de Paolo Rossi, mentres que no contexto europeo quedou ás portas da final da Copa de Europa, tras caer na semifinais ante o Club Brugge de Ernst Happel. O conxunto de Trapattoni comezaba a adoptar o seu estilo característico cun equipo equilibrado no que destacaban xogadores experimentados como Zoff, Cuccureddu, Furino, Benetti, Boninsegna ou Bettega, e no que medraban tamén elementos prometedores como Scirea, Tardelli, Gentile ou Cabrini. miniatura| Trapattoni (en primeiro plano) celebra a vitoria do [[A.C. Milan|Milan na Recopa de Europa 1967/68 con Lodetti, o adestrador Rocco e Cudicini.|esquerda]] O bienio seguinte representou unha freada do ciclo trapattoniano no club da ribeira do Po. Na tempada 1978/79 o equipo gañou só a Copa de Italia, a sexta na historia do club, vencendo 2-1 na prórroga da final ao Palermo. Peor lle foi na seguinte campaña, na que a Juventus pasou medio campionato de liga nos postos de descenso, ata que Trapattoni conseguiu reverter a difícil situación grazas a unha excelente segunda volta que lle valeu un inesperado segundo posto, por detrás do Inter. Pero a eliminación nas semifinais da Copa de Italia e da Recopa de Europa, ante Torino e respectivamente, condenaron ao técnico á que foi a única tempada da Década de Ouro pechada sen ningún título.
Cara á segunda estrela (1980-1982)
A campaña 1981/82 non parecía comezar do mellor xeito para o técnico lombardo: no partido de oitavos de final da Copa de Europa ante o Anderlecht, ademais de quedar eliminado antes do previsto, un choque entre o porteiro belga Munaron e Bettega provocoulle a este último unha grave lesión de xeonllo que o afastou dos terreos de xogo durante toda a tempada. Privado do seu dianteiro centro titular, o conxunto piemontés protagonizou unha pechada loita polo primeiro posto coa Fiorentina, que rematou satisfactoriamente, coa conquista da segunda estrela, que foi cosida no peito das camisolas brancas e negras, ao gañar o club a súa 20ª liga.
Éxitos con Platini (1982-1986)
Na súa segunda tempada no campionato italiano, e xa sen problemas físicos, Platini demostrou finalmente a súa clase. Os esquemas de Trapattoni, que destacaban o papel do creador de xogo, levaron a Platini ao máis alto da clasificación de goleadores, con 20 tantos, imprescindibles para conseguir o 21º scudetto da Juventus e o quinto para o adestrador, que se converteu no técnico con máis títulos da historia, superando os 4 que conseguira Carlo Carcano medio século antes. Ese mesmo ano Trapattoni gañou tamén a Recopa de Europa, vencendo na final de Basilea ao Porto.
Os diferentes problemas aos que se tivo que enfrontar o técnico durante a tempada 1984/85, entre eles o cansazo de Platini trala Eurocopa de 1984, e as distintas lesións de Brio, fixeron que a Juventus quedase prematuramente fóra da loita polo título de liga, que gañou por sorpresa o Verona. Trapattoni apostou entón todo por Europa e o 16 de xaneiro de 1985 gañou a primeira Supercopa de Europa da historia da Juventus, vencendo ao Liverpool por 2-0 a partido único en Turín. En maio volveu derrotar o equipo londiniense na final da Copa de Europa disputada no estadio de Heysel de Bruxelas, un triunfo que con todo quedou eclipsado polos incidentes previos ao partido que se saldaron coa morte de 39 espectadores.
Na última tempada da Década de Ouro, Trapattoni gañou en Toquio a Copa Intercontinental ante, converténdose no primeiro e único adestrador capaz de gañar todas as grandes competicións confederais de clubs. Ao contrario que na tempada anterior, centrouse moito máis na recuperación do título nacional, comezando coa cifra récord de oito vitorias nas primeiras oito xornadas, e alcanzando tamén o récord de puntos na primeira volta (26). A Roma protagonizou unha gran segunda volta, dando lugar a un emocionante final de liga, que rematou coa vitoria da Juventus. Foi o sexto título de liga para o técnico e o último do seu primeiro ciclo no club piemontés, que se pechou con 13 títulos en 10 tempadas.
As dificultades (1986-1988)
esquerda|miniatura|Giovanni Trapattoni no [[Aeroporto de Ámsterdam-Schiphol dous días antes da final da Recopa de Europa 1973/74.]] Xa ao final da tempada 1985/86, Trapattoni anunciara a súa inminente marcha da Juventus. Isto foi aproveitado polo presidente do Inter de Milán Ernesto Pellegrini, que se adiantou ao seu homólogo do Milan, Silvio Berlusconi, e conseguiu a fichaxe do técnico para a tempada 1986/87. Trap converteuse así no segundo técnico, despois de József Viola, en ter sentado nos bancos dos tres grandes do fútbol italiano. A primeira campaña de Trapattoni no Inter estivo marcada pola lesión de Rummenigge que impediu aos milaneses seguir o ritmo do Napoli de Maradona, que se converteu en campión de Italia, por diante de Juventus e Inter. Na Copa da UEFA o equipo caeu eliminado en cuartos de final a mans do IFK Göteborg, que finalmente se proclamou campión.
A súa segunda tempada en Milán resultou aínda peor, cun final de liga mediocre e unha prematura eliminación na Copa da UEFA ante o Espanyol. Os pobres resultados obtidos enfadaron á afección, e o propio Pellegrini comezou a manifestar as súas dúbidas respecto ao técnico. Aínda que Trapattoni contaba con importantes xogadores en todas as posicións -como Zenga baixo os paus, Bergomi e Ferri en defensa, Passarella e Mandorlini no medio do campo e Altobelli, Scifo e Serena no ataque-, o equipo practicaba naquel momento un xogo pobre e desaxustado, coa súa consecuente falta de resultados. Pellegrini decidiu manter a Trapattoni á fronte do equipo, pero tentando remediar a situación cun grande investimento no mercado de fichaxes.
O scudetto dos récords (1988-1989)
No mercado de fichaxes do verán de 1988 o Inter reforzouse con futbolistas de primeiro nivel. As principais novidades no equipo de Trapattoni foron o lateral Brehme e o centrocampista Matthäus, aos que se uniron nomes como Berti, Ramón Díaz e Bianchi. Con estes novos elementos, o conxunto lombardo adquiriu unha impresionante solidez. Na liga, despois de deixar pronto fóra da loita aos veciños do Milan, o único equipo capaz de manter o ritmo dos nerazzurri parecía ser o Napoli, pero a súa resistencia quedou debilitada na segunda volta, grazas ás numerosas vitorias do equipo milanés, que culminaron co 2-1 inflixido no choque directo entre ambos en San Siro o 28 de maio de 1989, que deu matematicamente o título aos anfitrións. Foi o 13º campionato de liga para o Inter, nove anos despois do anterior, e o sétimo da carreira de Trapattoni.
O equipo construído polo técnico esa tempada pasou á historia como o Inter dos récords, pois foi batendo un récord tras outro, ata gañar o título a falta de cinco xornadas, con 58 dos 68 puntos posibles, un récord nunca superado na época dos dous puntos por vitoria.
Triunfos nas copas (1989-1991)
A tempada 1989/90, a pesar da chegada de Klinsmann que, xunto cos seus compatriotas Matthäus e Brehme, formou un trío alemán que debía ser a resposta ao trío neerlandés do Milan, pronto descarrilou debido á inesperada eliminación na Copa de Europa a mans do Malmö FF sueco. A desfeita europea ante os suecos foi unha pesada carga para a moral dos homes de Trapattoni que, nas semanas seguintes, acabaron abdicando na defensa do título de liga. Con todo, o equipo nerazzurro gañou a Supercopa de Italia, derrotando por 2-0 á Sampdoria, sendo este o único trofeo italiano que lle faltaba ao adestrador.
Na última tempada de Trapattoni no Inter o equipo competiu dignamente en todas as competicións. Na liga produciuse unha apertada loita coa Sampdoria, e a pesar de perder o choque directo de decembro en Marassi por 3-1, o equipo de Trap fíxose co título simbólico de campión de inverno. Con todo, na segunda volta foi a Sampdoria quen demostrou un mellor ritmo, alcanzando aos milaneses e superándoos no decisivo enfrontamento directo de maio de 1991, cun 0-2 en Milán, que ademais de romper o histórico irmandamento entre as dúas afeccións foi o preludio do primeiro scudetto para o club xenovés.
O Inter de Trapattoni atopou a súa redención na Copa da UEFA, na que o equipo alcanzou a final a través dun camiño no que destacou o dobre enfrontamento en oitavos de final co, equipo inglés contra o que perderon na ida por 2-0, antes de protagonizar unha remontada e vencer 3-0 no partido de volta en Milán. Na final enfrontáronse á Roma, á que adestraba Ottavio Bianchi. No partido de ida en San Siro o Inter conseguiu a vitoria por 2-0, vantaxe que foi suficiente para lograr o título tras perder pola mínima no partido de volta no Olímpico de Roma. Foi a segunda Copa da UEFA para Trapattoni, 14 anos despois da que gañara coa Juventus, e a primeira para o Inter de Milán, que gañaba así un título europeo 26 anos despois do anterior. Con este epílogo vitorioso, o técnico abandonou o banco do Inter ao final da tempada.
Volta á Juventus
Na súa última tempada no banco da Juventus, Trapattoni este fixo debutar a Alessandro Del Piero, que sería capitán e símbolo do club durante os seguintes vinte anos. A pesar diso, aquela tempada 1993/94 foi un ano amargo para o técnico, que se sentiu criticado e atacado pola súa propia afección, por unha proposta futbolística considerada demasiado defensiva e aburrida. Deste xeito, o equipo acabou de novo subcampión de liga, a tres puntos do Milan, e Trapattoni viuse obrigado a despedirse do club, xunto co histórico presidente Boniperti, cun balance de 14 títulos en 13 tempadas en Turín, cifra que non foi nunca superada por ningún outro adestrador da Juventus.
Bayern de Múnic
Na tempada 1994/95 viviu a súa primeira experiencia fóra de Italia, tras aceptar a oferta do vixente campión de Alemaña, o Bayern de Múnic. Comezou o seu periplo alemán perdendo a Supercopa de Alemaña ante o Werder Bremen adestrado por Otto Rehhagel e, a pesar da chegada posterior de reforzos como Kahn, Sutter e Papin, os equipo bávaro foi eliminado na primeira rolda da Copa de Alemaña a mans do modesto Vestenbergsgreuth.
As primeiras e inevitables críticas da prensa sumáronse aos seus problemas co líder do equipo, Lothar Matthäus, ao que Trapattoni xa adestrara no Inter de Milán, e que dende entón se reconvertera con éxito en defensa central pero que, segundo o técnico, faría mellor papel no centro do campo. Tras perder tamén as opcións de gañar a Bundesliga, o Bayern de Múnic tentou redimirse na Liga de Campións onde realizou un bo papel ata que caeu nas semifinais ante o de Louis van Gaal. A falta de resultados deportivos, así como algúns motivos familiares, fixeron que o seu contrato non fose renovado.
Regreso ao Bayern de Múnic
esquerda|miniatura|Trap en [[2011, na súa etapa como seleccionador de Irlanda.]] Despois dun intento de Silvio Berlusconi de levalo de volta ao banco do Milán, recibiu unha segunda oferta do Bayern de Múnic para a tempada 1996/97. Decidido a redimir a súa primeira e mediocre experiencia en Baviera, e cun cadro de xogadores renovado con futbolistas como Klinsmann, Basler e Rizzitelli, Trapattoni construíu un equipo capaz de impoñer o ritmo na Bundesliga durante todo o torneo. Co Borussia Dortmund de Ottmar Hitzfeld, vixente campión, distraído no seu camiño na Liga de Campións, o técnico italiano só atopou a resistencia do Bayer Leverkusen que deu batalla ata a penúltima xornada, cando o Bayern deixou o título sentenciado.
A campaña 1997/98 comezou cunha derrota ante o Kaiserslautern, que acababa de ascender á Bundesliga e que con Otto Rehhagel como adestrador deu a sorpresa conquistando o título por diante do Bayern.
Na Liga de Campións o equipo bávaro caeu eliminado nos cuartos de final ante o Borussia Dortmund, tendo como único consolo da tempada a Copa de Alemaña, na que Trapattoni gañou o 20º título da súa carreira como adestrador. Ao remate da competición abandonou definitivamente Múnic.
Fiorentina
No verán de 1998 volveu a Italia para sentar no banco da Fiorentina. Apoiado no tridente ofensivo formado por Rui Costa, Edmundo e Batistuta, o equipo protagonizou un gran comezo de tempada, que non se viu afectado pola pronta e polémica eliminación na Copa da UEFA, da que o equipo foi descualificado polo sucedido ante o Grasshoppers no campo neutral de Salerno, onde algúns afeccionados locais lanzaron unha carta bomba sobre o terreo de xogo, o que provocou a suspensión do partido. Na liga, a Fiorentina acabou a primeira volta como campioa de inverno, pero na segunda volta a grave lesión do goleador, capitán e líder do equipo, Batistuta, así como a marcha de Edmundo, acabou cos soños do equipo, que só puido ser terceiro e clasificarse para a Liga de Campións. Alcanzou ademais a final da Copa de Italia, pero o título foi para o Parma de Alberto Malesani, grazas ao maior valor dos goles visitantes.
Na segunda campaña do técnico en Florencia, o conxunto violeta comezou ben na Liga de Campións, conseguindo o pase á segunda fase de grupos, pero caeu eliminado nesta, ao quedar por detrás do de Alex Ferguson, vixente campión, e do Valencia de Héctor Cúper, futuro finalista do torneo. Menos emocionantes foron as actuacións da liga, que rematou co obxectivo mínimo de clasificarse para a Copa da UEFA, deixando un ambiente en xeral insatisfeito. Deixou o club ao remate da tempada. miniatura|Trapattoni en [[2013, dirixindo un partido da selección irlandesa ante Austria.]]
Selección italiana
Tralo Mundial, continuou no banco da selección, á que clasificou para a Eurocopa de 2004. Pero unha vez máis a fase final resultou ser un fracaso, caendo Italia eliminada xa na fase de grupos, prexudicada ademais por un polémico empate entre Suecia e Dinamarca. Ao remate do torneo, o técnico decidiu abandonar a selección, sendo substituído por Marcello Lippi.
Benfica, Stuttgart e Salzburgo
Trala súa saída da selección italiana, no mesmo verán de 2004 chegou a un acordo co Benfica portugués. Aínda que a rápida eliminación na Copa da UEFA ameazou con facelo abandonar prematuramente o banco lusitano, Trapattoni levou inmediatamente o club lisboeta a gañar a Primeira Liga, a número 31 da historia do club, once anos despois da anterior. O equipo chegou tamén á final da Taça de Portugal, na que perdeu ante o Vitória de Setúbal por 2-1. Ansioso por cambiar de aires, ao final da tempada rescindiu prematuramente o contrato que o unía co Benfica.
Aínda que alegou como motivo da súa despedida querer regresar a Italia, en xuño de 2005 volveu optar por Alemaña, reclamado por un ambicioso Stuttgart, decidido a loitar na cúspide. Nesta ocasión a aventura en terras alemás non foi tan memorable como a anterior en Múnic, pois foi despedido o 9 de febreiro de 2006, co equipo na parte media da clasificación.
No verán de 2006 foi contratado polo Salzburg austríaco, para exercer a dobre función de adestrador e director técnico, e levou consigo ao seu antigo pupilo Lothar Matthäus como segundo adestrador. Grazas en boa parte a un equipo formado por xogadores de calidade como Linke, Kovač ou Zickler, proclamouse campión da Bundesliga de Austria con cinco xornadas de antelación, con récord histórico de puntos. Foi o primeiro título de liga na historia do club e o décimo para Trapattoni en catro países diferentes (Italia, Alemaña, Portugal e Austria), marca que comparte con Tomislav Ivić, Ernst Happel, José Mourinho, Eric Gerets e Carlo Ancelotti. Na súa segunda e última tempada en Salzburgo o adestrador non logrou repetir o éxito, acabando na segunda posición, por detrás do Rapid Viena.
Selección irlandesa
En maio de 2008 foi nomeado adestrador da selección irlandesa e levou como axudantes a Marco Tardelli e a Liam Brady, ambos antigos xogadores seus na Juventus a principios dos 80.
Na fase de clasificación para o Mundial de 2010, a selección irlandesa quedou encadrada no mesmo grupo que Italia, polo que o 1 de abril de 2009, no estadio San Nicola de Bari, Trapattoni enfrontouse á súa antiga selección, adestrada por Marcello Lippi, nun partido que acabou con empate a un gol. O 10 de outubro de 2009, no Croke Park de Dublín, empatou de novo ante Italia, por 2-2, conseguindo así matematicamente o segundo lugar no grupo que garantía o pase á repesca. Nesta, perdeu na casa ante Francia por 0-1 e foi eliminada na prórroga do partido de volta (1-1), cun polémico gol de William Gallas tras unha asistencia de Thierry Henry, que controlara o balón coa man. miniatura| Trapattoni (dereita) en 2013 no banco da [[Selección de fútbol de Irlanda|selección irlandesa co seu axudante Tardelli.|esquerda]]En decembro de 2010 aceptou, xunto co seu persoal, unha rebaixa salarial, necesaria para evitar lastrar o orzamento da federación, rebaixado por mor da crise económica de 2008-2013. Ese mesmo ano dirixiu tamén nun partido amigable a selección de fútbol do Vaticano.
Na fase de clasificación para a Eurocopa de 2012, Irlanda rematou segunda do Grupo B con 21 puntos, por detrás de Rusia, grazas a unha vitoria por 2-1 no último partido contra Armenia. Os Boys in Green víronse así obrigados a afrontar de novo a repesca, esta vez ante Estonia, para acceder á fase final do campionato. Esta vez, con todo, os irlandeses impuxéronse con claridade en Talín e a continuación empataron en Dublín, conseguindo así, despois de 24 anos, a clasificación para unha Eurocopa. En 2011 proclamouse campión da Copa das Nacións, superando a Gales, Irlanda do Norte e Escocia. Na fase final da Eurocopa, Irlanda entrou no Grupo C, xunto con España, Italia e Croacia. Aínda que quedou eliminada tras perder contra os tres equipos, Trapattoni foi confirmado outros dous anos no banco da selección.
O 11 de setembro de 2013, tras dúas derrotas no grupo de clasificación para o Mundial de 2014 ante Suecia e Austria, que complicaban o pase, acordou coa federación irlandesa a rescisión do seu contrato.
Despois da retirada
Trala súa retirada traballou como comentarista e analista de fútbol en Mediaset Premium e na Rai. En setembro de 2015 publicouse o seu libro autobiográfico Non dire gatto, escrito en colaboración con Bruno Longhi. No verán de 2018 foi nomeado presidente de honra do San Venanzo, equipo modesto do municipio homónimo de Umbría.
Adestrador
Unha vez iniciada a súa carreira como adestrador, converteuse nun dos teóricos e máximos intérpretes da zona mista, un esquema táctico que combinaba as características de dúas filosofías de fútbol opostas, o catenaccio italiano e o fútbol total neerlandés. Con este xogo "á italiana" os defensas, durante a fase de cobertura, mantiñan unha estreita marcaxe ao home, mantendo a presenza do líbero para marcar a acción, mentres que nas posicións avanzadas os xogadores estaban colocados en zona, podendo así moverse e intercambiarse. Así foi como os equipos adestrados por Trapattoni entre os anos 1970 e 1990 mostraron o seu centro do campo como o seu buque insignia, de difícil lectura para os adversarios, no que se exaltaba o papel do creador, con liberdade para saír da zona defensiva e levar o xogo ata a ofensiva para finalizar a acción. Proba disto foi o alto número de goles marcados por xogadores como Michel Platini e Roberto Baggio, no primeiro e segundo período de Trap na Juventus, ou por elementos todocampistas como Lothar Matthäus durante os cinco anos do adestrador no Inter de Milán.
Afirmou que ter xogado como centrocampista facilitou que chegase a ser un bo adestrador, xa que "xogando no medio enténdese mellor a dinámica de todas as posicións".
Vida persoal
Durante os Xogos Olímpicos de 1960 en Roma coñeceu a Paola Miceli. A parella casou en 1964 en Grottaferrata e o padriño foi o exministro Alberto Folchi. Tiveron dous fillos: Alberto e Alessandra.
Rocha plutónica
miniatura|upright=1.5|[[Diagrama QAPF para a clasificación das rochas plutónicas.]] miniatura|A [[Torre do demo, Estados Unidos, unha intrusión ígnea, probablemente un lacólito, que quedou exposta cando se erosionou a rocha máis branda que a cubría.]]
Unha rocha plutónica ou rocha intrusiva é aquela que se forma cando un magma penetra abríndose paso nunha masa de rocha existente, arrefría, cristaliza e solidifica baixo terra a grandes profundidades formando intrusións ígneas de diferentes tamaños, como batólitos, diques, sills, lacólitos e outros.
A intrusión de magma en zonas profundas da codia é unha das dúas formas en que se poden formar as rochas ígneas. A outra forma é a extrusión, na que o magma sae ao exterior e solidifica na superficie terrestre, como ocorre nas erupcións volcánicas, dando lugar a rochas extrusivas ou volcánicas. Aínda que as rochas plutónicas se forman en zonas profundas poden acabar aflorando se a erosión elimina as rochas que estaban enriba ou fallas e acabalgamentos levan as capas profundas á superficie.
Clasificación
Como a rocha a través da cal fai intrusión o magma é un excelente illante, o arrefriamento do magma é extremadamente lento, e iso dá moito tempo para o crecemento dos cristais, polo que as rochas intrusivas son de gran groso (faneríticas). Porén, a velocidade de arrefriamento é maior en intrusións que están a profundidades relativamente menores, e a rocha formada ten grans menos grosos. As rochas ígneas intrusivas de gran groso que se forman a gran profundidade denomínanse abisais ou plutónicas, mentres que as que se forman máis preto da superficie denomínanse hipoabisais (subvolcánicas ou filonianas).
As rochas plutónicas clasifícanse por separado das rochas extrusivas, xeralemtne baaseándose no seu contido mineral. As cantidades relativas de cuarzo (Q), feldespato alcalino (A), plaxioclasio (P), e feldspatoides (F) son especialmente importantes para clasificar as rochas intrusivas, e a maioría das rochas plutónicas clasifícanse polo lugar que ocupan no diagrama QAPF. As rochas dioríticas e gabroides distínguense pola riqueza en sodio dos seus plaxioclasios, e os gabros pobres en sodio clasifícanse polos seus contidos relativos en varios minerais ricos en ferro ou magnesio (minerais máficos), como a olivina, horneblenda, clinopiroxeno e ortopiroxeno, que son os minerais máficos máis comúns nas rochas intrusivas. As raras rochas ultramáficas, que conteñen máis do 90% de minerais máficos, e as rochas carbonatitas, que conteñen un 50% de minerais carbonatos, teñen as súas propias clasificacións especiais.
As rochas hipoabisais lembran máis a rochas volcánicas que a plutónicas, son case de gran fino e xeralmente se lles asignan nomes de rochas volcánicas. Porén, os diques de composicións basálticas adoitan mostrar tamaños de grans intermedios entre as rochas plutónicas e volcánicas e clasifícanse como diabases ou doleritas. As raras rochas ultramáficas hipoabisais denomínanse lamprófiros e teñen o seu propio sistema de clasificación.
Principais tipos de rochas plutónicas
Os principais exemplos de rochas plutónicas son as seguintes: granito, sienita, granodiorita, monzonita, tonalita, gabro, diorita, anortosita, peridotita, entre outras.
Características
miniatura|Unha intrusión ([[monzonita rosa de Notch Peak) interdixítase (parcialmente como un dique) cunha rocha encaixante moi metamorfizada con bandas negras e brancas (as rochas carbonatadas do Cámbrico) preto de Notch Peak, House Range, Utah, Estados Unidos]]
Pedro Núñez
Pedro Núñez, Pedro Nuñes, Pedro Núñes ou Pedro Nunes pode referirse a:
Rocha plutónica
Características
As rochas intrusivas caracterízanse polo tamaño grande dos seus cristais, e como na rocha son visibles os cristais individuais, a rocha chámase fanerítica. Hai poucos signos de fluxo nas rochas intrusivas, xa que a súa textura e estrutura desenvóvlense principalmente nas etapas finais da cristalización, cando o fluxo xa finalizou. Os gases contidos non poden escapar a través dos estratos que están enriba e estes gases ás veces forman cavidades, a miúdo aliñadas con cristais grandes e ben formados. Estas son especialmente comúns en granitos e a súa presenza dá lugar á textura miarolítica. Como os seus cristais son aproximadamente do mesmo tamaño, as rochas plutónicas denomínanse equigranulares.
É menos probable que as rochas plutónicas presenten unha acusada textura porfírica que as rochas volcánicas, na cal unha primeira xeración de cristais grandes ben formados están incrustados nunha masa de cristais de gran fino. Os minerais formáronse nunha orde definida, e tiveron un período de cristalización que pode ser moi distinto ou puido coincidir ou solaparse co período de formación dalgún dos outros ingredientes. Os primeiros cristais orixináronse nun momento no que a maioría da rocha estaba aínda en estado líquido e son máis ou menos perfectos. Os seguintes cristais en formarse son de formas menos regulares porque tiveron que ocupar os espazos que quedaban entre os cristais xa formados. O primeiro caso denominase idiomórfico (ou automórfico); o último denomínase xenomórfico.
Hai tamén moitas outras características que serven para distinguir as rochas plutónicas das volcánicas. Por exemplo, o feldespato alcalino en rochas plutónicas é tipicamente a ortoclasa, mentres que o polimorfo de maior temperatura, a sanidina, é máis común en rochas volcánicas. A mesma distinción serve para as variedades der nefelina. A leucita é común en lavas pero moi rara en rochas plutónicas. A moscovita é exclusiva das intrusións. Estas diferenzas mostran a influencia das condicións físicas baixo as cales ten lugar a cristalización.
As rochas hipoabisais mostran estruturas intermedias entre as das rochas volcánicas e as plutónicas. Son moi frecuentemente porfíricas, vítreas e ás veces mesmo vesicular. De feito, moitos deles son petroloxicamente indistinguibles das lavas de similar composición.
Corpos intrusivos
As rochas plutónicas ocupan o 7% da superficie terrestre actual. As intrusións varían amplamente, desde batólitos plutónicos do tamaño de cadeas montañosas a delgados recheos de fracturas similares a vetas de rochas hipoabisais como a aplita ou pegmatita.
miniatura|Diagrama que mostra varios tipos de intrusións ígneas miniatura|Diques escuros intruídos nunha rocha encaixante na [[illa Baranof, Alasca, EStados Unidos]]
Ulrich Klein
Ulrich Klein, nado o 7 de outubro de 1942 en Stuttgart, é un numismático alemán.
Traxectoria
Logo de traballar como profesor de Filoloxía Clásica na Universidade de Tubinga, entre 1981 e 2007 Klein traballou como numismático ocupándose da xefatura do gabinete numismático do Museo Estatal de Württemberg, en Stuttgart.
Así mesmo, Ulrich Klein foi o representante do Estado de Baden-Württemberg na Comisión Numismática dos Estados da República Federal de Alemaña, e entre 1981 e 2012 presidiu a Asociación de Estudos de Moedas de Württemberg.
Recoñecementos
Con motivo do seu 65 aniversario, en outubro de 2005, o Museo Estatal de Württemberg dedicou á figura de Ulrich Klein unha medalla creada por Peter Götz Güttler.
Publicacións
Klein é autor dun bo número de artigos publicados en revistas especializadas e tamén de diversos traballos monográficos, algúns deles considerados como referencia no estudo da historia da moeda e do diñeiro na rexión de Suabia.
Nicrosil
O nicrosil é unha aliaxe de níquel que contén arredor dun 14,4% de cromo, 1,4% de silicio e, nalgunhas fontes, 0,1% de magnesio.
O nicrosil é usado como a parte positiva dos termopares de tipo N. Nesta aplicación, outra aliaxe de níquel, o nisil, é usada como a parte negativa. Neste caso, o nicrosil non contén magnesio.
Eleanor Anne Ormerod
Eleanor Anne Ormerod, nada en Gloucestershire ( Reino Unido) o 11 de maio de 1828 e finada o 19 de xullo de 1901, foi unha entomóloga inglesa.
Traxectoria
Filla dunha ilustradora botánica e do historiador e anticuario George Ormerod, autor de The History of Cheshire. Dende moi pequena interesouse polos insectos e tivo a oportunidade de estudalos grazas á gran propiedade na que se criou. Estudou agricultura e converteuse nunha autoridade local sobre o tema. Cando, en 1868, a Royal Horticultural Society comezou a recompilar unha colección de pragas de insectos agrícolas con fins prácticos, Ormerod fixo unha gran contribución pola que foi galardoada coa medalla de Flora da sociedade.
Ale de Paz
Alejandra de Paz González, coñecida deportivamente como Ale de Paz, nada en Neda o 25 de maio de 1995, é unha xogadora galega de fútbol sala. Xoga de á no Marín Futsal da Primeira División de España e é internacional coa selección española, coa que se proclamou dúas veces campioa de Europa.
Parque Nacional do Iguazú
O Parque Nacional do Iguazú é un parque nacional no estado do Paraná, Brasil. Comprende unha superficie total de 185,262.5 hectáreas e unha lonxitude de aproximadamente 420 km., dos cales 300 km. son fronteiras naturais por masas de auga e os lados arxentino e brasileiro xuntan aproximadamente 260.000 ha. O Parque Nacional do Iguazú creouse por decreto federal nº 1035 do 10 de xaneiro de 1939 e converteuse en Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1986. O parque está xestionado polo Instituto Chico Mendes de Conservação da Biodiversidade (ICMBio).
Ale de Paz
Traxectoria
Despois de xogar no Comarcal A Fervenza, pasou ao Valdetires Ferrol, equipo co que debutou na Primeira División na tempada 2013/14. Dous anos máis tarde fichou polo Poio Pescamar, no que militou durante catro tempadas, todas elas na máxima categoría.
Eleanor Anne Ormerod
Traxectoria
Os seus traballos sobre historia natural foron amplamente citados e realizou valentes experimentos:
Ale de Paz
Traxectoria
Na 2019/20 fichou polo Burela, co que gañou na súa primeira tempada a liga, a Copa da Raíña, a Supercopa de España e a Copa das 4 Nacións. Na súa segunda campaña revalidou os tres títulos nacionais, sendo a máxima goleadora do equipo na liga, con 18 tantos, e marcando tres dos cinco goles do seu equipo na final contra o Futsi Navalcarnero (2-5). Finalmente na tempada 2021/22 gañou unha terceira Copa da Raíña e tamén a terceira Supercopa.
Parque Nacional do Iguazú
O parque comparte co Parque nacional Iguazú na Arxentina unha das fervenzas máis grandes do mundo, estendéndose por 2.700 metros. É o fogar de moitas especies raras e especies ameazadas de flora e fauna, entre elas a lontra xigante e o Oso formigueiro xigante. As nubes de sprai producidas pola fervenza son propicias para o crecemento dunha vexetación exuberante.
Eleanor Anne Ormerod
Traxectoria
Entre outras obras destacan o Manual of Injurious Insects (1881), e Handbook of Insects injurious to Orchard and Bush Fruits (1898) (en galego Manual de insectos nocivos, con métodos de prevención e reparación e  Manual de insectos nocivos para a horta e os arbustos froiteiros ). Case o último recoñecemento que lle chegou foi un doutoramento honoris causa pola Universidade de Edimburgo, unha distinción única xa que foi a primeira muller en recibir este título pola universidade.
Ale de Paz
Selección nacional
En novembro de 2019 foi convocada por primeira vez pola selección española, para xogar dous partidos amigables contra Eslovenia. En 2022 disputou a súa primeira Eurocopa, na que foi a segunda edición do torneo continental. Tivo destacadas actuacións na competición e foi autora de seis goles, dous deles na final disputada na vila portuguesa de Gondomar diante da selección anfitrioa, partido que se decidiu a favor do equipo español na quenda de penaltis.
Parque Nacional do Iguazú
Historia
thumb | left | Entrada do Parque Nacional do Iguazú O Parque Nacional do Iguazú debe o seu nome ao feito de que inclúe unha importante zona do río Iguazú. Aproximadamente 50 km² da lonxitude do río conforman as cataratas de Iguazú.
Sialoglicoproteína
miniatura|[[Ácido siálico]] miniatura|[[Glicoforina A, unha sialoglicoproteína]] Unha sialoglicoproteína é unha glicoproteína que contén residuos de ácido siálico unidos a un extremo redutor da cadea polipeptídica. Estas proteínas adoitan conter un ou máis sialil oligosacáridos que están enlazados covalentemente ao resto da molécula.
As glicoforinas C e A son un bo exemplo de sialoglicoproteínas comúns, que se encontran nos glóbulos vermellos. A podocalixina é outra sialoglicoproteína que se encontra nas prolongacións pediculares das células podocitos, que se econtran nos glomérulos renais.
Eleanor Anne Ormerod
Traxectoria
Tamén foi a primeira muller en recibir unha bolsa na Sociedade Meteorolóxica (1878).
Ale de Paz
Selección nacional
Un ano despois gañou a súa segunda Eurocopa consecutiva, volvendo marcar na final, desta vez ante Ucraína en Debrecen.
Parque Nacional do Iguazú
Historia
É o parque máis importante da cunca de Prata e, dado que é un refuxio para un importante activo xenético de especies animais e vexetais, foi o primeiro parque no Brasil en recibir un plan de xestión. Tal e como previu Rebouças, o obxectivo básico do parque é a preservación dos ecosistemas naturais ecolóxicos e paisaxísticos moi relevantes, permitindo así a investigación científica e o desenvolvemento de actividades de educación e interpretación ambiental, recreación en contornas naturais e turismo ecolóxico.
O parque nacional do Iguazú é espectacular ademais de pioneiro. A primeira proposta para un parque nacional brasileiro tiña como obxectivo proporcionar un ambiente virxe ás "xeracións futuras", do mesmo xeito que "fora creado por Deus" e dotado de "toda a preservación posible, desde o fermoso ata o sublime, desde o pintoresco ata o incrible" e "unha flora inigualable" situadas nas "magníficas fervenzas do Iguazú". Estas foron as palabras empregadas por André Rebouças, enxeñeiro, no seu libro "Provincias de Paraná, ferrocarrís a Mato Grosso e Bolivia", que iniciou a campaña destinada a preservar as cataratas de Iguazú no 1876, cando o Parque Nacional de Yellowstone, o primeiro parque nacional do planeta, tiña catro anos.
Eleanor Anne Ormerod
Traxectoria
Coa morte do seu pai, ela e as súas irmás mudáronse a Torquay pero máis tarde trasladouse a Spring Grove (Isleworth) para estar preto dos Royal Botanic Gardens en Kew, onde tiña amigos íntimos como o Sr. Joseph e a Sra. Hooker, directores do xardín.
Parque Nacional do Iguazú
Historia
O 17 de novembro de 1986, durante a conferencia da UNESCO celebrada en París, o parque nacional de Iguazú foi catalogado como Patrimonio Natural da Humanidade e é unha das maiores áreas de conservación de bosques de Suramérica.
Localización
thumb| [[Billeteira]] No Brasil o Parque ten límites cos seguintes municipios: Foz do Iguaçu, Medianeira, Matelândia, Céu Azul, São Miguel do Iguaçu, Santa Terezinha de Itaipu, Santa Tereza do Oeste, Capitão Leônidas Marque, Capanema e Serranópolis.
O parque está situado na rexión máis occidental do estado do Paraná, na conca do río Iguazú, a 17 km. do centro da Foz do Iguazú. Limita coa Arxentina, onde se atopa o parque nacional Iguazú, que se implantou en 1934. A fronteira entre os dous países e os seus parques nacionais faino o río Iguaçú, cuxo nacemento está preto da Serra (cordilleira) do Mar preto de Curitiba e percorre 18 km en todo o estado do Paraná. O esteiro do río está situado a 18 km. río abaixo das Cataratas, onde desemboca no río Paraná. Este encontro de ríos forma a tripla fronteira entre o Brasil, a Arxentina e Paraguai.
O 2 de outubro de 2008 publicouse unha normativa de pesca que abrangue as áreas de conservación e as súas zonas tampón na conca do río Paraná. Eran o Parque estatal Morro do Diabo, Parque estatal Río do Peixe, Parque estatal Aguapeí, Estación ecolóxica Mico Leão Preto, Parque estatal Ivinhema, Parque Nacional Ilha Grande, Estación Ecolóxica Caiuá e Parque Nacional do Iguazú. O Corredor Ecolóxico Santa María conecta o Parque Nacional Iguaçu coas marxes protexidas de Lago Itaipu, e a través destas marxes co Parque Nacional Ilha Grande. O parque formaría parte do proposto Corredor Trinacional de Biodiversidade, que ten como obxectivo proporcionar conexións forestais entre unidades de conservación do Brasil, Paraguai e a Arxentina na ecorrexión do Alto Paraná.
Lingua delaware
A lingua delaware, tamén coñecida como lingua lenape (Lënapei èlixsuwakàn na súa propia lingua), é unha lingua norteamericana que está formada por dous dialectos: a lingua munsee e a lingua unami, que pertencen ao subgrupo da lingua algonquina oriental, da familia das linguas algonquinas. O munsee e o unami eran falados orixinariamente polo pobo lenape. Este pobo vivía preto da rexión da actual cidade de Nova York, en particular nas illas de Staten Island, Long Island, Manhattan e o próximo val do río Hudson; algúns grupos tamén se estableceran nos acutais estados veciños de Pensilvania e Nova Jersey, e ao longo da costa do de Delaware.
Parque Nacional do Iguazú
Turismo
miniatura |Un [[puma suramericano atrapado pola cámara.]] A área do parque aberta as visitas e onde se atopan as áreas de concesión de Cataratas do Iguaçú S / A, representa aproximadamente o 0,3% da superficie total do parque.
O turismo máis espectacular do parque son as cataratas do Iguazú, que forman un semicírculo de 2.700 m de ancho, mentres que a auga cae desde unha altura de 72 m. O número de fervenzas oscila entre 150 e 300 dependendo do caudal do río Iguazú. Ademais das fervenzas exuberantes, hai outros atractivos como a rica fauna, o Poço Preto (o Pozo Negro), a Fervenza Macuco, o Centro de Visitantes, a estatua de Santos Dumont, unha homenaxe rendida por VASP (unha compañía aérea desaparecida) ao "Pai da aviación", que prestou todo o seu prestixio e esforzos para converter a zona das cataratas nun parque nacional. O parque recibiu 1.550.700 visitantes (2014)
Chicago (grupo musical)
Chicago é unha banda estadounidense de rock formada en Chicago, Illinois, en 1967. O grupo a chamarse a si mesmo Chicago Transit Authority en 1968, e despois acurtou o nome en 1969. Autodescrita como unha "banda de rock and roll con metais", as cancións de Chicago adoitan a combinar elementos de música clásica, jazz, R&B e música pop.
Lingua delaware
Historia
A intensificación dos contactos cos europeos provocou a perda paulatina das poboacións do delaware dos seus territorios orixinarios, nun lento proceso de movementos migratorios que deu lugar a continuos desmembramentos e fusións de diversos grupos, todo durante un período duns douscentos anos. Os nomes actuais cos que se identifican estas poboacións foron atribuídos ás comunidades resultantes deste proceso migratorio, que viu o desprazamento forzado das poboacións do delaware en Oklahoma, Kansas, Wisconsin e nos territorios de Nova York e o Canadá.
A finais do século XIX, Oklahoma formou dous grupos distintos que falaban a lingua unami, os cheroquees de Delaware que se estableceron nos condados de Washington, Nowata e Craig e os ausentes de Delaware do condado de Caddo. Aínda que aínda hai individuos que falan a lingua unami, considérase, con todo, extinta. Actualmente, a Nación Delaware en Oklahoma está a recuperar esta lingua.
Este proceso de dispersión e aglomeración tamén afectou aos munsee obrigados a migrar a varios lugares ao sur de Ontario a finais do século XVIII, nas áreas de Moraviantown, Munceytown e as Seis Nacións. Unha nova vaga de migración levou algúns munsee ás áreas de Stockbridge e Cattaraugus, así como a Kansas.
Actualmente só hai un ou dous individuos que aínda conservan a lingua munsee preto de Moraviantown.
Eleanor Anne Ormerod
Traxectoria
En 1887 trasladouse a Torrington House, 47 Holywell Hill, St Albans, Hertfordshire coa súa irmá Georgiana Elizabeth Ormerod, onde faleceu. O edificio ten unha placa na súa honra.
Lingua delaware
Sistema de escritura
Non existe un sistema de escritura estandarizado nin para a lingua unami nin para a lingua munsee. Por esta razón os lingüistas tenden a facer uso de caracteres que se atopan no alfabeto fonético internacional ou mesmo no alfabeto fonético americano para representar sons que non están suficientemente representados nos sistemas de escritura estándar.
Eleanor Anne Ormerod
Recoñecementos
O retrato de Ormerod colga ao pé da escaleira principal do sueste do edificio Old College da Universidade de Edimburgo, proclamando con orgullo que foi a primeira muller de Edimburgo en graduarse con honores.
O nome de Ormerod tamén se conmemorou, xunto con outros biólogos, no nome do Proxecto RepRap na impresión 3D.
Jamie Salter
Jamie Salter, nado na década de 1960 (en 1962 ou 1963), é un executivo empresarial canadense. É o fundador, presidente e CEO de Authentic Brands Group, empresa estadounidense de desenvolvemento de marcas e licenzas con sede na cidade de Nova York. Antes foi o CEO de Hilco Consumer Capital.