cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eduardo Blanco Amor
Xornalismo e ensaio
Dirixiu Céltiga, Terra, Galicia, Ciudad e colaborou en La Nación, La Hora, La Vaguardia, Faro de Vigo... A súa obra xornalística, sobre todo en América en Castelán, é inxente. Contribuíu ao ensaio o con traballos como Chile a la vista, El Padre Feijoo, Volviendo a Ortega y Gasset, Castelao e Las buenas maneras, La peligrosa aventura de vivir en un pueblo: escritos 1967-1971, A contrapelo. Ademais desenvolveu ao longo da súa vida unha intensa actividade como conferenciante e en programas de radio.
Fotografía
Amais da literatura, practicou a fotografía de xeito afeccionado, cunha cámara Voigtländer. As súas imaxes, máis de 3 000, permanecen sen clasificar no arquivo da biblioteca da Deputación de Ourense. En 2004 Editorial Galaxia publicou o libro ''A ollada do desexo. Obra fotográfica 1933-1973'', unha escolma representativa con edición e limiar de Carlos Lema e cun epílogo de Margarita Ledo Andión. Inclúe autorretratos, imaxes de viaxes por lugares como Marrocos, París ou Nápoles, e fotografías de persoeiros como García Lorca, Castelao, Ramón Otero Pedrayo, Luís Seoane ou Indalecio Prieto.
Obra en galego
miniatura|300px|1933, Ourense. Banquete galeguista homenaxe a [[Emilia Docet e a Manuel Luís Acuña. Entre outros: Risco, Ramiro Isla, Leuter, Cunqueiro, Ramón Otero Pedrayo, María Luz Morales, Blanco Amor, Ramos Colemán e Peña Rey.]]
Obra en castelán
miniatura|Conxunto escultórico en homenaxe a Blanco Amor na [[Insua dos Poetas.]]
Recoñecementos
Desde 1981 celébrase o Premio Blanco Amor de novela longa en galego organizado por varios concellos.
O plenario da Real Academia Galega acordou adicarlle o Día das Letras Galegas do ano 1993.
Rúas de moitas cidades e vilas de Galicia, así como dous institutos de ensino público, levan o seu nome: o IES Eduardo Blanco Amor de Ourense e o IES Blanco Amor de Culleredo.
Oh Lord! When? How?
'Oh Lord! When? How?' é un EP da banda sueca de garage rock The Hives, lanzado o 1 de xuño de 1996 polo selo Sidekicks Records. Trátase da primeira edición oficial do grupoo.
Xustino II
Traxectoria
miniatura|Interpretación do busto de Xustino II a partir das efixies das súas moedas, publicada en Icones imperatorvm romanorvm, ex priscis numismatibus ad viuum delineatae, and breui narratione historicâ (1645) Adóitase xulgar que a súa política, nada conciliadora, non foi a máis oportuna para enfrontar os perigos que ameazaban o territorio do imperio, o brillante legado do seu predecesor.
Longobardos e Xépidos
Ao principio do seu reinado, ante a guerra que comezaron os longobardos cos xépidos en Panonia actuou con pasividade, aínda que uns e outros o tentaron con promesas. Os longobardos aliáronse cos ávaros e os xépidos pediron axuda a Xustino a cambio de Sirmium (actual Sremska Mitrovica). Unha forza bizantina relevou ao destacamento xépido na cidade, o único premio do imperio durante todo o período. O imperio bizantino non interveu máis. Os ávaros non chegaron a tempo á batalla que terminou coa derrota definitiva do poder xépido. O rei longobardo Alboíno cortou a cabeza do rei derrotado Cunimundo e fabricouse unha cunca con ela. Ademais, nunha mostra excesiva de confianza, tomou á filla do rei Rosamunda como botín de guerra e converteuna na súa esposa. En 573 Alboíno foi asasinado nun golpe instigado por Rosamunda.
Península Ibérica
No territorio da Península Ibérica, entre 569 e 572 o rei godo Leovixildo acosou o imperio, a quen tomou Córdoba e outras cidades, e fixo a paz en 572, recoñecéndose mutuamente os seus territorios. Non foi ata o reinado de Suintila cando os territorios bizantinos en Hispania foron asimilados.
Política relixiosa
Na política relixiosa, aconsellado por Xoán de Sirimis, Xustino II iniciou unha persecución impopular do poderoso clero monofisita. A emperatriz Sofía, así como a súa tía Teodora, e probabelmente o mesmo Xustino, profesaran abertamente este credo. Os monofisitas foron humillados e perderon eventualmente os seus privilexios.
Últimos anos
Os últimos anos do seu reinado estiveron marcados pola tolemia. Tiña incontrolábeis accesos de violencia, trataba de arroxarse polas fiestras, e mordía aos seus visitantes.
Nun momento de lucidez, durante o patético discurso que pronunciou con ocasión do nomeamento como césar de Tiberio Constantino, máis tarde Tiberio II, aconsellou ao seu sucesor
Pousada, Tállara, Lousame
Pousada é un lugar da parroquia de Tállara no concello coruñés de Lousame, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 125 habitantes (57 homes e 68 mulleres).
Jean Anouilh
Jean Anouilh, nado en Bordeos o 23 de xuño de 1910 e finado en Lausana o 3 de outubro de 1987, foi un dramaturgo francés.
Traxectoria
De antepasados éuscaros, en 1928 converteuse en secretario de Louis Jouvet. En 1929 escribe a súa primeira obra, Humulus le muet, unha farsa, pero non será ata 1932 en que escribe a súa primeira verdadeira obra, L'Hermine. En 1937 ten o seu primeiro éxito con Voyageur sans bagage. Durante a ocupación nazi segue a escribir, sen optar nin pola resistencia nin pola ocupación. En 1942 escribiu Antigone, a súa peza máis coñecida, estreada en 1944 e traducida ao galego en 1958 por Xosé Manuel Beiras Torrado e Xosé Luís Franco Grande co título de Antígona.
Cabra de altura
Descrición
miniatura|esquerda|250px|Cabra de altura Neste peixe destaca a cor avermellada viva, e a aleta dorsal na que destacan os radios da primeira metade. Son tamén característicos os ollos grandes e a aleta pectoral moi desenvolvida.
Na cabeza poden verse espiñas laterais nas fazulas.
Hábitat e distribución
Habita en zonas de 200 a 1.000 metros de profundidade, de fondo lamacento. Reprodúcese en novembro ou decembro.
Péscase con artes de arrastre e palangre.
San Roquiño, Tállara, Lousame
San Roquiño é un lugar da parroquia de Tállara no concello coruñés de Lousame, na comarca de Noia.
Vladimir Nazlymov
Vladimir Nazlymov (en ruso: Владимир Назлымов), nado en Makhachkala o 1 de novembro de 1945, é un tirador e adestrador de esgrima ruso, gañador de seis medallas olímpicas coa Unión Soviética.
Sublime (grupo musical)
Sublime foi unha banda estadounidense de ska punk e reggae rock procedente de Long Beach (California) e fundada en 1988. A súa formación, que permaneceu inalterable durante toda a súa carreira, estivo composta polo vocalista e guitarrista Bradley Nowell, o baixista Eric Wilson e o batería Bud Gaugh. Lou Dog, o dálmata de Nowell, foi a mascota da banda. Michael 'Miguel' Happoldt e Marshall Goodman "Ras MG" contribuíron e co-escribiron varias cancións de Sublime. Nowell morreu dunha soredose de heroína en 1996. En 1997, cancións postumas como "Santeria", "Wrong Way", "Doin' Time", e "April 29, 1992 (Miami)" foron liberadas á radio estadounidense.
En 2009, os membros superviventes decidiron reformar a banda con Rome Ramirez, un guitarrista novo e seareiro do grupo. Porén, non moito despois de actuar no Smokeout Festival de Cypress Hill, un xulgado dos Ánxeles prohibíulles actuar co nome de Sublime. Isto foi debido a que Nowell fora dono dos dereitos do mesmo, e como resultado non podían usalo se no seu testamento non tiñan permiso para facelo. En xaneiro de 2010 resolveuse a demanda e a nova formación actúa agora co nome Sublime with Rome, editando o seu álbum de estrea, Yours Truly, o 12 de xullo de 2011. Cinco meses despois do seu lanzamento Gaugh anunciou que abandonaba o grupo.
The Last Airbender
The Last Airbender é un filme estadounidense dirixido por M. Night Shyamalan que foi estreado no 2010. É unha adaptación da serie de animación Avatar: The Last Airbender de Michael Dante DiMartino.
Límicos
miniatura|dereita|200px|Localización aproximada da pobo dos Límicos na provincia romana da [[Gallaecia.]] Os límicos (latín: Limici) eran un pobo galaico da Gallaecia, pertencente ao convento xurídico bracarense, que se situaban na actual comarca da Limia, na provincia de Ourense.
Fontes
Os límicos son citados en Plinio, Naturalis Historia, que os menciona entre os equesios e os quarquernos. Tolomeo, Geographia, 6, 38 e 43, noméaos entre os calaicos brácaros, citándoos entre os bibalos e os grovios, e indica como capital súa o Forum Limicorum. Así mesmo os límicos están entre os grupos dedicantes indicados no Padrón dos Pobos (CIL, II, 2477).
Son numerosas os epígrafes nos que se citan individuos límicos.
En dúas lápidas honoríficas, conservadas no Museo Arqueolóxico de Ourense, datábeis no inicio do século II d. C., cítase a Civitas Limicorum (CIL, II, 2516 e 2517). Esta mesma civitas vén sendo identificada coa Lemica Civitate do Cronicón de Hidacio.
Localización xeográfica
Aínda que polo seu nome os límicos foran, xa hai tempo adscritos ao curso do río Limia (en portugués Lima) na actualidade é comunmente aceptado que o territorio Limico corresponderíase coa actual comarca da Alta Limia, coincidindo cos actuais concellos de Xinzo de Limia, Sarreaus, Vilar de Barrio, Sandiás, Vilar de Santos, Rairiz de Veiga, Porqueira, e parte de Trasmiras e de Balatar. Serían as dúas lápidas honoríficas arriba citadas, as que levarian a Marcelo Macías, a fins do século XIX, identificar a Civitas Limicorum, que iguala ao Forum Limicorum, co castro da Cidá ou Cibdá, sito no monte do Viso, preto de Nocelo da Pena, no concello de Sarreaus, Ourense. Porén, esta relación foi reconsiderada a partir dos achados das dúas estatuas sedentes en Xinzo de Limia documentadas por Xesús Ferro Couselo no ano 1972.
Na actualidade a maioría dos investigadores coinciden en que o Foro dos Límicos estivo na zona que ocupa o Barrio de Abaixo do actual Xinzo de Limia, como quedou de manifesto no curso de extensión universitaria de Xinzo de Limia "A Limia na época galaico romana", que deu pé ao proxecto arqueogenitio. O argumento arqueolóxico semella quedar superado na actualidade, interpretándose o achado das lápidas e a súa lectura nun contexto xurisdicional do territorio Limiao, fronte o locacional de Marcelo Macias, como deixaron de manifesto Xusto Rodríguez Río ou Fermín Pérez Losada entre outros investigadores. Ha que engadir que Xinzo de Limia o Forum Limicorum, sitúase ó pé do río Limia, nun epicentro de camiños na época Romana, como o definiu X. C. Rivas Fernández.
O romanizado castro de Nocelo da Pena, afastado das vías de comunicación romanas coñecidas no territorio Limiao, tivo unha existencia parella ás explotacións mineiras do lugar. Segundo Rodríguez Colmenero, a propia localización do castro ocupa unha superficie de 3 ha, pero na ampliación da súa localización cara a planicie circundante, abranguiría unha área de 2 millas (romanas) de circunferencia. Este arqueólogo sostén que o lugar remonta até a Idade de Bronce, con continuidade da actividade mineira, con explotación de estaño, até época romana, segundo se deduce de achados da década de 1940.
Seguindo o curso do seu río epónimo, en dirección suroeste, encontraríanse cos quarquernos; cara o leste os bibalos e os tamaganos.
Aspecto diferente presenta a mansión viaria nomeada Limia. En efecto no Itinerario de Antonino sinálanse, en orde e marcando as distancias entre elas, as estacións da Vía XIX, dita tamén "per loca maritima", é dicir polo litoral, entre Bracara Augusta (Braga) e Asturica Ausgusta (Astorga). As catro primeiras son as seguintes:
Tanto Tude como Turoqua, están ben identificadas, correspondendo, respectivamente, hoxe ás cidades de Tui e Pontevedra; Burbida asígnase con certas dúbidas a Borbén (estas tres localidades da provincia de Pontevedra), e Limia acostuma identificarse coa actual Ponte de Lima, no Norte portugués, sen ningún problema. Mais debe indicarse, que non ten nada que ver coa Civitas Limicorum, como algúns autores aínda pretenden, é simplemente o nome dunha mansión sita nun paso do río Limia, identificándoa, e pertencería posibelmente ben ao pobo dos seurbos ou dos leunos, conforme á descrición da costa da Gallaecia que efectúa Plinio, IV, 111-112, de Norte a Sur: "Logo dos cilenos vén o convento bracarense cos helenos, os grovios e o seu oppidum Tyde, todos descendentes dos gregos (...) O río Miño cunha foz de 4.000 pasos de ancho, os leunos, os seurbos e Augusta, a cidade dos brácaros...".
Subdivisións
Por fontes epigráficas coñecemos catro castros ou castella: Arcuce, Beri, Livai' e Talabrica'''.
Liga de Campións da EHF 2010-11
miniatura|300x300px|Lenxass Arena de Colonia. 300px|miniatura|dereita|Interior do Lenxass Arena. A tempada 2010-11 da Liga de Campións da EHF foi a 51ª edición da máxima competición continental de balonmán a nivel de clubs en Europa. O campionato arrancou en setembro de 2010 e rematou o 29 de maio de 2011 no Lanxess Arena de Colonia, onde tivo lugar a final a 4. A final enfrontou ó FC Barcelona Borges e ó BM Ciudad Real, co resultado final de 27 tantos a 24 a prol do conxunto catalán.
Formato
O formato do torneo contou con 4 fases:
Rolda de Clasificación
Nesta rolda participaron os equipos clasificados para a competición en última posición. Os encontros do grupo 1 disputáronse na cidade austríaca de Bregenz. Os encontros do grupo 2 disputáronse na cidade portuguesa de Porto. Os encontros do grupo 3 disputáronse na cidade alemá de Karlsruhe. Tódolos encontros leváronse a cabo entre os días 3 e 5 de setembro de 2010.
Fase de grupos
Na fase de grupos comezou propiamente o campionato, cos 24 mellores equipos do continente, divididos en 4 grupos. Despois de que cada equipo disputase 10 encontros, os 4 primeiros equipos de cada grupo acadaron a clasificación para a seguinte rolda do campionato.
Final a 4
A final enfrontou a dous clubs españois por 5ª ocasión na historia da máxima competición europea de balonmán. Foi a 11ª final para o FC Barcelona, e a 5ª para o Ciudad Real.
A vitoria do FC Barcelona Borges na final desta edición 2010-11 da Liga de Campións da EHF supuxo o 8º máximo título continental para o club catalán, o cal redundou no seu liderado no palmarés histórico das competicións europeas.
Sanguiñal, Tállara, Lousame
Sanguiñal é un lugar da parroquia de Tállara no concello coruñés de Lousame, na comarca de Noia.
Iago Bouzón
Iago Bouzón Amoedo, nado en Redondela o 16 de xuño de 1983, é un futbolista galego. Xoga de defensa central e o seu equipo actual é o Córdoba.
Traxectoria
Formouse na canteira do Celta de Vigo, xogando no filial as tempadas 2001-02, 2002-03 e 2003-04, cando ascendeu ao primeiro equipo. Co Celta xogou en Primeira División dous encontros nesa mesma tempada: o debut no estadio de Montjuïc e á xornada seguinte en Balaídos contra o Deportivo Alavés. Na seguinte tempada, xa co equipo en Segunda División, disputou sete encontros.
Na tempada 2005-06 xogou cedido no Recreativo de Huelva, onde participou en 24 encontros,en 20 deles como titular. O club onubense demostrou o seu interese por renovar ao xogador e o 19 de agosto de 2006 o Celta e o Recreativo asinaron un acordo de traspaso por catro anos, gardando o Celta a posibilidade de recompra ao segundo.
Permaneceu en Huelva até 2010, cando fichou polo Omonia Nicosia de Chipre.
Palmarés
Participou no campionato de Europa de seleccións sub-15 en Israel. Máis tarde obtivo coa selección española a Copa Meridian de seleccións sub-17, disputada en Bari do 27 de xaneiro ao 2 de febreiro de 2001, e que enfrontou seleccións europeas e africanas. Foi subcampión do mundo sub-20 coa selección española, no mundial organizado en Arabia Saudita. Tamén foi internacional sub-21 con España.
O 29 de decembro de 2005 Iago Bouzón disputou o partido Galiza-Uruguai que supuxo a recuperación da selección galega de fútbol.
Buckskin Stallion Blues
Buckskin Stallion Blues é un EP da banda estadounidense de grunge Mudhoney, editado o 15 de marzo de 1994 a través do selo Sub Pop Records. A admiración mutua da banda e o cantante country Jimmie Dale Gilmore permitiu o EP, e Gilmore colaborou no disco onde se versiona o seu tema "Tonight I Think I'm Gonna Go Downtown".
O Pazo, Santa María de Arzúa, Arzúa
O Pazo é un lugar da parroquia de Santa María de Arzúa no concello coruñés de Arzúa na comarca de Arzúa. Tiña 8 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 3 eran homes e 5 eran mulleres.
Mascatos
Orde filoxenética
Actualmente distínguense tres xéneros de mascatos que abranguen dez especies:
Xénero Morus
Xénero Papasula
Xénero Sula
Camba, Laza
San Salvador de Camba é unha parroquia do concello ourensán de Laza na comarca de Verín. No ano 2007 tiña 60 habitantes (27 homes e 33 mulleres) nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución de 28 habitantes en relación ao ano 2000.
Vilar, Tállara, Lousame
Vilar é un lugar da parroquia de Tállara no concello coruñés de Lousame, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 76 habitantes (39 homes e 37 mulleres).
Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron
Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron, nado en París en 1731 e finado na mesma cidade en 1805, foi un orientalista francés.
Lugares de Salceda de Caselas
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Salceda de Caselas.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Salceda de Caselas
Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron
Traxectoria
Educado para o sacerdocio, o seu interese polo hebreo, persa, árabe e outras linguas asiáticas fíxo que cambiase de vocación, embarcouse como soldado da Compañía francesa das Indias Orientais, o que lle permitiu chegar á India en 1754. Durante sete anos percorre o país, vivindo coa poboación nativa, foi o primeiro europeo en estudar aos parsis. En 1762 os británicos repatríano despois da súa conquista de Pondichéry. En 1771 publica a tradución ao francés do Zend-Avesta, o libro sagrado dos Parsis. Publica tamén Legislation orientale (1778), Recherches historiques et geographiques sur L'Inde (1786), L'Inde en rapport avec l'Europe (1798)
Alfred Russel Wallace
Alfred Russel Wallace, nado en Usk (Monmouthshire) o 8 de xaneiro de 1823 e finado en Broadstone (Dorset) o 7 de novembro de 1913, foi un naturalista explorador e biólogo, xeógrafo e antropólogo galés e inglés. Wallace é coñecido sobre todo por desenvolver el só o concepto de evolución por selección natural, central na teoría biolóxica da evolución, e publicalo en conxunto con Charles Darwin en 1858. Foi pioneiro na bioxeografía evolutiva.
Traxectoria
En 1855 Wallace publicou un artigo titulado «Sobre da lei que regulou a introdución de novas especies» onde achega probas de que as especies orixínanse a partir doutras veciñas semellantes, cuestión que xa formulara anos atrás a partir das súas observacións dos monos suramericanos, pero que agora resolvía con multitude de probas na coñecida como lei de Sarawak por redactala nesa illa; un principio fundamental na nova ciencia da bioxeografía. A pesar disto, non se atreveu daquela a propoñer ningún mecanismo que explique como as especies cambian. Sobre iso escribe tres anos máis tarde nun novo ensaio de Ternate, «Sobre a tendencia das variedades a apartarse indefinidamente do tipo orixinal», no que destaca a "presión ambiental" como causa de que unicamente sobrevivan as "variedades superiores" baixo as "circunstancias favorables", mentres que as "feblemente organizadas" sofren a extinción. A equivalencia co mecanismo explicativo da transmutación das especies nomeado "selección natural" por Darwin é evidente. Asemade, ambos autores empregan o termo "loita pola vida" e, aínda que con distinta profundidade, ambos comparan o mecanismo coa cría de animais domésticos. Wallace remitiu o artigo a Darwin para a súa revisión. Cando este o leu atopouse co que cualificou de mellor resumo imaxinable das ideas que el mesmo levaba xestando traballosamente desde había máis de vinte anos. Tras consultar con Charles Lyell e o propio Wallace, Darwin realizou unha presentación pública ante a Sociedade Linneana de Londres, acreditando a Wallace como codescubridor.
Wallace naceu no seo dunha familia acomodada. Aínda que puido asistir a unha boa escola na infancia, de seguida tivo que traballar para axudar á súa familia. Inicialmente traballou coma supervisor topográfico, labor que lle permitía o contacto coa natureza. Iniciando así o seu interese pola botánica. Ademais completaba a súa formación por medio da lectura autodidacta.
Wallace foi un naturalista viaxeiro, como moitos na súa época. Na súa primeira viaxe acompañou ao seu coñecido Henry Bates á Amazonia. Henry Bates era un afeccionado á entomoloxía, e coñeceu a Wallace no 1844, cando se trasladara a Leicester para traballar coma profesor. Ambos viron a oportunidade de gañarse a vida mediante a venda de animais e plantas a institucións e coleccións privadas da época. Así no 1848 iniciaron o seu percorrido por Suramericano, percorrendo o Río Amazonas e o Río Negro. Simultaneamente comezaba as súas observacións e traballos coma naturalista.
Entre 1854 e 1862, época do achado da selección natural, viaxou por Insulindia, o arquipélago Malaio, recollendo espécimes. Wallace recolleu as súas experiencias no libro O archipelago de Malaia, publicado en 1869. Unha achega sinalada e duradeira deste período é o estabelecemento da que logo se coñeceu como liña de Wallace, un límite bioxeográfico moi preciso que separa as rexións bioxeográficas Australiana e Oriental asiática, moi diferenciadas, e que pasa entre as illas da Sonda, Nova Guinea e as Célebes, por unha banda, e Xava, Borneo e Filipinas por outra. A Wallace considérase como un dos principais fundadores da bioxeografía.
Wallace desenvolveu co tempo unha tendencia mística que condicionou a súa interpretación do proceso evolutivo, sobre todo no referente á evolución humana, interesándose cada vez máis polo espiritismo. Así, a pesar dunha férrea defensa da selección natural, sen tantas concesións coma o propio Darwin, non compartía con este a idea da selección sexual por considerarse que xogara un importante papel na evolución humana e tampouco aceptaría que a selección natural afectase ao sistema nervioso central.
Ramón Torralbo
Como deportista
Torrallbo comezou no deporte de neno, sobre os 11 anos, cando estaba no instituto, compaxinando o fútbol, o atletismo e o voleibol durante moitos anos. Co tempo decantouse polo atletismo e o voleibol, chegando a xogar catro anos no equipo de Santander, o José María Pereda, da División de Honor. Ao rematar a liga de voleibol, contra o mes de abril, empezaba na pista, pero ao final decidiuse polo atletismo, no que continúa na actualidade como adestrador. Como atleta practicou sobre todo os saltos, conseguindo unhas marcas de 14,45 m en triplo salto e de 2,01 m en salto de altura.
Sea of Cowards
Sea of Cowards é o segundo álbum da banda estadounidense de rock alternativo The Dead Weather, editado o 7 de maio do 2010 en Irlanda o 10 no Reino Unido e o 11 nos Estados Unidos.
Ramón Torralbo
Como deportista
Ao rematar o bacharelato estudou na Escola Superior de Educación Física (ESEF), precedente do actual Instituto Nacional de Educación Física (INEF), e aprobou o "curso ponte" para licenciarse polo INEF.
Contra os 30 anos comezou como adestrador nas categorías de menores. O que o animou a continuar neste camiño foi o feito de que algúns dos atletas que adestraba empezaron a ter bos resultados, sempre en categorías menores; un dos seus primeiros atletas foi José Antonio Beitia, irmán máis vello de Ruth Beitia, que chegou a ser campión de España júnior de salto de lonxitude, cun salto de 2 m; tamén tiña algún velocista e algún saltador de triplo ao seu cargo. O seu contacto con Ruth foi a través do seu adestrador daquela época, Juanma de Blas, cando el adestraba o seu irmán; curiosamente, Ramón adestraba para triplo salto o fillo do adestrador de Ruth. Cando ela pasaba por onde estaban o seu irmán e Ramón, sempre lle apetecía saltar, e facía algúns saltos; o sorprendente é que desde o primeiro momento o facía moi ben, era algo innato; ademais, tiña unhas condicións físicas moi adecuadas: era moi delgada e moi alta, pero naquela época o adecuado era que "fixese de todo" e chegou a ser campioa provincial de cross. Deste xeito comezou a relación de Torralbo coa olímpica Ruth Beitia, á que adestrou durante 27 anos, até a retirada da atleta das competicións, cando Ruth tiña 37 anos, e o 18 de outubro de 2017 o anunciou debido aos problemas físicos derivados da artrite reumatoide que padece.
Traxectoria académica
Torralbo desenvolveu un labor docente na Facultade de Educación da Universidade de Cantabria (UC), vinculado á área de Educación Física. A súa actuación foi moi importante na formación de mestres especialistas nesta disciplina.
Outras actividades
Fóra do ámbito académico Ramón Torralbo dirixiu a Escola Municipal de Atletismo do Concello de Santander, e é membro do comité técnico da Real Federación Española de Atletismo. Deportista e formador de deportistas, é adestrador nacional de voleibol e de atletismo. Director deportivo de atletas de primeiro nivel, destaca a atleta cántabra Ruth Beitia. Tamén dirixe deportistas como David Bolado, campión de España absoluto de salto de altura e a atleta galega Saleta Fernández, campioa júnior de salto de altura en 2016.
Recoñecementos e distincións
O 27 de xaneiro de 2017 a Universidade de Cantabria, na festividade do seu patrón, San Tomé de Aquino, no Paraninfo, celebrou un solemne acto académico presidido polo reitor da UC e ao que asistiron as primeiras autoridades académicas, locais e rexionais, encabezadas polo presidente do Goberno de Cantabria, Miguel Ángel Revilla; entre outros recoñecementos, entregouse a Medalla de prata da Universidade a Ramón Torralbo Lanza. Na decisión de conceder esta Medalla ao profesor Ramón Torralbo tivéronse en conta fundamentalmente dous aspectos: a traxectoria académica e a súa notoriedade no ámbito deportivo nacional e internacional.
O 28 de setembro de 2017, o Concello de Santander distinguiu a Ramón Torralbo, ex-director da Escola Municipal de Atletismo e adestrador da atleta Ruth Beitia, co galardón "Unha vida dedicada ao deporte", nunha homenaxe celebrada no marco da V Gala do Deporte Base de Santander, que tivo lugar no Palacio de Exposicións da cidade.
María Abel Diéguez
María Abel Diéguez, nada o 24 de outubro de 1974 en Lugo, é unha atleta galega.
Traxectoria
Foi campioa de España promesa de 5 000 metros en 1996. Nese mesmo ano acadou a mellor marca de España sub-23 na distancia de 2 000 metros.
Participou nos Xogos Olímpicos de Sydney no 2000 na categoría de 10 000 metros; e nos de Atenas do 2004 en maratón.
Como corredora de cross foi campioa de España nos anos 2000 (Ourense) e 2003 (Ibiza), nesta especialidade xa participara no Campionato do Mundo na categoría júnior en Amorebieta (Biscaia) no 1993.
Tamén participou en catro Campionatos de España na distancia de 10 000 metros, onde quedou campioa en Salamanca no ano 1997, en 3º posto en Cáceres no ano 1999, e en Xixón no ano 2000, onde fixo a mellor marca da súa vida nesta distancia (32:02:2); no 2001 en Mataró quedou en 4ª posición. Tamén empezou a competir medio maratón e maratón.
No Maratón de Rotterdam 2001 acadou o 3º posto cunha marca de 2:69:46 h. En 2002 gañou o Maratón de Valencia (2:28:07) -a mellor marca nesa data dunha muller na carreira- e o de Frankfurt, neste último acadou a mellor marca da súa vida (2:26:58).
En canto a medio maratón, participou no Mundial de Palermo no 1999 e no de Bruxelas no ano 2002. Foi campioa no medio maratón en Arona, Tenerife, no 2001 (1:13:30); no de Azkoitia Azpeitia no 2005 quedou no 3º posto cun tempo de 1:16:50 h.
A nivel galego acadou catro títulos galegos en pista, dous de 3 000 metros (1994 e 1995, Vigo cuns tempos de 9.33.76 e 9.56.02 respectivamente) un de 1 500 metros (1996, Santiago de Compostela, cun tempo de 4.33.78) e outro de 5 000 (1997, Vigo, 16.38.67).
Despois dos xogos de Atenas comezóu con problemas estomacais que fixeron que deixara a súa carreira deportiva no ano 2008.
Parque Natural de Sant Llorenç de Munt i l'Obac
O Parque Natural de Sant Llorenç de Munt i l'Obac está localizado en Cataluña, na provincia de Barcelona, concretamente nas comarcas do Vallès Occidental e Bages. Está limitado na súa parte oriental polo río Ripoll.
Historia
A creación do Parque Natural de Sant Llorenç de Munt i L'Obac levouse a cabo a través dun Plan de Especial promovido pola Deputación de Barcelona aprobado no 1.982, finalmente confirmado coma parque natural no ano 1.987. Esta protección foi promovida e requirida polos graves impactos ambientais causados pola construción de urbanizacións e a abertura de infraestruturas, normalmente feitas co beneplácito das autoridades públicas entre as décadas dos 50 e 70 do século XX; isto condicionou posteriormente a delimitación e extensión do parque natural, especialmente no sector meridional.
Orografía
Morfoloxicamente o parque está formado polas Serras de Sant Llorenç e a Serra de L'Obac ligadas a través do Coll d'Estenalles (870 metros) e separados na parte sur pola Riera de les Arenes, formando o conxunto unha singular U invertida. Sen dúbida o medio físico é o grande atractivo do parque. Debido a composición arxilosa e calcaria do terreo xunto coa acción erosiva das correntes fluviais que ocorreron durante a Era Terciaria formáronse formacións rochosas de especial interese xeolóxico. Ademais das canles, "roquetes", riscos e os monólitos, a nivel subterráneo destacan o gran número de covas, nas cales é posible a práctica da espeleoloxía. As máis accesibles son a cova do Drac e a cova Simanya. Esta última habitada polo home prehistórico é a de maior importancia cunha extensión total de 366 metros de galerías. Estas particularidades no terreo provocan que a vexetación só atope un hábitat adecuado para o seu desenvolvemento nos vales e barrancos.
Presenza humana
A presenza e actividade humana influíu neste espazo dende a prehistoria ata a actualidade, e son múltiples os restos existentes doutras épocas. Igualmente as actividades tradicionais ligadas a explotación dos recursos do territorio tiveron unha forte influencia no medio físico. Aínda que actualmente estas actividades están practicamente desaparecidas ou en desuso.
Patrimonio
O patrimonio arquitectónico é extenso e considerase dun gran valor cultural e histórico, dende restos de cerámicas romanas ata tumbas visigóticas. Por outro lado salientar as igrexas (Sant Jaume de Vallverd, Santa María de les Arenes ou Santa Agnès), os castelos (A Torrota de Vacarisses) ou as masías (El Marquet de les Roques, Can Pobla ou Casa Nova de l'Obac). Porén o elemento máis importante é sen dúbida o Mosteiro beneditino de Sant Llorenç de Munt localizado na cima da Mola. Hoxe en día consérvase o templo de estilo románico, cuxa construción iniciouse o ano 1.045 e foi consagrado no 1.064. Non obstante hai indicios de asentamentos relixiosos dende o século IX. A basílica consta de tres naves feita con pedra da propia montaña. Iniciada a súa decadencia no 1.608 co final da comunidade, o abandono definitivo produciuse no 1.804. A recuperación comezou na segunda metade do século XIX polo abade e economista Antonio Vergés, pola asociación de amigos de Sant Llorenç de Munt e polos traballos de restauración que dende o ano 1.962 pola deputación de Barcelona.
A produción do carbón vexetal
Debido a súa potencia calorífica e a súa facilidade de transporte (máis lixeiro cá madeira) O carbón vexetal foi obtido, a través da combustión lenta da madeira, na contorna do parque dende tempos antigos. De feito son numerosas as prazas carboeiras que aínda hoxe se distinguen polos camiños. En moitas zonas do macizo predominan fragas de aciñeiras mal estruturados nos que predominan os exemplares inmaturos. Isto debese a sobre explotación pola actividade carboeira.​
Os grupos de carboeiros que vivían na montaña en barracas de madeira, producían este carbón vexetal entre os meses de novembro e marzo.
Acendíase a pila tirando achas pola cheminea e controlábase a cocción deixando entrar máis ou menos aire na pila ou engadindo máis ou menos madeira, sempre buscando que a cocción no fose demasiado rápida. Cando o fume expulsado era branco o carbón xa estaba cociñado.​
A industria do xeo
O pou de glaç da Portella|300px|dereita|miniatura
O xeo obtíñase nunha estrutura de pedra chamada “pou de glaç”, literalmente pozo de xeo. Esta cúpula era a cuberta dun cavidade de forma semiesférica duns 6 metros de profundidade baixo terra.
Os pous permitían conservar o xeo obtido no inverno. As tarefas desta técnica distribuíanse de acordo ó ciclo estacional do clima mediterráneo. As chuvias do outono enchían de auga as escavacións feitas na serra (coñecidas coma "basses"). No inverno a auga conxelábase e posteriormente este xeo cortábase mediante serras en bloques. Estes bloques introducíanse nos pozos para illalos da calor da primavera. Para mellorar o illamento, os pozos escavábanse en zonas ensombrecidas ou baixo densos fragas de aciñeiras, ademais a forma semicircular da cúpula evitaba có aire quente entrase no interior.
O xeo extraíase do pozo nas noites do verán e transportábanse en carro para venderse nas vilas costeiras, especialmente Barcelona. Debido a escaseza do xeo e a súa utilidade para conservar menciñas e alimentos, este era moi valioso, orixinando unha grande actividade comercial. No século XVI construíronse pozos de xeo por diversas comarcas catalás facendo desta actividade moi rendible durante séculos, ata que no primeiro terzo do século XX, os pozos quedaron obsoletos debido a aparición do xeo industrial e posteriormente dos primeiros frigoríficos eléctricos.
No Parque Natural de Sant Llorenç i L’Obac téñense atopado catro pozos de xeo, todos na serra de l’Obac. O Pou de glaç da Portella e o de Estepar, construídos pola familia Ubach no século XVIII, o pozo de xeo situado no mas de la Mata e pozo de xeo de Guinart, na Serra Llarga.
Flora
A maior parte da extensión vexetal do parque é ocupada pola aciñeira, soamente por enriba dos 800 metros atopamos especies de hábitats máis húmidos coma o carballo. Noutras zonas do parque onde predominan os rochedos e os barrancos, sobreviven especies adaptadas a ecosistemas moi secos e con moi pouca terra
Fauna
A diversidade de ambientes ecolóxicos fai que vivan no parque unha gran variedade de animais, chegándose a contabilizar máis de dúas centenas especies de vertebrados. A píntega, a serpe vede, o gaio, o xabarín, a xeneta, a Escribenta riscada ou as aves rapaces son as especies máis salientables. Entre estas nomear a presenza do voitre branco, especie de grande interese ornitolóxico e que se atopa en declive na Península Ibérica, sendo considerada en perigo de extinción. A súa presenza no parque confirmouse en xullo do 2011, uns meses despois confirmouse a existencia de parellas reprodutoras.
Angela Sommer-Bodenburg
Angela Sommer-Bodenburg, nada o 18 de decembro de 1948 en Reinbek (Alemaña), é unha autora de libros para nenos famosa pola súa serie de Der kleine Vampir ("O Pequeno Vampiro"), que vendeu máis de 10 millóns de exemplares.
Traxectoria
Estudou maxisterio, psicoloxía e socioloxía na Universidade de Hamburgo. Entre 1972 e 1984 traballou coma profesora de primaria en Hamburgo e escribiu a primeira novela de Der kleine Vampir ("O Pequeno Vampiro") a modo de experimento para tentar descubrir que tipo de literatura podería interesar aos seus alumnos. A novela publicouse en maio de 1979 e, tralo éxito alcanzado, a autora retirouse do ensino en 1984 para adicarse exclusivamente á pintura e á escritura. Actualmente reside en Silver City, en Novo México.
Ten no seu haber máis de corenta libros, incluíndo novela, poesía e os vinte volumes da serie de Der kleine Vampir ("O Pequeno Vampiro"). A súa obra foi traducida a máis de 30 idiomas, sendo parte dela adaptada para o teatro, a radio, o cine e a televisión. No 2000 estreouse a película The Little Vampire, realizada baixo a dirección de Ulrich Edel.
Francesc Parcerisas
Francesc Parcerisas i Vázquez, nado en Begues, Baix Llobregat, o 30 de novembro de 1944, é un poeta, tradutor e crítico literario catalán.
Traxectoria
Membro destacado da xeración literaria dos 70, publicou moitos libros de poemas e recibiu numerosos premios. Á marxe desta faceta, é moi coñecido polas súas traducións de O señor dos aneis e outras obras de J.R.R. Tolkien, no que aplicaba, para traducir os nomes e topónimos, os criterios establecidos a tal efecto polo propio Tolkien. O resultado utilizouse como referencia para a dobraxe de películas baseadas na triloxía principal de Tolkien e dirixida por Peter Jackson. Parcerisas tamén traduciu poesía ao catalán, especialmente ao inglés: destacan as súas versións de Seamus Heaney (La llanterna de l'arç), Ezra Pound (Cathai i Un esborrany de XXX Cantos) e David Rosenthal.
Sinapsina
miniatura|dereita|Dominio c da sinapsina IA do cerebro bovino. A sinapsina é unha familia de proteínas codificada por dous xenes. Constitúen aproximadamente ao redor do 9% da proteína total da membrana das vesículas sinápticas. Posúen un extremo N-terminal que pode ser fosforilable por unha proteína quinase dependente de AMPc o pola calcio-calmodulina quinase I. A maiores, as sinapsinas Ia e Ib poden ser fosforiladas tamén pola calcio-calmodulina quinase II preto do extremo C-terminal. Esta última rexión non se atopa noutras sinapsinas, polo que non dispoñen desta segunda opción.
A sinapsina ten un papel básico no funcionamento das vesículas sinápticas, diferenciando se están libres ou unidas á membrana presináptica. A estimulación nerviosa produce a entrada de calcio na neurona presináptica. As calmodulinas quinases actúan entón sobre a sinapsina, fosforilándoa. Cando se produce esta acción, evítase a unión das vesículas ao citoesqueleto e desfaise se a vesícula xa estaba ancorada ao citoesqueleto.
Estas dúas accións netamente producen o incremento da reserva libre de vesículas. A calcio-calmodulina pode unirse á sinapsina e bloquear de xeito competitivo a interacción desta coa actina. Existen ademais outras interaccións aínda non probadas co resto de proteínas do citoesqueleto.
George Lucas (futbolista)
George Lucas Coser, nado en Tapejara o 20 de febreiro de 1984, é un futbolista brasileiro. Xoga de defensa e actualmente atópase sen equipo.
Traxectoria
George Lucas chegou ao fútbol galego ao asinar contrato co Celta de Vigo o 19 de xullo de 2006, despois de estar varios meses a proba. Posúe pasaporte comunitario por dobre nacionalidade brasilo-italiana, polo que non conta praza da cota reservada a extracomunitarios. A súa posición é de lateral dereito.
Anteriormente xogara no Grêmio (2004) e no Atlético Mineiro (2005). O contrato asinado vincúlao ao Celta de Vigo por unha tempada, con opción a tres máis.
Diego de Lemos
miniatura|210px|[[Mosteiro de Santa María de Ferreira de Pantón|Sta. M.ª de Ferreira de Pantón.]] Diego de Lemos, Señor de Sober, Amarante e Ferreira, nado en lugar e data descoñecidos e finado en Ferreira de Pantón en 1492, foi un aristócrata galego da nobreza media, dirixente irmandiño.
Traxectoria
miniatura|250px|Diego de Lemos derrubou o [[Castelo de Castro Caldelas, despois reconstruído.]] Fillo de Alonso López de Lemos e Balboa, señor de Sober e Pantón, no ano 1467, dentro da Gran Guerra Irmandiña, comandou xunto a Pedro Osorio e Afonso de Lanzós un exército de fidalgos e campesiños que conseguiu devastar numerosas fortalezas, principalmente da casa de Andrade.
Acudiu a Pontedeume en axuda de Afonso de Lanzós, pero este fuxira, e Pedro Madruga invitouno a abandonar a loita.
O seu sepulcro está no Mosteiro de Santa María de Ferreira de Pantón.
Hurtan
Hurtan Desarrollos S.L. é unha empresa española, fundada polo almeriense Juan Hurtado González, dedicada á fabricación artesanal de automóbiles en Santa Fe, Granada.
Historia
No ano 1991, Juan Hurtado González desenvolveu os primeiros bocexos e cálculos de proxección do que sería o primeiro modelo de automóbil de estilo clásico, inspirado nos modelos dos anos 40 e 50.
No ano 1992, aparece o modelo Hurtan Albaycín T2, seguido do T2+2. Os dous modelos son convertibles, de dous e catro prazas respectivamente. En 2002 traballou sobre a mecánica dun Renault Clio II e conseguiu a homologación e o permiso para a comercialización en 2004, logo de adaptarse á normativa europea en materia de seguridade e medio ambiente.
Modelos
miniatura|Hurtan Albaycín T2.
En 2015 a empresa anunciou o acordo con Jofemar Electromobility para a creación ao 50% dunha empresa para a fabricación de autos de luxo eléctricos nas antigas instalacións de Santana, en Linares (Jaén).
Fernando de Casas Novoa
miniatura|dereita|200px|Fachada da Catedral cumio da obra de Casas Novoa miniatura|dereita|250px|Fachada desde a Acibechería (Praza da Inmaculada) do [[Mosteiro de San Martiño Pinario]] Fernando de Casas Novoa, nado ao redor de 1670 e falecido o 25 de novembro de 1749, foi un arquitecto galego barroco.
Inicios
En 1711, xorde a oportunidade da súa vida: é designado mestre de obras da Catedral de Santiago de Compostela. Continúa as obras de Domingo de Andrade na capela do Pilar, onde busca orixinais efectos cromáticos e ornamentais. Como solución de empalme entre a fachada do claustro e o Tesouro, realiza o Esconce das Praterías.
O arcebispo Monroy encargoulle varias obras do seu patrocinio: a igrexa dos dominicos de Betanzos e o colexio das Orfas de Santiago de Compostela. Aquí salienta o campanario, onde utiliza as placas consonte o estilo de Simón Rodríguez. Monroi contratou tamén con el o conxunto conventual das capuchinas da Coruña, obra na que amosa unha grande autocontención decorativa, segundo o espírito franciscano. A igrexa do convento de Belvís, en Santiago de Compostela, segue o mesmo espírito de sobriedade.
Madurez
O auténtico espírito creativo de Casas Novoa agromará na capela da Nosa Señora dos Ollos Grandes, na catedral de Lugo. Cúpula sobre bóvedas de forno, arcadas que arrincan dos piares, rica policromía onde mandan os dourados, volutas, variada iconografía... capela e baldaquino constitúen conxuntamente unha das obras cumes do barroco galego.
O seu espírito inquedo e xenial distaba de esgotarse: a igrexa dos monxes bieitos do mosteiro de San Salvador de Lourenzá, en particular a súa fachada esvelta e elegante, anuncia que o mellor está por chegar. Seguiu con traballos para a igrexa dos xesuítas na Coruña, a de Santo André de Cedeira (Redondela) e para a sancristía, claustro e a portada principal do impoñente mosteiro de San Martiño Pinario. Mestre de Obras deste cenobio, deixou nel un traballo inmorredeiro: o retablo maior bifronte da igrexa beneditina. Esta realización, cos retablos laterais e os dous órganos na mesma igrexa constitúen un conxunto escénico e artístico de alto nivel a escala mundial. Tamén nesta basílica deseñou a capela de Nosa Señora do Rosario.
Xenio inmortal
Por fin, a súa obra mestra é a colosal e lizgaira fachada do Obradoiro da catedral compostelá. O profusión decorativa esencialmente xeométrica e a estrutura ascensional, o formato cóncavo, a solidez e a verticalidade así como as membranas de vidro como solución lumínica marcan un fito arquitectónico sen parangón. A iconografía baseada na figura do Apóstolo Santiago, os seus pais, o seu irmán e os seus discípulos, así como a inspiración nun arco de triunfo clásico fan deste conxunto a apoteose do espírito xacobeo. Faleceu o 25 de novembro de 1749, pouco antes de poder ver rematada a obra que o faría inmortal.
Lingua alune
O alune é unha lingua malaio-indonesia que se fala en Indonesia. ISO/DIS 639-3: alp
Distribución xeográfica
Fálase no oeste da illa de Seram, en 27 vilas distribuídas entre os distritos de Seram Barat, Kairatu e Taniwel. Por efecto da emigración hai algúns falantes na illa de Ambón e nos Países Baixos.
Falantes
8.000 sobre un grupo étnico de 15.000 persoas (2001)
Situación sociolingüística
Ata 1960 o alune era a única lingua falada polo pobo alune, eran poucos os que coñecían a antiga lingua colonial, o holandés e a nova lingua oficial de Indonesia, o bahasa indonesio, estaba algo máis estendido o malaio ambonés, que se empregaba nas vilas costeiras como lingua franca para tratar cos comerciantes doutras zonas, ademais os misioneiros cristiáns axudaron a expansión do ambonés tras a conversión ao cristianismo dos alune, que se realizou por volta de 1900 nas vilas da costa e de 1930 nas vilas do interior. A partir de 1960 nas vilas costeiras comeza un proceso de cambio lingüístico cara o ambonés, o tempo que dende as escolas se espalla o coñecemento do bahasa indonesio. Actualmente nas vilas do interior a lingua alune segue a ser a lingua de case toda a poboación, pero nas vilas costeiras menos da metade da poboación fala a lingua. Na vila de Watui o alune está case extinguido e en Kairatu deixou de falarse.
Mutación neutra
As mutacións neutras son cambios na secuencia do ADN que nin son beneficiosas nin prexudiciais para a capacidade dos organismos de sobrevivir e reproducirse. En xenética de poboacións, as mutacións nas cales a selección natural non afecta á transmisión desa mutación nunha especie denomínanse mutacións neutras. As mutacións neutras que son herdables e non están ligadas a ningún xene baixo selección vanse perder ou ben serán substituídas por outros alelos do xene. Esta perda ou fixación do xene ten lugar por medio dun proceso de mostraxes aleatorias naturais denominadas deriva xenética. Unha mutación neutra que está en desequilibrio de ligamento con outros alelos que están baixo selección pode encamiñarse á súa fixación ou á súa perda por medio do autostop xenético ou a selección de fondo ambiental.