cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pseudomonadales
Pseudomonadales é unha orde de proteobacterias. Comprende especies quimiorganótrofas e xeralmente móbiles por flaxelos. Como todas as proteobacterias son bacterias gramnegativas. Os xéneros Azomonas e Azotobacter son bacterias fixadoras do nitróxeno de vida libre que pertencen a este grupo. Especies do xénero Pseudomonas son patóxenas de plantas, seres humanos e animais. Moraxella e Acinetobacter poden ser tamén patóxenas.
Sistemática
Na subdivisión en familias das Pseudomonadales non hai un total acordo. A orde subdivídese nas familias Pseudomonadaceae e Moraxellaceae. Nalgunhas clasificacións colócase nesta orde unha terceira familia, as Azotobacteraceae, pero é controvertido, xa que outros asocian os xéneros Azotobacter e Azomonas coas Pseudomonadaceae, nas que formarían, xunto con Azorhizophilus, o grupo Azotobacter. De feito, análises recentes do xenoma non anotado de Azotobacter vinelandii indican que é máis apropiado agrupar esta bacteria coas da familia Pseudomonadaceae. Tamén se propuxo a familia Branhamaceae, na que se acomodarían os xéneros Moraxella e Branhamella (pero hai sinonimias entre eses dous xéneros, polo que non parece apropiado).
A seguinte é unha lista de familias e xéneros: :
Syn. Branhamella catarrhalis (Frosch e Kolle 1896) Catlin 1970
Teorema do seno
miniatura|Teorema do seno.En trigonometría, o teorema do seno é unha relación de proporcionalidade entre as lonxitudes dos lados dun triángulo e os senos dos ángulos respectivamente opostos.
Otakar Lada
Otakar Lada, nado en Praga o 22 de maio de 1883 e finado en Senohraby o 12 de xullo de 1956, foi un tirador de esgrima checo, gañador dunha medalla olímpica.
Teorema do seno
Se nun triángulo ABC, as medidas dos lados opostos aos ángulos A, B e C son respectivamente a, b, c, entón;
Otakar Lada
Traxectoria
Nos Xogos Olímpicos de 1908 celebrados en Londres competiu co equipo bohemio de sabre composto por Bedřich Schejbal, Jaroslav Tuček, Vilém Goppold von Lobsdorf e Vlastimil Lada-Sázavský que logrou a medalla de bronce.
Teorema do seno
Demostración
A pesar de ser dos teoremas trigonométricos máis usados e de ter unha demostración particularmente simple, é pouco común que se presente.
miniatura|263px|dereita|O teorema dos senos establece que a/sin(A) é constante. Dado o triángulo ABC, denotamos por O o seu circuncentro e debuxamos a súa circunferencia circunscrita. Prolongando o segmento BO até cortar a circunferencia, obtense un diámetro BP.
Agora, o triángulo PBC é recto, posto que BP é un diámetro, e ademais os ángulos A e P son iguais, porque ambos son ángulos inscritos que abren o segmento BC (Véxase definición de arco capaz). Por definición da función trigonométrica seno, tense
onde R é o radio da circunferencia. Despexando 2R obtemos:
Repetindo o procedemento cun diámetro que pase por A e outro que pase por C, chégase a que as tres fraccións teñen o mesmo valor 2R e polo tanto son iguais.
A conclusión que se obtén acostuma chamarse teorema dos senos xeneralizado e establece que para un triángulo ABC onde a, b, c son os lados opostos aos ángulos A, B, C respectivamente, se R denota o radio da circunferencia circunscrita, entón:
Pode enunciarse o teorema dunha forma alternativa:
Aplicación
O teorema do seno é utilizado para resolver problemas nos que se coñecen dous ángulos do triángulo e un lado oposto a un deles. Tamén se usa cando coñecemos dous lados do triángulo e un ángulo oposto a un deles.
Relación coa área do triángulo
miniatura|Dúas fórmulas para calcular a área dun triángulo
Mais, o teorema dos senos implica que c = 2R sen C, polo que ao substituír na expresión anterior obtense un novo teorema:
Parque A Canuda
miniatura|Circuíto de educación viaria.
O parque de Salvaterra de Miño, máis coñecido como o Parque A Canuda, atópase no límite sur da vila, xunto á ribeira do río Miño. Trátase dun grande espazo verde que conta con 200.000 m cadrados. Este espazo, debido á súa situación xeográfica (sueste de Galicia) vese favorecido por un suave e primaveral microclima.
Historia
miniatura|Zona de pícnic. O Parque A Canuda foi inaugurado por 1ª vez no ano 1992 polo alcalde de Salvaterra de Miño, Arturo Grandal Vaqueiro. Posteriormente o parque foi reformado e inaugurado por segunda vez no 2007.
Descrición
Trátase dun grande espazo verde que conta con instalacións deportivas, circuíto de educación viaria, recinto de aves, anfiteatro, parque infantil, circuíto de ximnasia e rehabilitación, aula da natureza (para coñecer a fauna e flora do Miño xunto con elementos da súa etnografía), un lago con barcas de recreo, múltiples carballeiras, un paseo peonil con carril-bici, un servizo de bicicletas gratuítas e numerosas sendas ecolóxicas que rematan na Illa Fillaboa.
Distribución
miniatura|Xardín botánico. O parque dispón de dúas entradas e saídas de fácil acceso. Unha delas, atópase preto das pistas de fútbol, baloncesto e tenis, considerándose esta como a entrada ou saída principal do parque. A outra, sitúase en fronte da estatua da lamprea xigante que hai cerca da senda do río Miño.
Nada máis entrar pola porta principal, á man dereita, o parque conta cun circuíto de educación viaria, habilitado para que os nenos e nenas xoguen coas bicicletas, con todo tipo de sinais de tráfico, con semáforos e pasos de peóns. Ademais, este espazo está cuberto case na súa totalidade por árbores de diversas especies. Á mesma altura, ó carón, o parque dispón dunha zona de pícnic con numerosas mesas, as cales están cubertas tamén por diversas árbores.
A Vila do Monte, Valadares, Outes
A Vila do Monte é un lugar da parroquia de Valadares no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 15 habitantes (5 homes e 10 mulleres).
Parque A Canuda
Distribución
Avanzando cara ó norte, á man dereita, hai un pequeno estanque con patos. Ó pé deste, o parque dispón dun anfiteatro ó aire libre, onde habitualmente se celebran obras e actos públicos. Nesta mesma zona, á man esquerda, hai un par de gaiolas: unha delas con aves de diversas especies e a outra dedicada exclusivamente a pavos reais.
Ó pé das gaiolas A Canuda conta cun extenso xardín con sombra, xa que este espazo está rodeado de diversas e numerosas árbores. Ó carón ten unhas casetas onde se pode visitar animais de granxa como é o caso de porcos, carneiros, cabras, coellos e galiñas. Preto desta pequena granxa hai unha exposición de utensilios de labranza (segadora, arado etc.) ,un xardín botánico e unha horta. Ambos os dous últimos ofrecen unha gran variedade de especies: poeixo, cimbro, xasmín, mentraste, corocha, herba forte etc.
Fóra, o recinto do parque dispón: dunha longa pista para pasear ó carón do río Miño para realizar a pé ou en bicicleta, dun espazo habilitado con pistas para practicar diversos deportes (fútbol, baloncesto e tenis) e un aparcadoiro. Preto da ponte que une Salvaterra de Miño con Portugal, A Canuda tamén conta cun pequeno skatepark e piscinas municipais ó aire libre.
Servizos
O parque é de acceso libre e gratuíto, de 10 da mañá ás 22:00 da tarde. Conta con diversos servizos, como é o caso das barcas de recreo, anfiteatro ó aire libre, xogos tradicionais, parque infantil, paneis informativos e rótulos botánicos, aparcadoiro, fontes e aseos.
Wolfe 585, Senior
Hubert Blaine Wolfeschlegelsteinhausenbergerdorff, Sr. (Wolfe+585, Senior) é a abreviación do nome dun home de Filadelfia que traballaba de tipógrafo, quen ten o nome de persoa máis longo de toda a historia. Actualmente é a persoa que ostenta o récord do mundo desde 1980. "585" representa o número de letras adicionais do seu nome completo (un total de 590). O seu nome completo, de 746 letras, é Adolph Blaine Charles David Earl Frederick Gerald Hubert Irvin John Kenneth Lloyd Martin Nero Oliver Paul Quincy Randolph Sherman Thomas Uncas Victor William Xerxes Yancy Zeus Apollo Wolfe­schlegelstein­hausenberger­dorffvoraltern­waren­gewissenhaft­schaferswessen­schafewaren­wohlgepflege­und­sorgfaltigkeit­beschutzen­von­angreifen­durch­ihrraubgierigfeinde­welche­voraltern­zwolftausend­jahres­vorandieerscheinen­wander­ersteer­dem­enschderraumschiff­gebrauchlicht­als­sein­ursprung­von­kraftgestart­sein­lange­fahrt­hinzwischen­sternartigraum­auf­der­suchenach­diestern­welche­gehabt­bewohnbar­planeten­kreise­drehen­sich­und­wohin­der­neurasse­von­verstandigmen­schlichkeit­konnte­fortplanzen­und­sicher­freuen­anlebens­langlich­freude­und­ruhe­mit­nicht­ein­furcht­vor­angreifen­von­anderer­intelligent­geschopfs­von­hinzwischen­sternartigraum, Senior.
Traxectoria
Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff naceu en Bergedorf, Alemaña (preto de Hamburgo). Máis tarde emigrou aos Estados Unidos, onde se instalou en Filadelfia. Malia que o seu aniversario adoita darse coma o 29 de febreiro de 1904 informouse de que tiña 47 anos a mediados do ano 1964. Fíxose tipógrafo, "algo bastante lóxico" segundo Bennett Cerf. Foi membro da American Name Society durante moitos anos.
A primeira vez que o nome atraeu a atención foi cando apareceu na páxina 1292, columna 3, liña 3 do directorio telefónico de Filadelfia de 1938.
O seu fillo, Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff, Jr., naceu en Filadelfia en 1952, e foi capaz de pronunciar o seu apelido con tres anos. O encabezamento das cartas da familia usaba a forma "Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff".
Aparece en todas as edicións do Libro Guinness dos Récords de 1975 a 1985 como o home co nome máis longo do mundo, sendo fotografado para o libro en fronte dunha carpa da cidade de Nova York xunto ao seu nome, escrito incorrectamente. En 1983, só a forma de 35 letras do nome aparecía no Libro Guinness; a finais dos anos 80, a categoría desapareceu.
A Fraga, Torres, Vilarmaior
A Fraga é un lugar da parroquia de Torres no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 27 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE dos cales 15 eran homes e 12 eran mulleres.
Provincia autónoma de Bolzano
A Provincia autónoma de Bolzano é unha provincia da rexión italiana de Trentino-Tirol do Sur. Á capital é Bolzano (en alemán Bozen, en ladino Bulsan ou Balsan).
Topónimo
O topónimo oficial alemán é Autonome Provinz Bozen – Südtirol, pero na linguaxe popular úsase simplemente Südtirol, nome que corresponde á rexión histórica e xeográfica do Tirol, unidade administrativa do Imperio austrohúngaro até o ano 1918. Os habitantes de lingua alemá definen Tirol do Sur como Land (como os Länder de Alemaña e Austria) en vez de provincia.
En lingua ladina esta rexión denomínase Provinzia Autònoma de Bulsan – Südtirol, como tamén Südtirol.
A Constitución de Italia (art. 116) recoñece desde o 18 de outubro de 2001 a versión italiano-alemá Alto Adige/Südtirol.
Ademais todos os topónimos deber ser bilingües, ou trilingües nas zonas ladinas. A maioría das denominacións xeográficas italianas son achegadas por Ettore Tolomei, autor do Prontuario dei nomi locali dell'Alto Adige.
Xeografía
A provincia limita polo norte e polo leste cos estados austríacos de Tirol e Salzburgo, polo oeste con Suíza (Cantón dos Grisóns), polo sueste coa provincia de Belluno (rexión do Véneto), polo sur coa Provincia autónoma de Trento e polo suroeste, co paso do Stelvio, coa provincia de Sondrio (rexión da Lombardía).
Organización territorial
240px|dereita|Mapa de comunità comprensoriali del [[Alto Adigio (Trentino-Alto Adigio)]] A provincia autónoma de Bolzano consta de 116 concellos, que se agrupan en oito distritos.
Distritos
Os distritos (comunità comprensoriali en italiano ou ben Bezirksgemeinschaften en alemán) son:
Linguas
240px|miniatura|Mapa das linguas faladas na provincia, [[lingua alemá|Alemán (verde), italiano (vermello) e ladino (azul)]] A maioría da poboación fala un dialecto alemán, algo menos dun terzo ten o italiano como lingua materna e unha pequena minoría é de fala ladina.
Miloš Teodosić
Miloš Teodosić, nado o 19 de marzo de 1987 en Valjevo, Serbia, é un xogador de baloncesto que xoga na demarcación de base cunha altura de 1,96 metros. Actualmento xoga para a Virtus Bologna da LBA, máxima categoría do baloncesto italiano.
Traxectoria
Comezou xogando na elite no FMP Železnik e no Borac Čačak serbios. En 2007 ficha polo Olympiacos BC grego e en 2011 ficha polo CSKA Moscova tras ser nomeado pola FIBA Europa Mellor Xogador Europeo do 2010.
Internacional
Teodosić foi internacional cas categorías inferiores da Selección de Serbia cas que gañou a medalla de ouro nos Campionatos de Europa sub-16 en 2003, sub-18 en 2005 e sub-20 en 2007, campionato no cal foi nomeado MVP.
Na actualidade xoga no equipo absoluto co que xogou no Eurobasket 2007 e no Eurobasket 2009, onde o equipo chegou ata a final, onde perdeu ante España, sendo nomeado membro do quinteto ideal do torneo. Un momento importante foi no Mundial de Basket de Turquía 2010, cando en cuartos de final anotou a falta de tres segundos para o remate do encontro unha tripla que supuxo o pase dos serbios a semifinais.
O Vilar, Valadares, Outes
O Vilar é un lugar da parroquia de Valadares no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 7 habitantes (2 homes e 5 mulleres).
Vilém Goppold von Lobsdorf
Vilém Goppold von Lobsdorf, nado o 28 de maio de 1869 e finado o 12 de xuño de 1943, foi un tirador de esgrima checo, gañador de dúas medallas olímpicas.
Traxectoria
Comerciante de profesión era membro do club de esgrima ČŠK Riegel, nos Xogos Olímpicos de 1908 de Londres competiu co equipo bohemio de sabre composto por Bedřich Schejbal, Jaroslav Tuček, Otakar Lada e Vlastimil Lada-Sázavský que logrou a medalla de bronce e el levou tamén a medalla de bronce na competición de sabre individual. Participou tamén nos Xogos Olímpicos de 1912 no equipo bohemio de sabre, sen logar medalla. Ademais das súas participacións olímpicasf foi campión bohemio de sabre en 1909, 1910 e 1913 e gañou varios torneos internacionais.
A Portela da Quinta, Bresmaus, Sarreaus
A Portela da Quinta é un lugar da parroquia de Bresmaus, no concello ourensán de Sarreaus na comarca da Limia. Tiña 23 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 11 eran homes e 12 eran mulleres.
A Abidueira
O topónimo A Abidueira pode referirse a:
San Paio, Sabugueira, Santiago de Compostela
San Paio é un lugar da parroquia de Sabugueira, no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2013 tiña 23 habitantes (13 homes e 10 mulleres).
Lourdes Domínguez
Lourdes Domínguez Lino, nada en Pontevedra o 31 de marzo de 1981, é unha tenista galega.
Traxectoria
Comezou a xogar sendo unha nena, e aos 14 anos foi prepararse ao Centro de Alto Rendemento de Sant Cugat, en Barcelona, onde segue vivindo. O seu adestrador é Karin Perona.
Foi a primeira galega en gañar un torneo da WTA e a primeira galega en clasificarse entre as cen mellores xogadores de tenis do mundo e, despois entre as cincuenta. Tamén foi a primeira galega en lograr o pase á 3ª ronda dun Grand Slam, algo que conseguiu en dúas ocasións en Roland Garros: 2005 e 2009.
Deu positivo por cocaína no torneo de Acapulco de 2002, polo que se lle aplicou unha suspensión de tres meses.
Palmarés
Gañadora no aberto de Bogotá en febreiro de 2006 e finalista nese mesmo torneo en 2005, chegou a ocupar a posición 41ª da clasificación da WTA en maio de 2006. Nesa mesma tempada participou en tres dos catro torneos do Grand Slam, o Aberto de Australia, Roland Garros e Wimbledon e nos tres quedou eliminada en primeira rolda. Volveu gañar o torneo de Bogotá no 2011. En 2015 gañou o torneo ITF de Curitiba.
En dobres gañou seis títulos, en 2007 en Bogotá, no 2007 en Acapulco, no 2008 en Barcelona, no 2011 en Bastad, no 2013 en Acapulco e tamén no 2013 en Katowice.
Polémicas
En 2010, e xunto con outras cinco tenistas españolas María José Martínez, Anabel Medina, Arancha Parra, Carla Suárez e Nuria Llagostera, anunciou a súa renuncia a participar na Copa Federación de tenis representando a España, en protesta pola falta de apoio ao tenis feminino por parte da Federación Española de Tenis.
Outros datos
Mide 1.63 e é destra.
Vlastimil Lada-Sázavský
Vlastimil Lada-Sázavský, nado en Praga o 31 de marzo de 1886 e finado na mesma cidade o 22 de abril de 1956, foi un tirador de esgrima checo, gañador dunha medalla olímpica.
Traxectoria
Nos Xogos Olímpicos de 1908 celebrados en Londres competiu co equipo bohemio de sabre composto por Bedřich Schejbal, Jaroslav Tuček, Vilém Goppold von Lobsdorf e Otakar Lada que logrou a medalla de bronce.
Gabín, Torres, Vilarmaior
Gabín é un lugar da parroquia de Torres no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 17 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE dos cales 9 eran homes e 8 eran mulleres.
As Abidueiras
O topónimo As Abidueiras pode referirse a:
Danny Carey
Daniel "Danny" Edwin Carey, nado o 10 de maio de 1961 en Lawrence (Kansas), é un batería estadounidense, actualmente na banda Tool. Tamén contribuíu en álbum de artistas coma ZAUM, Green Jellÿ, Pigface, Skinny Puppy, Adrian Belew de King Crimson, Carole King, Collide, The Wild Blue Yonder, Lusk e The Melvins.
Traxectoria
O primeiro encontro de Danny coa batería foi cando tiña dez anos, cando se uniu á banda da escola e comezou a ir a clases privadas de caixa. Dous anos despois Danny comezou a practicar cunha batería e comezou a traballar cun profesor particular. Na escola de secundaria uniuse á banda de jazz e comezou a estudar cun novo profesor, desta vez especializado en jazz. A medida que avanzaban os seus estudos primeiro de secundaria e posteriormente na University of Missouri - Kansas City, foi ampliando os seus estudos de percusión con teoría dos principios da xeometría, ciencia e metafísica. Danny tamén tocou jazz mentres ía ao instituto e experimentou nesa escena en Kansas City.
Danny deixou Kansas e marchou cara aos Ánxeles, onde traballou como batería de estudio con bandas como a de Carole King e tocou en directo con Pigmy Love Circus. Tamén tocou en Green Jellÿ coma Danny Longlegs e gravou o álbum Cereal Killer. Finalmente entraría a formar parte de Tool despois de coñecer ao vocalista Maynard James Keenan e ao guitarrista Adam Jones. Ademais de Tool, Carey participou tamén doutros proxectos coma Pigmy Love Circus, VOLTO! e ZAUM.
Relixión e ocultismo
A pesar de que Carey non se alineou con ningunha escola filosófica ou relixión en particular, amosou un profundo interese na comprensión das artes máxicas, xunto con varias ciencias ocultas. Símbolos enoquianos, deseños xeométricos e instrumentos percusivos especialmente simbólicos poden atoparse na súa baterías. Tamén é colecionista de primeiras edicións de libros do ocultista Aleister Crowley, así como de libros dun dos discípulos deste, Kenneth Grant.
Aikido
Aikido (en 合気道, Aikidō) é unha arte marcial xaponesa desenvolvida por Morihei Ueshiba, coñecido entre os aikidokas como O-sensei (翁先生, "gran mestre"), e que é o resultado dos seus estudos sobre practicas marciais, filosofía e crenzas relixiosas. A súa denominación pode ser traducida como "o camiño para unificarse coa enerxía vital" ou como "o camiño da harmonía espiritual". O obxectivo do creador era formular unha forma de arte que os practicantes poderían utilizar para defenderse mentres protexen o eventual atacante del mesmo, da súa actitude agresiva.
O Aikido é adestrado por medio de formas estándar de exercicios coa combinación de movementos de ataque e defensa, nos cales busca redireccionar a forza do opoñente, en vez de oporse ou combatela directamente. Nese tipo de abordaxe do golpe non hai a necesidade de moita forza física, pois o practicante simplemente conduce o impulso do atacante para lonxe de si, de modo que esa enerxía sexa usada contra o propio atacante, despois, os movementos son terminados con outras técnicas, de derrubamentos, luxacións e inmobilizacións.
A arte foi desenvolvida entre os anos 1930 e 1960. Gran parte do conxunto de técnicas do aikido deriva da vetusta escola samurai estilo Daito-ryu, co sensei Sokaku Takeda, ao cal incorporou técnicas do Kenjutsu (técnica da espada) e do Jojutsu (técnica do caxato curto). En torno de 1920, o aikido apartouse dese estilo, en parte debido ao envolvemento do creador coa relixión Omoto-kyo. Por outro lado, a pesar da orixe guerreira, o carácter distintivo reside do modo preciso de non se opor ao adversario, mais antes diso envolvelo e utilizar da súa propia agresividade e enerxía. É unha arte orientada á defensa e difícil de e require anos de práctica conseguir defenderse a partir das súas técnicas que se basean en movemento fluídos e circulares, que é unha herdanza doutra escola de artes marciais, a Kito-ryu, que tiña principios de elegancia e pacifismo moi fortes. Os aikidokas afirman que o aikido é unha vía que ensina a establecer a harmonía cun mesmo e cos demais.
Conforme o nome da arte suxire, toda súa práctica está intimamente relacionada ao concepto do ki, unha enerxía natural que flúe no corpo humano: o aikido extrapola e fai do control do ki o seu máis importante principio, iso máis claro no estudo do concepto aiki (relacionado ao kiai), que ten estado presente nas máis diversas disciplinas orientais, o cal pretende resolver unha deficiencia non polo choque mais pola concordia. Outro atributo desta arte é seu aprecio ao desenvolvemento espiritual, que é herdanza dun dos mentores de Ueshiba, o monxe Onisaburo Deguchi, líder da seita Omoto-kyo, no Xapón, a quen, despois dun encontro fortuíto, pasou a seguir e ser gardacostas.
Historia
Morihei Ueshiba naceu no Xapón o día 14 de decembro de 1883 e faleceu en 26 de abril de 1969. Era fillo de Yoroku Ueshiba e Yuki Itokawa, provenientes de familias de samurais. Durante a infancia, el non gozaba de boa saúde e a súa complexión natural era pequena, circunstancia que o facía permanecer máis en casa con lectura e outras actividades máis leves, e acabou tornándoo adepto das historias e lendas sobre os feitos heroicos dos guerreiros, como foi o seu bisavó.
Contando as historias dos seus devanceiros, o pai de Morihei estimulouno a comezar a practicar artes marciais, decantándose polo sumo, que xa era unha arte prestixiosa. Nese ínterim, el entendeu a necesidade de se preparar fisicamente e obter coñecementos de loitas por causa dun feito: o seu pai sufriu agresións de persoas que tiñan visión política distinta, unha cousa que non era rara. Despois dunha breve carreira como marchante, tornouse experto en varias modalidades de disciplinas de loita. En 1898, Ueshiba mudouse de Osaca a Toquio, onde tivo contacto máis profundo con diversas artes marciais e empezou aos quince anos de idade a practicar o estilo Kito-ryu, de jujitsu, co mestre Tokusaburo Tozawa. Ao redor de 1902, iniciou a practicar o estilo Tenjin Shinyo-ryu, tamén de jujitsu, co mestre Tokusaburo Tobari. A pesar das súas impresionantes capacidades físicas e marciais, sentíase insatisfeito. Ademais deses estilos de loita desarmada, Ueshiba practicou o emprego de espadas, lanzas e bastón: Hozoin-ryu, de sojutsu; e Yogyu Shinkage-ryu, de kenjutsu.
Ueshiba, entón, dedicouse ao estudo relixioso, coa esperanza de encontrar un significado máis profundo para a vida. Ese aspecto relixioso, combinando adestramento e con algunhas correntes ideolóxicas e políticas, creou un ambiente no cal un novo tipo de arte podería evolucionar. O Aikido xurdiu dun proceso de evolución persoal e que ficou marcado como paradigma a ser seguidos polos practicantes. Por exemplo, o nome da arte soamente foi elaborado a mediados de 1942, sendo antes referida como aikibudo e aikinomichi.
De calquera forma, a arte marcial non xurdiu senón na metade inicial do século XX. Antes, era basicamente unha idea na mente de seu fundador, que permanecía a adestrar as diversas disciplinas aprendidas durante súa vida. O Aikido é indubidabelmente unha escola de jujitsu, polo que as súas raíces poden ser trazadas moito dentro da historia do Xapón e máis alén, como o propio nome fai suxerir, pois o concepto do ki (unha especie de enerxía que flúe a través do corpo dunha persoa e pode ser pensada en todo), e do aiki, non é exclusivo da rexión. Eses conceptos poden ser localizados por todo o Oriente (a India e a China, principalmente).
Despois, Ueshiba mudouse para Hokkaido, unha illa setentrional e bastante inhóspita do arquipélago xaponés, como cabeza dun grupo de colonizadores e aventureiros. Naquel momento, ao redor de 1905, encontrouse na illa co mestre guerreiro do clan homónimo, Sokaku Takeda. Mestre Takeda era practicamente o último representante da escola de arte marcial samurai, á época coñecida como Daito-ryu jujutsu e un tanto escura, pois era practicada e ensinada soamente de forma hereditaria. Desde o encontro, Ueshiba pasou a adestrar con Takeda. Na segunda metade da década de 1920, retornando á terra natal, Ueshiba aproximouse a Onisaburo Deguchi, un líder relixioso, e ficou bastante admirado. Contacto ese que foi a última influencia no desenvolvemento da novel arte marcial e de onde prestou como características a forte relevancia aos aspectos pacifista e filosófico.
A despeito de seren incipientes, espiritualidade e reflexión estiveron sempre presentes. Segundo o propio fundador, a súa arte non foi aprendida enteiramente con mestre Takeda, mais, máis importante, el tería pavimentado o camiño para o seu xurdimento: "Takeda abriulle os ollos".
O encontro con Deguchi acotneceu aínda na estación ferroviaria de Ayabe. Saíndo do tren ferroviario, chamou a atención de Ueshiba o feito de haber unha gran multitude ao redor dun correcto home, persoas de todo tipo e até vestidas con roupas formais e até traxes cerimoniais. Seguindo o home ata unha vía de templos, entrou nun deles e púxose a orar... Ao abrir os ollos, viuse diante de Deguchi que lle preguntou o que vira. Usehiba dise que vira a face moribunda do seu pai, ao que Deguchi lle dixen que estaba todo ben co ancián, velaí que súa vida chegaba ao ocaso de forma natural e el (o pai) estaría ben por si mesmo.
Chegando en casa, Ueshiba soamente encontrou a noticia de seu pai xa fora a óbito. Non obstante, o seu vello pai deixáralle un último consello: "viva libremente e realice todo o que se dispuxer a facer". Despois do choque e dunha reclusión, Ueshiba retornou ata Ayabe para reencontrar Deguchi, que lle tería dito que a súa misión era crear unha arte que axudaría a humanidade.
Mentres tanto, Mestre Ueshiba seguía ensinando a arte marcial de Takeda Sensei. O Aikido xurdiu nese contexto non como unha creación consciente senón como un proceso de evolución persoal de Ueshiba. El apunta como un dos momentos de comprensión cando, en 1925, un oficial da mariña xaponesa, experto no manexo da espada, desafiouo para un combate. Da loita o resultado foi a vitoria de Ueshiba sobre o oficial, que ficou cansado, pois non conseguiu acertar un golpe co boken. Ueshiba entendeu que podería subxugar un opoñente sen que fose preciso resistídelo.
Instantes tras o combate, Ueshiba sae para ir até seus apousentos, coa intención de descansar. No camiño, el ten unha intuición ou unha forte sensación de estar en harmonía co universo. Esa sensación de ilustración (satori) é apuntada por el como un dos máis importantes momentos, pois naquel momento el entendería que a certa razón del practicar artes marciais e crear unha nova arte: el debería mostrar que toda a fonte das artes marciais é o amor divino e que, por iso, elas deberían ser instrumento dese mesmo amor e non instrumento de guerra simplemente.
As ensinanzas do mestre a partir de entón pasan a diverxer máis da liña de foco da escola do seu mestre, a Daito-ryu, que tiña máis relevante o aspecto guerreiro. Ueshiba pasa a adestrar un modelo máis próximo á filosofía, como viña sucedendo con outras modalidades: o aikijutsu vaise transformando en gendai budo. Nese período, entre 1920 e 1930, a denominación da escola vacila e pasa a ser coñecida primeiro como "Aikibudo".
Nimbus
miniatura|250px|O Nimbus 1. Nimbus foi unha serie de satélites meteorolóxicos en órbita polar dos Estados Unidos.
Aikido
Historia
Durante o estabelecemento da súa escola e da súa arte, o mestre Ueshiba mantivo contacto con diversos mestres das máis variadas escolas e estilos de artes marciais. Ueshiba ensinou as súas técnicas a quen estaba disputo a aprendelas, fosen persoas leigas ou mestras doutras modalidades de loita, como Karate e Judo. Porén, xa ao redor de 1940 a escola era coñecida como "Aikido", mais aínda era practicado só por poucos e exclusivamente no Xapón. Tras a segunda guerra mundial, o Aikido foi introducido noutros países.
Nimbus
Características
O programa de satélites Nimbus naceu como unha iniciativa da NASA a principios dos anos 1960 para cubrir as necesidades de investigación e desenvolvemento dos científicos que estudaban a Terra. Os obxectivos do programa eran estudar a atmosfera e os océanos terrestres, desenvolver novos instrumentos e sensores para o estudo da Terra e participar en iniciativas globais de observación meteorolóxica. Lanzáronse oito satélites Nimbus, cun fallo, entre 1964 e 1978.
Aikido
Rangos
O mestre Jigoro Kano adaptou para o judo o sistema da rangos Dan-i, do xogo de taboleiro Go, co propósito de estabelecer un modelo de avaliación continuada e que reflectise con maior precisión o nivel de coñecemento dos alumnos. Este sistema divide os alumnos en dúas grandes categorías: mudansha, que son os alumnos principiantes, e yudansha, os alumnos avanzados. Respectivamente, os iniciantes son identificados grosso modo polos cintos de cores e os avanzados, polos cintos negros. En 1907, o mestre Kano introduciu o uniforme de adestramento, composto por chaqueta e calza brancas. Os cintos tamén foron concibidos na súa forma final ese ano.
Nimbus
Nimbus 1 e 2
Os dous primeiros Nimbus foron lanzados en 1964 e 1966, co primeiro acadando unha órbita elíptica en lugar dunha circular por problemas coa segunda etapa do seu foguete lanzador. Estaban estabilizados nos tres eixos cun grao de precisión, cunha estrutura formada por un anel con sensores, un par de paneis solares e a caixa cos sistemas principais do satélite. Nimbus 1 levaba a bordo dúas cámaras para observar a cuberta nubosa e un radiómetro infravermello de alta resolución, mentres que Nimbus 2 levaba a mesma instrumentación máis un radiómetro infravermello adicional de media resolución.
Nimbus B e 3
Nimbus B era unha versión avanzada de Nimbus 1 e 2. Con casei 3,7 m de alto e 1,5 m de diámetro na base, levaba un xerador termoeléctrico de radioisótopos (RTG en inglés) para estudar o uso de enerxía nuclear en aplicacións espaciais. Nimbus B nunca chegou ao espazo ao resultar destruído o seu foguete lanzador desde terra por un problema co sistema de guiado. O RTG do satélite foi recuperado do mar e usado no Nimbus 3, idéntico ao Nimbus B.
Nimbus 4
Nimbus 4 mantiña a estrutura orixinal dos primeiros Nimbus, co anel de sensores, os paneis solares e a caixa cos sistemas de control. Levaba a bordo varas cámaras, radiómetros e espectrómetros para estudar a cuberta de nubes e a temperatura e o vapor de auga na atmosfera, asó como un detector ultravioleta para medir a distribución e cantidade de ozono atmosférico. Foi lanzado o 8 de abril de 1970, funcionando ata setembro de 1980.
Nimbus 5
Nimbus 5 foi lanzado en decembro de 1972 mediante un Delta 900. A súa instrumentación incluía radiómetros e espectrómetros para medir a temperatura e humidade da atmosfera e superficie terrestres.
Nimbus 6
Nimbus 6 foi lanzado o 12 de xuño de 1975 a bordo dun Delta 2910 e levaba instrumentación a bordo para estudar a temperatura e humidade da atmosfera e superficie terrestres e para estudar a conversión da enerxía do vento nos trópicos.
Goián, Torres, Vilarmaior
Goián é un lugar da parroquia de Torres no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 12 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE dos cales 8 eran homes e 4 eran mulleres.
Dave Rowntree
David Alexander De Horne Rowntree, nado o 8 de maio de 1964, en Colchester, Essex, Inglaterra, é un músico, animador e activista político inglés. É sobre todo coñecido por ser o batería da banda de britpop Blur. Tamén é membro da banda The Ailerons.
Galería de imaxes de Castro de Rei
Galería de imaxes do concello de Castro de Rei na provincia de Lugo.
Isaac Alonso Estraviz
Traxectoria
En 1947 ingresou como oblato no mosteiro de Oseira. Viviu en Francia, Alemaña e Navarra, onde traduciu ao galego os Salmos, e na súa estancia en Albacete traduciu as Encíclicas e o Misal. En Madrid estudou Filosofía pola Universidade de Comillas, e convalidou o título pola Universidade Complutense, onde foi alumno de Manuel Alvar López.
Licenciouse en Filoloxía Románica en 1977 e doutorouse en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela en 1999, coa tese O Falar dos Concelhos de Trasmiras e Qualedro. É diplomado en Cultura e Lingua Portuguesa pola Universidade de Lisboa
Constelación
Unha constelación é unha agrupación de estrelas cuxa posición no ceo nocturno é aparentemente tan próxima que as civilizacións antigas decidiron conectalas mediante liñas imaxinarias, trazando así figuras sobre a bóveda celeste. No espazo tridimensional, en cambio, as estrelas dunha constelación non están, necesariamente, fisicamente asociadas; ata poden atoparse distanciadas por centos de anos luz unhas doutras. Doutra banda, devanditos grupos son completamente arbitrarios, xa que distintas culturas recoñeceron constelacións diferentes. Aínda así, algúns conxuntos tenden a reaparecer, xa sexa pola súa configuración tan peculiar como é o caso de Scorpius, o escorpión, a magnitude aparente (o brillo) das súas estrelas ou debido ao paso recorrente dalgúns corpos celestes os planetas e a Lúa polas súas inmediacións.
Isaac Alonso Estraviz
Traxectoria
Entre 1975 e 1977 deu clases de Lingua e Literatura Galegas no Ateneo de Madrid, e desde 1977 a 1984 na Irmandade Galega-Lôstrego desa cidade. Despois foi profesor de bacharelato na Rúa, Ferrol, Pontevedra, Pontedeume, Santiago, Vigo, A Coruña, Ordes e desde 1987 en Ourense, no IES Otero Pedrayo. Foi tamén profesor de Didáctica da Lingua e Literatura Galegas na Universidade de Vigo desde 1992 nos campus de Pontevedra e Ourense.
Constelación
Algunhas constelacións son máis antigas ca outras, pois foron creadas hai moitos séculos polos pobos que habitaban as rexións do Medio Oriente e o Mediterráneo. Outras, en cambio, tiveron a súa orixe en tempos máis recentes, cando as viaxes a outros lugares ata entón descoñecidos levaron ao home europeo a explorar os mares do sur (aínda que, hai que aclarar que os pobos que habitaban as rexións austrais antes diso tamén nomearían as súas propias constelacións).
Isaac Alonso Estraviz
Traxectoria
Foi membro da Comissom Lingüística da Associaçom Galega da Língua (AGAL, partidaria do reintegracionismo) e do consello de redacción da revista Agália, na que publicou numerosos artigos. Publicou tamén en O Ensino, Encrucillada, Raigame e Grial, Boletim de Filologia de Lisboa, Nós (Revista Internacional Galego-Portuguesa de Cultura), Temas de Linguística e Sociolinguística, Cadernos do Povo, Revista de Guimarães, A Nosa Terra.
Constelación
Adóitanse separar as constelacións en dous grupos, dependendo o hemisferio celeste en que se atopen: as constelacións boreais son aquelas situadas ao norte do ecuador celeste; as que se localizan ao sur chámase constelacións austrais.
Isaac Alonso Estraviz
Traxectoria
En 1986 formou parte da delegación galega que participou como observadora no Encontro sobre a Unificação Ortográfica da Língua Portuguesa. É membro da Comissom Linguistica da Associaçom Galega da Língua, Vice-Presidente da Academia Galega da Língua Portuguesa e do Boletim da AGLP. Como lexicógrafo, é autor de varias obras sobre o léxico da lingua galega, destacando o Dicionário da língua galega, editado orixinalmente por Alhena (1986) e posteriormente nunha edición resumida por Sotelo Blanco (1995). Este dicionario apareceu inicialmente na normativa do galego chamada de reintegracionismo de mínimos, pero desde 2005 está dispoñíbel para consulta en liña na ortografía coñecida como reintegracionismo de máximos (máis próximo á ortografía da lingua portuguesa) e propugnada pola AGAL.
Constelación
miniatura|300px|Antigo esquema da constelación de [[Orión (constelación)|Orión.]] A partir de 1928, a Unión Astronómica Internacional (UAI) decidiu reagrupar oficialmente a esfera celeste en 88 constelacións con límites precisos, tal que todo punto no ceo quedase dentro dos confíns dunha figura. Antes de devandito ano, eran recoñecidas outras constelacións menores que logo caeron no esquecemento; neste momento xa non se recordan. A lista final codificouse en 1930.
Isaac Alonso Estraviz
Publicacións
miniatura|260x260px|Entrevista en [[Nós Televisión.]]
Constelación
Historia das constelacións
esquerda|250px
Constelacións antigas
Debido ao tempo e á falta de rexistros históricos, xa nos é imposible coñecer a orixe precisa das constelacións máis antigas do mundo occidental. Tal parece que Leo, o león, Taurus, o touro, e Scorpius, o escorpión, existían dende había moito tempo en Mesopotamia, uns 4.000 anos antes da era cristiá (aínda que non necesariamente recibían eses nomes).
Crese que o interese destes antigos pobos pola disposición das estrelas tivo motivos fundamentalmente prácticos: como axuda para medir o tempo e as estacións (usualmente con propósitos agrícolas e relixiosos) e para servir de orientación a navegantes e viaxeiros cando tiñan que facer as súas travesías durante a noite, xa fose por mar ou polo deserto. Así, formando figuras coas cales relacionar os patróns de estrelas (e con iso as lendas e historias do que representaban ver Mitoloxía, Astroloxía) seríalles máis doado e seguro lembrar as rotas a seguir.
As constelacións máis antigas
Véxase o zodíaco.
Constelacións de Tolomeo
miniatura|300px|dereita|[[Argo Navis, a Nave de Argos]] Ademais das doce constelacións do Zodíaco antes presentadas, Tolomeo recolleu no seu inventario outras 36 figuras:
As 48 constelacións inscritas por Tolomeo no Almagesto foron as únicas recoñecidas no mundo occidental ata o final da Idade Media. Con excepción de Argo Navis, que foi dividida en catro constelacións máis tarde, todas elas foron adoptadas sen cambios pola Unión Astronómica Internacional.
Constelacións modernas
O mundo occidental perdeu o gran tratado astronómico de Tolomeo por moitos anos. Foron os astrónomos árabes os que herdaron o Almagesto (deles provén o nome polo cal se coñece xeralmente) e expandiron as súas observacións. Estes destacados estudosos do ceo engadiron algunhas constelacións que xa non se utilizan actualmente e espandiron outras xa existentes (como Eridanus, á cal asignaron outra serie de estrelas máis ao sur). O seu propósito foi describir e incorporar estrelas que non eran visibles dende Alexandría, pero si dende o sur dos seus dominios. Tras moitos anos, cara a fins da Idade Media, a obra de Tolomeo é recuperada en Europa a través de traducións en latín de fontes árabes.
A partir do século XVI, cando de Europa saíron navegantes a explorar os mares do sur, os mariños atopáronse, así mesmo, cun ceo descoñecido, cuxas estrelas requirían ser identificadas por eles. Polo tanto, e para que servisen de axuda na navegación, ideáronse novas constelacións.
Partido Proverista
O Partido Proverista foi un partido político creado en España durante a transición democrática.
Carmen Lovelle
María del Carmen Lovelle Alén, nada en Ourense o 9 de xullo de 1941, é unha política galega.
Partido Proverista
O ideólogo do proverismo foi o avogado Manuel Maysounave, andaluz establecido en Vitoria en 1958, cidade desde a que dirixiu o seu movemento político.
Os proverismo basease na verdade, corresponsabilidade, mérito e misión. De feito o termo proverismo procede de estar a favor da verdade, considerado un partido conservador, proximo en certos aspectos ao carlismo.
Constelación
Johann Bayer e Uranometría
A obra de Bayer trouxo outro cambio de percepción en canto a que é unha constelación. No pasado, os gregos e demais pobos da antigüidade só recoñecían como parte dunha constelación aquelas estrelas que se usaban para trazar as figuras lendarias. O demais simplemente era espazo baleiro. Bayer, en cambio, cos seus planos, comeza a asignar a todo punto no ceo o seu lugar como parte dunha constelación.
Outras creacións europeas
A partir de Uranometría outros astrónomos europeos víronse tentados en impoñer as súas propias creacións, aínda que non todos lograron o mesmo éxito de Bayer.
Carmen Lovelle
Traxectoria
Mestra de educación primaria (daquela chamada EXB) e delegada da Sección Femenina en Verín, foi elixida concelleira de Verín nos últimos anos do franquismo en representación do terzo familiar. Foi tenenta de alcalde de Verín, e trala dimisión do alcalde en 1975, foi nomeada alcaldesa de Verín polo gobernador civil. Nas primeiras eleccións municipais democráticas presentouse nas listas de Alianza Popular, e conseguiu a alcaldía grazas a un pacto co PSOE. Foi deputada provincial.
Constelación
Outras creacións europeas
En 1624, o tamén astrónomo alemán Jackob Bartsch introduciu cinco novas constelacións entre as xa existentes:
Estas constelacións tamén se acreditan a Petrus Plancius. Só as tres primeiras se incorporaron definitivamente á lista de constelacións actuais; as demais desapareceron rapidamente.
Partido Proverista
O Partido Proverista foi legalizado o 17 de febreiro de 1977. A súa sede estaba na cidade de Vitoria (País Vasco), aínda que se trataba dun partido de ámbito estatal. O partido tiña estrutura federal e o seu presidente era o propio Maysounave.
Aminata Touré
Aminata Touré, nada o 12 de outubro de 1962 en Dakar, é unha muller de estado senegalesa. Activista dos dereitos humanos e funcionaria na ONU, foi ministra de Xustiza dende 2012 ata 2013 e logo Primeira ministra do Senegal dende 2013 ata 2014. Foi a segunda muller en ostentar o cargo despois de Mame Madior Boye.
Traxectoria
O seu nomeamento como Primeira ministra foi anunciado mentres estaba perseguindo varios casos de corrupción nos que estabas implicadas antigos cargos políticos do goberno. Xurou continuar no camiño do "desenvolvemento e da mellora das condicións de vida dos nosos cidadáns." A prensa chegou mesmo a alcumala como "Dama de Ferro" polas súas campañas e plataformas na loita contra a corrupción. Tamén traballou polos dereitos das mulleres nos seus previos cargos políticos.
Partido Proverista
O Partido Proverista era partidario da creación dunha rexión autónoma que incluíse o País Vasco, Navarra e A Rioxa.
O Partido Proverista presentouse ás eleccións xerais de 1977 e 1979, con escaso éxito, apenas uns miles de votos en toda España e acabou disolvéndose en 1989.
Constelación
Outras creacións europeas
En 1643, Anton de Rheita, tratando de cristianizar un pouco o panteón estelar, amplamente pagán, imaxinou unha figura de Xesús entre Leo e Hydra, pero dita nova constelación non tivo boa acollida. O mesmo tamén propuxo unha Mosca (Musca Borealis) á beira de Aries, que máis tarde foi rebautizada como Flor de lis durante o reinado de Luís XIV, o "Rei Sol". É entón cando nomear constelacións se converteu nun xogo de corte, co que os propoñentes pretendían lograr a graza da monarquía.
Carmen Lovelle
Traxectoria
En 1981 presentouse ás eleccións galegas na candidatura de Alianza Popular pola provincia de Ourense e foi elixida deputada no Parlamento de Galicia. Ademais, e sen deixar de ser deputada, foi designada senadora en representación do Parlamento de Galicia (1982-1986). En 1985 abandonou a Cámara galega e achegouse ao daquela empresario e incipiente político José María Ruiz-Mateos, e conseguiu ser secretaria xeral da Agrupación Ruiz Mateos, unha candidatura electoral que obtivo éxito nas eleccións europeas de 1989, onde obtiveron dous escanos.
Constelación
Johannes Hevelius
miniatura|300px|dereita|Debuxo da constelación de [[Taurus na obra de Johannes Hevelius]] Algúns anos máis tarde, para 1690, dende a cidade de Danzig na rexión polaca de Pomerania, Johannes Hevelius propuxo outras constelacións: esquerda|270px
A diferenza das anteriores, estas novas propostas non estaban asociadas a algún monarca. Por iso, probablemente, lograron a aceptación de público con maior facilidade. A excepción foi Scutum, que tivo que perder o apelido para ser aceptada debidamente (hoxe non se recorda, para nada, que unha vez tivo avoengo).
Hevelius tamén propuxo outros grupos que non tiveron a sorte destas sete. Estas foron:
Carmen Lovelle
Traxectoria
En decembro de 2003 foi nomeada vicepresidenta do Rayo Vallecano, equipo de fútbol tamén vencellado á familia e empresas de Ruiz-Mateos. Dirixiu a emisora Radio Libertad en Madrid. En agosto de 2021 presentou en Verín o seu libro ''Diario de Carmen en cuarentena. Mi verdad con libertad''.
Constelación
Invencións de Lacaille
dereita|380px Nicolas Louis de Lacaille, un abade, astrónomo e matemático francés, que durante os anos 1750 e 1751 viviu no cabo de Suráfrica, propúxose proseguir coa relación sistemática das estrelas do ceo do hemisferio sur. Na súa obra Coelum australe stelliferum, publicada postumamente en 1763, incluíu outros asterismos co fin de cubrir espazos que aínda non respondían a constelación ningunha. As invencións de Lacaille diferéncianse de todas as anteriores, pois honran as creacións do enxeño humano (que era a mentalidade da súa época), no canto de animais e figuras mitolóxicas.
Carmen Lovelle
Vida persoal
O seu home é médico e foi delegado local de Sanidade de Verín. Dende os anos noventa vive en Madrid.
Constelación
Invencións de Lacaille
A Lacaille tamén se debe o desmantelamento de Argo Navis en catro constelacións menores, que son as que chegan ata os nosos días:
Constelacións desaparecidas
En adición aos grupos que se mencionaron previamente, que foron propostos, maiormente, durante o século XVII, e que nunca gozaron do aval da comunidade, hai outra serie de asterismos que tiveron unha existencia moi efémera.
Outras constelacións desaparecidas son:
As constelacións na actualidade
Nos nosos días, as constelacións perderon a importancia que outrora posuían. Agora os astrónomos profesionais refírense aos obxectos pola súa posición na esfera celeste, usando o sistema de coordenadas. En termos xerais, só os astrónomos afeccionados seguen coñecendo e estudando as constelacións.
Como observar as constelacións
Para poder identificar correctamente as constelacións, é necesario poder ver as estrelas que debuxan as súas figuras. As persoas que viven nas cidades ou áreas limítrofes ven moi poucas delas porque a contaminación de luz (a luz xerada en exceso polo ser humano e que se escapa ao ambiente) afecta adversamente a visibilidade dos astros máis tenues. Recoméndase, pois, que busque un lugar escuro.