cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ribera Navarra Fútbol Sala
Historia
Ribera Navarra subiu a División de Prata na tempada 2008/09, onde permaneceu dúas tempadas baixo o patrocinio de Ríos Renovables, unha empresa de enerxías renovables. Cun forte investimento en fichaxes, na súa maioría xogadores veteranos ou descartes doutros clubs, Ribera Navarra subiu a División de Honra na tempada 2010/11. O equipo finalizou a tempada regular en segunda posición, e venceu no playoff de ascenso a BP Andorra e UPV Maristas Valencia.
Furacán
Etimoloxía
Segundo a mitoloxía maia, o deus Huracan encargábase da tarefa constante de destruír e reconstruír a natureza e por esta razón, posibelmente, foi asociado ás tormentas e tempestades.
Ribera Navarra Fútbol Sala
Historia
Para afrontar a máxima categoría, o club reestruturouse.​ En febreiro de 2017, José Luis Ruiz dimitiu como máximo responsable da entidade, facéndose cargo como presidente Alberto Ramírez Arregui.
Furacán
Etimoloxía
Os conquistadores españois colleron a palabra para designar grandes tempestades e así a transmitiron a outros idiomas.
Unha máquina de calor
Estruturalmente, un furacán é unha grande área xiratoria de nubes, e actividades de tempestade. A fonte de enerxía primaria dun furacán é o lanzamento de calor pola condensación de vapor de auga que condensa a altitudes elevadas. Por isto, un furacán pode ser considerado como unha xigante máquina de calor vertical. para que se forme un furacán, debe existir unha perturbación de tempo preexistente, estaren os océanos tropicais mornos, unha alta humidade, e ventos relativamente fortes no alto.
Se tales condicións persistiren por moito tempo, poden combinarse para producir ademais ventos violentos, ondas incribles, choivas torrenciais, e inundacións asociadas a este fenómeno. Este uso de condensación como forza motriz é a diferenza primaria que distingue os furacáns doutros fenómenos meteorolóxicos, como ciclóns de media-latitude que extraen a enerxía principalmente das variacións de temperatura preexistentes na atmosfera. Para formar a máquina de calor, un furacán ten que ficar enriba de auga morna que prové a humidade atmosférica necesaria. A evaporación desta humidade é dirixida polos ventos altos e presente de presión atmosférico reducida na tempestade e resulta nun ciclo sustentado.
Clasificación e terminoloxía
Os furacáns clasifícanse en tres grupos principais:
Depresión tropical
Unha depresión tropical é un sistema organizado de nubes e temporais cunha circulación de superficie definida soportando ventos de menos de 17 metros por segundo (62 km/h). Non ten ningún ollo, e non ten a forma espiral das tempestades tipicamente poderosas.
Tempestade tropical
Unha tempestade tropical é un sistema organizado de tempestades fortes cunha circulación de superficie definida sustentando ventos entre 17 e 33 metros por segundo (34 a 63 nós, 39 a 73 mph, ou 62 a 117 km/h). Neste momento, a forma ciclónica distintiva comeza a se desenvolver, mentres que normalmente non hai un ollo.
miniatura|200px|Ollo de Furacán Odessa, Océano Pacífico, agosto de 1985.
Esta é a intensidade á cal furacáns tenden a desenvolver un ollo que é unha área de calma relativa cercada polos ventos máis fortes da tempestade, no ollo de auga. Os máis fortes destas tempestades tiveron unha velocidade do vento de 85 metros por segundo (305 km/h). Noutros lugares no mundo, os furacáns foron chamados tamén de Bagyo na Filipinas, Chubasco no México, e Taíno no Haití. Os furacáns están categorizados nunha escala de 1 a 5 de acordo coa forza dos ventos denominada Escala de furacáns Saffir-Simpson. Un furacán categoría 1 ten as máis baixas velocidades do vento, mentres que un de categoría 5 ten a máis forte. Esta escala indica importancia relativa, pois ás veces unha tempestade de categoría menor pode inflixir maior dano que unha de categoría máis alta, dependendo do lugar onde acontece o fenómeno. De feito, as tempestades tropicais tamén poden producir danos significativos e perda de vidas, principalmente debido ás inundacións. A definición de ventos continuos recomendada pola Organización Meteorolóxica Mundial (WMO) é faise a unha media de dez minutos. Esta definición é adoptada pola maioría dos países. Non obstante, algúns países usan definicións diferentes: por exemplo, os Estados Unidos definen ventos continuos baseados nun minuto de media de vento medido a aproximadamente 10 metros sobre a superficie. Tamén hai unha versión polar ao furacán, chamado ciclón ártico.
Bacías principais
A maioría dos furacáns fórmanse nunha faixa próxima ao ecuador, chamada Fronte Intertropical (ITF), Intertropical Convergence Zone (ITCZ) ou faixa dos monzóns. Outra importante fonte de inestabilidade atmosférica atópase nas ondas tropicais, que contribúen ao desenvolvemento de arredor do 85 % dos furacáns intensos no océano Atlántico e na maioría dos do Pacífico oriental. A maioría dos furacáns fórmanse entre os 10 e os 30 graos de latitude, e o 87 % fórmase non máis lonxe dos 20 graos norte ou sur. Debido a que o efecto Coriolis inicia e mantén a súa rotación, os furacáns poucas veces se forman ou moven a 5 graos do Ecuador, onde o efecto é feble. Con todo, é posible que se nesas áreas como os que tiveron lugar en 2001 e 2004.
Hai sete zonas principais de formación de furacán: 1 - Océano Pacífico Norte Occidental: As actividades de tempestade tropical nesta rexión frecuentemente afectan á China, o Xapón, Filipinas e Taiwán. Esta é sen dúbida a zona máis activa, cun terzo da actividade de furacáns no mundo. Tanto as organizacións de meteoroloxía nacionais, como tamén o Joint Typhoon Warning Center (XTWC) son responsables das previsións e advertencias emitidas nesta zona.
2 - Océano Pacífico Norte Oriental: Esta é a segunda zona máis activa no mundo, e tamén é a máis densa (un grande número de tempestades para unha pequena área de océano). Tempestades que forman nesta zona poden afectar o México occidental, Hawai e en ocasións extremadamente raras, California. O Central Pacific Hurricane Center  é o responsable de prever a parte occidental desta área, e o National Hurricane Center para a parte oriental.
3 - Océano Pacífico Occidental Sur: As actividades nesta rexión afectan a Australia e Oceanía en gran parte. A previsión e feita pola Australia e Nova Guinea. 4 - Océano Índico Norte: Esta zona é dividida en dúas áreas, a Baía de Bengala e o Mar Arábigo, coa Baía de Bengala como dominante (5 a 6 veces máis actividades). Furacáns que forman nesta zona son as que historicamente máis vidas levan. O ciclón de Bhola de 1970 matou 200,000. Nacións afectadas por esta zona inclúen a India, Bangladesh, Sri Lanka, Tailandia, Birmania, e Paquistán, e todos estes países emiten previsións e advertencias na rexión. Raramente, un furacán formado nesta zona afectará a Península Árabe. 5 - Océano Índico sueste: As actividades nesta rexión afectan a Australia e Indonesia, e é previsto por esas nacións. 6 - Océano Índico suroeste: Esta zona é o menos estudado, debido a unha falta de dados históricos. Os ciclóns que aquí se forman chegan a Madagascar, Mozambique, Illas Mauricio, e Kenya, e estas nacións emiten previsións e advertencias para a zona. 7 - Zona Atlántico norte: E o máis estudado de todas as zonas tropicais. O Atlántico Norte inclúe o Océano Atlántico, o Mar Caribe, e mailo golfo de México. Os Estados Unidos, México, América Central, as Illas Caribeñas e o Canadá están afectados a través de tempestades nesta zona. As previsións para todas as tempestades son emitidas polo National Hurricane Center en Miami, Florida e mais no Centro de Furacán Canadense, en Halifax, Nova Escocia, Canadá. Os furacáns que golpean México, América Central, e as nacións das Illas Caribeñas, causan frecuentemente danos inmensos. Son máis mortais cando pasan a augas máis mornas.
Áreas de formacións non comúns
esquerda|miniatura|250px|Furacán Catarina. No Brasil foi considerado soamente como unha tempestade tropical. Son áreas raras de acontecer furacáns: - Océano Atlántico Meridional: Unha combinación de augas máis frescas, a falta dunha zona de converxencia intertropical, e mudanzas de vento fan que sexa moi difícil para o Atlántico Meridional xerar un furacán. No entanto, foron observados tres furacáns nesta rexión. Unha tempestade tropical fraca en 1991 na costa de África, o furacán Catarina que aconteceu no litoral do estado de Santa Catarina no Brasil en 2004 e unha tempestade menor en xaneiro de 2004, no leste de Salvador, Brasil.
- Pacífico Norte Central: Nesta rexión é comunmente frecuentada por furacáns que se forman no Pacífico nororiental, moito máis favorable na Zona de Pacífico.
- Mar Mediterráneo: Na zona mediterránea acontecen ás veces tempestades que semellan furacáns en estrutura, tales tempestades formáronse en setembro de 1947, setembro de 1969, xaneiro de 1982, setembro de 1983, e xaneiro de 1995. Hai debate en se estas tempestades eran tropicais na súa natureza. En 2020 xorde a verba 'Medicán', en vista do aumento de potencia e frecuencia destes fenómenos, designando así ós furacáns mediterráneos a partir do Ianos.
Estrutura
Un furacán forte consta dos seguintes compoñentes:
Formación e desenvolvemento
A formación de furacáns aínda é tema de intensas investigacións, e aínda non é completamente comprendido. Cinco factores son necesarios para tornar formación dun furacán:
esquerda|200px|miniatura|O furacán Ivan transformouse nunha tempestade tropical en 22 de setembro de 2004 no Golfo do México despois de ter viaxado nun movemento circular polo sueste dos Estados Unidos causando grandes inundacións.
O seu movemento vai en xeral de leste a oeste.
Época
No norte do océano Atlántico, a tempada de furacáns ten lugar entre o 1 de xuño e o 30 de novembro, acadando o pico a dende finais de agosto ata setembro. O pico estatístico é o 10 de setembro. No nordés do océano Pacífico ten un período de actividade máis amplo mais na mesma época do ano que no Atlántico. No noroeste do Pacífico os furacáns teñen lugar todo o ano, cun mínimo en febreiro e marzo e un máximo en setembro.
No norte do océano Índico, os furacáns son máis comúns de abril a decembro, con picos en maio e novembro. No hemisferio sur, o ciclo de furacáns comeza o 1 de xullo. A temporada de actividade dura entre o 1 de novembro e o final de abril, con picos a mediados de febreiro e marzo.
Disipación
Un Furacán pode deixar de ter as súas características tropicais de varios modos:
Períodos
No Atlántico Norte, unha estación de furacán distinta acontece do 1 de xuño a 30 de novembro, co seu cume a comezos de setembro. O Pacífico nordeste ten un período máis longo de actividade, mais nunha formación de tempo semellante ao Atlántico. O Pacífico noroeste ten furacáns durante o ano todo, cun mínimo en febreiro e co seu auxe no inicio de setembro. Na zona do Índico norte, as tempestades son moi comúns de abril a decembro, con cumes en maio e novembro. No hemisferio meridional, as actividades de furacáns comezan en inicio de outubro, e fins de maio. Os auxes de actividade no hemisferio meridionais son a mediados de febreiro a inicio de marzo.
Porén, os furacáns poden ocorrer en rexións que nunca sufriron o fenómeno, como a rexión Sur de Santa Catarina, onde houbo dous ciclóns, sendo o máis famoso o Furacán Catarina, con ventos de ata 160 Km/h, que provocou o destellamento de centenas de residencias na rexión.
Observacións
Os furacáns intensos son un desafío para a observación particular. Ao seren un fenómeno oceánico perigoso, as estacións de monitorización do tempo raramente están dispoñibles no lugar da tempestade, a menos que estea nunha illa ou unha área litoral, ou un navío que estea na tempestade. Ata mesmo nestes casos, só será posible observar na periferia do furacán ,onde as condicións son menos catastróficas. O ciclón tamén pode ser monitorizado a través de radar, e por satélites do tempo que usan luz visible e infravermella.
Efectos
miniatura|350px|O resultado do Furacán Andrew, o ciclón tropical máis devastador da historia dos Estados Unidos. O madurecemento do furacán pode lanzar calor por riba dunha taxa de 6x1014 watts. Esta é duascentas veces a taxa total de produción eléctrica humana, e é equivalente a detonación dunha bomba nuclear de 10 megatóns durante 20 minutos. Os furacáns no mar aberto causan grandes ondas, choivas pesadas, e altos ventos que ás veces afundan navíos. Porén, os efectos máis devastadores dun furacán acontecen cando cruzan litorais e causando grandes precipitacións de auga.
Efectos secundarios
Frecuentemente, os efectos secundarios dun furacán son igualmente catastróficos. Eles inclúen:
Proceso de asignación dos nomes
miniatura|250px|[[Nova Orleáns após o furacán Katrina.]] A WMO - World Meteorological Organization (Organización Meteorolóxica Mundial) selecciona os nomes para Zona do Atlántico e tempestades do Pacífico central e oriental. Actualmente, nas rexións do Atlántico e do Pacífico Nororiental colócanse nomes femininos e masculinos durante unha determinada estación alternadamente, en orde alfabética. O tipo da primeira tempestade da estación tamén alterna de ano en ano. Hai preparadas 6 listas de nomes, cos seus antecedentes, e úsanse de novo nun ciclo de 6 anos (cada ano úsase unha lista diferente).
Os nomes poden ser retirados a petición de países afectados se causaron un dano extenso a poboación e propiedades. Na rexión de Pacífico Norte Central, as listas de nome son mantidas polo Central Pacific Hurricane Center en Honolulu, Hawai. Selecciónanse 4 listas de nomes hawaianos e son usadas en orde consecutiva sen levar en conta o ano. No Pacífico Norte Occidental, as listas de nomes son mantidas polo WMO. Úsanse cinco listas de nomes, con cada unha das 14 nacións no Comité de Tifón que inclúe 2 nomes en cada lista.
A Axencia Meteorolóxica do Xapón usa un sistema secundario no Pacífico Norte Occidental que numera o furacán en orde, reaxustado a cada 31 de decembro. A Axencia Australiana de Meteoroloxía mantén tres listas de nomes, unha para cada rexión occidental, norte e oriental australiana. Tamén hai rexións de Fidxi e Papúa-Nova Guinea. O Servizo Meteorolóxico das Illas Seicheles mantén unha lista para o Océano Índico Suroeste.
A Boullosa, Figueirido, Vilaboa
A Boullosa é un lugar da parroquia de Figueirido no concello pontevedrés de Vilaboa na Comarca de Pontevedra. Segundo o IGE en 2013 tiña 25 habitantes (12 homes e 13 mulleres), o mesmo número de habitantes ca en 2010 e 2004.
Cascaxide
O topónimo galego Cascaxide pode referirse a:
Jo Freeman
Traxectoria
Na década de 1960, mentres estudaba na Universidade de Berkeley (California) involucrouse en organizacións polas liberdades civís. Levou a cabo rexistro de votantes e organización comunitaria en Alabama e Mississippi, e foi unha das primeiras organizadoras do movemento de liberación da muller.
É autora de varias obras feministas clásicas, como The Tyranny of Structurelessness.
Gallur
miniatura|dereita|150px|Situación en Aragón da comarca da Ribera Alta del Ebro, na que se localiza Gallur
Gallur é un concello da provincia de Zaragoza, situado na comarca da Ribera Alta del Ebro. A súa poboación era de 2.921 habitantes en 2007, cunha área superficial de 41,70 km², o que lle conferúa unha densidade de poboación de 70,05 hab/km².
Xeografía
Está situado sobre materiais cuaternarios do río Ebro, na súa marxe dereita e entre ese curso de auga e o Canal Imperial de Aragón. Representa unha encrucillada de camiños naturais e estradas. Dista 50 km da capital provincial, Zaragoza.
Historia
A orixe do lugar foi o antigo castelo, xa desaparecido, do século XII. En 1138, tivo aquí lugar, a batalla de Gallur, entre navarros e tropas do condado de Barcelona.
Nome
Existen dúas explicacións do nome, unha filolóxica e outra popular:
No termo municipal de Gallur atopouse un bronce que mencionaba a celebración duns xogos nun pago dos galos: pagus Gallorum. O Pagus facía referencia a unha agrupación humana intermedia entre a familia e a tribo e, ao tiempo, era unha circunscrición territorial. Sen citar este dato, é o étimo aceptado por Nieto Ballester
O escudo de armas do castelo desaparecido tiña un galo, e creuse que por iso o lugar tomou o seu nome. Esta é, en realidade, unha etimoloxía popular. Na fala baturra ás veces Gallur pode pronunciarse, máis ou menos, Gallud.
Ephippiorhynchus senegalensis
O Ephippiorhynchus senegalensis é unha especie de paxaro da familia das cegoñas, os cicónidos, que habita en África. De tamaño semellante á cegoña branca, posúe unha característica coloración en plumas e peteiro.
Distribución
Atópase por toda África tropical, dende o leste do Senegal a Etiopía e polo sur até o norte de Suráfrica. Está ausente no extremo sur e suroeste do continente.
Prostíbulo
miniatura|Bordel, de [[Joachim Beuckelaer|Beuckelaer (1562)]] Un prostíbulo, bordel ou mancebía é o lugar no que se practica a prostitución. A pesar de que hai moitas diferenzas, os bordeis «clásicos» teñen dous elementos comúns: un bar no que os clientes descansan e se relaxan e unha serie de habitacións nas que as prostitutas practican sexo cos clientes.
The Witcher 3: Wild Hunt
The Witcher 3: Wild Hunt (en Wiedźmin 3: Dziki Gon) é un videoxogo de rol e acción en mundo aberto, desenvolvido polo estudio polaco CD Projekt RED. Foi lanzado para Microsoft Windows, PlayStation 4 e Xbox One o 19 de maio de 2015. É o terceiro título da serie, precedido por The Witcher e The Witcher 2: Assassins of Kings, que están baseados na serie de novelas homónima do autor polaco Andrzej Sapkowski.
Prostíbulo
Hai estados do mundo onde os prostíbulos son legais e están suxeitos a unha regulación, como por exemplo nos Países Baixos ou Alemaña.
The Witcher 3: Wild Hunt
Xogado na perspectiva de terceira persoa, o xogador controla o protagonista Geralt de Rivia, un cazador de monstros coñecido como witcher, que comeza unha longa viaxe a través do Reinos do Norte. Os xogadores loitan contra os diferentes perigos do mundo empregando armas e maxia, mentres interactúan con personaxes e completan misións para progresar na historia.
Estación Central de Ámsterdam
miniatura|250px|Estación Central de Ámsterdam no ano 2016. A Estación Central de Ámsterdam (en Amsterdam Centraal) é a principal e meirande estación ferroviaria de Ámsterdam, capital dos Países Baixos.
miniatura|Vista aérea da estación central de Ámsterdam. Construída entre 1881 e 1889, é obra do arquitecto Pierre Cuypers (autor do edificio do Rijksmuseum) e do enxeñeiro mecánico Dolf van Gendt. Unha estación internacional, é empregada por 162 000 de pasaxeiros ó día, sendo a segunda estación do país despois da estación Central de Utrecht e o Rijksmonument máis visitado dos Países Baixos. Xunto a ela atópase unha estación homónima do metro de Ámsterdam ademais de diversas paradas do sistema de tranvías da cidade.
Santo Antón, Vilariño, Cambados
Santo Antón é un lugar da parroquia de Vilariño no concello de Cambados, na comarca do Salnés. Segundo o IGE, no 2016 tiña 98 habitantes (48 mulleres e 50 homes), o que supón un notable aumento respecto ó ano 2010, cando tiña 68 vdeciños, e 2005, cando eran 54.
Neste lugar está a capela de Santo Antón de Vilariño.
Frot
miniatura|Frot Frot (do francés frotter, en galego fregar) é unha práctica sexual homosexual sen penetración, na que ambos os dous fregan os penes erectos un contra outro e se masturban mutuamente cos seus penes en contacto, xeralmente estando abrazados mentres se acariñan e bican fronte a fronte, aínda que poden adoptarse outras posicións. O frot resulta pracenteiro porque estimula simultaneamente o pene de ambos os compañeiros,
Considérase sexo seguro, é dicir, é unha práctica sexual no que o risco de contraer ou contaxiar unha infección de transmisión sexual é moi baixo.
Primeira Liga 2010/11
A tempada 2010–11 da Primeira Liga (por motivos de patrocinio Liga ZON Sagres) foi a 77ª edición da máxima competición ligueira de fútbol en Portugal. O defensor do título era o Benfica, pero o equipo que acadou a vitoria final no torneo foi o Porto, por 25ª vez na súa historia. O balón oficial foi o Adidas Jabulani.
Clasificación
||rowspan=8 style="background-color:white;"|
Partido Comunista da China
O Partido Comunista da China (PCCh) (en chinés simplificado: 中国共产党, chinés tradicional: 中國共産黨, pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng, Wade-Giles: Chung-kuo Kong-chan-tang) é o partido político que goberna a República Popular da China dende 1949. Con máis de 89 millóns de membros é unha das maiores organizacións políticas do mundo.
Ideoloxía
Na época de Mao Zedong, a maior diferenza entre o comunismo chinés e o de influencia soviética (aquel que amais da URSS se estendía polo leste de Europa) radicaba na visión diferente da clase campesiña e a dos obreiros urbanos. Mentres que o comunismo soviético desconfiaba do espirito revolucionario dos campesiños, Mao viu nos campesiños o autentico motor da revolución. Esta visión do mundo rural coma o que debía erguerse contra os poderes burgueses establecidos foi a principal achega de Mao ao pensamento comunista. Moitos movementos comunistas, principalmente de Asia e da América Latina, foron influídos por esta idea do maoísmo.
Esta visión ideolóxica cambiou coa chegada ao poder de Deng Xiaoping, un dos máximos líderes chineses dende a morte de Mao en 1976 ata o seu falecemento en 1997. Deng impulsou unha serie de reformas económicas que supuxeron a entrada de investimentos de empresas estranxeiras e a creación dalgunhas empresas privadas dentro do país. Dende entón a ideoloxía do PCCh derivou cara a un modelo autoritario e fortemente nacionalista, formalizado na teoría ideolóxica da Tripla representatividade de Jiang Zemin, secretario xeral do partido entre 1989 e 2002, que supuxo a admisión de empresarios como membros do PCCh nos últimos anos.
Illa Hendrik
Illa Hendrik é unha illa no extremo norte de Groenlandia. A súa superficie é de 583 km². A illa leva o nome do explorador Inuit do Ártico Hendrik Olsen, que foi membro da Segunda Expedición Thule de Knud Rasmussen 1916-1917.
Xeografía
A illa Hendrik é unha grande illa costeira situada entre o Saint George Fjord ao oeste e o Sherard Osburn Fjord ao leste. O seu extremo sur está fronte á boca do Estreito Hartz, fronte á península de Warming Land. O promontorio máis ao norte da illa é Dragon Point. Máis pequena Illa Castle atópase na Baía Saint Andrew fronte á costa nordés da illa Hendrik.
Savielly Tartakower
Ksawery Tartakower (en ruso, Савелий Григорьевич Тартаковер), nado en Rostov-on-Don (Rusia) o 22 de febreiro de 1887 e finado en París o 4 de xaneiro de 1956, foi un destacado Gran Mestre Internacional polonés e francés de xadrez. Era coñecido como Saviely ou Savielly, do polaco Sawielly, que significa "pequeno Saul"; ou menos frecuentemente Xavier Tartacover ou Xavier Tartakover.
Primeiros anos
Naceu nunha familia de orixe xudía polonesa. Á idade de doce el e a súa familia deixaron Rusia para trasladarse ao Imperio Austrohúngaro. Finalmente establecéronse en Viena, onde Tartakower viviu a súa mocidade. Graduouse nas escolas de leis das universidades de Xenebra e Viena. Durante os seus estudos interesouse no xadrez e comezou a frecuentar reunións de xogadores nos cafés vieneses. Alí tivo oportunidade de enfrontarse con algúns dos máis grandes xadrecistas do seu tempo, entre eles Carl Schlechter, Geza Maroczy (fronte ao cal gañaría a súa partida máis brillante), Milan Vidmar e Richard Réti. O seu primeiro gran logro foi o título maior nun torneo en Nuremberg en 1906. Tres anos despois conseguiu o segundo lugar no torneo de Viena, unicamente perdendo fronte a Réti.
Durante a primeira guerra mundial foi chamado a filas no exército austro-húngaro e serviu como oficial de staff en varias posicións. Ao finalizar a guerra emigrou a Francia e estableceuse en París. A pesar de que Tartakower nin sequera falaba o polonés, logo de que Polonia recuperou a súa independencia en 1918 aceptou a cidadanía deste país e transformouse nun dos seus máis importantes embaixadores honoríficos.
Dolly Pentreath
Dolly Pentreath ou Dorothy Pentreath, nada en 1692 e finada en decembro de 1777, foi unha muller córnica coñecida por ser probabelmente a derradeira falante nativa de córnico. Crese que as súas derradeiras palabras foron "Me ne vidn cewsel Sawznek!" (Eu nunca falarei inglés!). En Cornualla é recordada por maldicir ós que se atopaba cando estaba enfadada. A súa morte supuxo a fin do córnico como lingua viva.
Savielly Tartakower
Carreira profesional
miniatura|esquerda|Savielly Tartakower e [[Edward Lasker.]]
Ángel Lafita
Ángel Lafita Castillo, nado en Zaragoza o 7 de agosto de 1984, é un futbolista español. Xoga de centrocampista e o seu actual club é o Al Jazira Club.
Savielly Tartakower
Carreira profesional
En Francia decidiu dedicarse á práctica profesional do xadrez. Tamén comezou a traballar para varias publicacións relacionadas co tema. Escribiu varios libros na materia, o máis famoso dos cales, Die hypermoderne Schachpartie (O xogo de xadrez hipermoderno) foi publicado en 1924 e tivo case cen reedicións desde entón. Tartakower tamén participou en moitos dos encontros máis importantes da época. En 1927 e 1928 gañou dous torneos en Hastings e compartiu o primeiro posto con Aaron Nimzowitsch na competición de Londres. Nesta última ocasión puido imporse sobre notables xadrecistas como Frank Marshall, Milan Vidmar e Yefim Bogolubov. En 1930 gañou o torneo de Liexa, batendo a Mir Sultan Khan por dous puntos. Tamén superou a Akiba Rubinstein, Nimzowitsch e Marshall, entre outros.
Dolly Pentreath
Pentreath viviu na parroquia de Paul, preto de Mousehole, onde está enterrada. En 1860 Louis Lucien Bonaparte, sobriño de Napoleón I de Francia, estableceu un monumento na súa honra na igrexa da vila.
Ó igual que ocorre con outros "últimos falantes nativos", existe unha certa controversia sobre o seu status. William Bodinar (finado en 1794) aprendeu córnico de neno e, en 1776, aínda lembraba o suficiente como para escribir unha carta en dita lingua.[//wikisource.org/wiki/Lyther_William_Bodinar]. Posteriormente, o córnico mantivo un certo uso, unhas poucas persoas aprendérono de xeito illado e algunhas palabras de orixe córnica aínda se empregan hoxe en día no dilecto do inglés que se fala en Cornualla. Porén, a lingua foi revivida no século XX e na actualidade, algúns nenos e mozos falan o córnico como lingua materna. No 2006 estimouse que había 3.500 falantes de córnico nun nivel básico.
Savielly Tartakower
Carreira profesional
Na década de 1930 Tartakower representou a Polonia en seis olimpíadas de xadrez, obtendo tres medallas individuais (ouro en 1931 e bronce en 1933 e 1935), e cinco medallas grupais (ouro, dous de prata e dúas de bronce). Foi un dos principais organizadores da Olimpíada de Xadrez de Varsovia 1935. Tamén gañou o campionato polaco dúas veces, en 1935 (Varsovia]) e 1937 en Jurata).
Ángel Lafita
Traxectoria
A maior parte da súa carreira deportiva está ligada ao Real Zaragoza onde debutou na xornada 1ª da tempada 2005−06, nun partido que enfrontaba ao Atlético de Madrid e ao Real Zaragoza (0−0). Familiarmente tamén está relacionado con outros dous ex zaragocistas, pois é fillo de Juan Ángel Lafita Garrido e sobriño de Francisco Javier Pérez Villarroya. O seu irmán, Ignacio, tamén é futbolista.
Savielly Tartakower
Carreira profesional
En 1939 o comezo da segunda guerra mundial sorprendeuno en Buenos Aires, onde se atopaba xogando na Oitava Olimpíada de Xadrez en representación de Polonia, nun equipo no que figuraban, entre outros, Mieczyslaw Najdorf. Najdorf sempre se referiu a Tartakower como "o meu mestre".
Ángel Lafita
Traxectoria
As súas condicións como xogador son as dunha torre de case 1,90 metros, gran velocidade e moira chegada á área. No ano 2007, Lafita foi traspasado ao Deportivo da Coruña, gardándose o Real Zaragoza unha opción de recompra para as tres seguintes tempadas.
Savielly Tartakower
Últimos anos
Logo dunha curta estadía na Arxentina decidiu retornar a Europa. Arribou a Francia pouco antes do colapso a mans alemás en 1940. Baixo o falso apelido Cartier uniuse ás forzas do xeneral Charles de Gaulle. Logo da segunda guerra mundial e o ascenso do poder comunista en Polonia, Tartakower adoptou a cidadanía francesa. Representou a este país nas olimpíadas de xadrez de 1950. A FIDE instituíu o sistema de títulos oficiais ese mesmo ano; Tartakower estivo no primeiro grupo de xogadores en recibir a honra de Gran Mestre Internacional.
Brenda Lee
Brenda Mae Tarpley, nado en Atlanta o 11 de decembro de 1944, é unha cantante estadounidense coñecida como Brenda Lee. Interpretando música rockabilly, pop e country, tivo 47 cancións nas listas de éxitos estadounidenses durante a década de 1960, sendo cuarta nesa década, superada só por Elvis Presley, The Beatles e Ray Charles. É especialmente coñecida polo seu éxito de 1960 "I'm Sorry", e "Rockin' Around the Christmas Tree" de 1958, que se converteu nun estándar de Nadal.
Con 145 cm de altura, recibiu o alcume de "Little Miss Dynamite" en 1957, tras gravar a canción "Dynamite" cando tiña doce anos, e foi unha das primeiras estrelas pop que logrou o éxito internacional.
En 1969, Lee volveu ás listas grazas a "Johnny One Time". Con esta canción recibiu a súa segunda candidatura aos premios Grammy como mellor cantante pop feminina. Os seus éxitos seguintes foron grazas á volta ao country. É membro dos salóns da fama do rock and roll, country e rockabilly e recibiu o Grammy á carreira artística. É a única muller incluída nos salóns da fama tanto do rock and roll como co country. Vive en Nashville, Tennessee.
Primeiros anos
Brenda Lee naceu en Atlanta e de moi nova xa destacou en certames de talentos infantís: participou no Master Worker’s Quartet (conxunto gospel da súa igrexa), interveu case un ano no programa de radio Starmakers Revue e participou nalgúns programas da televisión local polos que nin ela nin a súa familia cobraron nada. En 1956, aos doce anos, debutou arrasando nas listas con cancións como "Jambalaya", "Bigelow 6-200" o "I’m Gonna Lasso Santa Claus". Os éxitos sucédense con "Little Jonah" ou "Dynamite". Este último valeulle o alcume de "Miss Little Dynamite" e sendo só unha nena conseguiu converterse nun ídolo adolescente, grazas á súa poderosa voz de cantante veterana.
Éxito internacional
Ao tempo que chegaba ao número un das listas country, comezaron a xurdir temas con outras influencias que lle abriron as portas do triunfo internacional, con coñecidas gravacións como "Sweet Nothin's" ou "I'm Sorry". A súa curta idade supúxolle moitos problemas para actuar en moitos lugares, especialmente en Europa, mais a publicidade que xeraban moitas veces as mentiras dos seus promotores facía que as vendas e o éxito se multiplicase. Así, chegou a converterse nunha estrela internacional coas actuacións ininterrompidas en Francia, Italia, Alemaña, o Reino Unido... Con "One Rainy Night in Tokyo", gravada en Nashville, conquistou o Xapón en 1965 e comezou a súa xira polo país, o que deu lugar ao disco gravado en directo Live in Tokyo. Máis adelante, editouse exclusivamente no Xapón un EP de temas de Nadal, e pouco despois gravou no mesmo país o álbum Just for You, Something Nice.
Savielly Tartakower
Personalidade e contribucións
Tartakower é recoñecido como unha das máis grandes personalidades xadrecísticas do seu tempo. Harry Golombek, quen traduciu o libro de Tartakower sobre os seus mellores xogos, escribiu a introdución:
Ángel Lafita
Traxectoria
Durante a súa primeira tempada no Dépor, e tras realizar unha discreta primeira volta, firmou grandes actuacións contra diversos clubs que conseguiron que adquirise o recoñecemento da afección. Na segunda volta marcou tres goles máis. Na súa segunda campaña como branquiazul, despois de superar unha apendicite volveu marcar un gol contra o Valencia CF e na xornada seguinte contra o Numancia. Máis tarde marcaría dous goles máis fronte ao Real Betis.
Na tempada 2008−09 foi clave nos esquemas de Miguel Ángel Lotina, converténdose, a final de tempada, no máximo goleador do equipo coruñés con 8 tantos. Tras as súas destacadas actuacións na Liga BBVA o seleccionador nacional, Vicente del Bosque, planteouse convocalo para a selección española. Clubs importantes como o Liverpool FC ou o Atlético de Madrid seguiron durante a tempada detalladamente a progresión de Ángel Lafita de cara a unha futura incorporación.
Brenda Lee
Teatro e cinema
A súa primeira aparición no cinema foi en Two Little Bears en 1961, cun pequeno papel xunto a Eddie Albert e Jane Wyatt onde interpretaba "Speak To Me Pretty", canción que acadou grandes vendas no Reino Unido. En 1962 interveu na versión teatral de Bye Bye Birdie co papel protagonista de Kim, e un ano máis tarde interpretou a Dorothy en The Wizard of Oz. En 1980 apareceu nun breve papel en Smokey and the Bandit II e coa canción "Again and Again".
Vida persoal
Lee coñeceu a Ronnie Shacklett nun concerto en novembro de 1962 de Bo Diddley e Jackie Wilson no Fairgrounds Coliseum de Nashville e casou con el menos de seis meses despois o 24 de abril de 1963. Lee e Shacklett teñen dúas fillas, Jolie e Julie (que recibiu o nome pola filla de Patsy Cline), e tres netos, Taylor, Jordan e Charley.
Lee é prima polo segundo matrimonio da súa nai do cantante Dave Rainwater de The New Christy Minstrels.
Ángel Lafita
Traxectoria
O 31 de agosto de 2009, a falta duns minutos para o peche do mercado de fichaxes, o Real Zaragoza fixo efectivo un pago de 2 millóns de euros polo xogador para exercer a súa opción de recompra, pero o Deportivo negouse a traspasalo alegando que o pago debía ser de 3,5 millóns de euros máis IVE. Isto provocou o enfrontamento entre as directivas de ambos clubs que interpretaban dita cláusula de diferente xeito tanto nas datas como nas cantidades que se debían aboar. O 15 de setembro a LFP decidiu que o Real Zaragoza era o club que tiña de forma provisional os dereitos sobre o xogador, aínda que non especificou en primeira instancia o custo final que tería a operación, que era o principal desacordo entre os dous clubs. Tras o recurso presentado polo Deportivo ante o comité de licenzas da LFP, este decidiu finalmente o 28 de setembro darlle definitivamente a razón ao Real Zaragoza, e o xogador foi presentado no estadio de La Romareda ao día seguinte.
O 29 de maio de 2012 o presidente do Getafe CF Ángel Torres anunciou a fichaxe de Lafita cun contrato por catro anos.
Galería de imaxes do Camiño de Santiago
O Camiño de Santiago é un conxunto de vías de acceso de peregrinos a Santiago, creado a partir da descuberta dos restos (presumiblemente) do Apóstolo no lugar do Libredón, en Santiago de Compostela, durante o reinado de Afonso II.
Illa Sorna
dereita|miniatura|350px|Neste mapa ficticio da saga Parque Xurásico pódese apreciar a suposta localización xeográfica da illa de Sorna no arquipélago As Cinco MOrtes. A Illa Sorna é unha illa ficticia da novela de Michael Crichton The Lost World e nos posteriores filmes baseados nela, Parque Xurásico, The Lost World: Jurassic Park e Jurassic Park III. É a segunda illa da empresa InGen que posúe dinosauros. Pertence á cadea de illas ficticias coñecidas como As Cinco Mortes.
Ó contrario da illa Nublar, onde os dinosauros estaban en gaiolas con arames electrificados para ser exhibidos ó público, na illa Sorna estes campaban ceibos.
Descrición
Segundo o filme, a illa Sorna estaría aproximadamente a 207 millas de Costa Rica, no Océano Pacífico. Está a 87 millas da illa Nublar.
No campamento de traballadores están os postos dos empregados e contratistas de InGen, e é onde vivían a maioría deles. É un recinto pechado e electrificado. Dentro está o Centro de Enerxía Xeotérmica, as radios principais, e o control total da illa Sorna.
Valdanta, O Bolo
Santa María de Valdanta é unha parroquia que se localiza no sur do concello do Bolo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 47 habitantes (31 mulleres e 16 homes), distribuídos en 1 entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 70 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 27 habitantes, sendo 10 homes e 17 mulleres.
José Martínez de Velasco
Traxectoria
Oficial do Consello de Estado. Foi deputado polos distritos de Riaza (Segovia) (1910) e Mondoñedo (1916-1918 e 1918-1919) e pola provincia de Burgos (1931-1933 e 1933-1936). Organizou o Partido Agrario Español en 1931. Foi nomeado alcalde de Madrid, ministro de Agricultura, Industria e Comercio (1935) e de Estado (1935).
Presidente da Guinea-Bissau
miniatura|130px|Escudo de Guinea-Bissau. O presidente é o xefe de estado de Guinea-Bissau. A transición para a democracia tense complicado coa difícil situación económica do país, devastado por anos de guerra civil. O 1 de outubro de 2005 o ex-guerrilleiro João Bernardo Vieira foi elixido presidente do país, pero o seu mandato terminou o 2 de marzo de 2009 co seu asasinato.
Esta é a lista dos presidentes da Guinea-Bissau despois de 1973.
O Alcouce, Figueirido, Vilaboa
dereita|miniatura|Entrada desde o sur pola estrada PO-0002.
EGA
EGA, siglas de Enhanced Graphics Adapter (adaptador gráfico mellorado), é un padrón gráfico que superaba as posibilidades dos anteriores permitindo resolucións de ata 640x350 e 16 cores. En modo texto traballaba ben con 25 filas e 80 columnas, ben con 43 filas e 80 columnas. O tamaño dos caracteres era de 14 puntos de ancho e 8 de alto. As dezaseis cores que poden ser vistas simultaneamente son elixidas dunha paleta de 64 cores.
O Alcouce, Figueirido, Vilaboa
O Alcouce é un lugar da parroquia de Figueirido no concello pontevedrés de Vilaboa na Comarca de Pontevedra. Segundo o IGE en 2013 tiña 131 habitantes (63 homes e 68 mulleres), nove menos ca en 2010 e 26 menos ca en 2004. A aldea está atravesada de leste a oeste pola vía portuguesa do camiño de Santiago e de norte a sur pola estrada PO-0002.
Vilaseco, O Bolo
San Donato de Vilaseco é unha parroquia que se localiza no centro do concello do Bolo. Segundo o IGE en 2014 tiña 46 habitantes (24 homes e 22 mulleres), 14 menos ca en 2004 (32 homes e 28 mulleres) e 40 menos ca en 1999. Ten dúas entidades de poboación.
Aeroporto de Quebec-Jean Lesage
O aeroporto de Quebec-Jean Lesage é o principal aeroporto que serve á cidade canadense de Quebec. Está situado a 11 quilómetros ao oeste da cidade e é o 11º aeroporto máis concorrido do Canadá con 1 670 880 pasaxeiros no ano 2017. O aeroporto ofrece ao redor de 360 voos semanais a destinos no Canadá, os Estados Unidos, Centroamérica, México, o Caribe e Europa.
Pyhäjärvi, Pirkanmaa
O Pyhäjärvi é un lago situado nas cidades de Akaa, Lempäälä, Nokia, Pirkkala, Tampere e Vesilahti, en Finlandia. O Pyhäjärvi esténdese dende Tampere ao norte ata Lempäälä ao sur en forma de "C". É o 36ª lago máis grande de Finlandia e o cuarto da rexión de Pirkanmaa por detrás do Näsijärvi, o Längelmävesi e o Vanajavesi, é ademais o segundo lago máis grande da cidade de Tampere.
O lago ten 124 km² e está situado a 77 msnm e ten unha profundidade máxima de 50,16 metros.
As augas do Näsijärvi flúen cara ao sur a través do Tammerkoski ata a parte norte do Pyhäjärvi no centro da cidade de Tampere, mentres que ao sur recibe as augas do Vanajavesi a través do Kuokkalankoski en Lempäälä.
Entre as atraccións do lago encóntrase a illa de Viikinsaari, unha das numerosas illas coas que conta o lago. Situada a 20 minutos en barco dende o centro de Tampere, Vikiinsaari conta con numerosos atractivos turísticos durante o verán.
Alan Turing
miniatura|Alan Turing en 1930 miniatura|Estatua de Alan Turing. Alan Mathison Turing, nado en Maida Vale (Londres) o 23 de xuño de 1912 e finado en Wilmslow o 7 de xuño de 1954, foi un matemático inglés, que traballou en campos como a informática teórica, a criptoanálise ou a intelixencia artificial. Turing tivo unha gran influencia no desenvolvemento da ciencia da computación teórica, proporcionando unha formalización dos conceptos de algoritmo e computación coa chamada máquina de Turing, que pode considerarse o modelo dun ordenador de propósito xeral. Considérase amplamente como o pai da informática teórica e da intelixencia artificial.
Tras a guerra, Turing traballou no National Physical Laboratory (Laboratorio Nacional de Física), onde deseñou o Automatic Computing Engine (Motor de Computación Automática), un dos primeiros deseños de computador con programa almacenado. En 1948, Turing incorporouse ao Computing Machine Laboratory (Laboratorio de Máquinas de Computación) de Max Newman, na Universidade Victoria de Manchester, onde axudou a desenvolver os computadores Manchester e interesouse pola bioloxía matemática. Escribiu un artigo sobre as bases químicas da morfoxénese e predixo reaccións químicas oscilantes como a reacción Belousov-Zhabotinsky, observada por primeira vez na década de 1960. A pesar destes logros, Turing nunca foi plenamente recoñecido en Gran Bretaña durante a súa vida porque gran parte do seu traballo estaba amparado pola Official Secrets Act.
Turing foi procesado en 1952 por actos homosexuais. Aceptou o tratamento hormonal con DEAS, un procedemento comunmente coñecido como castración química, como alternativa ao cárcere. Turing morreu o 7 de xuño de 1954, 16 días antes de cumprir 42 anos, por envelenamento con cianuro. Unha investigación determinou a súa morte como un suicidio, pero sinalouse que as probas coñecidas tamén son consistentes cun envelenamento accidental. Tras unha campaña pública en 2009, o primeiro ministro británico Gordon Brown presentou unha desculpa pública oficial en nome do Goberno británico por "a forma atroz en que foi tratado [Turing]". A raíña Isabel II concedeu un indulto póstumo en 2013. O termo "lei Alan Turing" utilízase agora informalmente para referirse a unha lei de 2017 no Reino Unido que indultó retroactivamente a homes amoestados ou condenados en virtude dunha lexislación histórica que ilegalizaba os actos homosexuais.
Turing ten un extenso legado con estatuas súas e moitas cousas que levan o seu nome, incluído un premio anual ás innovacións en informática. Aparece no actual billete de 50 libras do Banco de Inglaterra, que se puxo en circulación o 23 de xuño de 2021, coincidindo cos seus aniversarios. Unha serie da BBC de 2019, votada pola audiencia, nomeouno a persoa máis grande do século XX.
Familia
Turing naceu en Maida Vale, Londres, mentres seu pai, Julius Mathison Turing (1873-1947), estaba de licenza do seu posto no Indian Civil Service, ICS (en galego, Servizo Civil Indio), en Chatrapur, que daquela pertencía á provincia de Madrás e hoxe está na de Odisha, na India. O pai de Turing era fillo dun crego, o reverendo John Robert Turing, dunha familia de comerciantes escoceses que tiña a súa base nos Países Baixos e incluía un baronet. A nai de Turing, a muller de Julius, era Ethel Sara Turing (de solteira Stoney; 1881-1976), filla de Edward Waller Stoney, enxeñeiro xefe dos ferrocarrís de Madrás. Os Stoney eran unha familia da nobreza protestante anglo-irlandesa do condado de Tipperary e do condado de Longford, mentres que a propia Ethel pasara gran parte da súa infancia no condado de Clare.
O traballo de Julius co ICS levou á familia á India británica, onde o seu avó fora xeneral do exército de Bengala. Non obstante, tanto Julius como Ethel querían que os seus fillos fosen criados en Gran Bretaña, polo que se mudaron a Maida Vale, Londres, onde Alan Turing naceu o 23 de xuño de 1912, como recolle unha placa azul no exterior da casa onde naceu que, posteriormente, foi ocupada polo Hotel Colonnade. Turing tiña un irmán máis vello, John (o pai de Sir John Dermot Turing, 12º baronet Turing).
O traballo de seu pai no ICS continuou durante a infancia de Turing, polo que os pais seguiron viaxando entre Hastings no Reino Unido e a India, deixando aos seus dous fillos ao coidado dunha parella xubilada do exército. En Hastings, Turing aloxouse en Baston Lodge, unha vila residencial en St Leonards-on-Sea, que tamén conta cunha placa que se descubriu o 23 de xuño de 2012, o centenario do nacemento de Turing.
Posteriormente, os pais mercaron unha casa en Guildford en 1927, e Turing viviu alí durante as vacacións escolares. O lugar tamén está sinalado cunha placa azul.
Formación
Aos tres anos tiña unha memoria extraordinaria e os pais de Turing matriculárono en St Michael's, unha escola primaria de St Leonards-on-Sea, dende os seis ata os nove anos. A directora recoñeceu o seu talento, sinalando que "... tivo rapaces intelixentes e mozos traballadores, pero Alan é un xenio".
En setembro de 1936, Turing ingresou na Universidade de Princeton (EUA). Debido á repercusión do seu artigo, un dos científicos máis destacados da época, John von Neumann, ofreceulle unha bolsa no Instituto de Estudos Avanzados da Universidade. Turing obtivo o seu doutoramento en matemáticas en 1938. Trala súa graduación, von Neumann ofreceulle unha praza como asistente, pero Turing rexeitou a oferta e volveu a Gran Bretaña, onde obtivo outra bolsa que lle permitiu adicarse ao estudo da filosofía das matemáticas entre os anos 1938 e 1939.
Bletchley Park
Durante a segunda guerra mundial o exército alemán dispuña dunha máquina de codificación de comunicacións chamada Enigma. Por unha banda, grazas a un simple mecanismo de engrenaxes que usaban emisor e receptor e que se combinaban segundo un calendario preestablecido, era moi doado de utilizar. Porén, resultaba extraordinariamente difícil descubrir os seus códigos.
Alan Turing foi recrutado en 1939 para traballar en descifrar os códigos nazis, en particular os da máquina. Para iso, baixo a súa dirección, proxectouse o Colossus, computador que empregaba símbolos perforados en fitas de papel que procesaba a unha velocidade de 25.000 caracteres por segundo.
As causas do éxito do equipo de Bletchley Park e Turing
Como en todo proceso que leva a rachar un sistema de seguridade, hai unha combinación de tres factores que explican o seu éxito: o talento e a capacidade técnica, a enxeñaría social e os erros humanos.
Compromiso con Joan Clarke
En 1941 Turing propúxolle matrimonio á súa compañeira Joan Clarke, matemática e criptoanalista no Hut 8. Porén, ao coñecer a homosexualidade de Turing, Clarke decidiu non seguir adiante cos plans de casamento.
O Test de Turing
Outro dos campos de investigación de Turing foi o da intelixencia artificial. Pódese dicir que esta disciplina naceu a partir do seu artigo titulado Computing Machinery and Inteligence publicado por Turing en 1950. É moi famosa a primaeira frase dese artigo:
Turing propuxo un método chamado o Test de Turing para determinar se as máquinas poderían ter a capacidade de pensar. Para unha máquina computacional, o Test de Turing marcaría o punto no que poderiamos propiamente falar de intelixencia artificial, unha máquina sería intelixente se poidese ter as reaccións e respostas propias dun ser humano. En palabras do propio Turing
Rehabilitación da súa figura
No ano 2009, despois dunha campaña pública pedindo ao goberno británico que recoñecera a importancia da figura de Turing e a inxustiza que supuxo a súa condena, o Primeiro Ministro, Gordon Brown, publicou a seguinte carta: