cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Premio John W. Campbell Memorial
O premio John Wood Campbell Memorial (John Wood Campbell Memorial Award for Best Science Fiction Novel) é un prestixioso premio literario de ciencia ficción que entrega Worldcon estabelecido en memoria do influente editor da revista Astounding John W. Campbell.
De vogels van Holland
«De vogels van Holland» ([]; en galego: «Os paxaros de Holanda») é unha canción escrita por Annie M. G. Schmidt e Cor Lemaire interpretada en neerlandés por Jetty Paerl. Foi elixida para representar aos a Países Baixos no Festival de Eurovisión de 1956 tras obte-lo segundo posto na final nacional neerlandesa Nationaal Songfestival 1956.
Selección
Esta canción participou en Nationaal Songfestival 1956, unha final nacional organizada pola emisora neerlandesa Nederlandse Televisie Stichting para elixir as dúas actuacións que representarían aos Países Baixos no Festival de Eurovisión 1956. Esta celebrouse o 24 de abril de 1956, un mes antes do festival, no estudo de televisión de AVRO en Hilversum.
A canción foi interpretada pola cantante neerlandesa Jetty Paerl en segundo lugar, sucedendo a Corry Brokken con «Ik zei ja» e precedendo a Bert Visser con «Gina mia». O resultado da votación, que foi realizada polos telespectadores enviando tarxetas postais, foi anunciado o 5 de maio. A canción obtivo o segundo posto con 1530 puntos, cualificándose para participar no Festival de Eurovisión xunto á canción «Voorgoed voorbij», que gañou a final con 1854 puntos.
No festival
A canción participou no festival celebrado no Teatro Kursaal de Lugano, Suíza, o 24 de maio de 1956, sendo interpretada pola cantante Jetty Paerl. A orquestra foi dirixida por Fernando Paggi.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
San Pedro dos Nabos, Teixido, O Bolo
San Pedro dos Nabos é un lugar da parroquia de Teixido no concello ourensán do Bolo na comarca de Valdeorras. Tiña 22 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 12 eran homes e 10 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 21 habitantes (12 homes e 9 mulleres).
Illa Severny
A illa Severny (en ruso, о́стров Се́верный; Ostrov Severny, que significa, «illa do Norte» ou «illa Setentrional») é a grande illa setentrional do arquipélago de Nova Zembla, localizado no ártico de Rusia, entre as augas do mar de Barents, ao oeste, e as do mar de Kara, ao leste.
Xeografía
Atópase entre os 73-77º de latitude norte, e está separada da illa meridional, illa Yuzhny polo estreito de Matochkin. A illa ten unha superficie de 48.904 km², polo que é unha das illas maiores do mundo, a 4ª de Europa e a 2ª de Rusia. (É máis grande que moitos países europeos, como Eslovaquia, Estonia, Dinamarca, Países Baixos ou Suíza).
É a illa máis afastada da cordilleira dos Montes Urais, ten unha anchura de 132 km, unha altura de 1.547 metros e está en gran medida glaciarizada, cun espesor de xeo que pode chegar a 400 metros. Hai unha gran masa glaciar cunha superficie de 19.800 km² (a superficie de xeo máis grande de Rusia) e un gran número de pequenos glaciares, cunha superficie total de 3.900 km². Os glaciares están, en moitos lugares, próximos ao mar, onde producen no verán importantes icebergs.
A illa ten un litoral moi dentado, con moitos golfos, baías, penínsulas e cabos. Ademais, hai bastantes illas ribeiregas, de pequena superficie, como as illas Tsivolki, Pachtoesova, Ogagolf, illas do cabo Litke, Joezjnye Krestovy, Gorbovy, Berch, Viljama e Mitjoesjev.
Na illa Severny hai unha base do exército ruso e ten un porto.
Hai unha estación meteorolóxica automatizada en cabo Zhelaniya (MYS Zjelania), o punto máis setentrional de illa Severny, aínda que ata o ano 1994 foi unha importante base secreta que xogou un importante papel durante a Guerra Fría. É un importante fito xeográfico que se usa para separar o mar de Kara do de Barents.
Na illa había tres pequenos asentamentos (Fedkino, Archangelskoje e Krestovaja Goeba) agora abandonados.
Historia
Os nenets foron o pobo que orixinalmente poboou o arquipélago de Nova Zembla. As illas son coñecidas polos rusos desde os séculos XI e XII, cunado os seus comerciantes visitaban a rexión de Novgorod. A procura polos europeos dunha ruta comercial cara ao Oriente, a Ruta do Mar do Norte, levou a iniciar a exploración do arquipélago en 1553, coa fracasada expedición británica de Hugh Willoughby e Richard Chancellor.
Uns dos primeiros navegantes occidentais á illa foron os holandeses, que nas varias expedicións en que participou Willem Barents (1594-97), cartografaron e puxeron moitos dos nomes dos accidentes xeográficos da illa (cabos, golfos, baías e penínsulas), aínda que no século XIX moitos deles foron cambiados, aínda que aínda permanecen algúns. O propio Barents realizou a primeira invernada coñecida no ártico nesta illa (preto de cabo Sporny Navolok), falecendo no seu intento de regreso nalgún lugar non identificado da costa nororiental da illa.
Izod Center
O Izod Center (antes coñecido coma Continental Airlines Arena) é un pavillón deportivo situado en East Rutherford, Nova Jersey. É a cancha dos New Jersey Devils, o equipo de hóckey sobre xeo da NHL, ademais da Universidade Seton Hall, na liga de baloncesto da NCAA.
Confederación
Pode aplicarse ó Dereito internacional público como asociación entre estados soberanos, pero tamén se utiliza en Dereito privado para referirse a unha forma de asociación de varias asociacións cunha fin común.
A confederación diferénciase da federación en que na primeira os membros manteñen altas cotas de autonomía e o poder central é limitado, mentres que na segunda os federados renuncian a parte das súas competencias, sendo máis forte o poder central. Acotío os elementos compoñentes dunha Confederación son á súa vez federacións, e non unidades unitarias.
Dereito internacional
En Dereito Internacional, denomínase confederación a aquela asociación establecida entre estados soberanos a través de tratados ou constitucións comúns, destinada a lograr unha complementariedade entre eles en diversos asuntos, como defensa ou comercio.
O termo confederación aplícase para referirse a diversos estados ó longo da historia, como a Confederación Perú-Boliviana (1837-1839) ou os Estados Confederados de América (1861-1865).
No Norte de España durante a Terceira Guerra Carlista conformouse unha confederación baixo o pretendente carlista Carlos María de Borbón y Austria-Este, autoproclamado Carlos VII, que aglutinou os territorios forais de Biscaia, Álava, Guipúscoa e Navarra, con ministerios comúns, moeda e infraestrutura de transportes de ferrocarril. Esta confederación ou "Estado Carlista" tivo unha vida efémera, aínda que sentou as bases para futuras concepcións federais e confederais de España. Tamén na Arxentina trala separación das 13 provincias de Buenos Aires, adquiriron o nome de Confederación Arxentina. Trala unión de Bos Aires á Confederación, este realizou cambios (por exemplo en lugar de confederación puxo nación). Hoxe en día segue sendo o nome oficial da Arxentina, como as outras denominacións utilizadas en Constitucións preexistentes (son Confederación Arxentina, República Arxentina e Provincias Unidas de Suramérica)
Dereito privado
No Dereito privado unha confederación é unha forma de organización na que os seus membros conservan a soberanía fronte ó órgano común resultante. Sindicatos, organizacións empresariais e outras asociacións privadas poden tomar a fórmula da confederación.
Izod Center
A capacidade de espectadores é de 19,040 para hóckey; 20,029 para baloncesto universitario; e un máximo de 20,000 para concertos.
Illa Severny
Historia
En 1910 a illa foi circunnavegada por primeira vez polo investigador polar ruso Vladimir Roesanov, a bordo do barco Dmitri Soloenski.
En 1955, os descendentes dos nenets e os residentes de todas as aldeas e asentamentos de Nova Zembla foron agrupados no campamento de Lagernojela, na costa norte de illa Yuzhny. En novembro de 1957, foron deportados ao continente xa que todo o arquipélago foi designado como área de proba para os ensaios nucleares (o primeiro dos cales tivo lugar antes das deportacións). En 1961, produciuse nesta illa a explosión da Bomba Tsar (a 3.200 metros sobre o nivel do chan), que con 50 megatones, é o máis poderoso ensaio nuclear que tivo lugar nunca no mundo.
Aldea do Monte, Lois, Ribadumia
Aldea do Monte é un lugar da parroquia de Lois no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Historia de Cataluña
Cataluña é un territorio histórico formado orixinariamente a partir dos condados que formaban a Marca Hispánica, ao nordeste da Península Ibérica, en tempos de Carlomagno. Hoxe en día, a palabra Cataluña emprégase sobre todo para referirse á Comunidade Autónoma de Cataluña, en España, e a Cataluña do Norte, que forma o Departamento dos Pireneos Orientais en Francia.
Prehistoria en Cataluña
Os primeiros poboadores do territorio que actualmente ocupa Cataluña remóntanse aos inicios do Paleolítico Medio; Os restos máis antigos descubertos corresponden á mandíbula dun preneandertal atopada en Banyoles, duns 25.000 anos de antigüidade.
Entre os xacementos máis importantes deste período destacan o das covas de Mollet (Serinyà, no Pla de l'Estany), o Cau do Duc, no macizo do Montgrí, o xacemiento de Forn d'en Sugranyes (Reus) e os abrigos Romaní i Agut (Capellades), mentres que para o Paleolítico Superior destacan os de Reclau Viver, a cova da Arbereda e a Bora Gran d'en Carreres, en Serinyà, ou o Cau de les Goges, en Sant Julià de Ramis.
Da seguinte etapa prehistórica, o Mesolítico, conserváronse importantes xacementos, a maior parte datados de entre o 8000 e o 5000 a. C., como o de Sant Gregori (Falset) e o Filador (Margalef de Montsant) e, no que respecta ás manifestacións artístico-credenciais, arte levantino, o Cogul, Cabra Feixet (o Perelló) e Ulldecona.
O período Neolítico iníciase en terras catalás cara ao 4500 a. C., aínda que nun grado de sedentarismo dos poboadores moito menor que noutros lugares, grazas á abundancia de bosques, o que propiciou que a caza e a recolección seguisen sendo actividades fundamentais e que o establecemento de asentamentos demorásese en moitos lugares. Os xacimientos neolíticos máis importantes de Cataluña son a cova de Fontmajor (l'Espluga de Francolí), a cova de Toll (Morà), as covas Gran i Freda de Montserrat e os abrigos con arte esquemático do Cogul, Vos de Balaguer, Albi, Tivissa e Alfara de Carles.
O período Calcolítico desenvólvese en Cataluña entre o 2500 e o 1800 a. C., momento no cal constrúense os primeiros obxectos de cobre. A Idade de Bronce sitúase cronoloxicamente no período 1800-700 a. C., da cal consérvanse escasos restos, pero destacan uns poboados formados na zona do baixo Segre. Esta idade coincide coa chegada dos pobos indoeuropeos, a través de sucesivos fluxos migratorios que se desenvolven desde o ano 1200 a. C., responsables da creación dos primeiros poboados de estrutura protourbana.
A partir de mediados do século VII a. C. o territorio catalán alcanza o período coñecido como Idade de Ferro.
Século III e IV
A crise do século III que afectou ao Imperio romano e que orixinaría a súa decadencia afectou ao actual territorio catalán, onde se detectaron importantes niveis de destrución e procesos de abandono de vilas romanas. Tamén deste século son as primeiras noticias documentais da presenza do cristianismo en Cataluña. Aínda que os datos arqueolóxicos indican a recuperación dalgúns núcleos, como Barcino (Barcelona), Tarraco (Tarragona) ou Gerunda (Xerona), a situación non volveu ser a de antes, as cidades fortificáronse e os núcleos reducíronse.
Período visigodo: séculos V a VII
No século V, prodúcese a invasión xeneralizada do Imperio romano por parte dos pobos xermánicos. O pobo xermano dos visigodos que obtivera permiso para entrar no Imperio e colaborar na defensa de límelos na actual Bulgaria como aliados romanos; foron liderados por Ataúlfo tras a situación de marxinación dentro da sociedade romana e de extrema pobreza deste grupo étnico. Ataúlfo foi un visigodo e xeneral romano que chegou ao máximo nivel militar dentro do exército romano, e que liderou a rebelión visigoda, chegando a Italia e a Roma, vencendo ou esquivando ás lexións romanas, e chegando a conquistar á ata entón invicta cidade de Roma (2º saqueo). Como acordo entre os romanos e os visigodos e para que estes volvesen aceptar a orde romana, as súas leis, deixasen de saquear Italia, e volvesen ser fieis aliados, entrégaselles Hispania, e parte de Francia. Os visigodos chegan á península ibérica pola principal vía romana, instalándose na cidade Tarraconense en (410). E cando no 475 o rei visigodo Eurico formou o reino de Tolosa, incorporou o actual territorio catalán, con goberno primeiro desde Tolosa e logo desde Toledo.
Hämeenlinnan Pallokerho
O Hämeenlinnan Pallokerho, frecuentemente abreviado como HPK, é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Hämeenlinna (Finlandia). Actualmente compite na máxima competición do hóckey sobre xeo finés, a SM-liiga, competición que gañou nunha ocasión (2006. Foi fundado en 1929 e o seu nome completo é HPK-Edustusjääkiekko Ry, e ás veces promóvese como os "Cabaleiros do Hóckey", co logo representando un cabaleiro enmascarado cun casco. Xoga os seus partidos como local no Hämeenlinnan jäähalli, un pavillón con capacidade para 5.360 espectadores.
Hatuey
Hatuey, finado o 2 de febreiro de 1512, foi un cacique taíno orixinario da illa da Española que viviu durante o século XVI e marchou á illa de Cuba durante a conquista española. Conseguiu un status case lendario por liderar un grupo de nativos contra a invasión dos españois, e converteuse nun dos primeiros loitadores contra o colonialismo no Novo Mundo. É considerado como o "primeiro heroe nacional de Cuba". O filme de 2010, También la lluvia inclúe unha representación cinematográfica da execución de Hatuey.
Folosa acuática
A folosa acuática, ou fulepa acuática, (Acrocephalus paludicola) é unha folosa ameazada de extinción, de aspecto moi semellante á fulepa das xunqueiras (A. schoenobaenus).
Descrición
Son moi semellantes de aspecto e tamaño á moito máis común fulepa das xunqueiras. Diferénciana desta a coloración máis contrastada da plumaxe, cos debuxos negros do lombo as alas moito máis marcados. O deseño da parte superior da cabeza é especialmente rechamante: dúas faixas negras ou castaño-negras relativamente anchas percorren a cabeza dende a parte superior da base do bico ata á caluga, facéndose cada vez máis amplas. Estas listas negras están separadas por outra central de cores que van do beixe o amarelo crema. Teñen unha lista superciliar ou "cella" beixe ou algo máis clara, pero nunca branca. As patas son amarelas alaranxadas ou da cor da carne, mentres que na fulepa das xunqueiras son pardas escuras. Ámbolos dous sexos semellanse moito, agás pola plumaxe algo menos contrastada das femias.
Voz
O canto permite tamén diferenciala da folepa das xunqueiras. As súas estrofas son curtas, durando pouco máis de tres segundos, mentres que as da folepa poden durar máis de 20 segundos. Cantan sobre todo durante as primeiras horas da noite ou unha ou dúas horas antes de saír o sol, mentres que a outra especie canta ó amencer e pola mañá. O canto e un trilo monótono interrompido por asubíos. Ademais destes sons o seu canto inclúe elementos inaudibles para o oído humano e secuencias de estrofas doutros paxaros, excepcionais nas folepas das xunqueiras.
Distribución
Á súa área de distribución está comprendida nunha faixa estreita situada entre os 45 e 60 grados norte. A primeiros do século XX, esta faixa abranguía dende os Países Baixos ata Siberia. Dende a Segunda guerra mundial esta área reduciuse bruscamente e hoxe a súa fronteira oeste está marcada polo río Oder. As poboacións máis mestas atópanse en Polonia, Ucraína e Belarús, con illas poboacionais en Siberia e Hungría. As poboacións desta última son, xunta coas pequenas poboacións alemás, as máis occidentais da especie.
Son migradores de longa distancia, que se deprazán seguino a costa do mar do Norte e do Atlántico ata ó oeste de África. Os seus lugares exactos de invernada son descoñecidos e só hai pouco descubriuse unha poboación de entre 5000 e 10000 exemplares procedentes de Europa que pasaban o inverno na reserva nacional de aves de Djoudj, no Senegal.
Situación da especie
miniatura|Niño con polos de folosa acuática. A situación da especie é difícil, e vese aínda máis ameazada polas drenaxes realizadas en Belarús có gallo de compensar as terras agrícolas perdidas despois da catástrofe de Chernóbil. Estes traballos provocaron a perda dende 1990 do 90% dos hábitats axeitados para a especie neste país. Polo lado positivo, os últimos cálculos nas zonas húmidas do río Pripiet en Belarús, deron como resultado a presenza de polo menos 6000 machos, o que, xunto cos 4000 que se calculan en Polonia e o feito de que case o 75% das localizacións da especie en Europa foron descubertas só a partir de 1995 fan concibir esperanzas sobre o futuro da especie, sobre todo pola posibilidade de que queden aínda zonas de reprodución descoñecidas sobre todo no oeste de Siberia. O total da poboación en Europa calcúlase nuns 15.000 exemplares. Máis datos sobre a situación e a distribución actual da especie poden verse en *
Marc Gasol
Marc Gasol Sáez, nado en Barcelona o 29 de xaneiro de 1985, é un xogador catalán de baloncesto profesional que xoga no Bàsquet Girona da Liga ACB. Foi elixido na segunda rolda do Draft da NBA de 2007, na 48ª posición, polos Los Angeles Lakers. É o segundo español en vencer o título da NBA tras o seu irmán máis vello Pau Gasol.
Traxectoria profesional
Tras a súa graduación en Laussane, Gasol volveu a España para xogar na Liga ACB. Xogou no FC Barcelona antes de fichar polo Akasvayu Girona, onde xogou dúas tempadas e foi nomeado MVP da liga en 2008.
Gasol foi elixido na 48ª posición do Draft da NBA de 2007 polos Los Angeles Lakers. O 1 de febreiro de 2008, os seus dereitos foron traspasados aos Memphis Grizzlies, como parte do traspaso do seu irmán máis vello, Pau, aos Lakers. O 23 de xuño de 2008, asinou o seu contrato cos Grizzlies. Ao remate da tempada 2010-11 será un axente libre non restrinxido.
Gasol comezou a súa tempada coma rookie con éxito, anotando 10 ou máis puntos en 10 partidos seguidos, con 49 de 84 tiros, en outubro de 2008.
Gasol conseguiu bater a marca da franquía dun rookie con maior porcentaxe de tiros campo ao remate da tempada, cun 53%. A marca anterior a tiña o seu irmán Pau, cun 51.8% de tiros de campo na súa tempada coma rookie.
Na tempada 2011-12, foi elixido por primeira vez para disputar o All-Star Game da NBA.
O 7 de febreiro de 2019, Gasol foi traspasado ós Toronto Raptors a cambio de C. J. Miles, Jonas Valančiūnas, Delon Wright e unha elección da segunda rolda do Draft. Ese mesmo ano conseguiu ser o terceiro español en disputar unha final da NBA tras o seu irmán máis vello, Pau Gasol, e José Manuel Calderón; e o segundo en gañar o título.
Selección española
Gasol foi parte da selección española de baloncesto que gañou a medalla de ouro do Campionato do Mundo da FIBA no ano 2006, sendo a súa primeira experiencia coa selección absoluta nun torneo oficial. Tamén foi parte da selección española en catro europeos consecutivos gañando catro medallas: medalla de prata no Eurobasket 2007 en España, a medalla de ouro no Eurobasket 2009 en Polonia e en Lituania 2011, e por último en Eslovenia 2013 un bronce ademais de ser incluído no quinteto ideal do torneo. Por outra banda, participou en dous Xogos Olímpicos: Pekin 2008 e Londres 2012, no que conseguiu a prata contra Estados Unidos en ambos. A súa última participación co combinado nacional foi no Mundial da China do 2019 conseguindo un ouro mundial contra Arxentina, sendo incluído xunto Ricky Rubio no quintento ideal.
É un dos seis xogadores que gañou un torneo mundial (Mundial ou Olimpiadas) máis o campionato da NBA nun mesmo ano.
Arteria torácica superior
miniatura|Arteria torácica superior. A arteria torácica superior é unha pequena arteria do membro superior humano, pertencente á rexión da axila. É unha rama colateral da arteria axilar que abastece de sangue a rexión interna e anterior da axila.
Vilar de Cerdeiras, Corneira, A Baña
Vilar de Cerdeiras é un lugar da parroquia de Corneira no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 26 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE,, dos cales 13 eran homes e 13 eran mulleres. No 2010 tiña 32 habitantes: 17 homes e 15 mulleres.
A Chá, Carres, Oza-Cesuras
A Chá é un lugar da parroquia de Carres no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 33 habitantes (18 homes e 15 mulleres).
Salvador Valdés Mesa
Salvador Antonio Valdés Mesa, nado en Cuba o 13 de xuño de 1945, é un político e ex-dirixente sindical cubano. É o primeiro vicepresidente dos Consellos de Estado e de Ministros de Cuba dende o 19 de abril de 2018. Foi un do cinco vicepresidentes do Consello de Estado dende febreiro de 2013 até abril de 2018 e integra o Buró Político do Partido Comunista de Cuba (PCC) dende o ano 2008. Foi secretario xeral da Central de Traballadores de Cuba entre 2006 e 2013.
Traxectoria
Salvador Valdés formou parte da Asociación de Mozos Rebeldes (AJR) dende 1961, logo do triunfo da Revolución Cubana. Comezou a súa actividade laboral como traballador agrícola até graduarse de enxeñeiro agrónomo. Foi dirixente da Central de Traballadores de Cuba (CTC) e do Partido Comunista de Cuba (PCC).
Exerceu como ministro de Traballo e Seguridade Social entre 1995 e 1999, data en que foi elixido primeiro secretario do PCC na provincia de Camagüey. É deputado da Asemblea Nacional do Poder Popular dende 1993, integra o Buró Político do Comité Central do Partido Comunista de Cuba e é membro do Consello de Estado, onde exerceu unha das cinco vicepresidencias entre 2013 e 2018.
Como un dos vicepresidentes do Consello de Ministros, Salvador Valdés viaxou en misións oficiais a Latinoamérica, África e Asia, onde foi recibido polo presidente chinés Xi Jinping e polo líder norcoreano Kim Jong-un.
O 18 de abril de 2018 foi elixido pola Asemblea Nacional como primeiro vicepresidente do Consello de Estado e, o día seguinte, o recentemente elixido presidente Miguel Díaz-Canel pediu a súa designación como primeiro vicepresidente do Consello de Ministros de Cuba. Aínda que a Constitución cubana non estabelece que o vicepresidente do Consello de Estado sexa o mesmo do Consello de Ministros, pero esta é unha práctica común en Cuba. Con estas designacións, Salvador Valdés é o primeiro afrocubano en converterse en "número dous" dese país caribeño.
Nancy Spero
Nancy Spero, nada en Cleveland, Ohio o 24 de agosto de 1926 e finada en Nova York o 18 de outubro de 2009, foi unha artista visual estadounidense pioneira da arte feminista xunto a autoras como Martha Rosler ou Adrian Piper. Destacou polo seu activismo feminista e pacifista. Creou unha linguaxe visual coa que rompeu coas convencións artísticas do seu tempo. Comezou pintando lenzo á maneira tradicional mais considerou que este medio era eminentemente masculino e que a marxinaba como artista polo que concentrou os seus esforzos en buscar unha linguaxe pictórica especificamente en feminino. Atopouna no papel.
Primeiros anos
Spero naceu en Cleveland, Ohio en 1926, mais un ano máis tarde a súa familia mudouse a Chicago, onde creceu. Despois de graduarse na New Trier High School, estudou na Escola do Instituto de Arte de Chicago e graduouse en 1949. Entre os compañeiros de Spero no Instituto de Arte había un novo soldado GI que regresara do servizo na Segunda guerra mundial, Leon Golub. Spero e Golub expuxeron no Hyde Park Art Center en Chicago como parte do grupo Monster Roster. Despois de graduarse no Instituto de Arte, Spero continuou estudando pintura en París na École Nationale Supérieure deas Beaux-Arts e no Atelier de Andre Lhote, un dos primeiros pintores, mestres e críticos cubistas. Pouco despois do seu regreso aos Estados Unidos en 1950, casou con Leon Golub, e os dous artistas estabelecéronse en Chicago.
De 1956 a 1957, Spero e Golub viviron e pintaron en Italia, mentres criaban os seus dous fillos. Spero e Golub estaban igualmente comprometidos en explorar unha representación modernista da forma humana, coas súas narrativas e resonancias históricas artísticas, mesmo cando o expresionismo abstracto estaba a converterse no idioma dominante. En Florencia e Ischia, Spero sentiuse intrigada polo formato, o estilo e o estado de ánimo dos frescos e sarcófagos etruscos e romanos que influirían no seu traballo posterior. Ao atopar un ambiente máis variado, inclusivo e internacional en Europa que no mundo da arte de Nova York da época, Spero e a súa familia mudáronse a París, vivindo alí desde 1959 até 1964. O terceiro fillo de Spero naceu en París, e a artista realizou diversas exposicións individuais en París na Galerie Breteau en 1962, 1964 e 1968. Durante este período, Spero pintou unha serie titulada Pinturas negras que representan temas que inclúen nais e fillos, amantes, prostitutas e formas híbridas de humanos e animais.
Nova York
Spero e Golub regresaron a Nova York en 1964, onde a parella viviu e traballou. A guerra de Vietnam estaba no seu apoxeo e o Movemento polos dereitos civís estalara. Afectada polas imaxes da guerra transmitidas todas as noites na televisión e os disturbios e a violencia evidentes nas rúas, Spero comezou a súa Serie de Guerra (1966–70). Estes pequenos gouache e tintas sobre papel, executados rapidamente, representaban a obscenidade e destrución da guerra.
Entre 1969-70 Spero distánciase do debate político-militar para crear un conxunto de obras baseadas en textos do poeta francés Antonin Artaud. Completa así as súas "Pinturas de Artaud" (1969–70). ''“Estaba realmente furiosa contra o mundo da arte. Estaba furiosa porque me sentía silenciada. Creo que por iso me atraeu tan intensamente a linguaxe de Artaud nesa época” “Artaud escribiu moito sobre a dor física e mental e eu sei moi ben o que iso significa”'' explica Spero.
As obras evolucionan cara ao vasto Codex Artaud (1971-1972), composto por trinta e catro rolos de follas pegadas entre si. ''Esta peza múltiple, de formato aberto, que lembra escrituras antigas, marca a etapa de madurez da súa obra e converteuse nun punto de inflexión na arte dos anos setenta. A linguaxe, a diferenza da dos seus coetáneos conceptuais, é obscena e está inscrita manualmente, como un grafito, ofrecendo ao seu traballo un tipo de corporalidade diferente, que a distancia dos discursos oficiais do momento'' apunta en análise da súa obra presentada no Museo de Arte Reina Sofía de Madrid en 2009. Ao unir texto e imaxe, impresos en longos rolos de papel, pegados de extremo a extremo e pegados nas paredes da A.I.R. Spero violou a presentación formal, a elección do medio valorado e a escala de pinturas enmarcadas.
Aínda que os seus rolos pintados e collages eran homéricos tanto en alcance como en profundidade, a artista evitou a grandiosidade tanto en contido como en estilo, confiando en cambio na intimidade e a inmediatez, á vez que revelaba o continuo de realidades políticas impactantes que subxacen nos mitos perdurábeis. Nunha entrevista en 2008 en The Brooklyn Rail co editor Phong Bui, Spero di da súa temperá identificación con Artaud: "Para min, as palabras faladas eran parte do corpo, coma se fose o que fose o que tentaba pintar, e a miña propia conciencia da dor. e o anoxo, podes chamalo a destrución do eu, era unha parte integral, esa dualidade. As cousas divídense xusto no medio, o cal me interesou moito nese momento da miña vida ".
Participación no movemento feminista
Activista e pioneira feminista, Spero loitou contra a infrarepresentación das artistas en museos e galerías. Foi membro de Art Workers' Coalition (1968–69) e do Women Artists in Revolution (1969) participando en accións e protestas para exixir a paridade na representación entre homes e mulleres nos museos.
Formou parte tamén de Ad hoc Committee of Women Artists (1971) grupo que en 1972 creou a primeira Galería cooperativa de mulleres artistas dos Estados Unidos, A.I.R. Galería (Artistas en residencia) no SoHo, da que Spero foi membro fundadora.
Neste período percíbese unha transición na súa obra e o seu interese en envorcarse na representación de figuras femininas desenvolvendo un vocabulario visual de imaxes tomadas tanto da arte antiga, medieval e moderna como da publicidade de revistas do século XX. O seu imaxinario está conformado por Venus prehistóricas, deusas da fertilidade, atletas, prostitutas ou vítimas das guerras de Vietnam. A súa intención era transcender a idea masculina sobre o corpo das mulleres, quebrantar a súa concepción como o “outro” e demostrar que, do mesmo xeito que o home, as mulleres poden ser imaxes universais sinalan os estudos sobre a súa obra.
En 1974, Spero optou por centrarse en temas relacionados coas mulleres e a súa representación en diversas culturas; o seu Torture in Chile (1974) e o longo pergamiño, Torture of Women (1976, 20 polgadas x 125 pés), entrelazan testemuños orais con imaxes de mulleres ao longo da historia, vinculando a brutalidade gobernamental contemporánea das ditaduras latinoamericanas contra mulleres (dos informes de Amnistía Internacional e outras fontes). Coa represión histórica da muller Spero representou historias de mulleres, mitoloxía cultural e referencias literarias previamente escurecidas coa súa figuración expresiva. De cando en cando exhibido, Torture of Women traduciuse en forma de libro en 2009.
Spero manifestou o desexo de que as mulleres formen parte da conversación artística. O traballo máis maduro de Spero vive ao longo dunha liña feminina. Isto é cando unha muller é o suxeito, así como a "conciencia artística". As composicións de Spero abertas e provocadoras con temas desapiadados e incómodos representábanse en tapices e frisos. Pode verse en Helicopter, Victim, Astronaut, creados en 1968 de gouache e tinta sobre papel. Spero usa os crimes e os asaltos a mulleres de todas as épocas e culturas para proporcionar imaxes intensas e emocionais para a súa arte e texto. A violencia política, o sexismo e as situacións que ameazan a vida que soportan as mulleres son temas que explorou ao longo da súa carreira, mais especialmente nas décadas de 1960 e 1970. Estes intereses son evidencia da convicción de Spero de que "o persoal e o político son indistinguíbeis". Spero estivo influenciada por Jean Dubuffet, Antonin Artaud, Simone de Beauvoir e Hélène Cixous.
Aproveitando unha enerxía imaxinativa e unha vontade feroz, Spero continuou minando toda a gama de relacións de poder. En 1987, despois de exposicións retrospectivas no Reino Unido, os Estados Unidos e o Canadá, a artista creou imaxes que saltaron da superficie do rolo á superficie da parede, reformulando formas representativas das mulleres ao longo do tempo e establecendo un diálogo co espazo arquitectónico. As pinturas murais de Spero en Chicago, Viena, Dresde, Toronto e Derry forman reconstrucións poéticas da diversidade de representacións de mulleres do mundo antigo ao contemporáneo, validando unha subxectividade da experiencia feminina.
Spero expresou a súa arte unha vez desta maneira: "Sempre tratei de expresar unha tensión na forma e o significado para lograr unha veracidade. Cheguei á conclusión de que o mundo da arte ten que unirse a nosoutras, as mulleres artistas, non nosoutras unirnos a el. Cando as mulleres teñen roles de liderado e obteñen recompensas e recoñecemento, entón talvez 'nós' (mulleres e homes) poidamos traballar xuntos nas accións do mundo da arte ".
Nos anos 80 e 90 Nancy Spero logra o recoñecemento crítico e o seu traballo vólvese segundo a crítica "máis exuberante e afirmativo" expresando segundo as súas propias palabras, unha especie de “utopía, de posibilidade de cambio” aínda que non esquece os temas e procedementos que lle interesaron ao comezo da súa carreira.
Falanxe (ósos)
miniatura|300px|Ilustración das falanxes da man [[ser humano|humana]] miniatura|300px|Ilustración das falanxes do pé humano. (Os nomes de todos os ósos veñen co [[nome científico latino)]]
Nancy Spero
Participación no movemento feminista
Ballad of Marie Sanders (1991) é unha instalación que a artista realizou en múltiples formas e na que, por primeira vez en moitos anos, recupera o texto cun poema de Bertolt Brecht de 1934 acerca dunha xentil torturada por manter relacións sexuais cun xudeu, como forma de lembrar o sufrimento que se esconde baixo os réximes opresores.
En 1998, Spero produciu Let the Priests Tremble…, unha instalación na Ikon Gallery de Londres, nela, mulleres fortes e atléticas bailan ao son dunha pasaxe do ensaio de Hélène Cixous pertencente ao seu libro La risa de la medusa.
Falanxe (ósos)
As falanxes son os ósos que forman os dedos das mans e pés dos vertebrados tetrápodes.
No ser humano, cada dedo ten tres falanxes, excepto o polgar e o hallux (o "dedo gordo do pé"), que teñen só dous.
Nancy Spero
Participación no movemento feminista
En 2007 mentres se desenvolvía a guerra de Iraq, Spero presenta na Bienal de Venecia Maypole: Take No Prisioners denunciando de novo o goberno estadounidense. Spero tomou a obra Kill Commies/Maypole de War Series, así como algúns debuxos de cabezas humanas realizados nos sesenta, e levounos á tridimensionalidade. Trátase dunha Árbore de maio provista de 200 cabezas de aluminio tratadas e pintadas que, en palabras da artista, canibalizou das súas pinturas de guerra dos sesenta. ''No medio do espazo levántase un tubo de 10 metros, do que descenden listóns de cores en cuxos extremos colgan imaxes de cabezas sanguentas impresas en placas de aluminio, o que xera un choque entre o celebratorio e o aterrador, entre o estético e o violento. A pesar de facer referencia a dous conflitos bélicos específicos, a peza está cargada de atemporalidade e refírese máis ben á condición bélica humana e a súa brutalidade'' sinálase na descrición da obra que en 2018 exhibiuse no Museo Tamayo de Cidade de México.
Falanxe (ósos)
As falanxes teñen nomes diferentes, conforme a súa posición:
Nancy Spero
Participación no movemento feminista
De outubro de 2008 a xaneiro de 2009 o Museo Reina Sofía de Madrid acolleu a exposición "Nancy Spero. Disidanzas", a retrospectiva máis ampla realizada en Europa da artista presentando 178 obras comisariada Manuel Borja-Villel e Rosario Peiró.
Falanxe (ósos)
Nos outros vertebrados, principalmente nos ungulados, o número de falanxes pode estar reducido, ou algunhas falanxes fundidas.
Nancy Spero
Obra
Nos anos 60, o seu compromiso político converteuse tamén en centro do seu traballo artístico con obras nas que daba renda solta á repugnancia que sentía pola guerra. A súa primeira serie sobre papel foi War Series expondo unha dura crítica ao sistema político estadounidense e a situación creada na guerra de Vietnam. Mentres que os informativos se enchen de imaxes sobre de Vietnam, as obras de Spero inclúen bombas fálicas, fungos nucleares e frases entresacadas do argot militar.
''“Foi unha decisión moi política porque o papel non tiña o mesmo status que o lenzo; foi sacarlle a lingua á xerarquía do medio e ás correntes principais que o mundo da arte aceptara. Ela estábase liberando das políticas restritivas da arte'', sinala a curadora Julie Ault organizadora da retrospectiva Nancy Spero: Paper Mirror no Museo Tamayo de Cidade de México.
Dez anos despois, Nancy Spero concéntrase na denuncia dos malos tratos que sofren as mulleres. Desa época xorden obras como Torture of Women (1976), na que combina imaxes estremecedoras con textos que aluden ás atrocidades que se cometían nos réximes ditatoriais suramericanos.
A finais dos anos 80 inclínase por eliminar as diferenzas entre a obra e o espazo en que se exhibe e obriga o espectador a participar de maneira activa fronte a traballos exuberantes e cheos de movemento. O corpo da muller pasa a ser practicamente o único obxectivo do seu traballo mediante reflexións conceptuais que aluden ao sexo e á política. Faino mediante situacións tomadas da vida cotiá e tamén xurdidas da súa imaxinación. En todas elas hai unha crítica expresa á invisibilidade do traballo das mulleres no mundo da arte e un posicionamento claramente político.
Exposicións
Os seus traballos exhibíronse en:
2010
2009
2008
2007 2006 2005
2004
2003
2001
2000 1998
1997 1994 1993
1992
1991 1990
1988 1987 1984
Premios e recoñecementos
2006
2005
2003
1995
Retrotransposón
Os retrotransposóns son elementos xenéticos que poden autoamplificarse nun xenoma, e son compoñentes ubicuos no ADN de moitos organismos eucariotas. Son unha subclase dos transposóns. Particularmente abudantes en plantas, nas que forman a meirande parte da composición do ADN nuclear. No millo, o 49-78 % do xenoma está composto de retrotransposóns; no millo, ata o 90 % do xenoma está composto por secuencias repetitivas, cun 68 % de elementos móbiles. Nos mamíferos, ó redor da metade do xenoma (45 % a 48 %) está composto de transposóns ou restos de transposóns. Un 42 % do xenoma humano son retrotransposóns, mentres que os transposóns de ADN suma un 2-3 %. Isto quere dicir que hai millóns de elementos, dando unha media de 3 retrotransposóns por cada xene.
Actividade biolóxica
A actividade replicativa dos retrotransposóns, utilizando unha transposición vía intermediario de ARN incrementa o número de copias rapidamente, e pode en consecuencia aumentar o tamaño do xenoma. Ó igual que os transposóns de ADN (transposóns de Clase II), os retrotransposóns poden inducir mutacións se se insiren preto ou dentro dos xenes. As mutacións inducidas por retrotransposóns son moi estables, porque a secuencia no punto de inserción mantense debido a que é utilizada e transferida polo mecanismo de transposición.
O retrotransposón cópiase a si mesmo o ARN e despois, utilizando a retrotranscriptase volve a transformarse en ADN. A transposición e supervivencia dos retrotransposóns dentro do xenoma hospedeiro está regulada tanto polos propios transposóns como por factores codificados polo hospedeiro, pra evitar efectos deletéreos no xenoma e no retrotransposón, nunha relación que leva existindo millóns de anos entre os transposóns e os xenomas que os conteñen. Existen varias teses sobre os mecanismos que manteñen regulados os retrotransposóns nos xenomas, pero non chegan a eliminalos.
A maioría dos retrotransposóns son moi antigos, e debido á acumulación de mutacións perden a capacidade de retrotransposición.
Tipos de retrotransposóns
Os retrotransposóns, tamén chamados clase I de transposóns, divídense en dous subtipos, os de repetición terminal longa (LTR) e os retrotransposóns sen-LTR.
Retrotransposóns con LTR
Teñen LTRs directos cunha lonxitude dende ~100 bp ata máis de 5 kb. Codifican varias proteínas aínda que se poden traspoñer sen algunhas delas. A continuación do LTR 5' pode ir unha proteína gag (grupo específico antixénico), e unha protease. Codifican unha pol (polimerase) con actividades retrotranscriptase, RNAse, e integrase, que é a proteína implicada na transposición do elemento. Algúns tipos levan tamén unha env (cápside). A presenza da proteína gag e env, necesarias para os virus pero innecesarias para a transposición do elemento supón algún tipo de relación entre os virus e este tipo de elementos. Os retrotransposóns con LTR poden subdividirse en similares a Ty1-copia e similares a Ty3-gypsy, baseándose tanto no grao de semellanza de secuencias como na orde dos xenes que codifican na secuencia. Tanto os Ty1-copia coma os Ty3-gypsy atópanse en grandes cantidades (ata varios millóns de copias por núcleo haploide en plantas de xenomas xigantes).
Os tranposóns con LTR conforman ata un 8% do xenoma en humanos.
Retrotransposóns sen LTR
Subdivididos en dous subtipos, os LINEs (elementos nucleares intercalados longos) e SINEs (elementos nucleares intercalados curtos). Tamén poden atoparse en grandes cantidades (ata 250.000) nalgúns xenomas.
LINEs
Os elementos nucleares intercalados longos ou LINE (Long Interspersed Nuclear Elements) son longas cadeas de secuencias de ADN (>5kb) que codifican dúas proteínas: unha coa capacidade pra unirse a cadeas simples de ARN, e outra con actividade retrotranscriptase e endonuclease, permitindo que o elemento se copie tanto a si mesmo como a SINEs como os elementos Alu. Un LINE típico contén unha rexión non traducida 5' UTR, 2 orf (segmentos lexibles) seguido doutra rexión non traducida 3' UTR. O extremo 5' contén os promotores da polimerase II, e o extremo 3' contén o sinal poliadenilato poli-A. Debido a que os LINEs se moven copiándose, van alargando o xenoma. O xenoma humano contén uns 900.000 LINEs, que fan o 21% do xenoma. Poden empregarse para xerar pegadas xénicas.
SINEs
Os elementos nucleares intercalados curtos ou SINE (Short Interspersed Nuclear Elements) son secuencias curtas de ADN (<500 bases) que codifican ARNt, ARNr e outras moléculas pequenas de ARN. Non codifican ningunha proteína funcional, e dependen das proteínas doutros elementos para moverse polo xenoma. Os SINEs máis abundantes en primates son os elementos Alu, de 280 bp de lonxitude, e sen ningunha secuencia codificante. Poden ser recoñecidos pola enzima de restrición AluI, de aí o seu nome. Os SINEs teñen sobre 1 millón de copias no xenoma humano, formando un 13%. Aínda que se adoitaba crer que eran ADN lixo, algunhas investigacións recentes indican que tanto os LINEs coma os SINEs teñen un papel importante na evolución dos xenes, na estrutura xenómica e na transcrición. Tamén parece que están relacionados con enfermidades xenéticas e cancros.
Os retrovirus, coma o VIH ou o HTLV compórtanse coma retrotransposóns, e conteñen tanto a retrotranscriptase coma a integrase. A integrase é o equivalente nos retrotransposóns da transposase dos transposóns de ADN.
Maelström (filme)
Maelström é un filme candense de 2000 escrito e dirixido por Denis Villeneuve. Está protagonizado por Marie-Josée Croze, que interpreta unha empresaria nova e deprimida que se namora do co fillo dun home que matou nun accidente de coche. Nunha mestura de elementos de fantasía e comedia, Maelström é narrado por un peixe que fala.
Foi escollido como candidato do Canadá para o Óscar ó mellor filme internacional na 73ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Un peixe conta a historia: nunha noite de verán chuviosa, unha muller nova, Bibiane Champagne, xefa dunha tenda de moda, golpea accidentalmente un home co seu coche. O ferido, un inmigrante noruegués, consegue regresar á casa para morrer tranquilo. A vida de Bibiane mergúllase entón nun caos inimaxinable. Cando arrisca a súa vida para borrar todo rastro do seu acto, recibe unha nova oportunidade, como un segundo nacemento das augas do río. Este diálogo entre a vida e a morte, entre a terra e a auga, atopará o seu punto culminante cando a moza coñeza a quen cambiará o seu destino.
Gaspares, Santa Mariña do Monte, San Sadurniño
Gaspares é un lugar da parroquia de Santa Mariña do Monte no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 6 habitantes (5 homes e 1 muller).
Enrique Ruano
Traxectoria
Enrique Ruano Casanova, estudante e membro da Frente de Liberación Popular, un dos grupos políticos que loitaron en España contra o franquismo, morreu o 20 de xaneiro de 1969, a consecuencia dunha caída desde a xanela do piso sétimo do número 60 da entón rúa General Mola (hoxe rúa do Príncipe de Vergara, 68) en Madrid, producida pola Brigada Político Social, que o detivera tres días antes.
O ano 1969 comezou en España nun ambiente politicamente convulso, nun contexto internacional marcado polo Maio do 68 francés. As folgas de obreiros e estudantes contra o réxime franquista, nas cales se encadra o ocorrido con Ruano, levaron o Goberno a decretar en todo o territorio español o estado de excepción, que suspendía garantías e estabelecía unha censura de prensa máis estrita, e durou até o 24 de marzo.
Enrique Ruano foi detido o 17 de xaneiro de 1969, por lanzar na rúa propaganda do seu partido, e trasladado a comisaría. Tres días máis tarde, foi levado a un edificio da rúa do Príncipe de Vergara —entón General Mola— de Madrid, para efectuar un rexistro da vivenda, e alí caeu por unha xanela do sétimo piso.
O conxunto do movemento antifranquista considerou a morte de Enrique Ruano como un asasinato, e producíronse diversas mobilizacións en protesta polos feitos. Varios intelectuais apoiaron tamén a tese do crime político, do asasinato, que foi crecendo ante as contradicións da versión oficial que foi variando co paso dos días.
Consecuencias
Dentro do panorama xeral dos últimos anos do franquismo, o suceso tivo unha repercusión relativa, con maior forza en ambientes universitarios. Non houbo unha investigación seria do ocorrido, aínda que varios avogados denunciaron para que se investigasen os feitos, sen conseguilo. A familia conseguiu que o Tribunal Supremo ordenase reabrir o caso en 1994. Só en 1996, 27 anos despois, foron procesados os tres policías que se atopaban con Enrique Ruano cando este caeu.
O sindicalista José Luis Úriz lembra no seu testemuño Peleando a la contra o momento en que foi detido e torturado cando estudaba enxeñaría de telecomunicacións en Madrid polo inspector Antonio González Pacheco, coñecido como Billy el Niño. Mentres golpeaba a Úriz, outro policía que participaba no interrogatorio díxolle ao torturador: «ten coidado que se che vai ir a man outra vez e valo matar», e respondeu segundo o relato de Úriz: «non importa, facemos como con Ruano, tirámolo pola xanela e dicimos que quería escapar».
O avogado José María Mohedano afirmou que agora se sabe que un dos policías lle disparou antes de guindalo pola xanela do sétimo piso. Posteriormente, serraron o óso da clavícula para que non aparecese a bala e falsearon a autopsia.
O proceso, complicado pola estraña desaparición dalgunhas probas como un anaco da clavícula do mozo, na que os querelantes dixeron que debía acharse a evidencia dun disparo, que sería para eles a causa da morte, finalizou coa absolución dos tres policías, ante as discrepancias dos peritos médicos no xuízo, aínda que cun voto particular dun dos membros do Tribunal, que disentiu dese veredicto.