cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mustique
Historia
A historia da illa de Mustique, e das Granadinas, en xeral, remóntase ao século XV cando os mariñeiros españois tiveron a primeira visión máis ou menos lineal do pequeno grupo de illas rochosas e nomearonas "Los Pájaros" ou "os paxaros", porque que se asemellan a unha pequena bandada de aves por todo o mar en voo. Durante o século XVII as illas pasaron a denominarse as Granadinas polos piratas, que utilizaron as baías para ocultar os seus buques e tesouros. As illas foron utilizados máis tarde polos plantadores de cana de azucre para crecer, ata que o desenvolvemento no século XIX da extracción de azucre a partir da remolacha, un cultivo que podía ser cultivado con éxito en Europa, reduciu drasticamente a demanda en todo o mundo da cana de azucre.
Finalmente, as plantacións de azucre de Mustique, quedaron absorbidas pola maleza, deixando os restos como o muíño de azucre en "Endeavor" e "Cotton House", a casa da plantación construída no século XVIII.
Historia recente
Mustique foi adquirida en 1958 por Lord Glenconner, baixo cuxa dirección a illa comezou a desenvolverse. A Princesa Margarita aceptou unha parcela de 40.000 m² de terra como agasallo de vodas en 1960, e construíu unha residencia chamada Les Eaux Jolies. En 1989 a illa de Mustique pasou de ser unha empresa familiar a ser unha sociedade de responsabilidade limitada.
En 1971, o SS Antillas bateu nun arrecife, non lonxe da illa, e afundiuse.
Salamanca, Madrid
dereita|miniatura|Localización en Madrid
O distrito de Salamanca é un dos 21 distritos que forman o municipio de Madrid. Debe o seu nome ao seu construtor, o malagueño José de Salamanca y Mayol, Marqués de Salamanca, que o erixiu no século XIX. É unha das máis importantes zonas comerciais da cidade e un dos barrios de maior nivel de vida de Europa coa maior zona de compras de luxo de Madrid arredor das rúas Serrano, Claudio Coello e Ortega y Gasset. Alberga unha poboación de 147.707 habitantes segundo o censo do INE de 2008.
Barrios
Este distrito está dividido en seis barrios:
Atka
Atka é unha vila da Illa de Atka, en Alasca (Estados Unidos). Ten 92 habitantes (2004), o 80% aleutianos, que viven da pesca.
Linguas
Atka é unha das poucas vilas aleutianas no que a maioría da poboación fala o aleutiano. 52,7% aleutiano, 47,3% inglés dereita|400px|Vila de Atka no inverno
Uxía Blanco
María Eugenia Dolores Blanco Iglesias, máis coñedica como Uxía Blanco, nada en Loxo, Touro, en 1952, é unha actriz e presentadora galega, licenciada en Xeografía e Historia, concelleira delegada da área de igualdade, xuventude e normalización lingüística do Concello de Vigo. miniatura|260px|[[María Xosé Queizán|M.ª Xosé Queizán recollendo un premio en Vigo de mans da concelleira Uxía Blanco.]]
Traxectoria
É concelleira no Concello de Vigo como independente nas listas do Partido dos Socialistas de Galicia, delegada da área de igualdade, xuventude e normalización lingüística.
Filmografía
miniatura|Papeleta do PSdG-PSOE de Vigo nas eleccións locais de 2019.
Mundo Gallego
Mundo Gallego foi o nome de varias publicacións:
Violent Femmes (álbum)
Violent Femmes é o álbum de estrea da banda estadounidense de folk punk Violent Femmes, publicado en vinilo e casete o 13 de abril de 1983 a través do selo Slash Records. No ano 1987 editouse en CD con dous cancións extra, "Ugly" e "Gimme the Car".
No ano 2002 Rhino Records remasterizou o álbum, enchendo o disco con demos e engadindo outro extra con temas ao vivo e unha entrevista de radio para unha edición especial polo seu 20 aniversario, con textos no libreto escritos por Michael Azerrad.
Trátase do traballo máis exitoso de Violent Femmes ata a data, chegando a ser disco de ouro catro anos despois de seu lanzamento, e platino catro anos despois, sen que entrase na lista Billboard 200. Despois de recibir a certificación de platino o 1 de febreiro de 1991, o álbum entrou por vez primeira na lista da Billboard o 3 de agosto dese ano. Dende que Nielsen Music comezou a rastrear electronicamente as vendas en 1991 o álbum vendeu 1,8 millóns de copias.
Slant Magazine listouno no número 21 da súa lista dos 100 mellores álbums dos 80. En xullo de 2016 a publicación dixital Paste colocouno no posto 7 da súa lista dos 50 mellores álbums de post-punk.
Clave (arquitectura)
miniatura|250px|Partes do arco "clásico", de medio punto, en pedra.
A clave (ou chave) é a doela central dun arco, ou unha bóveda. Adoita ser de maiores dimensións que as demais doelas, e a miúdo está decorada, pero non por razóns funcionais senón estéticas.
Características
A clave, do mesmo xeito que as doelas, susténtase debido á forma destas pezas, pois as súas caras laterais, cortadas en ángulo, transmiten lateralmente parte das tensións, equilibrándoo, e evitando que se esborrallen baixo unha carga vertical. A tensión horizontal da doela inferior transmítese ao muro, ou a outro arco, e a vertical transmítese ao muro ou a un alicerce.
A última peza que se coloca na construción dun arco é a clave. Ata que esta non se atopa colocada no seu lugar é necesario apear (soster) as doelas do arco, posto que se atopa inestable. Para iso utilízase unha cimbra, unha estrutura de madeira, ou metal, con forma de arco, que sustenta as doelas e só se retira unha vez completado o arco, ao colocarse a clave.
Would?
"Would?" é un sinxelo da banda estadounidense de grunge Alice in Chains. A canción apareceu orixinalmente na banda sonora da película de 1992 Singles, na cal Alice in Chains realizou varios cameos, e posteriormente o tema apareceu no seu álbum Dirt, tamén editado en 1992. A canción foi incluída nos álbums recompilatorios Nothing Safe: Best of the Box (1999), Music Bank (1999), Greatest Hits (2001) e The Essential Alice in Chains (2006).
Vicepresidencia do Goberno de España
A Vicepresidencia do Goberno de España é ostentada polo vicepresidente ou vicepresidenta, a segunda figura máis importante do Goberno español. Ademais, tamén é titular do Ministerio da Presidencia. É nomeado, a proposta do Presidente do Goberno, polo rei de España, ante o que presta xuramento ou promesa.
Funcións
Ao ser tamén titular do Ministerio da Presidencia, asume tamén estás funcións, sendo todas elas:
Liña de sucesión
A pesar de que a Constitución non recolle unha liña de sucesión presidencial explícita, enténdese que é o Vicepresidente do Goberno quen, por dimisión, cesamento ou falecemento do Presidente, asume ese cargo. Con todo, segundo o artigo 101 do título IV da Constitución, segundo os motivos anteriores o Vicepresidente exercería o cargo ata a investidura do próximo Presidente. É dicir, manteríase en funcións ata que un novo Presidente saíse da convocatoria de eleccións.
Vicepresidentes segundos e terceiros
En España, existe a posibilidade de que, se o Presidente do Goberno veo necesario, poida designar máis dun Vicepresidente, habendo nalgunhas lexislaturas segundo e terceiro. Ao Vicepresidente do Goberno coñéceselle tamén como Vicepresidente primeiro do Goberno de España.
John Keats
John Keats (AFI: ), nado en Londres o 31 de outubro de 1795 e finado en Roma o 23 de febreiro de 1821, foi un poeta inglés do Romanticismo. Foi unha das principais figuras da segunda xeración de poetas románticos, coincidindo con Lord Byron e Percy Bysshe Shelley, a pesar de que comezou a publicar as súas obras catro anos antes da súa morte por tuberculose.
Durante a súa curta vida a súa obra foi obxecto de constantes ataques e non foi senón até moito despois que foi completamente reivindicada. A lírica de Keats caracterízase por unha linguaxe exuberante e imaxinativa, temperado pola melancolía. Keats tiña con frecuencia a sensación de traballar á sombra dos grandes poetas do pasado e só cara ao final da súa efémera vida, cando sentía preto a escuridade da morte, foi capaz de producir os seus poemas máis auténticos e memorables.
Na actualidade, os seus poemas son dos máis populares e analizados da literatura inglesa, así como as súas cartas.
Constante
Flavius Iulius Constante, nado no ano 320 e finado no 350, foi un emperador romano entre os anos 337 e o 350.
Airiños (Buenos Aires)
Airiños é unha revista editada en Buenos Aires dende 1944.
Constante
Traxectoria
Foi o fillo máis pequeno do emperador Constantino o Grande e mais da súa segunda esposa Fausta, sendo nomeado César por Constantino, no ano 333.
John Keats
Traxectoria
John Keats naceu en Finsbury Pavement, nos arredores de Londres; o seu pai era propietario dunha corte de cabalos e morreu ao caer dun cabalo en 1803, cando o poeta tiña só sete anos. A súa nai volveu casar enseguida, pero este segundo matrimonio foi infeliz e a nai non tardou en abandonar o seu marido e trasladarse a vivir á casa da avoa de Keats en Enfield con Keats, a súa irmá e outros tres irmáns, dos cales un non tardou en morrer. Alí o poeta foi a unha boa escola e antes dos quince anos xa lera os clásicos e traducía a Virxilio; con todo, a nai morreu en 1810 de tuberculose, deixándoos a el e os seus irmáns ao coidado da súa avoa.
Fuencarral-El Pardo
dereita|miniatura|Localización en Madrid. Fuencarral-El Pardo é un distrito da cidade española de Madrid. Este distrito comprende a antiga vila de Fuencarral, e tamén o Palacio Real do Pardo.
Barrios
Este distrito está dividido en oito barrios:
Ángel Castro Argiz
miniatura|Placa conmemorativa na casa natal de Ángel Castro na parroquia de [[Láncara, Láncara|San Pedro de Láncara.]] Ángel María Bautista Castro Argiz, nado en Láncara o 5 de decembro de 1875 e finado en Birán (Mayarí) o 21 de outubro de 1956, foi un emigrante galego en Cuba coñecido por ser o pai dos dirixentes Fidel e Raúl Castro.
John Keats
Traxectoria
Esta nomeou dous titores que puidesen coidar os orfos; estes sacaron a Keats da súa antiga escola e convertérono en aprendiz de cirurxián até 1814, cando, tras unha pelexa co seu mestre, abandonou ese posto e foi estudar noutro hospital da zona. Durante aquel ano, John dedicou cada vez máis e máis tempo ao estudo da literatura e, aínda que se graduou en Farmacia, só exerceu dous anos, tras os cales se entregou por completo á poesía. miniatura|282x282px|Casa de Keats en Roma. A lectura da obra de Edmund Spenser, concretamente The Faerie Queene, supuxo para Keats un punto de inflexión no seu desenvolvemento literario e inspirou a creación do seu primeiro poema: "Imitation of Spenser". Enseguida coñeceu o poeta e editor Leigh Hunt, embarcado na defensa do Romanticismo; estabeleceu unha amizade con el e este introduciuno no selecto círculo dos máis destacados poetas da súa época, como Percy B. Shelley e Lord Byron, cos cales tamén estableceu amizade. Hunt publicou o seu "Imitation of Spenser" en 1816 no seu xornal Examiner, así como os seus primeiros sonetos, como "On First looking into Chapman's Homer", inspirado na lectura da Ilíada e a Odisea traducidas por George Chapman no século XVII. Un ano despois, publicou o seu primeiro poemario titulado simplemente Poems (1817). Esta primeira colección non tivo boa acollida, sobre todo pola súa relación co controvertido editor, quen era ademais un crítico literario moi displicente e gañouse inimigos poderosos entre os poetas e escritores da súa época. esquerda|miniatura|221x221px|Reprodución do rostro de Keats nunha máscara por [[Benjamin Haydon, 1816.]] En 1817 trasladouse á illa de Wight, onde comezou a traballar nun novo libro. Pouco despois tivo que encargarse de coidar o seu irmán Tom, vítima da tuberculose, como a súa nai. Esta enfermidade supuxo para o poeta case unha maldición bíblica, pois habería de decimar a súa familia e terminar coa súa propia vida. Tras finalizar o seu poema épico Endymion, Keats iniciou unha viaxe por Escocia e Irlanda en compañía do seu amigo Charles Brown, e durante esta viaxe el tamén empezou a mostrar signos de infección, polo que tivo que volver prematuramente. Ao seu regreso, atopouse con que Tom empeorara considerablemente; ao fin, morreu en 1818. Ao pesar pola morte do seu irmán uniuse o feito de que a crítica recibira con hostilidade a súa Endymion, do mesmo xeito que fixera antes cos seus Poemas. Keats decidiu entón volver trasladarse, esta vez a vivir na casa londiniense do seu amigo Brown. Alí coñeceu a Fanny Brawne, quen estivera vivindo na casa de Brown coa súa nai, e, ao pouco, namorouse dela. A publicación póstuma da correspondencia entre ambos escandalizou a sociedade vitoriana.
Airiños (Buenos Aires)
Historia e características
Subtitulada Revista da Asociación Casa de Galicia de Buenos Aires, apareceu o 1 de xullo de 1944. Dirixida na súa segunda etapa por Eliseo Alonso, reproduciu textos de escritores galegos como Manuel Curros Enríquez, Ramón Otero Pedrayo, Fermín Bouza-Brey, Álvaro Cunqueiro e Eduardo Blanco Amor. Incluía información sobre as sociedades galegas, e as seccións "Ondas do mar" dedicada á poesía e "Estante de Libros", sobre literatura. En 1983 o director era Ramón Berdullas Martínez.
Constante
Traxectoria
No ano 337 morre o seu pai e, segundo estaba estipulado, o Imperio divídese entre os tres irmáns vivos e fillos de Constantino, correspondéndolle a Constante as provincias de África, Italia e tódolos Balcáns. Pero aínda era moi cativo e o seu irmán Constantino II quedou coma rexente e titor das súas provincias.
Ángel Castro Argiz
Traxectoria
Segundo o seu fillo Ramón o seu pai chegou a Cuba como recruta en 1895 polo exército de España. Juanita, a outra filla de Ángel, contradixo esta demanda afirmando que o seu pai era simplemente un nómade económico en Cuba. .
Contra 1910 casou con María Luisa Argota, mestra de 21 anos, na vila de Birán e con ela tivo dous fillos: Pedro Emilio e Lidia. Ao final desa década chegou á súa vila un vehículo con emigrantes españois de ambos os sexos, e Ángel Castro contratounos para traballaren no agro. Cunha desas inmigrantes, Lina Ruz, nada en 1903 , comezou unha relación sentimental que acabaría por transformarse en matrimonio en 1928 , antes da morte da súa primeira esposa María Luisa. Con esta segunda muller tivo sete fillos: Ángela María, Ramón, Fidel, Raúl, Juanita, Emma e Agustina. Durante o seu segundo matrimonio tivo tamén unha relación cunha mulata chamada Generosa Batista coa que tivo un fillo, Martín Castro, ao que criou xunto aos demais.
Morreu en 1956, dunha hernia, 42 días antes do desembarco nos Cayuelos do barco Granma, co que daría comezo a Revolución Cubana. Fidel Castro soubo da noticia en México.
Constante
Traxectoria
Ao acadar a maioría de idade, solicita a fin da titoría e rexencia, pero Constantino II negouse, considerando que sempre dobregara a vontade do seu irmán máis novo e desexando que a provincia de África pasase a ser gobernada por el e xunguila ás súas posesións. Pero Constante négase a isto e o enfrontamento entre os dous exércitos prodúcese en Aquileia, onde Constantino II morre, quedando polo tanto Constante coa parte Occidental do Imperio como único Emperador.
Os pais da Igrexa eloxiaron a figura de Constante, pero o certo é que era un emperador violento, cruel e avaricioso, libertino e dado á homosexualidade, pero revelouse coma un gran militar, xa que despois da batalla de Aquileia, fixo unha campaña contra dos sármatas, aos que derrotou, e a súa campaña nas Galias contra os francos, entre os anos 341 e 343, inclúe a pacificación das illas de Britania.
No 348 inicia co seu irmán Constancio II unha reforma monetaria, tendente a revaliar a moeda de billón, que estaba a piques de provocar unha crise ecónomica no imperio. Pero no ano 350, fráguase unha conspiración no exército, e Magnencio, xeneral das tropas do Rhin, é nomeado Augustus polas lexións. Constante deuse conta de que perdera o favor do exército e foxe de Italia cara a Hispania, pero é recoñecido en Helena, localidade na Galia preto dos Pireneos, sendo asasinado.
John Keats
Traxectoria
Entre tanto, durante a primavera e o verán de 1819 Keats escribía os seus mellores poemas: "Ode to Psyque", "Ode on a Grecian Urn" e "Ode to a Nightingale", pezas clásicas da literatura inglesa, que apareceron no terceiro e mellor dos seus libros, Lamia, Isabella, The Eve of St. Agnes and Other Poems (1820). O primeiro é un tributo a unha deusa que, aparentemente, non tivo un gran culto na Grecia antiga; Keats promete a Psique construírlle un santuario. No segundo, "Ode on a Grecian Urn", tenta falar cunha urna que descobre nun museo, sorprendido polo misterio suspendido na eternidade do que revela; a urna respóndelle as palabras seguintes «a beleza é a verdade, a verdade é beleza, isto é todo... o que necesitas saber». En "Ode to a Nightingale", o eu lírico elévase entre as árbores, coas ás da palabra poética, para reunirse co rousinol que alí canta; iso sérvelle para comparar a natureza eterna e transcendental dos ideais coa fugacidade do mundo físico: o poeta, que se sente morrer, ansía esa eternidade. miniatura|388x388px|Wentworth Place, agora un museo da casa de Keats (á esquerda). Ao ano seguinte, a súa relación con Fanny tivo que concluír cando a tuberculose de Keats se agravou sensiblemente. Os médicos aconselláronlle que se afastase do frío clima de Londres e marchase á asollada Italia; Keats marchou a Roma co seu amigo o pintor Joseph Severn, convidado por outro amigo, Percy Shelley. Durante un ano a súa saúde pareceu mellorar, pero ao cabo volveu quebrantarse e morreu a principios do ano seguinte, o 23 de febreiro de 1821, á beira da romana praza de España.
AFC Ajax
O Amsterdamsche Football Club Ajax, coñecido como Ajax Amsterdam, é un club de fútbol neerlandés da cidade de Ámsterdan.
Foi fundado o 18 de marzo de 1900 e actualmente compite na Eredivisie, a máxima categoría do fútbol nos Países Baixos, na que milita dende os primeiros anos da competición. Disputa os seus partidos como local no Johan Cruyff Arena.
John Keats
Cartas
(Carta a John Hamilton Reynolds, 3 de maio de 1818) (Carta aos irmáns de decembro de 1817)
Río de Bexo, San Vicente de Fervenzas, Aranga
Río de Bexo é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 5 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 2 eran homes e 3 eran mulleres.
996
Europa
miniatura|dereita|200px|O soberano do Sacro Imperio nunha miniatura do Evanxeliario de Odón III, s. X
Penas do Porto, San Vicente de Fervenzas, Aranga
Penas do Porto é un lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas (segundo o Nomenclátor de Galicia) ou da parroquia de Vilarraso (segundo o PXOM) no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 1 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 1 era home e 0 eran mulleres.
996
Mortes
Historia ano a ano
Penas do Porto, San Vicente de Fervenzas, Aranga
Historia
Eclesiasticamente, en 1942, foi incorporado á parroquia de Curtis, igual cós lugares de Campos, Cencasas, Couceiros, A Lagoa e Porto da parroquia de Fisteus (Curtis).
Capitanía Xeneral de Venezuela
Foi creada en 1777 para dotar de máis autonomía á provincia de Venezuela, que antes estaba baixo a xurisdicón do Vicerreinado de Nova Granada e da Audiencia de Santo Domingo, como parte da Reforma borbónica e sentou as base para a futura nación de Venezuela, en particular pola orientación da Provincia de Maracaibo cara a Caracas.
Foi gobernada por distintos Capitáns Xenerais, exceptuando un breve período cando gobernou a Xunta Suprema de Caracas tras da renuncia de Emparan ata marzo de 1811.
Túlio Costa
Túlio Humberto Pereira Costa, coñecido como Túlio Costa ou Túlio Maravilha, nado en Goiânia o 2 de xuño de 1969, é un exfutbolista brasileiro. que xogaba de dianteiro.
É o quinto maior anotador histórico do Campionato Brasileiro de Fútbol con 129 goles, só superado por Roberto Dinamite, Romário, Edmundo e Zico. Ademais, foi o máximo goleador do mesmo campionato as temporadas 1989, 1994 e 1995.
Camagüey
Camagüey é unha cidade e concello que se localiza na Cuba occidental. Fundouna Diego Velázquez de Cuéllar ao redor de 1515 como Santa María del Puerto del Príncipe, hoxe é a terceira mais populosa cidade do país e a capital da Provincia de Camagüey. En 2004, o concello de Camagüey tiña unha poboación de 324 921 habitantes. En 2008, a Unesco nomeou o seu centro histórico como Patrimonio da Humanidade.
Fundada como Santa María del Puerto del Príncipe en 1514, por colonos españois na costa norte, trasladouse terra adentro en 1528, ao lugar dunha aldea Taina chamada Camagüey. Foi un dos sete asentamentos orixinais (vilas) fundados en Cuba polos españois. Despois de que Henry Morgan queimase a cidade no século XVII, redeseñouse como un labirinto para que aos atacantes foselle difícil moverse por dentro da cidade.
O símbolo da cidade de Camagüey é o pote de barro ou tinajón, que se utiliza para captar a auga da chuvia e conservala fresca. Camagüey tamén é o berce de Ignacio Agramonte (1841), figura importante da Guerra dos Dez Anos contra España. Un monumento do escultor italiano Salvatore Buemi, erixido no centro da zona a Ignacio Agramonte, inaugurouno a súa muller en 1912. Está composto por unha estatua ecuestre, relevos en bronce que revelan fragmentos da vida de Agramonte e unha escultura dunha muller que simboliza a patria.
En xullo de 2008, a cidade vella designouse pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade pola súa planificación urbana irregular e labirintica, o seu papel destacado na colonización e a agricultura española temperá e a súa rica arquitectura que mostra unha variedade de influencias.
Historia
Camagüey fundouse como Santa María del Puerto del Príncipe en 1514, por colonos españois liderados por Diego Velázquez de Cuéllar nun lugar coñecido agora como Nuevitas na costa norte. Foi un dos sete asentamentos orixinais (vilas) fundados en Cuba polos españois. O asentamento foi trasladado terra adentro en 1528 ao lugar dunha aldea taína chamada Camagüey.
Entre 1747 e 1753 Luis de Unzaga, entón Capitán Gobernador de Porto Príncipe, rehabilitou a cidade, que sufrira grandes danos na Guerra da orella de Jenkins, e reconstruíu a igrexa da Merced.
thumb|Vendedor ambulante de vagóns de cabras na Praza do Cristo coa Igrexa de Cristo ao fondo. Tras a Independencia de Cuba de España en 1898, a cidade e a súa provincia recibiu o nome actual de Camagüey. O nome, de orixe indíxena, xa se utilizaba para referirse á comarca en referencia ao cacique local Camagüebax, que gobernaba entre os ríos Tínima e Hatibonico.
A nova cidade construíuse cun trazado confuso de rúas sinuosas. Hai moitas rúas cegas e rúas bifurcadas que conducen a prazas de diferentes tamaños. Unha explicación é que isto deseñouse adrede, para facer que a cidade fose máis fácil de defender de calquera asaltante, pola mesma versión, a razón de que só hai unha saída da cidade era que se os piratas volverann e lograsen entrar na cidade, sería posible que os habitantes locais os atrapasen e matarasen. Non obstante, os veciños discuten este razoamento como un mito, afirmando que, en verdade, a cidade desenvolveuse sen planificación, e que as rúas sinuosas desenvolvéronse a partir de que todos querían estar preto da súa igrexa local (a cidade ten 15 delas).
Demografía
No ano 2004, o concello de Camagüey tiña unha poboación de 324.921 habitantes. Cunha superficie total de 1106 km², ten unha densidade de poboación de 293,8 hab/km².
Cultura
thumb|left|Os potes de barro en Camagüey O símbolo da cidade de Camagüey é o pote de barro ou tinajón, que se utiliza para captar a auga da chuvia para ser utilizada posteriormente, mantendo fresca. Os potes de barro están por todas partes, algúns tan pequenos como unha man, outros o suficientemente grandes como para que dúas persoas poidan estar de pé, xa sexa como monumentos ou para uso real. Unha lenda local di que se bebes auga dun "tinajón", quedarás en Camagüey ("Quien tome agua del tinajón, en Camagüey se queda"), o que significa que se coñeces a unha moza camagüeyana, namorarás dela e nunca marcharas. As principais institucións de educación secundaria son a Universidade de Camagüey e o Instituto Pedagóxico de Camagüey.
Disposición da rúa
O trazado da cidade vella semella un auténtico labirinto, con rúas estreitas e curtas que sempre xiran nunha ou outra dirección. Despois de que Henry Morgan queimase a cidade no século XVII, deseñouse como un labirinto para que aos seus atacantes resultáralles difícil moverse por dentro da cidade.
Transporte
Camagüey conta cunha importante estación de ferrocarril na liña principal A Habana-Santiago con conexións con liñas secundarias. A estación atópase na céntrica "Avenida Van Horne", na esquina coa "Avenida Finlay". A cidade está atravesada pola estrada Carretera Central e conta cunha circunvalación. A Autovía A1, que unirá A Habana con Guantánamo, e parcialmente construída, está en fase de proxecto na zona da cidade.
Camagüey ten o seu propio aeroporto internacional, o Aeroporto Internacional Ignacio Agramonte situado no suburbio do nordés. A maioría dos turistas que van ou saen da Praia de Santa Lucía fano por este aeroporto.
Clima
Segundo o sistema da Clasificación climática de Köppen, Camagüey ten un clima de sabana tropical, abreviado como Aw nos mapas climáticos. Xa que Cuba é un punto quente para os ciclóns tropicais, foi afectado moitas veces, como en 1932, co furacán de Cuba de 1932. As temperaturas da tarde son quentes e as da mañá de suaves a quentes durante todo o ano. As chuvias alcanzan o seu máximo durante xuño e son máis baixas en febreiro.
Didelfimorfos
A dos didelfimorfos (Didelphimorphia) é unha orde de mamíferos, que agrupa á maior parte dos marsupiais que habitan na actualidade o continente americano.
Historia evolutiva
Aínda que non hai datos da existencia destes animais en Australia e na Antártida, suponse que deberon habitalas, pois ambos os continentes estaban unidos aínda a Suramérica, no antigo continente e Gondwana, cando os marsupiais apareceron na Terra.
Colonizaban practicamente todos os ecosistemas e entre eles había especies con todo tipo de hábitos alimenticios.
Descrición
A orde foi descrita en 1872 polo paleontólogo estadounidense Theodore Nicholas Gill.
Etimoloxía
Pola súa parte Didelphis está formado polo elemento di-, calco do grego δι-, 'dous', e o termo do grego antigo δελφύς ‎delphýs, 'útero'.
Clasificación
A orde dos Didelphimorphia inclúe dúas familias, pero só unha, a dos Didelphidae contén especies actuais (ademais da maioría das especies fósiles). A clasificación dos xéneros e especies restantes non está terminada de aclarar, existindo algúns de clasificación incerta.
Porén, dúas das máis prestixiosas bases de datos, o MSW e o ITIS, dan as seguintes clasificacións para a familia dos didélfidos:
miniatura|246px|Caluromys philander. miniatura|246px|Caluromys derbianus. miniatura|246px|Chironectes minimus. miniatura|246px|[[Didelphis marsupialis.]]
Clasificación do SIIT
Como vemos, só hai unhas pequenas diferenzas na subfamilia dos Caluromyinae
Vangelis
Evangelos Odysseas Papathanassiou, máis coñecido como Vangelis, nado en Volos o 29 de marzo de 1943 e finado en París o 17 de maio de 2022, foi un teclista e compositor grego de música electrónica, orquestral, ambient, new age e rock progresivo. Entre as súas obras máis célebres destacan as partituras orixinais dos filmes Chariots of Fire, gañador do Oscar á mellor banda sonora, Blade Runner (1982) e 1492: Conquest of Paradise (1992).
Traxectoria
A súa música caracterízase polo uso de sintetizadores e ocasionalmente instrumentos acústicos para crear atmosferas de son envolvente, nun ton xeralmente grandioso e solemne. Adoita incluírse a súa música entre as chamadas novas músicas ou, máis amplamente, como música clásica contemporánea. En calquera caso, a diversidade e a complexidade da obra contida na súa discografía fai difícil a súa catalogación como artista puramente New Age, xa que mesmo está considerado como un dos pioneiros da vangarda da música electrónica nada a mediados da década de 1970.
Aínda que algúns dos seus traballos máis coñecidos pertencen ao mundo do cinema e a televisión, Vangelis logrou recoñecemento tanto polas súas bandas sonoras como polos seus discos de estudio. Entre as súas obras atópanse ademais varias creacións para obras de teatro, como Electra (1983), Medea (1992), Troianas (2001) e A tempestade (2002), e para ballet: R. B. Sque (1983), Frankenstein: Modern Prometheus (1985) e The Beauty and the Beast (1986).
Desenvolveu de forma paralela unha carreira como pintor, e realizou varias exposicións internacionais. As súas achegas a diversos proxectos de interese cultural afianzárono como unha personalidade de considerable peso nos medios, especialmente na súa Grecia natal.
Río
miniatura|dereita|[[Río Sarria á saída da vila homónima.]] Un río é un accidente xeográfico consistente nun curso natural e permanente de auga doce, que flúe por un leito e que desemboca no mar, nun lago, noutro río, neste caso denomínase afluente. Algunhas veces terminan en zonas desérticas onde as súas augas pérdense por infiltración e evaporación. Cando o río é de pouco caudal recibe o nome de regato.
O día 14 de marzo celébrase o Día Internacional de Acción polos Ríos, co obxectivo de fomentar o coidado e protección dos ríos, como principal fonte de auga limpa do planeta, así como conciencir a sociedade para a preservación deste vital recurso natural.
Recentemente atopáronse ríos extraterrestres de hidrocarburos líquidos en Titán. Así mesmo hai canles noutros planetas que poden indicar o posible paso de ríos, especialmente canles de desaugadoiro en Marte. Estes ríos serven para teorizar sobre a existencia en planetas e lúas de zonas habitables estelares.
O ciclo da auga
miniatura|O [[ciclo da auga.]] Os ríos forman parte da circulación xeral da auga ou ciclo hidrolóxico. A presenza de grandes cantidades de auga é o que distingue a Terra doutros planetas coñecidos, e o que fai posible a vida. Na Terra hai máis de 1.400 millóns de km3 de auga que son continuamente reciclados e transformados ao seu paso polos océanos, a atmosfera, a biosfera e a xeosfera.
O ciclo hidrolóxico iníciase cando a auga se evapora desde os mares e océanos á atmosfera. A auga atmosférica volve á Terra en forma de precipitacións de choiva, sarabia ou neve. A cantidade de auga que chega ao chan depende de varios factores, pero, en xeral, as terras altas reciben máis auga que as baixas e é por iso que nas montañas nacen a maioría dos ríos. As plantas, sobre todo as árbores, captan parte das precipitacións, mesmo, antes de chegar ao chan. A talla de árbores e a súa substitución por cultivos (deforestación) aumenta a velocidade e a cantidade de auga de choiva que chega ao chan, coa consecuente erosión puntual dos chans e o risco de inundacións.
As precipitacións que chegan a terra infíltranse nos chans, chegando ata a capa freática para converterse en auga subterránea. Ou ben, flúen lentamente, ladeira abaixo, en forma de arroios. Non toda a auga que cae durante as grandes tormentas é capaz de filtrarse: naqueles lugares onde, pola acción humana, compactouse a superficie do chan ou foi cuberta de cemento, ou naqueles lugares xa saturados de auga, o exceso de líquido acumúlase na superficie e flúe ladeira abaixo, ata o curso de auga máis próximo, en forma de regatos. O río completa o ciclo hidrolóxico ao recoller a auga da súa zona de influencia (cunca de drenaxe) e levala aos océanos e lagos, para substituír así a auga que se evapora.
Réxime hidrolóxico
A cantidade de auga que circula por un río por unidade de tempo chámase caudal, que varía no tempo e no espazo. Estas variacións definen o réxime hidrolóxico dun río. As variacións temporais ocorren durante ou xusto despois de fortes precipitacións ou da fusión da neve, e toda esta auga líquida aumenta o caudal dun río. En casos extremos pode producirse unha inundación cando o abastecemento de auga é superior á capacidade de evacuación do río, desbordando e cubrindo as zonas planas próximas (chaira inundable). A auga que circula baixo terra (subterránea) tarda moito máis en alimentar o caudal dun río e pode alcanzalo días, semanas ou meses despois da choiva ou da fusión da neve. O caudal dun río proporcionado polas augas subterráneas flutúa en función da altura do nivel freático. Se non chove en absoluto ou a precipitación media é inferior á normal durante longos períodos de tempo, o río pode quedar seco cando a achega de auga de choiva acumulada no chan e no subsolo se reduce a cero. Isto pode ter consecuencias desastrosas para a vida do río e as súas beiras e para as persoas que dependen del para o seu abastecemento de auga.
A variación espacial prodúcese porque o caudal dun río aumenta augas abaixo, xa que recolle as augas da conca de drenaxe e as achegas das concas doutros ríos que se unen a el como afluentes. Debido a isto, o río adoita ser pequeno nas montañas, preto do seu nacemento, e moito máis grande nas terras baixas, preto da súa desembocadura. Unha excepción son os desertos, en que a cantidade de auga perdida pola filtración ou evaporación á atmosfera é maior que a cantidade proporcionada polas correntes superficiais. Por exemplo, o caudal do río Nilo diminúe notablemente ao descender das montañas do Sudán e de Etiopía, a través do deserto de Nubia e o Sáhara, ata o mar Mediterráneo.
Formación dun río
miniatura|Comezo dun río de montaña nos [[Alpes suízos (Reichenbach, Grosse Scheidegg)]] Os ríos poden recibir auga de varias fontes. Ás veces, estas fontes están relacionadas directa ou indirectamente coas precipitacións. Moitas veces, a choiva descende polas ladeiras formando unha corrente superficial. Cando se concentra pode formar un curso de auga. Isto ocorre cando a superficie é impermeable, é dicir, cando non se filtra polo chan e ocorre con certos tipos de rochas. Tamén ocorre cando o volume de auga que se leva no leito é maior que o que se filtra no chan. Cando o chan está saturado de auga, prodúcese unha impermeabilización transitoria.
Os ríos tamén poden recibir auga das fontes. As augas subterráneas son unha importante fonte fluvial, porque proporciona auga moito despois das precipitacións, mantendo un caudal relativamente constante, a diferenza dos ríos que só reciben augas pluviais, que teñen un réxime moito máis irregular. Os ríos que reciben augas subterráneas son os que dispoñen dunha subministración de auga subterránea.
Unha terceira fonte é o desconxelamento. Os ríos das rexións glaciares reciben máis auga durante os meses de verán, cando a neve ou o xeo se derriten dos glaciares.
Topografía
Polo xeral os ríos, especialmente os máis grandes, divídense en tres partes principais de acordo coa súa capacidade erosiva e de transporte de sedimentos:
Curso superior ou de gravidade alta
O curso superior dun río é onde estes nacen. Xeralmente, coincide coas áreas montañosas dunha cunca determinada. Aquí o potencial erosivo é moito maior e os ríos adoitan formar vales en forma de V ao encaixarse no relevo. Cando esta parte dun río se atopa nun clima seco poden formarse ás veces barrancos, ramblas ou torrentes.
Curso medio ou de gravidade inestable
miniatura|[[Río Oder, Szczecin, Polonia.]] Xeralmente, no curso medio dun río adoitan alternarse as áreas ou zonas onde o río erosiona e deposita parte dos seus sedimentos, o cal se debe, principalmente, ás flutuacións da pendente e á influencia que reciben con respecto ao caudal e sedimentos dos seus afluentes. Ao longo do curso medio, a sección transversal do río habitualmente irase suavizando, tomando forma de almofía seccionada en lugar da forma de V que prevalece no curso superior. Ao longo do curso medio, o río segue tendo a suficiente enerxía como para manter un curso aproximadamente recto, agás que haxa obstáculos, por exemplo diversas curvas ou montículos.
Curso inferior
miniatura|O [[río Xallas é un claro exemplo de río que desemboca en fervenza]] É a parte onde o río flúe en áreas relativamente planas, onde adoita formar meandros: establece curvas regulares, podendo chegar a formar lagos en ferradura. Ao fluír o río, carrexa grandes cantidades de sedimentos, os que poden dar orixe a illas sedimentarias, chamadas deltas e tamén pode ocasionar a elevación da canle por encima do nivel da chaira, polo que moitos ríos adoitan discorrer paralelos ao mesmo por non poder desembocar pola maior elevación do río principal: son os ríos tipo Yazoo. Se un río que termina nunha boca moi ancha e profunda denomínase estuario. Cando un río descende rapidamente sobre un terreo inclinado fórmanse os rápidos, saltos ou fervenzas.
Fluxos subterráneos
A maioría dos ríos, pero non todos, flúen sobre a superficie. Os ríos subterráneos flúen baixo terra en covas ou cavernas. Estes ríos atópanse frecuentemente en rexións con formacións xeolóxicas calcarias.
Tipos de ríos
Os ríos poden ser clasificados desde diversos puntos de vista, entre os que se destacan:
Concas dos ríos
miniatura|right|350 px|Curva da Ferradura no [[río Colorado (Arizona), típico exemplo de meandro encaixo, formado cando o meandro divagante nun río de planicie se eleva progresivamante, afundíndose pouco a pouco no terreo, polo que conserva aproximadamente o trazado orixinal]] Algúns ríos curtos e torrentes poden fluír desde a súa cabeceira ou inicio ata o mar sen converterse en afluentes ou tributarios doutro maior, nin recibir augas doutros ríos. En xeral, un río forma parte dunha rede de drenaxe (ou sistema fluvial) ocupando unha conca hidrográfica. Algunhas concas abranguen poucos quilómetros cadrados, mentres que por exemplo a conca do Amazonas se estendo ao longo de 6,14 millóns de km2.
As conacas dos ríos e as súas redes de drenaxe poden cambiar de xeito natural en períodos relativamente curtos de tempo como consecuencia de capturas fluviais.
Os vales fluviais adoitan ter forma de V, sobre todo nas zonas montañosas de levantamento recente, mais esta forma modifícase ao longo do curso do río, ampliando ademais o seu tamaño, pendente, perfil transversal, capacidade de transporte de sedimentos e outras moitas características.
Ríos navegables
Certos ríos teñen un papel importante no transporte de mercadorías (como o Rin, o Danubio, o Mosa, a Escalda, o Támese...). En Europa, dende 1992, estes ríos clasifícanse segundo a clasificación ECMT, que determina o tamaño, a capacidade e o calado dos buques e as eventuais esclusas.
Bioloxía
A flora e a fauna dos ríos é diferente á que se atopa nos océanos porque a auga ten distintas características, especialmente a salinidade. As especies que habitan os ríos tiveron que adaptarse ás correntes e aos desniveis. Porén, existen numerosas excepcións, como é o caso dos salmóns, que desovan nas concas superiores ou montañosas dos ríos, ou o dos tiburóns de auga doce de Nicaragua, e tamén no caso das especies mariñas que penetran nos deltas oceánicos levados pola preamar e as correntes oceánicas como sucede nos deltas do Orinoco e do Amazonas. O mesmo ocorre cos estuarios dos ríos, aínda que neste caso a entrada de especies mariñas nos ríos adoita ser momentánea durante o fluxo ou a preamra, o que se debe a que se baleiran durante o refluxo ou baixamar. Nos deltas, o que cambia durante as mareas é a maior ou menor salinidade das súas augas.
Regulación internacional
Todo estado exerce soberanía territorial sobre o curso ou a porción do curso dun río que forma parte do seu territorio.
Existen dúas categorías de ríos, os ríos interiores ou nacionais, que teñen o seu curso no territorio dun estado, e os ríos que nos seu curso separan ou atravesan o territorio de máis dun estado, que tamén se chaman binacionais ou multinacionais. Estes ríos poden ser fronteirizos ou sucesivos ou ambas as dúas, como é o caso do Danubio.
Os ríos internacionalizados son aqueles en que existe liberdade de navegación que segundo sexa máis ou menos ampla pode ser a favor de todas as bandeiras ou só dos ribeiregos. A administración dun río aberto á libre navegación provoca numerosos problemas: réxime aduaneiro, pilotaxe, regulamentos portuarios, taxas etc. A norma xeral é que en principio a administración de cada sector é exercida polo respectivo ribeirego. Unha fórmula que chegou a evitar problemas, sobre todo nos ríos europeos onde a concentración da navegación é moi grande, consiste no establecemento de comisións internacionais de administración fluvial.
Ríos máis longos do mundo
miniatura|Vista desde un satélite da desembocadura do [[río Amazonas, no Brasil.]] Os catro ríos mais longos do mundo son o Amazonas, cuns 7.000 km, seguido do Nilo cuns 6.700 km, o Yangtsé cuns 6.380 km e do Mississippi-Missouri cuns 6.200 km.
O Amazonas é tamén o que posúe, de lonxe, a máis grande bacía, duns 6.150.000 km², e máis o maior caudal (uns 190.000 m³/s).
En Europa, os mais grandes son o Volga con 3.700 km e o Danubio con 2.857 km. Medir a lonxitude exacta dun río é complexo, a causa da orografía do terreo e como se adapta o río a ela. Polo dito a lista seguinte é en base á súa lonxitude aproximada.
Ríos de Galicia
Galiza é unha terra moi rica en ríos. Así, Otero Pedrayo definiuna como "a nación dos mil ríos alimentados por dez mil regatos pequenos".
Velaí a relación dos ríos máis longos de Galicia (algúns deles teñen parte do seu percorrido fóra de Galicia):
Lungs (EP)
Lungs é o primeiro EP da banda estadounidense de post-hardcore Big Black, publicado en decembro de 1982 a través do selo Ruthless Records. O disco sería reeditado en 1992 a través de Touch and Go Records. Un Steve Albini con 19 anos tocou case todos os instrumentos en Lungs, con saxos gravados polo amigo de Albini John Bohnen e baterías feitas por "Roland," unha caixa de ritmos Roland TR-606 que foi acreditada como membro da banda. O EP foi usado para recrutar ao resto dos membros de Big Black. Lungs foi gravado nun magnetófono de bobina aberta TEAC 3340 que lle prestaron a Albini a cambio dunha caixa de cervexas.
Algunhas copias do EP orixinal viña con varios obxectos, como pistolas de auga cargadas, pelo, anacos de papel con sangue, billetes de dólar, condóns, entradas de concertos de PIL, cromos de Bruce Lee, fotos de xente morta e petardos.
Bomba de ariete
A Bomba de ariete é un artiluxo mecánico empregado para elevar fluídos empregando a enerxía cinética do propio fluído e o principio físico do golpe de ariete. A bomba non necesita enerxía externa e funciona de xeito continuo. As súas orixes están no século XVIII.
Funcionamento
O líquido, xeralmente auga, flúe por un conduto ou tubaría metálica ata unha válvula que pecha o paso creando unha onda de choque que se transmite polo propio fluído ata unha válvula antiretorno que enche con líquido unha campá na que existe aire. Este aire contráese pola presión do fluído. A válvula antiretorno evita que o fluído saia desta campá. O aire ao expandirse só ten como saída cara a unha tubaría que permite elevar o fluído. Tras o golpe de ariete a válvula volver a abrir deixando que o fluído volva a saír pola válvula de peche. O ciclo continúa entre 60 e 90 veces por minuto.
Vilariño, Xunqueira de Espadanedo, Xunqueira de Espadanedo
Vilariño é un lugar da parroquia de Xunqueira de Espadanedo no concello ourensán de Xunqueira de Espadanedo na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 45 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 23 eran homes e 22 mulleres.
Ronda del Litoral
Saídas
As saídas do anel viario que forman a Ronda de Dalt e a Ronda Litoral están numeradas comezando polo número 1 no Nus de la Trinitat, seguen a Ronda de Dalt sentido Llobregat e comezan co número 16 na Ronda Litoral.
Presbiterio
250px|miniatura|dereita|Representación esquemática da planta dunha catedral onde se resalta o presbiterio. O presbiterio é o espazo que nun templo ou catedral católicos, precede ao altar maior. Estaba, ata o Concilio Vaticano II, reservado ao clero e pode quedar separado da nave central por bancadas, escalinatas ou un enreixado. Adoita ser o lugar destinado ao coro, aínda que non ten porque selo necesariamente.
Tetuán, Madrid
dereita|miniatura|Localización en Madrid. Tetuán é un distrito da cidade española de Madrid.
Barrios
Este distrito está dividido en seis barrios:
Sistema inmunitario
300px|miniatura|Imaxe microscópica dun [[neutrófilo, en amarelo, fagocitando a bacteria ántrax, en laranxa.]] O sistema inmunitario é o conxunto de mecanismos que no interior dun organismo teñen a finalidade de protexelo das doenzas, identificando e eliminando os axentes patóxenos. Debe detectar unha gran variedade de axentes, desde virus ata vermes parasitos, e precisa distinguilos das súas propias células e tecidos para ser eficaz, ademais os patóxenos adáptanse e evolucionan para infectaren con éxito o organismo hóspede.
Para sobrevivir, diversos organismos desenvolveron mecanismos para recoñecer e neutralizar patóxenos. Mesmo os organismos unicelulares simples, como poden ser as bacterias, posúen un sistema de enzimas para protexerse das infeccións virais. Outros mecanismos inmunitarios básicos desenvolvéronse nas antigas células eucariotas permanecendo nos seus modernos descendentes, como plantas, peixes, réptiles e insectos. Entre eses mecanismos están os péptidos coñecidos como defensinas, a fagocitose e o sistema do complemento. Mecanismos máis sofisticados desenvolvéronse máis recentemente coa evolución dos vertebrados. Os sistemas inmunitarios dos vertebrados consisten en varios tipos de proteínas, células, órganos e tecidos que interactúan nunha rede elaborada e dinámica. Como parte desta resposta máis complexa, os sistema dos vertebrados adáptanse para recoñeceren os patóxenos concretos con maior eficacia. O proceso de adaptación crea memorias inmunolóxicas e permite unha mellor protección en futuros encontros con eses patóxenos. Este proceso de adquirir inmunidade é a base da vacinación.
Frontes inmunolóxicas de defensa
O sistema inmunitario protexe os organismos de infeccións con frontes de defensa sucesivas, cun nivel de espeficidade que se vai incrementanto desde as máis simples, barreiras físicas que impiden aos axentes patóxenos como bacterias e virus entrar no organismo. De se conseguir romper esa barreira, o sistema inmunitario innato dá unha resposta inmediata, pero que non dunha forma específica. Estes sistemas inmunitarios innatos atópanse en todas as plantas e animais. Así e todo, se o axente patóxeno evade a resposta innata, os vertebrados posúen unha terceira barreira de protección, o sistema inmunitario adaptativo, que se activa como unha resposta innata durante a infección para recoñecer o patóxeno, esta resposta mantense mesmo despois que o patóxeno fora eliminado, na forma dunha memoria inmunolóxica, o cal permite ao sistema inmunitario adaptativo atacar máis rápido e mellor cada volta que se encontra con ese patóxeno.
Tanto a inmunidade innata como a adaptativa dependen da habilidade do sistema inmunitario para distinguir entre as moléculas propias das que non o son. En inmunoloxía, as moléculas propias son aqueles compoñentes dun organismo que o sistema inmunitario distingue das substancias estrañas. Pola contra, as moléculas non propias son aquelas recoñecidas como estrañas. Unha das clases de moléculas non propias son os chamados antíxenos que se definen como substancias que se ligan a receptores inmunitarios específicos e desencadenan unha resposta inmune. .