cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Raquel Sánchez
Traxectoria
Exerceu como avogada en Barcelona e Castelldefels. O exercicio desta profesión espertou nela grande interese polos asuntos públicos e un profundo sentido da xustiza social. A súa vida política desenvolveuse durante varios anos na súa localidade natal, Gavà. Membro do Partit dels Socialistes de Catalunya desde 2003, foi concelleira do municipio de Gavà desde 2007, e tenente da alcaldía desde 2011. Secretaria xeral do PSC na súa cidade desde 2012, forma parte do Consello Nacional do Partido.
En 2021, presentou en Gavà o "Pla de Ponent" que prevía a creación dun máximo de 4 896 vivendas, o 40 por cento delas públicas, especulando co último corredor biolóxico Garraf/Delta.
Snowpiercer (serie de televisión)
Snowpiercer é unha serie de televisión estadounidense estreada en TNT o 17 de maio de 2020. Está baseado tanto no filme surcoreano de 2013 Snowpiercer, dirixido por Bong Joon-ho, e na novela gráfica francesa de 1982 Le Transperceneige, a partir da cal se creou o filme, obra de Jacques Lob, Benjamin Legrand e Jean-Marc Rochette.
Raquel Sánchez
Traxectoria
O 11 de xullo de 2021 foi nomeada ministra de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana, relevando a José Luis Ábalos como ministro de Fomento.
Snowpiercer (serie de televisión)
A serie, un reboot do filme, conta a historia dos pasaxeiros do Snowpiercer, un xigantestco tren perpetuamente en movemento que circula toda a terra transportando os restos da humanidade sete anos despois de que todo o planeta se conxelase converténdose nun hermo sen vida. A serie trata sobre a loita de clases, a inxustiza social e a política da supervivencia. Daveed Diggs e Jennifer Connelly son os protagonistas, xunto con Mickey Sumner, Annalise Basso, Sasha Frolova, Alison Wright, Benjamin Haigh, Roberto Urbina, Katie McGuinness, Susan Park, Lena Hall, Sheila Vand, Sam Otto, Iddo Goldberg e Jaylin Fletcher como secundarios. Rowan Blanchard, Steven Ogg e Sean Bean uníronse ó elenco na segunda tempada.
Logan Sargeant
Logan Hunter Sargeant, nado en Fort Lauderdale (Florida) o 31 de decembro de 2000, é un piloto de automobilismo estadounidense.
Traxectoria
Competiu na FIA Campionato de Fórmula 2 con Carlin, e tras graduarse na Williams Driver Academy competirá para Williams Racing no Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2023.
Fórmula Un
En outubro de 2021, a fin de semana do Gran Premio dos Estados Unidos, Sargeant anunciou que se uniría á Williams Driver Academy. Probou por primeira vez coa máquina da F1 na proba de postemporada pilotando o Williams FW43B no circuíto de Yas Marina. Describiu a súa primeira vez nun coche de F1 como unha "experiencia única na vida".
Sargeant fixo o seu debut na Fórmula 1 con Williams no Gran Premio dos Estados Unidos de 2022. Foi o primeiro piloto estadounidense en participar nunha sesión de fin de semana desde Alexander Rossi en. No seu debut nos adestramentos libres, Jost Capito, o director do equipo Williams, declarou que o seu debut "foi un pracer e unha presión para Sargeant". Sargeant volveu pilotar o Williams no Gran Premio da Cidade de México, o Gran Premio de ao Paulo e o Gran Premio de Abu Zabi.
Williams (2023–)
A fin de semana do Gran Premio dos Estados Unidos de 2022, Capito confirmou que Sargeant pilotaría para o construtor británico no 2023 se obtiña os puntos para a Super Licenza, debía terminar polo menos quinto (ou sexto sen ningún punto de penalización) no campionato de F2. Capito tamén mencionou que a súa nacionalidade estadounidense non foi clave para a promoción do estadounidense. Sargeant conseguiu oficialmente os puntos de superlicenza necesarios despois da carreira de Abu Zabi de F2. Está preparado para conseguir máis quilometraxe na F1 durante o inverno con Alpine, pilotando o A521.
O 21 de novembro de 2022, anunciouse que Sargeant pilotaría xunto a Alexander Albon, substituíndo ao canadense Nicholas Latifi para a tempada.
Tras o final da tempada 2022, Sargeant participou nas probas de postempada co Williams FW44 en Abu Zabi. Sargeant escolleu o 2 como número permanente de piloto, o número usarao anteriormente Stoffel Vandoorne en e.
Sargeant clasificouse 16º no inicio da tempada en Bahrain, marcando un tempo idéntico ao McLaren de Lando Norris. Non obstante, como Norris logrou primeiro o seu tempo de volta, pasou á Q2. Na carreira, Sargeant rematou 12º, dous postos por detrás do seu compañeiro de equipo.
Traxectoria profesional
† Como Sargeant era un piloto invitado, non puntuou.
Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) (carreiras en letra grosa indican pole position; carreiras en itálica indican volta rápida) * Tempada aínda en curso.
Jasmila Žbanić
Está considerada como unha dos mellores directoras e guionistas bosníacas e tamén unha dos mellores do sueste de Europa.
Traxectoria
Žbanić naceu en Saraievo en 1974, de pais bosníacos. Žbanić asistiu a escolas locais antes de asistir á Academia de Artes Escénicas de Saraievo, onde se licenciou. Traballou durante un tempo nos Estados Unidos como titiriteira no Bread and Puppet Theatre con sede en Vermont e como pallasa nun taller de Lee De Long. En 1997, fundou a asociación de artistas "Deblokada" e comezou a realizar documentais e curtametraxes.
Carreira profesional
Žbanić foise aos Estados Unidos para traballar como titiriteira no Bread and Puppet Theater de Vermont. Tamén aprendeu a actuar como pallasa nun taller de Lee De Long.
Despois do seu regreso a Bosnia e Herzegovina, fundou a asociación de artistas "Deblokada" (que significa "desbloqueo"). A través de Deblokada, Žbanić escribiu e produciu moitos documentais, obras de arte en vídeo e curtametraxes. O seu traballo viuse en todo o mundo, proxectouse en festivais de cinema e mostrouse en exposicións como o Manifesta 3 en Eslovenia en 2000, o Kunsthalle Fridericianum en Kassel en 2004 e a Bienal de Istambul en 2003. Desde entón realizou longametraxes de grande acollida. dereita|miniatura|200x200px| Žbanić no Festival de Cinema de Saraievo en agosto de 2007 A longametraxe de 2006 de Žbanić Grbavica, gañou o Oso de Ouro no 56.º Festival Internacional de Cinema de Berlín, o Gran Premio do Xurado no Festival Internacional de Longametraxes en 2006, e foi galardoada co premio a Mellor Película Europea e Mellor Actriz Europea en 2006. A súa película de 2010 Na putu (No camiño), que explora a relación dunha parella nova que vive en Saraievo, proxectouse no 60.º Festival Internacional de Cinema de Berlín.
A película de drama bélico de 2020 de Žbanić Quo Vadis, Aida? gañou o Premio do Público no 50° Festival Internacional de Cinema de Róterdan, o Premio á Mellor Película Internacional no Festival de Cinema de Gotemburgo de 2021, participou no 77° Festival Internacional de Cinema de Venecia e foi nomeada a Mellor Película Internacional no 36° Premios Independent Spirit. Ademais, en marzo de 2021, a película foi nomeada a Mellor película de fala non inglesa e Žbanić foi nomeada a Mellor directora na 74.a edición dos Premios de Cinema da Academia Británica. O 15 de marzo de 2021, a película de Žbanić foi nomeada a Mellor Longametraxe Internacional nos 93 Premios da Academia.
Temas e personaxes
Žbanić recoñece que as súas películas tratan principalmente sobre a xente de Bosnia e Herzegovina. Di que usa a película para explorar problemas e asuntos relacionados coa súa vida. Sabe que se enfronta a altos estándares cinematográficos en competencia co poder doutras cinematografías rexionais. Žbanić esfórzase por crear personaxes que non sexan só "en branco e negro", xa que as persoas reais non son tan simples. Non crea personaxes que son santos e heroes estritos, senón que poden ser débiles e tamén valentes e tolerantes. En 2017, Žbanić asinou a Declaración sobre a lingua común de croatas, serbios, bosníacos e montenegrinos.
Queen (filme de 2013)
Queen (en क्वीन) é un filme indio de 2013 dirixido por Vikas Bahl e producido por Anurag Kashyap, Vikramaditya Motwane e Madhu Mantena. Está protagonizado por Kangana Ranaut no papel principal, xunto con Lisa Haydon e Rajkummar Rao nos papeis secundarios. Rani, unha rapaza punjabi de Nova Delhi embárcase nunha viaxe de lúa de mel a París e Ámsterdam logo de que o seu promtido cancelase a voda.
Morillas, Morillas, Campo Lameiro
Morillas é un lugar da parroquia de Morillas, no concello pontevedrés de Campo Lameiro na Comarca de Pontevedra.
Caneda, Morillas, Campo Lameiro
Caneda é un lugar da parroquia de Morillas, no concello pontevedrés de Campo Lameiro na Comarca de Pontevedra.
Parada, Montes, Campo Lameiro
Parada é un lugar da parroquia de Montes, no concello pontevedrés de Campo Lameiro na Comarca de Pontevedra.
Pepe López
José María López Planelles, nado en Madrid o 17 de agosto de 1995, máis coñecido como Pepe López, é un piloto español de rallys. Foi dúas veces campión de España de rallys de asfalto e outras dúas do Súper Campionato de España, en 2019 e 2020. Tamén ten participado no Campionato Mundial de Rallyes e no Campionato de España de Rallys de Terra entre outros.
Traxectoria
Debutou con once anos no mundo do karting dentro dun programa de selección piloto da Federación Madrileña, pero un accidente fíxolle coller medo polo que probou sorte no enduro. Aos dezaseis anos volveu probar no automobilismo, debutando na modalidade de autocross. Con só 18 anos debutou nos rallys, participando no Rally Príncipe de Asturias de 2013 cun Citroën DS3 R1. Ao ano seguinte debutou no Campionato do Mundo e participou regularmente no nacional de asfalto e no de terra co galego Cándido Carrera como copiloto. En 2015 trasladouse a Francia para participar na Peugeot 208 Rally Cup co apoio de Carlos Sainz e Peugeot e tendo por copiloto a Borja Rozada, co que segue na actualidade. Aínda que a súa intención inicial era loitar na categoría júnior, os bos resultados obtidos fixérono optar a algo máis, e na súa segunda tempada de participación acabou proclamándose campión, sendo o piloto máis novo en logralo. En España, co apoio de Teo Martín, logrou gañar nas categorías júnior e dúas rodas motrices do nacional de terra.
Despois deste éxito, de novo co apoio de Peugeot, deu o salto ao Campionato de Europa de Rallys, dentro da categoría ERC Junior U28 con resultados modestos e varios abandonos. Finalizado o contrato coa marca francesa, quedou sen financiamento de tal xeito que non competiu durante máis de seis meses. Finalmente atopou no equipo portugués Sports & You, distribuidor oficial de Peugeot Sport para España e Portugal, o apoio necesario para volver competir. Grazas a isto volveu ao nacional de asfalto onde conseguiu a súa primeira vitoria absoluta, no Rally de Ferrol de 2018 aos mandos dun Citroën DS3 R5.
Bicampión de España
En 2019 asinou con Citroën, marca coa que logrou un podio no recentemente estreado Súper Campionato de España de Rally, cun terceiro posto no Rally de Lorca e posteriormente conseguiu a súa segunda vitoria absoluta no Rally Sierra Morena, a primeira. cita do nacional de asfalto, situándoo líder do campionato por primeira vez na súa carreira. Gañou de novo na segunda proba, Canarias, tras un man a man co ruso Alexey Lukyanuk. A continuación sistiu ao Rally Terra da Auga, terceira proba do S-CER onde quedou segundo por detrás de Xavi Pons, e no Rally de Ourense obtivo a súa terceira vitoria do ano, nunha proba onde abandonaron os seus principais rivais, Pons e Iván Ares. Isto deixou a Pepe líder do Súper Campionato e do nacional de asfalto, polo que decidiu ir a Lalín para disputar o Rally do Cocido, a quinta cita do CERA, para ter opcións para o título. Por problemas loxísticos tivo que inscribirse co Citroën C3 R5 de Víctor Senra no canto da súa unidade habitual. A pesar de liderar a proba, abandonou no oitavo tramo despois dunha saída de pista. Venceu logo en Ferrol e sumou outro abandono no Princesa de Asturias. En Llanes logrou, cunha ampla vantaxe sobre Ares, a súa quinta vitoria da tempada. Os problemas mecánicos no seu Citroën impedíronlle pasar do terceiro posto en Cantabria, con todo, no Rally de La Nucía-Mediterráneo, fíxose co triunfo e proclamouse campión de España matematicamente debido ao abandono de Ares. Na última cita do ano, Madrid foi segundo na clasificación xeral e primeiro no Súper Campionato por diante de Pons, logrando así tamén dito título.
Para a tempada 2020 enfrontouse ao campionato WRC 3 co apoio do Rallye Team Spain, participando na primeira cita do calendario, Montecarlo, onde non puido rematar despois dun golpe o primeiro día que o lastrou para o resto da proba, polo que rematou abandonando. A continuación disputou o Rally Terras Altas de Lorca, do nacional de terra, onde acabou segundo por detrás de Nil Soláns. O nacional de asfalto comezou en xullo, atrasado pola pandemia por coronavirus e con menos probas no calendario. A primeira proba da tempada foi o 53º Rally de Ourense, onde Pepe López mantivo unha loita con José Antonio "Cohete" Suárez, ata que o asturiano picou unha roda no último treito, sendo a vitoria para López con Iván Ares segundo. O man a man con Suárez repetiuse na segunda proba, o 51º Rally de Ferrol, onde se volveu impoñer López, a pesar do liderado inicial do asturiano, por só catro segundos. Disputou aínda dúas probas máis en Galicia: o Rally Terra da Auga, onde abandonou por accidente, e o Rally Rías Altas Histórico, no que participou cun Peugeot 205 Proto. No Rally Princesa de Asturias quedou segundo por detrás de Suárez e por diante de Ares, resultado que se repetiu na cuarta proba, o Rally de La Nucía-Mediterráneo. Unha semana despois conseguiu a súa primeira vitoria no nacional de terra, despois de varios podios nos últimos dous anos. Foi na terceira e derradeira proba, o Rally de Terra de Madrid, onde superou por sete segundos ao Škoda Fabia de Nil Solans, campión final do certame, no que López acabou terceiro.
Broch
dereita|miniatura| Broch de Dun Carloway na [[Illa de Lewis.]] Un broch é unha torre construída con pedra seca durante a Idade do Ferro escocesa (250 a.C. até 500 d. C.).
Localización
Os broch son atopados en grandes cantidades no norte de Escocia (Caithness e Sutherland), nas Illas do Norte (Shetland, Orcadas) e nas Hébridas (Lewis, Skye, Mull, Uist, etc.).
Descrición
Trátase de enormes torres troncocónicas circulares que poden alcanzar os 13 metros (broch de Mousa). Por todas partes, como en Gurness, pódense atopar restos de vivendas. O broch, pola súa forma de castelo, pensábase que servía para protexer á poboación durante os conflitos tribais, pero a falta de ocos ademais dunha porta estreita fai que isto sexa pouco probábel. Crese que algúns brochs foron reconstruídos máis tarde polos pictos.
Definicións
Existe unha ampla variedade de definicións de brochs dependendo do tipo de base: macizo (representado por Dun Telve) ou con galería continua (Gurness), pero a distinción non é tan clara. Só queda Mousa coa súa configuración completa, mentres que outros brochs, como Dun Carloway (Lewis), Dun Telve e Dun Troddan (Glenelg), Dun Dornaigil (Sutherland) ou Midhowe (Illas Orcadas) só conservan, como máximo, un terzo do seu volume e o que se cre que é a altura orixinal.
Laurynas Birutis
Laurynas Birutis, nado o 27 de agosto de 1997 en Šiauliai, é un xogador profesional de baloncesto lituano. Cunha altura de 2,13 m xoga na posición de pivote para o BC Žalgiris Kaunas lituano.
Traxectoria profesional
O 10 de xuño de 2022, tras dúas tempadas co Obradoiro, Birutis asinou de novo co BC Žalgiris lituano.
Manual do Guerreiro da Luz
Manual do Guerreiro da Luz é un libro do escritor brasileiro Paulo Coelho publicado en 1997. Foi reeditado en 2017 polo selo Paralela da brasileira Companhia das Letras. O libro aborda temas universais, entre outros, as conquistas e as derrotas, as escollas, o destino, a paixón, a esperanza ou a amizade.
Agás o prólogo e o epílogo, os contidos do libro xa foron publicados anteriormente en "Maktub", nome dunha columna que formou parte do xornal Folha de São Paulo e en diversos xornais brasileiros e estranxeiros entre 1993 e 1996.
Sinopse
As mensaxes que o Guerreiro da Luz deixa neste libro poden ser lidas en calquera situación, en especial cando cómpre encontrar forza para afrontar os desafíos cotiáns.
Nalgúns momentos, o Guerreiro observa o que pasa ao seu redor como simple espectador e deixa que as cousas se resolvan de xeito natural. Noutras, procura lembrar que o Universo sempre conspira no seu favor e torna reais os seus desexos máis ocultos. Por iso, el ten tino con pensamentos que poden agochar sentimentos negativos, como a culpa, o medo, a traizón, a rabia ou a autodestrución. Porén, no canto de evitalos, alíase con eles na busca dunha vida máis pura.
O Guerreiro da Luz, en definitiva, fala da decisión de ollar a vida dende unha perspectiva realista, mais con esperanza e dozura.
2-Fosfoglicolato
O 2-fosfoglicolato, moitas veces denominado simplemente fosfoglicolato (fórmula química C2H2O6P3-), abreviado como 2-PG ou PG, é un produto metabólico natural do proceso de fotorrespiración das plantas mediado polo encima Ribulosa 1,5-bisfosfato carboxilase-oxidase (RuBisCO). É o trianión do ácido 2-fosfoglicólico. miniatura|A [[fotorrespiración serve como unha vía de salvamento que converte os 2-PG en metabolitos non tóxicos. Ao contrario que o ciclo de Calvin, esta vía é a responsable dunha perda neta de carbonos xa fixados previamente. Serve tamén como sumidoiro de ATP e NADH.]]
Síntese
O encima RuBisCO cataliza a fixación do dióxido de carbono atmosférico nos cloroplastos das plantas durante a fase escura da fotosíntese. Utiliza a ribulosa 1,5-bisfosfato (RuBP) como substrato e facilita a carboxilación do carbono C2 por medio dun intermediario endiolato. Os dous produtos de tres carbonos rixinados son dúas moléculas de 3-fosfoglicerato, que son despois incorporadas ao ciclo de Calvin. O oxíxeno atosférico compite con esta reacción, pero nas condicións máis habituais a RuBisCO utiliza o CO2. Non obstante, nun proceso chamado fotorrespiración a RuBisCo pode tamén catalizar a adición de oxíxeno atmosférico ao carbono C2 na RuBP formando un intermediario hidroperóxido de alta enerxía que se descompón en 2-fosfoglicolato e 3-fosfoglicerato (aquí só se produce unha molécula de 3-fosfoglicerato). A pesar da barreira de enerxía máis alta para a reacción de oxixenación comparada coa carboxilación, a fotorrespiración supón ata o 25% do recambio da RuBisCo en plantas C3.
Papel biolóxico
En plantas, o 2-fosfoglicerato ten un efecto potencialmente tóxico, xa que inhibe varias vías metabólicas. As actividades de importantes encimas no metabolismo central do carbono do cloroplasto, como a triosa-fosfato isomerase, a fosfofrutoquinase ou a sedoheptulosa 1,7-bisfosfato fosfatase mostran unha significativa diminución en preseza de 2-fosfoglicolato. Por tanto, a degradación do 2-fosfoglicolato durante a fotorrespiración é importante para a homeostase celular.
Aínda que o 2-fosfoglicolato se produce principalmente en plantas, tamén ten un papel no metabolismo dos mamíferos, aínda que a fonte deste 2-fosfoglicolato en mamíferos non se comprende de todo. Pénsase que o procesamento de roturas nas febras de ADN produce pequenas cantidades de 2-fosfoglicolato, pero outros procesos poden orixinar 2-fosfoglicolato tamén. A subinidade fosfatase da bisfosfoglicerato mutase, un encima que ese encontra nos glóbulos vermellos, mostra un incremento na súa actividade de ata tres ordes de magnitude en presenza de 2-fosfoglicolato, o que ten como resultado un incremento na afinidade polo oxíxeno da hemoglobina.
A fotorrespiración é a principal vía que ten o cloroplasto para desfacerse do 2-fosfoglicolato. Porén, esta vía causa unha diminución do rendemento metabólico, xa que o 2-fosfoglicerato é transformado en 3-fosfoglicerato por unha elaborada vía de salvamento co custo dun equivalente de NADH e de ATP, respectivamente. Ademais, esta vía de salvamento perde o equivalente a ½ do carbono previamente fixado e libera o equivalente a ½ de amoníaco tóxico por molécula de 2-fosfoglicolato. Isto orixina unha perda neta de carbono na fotorrespiración, facendo o proceso moito menos eficiente que cando funciona só o ciclo de Calvin.
Porén, esta vía de salvamento pode tamén actuar como sumidoiro de enerxía celular, impedindo que na cadea de transporte electrónico do cloroplasto se produza unha sobrerredución. Crese que esta vía tamén xoga un papel na mellora da resposta das plantas ao estrés abiótico.
Importancia agrícola
A RuBisCO foi a diana potencial das investigacións de enxeñaria biolóxica con propósitos agrícolas. Unha diminución da oxixenación da RuBisCO pode ter como resultado un incremento na eficiencia da asimilación do carbono en cultivos agrícolas como o arroz ou o trigo e, por tanto, un incremento da súa produción neta de biomasa. Fixéronse intentos de alterar artificialmente a estrutura da proteína RuBisCO para mellorar a súa taxa de recambio catalítica. As mutacións na subunidade L do encima, por exemplo, incrementan tanto o recambio catalítico como a afinidade da RuBisCO polo dióxido de carbono. Desta maneira hai menos fotorrespiración e menos produción de 2-fosfoglicolato. Isto comprobouse en experimentos con bacterias.
Verde de metileno
O verde de metileno é un composto químico heterocíclico aromático similar ao azul de metileno. Utilízase como tinguidura en histoloxía. Funciona como un fotocatalizador activado pola luz visible en síntese orgánica.
Wikipedia en estremeño
A Wikipedia en estremeño (en Wikipedia en estremeñu) ou Güiquipedia é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua estremeña.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
Foi creada o 24 de xaneiro de 2007, malia que non foi até o 28 de maio de 2008 que obtivo a súa URL definitiva.
Controversia
Diferentes medios criticaron a versión estremeña da Wikipedia, cuestionándose que o estremeño non é realmente un idioma, senón unha variedade do asturleonés e do castelán, e que non ten unha normativa ortográfica definida. Tamén foi froito de polémica o feito que a páxina só tivese entre un e cinco contribuidores activos na pasada década, tres dos cales sendo os mesmos que iniciaron o proxecto.
Eurovisión Canadá
Formato
O festival baséase no Festival de Eurovisión, un concurso anual de cancións organizado pola Unión Europea de Radiodifusión (EBU). A competición emítese desde 1956, e ten ata 200 millóns de espectadores en todo o mundo. O festival emítese por televisión e implica que membros da UER de cada país envíen unha canción, sendo o gañador quen consiga máis puntos doutros países.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Gli infedeli
Gli infedeli é un filme italiano de 2020 dirixida por Stefano Mordini. Está protagonizado por Riccardo Scamarcio, Laura Chiatti, Valerio Mastandrea e Valentina Cervi, é un filme episódico con diferentes historias relacionadas coa infidelidade, sendo un remake do filme francés Les Infidèles, 2012.
Distribución
O primeiro tráiler do filme foi difundido o 9 de xullo de 2020.
O filme foi distribuído pola plataforma en liña Netflix o 15 de xullo de 2020.
Benito Couceiro
Benito Couceiro Gómez, nado na Coruña en 1882 e finado na mesma cidade a finais de maio de 1948, foi un zapateiro e sindicalista galego.
Traxectoria
Tiña os talleres de zapateiro na rúa Estrela e posteriormente en Fontán. Foi tesoureiro da Sociedade de Zapateiros (1902-1903), e interveu nun mitin no Teatro Circo en 1903 e nun acto na Praza de Touros en solidariedade “para con las víctimas de la Mano Negra” en 1903. Foi despois presidente da sociedade, e como tal interveu nun mitin en protesta polos proletarios presos en Barcelona, París, Rusia e Arxentina en 1905. Foi vicesecretario de Constructores de Calzado (1909) e contador, por Zapateiros, da Federación Solidariedade Obreira Galega, na Coruña (1911). En 1919 era un dos patróns do Gremio de Zapateiros que aceptou as bases presentadas polos obreiros dese oficio. Foi tamén presidente do Sindicato de Profesións Varias (1918) e vicepresidente do mesmo ao ano seguinte (1919). Por ese sindicato é designado delegado para asistir ao Congreso da CNT celebrado no Teatro da Comedia de Madrid en 1919. Tamén foi secretario da Asociación de Inquilinos (1913) e presidiu un mitin contra a carestía do pan, vivendas e falta de traballo en 1914. Ao ano seguinte ocupou a presidencia da entidade, e presidiu un mitin no Teatro Circo, coas mesmas reclamacións. En 1915 fundouse o Comité de Defensa Económico e Social da Coruña do que foi inicialmente secretario da Comisión de Inquilinato, intervindo no mitin do Teatro Circo no que o Comité dá conta das súas xestións. Pouco despois foi elixido presidente do Comité, interveu en mitins na cidade e arredores e asembleas da Federación Local Obreira. Tamén, e calidade de presidente do Comité, enviou un escrito ao Concello da Coruña, sobre os impostos da leña e as patacas.
Directivo do Centro de Estudios Sociales Germinal do que foi tesoureiro (1908-1909), secretario (1914, 1916-1918), vogal (1919) e presidente (1923-1924; 1934; 1935 ata o final da República). Presidiu e interveu no mitin contra a guerra do Teatro Rosalía en novembro de 1935.
Foi membro do grupo editor de La Acción (1908), secretario de exterior do grupo anarquista Pro Tierra y Libertad, creado na Coruña en apoio do periódico do mesmo nome (1910), colaborou en La Voz de Galicia e polemizou co tipógrafo socialista Esteban Fernández Temprano en ¡Despertad!. Durante a Segunda República colaborou nos voceiros anarcosindicalistas Solidaridad Obrera, Solidaridad e no semanario La Calle, vinculado ao Partido Sindicalista.
Vida persoal
Casou con María Raposo Cruz e foi pai de Raúl, Horacio, Luis, Germinal, Florinda e Raquel.
Wikipedia en aragonés
A Wikipedia en aragonés ou Biquipedia é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua aragonesa. O proxecto creouse o 21 de xullo de 2004. O 1 de abril de 2015, a edición contaba con máis de 30 000 artigos.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
Logo da súa fundación o 21 de xullo de 2004, a Wikipedia en aragonés acadou os 1 000 artigos o 30 de decembro de 2005, fito acadado coa creación do artigo Ciudat de Panamá (Cidade de Panamá), e co gallo deste día a comunidade creou un logo especial para conmemoralo.
Wikipedia en córnico
A Wikipedia en córnico é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua córnica.
Historia
A versión da Wikipedia en córnico contaba o 11 de marzo de 2015 con 3 579 artigos e 6 644 usuarios rexistrados, o cal a situaba no posto 171 de todas as edicións de Wikipedia (daquela eran 287 versións en linguas diferentes) segundo o número de artigos, e no posto 192 segundo o número de usuarios rexistrados.
Wikipedia en manx
A Wikipedia en manx é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua manx.
Pyronia tithonus
Pyronia tithonus é unha especie de bolboreta pertencente á familia Nymphalidae. Foi descrita por Carl von Linné no ano 1758.
Wikipedia en manx
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Pyronia tithonus
A súa distribución xeográfica mudou durante o século XX, con contraccións e expansións do seu territorio. É considerada unha especie migratoria. Está presente na Península Ibérica.
Descrición
De cor laranxa con dúas grandes manchas nas ás anteriores e detalles no bordo das ás. Amosa dimorfismo sexual; polo xeral as femias teñen máis manchas ca os machos. Hai moitas variantes.
Wikipedia en manx
Historia
A versión da Wikipedia en manx contaba o 10 de marzo de 2015 con 4 809 artigos e 9 215 usuarios rexistrados, o que a situou no posto 157 de todas as edicións de Wikipedia (daquela 287 versións en linguas diferentes) segundo o número de artigos, e no posto 157 segundo o número de usuarios rexistrados.
Wikipedia en quechua
A Wikipedia en quechua (en Qichwa Wikipidiya) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en quechua. Con máis de 22 000 artigos, é a versión máis grande de Wikipedia nunha lingua indíxena de América.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
Logo da súa fundación, o proxecto tardou algúns meses en avanzar. Até o mes de outubro de 2004 a única páxina foi a portada, que durante varios meses soamente contiña o texto estándar en inglés. Nos meses seguintes, uns poucos usuarios escribiron algúns bosquexos e unha páxina de axuda en castelán. O primeiro administrador do proxecto foi nomeado pola Fundación Wikimedia en xaneiro de 2005. Este usuario elaborou algúns artigos e algunhas páxinas internas, mais até maio de 2006 houbo poucas edicións e a cantidade de usuarios quedou estancada.
A finais de 2006, rexistrouse o primeiro usuario con coñecementos avanzados na lingua, AlimanRuna, que tamén é o webmaster dunha páxina en alemán sobre o quechua. A iniciativa deste usuario levou a un crecemento dos artigos e a creación das primeiras páxinas de ayuda. En decembro do mesmo ano, a versión superou os 1 000 artigos.
En xaneiro de 2008, a Wikipedia en quechua contaba con máis de 350 usuarios rexistrados, dos cales 33 eran activos regularmente e arredor de 10 chegaban a máis de 100 edicións por mes. O 20 por cento dos artigos superaba os 2 kB, o 65 por cento os 0,5 kB, a media por artigo era de 1457 bytes, e había 11,5 edicións por artigo.
En maio de 2020, contando daquela con máis de 22 mil artigos, a Wikipedia en quechua obtivo unha mención de honra na 1ra edición dos "Premios ao Activismo Quechua en Redes Sociais", iniciativa organizada por The Quechua Alliance, en colaboración co Programa de Quechua da Universidade de Pensilvania, a iniciativa Qinti da Universidade de Illinois e a Dirección de Linguas Indíxenas do Ministerio de Cultura do Perú.
Luis Vélez de Guevara
Luis Vélez de Guevara, nado Luis Vélez de Santander, o 1 de agosto de 1579 e finado o 10 de novembro de 1644, foi un dramaturgo e novelista español. Naceu en Écija e era de orixe xudía conversa. Despois de graduarse na Universidade de Osuna en 1596, entrou na casa de Rodrigo de Castro, cardeal arcebispo de Sevilla, e celebrou o casamento de Filipe III nun poema asinado como Vélez de Santander, nome que seguiu usando algúns anos despois.
Parece ser que foi soldado en Italia e en Alxer, regresando a España en 1602 cando entrou ao servizo do conde de Saldaña, e dedicouse á dramaturxia. Morreu en Madrid o 10 de novembro de 1644.
O seu fillo Juan Crisóstomo Vélez de Guevara tamén foi dramaturgo no Siglo de Oro (século de ouro), con obras máis inclinadas á comedia; porén algunhas do fillo foron erroneamente atribuídas ao pai.
A maioría de datos biográficos sobre o autor foron recompilados nun principio polo escritor e historiador da Veiga Emilio Cotarelo e máis recentemente polo hispanista C. George Peale.
Obra
Vélez de Guevara foi autor de máis de catrocentas obras de teatro, entre elas Reinar despues de morir, La Luna de la Sierra e El Diablo está en Cantillana. A obra Más pesa el rey que la sangre, está baseada no episodio da chamada Reconquista no que o fidalgo Alonso Pérez de Guzmán permite que o seu fillo sexa sacrificado, en lugar de render a súa posesión de Tarifa. Porén, Vélez de Guevara é máis coñecido como o autor de El diablo cojuelo (1641).
El diablo cojuelo, homenaxes e cultura popular
A trama presenta a un estudante canalla que se esconde na mansarda dun astrólogo e libera un demo dunha botella. Como recoñecemento o demo móstralle os pisos de Madrid e os trucos, miserias e picardías dos seus habitantes. Un tema semellante foi aparece en Los anteojos de mejor vista (1620–1625) de Rodrigo Fernández de Ribera. Charles Dickens refírese a El Diablo cojuelo en The Old Curiosity Shop, no capítulo trinta e tres.
Mulleres en Albania
Dereito a levar armas
Segundo unha columna en The Literary World en 1878, as mulleres albanesas podían levar armas.
Matrimonio, fertilidade e vida familiar
A taxa de fertilidade é de 1,5 fillos por muller (estimación de 2015), que está por debaixo da taxa de reposición de 2,1. A taxa de prevalencia de anticonceptivos é bastante alta: 69,3% (2008/09). A maioría das mulleres albanesas comezan a súa familia a principios e mediados dos seus vintes: a partir de 2011, a idade media do primeiro matrimonio era de 23,6 para as mulleres e de 29,3 para os homes.
Nalgunhas zonas rurais de Albania, os matrimonios seguen sendo concertados, e a sociedade é fortemente patriarcal e tradicional, influenciada polo conxunto tradicional de valores do kanun. The urbanization of Albania is low compared to other European countries: 57.4% of the total population (2015). Aínda que o matrimonio forzado é xeralmente desaprobado pola sociedade, é un "fenómeno ben coñecido no país, especialmente nas zonas rurais e remotas", e as nenas e mulleres destas áreas son "moi a miúdo obrigadas a casar por mor dunha mentalidade patriarcal e da pobreza".
O aborto en Albania foi totalmente legalizada o 7 de decembro de 1995. O aborto pódese realizar baixo demanda ata a 12ª semana de embarazo. As mulleres deben someterse a asesoramento durante unha semana antes do procedemento, e os hospitais que practican abortos non poden divulgar información ao público sobre as mulleres que atenden.
Durante o goberno de Enver Hoxha, a Albania comunista tiña unha política natalista, que levaba ás mulleres a ter abortos ilegais ou a inducilos elas mesmas. Isto levou a que o país tivese a segunda taxa de mortalidade materna máis alta de toda Europa, e estimouse que o 50% de todos os embarazos terminaron nun aborto.
Emprego
Durante a era comunista gran cantidade de mulleres comezaron a ter un emprego remunerado. O período de transición en Albania estivo marcado por rápidos cambios económicos e inestabilidade. O mercado de traballo enfrontouse a moitos dos problemas que son comúns á maioría das economías en transición, como a perda de emprego en moitos sectores, que non foron suficientemente compensados polos novos sectores emerxentes. No ano 2011, a taxa de emprego foi do 51,8% para as mulleres novas, fronte ao 65,6% dos homes novos.
Educación
miniatura|Mozas estudantes albanesas en Tirana, Albania. No ano 1946, preto do 85% da poboación de Albania era analfabeta, principalmente porque as escolas que usaban a lingua albanesa eran practicamente inexistentes no país antes de independizarse en 1912. Ata mediados do século XIX, os gobernantes do Imperio Otomán prohibiran o uso da lingua albanesa nas escolas. O réxime comunista deu unha alta prioridade á educación, que incluía a alfabetización da poboación, pero tamén a promoción da ideoloxía socialista nas escolas. A partir de 2015, a taxa de alfabetización das mulleres era só lixeiramente inferior á dos homes: 96,9% de mulleres fronte ao 98,4% de homes.
Violencia contra as mulleres
Dende a década de 2000, Albania tomou medidas para abordar o problema da violencia contra as mulleres. Entre elas, promulgouse a Lei 9669/2006 (Lei de Medidas contra a Violencia nas Relacións Familiares) e ratificouse a Convención de Istambul.
Convenio do Consello de Europa sobre a prevención e a loita contra a violencia contra as mulleres e a violencia doméstica
O Convenio do Consello de Europa sobre a prevención e a loita contra a violencia contra as mulleres e a violencia doméstica, tamén coñecido como Convenio de Istambul ou Convención de Istambul, é unha convención do Consello de Europa que ten por obxectivo a loita contra a violencia contra mulleres e a violencia doméstica. Presentouse en Istambul en 2011 e está en vigor en Europa dende o 1 de agosto de 2014. En 2022, foi asinado por 45 países e ratificado por 37 países. En 2021, o presidente Recep Tayyip Erdoğan anunciou a retirada de Turquía.
É o primeiro instrumento de carácter vinculante no eido europeo en materia de violencia contra as mulleres e violencia doméstica, e está considerado o tratado internacional máis completo e de maior alcance sobre a loita contra a violencia contra as mulleres e a violencia doméstica. Recoñece a violencia contra as mulleres como unha violación dos dereitos humanos e aborda a violencia contra as mulleres a través de medidas dirixidas á prevención da violencia, a protección ás vítimas e o axuizamento dos autores.
O Convenio contempla como delito todas as formas de violencia contra as mulleres: a violencia física, psicolóxica e sexual, incluída a violación; a mutilación xenital feminina, o matrimonio forzado, o acoso, o aborto forzado e a esterilización forzada. Isto implica que os estados deberán introducir nos seus sistemas xurídicos estes delitos.
Adopción, sinatura e ratificación
[[Ficheiro:Istanbul_Convention_2011_participation_map.svg|miniatura|esquerda|230x230px|
]] A convención foi adoptada polo Comité de Ministros do Consello de Europa o 7 de abril de 2011. Abriuse para a súa sinatura o 11 de maio de 2011, con ocasión da 121.ª Sesión do Comité de Ministros en Istambul. Entrou en vigor con 10 ratificacións, oito das cales foron requiridas para ser estados membro do Consello de Europa.
Países que ratificaron o Convenio
O 12 de marzo de 2012, Turquía converteuse no primeiro país en ratificar a Convención, aínda que no 20 de marzo de 2021, co islamita conservador Tayyip Erdoğan como presidente de Turquía, abandonou a Convención de Istambul.
Entre 2013 e 2015 foi rataficado por outros dezaoito países que asinaron: (Albania, Andorra, Austria, Bosnia e Hercegovina, Dinamarca, Eslovenia, España, Finlandia, Francia, Italia, Malta, Mónaco, Montenegro, os Países Baixos, Polonia, Portugal, Serbia e Suecia). O 11 de maio de 2017, o Consello decidiu a adhesión da Unión Europea considerando que esta adhesión garante a complementariedade entre o plano nacional e o plano da UE, e consolida a capacidade desta última para desempeñar un papel máis eficaz en foros internacionais como o Grupo de Expertos do Consello de Europa na loita contra a violencia contra as mulleres e a violencia doméstica (GREVIO).
En xullo de 2017, a convención estaba asinada por 46 estados, seguidos da ratificación do mínimo de oito vinte e catro membros do Consello de Europa.
Diane di Prima
Diane di Prima, nada en Brooklyn, Nova York, o 6 de agosto de 1934 e finada en San Francisco, California, o 25 de outubro de 2020, foi unha poeta estadounidense.
Traxectoria
Con dezanove anos, mantiña correspondencia con Ezra Pound, que revolucionou a linguaxe poética da época eliminando todos os elementos superfluos da poética e a retórica, e con Kenneth Patchen, pacifista convencido, seguido polos máis novos pola intemporalidade das súas crenzas e ideas, mais pouco encomiado como poeta polos críticos da época, debido á súa preocupación polos problemas sociais da década dos 30. Di Prima asistiu ao Instituto Hunter e á Universidade Swarthmore, en Manhattan, onde viviu e escribiu durante moitos anos. O seu primeiro libro de poesía, This Kind of Bird Flies Backward (Esta especie de paxaro voa cara atrás), publicárono en 1958 a editorial Hettie e LeRoi Jones.
Implicación no movemento beat
Di Prima pasou o fin dos anos 50 e principios dos 60 en Manhattan, onde participou no incipiente movemento beat e onde chegou a ser coñecida como unha importante escritora dentro deste movemento. Despois, pasou algún tempo en Stinson Beach e Topanga Canyon, en California. Logo, regresou a Nova York e, finalmente, trasladouse definitivamente a San Francisco. Foi unha figura ponte entre o movemento beat e os últimos hippies, así como entre os artistas da costa leste e a costa oeste.
Durante os anos en que residiu en Manhattan editou o boletín literario The Floating Bear (O oso flotante) (1961-1969) con Amiri Baraka (LeRoi Jones), poeta, ensaísta, dramaturgo, músico e profesor universitario. Tamén foi cofundadora do Teatro de Poetas de Nova York e fundadora da Poets Press, que publicou a obra de moitos escritores novos da época. En varias ocasións, enfrontouse a cargos por obscenidade, acusada polo goberno dos Estados Unidos, debido ao seu traballo no Teatro dos Poetas de Nova York e no xornal The Floating Bear. En 1961, foi detida pola FBI, pola publicación de dous poemas en The Floating Bear. Di Prima sempre afirmou que foi acosada constantemente pola policía debido á natureza da súa poesía.
En 1966, trasladouse a Nova York, onde pasou algún tempo en Millbrook coa comunidade psicodélica de Timothy Leary e imprimiu as dúas primeiras edicións de Psychodelic Prayers (Oracións psicodélicas) de Leary (primavera de 1966). En 1969, escribiu unha novela de relato erótico, na que detallaba a súa propia experiencia no movemento beat, titulada Memoirs of a Beatnik (Memorias dunha beatnik).
Desde 1974 até 1997, di Prima ensinou poesía na Jack Kerouac School de Disembodied Poetics ("poetas desencarnados"), do Instituto de Naropa en Boulder, Colorado, compartindo o programa cos seus compañeiros beat Allen Ginsberg (cofundador do programa), William Burroughs, Gregory Corso e outros. No 2001, publicou Recollections of My Life as a Woman: The New York Years (Recordos da miña vida como muller: os anos de Nova York).
Carreira
A finais de 1960, mudouse definitivamente a California, onde viviu até o seu falecemento. Alí, participou nas actividades políticas dos Diggers e estudou budismo, sánscrito, alquimia e gnosticismo. En 1966, asinou un voto de resistencia a pagar impostos para protestar contra a guerra de Vietnam. Tamén publicou a súa obra principal, o poema longo Loba, en 1978, cunha edición ampliada en 1998.
Desde 1980 até 1987, ensinou as tradicións herméticas e esotéricas da súa poesía nun breve mais significativo programa Mestrado de Poetas no New College de California, xunto aos poetas Robert Duncan e David Meltzer. Tamén deu clases no California College of Arts and Crafts e no San Francisco Arts Institute. Foi tamén unha das cofundadoras do San Francisco Institute of Magical and Healing Arts (SIMHA), onde ensinou as tradicións espirituais occidentais desde 1983 até 1992. Foi autora de 43 libros de poesía e prosa, incluídos os seus poemas seleccionados Pieces of a Song (Anacos dunha canción), que se publicaron en 1990, e un libro de memorias, Recollections of My Life as a Woman (Recordos da miña vida como muller), publicado no 2001. Foi tamén prosista, dramaturga e activista a favor da xustiza social e docente.
A súa obra traduciuse a máis de 20 idiomas, e recibiu premios ao seu labor poético do National Endowment for the Arts. En 1993, recibiu un premio da asociación nacional de poesía Lifetime Achievement. Entre maio e xuño de 1994, foi Master Artist-in-Residence no Atlantic Center for the Arts. En 1999, recibiu o título honorífico de doutora en literatura pola Universidade de St. Lawrence. Na primavera do 2000, foi Master Poet-in-Residence no Columbia College de Chicago. No 2002, foi unha dos tres finalistas para o premio Poeta Laureado de California, e no 2009 foi nomeada Poeta Laureada de San Francisco. Leu dous dos seus poemas no icónico concerto de despedida The Last Waltz, de The Band. O primeiro foi "Get Yer Cut Throat off My Knife" (Conseguir cortar a garganta co meu coitelo), e o segundo, "Revolutionary Letter #4" (4.ª carta revolucionaria). Actualmente, hai un movemento en marcha para nomear unha rúa de San Francisco na súa honra.
Di Prima tamén traballou desde os anos 60 como fotógrafa e artista collage, e nos últimos dez anos volveu retomar a acuarela. Realizou catro exposicións individuais e participou en numerosas exposicións colectivas. Colaborou tamén coa cineasta Melanie La Rosa para facer o documental The Poetry Deal: a filme with Diane di Prima (O trato da poesía: unha película con Diane di Prima). A película ten unha grande importancia histórica, pois é a única que se centra exclusivamente no traballo de Di Prima. Posúe, ademais, curiosos e raros arquivos de imaxes e gravacións dela lendo os seus traballos en 1974.
Estas gravacións tomáronse en lugares nos que Di Prima tivo bos contactos e relacións, como na Universidade de Naropa, no Proxecto de Poesía da cidade de Nova York e no Centro de Poesía da Universidade Estatal de San Francisco. A película tamén ofrece lecturas contemporáneas da súa poesía, lidas polos seus amigos e por ela mesma, incluída unha lectura espontánea no 2007 de The Poetry Deal por ela mesma na súa casa, outra lectura de "Song for Baby-O", no 2009, gravada nun festival de poesía en Gloucester, Massachusetts, e varios poemas-película rodados en varios actos para crear unha estética única en homenaxe á estética literaria da súa obra. As reaccións a The Poetry Deal: a film with Diane di Prima permítenlle ao espectador experimentar directamente a poesía da autora.
Di Prima viviu e escribiu en San Francisco, onde impartiu talleres nos que lles ensinaba aos asistentes como combinar pinturas ou fotografías coa palabra impresa; tamén deu clases particulares individuais sobre escritura e creatividade. Á súa morte, deixou varias obras poéticas na imprenta: entre elas, a edición ampliada de Revolutionary Letters, publicada por Last Gasp Press de San Francisco, que contén máis de 20 poemas políticos novos escritos nas dúas últimas décadas. Outras obras en curso inclúen The Poetry Deal: Poems from the 1980s and 90s; Death Poems for All Seasons (Poemas de morte para todas as estacións), Estudos alquímicos (poesía), Not Quite Buffalo Stew, unha novela surrealista sobre a vida de California; The Mysteries of Vision (Os misterios da visión), un libro de ensaios sobre H.D., e One Too Like Thee, un estudo do uso da maxia tradicional occidental na súa vida e obra.