cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
María Moliner
Traxectoria
Filla dun médico rural. Licenciouse en Historia en 1921 (Facultade de Filosofía e Letras, Universidade de Zaragoza). Traballou como funcionaria do Corpo Facultativo de Arquiveiros, Bibliotecarios e Arqueólogos entre 1922 e 1970. Casou co catedrático de Física Fernando Ramón e Ferrando en 1925, tivo 4 fillos. A súa candidatura á Real Academia Española en 1972 foi rexeitada.
Activa promotora da difusión cultural a través das bibliotecas durante a República, a través das Bibliotecas Populares.
Autora do prestixioso Diccionario de uso del español, unha das principais obras da lexicografía en lingua española, no que traballou dende 1952. A primeira edición desta obra foi publicada en 1966-67 pola editorial Gredos. Aínda que a autora continuou traballando na obra para preparar unha nova edición, a segunda edición non saíu ao mercado ata 1998 (logo da morte de María Moliner) en dous volumes e CD-ROM, así como unha edición abreviada nun tomo.
Comunica respecto diso o seu fillo Fernando Ramón Moliner: a "segunda edición, con tódalas súas alteracións e modificacións, é unha edición apócrifa: a miña nai caeu doente (de alzhéimer), non se decatou de nada e non lle puido dar ningún consentimento consciente".
Recoñecementos
En 2022 o Ministerio de Ciencia e Innovación publicou as bases da primeira convocatoria dos Premios Nacionales de Investigación para Jóvenes, entre eles o Premio Nacional María Moliner na área de humanidades.
Sea Shadow
miniatura|200px|Buque experimental Sea Shadow, indetectábel aos radares.
O Sea Shadow (IX-529) foi un barco experimental desenvolvido pola mariña dos EUA e polos seus contratistas Lockheed Martin Corporation e Advanced Research Projects Agency durante a década de 1980. Este buque tiña a característica de que era invisíbel ós radares.
Aínda que o buque estivo acabado na década de 1980, non se deu á coñecer á opinión pública ata 1993, case unha década máis tarde. O Sea Shadow desprazábase nun silencio case absoluto, e a súa tecnoloxía facíao practicamente indetectable ó radar, ó sonar e aos sensores infravermellos empregados polos mísiles guiados por calor. O barco tiña unha forma moi angulosa, tiña unha eslora de 50 m, unha manga de 21 m e un calado de 4 m. Foi despezado en 2012.
Articulación umerocubital
miniatura|250px|Cóbado A articulación umerocubital é unha articulación do membro superior humano, que forma parte do cóbado. Artella o úmero e o cúbito, permitindo movementos de flexión, extensión e circundución.
Superficies articulares
Na parte superior ou proximal, participa a tróclea umeral, que encaixa coa epitróclea cubital, que constitúe a parte inferior ou distal da articulación. Os bordos da epitróclea evitan os movementos laterais.
Músculos que participan
Participan na flexión: o músculo bíceps braquial e o músculo braquial anterior, axudados polo músculo braquiorradial. Na extensión colaboran o tríceps braquial e o músculo ancóneo, colaborando con eles os músculos do epicóndilo lateral.
Alumnado
O alumnado (do latín alumnum derivado da palabra alere, que significa alimentar e "alimentarse desde o alto"), é o conxunto de xente que aprende doutras persoas. Esta definición contraponse ó significado de "alumno" como "carente de luz", moitas veces usado en forma errónea.
Definición
Dise de calquera persoa respecto doutra que a educa ou instrúe. Somos alumnado durante toda a nosa vida porque a esencia é estar aprendendo doutro, e non se deixa de aprender doutras persoas durante toda a vida. Somos alumnos e alumnas das persoas que nos ensinan, independentemente da súa idade. Deste xeito, un pode ser alumno ou alumna doutra persoa máis nova como se produce por exemplo nos procesos de educación de persoas adultas. O conxunto de alumnos e alumnas agrupados chámase clase.
Sinónimos
De feito, o termo xeneralízase en estudante ou aprendiz. Tamén son alumnado os discípulos ou pupilos respecto do seu mestre ou mestra da materia que aprende, ou da escola, colexio ou universidade onde estuda. A palabra estudante utilízase máis ben para niveis superiores polo que o estudantado pertence ao alumnado. Tamén poden usarse como sinónimos segundo o nivel educativo párvulo, escolar, colexial ou universitario. educando ou discente.
Asociación de alumnado
O alumnado organízase en asociacións para a defensa dos seus dereitos e a realización de actividades.
Absentismo escolar
O absentismo (abandono ou deserción) é a situación do alumnado que non acode regularmente ao centro ou mesmo abandona a escolaridade aínda que a súa escolarización sexa presencial e, por tanto, requira asistencia sobre todo nas etapas de educación obrigatoria. En España, o Informe PISA indicaba que alcanzaba até o 28% no último curso de Educación Secundaria Obrigatoria en 2012 e, en xeral, requiren intervencións organizadas dos docentes, centros e autoridades locais.
Causas
As diversas causas identificadas son :
Ligamento lateral interno do cóbado
miniatura|150px|Cóbado O ligamento lateral interno do cóbado ou ulnar colateral é un ligamento do membro superior humano, pertencente ao cóbado. Ten forma triangular, diferenciándose dúas porcións:
O ligamento está preto do tríceps braquial, do nervio cubital e do músculo flexor ulnar do carpo. Do ligamento anular parten febras de inserción do músculo flexor común superficial dos dedos da man.
Palacio de Inverno
O Palacio de Inverno, localizado no banco do río Neva, foi construído en San Petersburgo (Rusia) entre 1754 e 1762 por orde de Catarina a Grande como residencia de inverno dos tsares. O edificio, deseñado por Bartolomeo Rastrelli, é de planta rectangular, de estilo barroco ruso de mediados do século XVIII. Posúe 1.786 portas e 1.945 fiestras. Ten unha magnífica fachada.
Na actualidade alberga unha das maiores pinacotecas do mundo, o Ermitage. A galería militar, aberta en 1826, ten 332 retratos de líderes militares do exército ruso durante a invasión de Rusia por parte de Napoleón.
Logo da Revolución de Febreiro converteuse en sede oficial do Goberno provisional. Foi o principal obxectivo militar dos bolxeviques durante revolución de outubro de 1917.
Articulación umerorradial
miniatura|200px|Cóbado A articulación umerorradial é unha articulación do membro superior humano, que forma parte do cóbado. Artella o úmero e o radio, permitindo diversos movementos.
Superficies articulares
Na parte superior ou proximal intervén o cóndilo umeral, e na parte inferior ou distal intervén a cavidade radial, formando unha enartrose.
Movementos
A articulación pode realizar todos dos movementos, por ser unha enartrose. O ligamento anular do cóbado evita as dislocacións, agás cando se supera a súa resistencia e rompe. O tendón do bíceps braquial pode, cun grande esforzo, sacar o radio da articulación.
Cabo Udra
Cabo Udra é un cabo e un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe a costa leste da ría de Aldán, e que está na ría de Pontevedra. O cabo Udra é o cabo de que limita a ría de Aldán coa de Pontevedra e ademais o que limita o espazo natural protexido polo norte. A punta do Niño do Corvo está ao sur deste cabo e pecha o espazo natural. A área de conservación, que maioritariamente é mariña, ocupa 623,03 ha. do concellos de Bueu e de Cangas, ambos na comarca do Morrazo. Cangas conta cunha reducida proporción do espazo protexido.
Xeografía
O espazo natural de cabo Udra está case na súa totalidade en Bueu. Comenza polo norte coa praia de Mourisca, en Beluso, Bueu, mirando ao esteiro de Beluso, e acolle ao cabo Udra e todo o seu litoral, como as enseadas de Centuleira, Barcelo e a cala do Ancoradoiro. Avanza cara ao interior da ría de Aldán chegando ata a punta do Niño do Corvo, en Aldán, Cangas. Nesta sección están as enseadas de Pouso e a de Cano da Cunca. A praia de Pedrón, de Encoradoira, de Lago, de Area de Bon, do Reventón e a de Laguelas están dentro do espazo natural. Do mesmo xeito, hai varios regos menores, que case nacen e chegan á costa dentro del. O rego Nosendo ten un percorrido algo maior pero tamén nace xa preto da costa.
O litoral da costa do espazo protexido é de morfoloxía suave e o solo está formado por rochas graníticas (granitoides biotíticos e outras rochas básicas similares).
Flora
Este litoral destaca por ser unha zona de rochedo exposta ao mar e con cantís cubertos con queirogais. A maior extensión é a do sublitoral: bancos de areas cubertos continuamente e calas e baías pouco fondas. Alí están presentes os arrecifes. En terra, os queirogais son tanto os propios de zonas atlánticas temperás, que se compoñen de Erica ciliaris e Erica tetralix, como algúns propios de zonas secas europeas. Nos rochedos dominan as especies pioneiras e especies casmofíticas. Nalgúns puntos están presentes praderías de gramíneas e formacións de Nardus. Ten zonas con augas estancadas e turbeiras. En menor extensión, hai presenza de bosques de ribeira con abeneiros (Alnus glutinosa) e freixos (Fraxinus excelsior).
Fauna
Da fauna deste espazo destacan Euphydryas aurinia, un lepidóptero, e os mamíferos mariños toniñas (Phocoena phocoena) e arroaces (Tursiops truncatus). Ademais, alberga a 14 aves de interese de conservación.
Patrimonio
No cabo Udra atópase o castro de Udra, un castro da idade de bronce.
Na praia de Ancoradouro e na de Mourisca hai fábricas de salgadura. Ademais, en Chan de Esqueiro hai refuxios dos últimos dous séculos e que empregaban os pastores, os chouzos, para resgardarse.
Lexislación
O Cabo Udra foi declarado como lugar de importancia comunitaria (LIC) en decembro de 2004 e ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014.
TV Großwallstadt
O TV Großwallstadt é un equipo de balonmán da cidade de Aschaffenburg, Baviera (Alemaña). No presente compite na Handball-Bundesliga, a máxima categoría do balonmán xermano, competición que ademais gañou en seis ocasións (1978, 1979, 1980, 1981, 1984, 1990).
Historia
A club foi fundado en 1888 e foi en 1925 cando se creou a sección de balonmán. A súa mellor etapa tivo lugar a finais dos anos '70 e a década dos '80, foi nos anos '70 cando conseguiu o seu primeiro título, a Bundesliga de 1978, e a este título lle seguiron outros tres consecutivos, xa na segunda tempada que competiu na máxima competición alemá, a 1970-71, o equipo conseguira finalizar na primeira posición a liga regular e chegara ás semifinais do play-off polo título. Ademais gañou dúas Copas de Europa consecutivas nos anos 1979 e 1980, aos que se lle ten que engadir a Supercopa de Europa de 1980. Logo destes anos de grandes éxitos, os seus últimos títulos caeron de xeito máis espazados coa liga de 1990 e a Challenge Cup do 2000.
Cadro de xogadores da temporada: 2010-2011
300px|miniatura|dereita|O TV Großwallstadt na tempada 2010-11.
Primeira división española 1962/63
A tempada 1962/63 da Primeira división española de fútbol, que foi a 32ª edición do campionato, disputouse entre o 16 de setembro de 1962 e o 21 de abril de 1963.
O Real Madrid logrou está tempada o que ningún club lograra ata a data: proclamarse campión da liga española por terceiro ano consecutivo. Co seu noveno título, os brancos superaron o FC Barcelona (oito veces campión) como equipo máis laureado da Primeira División de España.
Clasificación final
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos (C) = Campión; (D) = Descendido.
Trofeo Pichichi
O hispano-húngaro Ferenc Puskás logrou o terceiro Trofeo Pichichi da súa carreira. miniatura|[[Ferenc Puskás.]]
Hanasaku Iroha
Hanasaku Iroha (花咲くいろは) é unha serie de televisión de animación xaponesa de 26 capítulos e producida polo estudio P.A. Works.
Índice de refracción
Nunha primeira aproximación, pódese dicir que o índice de refracción (n) é unha magnitude física adimensional que relaciona a velocidade da luz nun medio (v) coa que ten no baleiro (c):
Isto é, o índice de refracción vén caracterizar a propagación dunha onda electromagnética nun medio material. Por isto está relacionado tamén coa permitividade eléctrica εr e a permeabilidade magnética μr mediante a expresión:
É, daquela, un factor que dá conta da ralentización que sofre a luz, ou en xeral unha onda electromagnética nun medio.
En medios non absorbentes, toma valores reais superiores ou iguais a 1 (caso do baleiro, e de xeito aproximado tamén de medios coma o aire). Cando se trata de medios absorbentes, toma valores complexos, presentando unha parte imaxinaria (chamada coeficiente de extinción) que dá lugar á atenuación exponencial que sofre a luz ao se propagar por este tipo de medios.
O índice de refracción dun medio é distinto para radiación de diferentes frecuencias de oscilación. Isto é a causa da denominada dispersión cromática, que provoca a deformación do perfil temporal dun paquete de ondas no transcurso do tempo. Así, cando se considera radiación non monocromática, defínense o índice de fase (nf) e máis o índice de grupo (ng), pero tomando como velocidade no medio a velocidade de fase (vf) e a velocidade de grupo (vg) respectivamente. O índice e a velocidade de fase son diferentes para cada frecuencia, están asociados a cada onda electromagnética que fai parte dun paquete, mentres que o índice e a velocidade de grupo se definen para forneceren unha medida da ralentización e a velocidade do paquete completo.
Índice de refracción e propiedades materiais
O comportamento do índice de refracción vai dar lugar a distintos fenómenos, que servirán ao tempo para realizar unha clasificación dos medios materiais en termos das súas propiedades ópticas e electromagnéticas.
Cando o índice de refracción permanece invariante ante un desprazamento dun punto a outro calquera do medio, dise que é homoxéneo.
No caso de que o índice sexa independente da amplitude da onda, estaremos a falar dun medio lineal, en caso contrario dirase que o medio é non lineal. Esta característica é actualmente un dos asuntos que maior volume de traballo ocupan na actividade investigadora internacional -e tamén en Galicia, con varios grupos de investigación das tres universidades galegas dedicados ao seu estudo-, dando lugar á denominada óptica non lineal, e a boa parte da fisíca non lineal.
Hai outras propiedades ópticas e electromagnéticas, algunhas xa comentadas (a absorción, a dispersión cromática) ou como a reflectividade e outras, que se poden analizar tamén a través do comportamento do índice de refracción. De entre elas, ímonos deter para rematar, pola súa importancia histórica tanto científica como tecnolóxica, na refracción.
A refracción consiste na mudanza da traxectoria dun raio (na óptica xeométrica) ou en xeral dun frente de ondas, ao atravesar a fronteira entre dous medios distintos, por un ángulo que ven determinado pola relación entre os índices de refracción dos dous medios. Este ángulo, o ángulo de refracción, obtense mediante a lei de Snell, que relaciona os ángulos de incidencia e refracción a traves dos seus seos e máis dos índices dos medios.
TUSEM Essen
O Turn- und Sportverein Essen-Margarethenhöhe e.V. 1926, abreviado TUSEM Essen ou tamén TuSEM Essen é un club polideportivo da cidade de Essen, Renania do Norte-Westfalia (Alemaña). Posúe seccións de fútbol, baloncesto, voleibol etc, aínda que a máis destacada é a súa sección de balonmán, cuxo primeiro equipo milita actualmente na 2. Handball-Bundesliga, a segunda categoría do balonmán alemán e que conta no seu palmarés con varios títulos nacionais e internacionais.
Historia
O TUSEM Essen foi un dos mellores clubs alemáns dos anos '80, década na que gañou as súas tres ligas (1986, 1987, 1989), unha das súas tres copas (88, 1991, 1992) e a única Recopa de Europa coa que conta logo de derrotar ao CSKA Moscova. Debido a problemas financeiros, o club non puido disputar a máxima competición alemá no 2005, pasando a competir no campionato rexional (3ª división) a pesar da súa vitoria na Copa EHF.
Campionato Mundial de Ciclismo en Ruta
O Campionato Mundial de Ciclismo en Ruta é unha proba que se disputa anualmente en diferentes categorías e que dirime quen será o portador do maillot coas cores do arco da vella, e polo tanto será Campión do Mundo durante un ano. Os corredores que máis triunfos posúen son Alfredo Binda, Eddy Merckx, Rik Van Steenbergen e Óscar Freire con tres títulos cada un.
O primeiro Campionato do mundo de ciclismo tivo lugar en 1927 en Nürburg (Alemaña) e a vitoria foi para o italiano Alfredo Binda.
Actualmente, os mundiais constan de seis carreiras:
Montseny
Montseny é un municipio pertencente á provincia de Barcelona, na comarca do Vallès Oriental, en Cataluña. Está situado en pleno Parque Natural do Montseny.
Xeografía
220px|miniatura|esquerda|Sant Marçal de Montseny O municipio, coñecido antigamente co nome da súa parroquia, Sant Julià de Montseny, ten actualmente unha extensión de 26,8 km², e está situado na zona meridional da montaña do Montseny, sendo o único pobo que mantén o mesmo nome que o macizo. O seu relevo é moi accidentado, xa que se estende desde os picos do Matagalls e Les Agudes, preto dos 1 700 metros de altitude, ata máis abaixo do núcleo principal do pobo, que está situado ao redor da igrexa parroquial, a 530 metros de altitude.
Borough de Londres
Un borough de Londres é un tipo de distrito inglés existente na rexión do Gran Londres. Hai un total de trinta e dous, doce de eles e a City of London forman o Londres interior (Inner London), mentres que os outros vinte constitúen o Londres exterior (Outer London).
Westminster, chamada Cidade de Westminster, posúe ademais o status de cidade, mientres que Greenwich, Kingston upon Thames e Kensington e Chelsea posúen o status de concellos reais.
Lista dos boroughs e mapa
dereita|senmarco|350x350px * A Cidade de Londres (City of London) non está considerada un borough.
Copa do Mundo de Ciclismo
A Copa do Mundo de Ciclismo foi unha competición creada pola UCI en 1989 co fin de premiar ao ciclista en ruta que ao longo do ano obtivera os mellores resultados das carreiras dun día máis importante: os cinco monumentos e outras de cinco a oito (dependendo da edición) clásicas de alto nivel.
O líder provisional da Copa do Mundo levaba durante as probas desta un maillot branco cunha banda vertical coas cores do arco da vella, coñecido como maglia arcobaleno.
A UCI creou unha nova competición denominada UCI Protour polo que dende o ano 2005 non se celebra a Copa do Mundo.
Escola Politécnica Superior de Lugo
A Escola Politécnica Superior de Lugo, é un centro pertencente a Universidade de Santiago de Compostela sito no Campus Universitario de Lugo, no que actualmente se imparten os diferentes enxeñarías técnicas, enxeñarías superiores e másters, que co Espazo Europeo de Educación Superior e o conseguinte cambio de plan de estudos pasan a ser graos e másters.
Historia
Esta escola creouse por Decreto 26/1993, de 11 de febreiro, da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia.
Nun principio integrou as Escolas Universitarias de Enxeñería Técnica Agrícola, existente dende o ano 1967, de Enxeñería Técnica en Explotacións Forestais, a Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Agrónomos e a daquela recentemente creada Escola Técnica Superior de Montes. Tradicionalmente veu impartindo as titulacións da área agraria e forestal e sendo na actualidade un importante polo de referencia no desenvolvemento do Sector Agrario e Forestal de Galicia, a través dos seus obxectivos esenciais: a formación de titulados técnicos universitarios agrícolas e forestais e a realización de estudos técnicos e de investigación encamiñados a resolver problemas do sector. Aínda que co paso do tempo como no caso do resto do Sistema Universitario Galego acadar financiamento externo e os conflitos interdepartamentais fixeron que esta misión de servizo ao país perdese moita importancia na que estaba chamada a ser o motor do agro galego.
Dende o curso 2003-04, impártense tamén no Centro dúas titulacións do ámbito da Enxeñaría Civil: Enxeñaría Técnica de Obras Públicas e Enxeñaría Técnica en Topografía.
Obxectivos do centro
Os obxectivos iniciais deste centro foron, primeiro contribuír á especialización do Campus de Lugo, mantendo sempre a coexistencia de ensinanzas Técnicas e de Humanidades. E agrupar as Titulacións por grandes áreas científicas para favorecer a consolidación de unidades departamentais e acadar un mais fácil aproveitamento dos recursos de infraestruturas e a xeración de sólidas liñas de investigación.
Titulacións con presenza
Antigo Plan de Estudos
Plan de Estudos correspondentes co EEES
Tálero de Prusia
miniatura|180px|[[Anverso dun tálero de Prusia de 1777 cuñado en Berlín a nome de Frederico II.]] miniatura|180px|[[Reverso (moedas)|Reverso da mesma moeda]] O tálero de Prusia (en alemán: Preußischer Taler), tamén coñecido como reichstaler de Prusia, foi a principal unidade monetaria do Reino de Prusia entre 1750 e 1857.
Historia
A partir de 1750, este tálero tiña un valor diferente ao do reichstaler utilizado nos estados alemáns do norte como unidade de conta, equivalente a ​1⁄12 dun marco de Colonia de prata fina, ou 16,70357 g, en lugar dos ​1⁄14 do reichstaler de Prusia amoedado. O cambio foi determinado polo financeiro e director da Casa da Moeda de Berlín Johann Philipp Graumann (1706-1762), no marco dunha reforma do sistema monetario prusiano, motivo polo cal este sistema de 14 táleros por marco pasou a ser coñecido como Graumannscher Fuß ("Pé de Graumann").
Ata 1821, o tálero prusiano dividíase en Brandenburgo en 24 groschen, e cada un deles en 12 pfennige. En Prusia propiamente dita, estaba subdividido en 3 floríns (gulden), cada un deles en 30 groschen e cada groschen en 18 pfennige. En 1821, a moeda de Prusia foi unificada, e o tálero pasou a estar dividido en 30 silebrergroschen, cada un de 12 pfennige. Foi a raíz desta reforma cando o reichstaler pasou a denominarse oficialmente "tálero de Prusia" (Preußischer Taler).
Finalmente, en 1857, o tálero de Prusia foi substituído polo vereinsthaler, instituído pola Unión Alfandegueira Alemá (Zollverein), que pasou a constituírse no novo padrón da maior parte do territorio alemán.
John Wesley
John Wesley, nado en Epworth o e finado en Londres o 2 de marzo de 1791 foi un clérigo, teólogo e evangelista inglés, líder do avivamento na Igrexa de Inglaterra coñecido como metodismo. As sociedades que fundou convertéronse na forma dominante do movemento metodista independente ata a actualidade.
Educado en Charterhouse e Christ Church, Oxford, Wesley foi elixido membro do Lincoln College, Oxford, en 1726 e ordenado pastor anglicano dous anos despois. Liderou o "Holy Club", sociedade formada co propósito de estudar e procurar unha vida cristiá devota. Fora fundado polo seu irmán, Charles, e tiña a George Whitefield entre os seus membros. Tras un ministerio sen éxito de dous anos en Savannah na colonia de Xeorxia, Wesley volveu a Londres e uniuse á sociedade relixiosa liderada por cristiáns moravos. O 24 de maio de 1738 experimentou o que se chamou a súa conversión evanxélica, cando sentiu o seu "corazón estrañamente cálido". Entón deixou os moravos e comezou o seu propio ministerio.
Un paso fundamental no desenvolvemento do ministerio de Wesley foi, como Whitefield, viaxar e predicar no exterior. En contraste co calvinismo de Whitefield, Wesley abrazou as doutrinas arminianas. Viaxando por Gran Breatña e Irlanda, axudou a formar e organizar pequenos grupos cristiáns que desenvolveron responsabilidade intensa e persoal, disciplina e instrución relixiosa; máis importante, nomeou evanxelistas itinerantes e sen ordenar para que coidasen estes grupos de persoas. Baixo a dirección de Wesley, os metodistas fixéronse líderes en moitos asuntos sociais do momento, incluídas a reforma das prisións e a abolición da escravitude.
Durante a súa vida, Wesley permaneceu na Igrexa de Inglaterra, insistindo en que o movemento metodista cadraba ben na súa tradición. Nos seus primeiros tempos de ministerio, Wesley foi apartado da predicación en moitas parroquias e os metodistas foron perseguidos; máis adiante foi amplamente respectado e, ao final da súa vida, foi descrito como "o home máis amado de Inglaterra".
Commemoración e legado
Wesley continúa a ser a influencia teolóxica primeira dos grupos metodistas e herdeiros do metodismo en todo o mundo. É conmemorado no Calendario de Santos da Igrexa Evanxélica Luterana de América o 2 de marzo xunto co seu irmán Charles. Ambos son tamén conmemorados o 3 de marzo no Calendario de Santos da Igrexa Episcopal dos Estados Unidos de América e o 24 de maio no calendario anglicano.
En 2002, Wesley foi listado no número 50 da listaxe da BBC dos 100 grandes británicos, tras unha enquisa entre o público británico.
A casa e a capela de Wesley, construída en 1778 en City Road en Londres, continúan intactas e na capela teñen lugar servizos regulares, ademais de ter na cripta a sede do museo do Metodismo.
Numerosas escolas, colexios, hospitales e institucións reciben o nome de Wesley. En 1831, a Universidade Wesleyana en Middletown (Connecticut), foi a primeira institución de educación superior dos Estados Unidos que recibiu o seu nome. Na actualidade é unha institución segrar. Arredor de vinte colexios e universidades estadounidenses recibiron posteriormente o seu nome.
O legado de Wesley consérvase na Kingswood School, fundada en 1748 para educar os fillos do crecente número de predicadores metodistas.
Filmes de Bután propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Bután presentou un filme ó Óscar ó mellor filme internacional por primeira vez en 1999. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Até o ano 2021, dous filmes butaneses foron propostos ó Óscar ó mellor filme internacional.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Bután para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Partido Socialista Escocés
O Partido Socialista Escocés (en inglés: Scottish Socialist Party, en gaélico escocés: Pàrtaidh Sòisealach na h-Alba) é un partido de esquerda escocés que ten como obxectivos un sistema económico socialista e a independencia de Escocia.
Infección nosocomial
miniatura|Camas dun hospital. No ámbito da saúde, unha infección nosocomial ou infección intrahospitalaria é a contraída por pacientes ingresados nunha instalación hospitalaria ou, en xeral, centros de atención sanitaria (non só hospitais). Este termo está sendo substituído polo de infección asociada á asistencia sanitaria (IAAS), que recolle de maneira máis ampla os factores que interveñen nas infeccións sanitarias.
Segundo a Organización Mundial da Saúde (OMS), estarían incluídas as infeccións que non se manifestaran nin estaban en período de incubación, é dicir, que se adquiren durante a estancia hospitalaria e non eran a causa do ingreso; tamén entrarían nesta categoría as que contraen os traballadores do centro sanitario debido á súa ocupación ou exposición.
Outras expresións similares son: contaxio hospitalario, infección intrahospitalaria, infección relacionada coa asistencia sanitaria, efectos adversos ligados á hospitalización, infección por xermes resistentes debido moitas veces á mala información do persoal sobre técnicas de illamento e medidas de protección para ambas as partes (paciente e profesional da saúde), ou infección oportunista.
Pseudomonas aeruginosa é un xerme resistente aos antibióticos, ás veces impropiamente chamado «virus de quirófano» ou «virus de hospital» porque en realidade non é un virus senón unha bacteria, habitual en casos de contaxio hospitalario.
En sentido xeral, o contaxio hospitalario é a adquisición ou propagación dunha doenza por insuficiente esterilización ou falta de antisepsia, poñendo en contacto de maneira involuntaria, microorganismos patóxenos con persoas, dentro dunha instalación hospitalaria, ou centro de saúde.
A incidencia desta doenzas é considerable. En Europa, onde se realizaron estudos en hospitais, estimouse que as infeccións por bacterias gramnegativas eran responsables de 2/3 das 25 000 mortes que se producían cada ano por esta causa. Nos Estados Unidos, os CDC estimaron que se producen uns 1,7 millóns de infeccións asociadas aos hospitais, de todo tipo de microorganismos, como bacterias e fungos combinados, que causasn ou contribúen a causar 99 000 mortes ao ano. As infeccións nosocomiais poden causar graves pneumonías e infeccións do tracto urinario, infeccións sanguíneas e doutras partes do corpo. Moitos tipos de microbios adquiridos en hospitais presentan resistencia a antibióticos, o cal pode complicar o seu tratamento médico.
Introdución
A admisión nunha unidade de coidados intensivos dun paciente con signos clínicos de infección pode estar relacionada con tres posibles situacións:
Estas diferenzas están xustificadas na diversidade da resposta inflamatoria do hóspede fronte aos mesmos microorganismos, o que explica que segundo a intensidade da mesma existan diferentes situacións clínicas que comprenden o inicio dos síntomas de infección e a modulación fisiolóxica do hóspede á fervenza dos mediadores inflamatorios, cunha evolución satisfactoria de supervivencia ou que leva ao falecemento.
Estudos realizados con pacientes politraumatizados que non recibiran tratamento de antibióticos ao ingreso na UCI mostraron que desenvolvían infeccións nas vías respiratorias baixas relacionadas con xermes transportados polo propio paciente e non adquiridos na UCI como: Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae e Staphylococcus aureus nos 3, 4, 5 e incluso no décimo día despois do ingreso na Unidade.
As infeccións nosocomiais son infeccións contraídas durante a estadía no hospital, que non se manifestaran nin estaban en período de incubación no momento do internamento do paciente. En xeral as infeccións que ocorren máis de 48 horas despois do internamento adoitan considerarse nosocomiais, aínda que pode acurtarse o tempo debido aos procedementos invasivos e á terapia intravascular.
Antecedentes
O contaxio hospitalario empezou a terse en conta a partir da metade do século XIX, e con non poucas discusións no ambiente médico da época, xa que daquela para os médicos era inadmisible pensar que o propio médico, o sandador de doentes, era tamén propagador de doenzas, como no caso da sepse puerperal e o doutor Ignacio Felipe Semmelweis.
Causas
miniatura|[[Pseudomonas aeruginosa|P. aeruginosa vista con microscopio óptico.]]
Segundo a publicación Journal of Hepatology, o contaxio hospitalario da hepatite C, podería ter afectado en 2007 a 2 de cada 3 hospitais en Cataluña, segundo o equipo de médicos que o realizou. Dáse a circunstancia de que ata 1989, non se obtivo unha proba eficaz para detectar este virus, polo cal, ata entón se produciron contaxios de maneira inadvertida nas transfusións de sangue. Os quirófanos, en especial, aqueles nos que se utiliza luz e ventilación artificial, os sistemas e condutos de aire acondicionado, o uso de instrumental mal esterilizado, falta de elementos protectores personais axeitados e estériles como: batas, luvas, máscaras, cubertas para o calzado etc...
O impacto da infección hospitalaria está moi estudado grazas a informes estatísticos sobre pacientes graves, en especial os que ingresan nas Unidades de Coidados Intensivos, UCI, xa que son uns dos lugares de contaxio máis habituais, ao estaren estes doentes co seu sistema inmunolóxico especialmente debilitado por motivo da doenza que fai que ingresen, así como a natureza invasiva dos procedementos médicos utilizados neste ámbito da atención.
Estratexias preventivas
miniatura|Equipo médico nunha intervención. Existen algúns métodos aplicables que poden permitir reducir o número de afectados por esta afección.
Distanciar o paciente dos focos de contaxio
Minimizar a presenza de visitantes e pacientes nos hospitais ao mínimo imprescindible, estendendo a asistencia médica ao domicilio do doente, pode permitir evitar ou reducir o contaxio con outros doentes, visitantes ou puntos de infección nosocomial, sempre que as características do paciente, o tipo de intervención, prognóstico e condicións do seu domicilio o permitan. Tamén pode requirir a visita ocasional do paciente ao seu centro de saúde ou a colaboración dun familiar ou sanitario particular no fogar.
Recompilación de datos e análises
Analizar as características do proceso de hospitalización actual na sanidade é un paso importante que pode establecer indicadores estatísticos sobre as causas a evitar.
Reforzo da profesionalización do persoal sanitario
Outro factor de prevención é diminuír as rotacións do persoal sanitario (eventualidade, substitucións e cambios de quenda), para que desta maneira, tamén se reduza a presión asistencial e permita aos profesionais do sector atender á prudencia, sensibilidade e observancia dos protocolos de seguridade e asepsia. Educar os visitantes do doente sobre as medidas de hixiene e horarios establecidos para a súa visita e da entrada de obxectos inanimados na unidade do paciente.
Consecuencias xudiciais
Axentes implicados na infección hospitalaria:
O problema afecta a toda a comunidade hospitalaria (persoal sanitario, administración e pacientes), mais de xeito desigual a cada un.
Ámbito do paciente
Para un paciente afectado por este contaxio non resulta doado probar que a súa doenza se produciu por causa dun tratamento médico neglixente ou de mala praxe médica, xa que desde o momento real do presunto contaxio ata a súa correcta detección, poden pasar anos e o paciente puido recorrer mentres tanto a diversos tratamentos e hospitais, ignorante do estado real da súa saúde.
Ámbito do profesional da saúde
miniatura|As infeccións nosocomiais máis frecuentes nos hospitais. Tampouco é sinxelo para un médico ou persoal sanitario, garantir que o seu labor estea libre de posibles riscos de contaxio para os seus pacientes, e é obrigado, por tanto, extremar o cumprimento da deontoloxía aplicable, seguindo sempre métodos protocolizados contrastados, unha disciplina sanitaria comprobada, e seguindo a normativa legal aplicable.
Ámbito da Administración
Para o Estado ou a Administración sanitaria, tamén existe o risco de seren condenados polos tribunais de xustiza por este motivo. A xurisprudencia permite establecer o principio de responsabilidade de culpa, por infecciónss contraídas ou reactivadas polo medio hospitalario.
Platoon
Platoon é unha película bélica de 1986, ambientada na guerra do Vietnam. Foi dirixida por Oliver Stone e protagonizada por Tom Berenger, Willem Dafoe e Charlie Sheen. Trátase da primeira película da triloxía de Stone sobre a guerra do Vietnam, seguida por Born on the Fourth of July (1989) e Heaven & Earth (1993).
Stone escribiu a historia baseada na súa experiencia como soldado estadounidense en Vietnam, para contrastar a visión da guerra que aparecía en The Green Berets de John Wayne. O filme gañou o Óscar ó mellor filme no ano 1986.
Mathieu Peybernes
Mathieu-Philippe Peybernes, nado o 21 de outubro de 1990 en Tolosa, é un futbolista profesional francés da canteira do Sochaux, que actualmente xoga como defensa central no Club Deportivo Lugo da Segunda División.
Filmes de Mauritania propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
miniatura|[[Abderrahmane Sissako foi o director do primeiro filme nomeado ao premio representando a Mauritania.]] Mauritania presentou un filme para o Óscar ó mellor filme internacional por primeira vez no ano 2014. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Mauritania para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Gretchen Wilson
Gretchen Wilson, nada en Pocahontas o 26 de xuño de 1973 é unha cantante country e rock estadounidense.
Traxectoria
De extracción humilde e infancia difícil. Dende moi nova, adicouse a cantar en clubs e pequenos bares de Missouri. O seu primeiro e grande éxito foi o single Redneck Woman co que acadou o número un das listas country en 2004 e un premio Grammy. O seu primeiro álbum Here for the party tamén acadou o número un das listas country e foi certificado cinco veces platino. O seu segundo LP All Jackep Up tamén acadou a mesma posición e foi certificado platino. Foi o debut feminino máis alto nas listas country ata a chegada de Carrie Underwood. O seu terceiro álbum One of the boys comezou unha liña descendente aínda que tamén acadou o número un. Fundou a súa propia casa discográfica coa que lanzou I Got Your Country Right Here.
Laura Marx
Jenny Laura Marx, nada en Bruxelas o 26 de setembro de 1845 e finada o 26 de novembro de 1911, foi unha activista socialista, segunda filla de Karl Marx e Jenny von Westphalen.
En 1868 casou con Paul Lafargue. Os dous suicidáronse xuntos inxectándose ácido cianhídrico. Está soterrada no cemiterio do Père-Lachaise de París.
Dmitri Mendeleiev
Dmitri Ivánovich Mendeléiev (ruso: Дмитрий Иванович Менделеев), nado en Tobolsk o 8 de febreiro de 1834 e finado en San Petersburgo o 2 de febreiro de 1907, foi un químico ruso, coñecido internacionalmente por ser o deseñador da Táboa periódica dos elementos.
Traxectoria
Nado nunha familia numerosa, o menor de dezasete irmáns, era fillo de Iván Pávlovich Mendeléyev e María Dmítrievna Mendeléyeva. Ivan traballaba como director de escola e profesor de belas artes, política e filosofía nos institutos de Tambov e Saratov. O mesmo ano do seu nacemento seu pai perdeu o sentido da vista, perdendo así o seu traballo de director do colexio da vila, polo que súa nai tivo que facerse cargo do mantemento da familia e dirixir a fábrica de cristal que fundara o seu avó. Nesta fábrica foi onde Dmitri adquiriu o amor polas ciencias.
Ao pouco de rematar Mendeleiev o bacharelato morreu seu pai e incendiouse a fábrica da familia e súa nai decidiu investir os cartos aforrados na súa educación en lugar de reconstruír a fábrica, polo que se trasladou a Moscova con parte da familia para que Dmitri estudase na universidade; porén, non foi admitido nin na de Moscova nin na de San Petersburgo, xa que non se aceptaba a ninguén que non fose da capital do país. Tivo que completar os seus estudos no Instituto Pedagóxico de San Petersburgo.
A pesar de pasar os últimos anos de estudos na enfermaría a causa dun diagnóstico de tuberculose graduouse en 1855 coma o primeiro da súa clase e presentando a súa primeira memoria sobre química, O isomorfismo en relación con outros puntos de contacto entre as formas cristalinas e a composición.
Presentou a tese Sobre volumes específicos para acadar a praza de mestre de escola e a tese Sobre a estrutura das combinacións silíceas para conseguir a de cátedra de química na Universidade de San Petersburgo, aos 23 anos xa tiña ao seu cargo un curso en dita universidade.
Anos despois grazas a unha bolsa puido trasladarse a cidade alemá de Heidelberg para ampliar os seus estudos, onde coñeceu algúns dos químicos máis destacados da época. Realizando estudos xunto a científicos coma Kirchhoff ou Bunsen a raíz dos cales publicou un artigo, A cohesión dalgúns líquidos e sobre o papel da cohesión molecular nas reaccións químicas dos corpos. Puido realizar este traballo grazas a uns aparatos de precisión encargados en París cos que atopou a temperatura absoluta de ebulición e descubriu por que algúns gases non se podían licuar, porque se atopaban por encima da temperatura de ebulición.
Participou no Congreso de Karsruhe onde quedou impresionado polas ideas sobre o peso dos elementos planteadas por Cannizzaro, ao seu regreso a San Petersburgo influirían fortemente nunha das súas principais obras desa prolífica época, Química orgánica.
En 1864 foi nomeado profesor de Tecnoloxía e Química no Instituto Tecnolóxico de San Petersburgo e tres anos despois ocupou a cátedra de Química na Universidade desa mesma cidade, onde estudou o isomorfismo, a compresión dos gases e as propiedades do aire enrarecido, permaneceu nesa cátedra 23 anos.
Mendeleiev era partidario de reformas no sistema educativo ruso polo que se presentou á presidencia da Academia Imperial de Ciencias, pero non saíu escollido a causa do seu liberalismo. Causa tamén do fin da súa cátedra, ao intervir en 1890 a favor dos estudantes entregar unha carta ao ministro de Instrución Pública dirixida ao tsar.
Tamén foi o director da Oficina de Pesos e Medidas en 1893.
Vida persoal
Casou en 1862 con Feozva Nikítichna Lescheva, matrimonio do que tivo tres fillos: Olga, Vladimir e Iván, un dos cales faleceu. Pero non foi un matrimonio feliz, vivindo separados dende 1871. Tras anos de intentos conseguiu o divorcio da súa primeira muller, tendo así liberdade para casar con Anna Ivánovna Popova, 26 anos máis nova que el, superando tamén as reticencias da familia de ela.
Do seu segundo matrimonio tivo dous xemelgos e unha filla, a maior, chamada Liubov que se converteu na esposa do famoso poeta ruso Aleksander Blok.
Traballo científico
miniatura|dereita|250px|A táboa periódica orixinal de Mendeleiev. miniatura|dereita|250px|Época de descubrimento dos elementos: Mendeleiev contaba cos vermellos, laranxas e amarelos
Ocupouse de problemas químico-físicos relacionados co espectro de emisión dos elementos, seguindo os traballos de análise espectral de Bunsen e Kirchoff. Determinou volumes específicos e analizou as condicións de licuefación dos gases, así como a orixe dos petróleos.
A súa investigación principal deu nacemento ó enunciado da lei periódica dos elementos, base do sistema periódico ó que se lle acostuma engadir o seu nome. En 1869 publicou o seu libro Principios de química, no que desenvolvía a lei e deseñaba a Táboa Periódica.
A pesar de que este sistema de clasificación non era o primeiro que se baseaba nas propiedades dos elementos químicos, coma a súa valencia, si que incorporaba notabeis melloras, como a combinación dos pesos atómicos e as semellanzas entre elementos, ou o feito de reservar espazos en branco para elementos aínda non descubertos, coma o eka-aluminio ou galio (descuberto por Boisbaudran en 1875), o eka-boro ou escandio (Nilson, 1879) ou o eka-silicio ou xermanio (Winker, 1886).
Totalmente convencido da validez da súa clasificación e co fin de atopar acomodo na taboa a algúns elementos Mendeléiev alterou o valor do peso atómico considerado correcto ata entón para estes elementos, modificacións que con posterioridade a experimentación confirmou.
Poucos anos máis tarde, en 1894, o descubrimento de certos gases nobres (neon, cripton, argon, xenon, radon e helio) na atmosfera, efectuado polo químico británico William Ramsay, a táboa periódica de Mendeléiev sufriu a ampliación dunha nova columna.
.
Recoñecementos
miniatura|dereita|Medalla Mendeleiev. No ano 1955 nomeouse na súa honra a un elemento químico sintético, de número atómico 101, o mendelevio (Md).
A Academia de Ciencias de Rusia recoñece dende o ano 1998 coa Medalla Mendeleiev os avances na química e na tecnoloxía.
Na súa honra foi nomeado un cráter de impacto na Lúa.
Primeira división española 1961/62
A tempada 1961/62 da Primeira división española de fútbol, que foi a 31ª edición do campionato, disputouse entre o 2 de setembro de 1961 e o 1 de abril de 1962.
O Real Madrid revalidou o título conquistado a tempada anterior. Os brancos, ademais, lograron o primeiro dobrete da súa historia, ao venceren tamén na Copa do Xeneralísimo.
Trofeo Pichichi
No seu debut na liga española, Juan Seminario logrou o Trofeo Pichichi con 25 goles en 30 partidos. Seminario é o único futbolista peruano e do Real Zaragoza que logrou este trofeo.
Xosé Leira López
Xosé Leira López, nado en Valdoviño en 1951 e finado en Ferrol o 22 de outubro de 2019, foi un sociólogo e escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Ciencias Políticas e Socioloxía pola Universidade Complutense de Madrid e doutor en Socioloxía pola Universidade da Coruña. Foi profesor titular de Socioloxía da Universidade da Coruña, coordinador de Mestrado en Xestión e Patrimonio Cultural e director, desde 1995, do proxecto cultural e de investigación Aulas no Camiño.