cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mioloxía
Dirección dun músculo
A gran maioría dos músculos son paralelos ao eixe do corpo ou do eixe do membro e, polo tanto, chámanse rectilíneos. A medida que se apoien máis ou menos nese eixe serán descritos como oblicuos e transversais. A modo de exemplo, refírense aos músculos do membro superior, onde atopamos músculos rectilíneos -como o bíceps braquial-, oblicuos -como o pronador redondo- e transversais -como o cadrado pronador. Nos casos anteriores -músculos de dirección rectilínea, oblicua e transversal- as fibras musculares describen unha liña (máis ou menos) recta entre as súas dúas insercións. Non obstante, hai casos nos que un músculo vai primeiro nunha dirección e sofre un cambio repentino para continuar noutra. Estes músculos están formados entón por dúas porcións, cada unha cunha dirección diferente, que se unen nun ángulo máis ou menos acentuado e que reciben o nome de músculos reflexos. Exemplos de músculos reflexos son o músculo oblicuo superior do ollo, os músculos flexores do pé, o músculo omohioideo ou o músculo obturador interno.
Conformación externa dun músculo
Os músculos teñen unha infinidade de formas diferentes que se clasifican segundo a relación entre as súas dimensións.
Santa Marta, Santa Marta de Meilán, Riotorto
Santa Marta é un lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
Tambor de entroido
O tambor de entroido é un instrumento de percusión empregado no entroido das comarcas galegas de Viana e da Terra de Trives.
Músculo pectíneo
O músculo pectíneo (musculus pectineus), é un músculo forte, plano e cuadrangular da perna, en forma de pente; de aí o seu nome. Atópase ao nivel da ingua, e esténdese dende o óso coxal até o fémur, tanto en humanos como noutros animais mamíferos, como os cans por exemplo.
Tambor de entroido
Características
Durante as celebracións do entroido, nas comarcas montañosas do leste galego, a veciñanza das distintas vilas e aldeas conforman as formacións musicais denominadas folións. Estes grupos de veciños desfilan baixo o ritmo da percusión dos tambores de entroido, aos que acompañan o bater de diferentes útiles de traballo como gadañas e sachos, e os boteiros, as máscaras propias da zona.
Descoñécese a orixe e antigüidade deste costume, mais, tanto polo gran tamaño coma polo primitivo xeito de construción, fabricábanse antigamente baleirando o tronco dun castiñeiro, os tambores de entroido cóntanse entre os máis antigos que se conservan en Galiza. Teñen un diámetro que varía entre o metro e os 60 centímetros, e unha altura duns 40 ou 50. Cóbrense con parches de pel de carneiro tensados con arrochos de coiro. Habitualmente levan varios bordóns na pel inferior que se estiran introducindo unha cuña de madeira entre eles e o corpo do tambor. Tócanse pendurados do ombreiro do tocador cunha correa mentres se percute cunha ou dúas mazas de madeira de buxo ou castiñeiro.
Músculo pectíneo
Insercións
As insercións superiores ou posteriores trazan unha liña lixeiramente horizontal, desde a columna púbica, a través da crista da pectina e o ligamento pectíneo por riba da crista, despois o labio anterior do suco obturador e a cara profunda da fascia que cobre este músculo.
A inserción inferior realízase na liña de trifurcación medial da liña rugosa do fémur, por debaixo do trocánter menor, na chamada liña de pectina do fémur.
Innervación e irrigación
A súa irrigación arterial provén da arteria obturadora, unha rama da arteria ilíaca interna.
A Torre, Santa Marta de Meilán, Riotorto
A Torre é un lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
Myosotis stricta
Myosotis stricta é unha planta herbácea da familia das boraginaceae. miniatura|Ilustración. miniatura|Flores.
Descrición
Distínguese de Myosotis discolor polas súas pequenas flores azuis, de aproximadamente 1 mm de diámetro, e superficie inferior das follas e base do talo con pelos ganchudos (sen pelos ganchudos en Myosotis discolor). Anual, moi ramosa dende a base, de até 30 cm, con pelos no talo apuntando cara arriba. Cáliz con pelos ganchudos, densos e adpresos, lóbulos do cáliz pechados, que non caen. Núculas marróns, con bordo quillado no ápice. Florece na primavera.
Hábitat
Lugares secos e arenosos.
Distribución
Toda Europa, excepto Gran Bretaña e Irlanda.
Taxonomía
Mimophytum stricta foi descrita por Link ex Roem. & Schult. e publicada en Systema Vegetabilium 4: 104. 1819.
Myosotis: nome xenérico que deriva do grego: mys, myos, que significa "ratonciño" e otos, que significa "orella", aludindo á forma da folla nalgunhas das especies do xénero.
stricta: epíteto latíno que significa "erecta"
Músculo fibular longo
O músculo peroneal longo ou fibular longo (TA : musculus peroneus longus) é un músculo da perna, que está situado na superficie lateral e externa da perna, xunto ao músculo peroneo curto.
Orixe e inserción
Orixínase por riba da tuberosidade externa do peroné e na cabeza do peroné; despois do seu percorrido pola parte exterior da perna, convértese nun tendón que pasa por detrás do maléolo lateral do nocello e atravesa oblicuamente o pé polo suco para que o tendón do peroneo longo do cuboides se inserte na cara plantar do primeiro cuneiforme e primeiro metatarsiano.
Innervación
Está innervado polo nervio peroneo superficial.
Acción
Considerado dende o punto de vista da súa acción, o músculo fibular longo estende o pé sobre a perna, sácao cara a fóra e ao mesmo tempo fai que execute un movemento de rotación, en virtude do cal o aspecto plantar se dirixe cara a fóra. É flexor plantar, abdutor e rotador externo do pé (pronador).
Myosotis scorpioides
A Myosotis scorpioides é unha herbácea da familia das boraginaceae. miniatura|Ilustración. miniatura|Flores.
Descrición
Herba bienal ou perenne de rizomas e estolóns rastreiros; talo de até 1 m. Follas oblongas a oblongo-lanceoladas, normalmente con pelos adpresos en dirección cara a adiante. Flores azul pálido de 4-8 mm de diámetro; estilo a miúdo saínte. Dentes calicinos amplamente triangulares, con pelos curtos rectos adpresos. Núculas ovoides, con bordo estreito. Florece na primavera e verán.
Hábitat
Lugares húmidos, marxes de regatos, quenllas.
Distribución
En toda Europa. Na península ibérica, é frecuente nas marxes de regatos de Asturias e Galicia, aínda que tamén é posible atopala nos arroios próximos ao Estreito de Xibraltar. A súa presenza case pasa desapercibida polo diminuto das súas flores.
Taxonomía
Mimophytum scorpioides foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 1: 131. 1753.
Myosotis: nome xenérico que deriva do grego: mys, myos, que significa "ratonciño" e otos, que significa "orella", aludindo á forma da folla nalgunhas das especies do xénero.
scorpioides: epíteto latíno que significa "como un escorpión"
Kunlun
miniatura|250x250px|A rexión da cordilleira Kunlun. miniatura|Pico na cordilleira Kunlun. Kunlun (en 昆仑山, tradicional: 崑崙山, Kūnlún Shān; en Хөндлөн Уулс, Khöndlön Uuls; en كۇئېنلۇن تاغ تىزمىسى) é unha das máis longas cadeas montañosas de Asia, estendéndose ao longo de máis de 3000 km.
Corre ao longo do bordo occidental da China, cara ao Sur, á beira da cordilleira do Pamir, curvándose logo cara ao leste para formar a fronteira norte do Tíbet. Esténdese ao sur do que se denomina a conca do Tarim, o Taklamakan ou deserto das "casas soterradas na area" e o deserto de Gobi. A cordilleira ten preto de 200 picos de altura superior aos 6000 metros. O tres picos máis altos son o Kongur Tagh (7719 m), o Dingbei (7625 m) e o Mutzagata (7546 m). Estes picos atópanse na cordilleira Arkatag dentro do complexo de cordais.
A cordilleira formouse no lado norte da placa india durante a súa colisión a finais do Triásico, coa placa euroasiática, dando lugar ao peche do océano Paleo-Thetys.
Extensión
A definición exacta da cordilleira varía. Unha fonte antiga emprega Kunlun para identificar o cinto de montañas que cruzan o centro da China, é dicir, Kunlun en sentido estreito: Altyn Tagh xunto coas montañas Qilian e Qin. Outra fonte recente considera que o Kunlun forma a maior parte da cara sur da conca do Tarim e logo continúa polo leste e o sur de Altyn Tagh. Sima Qian (Rexistros do Grande Historiador, rolo 123) di que o emperador Wu de Han enviou homes a atopar o nacemento do río Amarelo e deu o nome de Kunlun ás montañas da súa fonte. O nome parece que se orixinou como un lugar semimítico no texto clásico chinés Clásico das Montañas e dos Mares.
Mitoloxía
As montañas Kunlun son moi coñecidas na mitoloxía chinesa, e considérase que encerran o paraíso taoísta. O primeiro en visitar este paraíso foi, segundo a lenda, o rei Mu (1001-947 a.C.) da dinastía Zhou. Supostamente descubriu o Palacio de Xade de Huangdi, o mítico emperador amarelo, e atopou a Xiwangmu, a Raíña Nai do Oeste, que tamén ten o seu mítico refuxio nestas montañas.
Na cultura popular
As montañas Kunlun (escritas como "Kuen-Lun") descríbense como o lugar no que está o mosteiro de Shangri-La na novela de 1933 Lost Horizon do inglés James Hilton.
As montañas son a localización da cidade ficticia de K'un Lun na banda deseñada de Marvel Comics Iron Fist e na serie de televisión homónima.
No Kunlun ambiéntase unha misión do videoxogo de 2013 Battlefield 4 en que aparece unha prisión chinesa de alta seguridade situada nas montañas. O mapa multixogador Operation Locker tamén inclúe o lugar.
O Vilar do Meilán, Santa Marta de Meilán, Riotorto
O Vilar do Meilán é un lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
Santalla, Santa Marta de Meilán, Riotorto
Santalla é un lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
General Atlantic
General Atlantic (tamén coñecida como "GA") é unha empresa estadounidense de capital de crecemento que proporciona capital e apoio estratéxico a empresas de crecemento global. GA ten a súa sede en Nova York. Foi fundada en 1980 dentro de Atlantic Philanthropies, organización filantrópica fundada por Charles F. Feeney, o multimillonario cofundador de Duty Free Shoppers Ltd.
En novembro de 2021, General Atlantic contaba con máis de 86.000 millóns de dólares en activos baixo xestión e céntrase en investimentos en cinco sectores, incluíndo tecnoloxía, consumo, servizos financeiros, saúde e ciencias da vida. A firma conta con 185 profesionais de investimento en Nova York, Stamford, Palo Alto, São Paulo, Londres, Múnic, Ámsterdam, Pequín, Hong Kong, Bombai, Shanghai, Cidade de México, Singapur e Iacarta.
Historia
Bill Gates e Warren Buffett acreditan a Feeney, fundador de GA, como unha grande inspiración tanto para a Fundación Bill & Melinda Gates como para o Giving Pledge, que recrutou máis de 90 dos máis ricos do mundo para eventualmente ceder a metade da súa riqueza á caridade.
A empresa estivo dirixida inicialmente polo CEO Edwin Cohen, anteriormente socio de McKinsey &amp; Company, xunto con Steven A. Denning como cofundador da firma. Denning foi director xeral de General Atlantic de 1995 a 2006 e agora é presidente emérito. William (Bill) E. Ford, que se uniu á empresa en 1991, é o actual (2021) presidente e director xeral de GA. En novembro de 2019 anunciáronse os nomeamentos de Gabriel Caillaux, Martín Escobari e Anton Levy como copresidentes. En decembro de 2019, Paul Stamas, co-responsábel global de Servizos financeiros de General Atlantic, foi seleccionado en 2019 como un dos mellores investidores de GrowthCap menores de 40 anos.
General Atlantic centrouse inicialmente en investimentos en software, exploración de petróleo e gas, inmobles e venda polo miúdo. Entre os primeiros investimentos importantes da firma estivo United Health Services, que triplicou o seu valor en tres anos para a firma. A finais da década de 1980, General Atlantic comezou a ampliar as súas fontes de financiamento para incluír outras family offices, así como fundacións e dotacións financeiras.
Coincidindo coa expansión da súa fonte de financiamento, a empresa comezou a explorar a súa presenza no exterior. A partir de 1999, GA comezou a abrir oficinas en Europa e Asia e actualmente conta con 14 oficinas en todo o mundo. En 2018, General Atlantic investiu na empresa de investimento do Reino Unido Greensill Capital nun intento de desafiar os sistemas de préstamo tradicionais. En 2019, a empresa continuou os seus investimentos na rexión EMEA adquirindo a participación maioritaria en Kiwi.com.
Investimentos
General Atlantic apoiou a Royalty Pharma antes da saída a bolsa da compañía en 2020, que foi unha das maiores IPO dos EEUU. A empresa tamén ampliou a súa pegada en Asia en 2020 cun investimento de 870 millóns de dólares na plataforma de servizos dixitais da India Jio Platforms.
En 2018, GA entrou nunha empresa conxunta, Nucom ecommerce, coa empresa alemá de medios masivos ProSiebenSat.1 Media. Máis tarde ese ano, NuComn comprou o sitio web de citas en liña eHarmony con sede nos Estados Unidos.
Vilaseca, Santa Marta de Meilán, Riotorto
Vilaseca é un lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
Friendzone (filme)
Friendzone é un filme francés de 2021 dirixido por Charles Van Tieghem, escrito por Stanislas Carré de Malberg e Charles Van Tieghem e protagonizado por Mickaël Lumière, Manon Azem, Fadily Camara, Eva Danino e Constance Arnoult. Estreouse o 29 de setembro de 2021 a través de Netflix.
Samia Yusuf Omar
Samia Yusuf Omar ou Samiyo Omar (en Saamiya Yuusuf Cumar; en سامية يوسف عمر), nada en Mogadixo o 25 de marzo de 1991 e finada no mar Mediterráneo o 2 de abril de 2012, foi unha atleta somalí especialista en probas de velocidade. Foi un dos dous atletas somalís que competiron polo seu país nos Xogos Olímpicos de 2008 en Pequín, na China. Omar medrou en Mogadixo, e adestrou alí durante a Guerra Civil Somalí malia recibir o acoso de grupos da milicia local. A súa historia nos Xogos Olímpicos foi cuberta polos medios de comunicación e a súa actuación foi ben acollida pola multitude.
Despois dos Xogos, deixou o atletismo tras as ameazas do grupo militante Al-Shabaab. Acabou nun campo de desprazados en Hizbul-Islam, e decidida a competir nos Xogos Olímpicos de 2012, cruzou a fronteira cara a Etiopía na procura dun lugar seguro onde adestrar. Foi traficada cara a Libia, onde a encarceraron. Durante os Xogos de 2012, revelouse que Omar afogara nas costas de Libia mentres intentaba cruzar o mar Mediterráneo cara a Italia.
Elisabeth Nau
Elisabeth Nau, nada o 3 de marzo de 1916 e finada o 16 de xaneiro de 2010 en Stuttgart, foi unha historiadora e numismática alemá.
Traxectoria
Elisabeth Nau acadou o seu doutoramento en 1943 na Universidade de Múnic cunha tese acerca do pazo e os xardíns de Hohenheim, publicada posteriormente, en 1943 e 1967.
Entre 1949 e 1981 dirixiu o gabinete numismático do Museo Estatal de Württemberg, en Stuttgart. De 1967 a 1981 foi a presidenta da Asociación de Estudos de Moedas de Württemberg, e nese último ano foi nomeada presidenta honoraria.
En 1962 a medallista de Stuttgart Angelika Wetzel (1934-2011) creou unha medalla na memoria de Elisabeth Nau.
Publicacións
Elisabeth Nau foi autora dun bo número de artigos en revistas especializadas e tamén dalgúns traballos monográficos; entre estes, o seu estudo sobre a moeda das cidades da Alta Suabia (1964) e o seu ensaio sobre o medallista do século XVIII Lorenz Natter (1966) seguen a considerarse referencias no seu ámbito.
miniatura| Ilustración da cadeira de oración de Everardo V de Württemberg, na páxina 27 do libro de Elisabeth Nau Der Betstuhl des Grafen Eberhard V. von Württemberg in der Amanduskirche zu Bad Urach ([[1986). ]]
Músculo grácil
Innervación
Recibe unha rama do nervio obturador (L2, L3, L4) que o penetra pola súa cara profunda, por riba da súa parte media.
Vascularización
Varias arterias provenientes da arteria femoral ou da arteria circunflexa femoral medial irrigan o músculo.
Función
Adución, flexión e rotación interna da cadeira
Zaid Hearst
Zaid Hearst, nado o 14 de febreiro de 1993 en Silver Spring, Maryland, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense con pasaporte nixeriano. Cunha altura de 1,93 m xoga nas posicións de base e escolta.
Traxectoria
O 21 de maio de 2022, Hearst fichou polo Básquet Coruña da Liga LEB Ouro, como reforzo para o playoff de ascenso á Liga ACB.
Granodiorita
miniatura|Mostra puída de granodiorita de Hauzenberger (Hauzenberg, leste de Baixa Baviera). miniatura|En vermello o campo que lle corresponde á granodiorita no diagrama de Streckeisen. miniatura|anteira de granodiorita na [[República Checa.]] miniatura|Granodiorita de Freistadt utilizada como pedra de construción ([[Freistadt im Mühlviertel, Austria)]] miniatura|Granodiorita de Piégut-Pluviers de gran relativamente groso (noroeste do [[Macizo Central, Francia).]] miniatura|A [[pedra de Rosetta está feita de granodiorita.]] miniatura|Cabeza masculina, feita de granodiorita, do Imperio Antigo exipcio, 4ª dinastía, arredor de 2550 a.C., Museo Exipcio de Múnic. A granodiorita é unha rocha ígnea estreitamente relacionada co granito, pero con máis plaxioclasio que feldespato alcalino, que se distribúe por todo o mundo e supón un 34% das rochas plutónicas da codia terrestre.
Historia
Os antigos exipcios utilizábana nas súas obras de arte e construcións e a famosa pedra de Rosetta está feita de granodiorita. Na época romana, a granodiorita chamábase Claudianus, e extraíase do deserto de Arabia en Gebel Fatireh (Mons Claudianus). O termo "granodiorita" foi utilizado por primeira vez por G. F. Becker nos mapas do Cinto do ouro de Serra Nevada (América do Norte) a finais do século XIX. A rocha foi descrita por primeira vez por W. Lindgren en 1894.
Descrición da rocha
É unha rocha masiva na súa maioría de gran groso ou medio, de cor branca-cincenta a cincenta. As granodioritas similares ao pórfiro cunha estrutura de gran desigual poden alcanzar tamaños de gran de varios centímetros nos feldespatos. Os grans minerais parecen estar dispostos sen unha dirección determinada, pero nunha inspección máis detallada pode verse algunha estrutura nos feldespatos. As estruturas de orixe tectónica tampouco son infrecuentes.
Composición e composición mineral
A granodiorita apenas difire dos granitos, xa que tamén contén feldespato, cuarzo e mica. A diferenza do granito, a granodiorita contén significativamente máis plaxioclasio que feldespato potásico; o contido de plaxioclasio dos feldespatos está entre o 65 e o 90% en volume; o contido modal de cuarzo varía entre o 20 e o 60% en volume. Ademais, o contido de minerais máficos adoita ser maior que no granito. En xeral, consisten en horneblenda (un anfíbolo) e biotita (unha mica), que lle dan á granodiorita unha cor lixeiramente máis escura. Co seu maior contido en ferro e magnesio, a granodiorita é intermedia entre o granito e a diorita (diorita de cuarzo), de aí o seu nome.
Os minerais accesorios adoitan ser alanita, apatita, titanita e circón, ocasionalmente tamén epidota e zoisita. A ilmenita e a magnetita actúan como minerais opacos.
Se as granodioritas teñen menos do 5% por cento de minerais escuros, especialmente biotita e horneblenda, chámanse leucogranodioritas e con máis do 25% melagranodioritas.
Contido mineral modal
As granodioritas teñen a seguinte composición mineral modal (en porcentaxe de volume):
Composición química
Quimicamente, as granodioritas son equivalentes ás dacitas, polo que no diagrama TAS (Total Alkali vs. Silica) sitúanse no campo O 3. As granodioritas ricas en SiO2 tamén poden migrar ao campo R das riolitas. A codia continental como media ten a mesma composición aproximada que unha granodiorita. A granodiorita tamén pertence á serie tonalita-trondhjemita-granodiorita.
As granodioritas son rochas sobresaturadas en SiO2 e corindón ou diópsido. O seu contido de SiO2 xeralmente varía entre o 63 e o 68%, pero tamén pode ser moito maior (ata o 73% en peso). Para distinguir as variedades tamén se adoita medir o seu contido en Na, K, Mg, Fe e a aluminosidade.
Variedades e tipos
Coñécense as seguintes variedade de granodiorita:
Igual que cos granitos, nas granodioritas tamén se poden distinguir as de tipo I e as de tipo S, nas que as de tipo S teñen máis do 1% de corindón.
Cristalización
A presenza de biotita e especialmente horneblenda indica un contido de auga do 3 ao 5% nos magmas granodioríticos. Os experimentos de cristalización confirman a posición dominante do plaxioclasio durante o proceso de cristalización, no que cristaliza xunto con biotita, horneblenda, accesorios e outros nun amplo rango de temperaturas. O cuarzo e o feldespato alcalino cristalizaon só pouco antes de alcanzar o estado sólido, xeralmente como recheos entre os plaxioclasios relativamente grandes, na súa maioría isomorfos.
Inclusións
As granodioritas poden conter ocasionalmente inclusións ou enclaves de rochas estrañas máficas, xeralmente rochas pobres en SiO2 como diorita, diorita de cuarzo ou gabro. Ás veces tamén hai xenocristais e inclusións ricas en biotita. Ao contrario, as granodioritas tamén poden estar encerradas noutras rochas.
Distribución
Igual que as dacitas equivalentes, están ligadas principalmente a zonas de subducción de marxes continentais activos.
Hai afloramentos de granodiorita en moitas partes do mundo; os máis grandes están en Serra Nevada no oeste dos Estados Unidos e no batólito costeiro peruano. Hai granodioritas do Paleozoico no Lachlan Fold Belt de Australia. En Europa, atópase en Finlandia, Francia (Macizo Central e Pireneos), Italia (Adamello, Elba, Giglio, Presanella, Vedrette di Ries, Toscana), Eslovaquia e a República Checa. En Alemaña, encóntrase principalmente no bosque de Baviera, Montes Metálicos, Fichtelgebirge, Harz, Montes de Lusacia, Odenwald e a Selva Negra, en Austria preto de Freistadt no Mühlviertel. En Galicia tamén se encontran afloramentos de granodioritas (granodioritas precoces e tardías da oroxenia herciniana).
Propiedades físicas
A granodiorita é unha rocha relativamente lixeira cunha densidade que oscila entre 2,64 e 2,70 g/cm3.
Uso
As granodioritas teñen propiedades técnicas similares aos granitos. Poden procesarse de todas as maneiras e puírse. Moitas veces a granodiorita comercialízase co nome de granito.
Afterlife of the Party
Afterlife of the Party é un filme estadounidense de 2021 dirixido por Stephen Herek e escrito por Carrie Freedle. Está protagonizado por Victoria Justice, Midori Francis, Timothy Renouf, Adam Garcia, Gloria Garcia e Spencer Sutherland. Estreouse o 2 de setembro de 2021 a través de Netflix.
Wendy Hall
Wendy Hall, nada en Londres o 25 de outubro de 1952,  é catedrática de Ciencias da Computación na Universidade de Southampton, Inglaterra.
Traxectoria
Wendy Hall estudou matemáticas na Universidade de Southampton. Traballou en multimedia e hipermedia. O seu equipo inventou o sistema Microcosm de hipermedia (antes de que existise a World Wide Web), o cal estivo comercializado como unha empresa, Multicosm Ltd.
Hall é activista na defensa da igualdade de xénero na ciencia e a tecnoloxía, e unha das promotoras da creación do British Computer Society Women's Forum, unha das múltiples iniciativas que impulsou para sensibilizar sobre o papel das mulleres no ámbito da informática.
Premios e honras
Hall foi nomeada Dama Comandante da Orde do Imperio británico (DBE) en 2009.
A Universidade de Castilla la Mancha creou uns premios na súa honra.
En 2023 foi investida doutora Honoris Causa pola Universidade Aberta de Cataluña.
Premios Egeria á introdución da perspectiva de xénero nos traballos de fin de grao e de máster
Os Premios EGERIA á introdución da perspectiva de xénero nos traballos de fin de grao de de máster son convocados desde 2014 pola Unidade de Igualdade de Xénero da Universidade de Vigo.
O obxectivo é incentivar a investigación en xénero e nos estudos feministas, ademais de recoñecer, publicitar e premiar os mellores traballos desas características realizados polo alumnado desta universidade.
Ninja, a Lego película
Ninja, a Lego película (en The Lego Ninjago Movie) é un filme dinamarqués-estadounidense de 2017 dirixido por Charlie Bean, Paul Fisher e Bob Logan. É unha comedia de animación e aventuras baseada na liña de xoguetes homónima e na serie Ninjago: Masters of Spinjitzu. O guión é obra de Logan, Fisher, William Wheeler, Tom Wheeler, Jared Stern e John Whittington, sendo o terceiro filme da franquía The Lego Movie, así como o segundo e último spin-off. Está protagonizado polas voces de Dave Franco, Michael Pena, Kumail Nanjiani, Abbi Jacobson, Zach Woods, Fred Armisen, Jackie Chan, Justin Theroux e Olivia Munn.
Estreouse en galego o 1 de xaneiro de 2021 a través da tvG2.
O Franco, Aldurfe, Riotorto
O Franco é un lugar da parroquia de Aldurfe, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
Mugil
Mugil, é un xénero de peixes osteíctios acantopterixios da orde dos muxiliformes, que é o tipo da orde e da familia dos muxílidos (Mugilidae).
Descrición
O xénero foi descrito en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.
Etimoloxía
Linneo tomou para o nome deste xénero o nome latino mugil, -ĭlis, o nome no latín clásico da especie tipo, Mugil cephalus (o muxe).
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Especies
Na actualidade recoñécense no xénero as seguintes especies:
Desperados (filme)
Desperados é un filme estadounidense de 2020 dirixido por LP, a partir dun guión de Ellen Rapoport. Está protagonizado por Nasim Pedrad, Lamorne Morris, Robbie Amell, Anna Camp, Heather Graham e Sarah Burns. Estreouse o 3 de xullo de 2020 a través de Netflix, recibindo valoracións negativas por parte da crítica, que o considerou "predicible [e] pouco divertido".
O Pereiro, Aldurfe, Riotorto
O Pereiro é un lugar da parroquia de Aldurfe, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
O Real, Aldurfe, Riotorto
O Real é un lugar da parroquia de Aldurfe, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.
Eisteddfod
O formato actual débese a un rexurdimento no século XVIII promovido pola Gwyneddigion Society de Londres, despois cooptado pola Gorsedd Cymru, sociedade secreta fundada por Iolo Morganwg cuxas crenzas eran un composto de cristianismo e druidismo, filosofía e misticismo. Evans-Jones, de nome bardo Cynan (nome de reis galeses como Cynan Garwyn), poeta, ministro presbiteriano e Archdruid, creou novos rituais para os Gorsedd e Eisteddfod, baseados en crenzas cristiás galesas máis que no neodruidismo. Despois dunha iniciación aos Gorsedd en 2002, Marcus Tanner escribiu que parecía "extraído d'O Señor dos Aneis".
A pesar das influenzas druídicas e da natureza ficticia das doutrinas e cerimonias, tanto o Gorsedd como o eisteddfod foron aceptados e espallados polo clero anglicano e inconformista. O rexurdimento foi un factor principal na supervivencia da lingua, literatura e cultura galesas após máis de oito séculos de unión política con Inglaterra.
Desde o seu rexurdir no s. XVIII, a tradición foi levada fóra de Gales pola diáspora. Os eisteddfodau (plural) de hoxe son unha mestura de feira renacentista, festival celta, musical, literario e exposición suprema da cultura galesa. Ás veces o termo úsase para concursos que non teñen que ver coa cultura galesa, e tamén se adaptou como parte da loita para preservar outras linguas minorizadas como o irlandés, o córnico, o bretón, o gaélico escocés ou o jèrriais.
Proclamación
Como decretara Morganwg, cada eisteddfod é proclamado un ano e un día antes da súa apertura por un heraldo do Gorsedd Cymru.
A proclamación é lida:
Concursos
miniatura| Y Prifardd [[Robin Llwyd ab Owain|Robin Owain entronou despois de ser galardonado coa cadeira barda no Eisteddfod Nacional de 1991.]]O Eisteddfod Genedlaethol é unha celebración cultural anual en Gales, que presenta un concurso de varios estilos poéticos e outras formas de literatura. e evoluíu a unha tolerancia pragmática das diversas opinións e estilos de vida: Segundo Jan Morris, "A maioría das institucións de Gales moderno están representadas no 'Maes', o 'Gas Board' para a University of Wales Press, a distinguida Sociedade para a Protección do País de Gales Rural e a fogosa Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (Welsh Language Society). Hai tendas que venden arpas, adhesivos de cómics e 'Lol' a revista estudantil lasciva e picante, e cerámica, e folletos evanxélicos, e moitos e moitos libros".
A celebración inclúe a presidencia do bardo que escribiu o mellor awdl e a coroación do bardo que escribiu o mellor pryddest, ambas baseadas en temas predeterminados polos xuíces. A cerimonia celébrase no Gran Salón, onde o arquidruída de Gorsedd anuncia o gañador e despois hai un baile floral. Durante a cerimonia, sácase a Gran Espada da súa vaina e faise a pregunta "A oes heddwch?" (Hai paz?) e a resposta é "Heddwch" (Hai paz). A celebración remata co desvelamento do gañador e un baile final. O gañador da cadeira e da coroa recibe o título vitalicio prifardd ('xefe-bardo'). Que un mesmo poeta gañe ambas é case inaudito, pero Alan Llwyd e Donald Evans conseguírono dúas veces. Segundo H. T. Edwards, a cerimonia de entrega da Prose Medal, foi medrando en importancia dende 1937, pero aínda se considera menos importante que a presidencia e a coroación. Os poetas sosteñen que a coroa debe manterse na poesía e non trasladarse á prosa. Ademais, anualmente outórgase unha medalla de ouro (Medal Aur) en tres categorías, e a exposición de arte e artesanía, Y Lle Celf, é un punto destacado no calendario dos artistas galeses.
Segundo Morris,
Tradición barda galesa
Afirma Morris que a creatividade galesa é disciplinada debido aos códigos que rexen a súa tradición artística desde vello. Bardos e arpistas eran institucionalizados e consideraban a música e a poesía profesións cualificadas. Había medidas de valor acordadas para unha obra de arte e temas formalizados para a poesía. Músicos e poetas estaban restrinxidos por intricadas regras de composición, incluíndo os vinte e catro metros estritos da tradición galesa clásica que aínda se utilizan nos tempos modernos.
Segundo Edwards,
Orixes de Eisteddfod
esquerda|miniatura|Cadeira Taliesin o Eifion. Unha lenda di que o primeiro eisteddfod foi promovido por Maelgwn Gwynedd en Conwy no século VI: Maelgwn quería que os bardos gañasen aos xoglares e debían nadar primeiro o río Conwy, pero os xograres debían facelo coas arpas ao lombo. Outra lenda di que Gruffudd ap Cynan (1055–1137), rei de Gwynedd, descendente de Brian Boru e nado en Dublín, reformou as escolas bardas galesas para formar en irlandés antigo e foi patrón dun eisteddfod en Caerwys.
O primeiro eisteddfod documentado foi aloxado por Rhys ap Gruffydd, rei de Deheubarth, no Castelo de Aberteifi, Ceredigion, no Nadal de 1176. Segundo Edwards, os detalles do evento rexistado no Brut y Tywysogion, suxiren que non podería ser o primeiro deste tipo. Rhys concedeu dúas cadeiras de brazos, un ben valioso reservado a persoas de alto status. A cadeira bárdica para un poeta de Gwynedd e a musical para o fillo de Eilon Crythwr, un membro da corte. En 2007, o historiador R. Turvey suxeriu que a idea dun festival en Aberteifi puido estar inspirada en concursos similares do Sacro Imperio Romano Xermánico ou outras partes da Europa católica, onde se formaban Meistersinger, e organizaban concursos dese tipo, que puido coñecer polos anglo-normandos das Marcas Galesas ou por mercenarios galeses que regresaban de Francia. Sobre isto, Edwards afirmou que a influencia estranxeira era unha indicación do cosmopolita que fora o Gales medieval. "É un sinal da saúde dunha cultura aceptar ou casar con outras".
Gales medieval
O seguinte gran eisteddfod que se coñece é o de 1450. Durou tres meses e tivo lugar no castelo de Carmarthen baixo Gruffudd ap Nicolas. A Cadair Arian (cadeira de prata) foi gañada por un cywydd en honra á Trindade composto por Dafydd ab Edmwnd, porén, houbo acusacións de suborno. O cywydd de seguía os 24 estritos metros, previamente codificados por Einion Offeiriad e Dafydd Ddu o Hiraddug, pero con dous metros substituídos polos máis complicados Gorchest y Beirdd e Cadwynfyr. Esa reforma foi amplamente adoptada por bardos de todos Gales.
O seguinte eisteddfod documentado é o eisteddfod de Carmarthen de 1451. En 1523, un eisteddfod celebrouse en Caerwys baixo a carta do rei Henrique VIII, dirixido polo bardo galés e franciscano, Tudur Aled. Un Estatuto, atribuído a Gruffydd ap Cynan de Gwynedd, foi utilizado como base para o festival, e enumeraba os dereitos dos bardos baixo a lei galesa, ao tempo que argumentaba que os bardos non debían beber en exceso, feminizarse, apostar ou escribir poesía satírica e exixía que celebrasen "nunha linguaxe elevada a orde dun mundo centrado en Deus".
A reforma galesa
miniatura|[[Isabel I de Inglaterra|Isabel I, raíña de Inglaterra e señora de Irlanda, obrigou á autorización previa dos bardos pola Coroa.]] Isabel I ordenou que os bardos galeses fosen examinados e autorizados pola Coroa, acusando a algúns Pencerddau ('bardos de cabeza') de actuar como emisarios secretos dos Recusants na nobreza galesa, axudando a difundir novas sobre misas católicas segredas e peregrinacións.
En 1583 o bardo sen licenza Richard Gwyn foi xulgado por traizón en Chester, acusado de negar a pretensión da raíña de ser Xefe Supremo da Igrexa de Inglaterra, e de compoñer poesía satírica "contra sacerdotes e ministros casados". Foi condenado a morrer aforcado, azorrado e desmembrado. A sentenza levouse a cabo en Wrexham o 15 de outubro de 1584. Xusto antes de que Gwyn fose aforcado, dixo cara á multitude: "Fun un bromista, e se ofendín a algún dese xeito, ou polas miñas cancións, pídolles por amor de Deus que me perdoen". O verdugo tirou dos ferros das pernas de Gwyn coa esperanza de liberalo da dor. Cando pareceu morto cortárono, pero permaneceu consciente durante a destripación, até que lle cortaron a cabeza. As súas últimas palabras, en galés, foron "Iesu, trugarha wrthyf" ('Xesús, ten piedade de min'). Richard Gwyn foi canonizado por Paulo VI en 1970. A súa festa celébrase o 17 de outubro. Após a emancipación católica en 1829, descubríronse seis obras súas de poesía cristiá, cinco panxoliñas e un cywydd satírico composto na cárcere de Wrexham tras o asasinato de Guillerme o Silencioso, líder da Revolta Holandesa, por Balthasar Gérard. Os Caerwys eisteddfodau de 1567 e 1568 foron patrocinados pola raíña, baixo ameaxas aos bardos Os premios foron cadeiras e arpas, en miniatura e de prata.
Declinio
Segundo Marcus Tanner, o experimento da raíña Isabel I sobre o patrocinio real dos eisteddfod non tivo éxito e, a medida que avanzaban os séculos XVI e XVII, a nobreza galesa anglizouse cada vez máis e deixou de conceder emprego e hospitalidade aos poetas en galés. Aínda que os eisteddfodau continuaron, as reunións eran máis informais, a miúdo "asembleas de rimas" en tabernas, cemiterios ou pousadas. O interese do pobo galés tanto que o eisteddfod de Glamorgan en 1620 atraeu un público de só catro persoas. Os gañadores, con todo, seguiron recibindo unha cadeira, un premio moi apreciado.
En 1701, realizouse un eisteddfod en Machynlleth co fin de: "Comezar a renovar o eisteddfod dos bardos (como eran nos tempos antigos), reprender aos falsos cynghanedd, explicar cousas difíciles e confirmar o que é correcto na arte da poesía en lingua galesa". Este foi seguido por unha serie de Eisteddfodau'r Almaciau, moi anunciados en almanaques baratos amplamente dispoñibles. Os englynion e cywyddau compostos para estes eventos debíanse máis "ao ambiente cervexeiro no que foron compostos que á auténtica inspiración".
En 1734, Siôn Rhydderch organizou un eisteddfod xulgado por un panel de 12 xuíces en Dolgellau, pero á súa chegada só recibiu seis poetas "e todos os sinais de apatía e abatimento".
Renacemento de finais do século XVIII
O primeiro eisteddfod do renacemento celebrouse en Corwen en 1789. Gwallter Mechain gañou, pero houbo queixas porque T. Jones informou ilegalmente con antelación dos temas para a poesía improvisada. Porén, a Gwyneddigion mantivo a decisión dos xuíces. O primeiro eisteddfod celebrado coas novas regras celebrouse en Bala en 1789. En 1790, Morganwg convenceuse de que el e os seus compañeiros eran descendentes dos druídas e que o eisteddfod era unha supervivencia dos seus rituais. En 1792 fundou unha sociedade secreta de poetas galeses, chamada Gorsedd Beirdd Ynys Prydain, inventando a estrutura e rituais baseados nunha mestura de masonaría, mitoloxía galesa, neodruidismo e elementos cristiáns. En 1815, logo da batalla de Waterloo, reiniciouse o o eisteddfod, interrompido polas guerras napoleónicas. miniatura|Grand National Eisteddfod de Caernarvon, [[1877]]
Eisteddfodau do século XIX
A máis antiga cadeira bárdica que se coñece dun eisteddfod foi construída en 1819. Ese mesmo ano, presentouse un código métrico máis libre, e aínda que defendía a superioridade de Cynghanedd, Morganwg dixo que tamén fora usado en Gwent e Glamorgan durante séculos antes das reformas de Dafydd ab Edmwnd no século XV. Isto levou a un debate entre tradicionalistas e innovadores e á adopción do concurso para o mellor pryddest e a cerimonia da coroación do bardo. O arcediago Thomas Beynon, presidente da Carmarthen Cymreigyddion e mecenas do eisteddfodau provincial, insistía en que se adoptasen versos en branco ou pentámetro iámbico sen rima, como alternativa á poesía galesa en estrito metro. Mentres tanto, os poemas enviados aos eisteddfodau comezaron a publicarse en 1822, o que permitiu por primeira vez ao pobo galés decidir por si mesmos sobre os seus méritos e defectos.
Entre 1819 e 1834 celebráronse dez Eisteddfodau Provinciais co patrocinio da nobreza anglicizada e o apoio da realeza británica. Despois dun ataque aos libros galeses en 1847, moitos poetas recorreron á escritura co obxectivo de promover unha imaxe do pobo galés como "temeroso de Deus, amante da Raíña e partidario do Imperio". En 1850, no Rhuddlan Eisteddfod, ofrecéronse un premio de 25 libras e unha cadeira para o mellor Pryddestawd (poema sobre un tema específico); Ieuan Glan Gerionydd foi o gañador, porén, a epopea de Eben Fardd recibiu eloxios dos literatos, e o seu terceiro posto foi considerado inxusto. En 1858, John Williams organizou un eisteddfod "nacional" en Llangollen, onde un ensaio de Thomas Stephens que cuestionaba o mito do príncipe Madoc como descubridor do Novo Mundo causou controversia e negóuselle o premio. Ese eisteddfod viu a primeira aparición de John Ceiriog Hughes, gañador polo poema de amor Myfanwy Fychan of Dinas Brân, que contradí os Libros Azuis ao describir unha virtuosa muller galesa. A canción converteuse nun éxito instantáneo. Esa edición indignou á prensa en inglés. O Daily Telegraph cualificou ao eisteddfod de "unha disolución nacional do sentimentalismo". Un escritor de The Times cualificouno de "insensata interferencia co progreso natural da civilización e a prosperidade" e afirmou ser "unha tontería monstruosa animar aos galeses a querer amorosamente pola súa antiga lingua". O Yr Eisteddfod, un organismo guiado por un consello electo fusionouse co Gorsedd e en 1861 estableceu un patrón en Aberdare que continúa até os nosos días. miniatura|Arpistas no Eisteddfod Caerwys.
O Eisteddfod de Gales foi un importante evento cultural na época vitoriana. Con todo, os poetas galeses enfrontaron moitas dúbidas na década de 1860, incluíndo a aceptación da súa lingua materna e o papel diminuído do poeta na era da industrialización. A poesía perdeu o seu valor e a poesía galega de metro estrito era considerada aínda menos comercializable. Fleet Stree t burlouse de Gales por non ter un Shakespeare, Milton, un Wordsworth ou un Tennyson, e a literatura galega foi xeralmente desrespectada. Matthew Arnold insistiu en que calquera poeta galés con calquera cousa que pagase a pena contar debía dicilo en inglés. Segundo Edwards, Edward Dafydd expresou a súa desolación no século XVII pola chegada dunha idade escura: Nid yw'r bid hwn gyda'r beirdd ('Este mundo non é para poetas') e podería estar falando tamén para os poetas da década de 1860.
Durante o período vitoriano, os poetas que gañaron o National Eisteddfod foron eloxiados en exceso polos críticos, pero isto pode ter sido unha reacción natural ás circunstancias de marxinación da maioría dos escritores. O Eisteddfod ofrecía unha oportunidade para que a literatura galesa fose celebrada e recompensada. Quizais por estes motivos, durante o final do XIX, segundo Edwards, "Gales aínda perseguía 'o poema único' que só, na idea do Renacemento, xustificaba a pretensión de grandeza dunha literatura".
O poeta galés L. W. Lewis (1831–1901), de nome bardo Llew Llwyfo, tentou "conseguir a épica nacional que merecese a tradución ás principais literaturas". Escolleu temas como Caractacus, a lenda artúrica, Llewellyn o Último e mesmo o rei David. Edwards acusouno de seguir a práctica común daquela de imitar a poesía inglesa, pero a súa poesía gañou repetidamente o primeiro premio en eisteddfodau de Gales como de comunidades galesas-estadounidenses. Jan Morris explicou como o pintor H. Herkomer criou traxes neodruídicos para o Gorsedd, incluindo unha couraza para sufocar o arquidruida en caso de xuízo falso.
Século XX
miniatura|Winifred de Dundonald, co seu nome bárdico "Rhianon" co arquidruída no National Eisteddfod de [[1910, na baía de Colwyn, norte de Gales.]] O título do poema "Ymadawiad Arthur" ("O Pasamento de Artur") de Gwynn Jones foi escollido polos juízes do Eisteddfod coa esperanza de inspirar un equivalente galés aos Idylls of the King de Tennyson. Este influente awdl deu a Jones a cadeira bárdica en 1902. Para Edwards, o poema fixo de Bedwyr, o cabaleiro encargado por Artur para lanzar ao lago a Excalibur, un arquetipo do galés do século XX que loita fronte ao materialismo que todo devora. Bedwyr, agonizante pola catástrofe que temía que acontezase no seu país indefenso se obedecía as ordes de Artur, é unha das figuras máis conmovedoras da literatura galesa. Negada a seguridade dunha arma inigualable, a última proba tanxible da forza sobrenatural de Artur sería a súa fe no prometido regreso de Artur de Avalon. A diferenza das moitas obras doutras literaturas inspiradas na lenda artúrica, "Ymadawiad Arthur" fai referencias frecuentes á literatura galesa e á mitoloxía do Mabinogion. Gwynn Jones foi chamado o maior mestre da poesía galesa en metro estrito desde o século XV e cun cynghanedd excepcional.
En 1905, Thomas Marchant Williams foi nomeado cabaleiro polo rei Eduardo VII pola contribución no renacemento da Sociedade Cymmrodorion e o establecemento da National Eisteddfod Association. No National Eisteddfod de 1912 en Wrexham, TH Parry-Williams gañou a cadeira, a coroa e £40 libras. Despois de informar do seu éxito ao seu parente e empregador, este gritou con rabia e incredulidade: "Ac mi gwnest nhw i gyd ar dy din ! " ('E gañounos todos sentados no cu!'). En 1917, un poeta gañou a cadeira cunha obra sobre o tema Yr Arwr ("O heroe"), pero non se ergueu porque se soubo que morrera na guerra. O poeta era Ellis Humphrey Evans, cuxo nome bardo era Hedd Wyn ('Paz Bendita'), dos Royal Welch Fusiliers, e caera durante nas trincheiras. A cadeira barda foi cuberta cunha saba negra e, segundo informan os xornais, "non había un ollo seco no pavillón". Desde entón, o National Eisteddfod de Gales de 1917 denomínase " Eisteddfod y Gadair Ddu " ("O Eisteddfod da Cadeira Negra"). Hedd Wyn converteuse en lenda e inspiración para outros poetas. A cadeira negra foi levada á casa da familia en Gwynedd, onde se pode visitar nunha sala orientada aos montes de Eryri, rodeada doutras cadeiras eisteddfod. Na súa lápida unha inscrición noméao "O bardo xefe, Hedd Wyn". No National Eisteddfod de Caernarfon de 1921, Evans-Jones (Cynan) gañou a coroa de bardo polo seu pryddest Mab y Bwthyn ("o rapaz"). Cynan era nativo de Pwllheli e fora soldado na guerra. O poema trata dun mozo gwerinwr, que volve da guerra para atopar a renovación espiritual na beleza natural do seu fogar e no amor dunha moza "de campo puro". O poema é considerado o máis querido do século XX polos galeses e moitos aínda poden recitar longas pasaxes de memoria. Alan Llwyd, tradutor ao inglés de parte da obra, argumentou que Cynan, en lugar do máis famoso Hedd Wyn, é o maior poeta de guerra galés.
Plaid Cymru, partido político nacionalista e socialdemócrata galés, foi fundado durante o National Eisteddfod de 1925 en Pwllheli. Inspirados na recente Guerra de Independencia irlandesa, Saunders Lewis, Huw Robert Jones, Lewis Valentine, Moses Griffith, Fred Jones e D. Edmund Williams reuníronse nun café chamado Maes Gwyn co obxectivo de establecer un "partido galés". Durante a reunión, fundaron o Plaid Genedlaethol Cymru. O obxectivo principal do partido sería fomentar un Gales de fala galesa. Para iso acordouse que os negocios do partido se levasen a cabo en galés e cortar os vínculos con outros partidos británicos. No National Eisteddfod de 1936 celebrado en Abergwaun, o título establecido para a Coroa Barda foi Yr Anialwch ("O ermo"), case con certeza inspirado no poema do mesmo nome de TS Eliot. Porén, en lugar de copiar a Eliot, o poeta galés David Jones (do nome bardo, Dwst y Garreg, traducido 'O deserto', ou literalmente, 'po de pedra') de Cilfynydd gañou a Coroa cun pryddest sobre a tise dos mineiros dos vales do sur de Gales.
Evans-Jones (Cynan) exerceu un período como gravador do Gorsedd Cymru en 1935, e outro como secretario conxunto do Consello Nacional de Eisteddfod en 1937. Segundo Edwards, a guerra e a ameaza de extinción nacional situou aos galeses nun contexto global. Os escritores entenderon o berro universal de "Agora somos todos sobreviventes" que xurdiu após os bombardeos de Hiroshima e Nagasaki. Co militarismo das superpotencias achegándose ao abismo, a perda da lingua galesa non sería un sinal de progreso, senón que axudaría a espallar a uniformidade mental tan desexada polos totalitarios. Esta convicción intensificou a loita pola lingua, xa que perder a lingua facilitaría o camiño ás forzas que ameazan á humanidade.