cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nürburgring
Historia e características
O circuíto orixinal concibiuse como lugar de probas das marcas alemás de automóbiles. A construción do circuíto, deseñado por Otto Creutz, iniciouse en setembro de 1925. Nesta época existía un único trazado de 28.3 km de 6.7 m de ancho e estaba formado por dúas seccións, a sección sur, Südschleife, de 7.5 km, e a sección norte, Nordschleife, de 22.8 km. O primeiro Campionato Mundial de Motociclismo disputouse nesta pista o 19 de xuño de 1927 e un mes máis tarde, o primeiro Gran Premio de Alemaña. thumb|Vista En 1929 utilizouse por última vez o circuíto completo en competicións internacionais. Os pilotos que conseguiron recordar cada curva e gañar foron chamados Ringmeister ("mestre do anel"), como Rudolf Caracciola, Tazio Nuvolari e Bernd Rosemeyer.
As competicións de Fórmula 1 iniciáronse en 1951 e desde o principio incluíron o Gran Premio de Alemaña (en 1959 disputouse en AVUS, en Berlín). Xurdiron novos Ringmeister, tales como Alberto Ascari, Juan Manuel Fangio, Stirling Moss, John Surtees, Jackie Stewart e Jacky Ickx. A finais dos anos 1960, a pista era cada vez máis perigosa debido ao aumento constante de velocidade dos Fórmula 1, polo que en 1970 o Gran Premio de Alemaña mudouse temporalmente ao Hockenheimring mentres se reconstruía a sección norte. Elimináronse obstáculos e instaláronse barreiras de seguridade, pero isto foi suficiente por poucos anos. Desde 1976, a pista xa non cumpría coas novas regulacións de seguridade e, polas súas dimensións, tampouco se adaptaba o espectáculo en televisión - era imposible cubrir o percorrido enteiro mediante cámaras de televisión. Un accidente case fatal de Niki Lauda, un dos maiores opoñentes ao circuíto, precipitou a saída do Nürburgring das competencias de Fórmula 1.
Entre 1981 e 1984, reconstruíuse o circuíto, en parte sobre o antigo trazado, cunha lonxitude reducida a 4,5 km. Este foi completado en 1984 co que a Fórmula 1 regresou a Nürburgring ese ano, en 1985 e logo desde 1995. Chamouse Gran Premio de Europa pero tamén Gran Premio de Luxemburgo. En 1999 as choivas intermitentes fixeron que moitos fanáticos cresen que a "pantasma do Nordschleife" volvera - durante uns minutos unha zona da pista estaba absolutamente mollada, e a outra totalmente seca.
O Nordschleife utilízase en competicións especiais, como as 24 horas de Nürburgring, e como pista de probas. Ademais calquera persoa pode pagar para correr nela co seu automóbil, sexa un turismo de baixa potencia ou un superdeportivo.
miniatura|Mapa de ambos circuítos coa sección do actual Grand-Prix en negro
Todos os gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Nürburgring
Record Nordschleife: J.M.Fangio/J.Stewart (3 Veces); Record GP-Kurs: M.Schumacher (5 Veces)
1000px|Boxes de Nürburgring
Infant school
A primeira Infant School xurdiu en 1816 grazas á creación por Robert Owen (1771-1858) en New Lanark (Escocia) dunhas escolas anexas ás fábricas da súa propiedade para os fillos dos traballadores, a fronte dos cales, como mestre, estaría James Buchanam que posteriormente, a instancias da autoridad competente e debido a súa fama, abriu outra institución en Londres en 1821, estando a cargo Samuel Wilderspin.
Contidos e obxectivos:
Este tipo de escolas estenderíase por diversos países (en 1826 en Francia, en 1824 en Bélxica e Suíza, en 1828 en Italia, Hungría e Dinamarca, en 1830 en Alemaña e Países Baixos, en 1831 en Noruega, en 1832 en Suecia e en 1838 en España, entre outros países) seguindo en boa parte o modelo inglés e en especial no relativo aos destinatarios (a clase traballadora) e ao apoio prestado por particulares e asociación filantrópicas especialmente creadas en cada paíes con este fin, e nun momento porterior, polos poderes públicos.
Pobo aguaruna
Os aguarunas (tamén chamados awajún) son un pobo indíxena que habita na Amazonia peruana. Viven principalmente no río Marañón do norte do Perú, preto da fronteira con Ecuador. Pertencen á familia lingüística xíbara, que abrangue tamén a lingua dos huambisas e os achuar.
As Loibas, Bardaos, San Sadurniño
As Loibas é un lugar da parroquia de Bardaos no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 97 habitantes (51 homes e 46 mulleres).
Gail Goodrich
Gail Charles Goodrich Jr., nado nos Ánxeles (California) o 23 de abril de 1943, é un ex xogador de baloncesto estadounidense que disputou catorce tempadas da NBA. É ben coñecido pola súa achega ao equipo dos Lakers da tempada 1971-72, na que bateron o récord de vitorias consecutivas, con 33, gañando o seu primeiro campionato e sendo Goodrich o seu máximo anotador. En 1996, dezasete anos despois de retirarse, foi elixido para o Basketball Hall of Fame.
Traxectoria deportiva
Xogou durante tres tempadas cos Bruins da Universidade de California, Os Ánxeles (UCLA), ás ordes de John Wooden, gañando o título da NCAA dous anos consecutivos, en 1964 e 1965. Na final deste último ano anotou 42 puntos ante Michigan, o cal supuxo un récord absoluto de anotación nunha final universitaria, só superado posteriormente por Bill Walton, que anotou 44, en 1973. No total da súa carreira universitaria tivo unha media de 19,0 puntos e 4,7 rebotes por partido.
Profesional
Foi elixido na décima posición do Draft da NBA de 1965 por Los Angeles Lakers, equipo no que se converteu no suplente de Jerry West durante tres anos. En 1968 chegou a Phoenix Suns debido ao draft de expansión desa tempada, equipo no que se converteu na estrela absoluta. Foi titular indiscutible e líder do equipo en anotación e asistencias, con máis de 20 puntos e 7 pases de canastra por partido.
Regresou aos Lakers en 1970, xa como xogador imprescindible, e ao ano seguinte gañaron o primeiro anel de campión da franquía tras acabar a fase regular cun balance de 69 vitorias e 13 derrotas, e o récord de 33 partidos gañados de xeito consecutivo. Gail foi o máximo anotador do equipo, xogando á beira de estrelas do nivel de Wilt Chamberlain ou Jerry West.
A tempada 1973-74 foi a de máis éxito da súa carreira. foi incluído no mellor quinteto da liga e xogou de novo un All-Star Game. Anotou máis de 2.000 puntos, cunha media de 25,3 por partido, cuarto xogador da liga en anotación, liderando a mesma en tiros libres anotados e tentados. Tras seis tempadas na súa segunda etapa nos Lakers, asina un contrato millonario por tres anos cos New Orleans Jazz, onde compartiría protagonismo con Pistol Pete Maravich, pero unha inoportuna lesión no talón de Aquiles fíxolle perderse gran parte da súa primeira tempada no equipo de Luisiana. Xogou dous anos máis a un bo nivel, retirándose aos 35 anos. Nas súas 14 tempadas na NBA tivo unha media de 18,6 puntos, 4,7 asistencias e 3,2 rebotes por partido.
Vida posterior
miniatura|dereita|220px|Goodrich asinando autógrafos no [[2001.]] O 20 de novembro de 1996 os Lakers retiraron a súa camiseta co número 25 como homenaxe e o 18 de decembro de 2004 UCLA fixo o mesmo. Xogando en High School levaba o número 12, tamén retirado polo seu instituto. Tras a súa carreira baloncestística, Goodrich e a súa familia establecéronse en Greenwich, Connecticut, onde chegou a ser executivo dunha compañía de xestión de campos de golf. Tamén traballou como analista na canle de televisión NBA TV.
Antonio Sánchez Taboada
Antonio Sánchez Taboada, máis coñecido como Lexo, nado en Sada o 16 de marzo de 1932 e finado en agosto de 2023, foi un futbolista galego, que xogaba de dianteiro.
Traxectoria
Despois de xogar no Canido, no Arsenal de Ferrol e no SRD Esteiro fichou polo Deportivo da Coruña. Na tempada 1954/55 foi cedido ao Deportivo Xuvenil, que xogaba na Segunda División. Disputou só un partido, anotando un gol, e despois volveu á disciplina branquiazul, debutando en Primeira División na xornada 20, nun derbi contra o Celta de Vigo.
Na seguinte tempada foi cedido ao Racing de Ferrol xunto a Ledo e Antelo, pero lesionouse no partido de proba nun choque con Olavide, perdendo gran parte da tempada. Tras debutar e xogar só dous encontros volveu ao Deportivo para substituír nos derradeiros partidos da tempada primeiro ao lesionado Gárate e logo a Juananco. No verán de 1956 fichou polo Burgos xunto a outros tres coruñeses: Manín, Losada e Regueira, e na tempada 1957/58 xogou co Cartagena en Terceira.
En 1959 marchou a Venezuela, onde levaba uns anos o seu irmán Juan. Alí fichou polo Deportivo Celta, o equipo do Lar Gallego de Caracas. Foron con el o dianteiro Jaime Guillín e o adestrador Antonio Villar Chao. Xogou logo no novo Deportivo Galicia e en 1961 volveu a Galicia, onde xogou algúns partidos co seu antigo equipo, o Esteiro.
Casaio, Carballeda de Valdeorras
Santa María de Casaio é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Carballeda de Valdeorras. Segundo o padrón municipal (INE 2011) ten 421 habitantes (221 homes e 200 mulleres), o que supón unha diminución en 17 habitantes en relación ao ano anterior.
Malia figurar como unha entidade única, Casaio está formado por catro barrios: Casaio Suso, Romiña, Somoza e Cadanaia. A parroquia está situada a case 1200 m de altitude, nos montes de Lardeira, que na súa crista serven de límite coa comarca leonesa de Cabreira. O seu clima é de tipo oceánico de montaña, e na parroquia está o teixedal de Casaio.
Historia
A primeira mención documentar de Casaio, corresponde ao Parrochiale Suevum, do século VI, en que aparece como Cassavio, figurando como unha das parroquias galegas da época (e xunto con Geurros, como as dúas únicas valdeorresas), mais pertencente a diocese de Ourense (hoxe é da diocese de Astorga). Aparece tamén documentado no século XI. Durante a Idade Media, Casaio, formou parte da subtenencia da Ribeira -que correspondía á cunca do río Casaio-, que era parte da tenencia do Valdeorras.
A situación na montaña, que era relativamente illante durante o Antigo Réxime, dado o predominio dunha economía de subsistencia, converteuse nunha rémora desde a Revolución industrial, pois Casaio, e en xeral toda a cunca do río Casoio, fica afastada da beira do Sil, que é por onde pasa o ferrocarril e a estrada N-536. No entanto, o acceso a Casaio e resto da cunca aludida, contaban só con camiños de bestas, ou ben simples sendas, como únicas vías de comunicación.
A finais do século XIX comezou a proxectarse a explotación das minas de Valborraz, con estudos xeolóxicos. A comezos do século XX a empresa belga Mines de Wolfram de Balborraz mercou os dereitos de explotación, herdados do foro asinado no século XVI, e comezaron a explotación industrial do xacemento, que estivo activa até 1928. En 1938 a explotación pasou a mans de axentes da Alemaña nazi, a través dun consorcio hispano-alemán, para conseguiren volframio. En novembro de 1942, no marco da segunda guerra mundial, comezaron a chegar das prisións de Celanova, Santa Isabel (Santiago de Compostela) e Ourense presos represaliados polo franquismo como parte da man de obra, até 463 procedentes de todo o Estado, aos que se lles daba unha cartilla de redención de pena. A explotación pechou o 1 de xullo de 1944, despois da batalla de Normandía, mais seguiu activa entre 1952 e 1963, aínda que con menor carga de traballo. En 1938, coa chegada dos alemáns á explotación, abriuse unha pista para que puidesen acceder camións e maquinaria, o que significou a rotura do illamento para Casaio e outras localidades da marxe dereita do río Casaio, como Viladequinta, A Portela e O Trigal. Esta vía de comunicación (actual estrada OU-122) supuxo o primeiro contacto da poboación autóctona cos métodos de traballo capitalista.
O foro do século XVI derivou nun obstáculo a mediados do século XX, pois cando se descobren filóns de lousa en tales montes, o marquesado alegou os seus dereitos. Despois de anos de preitos, a comunidade de veciños pagou unha elevada indemnización ao marquesado de Vilafranca, que lles permitiu pasar a explotalos en cooperativa ou en pequenas empresas, aínda que nesa altura outras firmas xa arrendaran terreos de canteiras. Desde estes momentos, Casaio converteuse, pero por pouco tempo, nun dos centros louseiros máis dinámicos do Valdeorras, dada a súa proximidade a boa parte das canteiras, mesmo acudiría unha numerosa colonia de orixe portuguesa -na súa maior parte de Tras os Montes- como traballadores inmigrantes, de xeito que se chegou dicir que en Casaio había máis portugueses que veciños propios. Porén este auxe durou só uns anos; por unha banda, a estrada ata Casaio era, e é, demasiado estreita para a circulación crecente de camións e outros vehículos e necesitábase solo industrial, con todas as súas dotacións, para un proceso de facturación que aumentou o seu mecanizado, o que fixo que as empresas preferisen outros lugares para asentar as súas naves-fábricas; por outra banda, Casaio carecía de servizos básicos para unha poboación que medraba: falta de farmacias, médicos, locais de ocio, centros de ensino secundario etc. En consecuencia, boa parte da poboación trasladouse para Sobradelo (a 15 km), O Barco de Valdeorras (a 19 km de distancia) ou outros lugares.
Arte
Na igrexa de Santa María de Casaio destaca o seu retablo manierista, do século XVI, trazado por Gaspar Becerra, e tallado polo seu discípulo Pedro de Bilbao. Estes artistas tiveran durante un tempo o seu centro de actividade en Astorga, sede do bispado no que se inclúe todo o Valdeorras.
Nos montes de Casaio, en zona de non doado acceso, está a ermida (cun retablo do século XIV) de San Xil, dedicada a ese santo, que segundo a documentación a respecto, aínda que de vida un tanto escura, foi ermitán nesa zona. Polo de agora é o único santo valdeorrés recoñecido oficialmente.
Brian Hart
Brian Hart, nado en Enfield o 7 de setembro de 1936 e finado o 5 de xaneiro de 2014, foi un piloto británico de automobilismo e enxeñeiro con antecedentes na industria da aviación. Foi o fundador de Brian Hart Ltd., unha empresa que desenvolveu e construíu motores para o seu uso no automobilismo.
Traxectoria
Comezou en 1958 cun Lotus VI, en 1959 Hart asociouse con Len Terry para conducir o seu Terrier Mk2 no campionato e gañou o Chapman Trophy. En 1960 pilotou na Fórmula Júnior o Terrier Mk4 con motor dianteirode Terry e desenvolveu o motor Ford Anglia que alimentaba o coche. No circuíto de Oulton Park, en outubro de 1960, Hart tivo un accidente co coche, o que levou a Terry a deseñar a serie Mk4 2, que Hart pilotou en 1961. Os coches con motor traseiro eran nese momento o último en tecnoloxía e Hart tivo só un éxito limitado co coche (Ref: Len Terry). Hart tivo unha exitosa carreira como piloto en varias fórmulas de monoprazas. Competiu na Fórmula Júnior e na Fórmula Tres, logo se formou na Fórmula 2 co equipo Lotus de Fórmula 2 correndo para Ron Harris. Competiu nun puñado de carreiras fóar do campionato de Fórmula 1 usando coches de Fórmula 2 e na tempada de de Fórmula Un cualificouse para o  Gran Premio de Alemaña en Nürburgring nun  Protos - Cosworth.
Cando a vida profesional de Hart lle levaba moito tempo, retirouse das carreiras en 1971.
Enxeñeiro
Cara a finais de 1967 Hart comezou a traballar na compañía de avións de Havilland en Hatfield, Inglaterra. A compañía proporcionoulle formación no deseño e construción de fuselaxes e motores. Despois traballou co famoso construtor de motores Cosworth, pero a abandonou en 1969 para fundar a súa propia compañía homónima para servir motores FVA Cosworth de Ford. "Brian Hart Limited" foi pronto encomendado por Ford para traballar no desenvolvemento de novos motores, nun papel semellante ao seu ex-empregador. Hart desenvolveu a serie Ford BDA, ​​que sería utilizada nos programas de rally de Ford durante a década de 1970.
Os motores FDA e BDA tuneados por Hart foron exitosos na Fórmula 2, e Ronnie Peterson gañou o título europeo cun FVA en 1971 e Mike Hailwood acadou o mesmo título en 1972 cun BDA. A chegada á F2 de BMW e Renault deixou a Ford renuente a aumentar a súa participación, polo que Hart optou por desenvolver o seu propio motor de F2, o 420R, que foi o primeiro en competir con Chevron en 1976. Este motor foi un vencedor nas carreiras de F2 en 1977 e 1978.
A tempada baixa de 1978-79 trouxo o seguinte paso no desenvolvemento de Brian Hart Limited, cando o equipo Toleman de F2 comprometeuse a financiar a I + D. Toleman-Hart dominou o Campionato de Europa de F2 en 1980, con Brian Henton e Derek Warwick terminando no primeiro e segundo posto na clasificación do campionato.
Fórmula Un
A finais de 1988, prohibíronse os turbocompresores en resposta aos aumentos en potencia de catro cifras, o que significou un retorno ao desenvolvemento de configuracións dos motores de aspiración natural que non se utilizaban desde o inicio da década. Cosworth, porén, era unha compañía que, agás do seu proxecto turbo V6, que só se usou durante menos de dous anos, continuou construíndo V8 aspirados naturalmente para a F2 e algúns dos equipos de F1 con peor financiamento. Brian Hart Limited volveu á súa función anterior como especialista de axuste e servizo, traballando en colaboración con Cosworth para desenvolver os seus motores DFZ e DFR (que debían moito ao DFV orixinal).
En 1992, Brian Hart Limited financiara o deseño do seu primeiro motor V10, o Tipo 1035, e en novembro dese ano anunciou un contrato exclusivo de dous anos para fornecer a Jordan Grand Prix. Foi unha asociación prometedora que trouxo bos resultados, notablemente, o terceiro lugar de Rubens Barrichello no Gran Premio do Pacífico de 1994 en Aida, Xapón. Con todo, cando Peugeot decidiu entrar na Fórmula Un e ofrecer a Jordan un acordo de fábrica, o contrato con Hart non se renovou. Hart preferiu fornecer Footwork / Arrows, que tiña problemas financeiros nese momento. A falta de fondos impediu a Hart desenvolver o V10 e usáronse os V8 máis antigos. En 1997, Hart volveuse a Minardi e comezou a traballar noutro deseño de V10, pero nunca puido financiar completamente o proxecto. Cando o propietario de Arrows, Tom Walkinshaw, comprou Brian Hart Limited a finais dese ano, a inxección de capital converteu ese deseño no Arrows V10. O acordo quedou afectado polas accións legais tomadas sobre o diñeiro que supostamente se debía e Brian Hart separouse de Arrows e da Fórmula Un antes de finalizar o ano. Arrows entrou en bancarrota no 2002.
Raymond Chandler
Raymond Thornton Chandler, nado en Chicago o 23 de xullo de 1888 e finado en La Jolla (California) o 26 de marzo de 1959, foi un escritor estadounidense.
Traxectoria
Foi educado en Inglaterra. Trala I Guerra Mundial, onde participou como membro da RAF, foi executivo de pequenas compañías petrolíferas, posto de traballo que perdeu polos seus problemas co alcohol. Para gañar a vida comezou a escrìbir relatos de detectives nas pulps até que o seu éxito lle permitiu pasar á novela con The Big Sleep quizais a máis influente novela do xénero e na que aparece unha personaxe lendaria, Philip Marlowe.
Miguelanxo Prado
Miguelanxo Prado Plana, nado na Coruña en 1958, é un autor de banda deseñada galego. As súas obras van desde a crítica social e as relacións persoais contemporáneas até a ciencia ficción.
Raymond Chandler
Novelas
Así mesmo, The Little Sister foi adaptada a cómic en 1995, con deseños de Michael Lark.
Miguelanxo Prado
Traxectoria
Autor con gran proxección internacional, os seus libros e cómics foron traducidos a moitos idiomas.
Outra faceta importante é a de ilustrador. Algús dos seus traballos son os de La ley del amor (1995) de Laura Esquivel e para libros infantís e xuvenís, como Cando o mar foi polo río, de Manuel María; O centro do labirinto, de Agustín Fernández Paz; ou Bala perdida de Manuel Rivas.
Ademais da súa actividade artística, Miguelanxo Prado ten unha faceta coma divulgador. É o director, desde a súa creación en 1998, do salón Viñetas desde o Atlántico, que ten lugar anualmente no mes de agosto na Coruña.
Estilo
Jesús Cuadrado, pola súa banda, destacou o seu "catálogo tipolóxico" e situouno, xunto a Antoni Garcés, entre
Obra
A súa obra abrangue dende bandas deseñadas completas ata ilustracións de revistas ou filmes de animación.
Banda deseñada
Ademais, realizou colaboracións de maior ou menor importancia, como a historia curta para o álbum de BD que conmemora os douscentos anos da revolución francesa, ou as súas colaboracións coa desaparecida revista infantil-xuvenil de BD galega Golfiño.
Cine e animación
Foi o deseñador da mascota oficial do programa infantil da TVG, o Xabarín Club, así como de diferentes personaxes do programa e do elenco da serie de animación producida en Galicia Os vixilantes do Camiño.
Tamén traballou na serie de animación Men In Black, baseada no filme do mesmo nome protagonizado por Will Smith. Foi producida por Steven Spielberg a través de Dreamworks.
En xaneiro de 2007 presentouse nas salas cinematográficas españolas De profundis, unha longametraxe sen diálogos dirixida por Miguelanxo Prado e con música do compositor Nani García. Foi proposta para os premios Goya como mellor longametraxe de animación de 2006. Este traballo experimental foi debuxado enteiramente por el e animado con técnicas informáticas.
Galardóns
miniatura|Miguelanxo Prado nunha entrevista no 2012.
Acentuación védica
A acentuación do védico énos descrita en detalle polo gramático indio Pāṇini; como o indoeuropeo, o sánscrito das orixes utilizaba un acento de altura e non un acento tónico. Así foi tamén o caso en latín, grego antigo, letón e aínda en lituano etc. O acento védico permitía opoñer pares mínimos: así súkr̥ta, « ben feito » ~ sukr̥tá, « beneficencia » (o acento nótase xeralmente por medio dun til agudo sobre a vogal tónica). Non todas as palabras estaban necesariamente acentuadas (o verbo, por exemplo, é adoito átono; todo dependía de feito do seu modo, o seu tempo e a súa posición na frase). Nota : todas as palabras sánscritas son citadas segundo a transcrición tradicional.
Este acento, anotado con precisión nos textos védicos antigos, parece ter desaparecido na época de Patañjali; é ademais notábel que as linguas neoindias actuais non gardaron, agás o pañjābī, ningunha traza dun acento tal e tampouco desenvolveron acento tónico (mentres que o latín, o grego e as linguas bálticas transformaron ao se vulgarizaren, o seu acento dese xeito). Este acento de altura debía consistir simplemente nunha elevación da voz nunha das sílabas da palabra.
Pāṇini describe en detalle un sistema do que non se pode asegurar que corresponda co orixinal, que utilizaba tres rexistros e modulacións; tampouco corresponde cos utilizados hoxe en día, que son moi variábeis e dependen dos textos recitados e mais das escolas de recitación. Cómpre saber que non todas as recitacións dos Veda son con entonación. Este sistema de recitación pódese comparar coa lectura taǧwīd (tajwîd) do Corán, é dicir unha lectura lonxe da dicción habitual, aplicada, próxima ao canto e á ladaíña.
Sandhi tonal
Os tons, ao se seguiren, poden modificarse (á maneira, por exemplo, dos tons do mandarín: un terceiro ton que siga a outro terceiro ton vólvese nesta lingua un segundo ton. Así: 給我 gěi wǒ, « para mín », pronúnciase géi wǒ). Por outra banda, as modificacións sufridas polos fonemas da palabra ao contacto cos das outras (« sandhi ») poden tamén contevar trasformacións tonais. Na recitación saṃhitā (« recitación ligada », por oposición a unha recitación palabra a palabra, chamada padapāṭha), as modificacións non se deteñen nos límites das palabras.
As principais modificacións son as seguintes (nota:  representa calquera sílaba,   calquera consoante sonante,   calquera vogal sonante,   calquera vogal):
Todas estas regras se encadean de maneira que dan á recitación en saṃhitā (recitación ligada) as estruturas canónicas seguintes:
Ilustración mediante un exemplo: realización tonal dunha estanza (R̥g Veda, VIII, 100, 11)
Nota: para mellorar a lisibilidade dun texto particularmente cargad de diacríticos, notáronse as vogais longas coa letra latina seguida [ː] mellor ca co macron subscrito, agás, claro está, para /e/, /o/, /ai/ e /au/, que son sempre longos. Lembremos que neste artigo os acentos de altura e as súas variantes son notados así: Á para o udātta, A para o anudātta,  A  para o anudātta sannatara, Â para o anudātta pracaya, À para o svarita independente, Ȁ para o svarita śuddha, e Ã para o svarita kampa.
Convén proceder por orde. Como os anudātta sannatara teñen, por exemplo, preferencia sobre os svarita śuddha, situaremosa aqueles en primeiro lugar, sabendo que ningún sannatara pode volverse svarita śuddha. Como vimos rapidamente, os textos védicos poden ser recitados de diversas maneiras para asegurar unha aprendizaxe perfecta dos fonemas: as recitacións padapāṭha e saṃhitā son as máis habituais, entre unha plétora doutras. Segundo o método de recitación, a localización dos tons será moi diferente.
Padapāṭha
Na recitación padapāṭha (« palabra a palabra »), os tons non se ven influenciados a través do límite das palabras, que tampouco se adaptan segundo as regras de sandhi externo (cf. sandhi (sánscrito)).
1. posición dos udātta :
2. posición dos anudātta sannatara :
3. posición dos svarita śuddha :
4. posición dos anudātta pracaya :
Saṃhitā
Esta lectura é máis complexa: aplícanse as regras de sandhi externo (así os /m/ finais vólvense anusvāra diante dos fonemas que o demandan, paśávaḥ vólvese paśávo diante dunha palabra con inicial sonora, os hiatos resólvense por clase, aférese etc.); do mesmo xeito, o sandhi tonal non se detén no límite das palabras. Ao final, o texto (sen acentos) convértese no seguinte:
1080° Snowboarding
1080° Snowboarding é un videoxogo que consiste nunha carreira de snowboard, creado e publicado por Nintendo para a Nintendo 64 o 1 de abril de 1998.
Acentuación védica
Ilustración mediante un exemplo: realización tonal dunha estanza (R̥g Veda, VIII, 100, 11)
1. posición dos udātta:
Nótanse tres clases: * mandrá + íṣam → mandréṣam: non hai regra particular, dando a clase de dous udātta unha sílaba udātta; * súṣṭutaː + áː → súṣṭutáː: regra 2.2.1; * súṣṭutáː + etu → súṣṭutaítu: regra 2.2.1; a regra 2.2.2 poderíase aplicar e dar un svarita; porén é opcional.
2. posición dos anudātta sannatara:
3. posición dos svarita śuddha:
4. posición dos anudātta pracaya:
O texto non posúe svarita independente, nin polo tanto kampa. A súa tradución é a seguinte: « Os deuses enxendraron a deusa da Palabra, e todos os seres vivos fálanat. Que esta vaca, que berra agradabelmente e dá do seu leite libacións roborativas, o mesmo que a palabra cando está ben dita, veña a nós. »
A recitación do R̥g Veda polos brahmanas tamís tal e como se fai hoxe en día é moi próxima a un sistema tal.
Galería de imaxes sobre a queimada
Galería de imaxes sobre a queimada.
A queimada é unha bebida alcohólica tradicional galega propia da súa gastronomía.
Foto 51
A Foto 51 é o nome informal que se lle deu a unha imaxe de difracción de raios X do ADN tomada por Raymond Gosling en maio de 1952, cando traballaba como estudante baixo a supervisión de Rosalind Franklin,   no King's College de Londres no grupo de Sir John Randall. Era a 51ª foto de difracción do ADN que tomara o equipo de Franklin e Gosling. Esta foto foi unha proba fundamental para identificar a estrutura do ADN.
Maurice Wilkins mostroulle esta foto a James Watson cando Gosling volvera estar baixo a supervisión de Wilkins. Rosalind Franklin non tivo coñecemento disto. Xunto con Francis Crick, Watson usou as características da Foto 51 para desenvolver o modelo químico da molécula de ADN. En 1962, o premio Nobel de Fisioloxía e Medicina foille concedido a Watson, Crick e Wilkins. Frankling non foi premiada porque morrera 4 anos antes. Os traballos de Gosling, que si estaba vivo, tampouco foron citados polo comité do premio Nobel.
A fotografía proporcionou información clave que foi esencial para desenvolver o modelo do ADN. que levou ao desenvolvemento do modelo do ADN e confirmou a estrutura helicoidal do ADN previamente postulada, que fora presentada nunha serie de tres artigos na revista Nature en 1953. O padrón de difracción determinaba a natureza helicoidal das febras en dobre hélice antiparalelas. O exterior da cadea de ADN ten un esqueleto de moléculas de desoxirribosa e fosfato alternantes, e no interior están as bases que codifican a información xenética. Os cálculos de Watson e Crick feitos a partir da fotografía do equipo de Franklin proporcionaron os parámetros fundamentais sobre o tamaño e estrutura da hélice.
Cando os historiadores reexaminaron o período durante o cal se obtivo esta imaxe, orixinouse unha considerable controversia sobre a importancia e a contribución desta imaxe ao traballo de Watson e Crick, e sobre os métodos mediante os que obtiveron a imaxe. Franklin fora contratada independentemente de Maurice Wilkins, quen, non obstante, mostrou a Foto 51 a Watson e Crick, sen o seu coñecemento. Se Franklin tería deducido ou non cos seus propios datos a estrutura do ADN en caso de que Watson e Crick non tivesen obtido a súa imaxe, é un asunto moi debatido,  que se fai máis controvertido pola negativa caricatura que se fai de Franklin nos primeiros capítulos da historia escrita por Watson The Double Helix sobre a investigación da estrutura do ADN. Watson admitiu a imaxe distorsionada da figura de Franklin que fixera no seu libro, facendo notar no epílogo: "Como as miñas impresións iniciais sobre [Franklin], tanto científicas coma persoais (como se indica nas primeiras páxinas deste libro) eran a miúdo erradas, quero dicir algo aquí sobre os seus logros."
Gambia
Gambia, oficialmente República de Gambia é unha nación en África occidental. É o país máis pequeno de África continental atópase rodeada na súa totalidade polo Senegal, agás onde o río Gambia desemboca no Océano Atlántico. Gambia está situada a ambos os dous lados do curso inferior do río Gambia, o homónimo da nación, que atravesa o centro de Gambia e desemboca no océano Atlántico, polo que a forma longa do país. Ten unha superficie de 10689 km² cunha poboación de 1.857.181 segundo o censo de abril de 2013. Banxul é a capital de Gambia e a zona metropolitana máis grande do país. As cidades máis grandes son Serekunda e Brikama.
Os portugueses entraron en 1455 na rexión de Gambia, os primeiros europeos en facelo, pero nunca estableceron alí un comercio importante. En 1765, Gambia pasou a formar parte do Imperio Británico polo establecemento da Gambia. En 1965, Gambia logrou a súa independencia baixo o liderado de Dawda Jawara, quen gobernou ata que Yahya Jammeh asumiu o poder nun golpe de estado en 1994. Adama Barrow converteuse no terceiro presidente de Gambia en xaneiro de 2017, tras derrotar a Jammeh nas eleccións de decembro de 2016. Jammeh aceptou inicialmente os resultados, antes de negarse a deixar o cargo, desencadeando unha crise constitucional e a [intervención militar da CEDEAO en Gambia|intervención militar]] por parte da Comunidade Económica dos Estados de África Occidental que resultou na súa destitución dous días despois de que o seu mandato estaba inicialmente programado para rematar.
A economía de Gambia está dominada pola agricultura, a pesca e, especialmente, o turismo. En 2015, o 48,6% da poboación vivía na pobreza. Nas zonas rurais, a pobreza estaba aínda máis estendida, case o 70 %.
Historia
Gambia formou parte do Imperio de Ghana así como do Imperio de Songhai. Os primeiros testemuños escritos que se teñen da rexión proveñen duns textos de comerciantes árabes do século IX e X, cando os comerciantes árabes crearon a ruta transsahariana comerciando con escravos, ouro e marfil. No século XV os portugueses herdaron este comercio establecendo rutas marítimas para comercial co Imperio de Malí, ao cal pertencía a zona na época. miniatura|esquerda|Mapa do Forte de Gambia na Illa James En 1588, o pretendente ao trono portugués vendeu a exclusividade do comercio no Río Gambia aos ingleses, o que foi confirmado polas Cartas Patente da raíña Isabel I. En 1618, o Rei James I de Inglaterra concedeu a exclusividade do comercio co Río Gambia a Costa de Ouro (actualmente Ghana) a unha compañía británica. Entre 1651 e 1661, Gambia foi indirectamente unha colonia do reino Polaco-lituano. Foron os letóns, dependentes do reino polaco-lituano, os primeiros en establecerse na Illa James, denominada na época Illa Andrew, ata a conquista británica da mesma en 1661.
Durante os séculos XVII e XVIII Francia e Inglaterra loitaron pola supremacía na rexión do Senegal e do río Gambia. O Tratado de Versalles de 1783 outorgou ao Reino Unido a posesión do Río Gambia salvo o enclave de Albreda que se mantivo baixo soberanía francesa, sendo cedido a Inglaterra en 1857. Case 3 millóns de escravos foron enviados desde esta rexión ás colonias en América. En 1807 aboliuse o comercio de escravos no Imperio Británico intentando os británicos terminar co comercio de escravos en Gambia. Para iso, crearon o posto militar de Bathurst (hoxe Banxul) en 1816. Durante os anos seguintes, Banxul estaba sometida á xurisdición do gobernador xeral británico en Serra Leona. En 1888 Gambia converteuse nunha colonia autónoma e un ano máis tarde pasou a ser unha colonia real miniatura|100px|esquerda|Selo de 1880 miniatura|dereita|250 px|O presidente Yahya Jammeh. O país independizouse do Reino Unido en 1965. En 1970, Dawda Jawara converteuse no primeiro presidente do novo estado e foi reelixido en 1972 e 1977. Logo da independencia, Gambia mellorou o seu desenvolvemento económico grazas á alza nos prezos da súa principal materia de exportación, o cacahuete, e ao desenvolvemento do turismo internacional. En febreiro de 1982, xunto con Senegal, Gambia formou a Confederación de Senegambia. O presidente Jawara foi derrotado en 1994 por Yahya Jammeh, quen estableceu unha ditadura. Jammeh foi reelixido en 2001 e derrogou a lei que prohibía a existencia de partidos opositores.
Goberno e política
A vixente Constitución de Gambia foi aprobada, tras referendo, o 16 de xaneiro de 1997, despois de que un golpe de estado en 1994 disolvese o Parlamento e derrogase a Constitución de 1970.
Gambiá é unha República presidencialista democrática. O Presidente da República é elixido por sufraxio universal para un período de cinco anos. O poder lexislativo reside na Asemblea Nacional composta por corenta e oito membros, dos que 43 son elixidos por sufraxio universal, e cinco elíxeos o Presidente da República.
O poder executivo está dividido entre o Xefe do Estado e o Presidente do Goberno, nomeado pola Asemblea entre unha terna elixida polo Presidente da República.
O poder xudicial articúlase en torno ao Tribunal Supremo que se organiza administrativamente segundo o modelo francés.
Organización político-administrativa
450px|dereita|Divisións de Gambia |450px|dereita|Divisións de Gambia Gambia está dividida primeiramente en 5 divisións e unha cidade (Banxul, a capital)
Gambia tamén se pode dividir en 8 subdivisións chamadas áreas de goberno local (LGA), incluíndo a capital nacional, Banjul, que está clasificada como cidade. As divisións de Gambia foron creadas pola Comisión Electoral Independente de acordo co artigo 192 da Constitución Nacional.
As áreas do goberno local subdividíronse (2013) en 43 distritos. Deles, Kanifing e Kombo Saint Mary (comparten Brikama como capital coa área de goberno local de Brikama) forman efectivamente parte da área de Gran Banjul.
Xeografía
350px|miniatura|dereita|Mapa de Gambia Gambia atópase situada na costa atlántica de África e atópase plenamente rodeada por territorio do Senegal. Gambia caracterízase por ser un país moi chairo onde non se exceden os 300 metros de altitude. O país atópase atravesado de leste para oeste polo río Gambia, o cal dá nome ao país. Este río é o eixo do país e divídeo en dous partes ben diferenciadas; as que están ao norte e as que están ao sur do mesmo.
Senegal rodea Gambia por tres lados, con 80 km. de costa no océano Atlántico marcando o seu extremo occidental.
Os límites actuais foron definidos en 1889 tras un acordo entre o Reino Unido e Francia. Durante as negociacións entre franceses e británicos en París, os franceses deron inicialmente aos británicos ao redor de 320 km. do río Gambia para controlar. Comezando coa colocación dos marcadores de fronteiras en 1891, pasaron case 15 anos despois das reunións de París para determinar as fronteiras finais de Gambia. A serie resultante de liñas rectas e arcos deu aos británicos o control de áreas preto de 16 km. ao norte e ao sur do río Gambia.
Clima
Gambia ten un clima tropical. A estación cálida e chuviosa dura normalmente de xuño a novembro, pero desde entón ata maio predominan as temperaturas máis frías, con menos precipitacións. O clima en Gambia parécese moito ao do veciño Senegal, do sur de Malí e da parte norte de Benín.
Ecoloxía
WWF divide o territorio de Gambia entre tres ecorrexións:
Tiña unha puntuación media do Índice de integridade da paisaxe forestal en 2018 de 4,56/10, o que o sitúa no posto 120 a nivel mundial de 172 países.
Economía
Gambia non posúe xacementos minerais de importancia nin outros recursos naturais. A súa economía baséase nos produtos agrícolas e a gandería para consumo interno do que depende o 75% da poboación.
A industria céntrase na transformación de produtos agrícolas (cacahuete) e de peixe. O turismo foi unha importante fonte de ingresos ata o 2000, onde se produciu unha redución. A súa actividade depende fundamentalmente das axudas ao desenvolvemento do Fondo Monetario Internacional e as de urxencia dos países desenvolvidos. As expectativas futuras do Banco Mundial, tras a condonación parcial da débeda externa en 2005, son positivas.
Demografía
No ano 202, Gambia ten unha poboación de 2.423.403 habitantes. O 99% é negra e o restante 1% é branca (europeos ou descendentes). O idioma oficial é o árabe. A esperanza de vida é de 54 anos. A media de fillos por muller é de 5,20. Só o 40% da poboación está alfabetizada.
thumb|Pirámide de poboación
A taxa de urbanización en 2011 era do 57,3%. As cifras provisionais do censo de 2003 mostran a brecha entre as poboacións urbanas e rurais que se reduce a medida que se declaran máis áreas urbanas. Aínda que a migración urbana, os proxectos de desenvolvemento e a modernización están a poñer en contacto máis gambianos cos hábitos e valores occidentais, as formas de vestimenta e celebración indíxenas e a tradicional énfase na familia extensa seguen sendo partes integrantes da vida cotiá.
O Informe sobre Desenvolvemento Humano do Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) para 2010 sitúa a Gambia no posto 151 de 169 países no seu Índice de Desenvolvemento Humano, o que sitúa ao país na categoría de "Desenvolvemento humano baixo". Este índice compara a esperanza de vida, os anos de escolaridade, a renda nacional bruta (INB) per cápita e outros factores.
A taxa total de fecundidade (TFR) estimouse en 3´98 fillos por muller en 2013.
Grupos étnicos
Os preto de 3.500 residentes non africanos inclúen europeos e familias de orixe libanesa (0,23% da poboación total). A maioría da minoría europea é Británico, aínda que moitos dos británicos marcharon despois da independencia.
Linguas
O inglés é a lingua oficial de Gambia e, polo tanto, úsase para fins oficiais e para a educación. Outras linguas inclúen Mandinga, Wolof, Fula, Serer, Soninke, Krio, jola e outras linguas vernáculas indíxenas. Debido á situación xeográfica do país, o coñecemento do francesa (unha lingua oficial en gran parte de África occidental) está relativamente estendido.
Lingua mandinga fálase como primeira lingua polo 38% da poboación, Pulaar nun 21%, Wolof por 18%, Soninke nun 9%, Jola nun 4,5%, Serer nun 2,4%, Manjak e Bainok nun 1,6 % cada un, crioulo portugués nun 1% e inglés nun 0,5%. Outras linguas fálanse por un número menor. Lingua de signos gambiana é usada polos xordos.
Tartaruga de esporas africana
A tartaruga de esporas africana (Centrochelys sulcata) é unha especie de tartaruga criptodira da familia dos testudínidos e único membro do xénero Centrochelys. Habitaba boa parte do territorio do norte africano, no bordo sur do deserto do Sáhara, no Sahel, e que actualmente case só sobrevive dentro de parques nacionais e reservas de fauna. Está ameazada no seu hábitat por mor do proceso de urbanización do seu hábitat, a desertización, a agricultura, os pasteiros, así como polo uso da súa carne na alimentación local e pola medicina tradicional.
Polo seu tamaño é a terceira maior tartaruga terrestre do mundo, e a maior das continentais (non orixinarias de arquipélagos).
Taxonomía e etimoloxía
O nome xenérico resulta dunha combinación dos termos gregos geo (γαια), que significa "terra", e chelone (χελώνη), que significa "tartaruga". O nome específico "sulcata" deriva da palabra latina sulcus, que significa "asuco, engurra" facendo referencia ós asucos que aparecen nas escamas da cunha da tartaruga.
Distribución e hábitat
miniatura|G. sulcata saíndo do seu refuxio. Geochelone sulcata é unha especie afrotropical do Sahel, distribúese por Etiopía, Malí, Chad, Mauritania, Níxer, o Senegal e o Sudán. Vive nas sabanas, os bosques de acacias, e en zonas áridas e secas. A temperatura do seu ambiente é constante e é de arredor de 30-31 °C nas áreas máis quentes e 22 °C nas zonas máis frías. As baixas temperaturas e a alta humidade poden causarlle doenzas respiratorias. O seu metabolismo está moi adaptado á conservación de auga, que obtén principalmente da vexetación. Durante as horas máis cálidas escava tobos para defenderse da calor.
Club de Golf Chan do Fento
O Club de Golf Chan do Fento, con sede en Silván da Armenteira, no concello de Meis, é un club galego fundado en 1986 que ten por finalidade o fomento, ensino, desenvolvemento e práctica do golf. O club é membro da Federación Galega de Golf e contaba a 1 de xaneiro de 2013 con 1.237 deportistas federados, o que o converte no segundo club de golf galego por número de licenzas federativas.
PokéPark 2: Wonders Beyond
PokéPark 2: Wonders Beyond (ポケパーク2 ＢＷ ビヨンド・ザ・ワールド) é un videoxogo de Pokémon para a consola Wii. Estreouse no Xapón o 12 de novembro de 2011, en América do Norte o 27 de febreiro de 2012 e en Europa o 23 de marzo de 2012.
É a sucuela de PokéPark Wii: Pikachu's Adventure. En PokéPark 2, Pikachu viaxou a un novo PokéPark co seu mellor amigo Piplup. Xuntos entran en Wish Park, mais ó pouco tempo descobren que non é posible escapar de Wish Park. Reshiram e Zekrom informan a Pikachu dos eventos que se produciran e dinlle a Pikachu que pode salvar o PokéPark.
Loibán, Merille, Ourol
Loibán é un lugar da parroquia de Merille no concello lugués de Ourol, na comarca da Mariña Occidental. Segundo o IGE, en 2021 tiña 2 habitantes (2 homes).
Litas lituano
O litas era a moeda oficial de Lituania ata 2015, o seu plural é litai ou litų e estaba dividida en 100 centas. O seu código ISO 4217 é LTL.
O 1 de xaneiro de 2015, o euro substituíu o litas en Lituania.
Curro Torres
Cristóbal Emilio Torres Ruiz, máis coñecido como Curro Torres, nado en Ahlen (Renania do Norte-Westfalia, Alemaña Occidental) o 27 de decembro de 1976, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de lateral dereito.
Adestrador
O 27 de decembro de 2019, Torres foi anunciado coma o novo adestrador do CD Lugo da Segunda División. O 29 de xuño de 2020, anunciouse a súa destitución.
Alfred Aho
Alfred V. Aho é un informático estadounidense, vicepresidente dos laboratorios Bell dende 1997 e profesor de informática na Universidade de Columbia.
Traxectoria
Estudou na Universidade de Toronto, coñecido por crear a linguaxe de programación AWK con Brian Kernighan e Peter Weinberger, e ademais coautor con Ravi Sethi et Jeffrey Ullman de Compilers: Principles, Techniques and Tools en 1986.
Aeroporto de Biella
O Aeroporto de Biella (Aeroporto di Biella, en italiano), tamén coñecido como Aeroporto de Biella-Cerrione, é un aeroporto próximo a Biella, Italia.
O aeroporto está a 2 km ao sueste de Biella, ao que se pode acceder a través da Autostrada A4 e é apto para o tráfico comercial de terceiro nivel.
Historia
Inaugurouse o 17 de marzo de 1968 e dispoñía inicialmente dunha pista de 740 metros, logo ampliada aos 1 500 actuais. O aeroporto está aberto ao tráfico internacional todo o ano.
Orellán, Baroña, Porto do Son
Orellán é un lugar da parroquia de Baroña no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 73 habitantes (33 homes e 40 mulleres).
Club Esportiu Constància d'Inca
O Club Esportiu Constància d'Inca é un club de fútbol de España, da cidade de Inca, na illa de Mallorca (Illas Baleares). Foi fundado en 1922 e actualmente xoga na Segunda División B Española.
Montemuíño, Baroña, Porto do Son
Montemuíño é un lugar da parroquia de Baroña no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Club Esportiu Constància d'Inca
Historia
O Club Esportiu Constància naceu en 1922 a partir da denominación dunha sociedade de socorros mutuos de Inca, cuxos socios comezaron a xogar fútbol. A existencia do equipo nos seus primeiros anos limitouse a partidos e torneos rexionais, cun persoal formado por xogadores das Illas Baleares e que máis tarde se reforzou con futbolistas de equipos cataláns.