cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Primeira guerra carlista
Orixe
A cuestión dinástica non foi a única, tras a guerra da Independencia, Fernando abolira a Constitución de 1812, pero tras o trienio liberal (1820-1823) Fernando VII non volveu restaurar a Inquisición, e nos últimos anos do seu reinado permitiu certas reformas para atraer aos sectores liberais que ademais pretendían igualar as leis e costumes en todo o territorio do reino eliminando os foros e as leis particulares, ao tempo os sectores máis conservadores agrupábanse en torno ao seu irmán Carlos, que si recoñecía os dereitos forais.
Contendentes
Euskadi e Navarra apoiaron maioritariamente ao pretendente Carlos polo seu tradicionalismo, polo apoio que lle deu a Igrexa católica local e polo apoio do pretendente aos foros. En Aragón e Cataluña viuse como unha oportunidade de recuperar os seus dereitos forais, perdidos tras a Guerra de Sucesión española. A Igrexa católica mantívose ambigua, aínda que unha parte importante do clero uniuse ao bando carlista.
No outro bando, os liberais e moderados uníronse para apoiar a María Cristina e á súa filla Isabel. Controlaban as principais institucións do Estado, a maioría do exército e todas as cidades importantes.
Eirexa
O topónimo galego Eirexa pode referirse a:
Primeira guerra carlista
Contendentes
Os liberais recibiron apoio do Reino Unido, Portugal e Francia en forma de créditos para o tesouro e de forzas militares, os británicos enviaron a Lexión británica, corpo de voluntarios ao mando do xeneral George Lacy Evans e a Royal Navy realizou funcións de bloqueo, os portugueses enviou unha división auxiliar baixo o mando do barón das Antas e os franceses a Lexión estranxeira ademais de colaborar no control da fronteira e das costas españolas.
A guerra
Tras a morte de Fernando VII o pretendente Carlos nomeou a Joaquín Abarca como ministro universal e fixo un chamamento ao exército e ás autoridades para que se sumasen á súa causa, pero con escasa repercusión. Internacionalmente tan só o rei Miguel I de Portugal o recoñeceu, o que levou á ruptura diplomática entre España e Portugal.
Nos primeiros días de outubro sucedéronse as insurreccións en varios puntos de España, protagonizadas por agrupacións locais dos Voluntarios Realistas, en xeral sen pouco éxito, agás no País Vasco, Navarra e Logroño, pero sen chegar a controlar máis que por pouco tempo as cidades deses territorios. En Castela a Vella, foi en Burgos e Soria onde máis éxito tivo a insurrección, mobilizando un total de 10.000 homes ao mando de Jerónimo Merino e Ignacio Alonso Cuevillas. En Cataluña en abril de 1834 entrou unha partida procedente do Maeztrazgo ao mando de Manuel Carnicer pero fracasou, malia iso mantivéronse mobilizadas numerosas partidas guerrilleiras. En Galicia houbo pequenas partidas, sen moita continuidade.
Fronte norte
A derrota dos miguelistas, na guerra civil portuguesa, provocou a saída do pretendente cara a Londres e a entrada en Navarra pola fronteira francesa o 9 de xullo 1834 e nomeou un goberno dirixido por Carlos Cruz Mayor, pero a fin da guerra en Portugal, permitiu ao goberno de Isabel II retirar tropas da fronteira con Portugal e envialas á fronte do norte, primeiro ao mando de José Ramón Rodil e despois duns meses por Francisco Espoz y Mina, polo que ata mediados de 1835 as accións bélicas localizáronse no País Vasco e Navarra, centradas na figura de Tomás de Zumalacárregui, que organizou en pouco tempo un exército carlista en Navarra, ao que tamén se uniron os carlistas vascos debilitados logo da expedición de Pedro Sarsfield. Zumalacárregui equipou aos seus homes con armas tomadas aos exércitos cristinos no campo de batalla ou en ataques contra fábricas ou convois, e consciente da súa inferioridade numérica e armamentística reproduciu a táctica guerrilleira que coñecía dende a guerra de Independencia, amparándose no accidentado do relevo e no apoio de gran parte da poboación civil, conseguiu que a comezos de 1835 o exército cristino conservase só as gornicións das capitais das provincias vasconavarras e algúns portos da costa. Animado polos seus éxitos militares e pola necesidade de obter financiamento e recoñecemento internacional puxo sitio a Bilbao o 10 de xuño de 1835, pero ferido mentres observaba as operacións, morreu o 24 de xuño e foi substituído por Vicente González Moreno, quen levantou o sitio diante as presións das forzas que defendían a cidade ao mando de Luis Fernández de Córdoba, quen aos poucos días, tamén venceu aos carlistas na batalla de Mendigorría, aínda así ata 1837 as forzas manteríanse equilibradas na fronte norte e aínda que houbo numerosos enfrontamentos ningún bando se puido impor ao outro.
En outubro de 1835 Nazario Eguía asumiu o posto de xeneral en xefe das tropas carlistas no País Vasco e Navarra, durante o seu mandato o exército carlista aumentou ata chegar aos 36.000 homes e o seu sucesor, Bruno Villarreal, caracterizouse por fomentar as expedicións fóra do territorio carlista, mentres o novo goberno carlista que entrou en funcionamento en maio de 1836, dirixido por Juan Bautista Erro pretendía crear unha administración eficaz.
En outubro de 1836 tivo lugar o segundo sitio de Bilbao, que fracasou aos cinco días e en novembro un terceiro intento que durou mes e medio e que fracasou diante a defensa de Baldomero Espartero, e que provocou o nomeamento de Sebastián Gabriel de Borbón Braganza como xeneral en xefe dos carlistas, que en marzo de 1837 venceu ás tropas liberais na batalla de Oriamendi e que os sectores máis radicais do carlismo fixéranse co control político, acrecentado tras Expedición Real. José Antonio Guergué fíxose co mando do exército ata xuño de 1838, cando foi substituído por Rafael Maroto, quen reorganizou o exército e mandou fusilar en febreiro de 1839 a Guergué e a outros militares acusados de conspirar na súa contra e tentou conseguir do pretendente a destitución dos seus opoñentes, polo que foi destituído por Don Carlos, aínda que aos poucos días restituíuno no seu posto e accedeu ás súas demandas. Maroto negociou co goberno de Isabel II sen o apoio do pretendente e coa oposición de parte das súas tropas e o 29 de agosto de 1839 Espartero e os xenerais La Torre e Urbiztondo, representantes de Maroto, asinan o Convenio de Oñati que puxo fin á guerra no norte de España, confirmado co coñecido como abrazo de Bergara entre Maroto e Espartero o 31 de agosto.
O 14 de setembro de 1839 o pretendente carlista e as súas tropas que lle permanecían fieis cruzaron a fronteira francesa e a guerra rematou na fronte norte.
Fronte leste
As partidas do Maestrazgo e Aragón elixiron a Manuel Carnicer como o seu xefe en febreiro de 1834, logo do seu fusilamento en abril de 1835 tomou o mando o seu segundo Ramón Cabrera, quen deu pulos ás forzas carlistas, pero as súas forzas non foron o suficientemente numerosas como para obter unha vitoria decisiva sobre as forzas liberais, e en 1836 Evaristo de San Miguel conquistaba para os isabelinos Cantavieja, en 1837 Cabrera consegue reconquistar o territorio perdido e en xaneiro de 1838 conquista Morella, que converte en capital da súa administración e estende o seu territorio por Aragón, norte da Comunidade Valenciana e sur de Cataluña, pero a fin da guerra no norte fixo que Espartero chegase a Zaragoza á fronte de 44.000 homes en outubro de 1839 e estableceu o seu cuartel xeral en Mas de las Matas, pero Cabrera consegue manter a resistencia ata o 30 de maio de 1840 cando Espartero conquistou Morella e Cabrera dirixiuse a Berga.
En Cataluña as numerosas partidas actuaban sen coordinación, polo que dende Navarra enviouse en agosto de 1835 a Juan Antonio Guergué á fronte de 2.700 homes coa misión do organizar e unificar ás forzas carlistas catalás, consegue xuntar unha forza de 22.000 homes, pero fracasa no intento de tomar Olot, tras a marcha de Guergué a Cataluña asumiron o mando Ignacio Brujó, Rafael Maroto e Blas María Royo de León e en 1837 fíxose co mando un dos membros da Expedición Real, Antonio Urbiztondo, quen conquistou Berga en xullo e converteuna na capital do carlismo catalán. Os problemas entre a Xunta de goberno de Berga e Urbiztondo levaron ao nomeamento de José Segarra e posteriormente, en xullo de 1838, ao do conde de España, que se esforzou en modernizar as súas tropas ao tempo que se aproximaba aos sectores máis radicais do carlismo, o que provocou o descontento da oficialidade carlista, que solicitaron a súa destitución ao pretendente, o que conseguiron en outubro. A chegada de combatentes carlistas procedentes da fronte norte tras a sinatura do Convenio de Oñate conseguiu prolongar a guerra en Cataluña uns meses máis ata que as últimas tropas carlistas dirixidas por Cabrera cruzaron a fronteira francesa o 6 de xullo de 1840.
O Picato, Quintela, Castro de Rei
O Picato é un lugar da parroquia de Quintela no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 3 habitantes (un home e dúas mulleres).
Pastoriza, A Pastoriza
miniatura|Igrexa do Salvador da Pastoriza. O Salvador de Pastoriza é unha parroquia do concello da Pastoriza na comarca da Terra Chá, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 196 habitantes, deles 89 eran homes e 107 eran mulleres, o que supón un incremento de 1 habitante en relación ao ano anterior, 2006.
Anselme Gaëtan Desmarest
Anselme Gaëtan Desmarest, nado o 6 de marzo de 1784 en París e finado o 4 de xuño de 1838 en Maisons-Alfort, Val do Marne, Illa de Francia, foi un zoólogo e escritor francés.
Traxectoria
Fillo do xeólogo Nicolas Desmarest (1725-1815), fixo os seus estudos na École centrale, e despois no Prytanée national militaire (Escola Militar).
Protexido por Lacépède (1756-1825), alumno de Georges Cuvier (1769-1832) e de Alexandre Brongniart (1770-1847), dedicou o seu tempo de lecer á Historia natural.
A partir de 1814 foi profesor de zooloxía na École nationale vétérinaire de Maisons-Alfort.
En 1820 foi elixido membro da Académie nationale de médecine.
Foi o pai do entomólogo Eugène Anselme Sébastien Léon Desmarest (1816-1889).
Algunhas publicacións
Anselme Gaëtan Desmarest fixo numerosas publicacións sobre os fósiles. Así mesmo publicou, entre outras, as seguintes obras:
Abreviarura
A abreviatura Dedsmarets emprégase para indicar a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Niagara Falls, Nova York
250px|miniatura|Vista de Niagara Falls, [[Nova York (Estado)|Nova York]]
Niagara Falls (Cataratas do Niágara, en galego) é unha cidade situada no estado de Nova York, preto da fronteira americana co Canadá, provincia de Ontario. Localízase no Condado de Niágara. Fica á beira das Cataratas do Niágara, no Río Niágara. Ao oeste, a cidade de Niagara Falls, Nova York, conectase a través de dúas pontes coa cidade canadense de Niagara Falls. A súa poboación é de 55.593 habitantes.
Debido á bela paisaxe natural proporcionada polas cataratas onde Niagara Falls está situada, a principal fonte de renda da cidade é o turismo. A cidade forma parte da rexión metropolitana de Buffalo.
The Argument
The Argument é o sexto álbum de estudio da banda estadounidense de post-hardcore Fugazi, editado o 16 de outubro do 2001, antes de entrar en hiato indefinido. Foi lanzado polo selo Dischord Records (pertencente ao guitarrista e vocalista da banda, Ian MacKaye), xunto co seu EP Furniture + 2. The Argument gravouse en Inner Ear Studios e The Dischord House entre xaneiro e abril do 2001.
A páxina web Rockfeedback situouno no posto 18 da súa lista dos mellores álbums da década.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Fugazi.
Khan Asparuh
Khan Asparuh (en Хан Аспарух) é un filme búlgaro de 1981 dirixido por Ludmil Staikov. Conta a historia do Khan Asparukh e os eventos arredor da fundación do Primeiro Imperio Búlgaro no ano 681. Foi rodado e estreado con motivo do aniversario 1300 de Bulgaria. O filme foi escollido como candidato de Bulgaria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 55ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Rede persoal de aprendizaxe
Unha rede persoal de aprendizaxe é unha rede de aprendizaxe informal que consiste de xente que aprende interactuando e derivando coñecemento desde unha contorna persoal de aprendizaxe. Nunha rede persoal de aprendizaxe (RPA, ou PLN polas súas siglas en inglés, moito máis coñecidas), unha persoa fai unha conexión con outra persoa coa intención específica de que ocorra algún tipo de aprendizaxe debido á conexión.
As redes persoais de aprendizaxe comparten unha forte asociación co concepto de contorna persoal de aprendizaxe. Martindale & Dowdy describe unha contorna persoal de aprendizaxe como unha "manifestación dun proceso informal de aprendizaxe do aprendiz vía a web".
Aspectos
De acordo coa teoría do conectivismo desenvolvida por George Siemens e Stephen Downes, o "epítome do conectivismo" é que os discentes crean concexións e desenvolven unha rede persoal que contribúe ó seu desenvolvemento persoal e profesional, e ó seu coñecemento.
Recoñecemento oficial
A Unión Europea no seu Lifelong Learning Programme 2007–2013 ten recoñecido o potencial das RPA apoiando con presuposto o proxecto aPLaNet project (Autonomous Personal Learning Networks for Language Teachers/Redes persoais de aprendizaxe autónomo para mestres de lingua). O proxecto explica o valor dos RPA para o desenvolvemento profesional dos educadores de linguas.
Khanato de Bukhara
O Khanato de Bukhara (en Persa خانات بخارا; en uzbeko: Buxoro Xonlig) foi un estado uzbeko de Asia Central que existiu dende comezos do século XVI ata finais do século XVIII. A cidade de Bukhara converteuse na capital durante o reinado do khan Ubaydallah (1533–1540), e o seu máximo apoxeo foi durante o reinado do khan Abdullah II.
Nas fontes da segunda metade do século XVII, emprégase a expresión "92 tribos uzbekas" en relación a parte da poboación do territorio do khanato de Bukhara.
Dinastía Shaybánida
A dinastía Shaybánida gobernou o khanatao durante os primeiros 98 anos do estado, dende a súa fundación no ano 1500 ata case finais do sécuo XVI, no ano 1598. Durante esa época a capital Bukhara converteuse nun centro cultural das artes, da caligrafía e mesmo da educación.
Á parte da publicación de bastantes libros, moitos deles sobre historia, instituíuse unha rede de escolas onde os fillos das familias das clases superiores enviaban os seus fillos para recibiren unha educación elemental, que comezaba aos seis anos de idade. Dous anos despois, considerábase que estaban preparados para ingresar na madrasa, cun plan educativo que constaba de tres ciclos de sete anos de duración cada un, co que a duración completa dos estudos era de vinte un anos. Os alumnos estudaban teoloxía, aritmética, leis, lóxica, música e poesía. Este sistema educativo exerceu unha influencia positiva no desenvolvemento das linguas persa e uzbeka, así como por outra banda, na evolución da literatura, as ciencias, as artes e as técnicas aplicadas.
Dinastía Janid
A dinastía Janid (descendentes dos astrakhánidas) gobernaron o khanato entre 1599 e 1747. Yar Muhammad e a súa familia fuxiran despois de que Astrakhan caese en mans de Rusia. Tivo un fillo chamado Jani Muhammad que tivo dous fillos chamados Baqi Muhammad e Vali Muhammad coa súa esposa, filla do último gobernante shaybánida. Os Janid eran descendentes de Xenxis Kan.
En 1740 o khanato foi conquistado por Nadir Shah, xa de Irán. Trala súa morte en 1747, o khanato foi conquistado polos descendentes do emir uzbeko Khudayar Bi, mediante a posición ministerial de ataliq. En 1785, o seu descendente, Shah Murad, formalizou o goberno da dinastía da familia (Manghit) e o khanato converteuse no emirato de Bukhara. Os Manghits non eran descendentes de Xenxis Kan e tomaron o título islámico de emir en lugar de khan xa que a súa lexitimidade non se baseaba nesa descendencia.
Mary Cartwright
Dama Mary Cartwright, nada en Aynho (Inglaterra) o 17 de decembro de 1900 e finada en Cambridge o 3 de abril de 1998 foi unha matemática británica. Xunto con J. E. Littlewood, foi a primeira en analizar o sistema dinámico coa teoría do Caos.
Primeiros anos e educación
Cartwright naceu en Aynho, Northamptonshire, onde o seu pai, William Digby Cartwright, era vigairo. Era descendente do poeta John Donne a través da súa avoa, Jane Holbech.
Dende os seus anos escolares sentiuse atraída pola historia, mais como non lle gustaba o método da época, que consistía en memorizar grandes listas de acontecementos históricos, non se animou a estudar esta materia e decidiuse polas matemáticas.
Finalizou os seus primeiros estudos na escola Godolphin, na cidade de Salisbury (1916-1919). Máis tarde, estudou matemáticas na Universidade de St. Hugh, Oxford, graduándose en 1923 cun primeiro grao de cualificación. Foi a primeira muller en lograr altos graos. Paralelamente, realizou unha tese de doutoramento dos ceros sobre a totalidade de funcións.
En outubro de 1919 matriculouse na Universidade de St. Hugh, en Oxford, para estudar matemáticas. Nesta época a facultade estaba chea de estudantes dos cales só cinco eran mulleres. Aínda que se dedicou ás matemáticas non diminuíu o seu interese pola historia, o seu amor por esta materia reflectiuse nas biografías de matemáticos que máis tarde escribiu.
Graduouse en 1923, e durante catro anos dedicouse a ensinar matemáticas, primeiro nas escolas de Alicia Ottley (en Worcester) e despois na escola da abadía de Wycombe en Buckinghamshire.
Catro anos despois decidiu volver á Universidade para doutorarse baixo a dirección de G. H. Hardy. Obtivo o seu doutoramento en 1930 e foille concedida unha bolsa de investigación en Girton College, en Cambridge. Alí, despois de solucionar un dos problemas expostos polo matemático John Edensor Littlewood, estableceu unha grande amizade con el. Traballaron xuntos en numerosas ocasións, por exemplo no campo de ecuacións diferenciais que serviron como modelo para o desenvolvemento da radio e o radar.
Carreira
En 1930, Cartwright foi galardoada co premio de investigación Yarrow Research Fellowship e traballou no Girton College, en Cambridge. O seu teorema matemático, que agora se coñece como teorema de Cartwright, dá unha estimación do máximo dun módulo dunha analítica da función. Para demostrar o seu teorema utilizouse un novo enfoque, a aplicación dunha técnica introducida por Lars Ahlfors para a conformación das asignacións. Os métodos que empregou serviron para avanzar moito sobre a súa investigación de funcións que deron lugar aos fractais. Pódese dicir, que co seu teorema e os seus estudos con Littlewood iniciou a teoría do caos.
En 1936 Cartwright converteuse na directora na Universidade de Girton. O Departamento de Procura Científica e Industrial produciu un memorándum con respecto ás ecuacións diferenciais seguras, que provocou avances sobre os radares. Polas súas achegas, a Sociedade Matemática de Londres interesouse en que Cartwright fose membro.
En vésperas da segunda guerra mundial, esta colaboración conduciu a resultados importantes, como o de tantos colegas científicos do seu país.
En 1945 simplificou a proba de irracionalidad de π. A súa versión da proba foi publicado nun apéndice por Sir Harold Jeffreys no seu libro Scientific Inference. En 1947, foi elixida membro da Royal Society e, aínda que ela non foi a primeira muller en integrala, foi a primeira muller matemática. O ano seguinte converteuse en membro de pleno dereito da universidade de Cambridge. En 1961 converteuse na primeira muller en presidir a Sociedade Matemática de Londres.
Tamén foi nomeada Mistress de Girton en 1948; ademais, obtivo un premio Reader pola súa Teoría das Funcións, en Cambridge (1959), mantendo esta mención até 1968.
Dende 1959 traballou como axudante na teoría das funcións, cargo que ocupou até a súa xubilación en 1968. Despois do seu retiro, participou nas obras completas de Hardy e interveu en numerosas universidades de Europa e os Estados Unidos, continuando por longo tempo publicando artigos de investigación.
Recoñecemento
Cartwright foi a primeira muller en recibir a Medalla Sylvester (1963), en servir no Concello da Royal Society e en ser presidenta da Sociedade Matemática de Londres.
Recibiu a Medalla De Morgan en 1968. Foi elixida membro Honorario de Royal Society de Edimburgo. En 1969 recibiu a distinción para ser honrada pola Raíña, ostentando o título de Dama Mary Cartwright, Dama Comandante da Orde do Imperio Británico.
Iurreta
Iurreta é un concello vasco da provincia de Biscaia, na comarca do Duranguesado. A súa poboación é de 3.867 habitantes (2011).
Espacio aberto
Espacio aberto[sic] foi un programa cultural da Televisión de Galicia dedicado á divulgación de espectáculos, tanto galegos como foráneos, que se desenvolvían no territorio galego. Estaba dirixido e presentado por Pemón Bouzas que percorría a xeografía galega nunha unidade móbil para realizar as reportaxes, xeralmente tres por programa.
A Reigada, Quintela, Castro de Rei
A Reigada é un lugar da parroquia de Quintela no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (unha muller).
Fernando Carrillo Muñiz de Godoy
Fernando Carrillo Muñiz de Godoy primeiro marqués de Villafiel, vizconde de Alba de Tajo. Desempeñou o cargo de Gobernador e Capitán Xeneral do Reino de Galicia ata o ano 1681. Morreu en Cádiz no ano 1683.
Pride & Prejudice (filme de 2005)
Pride & Prejudice é un filme de 2005 dirixido por Joe Wright que está baseado na novela de Jane Austen Orgullo e prexuízo de 1813. O filme conta a historia de cinco irmás dunha familia inglesa da baixa aristocracia que se enfrontan a temas como o matrimonio, a moralidade e os malentendidos. Keira Knightley interpreta o papel principal de Elizabeth Bennet, mentres que Matthew Macfadyen interpreta o seu interese romántico Mr. Darcy. Producido por Working Title Films en asociación con StudioCanal, o filme estreouse o 16 de setembro de 2005 no Reino Unido e Irlanda, e o 11 de novembro nos Estados Unidos de América.
Small Faces
Small Faces foi unha banda inglesa de rock fundada en 1965 en East London e fortemente influenciada polo rhythm and blues estadounidense. Orixinalmente o grupo estaba formado por Steve Marriott, Ronnie Lane, Kenney Jones e Jimmy Winston, substituíndo Ian McLagan a Winston como teclista en 1966. A banda foi un dos grupos mod máis aclamados e influíntes dos anos 60, gravando exitosas cancións como "Itchycoo Park", "Lazy Sunday", "All or Nothing" e "Tin Soldier", así como o seu disco conceptual Ogdens' Nut Gone Flake. Small Faces converteuse nunha das bandas psicodélicas máis exitosas do Reino Unido antes de separarse en 1969.
Cando Marriott marchou para formar Humble Pie, os outros tres membros colaboraron con Ronnie Wood, o seu irmáns maior Art Wood, Rod Stewart e Kim Gardner, continuando brevemente co nome Quiet Melon, e posteriormente, tras a marcha de Art Wood e Gardner, como Faces. En América do Norte, o disco de estrea de Faces foi acreditado a Small Faces.
Tras a ruptura de Faces e Humble Pie en 1975, reformouse a formación clásica de Small Faces (formada por Marriott, Lane, McLagan e Jones) despois de que unha reedición de "Itchycoo Park" se convertese nun éxito. Lane marchou pouco despois, e foi substituído por Rick Wills (posteriormente en Foreigner). Esta formación (bautizada como Mk-II por Marriott) gravou o álbum Playmates antes de recrutar a Jimmy McCulloch. Este quinteto publicou só 78 in the Shade antes de separarse.
Small Faces é considerada unha das primeiras inspiracións do posterior movemento Britpop. Foron incluídos no Rock and Roll Hall of Fame en 2012.
11D458
miniatura|100px|Modelo de foguete Rockot cunha etapa superior Briz-M que usa motores foguete 11D458 para o control de actitude. 11D458 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado pola etapa Briz-M dos foguetes rusos Proton e Rokot-3 para o control de actitude.
Características
Os motores 11D458 son fabricados pola casa Isayev e funcionan alimentados pola combinación hipergólica de tetróxido de nitróxeno e dimetilhidracina asimétrica (UDMH). Úsanse, xunto cos motores 17D58E, na etapa Briz-M de varios foguetes rusos para o control de actitude. Teñen un pulo de 392 N, un impulso específico de 252 s e son capaces dun tempo de encendido de 3200 s.
Cipriano Caamaño
Cipriano José Caamaño Castro, nado na Ameixenda (Cee) en 1949, é un médico e político galego do PPdeG.
Traxectoria
Médico de profesión no Centro de Saúde de Boborás. Nas eleccións municipais de 1991 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Boborás e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta. No 2019 decidiu non presentarse Ás eleccións municipais quedando no seu lugar Ana Patricia Torres Madureira, que fora durante 8 anos concelleira de Cultura, Turismo, Deporte, Educación, Xuventude e portavoz. A nova candidata gañou por maioría absoluta conseguindo 8 concelleiros dos 11 posibles. Cipriano Caamaño xubilouse como médico o 18 de marzo de 2014.
Facsímile
miniatura| Fácsimile da Biblia de [[Johannes Gutenberg|Gutenberg no Congreso dos Estados Unidos.]] Un facsímile é unha locución latina que significa literalmente “facer semellante” (do latín fac, imperativo do verbo facio, "facer", + simile, "semellante"). Un facsímile é unha copia ou reprodución case idéntica dun documento, xeralmente antigo e de gran valor, como un libro, un manuscrito, un impreso, un mapa, un debuxo a man alzada ou dunha firma.
Para os libros e manuscritos implica unha copia completa de todas as páxinas, polo que unha copia incompleta é un "facsímile parcial".
Para conseguir realizar este tipo de reproducións de alta calidade, o máis habitual é utilizar técnicas fotográficas e de serigrafía, que permiten imitar fielmente as cores, tamaño, defectos e matices do documento orixinal. Os facsímiles son os máis axeitados para os documentos impresos ou escritos a man, pero esta técnica non adoita aplicarse a obxectos tridimensionais ou pinturas que teñan relevo, como por exemplo as pinturas ao óleo. As reproducións destes últimos obxectos son coñecidas como réplicas.
Os facsímiles adoitan aplicarse como medida de seguridade en museos e bibliotecas para permitir que os usuarios teñan acceso a unha copia exacta do documento orixinal, sen arriscarse a que este sexa subtraído ou se deteriore co tempo. A maioría de bibliotecas nacionais poñen a disposición do público facsímiles dos seus documentos máis valiosos, quedando os orixinais reservados para usuarios que soliciten expresamente unha autorización.
En España existen varios editores que acadan altas cotas de calidade nos seus facsímiles, entre eles destacan Vicent García Editores (Valencia, 1974), Testimonio Compañía Editorial (Torrejón de Ardoz, 1982), M. Moleiro Editor (Barcelona, 1991) o Siloé (Burgos, 1997).
Facsímiles na era da reprodución mecánica
Os avances na arte do facsímile están estreitamente relacionados cos avances nas técnicas de impresión. Os mapas, por exemplo, foron o obxecto das primeiras probas en facer facsímiles, aínda que a miúdo carecían da fidelidade á fonte orixinal que agora se espera. Un dos primeiros exemplos é o mapa de Abraham Ortelius (1598). As innovacións feitas no século XVII produciron un gran número de facsímiles de debuxos dos antigos mestres.
Nunha época máis recente, os facsímiles facíanse usando algunha forma de técnica fotográfica.
Na era dixital para facer un facsímile pódese utilizar un escáner, un ordenador e unha impresora.
Medi Bayreuth
O Medi Bayreuth (estilizado: medi bayreuth), é un equipo de baloncesto profesional alemán con sede na cidade de Bayreuth, Baviera. Fundado como unha sección do Post SV Bayreuth en 1975, actualmente compite na Basketball Bundesliga, a máxima categoría do baloncesto xermano. Disputa os seus partidos como local no Oberfrankenhalle, pavillón con capacidade para 3.600 espectadores. Entre os seus principais títulos están a Liga conseguida en 1989 e as dúas Copas en 1988 e 1989.
Nomes
O Medi Bayreuth tivo os seguintes nomes ao longo da súa historia:
Títulos
Liga de Alemaña Copa de Alemaña
Illa do Príncipe Eduardo
250px|miniatura|Mapa da Illa do Príncipe Eduardo.
A Illa do Príncipe Eduardo (en inglés: Prince Edward Island, e en francés: Île-du-Prince-Édouard) é unha das provincias marítimas do Canadá. É unha illa rodeada polo Océano Atlántico e separada do territorio de Novo Brunswick polo Estreito de Northumberland. Recentemente foi unida ao continente norteamericano polo Ponte da Confederación.
É a provincia máis pequena do Canadá. A súa capital é Charlottetown, coñecida como o berce da Confederación Canadense, aínda que a provincia non se asociou á Confederación ata máis tarde.
Xeografía
A illa coñécese como o Xardín do Golfo, xa que se atopa no Golfo de San Lorenzo, ao oeste da Illa de Cabo Bretón, ao norte da península de Nova Escocia, e ao leste de Novo Brunswick. As costas do sur forman o Estreito de Northumberland. A illa conta con dúas zonas urbanas. A máis grande céntrase no porto de Charlottetown, situada no medio da costa do sur; consiste na capital, Charlottetown, varias comunidades residenciais como Cornwall e Stratford, e unha franxa cada vez máis ancha de urbanizacións e desenvolvemento urbano. Outra zona urbana céntrase no porto de Summerside, situada na costa do sur 40 km ao oeste do porto de Charlottetown; consiste ante todo na cidade de Summerside. Estes portos, como todos os portos naturais da illa, son creados por rías.
Clima
miniatura|esquerda|250px|Costa da Illa, coa súa famosa praia vermella.
A Illa do Príncipe Eduardo, debido á súa localización (rodeada por grandes corpos de auga) posúe un clima máis estable e ameno que o resto do país, rexistrando as temperaturas máis altas do Canadá durante o inverno e as máis baixas durante o verán. Polo cal, o tempo co que conta a provincia tamén é moi estable, con condicións climáticas que pouco varían durante un día dado.
Por outra banda, o seu pequeno tamaño fai que o clima sexa en gran medida homoxéneo en toda a provincia. A rexión oeste da illa posúe temperaturas levemente máis baixas durante o inverno e máis altas no verán, en relación coa rexión este, debido á súa maior proximidade co corpo principal do continente.
Pearl Buck
Pearl Buck, nada en Hillsboro, Virxinia Occidental, o 26 de xuño de 1892 e finada en Danby, Vermont, o 6 de marzo de 1973, foi unha escritora estadounidense. Pasou a metade da súa vida na China, onde a levaron os seus pais misioneiros con tres meses de idade e onde viviu uns corenta anos. É coñecida polo apelido dun dos seus maridos xa que o seu apelido de solteira era Sydenstricker.
Traxectoria
O seu bilingüismo fíxolle sentir de forma especialmente profunda o tema oriente-occidente que quedou reflectido en gran parte nas súas obras ademais de tratar desde un principio cuestións feministas que logo marcarían a súa vida con labores en consonancia coas súas ideas, a publicación da revista Asia e culminando coa fundación que leva o seu nome.
Foi unha escritora moi pródiga - ten ao seu haber unhas setenta obras - é especialmente sensible na súa aproximación aos temas, como se pode observar no seu primeiro libro publicado en 1930 East wind, West wind.
Foi Premio Pulitzer en 1932 e Premio Nobel de Literatura en 1938, a primeira muller en conseguir ambos os premios.
Adaptacións cinematográficas
En 1937 levouse A boa terra ao cine, conseguiu dous premios da Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas dos Ánxeles (Oscar, California. Os galardóns obtidos foron: mellor actriz e mellor fotografía.
KK Neptūnas
O Krepšinio Klubas Neptūnas (en galego: Club Baloncesto Neptuno) é un equipo de baloncesto profesional da cidade de Klaipėda (Lituania), sendo o mellor club de dita cidade. Actualmente compite na Lietuvos Krepšinio Lyga e na Liga Báltica.
O club toma o seu nome do deus do mar da mitoloxía romana Neptuno (en Latín: Neptūnus).
O Agro do Mestre, Xavestre, Trazo
O Agro do Mestre é un lugar da parroquia de Xavestre no concello coruñés de Trazo na comarca de Ordes. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña 63 habitantes (33 homes e 30 mulleres).
Pousada, A Pastoriza
miniatura|Igrexa de Santa Catarina de Pousada Santa Catarina de Pousada é unha parroquia do concello da Pastoriza na comarca da Terra Chá, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 243 habitantes, deles 120 eran homes e 123 eran mulleres, o que supón unha diminución de 4 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Porto de Barcelona
350px|miniatura|[[Port Vell.]] O porto de Barcelona é o porto marítimo, industrial, comercial e pesqueiro da cidade de Barcelona, situado entre a nova desembocadura do río Llobregat e o barrio da Barceloneta, no mar Mediterráneo.
O Porto de Barcelona pódese dividir no porto comercial (principalmente carga en contedores), o porto cidadán (cruceiros, ferris, zonas de lecer, o Port Vell), o porto enerxético e o porto loxístico. Cada unha destas actividades dispón dun espazo propio e separado das outras, con instalacións e persoal especializado. É o maior porto do Mediterráneo en tráfico de cruceiros e o cuarto do mundo só detrás dos portos do Caribe.
Historia
miniatura|Gravado do porto de Barcelona. [[Século XVIII.]] O porto de Barcelona naceu á vez que a cidade de Barcelona como un porto natural situado nunha praia que estaba entre unha pequena península que formaba a montaña de Montjuïc, e a antiga desembocadura do río Llobregat. Este era o único punto minimamente resgardado que podían utilizar os antigos navegantes en moitos quilómetros de costa.
Co paso dos séculos, a cidade e o seu porto foron gañando importancia, ata converterse na capital marítima dos reis de Aragón. A pesar diso o porto mantívose ao sur da montaña de Montjuïc ata que no ano 1378 as autoridades da cidade pediron ao Pedro IV de Aragón que continuase as obras portuarias que empezou o Pedro III de Aragón, o cal ordenara a edificación das Atarazanas Reais de Barcelona, que aínda hoxe en día seguen en pé formando en Museo Marítimo de Barcelona, e a construción dun porto ao norte da montaña de Montjuïc, debido a que a antiga localización perdera calado pola acumulación de areas.
O permiso para construír o novo porto artificial enfronte da cidade chegou o 8 de decembro de 1438, por orde de Afonso V o Magnánimo. Desgraciadamente unha década despois os temporais esnaquizaran todos os traballos realizados, e non foi ata o 1477, baixo reinado de Xoán II de Aragón, que se colocou o que seria a primeira pedra do porto definitivo.
Uniuse a antiga illa de Maians con terra firme mediante un espigón. Coas sucesivas ampliacións do porto, e a acumulación de area, a illa quedou unida a terra formando os terreos onde hoxe se asenta o barrio da Barceloneta.
Características
É o maior porto do Mediterráneo en cruceiros e o quinto do mundo (tan só por detrás dos portos do Caribe), debido á grande industria turística da rexión. Grazas á forza industrial da rexión é tamén un dos maiores portos de mercancías do Mediterráneo, xa que ten a Zona de Actividades Loxísticas (ZAL), ten acceso directo ó centro de Barcelona e conexións cos principais portos do mundo.
O porto divídese en porto comercial, porto cidadán (Port Vell), porto enerxético e porto loxístico. Cada unha destas actividades dispoñen dun espazo propio e separado das outras, con instalacións e persoal especializado. Conta en total cunha superficie terrestre de 829,9 ha, e ten máis de 20 quilómetros de peirao.
Antoine Risso
Giuseppe Antonio Risso, coñecido como Antoine Risso, nado en Niza (condado de Niza, nos estados da Savoia) o 8 de abril de 1777, e finado na mesma cidade o 25 de agosto de 1845 (quince anos antes da anexión a Francia do condado de Niza —e do ducado de Savoia—, que o reino de Sardeña tivo que ceder en virtude do tratado de Turín) foi un naturalista nizardo.
Infancia e primeira xuventude
Membro dunha antiga familia do condado de Niza (Nissa Countea), pertencente á casa de Savoia (o nome Risso está documentado desde o século XIV, e Antonio era da sexta xeración Risso vivente en Niza). Falaba o nizardo e a lingua oficial, que foi o italiano desde 1562 até 1847. Durante toda a súa vida, Risso foi francés tan só desde 1792 a 1814, cando o condado foi invadido por Francia.
Sumamente apaixonado pola Historia natural, segue os cursos de Giovanni Battista Balbis (1765-1831) e entra aos 12 anos como aprendiz nunha farmacia.
Risso na Niza napoleónica
O 1 de outubro de 1792, coa toma de Niza polas tropas francesas, Antoine, de 15 anos, entra en calidade de aprendiz no Laboratorio dos farmacéuticos e botánicos Balmossière-Chartroux pai e fillo. Os regulamentos da Universidade de Turín, de 1777, daquela vixentes no porto de Niza, como parte do Reino de Piemonte-Sardeña, obrigaban aos farmacéuticos e drogueiros "a ter un mozo de laboratorio que dose aprobado despois de sufrir un exame". Risso desempeña con grande habilidade todas as manipulacións do laboratorio, sen descoidar a asistencia a algúns cursos gratuítos e a lectura dalgúns libros cos que axudar aos seus estudos prácticos. Permanece no laboratorio 7 anos no curso dos cales foi, priomeirpo, un alumno destacado e, despois, aprobado. Augustin Balmossière-Chartroux (1729-1813), botánico distinguido (foi quen realizou o primeiro herbario da rexión nizarda contra 1780), e home político, alcalde de Niza (1800-1801) e masón, non fixo máis que estimular ao seu alumno un gusto xa afirmado pola botánica. El foi quen asinou o certificado de sufiiencia como auxiliar de farmacia, constatando a súa habilidade, asiduidade e probidade, o que lle servirá para superear o exame de farmacia o 4 de novembro de 1802.
A partir de 1799, eximido do servizo militar, Antoine Risso prosueguiu a súa formación no Hospital Militar de Niza como alumno e axudante do médico militar François-Emmanuel Fodéré (1764-1835), que ensinaba física e química experimental na Escola Central, e que foi un dos pais da Medicina Legal. Risso alcanzou no hospital a categoría de farmacéutico de 3ª clase. Ademais de traballar no Hospital Militar, despois sería xardineiro xefe da Escola Central dos Alpes Marítimos, no nivoso do ano X da República (decembro de 1801, profesor de física e ciencias natuais no Liceo Imperial (hoxe "Liceo Masséna"), e na Escola Preparatoria de Medicina. Ocupouse igualmente do xardín botánico da cidade.
O 15 do vendémiaire do ano XI (7 de outubro de 1802), coa opinión favorábel da Facultade de Farmacia, Risso foi autorizado pola Comisión Provisional de Saúde, que o goberno francés establecera en Niza, para comparecer perante ela para o seu exame como farmacéutico, o que tería lugar en novembro de 1802. O seu éxito foi eloxiado por F.-E. Fodéré, quen di que ve "o amencer dun día fermoso para a farmacia no seu país". Como farmacéutico, instalou a súa oficina na rúa de Igualdade (hoxe, Praza do Xulgado) conxugando o exercicio da profesión coa ensinanza da física e ciencias naturais no Liceo Imperial. Exerceu de farmacéutico até 1826, ano en que vendeu a súa farmacia para poder dedicarse aos seus estudos favoritos.ref name=P/>
Últimos anos
Cando a morte o sorprende o 25 de agosto de 1845, Risso traballaba nunha Histoire naturelle des figuiers. Por outra parte, o seu estudo sobre os cefalópodos e outros moluscos observadoss nas costas do condado de Niza sería obxecto dunha publicación póstuma, en 1854.
Está inhumado no cemiterio du Château, no outeiro no que dirixiu a súa reforestación para convertelo nun xardín e darlle o seu aspecto actual. Joan Baptista Risso, o seu sobriño e herdeiro universal, fixo gravar na lápida esta inscrición:
HIC JACET JOS: ANT: RISSO NICAEENSIS HISTOR: NATURA: AMATOR PHYSI: ET BOTANI: ANTECESSOR XXXI ACAD. SOCIUS OBIIT DIE XXV AUG: ANNO MDCCCXLV ——————— PRO DEVOTIONE JOAN: BATISTA RISSO EIUS NEPOS
Algunhas publicacións
Ademais, Risso publicou varias memorias e opúsculos sobre a caprification, sobre os insectos prexudiais das oliveiras ou sobre moitos outros asuntos de economía agrícola.
Legado
Descubriu e clasificou unha cincuentena de especies, ás que lles deu nomes de célebres nizardos.
Hoxe e día unha escola, un collexio e un boulevard levan o seu nome en Niza. Ademais, moitos autores denominan, en varios idiomas, ao Grampus griseus como "golfiño de Risso".
Laónico Calcocondilas
Laónico Calcocondilas (en grego: Λαόνικος Χαλκοκονδύλης, de λαός "xente", νικᾶν "ser vitorioso") ou Calcondilas, nado en Atenas en 1423 e finado en 1490, foi un cronista grego.
Traxectoria
Formaba parte da familia dos Calcocondilas, unha importante familia patricia ateniense na que o seu pai, Xurxo foi embaixador da duquesa de Atenas, María Melissena, e do déspota de Morea Constantino Paleólogo. Por causas políticas enfrontouse a Nerio Acciajuoli, duque de Atenas e tivo que se exiliar xunto á súa familia e irse a vivir ao Despotado de Morea.
Laónicos (anagrama de Nicolaos, o seu nome de pila, que non quería utilizar), foi o último dos grandes historiadores gregos anteriores á caída de Constantinopla en poder dos turcos en 1453 (de acordo co calendario xuliano). Cando Atenas caeu en poder dos turcos algúns din que se foi xunto co seu irmán Demetrio a Venecia e outros sosteñen que non estivo en Venecia senón que regresou a Atenas, opinión apoiada no feito do bo coñecemento que demostra ter Laónico sobre os temas gregos e dos Balcáns e a ausencia de referencias a el entre os humanistas italianos.[cita undefined
Estaba moi versado nas literaturas grega e latina. Con ocasión de ir de embaixador ante o sultán Murat II, quen, por certo, o retivo como prisioneiro en Adrianópole, valéndose del como secretario para a lingua grega), aprendeu e perfeccionou a lingua turca. Escribiu unha Exposición da historia en dez libros tamén coñecida como Historia dos turcos que continúa a Grégoras e narra os feitos dos turcos e a destrución do imperio de Oriente desde 1297 a 1464, cando Mahomet II empezou a guerra contra Venecia, en dez libros; algúns historiadores achácanlle certa credulidade.
Só se coñece unha obra súa: Αποδείξεις Ιστοριών (Demostracións históricas), obra de dez libros na que, aínda que o centro da súa obra é o novo Imperio dos turcos, pretendeu ofrecer unha historia xeral de todo o mundo coñecido entre 1389 e 1464, algo novo, como tamén o foi relatar os acontecementos situándoos nun conxunto histórico e xeográfico xeral. Por iso é considerado o último dos bizantinos e o primeiro grego moderno. Na súa obra, que non puido terminar, utiliza como fontes a obra de Nicéforos Gregorás e de Xurxo Sfrantzés, xunto a fontes turcas aínda que se supón que a maior parte da información a obtivo directamente das cortes de Constantinopla e de Morea, e quizais de comerciantes. Na súa obra apréciase a súa imparcialidade cando escribe tanto dos turcos como dos latinos e o seu intento de imitar o estilo dos historiadores clásicos. O seu propósito é describir a caída do Imperio romano de Oriente e o auxe do Imperio otomán.
A súa obra, dividida en dez libros, estrutúrase do seguinte modo:
Xulio Ricardo Trigo
Xulio Ricardo Trigo, nado en Betanzos en 1959 é un novelista, poeta e tradutor galego de lingua catalá.
Traxectoria
No ano 1965 el e maila súa familia mudáronse a Valencia. Viviu temporalmente en 1992-93 en Barcelona, volvendo despois a Valencia. Desde 2005 mora en Tarragona.
Entre a súa produción, destaca en narrativa La desaparició d'Evelyn e Després de l'oblit, mentres en poesía é de recoñecer o seu Llibre de quietud. En narrativa xuvenil publicou La passió d'Alexandra, publicada como A paixón de Alexandra na Colección Fóra de Xogo de Xerais, obra na que descobre ao lector o mundo do bookcrossing.
Guacamaio azul e amarelo
O guacamaio azul e amarelo (Ara ararauna), é unha gran ave de América do Sur de cor azul e amarela. Forma parte da familia de papagaios neotropicais coñecidos como guacamaios. Habita nas selvas (especialmente varzea, pero tamén noutras seccións de terra firme e bosque inundado) e zonas arboradas de América do Sur. É moi popular na avicultura por mor das súas cores, habilidade para falar e estreita relación cos humanos.
O Rollo, Quintela, Castro de Rei
O Rollo é un lugar da parroquia de Quintela no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres).
Albar, Xavestre, Trazo
Albar é un lugar da parroquia de Xavestre no concello coruñés de Trazo na comarca de Ordes. Tiña 35 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 19 eran homes e 16 eran mulleres.
Nucleófilo
Un nucleófilo é unha especie química que doa un par de electróns a un electrófilo para formar un enlace químico nunha reacción. Todas as moléculas ou ións cun par de electróns libres ou polos menos un enlace pi poden actuar como nucleófilos. Como os nucleófilos doan electróns, son por definición bases de Lewis.
Nucleofílico é un adxectivo que se usa para referirse aos nucleófilos. A nucleofilia (ou ás veces forza nucleófila) refírese ao carácter nucleófilo dunha substancia e utilízase para comparar a afinidade de átomos e o seu poder como nucleófilos.
As reaccións necleofílicas neutras con solventes como alcohois e auga denomínanse solvólises. Unha das reaccións nas que poden tomar parte os nucleófilos son as substitucións nucleofílicas, nas que un nucleófilo é atraído por unha carga positiva parcial ou total.
Os nucleófilos ambidentados son aqueles que teñen dous posibles centros de reacción, como por exemplo o tiocianato (SCN-).
Historia
Os termos nucleófilo e electrófilo foron introducidos por Christopher Kelk Ingold en 1929, e substituíron os termos propostos algo antes, en 1925, por A. J. Lapworth anionoide e cationoide.
A palabra nucleófilo deriva de núcleo e do grego φιλος, filos, "amigo de".
Propiedades
A nucleofilia é a forza como nucleófilo que ten unha especie química. É un concepto de cinética química e mídese comparando constantes de velocidade. Na nucleofilia inflúen a carga, a basicidade, a polarizabilidade e os impedimentos estéricos do nucleófilo e a natureza do disolvente. En xeral, a nucleofilia aumenta coa carga negativa, a basicidade e a polarizabilidade e diminúe por causa do impedimento estérico e coa maior solvatación (mellor un disolvente polar aprótico).