cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José Lage Lage
Vida persoal
Casou con Raquel Vidal Docampo e tiveron dous fillos.
Abiego
225px|dereita
Abiego é un concello da comarca Somontano de Barbastro na Provincia de Huesca, situado na parte esquerda do río Alcanadre, distando de Huesca 35 km. Ten unha extensión de 38,09 km² con 282 habitantes no 2006.
Vicente Álvarez Núñez
Vicente Luis Álvarez Núñez, nado en Ourense o 30 de abril de 1960, é un exfutbolista galego, que xogaba de centrocampista.
Traxectoria
Vicente Álvarez naceu no barrio ourensán de San Francisco. Iniciouse como líbero nas categorías inferiores do CD Ourense. Fichou polo RC Celta mediada a temporada 1979-80. En parte, a súa fichaxe debeuse á normativa da segunda división, que obrigaba a a aliñar de inicio a dous xogadores menores de 20 anos. Esa tempada o Celta descendeu a Segunda B, xogando Vicente 14 encontros.
En outubro de 1981 comezou o Servizo Militar. Na tempada 1982-83 xogou cedido no Racing de Ferrol. Na 1983-84 xogou 19 encontros co Celta, e o ano seguinte o equipo ascendeu a Primeira División, xogando Vicente 16 partidos.
Debutou na máxima categoría en Balaídos o 6 de outubro de 1985 perdendo 1-2 contra o Real Zaragoza substituíndo na segunda parte a Lema. Marcou o seu primeiro gol oficial co Celta 13 días despois, tamén en Balaídos, ante o CA Osasuna, encontro resolto con vitoria celeste por 2-0.
Logo de varios anos de ascensos e descensos nos que pasou 5 veces por quirófano, o 20 de abril de 1994 disputou como titular a final da Copa do Rei no Estadio Vicente Calderón contra o Zaragoza, con derrota celeste nos penaltis.
Despois de 16 tempadas no club Vicente xogou o seu último partido co Celta o 25 de maio de 1996, fronte ao Valencia. A tempada seguinte xogouse en Balaídos un partido de homenaxe contra o Club Deportivo Tenerife, no que o presidente Horacio Gómez lle impuxo a insignia de ouro e brillantes.
Antonio Landeta Álvarez-Valdés
Antonio Landeta Álvarez-Valdés (A Coruña, 30 de novembro de 1936) é un político asturiano.
Traxectoria
Licenciado en dereito, membro do Partido Popular, foi concelleiro en Oviedo, deputado no Parlamento de Asturias (Xunta Xeral de Asturias) (1983-1993) elixido o seu presidente (1987-1991) e deputado no Congreso dos Deputados.
Máximo térmico do Paleoceno-Eoceno
miniatura|350px|A gráfica amosa a evolución do clima durante os últimos sesenta e cinco millóns de anos. O máximo térmico do Paleoceno-Eoceno está marcado coas siglas "PETM" e probablemente se atopa subestimado nun factor de entre 2 e 4 por mor dunha vaga estimación na mostra de datos. O máximo térmico do Paleoceno-Eoceno (MTPE, PETM en inglés), chamado tamén máximo térmico do Eoceno inicial ou máximo térmico do Paleoceno superior, foi un súbito cambio climático que marcou o fin do Paleoceno e o comezo do Eoceno, hai 55,8 millóns de anos. Trátase dun dos períodos de cambio climático máis significativos da era Cenozoica, que alterou de súpeto a circulación oceánica e atmosférica, provocando a extinción de moitos xéneros de foraminíferos bentónicos, e causando grandes cambios nos mamíferos terrestres que marcaron a aparición das liñaxes actuais.
En só 20 000 anos, a temperatura media terrestre medrou en 6°C, cun corresponente aumeno do nivel do mar, así como un quecemento dos océanos. Malia que o quecemento puido ser desencadeado por moitas causas, crese que as principais foron a forte actividade volcánica e a emisión de gas metano que se atopaba almacenada nos clatratos dos sedimentos oceánicos, e que puideron intensificar o quecemento ó liberaren á atmosfera grandes cantidades de carbono empobrecido no isótopo carbono-13. Ademais, as concentracións atmosféricas de CO2 aumentaron de forma significativa, deturpando o ciclo e causando a elevación da lisoclina, así como unha escaseza de osíxeno nas profundidades oceánicas que finalmente provocou a maioría das extincións mariñas.
Nogán, Cabovilaño, A Laracha
Nogán é un lugar da parroquia de Cabovilaño no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 51 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 27 homes e 24 mulleres.
A Lamosa, Covelo
San Bartolomeu da Lamosa é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Covelo na comarca da Paradanta. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 194 habitantes (105 mulleres e 89 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 193 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 165 habitantes, sendo 84 homes e 81 mulleres.
Galería de imaxes de obeliscos da Coruña
Obeliscos da Coruña.
O Monte do Couso, Ledoño, Culleredo
O Monte do Couso é un lugar da parroquia de Ledoño no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña.
Santa Marta, Ledoño, Culleredo
Santa Marta é un lugar da parroquia de Ledoño no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña.
Os Campos, Paramos, Tui
Os Campos é un lugar da parroquia de Paramos, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 10 habitantes (4 homes e 6 mulleres), un aumento de 5 habitantes respecto ao ano 1999.
A Igrexa, Mourentán, Arbo
A Igrexa é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. Segundo o IGE, en 2015 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Oldán, Cabovilaño, A Laracha
Oldán é un lugar da parroquia de Cabovilaño no concello coruñés da Laracha na comarca de Bergantiños. Tiña 16 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 9 homes e 7 mulleres.
José Luis González Vázquez
José Luis González Vázquez, coñecido como González, nado en Elgoibar (Guipúscoa) o 27 de agosto de 1964, é un exfutbolista español. Xogaba de porteiro e despois pasou a ser adestrador de porteiros.
Traxectoria
González foi o substituto de Arconada na portería da Real Sociedad. En 1994 parou o famoso penalti de Đukić, errado polo xogador serbio do Deportivo da Coruña nos últimos minutos do partido de Liga da tempada 1993–94, que de entrar suporía o primeiro título de Liga da historia do Deportivo.
Roás, Cospeito
San Miguel de Roás é unha parroquia do concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2016 tiña 263 habitantes (119 homes e 144 mulleres), 43 menos ca en 2007 (143 homes e 163 mulleres) e 89 menos que en 2000. Ten trece entidades de poboación.
Agustín Rajoy Feijoo
Agustín Rajoy Feijóo, nado en Santiago de Compostela o 29 de febreiro de 1956, é un economista e político galego vinculado ao Partido Popular. É licenciado en Económicas e Empresarais pola Universidade de Santiago de Compostela e traballa como profesor asociado da Universidade de León. En 2011 formou parte da candidatura do PP á alcaldía de León.
É curmán directo do dirixente popular Mariano Rajoy.
Miraflores de la Sierra
250px|miniatura|Vista de Miraflores de la Sierra dende [[La Najarra.]] Miraflores de la Sierra é un concello español situado no norte da Comunidade de Madrid. Está situado a 49 km da cidade de Madrid, nunha ladeira orientada ao sur do Sistema Central. Da localidade parten as estradas e camiños dos portos de Canencia e La Morcuera.
Tiña 5.754 habitantes en 2016, poboación que aumenta de forma moi considerable no verán.
Espazo Caritel
Espazo Caritel, Arte e natureza é un conxunto de museo e parque sito no Caritel (San Martiño de Mondoñedo, Foz).
Características
O museo contén obras do artista plástico "Caxigueiro", Daniel Río Rubal, nun edificio construído polo arquitecto Xosé D. Moscoso e que tamén alberga o estudo do artista, e o xardín, de 3500 m², onde dispón dunha colección de máis de cen variedades de camelia, amais doutras especies como hortensias , e diversa flora autóctona e especies pouco frecuentes na zona. O conxunto ofrece un lugar onde a escultura, a fotografía e a natureza se xuntan para ofrecer unha defensa de vida e cor ao longo de todo o ano.
Máis visitado na tempada de verán, o xardín ten floración en calquera tempada agás o outono.
A Cancela, Paramos, Tui
A Cancela é un lugar da parroquia de Paramos, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 133 habitantes (75 homes e 58 mulleres), un descenso de 6 habitantes respecto ao ano 1999.
Enrique Rivera Rouco
Enrique Rivera Rouco, nado o 27 de xaneiro de 1938 e finado nos Chaos (As Pontes de García Rodríguez) o 18 de setembro de 2002, coñecido co sobrenome "O cura dos Chaos", foi un relixioso e historiador pontés, nomeado cronista oficial da vila en 1981.
Traxectoria
miniatura|dereita|Placa na biblioteca municipal de As Pontes Ingresou no seminario de Vilanova de Lourenzá o 1 de setembro de 1952, e tras un ano alí continuou os estudos en Mondoñedo. Foi ordenado sacerdote en 1963. O bispo Jacinto Argaya destinouno inicialmente as parroquias do Freixo e Somede, pasando posteriormente á parroquia de Lousada. Non chegou a ser párroco da parroquia principal da vila por decisión do bispado. En 1976 publicouse o seu libro Estudio sobre la historia de Puentes de García Rodríguez y su comarca, no que recompilou datos históricos e etnográficos das Pontes, considerado o primeiro compendio escrito da historia do concello. O 4 de decembro de 1981 foi nomeado Cronista Oficial do Concello das Pontes por unanimidade no pleno do concello presidido polo alcalde Xaime Vilaboy Ramil, tras unha proposta previa do Partido Galeguista das Pontes.
Obra
Ademais do seu libro de 1976, colaborou coa publicación Estudios Mindonienses, así como en varios artigos do xornal local A Nova Unión, publicacións das revistas locais das Festas do Carme e en varios artigos do xornal La Voz de Galicia.
Saturnio
O verso saturnio é a forma máis antiga da métrica latina. Os poetas posteriores denominárono así en alusión ás súas remotas orixes (a Idade de Ouro, cando Saturno era rei dos deuses).
Historia
Foi o metro que empregaron Livio Andrónico para a súa tradución ou adaptación da Odisea ao latín e Nevio no seu orixinal poema épico sobre a Primeira Guerra Púnica, e é o que tamén aparece na lírica relixiosa tradicional (o himno dos sacerdotes arvais).
Os poetas posteriores sentiron certa reluctancia por el. Non existe acordo en canto ao seu esquema métrico, nin sequera en se é de fundamento cuantitativo ou acentual; só existe acordo en que cada verso se divide en dúas partes, iámbica e trocaica en termos xerais. O exemplo máis usualmente citado de saturnio perfecto é un verso que se supón que utilizou un membro da familia dos Metelos, en resposta aos ataques de que era obxecto por parte de Nevio: dabunt mallum Metelli/ Naevio poetae ("os Metelos castigarán a Nevio o poeta"). Tamén a aliteración parece xogar un papel importante no verso saturnio.
Estrutura
A maioría dos versos saturnios, pero non todos, seguen este esquema:
Ficheiro:Qtv_Saturnian.png
Exemplos
O epitafio do mesmo Nevio está tamén en saturnios: Os poucos versos saturnios que quedan da tradución latina da Odisea por Livio Andrónico (-260 - -207) son estes (a cesura márcase cunha barra vertical):
Viet Minh
miniatura|A bandeira do Việt Minh e tamén a do [[Vietnam do Norte entre 1945 e 1955.]] O Việt Minh foi unha coalición pola independencia nacional vietnamita formada en Pac Bo, o 19 de maio de 1941. O Việt Minh foi formado orixinalmente para buscar a independencia de Vietnam con respecto a Francia (ata 1954 formou parte da Indochina Francesa). Cando comezou a ocupación xaponesa do Vietnam, durante a segunda guerra mundial o Việt Minh combateu contra o Xapón con apoio dos Estados Unidos e da República Popular Chinesa. Despois da devandita guerra, o Việt Minh opúxose á reocupación de Vietnam levada a cabo por Francia e, máis tarde, combateu contra os Estados Unidos na Guerra de Vietnam. A liga estivo dirixida por Ho Chi Minh.
Formación do Viet Minh
Tras unha longa viaxe, Ho Chi Minh regresou a Vietnam tras 20 anos o 8 de febreiro de 1941, a Pac Bo. Inmediatamente convocou un pleno do Partido Comunista de Vietnam no cal se decidiu crear unha ampla fronte política para loitar contra os ocupantes xaponeses, que durante a Segunda Guerra Mundial controlaron o territorio, e o poder colonial francés, que exercera o mando da Indochina Francesa dende 1859. As fontes de ingresos para financia-la coalición debían de ser, así mesmo, o máis amplas posible. Para lograr o apoio financeiro do goberno chinés, controlado polo Kuomintang, decidiuse reactivar unha organización revolucionaria que fora recoñecida por ese goberno en 1936, pero que, por falta de fondos, non existira máis que no papel. Oficialmente, a organización era independente do Partido Comunista. A organización chamouse Việt Nam Ðộc Lập Ðồng Minh Hội ou Viet Minh.
William Caxton
miniatura|250px|Caxton amosando a súa primeira impresión ao rei [[Eduardo IV de Inglaterra|Eduardo IV e raíña Sabela en Westminster.]]
William Caxton, nado en Kent entre 1415 e 1422 e finado cara a marzo de 1492, foi un mercador, diplomático, impresor e escritor inglés. Caxton introduciu a primeira imprenta en Inglaterra, e foi o primeiro impresor do país, así como o primeiro vendedor de libros inglés (os seus compañeiros en Londres eran alemáns, neerlandeses ou franceses). Imprimiu e editou máis de cen libros, a maioría traducións de obras francesas. Algunhas das máis importantes obras impresas por Caxton foron A morte de Arturo, de Thomas Malory, e os Contos de Canterbury, de Geoffrey Chaucer.
Como impresor
Caxton comezou a interesarse na literatura a finais da década de 1460. En marzo de 1469, Caxton comezou a traducir o libro Recuyell of the Historyes of Troye, de Raoul Le Fèvre. Caxton abandonou a tarefa, desanimado polo seu pobre dominio do francés; pero renovouna a petición da duquesa Margarida, rematando a tradución en 1471.
En Bruxas
miniatura|200px|esquerda|Facsímile da primeira páxina de Godefrey of Boloyne, impresa por Caxton en Londres, 1481. O prólogo, ao comezo da páxina, di Here begynneth the boke Intituled Eracles, and also Godefrey of Boloyne, the whiche speketh of the Conquest of the holy lande of Jherusalem. O espazo baleiro foi pola inserción manual dunha letra T iluminada. Caxton mudou de residencia varias veces entre Flandres, os Países Baixos e Alemaña. Cando residía en Colonia, entre 1470 e 1472, Caxton entrou en contacto coa nacente industria da impresión, e aprendeu a arte de imprimir. Segundo o propio Caxton, decidiuse por aprender a imprimir para evitar o cansazo que sufrían os seus ollos e a súa man co arduo traballo da tradución.
Axiña mercou unha imprenta con dous xogos de tipos móbiles, e en 1474 volveu a Bruxas a establecer un taller de impresión. Alí, asociouse con Colard Mansion, un soado copista e ilustrador de códices. O primeiro libro impreso por Caxton, ao ano seguinte, foi a tradución que el mesmo realizou, do libro Recuyell of the Historyes of Troye. Na mesma cidade, Caxton publicou outro cinco libros, incluíndo a mesma obra de Le Fèvre en francés. Dos cinco, soamente un deles era en inglés, The game and playe of the chesse, publicado o 31 de marzo de 1475. Este libro era unha tradución de dúas versións francesas de De ludo scaccorum, obra do dominico Xacobe de Cessolis, de ao redor do ano 1300.
En Londres
Ao volver ao seu país en 1476, Caxton estableceu unha imprenta nos terreos da Abadía de Westminster. A partir de entón, a súa única ocupación foi a de imprimir e editar libros, moitas veces escribindo os prólogos ou epílogos dos mesmos. A súa primeira impresión en Inglaterra foi, aparentemente, unha Indulxencia outorgada polo abade de Abingdon.
A impresión está datada o 13 de decembro de 1476. Ao ano seguinte, Caxton publicou Dites or Sayengis of the Philosophres (Ditos dos filósofos, o 18 de novembro), escrito polo cuñado do rei, Anthony Woodville, Conde de Rivers; quen fixera a tradución do francés de Guilliaugme de Tignonville. Os Ditos dos filósofos pasaron por ser o primeiro documento impreso por Caxton en Inglaterra, até o descubrimento da Indulxencia de 1476. Ese mesmo ano, Caxton imprimiu tamén unha tradución do francés Histoire de Jason, de Raoul Le Fèvre.
A primeira edición de Caxton de Os contos de Canterbury, apareceu en 1478. A edición representaba o traballo máis extenso de Caxton até o momento, pois constaba de 374 folios. Cinco anos máis tarde, reeditaría a obra, engadíndolle máis de vinte xilografías e cun texto revisado. Aínda en 1478, Caxton imprimiu outra obra de Chaucer, a versión deste último de Deconsolatione philosophiae, de Boecio.
O libro máis voluminoso que Caxton editou foi A lenda dourada, en 1483. O libro, de 600.000 palabras e 448 folios impresos a dobre columna; era unha tradución que o propio Caxton fixo do texto de Xacobe de Vórtice. A tradución foi feita a partir dunha versión francesa de Jean de Vignay, tomándose Caxto a liberdade de engadir as vidas de 25 santos que non estaban incluídas na devandita versión. A obra está xenerosamente ilustrada, 19 das súas xilografías ocupan unha páxina enteira.
A morte de Arturo foi publicada por Caxton o derradeiro día de xullo de 1485. O autor, Sir Thomas Malory, morrera catorce anos antes, e Caxton organizou a voluminosa obra da maneira que mellor lle pareceu, dividíndoa en 21 Libros e 507 capítulos. Ademais, Caxton fixo unha revisión completa do texto, engadindo rúbricas que describían a acción, ao principio e final de cada capítulo.
Na súa imprenta, Caxton produciu romances cabaleirescos, traballos de autores clásicos, e historias romanas e inglesas. Os libros que Caxton imprimía eran favorecidos polas clases altas do reino, polo cal o apoio financeiro que Caxton recibía da aristocracia e a nobreza era importante, aínda que non era indispensable.
Caxton morreu en 1492, un ano despois cá súa dona Maude. Foi soterrado en St. Margaret, en Westminster. No ano 2002, a compañía dos medios BBC incluíuno na lista dos 100 máis grandes cidadáns británicos de todos os tempos.
Caxton e a lingua inglesa
Catro quintas partes do material que Caxton imprimiu, están en idioma inglés. Con todo, este idioma estaba nun proceso importante de transformación na época de Caxton; e moitos dos textos que Caxton recibía para impresión, estaban escritos nunha ampla variedade de estilos e dialectos. Como Caxton non era un escritor propiamente dito, senón máis ben un técnico, a miúdo enfrontouse a dilemas de homoxeneización da linguaxe nos libros que imprimiu. O alsaciano Wynkyn de Worde, o seu sucesor na imprenta, tivo que enfrontar os mesmos problemas.
Polo traballo realizado con estes textos, atribúeselle a William Caxton gran parte do crédito por ter estandarizado a lingua inglesa; pois Caxton homoxeneizou os textos que orixinalmente estaban escritos nos moitos dialectos rexionais, e contribuíu á expansión do vocabulario a través da impresión. Caxton comparte este crédito co seu compañeiro contemporáneo Richard Pynson, quen era un estilista máis completo e tivo un maior impacto na homoxeneización da linguaxe.
Orro, Orro, Culleredo
Orro é un lugar da parroquia de Orro no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña. Segundo o INE en 2016 tiña 868 habitantes (431 homes e 437 mulleres).
Kastellorizo
Kastelórizo (en grego Καστελλόριζο, en turco Meis, en italiano Castelrosso, en francés Kastellórizo) é unha pequena illa grega do arquipélago do Dodecaneso, en augas do mar Exeo oriental, situada a menos de 50 km da costa sur de Turquía e a 110 km ao leste da illa de Rodas. Dous illotes próximos, Ro e Strogili, estanlle asociados.
Historia
As escavacións arqueolóxicas revelaron unha ocupación humana da illa desde o neolítico. A civlilización micénica construíu alí grandes muros dos que aínda quedan vestixios. Ao redor do século IV a.C. a illa dependía de Piraea e emitía a súa propia moeda representando a cabeza coroada de loureiro de Dioniso nunha cara e na outra o Megisteon. Con todo esta moeda non circulou mais que na illa de Rodas mostrando o aumento progresivo da influencia de Rodas fronte a Piraea.
Deste período destacan os restos atopados en 1913 na meseta de Agios Georgios, 22 tumbas e un sarcófago en cuxo interior atopouse unha coroa de ouro decorada con follas de parra e que constitúe unha das pezas máis importantes do Museo Arqueologico de Atenas. Estas tumbas datan do século IV a.C. Outra tumba da mesma época foi atopada no illote veciño de Ros. Ata o ano 146 a.C e a chegada dos romanos Kastelórizo formará parte da Antiga Grecia.
Idade Media
Baixo o dominio bizantino a illa toma o nome de Kastelórizo. En 1306 a illa é conquistada polos cabaleiros da orde de San Juan de Xerusalén e integrada nas súas posesións de Rodas e o Dodecaneso sendo utilizada como lugar de exilio e de detención.
Tras a toma da illa en 1440 pola frota do sultán mameluco de Exipto, Kastelórizo será tomada en 1450 para a Coroa de Aragón polo almirante Bernat I de Vilamarí. E despois, sucesivamente, polo Reino de Nápoles en 1470, polos otománs en 1480 e de novo polo Reino de Nápoles en 1498 e por España en 1512.
Gadus
Gadus é un xénero de peixes osteíctios da orde dos gadiformes, o tipo da familia dos gádidos.
Kastellorizo
Idade Media
En 1635 a República de Venecia toma posesión da illa, que é rebautizada Castellorosso por deformación do nome orixinal. Kastelórizo é reconquistada polo Imperio Otomán en 1686.
Idade Contemporánea
A partir de 1821 a illa é administrada por Grecia durante a Guerra de independencia grega pero a illa é recuperada polo Imperio Otomán en 1833.
Gadus
Etimoloxía
O xénero foi establecido en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Sytema Naturae. edición que m,arca o inico dos nomes científicos da taxonomía moderrna.
Kastellorizo
Idade Contemporánea
Entre 1913 e 1915 Kastelórizo consegue a autonomía. Entre o 14 de decembro de 1915 e o 21 de agosto de 1920 a illa é ocupada por Francia. Turquía en represalia bombardea regularmente a illa e destrúe o HMS Ben-my-Chree en 1917.
Do 21 de agosto de 1920 a mediados de 1944 a illa é ocupada por Italia que a integra ás súas posesións do Dodecaneso o 11 de xullo de 1922 baixo o nome de Castelrosso. Durante os anos 30 a illa foi unha escala importante para os avións de Alitalia e Air France. Desde mediados de 1944 ao 22 de marzo de 1945 foi ocupada polo Reino Unido tras a capitulación italiana fronte aos aliados. Durante esa ocupación a explosión dun almacén de gasolina provocou un incendio que arrasou a illa e destruíu a metade das vivendas. O 22 de marzo de 1945 Kastelórizo intégrase oficialmente en Grecia.
A poboación permanente da illa, estimada en 15.000 habitantes en 1900 reduciuse actualmente a 250 persoas. A maioría dos seus habitantes emigraron a Australia, onde son coñecidos co sobrenome de Kassies, aos Estados Unidos ou a Francia, principalmente á rexión de Marsella.
Gadus
Etimoloxía
O nome procede do latín gadus, nome dun peixe indeterminado, probabelmente un gadiforme, e este do grego antigo γάδος gádos, co mesmo significado.
Kastellorizo
Idade Contemporánea
Actualmente Kastelórizo é cada vez mais visitada polos turistas en busca dunha illa illada e dos decorados da película Mediterráneo de Gabriele Salvatores, que recibiu un oscar en 1991.
Xeografía
330px|dereita
Gadus
Especies
O xénero Gadus comprende peixes coñecidos usualmente como bacallaus, aínda que hai algúns peixes denominados bacallaus que pertencen a outros xéneros.
Kastellorizo
Xeografía
Kastelórizo a illa grega mais oriental e atópase na conca do mar Mediterráneo. De forma triangular e montañosa mide 3 km de longo e 6 km de ancho e atópase a apenas 250 m. de Turquía. O único pobo de Kastelórizo, Megísti, atópase ao fondo dunha baía ao nordés da illa, fronte ás costas turcas.
miniatura|800px|centro|Vista panorámica do porto de Megísti
Serratia marcescens
Serratia marcescens é unha especie de bacterias gramnegativa, con forma de bacilo da familia Enterobacteriaceae, que é patóxena para os humanos e está implicada en infeccións nosocomiais (en hospitais), especialmente bacteremias asociadas ao uso de catéteres, infeccións do tracto urinario e infeccións de feridas. Atópase normalmente nos tractos respiratorio e urinario de adultos hospitalizados e no tracto gastrointestinal de nenos.
Debido á súa presenza ubicua no medio ambiente, e a súa preferencia polos ambientes húmidos, S. marcescens é común nos cuartos de baño (especialmente nas unións entre os azulexos, esquinas das duchas, liñas de pingas de auga do inodoro e lavabo), onde se manifesta como unha coloración rosa e película viscosa na que se alimenta de materiais que conteñen fósforo e substancias graxas dos residuos de xabón e champú.
Unha vez establecida, a completa erradicación do organismo é a miúdo difícil, pero pode conseguirse coa aplicación de lixivia. Escorrer e secar as superficies despois de usalas pode tamén previr o establecemento da bacteria ao eliminar as súas fontes de alimentación e facer o seu ambiente menos hospitalario.
S. marcescens pode atoparse tamén en ambientes como o lixo, ou en sitios supostamente "estériles", e na biopelícula subxinxival dos dentes. Debido a isto, e ao feito de que S. marcescens produce un pigmento tripirrólico de cor vermella-laranxa chamado prodixiosina, pode causar manchas nos dentes. A vía bioquímica pola que se produce a prodixiosina non se coñece excepto as súas fases finais. Nestas fases, un monopirrol (MAD) e un bipirrol (MBC) sofren unha reacción de condensación encimática para finalmente formar a prodixiosina. A produción de prodixiosina está regulada por un produto do xene hexS. A produción de prodixiosina está regulada por cambios no medio de crecemento e cambios de temperatura.
Identificación
S. marcescens é un organismo móbil e pode crecer a temperaturas que van desde 5–40 °C e a pHs entre 5 e 9. Diferénciase doutras bacterias gramnegativas pola súa capacidade de hidrolizar a caseína, o que permite que produza unha metaloproteinase extracelular que se cre funciona nas interaccións entre a célula e a matriz extracelular. S. marcescens tamén pode degradar o triptófano e o citrato. Un dos produtos finais da degradación do triptófano é o ácido pirúvico, que se incorpora despois a diferentes procesos metabólicos da bacteria. S. marcescens pode utilizar o citrato como fonte de carbono. Para identificar o organismo, pódese realizar tamén unha proba de vermello de metilo, que determina se o microorganismo realiza a fermentación ácida mixta, que é negativa en S. marcescens. Outra determinación é a capacidade de producir ácido láctico por medio do seu metabolismo fermentativo e oxidativo, na que S. marcescens mostra ser ácido láctico O/F+.
Patoxenicidade
Nos humanos, S. marcescens pode causar infeccións en varios sitios do corpo, como o tracto urinario, tracto respiratorio, feridas, e ollos, onde pode causar conxuntivite, queratite, endoftalmite, e infeccións no conduto lacrimal. En raros casos pode causar endocardite e osteomielite (especialmente en persoas adictas a drogas intravenosas), pneumonía, e meninxite. A maioría das cepas de S. marcescens son resistentes a varios antibióticos debido á presenza de factores R, que son un tipo de plásmidos que levan un ou máis xenes de resistencia a antibióticos, e todas se consideran resistentes á ampicilina, macrólidos, e cefalosporinas da primeira xeración (como a cefalexina).
S. marcescens causa no coral corno de alce Acropora palmata unha doenza decolorante. Pode infectar tamén ao verme da seda.
En laboratorios de investigación nos que se emprega a mosca Drosophila, estes insectos sofren con certa frecuencia infeccións por S. marcescens. A infección maniféstase como un coloración rosa ou placa dentro ou sobre as larvas e pupas, ou sobre a súa comida habitual de azucres e amidón (especialmente se foi indebidamente preparada).
Posible papel en milagros medievais
Debido á pigmentación producida pola expresión do seu pigmento prodixiosina, e a súa capacidade para crecer no pan, S. marcescens foi proposta como unha explicación natural aos relatos medievais da "milagrosa" aparición de sangue durante a Eucaristía, que fixo que o Papa Urbano IV instituíse a festa do Corpus Christi en 1264. A historia desenvólveuse durante unha misa en Bolsena en 1263 celebrada por un crego de Bohemia que, segundo di o relato, tiña dúbidas sobre a transubstanciación, ou conversión do pan e o viño eucarísticos no sangue e corpo de Cristo. Durante esa misa, o pan da Eucaristía parecía sangrar e o crego non daba limpado do pan todo ese "sangue".
Descubrimento
Serratia marcescens descubriuna en 1819 o farmacéutico veneciano Bartolomeo Bizio, como causa dun episodio de coloración vermello sangue da polenta na cidade de Padua. Bizio deulle nome ao microorganismo catro anos despois en honor a Serafino Serrati, un físico que inventou un modelo primitivo de barco de vapor. O epíteto marcescens (do latín "descomposición") elixiuno pola rápida deterioración do pigmento; de feito, as observacións de Bizio fixéronlle crer que o organismo se descompoñía nunha substancia mucilaxinosa unha vez chegado á madurez Despois, Serratia foi renomeada como Monas prodigiosus e Bacillus prodigiosus antes de que fose finalmente restaurado o nome orixinal de Bizio na década de 1920.
Papel en probas de guerra biolóxica
Ata a década de 1950, críase erradamente que S. marcescens non era patóxena, e a súa coloración vermella foi usada en experimentos escolares para rastrear infeccións. Durante a guerra fría, foi utilizada como simulante en probas de guerra biolóxica das forzas armadas dos EEUU que a pretendían estudar en probas de campo como substituta da bacteria da tularemia, que fora utilizada como arma nesa época. En 1950 na operación secreta da mariña chamada "Operation Sea-Spray" S. marcescens foi liberada desde globos que se facían estourar sobre a área da baía de San Francisco en California, pouco despois 11 persoas enfermaron e unha morreu de infeccións das que se culpou á bacteria (con todo, non se demostrou concluintemente que o responsable fora esa bacteria). A bacteria foi tamén combinada con fenol e un simulante do Bacillus anthracis e esparexida pola área de Dorset por científicos militares dos Estados Unidos e Reino Unido como parte das probas DICE de 1971 a 1975.
Scott Skiles
Scott Allen Skiles, nado o 5 de marzo de 1964 en La Porte, Indiana, é un adestrador e ex xogador de baloncesto profesional estadounidense que xogou durante dez tempadas na National Basketball Association (NBA). Foi adestrador dos Phoenix Suns, Chicago Bulls, Milwaukee Bucks e Orlando Magic. Con 1,85 metros de estatura, xogaba na posición de base.
Instituto
En 1982, Skiles levou ao Instituto Plymouth a gañar o campionato estatal de Indiana. Plymouth, sen ningún titular que medise máis de 1,88 metros e ningún reserva por encima de 1,99, estaba considerado como o instituto máis débil na Final Four do torneo estatal, a pesar de obter un balance de 26 vitorias e unha derrota na fase regular. Sorprendentemente gañaron o campionato 75-74 despois de 2 prórrogas sobre os favoritos Gary Roosevelt. Nese partido, Skiles anotou 39 puntos que foron decisivos para a vitoria final. Foi o instituto máis pequeno en gañar o título estatal dende que Milan o gañase en 1954, cuxa historia está inmortalizada na película Hoosiers. En 1982 Skiles liderou a competición estatal con 30,2 puntos por partido.
Universidade
Xogou durante 4 tempadas cos Spartans da Universidade de Michigan State, onde promediou 18,2 puntos e 5,5 asistencias. No seu ano sénior foi nomeado MVP da Big East Conference. Deixou a universidade como o máximo anotador até entón (2.145 puntos), mantendo na actualidade o récord de máis puntos nunha tempada (850).
Profesional
Foi elixido no posto 22 do Draft da NBA de 1986 por Milwaukee Bucks, onde só xogou unha tempada, sendo traspasado ao ano seguinte a Indiana Pacers. Dous anos máis tarde chegou a Orlando Magic, equipo que o elixiu no draft de expansión. Alí, o 30 de decembro de 1990, conseguiu dar trinta asistencias nun partido, récord da NBA até a data, anulando ao anterior, que o posuía Kevin Porter con 29. Ese ano fixo 17,2 puntos e 8,4 asistencias por partido, dobrando practicamente as súas cifras do ano anterior, polo que foi elixido Xogador Máis Mellorado da NBA. Pasou posteriormente por Washington Bullets e Philadelphia 76ers, para acabar a súa carreira profesional en A1 Ethniki de Grecia, no PAOK Salónica BC. Nos seus dez anos como profesional na NBA fixo 11,1 puntos e 6,5 asistencias por partido.
Adestrador
Comezou a súa carreira na NBA como adestrador como asistente dos Phoenix Suns na tempada 1998-99, sendo elixido ao ano seguinte como adestrador principal. En tres anos levou aos Suns aos playoffs da NBA en dúas ocasións. En 2003 asinou como adestrador dos Chicago Bulls, cargo que ostentou até decembro de 2007, cando foi despedido debido aos malos resultados.
O 29 de maio de 2015, Skiles converteuse no 12º adestrador da franquía dos Orlando Magic.
Charles Dias
Charles Dias de Oliveira, nado en Belém, Pará, o 4 de abril de 1984, é un exfutbolista brasileiro, que xogaba de dianteiro. Desenvolveu case toda a súa carreira deportiva no fútbol español e é o máximo goleador histórico do Pontevedra CF, no que militou durante nove tempadas.
Comezou a súa carreira futbolística en 2002 no Feirense portugués, co que conseguiu ascender á Segunda Liga. En 2004 fichou polo Pontevedra, da Segunda División, onde militou durante seis campañas, antes de pasar polo Córdoba e o Almería, logrando neste último o Trofeo Pichichi da Segunda División, despois de ter marcado 27 goles na tempada 2012/13. Entre 2013 e 2020 xogou na Primeira División, no Celta de Vigo, Málaga e Eibar, anotando 57 goles na categoría. A continuación, e despois de rexeitar ofertas de clubs de categorías superiores, regresou ao Pontevedra, na Segunda División B, onde superou a Pablo Couto como o máximo goleador da historia do club, elevando a marca ata os 97 goles. Retirouse en 2023, aos 39 anos de idade e despois de ter marcado un total de 195 goles nos seus 21 anos como futbolista.
Curmán de Yuri, máximo goleador histórico da Ponferradina, e do tamén futbolista Igor de Souza, coincidiu con eles na súa primeira etapa no Pontevedra, formando un prolífico tridente ofensivo que marcou máis dun cento de goles en dúas tempadas.
Inicios (1984-2004)
Comezou a súa carreira deportiva nas categorías inferiores do Santos e do Tuna Luso Brasileira. En 2001 fichou polo Clube Desportivo Feirense de Portugal, onde xogou tres anos, acadando o Campeonato Nacional da 2ª Divisão e o ascenso á Segunda Liga. Na tempada 2003/04 xogou 30 partidos e marcou 3 goles na segunda categoría do fútbol portugués.
1ª etapa no Pontevedra FC (2004-2010)
No verán de 2004 fichou polo Pontevedra CF, que acababa de ascender á Segunda División. Debutou o 28 de agosto fronte ao Polideportivo Ejido, substituíndo no minuto 75 a Manuel Canabal, e catro minutos despois foi expulsado. Disputou 33 partidos nesa tempada, metendo 6 goles. Nas dúas seguintes tempadas, xa en Segunda B, converteuse nun dos piares do equipo xunto cos seus curmáns Yuri e Igor de Souza, formando un histórico tridente ofensivo que marcou 105 goles en dous anos, acadando o campionato de Liga e a Copa Federación, na que Charles foi o máximo anotador, con 8 goles. Xogou un total de seis tempadas no club granate, sumando 210 partidos oficiais e 67 goles.
Córdoba CF (2010-2012)
En xullo de 2010 fichou polo Córdoba Club de Fútbol, metendo na tempada 2010/11 15 goles na Liga Adelante. Na súa segunda tempada en Córdoba marcou sete goles e xogou a promoción de ascenso a Primeira división, onde o equipo foi derrotado polo Real Valladolid.
UD Almería (2012-2013)
No verán de 2012 fichou pola UD Almería, coa que acadou o ascenso a primeira división esa mesma tempada, converténdose no máximo goleador da Liga Adelante con 27 goles na fase regular, ademais doutros cinco na fase de ascenso. Foi recoñecido ese ano co Premio LFP ao mellor dianteiro da categoría.
Celta de Vigo (2013-2015)
En xuño de 2013 foi traspasado ao Celta de Vigo por un millón de euros. No seu debut en Primeira División marcou un dos goles do seu equipo no empate a dous goles ante o Español. O 16 de setembro converteuse no autor do primeiro gol na historia do novo estadio de San Mamés, aínda que finalmente o Celta perdeu ese partido fronte ao Athletic por 3-2. Rematou a tempada anotando dous goles no Santiago Bernabéu, na vitoria por 0-2 do Celta sobre o Real Madrid, sumando un total de 12 goles. Na súa segunda tempada no equipo vigués tivo menos minutos debido a que o adestrador Eduardo Berizzo apostou por Joaquín Larrivey como dianteiro titular. Marcou catro goles esa tempada, destacando o que conseguiu no estadio de Riazor no derbi fronte ao Deportivo da Coruña (0-2).
Málaga CF (2015-2017)
En xuño de 2015 foi traspasado ao Málaga CF nunha operación pechada por unha cifra en torno aos 500.000 euros máis variábeis en función de obxectivos. Alí reencontrouse co seu adestrador no Pontevedra e no Almería: Javi Gracia. O 3 de outubro asinou un hat-trick ante a Real Sociedad, logrando así os seus primeiros tantos co equipo malacitano. ​Acabou a campaña como máximo goleador do club, con doce tantos. Na súa segunda temporada sufriu varias lesións que o mantiveron de baixa varios meses, marcando só 3 goles durante toda a campaña.
SD Eibar (2017-2020)
O 4 de xullo de 2017 pechouse a súa incorporación á Sociedad Deportiva Eibar. O 20 de agosto, no seu debut no equipo armeiro, deulle a vitoria ao equipo na Rosaleda ante o Málaga. ​Finalizou a campaña como máximo goleador do equipo, igualado con Kike García, con oito goles. ​ O 31 de agosto de 2018 deulle o triunfo ao club eibarrés, cun remate de cabeza, no derbi guipuscoano ante a Real Sociedad.​ En decembro iniciou unha espectacular racha goleadora ao conseguir nove tantos (incluíndo tres partidos con dous goles) en oito xornadas, que o situaron como un dos máximos goleadores da liga.​ Rematou a tempada con 14 goles en liga e un na Copa do Rei, mentres que na tempada 2019/20 anotou seis en liga e tres en Copa. Nas súas tres tempadas en Éibar xogou un total de 100 partidos oficiais e marcou 32 goles.
2ª etapa no Pontevedra CF (2020-actualidade)
A finais de xullo de 2020, tras non renovar contrato co Éibar, regresou ao Pontevedra, en Segunda B, rexeitando ofertas de categorías superiores e doutros países, para xogar no equipo no que debutara como profesional 16 anos antes. Na súa segunda etapa no Pontevedra aumentou a súa cifra de goles ata os 91 tantos, superando a Pablo Couto como o máximo goleador histórico do club. Na tempada 2021/22 contribuíu con 19 goles, a cifra máis alta dos cinco grupos da Segunda División RFEF, categoría da que se proclamou campión, logrando así o ascenso á Primeira División RFEF.
Palmarés
Feirense
Pontevedra
Individual
Túnel ferroviario de alta velocidade de Guadarrama
250px|thumb|Boca sur do túnel de Guadarrama. O túnel de Guadarrama é un túnel ferroviario de 28 km de lonxitude que atravesa a serra de Guadarrama. É a maior obra de enxeñería civil que se levou a cabo en España, ademais de ser o túnel máis longo do país, o sexto de Europa e o noveno do mundo en 2016.
As súas obras comezaron a finais de 2002 e nelas participaron máis de 4.000 traballadores de manera simultánea. O túnel entrou en servizo o 22 de decembro de 2007.
Características
Está formado por dous tubos paralelos, un para cada sentido da circulación, dos que as máquinas tuneladoras extraeron 4 millóns de m³ de terra. Cada un ten 28 km de lonxitude, cun diámetro de 9,5 m e unha separación entre ambos de 30 m. Dispón de galerías de emerxencia unindo ambos os corredores cada 250 m, unha gran estancia autónoma e estanca a metade de percorrido, con cabida para 1.200 persoas para o seu uso en caso de emerxencia e instaláronse ventiladores reversibles que poidan inxectar aire se ocorrese un incendio. O deseño realizouse para que os trens que o percorran poidan alcanzar altas velocidades sen comprometer con iso a infraestrutura.
Este gran túnel forma parte da liña férrea de alta velocidade Madrid-Segovia-Valladolid, a cal une as dúas submesetas atravesando o Sistema Central, poñendo a viaxe desde a capital de España a Valladolid en 50 minutos e a pouco máis de 20 ata Segovia mediante trens de alta velocidade. A súa construción é así mesmo fundamental para as comunicacións ferroviarias das rexións da cornixa cantábrica e o noroeste peninsular, dado que por el pasará o corredor que comunicará mediante trens de alta velocidade Madrid con Galicia, Asturias, Cantabria, o País Vasco e, finalmente, a conexión co suroeste francés.
348
Outros
Historia ano a ano
O Xumezo, Mourentán, Arbo
O Xumezo é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. Segundo o IGE, en 2015 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres).
Maceira, Covelo
San Salvador de Maceira é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Covelo na comarca da Paradanta. Segundo o IGE en 2011 tiña 414 habitantes (204 mulleres e 210 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 570 habitantes.
Historia
Os primeiros poboadores de Maceira pertencen á Prehistoria, así o documentan os castros celtas (hoxe catalogados, mais moi deteriorados), petróglifos, dolmens, etc.
Información
A parroquia atópase a 5 quilómetros da capital do concello. A 558 metros de altitude áchase un xacemento castrexo sen levantar e diversas manifestacións de arte rupestre en forma de petróglifos. A 680 metros atópase a capela da Virxe da Guía, situada no monte da Guía de Maceira e onde se pode apreciar unha panorámica do val do Tea.
É salientábel a praia fluvial de Maceira cunha ocupación moi alta durante todo o verán. Preto áchase un cámping de montaña. Sobresae tamén o serradoiro hidráulico dos Carranos que funciona exclusivamente por forza da auga e é unha manifestación única do patrimonio etnográfico da zona. Este serradoiro está catalogado como un Ben de Interese Cultural de Galicia e atópase completamente restaurado para poder ser visitado.
Isaac Barrow
Isaac Barrow, nado en Londres en 1630 e finado en 1677, foi un teólogo e matemático inglés, cuxo papel no desenvolvemento do cálculo moderno historicamente recibiu un mérito secundario, en concreto, no seu traballo respecto da tanxente. Barrow é famoso por ser o primeiro en calcular as tanxentes da curva  kappa.
Isaac Newton foi discípulo de Barrow.
Traxectoria
Estudou no Trinity College de Cambridge, destacou en matemáticas e no estudo dos clásicos, graduouse en 1648 e conseguiu un posto de investigación en 1649. En 1655 optou a un posto de grego en Cambridge, pero as súas posturas políticas (realista) e relixiosas (anglicano), impedíronlle acceder ao posto. Pasou os seguintes catro anos viaxando por Francia, Italia e mesmo chegou a Constantinopla. Regresou a Inglaterra en 1659 e ao ano seguinte ordenouse ministro e accedeu ao posto de profesor de grego de Cambridge. En 1662 nomeárono profesor de xeometría no Gresham College e en 1663 accedeu á cátedra lucasiana de matemáticas, á que renunciou en 1669 en favor do seu discípulo Isaac Newton, nomeado capelán de Carlos II e vicerreitor do Trinity College deixou o estudo das matemáticas. A súa primeira obra foi unha edición completa dos Elementos de Euclides, que apareceu en 1655 en latín e en 1660 en inglés. Editou as súas clases maxistrais de 1664, 1665 e 1666 no volume Lectiones Mathematicae. En 1669 sae do prelo Lectiones Opticae et Geometricae, revisada por Isaac Newton. Barrow foi un dos que prepararon a aplicación do cálculo diferencial á xeometría e foi o primeiro en recoñecer que a integración e a diferenciación son operacións inversas.
María Valverde
O nome María Valverde pode referirse a:
George Francis FitzGerald
George Francis FitzGerald, nado en Dublín o 3 de agosto de 1851 e finado na mesma cidade o 22 de febreiro de 1901, foi un profesor irlandés de "filosofía natural e experimental", é dicir, de física, no Trinity College de Dublín durante o último cuarto do século XIX. FitzGerald é coñecido polo seu traballo na teoría electronmagnética e pola contracción de Lorentz–FitzGerald, que chegou a ser unha parte integral da teoría da relatividade especial de Einstein.
Traxectoria
FitzGerald naceu no número 19 de Lower Mount Street en Dublín o 3 de agosto de 1851 fillo do reverendo William FitzGerald e a súa esposa Anne Frances Stoney (irmá de George Johnstone Stoney e Bindon Blood Stoney). Profesor de Filosofía Moral no Trinity e vigairo en St Anne's, en Dawson Street, no tempo en que naceu o seu fillo, William FitzGerald foi consagrado bispo de Cork, Cloyne e Ross en 1857 e trasladado a Killaloe e Clonfert en 1862. George volveu a Dublín e ingresou no Trinity como estudante aos dezaseis anos. Converteuse en Fellow de Trinity en 1877 e pasou o resto da súa carreira alí, pasando a ser profesor de Filosofía Natural e Experimental na cátedra "Erasmus Smith" en 1881.
Xunto con Oliver Lodge, Oliver Heaviside e Heinrich Hertz, FitzGerald foi unha figura fundamental entre o grupo dos "maxwellianos" que revisaron, clarificaron e confirmaron as teorías matemáticas de James Clerk Maxwell sobre o campo electromagnético durante as décadas de 1870 e 1880.
En 1883, seguindo as ecuacións de Maxwell, FitzGerald foi o primeiro en suxerir un aparello para producir correntes eléctricas oscilantes rapidamente para xerar ondas electromagnéticas, fenómeno que se observou que existían experimentalmente por primeira vez polo físico alemán Heinrich Hertz en 1888.
FitzGerald sufriu moitos problemas dixestivos durante gran parte da súa curta vida. Púxose moi enfermo por problemas estomacais e faleceu na súa casa, o 7 de Ely Place en Dublín, pouco despois dunha operación por unha úlcera perforada o 21 de febreiro de 1901. Está enterrado no cemiterio de Mount Jerome. miniatura|Placa no 7 Ely Place de Dublín, onde viviu FitzGerald
Contracción da lonxitude
FitzGerald é coñecido pola súa conxectura na breve carta ao editor de Science titulada "The Ether and the Earth's Atmosphere" (1889) de que todos os obxectos móbiles eran escorzados na dirección do seu movemento, que explicaría os curiosos resultados nulos do experimento de Michelson–Morley. FitzGerald baseou a súa idea en parte na forma en que as forzas electromagnéticas se sabía que estaban afectadas polo movemento. En particular, FitzGerald empregou algunhas ecuacións que foran deducidas pouco tempo antes polo seu amigo Oliver Heaviside, enxeñeiro eléctrico. O físico neerlandés Hendrik Lorentz deu cunha idea moi similar en 1892 e desenvolveuna máis nas transformacións de Lorentz, en conexión coa súa teoría dos electróns.