cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Last Shadow Puppets
Everything You've Come to Expect
O 3 de decembro de 2015 a banda editou nos seus perfiles oficiais de Facebook e YouTube un adianto do álbum, confirmando tamén que este sería lanzado nalgún momento da primavera seguinte. Xente como a ex-moza de Turner, Taylor Bagley, e Zach Dawes de Mini Mansions fixeron pequenos cameos no vídeo. Un segundo trailer de adianto apareceu o 28 de decembro. O vídeo amosaba a Kane caracterizado como o loitador Ric Flair xunto con vídeos do estudio e varias tomas cinematográficas.
O 10 de xaneiro de 2016 a banda publicou o seu primeiro sinxelo dende 2008. A canción, "Bad Habits", estivo acompañada dun vídeo musical filmado co mesmo estilo que os dous trailers de adianto. O 21 de xaneiro o grupo anunciou que o seu segundo álbum tiña como título Everything You've Come to Expect, e que contaría co regreso dos tres anteriores membros da banda, ademais da adición do baixista Zach Dawes. O lanzamento do traballo estaba programado para o 1 de abril.
O 16 de marzo publicouse o tema "Aviation" como terceiro sinxelo. A canción tivo un vídeo cun estilo semellante ao de "Everything You've Come to Expect" onde Turner e Kane facían un pozo na area da mesma praia onde foran enterrados no anterior clip.
Finalmente o día 29 de marzo lanzouse o cuarto sinxelo, "Miracle Aligner", o derradeiro antes da aparición do álbum.
Eco en cadea
dereita|miniatura|250x250px|Eco en cadea de estilo clásico do tornado F5 de 1999 Bridge Creek-Moore. Un eco en cadea é unha das manifestacións nun radar meteorolóxico de tornados producidos de supercélulas. Atópase nas partes máis baixas dunha tormenta cando o aire e as precipitacións flúen cara a un mesociclón, o que resulta nunha característica curva de reflectividade. O eco prodúcese pola choiva, a sarabia ou mesmo os restos que se envolven ao redor da supercélula. É unha das manisfestacións clásicas das supercélulas que producen tornados. O Servizo Nacional de Meteoroloxía dos Estados Unidos de América pode considerar a presenza dun eco en cadea que coincide cunha sinatura de vórtice de tornado como suficiente para xustificar a emisión dunha alerta de tornado.
Limitación observacional
Os ecos en cadea non sempre son obvios. Particularmente no sur dos Estados Unidos, as treboadas tenden a adquirir unha estrutura de máis precipitación ao redor dun mesociclón, o que leva á supercélula de variación de alta precipitación (HP) que oculta a forma do gancho. En troques, as supercélulas HP adoitan ter un colgante de alta reflectividade ou unha fenda do flanco frontal (FFN), que aparece como unha forma de "feixón". Outro factor limitante é a resolución do radar. Antes de 2008, NEXRAD tiña unha resolución de alcance de 1.000 metros, mentres que os procesos que conducen a un eco en cadea ocorren a menor escala.
Efavirenz
Efavirenz é un fármaco inhibidor da transcriptase inversa non análogo aos nucleósidos (ITRNN, NNRTI, polas súas siglas en inglés) que se emprega como parte da terapia antirretroviral altamente activa (TARAA, equivalente ao inglés HAART) no tratamento da infección por virus de inmunodeficiencia humana tipo 1 (VIH-1).
Antecedentes
A forma estandarizada de tratamento de pacientes seropositivos ao VIH no mundo enteiro é mediante o emprego dun cóctel de medicamentos antirretrovirais. O efavirenz forma parte da primeira opción para iniciar o tratamento da infección crónica por VIH en persoas que non recibiron tratamento previo, normalmente en combinación con dous medicamentos da familia dos inhibidores da transcriptase inversa análogos de nucleósidos/análogos de nucleótidos (ITRAN e ITRANt), como a zidovudina ou a lamivudina; ou ben, con tenofovir e emtricitabina. O efavirenz emprégase tamén en combinación con outros medicamentos antirretrovirais como parte do réxime profiláctico postexposición para previr a infección por VIH naquelas persoas expostas que, por atoparse expostas a materias contaminadas co virus, puidesen estar nalgún risco de contraer a infección.
En 2006, a FDA aprobou a combinación de tenofovir, emtricitabina e efavirenz nunha mesma tableta, o que facilita a adherencia dos pacientes ao tratamento antirretroviral.
Historia
O efavirenz foi aprobado pola Administración de Alimentos e Drogas (FDA polas súas siglas en inglés) dos Estados Unidos o 21 de setembro de 1998, converténdoo no décimo cuarto medicamento antirretroviral aprobado nese país.
Indicacións
O efavirenz emprégase para tratar a infección por VIH. Nunca se debe empregar só, os especialistas en tratamento antirretroviral débeno administrar en combinación con outros fármacos. A decisión sobre o mellor momento para comezar o tratamento antirretroviral debe tomarse de acordo cos resultados de probas de laboratorio como o cálculo de linfocitos T CD4, carga viral, historia clínica, resistencias a medicamentos e a preferencia do paciente.
Desde a publicación preliminar dos resultados da proba ACTG 5412 en 2006 —que tiña como propósito a comparación dos resultados e efectos colaterais da terapia con efavirenz e lopinavir—, o efavirenz adóitase empregar como unha das primeiras opcións para o tratamento con antirretrovirais, con preferencia sobre os inhibidores de proteasa. A proba ACTG 5095 demostrou que a potencia do efavirenz mantense constante independentemente da carga viral ou do cálculo de linfocitos T-CD4.
Absorción, eliminación e modo de acción
O efavirenz absórbese bastante ben no aparello dixestivo e alcanza a súa concentración plasmática máxima nas primeiras 5 h. A súa absorción diminúe ao aumentar a dose. A súa biodispoñibilidade (AUC) aumenta un 22% cos alimentos que conteñen abundante graxa. Elimínase por metabolismo oxidativo, principalmente a través de CYP2B6 e en menor grao de CYP3A4. O fármaco orixinal non se excreta por vía renal (Smith et al., 2001). Elimínase lentamente e a súa semivida de eliminación é de 40 a 55 h. Desta maneira pode administrarse unha soa vez ao día
Os inhibidores de transcriptase inversa —nucleósidos ou non nucleósidos— actúan sobre o mesmo obxectivo: a encima transcriptase inversa que xoga un papel esencial na infección por VIH. Esta encima permite a conversión do ARN do virus de inmunodeficiencia humana en ADN, aproveitando o ADN dos linfocitos T-CD4. En contraste con outros ITR que actúan directamente sobre o espazo activo da transcriptase inversa, os ITR non nucleósidos adhírense á transcriptase inversa nun sitio diferente ao sitio activo e provoca un cambio conformacional que modifica a actividade catalítica e evitan que o ARN do VIH se transforme en ADN. Desta maneira, o virus non pode inserir a súa información xenética nas células sas e evítase a súa duplicación.
O efavirenz é ineficaz contra o VIH tipo 2, porque a transcriptase inversa deste tipo do virus posúe unha estrutura distinta á do VIH-1, o que lle confire unha resistencia intrínseca aos medicamentos da familia dos ITRNN. En tanto que todos os antirretrovirais da familia ITRNN posúen unha estrutura similar, as mutacións do VIH que producen a resistencia ao efavirenz adoitan producir tamén cepas resistentes a outros fármacos do mesmo grupo, como a nevirapina e a delavirdina. A mutación máis común ao efavirenz é coñecida como K103N, que tamén é común no caso de tratamentos prolongados con base nalgún fármaco da familia ITRNN, dita mutación diminúe a sensibilidade ao fármaco polo menos 100 veces.
Dosificación
A doses habitual para adultos é de 600 mg, recoméndase que antes de ir durmir, debido a que o medicamento pode causar mareos e provocar a perda de concentración. No caso dos seropositivos que tamén consomen rifampicina como parte do tratamento contra a tuberculose, a dose debe aumentar a 800 mg, debido á interacción entre ambos fármacos. Para os nenos maiores de tres anos e peso superior a dez quilos, a dose inicial é de 200 mg, e aumenta en proporción ao incremento do peso do paciente até os 600 mg correspondentes a persoas con peso superior a 40 kg. A escrupulosa observación do tratamento con efavirenz —e con calquera antirretroviral— é importante para manter baixo control a infección por VIH e reducir as posibilidades do desenvolvemento de resistencia ao fármaco en novas cepas do virus. O efavirenz non ten capacidade para eliminar o virus do organismo e todos os medicamentos antirretrovirais coñecidos poden volverse ineficaces no transcurso do tratamento.
Interaccións de efavirenz con outros fármacos
O efavirenz metabolízase no fígado e produce efectos inhibidores e indutores na isoforma 3A4 do sistema citocromo P450. Isto quere dicir que o medicamento pode entrar en interacción con outras substancias metabolizadas polo fígado, polo que pode ser posible o incremento ou decremento das dosificacións. Entre outros medicamentos que interactúan co metabolismo de efavirenz atópanse as estatinas —atorvastatina, pravastatina, simvastatina, substancias empregadas no tratamento de pacientes con altos índices de colesterol no sangue—, cuxas doses deben ser axustadas ao comezo dun tratamento baseado en efavirenz. No caso de tratamento con claritromicina, é recomendable substituílo por outro antibiótico cando se comeza o tratamento con efavirenz.
Aínda que o efavirenz pode combinarse con outros antirretrovirais, as interaccións entre este fármaco e outros pertencentes a familias distintas implican un reaxuste das doses. Merck, fabricante do efavirenz, desaconsella a combinación deste medicamento con saquinavir, debido a que o efavirenz reduce drasticamente o nivel de saquinavir no sangue, e por tanto, debilita a efectividade deste último. No caso de atazanavir e indinavir, a combinación con efavirenz require o aumento das doses destes inhibidores de proteasa.
Finalmente, algúns produtos naturais teñen interaccións negativas co efavirenz. Entre eles está a abeloura (Hypericum perforatum ), que ás veces forma parte de produtos dietéticos ou complementos alimentarios; non se recomenda o seu consumo para persoas seropositivas que se atopan baixo tratamento antirretroviral, porque contén substancias que inhiben a eficacia destes medicamentos.
A administración conxunta de efavirenz con antihistamínicos H1 non sedantes (2.ª e 3.ª xeración), midazolam e triazolam aumenta considerablemente o risco de padecer arritmias cardíacas potencialmente letais.
Efectos adversos
Todos os medicamentos antirretrovirais poden causar efectos indesexables nas persoas que os toman. Aínda que o efavirenz xeralmente é bastante ben tolerado, tamén ten efectos secundarios nas persoas que o usan. Algúns deles, como erupcións na pel, náuseas, poden desaparecer aos poucos días do inicio do tratamento. Debido a que o efavirenz ten a capacidade de penetrar no sistema nervioso central, algúns dos efectos secundarios máis comúns deste medicamento son a miúdo de natureza neurolóxica. Estudos ao respecto indican que esta substancia pode causar xaqueca, mareos, perda de concentración, insomnio e perda de memoria. Os síntomas máis graves tardan varias semanas en desaparecer. Os máis comúns son dificultades para concentrarse, disforia, soños vivos ou perturbadores e insomnio. Os efectos secundarios do efavirenz adoitan diminuír a medida que o corpo se adapta á droga, aínda que en casos moi raros os efectos poden ser maiores. Informouse que algúns pacientes que reciben efavirenz poden ter depresión grave, desenvolvemento de condutas agresivas, comportamentos suicidas ou intentos de suicidio, ideas paranoicas e manía.
Dado que o efavirenz pode provocar males conxénitos nos fetos de mulleres seropositivas, debería evitarse o embarazo. En caso de que unha muller con VIH quede embarazada, sempre debe tomar consello do seu médico especialista en terapia antirretroviral, tanto para considerar opcións sobre o tratamento para a infección por VIH como para previr a transmisión perinatal do virus ao feto.
Aspectos económicos e sociais
Como outros antirretrovirais, o efavirenz é un medicamento caro. A dose de 600 mg nos países desenvolvidos alcanza o custo de 400 dólares ao mes. Nos países de desenvolvemento medio e baixo, o custo pode reducirse debido aos acordos establecidos entre os gobernos desas nacións, as axencias internacionais centradas no campo e as empresas farmacéuticas. En México, por exemplo, o custo mensual do tratamento con efavirenz en xaneiro de 2007 foi de 777,72 pesos mexicanos, aínda que nese país hai programas de subministración gratuítos que cubren os custos dos antirretrovirais para unha parte significativa dos pacientes seropositivos que están baixo tratamento médico.
Presentacións e formas farmacéuticas
Efavirenz preséntase en forma de tabletas.
Outros países, como a India, optaron por desenvolver medicamentos xenéricos para reducir os custos destas terapias. A compañía india Cipla desenvolveu Efavir, un xenérico intercambiable que substitúe o Stocrin de Merck Sharp & Dohme (MSD) e é preferido polos gobernos de varios países pobres a razón do seu baixo custo. Este tipo de accións levaron ás farmacéuticas que posúen as patentes destes medicamentos por unha banda, a establecer demandas en contra dos gobernos que apoiaron a produción de medicamentos xenéricos —como a India, Tailandia, Kenya, Suráfrica, e nalgún tempo, Brasil, onde o fármaco foi declarado de interese público—; e por outra, a entrar en negociacións con nacións pobres para brindarlles prezos preferentes. Con todo, moitos destes acordos non se cumpren, como denuncia Médicos sen Fronteiras (MSF) sobre a oferta de MSD aos países máis pobres e afectados pola epidemia de VIH no caso de efavirenz (que esta empresa comercializa co nome de Stocrin). De acordo co informe de MSF, Merck ofreceu efavirenz a un custo de 0,95 dólares por tableta de 600 mg —é dicir, 346,75 dólares/paciente/ano—. Até marzo de 2004, a oferta de Merck cumpriuse só parcialmente.
Fondevila, Barcela, Arbo
Fondevila é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta.
Pobos da Terra Media
miniatura|300px|O noroeste da [[Terra Media na Terceira Idade.]] Os pobos e razas ficticios que aparecen no mundo de fantasía de J. R. R. Tolkien, a Terra Media, inclúen os sete recollidos no Apéndice F da obra O Señor dos Aneis: elfos, homes, ananos, hobbits, ents, orcos e troles, así como diversos espíritos como os Valar e os Maiar. Outros seres da Terra Media son de natureza pouco clara como Tom Bombadil e a súa esposa Bagadouro.
Ainur
Os Ainur son espíritos anxelicais creados por Eru Ilúvatar no Comezo. Os Ainur que posteriormente entraron no mundo físico da Terra Media foron os Valar ("poderes"), aínda que ese termo chegou a referirse principalmente aos máis poderosos entre eles. Os espíritos menores chamábanse Maiar. A maioría dos Valar e Maiar retiráronse da Terra Media ás Terras Imperecedoiras de Valinor, aínda que algúns dos Maiar asumiron formas mortais para axudar ou dificultar aos pobos da Terra Media, como os Istari (Magos), Melian, Balrogs e o Señor Escuro Sauron.
Magos
Os magos da Terra Media eran Maiar: espíritos da mesma orde que os Valar, pero menos poderosos. Exteriormente parecían homes pero posuíndo moito maior poder físico e mental, sendo chamados Istari (do quenya para "sabios") polos elfos. Foron enviados polos Valar para axudar á xente da Terra Media a derrotar a Sauron. Os tres primeiros destes cinco magos eran coñecidos nas linguas dos homes do Señor dos Aneis como Saruman "home hábil" (rohírrico), Gandalf "elfo do bastón" (homes do norte) e Radagast "o coidador das bestas" (posiblemente fala común). Tolkien nunca proporcionou nomes non élficos para os outros dous; unha tradición dá os seus nomes en Valinor como Alatar e Pallando, e outra como Morinehtar e Rómestámo na Terra Media. Cada mago tiña túnicas dunha cor característica: branco para Saruman (o xefe e o máis poderoso dos cinco), gris para Gandalf, marrón para Radagast, e azul mariño para os dous restantes, coñecidos en consecuencia como os magos azuis. Gandalf e Saruman xogaron importantes papeis nos eventos do Señor dos Aneis, mentres que Radagast aparece só brevemente, axudando inocentemente a Saruman a enganar a Gandalf, quen cre a Radagast, xa que é honesto e alertou fortuitamente a Gwaihir para rescatar de novo a Gandalf. Os magos azuis non aparecen na historia, xa que se di que viaxaron moito cara ao leste despois da súa chegada á Terra Media.
Como os Istari eran Maiar, cada un servía un Vala dalgún xeito. Saruman era servo e axudante de Aulë, e aprendeu moito na arte da artesanía, da mecánica e do traballo do metal, como se viu posteriormente na Terceira Idade. Gandalf era servo de Manwë ou Varda, pero era un amante dos xardíns de Lórien, e así sabía moitas das esperanzas e soños de homes e elfos. Radagast era servo de Yavanna, amante das cousas da natureza, tanto animais como plantas. Como cada un destes Istari aprendeu do seu Vala, da mesma maneira actuaron na Terra Media.
Balrogs
miniatura|250px|Representación do balrog de [[Moria.]]
Os Balrogs eran Maiar caídos, criaturas demoníacas de lume e sombra leais ao seu primeiro señor escuro, Morgoth. Participaron nas guerras da Primeira Idade da Terra Media pero case todos foron destruídos durante a guerra da Ira que rematou coa Primeira Idade. Na Terceira Idade, o único Balrog que quedaba era a "Ruína de Durin", o Balrog de Moria, asasinado por Gandalf.
Pobos libres
Os Pobos Libres da Terra Media foron as catro razas que nunca caeran baixo o dominio dos señores escuros Morgoth ou Sauron: os elfos, os homes, os ananos e os ents. Falando estritamente, entre os homes, só os homes do oeste formaban parte dos pobos libres, en particular os descendentes dos dúnedain da illa de Númenor, xa que moitos dos homes do leste e do sur foron servos de Morgoth e Sauron ao longo das idades. O ent Bárbore cita os pobos libres nunhas liñas dun texto tradicional, enumerándoos:
Linguas zamucanas
As linguas zamucanas son unha pequena familia de linguas faladas en Paraguai (nordeste do Chaco) e Bolivia (departamento de Santa Cruz). A familia apenas foi estudada polos lingüistas, aínda que recentemente apareceron varios estudo que mostran que as linguas zamucanas se caracterizan por unha configuración sintáctica rara que se denomina para-hipotaxe, onde a coordinación e a subordinación se usan simultaneamente para conectar cláusulas.
Linguas existentes
As linguas zamucanas están compostas por dúas linguas vivas:
Relacións xenéticas
Segundo o rexistro histórico dos pobos zamucanos, as linguas zamucanas vivas parecen ter varios parentes, hoxe extinguidos. Non está claro se estes foron necesariamente linguas distintas, ou mesmo que fosen zamucanas, mais Mason (1950) enumerounos do seguinte xeito:
San Cristovo, Ferreiros, Paradela
San Cristovo é un lugar da parroquia de Ferreiros no concello lucense de Paradela, na comarca de Sarria.
Pobos da Terra Media
Ananos
miniatura|250px|Ilustración do anano [[Gimli, fillo de Glóin.]]
A raza dos ananos vive en montañas e covas, establecéndose en lugares como Erebor (a Montaña Solitaria), os Outeiros de Ferro, as Montañas Azuis e Moria (Khazad-dûm) nas Montañas Bretemosas. Aulë o Ferreiro creou os ananos; tamén creou a súa lingua, coñecida como khuzdul. Os ananos extraían e traballaban metais preciosos en todas as montañas da Terra Media. Os sete grupos diferentes de ananos orixináronse nos lugares onde os Sete Pais dos Ananos espertaron antes da Primeira Idade.
Elfos
miniatura|300px|esquerda|Os elfos marchando da Terra Media.
Os elfos foron os primeiros fillos de Eru en espertar. Nados baixo as estrelas antes da ascensión da Lúa e do Sol, conservan un amor especial pola luz e un espírito interior dotado de agasallos únicos. Chámanse así mesmos "Quendi", ou "falantes", porque foron os primeiros en pronunciar palabras; e, aínda agora, ningunha raza entende a linguaxe e a canción como o elfos. Destacados, brillantes e orgullosos, inmortais e fortes, altos e áxiles, son o máis bendicido dos Pobos Libres. Poden ver baixo a luz da Lúa ou das estrelas tan ben como un home á luz do día. Non poden enfermar nin ter cicatrices, pero se un elfo morre, por violencia ou por unha pena que lle quita a vontade de vivir, o seu espírito vai aos salóns de Mandos e, como están ligados a Arda, non pode marchar ata que o mundo sexa roto e refeito. A habilidade e axilidade dos elfos é lendaria: por exemplo, camiñan sobre neve recentemente caída sen deixar rastro do seu paso. Nun día despexado poden ver dez millas con claridade perfecta, e distinguir detalles ata 100 millas. Non obstante, estes dons teñen un gran custo: están fortemente ligados ao destino (véxase Mandos) e foron odiados por Morgoth. Ningunha outra raza foi bendita e maldita máis que os Quendi.
Os Quendi foron separados despois do espertar e apareceron moitos subgrupos. A primeira división ocorreu cando algúns deixaron a Terra Media para vivir no bendito reino de Valinor, mentres que outros quedaron atrás. Isto produciu aos Eldar, que aceptaron a chamada para vir a Valinor, e aos Avari que rexeitaron a gran viaxe. Os elfos que quedaron na Terra Media e nunca viron a luz das árbores coñecéronse como Moriquendi ou "Elfos escuros". Isto non implicaba que os elfos escuros fosen malvados, simplemente nunca viron a luz das árbores.
Na viaxe a Valinor, algúns dos Teleri ("Os que se demoraron") abandonaron o grupo principal e os que non se mesturaron cos Moriquendi convertéronse en Laiquendi (elfos verdes), en Sindar (elfos grises) e Nandor. Estes elfos da gran viaxe que quedaron na Terra Media foron chamados entón Úmanyar (Os reticentes). Os Eldar que chegaron a Valinor dividíronse finalmente en tres grupos distintos: Vanyar, Noldor e Teleri. Estes tres grupos coñecéronse como os Calaquendi ou "elfos da luz" porque viran a luz das Dúas Árbores de Valinor. Máis tarde algúns dos Noldor volveron á Terra Media na súa procura dos Silmaril, mentres os Vanyar permaneceron en Valinor.
Os elfos silvanos, de Nandor e Avari, habitaron no Bosque Escuro e Lothlórien.
Homes
miniatura|250px|Cabaleiro de Rohan.
Durante os eventos relatados na obra O Señor dos Aneis, os homes da Terra Media estaban presentes en diferentes lugares, estando o maior grupo de homes libres nos reinos de Gondor e Rohan. Cando afundiu a illa de Númenor, só os fieis escaparon e fundaron os reinos xemelgos de Gondor e Arnor. Os fieis eran coñecidos na Terra Media como os dúnedain, e como líderes destes reinos, puideron liderar a resistencia a Sauron e preservar aos homes do oeste como Pobo Libre. Tamén había homes libres na vila de Prebe, en Esgaroth, no bosque de Drúadan (fogar dos "homes salvaxes" coñecidos como Drúedain ou Woses), e nas rexións xeadas de Forochel. Os que serviron aos poderes malignos, como os homes de Dunland, Rhûn, Harad e Umbar, non se consideraban homes libres. Os homes levan o chamado don dos homes, a mortalidade. Entre os desdencentes dos Dúnedain tamén se inclúen aos Montesíos do Norte e aos Montesíos de Ithilien.
Drúedain
Os drúedain, unha das primeiras variedades de homes, vivía en pequeno número, a miúdo en tribos. Eran pequenos, máis baixos que os ananos, pero máis altos que os hobbits. Eran coñecidos pola súa maxia vudú, os seus ollos negros (que brillan vermellos cando están enfadados) e a súa capacidade para sentarse durante horas e días sen moverse nin pestanexar. Tiñan pouco pelo, agás o da cabeza e ás veces pequenos mechóns nos queixos. Eran baixos e robustos, e non eran aprezados polos outros homes polas súas voces duras e ásperas. A súa risa, con todo, estaba chea de alegría. Dise que a súa habilidade na cantería rivalizaba cos ananos. Os Drughu non eran malos. Eran inimigos mortais de orcos, defendendo as casas dos seus veciños humanos coas súas propias vidas e coa axuda das súas máxicas Pedras de vixía. Os elfos de Beleriand desenvolveron un agarimo especial por eles e valoraban a súa habilidade para loitar contra orcos.
Ents
miniatura|dereita|200px|[[Bárbore cos hobbits.]]
Os ents eran unha antiga raza de criaturas parecidas ás árbores, converténdose en "pastores de árbores". Foron creados por Yavanna, e Ilúvatar deulles vida. Na Terceira Idade, eran unha raza minguante, xa había tempo que perderan ás súas compañeiras, as Entmulleres.
Huorns
Parentes próximos dos Ents, os Huorns eran árbores animadas que posuían sensibilidade. Dicían que tiñan voces pero só podían ser entendidas polos ents, e non polos outros pobos da Terra Media. Non está claro se os huorns eran simplemente árbores que espertaron ou ents que se fixeron máis "arbóreos" co paso do tempo (críase que existían ambas variedades). Os huorns están presentes en bosque de Fangorn e posiblemente no Bosque Vello, preto de Gamoedo. Legolas menciona que os elfos axudaron a espertar as árbores. Os huorns foron decisivos na batalla do Abismo de Helmo, destruíndo o exército de orcos de Saruman.
Dólar de prata do bicentenario do Capitolio dos Estados Unidos
O dólar de prata do bicentenario do Capitolio dos Estados Unidos é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1994 e cuñada polas Casas da Moeda de San Francisco e de Denver.
Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 103-186, do 14 de decembro de 1993, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda en conmemoración Capitolio dos Estados Unidos, para render homenaxe á súa magnificencia arquitectónica.
Pobos da Terra Media
Hobbits
Os hobbits son unha raza da Terra Media, tamén coñecidos como 'medianos' pola súa baixa estatura, aproximadamente a metade do tamaño dos homes. Caracterízanse polo pelo rizado na cabeza e os pés coriáceos que teñen empeños peludos, polo cal non levan zapatos. Moitos hobbits viven Comarca así como en Prebe, e ourora viviron nos vales do río Anduin. Gústalles unha vida sen aventuras, dedicados á agricultura, a comer e socializar. Existen tres tipos de hobbits: os Pepeludos eran os máis numerosos. Os Rexos tiñan afinidade pola auga, os botes e nadar; os Nidios eran os máis aventureiros. A orixe dos hobbits non está clara, pero de todas as razas teñen unha afinidade máis próxima cos homes, e no Prólogo da obra O Señor dos Aneis Tolkien chámalles parentes de homes.
Pobos escravizados
Os pobos escravizados eran aquelas razas que caeron baixo o dominio dos Señores Escuros Morgoth e Sauron, tamén coñecidos polos Pobos Libres como "Servos do Inimigo". Incluían orcos, troles e homes. A orixe de orcos e troles non está clara, pero eran razas que foron tomadas por Morgoth e corrompidas por bruxería ata adquirir a súa natureza e aparencia malvadas. Os homes raramente foron corrompidos por Morgoth ou Sauron do mesmo xeito. Pola contra, os seus corazóns e mentes estaban corrompidos polo poder e os impulsos malignos, mentres conservaban o aspecto físico dos homes. Non obstante, o servizo prolongado a Sauron converteu aos portadores dos Aneis do Poder dos Homes nos Nazgûl, como espectros. Os homes que servían a Morgoth ou Sauron procedían na súa maioría do leste e do sur da Terra Media.
Homes
miniatura|250px|Ilustración dunha emboscada en [[Harondor: tres haradrim atacando un cabaleiro de Gondor.]] Non todos os homes estaban do lado do ben; os homes que vivían no leste e no sur estaban baixo o dominio de Sauron. Incluían aos haradrim ou sureños e os númenoreanos negros (e os posteriores corsarios de Umbar) que prometeron a súa fidelidade a Mordor, así como moitos pobos orientais, como os Balchoth, os Wainriders e os homes de Khand, que atacaron Gondor e Rohan en numerosas ocasións. Os homes de Bruna serviron de axentes ao traidor mago Saruman. Na Primeira Idade, algúns orientais estaban baixo o dominio de Morgoth.
Dólar de prata do bicentenario do Capitolio dos Estados Unidos
Deseño
No anverso da moeda, deseñado por William C. Cousins, represéntase unha vista da cúpula do Capitolio dos Estados Unidos, cunha bandeira do país á súa esquerda e coa estatua da Liberdade do seu cumio rodeada por un círculo de 13 estrelas. A lenda alusiva ao bicentenario é BICENTENNIAL OF UNITED STATES CAPITOL ("Bicentenario do Capitolio dos EEUU) e vai acompañada polos lemas IN GOD WE TRUST ("En Deus confiamos") e LIBERTY ("Liberdade"), tradicionais das moedas estadounidenses, ademais da data de emisión.
Pobos da Terra Media
Nazgûl
miniatura|esquerda|250px|Un dos Nazgûl de a cabalo, mirando o [[solpor dende un outeiro.]]
Dólar de prata do bicentenario do Capitolio dos Estados Unidos
Deseño
Pola súa banda, o reverso, obra do gravador da US Mint John M. Mercanti, está caracterizado por un escudo de armas dos Estados Unidos rodeado por unha grilanda de loureiro, coroado por unha aguia que sostén tres frechas e unha póla de oliveira nas súas gadoupas, e flanqueado por dúas bandeiras dos EEUU a cada lado, sobre senllas pólas de oliveira. Este deseño está inspirado na imaxe central dunha vidreira da sala S-222 do Capitolio. Este motivo do reverso está rodeado por lendas alusivas ao nome do país e ao valor facial da moeda.
Pobos da Terra Media
Nazgûl
Os espectros do anel (tamén coñecidos como Nazgûl ou Xinetes negros) foron outrora grandes homes aos que lles foron dados Aneis de Poder por Sauron. Estes foron corrompidos gradualmente ata converterse en escravos da vontade do Señor Escuro. Vestidos de escuros mantos con carapucha e montados en corceis demoníacos ou voando "bestas aladas", os Nazgûl buscaron constantemente o Anel Único para devolverllo ao seu amo.
Dólar de prata do bicentenario do Capitolio dos Estados Unidos
Produción e comercialización
A lei que autorizou a emisión destas moedas conmemorativas prevía unha tiraxe máxina de 500.000 exemplares. A moeda produciuse na Casa da Moeda de Denver na súa versión estándar, en tanto que a Casa da Moeda de San Francisco se encargou da cuñaxe das moedas con acabamento especial (proof), e a emisión estivo dispoñible para a súa adquisición por parte da poboación a partir do 9 de setembro de 1994.
Pobos da Terra Media
Os mortos
Tamén coñecidos como pantasmas ou sombras, eran espíritos de homes incapaces de pasar ao máis alá. Os espíritos estaban presentes en varias rexións da Terra Media, sobre todo nas Brañas Mortas e nos Camiños dos Mortos, que estaban custodiadas polos Mortos de Dunharrow.
Dólar de prata do bicentenario do Capitolio dos Estados Unidos
Produción e comercialización
A súa produción foi de 68.332 moedas na súa condición estándar e 279.579 en versión proof, o que fai un total de 347.911 exemplares.
Pobos da Terra Media
Orcos
miniatura|Escultura do orco Azog. Os orcos foron unha raza creada por primeira vez por Morgoth, que vivían principalmente en covas de montaña e non lle gustaba a luz solar. Moitos deles vivían nas Montañas Bretemosas, mentres que outros vivían en Mordor. Tamén se coñecen como trasnos. Os orcos non foron creados, xa que "o mal non pode crear, só se corrompe" na perspectiva filosófica de Tolkien. Unha versión da súa orixe, moi coñecida en parte debido ao seu uso nos filmes de Peter Jackson, postula que eran elfos corrompidos e cuxa aparencia cambiou co paso do tempo. Non obstante, Tolkien tamén escribiu outros relatos sobre a súa orixe.
Dólar de prata do bicentenario do Capitolio dos Estados Unidos
Produción e comercialización
A moeda comercializouse aos prezos de 37 dólares en condición estándar e 40 en versión proof. Consonte a lei que autorizou a moeda, o beneficio acadado coa súa venda destinouse ao Fondo de Conservación do Capitolio, que o puxo ao dispor da Comisión de Conservación do Capitolio dos Estados Unidos.
Pobos da Terra Media
Orcos
Sauron e Saruman o mago crearon un tipo de orco infrecuentemente grande e poderoso, os Uruk-hai. Aínda que á maioría dos orcos non lles gustaba o sol e non soportaban estar nel, os Uruk-hai podían aguantar a luz do día. Tamén existían deformes semiorcos, un cruzamento entre orcos e homes.
Os Pazos, Barcela, Arbo
Os Pazos é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta.
Pobos da Terra Media
Orcos
Tolkien usa o termo "goblin" de maneira indistinta co termo orco, aínda que nalgunhas ocasións, na obra O hobbit, o termo úsase exclusivamente para as sub-razas menores de orcos orixinarios das Montañas Bretemosas.
Troles
Os troles foron creados por Morgoth "en burla" dos ents. Non lles gustaba o sol e algunhas clases de troles convertíanse en pedra se estaban expostos á luz solar. Os troles habitaban nas Montañas Bretemosas, así como en Mordor. Sauron creou tamén os Olog-hai: grandes, intelixentes e resistente ao sol.
Tom Bombadil
Tom Bombadil non pertence a ningún dos pobos da Terra Media; Tolkien chámalle o espírito do campo. A diferenza das outras razas, aparentemente non se ve afectado polo Anel Único e parece ser anterior aos Fillos de Ilúvatar (elfos e homes). En canto á natureza de Bombadil, o propio Tolkien dixo que algunhas cousas deberían permanecer misteriosas en calquera mitoloxía, "especialmente se realmente existe unha explicación".
Tom tamén é coñecido como "O primeiro", "Mestre Tom", "Vello Tom", "Iarwain Ben-adar" (un nome en sindarin que quere dicir "O máis vello sen pai"). Os Noldor chamárono "Orald" que quere dicir "moi vello", e os ananos coñecíano como "Forn" (que quere dicir o antigo).
Xigantes
Tolkien tamén fai referencia a outros xigantes ademais dos ents. Dise que os xigantes de pedra das Montañas Bretemosas guindan pedras a Thorin e compañía no Hobbit, aínda que se mencionan bastante vagamente. A adaptación cinemtográfica The Hobbit: An Unexpected Journey (2012) de Peter Jackson representa a estes xigantes como parte das propias Montañas Bretemosas.
Dragóns
Os dragóns están presentes dende The Book of Lost Tales. Tolkien estaba fascinado cos dragóns desde a infancia, e nomeou catro dragóns nos seus escritos da Terra Media. Ao igual que o dragón nórdico Fafnir, eran quen de falar, e podían ser sutís na fala.
Ancalagon o Negro (en sindarin: mandíbulas apresuradas de anc 'mandíbula', alag 'impetuoso') foi o primeiro dos dragóns de lume alados e o meirande de todos os dragóns, criado por Morgoth durante a Primeira Idade, segundo se relata naa obra O Silmarillion. Ancalagon era tan grande que o seu corpo esmagou "as torres de Thangorodrim" cando caeu sobre elas despois de ser asasinado por Eärendil.
Scatha era un poderoso "verme longo" das Montañas Grises. Foi asasinado por Fram nos primeiros días dos Éothéod. Despois de matar a Scatha, a propiedade de Fram sobre o seu tesouro recuperado foi disputada polos ananos desa rexión. Fram reprobou esta afirmación e envioulles os dentes de Scatha coas palabras: "Xoias coma estas non coincidirás nos teus tesouros, porque son difíciles de conseguir". Isto levouno á morte nunha loita cos ananos. Os Éothéod conservaron polo menos parte do tesouro e trouxérono ao sur canda eles cando se instalaron en Rohan. O corno de prata que Éowyn lle dá a Meriadoc Brandigamo despois da guerra do Anel, crucial no capítulo "Limpando a Comarca", provén dese tesouro.
Smaug de Erebor, a Montaña Solitaria, foi asasinado por Bard o Arqueiro en Dale, tal como se conta na obra O hobbit. Smaug foi o principal antagonista de Thorin e compañía, os cales pretenden recuperar o reino anano de Erebor que tomara Smaug.
O Poste, Barcela, Arbo
O Poste é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta.
A Ponte, Barcela, Arbo
A Ponte é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta.
Q. David Bowers
Quentin David Bowers (máis coñecido como Q. David Bowers), nado o 21 de outubro de 1938 en Honesdale, Pensilvania, é un numismático estadounidense, coleccionista, autor de diversos artigos e monografías, e comerciante de moedas desde a súa xuventude.
Primeiros anos e formación
Bowers naceu en Honesdale, Pensilvania, en 1938. O seu avó materno, Chester L. Garratt, avogado de profesión e investigador afeccionado en moitas áreas do saber, regaloulle a súa primeira moeda, un exemplar moi gastado do medio dólar colombino de 1893, que foi o inicio do seu interese pola numismática.
Na súa adolescencia, durante a súa educación secundaria, descubriu a súa paixón pola escrita e amosaba interese por asuntos tan variados como a exploración, os réptiles, a radio de onda curta, os modelos de avións de guerra, as rochas e os minerais.
En 1948, a súa familia trasladouse a Forty Fort, outra localidade en Pensilvania, próxima a Honesdale.
Bowers graduouse en 1960 na Universidade Estatal de Pensilvania e a facultade de Administración de Empresas outorgoulle un premio polos seus logros durante unha cerimonia celebrada en 1976.
Iniciación á numismática
Con 14 anos, durante unha visita de Bowers ao coleccionista de rochas e minerais Robert L. Rusbar, este preguntoulle se tamén coleccionaba moedas, ao que Bowers respondeu negativamente. Entón Rusbar amosoulle un pequeno catálogo con moedas dun centavo co busto de Lincoln, comentoulle algunhas das súas características e explicoulle que a escaseza dos exemplares cuñados en determinadas datas podería aumentar moito o seu valor comercial. Logo regaloulle un álbum con algunahs moedas, para que empezase a súa colección, e Bowers comezou a examinar centos de moedas circulantes, para intentar atopar as de datas de maior escaseza.
Bowers descubriu na revista Numismatic Scrapbook Magazine (unha publicación mensual publicada en Illinois polos irmáns Lee e Cliff Hewitt) non só artigos sobre o coleccionismo de moedas senón anuncios de venda por correo, a través dos cales comezou a adquirir pezas escasas para a súa colección. Nesta época comezou tamén a asistir con regularidade ás reunións organizadas polo Club Numismático de Wilkes-Barre.
Cando aínda tiña 15 anos, en 1953, Bowers empezou a introducirse no comercio, só uns meses despois de comezar a súa colección. Comezou a incluír anuncios no xornal local na procurade moedas escasas, para as comprar e logo revendelas cunha marxe de beneficio. A súa actividade comercial prosperaba e comezou a adquirir moedas a domicilio e tamén a outros coleccionistas, e a revendelas entre o seu círculo de clientes, aínda que botaba de menos a existencia de guías e manuais que estandarizasen a relación entre os graos de conservación das moedas e os seus prezos de mercado. Durante o seu derradeiro curso de secundaria, a súa actividade comercial estaba xa consolidada e convertérase na súa actividade principal, á parte dos seus estudos. No aspecto académico tamén acadou o éxito, xa que accedeu a unha bolsa de excelencia que lle permitiu acceder á Universidade Estatal de Pensilvania, onde se graduou en 1960.
Delle, Ferreiros, Paradela
Toponimia
Segundo Nicandro Ares Delle vén do antropónimo, serían as posesións del.
Q. David Bowers
Comerciante numismático profesional
En 1958, durante a súa etapa universitaria, asociouse con James F. Ruddy, con quen constituíu a compañía Empire Coin Co. en Johnson City, Nova York, dedicada fundamentalmente á venda por correo, coa que se chegou a converter nun dos principais distribuidores de moedas dos Estados Unidos. En 1965, Paramount International Coin Corp. adquiriu a empresa e Bowers deixou nun segundo plano o comercio numismático durante un tempo para se dedicar a outra das súas paixóns: os instrumentos musicais automáticos.
Bowers copresidiu posteriormente a compañía Stack’s Bowers Galleries, dedicada ás poxas numismáticas de pezas caracterizadas pola súa rareza e os seus excelentes estados de conservación, que ten a súa base en Nova York. Ao longo da súa carreira, redactou os catálogos e vendeu en poxa pública varias das coleccións numismáticas máis completas e valiosas do mundo; estas son algunhas das máis relevantes:
Recoñecemento e legado
A súa dedicación ao comercio das moedas raras foi tan ampla que a revista COINage o considerou como "un dos numismáticos do século". A súa dedicación non só ao comercio senón tamén á perspectiva académica da numismática convertérono nunha figura moi respectada no ámbito numismático estadounidense. En 2021, Bowers foi incluído pola revista Coin World na listaxe das persoas máis influentes no ámbito numismático nas seis últimas décadas.
Bowers foi a única persoa que presidiu tanto o Gremio de Numismáticos Profesionais (Professional Numismatists Guild) (1977-1979) como a Asociación Numismática dos EEUU (American Numismatic Association) (1983-1985), e ambas as institucións o honraron con varios dos seus premios.
Por outra parte, impartiu conferencias na Universidade Harvard e a súa aparición é frecuente nas principais canles de televisión xeneralistas dos EEUU, así como en Discovery Channel e en History Channel.
A súa colección de moedas chinesas vendeuse en 2018 en Hong Kong.
Outros intereses
O interese de Bowers pola historia do cine remóntase a agosto de 1957, cando nunha visita ao distrito onde se concentran as tendas de antigüidades de Filadelfia adquiriu unha colección de biografías e algúns carteis de cine mudo dos que se desprendera a Universidade Harvard. Desde aquel momento, constituíu un arquivo de publicacións periódicas sobre cinematografía, entre os que se inclúen exemplares que noutrora foron propiedade de George Kleine, Martin Quigley, William Fox e outros persoeiros da industria cinematográfica.
A Eirexe, Ferreiros, Paradela
A Eirexe é un lugar da parroquia de Ferreiros no concello lucense de Paradela, na comarca de Sarria.
Q. David Bowers
Outros intereses
A mediados da década de 1960 reunira unha gran colección de pianos, orquestrións e outros instrumentos antigos automatizados. Moitas das pezas da súa colección foron adquiridas posteriormente pola Nethercutt Collection, de California. Bowers vendéralle xa o seu Wurlitzer Style 32-A Concert PianOrchestra de 1912 a Jerry Cohen en 1976.
A Eirexe, Ferreiros, Paradela
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Q. David Bowers
Obra publicada
Bowers é un prolífico autor de decenas de monografías fundamentalmente de materia numismática (con arredor de 50 títulos), aínda que tamén con outros contidos de tipo historiográfico. Varios dos seus traballos chegaron a se converter en referencias no seu terreo.
En 1976, Bowers comezou a escribir unha sección fixa titulada The Joys of Collecting, na revista numismática Coin World, tanto na súa edición semanal como na tiraxe mensual. Desde 2018, encárgase tamén dunha sección semanal denominada Bowers on Collecting en Coin Update News e en Mint News Blog. Do mesmo xeito, mantén a sección Coins and Collectors cada mes na revista The Numismatist, da American Numismatic Association.
Ademais, Bowers foi o responsable da redacción de centos de catálogos de poxas numismáticas e doutros obxectos coleccionables, así como de centenares de artigos en revistas especializadas.
A Torre, Barcela, Arbo
A Torre é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta.
Manco Cápac (filme)
Manco Cápac é un filme peruano de 2020 dirixido por Henry Vallejo. Foi escollido como candidato do Perú para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Despois de chegar a Puno, Elisban loita por atopar traballo e desenvolver un sentimento de pertenza
Elenco
No filme aparecen:
Mars 1
Mars 1 foi unha sonda espacial da Unión Soviética lanzada o 1 de novembro de 1962 mediante un foguete Molniya desde o cosmódromo de Baikonur cara Marte despois de facelo uns meses antes unha nave xemelga, denominada Sputnik 22, que fallou por un problema do foguete lanzador.
Características
Mars 1 era unha sonda de tipo Mars 2MV-4, derivada das sondas Venera e formada por un cilindro central de 3,3 m de longo e 1,1 m de diámetro presurizado a 1,1 atmosferas e con paneis solares e radiadores, así como antenas para a comunicación coa Terra. En total tiña unha masa de 893,5 kg. O cilindro central estaba dividido en dúas seccións: a parte inferior, de 0,6 m de longo, contiña a instrumentación científica, mentres que os 2,7 m superiores contiñan os sistemas de guiado, propulsión e comunicacións, que tiñan lugar mediante unha antena principal parabólica de 1,7 m de diámetro e varias antenas omnidireccionais e semidireccionais. Os paneis solares tiñan unha superficie de 2,6 m2 e alimentaba unha batería de cadmio e níquel cunha capacidade de 42 Amperio-hora. As comunicacións tiñan lugar en tres sistemas de radio con lonxitudes de onda de 1,6 m, 32 cm e 5 e 8 cm. Os instrumentos científicos a bordo incluían un magnetómetro, unha cámara de televisión, un espectrorreflectómetro, sensores de radiación, un espectrógrafo para o estudo do ozono en Marte, un radiotelescopio e un detector de micrometeoroides.
A nave mantivo 61 sesións de comunicación coa Terra durante as cales transmitiu datos científicos do espazo interplanetario. Deixou de transmitir cando estaba a unha distancia de 106 760 000 de km da Terra, posiblemente debido a fallo do sistema de orientación da nave, e antes de chegar a Marte. Mars 1 pasou a unha distancia mínima de Marte o 19 de xuño de 1963, a unhs 193 000 km da superficie, pasando de longo e entrando nunha órbita heliocéntrica.
Resultados científicos
Mars 1 rexistrou un impacto de micrometeorito cada dous minutos a alturas entre 6000 e 40 000 km debido á choiva de estrelas das Tauridas, atopando densidades similares a distancias de entre 20 e 40 millóns de km. Medíu intensidades do campo magnético de entre 3 e 4 gammas cun máximo de entre 6 e 9 gammas no espazo interplanetario. As medidas que fixo dos raios cósmicos mostraron que a súa intensidade duplicárase desde 1959. Tamén confirmou a presenza de zonas de radiación arredor da Terra, así como a súa intensidade.
Ferreiros, Ferreiros, Paradela
Ferreiros é un lugar da parroquia de Ferreiros no concello lucense de Paradela, na comarca de Sarria.
La tía Tula (filme)
La tía Tula é un filme español de 1964 dirixido por Miguel Picazo. O filme está baseado na novela homónima de Miguel de Unamuno. Altamente aclamado, o filme é considerado un clásico do cinema español. O filme foi escollido como candidato de España para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 38ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
O Urzal, Barcela, Arbo
O Urzal é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta.
La niña de luto
La niña de luto é un filme español de 1964 dirixido por Manuel Summers. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1964. O filme tamén foi escollido como candidato de España para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 37ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Veiga, Ferreiros, Paradela
Veiga é un lugar da parroquia de Ferreiros no concello lucense de Paradela, na comarca de Sarria.
Toponimia
Segundo Nicandro Ares Veiga vén dunha palabra prerromana, anterior ao latín, quizais.
O Coto de Covas, Mourentán, Arbo
O Coto de Covas é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta.
As Valiñas, Barcela, Arbo
As Valiñas é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta.