cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dougga
O baño da casa ao oeste do Templo de Tellus
Este baño, de 75 m², ao que se accede dende a casa e dende a rúa, foi descuberto a principios do século XX. A análise arqueolóxica da relación do baño coa casa na que se atopa levou a Thébert a suxerir que se trataba dunha adición posterior á construción orixinal pero non propón unha data para este suceso.
Edificios relixiosos
Hai evidencias arqueolóxicas ou epigráficas de máis de vinte templos en Dougga, un número importante para unha cidade pequena. Hai restos arqueolóxicos e inscricións que proban a existencia de once templos, restos arqueolóxicos doutros oito máis e inscricións referidas a outros catorce. Esta abundancia de sitios relixiosos é o resultado, en particular, da filantropía de familias adiñeiradas.
Templo de Massinissa
Os restos son similares aos do templo de Chemtou e son unha proba de que o centro político da cidade romana estaba no mesmo lugar que a ágora helénica. Os restos pétreos atopados nesta zona parecen pertencer a varias estruturas diferentes, a localización exacta do santuario aínda está aberta a debate.
Aínda que se cre que o santuario estableceu a Massinissa á par cun deus, isto é debatido por algúns expertos. Gsell cre que un templo para o rei reflectiría unha continuación das prácticas orientais e helénicas, Camps parte desta hipótese, sinalando a falta de fontes antigas que testemuñan algo máis que simples expresións de respecto por parte dun pobo cara ao seu rei. Segundo Camps, o templo é só un monumento, un lugar pertencente a un culto funerario. A súa construción aos dez anos do reinado de Micipsa pódese explicar polo seu simbolismo político: Micipsa, único gobernante tras a morte dos seus irmáns Gulussa e Mastanabal, afirmaba a unidade do seu reino arredor da persoa do rei.
O Capitolio
O Capitolio é un templo romano do século II, dedicado principalmente á Tríada protectora de Roma: Xúpiter Mellor e Maior (Xúpiter Optimus Maximus), Xunón a raíña (Juno Regina) e Minerva a Augusta (Minerva Augusta). Ten unha dedicación secundaria ao benestar dos emperadores Lucio Vero e Marco Aurelio, a xulgar por esta referencia, o Capitolio debeu estar rematado nos 166-167 d.C.
O Capitolio está excepcionalmente ben conservado, o que é consecuencia da súa inclusión na fortificación bizantina. Unha serie de once escaleiras conducen ao pórtico dianteiro. As columnas Corintias da fachada do templo teñen 8 m. de altura, enriba das cales está o frontón perfectamente conservado. O frontón ten unha representación da elevación á divindade do emperador Antonino Pío. O emperador está sendo levado por unha aguia.
A base da cella aínda presenta alcobas para tres estatuas. A alcoba do medio alberga unha estatua colosal de Xúpiter, nas entradas da Praza dos Ventos. Cando a cidade está en decadencia convértese nunha cidadela bizantina, que aproveita unha parte do templo que estaba en ruínas.
O descubrimento da cabeza dunha estatua de Xúpiter levou a Poinssot a suxerir que a cripta data do período do triunfo do cristianismo sobre as antigas relixións. St-Amans non exclúe a posibilidade de que a cripta fose construída ao mesmo tempo que a cidadela bizantina, da que o foro e o capitolio formaban o centro neurálxico. .
A construción do Capitolio en Dougga ocorreu ao mesmo tempo que a construción doutros monumentos do mesmo tipo noutros lugares de Norte de África, o que Gros explica como consecuencia da maior proximidade do culto imperial e o culto a Xúpiter.
Preto do Capitolio atópanse a "praza da Rosa dos ventos", que recibe o nome dunha rosa dos compás que está gravada no chan, e dos restos da cidadela bizantina, que reutilizaron unha parte das ruínas despois do declive da cidade.
Zenit-6U (satélite)
Zenit-6U ou Argon (índice GRAU 11F645) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética.
Dougga
Templo de Mercurio
thumb|dereita|Templo de Mercurio
Zenit-6U (satélite)
Características
Os satélites Zenit-6U estaban, como o resto de satélites de recoñecemento Zenit, baseados nas cápsulas Vostok e, con 6300 kg de masa, consistían nun módulo de servizo, un módulo de propulsión e manobra e un módulo de reentrada reutilizable de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por batería, dándolle unha autonomía de ata 14 días. As órbitas típicas dos Zenit-6U estaban entre os 200 e os 400 km de altura. Lanzáronse 97 Zenit-6U mediante foguetes Soiuz U e Soiuz U2 entre 1976 e 1984, con tres fallos.
Dougga
Templo de Mercurio
O Templo de Mercurio tamén está dedicado a Tellus. Mira cara ao mercado, entre ambos atópase o "cadrado da Rosa dos ventos". O templo está en gran parte en ruínas. Ten tres cellas pero sen patio. O santuario, ao que se pode acceder a través dunha serie de catro escaleiras, sitúase sobre un podio esvaecido. Escavouse e apuntalouse entre 1904 e 1908.
Dryopteris carthusiana
Dryopteris carthusiana, é unha especie de fento nativo dos bosques en todo o Reino Holártico.
Dougga
Templo da Piedade de Augusto
thumb|dereita|Templo da Piedade de Augusto visto desde o norte
O pequeno Templo da Piedade de Augusto construíuse durante o reinado de Hadrián. Financiouse a través da filantropía dun tal Caius Pompeius Nahanius. O templo enfróntase á "praza da Rosa dos ventos". Sobrevive parte do vestíbulo. Detrás do templo, nos cimentos do Templo de Fortuna, Venus Concordia e Mercurio, érguese unha mesquita. A mesquita é o último resto da pequena aldea que existiu no lugar ata a creación de Nova Dougga.
D'Arcos identificou o templo en 1631 grazas a unha inscrición que aínda se atopaba nese momento. O podio é relativamente baixo (1-1,5 m.), pódese subir por unha serie de sete escaleiras no lado sur.
Templo de Minerva
left|thumb|O segundo Templo de Minerve visto desde o leste
Dryopteris carthusiana
Descrición
Este fento confúndese a miúdo con varias outras especies de fentos, incluídas D. intermedia, D. campyloptera, e D. expansa. É especialmente e amplamente compartido o hábitat de D. intermedia, pero os dous poden ser distinguidos polo foliolo máis interno na parte inferior do pavillón auricular inferior: este foliolo é máis longo que os adxacentes en D. carthusiana, pero máis curto en D. intermedia. D. carthusiana é unha especie de sub-árbore de folla perenne, as súas follas sobreviven en invernos suaves pero morren nos duros invernos.
Dougga
Templo de Minerva
O primeiro templo de Minerva en Dougga foi un agasallo do patrón da civitas a finais do século I, pero o sitio máis importante dedicado a esta divindade é un edificio que presenta un templo e unha zona rodeada por un pórtico que data do reinado de Antonino Pío. Financiouse a través da filantropía dunha sacerdotisa do culto imperial, Julia Paula Laenatiana. O edificio deseñouse para aproveitar a pendente na que se ergue, o podio está ao nivel do tellado do pórtico e o templo no sentido estrito da palabra sitúase fóra do edificio circundante. As escaleiras que dan acceso ao templo acentúan a natureza inaccesible da divindade.
Dryopteris carthusiana
Propiedades
Úsase como vermífugo, con accións similares a Dryopteris filix-mas pero máis fortes.
Dougga
Templo da vitoria de Caracalla en Alemaña
thumb|dereita|O Templo da Vitoria de Caracalla en Alemaña (á dereita) na estrada de Aïn Doura
Dryopteris carthusiana
Taxonomía
Dryopteris carthusiana foi descrita por (Vill.) H.P.Fuchs e publicado en Bulletin da Société Botanique de France 105(7–8): 339 in obs. 1959.
Dougga
Templo da vitoria de Caracalla en Alemaña
O Templo da Vitoria de Caracalla en Alemaña é o único edificio dedicado ao culto imperial que estivo situado precisamente en Dougga. Fragmentos dunha inscrición no lintel do templo foron descubertos en 1835, pero o templo non identificouse ata 1966. Presenta un ninfeo que data do reinado de Cómodo.
Dryopteris carthusiana
Taxonomía
Dryópteris: nome xenérico que deriva do grego dryopterís = nome dun fento. En Dioscórides, de fento (gr. pterís) que nace sobre os carballos (gr. drys)]
carthusiana: epíteto
Dougga
Templo da vitoria de Caracalla en Alemaña
O templo, que é relativamente estreito, ten un deseño infrecuente. Ten 41,5x14,2 m., e está situado ao carón da estrada que baixa do foro ata os baños de Aïn Doura. O templo está asociado cun arco de triunfo sobre a estrada. Ao templo pódese acceder por unha escaleira semicircular, en cada esquina do patio diante da escaleira hai un depósito para a auga da chuvia. A cella no interior do santuario presenta seis nichos laterais que están deseñados para albergar as bases das estatuas de Apolo, Liber, Neptuno, Mercurio e doutros dous deuses que xa non se poden identificar.
José Domínguez Fernández
José Domínguez Fernández, nado en Pontellas (O Porriño) o 30 de abril de 1917 e finado en Buenos Aires o 16 de xuño de 1980, foi un político galego.
Dougga
Templo da vitoria de Caracalla en Alemaña
O templo pódese ver de lonxe, pero os transeúntes só poden ver a cella, cuxos cimentos están decorativamente rusticados. Sete columnas están espazadas ao longo da cella, enlazadas coa porta lateral, que se abre á escaleira. O templo tetrástilo está construído na orde toscana in antis. O deseño do templo é infrecuente xa que os templos do culto imperial son xeralmente Corintios e situado no medio dun amplo patio con pórtico, a orde toscana era así bastante rara nas provincias.
José Domínguez Fernández
Traxectoria
Con 17 anos emigrou á Arxentina embarcando en Vigo o 17 de marzo de 1934. Instalouse en Buenos Aires e vinculouse coa Sociedad de Porriño e a Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales. Afiliouse ao Partido Comunista. Despois do golpe militar do GOU foi detido pola Sección Especial de Represión al Comunismo en 1943 e foi torturado. Despois enviárono ao campo de concentración da illa Martín García. Coa vitoria dos aliados na Segunda guerra mundial foi liberado. Responsable do Partido Comunista de España na Arxentina, a principios dos anos setenta foi enviado polo Partido para reforzar a organización no interior do país, actuando na comarca de Vigo. Integrouse na Federación de Sociedades Gallegas de la República Argentina, da que foi secretario xeral. Foi directivo da Unión Galega, membro do Instituo Arxentino de Cultura Galega do Centro Galego de Buenos Aires e directivo da Sociedade de Porriño. Finou no Sanatorio do Centro galego de Buenos Aires o 16 de xuño de 1980.
Dougga
Templo da vitoria de Caracalla en Alemaña
O templo ocupaba o que sen dúbida foi un dos últimos espazos libres nas proximidades do foro. A benefactora do templo preferiu este lugar no centro da cidade aos que ela posuía nos arredores: o lugar do circo ou o lugar onde despois se construíu o Templo de Celeste. A familia de Gabinia, unha das o máis rica de Dougga, estaba ben situado dentro dos notables de Cartago e mantivo o seu poder en Dougga, mesmo durante a redución da aristocracia local no século III. Os termos de Gabinia proporcionarán probas da súa preocupación por que a familia debería soportar: o banquete anual mantería viva a memoria da xenerosidade da familia e enfatizaría a súa sociabilidade, mentres que o circo proporcionaría o pracer dos máis humildes dos habitantes da cidade.
thumb|dereita|O edificio crese que é o Templo de Plutón visto desde o norte
A finais do século IV, o Templo da Vitoria de Caracalla en Alemaña transformouse nunha igrexa. Os encoros do patio enchéronse para dar espazo aos fieis, mentres que á cella se engadiron púlpitos. Tamén se modificou a decoración da cella.
Templo de Plutón
É posible que o Templo de Plutón estea situado preto do arco triunfal de Septimio Severo nunha zona da cidade que aínda só foi escavada parcialmente, pero esta hipótese non é moi firme e baséase no descubrimento dun busto nun patio, que foi datado por Poinssot no século II ou III. O edificio asociado escavuseo na década de 1960, pero pouco se sabe sobre a forma en que se levou a cabo a escavación e os traballos de estabilización realizados no lugar. Atopouse unha cella cun só nicho sobre o podio no medio dun patio e tamén consérvase o altar.
Entre os anos 2000 e 2002 realizouse un estudo arquitectónico, pero non deu lugar a ningún traballo de escavación.
Templo de Saturno
thumb|dereita|Restos do Templo de Saturno con vistas ao val.
Saturno foi o sucesor do Ba'al Hammon púnico e consorte (paredros) de Tanit ou Xuno celestial (Juno Caelestis). Durante a época romana, a cidade de Dougga tiña polo menos dous santuarios dedicados a Saturno. A evidencia da existencia dun dos dous deriva principalmente das inscricións atopadas na cidade. O segundo templo, que é o comunmente coñecido como Templo de Saturno en Dougga, escavouse. Os restos deste templo, que son menos significativos que os do Capitolio ou o Templo de Xuno Caelestis, son especialmente interesantes pola súa localización. As ruínas atópanse no alto dun promontorio que domina o rico val cerealista do Oued Khalled, 160 m. desde o teatro e fóra dos límites da cidade. Durante os traballos de escavación, descubríronse restos dun templo de Ba'al Hammon, especialmente gabias rituais (favissae) que conteñen exvotos. O templo romano substituíu así un santuario indíxena que se remonta polo menos ao século II a.C.. Este santuario consistía esencialmente nun amplo espazo aberto deseñado para recibir exvotos e sacrificios. Cubriuse para facilitar a construción do Templo de Saturno, cuxas ruínas aínda se poden ver hoxe en día.
O templo romano construíuse durante o reinado de Septimio Severo. Consta de tres cellas, un patio cun pórtico e un vestíbulo. A auga do tellado do templo recollíase en cisternas. Unha inscrición ofrece detalles sobre a construción do templo. Erixiuse con fondos legados no testamento dun notable residente local chamado Lucius Octavius Victor Roscianus cun custo de polo menos 150.000 sestercios, que parece caro pero pode explicarse pola extensión dos movementos de terra necesarios para darlle ao templo unha base sólida;, non obstante, estes traballos parecen resultar insuficientes xa que os traballos para restaurar e apuntalar o edificio parecen levarse a cabo antes de que finalmente caese en ruína.
Templo de Xuno Caelestis
O Templo de Xuno Caelestis, construído nos arredores da cidade, foi descrito no século XVII e escavado na década de 1890. Entre 1904 e 1914 realizáronse importantes traballos de restauración e realizáronse novos estudos entre 1999 e 2002.
O templo está dedicado a Xuno Celestial (Juno Caelestis), o sucesor da deusa púnica Tanit. O seu recinto sagrado, témenos, ben conservado, está delimitado por unha muralla, unha gran parte da cal se conserva moi ben. O patio só está parcialmente alicatado e ten dúas portas simétricas. Un pórtico con 25 tramos percorre a sección circular do témenos. O pórtico está rematado cun friso que representa a construción do templo. A forma do recinto deste templo do século III evocaría unha lúa crecente, símbolo da divindade.
O templo no sentido estrito da palabra sitúase nun alto podio ao que se accede a través dunha serie de once chanzos. É un Períptero hexástilo corintio. O frontón presenta unha dedicatoria a Alexandre Severo. A cella perdeuse por completo.
O templo, erixido entre os anos 222 e 235 d.C., pagouno un tal Q. Gabinius Rufus Felix, quen doou entre outras dúas estatuas de prata de Xuno Caelestis que custou 35.000 sestercios.
O témenos, que ten un diámetro de 52 m., recorda a unha lúa crecente, o símbolo de Xuno Caelestis.
Dar Lacheb
thumb|vertical|A porta de Dar Lacheb vista desde o interior do edificio
O propósito do edificio coñecido como Dar Lacheb (Domus Lachebia, "Casa de Lacheb") non foi claramente identificado. St-Amans cre que é un santuario dedicado a Esculapio, o que concorda coa hipótese de Poinssot de que se trata dun templo.
Dar Lacheb construíuse entre o 164 e o 166 d.C., na mesma época que a capital, que está a 50 m. de distancia. A entrada ao edificio conservouse perfectamente, así como unha das columnas do pórtico de entrada. O interior está formado por un patio que antes estaba rodeado por un pórtico. Ao sur está a cella dun templo que foi totalmente destruído.
Igrexa da Vitoria
dereita|thumb|Igrexa da Vitoria A Igrexa da Vitoria, que se atopa no nordeste do lugar, debaixo do Templo de Saturno, é o único edificio cristián escavado ata agora en Dougga. A finais do século IV ou principios do século V, a comunidade cristiá erixiu a pequena igrexa de deseño infrecuente sobre un cemiterio pagán. O pequeno hipoxeo atópase preto.
Cisternas e acuedutos
thumb|dereita|As cisternas de Aïn El Hammam fronte ao templo de Xuno Caelestis thumb|dereita|Cisternas de Aïn Mizeb
Dougga conta con dúas redes de cisternas, no norte e no oeste, unha das cales está especialmente ben conservada. Un acueduto que conduce á cidade, situado a pouca distancia das cisternas ben conservadas, está entre os exemplos mellor conservados deste tipo de estruturas no territorio da actual Tunisia.
Este sitio aínda se usa unha vez ao ano para un festival que celebra a Mokhola, que foi unha santa e benefactora de orixe marroquí segundo a tradición oral local  A veneración de Mokhola vai acompañada de sacrificios de animais. Quedou demostrado que esta tradición ten orixes pagás, o obxecto de veneración era orixinalmente a fonte, coñecida como fons moccolitanus
A segunda rede de cisternas, as de Aïn Mizeb, está moi ben conservada. Situadss preto do Templo de Minerva, estes oito encoros abovedados poden albergar 9000 m³ e presentan unha cunca na que se decantan. As cisternas son alimentadas por un manancial situado 200 m. e conectado a través dun acueduto subterráneo.
Unha rede final de cisternas secundarias sitúase nas inmediacións do baño de Aïn Doura, no suroeste do xacemento.
Rúas
As rúas de Dougga non están distribuídas como prescribe o modelo teórico normal dun asentamento romano, en torno a un cardo e un decumanus, como resultado do deseño único da cidade.
O centro da cidade probablemente estaba empedrado, as rúas semellaban carrís serpenteantes. A cidade contaba con sumidoiros, como demostran as pedras de acceso que aínda se conservan nas rúas. Aos pés do outeiro, hai vestixios de rúas que unen coa estrada principal de Cartago ata Theveste
Ver tamén
thumb|450 px|Plano de Dugga coa disposición dos principais monumentos
Yolanda Ortiz
Yolanda Ortiz, nada en 1923 ou 1924 en Tucumán e finada o 22 de xuño de 2019 en Bos Aires,  foi unha doutora en química arxentina e primeira secretaria de Recursos Naturais e Medio Humano da Arxentina en 1973.
Traxectoria
Yolanda Ortiz estudou  Química en  Bos Aires.
O seu primeiro traballo foi na empresa Shell e despois traballou na Dirección de Aduanas.
Durante os anos sesenta dedicouse a estudar Toxicoloxía na Facultade de Ciencias Exactas e Naturais. Nesa mesma década obtivo unha bolsa na Sorbona, en Francia, onde permaneceu ata finais da década.
En 1973 foi convocada para dirixir a Secretaría de Medio Ambiente de América Latina por Juan Domingo Perón.
Tras a morte de Perón e o derrocamento de Isabel Perón, Yolanda tivo que exiliarse en Venezuela, onde traballou na Universidade Simón Bolívar. Alí permaneceu seis anos.
Ao seu regreso, fundou a organización non gobernamental Centro Ambiental Arxentino - CAMBIAR.
Recoñecementos
En febreiro de 2009, o Consello Federal de Medio Ambiente (COFEMA) rendeu homenaxe á traxectoria de Yolanda Ortiz.
O 27 de abril de 2017, a Mención de Honra á súa traxectoria, o máximo recoñecemento da Cámara de Deputados da Nación, pola súa traxectoria en temas de coidado do medio ambiente.
En 2018, o Senado da Nación Arxentina concedeulle a mención Juana Azurduy en recoñecemento á súa traxectoria.
María Esperanza Gigirey Liste
María Esperanza Gigirey Liste, nada en Santiago de Compostela o 12 de xuño de 1964, é unha historiadora da arte e escritora galega.
Traxectoria
Ademais, é presidenta do Consello Galego de Museos e forma parte do Consello Asesor do Museo de Arte Sacra de San Paio de Antealtares.
O Cabo, Sumoas, Xove
O Cabo é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Festival de Eurovisión Júnior 2022
O XX Festival de Eurovisión Júnior (en inglés: Junior Eurovision Song Contest 2022, francés: Concours Eurovision de la chanson junior 2022 e armenio: Մանկական Եվրատեսիլ 2022 երգի մրցույթ) celebrarase a finais de 2022. Será a segunda vez que se celebrará en Armenia, tras a vitoria de Malena con 224 puntos na anterior edición.
Albarán, Sumoas, Xove
Albarán é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Festival de Eurovisión Júnior 2022
Localización
Será a segunda vez que se celebrará en Armenia, sendo a primeira vez en 2011.
Outros países
Para que un país poida optar a unha posible participación no Festival de Eurovisión Júnior, debe ser un membro activo de EBU. Actualmente non se sabe se a UER emitirá invitacións aos 56 membros activos como o fan para o Festival de Eurovisión.
Membros activos da UER
Posibles debut
Posibles regresos
Posibles expulsados
Cuncha (estrutura)
miniatura| Estrutura de cuncha ou carcasa do edificio [[Centro de voo TWA|TWA Flight Center por Eero Saarinen, Aeroporto Internacional John F. Kennedy, Nova York]] miniatura| "The Forest Opera", un anfiteatro ao aire libre en [[Sopot, Polonia, con teito de membrana .]] miniatura| Great Court, cun tellado de celosía de capa fina en cuncha, de Buro Happold con [[Norman Foster, British Museum, Londres]] Unha cuncha, en inglés shell, é un tipo de elemento estrutural que se caracteriza pola súa xeometría, sendo un sólido tridimensional cuxo espesor é moi reducido en comparación con outras dimensións, e en termos estruturais, polos resultantes de tensión calculados no plano medio que presentan compoñentes que son tanto coplanares como normais á superficie. Esencialmente, unha casca pódese derivar dunha placa por dous medios: formando inicialmente a superficie media como unha superficie simple ou dobremente curvada, e aplicando cargas que son coplanares ao plano dunha placa que xeran esforzos significativos.
As estruturas de cuncha fina (tamén chamadas estruturas de placas e cunchas) son construcións lixeiras que utilizan elementos de cuncha. Estes elementos, normalmente curvados, ensamblan para facer grandes estruturas. As aplicacións típicas inclúen as carcasas para fuselaxes de avións, os cascos de barcos e as cubertas de grandes edificios.
Definición
Unha cuncha fina defínese como unha cuncha, casca ou carcasa cun grosor pequeno en comparación coas súas outras dimensións e na que as deformacións non son grandes en comparación co grosor.
Unha diferenza principal entre unha estrutura de cuncha e unha estrutura de placas é que, no estado non tensado, a estrutura de cuncha ten curvatura en oposición á estrutura de placas que é plana. A acción da membrana nunha capa é causada principalmente por forzas no plano (esforzo plano), pero pode haber forzas secundarias derivadas das deformacións por flexión. Cando unha placa plana actúa de forma similar a unha viga con esforzos de flexión e cortante, as capas son análogas a un cable que resiste cargas a través de esforzos de tracción. A capa fina ideal debe ser capaz de desenvolver tanto tensión como compresión.
Tipos
Os tipos máis populares de estruturas de capa fina son:
A Cabandela, Sumoas, Xove
A Cabandela é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Parroquias de Xove
[[Categoría:Lugares de Xove
Os Caínzos, Sumoas, Xove
Os Caínzos é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Xenovino
O xenovino (lígur: genovìn; italiano: genovino) foi unha moeda de ouro instituída na República de Xénova no século XII e cuñada desde o século XIII ata 1415, cando foi substituído polo ducado.
Caracterización
miniatura|123x123px| [[Porta de castelo, típica da moeda xenovesa. ]]
Esta moeda tiña un peso de 3,49 gramos e un diámetro aproximado de 20 mm, e estaba cuñada en ouro de 24 quilates.
A tipoloxía das primeiras emisións está caracterizada pola imaxe da porta dun castelo nos seus anversos (característica da moeda xenovesa), rodeada pola lenda +I•A•N•V•A ("porta" en latín"), que se pronuncia dun xeito moi semellante ao nome da propia cidade de Xénova no dialecto xenovés da lingua lígur.
Pola súa banda, nos seus reversos amósase unha cruz rodeada pola lenda +•CVNRADVS•REX•, alusiva a Conrado II (1252-1268).
Historia
O xenovino foi creado mediante un edicto xenovés de 1149, aínda que a súa especie física non se cuñou ata un século despois. As novas remesas de ouro que chegaron á Europa occidental que comezaron a chegar no século XIII procedentes do Sudán, a través das caravanas que cruzaban o Sáhara permitiron a Florencia e a Xénova o florecemento das súas cuñaxes neste metal.
Neste contexto, o xenovino foi cuñado por vez primeira en 1952 a nome de Conrado II, pouco antes das primeiras emisións áureas florentinas. Nesta primeira época, xunto coa unidade, cuñáronse tamén fraccións da oitava parte (ottavino) e da cuarta parte (quartarola), e na época do Dux Simone Boccanegra (1339-1344 e 1356-1363) batéronse tamén cuartos e terzos (terzarola).
A partir do período de Boccanegra, as moedas de ouro amosan unha numeración consecutiva (por exemplo, DVX PRIMVS, DVX XVII etc.) en función do Dux que estivese no poder, o que permite aproximar a súa datación. miniatura|Xenovinio a nome de [[Carlos VI de Francia|Carlos VI de Francia (1396-1409)]] Xa baixo o dominio francés, o rei Carlos VI (1396-1409) conservou a tipoloxía do xenovino. Os derradeiros xenovinos cuñados foron a nome do Dux Bernabé de Guano ( DUX XVIII ), que morreu apenas dez días despois de asumir o cargo, en 1415, polo que o número de exemplares cuñados foi moi escaso.
O sucesor do xenovino foi o ducado, no propio 1415, que en Xénova conservou a tipoloxía da porta do castelo no anverso e a cruz no reverso.
Pura Maortua
Pura Maortua Lombera, de casada Pura Ucelay, nada en Limpias (Cantabria) o 10 de abril de 1883 e finada en Madrid o 3 de decembro de 1972, foi unha directora teatral española.
Primeiros anos
Naceu nunha familia acomodada, filla de Purificación Lombera, natural de Limpias, e de Ramón Maortua, natural de Elorrio (Biscaia), dedicado ás industrias de graxas e xabóns. Viviu en Cantabria durante a mocidade, mais adoitaba pasar tempadas en Madrid cun tío seu, José Gómez Ocaña, catedrático de fisiología da Universidade Central. El introduciuna no mundo cultural madrileño e acompañouna nas súas viaxes por España, Francia e Italia.
Tras casar con Enrique Ucelay Sanz, instalouse definitivamente en Madrid.
Lyceum Club Feminino
Foi socia fundadora do Lyceum Club Feminino, inaugurado en novembro de 1926 na Casa das Sete Chemineas, onde ela se encargou da decoración. A prensa fíxose eco da inauguración. Eusebio de Gorbea, nun artigo no xornal La libertad, describíaa como unha das fundadoras máis prestixiosas. O artigo concluía cunhas preguntas contestadas por varias delas. As respostas de Maortua publicáronse o 24 de decembro dese ano:"«O nacemento do Lyceum Club créoo debido á necesidade que sentía a muller española de conquistar os seus foros e a consideración que lle corresponde, como un ser humano de análoga capacidade, dereitos e obrigacións que o home.»"Amais, considerábao un gran avance para a cultura, tanto para o home como para a muller.
La Cívica
Xunto a María Lejárraga e María Rodrigo fundou a Asociación Femenina de Educación Cívica, coñecida popularmente como La Cívica. A fundación foi anunciada por Lejárraga en agosto de 1931 desde a tribuna do Ateneo e con panfletos e anuncios nos xornais. Comezaron as actividades en marzo de 1932 nuns locais da Escola Superior de Maxisterio de Madrid, e en xuño mudáronse a unha sede propia.
Era una asociación dirixida á clase media. Amais de fornecer un espazo de reunión e unha plataforma de acción social, ocupábase da formación cultural. Entre quen impartiron cursos figuraban Clara Campoamor, María de Maeztu e Fernando de los Ríos. De La Cívica tamén xurdiu o Club Anfistora. Nun principio íase chamar Club Teatral de Cultura, mais por suxestión de Federico García Lorca tomou ese nome.
Club Anfistora
En xaneiro de 1935 estreou unha versión de Peribáñez y el comendador de Ocaña. Dirixida xunto con Lorca con motivo do aniversario da morte de Lope de Vega, foi un gran éxito. Malia superaren en calidade ás compañías profesionais que concorrían ao premio da mellor representación concedido polo Concello de Madrid, non puideron recibilo polas protestas de devanditas compañías. En troques, recibiron a axuda necesaria para realizaren unha nova representación.
En 1935 obtivo permiso de Valle Inclán para levar a escena o esperpento Los cuernos de don Friolera. A estrea estaba previsto para principios de 1936. Porén, esta truncouse ao morrer o autor, ante a petición da viúva Josefina Blanco, quen coñecía a Maortua do Lyceum. Valle deixara nas súas últimas vontades a prohibición expresa de facer manifestación algunha da súa morte, pois temía que se usase con fins políticos. Os actores rebeláronse e marcharon do Anfístora. Estrearon a obra coa compañía teatral Nueva Escena, con Rafael Alberti e María Teresa León na dirección desta.
En maio de 1936 realizou o primeiro intento dunha posta en escena de Así que pasen cinco años colaborando co autor, Lorca, mais o seu asasinato fíxoo imposible. Segundo Ian Gibson, Lorca propúxolle atrasar a estrea até despois de Doña Rosita la soltera. O granadino consideraba que isto granxearíalle o favor do público, xa que el mesmo era consciente da complexidade da obra. Consérvase o guion mecanografado que Maortua usou nos ensaios, con correccións de puño e letra de Lorca.
Tras a guerra civil
Despois da guerra colaborou con Arturo Ruiz Castillo no vestiario dalgunha das súas películas. Dirixiu Deseo bajo los olmos no Teatro Nacional de Cámara y Ensayo. Nos últimos anos da súa vida padeceu unha doenza que lle impedía ler. Morreu o 3 de decembro de 1972 aos 89 anos.
As Fontes, Sumoas, Xove
As Fontes é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
O Lagar, Sumoas, Xove
O Lagar é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Camiño dos Faros
O Camiño dos Faros é unha ruta de sendeirismo do noroeste galego na provincia da Coruña que une Malpica de Bergantiños (lugar de saída) con Fisterra (lugar de chegada) o longo de 200 km dirección suroeste pola beira do mar. A presenza de faros ao longo do percorrido é o que lle dá nome; tamén decorre por outros lugares de interese da Costa da Morte: praias, bosques, dunas, acantilados, ríos ou regos, peiraos pesqueiros, estuarios, fontes de auga, arquitectura etc.
Esta ruta adoita dividirse en oito etapas dunhas 9 horas de camiñada a ritmo de paseo cunha media de 26 km por etapa, sendo a máis curta a de Laxe a Arou (Camariñas) (mide 18 km) e a máis longa a que vai desde Camariñas ata Muxia (mide 32,6 km). Ao seu paso desde Malpica ata Fisterra pasa polos concellos de Ponteceso, Cabana de Bergantiños, Laxe, Vimianzo, Camariñas, Muxía e Cee.
miniatura|150px|esquerda|[[Cruceiro|Cruz no Roncudo]] Pequenas cruces ao longo da costa presumiblemente para lembrar os recolectores de percebes afogados, son un recordatorio do perigoso que é este tramo de costa, tanto para os pescadores locais como para os mariñeiros en viaxes máis longas. miniatura|150px|[[A Ferida en Muxía]] Ademais dos faros, outros recordatorios das diferentes traxedias ocorridas nesta zona inclúen o Cemiterio dos Ingleses, que contén os restos de mariñeiros ingleses naufragados a finais do século XIX, así mesmo os restos ocasionais de barcos e carga deron lugar a nomes de praias, rochas, baixíos etc. O monumento máis dramático é A Ferida, unha escultura (unha enorme laxa de rocha), situada en Muxía fronte ao océano Atlántico, nun outeiro ao carón do santuario da Virxe da Barca, relacionada co afundimento do petroleiro MV Prestige en 2002.
Historia
O 7 de decembro de 2012 un grupo de catro sendeiristas galegos, amigos desde a infancia, xunto con dous cans decidiron saír a andar, pola beira do mar, desde Malpica ata Fisterra aproveitando os camiños que abriran ao seu paso pescadores e percebeiros; unha viaxe de 200 km ao redor da costa do noroeste de Galicia que tardaron varias semanas en completar. Querían crear unha ruta que se mantivese o máis preto posible do mar. Deseñar a ruta foi a súa forma de convidar outras persoas a gozala.
Particularmente impresionante foi o apoio que tivo o Camiño dos Faros entre a comunidade local. Non só limpou e sinalizou o carreiro, senón que axudou a desenvolver un programa de actividades que atraeu á costa sendeiristas, ciclistas e corredores de toda Galicia.
Etapas
miniatura|esquerda|150px|Porto de Malpica punto de saida do Camiño dos Faros Os eventos clave son as oito etapas en que está divido este itinerario; agora ben, cabe a posibilidade de dividila en base ao propio ritmo ou ás esixencias propias. Seis desas oito etapas (cada etapa corresponde a un día de camiñada) seguen unha mestura de carreiros que pasan por cantís e praias, mentres que as outras dúas se dirixen cara ao interior, circunnavegando as rías de Corme e Laxe e Camariñas ao longo do que son dous tramos de costa moi dentada. A maioría das etapas comezan e terminan en pequenas aldeas pesqueiras con moitas opcións de aloxamento.
1ª etapa: Malpica-Niñóns
miniatura|150px|Vista da capela do Santo Adrián coas illas Sisargas a esquerda da foto Esta 1ª etapa comeza no porto de Malpica e acaba na praia de Niñóns, xa no concello de Ponteceso, despois de percorrer 21.3 km. Case todos na súa totalidade transcorren polo concello de Malpica.
Despois de deixar atrás o porto de Malpica crúzase a vila malpicá rumbo noroeste ata chegar á rúa da Praia. Desde aquí xa se albisca o océano Atlántico e o primeiro dos grandes faros, que non toca a ruta pois está situado nas illas Sisargas; estas illas acompañan o camiñante, ao lonxe, na meirande parte desta etapa. A rúa da Praia vai bordeando ao seu paso a praia de Area Maior, ata chegar á rúa Canido, que bordea a praia de Canido; alí cóllese a senda que leva ata a praia de Seaia, que se bordea por un camiño de táboas, deixando entre o camiño e a praia as primeiras dunas de area do Camiño dos Faros. Desde aquí séguese a senda que leva bordeando o monte ata o cabo de Santo Adrián; neste tramo atópase a fonte de Santo Adrián, cuxa auga segundo as crenzas populares cura as verrugas. Xa no cabo atópase a ermida de Santo Adrián, famosa pola súa romaría, e un miradoiro, que dá unha visións do camiño xa feito, do próximo tramo da etapa e das illas Sisargas. Desde aqui séguese bordeando a costa, deixando atrás o coído de Fontán e a punta do Castro, ata chegar á praia de Beo; unha vez pasada esta praia continúase a ruta (deixando atrás a rada do porto da Tella, punta Galiana e o castro de Entretorres, un dos poucos castros marítimos da zona e totalmente sen estudar) cara ao lugar de Seiruga, ata chegar á praia de Seiruga onde aparece o inconveniente para chegar a ela de cruzar o regato do Esteiro que dependendo de se a marea esta alta ou baixa pode complicar máis ou menos o paso chegando a ter que remangarse e descalzar para pasar o rego, aínda que entre os meses de xaneiro e marzo pode ser que se teña que coller a ruta altenativa que sae desde Beo, debido a que a auga que pode levar o rego sexa un inconveniente para cruzalo; unha vez cruzado o rego crúzase a praia por unha pasarela de madeira que supera as dunas desta praia e conducen ata o lugar de Seiruga, desde onde se continúa bordeando o monte da Insua pasando pola punta Cherpa, os acantilados de Secova do Monte ata chegar á depuradora de Barizo, a pedra das Garzas, desde onde se continúa pola estrada asfaltada ata chegar á praia de Barizo. Tras cruzar e subir un pequeno monte de eucaliptos continúa ata chegar ao porto de Barizo, desde onde continúa o tramo máis difícil desta etapa ata chegar á zona de punta Cabalo continuando ata a punta de Ensubelas e o Alto da Barreira, desde onde xa se albisca o faro de Punta Nariga, a costa de Niñóns e a do Roncudo. A partir de aqui báixase un pequeno tramo ata chegar ao faro; desde aquí pásase polas penas do Rubio, enseada do Lago, Punta Queimada e chégase á praia de Niñóns onde dá fin esta 1ª etapa.
miniatura|150px|Praia de Niñóns punto de chegada da 1ª etapa e saida da 2ª etapa
2ª etapa: Niñóns-Ponteceso
miniatura|150px|Vistas da [[praia de Balares desde o Camiño dos Faros.]] A 2ª etapa comeza na praia de Niñóns e acaba en Ponteceso xusto as beiras da casa onde naceu o bardo e escritor do himno galego, Eduardo Pondal (1835-1917), e da ponte que une Ponteceso e Cabana de Bergantiños sobre o río Anllóns, despois de percorrer 27.1 km. Esta etapa transcorre na súa totalidade polo concello de Ponteceso
miniatura|150px|Ponte sobre o [[río Anllóns punto de chegada da 2ª etapa e saida da 3ª etapa]]
3ª etapa: Ponteceso-Laxe
miniatura|Porto de [[Laxe punto de chegada da 3ª etapa e saída da 4ª etapa]]
4ª etapa: Laxe-Arou
A 4ª etapa, a máis curta do Camiño dos Faros, comeza no porto de Laxe e acaba na praia de Arou, despois de percorrer 18 km. Esta etapa transcorre polos concellos de Laxe, Vimianzo e Camariñas.
5ª etapa: Arou-Camariñas
A 5ª etapa comeza na praia de Arou e acaba no porto de Camariñas, despois de percorrer 23,8 km. Esta etapa transcorre na súa totalidade polo concello de Camariñas.
miniatura|150px|Porto de Camariñas punto de chegada da 5ª etapa e saida da 6ª etapa
6ª etapa: Camariñas-Muxía
A 6ª etapa comeza no porto de Camariñas e acaba na praia do Coido en Muxía despois de percorrer 32,6 km, distancia que fai que esta sexa a etapa máis longa e plana do Camiño dos Faros. Esta etapa transcorre polos concellos de Camariñas, Vimianzo e Muxía e ten dúas partes diferenciadas, aínda que sexan as dúas totalmente planas, unha desde Camariñas ata A Ponte do Porto e a outra desde A Ponte do Porto ata Muxía.
7ª etapa: Muxía-Nemiña
miniatura|150px|[[Praia de Nemiña punto de chegada da 7ª etapa e saida da 8ª etapa]]
Anguis colchica
Anguis colchica é unha especie de réptil da orde dos escamosos, familia dos ánguidos e subfamilia dos anguinos, unha das cinco comprendidas dentro do xénero Anguis.
Etimoloxías
O epíteto específico, colchica, é o nominativo feminino do adxectivo latino colchĭcus, -a, -um, "da Cólquida, rexión de Asia Menor".
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tmen polos sinónimos:
Notas taxonómicas
Esta especie foi considerada durante moito tempo unha subespecie de Anguis fragilis. Hoxe considérase unha especie separada.
Gvoždík et al. distinguen seis grupos xenéticos no xénero Anguis: Anguis cephallonica, Anguis fragilis, Anguis graeca, Anguis colchica colchica, Anguis colchica incerta e Anguis colchica orientalis.
Marta Villar
Marta Isabel Villar Rodríguez, coñecida como Marta Villar, nada en Malpica en 1973, é unha xornalista e escritora galega.
Anguis colchica
Características
A lonxitude total desta especie alcanza até os 59 cm (a cabeza e o tronco, até os 29 cm). As femias son un pouco máis grandes que os machos. Os animais novos teñen unha lonxitude total de 6 a 12 cm. O corpo é alongado, sepentiforme, sen patas. Case sempre se ve unha abertura do oído externo. No medio do corpo hai de 26 a 30 fileiras lonxitudinais de escamas. As femias teñen as partes superiores claras de cor chumbo, que destacan dos flancos máis escuros e, normalmente, presentan unha liña traseira escura. Os machos teñen a cabeza máis grosa que as femias. Son de cor agrisada, parda clara ou parda avermellada nas partes superiores, e non son tan ricos en contraste como as femias ou os animais novos; a miúdo carecen da liña central, pero adoitan ter pequenas pregas no lado superior, que son moito máis raras nas femias. Os animais novos son moi claros nas partes superiores, de cor de case esbrancuxada a amarelada pálida, dourada ou gris prateada, e teñen marcas marróns escuras en forma de bágoa e unha liña estreita de cor marrón negra.
Marta Villar
Traxectoria
É redactora de La Opinión da Coruña.
Anguis colchica
Distribución xeográfica
Anguis colchica encóntrase en Bulgaria, Eslovaquia, Lituania, Polonia, República Checa, Romenia, Rusia, en Europa, e en Irán.
A Lagoela, Sumoas, Xove
A Lagoela é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Amorín, Frontón, Pantón
Amorín é un lugar da parroquia de Frontón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Lodeiro, Sumoas, Xove
Lodeiro é un lugar da parroquia de Sumoas no concello lugués de Xove, na comarca da Mariña Occidental.
Avito de Braga
Avito de Braga, en latín Avitus Bracarensis, foi un presbítero de Braga, Portugal, de principios do século V, que viaxou para consultar con Agostiño de Hipona e asistir ao Concilio de Xerusalén (415) feito contra Pelaxio polas acusacións de Paulo Orosio. É lembrado por ter producido unha tradución ao latín do relato en primeira persoa do achado milagroso da tumba de Santo Estevo preto de Xerusalén en 415, que prologou cunha carta xeral. A súa preocupación persoal quedou plasmada nas reliquias do Protomártir, que fomentarían o oficio de peregrinación en Braga e que confiou a Paulo Orosio para entregar alí, pero Orosio, que ao chegar a Mallorca escoitou as malas novas das condicións en Hispania, recentemente invadida polas tribos xermánicas, deixou as reliquias, que desapareceron, e regresou ao norte de África.
The Great Train Robbery
The Great Train Robbery é unha curtametraxe muda estadounidense estreada o 1 de decembro de 1903, do xénero Western escrito, producido e dirixido por Edwin S. Porter. É considerada como a primeira película de acción estadounidense e a primeira do xénero Western.
A película utilizou unha serie de técnicas pouco convencionais, incluíndo a edición composta, a filmación de localizacións e o movemento frecuente da cámara. Tamén é unha das primeiras en empregar a técnica de corte transversal, na que se amosan dúas escenas que ocorren en simultáneo en lugares diferentes.
En 1990, a película foi considerada «cultural, histórica e esteticamente significativa» pola Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos e seleccionada para a súa preservación no National Filme Registry.
Estrutura
esquerda|start=18|thumbtime=20|miniatura| A [[Curtametraxe|curta completa ]] esquerda|miniatura|Os bandidos disparan aos seus perseguidores mentres tentan liscar co botín esquerda|miniatura|O actor Justus D. Barnes, no papel do xefe da banda, apuntando e disparando ao público a queimarroupa.
A película distribuíase xunto cun plano medio onde o xefe dos bandidos mira á cámara e dispara, e os exhibidores podíano inserir ao principio ou ao final da película, segundo o seu propio criterio.
Dirección
Para obter influencias no seu traballo, Porter viu e analizou as películas de Méliès, sorprendido pola súa duración e factura, e cría que podía facer tales propostas.
Interese e novidade do filme
En só unha ducia de planos e case dez minutos de duración (na versión restaurada polo British Filme Institute), The Great Train Robbery expón unha historia completa cun desenvolvemento narrativo e tensión dramática novas para o espectador da época.
Alén de ser un dos primeiros exemplos de narrativa realista no cinema, o filme foi innovador noutros aspectos: é o primeiro a ter metraxe rodada en exteriores, o primeiro a ser filmado varias localizacións, o primeiro a utilizar bonecos como "dobres" dos actores e pioneiro no uso de movementos de cámara e no uso incipiente da montaxe paralela. Tamén se usaron cortes para mostrar accións en lugares paralelos e o uso do zoom, técnica avanzada para a época, na famosa escena do tiro en dirección aos espectadores. Estabeleceu paradigmas do Western, como os tiros que forzan unha persoa a bailar, as persecucións a cabalo e o tiroteo final.
Planidio
miniatura|Planidios e larvas dunha [[avespa parasitoide da familia Perilampidae. ]] miniatura|Triungulino e outros estadios dun escaravello [[Meloidae.]] miniatura|Planidios dun [[Meloidae en foresia oportunista sobre un macho solitario de abella (Andrena carlini), esperando o contacto cunha femia, cuxa colmea podería invadir.]] Un planidio (planidium) é unha forma especializada de larva de insecto que aparece no primeiro estadio ou ínstar dunhas poucas familias de insectos que teñen unha forma de vida parasitoide. Xeralmente son aplanadas, moi esclerotizadas (duras), e bastante móbiles. A función do estadio planidial é atopar un hóspede no cal os seguintes estadios larvarios se poderán alimentar, xeralmente ata que o insecto pupe. Nalgúns insectos o seu planidio denomínase triungulino porque ten tres garras nos pés.
Etimoloxía e terminoloxía
O termo planidio deriva do latín “planidium” e este do grego antigo πλανής (planis), que significa 'vagabundo'. O termo plánula ten unha etimoloxía similar e fai referencia ás larvas errantes de certos Cnidaria. Planidio é un termo xeral para ese tipo de adaptación e non está limitado a unha especie determinada ou morfoloxía. Os planidios de diferentes especies varían na súa forma.
A larva do primeiro estadio ou ínstar dos escaravellos Meloidae (entre outros insectos) é un planidio que ten tres garras en cada pé, polo que se lle chama triungulino (triungulin). O termo deriva do latín tri, 'tres' e de ungula, 'garra'. Nalgúns textos pode verse o termo obsoleto triúngulo (triungulus).
A efectos prácticos planidio é o termo de uso xeral para todas estas larvas, e só cando hai algunha razón especial úsase o termo máis especializado triungulino.
Función e presenza
Os planidios aparecen entre algúns grupos pertencentes a varias ordes de insectos, como Neuroptera, Hymenoptera, Coleoptera, Strepsiptera e Diptera. Exemplos son: a familia de neurópteros Mantispidae; as familias de escaravellos Meloidae e Ripiphoridae, e as familias de moscas Acroceridae, Bombyliidae, Nemestrinidae e Tachinidae. Exemplos entre os Hymenoptera son as familias de avespas parasitoides Eucharitidae e Perilampidae. Todos os Strepsiptera teñen larvas planidiais.
O termo “triungulino”, acuñado orixinalmente para facer referencia aos planidios dos escaravellos meloidos, é comunmente aplicado tramén ás larvas planidiais de aspecto similar doutras familias de escaravellos ou de estrepsípteros. Indica unha diferenza descritiva e non conceptual.