cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cúpula
Imperio romano
A cúpula do panteón é semiesférica, formada de formigón con cascotes de tufo e escoura volcánica. As partes externas da cúpula forráronse con opera latericia. Tamén se utilizaron ladrillos bipedais en capas horizontais, a modo de aneis. Foi a maior cúpula construída na súa época, cos seus 43,44 m de diámetro, coroada por un amplo óculo de 8,9 m que enche de luz o espazo interior. A estabilidade estrutural logrouse mediante o uso de formigón, forrada en opera latericia, característica da arquitectura romana, e diversas técnicas de alixeiramento do peso propio, sexa mediante redución progresiva do espesor da cúpula ou a substitución do travertino por pedra pómez nas zonas superiores.
Amador Iglesias Soto
Traxectoria
Comezou os estudos eclesiásticos no mosteiro de San Xulián de Samos, de onde pasou ao Seminario de Lugo, para ser ordenado sacerdote en 1925. Ampliou os estudos para licenciarse en Dereito Canónico en Santiago de Compostela. Foi nomeado párroco de Toldaos en 1928, e nos anos corenta foi destinado a Becerreá. Colaborou en La Voz de la Verdad, La Provincia e El Compostelano. Finou en Vilavella o 20 de agosto de 1954.
Cúpula
Imperio romano
Dentro do edificio pode inscribirse unha esfera perfecta, representando a celeste, xunto a toda unha serie de relacións simbólicas desde os puntos de vista gnómico, xeométrico e mecánico, que serviron de modelo ás sucesivas xeracións de arquitectos. A cúpula romana, e a súa derivada paleocristiá, construíronse case sempre sobre un ciborio con forma cilíndrica ou de prismas de base cadrada, octogonal ou dodecagonal.
Imperio bizantino
miniatura|Cúpula de Santa Sofía, [[Istambul, construída entre o ano 532 e o 537.]]
No Imperio bizantino, herdeiro da capacidade tecnolóxica romana, a técnica construtiva de cúpulas evolucionou ata lograr impoñer a estrutura sobre un cubo, mediante o uso de elementos arquitectónicos de transición como a pendente, que derivaría na trompa, unha bóveda  cónica usual na arquitectura  románica.
O principal exemplo do período é " Hagia Sophia", a igrexa de Santa Sofía en  Constantinopla, actual Istambul, construída no século VI baixo o reinado do emperador Xustiniano I. A igrexa é un espazo rectangular de 77 por 71 m. A cúpula central ten un diámetro de 31,87 m e unha altura de 56,60 m. Non ten ciborio[, e apóiase en catro pendentes e corenta  contrafuertes perimetrais separados por xanelas. En conxunto cunha serie de semicúpulas, máis a combinación interior do xogo de luces cos mosaicos típicos da arte bizantino, dan unha sensación de ingravidez, e  inmaterialidade, que —por diversos camiños— constituiría a procura constante da arquitectura sacra dos séculos seguintes.
Outro edificio notable do período é a igrexa de San Vital en Rávena, consagrada no ano 547, que presenta unha planta central con cúpula de 16 m de diámetro sobre  pilastras que forman unha base  octogonal. Xunto con San Apolinario in Clase e San Apolinar Novo constitúen o grupo de monumentos máis importante da antigüidade tardía en Italia, construídos todos desde que o emperador Honorio designase a Rávena como nova capital do Imperio Romano de Occidente no ano 402. Paralelamente, coa conquista de Constantinopla polos otománs en 1453, Santa Sofía pasou a ser tamén un edificio modélico para as mesquitas do mundo islámico.
A cúpula no islam
miniatura|A [[Cúpula da Rocha, en Xerusalén, construída entre 687 e 691.]]
A cúpula, xunto á columna e o arco constituíu o elemento arquitectónico principal da arte islámica. Herda de Roma, a través da evolución paleocristiana e bizantina, o significado cosmolóxico de bóveda celeste, completado xeralmente co motivo decorativo interior da árbore da vida, que se representa investido seguindo a crenza islámica dunha simetría perfecta entre terra e paraíso.
Un dos exemplos máis relevantes e temperáns é a Cúpula da Rocha, construída en Xerusalén polo noveno califa Abd al-Malik entre 687 e 691, cubrindo a rocha desde onde se cre que Mahoma ascendeu ao paraíso. A cúpula, cun diámetro de 21,37 m descansa sobre un ciborio ou tambor cilíndrico que serve de transición á base octogonal. Cada un dos vértices do octógono están orientados segundo os puntos cardinais, e o extradorso está cuberto por láminas de cobre puído e dourado que, ao reflectir os raios solares, converte a este edificio nun dos máis fermosos de Xerusalén. Desde o punto de vista construtivo, a cúpula caracterízase por ser realizada en madeira en lugar de pedra, constituíndo un dos poucos exemplos que se conservan da tradición madeireira siria. Outra circunstancia para destacar é que foi un dos primeiros exemplos de cúpula de dobre capa, sistema que retomaría Brunelleschi en Santa María del Fiore, aínda que mediante doelas de ladrillo. Mentres que a cúpula exterior ten un perfil de arco realzado, o intradorso, profusamente decorado con motivos do árbore da vida é perfectamente hemisférico.
O Templo da Rocha leva ao peregrino á circunvalación da cúpula por un percorrido octogonal, simbolizando a cadratura do círculo, a unión de corpo e alma.
A Poza, Esteiro, Cedeira
A Poza é un lugar da parroquia de Esteiro no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 12 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 6 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 15 habitantes.
Abra, Filipinas
miniatura|250px|Localización da provincia de Abra en [[Filipinas.]] Abra é unha provincia de Filipinas na Rexión Administrativa de Cordillera, na illa de Luzón. A súa capital é Bangued.
Nos seus 3 975,6 km², viven 209 491 habitantes (censo de 2000), o que representa 53 h/km².
A provincia está dividida en 27 municipalidades e 303 barangays (aldeas).
Linguas
Ilocano, itneg, kalinga e tagalo.
Relixión
Os ilocanos son católicos, os itneg e os kalinga manteñen as súas relixións tradicionais.
Historia
En 1599, os agostiños foron os primeiros occidentais en se estableceren no territorio.
Na Revolta de Silang 1762 - 1763, Abra xogou un importante papel como o último lugar de resistencia da heroína ilocana, Gabriela Silang, ata a súa captura polos españois. En 1846 Abra separóuse da provincia de Ilocos Sur.
En 1905 Abra foi anexionada de novo á provincia de Ilocos Sur, pero en marzo de 1917 converteuse definitivamente nunha provincia independente.
Entre 1985 e 1987 Abra converteuse no acubillo da guerrilla dirixida polo sacerdote revolucionario Conrado Balueg.
Galería de imaxes de castelos de Galicia
Galería de imaxes de castelos de Galicia.
Imatra
Imatra é unha cidade de Finlandia situado na rexión de Carelia do Sur. En 2018 a súa poboación era de 27 203 habitantes. A superficie do termo municipal é de 191,28 km2, dos cales 36,27nbsp;km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 175,5 hab./km².
Limita cos concellos de Lappeenranta e Ruokolahti, ambos na súa mesma Rexión. Ademais o termo municipal limita con Rusia.
O concello é unilingüe en finés.
Organyà
250px|miniatura|Vista de Organyà Organyà é un concello da provincia de Lleida, en Cataluña. Pertence á comarca do Alt Urgell e tiña en 2014 unha poboación de 841 habitantes.
En 1904 atopouse na reitoría da vila unha das prosas máis antigas escritas en lingua catalá, as Homilies d'Organyà. Trátase de seis sermóns con comentarios de varios evanxeos e epístolas. Datan de finais do século XII ou principios do século XIII.
Saltón
Saltón é o nome común da suborde de insectos herbívoros Caelifera da orde Orthoptera. Diferéncianse da outra suborde de ortópteros (Ensifera) en que as antenas son curtas e adoitan ter menos de 30 artellos. Esta suborde inclúe moitas familias de saltóns.
Os saltóns poden saltar grandes distancias coas súas potentes patas traseiras, e nalgunhas ocasións mesmo son capaces de migrar. Esta circunstancia dáse cando se concentran demasiados individuos nunha mesma zona. Ante a escaseza de alimento, o seu organismo libera unha serie de hormonas que fomentan a mobilidade das ás para que os individuos poidan desprazarse voando a outros lugares e evitar así a competencia intraespecífica polo alimento. Algunhas especies, como a Locusta migratoria e a Schistocerca gregaria, desprázanse en grandes enxames minguando as colleitas.
Algunhas especies producen ruídos audibles, usualmente frotando as patas contra as ás ou o abdome, ou co golpeteo das ás no voo. Algúns contan con órgano de audición, situado nos costados do primeiro segmento abdominal. As patas traseiras son tipicamente longas e fortes, apropiadas para saltar. Xeralmente contan con ás, pero só as traseiras son membranosas e lles permiten voar, mentres que as dianteiras son coriáceas e non son útiles no voo. As femias son de maior tamaño cós machos.
Os ortópteros que contan con antenas tan largas ou maiores có seu propio corpo son en realidade grilos de matogueira ou saltóns de antenas longas, pertencentes á suborde Ensifera, dos que se diferencian tamén pola estrutura do ovipositor, así como a localización do órgano auditivo e a forma en que producen os sons característicos. En termos evolutivos existe unha división entre ambas as dúas subordes que data do límite Permo-Triásico.
Os ovos adoitan colocarse nunha substancia escumosa que os protexe durante a incubación. O número de ovos por posta acostuma rondar entre os 400 e 500.
Campionato do Mundo "B" de hóckey a patíns
O Campionato do Mundo "B" de hóckey a patíns é unha competición internacional de seleccións nacionais de hóckey a patíns, sendo a segunda división do Campionato do Mundo deste deporte. Está organizado pola FIRS e despútase cada dous anos en alternancia co Campionato do Mundo A. A competición está formada por 12 equipos que tratan de chegar á elite mundial, o Campionato do Mundo "A". Os tres primeiros clasificados deste mundial pasan a xogar ao ano seguinte no Campionato do Mundo A, ocupando as prazas dos tres últimos clasificados do mesmo (que descenden á segunda división), coa única excepción da edición do ano 2004, no que a selección de Cataluña gañou o campionato e non disputou o Campionato do Mundo A debido á súa non admisión como membro da FIRS pola oposición española.
Mangoeiro, Candai, Outeiro de Rei
Mangoeiro é un lugar da parroquia de Candai no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Trofeo Teresa Herrera 2011
A 66ª edición do Trofeo Teresa Herrera celebrouse na Coruña o 14 de agosto de 2011 a partido único. O campión foi o Sevilla FC, que derrotou na quenda de penaltis ao Deportivo da Coruña, sumando o seu cuarto título.
Alguaire
Alguaire é un concello da provincia de Lleida, en Cataluña. Pertence á comarca do Segrià e tiña en 2014 unha poboación de 3.093 habitantes agrupados nas localidades de Alguaire e La Mata de Pinyana.
Historia
En documentos do século IX aparece citado xa o topónimo de Alguaire. A reconquista do lugar correu a cargo de Ermengol VI de Urgell entre os anos 1145 e 1147. Entre 1149 e 1151, Ramón Berenguer IV realizou a doazón destas terras aos hospitalarios. En 1186, o rei Afonso II de Aragón o Casto cedeu a esta orde o castelo de Alguaire.
A partir de 1319, formou parte do Gran Priorado de Cataluña que máis tarde se converteu en baronía. En 1250 fundouse na vila o convento de damas hospitalarias do que aínda se conservan restos. A primeira comunidade do convento estivo formada por damas da nobreza, incluíndo á súa fundadora a Marquesa de Guàrdia. O cenobio recibiu numerosas doazóns en anos posteriores, entre elas o castelo de Casals cedido en 1424 por Afonso V de Aragón.
Aínda que o convento de Alguaire era de clausura, as monxas da comunidade seguían posuíndo a súa propia casa. En 1568 o papa Pío V tentou modificar este costume e instaurar a plena clausura pero non tivo éxito e as relixiosas continuaron residindo fose do convento. Durante a Guerra dos Segadores a comunidade trasladouse o Palacio Episcopal de Lleida e non regresaron a Alguaire ata 1653, atopando o edificio en moi mal estado. Finalmente trasladáronse ata Valldoreix aínda que seguiron conservando os dereitos de Alguaire ata o fin dos señoríos.
Economía
A súa economía baséase principalmente na agricultura, destacando o cultivo de froiteiros, e a gandería. No seu termo municipal atópase o aeroporto de Lleida-Alguaire.
Fútbol Club Cartagena-La Unión
O Fútbol Club Cartagena-La Unión foi un club de fútbol español, da cidade de La Unión, na Rexión de Murcia. Fundado no 2000, desapareceu en 2011 por problemas económicos.
Historia
O primeiro club da cidade foi o CD La Unión, fundado en 1959 e que desapareceu en 1975. Denominouse Deportivo Unionense ata o ano 1965 e militou en Terceira División tres tempadas. Tras este naceu La Unión Athletic en 1972, que chegou a militar en Terceira outras tres campañas. En 1995 fusionouse co Efesé Cartagena Deportivo para formar o Efesé-Unión CF Cartagena, que despois cambiou o seu nome a Cartagena Atlético.
Posteriormente outro CD La Unión fundouse no ano 2000. Tras dúas tempadas en Primeira Territorial consegue o ascenso a Preferente. O primeiro ano consegue a permanencia con algúns apuros e a tempada seguinte, a 2003/04, proclámase campión, conseguindo así o ascenso a Terceira División. Debuta na categoría cun 15º posto e posteriormente loita todas as tempadas con alcanzar un posto no play-off.
A tempada 2008/09 conségueo por primeira vez na antepenúltima xornada. Eliminou o Rayo Majadahonda que foi o seu primeiro rival na primeira eliminatoria de ascenso, empatando o primeiro partido 1-1 en La Unión e gañando no Cerro del Espino por 0-1. Na segunda eliminatoria é eliminado polo Noja.
Para a tempada 2009/10 pasa a ser equipo filial do FC Cartagena, ademais cambia o seu nome a FC Cartagena-La Unión. Casimiro Torres convértese no adestrador.
Na tempada 2010/2011 clasifícase en 4ª posición para os playoffs de ascenso, sendo eliminado na primeira eliminatoria contra a Montañesa, por 1-1 na ida disputada no Estadio Cartagonova e 1-0 na volta. Ao terminar a tempada o acordo de filialidade co FC Cartagena non se renova e o club desaparece ao non poder facer fronte aos gastos dun equipo de Terceira.
Martiño Lutero
Martiño Lutero, Martín Lutero ou Martin Luther, e inicialmente Martin Luder, nado en Eisleben o 10 de novembro de 1483 e finado no mesmo lugar o 18 de febreiro de 1546, foi un teólogo, filósofo e frade católico agostiño que comezou e impulsou a Reforma protestante en Alemaña e cuxos ensinos inspiraron a doutrina teolóxica e cultural denominada luteranismo.
Lutero foi ordenado sacerdote en 1507. Chegou a rexeitar varias ensinanzas e prácticas da igrexa católica romana; en particular, cuestionou a opinión sobre as indulxencias. Lutero propuxo un debate académico sobre a práctica e a eficacia das indulxencias nas súas Noventa e cinco tese de 1517. A súa negativa a renunciar a todos os seus escritos a petición do papa León X en 1520 e do emperador Carlos V do Sacro Imperio Romano Xermánico na Dieta de Worms en 1521 deu lugar á súa excomuñón polo papa e a condena como proscrito polo Emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico.
Lutero ensinou que a salvación e, en consecuencia, a vida eterna non se gañan con boas obras, senón que se reciben unicamente como don gratuíto da graza de Deus a través da fe do crente en Xesucristo como redentor do pecado. A súa teoloxía desafiou a autoridade e o oficio do papa ao ensinar que a Biblia é a única fonte de coñecemento divinamente revelado, e opúxose ao sacerdotalismo ao considerar que todos os cristiáns bautizados gozan dun sacerdocio santo. Os que se identifican con estes ensinos, e con todos os de Lutero en xeral, denomínanse luteranos, aínda que Lutero insistiu en que cristián ou evanxélico (alemán: evangelisch) eran os únicos nomes aceptables para as persoas que profesaban a Cristo.
Tres anos antes de morrer, escribiu un tratado de antixudaísmo cristián chamado Von den Jüden und iren Lügen (en galego, Sobre os xudeus e as súas mentiras), onde exhortaba ao asasinato de xudeus, a queimar as súas propiedades e sinagogas. A súa retórica non estaba só dirixida aos xudeus, senón tamén aos católicos, anabaptistas e cristiáns non trinitarios. Baseándose nas súas significativas ensinanzas antixudaísta,   a opinión predominante entre os historiadores é que a súa retórica contribuíu significativamente ao desenvolvemento do antisemitismo en Alemaña e do Partido Nazi. Lutero morreu en 1546 coa excomuñón do papa León X aínda en vigor.
É o pai espiritual da Reforma protestante e a súa influencia foi enorme nas doutrinas e cultura da tradición luterana e protestante en xeral. Como monxe agostiño tornouse teólogo e quería alcanzar reformas, vistas como necesarias, sen inicialmente pretender dividir a igrexa.
Primeiros anos
miniatura|upright|esquerda|Retratos de Hans e Margarita Luder, pais de Martín, por [[Lucas Cranach o Vello (1527).]] |miniatura|upright|A casa de Lutero, onde viviu entre os 14 e 17 anos mentres asistía a unha escola privada en [[Eisenach.]] Martín Lutero naceu o 10 de novembro de 1483 en Eisleben, Condado de Mansfeld, daquela parte do Sacro Imperio Romano Xermánico. Seus pais foron Hans Luder (ou Ludher, máis tarde Lutero) e a súa esposa Margarethe Siegler (de solteira Lindemann). Lutero foi bautizado á mañá seguinte no día da festa de Santo Martiño de Tours. En 1484, a súa familia trasladouse a Mansfeld, onde o seu pai era arrendador de minas de cobre e fundicións. o que lle permitio ascender de posición social, converténdose en propietario dunha mina, foi un dos catro representantes dos cidadáns no consello local; en 1492 foi elixido concelleiro. Hans Luther era ambicioso para si e para a súa familia, e estaba decidido a ver a Martin, o seu fillo maior, converterse en avogado. Enviou a Martin a escolas latinas en Mansfeld, logo a Magdeburgo en 1497, onde asistiu a unha escola dirixida por un grupo laico chamado Irmáns da Vida Común, e a Eisenach en 1498. As tres escolas centrabanse no chamado "trivium": gramática, retórica e lóxica. Lutero máis tarde comparou a súa educación alí co purgatorio e o inferno. O erudito relixioso Martin Marty describe á nai de Lutero como unha muller traballadora de "clase comerciante e recursos medios", contrariamente aos inimigos de Lutero, que a tachaban de prostituta e asistente de baño.
Martiño tivo varios irmáns e irmás e sábese que estivo moi unido a un deles, Jacob.
En 1501, aos 17 anos, ingresou na Universidade de Erfurt, que máis tarde describiu como unha cervexaría e un prostíbulo. Obrigábanlle a levantarse ás catro da mañá para o que describiu como "un día de aprendizaxe memorístico e exercicios espirituais a miúdo esgotadores". " Obtivo o seu máster en 1505.
miniatura|upright|Aloxamento de Luther en Wittenberg miniatura|upright|esquerda|Antigo dormitorio dos monxes do [[Mosteiro de Santo Agostiño (Erfurt)|Mosteiro de Santo Agostiño, Erfurt]] De acordo cos desexos do seu pai, matriculouse en dereito pero abandonou case inmediatamente, crendo que a lei representaba incerteza. Lutero buscou garantías sobre a vida e foi atraído pola teoloxía e a filosofía, expresando especial interese en Aristóteles, William de Ockham e Gabriel Biel. Estivo profundamente influenciado por dous titores, Bartholomäus Arnoldi von Usingen e Jodocus Trutfetter, que lle ensinaron a desconfiar ata dos máis grandes pensadores. e a probar todo el mesmo coa súa propia experiencia.
A filosofía resultou insatisfactoria, pois ofrecía seguridade sobre o uso da razón pero ningunha sobre o amor a Deus, que para Lutero era máis importante. Na súa opinión, a razón non podía conducir aos homes a Deus, e a partir de entón desenvolveu unha relación de amor-odio con Aristóteles pola énfase que este poñía na razón. Para Lutero, a razón podía utilizarse para cuestionar aos homes e ás institucións, pero non a Deus. Cría que os seres humanos só podían coñecer a Deus a través da revelación divina, polo que as Escrituras adquiriron cada vez máis importancia para el.
O 2 de xullo de 1505, mentres Lutero regresaba á universidade a cabalo despois dunha viaxe a casa, un raio caeu preto del durante unha treboada. Máis tarde dicíndolle ao seu pai que estaba aterrorizado pola morte e o xuízo divino, berrou: "Axuda! Santa Ana, voume facer monxe!" Chegou a ver o seu berro de auxilio como un voto que nunca podería romper. Deixou a universidade, vendeu os seus libros e entrou en Mosteiro de Santo Agostiño en Erfurt o 17 de xullo de 1505. Un amigo achacou a decisión á tristeza de Lutero pola morte de dous amigos. O propio Lutero parecía entristecido polo traslado. Os asistentes a unha cea de despedida acompañáronlle ata a porta do Claustro Negro. "Este día védesme, e despois, nunca máis", dixo. O seu pai estaba furioso polo que vía como un desperdicio da educación de Lutero.
Vida monástica
Lutero dedicouse á orde agustiniana, dedicándose ao xaxún, longas horas en oración, peregrinación e frecuentes confesións. Lutero describiu este período da súa vida como un de profunda desesperación espiritual. El dixo: "Perdín o contacto con Cristo, o Salvador e Consolador, e fixen del o carcereiro e verdugo da miña pobre alma".
Johann von Staupitz, o seu superior, chegou á conclusión de que Lutero necesitaba máis traballo para distraerse da súa excesiva introspección e ordenoulle que seguise unha carreira académica. O 3 de abril de 1507, Jerónimo Schultz (lat. Hieronymus Scultetus), o bispo de Brandeburgo, ordenou a Lutero na catedral de Erfurt. En 1508, comezou a ensinar teoloxía na Universidade de Wittenberg.
Durante esa época prodúcese unha crise relixiosa e comeza a ensinar que a salvación é un regalo da graza de Deus a través tan só da fe e que proxectou ao exterior a través da loita contra as indulxencias; o 31 de outubro de 1517 escribiulle ao arcebispo de Mainz e Magdeburgo protestanto pola venda de indulxencias no seu arcebispado e invitándoo a discutir sobre o asunto; incluíu unha copia das 95 teses e segundo a tradición cravou outra copia na porta da Igrexa de Wittemberg.
Proceso romano
miniatura|upright|Martiño Lutero como monxe agostiño en 1520. En xuño de 1518 abriuse o proceso contra Lutero, con base na publicación das súas 95 Teses por posible herexía, e rexístranse os seus apuntamentos de clase na procura de comentarios negativos de Lutero sobre a excomuñón. Despois diso, en agosto de 1518, o proceso altérase para herexía notoria. As autoridades eclesiásticas citan en Roma a Lutero para que desminta a súa doutrina.
Lutero recusa desprazarse alegando razóns de saúde e pretende unha audiencia en territorio alemán. O seu pedido baséase no argumento (Gravamina) da nación alemá. O seu pedido foi aceptado e será convidado para unha audiencia co cardeal Caetano durante as cortes (Reichstag) imperiais de Augsburg. Entre o 12 e 14 de outubro de 1518, Lutero fala con Caetano. Este pídelle que revogue a súa doutrina. Lutero non o fará.
Chisco Amado
Chisco Amado, nado en Ferrol en 1962, é un actor galego formado no Institut del Teatre de Barcelona. É actor de cine e de teatro e interpretou algúns personaxes en series de televisión.
Martiño Lutero
Proceso romano
miniatura|250px|dereita|O [[selo de Lutero.]]
En xuño de 1520 reaparece a ameaza no escrito "Exsurge Domini", en xaneiro de 1521 a bula "Decet Romanum Pontificem". Con ela excomungouse a Lutero. Seguiuse a ameaza oficial do emperador (Reichsacht).
Notábel é no entanto que Lutero foi máis unha vez recibido en audiencia, que tamén deixou claras as diferenzas entre o papado e o rei/emperador. Carlos foi o último rei (despois dunha reconciliación) en ser coroado emperador polo papa. O 17 e 18 de abril de 1521 Lutero fala na Dieta de Worms (conferencia gobernativa) e despois de negar a revogación da súa doutrina, publícase o Edicto de Worms, proscribindo a Lutero dentro dos límites do Imperio.
Exilio no Castelo de Wartburg
miniatura|Martiño Lutero en 1522 Frederico, o Sabio ordenou que Lutero fose secuestrado no seu retorno da Dieta de Worms por un grupo de homes mascarados a cabalo, que o levaron para o Castelo de Wartburg, onde permaneceu por cerca dun ano. Deixou crecer a barba e tomou as vestimentas dun cabaleiro, asumindo o pseudónimo de Jörg. Durante este período de retiro forzado, Lutero traballou na súa célebre tradución da biblia para o alemán. miniatura|Casa de Lutero en Wittenberg
Voda e familia
O 6 de marzo de 1522 volveu para Wittemberg e o 13 de xuño de 1525 casou en segredo con Catarina de Bora, unha monxa que acollera no mosteiro de Wittemberg, con ela tivo seis fillos: Xoán (1526), Elisabeth (1527), Magdalena (1529), Martiño (1531), Paulo (1533) e Margarida (1534).
A Guerra dos Campesiños
A Guerra dos campesiños (1524-1525) foi de moitas maneiras unha resposta aos discursos de Lutero e doutros reformadores. Revoltas de campesiños xa tiñan existido en pequena escala en Flandres (1321-1323), Francia (1358), Inglaterra (1381-1388), durante as guerras husitas do século XV, e moitas outras ata o século XVIII, mais moitos campesiños xulgaron que os ataques verbais de Lutero á Igrexa e a súa xerarquía significaban que os reformadores irían igualmente apoiar un ataque armado á xerarquía social. Por causa dos fortes vencellamentos entre a nobreza hereditaria e os líderes da Igrexa que Lutero condenaba, isto non sería sorprendente.
Xa en 1522, en canto Lutero estaba en Wartburg, colaboradores seus perverteron as súas ensinanzas e pasaron a esparexer mensaxes revolucionarias por toda a Alemaña. Enfatizábase a formación dun grupo de “santos”, coa tarefa de loitar contra a autoridade constituída e promover a aniquilación dos “impíos”. Un deses pregadores foi Tomas Münzer.
A mensaxe escatolóxica de Münzer, na verdade, tiña pouco a ver coa proposta dos campesiños, tanto que el procurou a nobreza da Saxonia para obter apoio. Coa negativa destes e a eclosión dos conflitos campesiños no suroeste alemán, el logo viu o instrumento para a concreción dos seus planos.
Lutero desde cedo previra a nobreza e os propios campesiños sobre a revolta e particularmente sobre Münzer, un dos “profetas do asasinato”, colocándoo como un dos mentores do movemento campesiño. Lutero escribiu a Terríbel Historia e Xuízo de Deus sobre Tomas Münzer, inaugurando esa liña de pensamento.
Na inminencia da revolta (1524), Lutero escribiu a Carta aos Príncipes da Saxonia sobre o Espírito Revoltoso, mostrando a tiranía dos nobres que oprimían o pobo e a loucura dos campesiños en reaccionar a través da forza e a confiar en Münzer como pregador. Houbo pouca repercusión deste escrito.
Aínda en 1524, Münzer mudouse para a cidade imperial de Mühlhausen, ofrecéndose como pregador. Lutero escribiu a Carta Aberta aos Burgomestres, Consello e toda a Comunidade da Cidade de Mühlhausen co propósito de alertar sobre as intencións de Münzer. Tampouco este escrito tivo repercusión, pois o consello da cidade limitouse a pedir informacións sobre Münzer na cidade imperial de Weimar.
O principal escrito dos campesiños eran os Doce Artigos, onde foron expostas as reivindicacións. Neles habían artigos de fondo teolóxico (dereito de ouvir o Evanxeo a través de pregadores chamados por eles propios) e artigos que trataban dos malos tratos (exploración nos impostos etc.). Os artigos eran fundamentados con pasaxes bíblicas e pedíase que se alguén puidese probar polas Escrituras que aquelas reivindicacións eran inxustas, eles abandonaríanas, e entre aqueles que se consideraban dignos de facer tal cousa estaba o nome de Lutero.
De feito Lutero escribiu sobre os Doce artigos no seu libro Exhortación á Paz: Resposta aos Doce artigos do Campesinato da Suabia, de 1525. Nel Lutero ataca os príncipes e señores por cometeren inxustizas contra os campesiños e ataca os campesiños pola rebelión e falta de respecto á autoridade.
Infelizmente tampouco ese escrito tivo repercusión e durante unha viaxe de Lutero pola rexión da Turinxia puido testemuñar as atrocidades cometidas polos campesiños, motivándoo a escribir o Addendum: Contra as hordas salteadoras e asasinas dos campesiños. Tratábase dun apéndice de Exhortación á Paz..., mais axiña se tornou un libro separado. O Addendum publicouse cando a revolta campesiña xa estaba no final e os príncipes cometían atrocidades contra os campesiños derrotados, de modo que o escrito causou gran revolta na opinión pública contra Lutero. Nel, Lutero encoraxa os príncipes a castigar os campesiños, ata coa morte.
Tal repercusión negativa obrigou a Lutero a pregar un sermón no día de pentecoste de 1525 que se tornou no libro Posicionamento do Dr. Martiño Lutero Sobre o Libriño Contra os Campesiños Asaltantes e Asasinos, onde o reformador contesta os críticos e reafirma a súa posición anterior.
Como aínda había repercusión negativa, Lutero novamente se posiciona sobre a cuestión na súa Carta Aberta a Respecto do Rigoroso Libriño Contra os Campesiños, onde lamenta e exhorta contra a crueldade que estaba sendo practicada polos príncipes mais reafirma a súa posición anterior.
Por fin, a petición dun amigo, o cabaleiro Asa von Kram, Lutero redacta Acerca da Cuestión, Se Tamén Militares Ocupan unha Función Benaventurada, en 1526, co propósito de esclarecer cuestións sobre consciencia do cristián en caso de guerra e a súa función como militar.
En 1543, escribiu Von den Jüden und iren Lügen un tratado antisemita no que, despois de tentar convertelos á súa fe e non conseguilo, defendeu a persecución aos xudeus.
Significado da tradución da Biblia ao alemán
Porén, o dominio do latín era, no século XVI, no fin da Idade Media e comezo da chamada Idade Moderna, apenas o privilexio dunha porcentaxe ínfima de poboación instruída, entre eles os elementos da propia igrexa. A tradución de Lutero para o alemán foi simultaneamente un acto de herexía e un piar da sistematización do que viría a ser a lingua alemá, ata aí vista como unha lingua inferior, de ignorantes, plebeos. É preciso engadir que Lutero non se opuxo ao latín, e el mesmo publicou unha edición revisada da tradución latina da Biblia (Vulgata). Lutero escribía tanto en latín como en alemán. A tradución da Biblia para o alemán non significou, polo tanto, o rexeitamento do latín como lingua académica.
Roca (empresa)
Roca é unha multinacional de orixe catalá que opera en máis de 135 países. É líder mundial en porcelana sanitaria e ten 72 fábricas e filiais por todo o mundo.
Historia
miniatura|W+W (Washbasin+Watercloset) por Roca A empresa fundouse en Barcelona como Compañía Roca Radiadores S.A. adicada á fabricación de radiadores de ferro fundido para vivendas. En 1925 fabricaron as primeiras caldeiras de fundición e en 1929 iniciouse a produción de bañeiras de ferro fundido. En 1936 introducíuse no sector da porcelana sanitaria e en 1954 empezou a fabricar tamén billas. Unha segunda fábrica de porcelana inaugurouse en Madrid en 1962.
A entrada da empresa no sector da cerámica para a construción fíxose nos oitenta. Cerámicas do Foix, pasou a ser unha sociedade filial. En 1989 mercou en Portugal unha fábrica de material sanitario.
No ano 2002, Compañía Roca Radiadores S.A. iniciou un proceso de reestruturación societaria co obxectivo de ordenar as diferentes áreas de negocio en sociedades independentes. O proceso de reestruturación da sociedade culmina en 2005 coa venda dos negocios de calefacción e aire acondicionado co obxectivo de concentrar os esforzos da corporación no negocio do baño. En 2006 Roca pasou a ser líder mundial no sector.
A Laxe, Esteiro, Cedeira
A Laxe é un lugar da parroquia de Esteiro no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 19 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 9 homes e 10 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 20 habitantes.
O Alto de Bustelo, Carballedo, Carballedo
Toponimia
O topónimo fai referencia a un lugar alto arredor de Bustelo. Este é un diminutivo de (latín tardío, do celta ): terreo de pastos para o gando (bois). .
Movemento Olímpico
Co nome de Movemento olímpico desígnase o contorno organizativo que arrodea a celebración dos Xogos Olímpicos e que ten como misión construír un mundo máis xusto e pacífico a través do deporte. O movemento olímpico comprende o Comité Olímpico Internacional (COI), 203 comités olímpicos nacionais, 35 federacións deportivas internacionais olímpicas, así como outras federacións non olímpicas e demais organizacións recoñecidas polo COI, e mais os comités organizadores dos Xogos Olímpicos, tanto de verán como de inverno.
Os principios do Movemento Olímpico defínense nos primeiros artigos da Carta Olímpica, que na súa última versión de setembro de 2004, sinala:
''1. O olimpismo é unha filosofía de vida que exalta e combina nun conxunto equilibrado as calidades do corpo, a vontade e o espírito. Vencellando o deporte á cultura e á educación, o olimpismo quere crear un estilo de vida fundado na alegría do esforzo, no valor educativo do bo exemplo e no respecto dos principios éticos universais.
''2. O obxectivo do olimpismo é poñer o deporte ao servixo do desenvolvemento harmonioso do home co fin de promover unha sociedade pacífica, preocupada por preservar a dignidade humana.
''4. A práctica do deporte é un dereito dos homes e mulleres. Todos os individuos deben ter a posibilidade de facer deporte sen discriminación de ningunha caste e dentro do espírito olímpico, que esixe a comprensión mutua, o espírito de amizade, de solidariedade e de fair-play. A organización, a administración e a xestión do deporte deben estar controladas por organizacións deportivas independentes.
''5. Calquera forma de discriminación contra un país ou unha persoa baseada en criterios de raza, relixión, política, sexo ou outras, é incompatible coa pertenza ao movemento olímpico.
Olympic Charter
Presidente de Croacia
A sede da Presidencia da República de Croacia atópase no Palacio Presidencial (en croata: Predsjednički dvori) en Zagreb, situado no barrio de Pantovčak.
Elección e toma de posesión
O Presidente da República é elixido en eleccións directas por voto secreto, sobre a base do sufraxio universal por un período de cinco anos. Ninguén pode ser elixido Presidente da República máis de dúas veces. O Presidente da República é elixido por unha maioría de voto de tódolos electores que votaron. Se ningún dos candidatos obtivo esa maioría, lévase a cabo unha segunda rolda despois de catorce días, onde teñen o dereito de sufraxio da nova elección os dous candidatos que obteñan o maior número de votos na primeira rolda. Antes de asumir o deber, o Presidente da República fará un xuramento ante os xuíces do Tribunal Constitucional xurando lealdade á Constitución. As cerimonias celébrase tradicionalmente na Praza San Marcos de Zagreb, en fronte da Igrexa de San Marco e preto das sedes do Parlamento, o Goberno e o Tribunal Constitucional. Despois da elección, o Presidente da República renuncia á súa filiación no seu partido político.
Lista de presidentes
dereita|miniatura|150px|Estandarte do Presidente de Croacia
11 de decembro
O 11 de decembro é o 345º día do ano do calendario gregoriano e o 346º nos anos bisestos. Quedan 20 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|125px|dereita|Hector Berlioz.
Outros
Os 366 días do ano
Franca Rame
Franca Rame, nada en Parabiago, 18 de xullo de 1929 e finada en Milán o 29 de maio de 2013, foi unha actriz de teatro, escritora e política italiana.
Panorpidae
Os Panorpidae son unha familia de insectos mecópteros. Esta familia contén máis de 350 especies. Miden de 9 a 25 mm de lonxitude.
Franca Rame
Biografía
Naceu en Parabiago, Lombardía, nunha familia cunha longa e extensa tradición teatral. Debutou no teatro en 1951. Pouco despois, coñeceu a Dario Fo, dramaturgo italiano, e casaron en 1954. O seu fillo, Jacopo Fo naceu o 31 de marzo de 1955. En 1958, fundou xunto co seu marido a compañía teatral Dario Fo-Franca Rame en Milán, Fo era o director e escritor, e Rame a actriz protagonista e administradora. Un ano máis tarde estreaban a peza de Fo Gli arcangeli non giocano a flipper.
Panorpidae
Estes insectos teñen catro ás membranosas e antenas filamentosas. As súas caras alongadas terminan en mandíbulas que usan para alimentarse de insectos mortos ou moribundos, náctar e froita podre. Mentres que na forma larvaria, comen insectos mortos no chan.
Bratia Karamazovy
miniatura|Notas de Dostoievski para o capítulo 5 da novela Bratia Karamazovy (en Бра́тья Карама́зовы, "Os irmáns Karamazov") é a novela final do autor ruso Fiodor Dostoevski. Dostoievski pasou case dous anos escribíndoa e publicouse como unha serie en Russkiy Vestnik de xaneiro de 1879 a novembro de 1880. Dostoievski morreu menos de catro meses despois da súa publicación.
Panorpidae
Rexistro fósil
Coñécense especies de Panorpidae desde o Xurásico medio. A especie máis antiga coñecida son membros do xénero Jurassipanorpa da Formación Jiulongshan de Mongolia Interior, China.
Franca Rame
Biografía
Rame continuou traballando con Fo en numerosas obras de teatro e en varias compañías de teatro, alcanzando un éxito popular. A partir de 1968 o matrimonio crea un colectivo teatral independente, por razóns políticas e ideolóxicas, onde actuou en obras teatrais satíricas e de contracultura moi comprometidas, lembrando a Morte accidental dun anarquista e Non si paga, non si paga!. Xunto co seu marido apoiou a organización italiana Soccorso Rosso Militante.
Bratia Karamazovy
Ambientada na Rusia do século XIX, é unha apaixonante novela filosófica que entra profundamente nas cuestións de Deus, o libre albedrío e a moral. É un drama teolóxico que trata problemas de fe, dúbida e razón no contexto dunha Rusia en proceso de modernización, cunha trama que xira arredor do tema do patricidio. Dostoievski compuxo gran parte da novela en Staraya Russa, que inspirou a localización principal. Foi aclamada como un dos logros supremos da literatura.
Franca Rame
Biografía
Nos anos 70 participou no movemento feminista interpretando os seus propios textos: Tutta casa, letto e chiesa, Grasso è belo!, La madre.
Bratia Karamazovy
Personaxes
miniatura|Casa de Grushenka Menshova, en [[Staraya Rusa, que serviu como inspiración real para a personaxe de Grushenka.]]
Franca Rame
Biografía
En marzo de 1973, foi secuestrada por un grupo de extrema dereita e violada, sufrindo múltiples e importantes feridas. Posteriormente escribiu o monologo Lo stupro (A violación), inspirado na súa experiencia persoal.
As tres Grazas (Rubens)
As tres Grazas é un cadro do pintor barroco Peter Paul Rubens, exposto no Museo do Prado de Madrid, España. Está pintado ó óleo e mide 221 cm de alto por 181 cm de ancho.
Franca Rame
Biografía
Nas eleccións xerais de Italia de 2006 foi candidata ao Senado por Piamonte, Lombardía, Véneto, Emilia-Romaña, Toscana e a Umbría entre as filas do partido político Italia dei Valori. Foi elixida senadora en Piamonte. Tamén en 2006, Antonio Di Pietro propúxoa ao cargo de Presidenta da República. Recibiu vinte e catro votos.
As tres Grazas (Rubens)
Análise do cadro
Como noutros cadros de tema mitolóxico, Rubens expón de xeito moi distinto ó dos artistas que o precederon. Esta obra do chamado príncipe dos pintores flamengos é a antítese da obra anterior de Rafael Sanzio As Grazas, caracterizada por un sentimento xeral de castidade. Representan ás fillas de Zeus e poden citarse como tipo de beleza ideal aínda que poden corresponder á beleza máis sensual. Aglaia, Talía e Eufrósine non foron para Rubens máis que unha escusa para pintar tres academias femininas, reprodución das exuberantes formas das súas habituais modelos.
A composición respecta o modelo clásico que representa ás Grazas completamente espidas e reunidas, pero cambia a relación entre as tres figuras que están conectadas entre si a través dos brazos, o veo transparente que as cobre, e as súas miradas, é dicir, psicoloxicamente, dando así nova unidade ó grupo. A disposición das Grazas forma un triángulo, estando a do medio de costas, coa cabeza volta e apoiada nas súas compañeiras.
Bratia Karamazovy
Adaptacións
Na televisión:
Franca Rame
Biografía
Deixou o Senado en 2008. En 2009, xunto co seu marido Dario Fo escribiu a súa autobiografía Una vita all'improvvisa.
Faleceu en Milán o 29 de maio de 2013, aos 83 anos.
Hornitos
miniatura|dereita|Hornitos, en 2005. Hornitos é un balneario turístico situado na segunda rexión de Chile, a 90 km ao norte da cidade de Antofagasta e a 36 km de Mejillones.
Características
Caracterízase polas súas finas areas, agradábel clima e bela paisaxe. De augas temperadas, Hornitos atópase situado no medio de cantís rochosos costeiros. Posúe un clima desértico con temperaturas homoxéneas na costa. A temperatura máxima media é de 24,5 °C e a mínima de 17,1 °C. As precipitacións son case nulas pero con abundante nebulosidade costeira. A máxima media é de 3 mm.
Galiña de Mos
A Galiña de Mos (ou Raza de Mos) é unha das razas de pita máis antigas da península Ibérica. Orixinaria de Galicia debe o seu nome á parroquia de San Xiao de Mos (no concello de Castro de Rei, Lugo), xa que foi nesta zona onde se comezou o proceso de selección para a recuperación da raza orixinal.
O trazo máis salientable é a súa crista en chícharo, que se caracteriza por ser pequena e ter tres filas de papilas ou puntos. Esta raza adáptase con facilidade a condicións climatolóxicas adversas.
Historia
A comezos do século XX existía unha clara diferenza entre as galiñas da costa e do interior de Galicia (de máis volume e peso) e as galiñas da montaña (de menor tamaño). En 1935, a raíz da creación da Estación Pecuaria Rexional de Lugo, o veterinario Blas Martínez Inda iniciou o traballo de recuperación da Raza de Mos mediante a adquisición de ovos na Terra Chá, publicando ese mesmo ano o primeiro patrón da raza.
Nos anos posteriores fóronse ampliando o censo da raza e a súa venda a criadores interesados. En 1942, o veterinario Juan Rof Codina involucrouse na divulgación da raza realizando unha serie de estudos. Como consecuencia conseguiuse aumentar a capacidade de posta das galiñas de 128 ovos anuais de media (en 1939) a 154. No ano 1945 creouse a Cátedra de Divulgación Pecuaria de Galicia que, coa impartición de clases polas catro provincias galegas, permitiu dar a coñecer a Raza de Mos (seleccionada xa por aquel entón coas mesmas características que presenta na actualidade). Pola súa banda, a Estación Pecuaria Rexional de Galicia repartiu lotes da raza ata 1971, ano no que desapareceu a súa sección avícola.
Na década dos anos 60 realizáronse mudanzas orientadas cara a unha avicultura industrializada, o que propiciou os cruces entre razas para obter maior produtividade, producíndose deste xeito unha mingua na cría da Raza de Mos que a levou ao bordo da súa extinción. miniatura|Galiña de Mos no [[Centro de Recursos Zooxenéticos de Galicia.]] A mediados de 2000, a Xunta de Galicia incluíu a Galiña de Mos nos programas de recuperación de razas gandeiras e iniciouse o “Programa de Recuperación e Conservación da raza Galiña de Mos”. Trala observación dos exemplares existentes e a consulta de datos históricos, redactouse un novo patrón da raza e creouse o Rexistro de Exemplares (publicado no Diario Oficial de Galicia o 11 de maio de 2001). Asemade, a finais de 2001 creouse a Unidade de Recuperación da Raza Galiña de Mos no Centro de Recursos Zooxenéticos de Galicia, con lotes de aves en galiñeiros situados en zonas exteriores, e onde calquera interesado pode adquirir algún destes animais para a cría.
Características xerais
miniatura|esquerda|Prato de galo de Mos. A Galiña de Mos posúe unha testa máis ben pequena, unha cara vermella e lisa, unha crista en chícharo con tres filas de papilas ou puntos ben definidos de cor vermella, e un bico forte e ben curvado. O pescozo é esvelto e robusto, máis ben longo. O peito é ancho, profundo e prominente, de gran capacidade. As ás son máis ben pequenas, ben pregadas e cinguidas ao corpo, e a cola é de pequeno tamaño.
Existen diferenzas evidentes entre o macho e a femia. Así, o peso dos galos oscila entre 3,5 e 4 quilos mentres que o das galiñas está en torno a 2,5 e 3 quilos. A crista, as barbiñas e as orelliñas son máis pequenas nas galiñas, e o peito é menos prominente; asemade, as femias son de formas máis redondeadas. A plumaxe en ambos sexos é brillante, abundante e compacta, de cor roxa escura para o corpo, sendo a esclavina de cor máis clara no caso dos machos e de cor máis intensa nas femias.
Os ovos teñen un peso mínimo de 50 gramos, cunha casca de cor marrón clara.
O 16 de xaneiro de 2010 tivo lugar o I Certame de Exposición e Degustación do Galo de Mos na parroquia de San Xiao de Mos, en Castro de Rei, organizada polo concello e a asociación de veciños da parroquia.
Linyola
250px|miniatura|Vista de Linyola Linyola é un concello da provincia de Lleida, en Cataluña. Pertence á comarca do Pla d'Urgell e tiña en 2014 unha poboación de 2.677 habitantes.
Situado no norte da comarca, a 248 metros sobre o nivel do mar, limita cos concellos de Bellvís e Vallfogona de Balaguer polo leste, el Poal e el Palau d'Anglesola polo sur, Ivars d'Urgell e Penelles polo oeste e Bellcaire d'Urgell polo norte.
Entre os seus lugares de interese atopamos o núcleo antigo da vila, coa praza e a igrexa de Santa Maria, a Casa da Vila e o Museo Pedrós. As súas festas maiores celébranse na honra a Santa Quitèria (22 de maio) e a Asunción de María (15 de agosto).
Liga LEB Ouro 2014-15
A tempada 2014-15 da LEB Ouro foi a 19ª edición da segunda competición nacional de liga de baloncesto en España coa denominación actual, chamada tamén Adecco Ouro debido a motivos de patrocinio. O campión de liga conseguiu praza de ascenso directo á Liga ACB, mentres que os clasificados do segundo ó noveno posto disputaron un playoff onde o gañador conseguiu tamén praza de ascenso á primeira categoría do baloncesto español. O torneo estivo composto por 15 equipos, 3 deles galegos: o CB Breogán, o CB Coruña e o Club Ourense Baloncesto.
Ó remate da tempada regular, o Ford Burgos conseguiu a primeira posición e o ascenso directo á Liga ACB. O CB Prat Joventut, pola contra, rematou na derradeira posición e descendeu á LEB Prata.
Tempada regular
Así rematou a tempada regular despois de 28 xornadas. O Ford Burgos acadou o ascenso á Liga ACB coa primeira posición da táboa:
Eliminatorias polo ascenso
Trala tempada regular disputáronse as eliminatorias polo ascenso, nas que competiron os equipos que remataron entre a 2ª e a 9ª posición da táboa.
Cuartos de final
Os cuartos de final dos playoffs da Liga LEB Ouro 2014/15 comezaron o 24 de abril, e remataron o 1 de maio de 2015. Esta rolda xogouse ó mellor de tres partidos, e os gañadores pasaron ás semifinais dos playoffs.
Final
A final dos playoffs polo ascenso á Liga ACB comezou o 22 de maio de 2015, co primeiro partido entre o Club Ourense Baloncesto e o Ribeira Sacra Breogán Lugo. Rematou o 2 de xuño de 2015.