cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lectina
Funcións en animais
As lectinas realizan moitas funcións biolóxicas nos animais, desde a regulación da adhesión celular á síntese de glicoproteínas e o control dos niveis de proteínas no sangue. Poden tamén unirse a glicoproteínas solubles extracelulares ou intracelulares. Algunhas lectinas atópanse na superficie de células hepáticas de mamífero que recoñecen especificamente residuos de galactosa. Crese que estes receptores da superficie celular son responsables da eliminación de certas glicoproteínas do sistema circulatorio. Outra lectina animal é o receptor que recoñece encimas hidrolíticas que conteñan manosa 6-fosfato, e se une a estas proteínas para levalas aos lisosomas. A enfermidade da célula I é un tipo de defecto que se pode dar neste sistema. As lectinas tamén xogan un importante papel no sistema inmunitario, porque recoñecen carbohidratos que se encontran exclusivamente en patóxenos, ou que son inaccesibles nas células hóspedes. Exemplos son a vía de activación do complemento da lectina e a lectina de unión á manosa.
Funcións en plantas
miniatura|esquerda|A leucoaglutinina, unha [[fitoaglutinina tóxica que se encontra en Vicia faba crúa.]] A función das lectinas nas plantas (lectinas de legumes) aínda non está clara. Propúxose, por exemplo, que eran necesarias para a unión dos rizobios ás raíces.
A grande concentración de lectinas nas sementes de plantas diminúe cando crecen e isto suxire que xogan un papel na xerminación das plantas e quizais na supervivencia das sementes. Tamén se cre que outra función pode ser a unión a glicoproteínas na superficie de células de parasitos. Varias lectinas de plantas recoñecen ligandos que non son carbohidratos e teñen natureza hidrofóbica, como a adenina, auxinas, citocinina, e ácido indolacético, ou tamén profirinas hidrosolubles. Propúxose que estas interaccións poden ser fisioloxicamente relevantes, xa que algunhas destas moléculas funcionan como fitohormonas.
As lectinas son similares aos anticorpos na súa capacidade de aglutinaren glóbulos vermellos; porén, as lectinas non son produtos do sistema inmunitario. A toxicidade das lectinas foi identificada no consumo de alimentos con alto contido de lectinas, os cales poden producir diarrea, náuseas, inchamento, vómito, e ás veces mesmo a morte (caso da ricina). Moitas sementes de legumes teñen unha alta actividade de lectina, denominada actividade hemaglutinante. As fabas de soia crúas teñen unha grande actividade de lectinas de soia (aglutininas de soia ou SBA). As aglutininas de soia poden alterar o metabolismo do intestino delgado e danar as súas vilosidades pola súa capacidade de unirse ás superficies do bordo de microvilosidades da parte distal do intestino delgado. O procesamento destes alimentos con calor reduce a toxicidade das lectinas, pero as baixas temperaturas ou unha cocción insuficiente poden non eliminar completamente a súa toxicidade, xa que algunhas lectinas de plantas teñen certa resistencia á calor. Ademais, as lectinas poden orixinar irritación e un exceso de secreción de mucus nos intestinos, prexudicando a absorción intestinal.
Uso en medicina e investigación médica
As lectinas purificadas son importantes nos laboratorios clínicos, porque se utilizan para análises de grupos sanguíneos. Algúns dos glicolípidos e glicoproteínas dos glóbulos vermellos dunha persoa poden identificarse con lectinas. En neurociencia, utilízase o método de etiquetado anterógrado para trazar a ruta de axóns eferentes con PHA-L, que é unha lectina do feixón (Phaseolus vulgaris).
A lectina BanLec das bananas inhibe o VIH-1 in vitro. As aquilectinas, illadas do artrópodo xifosuro Tachypleus tridentatus, teñen actividade aglutinante específica contra os glóbulos vermellos humanos do grupo sanguíneo A. As aglutininas anti-B como as anti-BCJ e anti-BLD do crustáceo Charybdis japonica e do lepidóptero Lymantria dispar, respectivamente, son moi valiosas nas análises de tipos sanguíneos rotineiras e en investigación.
Uso como ferramenta bioquímica
A concanavalina A e outras lectinas comercialmente dispoñibles utilizáronse amplamente na cromatografía de afinidade para purificar glicoproteínas.
En xeral, as proteínas poden caracterizarse con respecto a glicoformas e estruturas de carbohidratos por medio de cromatografía de afinidade, blotting, electroforese de afinidade e inmunoelectroforese de afinidade con lectinas ou tamén en micromatrices (microarrays).
Uso como arma bioquímica
Un exemplo dos poderosos atributos biolóxicos das lectinas é o axente usado na guerra bioquímica ricina. A proteína ricina íllase das sementes de Ricinus communis e contén dous dominios proteicos. A proteína abrina da planta Abrus precatorius é similar. Estes dominios son:
Dixestión e alteración inmune
Os alimentos con altas concentracións de lectinas, como os feixóns, cereais, noces, e patacas, poden ser nocivos se son excesivamente consumidos crús ou non suficientemente cociñados. Os efectos adversos poden ser deficiencias nutricionais, e reaccións alérxicas inmunes. Posiblemmente, a maioría dos efectos das lectinas débense a alteracións gastrointestinais orixinadas pola interacción das lectinas coas células do epitelio intestinal. Un recente estudo in vitro suxeriu que o dano causado polas lectinas pode ocorrer ao interferiren coa reparación de células epiteliais xa danadas.
Lectina e resistencia á leptina
As lectinas poden causar resistencia á hormona leptina, afectando ao seu funcionamento, como indican os estudos sobre os efectos en polimorfismos dun só nucleótido sobre a función da leptina e o receptor da leptina. Esta resistencia á leptina pode traducirse na aparición de doenzas, e podería favorecer a obesidade nas persoas con altos niveis de leptina.
Sister
Sister é un álbum da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, editado en xuño de 1987 polo selo SST Records. Foi reeditado no ano 1994 a través do selo DGC.
Neste álbum, recibido con boas críticas en todo o mundo, a banda móvese do noise rock cara a estruturas de pop máis tradicionais, aínda que manteñen unha aproximación experimental agresiva. En certa medida é un álbum conceptual (ao igual que o seu sucesor Daydream Nation), e está en parte inspirado na vida e traballos do escritor de ciencia ficción Philip K. Dick (a "sister" do título era a irmá xemelga de Dick, que morreu pouco despois do seu nacemento, cuxa memoria atormentouno toda a súa vida). A banda adoita a interpretar ao vivo temas como "Schizophrenia", "White Cross" e "Kotton Krown".
Pitchfork Media colocou a Sister no número 14 na súa lista dos mellores álbums dos anos 80. NME colocouno no 80 entre os mellores álbums de todos os tempos, e no 37 entre os 50 mellores álbums do 80. En xullo de 1995 a revista Alternative votou a Sister coma terceiro mellor álbum editado entre 1985 e 1995.
Coco Chanel
Coco Chanel, nada en Saumur o 19 de agosto de 1883 co nome de Gabriell Chanel e finada en París o 10 de xaneiro de 1971, foi unha deseñadora de alta costura francesa, fundadora da marca chanel. É a única diseñadora de moda que figura na lista das cen persoas máis influentes do século XX da revista Time. Foi unha das modistas máis prolíficas da historia, e unha das máis innovadoras durante a Primeira guerra mundial. Produciu unha ruptura coa opulenta e pouco práctica elegancia da Belle Époque e creou unha liña de roupa informal, sinxela e cómoda.
Consolidouse tamén como deseñadora de bolsos, perfumes, sombreiros e xoias. O seu famoso traxe sastre feminino de tweed reberetado converteuse nunha icona da elegancia feminina, e o seu perfume Chanel nº5 é un produto mundialmente coñecido.
miniatura|Chanel N° 5.
Traxectoria
Gabrielle Chanel naceu no hospicio xeral de Saumur, no hospital público da cidade que xestionaban as irmás da providencia. Cando só tiña 12 anos, súa nai morreu e seu pai internouna, xunto coas súas dúas irmás, nun orfanato de monxas. Este afastamento encheu de soidade a vida de Gabrielle Bonheur Chanel. Aos 22 anos converteuse en cantante de cabaret e comezou a se inspirar para facer realidade o seu degoxo de ser modista.
Venda de chapeus
No mundo do cabaret e das esmorgas Gabrielle Bonheur Chanel coñeceu moitos homes e converteuse en amante duns cantos. Cun destes homes marcha a París. Na capital francesa, polo ano 1909, abriu o seu primeiro establecemento. Era unha tenda de chapeus no Boulevard de Malesherbes, e púxolle o nome de Chanel Modes. Foi a primeira experiencia desta gran creadora do mundo da moda. Coñeceu artistas e escritores de gran renome.
Chanel Nº5
Ademais de ser unha deseñadora revolucionaria da moda feminina, Gabrielle Bonheur Chanel (Coco Chanel) fixo unha exitosa incursión no mundo dos perfumes. Gabrielle Bonheur Chanel (Coco Chanel) encarregou un recendo especial e sofisticado ao creador Ernest Beaux. O perfumista fíxolle testar 10 probas que preparara. Gabrielle Bonheur Chanel (Coco Chanel) quedou seducida pola que levaba o número 5, unha fórmula máxica que dende aquela non deixou de se vender en todo o mundo.
Duque
miniatura|Coroa de duque. Duque é un dos títulos nobiliarios europeos con que os monarcas amosan a súa gratitude a certas persoas. A súa forma feminina é duquesa. O señorío dun duque recibe o nome de ducado. Sóeselle conceder a fillos da realeza que non son herdeiros. Este título, en España, leva ligada a dignidade de Grande de España.
Orixe
O título ten a súa orixe nos cargos tardorromanos e bizantinos do latín Dux, plural "duce". En latín clásico, Dux denotaba o rango militar de Xeneral (palabra que, á súa vez, deriva a súa semántica probablemente do infinitivo "duco": guiar desde a fronte, en oposición a "ago": guiar desde atrás, de xeito que "o que guía desde a fronte" denotaría orixinalmente a un guía militar ou caudillo).
Eventualmente, a raíz da práctica de conceder terras aos xenerais vitoriosos, o dito título utilizouse coma unha referencia nobiliaria que designa a un membro da clase alta. Durante séculos usaríase esa mesma forma latina en Venecia, para designar ao xefe da República Adriática.
Conforme se foron desenvolvendo os reinos xermánicos tras a caída do imperio, o título foi usado por altos cargos, gobernadores, caudillos... etc. No sistema social e político coñecido como Feudalismo que Carlomagno fundou ao dividir os seus dominios en condados, os duques ocupaban o nivel máis alto na escala nobiliaria.
Posteriormente, coa Capitular de Quierzy, converteuse en hereditario, pasando de pais a fillos.
No século XIX, coa abolición dos dereitos señoriais perderon a súa autoridade e poder, aínda que en moitos países conservouse o título por herdanza de forma honorífica e ás veces a súa riqueza e influencia.
O súa etimoloxía foi moi utilizada polos movementos de corte fascista do século XX, así o apelativo "Il Duce" utilizado polo ditador Benito Mussolini é unha derivación da voz Dux/duce. O equivalente xermano “Der Führer” (o guía, o líder) é unha tradución do mesmo termo. "El caudillo", título que se concedeu a si mesmo o xeneral Francisco Franco (se ben proveniente do latín capitellum) é unha equivalencia destes termos, todos eles orixinados no concepto Dux (duque) “o que guía desde a fronte”
Uso actual
Hoxe en día, coma calquera outro título nobiliario, non ten máis valor có simbólico.
Moeda de pedra
miniatura|Exemplar dunha moeda de pedra ou pedra rai exposto no Museo Etnolóxico de Hamburgo. A moeda de pedra, coñecida tamén coa denominación de rai (do yapés: raay) ou pedra rai, consiste nun disco circular de pedra calcaria, con diámetro de entre uns centímetros e catro metros, que se utilizou como moeda na illa de Yap, na Micronesia, entre os séculos XV e XX d. de C. A palabra rai é homónima coa que significa "balea" en lingua yap, por mor do costume de esculpir as primeiras pedras coa forma deste cetáceo.
O peculiar sistema monetario de Yap baseábase nunha historia oral da propiedade. Debido a que estas pedras son demasiado grandes para as mover, a merca dun artigo cunha destas moedas implicaba simplemente acordar oralmente o cambio da titularidade da súa propiedade, sen se requirir o movemento físico da pedra.
Historia
esquerda|miniatura|320x320px|Representación do traslado dunha pedra rai na inauguración dos [[Estados Federados de Micronesia]] Os habitantes de Yap extraeron as rochas de calcaria fundamentalmente das illas Palau e tamén nalgunha medida da de Guam, e leváronas a Yap en canoas e balsas para as usar alí como diñeiro. A lenda local di que os yapeses descubriron as rochas calcarias en Palau hai uns cincocentos ou seiscentos anos, cando unha expedición liderada por un home chamado Anagumang arribou á illa. Este tipo de rocha non existía en Yap, polo que resultaba moi prezada polos seus habitantes.
Primeiro, Anagumang tería ordenado aos sus homes a corta das pedras con forma de balea, aínda que se terminou por elixir unha forma circular, probablemente pola súa maior facilidade de transporte, para o que se colocaba un pau atravesado no furado central da pedra, a modo de eixe. Porén, as pedras de maior tamaño deberon requirir o esforzo de decenas de homes para o seu transporte. Os habitantes de Palau esixiron a cambio aos yapeses o pagamento de doas, cocos e copra, polo privilexio de explotaren as canteiras de calcaria.
En 1871, David O'Keefe naufragou preto de Yap e recibiu axuda dos nativos. Xa recuperado, axudou os insulares a adquiriren máis pedras rai, proporcionándolles utensilios de ferro, polo que recibiu como pagamento copra e carallotes, mercadorías moi valiosas nas exportacións do Extremo Oriente. Coa chegada das ferramentas, incrementouse de gran xeito o número das pedras extraídas, o que provocou un certo tipo de inflación e a conseguinte depreciación das pedras obtidas desta maneira, en comparación coas máis antigas. O libro titulado His Majesty O'Keefe, de Laurence Kingman, céntrase na vida deste mariño en Yap, do mesmo xeito que a longametraxe homónima de 1954 (estreada en España co título de Su majestad de los mares del sur), dirixida por Byron Haskin e protagonizada por Burt Lancaster.
O comercio con pedras rai detívose a comezos do século XX, por mor das disputas comerciais entre os intereses dos españois e dos alemáns neses territorios, e as canteiras ficaron abandonadas. Cando o exército imperial xaponés chegou a Yap durante a segunda guerra mundial, usou unha gran cantidade de pedras rai para a construción de edificacións e de vías de comunicación, e mesmo para facer de áncoras. miniatura|[[Placa da matrícula (automobilismo)|Placa de matrícula do Estado de Yap con lema e imaxe alusivos á moeda de pedra como símbolo nacional]] O economista Milton Friedman comparou o papel monetario destas pedras coas reservas de ouro que os Estados Unidos manteñen en Fort Knox.
Aínda que a moeda de estilo occidental substituíu as pedras rai como moeda corrente, estas aínda manteñen valor entre os habitantes da illa, á parte de térense constituído nun símbolo nacional.
Dimensións e valor
miniatura|Moeda de pedra da [[Yap|illa Yap no Museo do Banco do Canadá en Otava]] As pedras rai son discos circulares de calcaria cun grande furado no medio. O seu tamaño é moi variable; as máis grandes son de máis de tres metros de diámetro e de medio metro de grosor, cun peso de ata catro toneladas. Nos xardíns do Museo do Banco do Canadá en Otava, Ontario, amósase unha pedra rai de 2,13 metros de diámetro.
El Canto del Loco
El Canto del Loco (tamén abreviado ECDL) foi un grupo de pop-rock español, aínda que os seus membros consideran que algunhas das súas cancións pertencen máis ao xénero power pop.
Moeda de pedra
Dimensións e valor
As pedras utilizábanse fundamentalmente en transaccións sociais vinculadas co matrimonio, herdanzas, pactos políticos; tamén como símbolo de alianza ou mesmo como simple pagamento a cambio de alimentos. Moitas delas atopáronse fronte a templos ou nos camiños máis importantes. Aínda que a propiedade dunha pedra podía cambiar, non era habitual que a pedra se movese do seu sitio, xa que os habitantes da zona coñecían o nome e as vicisitudes de todos os propietarios que esta tivera, mesmo no caso daquelas que durante o seu traslado terminaran no fondo do mar como resultado do naufraxio da balsa que a transportaba desde o seu lugar de orixe ata Yap. Era, xa que logo, suficiente unha simple declaración oral para que a súa propiedade ficase transferida. Estes cambios de titularidade quedaban rexistrados pola tradición oral, o que esixía que a transferencia fose amplamente publicitada.
El Canto del Loco
Foi creado en 1994 por Dani Martín e Iván Ganchegui (que abandonou o grupo en 2002), e anos despois acabaron por seren cinco membros. Influídos por outros grupos españois da década de 1980 e con cinco álbums de estudio, conseguiron vender máis dun millón de copias, converténdose nun dos grupos musicais máis importantes do panorama español do seu momento. Distinguíase doutross grupos por cancións rítmicas, letras de temática moi identificativas para os mozos e moi divertidas, como La madre de José.
No 2005 gañaron o premio á mellor actuación española nos MTV Europe Music Awards.
Orixe
As orixes do grupo encóntranse na escola de arte dramática Cristina Rota, onde Dani Martín estudaba desde 1994, cando tiña 18 anos. Alí coñeceu a un rapaz chamado Iván Ganchegui, que tocaba a guitarra, e co que, tras descubriren que ambos os dous compartían os mesmos gustos musicais, montou un grupo. Ambos os dous eran admiradores da banda Radio Futura e sobre todo da súa canción El Canto Del Gallo, o que lles levou a bautizar o grupo como El Canto Del Loco. Durante estes comezos, o grupo, alén dos dous fundadores, incluía a unha rapaza na batería, e a un baixista e a outro guitarrista. Porén, este último abandonou o grupo por falta de tempo, e, o día antes do seu primeiro concerto, David Otero, curmán de Dani, uniuse ao grupo como o seu substituto.
Pouco despois, a batería e o baixista tamén decidiron abandonaren o grupo. En substitución da batería apareceu Jandro Velázquez, un electricista que era fillo duns amigos dos pais de Dani e que este coñeceu nun certame de flamenco. Chema Ruiz, un cántabro que estudaba fisioterapia na universidade de David e que era amigo dun amigo seu, ocupou o posto do baixista. A partir de aí, os cinco compoñentes comezaron a se reunir nunha nave industrial de Algete (Madrid) para ensaiaren e os seus amigos servíanlles de críticos.
Comezos e os primeiros álbums
Un ano despois gravaron unha maqueta e comezaron a enviala a distintas discográficas. Con todo, foi o encontro de Dani co produtor Pedro del Moral o que lles deu a súa primeira oportunidade. Este escoitou a maqueta e levouna a discográfica Ariola (actualmente Sony BMG), onde Paco Martín, descubridor doutros grupos coma Radio Futura e Hombres G, escoitouna. Daquela o grupo recibiu unha chamada súa e propúxolles unha proba, na que darían un concerto xunto con outros dous grupos, co obxectivo de que a compañía fichase a un deles. Finalmente e malia que o concerto non foi moi bo, El Canto Del Loco foi o elixido.
O 16 de xuño do 2000 ponse á venda o primeiro álbum de estudio do grupo, producido polo ex cantante do grupo Tequila, Alejo Stivel. Antes de que o devandito álbum fose gravado, propuxéronlles cambiar o nome do grupo por outros como Superratones, Los móvile ou La dulce sonrisa de Lulú; no entanto, eles negáronse e por iso chamaron ó primeiro álbum co nome do grupo, El Canto del Loco.
Coa chegada do produtor Nigel Walker, propúxose un cambio de rumbo dentro do grupo e o segundo disco, titulado A contracorriente e publicado o 1 de marzo do 2002, tivo un estilo máis maduro. Este mesmo ano, El Canto del Loco recibiu o nomeamento ós MTV Europe Music Awards na categoría de Mellor artista español; non obstante, o grupo Amaral foi finalmente o premiado.
Estados de ánimo (2003-2004)
Tras o abandono voluntario de Iván Ganchegui, o resto do grupo decidiu coller unhas vacacións; porén, poucos días despois, David e Dani xa tiñan compostas varias cancións que fixeran individualmente e decidiron gravalas con tan só os catro compoñentes que quedaban no grupo. Tras unha espera debido a que outros proxectos de Nigel Walker, que estaba ocupado co novo álbum de La Oreja de Van Gogh, o grupo gravou o novo álbum ó que titularon Estados de ánimo e que se puxo á venda o 26 de maio do 2003.
En agosto dese mesmo ano, a súa canción Pasión, do álbum El canto del loco, foi incluída dentro da banda sonora do filme La fiesta, dos directores Carlos Villaverde e Manu Sanabria e coñecida por ser un dos filmes españois máis baratos (tan só 6.000 euros). En outubro, o grupo acudiu á gravación do álbum Tony Aguilar y amigos, elaborado polo locutor Tony Aguilar -da emisora de radio Los 40 principales-; xunto con moitos outros cantantes, El Canto del Loco colaborou na canción Latido urbano, o single de presentación do álbum e que foi posto á venda en novembro, destinando os seus beneficios á Asociación Española contra o Cancro, máis concretamente, ós hospitais infantís de oncoloxía. Tamén gravaron unha das cancións do álbum soamente con Aguilar, titulada Casi un universo.
A finais do ano, o grupo volveu ser nomeado coma Mellor artista español nos MTV Europe Music Awards e esta vez conseguiu o premio, impoñéndose a outros cantantes como Alejandro Sanz ou La Oreja de Van Gogh.
En xaneiro do 2004, encargáronse de poñer a voz á nova versión da sintonía da serie de televisión 7 vidas, anteriormente interpretada polo cantante Raimundo Amador. No verán participaron nun disco homenaxe a Radio Futura, titulado Arde la calle e no que interpretan a canción Escuela de calor.
Zapatillas (2005-2007)
En marzo do 2005, tras faceren unha viaxe cuns amigos á illa de Phi-Phi (Tailandia) e ollaren as consecuencias do tsunami acontecido o 26 de decembro do ano anterior e que arrasou a costa de moitos países que arrodean o Océano Índico, David Otero decidiu poñer en marcha xunto con outros artistas un proxecto ó que chamaron Kuarkx e cuxo obxectivo era recadar fondos para os afectados polo desastre. Otero, coa axuda do seu curmán Dani, compuxo o tema Despiértame e colgouno en Internet para que puidese ser descargado por un prezo de 1,15 euros. Máis tarde, durante a gravación do novo álbum, El Canto del Loco decidiu incluíla tamén nel, destinando sempre a súa parte proporcional dos beneficios xerados polo álbum a mesma causa. O 21 de xuño publicouse o devandito álbum co nome de Zapatillas.
Numismático
miniatura|[[Henry Cohen (numismático)|Henry Cohen (1806-1880), un dos numismáticos franceses máis salientables]] miniatura|Unha numismática observa as [[Moeda (peza metálica)|moedas dunha colección]] Un numismático é un especialista en numismática, a disciplina relacionada co mundo da moeda, ben desde a perspectiva do coleccionismo ou ben desde os puntos de vista comercial ou académico e de investigación. Aínda que o termo se fixou durante a primeira metade do século XIX, o comercio, o estudo e a colección de moedas víñase producindo xa desde épocas moi anteriores.
El Canto del Loco
Zapatillas (2005-2007)
Tras finalizaren unha xira do álbum Zapatillas e ante a participación de Dani Martín no filme do director Bigas Lunas, Yo soy la Juani, algúns medios comezaron a estender murmuracións verbo dunha posible separación. Non obstante, o grupo negouno todo e limitouse a dicir que tras unhas longas vacacións volverían cun novo traballo.
Numismático
En España instituíuse santo Eloi como patrón dos numismáticos.
El Canto del Loco
Zapatillas (2005-2007)
No 2007, Dani e David, xunto co representante de El Canto del Loco, Carlos Vázquez, crearon a discográfica El Manicomio Records, que contou co apoio da multinacional Sony BMG, e encargáronse do álbum debut do grupo Sin Rumbo.
Numismático
Coleccionismo
O coleccionista de moedas móvese principalmente motivado pola propia satisfacción de reunir pezas do seu interese e clasificalas. Na maioría dos casos, os coleccionistas limitan a isto a súa afección, aínda que noutras ocasións estudan e investigan de xeito privado acerca da súa colección, mesmo ata o punto de se converteren en autoridades no coñecemento de determinados aspectos da numismática.
El Canto del Loco
Personas (2008)
A gravación do novo álbum comezou en outubro do 2007 e non finalizou ata febreiro do 2008. O 1 de abril púxose á venda o devandito álbum, so o nome Personas, e con el, El Canto del Loco anunciou unha xira que durará ata finais do ano 2009, cos seus apadriñados, o grupo Sin Rumbo, e o cantante Lucas Masciano coma abreconcertos.
Dodecaedro
Un dodecaedro (do grego δώδεκα, ‘doce’ e ἕδρα; ‘asento’, ‘posición’, en xeometría ‘cara’) é un poliedro de doce caras, convexo ou cóncavo. As súas caras han de ser polígonos de once lados ou menos. Se as doce caras do dodecaedro son pentágonos regulares, iguais entre si, o dodecaedro é convexo e denomínase regular, sendo entón un dos chamados sólidos platónicos.
El Canto del Loco
Personas (2008)
O 28 de xuño, o grupo interveu no festival Rock in Río, celebrado por primeira vez na España, máis concretamente en Arganda del Rey, Madrid, recibindo comentarios bastante negativos por parte dos críticos, aínda que non polos fans.
Dodecaedro
Recentes investigacións científicas propuxeron que o espazo dodecaédrico de Poincaré sería a forma do Universo  e no ano 2008 estimouse a orientación óptima do modelo no ceo.
Numismático
Coleccionismo
Nun destes casos pódese falar de Leandre Villaronga, un industrial catalán, gran coleccionista de moedas antigas da Península Ibérica e que, dun xeito autodidacta, chegou a ser autor dunha gran cantidade de traballos sobre ese tema que, nalgúns casos, supoñen unha referencia para o seu estudo.
El Canto del Loco
Personas (2008)
De personas a personas (2008) foi creado após o disco de Personas.
Dodecaedro
Dodecaedro regular
thumb|Modelo para armar un dodecaedro regular.
Numismático
Coleccionismo
Na situación contraria pódese salientar o caso do rei Faruq de Exipto, coñecido como un ávido coleccionista, aínda que amosou un interese nulo polo coñecemento numismático.
El Canto del Loco
Separación
O grupo separouse en 2010, xa que o cantante Dani Martín e David Otero comezaron as súas carreiras en solitario. En cambio, o baixista Chema Ruiz, entrou no grupo Belgrado.
Dodecaedro
Cálculo de dimensións fundamentais
En todo poliedro regular, o número de caras máis o número de vértices, é igual ao número de arestas máis 2. Coñécese como característica de Euler, unha propiedade topolóxica.
Numismático
Comercio
Unha orientación diferente é a do numismático que exerce como comeciante de moedas para colección. É frecuente referirse a estas persoas como "numismáticos profesionais" e, en moitos casos, ademais de se dedicaren á compra e a venda de moedas e coleccións, levan a cabo tamén labores de autenticación e valoración, en función de parámetros como a rareza das pezas e o seu estado de conservación. Na súa condición de expertos en moedas, en ocasións exercen como asesores de historiadores, conservadores de museos, arqueólogos e outros estudosos relacionados dunha maneira ou doutra coa moeda.
El Canto del Loco
Recoñecementos
El Canto del loco foi merecedor dos premios musicais MTV Europeo, Ondas e Premio da Música.
Eparquía ortodoxa grega de Volodymyr e Brest
Territorio
A eparquía abranguía parte da rexión de Volinia e a parte setentrional de Podlaquia.
Giardia intestinalis
O protozoo Giardia intestinalis, tamén chamado Giardia lamblia (outros sinónimos utilizados son Giardia duodenalis e Lamblia intestinalis), é un flaxelado parasito que coloniza e se reproduce no intestino delgado, causando unha enfermidade de tipo diarreico chamada xiardíase. O parasito únese ao epitelio intestinal por un disco ventral adhesivo, e reprodúcese por fisión binaria. O protozoo non se estende por vía sanguínea, polo que non pasa a outras partes do corpo, xa que permanece confinado no lume do intestino delgado. O trofozoíto de Giardia absorbe os seus nutrientes do lume do intestino delgado, e é anaerobio. O organismo tinguido nas preparacións ten un aspecto que lembra a unha cara sorrindo. As principais vías para a infección en humanos son a inxestión de auga non debidamente tratada, o que é especialmente común en países subdesenvolvidos economicamente; pero tamén pode haber augas naturais contaminadas en zonas gandeiras.
Eparquía ortodoxa grega de Volodymyr e Brest
Historia
Foi estabelecida na Volinia polos seguidores dos santos Cirilo e Metodio. En 992 pasou a formar parte da metrópole de Kíiv.
Río Carregal
O río Carregal ou río do Carregal é un curso fluvial galego, afluente do río Deo, que discorre polo concello de Curtis.
Giardia intestinalis
Microscopía e metabolismo
É un microorganismo de 15-20 μm de lonxitude, que se pode presentar en forma de trofozoíto ou de quiste. O trofozoíto é a forma vexetativa que se alimenta e reproduce e provoca os síntomas da xiardíase. O quiste é a forma de resistencia e transmisión. Con microscopio óptico, o trofozoíto de Giardia semella unha "cara de pallaso", con dous núcleos perfilados por discos adhesivos que teñen o aspecto de "ollos", situados sobre corpos mediais escuros que parecen unha "boca". Os quistes que forma Giardia son ovais, teñen catro núcleos.
O trofozoíto é piriforme e con simetría bilateral. Posúe oito flaxelos, 2 anteriores, 2 posteriores, 2 ventrais e 2 caudais, que lle dan mobilidade. Na cara ventral presenta unha estrutura con forma de disco bilobulado, que lle serve para fixarse á superficie do epitelio intestinal. Na cara dorsal encima do disco bilobulado hai dous núcleos ovalados con grandes cariosomas (agrupacións de cromatina no núcleo) e falta de cromatina periférica, dándolle aos seus dous núcleos unha aparencia de halo. Ao longo da superficie ventral existen uns elementos chamados corpos mediais. Reprodución por división binaria lonxitudinal moi rápida. Alimentación por fagocitose e pinocitose do contido intestinal a través da superficie dorsal.
Río Carregal
Percorrido
Nace e morre na parroquia e concello de Curtis. O seu nacemento prodúcese a carón da N-634, á altura de Teixeiro, ó se uniren o rego de Abaixo e o rego do Medio. Atravesa en dirección norte a parroquia de Curtis, deixando á marxe esquerda os lugares do distrito de Santaia e á marxe dereita os do distrito de Teixeiro. No seu camiño recibe as augas dalgún regato menor. Preto da Ponte, no límite entre as parroquias de Curtis e Fisteus, forma o río Deo xunto co río Carballido. Mentres que algúns autores consideran que o Carregal é o curso alto do río Deo, outros consideran que é o Carballido.
Unha ruta de sendeirismo chamada Paseo Fluvial do Carregal acompaña parte do curso do río. Conecta co Centro Etnográfico do Río Mandeo, situado en Teixeiro.
Eparquía ortodoxa grega de Volodymyr e Brest
Historia
Entre 1302 e 1332, entre 1337 e 1347, e entre 1371 e 1401 a eparquía foi parte da metrópole de Galicia.
En 1596 o bispo Ipatii Potii aceptou a Unión de Brest, entrando en comuñón coa Igrexa Católica.
Numismático
Comercio
É frecuente que os comerciantes numismáticos se agrupen en asociacións profesionais en cada país, como é o caso da Asociación Española de Profesionales Numismáticos, que, a nivel internacional, se unen na Asociación Internacional de Numismáticos Profesionais (AINP).
Hanford Site
miniatura|300px|Reactores nucleares en liña en Hanford Site xunto ó [[río Columbia en xaneiro de 1960.]] Hanford Site é un complexo de produción nuclear decomisionado, operado polo goberno federal dos Estados Unidos e situado ó carón do río Columbia no estado de Washington. O sitio recibiu diversos nomes, incluíndo Proxecto Hanford, Hanford Works, Hanford Engineer Works e Reserva Nuclear Hanford. Establecido no ano 1943 como parte do Proxecto Manhattan en Hanford, o sitio aloxou o Reactor B, o primeiro reactor nuclear de produción de plutonio a escala completa do mundo. O plutonio manufacturado alí utilizouse na primeira bomba nuclear utilizada na proba Trinity, e na bomba Fat Man detonada sobre Nagasaki.
Durante a Guerra Fría o proxecto de Hanford ampliouse para incluír nove reactores nucleares e cinco complexos de procesamento de plutonio, que produciron plutonio para a maioría das 60 000 armas construídas para o arsenal nuclear dos Estados Unidos. Os reactores de produción para armas decomisionáronse trala fin da Guerra Fría, deixándo tras décadas de traballo uns 200 000 m3 de residuos radioactivos de alto nivel gardados en 177 tanques de almacenamento, outros 710 000 m3 de residuos radioactivos sólidos e 520 km2 de auga subterránea contaminada baixo o sitio.
Numismático
Estudo e investigación
miniatura|[[Carmen Alfaro Asins (1952-2005), numismática española do Museo Arqueolóxico Nacional]] Un xeito diferente de entender a figura do numismático é o do intelectual que se dedica institucionalmente ao estudo da moeda e á investigación sobre a súa circulación, o seu contexto histórico e outros aspectos relacionados con ela. Cómpre ter en conta, neste sentido, que as moedas son un vehículo especialmente relevante para a datación de acontecementos históricos e para o estudo de aspectos como a economía das sociedades, particularmente nas civilizacións antigas. Pódese dicir que esta vertente comezou coa publicación, en 1514, do primeiro libro de numismática, un tratado sobre moeda romana titulado De Asse et Partibus Eius, escrito por Guillaume Budé.
Dodecaedro
Área
thumb|200px|Animación dun dos desenvolvementos do dodecaedro. A área total das súas caras, A (que é 12 veces a área dunha delas, Ac) é igual a:
Numismático
Estudo e investigación
No mundo actual, o máis habitual é que estes numismáticos traballen en gabinetes e coleccións públicas (como o Gabinete de Medallas de París ou o Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico, en Londres), en cátedras ou departamentos universitarios (como é o caso de Acuña Castroviejo na Universidade de Santiago ou Pere Pau Ripollés na de Valencia) ou, menos frecuentemente, de xeito autónomo (por exemplo, Leandre Villaronga).
Dodecaedro
Área
Tamén se pode calcular con esta fórmula baseada en parte na trigonometría:
Volume
Para un dodecaedro de aresta A, pódese calcular o seu volume V mediante a seguinte fórmula:
Numismático
Formación dos numismáticos
Non son moi numerosas as institucións académicas no mundo dedicadas á formación regrada de numismáticos. Algunhas ofrecen esta disciplina como parte de titulacións en estudos clásicos, historia antiga, historia ou arqueoloxía. Os numismáticos con perspectiva académica, xa que logo, especialízanse nesta área particularmente no nivel de posgrao, con mestrados e doutoramentos, nos que a capacitación reside máis na investigación. Como resultado desta situación, a maioría dos numismáticos académicos abordan a numismática desde a óptica doutra disciplina, como a historiografía, a arqueoloxía, as linguas antigas, a economía ou a metalografía.
Giardia intestinalis
Microscopía e metabolismo
miniatura|Quiste de Giardia tinguido con [[lugol.]] O quiste ten unha lonxitude de 15 μm con forma ovalada. Posúe 4 núcleos que sempre aparecen nun polo da célula. Non ten flaxelos pero si restos dos axonemas flaxelares, e os corpos mediais duplicados. A parede é transparente e moi resistente tanto a factores físicos coma químicos.
Dodecaedro
Ángulos diedros
Os ángulos entre cada par de caras son:
Nix (lúa)
Nix é un satélite natural de Plutón. Foi descuberto xunto con Hydra en xuño do 2005 polo Pluto Companion Search Team (Equipo de Busca de Compañeiros de Plutón) do Telescopio Espacial Hubble, composto por Hal A. Weaver, S. Alan Stern, Max J. Mutchler, Andrew J. Steffl, Marc W. Buie, William J. Merline, John R. Spencer, Eliot F. Young, e Leslie A. Young.
Dodecaedro
Simetría
thumb|200px|[[Dados de rol|Dado dun xogo de rol en forma de dodecaedro.]] Un dodecaedro regular ten seis eixes de simetría de orde cinco, as rectas que unen os centros de caras opostas; quince eixes de simetría de orde dous, as rectas que unen os centros de arestas opostas; quince planos de simetría, que conteñen cada parella de arestas opostas coplanarias; e un centro de simetría. Isto fai que este corpo teña unha orde de simetría total de 120: 2x(6x5+15x2).
Os elementos de simetría anteriores definen un dos grupos de simetría icosaédricos, o denominado Ih segundo a notación de Schöenflies.
Nix (lúa)
O nome formal de "Nix", provén de Nicte, deusa grega da escuridade e da noite e nai de Caronte, e foi anunciado o 21 de xuño do 2006 pola circular da UAI 8723, onde tamén se lle outorga a designación de Plutón II. A proposta inicial era utilizar a grafía clásica Nyx, pero para evitar confusións co asteroide 3908 Nyx, esta nomenclatura foi cambiada pola forma exipcia deste nome grego.
Dodecaedro
Simetría
O dodecaedro ten tamén dez eixes de simetría de orde tres: as rectas que unen cada par de vértices opostos. Subdividindo cada cara do dodecaedro en triángulos pódense construír domos xeodésicos.
Nix (lúa)
Nix foi visitado (xunto con Plutón) pola sonda espacial New Horizons no ano 2015.
Giardia intestinalis
Microscopía e metabolismo
Giardia depende da glicosa como a súa maior fonte de enerxía e degrada fermentativamente a glicosa a etanol, acetato e dióxido de carbono. Como carece de mitocondrias non ten ciclo do ácido cítrico, fosforilación oxidativa e ciclo do glutatión. Pode utilizar tamén arxinina como fonte de enerxía. Posúe rutas bioquímicas peculiares que suxiren que diverxiu doutros eucariotas nun estadio temperán da evolución.
Dodecaedro
Aplicacións
Nos xogos de rol o dado de doce caras é un dodecaedro regular. A súa notación escrita es «D12». Úsanse dodecaedros de Rubik e calendarios dodecaedros. Tamén é a forma máis usual para a construción das fontes sonoras omnidireccionais usadas para realizar ensaios acústicos de illamento a ruído aéreo.
Nix (lúa)
Descubrimento, órbita, tamaño e albedo
miniatura|250px|esquerda|Imaxes do descubrimento de Nix e Hydra. As imaxes do descubrimento foron tomadas o 15 de maio do 2005; as lúas foron descubertas independentemente por Max J. Mutchler o 15 de xuño do 2005 e Andrew J. Steffl o 15 de agosto do 2005. Os descubrimentos foron anunciados o 31 de outubro do 2005, despois da confirmación de datos recuperados do 2002 a partir de placas fotográficas antigas. As lúas foron designadas provisionalmente coma S/2005 P 1 (Hydra) e S/2005 P 2 (Nix).
Giardia intestinalis
Microscopía e metabolismo
As vitaminas do grupo B e os sales biliares, xunto coa glicosa, son necesarios para a supervivencia de Giardia, e viuse nos ratos que unha dieta baixa en carbohidratos reduce o número de células de Giardia.
Numismático
Recoñecementos a numismáticos
miniatura|160px|Emblema da [[Royal Numismatic Society, que concede diversos premios a numismáticos destacados]] As principais entidades académicas e asociativas de catacter científico outorgan premios de diversos tipos ao labor dos numismáticos máis destacados, que en ocasións levan aparelladas bolsas de estudos ou o financiamento de publicacións científicas sobre diversios temas relacionados coa disciplina. Entre os recoñecementos máis valorados internacionalmente están os seguintes:
Numismáticos galegos
miniatura|[[José Viqueira Barrio (1890-1970), coleccionista numismático galego]] Esta é unha listaxe dalgúns dos numismáticos galegos máis salientables, tanto desde a perspectiva académica como desde a comercial ou a de coleccionismo:
Bilirrubina
miniatura|dereita|200px|Estrutura da bilirrubina miniatura|Produción de bilirrubina durante a degradación do hemo.
A bilirrubina é un pigmento biliar de cor amarela alaranxada que resulta da degradación do grupo hemo da hemoglobina. Dita degradación prodúcese no bazo. Máis tarde a bilirrubina conxúgase no fígado. Estes pigmentos almacénanse na vesícula biliar formando parte da bile (que logo é excretada cara ao duodeno, o que dá a cor ás feces).
Metabolismo da bilirrubina
Esta biomolécula fórmase cando o eritrocito desaparece do aparello circulatorio, pola súa extrema fraxilidade, aproximadamente cando alcanzou a plenitude da súa vida (duns 100 a 120 días). A súa membrana celular rompe e a hemoglobina liberada é fagocitada polos macrófagos tisulares do organismo, sobre todo os macrófagos do bazo, fígado e medula ósea. Nesta degradación da hemoglobina, sepáranse, por unha banda, a molécula de globina e, por outra, o grupo hemo.
Giardia intestinalis
Hóspedes
Giardia infecta a humanos, pero tamén a moitos animais, e é un dos parasitos máis comúns en gatos, cans e aves. Os hóspedes mamíferos tamén inclúen a vacas, castores, cervos, e ovellas.
Bilirrubina
Metabolismo da bilirrubina
Os macrófagos dos tecidos transforman a porfirina da hemoglobina en bilirrubina que viaxa unida á albumina sérica (proteína transportadora) polo torrente sanguíneo ao fígado, onde se separan, e a bilirrubina se secreta pola bile (por iso a cor amarela-verdosa da bile) e degrádase.
Giardia intestinalis
Transmisión
A infección por Giardia pode occorer pola inxestión de quistes dormentes que se atopan en augas contaminadas, comida ou pola ruta fecal-oral (en prácticas hixiénicas deficientes). O quiste pode sobrevivir durante semanas ou meses en auga fría, polo que pode estar presente en augas de pozo contaminadas e outros sistemas acuáticos, como augas encoradas e estanques, sistemas de almacenamento de auga pluvial, e ás veces mesmo en regatos de montaña aparentemente limpos. Mesmo pode haber quistes nos depósitos de tratamento de auga, xa que os quistes resisten os tratamentos de auga convencionais, como a cloración e a ozonólise. A transmisión zoonótica é tamén posible, e pode producirse en acampadas en lugares naturais ou por nadar en lagos onde hai animais salvaxes.
A transmisión fecal-oral pode ocorrer, por exemplo en garderías, onde os rapaces teñen ás veces deficientes prácticas hixiénicas. Os que traballan con nenos tamén teñen risco de infección, e os seus familiares se os nenos están infectados. Como non todas as infeccións por Giardia son sintomáticas, hai moitos portadores do parasito que non saben que o teñen.
Ciclo de vida
right|miniatura|Ciclo de vida de Giardia intestinalis. miniatura|Giardia intestinalis nunha preparación citolóxica dunha biopsia. miniatura|Xiardíase nunha biopsia duodenal. right|miniatura|400px|Varias imaxes dun só exemplar dun quiste de Giardia intestinalis con microscopio confocal. Barra = 10 [[micrómetros. (A) Quiste visto só con transmisión (contraste de interferencia diferencial). (B) Parede do quiste resaltada selectivamente con anticorpos fluorescentes (TRITC) específicos para o quiste. (C) Quiste visto usando carboxi fluoresceína diacetato, unha tinguidura vital. (D) Imaxe composta de (B) e (C). (E) Imaxe composta de (A), (B), e (C).]]
O seu ciclo de vida empeza cando un quiste non infectivo se excreta coas feces dun individuo infectado. O quiste é resistente e proporciona protección á calor e ao frío, desecamento, e infección por parte doutros organismos. Unha característica distintiva do quiste é que ten catro núcleos e un citoplasma retraído. Unha vez que un hóspede o inxeriu, emerxe con forma de trofozoíto pasando a un estado activo móbil, que se alimenta. Despois deste período de alimentación, o trofozoíto realiza unha replicación sexual por fisión lonxitudinal. Os trofozoítos e quistes que se orixinan despois pasan polo aparato dixestivo e son expulsados coas feces. Aínda que se poden atopar trofozoítos nas feces, só os quistes poden sobrevivir fóra do hóspede.
Xiardíase
A enfermidade causada polo parasito denomínase xiardíase. A colonización do intestino por este parasito causa unha inflamación dos villi intestinais e a atrofia da capacidade de absorción intestinal. Ás veces a infección é asimtomática, pero outras veces produce principalmente diarrea, malestar, flatulencias moi cheirentas, esteatorrea (graxa nas feces), dor epigástrica e outros síntomas. Pode causar deficiencia de vitamina B12, debido á diminución da absorción intestinal.
Investigación
Giardia alterna entre dúas formas: unha forma de resistencia, dormente, que é un quiste que contamina as augas e a comida, e unha forma activa, que causa a enfermidade e que emerxe cando se inxire o parasito. Frances Gillin da Universidade de California, San Diego e o seu equipo identificaron os sinais bioquímicos do aparato deixestivo do hóspede que desencadean as transformacións que sofre Giardia no seu ciclo vital. Tamén descubriron varios modos en que o parasito evade as defensas do hóspede. Unha delas é alterar as proteínas da súa superficie, o cal confunde o sistema inmunitario do hóspede (isto chámase variación antixénica). Os traballos de Gillin revelan por que as infeccións por Giardia son persistentes e recorrentes, o que podería servir para idear novas estratexias de loita contra o parasito.
En 2008, Nature publicouse o descubrimento dun mecanismo de interferencia de ARN que permite a Giardia cambiar as súas proteínas de superficie VSPs (Variant-Specific Surface Proteins) para evitar a resposta inmune do hóspede.
Xenómica
Giardia e as outras diplomónadas caracterízanse pola posesión de dous núcleos celulares similares en aparencia, en contido de ADN, na súa transcrición e no seu tempo de replicación. Teñen tres cromosomas por xenoma haploide. O xenoma foi secuenciado e publicado en 2007, aínda que quedaron varias zonas sen secuenciar. A secuencia é de aproximadamente 12 millóns de pares de bases e contén uns 5.000 xenes codificadores de proteínas. O contido GC (de guanina-citosina) é do 46%. Os trofozoítos teñen unha ploidía de catro e a ploidía do quiste é de oito, o que formula a incógnita de como mantén Giardia a homoxeneidade entre os cromosomas dos seus núcleos. Utilizáronse modernas tecnoloxías de secuenciación para resecuenciar diferentes estirpes ou cepas.
Giardia suponse que era primitivamente asexual e non tiña maneira de transferir ADN entre os núcleos. Esta asunción fai moi difícil explicar o notablemente baixo nivel de heterocigosidade alélica (< 0,01%) achado nalgúns xenomas do organismo. Porén, todas estas asuncións están hoxe postas en dúbida ao identificárense xenes meióticos, que son evidencia da recombinación entre estirpes e do intercambio de material xenético entre os núcleos durante o proceso de enquistación.
Ata hoxe descubríronse sete xenotipos (nomeados do A ao G). Deles, o xenotipo B é o máis común. Só os tipos A e B son infecciosos para os humanos.
Historia e nome da especie
Actualmente utilízanse para esta especie tres nomes: Giardia intestinalis, Giardia lamblia e Giardia duodenalis, o que pode levar a confusión, e é resultado da complexa historia da asignacion de nome deste parasito, que fai complicada a aplicación das regras de prioridade na denominación. O nome Giardia vén do científico Alfred Mathieu Giard, e lamblia vén do científico Vilem Dušan Lambl. Esta historia pode resumirse así:
Coñécense casos antigos de epidemias de disentería posiblemente causados por Giardia, como a que afectou aos cruzados en Palestina nos séculos XII e XIII. Hai casos modernos, como os depósitos de auga contaminados por Giardia en Noruega (Bergen, 2004, e Oslo, 2007) ou en Sidney, Australia en 1998.