cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dólar de comercio (Estados Unidos)
Creación do marco lexislativo
Entre outras cousas, a nova lei prevía a cuñaxe de dólares de comercio dotados de curso legal ata a cantidade de cinco dólares. A disposición sobre a dotación do carácter de curso legal engadiuse mediante unha cláusula de última hora para satisfacer os intereses dos produtores de prata. Ante a insistencia do senador por Ohio John Sherman, ordenouse indicar no seu reverso o peso e a fineza da lei da moeda, unha indicación que o historiador numismático Don Taxay considerou incomprensible, xa que "os comerciantes chineses nunca a entenderían".
Con anterioridade á aprobación da Lei da Moeda de 1873, o director da Ceca de Filadelfia era tamén o responsable do resto das sucursais da Casa da Moeda dos Estados Unidos; mais logo da súa aprobación, a dirección da US Mint trasladouse a Washington e a responsabilidade das cecas sucursais foi transferida aos seus respectivos superintendentes.
Selección do deseño
miniatura|450x450px|Outras probas non aceptadas do dólar de comercio estadounidense. Xa ao longo de 1872, a Casa da Moeda levou a cabo a cuñaxe dunha serie de probas para determinar un deseño definitivo do novo dólar de comercio, en previsión de que a nova Lei da Moeda puidese ser aprobada en calquera momento. A produción destas probas continuou durante 1873, e a denominación inicial de "dólar comercial" (commercial dollar) cambiou a "dólar de comercio" (trade dollar), xa antes de que o proxecto se convertese en lei. Logo da aprobación da lei, Linderman reuniuse co director da Casa da Moeda dos Estados Unidos, James Pollock, para discutir acerca do deseño do novo dólar xa autorizado, e ambos acordaron solicitar á empresa de xoiaría e gravado de Filadelfia Bailey Banks & Biddle a proposta duns deseños, para os comparar cos xa creados polo gravador xefe da Casa da Moeda, William Barber.
Logo de examinar os deseños propostos por ambas as partes, Linderman determinou que se debería representar unha figura sedente da Liberdade ollando cara á esquerda, en alusión a Oriente, a Asia. Ao parecer, Linderman seleccionou os deseños a partir de dous padróns diferentes. En xuño de 1873, revisou os deseños presentados por Barber e elixiu un anverso que un xornalista da época describiu como "unha figura feminina sentada sobre fardos de mercadorías, que sostén na man esquerda un pergamiño coa palabra 'Liberdade', e ás súas costas hai unha manda de trigo que expresa, xunto cos fardos, o carácter comercial da moeda: a man dereita estendida sostén unha póla de oliveira". O reverso seleccionado representa unha aguia calva, tal e como esixe a lei. A aguia ten tres frechas na pouta dereita e unha póla de oliveira na esquerda, unha inversión da orde da maioría das moedas de prata estadounidenses da época. A Casa da Moeda dos Estados Unidos vendeu ao público, en cantidades limitadas, un conxunto de seis probas cuñadas, catro con variacións sobre o anverso adoptado e dúas con retratos da Liberdade.
Produción
miniatura|O cuñador xefe da [[Casa da Moeda dos Estados Unidos|US Mint, A. Loudon Snowden, queixouse formalmente de que os puntos máis altos do dólar de comercio non se estaban a gravar adecuadamente. ]]
Linderman asumiu o cargo de director da Casa da Moeda dos Estados Unidos e Pollock pasou a ser o superintendente da Ceca de Filadelfia. En xullo de 1873 comezou a produción dos cuños necesarios para a cuñaxe das moedas e Linderman pediulle a Pollock mediante un telegrama que se acelerase a produción dos dólares de comercio porque soubo que México estaba a preparar unha nova emisión de pesos cun deseño antigo, que xa se suspendera en 1866 pero que resultaba moi popular en Asia. Así as cousas, o primeiro dólar de comercio foi cuñado durante unha cerimonia disposta para a ocasión o 11 de xullo de 1873 na Ceca de Filadelfia.
Na primeira tiraxe ordinaria, o 14 de xullo, cuñáronse 40.000 moedas. A Ceca de Carson City recibiu os seus primeiros cuños para iniciar a produción de dólares de comercio o 22 de xullo, e os destinados á Ceca de San Francisco chegaron ao seu destino uns días despois. En total en Filadelfia producíronse nese primeiro ano 396.635 moedas para a circulación mais outras 865 en acabamento especial (proof), fronte ás 124.500 de Carson City e as 703.000 de San Francisco.
Ese primeiro ano de produción, os responsables das tres sucursais da US Mint queixáronse da calidade das moedas cuñadas. No verán de 1874, A. Loudon Snowden emitiu unha queixa formal dirixida a Pollock sobre a calidade dos dólares, sinaladamente nos puntos máis sobresalientes do seu deseño. Como consecuencia, Barber realizou modificacións nos cuños para reducir o relevo, e os cuños modificados entraron en funcionamento en 1875.
Aínda que a produción de dólares de comercio para a o seu propósito inicial rematou en 1873, a cuñaxe de moedas de proba en acabamento especial (proof) contionuou en Filadelfia ata 1883, con tiraxes moi limitadas, cando saíu das prensas da ceca desta cidade a derradeira tiraxe de 979 moedas. Ademais, en 1908 descubriuse que se produciran irregularmente dez exemplares en acabamento proof datados en 1884 e outros cinco en 1885, aínda que estas moedas non constan nos rexistros oficiais e descoñécese cando foron cuñadas.
Acollemento e uso
A maior parte da produción de 1873 foi enviada á China e en outubro dese ano o emperador Tongzhi encargou que se realizase un ensaio da pureza do dólar de comercio. Nunha proclama traducida polo cónsul chinés e intérprete Walter Hillier, o emperador declarou:
En 1874 comezaron a aparecer os primeiros dólares de comercio no mercado estadounidense. A principios de 1875, o Congreso aprobou a Lei do Troco de Moeda, que permitía ao Tesouro pagar con moedas de prata a cambio de papel moeda. Esta lei, en combinación coa caída do prezo da prata, provocou que as moedas de prata atesouradas ou exportadas reaparecesen no comercio interior estadounidense. Neste contexto, reimportáronse moitos dólares de comercio, sobre todo a California. Cando o valor da prata comezou o seu descenso e o valor intrínseco das moedas se situou por baixo do seu valor nominal, os depositantes de prata comezaron a cuñar a súa prata na Casa da Moeda en forma de dólares de comercio e a vendelos por xunto para os distribuír por todo o país. Os produtores de prata optaron tamén por cuñar o seu metal en dólares de comercio, porque a Lei da Moeda de 1873 especificaba que a prata levada á Casa da Moeda dos Estados Unidos só podería cuñarse nesa especie ou fundirse en barras.
miniatura|301x301px|[[Caricatura política aparecida no Harper's Weekly o 25 de abril de 1874, titulada "trapos [en referencia aos billetes] para os nosos traballadores, moedas para os estranxeiros" . ]]
O Congreso considerou a posibilidade de aumentar o límite do curso legal para cantidades de ata cinco dólares de comercio que establecía a Lei da Moeda de 1873, mais no seu lugar aprobou unha nova lei que desmonetizou oficialmente o dólar de comercio o 22 de xullo de 1876. Esta lei ordenaba ao secretario do Tesouro que non cuñase máis moedas das necesarias para o seu uso no comercio. Malia a perda do curso legal, os produtores de prata seguían a colocar dólares de comercio no mercado estadounidense, o que deu lugar a unha circulación estimada de sete millóns de moedas no mercado interior, das cales máis de catro millóns se puxeron en circulación en 1877. Malia a lei de xullo de 1876, non foi ata o 15 de outubro de 1877 cando Sherman, daquela nomeado secretario do Tesouro, ordenou finalmente que as cecas non aceptasen pedidos de dólares de comercio. O 5 de novembro, aparentemente outorgándolle validez a un informe falso segundo o que se necesitaban subministracións adicionais para o Ano Novo Chinés, Sherman revogou a súa orde, pondo fin así aos pedidos de dólares de comercio o 22 de febreiro de 1878.
Linderman encargou un estudo acerca do éxito acadado polo dólar de comercio no mercado chinés, a partir do cal se coñeceu que a moeda circulaba razoablemente ben no Sur daquel país, aínda que no Norte o seu uso era moi limitado. Cando o prezo da prata diminuíu, os empresarios dos Estados Unidos comezaron a pagar aos seus traballadores con dólares de comercio comprados con desconto e esta situación provocou o descontento da poboación, xa que moitos comercios e bancos se negaban a aceptalas. Ante esta situación, moitas cidades, sobre todo nos estados do Oeste, estableceron un valor fixo para os dólares de comercio. Os comercios que os aceptaban par satisfacer a súa clientela non podían depositalos nos bancos non usalos para pagar impostos, e daquela vendíanllos a corredores de comercio, que, pola súa vez, recirculaban as moedas vendéndoas cun desconto sobre o seu valor nominal aos empresarios para o pagamento das nóminas aos seus traballadores. En 1883 os membros da Bolsa Mercantil de Nova York solicitáronlle ao Congreso que permitise o rescate das moedas por parte do Goberno. miniatura|Libro de [[contabilidade do dólar comercial da Casa da Moeda de Carson City (Museo Estatal de Nevada, Carson City).]] Os prezos da prata seguiron a caer durante a década de 1880, o que incrementaba as perdas de calquera que se vise na obriga de vender dólares de comercio polo valor do metal logo de telos pagado polo seu valor facial. Malia o apoio do secretario do Tesouro, Charles J. Folger, a cuestión do rescate do dólar de comercio viuse envolta nunha forte controversia sobre a forte cuñaxe do novo dólar Morgan baixo a inflacionaria Lei Bland-Allison. Os intereses dos produtores de prata opuxéronse a que a prata dos dólares de comercio trocados se contabilizase na cota mensual da Casa da Moeda en virtude desa lei, preferindo vender no seu lugar a súa prata acabada de extraer. Non foi ata 1887 cando o Congreso, co gallo de aliviar a situación dos máis desfavorecidos —aínda que a maioría destas moedas estaba en poder de especuladores—, dispuxo o rescate dos dólares comerciais non utilizados. Moitos destes dólares non eran trocables por mor das marcas que os comerciantes chineses lles fixeran para afirmar a fineza da súa lei. Os dólares de comercio só puideron trocarse durante seis meses e a prata recuperada utilizouse para realizar novas cuñaxes, cos valores de dez e de vinte e cinco centavos, así como de medio dólar.
O historiador numismático Walter Breen criticou tanto a disposición que lle deu curso legal como a propia moeda en xeral, e afirmou que a súa emisión supuxo "un erro custoso; a súa motivación era a simple cobiza, o seu deseño un triunfo da torpeza, a súa circulación nacional e o seu status de curso legal unha disposición legal desastrosa que só conduciu a abusos espantosos".
Debido á súa demanda por parte dos coleccionistas numismáticos, existe un gran número de falsificacións realizadas con metais comúns.
Tiraxes
Nesta táboa reflíctense as tiraxes anuais do dólar de comercio estadounidense en cada unha das tres cecas sucursais da Casa da Moeda dos Estados Unidos onde este se produciu: Ceca de Filadelfia (sen marca de ceca), Ceca de Carson City (CC) e Ceca de San Francisco (S):
Ta divna splitska noć
Ta divna splitska noć é un filme croata de 2004 dirixido por Arsen Anton Ostojić e protagonizado por Dino Dvornik, Marija Škaričić, Coolio e Mladen Vulić. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 78ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Moeda longobarda
miniatura|[[Tremissis a nome de Xustiniano. A/ Lenda confusa. R/ Lenda confusa. Vitoria en pé, con coroa e orbe. En exergo: ONO . Ouro. 1,37 g. Cuñado ca. 568-590 en ceca incerta.]] A moeda longobarda é a producida de xeito autónomo polos longobardos, un dos pobos xermánicos que se estableceron no territorio do Imperio Romano na Península Itálica para crear un reino romano-bárbaro. As cuñaxes longobardas tiveron lugar en dúas áreas e en dous momentos diferentes: na chamada Longobardia Maior, nas derradeiras décadas do século VI d. de C. e ata 774, e na Longobardia Minor, no Ducado de Benevento, entre 680 e finais do século IX.
As primeiras cuñaxes imitaban as moedas bizantinas e só máis tarde comezaron a figurar nelas os nomes dos reis longobardos. No norte cuñáronse case exclusivamente tremissis, entanto que os longobardos de Benevento emitiron tamén sólidos, ambas as moedas de ouro. As moedas da Italia meridional teñen características propias que as singularizan con respecto ás do norte: cando no norte, cara á fin do século VII, con Cuniperto, as moedas pasaron a amosar os títulos reais e unha nova tipoloxía, as emisións de Benevento, do mesmo xeito que as de Salerno, continuaban a inspirarse nos modelos bizantinos.
Logo da caída do reino longobardo pola súa derrota ante os francos, na Longobardia Maior os novos dominadores mantiveron durante un tempo nas súas cuñaxes os motivos das emisións monetarias dos soberanos longobardos. Esta situación mantívose aínda máis na Longobardia Minor, onde as características da moeda anterior se mantiveron durante aproximadamente un século.
As cuñaxes en prata apareceron baixo a influencia dos francos, cara á fin do século VIII, circulando xunto cos tremissis e os sólidos de ouro. No século IX, o metal maioritario en circulación foi a prata.
Contexto histórico
miniatura|A [[Península Itálica cara a 750 d. de C.]] Os longobardos invadiron Italia en 568-569. De xeito diferente aos ostrogodos, que gobernaran a Península antes ca eles, non mantiveron o seu dominio en nome do Imperio Bizantino, senón que conquistaron eses territorios no seu propio nome, loitando contra o Imperio.
A súa conquista, no entanto, nunca chegou a ser completa, e a autonomía de diversos ducados, xunto coa soberanía bizantina exercida en parte do territorio peninsular, en Sicilia e en Sardeña, fragmentou Italia durante máis dun milenio, xa que a unión non se volveu restablecer ata entrado o século XIX.
A Italia longobarda dividíase en Longobardia Maior —que abranguía a Italia setentrional e o Ducado de Tuscia— e Longobardia Minor —que abarcaba o Ducado de Spoleto e o Ducado de Benevento. Dentro da Longobardia Maior, o Ducado del Friuli, que defendía as fronteiras orientais dos territorios longobardos, gozaba dunha autonomía particular.
A consolidación da conquista tivo lugar arredor de 584, co rei Autario. O reino longobardo era unha entidade electiva, aínda que durante un longo período reinaron os descendentes de Garibaldo I ou outros individuos que estableceran relación coa dinastía bávara mediante o matrimonio. Esta dinastía reinou ata Ariperto II en 712, e seguírona os duques de Asti, con Ansprando e Liutprando, un dos máis senlleiros reis longobardos.
A partir de mediados do século VIII, a presión dos francos sobre o reino longobardo foise facendo máis forte ata se tornar insostible: Carlomagno cunha abafante campaña militar que durou un ano, esnaquizou o exército longobardo e fixo prisioneiro o rei Desiderio en 774. O Ducado de Benevento non seguiu a mesma sorte que o Ducado de Spoleto e que a Italia centro-setentrional longobarda, e mantívose vixente, aínda que debilitado, ata a conquista normanda de mediados do século XI.
Na Península Italiana, ademais dos longobardos, os bizantinos aínda mantiñan a súa presenza no territorio do Exarcado de Rávena, en Venecia, no Ducado de Nápoles, en Salento e no extremo sur de Calabria. O Imperio Bizantino tamén exerceu un poder nominal (de iure) sobre a cidade de Roma e o territorio veciño do Ducado Romano, onde, no entanto, a autoridade do bispo local se afianzaba cada vez máis, co apoio dos soberanos francos. O poder pontificio consolidouse nas primeiras décadas do século VIII, grazas á chamada Doazón de Sutri e, posteriormente, en virtude da Promissio Carisiaca.
Mesmo os ducados longobardos, aínda formando parte do reino, gozaban dunha ampla autonomía.
Moedas
LATÍN: «Si quis sine iussionem regis aurum figuraverit aut moneta confinxerit, manus ei incidatur».
GALEGO: «Se alguén gaña cuña ouro ou moeda sen orde do rei, córtaselle a man». — Rotario, Edicto 242.
As emisións de moeda longobardas desenvolvéronse inicialmente en tres liñas diferentes, nas áreas xeográficas onde este pobo se asentou: o norte de Italia, a Toscana e o sur da Península, no Ducado de Benevento.
A moeda da Toscana foi absorbida pola da Italia setentrional durante o século VIII e, de feito, serviu de modelo para os dous derradeiros reis e para as moedas de tipo longobardo cuñadas por Carlomagno logo da súa conquista do Regnum Italiae. O Ducado de Spoleto, no entanto, non cuñou as súas propias moedas. Segundo Philip Grierson, non está claro se utilizaron as moedas bizantinas cuñadas en Roma ou as moedas longobardas cuñadas tanto no norte de Italia como en Benevento ou mesmo nos seus territorios. A moeda longobarda de Benevento foi diferente, tamén, por mor da separación xeográfica do Ducado con respecto ao norte de Italia e pola interposición do Ducado de Spoleto e do Ducado Romano, o núcleo do nacente Estado Pontificio. Estas emisións comezaron máis tarde, continuaron durante moito tempo logo da fin do reino longobardo e, normalmente, trátanse por separado na literatura numismática.
As moedas que circulaban en Italia no século VI eran os sólidos e os tremissis cuñados a nome do Imperio Romano de Oriente. A cantidade de cuñaxes con lendas directamente atribuíbles aos gobernantes longobardos é relativamente baixa, mais cómpre agregar a esta unha gran cantidade de moedas que, aínda que imitaban as imperiais, non eran realmente imperiais, e teñen unha orixe italiana, avalada ademais polas súas características estilísticas.
As moedas cuñadas a nome de Cuniperto e polos seus sucesores foron case exclusivamente tremissis, en discos moi delgados e case bracteadas. Esta característica indica que tomaron como modelo as moedas que estaban en circulación procedentes da ceca de Rávena. As moedas cuñadas a nome dos reis longobardos levaban o nome do rei e, no derradeiro período, o da ceca, aínda que, de xeito diferente ás dos francos, non amosaban indicación do monetario, é dicir, do maxistrado responsable da cuñaxe.
Trátase de emisións case exclusivamente áureas e, con excepción de Benevento, as moedas cuñadas eran unicamente tremissis (terzos de sólido). As emisións en prata foron tardías e case marxinais, e non substituíron as de ouro, como sucedeu cos francos. Por outra banda, as imitacións dos nummus, a moeda de bronce bizantina, foi moi rara. Os follis de bronce cuñados por Aistolfo foron consecuencia da conquista de Rávena en 751.
A ausencia de sólidos, común tamén á moeda visigoda, á franca e á de Benevento, explícase, segundo Grierson e Blackburn, polo feito de que os longobardos tiñan a posibilidade de usar os sólidos do exarcado de Rávena que recibiron (por varias razóns mais, de feito, como tributo), e deste xeito só cuñaron a moeda que realmente lles cumpría, que eran os tremissis.
Emisións pseudoimperiais
miniatura|[[Tremissis pseudoimperial. A/ MΛVRC TIb PP ΛVC, busto diademado á dereita. R/ II VICTORIΛ ΛCVSTORVII , Vitoria en pé de fronte, con coroa e orbe. No exergo: COII . Ouro. 1,44 g.]] miniatura|Tremissis pseudoimperial. [[Anverso|A/ lenda deformada; busto de Mauricio á dereita. R/ Lenda deformada; Vitoria en pé, con coroa e orbe. No exergo: IONOI . Ouro. 1,41 g. Ceca de Rávena.]] Os tremissis longobardos pseudoimperiais divídense en dous tipos. Un deles imita os tremissis do emperador Mauricio, coa imaxe da Vitoria nos reversos, e o outro imita os dos emperadores Heraclio e Constante II, coa cruz potenzada.
Nos tremissis coa Vitoria, no anverso represéntase o busto do soberano de lado, cun diadema na cabeza e cunha armadura con capa. No reverso amósase a Vitoria camiñando cara á dereita e ollando atrás, cunha coroa na súa man dereita e un orbe na esquerda, e no exergo a lenda CONOB.
O outro tremissis, coa cruz potenzada, tamén presenta no anverso o busto diademado e acoirazado do monarca, en tanto que no reverso figura unha cruz potenzada e a lenda CONOB no exergo. Existen sólidos bizantinos cunha tipoloxía similar; neles, a cruz está sobre tres ou catro chanzos, en tanto que nos tremissis só hai un chanzo.
Estas dúas moedas son moi diferentes entre si, tanto en tamaño como en aparencia. Os tremissis coa Vitoria foron cuñados sobre discos máis delgados e, en consecuencia, máis anchos que o resto, ata o punto de semellar moedas bracteadas. Pola contra, os tremissis coa cruz potenzada eran máis grosos e, co tempo, fóronse cuñando aínda con máis grosor e con mellor lei. Ao final das emisións longobardas, este tipo monetario da cruz chegou a ter un diámetro de 12 milímetros, fronte aos 20 milímetros do tipo da Vitoria.
En ambos os tipos, é característica a presenza dun relevo circular particularmente resaltado. Nas moedas da cruz atópase máis preto do bordo da moeda, en tanto que nas da Vitoria está máis cara a dentro e deixa un contorno meirande no exterior.
Aínda a principios do século XX, autores como Warwick Wroth (1958-2011), editor a cargo do catálogo do British Museum, consideraban que estes dous tipos representaban dúas emisións que se sucedían no tempo: os da Vitoria terían sido cuñados baixo os reinados de Autario e Axilulfo (584-616), en tanto que a imitación de Heraclio correspondería aos períodos de Adaloaldo, Arioaldo e Rotario (616-652), e a de Constante II asociaríase a un período entre o reinado de Rodoaldo e o de Perctarito (652-688). Esta hipótese foi refutada sobre a base de evidencias numismáticas: as primeiras moedas co nome do rei (os tremissis de Cuniperto), son similares en temas e en estilo ás imitacións de Mauricio, e non resulta crible a hipótese de que imiten modelos producidos preto de oitenta anos antes, en lugar de cuñaxes máis próximas.
P. Grierson e M. Blackburn sosteñen que os dous tipos representan dúas emisións paralelas cronoloxicamente: o tipo da cruz sería cuñado en cecas toscanas, en particular en Lucca, en tanto que o da Vitoria se tería producido en obradoiros monetarios do norte de Italia.
Emisións pseudoimperiais da Lombardía
miniatura|[[Siliqua de Xustino II. A/ D N IVSTINVS P P AVG, busto á dereita. R/ Cruz con cristograma cantonada de estrelas, dentro de coroa. Prata. 0,72 g. Ceca de Rávena.]] As moedas pseudoimperiais do norte de Italia cuñáronse nun período abranguido aproximadamente entre 568 e 680. Tratábase de tremissis que imitaban os cuñados na ceca de Rávena a nome do emperador Mauricio. As moedas presentaban o mesmo estilo epigráfico nas lendas e o círculo característico das emisións de Rávena. Co tempo, aínda que mantendo o mesmo peso, o espesor foi diminuíndo progresivamente e o seu diámetro aumentou desde os 14 aos 21 milímetros. Algunhas destas moedas amosan a letra M ou unha estrela no seu campo. As lendas son do tipo DN m ΛRC TIbPPΛVC, e as súas letras preséntanse ás veces estilizadas e só vagamente recoñecibles con respecto ás dos orixinais.
Antes de 574 tamén houbo imitacións das moedas de Xustiniano I e de Xustino II. Estas moedas bizantinas circulaban en grandes cantidades no norte de Italia no momento da invasión dos longobardos.
Existen tamén moedas a nome de Ariperto I (653-661) coa lenda DN ARIPERT REX, coñecidas pola súa aparición en varias poxas a principios do século XX. Segundo Bernareggi trátase de falsificacións modernas, en tanto que Grierson e Blackburn lles atribúen autenticidade. Neste caso, trataríase de moedas cuñadas a nome do rei uns trinta anos antes da fixación desa característica, que tivo lugar arredor do ano 690.
Ademais dos tremissis, tamén existen moedas de prata pseudoimperiais, que imitan as siliquas de Rávena. A atribución non é segura e está determinada principalmente pola mala execución da lenda. As siliquas e as medias siliquas presentan no anverso o busto do emperador e no reverso unha cruz cun cristograma na parte superior, con dúas estrelas aos lados, todo isto circundado por unha coroa. As lendas, con variacións, son relativas aos títulos do emperador Tiberio II.
Moedas do Ducado de Tuscia
miniatura|[[Deseño dun tremissis de Lucca. A/ IVNV• ΛN - V I busto á dereita. R/ NVOINVIVNIOVN ; cruz potenzada. No exergo: ΛNΛ . Ouro. 1,5 g.]] miniatura|[[Tremissis de Lucca. A/ IIVIVI-IVI-V, busto á dereita. Diante, letra B . R/ Letras deformadas e cruz potenzada. Ouro. ca. 1,5 g.]]
Emisións pseudoimperiais
Na Toscana longobarda había un ducado, o Ducado de Tuscia, con capital en Lucca e que abranguía gran parte da actual Toscana. Foi establecido en 574 e, despois de 774, coa conquista de Carlomagno, transformouse na Marca de Tuscia. esquerda|miniatura|120x120px|Monograma usado nas cuñaxes municipais de [[700-750]] Tamén na Toscana se cuñaron exclusivamente tremissis, e o tipo propio foi o da cruz potenzada no reverso. A tipoloxía e as lendas utilizadas indican que o modelo foron as moedas de Heraclio e de Constante II. Os orixinais destas moedas levaban no anverso o busto imperial cara á dereita, co nome do emperador, e no reverso a cruz potenzada, rodeada pola lenda VICTORIA AVGЧS, e con CONOB no exergo. Estes tremissis aumentaron inicialmente o seu diámetro desde 14 ata 18 mm, e nun segundo momento diminuírono ata os 10 ou 11 mm, co que pasaron a ser máis grosos.
Ao principio estas moedas levaban lendas imperiais, escritas con máis ou menos exactitude, mais na segunda metade do século VII convertéronse nunha secuencia desordenada de letras, con preferencia de V, I , O , N e H. Con frecuencia é posible que se ache unha letra solta no campo, frecuentemente o B, cuxo significado non está claro.
Grierson e Blackburn datan estas emisións no período abranguido entre ca. 620 e 700.
Emisións autónomas
Nos inicios do século VIII, en Lucca cuñáronse dúas series de tremissis con características propias. Nos dous modelos o reverso era o mesmo da moeda pseudoimperial, coa cruz potenzada circundada pola secuencia de letras do tipo VIVIVI.
O primeiro tipo presentaba no anverso, en lugar do busto imperial, o monograma LVCA ocupando todo o campo.
O segundo tipo, pola contra, presentaba no anverso unha flor son seis pétalos rodeada pola lenda + FLAVIALVCA. O termo Flavia está presente nas moedas emitidas tamén noutras cidades: Flavia Pita (Pisa), Flavia Ticino (Pavía), Flavia Sibrio (Castelseprio) ou Flavia Placentia Aug. (Piacenza). O seu significado non está claro e as hipóteses son diversas. Tanto Wroth como Grierson e Blackburn salientan que a referencia á gens Flavia é tomada adoito como praenomen na familia de Constantino I e máis tarde tamén por outros emperadores de Oriente como Anastasio I. Xa que logo, usouse a modo de título para indicar a dignidade imperial. Tamén hai moedas de Odoacro nas que o nome do rei está precedido polo título de Flavio. Así mesmo, foi usado a partir de Autario como título dos soberanos longobardos. Tamén hai moedas coa lenda FLAVIA MEDIOLANO (Milán) dentro das emisións de tipo longobardo de Carlomagno, cuñadas logo da conquista franca de 774.
Emisións reais
miniatura|[[Tremissis de Cuniperto (688-700). A/ DN CVNI-INCPE RX, busto á dereita; diante, Manus Dei. R/ SCS MI-HAHIL : . San Miguel en pé á esquerda con cruz longa. Ouro. 1,41 g. Ceca de Pavía.]] miniatura|[[Tremissis de Liutpando (712-744). A/ DN LI TPRAN, busto á dereita; letra P á dereita. R/ SCS MIHHIL , San Miguel en pé con cruz e escudo. Ouro. 1,27 g. Ceca de Pavía.]] miniatura|[[Tremissis de Liutpando (712-744). A/ DNLI VTPPIIRX ( NL e RX en ligadura), busto á dereita; M diante; S D baixo o busto. R/ SCS • MHIIL, San Miguel en pé, con cruz e escudo. Ouro. 1,17 g.]] miniatura|[[Follis de Aistolfo (749-756). A/ [D] N IST VLF[VS REX], busto de bronte, coroado e barbado, con orbe na man dereita; cruz sobre a coroa. R/ Μ grande; enriba cruz; [A]/N/N/[O] I no campo; RAV debaixo. Bronce. 1,43 g. Ceca de Rávena.]] As emisións reais comezaron arredor de 690 e concluíron en 774, ano en que Carlomagno derrotou a Desiderio e se converteu en Gratia Dei Rex Francorum et Langobardorum. Estas series consisten fundamentalmente en tremissis, en paralelo aos cales se cuñaron, nalgún período, moedas de prata de baixo peso, introducidas por Perctarito e cuñadas ata o reinado de Liutprando. Os tremissis reais foron cuñados por primeira vez a nome de Cuniperto.
Ouro
Os grupos de tremissis, con base nos tipos usados, foron catro: esquerda|miniatura|75x75px|Monograma RX. O primeiro grupo, co busto de perfil no anverso e a Vitoria no reverso, imitaba as cuñaxes imperiais, aínda que amosaban o nome do monarca (Cuniperto): a lenda do anverso era DNCVNI NCPE, seguida do monograma RX (Dominus Cunincpertus Rex"), en tanto que no reverso a Vitoria estaba circundada por unha lenda do tipo VICTORIA AVGVSTI . As moedas deste tipo, cuñadas exclusivamente durante o reinado de Cuniperto, son particularmente raras e faltan tanto na colección do Gabinete de Moedas e Medallas do Museo Británico como na do Museo Fitzwilliam, de Cambridge.
No segundo grupo, no reverso a Vitoria foi substituída polo arcanxo Miguel, protector do pobo longobardo e obxecto dun culto particular. Tamén tiña unha relevancia particular para Cuniperto, xa que este monarca lle atribuía ao arcanxo a súa vitoria na batalla de Coronate, na que derrotara o usurpador Alahis, duque de Trento. Estas moedas cuñáronse aproximadamente entre os anos 690 e 740, durante os reinados de Cuniperto, de Ariperto II e de Liutprando. O deseño dos reversos destas moedas, que representa o arcanxo, distínguese non só pola lenda SCS MIHAHIL (e similares), senón tamén polos seus atributos (no caso da Vitoria: a coroa na man dereita; No caso do arcanxo: o escudo tna man esquerda e a cruz longa na dereita).
O terceiro grupo está composto polos tremissis que amosan no anverso o busto de fronte e o monograma CRVX ("cruz"). Grierson e Blackburn especulan que este novo tipo se introduciu para diferenciar esta emisión das precedentes, xa que a lei da aliaxe deste último era máis baixa. Este grupo de moedas foi cuñado a partir do reinado de Rachis tamén se emitiu baixo os reinados de Aistolfo e Desiderio.
No período en que se cuñou este tipo de tremissis, tamén houbo unha emisión de moedas cuñadas en Rávena. En 751 Aistolfo conquistou a cidade e mantívoa baixo o seu control ata 756, cando o rei dos francos Pipino o Breve o obrigou a venderlla ao Papa. Nese período tiña ao seu dispor as instalacións da ceca de Rávena e emitiu moedas coas denominacións bizantinas (sólidos, tremissis e follis). Estas moedas, ademais de seren cuñadas consonte o sistema monetario bizantino, tamén imitaban a súa tipoloxía, e amosaban a Aistolfo cunha longa barba e un cabelo característico. Ademais, as moedas estaban datadas, o que era unha característica das emisións bizantinas, aínda que unha práctica ata entón descoñecida na moeda longobarda. Nas poucas moedas coñecidas, aprécianse dúas datas, que se marcan, respectivamente, coas letras gregas Z (que corresponde ao número 7) e Η (correspondente ao número 8). No primeiro caso indícanse os anos 753 ou 754, e no segundo 754 ou 755. Existen tamén follis que indican no reverso o ano de emisión acompañado da palabra ANNO.
Ao cuarto grupo corresponde a derradeira innovación, introducida durante o reinado de Aistolfo. Cuñáronse moedas similares ás que xa eran características da ceca de Lucca, mais coa inclusión do nome do monarca. No anverso representábase unha flor con seis pétalos rodeada pola lenda + FLAVIA LVCA, en tanto que no reverso, arredor da cruz, aparecía a lenda + D•NAISTVL•F•REX (ou similar).
Prata
esquerda|miniatura|132x132px|Monograma de [[Perctarito (671-688)]] Semella que as moedas de prata se introduciron durante o reinado de Perctarito, xa que as moedas amosan o monograma PE RX.
Unha gran cantidade destas moedas, preto de 1.600 exemplares, apareceu en 1833 nas proximidades de Biella e a maioría dos exemplares hoxe coñecidos provén dese achado, que acabou sendo esparexido antes de que se realizase un estudo en profundidade do seu contido. Outro grupo de seis exemplares foi atopado en 1966 na Córsega oriental, en Linguizzetta. Este tesouro foi descrito por Jean Laufarie.
No tesouro de Biella, a prata apareceu asociada a tremissis cuñados a nome de Liutprando, o que leva á hipótese de que a emisión de moedas de prata continuou ata o reinado deste rei. Estas moedas eran particularmente delgadas e na súa fase final acabaron sendo bracteadas; é dicir, cuñadas por unha soa face, de xeito que na outra face aparece o mesmo motivo cuñado en negativo.
Segundo a clasificación de Medieval European Coinage (MEC), considéranse tres clases: As primeiras moedas da primeira clase presentaban no anverso o busto cara á dereita e no reverso o monograma PE RX> entre unha coroa. O anverso desta primeira clase semella o dos tremissis de Mauricio ou dos de Cuniperto. As da segunda clase amosaban as mesmas características das da primeira, mais o monograma estaba circunscrito por un bordo ancho. A terceira clase corresponde ás moedas bracteadas, que presentan un monograma totalmente diferente no anverso e o mesmo incuso no reverso.
Non se conserva documentación que aclaren o momento utilizado naquel momento para designar estas moedas de prata, nin cal era a súa relación de valor con respecto ás moedas de ouro.
Tamén existe un grupo moi reducido de moedas de prata con outros monogramas e outra tipoloxía, aínda que a escaseza dos exemplares coñecidos non permitiu unha análise detallada.
Ducado e Principado de Benevento
As moedas dos longobardos da Italia meridional tiñan as súas propias características, que as distinguían das cuñadas no norte de Italia: cando no norte, cara á fin do século VII con Cuniperto, as moedas pasaron a amosar os títulos reais e os novos tipos, en Benevento, no entanto, mantívose a produción consonte os modelos bizantinos.
Logo da caída do reino longobardo, durante aproximadamente un século, as moedas mantiveron esas características. As cuñaxes en prata apareceron coa influencia do Sacro Imperio Romano, cara á fin do século VIII: inicialmente coexistindo cos tremissis e cos sólidos que se cuñaran anteriormente, e cara á metade do século IX pasou a ser o metal predominante na circulación monetaria.
Principado de Salerno
miniatura|[[Sólido (moeda)|Sólido de Siconulfo (832-839). A/ SICO--NOLFVS•, busto coroado de fronte, con orbe. R/ VICTOR• +PRINCI , cruz potenzada sobre chanzos; aos lados S I . No exergo: CONOB . Electro. 3,73 g.]] A ceca longobarda de Salerno iniciou a súa produción de moeda cara a 851, ano da fundación do principado logo das loitas de sucesión polo trono de Beneventano entre Siconulfo e Radelchi. O choque entrambos os pretendentes durou máis de dez anos e, durante ese período, Siconulfo trasladou a Salerno a capital do principado de Benevento.
Esta elección tivo o seu fundamento en motivos económicos. De feito, durante varios anos no sur de Italia circulaban moedas bizantinas e islámicas como as dos emires sicilianos ou as do norte de África. Con Xisulfo II comeza a cuñaxe de follis (follari) de boa factura, seguindo a tipoloxía bizantina, algúns deles coa lenda OPULENTA SALERNU. Desde os primeiros anos do novo milenio, Salerno xogou un papel cada vez máis importante, tanto con respecto a Benevento como en relación a todo o sur de Italia. En 1077 a cidade foi conquistada polo normando Robert Guiscard. As cuñaxes na cidade mantivéronse ininterrompidamente ata que se suprimiu a súa casa de moeda en 1198.
Tremissis carolinxios
miniatura|[[Tremissis de Carlomagno (800-814). A/ +D'N CAR'OL'O R, cruz potenzada. R/ +FL'A MEDIOLANO , estrela nun círculo. Ouro. 0.98 g. Ceca de Milán.]] miniatura|[[Deseño dun tremissis de Lucca de Carlomagno (800-814). A/ DN CAROLVS REX, busto de fronte. R/ + FLAVIA LVCA , estrela nun círculo de puntos. Ouro. Ca. 1,00 g.]] miniatura|[[Deseño dun tremissis de Lucca de Carlomagno (800-814). A/ DN CAROLVS REX, cruz potenzada. R/ + FLAVIA LVCA , estrela nun círculo de puntos. Ouro. Ca. 1,00 g.]]
Entre 773 e 774 Carlomagno chegou a Italia, conquistou Pavía, capital do reino longobardo, e asumiu o título de rei dos francos e dos longobardos: Gratia Dei Rex Francorum et Langobardorum.
As emisións monetarias francas naquel momento baseábanse na prata, cuxa principal manifestación era o diñeiro (denier). A única excepción era a moeda de ouro cuñada en Italia, onde durante o breve período de 774-781 se emitiron moedas áureas de tipo longobardo a nome de Carlomagno.
O tesouro de Ilanz
Estes tremissis son particularmente coñecidos polos corenta exemplares deste tipo achados nun tesouro en Ilanz, Suíza, en 1904, e que se conservan no Rhätisches Museum de Coira. En 1983, Bernareggi fixo unha descrición detallada destas moedas de Carlomagno.
A ocultación deste tesouro data de ca. 795, xa que a maior parte das moedas que o compoñen datan dos anos precedentes a 794. As moedas de ouro (40 tremissis a nome de Carlomagno) dátanse antes de 781. O tesouro contén ademais dous diñeiros carolinxios e outras moedas de prata árabes (dirham) datadas no ano 173 da héxira (ou sexa, os anos 789-790). Os diñeiros carolinxios deste achado pertencen á considerada como terceira clase, cuñados entre 793 e 812, caracterizados por amosaren un monograma KAROLVS de menores dimensións e circundado dunha lenda circular.
Os tremissis de Carlomagno presentan os mesmos tipos que os anteriormente cuñados en tempos de Desiderio, coa cruz potenzada e a lenda + D'N CAR'OL'O R (ou similar) no reverso, en tanto que nos reversos reproducen unha estrela, rodeada por unha lenda con indicación da ceca (por exemplo: + FLA MEDIOLANO), ou outra. As cecas do tesouro de Ilanz son as de Milán ( FLA MEDIOLANO ), Pavía ( FLAVIA TICINO ), Bérgamo ( FLA BERGAMO ), Coira ( FLAVIA CVRIA ), Lucca ( FLAVIA LUCA ) e Castelseprio ( FLAVIA SEPRO ).
Outras emisións de tremissis
Ademais destes corenta tremissis de Ilanz, hai outros dez publicados, entre eles un da ceca de Pisa ( FLAVIA PITA ), outro de Lucca coa mesma tipoloxía e outro tamén de Lucca, mais que amosa o busto no anverso e unha estrela con indicación da ceca no reverso.
Moedas longobardas
Para as moedas cuñadas polos longobardos, a referencia máis recente é o estudo publicado por Philip Grierson e Mark Blackburn, como primeiro volume da serie Medieval European Coinage (MEC). Deste xeito, á hora de catalogar estas pezas son frecuentes as referencias de tipo "MEC 1, 274", onde "MEC" remite ao título da obra, "1" ao primeiro volume e "274" á moeda catalogada nel con ese número. As moedas pertencentes ás cecas longobardas, todas elas nese primeiro volume, están catalogadas entre os números 274 e 331. As moedas individuais analizadas nese estudo e utilizadas para as súas ilustracións pertencen á colección numismática do Museo Fitzwilliam, de Cambridge.
Outro estudo, algo menos recente, aínda que máis específico, é o de Ernesto Bernareggi, publicado en Milán en 1983 co título de Moneta Langobardorum. En particular, recolle os resultados de varios estudos publicados polo mesmo autor desde 1960. Neste caso, as referencias indícanse como "Bernareggi" seguido do número de clasificación.
Unha terceira fonte de catalogación utilizada é o "BMC Vand", é dicir, o catálogo das moedas dos vándalos e doutros pobos pertencentes ao Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico, a cargo de Warwick William Wroth e publicado en Londres en 1911.
Outra colección salientable é a de Civiche raccolte Archeologiche e Numismatiche de Milán, con sede no castelo Sforzesco e cuxa descrición se publicou en 1978 a cargo de Ermanno Arslan. Neste caso, a referencia máis habitual é a do apelido do editor seguido do número de clasificación.
Finalmente, menos usado a nivel internacional aínda que igualmente salientable, é o Corpus Nummorum Italicorum (CNI), que ilustra a colección que pertenceu a Vítor Manuel III. As moedas longobardas están presentes nos volumes IV (Pavia e le altre zecche minori della Lombardia), V (Milano) e XI (zecche della Toscana).
Moedas imperiais
Na catalogación das primeiras moedas cuñadas polos longobardos, imitación das realizadas polos emperadores do Imperio Bizantino, utilízanse como referencias dous traballos de publicación relativamente recente: dunha banda o catálogo da colección Dumbarton Oaks (abreviado DOC) e doutra banda o estudo do numismático austríaco Wolfgang Hahn titulado Moneta Imperii Byzantini (abreviado MIB). As moedas a imitación dos orixinais de Mauricio catalóganse no primeiro volume do DOC e no segundo do MIB, entanto que as cuñadas a imitación das de Heraclio e de Constante están no segundo volume do DOC e no terzo do MIB.
Achados e tesouros
Dos outros tres tesouros apenas se coñecen datos:
Cecas longobardas
As moedas dos longobardos baixo os dous derradeiros reis e baixo Carlomagno foro cuñadas en diversas cecas. Para algunhas, que supoñen un número pequeno de exemplares, a identificación da ceca é incerta.
O feito de que as moedas fosen cuñadas en diversas cecas testemúñase en documentos que indican os nomes de diferentes maxistrados monetarios.
Por outra banda, semella que a produción dos cuños foi centralizada. Jecklin, citado no MEC, ao describir o tesouro de Ilanz indicou que había analoxías moi próximas entre cuños provenientes de cecas diferentes e, nalgúns casos, foi quen de identificar secuencias de cuños. Bernareggi afondou nestas secuencias na súa análise das mesmas moedas publicada en 1977, traballo tamén citado no MEC. Estes estudos tenderon a demostrar que só estaba activo un número limitado de gravadores de cuños e que nas outras cecas se limitaba ao labor de cuñaxe mediante a técnica do martelo.
A descentralización foi causada, para Grierson e Blackburn, pola vantaxe de producir moeda alí onde fose máis doada a extracción do metal de cuñaxe. Segundo o Honorantie civitatis Papie, nos ríos dos Alpes Peninos aínda se atopaba ouro durante a dinastía saxoa ou otoniana (séculos IX a XI), o que explicaría a presenza de cecas en asentamentos menores de poboación, como Castelnovate, Pombia e Castelseprio.
Descoñécense as cecas que estaban activas antes de Desiderio. Desde Cuniperto en adiante hai letras ou ligaduras nos campos das moedas que indican a súa ceca, entre as que son frecuentes M, S ou SE, e V, que se pensa que poderían corresponder, respectivamente, a Milán, Castelseprio e Vercelli. Existen tamén outras letras (LD, H ou G) ás que non é hoxe posible a asignación dunha ceca, entre as cales o B é o que aparece con máis frecuencia na zona toscana. Así as cousas, calquera tentativa de identificación destas cecas é sumamente incerta.
As cecas longobardas identificadas con certeza son:
Pesos e lei
Os longobardos utilizaron inicialmente para as súas emisións de moeda o padrón monetario bizantino da súa época, baseado nun sólido dividido en tres tremissis, cada un deles composto por oito siliquas. O peso teórico dos tremissis era de 1,52 gramos, aínda que o peso medio dos exemplares coñecidos das emisións pseudoimperiais non pasa de 1,45 gramos (un peso máis en liña coas cuñaxes bizantinas do século VIII).
Xa no caso das moedas reais cuñadas a nome de Cuniperto e de Ariperto II, o peso tendeu a ascender ata os 1,35 gramos con respecto aos 1,45 gramos das emisións inmediatamente precedentes. Coas moedas de Liutprando deuse unha nova caída do peso, ata arredor de 1,25 gramos. Isto suxeriría que un tremissis cun peso teórico de 1,24 gramos correspondería aun sólido de 20 siliquas, en lugar das 24 dos sólidos anteriores. A hipótese poderíase confirmar cunha glosa ao artigo 346 do Edicto de Rothari presente no manuscrito da Biblioteca Cavense (da Abadía de Cava) citado por Grierson. Por outra banda, este peso suporía un aliñamento co peso da moeda bizantina desa época cuñada en Italia.
As moedas longobardas do tesouro de Ossi teñen un peso medio de 1,23 graos, e varían entre un mínimo de 1,17 e un máximo de 1,27 gramos, en tanto que as moedas bizantinas presentes no mesmo tesouro teñen un peso medio de 1,20 gramos, con valores que oscilan entre 1,10 e 1,24 gramos.
Baixo o mandato de Rachis houbo unha nova diminución do peso e o tremissis baixou a 1,05 gramos, un peso que foi asumido polas posteriores emisións dos seus sucesores.
O único estudo acerca da lei do ouro utilizado nas cuñaxes longobardas foi o publicado por Andrew Oddy, citado por Grierson e Blackburn e baseado na análise dun número limitado de moedas: as do Museo Británico e as da que aquela era a colección do propio Grierson, agora no Fitzwilliam Museum. O método utilizado foi o da densidade relativa, baseado no principio de Arquímedes. Da análise de Oddy que as moedas pseudoimperiais do norte de Italia e da Toscana se distribuíron en dous grupos: o primeiro cun ouro dunha pureza do 90 % e o segundo cunha lei do 80 %. Coas primeiras emisións reais, a lei alcanzou o 95 %, mais despois de Ariperto II parece que houbo dúas reducións sucesivas: a primeira ata unha lei do 70 % e a segunda mesmo ata o 50 %. Xa que logo, as derradeiras emisións monetarias de ouro do reino longobardo posuían un contido neto de ouro de só un terzo, con respecto ás primeiras cuñaxes.
José Antonio Arán Trillo
José Antonio Arán Trillo nado o 1 de febreiro de 1936 en Santiago de Compostela e finado na mesma cidade o 16 de agosto de 2018, foi un médico e, por breve tempo, político galego.
Formación
Arán Trillo realizou os seus estudos primarios e secundarios primeiro na academia Zubeldía da Carreira do Conde e despois no colexio Sciencia, cursado a Licenciatura en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, etapa na que foi membro da tuna, onde fortaleceu a súa vocación musical, que cultivou posteriormente tocando o contrabaixo.