cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arte paleolítica
No entanto, o lector debe estar avisado que este artigo só toca, forzosamente, aqueles elementos artísticos que se conservaron ao longo dos séculos, o que constitúe, sen dúbida, unha parte ínfima de todo o corpus artístico paleolítico. Perdemos, como mínimo, aspectos tan fundamentais como a tradición oral, a danza, a música, o adorno corporal etc.
BDSM
Televisión
A irrupción do BDSM nas canles de televisión produciuse nos últimos dez anos. Gran número de canles comezaron a realizar programas monográficos sobre o BDSM ou o sadomasoquismo (con moita máis frecuencia centrándose nese último aspecto) ou incorporándoo a prográmalos tipo docudrama de cada canle xeneralista. Este foi o caso de Alemaña, Francia etc. En España, tanto TVE, como Antena 3 e Telecinco realizaron, con mellor ou peor fortuna, programas deste tipo. Moitas canles reproduciron documentais de longa duración (Besuch bei einer Domina, Alemaña, ARD) e case todos incluíron na súa programación películas de temática BDSM (Historia de O, que tan só fai unha década fosen impensables en España].
Arte paleolítica
(Á dereita, debuxo dun Bos taurus primigenius achado na cova de Lascaux, Francia.)
BDSM
Televisión
Recentemente, o afamado programa Documentos TV, de TVE, emitiu un documental de 55 minutos de duración sobre a temática. Na web do programa inclúese un texto no que se cita, entre outros, o seguinte:
Arte paleolítica
A arte paleolítica da área franco-española
A arte rupestre parietal é propia da zona franco-española: en Francia hai máis de 130 covas, entre elas destacan as da zona de Aquitania (p. ex. Lascaux, Pech-Merle, Lles Combarelles, Laugerie, A Madeleine...) e as dos Pireneos (p. ex. Niaux, Lles trois-Frères, Lle Tuc d'Audubert, Mas d'Azil, Bédeilhac...), e en España hai unhas 60 covas, case todas no Cantábrico, destacando a gruta de Ekain, as covas do Monte Castillo, Tito Bustillo, ou a Cova de Altamira, aínda que tamén aparecen esporadicamente na Meseta (Sega Verde en Salamanca, Domingo García en Segovia, Maltravieso en Cáceres, Los Casares en Guadalaxara...) e, sobre todo, nas costas Mediterráneas (La Pileta en Nerja en Málaga); incluíndo o gran conxunto de arte rupestre que se atopa no sur da Península Ibérica: a Arte Sureña; con máis de 180 covas e abeiros decorados en todas as épocas prehistóricas; interésannos as figuras máis antigas, que datan de Paleolítico superior (Solutreano). Hai raros exemplos fóra de Francia e España, como a Grotta dell'Adaura en Italia ou Kapova en Rusia, entre outros. A arte mobiliar, en cambio, é abondosa en toda Europa.
BDSM
Televisión
A pesar diso, o documental ofrece exclusivamente unha visión parcial da chamada dominación profesional en Barcelona. Máis exactamente, do sadomasoquismo profesional -é dicir, contra pago- en devandito ámbito local, incidindo na xa habitual confusión entre BDSM -o concepto xenérico, o todo englobador- e o sadomasoquismo -tan só unha dos seus partes e non a máis practicada. Véxase tamén a epígrafe sobre Servizos Profesionais  neste mesmo artigo. Con todo, segundo os máis recentes estudos sociolóxicos realizados en Alemaña, só un 18 % da comunidade BDSM recorreu a servizos de pago por profesionais nos seis meses anteriores á enquisa.
Arte paleolítica
A arte paleolítica da área franco-española
miniatura|600px|centro| Distribución de sitios con arte paleolítica en Europa.
BDSM
Televisión
Deste panoráma distínguese favorablemente a cadea canadense Showcase, que emite cada semana unha serie tipo docudrama, Kink, enteiramente dedicada ao BDSM e cun total de 63 capítulos. Na súa cuarta tempada, foi valorada pola crítica como a de maior calidade erótica na televisión actual.Stephen Cole, maio 2005
Arte paleolítica
Arte moble
Tamén chamada arte mobiliar, isto é, trátase de obxectos artísticos que se poden transportar, mover... E que aparecen no seu contexto arqueolóxico (é dicir, en escavacións). A arte moble é unha manifestación artesá de aparellos domésticos ou persoais, quizais ritual, quizais suntuaria. Por exemplo, colgantes de pedra ou óso ou cuncha. A miúdo, obxectos de utilidade práctica ou votiva decorados, como puntas de arpón, puntas de lanza feitas en óso, os chamados bastóns perforados etc. Estes utensilios adoitan ter debuxos, figurativos ou abstractos, gravados (quizabes, noutro tempo, tamén pintados). Pero igualmente hai obxectos soamente cerimoniais, moito máis que simples adornos. Por exemplo, as pequenas estatuíñas femininas chamadas Venus paleolíticas, plaquetas gravadas (como as de Parpalló), ou estatuíñas de animais como o famoso bisonte de óso da Madeleine, cuxa función é, sen dúbida relixiosa.
Arte parietal
Denominamos así a arte que aparece nas paredes (arte mural) das grutas, covachas e abrigos rochosos. Como se comentou, a maior concentración de arte parietal dáse en Europa Occidental. Case todas as representacións artísticas están nas zonas máis profundas das covas (aínda que as áreas de habitación sempre estiveron nas bocas das covas). Iso non quere dicir que non haxa excepcións, é dicir, santuarios exteriores, como ocorre coa cova de Laussel, Roc de Sers (Francia) ou A Viña (Oviedo). A arte parietal compóñena pinturas, relevos ou gravados cuxo tema principal son os animais ou os signos chamados ideomorfos, pero tamén a figura humana.
Técnicas de elaboración
Non hai arquitectura, só chegaron ata nós esculturas e debuxos en pedra ou óso. Os debuxos eran de dous tipos, gravados ou pintados, e as esculturas podían ser estatuíñas ou relevos:
Temática
Os temas preferidos eran animais (sobre todo touros, bisontes e cabalos; aínda que menos numerosos, tamén hai cervos, osos, cabras). No entanto, debe esquecerse a imaxe que se ten da arte paleolítica, de temática monótona e case exclusivamente animalística. Evidentemente predominan os temas faunísticos, pero hai outras moitas escenas sorprendentemente elaboradas e excepcionalmente intrigantes.
Así mesmo son moi numerosos os signos enigmáticos, algúns deles doadamente identificables (como as mans impresas ou os órganos sexuais masculinos e femininos), e outros máis abstractos chamados ideomorfos.
O estilo
As figuras adoitan ser realistas, cunha ou dúas cores e modelaxe de volumes, pero non forman escenas, están xustapostas (colocadas unhas xunto a outras, ou unhas sobre outras) e, salvo excepcións, non hai sensación de movemento, nin paisaxe. Estamos pois ante unha arte descritiva, non narrativa. Con todo, consérvanse algúns exemplos excepcionais de escenas concretas de tipo narrativo, por exemplo en Lascaux, en Les Trois Frères (ambas en Francia) ou na Cova de Los Casares (Guadalaxara) ). En ningún dos casos parecen representacións de escenas concretas ou anecdóticas, senón, máis ben, rituais xenéricos protagonizados por feiticeiros ou espíritos totémicos:
Interpretación
A función da arte paleolítica é totalmente descoñecida. Nun principio pensouse que estas obras de arte se facían só por motivos estéticos (para adornar: a arte pola arte), e aínda que ninguén nega que os artistas paleolíticos deberon sentir satisfacción pola beleza destas representacións, isto sería secundario, sen dúbida esta arte era de carácter máxica ou relixiosa. Non se poden facer máis precisións; como moito, pódense formular varias teorías, pero sen probas sólidas:
Cronoloxía
A datación das obras de arte paleolíticas é un dos problemas máis importantes, sobre todo se se trata de arte parietal, carente de contexto arqueolóxico que poida axudar a poñerlle data. Para solucionalo úsanse métodos indirectos e extrapolacións (comparando o estilo de obras exhumadas en escavacións e con cronoloxía segura, coas obras murais). Outro método posible cando varias figuras se superponen consiste en empregar estudos de estratigrafía que permiten saber cal das figuras é anterior e cal é posterior. Os últimos avances permiten aplicar técnicas de datación absoluta, o cal pode ser definitivo: concretamente o radiocarbono (que agora se pode realizar con mostras moito máis pequenas), a termoluminiscencia, a análise de pigmentos... Pero estes métodos aplicáronse moi poucas veces, polo que predominan as periodizacións baseadas en datos parciais, estilísticos e extrapolacións:
A primeira proposta seria naceu, como non, da man do abade Breuil que aceptaba que a arte debía evolucionar do simple ao complexo, do esquemático ao realista (cun paradigma claramente presentista). Para el había dous grandes ciclos estilístico-cronolóxicos que non teñen parentesco entre si: Outra das propostas é a de as tres fases de Annette Laming-Emperaire, que destaca pola súa sinxeleza:
Seguiremos a cronoloxía proposta por André Leroi-Gourhan, por ser a máis estendida, pero hai outras propostas válidas. Esta datación non só se basea nos estudos estratigráficos. Tamén ten en conta as relacións entre os animais representados en cada cova, a contradición de temas binarios e o seu posible significado. Aínda que considera importantes os trazos formais e estilísticos, non presupón unha evolución do simple ao complexo. De feito, constátase que nos ideomorfos ocorre á inversa (cada vez son máis abstractos):
En España adoitan usarse as periodizacións propostas polos franceses, aínda que o profesor Francisco Jordá Cerdá, da Universidade de Salamanca propuxo unha secuencia para a Península Ibérica:
Periodización da arte paleolítica
Por suposto, existen outras propostas cronolóxicas e os datos estanse revisando continuamente. Non podemos deixar de citar os traballos de J. Clottes, quen en 1995 aplicou a técnica do 14C ás pinturas de Pech Merle, que, como se aprecia no cadro anterior, Leroi-Gourhan situara no Período III «figurativo sintético evolucionado». O resultado foi de 25 000 anos de antigüidade, é dicir, moito máis antigo do suposto. Isto supoñía reformularse por completo todas as cronoloxías elaboradas por métodos relativos ou por extrapolacións. Pero como moi poucas covas foron datadas por métodos absolutos, é cedo para poder facer un cadro sistemático. Con estes novos avances xa comezou a polémica. Por exemplo, o controvertido Robert Bednarik chegou a afirmar que:
Esta especie de insinuación causou moito rexoubeo e foi rexeitada pola maioría dos especialistas, entre eles, por Lawrence Guy Straus; pero, o certo, é que non hai probas (datacións absolutas) respecto diso e, ata obtelas, a discusión resultaría bizantina.
A arte paleolítica en Italia
En Italia documéntanse numerosas mostras de arte mobiliar, destacando, entre eles, Grimaldi e Savignano. Son famosas as venus italianas, que recordan ás do norte, por exemplo a Venus de Savignano, a de Barma Grande a de Chiozza di Sacandiano e a de Balzi Rossi, de época gravetense, aínda que a maioría carece de contexto arqueolóxico fiable. A única arte parietal desta zona norteña é a cova de Cavillon.
Respecto da zona sur, atopamos arte parietal na Grotta Romanelli, a cova de Romito e na Cova Paglizzi, pero en todas é moi escaso. Na Cova Paglizzi o estilo é moi clásico, é dicir, moi similar ao da área franco-española; en cambio, a da Grotta Romanelli destaca por ese característico recheo do interior das figuras, con trazos de todo tipo, pero sen interese volumétrico. Así como nas covas sicilianas de Addaura e Levanzo. En Sicilia as covas teñen conxuntos moito máis salientables que, malia á súa aparente sinxeleza, parecen do final do Paleolítico, moi na liña da futura arte epipaleolítica co que non parece haber rupturas. En Addaura abundan as representacións humanas no que parece ser unha escena narrativa chea de dinamismo. En Levanzo, xunto a antropomorfos moi similares, é dicir, escenas narrativas moi dinámicas, aparece unha fauna claramente paleolítica, o que confirmaría a idade das representacións.
A arte paleolítica en Europa central e oriental
En Alemaña e Suíza, onde podemos albiscar unha escola artística, sucédense varios períodos estilísticos de arte moble: 600px|miniatura|centro|Bastón perforado con cérvidos gravados, procedente dos arredores de [[Constanza (Alemaña)]]
Festival Nacional do Cante e Baile Letón
miniatura|Festival Nacional do Cante e Baile Letón. Edición de xullo de [[2018]] O Festival Nacional do Cante e Baile Letón é un dos eventos máis importantes da cultura letoa como compoñente principal da exaltación da identidade nacional. Conforma un evento multitudinario adicado ao cante e baile tradicionais do país e celébrase na súa capital, Riga, en edicións quinquenais desde 1873.
Nas máis recentes edicións o número de participantes que actuaron simultaneamente na celebración do concerto final do festival superou os 30.000 artistas
Historia e características
Recollendo a tradición de grandes festivales de coros que deu comezo en Alemaña, no ano 1861 inaugúrase o primeiro Festival Báltico da Canción en Riga. A partir dese momento a popularidade deses festivais decrece en Alemaña pero increméntase notabelmente nos Países Bálticos. Sempre asociados á defensa dos sentimentos nacionais en condicións de ocupación do territorio.
O Festival do Cante letón en Riga celébrase por primeira vez en 1873 cando o país aínda formaba parte do Imperio Ruso. Participan 1003 cantantes de 45 coros activos das cidades de Vidzeme e Kurzeme. Acompañábanos 30 músicos de orquestra. O festival xa celebraba a unión da nación letoa mostrando a súa pertenza aos ideais nacionais.
Xa no século XIX toman relevancia os populares coros rurais e das pequenas vilas, incrementando o número de participantes aos ensaios e ao concerto final.
O Festival chegou a converterse nun evento de masas adicado ao movemento coral, o cante multitudinario, representacións de baile tradicional, concertos de música instrumental, bandas de música e do son kokle (instrumento musical nacional).
Monumento á Liberdade
O Monumento á Liberdade (en letón: Brīvības Piemineklis) atópase en Riga, Letonia. É un monumento construído na honra aos soldados que morreron durante a Guerra de Independencia de Letonia. Considérase un importante símbolo da liberdade, independencia e soberanía de Letonia. Inaugurado en 1935, os 42 m de altura do monumento de granito, travertino e cobre adoita servir como punto principal de reunións públicas e cerimonias oficiais.
As esculturas e baixorrelevos do Monumento á Liberdade, organizados en trece grupos, amosan a cultura e historia de Letonia. O núcleo do monumento está composto por formas tetragonais superpostas unhas sobre as outras, que van diminuíndo en tamaño conforme van ascendendo, completado por unha columna de travertino de 19 metros de altura que sostén a figura de cobre da Liberdade levantando tres estrelas douradas. A idea do monumento xurdiu por primeira vez a comezos dos anos 1920, cando o Primeiro Ministro de Letonia, Zigfrīds Anna Meierovics, ordenou establecer unhas normas para celebrar un concurso de deseños para unha "columna memorial". Despois de varios concursos, o monumento foi finalmente construído a comezos da década de 1930, segundo o proxecto "Brilla como unha estrela!" do escultor letón Kārlis Zāle. O orzamento das obras de construción financiouse mediante doazóns privadas.
Durante a segunda guerra mundial a Unión Soviética anexionouse Letonia e considerouse a demolición do monumento, aínda que nunca se levou a cabo. A escultora soviética Vera Mukhina é ás veces relacionada co rescate do monumento, posiblemente porque consideraba que era do máis alto valor artístico. Empregouse propaganda como medio para alterar o significado simbólico do monumento de acordo á ideoloxía soviética. Porén, para a maioría da xente aínda continúa sendo un símbolo da independencia nacional, reuníndose alí o 14 de xuño de 1987 preto de 5000 persoas para conmemorar as vítimas do réxime soviético e colocar flores. Esta concentración iniciou o movemento de independencia nacional, sendo restablecida tres anos despois a independencia de Letonia.
Deseño
miniatura|esquerda|Bosquexo do Monumento á Liberdade visto dende arriba. Localización e nome das esculturas e baixorrelevos: (1) Liberdade, (2) Letonia, (3) Lāčplēsis, (4) Rompedores de cadeas, (5) Vaidelotis, (6) Pola patria e a liberdade, (7) 1905, (8) A batalla contra os bermontianos sobre a ponte de ferro, (9) Protectores da patria, (10) O Traballo, (11) Os académicos, (12) A Familia, (13) Fusileiros letóns, (14) Pobo letón: os cantantes|250px
As esculturas e baixorrelevos do Monumento á Liberdade, organizadas en trece grupos, mostran a cultura e a historia de Letonia. O centro do monumento está composto por formas tetragonais unha enriba doutra, que van diminuíndo conforme ascenden. Unha escaleira de granito vermello de dez chanzos, cunha altura de 1,8 metros, rodea o monumento entre dous relevos de travertino de 1,7 metros de altura e 4,5 metros de ancho. Os dous relevos que decoran os tres metros de grosor dos lados da escaleira chámanse "Fusileiros letones" (en letón: Latvju strēlnieki) e "Pobo Letón: Os Cantantes" (en letón: Latvju tauta - dziedātāja). Todo isto atópase sobre dous chanzos adicionais que forman unha plataforma redonda, de 28 metros de diámetro, a cal soporta toda a estrutura do monumento. Na parte dianteira do monumento, esta plataforma forma un rectángulo que é empregado para cerimonias.
A base do monumento, feita tamén de granito vermello, está formada por dous bloques rectangulares: o inferior é un monólito de 3,5 metros de alto, 9,2 metros de ancho e 11 metros de longo; mentres que o bloque superior é de 3,5 metros de alto, 8,5 metros de ancho e 10 metros de longo con nichos nas súas esquinas, cada unha das cales contén un grupo escultural de tres figuras. Os seus lados están decorados con paneis de travertino Na parte dianteira do monumento, entre os grupos escultóricos de "O traballo" (que representa a un pescador, un artesán e un agricultor no centro sostendo unha fouce decorada con follas de carballo e landras que simbolizan a forza e a virilidade) e "Protectores da patria" (que representa a un antigo guerreiro letón entre dous guerreiros modernos axeonllados) está inscrita nun dos paneis de travertino unha dedicatoria do escritor letón Kārlis Skalbe: Pola patria e a liberdade (en letón: Tēvzemei un Brīvībai). Nos lados os paneis de travertino sosteñen dous relevos: "1905" (en referencia á Revolución Rusa de 1905) e "A batalla contra os bermontianos sobre a ponte de ferro" (en letón: Cīņa pret bermontiešiem uz Dzelzs tilta, referíndose á decisiva batalla acontecida en Riga durante a guerra de Independencia de Letonia). Na parte traseira do monumento atópanse outros dous grupos esculturais: "A familia" (en letón: Ģimene, que representa a unha muller de pé entre os seus dous fillos) e "Os académicos" (en letón: Gara darbinieki) ). Sobre a base de granito vermello hai outro bloque rectangular, de 6 metros de alto e ancho e 7,5 metros de longo, rodeados por catro grupos escultóricos de granito gris e cunhas alturas de entre 5,5 e 6 metros: "Letonia" (en letón: Latvija), "Lāčplēsis" (en galego: O cazador de osos, un heroe épico do pobo letón), "Vaidelotis" (un sacerdote pagán do báltico) e "Rompedores de cadeas" (en letón: Važu rāvēji, que representa a tres homes encadeados tratando de liberarse das súas cadeas.
Localización
850px|centro|miniatura|Praza do Monumento á Liberdade. O monumento atópase no centro de Riga no Brīvības bulvāris (Bulevar da Liberdade), preto da cidade vella de Riga. . En 1990 as rúas que rodean o monumento entre os bulevares de Rainis e Aspazija foron peonalizadas, formando unha praza.
Restauración
O monumento atópase en perigo debido ao clima, que produce danos polas xeadas e as chuvias, ademais da contaminación do aire. Aínda que en 1990 a área que rodea ao monumento foi peonalizada, aínda hai tres rúas circundantes polas cales circula o tráfico. Preto do monumento rexistráronse altas concentracións de dióxido de nitróxeno e dióxido de xofre, que en combinación coa auga causan a corrosión da estrutura do monumento. Ademais, a acción da auga causou o esmorecemento do núcleo de formigón armado e máis a oxidación dos alicerces de aceiro que seuxeitan o monumento, que tamén se desgastou polas constantes vibracións causadas polo tráfico.
O monumento foi restaurado dúas veces durante a era soviética (en 1962 e entre 1980 e 1981). De acordo coa tradición, trala restitución da independencia de Letonia as restauracións e o mantemento son financiados en parte por doazóns privadas. O monumento sufriu unha importante restauración entre 1998 e 2001. Durante a citada restauración a estatua á liberdade e as súas estrelas foron limpadas, restauradas e vernizadas de novo de cor dourada. O monumento foi reaberto oficialmente o 24 de xullo de 2001. A escaleira, a columna, a base e o interior do monumento foron restaurados, e os materiais de pedra foron limpados e reselados. As suxeicións do monumento foron fixadas para evitar o seu afundimento. Aínda que os restauradores dixeron daquela que o monumento podería soportar cen anos sen outra restauración de grande envergadura, poucos anos despois descubriuse que o dourado das estrelas sufrira danos debido á técnica de restauración empregada. As estrelas restauráronse novamente durante o mantemento e a restauración de 2006, con todo, esta restauración foi apresurada e non hai garantía da súa calidade.
Garda de Honra
miniatura|esquerda|Gardas de honra ao pé do Monumento á Liberdade. A garda de honra estivo presente dende a inauguración do monumento ata 1940, cando foi eliminada pouco despois da ocupación de Letonia. Foi renovada o 11 de novembro de 1992. As gardas son soldados da Compañía da Garda de Honor da sede do batallón das Forzas Armadas Nacionais (en letón: Nacionālo Bruņoto spēku Štāba bataljona Goda sardzes rota). A garda non é requirida para o servizo no caso de haber malas condicións meteorolóxicas ou se a temperatura é menor a -10 °C ou maior de +25 °C. Os gardas traballan en dúas quendas semanais, con tres ou catro pares de gardas que toman o relevo cada hora nunha cerimonia dirixida polo xefe da garda. Ademais tamén hai un vixilante en cada quenda que coida pola seguridade dos gardas de honra.
Normalmente, o cambio de garda realízase cada hora entre as 9 da mañá e as 6 da tarde. Despois dunha hora vixiando, os gardas teñen dúas horas libres que poden pasar nos seus dormitorios no Ministerio de Defensa. Dende setembro de 2004, os gardas patrullan tamén cada media hora durante a súa vixilancia: parten da base do monumento e marchan dúas veces ao longo de cada lado do mesmo e volvendo despois aos seus postos. A garda de honra ten a obrigación de medir 1,82 metros de estatura e ter boa saúde, xa que están obrigados a permanecer sen moverse durante media hora.
Significado político
miniatura|250px|O Monumento á Liberdade substituíu a estatua do emperador ruso [[Pedro I de Rusia|Pedro o Grande]]
Trala fin da segunda guerra mundial houbo plans para derrubar o monumento, aínda que os historiadores dispoñen de poucos testemuños escritos e a investigación baséase en grande medida nos testemuños verbais. O 29 de setembro de 1949 o Consello de Comisarios do Pobo da República Socialista Soviética de Letonia propuxo a restitución da estatua do emperador ruso Pedro o Grande.
Aínda que non esixiron expresamente o derrubamento do Monumento á Liberdade, o único xeito de restaurar a estatua á súa posición orixinal sería a de derrubar o monumento. Non se coñece o resultado do debate, pero xa que o monumento segue en pé presuponse que a proposta foi rexeitada. Adóitase vencellar a escultora soviética Vera Mukhina co rescate do monumento, malia non existiren probas escritas que apoien este feito. Segundo o seu fillo, participou nunha reunión na que se debateu o destino do monumento e que, segundo a súa opinión, segundo contou ao fillo, o monumento era dun alto valor artístico e o seu derrubamento podería ter ferido os sentimentos dos letóns.
Así, mantívose o Monumento á Liberdade pero reinterpretouse o seu simbolismo. Díxose que as tres estrelas simbolizaban as recentemente creadas Repúblicas Soviéticas do Báltico (a RSS de Estonia, a RSS de Letonia e a RSS de Lituania) sostidas pola Nai Rusia. Díxose tamén que o monumento se erixiu trala segunda guerra mundial como símbolo da gratitude popular cara ao líder soviético Iosif Stalin pola liberación dos países bálticos. No verán de 1963, cando se expuxo novamente a cuestión da demolición do monumento, concluíuse que a destrución dunha estrutura de tal valor artístico e histórico, que fora financiado por doazóns dos residentes de Letonia, só causaría unha profunda indignación que á súa vez provocaría tensións na sociedade. Co tempo, a interpretación errónea do seu simbolismo atenuouse, dicíndose cara a 1988 que fora construída para "celebrar a liberación da escravitude da autocracia do tsar e dos alemáns do Báltico", ocultando o feito de que o Exército Vermello bolxevique e os Tiradores Vermellos letóns foran tamén adversarios na guerra de independencia de Letonia.
miniatura|esquerda|250px|Algúns acontecementos do polémico día da lexión letoa que teñen lugar tradicionalmente no Monumento á Liberdade Malia os esforzos do goberno soviético, o 14 de xuño de 1987 ao redor de 5000 persoas congregáronse para conmemorar as vítimas das deportacións soviéticas. Este evento, organizado polo grupo de dereitos humanos Helsinqui-86, foi a primeira vez dende a ocupación soviética (...). En resposta, o goberno soviético organizou unha carreira de bicicletas no monumento no mesmo día no cal estaba planeada a cerimonia. Helsinqui-86 organizou outra (...) o 23 de agosto do mesmo ano para conmemorar o aniversario do Pacto Ribbentrop-Molotov, na cal a multitude foi dispersada empregando chorros de auga. Con todo, o movemento de independencia foi medrando, ascendendo nalgúns eventos a máis de medio millón de participantes (ao redor dunha cuarta parte da poboación de Letonia) e tres anos máis tarde, o 4 de maio de 1990, declarouse o restablecemento da independencia de Letonia.
Dende o restablecemento da independencia, o monumento converteuse en punto de reunión de varios eventos. Un deles, o 16 de marzo, conmemoración do día dos veteranos da lexión letoa da Waffen-SS, que loitaron contra a Unión Soviética durante a segunda guerra mundial, causou controversia. A data comezou a celebrarse polos letóns no exilio antes de ser traída a Letonia en 1990 e durante un curto tempo (1998-2000) foi o día oficial de lembranza. En 1998, o evento chamou a atención dos medios de comunicación estranxeiros e no ano seguinte o goberno ruso condenou o acto como unha loanza ao nazismo. . O evento converteuse nun conflito político entre a esquerda e a dereita, constituíndo unha ameaza para a seguridade pública. .
O goberno letón tomou unha serie de medidas para tratar de poñer a situación baixo control, e en 2006 non só foron aprobados os actos programados polas organizacións de extrema dereita senón que ademais, o monumento foi valado para, segundo declarou o Concello de Riga, proceder á súa restauración. En realidade o monumento foi restaurado en 2006, polo cal esta declaración foi cuestionada máis tarde. Malia ser nomeadas varias razóns para o cambio de data, a área pechada era moito maior que a necesaria para a restauración e a duración da restauración pareceu inaxeitada. Polo tanto, o goberno foi criticado pola prensa letoa por non poder garantir a seguridade pública e a liberdade de expresión. Os actos desaprobados ocorreron malia a prohibición. O 23 de novembro de 2006, a lei que requiría a aprobación das autoridades para a celebración de reunións públicas foi declarada inconstitucional. Nos anos seguintes o goberno mobilizou as forzas policiais para vixiar o barrio do monumento e os acontecementos, sendo estes relativamente pacíficos.
Moedas de euro
As moedas de euro de Letonia son as moedas de euro que planea adoptar o país unha vez que entre a formar parte da Eurozona. Do mesmo xeito que o resto das moedas de euro, as letoas teñen unha cara común na cal se representan os países de Europa nos que está vixente esta moeda e, na outra face, ten o seu propio deseño. O deseño propio das moedas de dous euros de Letonia mostran a estatua principal do Monumento á Liberdade, na cal a estrela superior que suxeita a estatua fúndese cunha das doce estrelas da Unión Europea.
Letonia planeou orixinalmente adoptar o euro como divisa oficial o 1 de xaneiro de 2008. Agárdase agora que Letonia introduza o euro en 2012 como mínimo, aínda que o Banco de Letonia suxeriu 2013 como unha data máis probable.
Matamala de Almazán
Matamala de Almazán é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 328 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 62,99 km².
Choias, Artes, Carballo
Choias é unha aldea da parroquia de Artes no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Tiña 15 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE dos cales eran 6 homes e 9 mulleres.
Sempre en Galiza
Sempre en Galiza é un libro de ensaio político escrito por Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, considerado a obra canónica do nacionalismo galego. A obra publicouse o 10 de marzo de 1944 en Buenos Aires e os primeiros exemplares que chegaron a Galicia fixérono de xeito clandestino.
No libro axúntanse artigos, ensaios, conferencias, discursos xunto a material pensado especificamente para a obra. O limiar da obra, Adro, comprende os artigos que dende Badaxoz escribiu para A Nosa Terra en 1935. A primeira parte escribiuna entre Valencia e Barcelona en 1937, orixinariamente publicouse na forma de artigos no xornal que os galegos exiliados publicaban en Madrid, Nueva Galicia. A segunda parte escribiuna en Nova York e durante a viaxe que o levou a Buenos Aires en 1940. O resto escribiuno en Buenos Aires entre 1942 e 1943.
Adro
Constituído por 14 capítulos que apareceran como artigos co título xenérico de "Verbas de chumbo" n' A Nosa Terra, teñen como eixo o posicionamento de Castelao no seo do Partido Galeguista verbo da súa orientación ideolóxica e da súa alianza co centro esquerda español, o que chocaba coa orientación do ata entón principal ideólogo do galeguismo, Vicente Risco, e que conduciría á súa marcha do PG.
Libro I
Escrito durante a guerra civil española, o texto apareceu no xornal Nueva Galicia entre xullo de 1937 e setembro de 1938 co título de Verbas de chumbo, agás a primeira que apareceu co título Nós. De novo publicouse en Nova Galiza de Barcelona tamén entre os anos 1937 e 1938. Castelao pensou en publicar un libro con estes textos co título de Verbas de chumbo, pero o desenvolvemento da guerra impediu que se editase. Trala derrota da república, Castelao modificou o texto para axeitalo á nova situación política.
Libro II
Este libro comezouno a escribir Castelao en Nova York ó alborexar 1940. Consta de 26 capítulos que finalizou no paquebote que o levaba á Arxentina e estaba pensado como unha segunda parte do libro anterior (Verbas de chumbo) para reflectir o afastamento político de Castelao das forzas republicanas motivado pola actitude destas cara ao Estatuto de Autonomía de Galicia e a súa actitude política no exilio.
Libro III
Este libro, que consta de 35 capítulos, escribiuse durante o desenvolvemento da segunda guerra mundial, entre febreiro de 1942 e abril de 1943, no que se albiscaba un triunfo dos aliados que levase á desfeita do réxime franquista e reflicte unha posición política pragmática e posibilista, de colaboración cos republicanos españois. É o libro máis ideolóxico de todos os que compoñen o Sempre en Galiza.
Edicións
Algunhas das edicións máis coñecidas da obra son:
Recoñecemento
O Consello da Cultura Galega polo 70 aniversario da súa edición fixo accións de visibilización.
O Catadoiro
O topónimo galego O Catadoiro pódese referir a:
Mollarrabo, Cereixo, A Estrada
Mollarrabo é un lugar da parroquia de Cereixo, no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.
Gran A´Tuin
Gran A´Tuin é a xigante tartaruga Estela (da especie Chelys galactica) que viaxa polo espazo, levando catro elefantes xigantescos (chamados Berilia, Tubul, Gran T'Phon e Jerakeen) quen, a súa vez, levan o Discworld, e é presentada coma tal en case tódalas novelas. A narración describiuna como "a única tartaruga capaz de realizar o diagrama de Hertzsprung-Russell".
Synchronet
Synchronet é un paquete de software multiplataforma para BBS, actualmente portado para Microsoft Windows, Linux, e versións de BSD. As versións antigas tamén funcionaban en MS-DOS e OS/2, pero as versións máis recentes deixaron de darlles soporte.
O enxeñeiro de software Rob Swindell foi o autor de Synchronet en 1991, formou a súa propia compañía, Digital Dynamics, para distribuír o produto, sobre todo a través de anuncios en Boardwatch e BBS Callers Digest. A partir da versión 1a.10 (xullo de 1992) Synchronet foi o primeiro sotware BBS en soportar de forma nativa o formato QWK, e foi tamén o primeiro en soportar o protocolo RIP (versión 1b.1, 23 de xaneiro de 1993).
Amarante, Maside
Santa María de Amarante é unha parroquia do concello de Maside na comarca do Carballiño, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 745 habitantes (354 homes e 391 mulleres), nove menos ca en 2006.
Salvador Fernández Moreda
Jesús Salvador Fernández Moreda, nado o 28 de abril de 1953 en Foz, é un político galego do Partido dos Socialistas de Galicia.
Traxectoria
Licenciado en ciencias económicas, en 1973 ingresou no PSOE e na UXT. Ostentou desde entón múltiples cargos, entre eles: miniatura|Área recreativa de [[Vilanova de Santiso, Malpica de Bergantiños|Vilanova de Santiso inaugurada por Salvador Fernández Moreda como presidente da Deputación da Coruña e José Ramón Varela Rey como alcalde de Malpica.]]
Recibiu ademais, os seguintes premios e condecoracións:
Polémicas
Froito do seu paso por múltiples institucións pesan sobre el varias polémicas, especialmente a da súa responsabilidade nas licenzas outorgadas cando era concelleiro de urbanismo na Coruña ao predio Conde de Fenosa (sobre o que hai unha orde de derrumbamento parcial ) e a súa presunta implicación na concesión de xubilacións millonarias a varios exdirectivos da desaparecida Caixa Galicia.
Pierre Simon Laplace
Pierre-Simon Laplace, nado en Beaumont-en-Auge (Normandía) o 28 de marzo de 1749 e finado París o 5 de marzo de 1827, foi un astrónomo, físico e matemático francés. Está considerado un dos grandes científicos do seu tempo, que formulou de maneira moi firme e influente a imaxe dun mundo completamente determinista.
Biografía
Nado nunha familia de granxeiros da baixa Normandía, marchou estudar na Universidade de Caen onde foi recomendado a D'Alembert, quen, impresionado pola súa habilidade matemática, o recomendou para un posto de profesor na Escola Militar de París en 1767, onde tivo entre os seus discípulos a Napoleón. En 1785 foi nomeado membro da Academia de Ciencias e en 1795, membro da cátedra de matemáticas do Novo Instituto das Ciencias e as Artes, que presidiría en 1812. En 1788, casou coa xove Marie-Charlotte de Courty de Romanges, pertencente a unha familia de Besançon e 20 anos máis nova ca el, con quen tivo dous fillos: Sophie-Suzanne e Charles-Émile, nado en 1789 e que alcanzaría o grao de xeneral.
En 1799 foi nomeado ministro do interior durante o Consulado, aínda que non estivo no cargo máis de seis semanas. O seu antigo alumno Napoléon I conferiulle en 1805 a lexión de honra e en 1806 o título de conde do Imperio. . En 1816 foi elixido membro da Academia Francesa. A pesar do seu pasado bonapartista, trala restauración dos Borbóns foi bastante hábil como para conseguir ser nomeado marqués en 1817.
Obra
En 1795, Laplace empezou a publicar o primeiro dos cinco volumes que constitúen a súa Mecánica celeste e en 1796 imprimiu a súa Exposition du système du monde, onde revela a súa hipótese nebular sobre a formación do sistema solar a partir dunha nebulosa ou remuíño de po e gas. Aínda que con moito maior detalle e múltiples refinamentos, esta "Hipótese nebular" permanece nos nosos días como o fundamento básico de toda a teoría da formación estelar.
A súa obra máis importante, Traité de mécanique céleste (Tratado de mecánica celeste, 1799-1825, 5 vols.), é un compendio de toda a astronomía da súa época, enfocada de modo totalmente analítico, e onde perfeccionaba o modelo de Newton, que tiña algúns fenómenos pendentes de explicar, en particular algúns movementos anómalos que seguían sen solución: Xúpiter estaba sometido a unha aceleración aparente mentres que Saturno parecía frearse pouco a pouco e a Lúa tamén mostraba un movemento acelerado. Se estes movementos continuaban indefinidamente, Saturno caería sobre o Sol, Xúpiter escaparía do sistema solar e a Lúa caería sobre a Terra. Con tan só 23 anos de idade, Laplace demostrou que a aceleración de Xúpiter e o freado de Saturno eran movementos periódicos. Os longuísimos períodos (arredor de mil anos) fixeran crer ata entón que estas variacións eran continuas e indefinidas ('seculares'); en 1785 demostrou que tales anomalías se debían á posición relativa de Xúpiter e Saturno respecto do Sol. Todo iso necesitou dunha cantidade enorme de cálculos moi detallados. En 1787 Laplace demostrou que o movemento anómalo da Lúa tamén era oscilatorio e que estaba ocasionado por pequenos efectos (de 'segunda orde') no sistema triplo Sol-Terra-Lúa. As variacións eran periódicas e, polo tanto, o sistema solar debía ser autorregulado, o que completaba a demostración da estabilidade do sistema solar enteiro.
Entre 1784 a 1787, Laplace produciu varias memorias que contiñan resultados excepcionais. Entre eles determinou completamente a atracción dun esferoide sobre unha partícula externa a el. Isto é notable pola introdución en análise matemática dos esféricos harmónicos ou coeficientes de Laplace. Demostrou tamén que o potencial, idea utilizada anteriormente por Lagrange, satisfai unha ecuación diferencial que agora é chamada ecuación de Laplace e que aparece en moitos campos da física matemática. Nas solucións desta e outras ecuacións aparece o chamado operador laplaciano.
En 1812 publicou a súa Teoría analítica das probabilidades e en 1814 o seu Ensaio filosófico sobre a probabilidade sentou as bases científicas da teoría matemática de probabilidades. Entre outros logros, formulou Laplace por primeira vez o teorema central do límite e deu unha demostración formal do método dos mínimos cadrados, fundamental para a teoría de erros, que tiña sido exposto empiricamente por Gauss. Laplace creou unha curiosa fórmula para expresar a probabilidade de que o Sol saíra polo horizonte. El dicía que a probabilidade era de (d+1)/(d+2), onde d é o número de días que o sol saíu no pasado. Laplace dicía que esta fórmula, que era coñecida como a regra de sucesión, podía aplicarse en todos os casos onde non sabemos nada, ou onde o que coñeciamos foi cambiado polo que non. Aínda é usada como un estimador da probabilidade dun evento, se sabemos o lugar do evento, pero só temos moi poucas mostras del.
Convicións filosóficas
Laplace cría fortemente no determinismo causal, tal como pode apreciarse na seguinte cita:
Este intelecto hipotético capaz de coñecer o devenir de todo o que existe tense coñecido como o demo de Laplace (cf. demo de Maxwell). Os descubrimentos da ciencia moderna, especialmente a física cuántica e o principio de incerteza e a teoría do caos semellan probar que a existencia de tal intelecto é imposible.
Napoleón, referíndose a súa obra Exposition du système du monde, comentoulle a Laplace: «Contanme que escribiu vostede ese gran libro sobre o sistema do universo sen mencionar nunca ao seu creador», e Laplace contestou: «Sire, nunca necesitei esa hipótese».
Laplace é recordado como un dos máximos científicos de todos os tempos, ás veces referido como o Newton de Francia, cunhas fenomenais facultades matemáticas non posuídas por ningún dos seus contemporáneos.
Día Internacional da Lingua Materna
miniatura|dereita|250px|O [[Shaheed Minar, ou monumento dos Mártires, situado no campus da Universidade de Dacca, Bangladesh, conmemora o sacrificio pola lingua bengalí o 21 de febreiro de 1952.]]
O Día Internacional da Lingua Materna celébrase anualmente o 21 de febreiro para promover a consciencia sobre a diversidade lingüística e cultural e sobre o plurilingüismo do planeta. Foi establecido pola UNESCO o 17 de novembro de 1999. A súa celebración tamén foi recoñecida formalmente pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas na resolución que establecía 2008 como Ano Internacional das Linguas.
O Día Internacional da Lingua Materna ten a súa orixe no recoñecemento internacional do Día do Movemento pola Lingua, que se conmemora en Bangladesh desde 1952, cando varios estudantes da Universidade de Dacca morreron a mans da policía paquistaní durante as protestas do Movemento pola Lingua Bengalí.
Historia
O 21 de marzo de 1948, Mohammed Ali Jinnah, gobernador xeral de Paquistán, declarou o urdu única lingua oficial tanto de Paquistán Oriental como de Paquistán Occidental. Paquistán Oriental tiña a maioría de habitantes do estado e o urdu só era falado polo 7'05% da poboación de Paquistán Occidental. Ao mesmo tempo, o bengalí era a lingua materna da maioría dos habitantes de Paquistán Oriental (actual Bangladesh), polo que estes protestaron contra a declaración do urdu como lingua oficial. O 21 de febreiro de 1952 (o 8 do mes de falgun de 1358 no calendario bengalí) estudantes da actual capital, Dacca, convocaron unha folga provincial e o goberno declarou un toque de recollida para evitala. Para evitar enfrontamentos e non violar o toque de recollida, as protestas fóronse suavizando. Non obstante, malia as manifestacións seren pacíficas, a policía paquistaní abriu fogo contra os estudantes e morreron varias persoas.
Temas anuais
A celebración do Día Internacional da Lingua Materna adoita ter un tema, que se indica no programa formal do día nas oficinas centrais da UNESCO ou de xeito máis explícito na publicidade.
Celebración no mundo
dereita|miniatura|Monumento ao Día Internacional da Lingua Materna, Ashfield Park, Sydney, [[Australia. Cerimonia de inauguración, 19 de febreiro de 2006]]
The Colour of Magic
The Colour of Magic é unha novela de 1983 escrita por Terry Pratchett, e que constitúe o primeiro libro da serie Discworld.
Resumo
O personaxe principal é un mago incompetente e cínico chamado Rincewind. Involuntariamente faise guía do turista Twoflower, personaxe co que o autor parodia ó típico turista con bermudas e camisa hawaiana que saca fotos constantemente e goza das cousas cotiás que pasan desapercibidas para os lugareños. Ambos escapan da cidade de Ankh-Morpork por culpa dun incendio terrible, causado indirectamente por Twoflower, comezando unha viaxe a través do Discworld. Sen eles sabelo, a súa viaxe é controlada polos Deuses que xogan un xogo de mesa (que é o seu xogo preferido e consiste en poñerlles obstáculos ou axudarlles).
Na súa aventura visitan Wyrmberg, onde unha montaña ó revés é a casa dos dragóns que só existen debido a alta concentración de maxia existente na zona, xa que o afastarse da montaña estes desaparecen. Ó escapar dos dragóns sofren un accidente polo que acaban no Bordo do Discworld (que é unha cascada que rodea todo o mundo) son rescatados polos habitantes do país de Krull, unha cidade colocada sobre o mesmísimo Bordo que vive do que é arrastrado cara a cascada.
A historia é seguida pola novela The Light Fantastic.
Moviment de Defensa de la Terra
O Moviment de Defensa de la Terra (MDT) foi unha organización independentista revolucionaria que ten como ámbito os países cataláns. Xurdiu da confluencia do PSAN, de Independentistes dels Països Catalans e independentes en 1984 tras varios anos de tentativas de organizar ó independentismo próximo a Terra Lliure. En 1987 os enfrontamentos na II Asemblea entre o PSAN e IPC deu lugar a que a organización se fraccionase en dous grupos: MDT-PSAN e MDT-IPC, o primeiro daría lugar á coalición Catalunya Lliure e o segundo foi o que mantivo o nome e deu cobertura ás Candidaturas d'Unitat Popular e acabou formando a Assemblea d'Unitat Popular. En 1998 un grupo de antigos dirixentes da MDT-IPC crean os Comités de Defensa de la Terra (provisionals) que supuxeron o renacemento do MDT en 1999, xa como partido marxista-leninista.
O guerreiro do bosque
O guerreiro do bosque (en Forest Warrior) é un filme estadounidense dirixido por Aaron Norris que foi estreado en 1996.
Sinopse
Un grupo de rapaces escoita atentamente o relato dun ancián ó calor dunha fogueira. O home conta a lenda de Jeremiah McKenna, un home que habitaba nas montañas en compañía da súa muller, filla dun xefe indio. McKenna morreu a mans duns bandidos, que o asasinaron cando intentaba levar menciñas á súa muller. Dende entón converteuse no gardián das montañas, con capacidade de se transformar en animais.
Galardóns e nomeamentos
Premios Young Artist
O Catadoiro, Labrada, Abadín
O Catadoiro é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Arrecife Kingman
O Kingman Reef, en galego: Arrecife Kingman, é un pequeno arrecife de coral tropical de 1 km² de superficie, situado ao norte do Océano Pacífico, aproximadamente a medio camiño entre Hawai e Samoa Americana, ó redor de 920 millas náuticas ao sur de Honolulu. (6°24' N, 162°24' O). Forma parte do conxunto das Illas da Liña.
En 1789 foi descuberto polo capitán do navio Betsey, Edmund Fanning, que estivo a piques de encallar. A posición foi fixada en 1853, polo norteamericano W.E. Kingman do Shooting Star, que deixou o seu nome, aínda que tamén foi coñecida como Danger Rock.
É a fronteira norte da liña de illas do Pacífico e un territorio non incorporado dos Estados Unidos administrado en Washington, D.C. pola Armada dos Estados Unidos, anexado en 1922. O arrecife está pechado ao público, xa que as autoridades norteamericanas non permiten a visita deste territorio.
Zamar, Rubiáns, Vilagarcía de Arousa
Zamar é un lugar da parroquia de Rubiáns no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 126 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 61 eran mulleres e 65 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 131 veciños, e 2005, cando eran 128.
Ponte das Américas
A Ponte das Américas (Puente de las Américas en castelán) é un viaduto localizado en Panamá na entrada do Océano Pacífico da Canle de Panamá. Construíuse en 1962 e foi a única ponte permanente entre o norte e o sur da América ata a construción da Ponte Centenario en 2004.
Tempada 2017-18 da Primeira División Galega de hóckey a patíns
A tempada 2017-18 da Liga Sénior Masculina Autonómica comezou o 23 de setembro de 2017 e finalizou o 1 de abril de 2018. Na competición tomaron parte un total de 11 equipos, dos cales tres eran o segundo equipo doutro equipo na mesma categoría.