cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pazo de Hermida
Características
O escudo, de seis divisións, situado entre dúas fiestras, atópase na fachada nordeste do inmoble. No ornado deste emblema do século XVIII hai armas dos Luaces, unha lúa cinguida por cinco estrelas, dos Mosquera cinco cabezas de lobo, o axadrezado dos Bermúdez e o año máis a bola dos Bolaño, entre outros.
A edificación ten perpiaños de granito, combinados con cachotería nalgunhas zonas. No extremo dunha á, engadida na parte posterior, hai un patio no que parece ser que houbo unha torre. A construción orixinal eran dúas torres defensivas pero debido ás diversas incursións sufriron danos ata que se reconstruíron no século XVII uníndoas por un corredor e converténdose deste xeito nun pazo. Na parte superior estaban as cociñas, os cuartos, a biblioteca e dende alí accedíase ó terreo por unha fermosa solaina que aínda hoxe existe. Debaixo estaban o lagar, as cortes dos cabalos e a capela. Accedíase ó primeiro andar por un patín que estaba na fachada principal. Tamén se conserva un patio interior, denominado patio de armas, onde nunha parede se esculpiu o escudo brasonado.
Os encargados de levar a cabo esta obra foron os mariñeiros da bisbarra coa axuda dun construtor. A cociña garda certa similitude na súa construción coas pallozas dos Ancares, de forma redonda e cun ángulo semellante. Os materiais empregados para facela obra son a pedra, o barro e as cunchas da ría. O pazo está cuberto de tella na actualidade.
Este pazo atopábase deshabitado e case arruinado na década de 1990, sendo rehabilitado a finais do século XX.
Historia
Neste casal dos Hermida o historiador de Galicia Manuel Murguía, esposo da poeta Rosalía de Castro, constatou a existencia de fragmentos de ladrillo romanos, tellas e pedras que constituían o sitio arqueolóxico dun castro.
Hai documentos que indican que este lugar debeu ser residencia dun xefe na Idade Media. Cítase o pazo de Hermida en gran número de documentos medievais; aparece na lírica profana galego-portuguesa e tamén se menciona nas Cantigas de Santa María. A construción orixinal eran dúas torres defensivas pero debido a diversas incursións, sufriron danos, ata que se reconstruíron no século XVII uníndoas por un corredor e converténdose deste xeito no pazo que é na actualidade.
Antigamente na horta deste pazo había un frondoso érbedo que viu como co paso dos anos se formaba nel, a pouca altura do chan, un asento. Dise que era o lugar predilecto de Rosalía, dende o que admiraba a fermosura da paisaxe e no que concibiu cantares e poesías de seu. Trala morte da súa nai en 1868, a poetisa galega, refuxiouse nas Torres de Lestrobe. En 1881 escribiu neste lugar Padrón y las inundaciones e pénsase que tamén deu vida ou retomou no pazo obras coma Follas novas, El primer loco, Costumbres gallegas e El Domingo de Ramos.
Un dos propietarios deste pazo naquel entón, Gregorio Antonio de Hermida, estaba casado coa tía materna de Rosalía de Castro, sendo este o motivo polo que o matrimonio pasou longas tempadas en Lestrobe, convidados por José de la Hermida, curmán de Rosalía. En Lestrobe naceron os xemelgos Ovidio e Gala (Gala Blanca Eleonora), fillos do matrimonio, o 2 de xullo do 1871.
O 26 de marzo de 1930 celebrouse neste lugar o Pacto de Lestrobe, promovido pola Organización Republicana Gallega Autónoma, no que se asina a alianza das distintas forzas republicanas. José Vázquez Batalla, dono do pazo ofreceu a súa casa para celebrar o comicio clandestino. Na reunión, á que acudiron representantes dos diversos partidos e agrupacións que compuñan o espectro republicano, acordouse a creación da Federación Republicana Gallega. Unha anécdota que determina o entusiasmo republicano de Vázquez Batalla é que mentres se deliberaba, el serviu de vixía na torre do pazo para facilitar a fuxida ós montes do Barbanza se eran sorprendidos.
No terceiro aniversario do pacto, xa en plena República volveron reunirse case todos os asistentes, no mesmo lugar para ofrendar a Vázquez Batalla cun pergameo en conmemoración da data daquel acto. O pergameo, coa bandeira republicana, consérvase no pazo de Hermida ao igual que a mesa onde se asinou o pacto.
Torsten Palm
Torsten Palm nado en Kristinehamn o 23 de xullo de 1947, é un expiloto de automobilismo sueco.
Traxectoria
O irmán máis novo do famoso copiloto de rally Gunnar Palm, Torsten tamén competiu como copiloto. En 1967 quedou segundo no Rally de Suecia con Simo Lampinen.
De 1993 a 2003 dirixiu un concesionario de automóbiles, Torsten Palm Bil AB, que foi representante de Ferrari durante tres anos.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Tituba
miniatura|Retrato de Tituba caracterizada como Nativa Americana. Tituba foi unha escrava india ou africana do século XVII e cuxo dono foi Samuel Parris de Danvers, Massachusetts. Tituba foi a primeira persoa acusada de practicar bruxería durante os xuízos de Salem que tiveron lugar en 1692.
Acusación
Tituba foi a primeira persoa en ser acusada de bruxería por Betty Parris e Abigail Williams. Tamén foi a primeira persoa en confesar estes actos na vila de Salem. Nun primeiro momento, negou ter ningunha relación coa bruxería, pero Samuel Parris castigouna fisicamente ata que confesou que axudou a Mary Sibley a facer torta de bruxas. Máis tarde engadiu á súa declaración que aprendera técnicas ocultas da súa mestra en Barbados, a cal lle ensinou como protexerse de poderes malignos e como delatar a bruxería. Debido a que eses coñecementos non foran aprendidos para ferir, Tituba asegurou de novo a Parris que ela non era unha meiga, pero admitiu que formou parte dun ritual oculto cando fixo a torta de meigas nun intento de axudar a Betty Parris. John, o seu marido, converteuse, preso do medo, en acusador de máis persoas. Betty e Abigail acusaron despois dúas mulleres, Sarah Good e Sarah Osborne.
Outras persoas de vilas próximas foron acusadas de bruxería e arrestadas nos xuízos de Salem. Tituba non só acusou outras persoas na súa confesión, senón que tamén mencionou cans negros, porcos, un paxaro amarelo, ratas vermellas e brancas, gatos e un lobo. Tituba confesou que Sarah Osborne posuía unha criatura con cabeza de muller, dúas pernas e ás. Por mesturar diferentes puntos de vista sobre a bruxería, inintencionadamente estableceu o caos no lugar de Salem dando a entender que o demo estaba entre eles.
Supervivencia
A pesar do feito de que confesou unha ofensa capital e de que era unha escrava, Tituba nunca foi executada polo seu papel nos xuízos de bruxería. Foi mandada ó cárcere pero liberada posteriormente; porén non existe un rexistro que mostre onde foi despois disto. Durante o curto tempo que duraron estes xuízos, moita xente foi aforcada en Nova Inglaterra, baseándose nunha pasaxe bíblica que recomenda que as persoas non deberían deixar vivir unha meiga.
Raza
A raza de Tituba estivo en controversia por 150 anos. Indubidablemente, as políticas raciais de mediados do século XIX son as responsables deste debate. A pesar disto, todos os documentos dos xuízos por bruxería de Salem que mencionan a Tituba caracterízana como unha muller nativa americana. A etnia de Tituba estivo rodeada de controversia dende a primeira análise histórica da mesma. Nun principio foi asumido que era descendente de indios. Pero tempo despois, as orixes de Tituba comezaron a ser re-avaliadas e as antigas teorías foron postas en cuestión.
Suposición de ascendencia africana
Na década de 1860 e a seguinte, as relacións entre razas nos Estados Unidos acadou un dos seus puntos máis baixos. Nun momento no que os negros era considerados como un ser inferior en todo xeito imaxinable, e a miúdo acusados de transgresións sociais, non é complicado ver por que os estudosos dese tempo imaxinaban a Tituba, como mínimo, "tinguida" con ascendencia africana.[opinión]
Un ano despois da contribución de Upham, Henry Wadsworth Longfellow foi un paso máis alá no libro Giles Corey of the Salem Farms e afirmou que Tituba era "a filla dun home totalmente negro e feroz... Era un home Obi, e ensinoulle a ela a súa maxia". Obeah (tamén escrito Obi) é un sistema especificamente africano e afroamericano de maxia. Xeralmente é aceptado polos estudosos dende o século XIX que Tituba ensinara e practicara vodú con rapazas de Salem. O vodú é efectivamente unha relixión do Oeste de África que foi practicada tamén no Caribe durante o século XVII. Se Tituba viñese de feito desta rexión, puido aprender algunha forma de vodú doutros escravos. Non obstante, isto non significa necesariamente que Tituba fose negra. De feito, non existe ningún documento en Salem que certifique que Tituba practicase vodú. Na súa confesión, toda a maxia que Tituba confesaba facer era europea en natureza, tal como confirma o Libro do Demo.
O propio nome Tituba complica aínda máis este debate. De acordo con Smith Tucker, "Tituba" é unha palabra yoruba. Os yoruba son unha etnia nativa do suroeste de Nixeria que fala unha lingua do mesmo nome. Smith Tucker apunta que titi en yoruba significa "sen fin". A palabra Tituba nesa lingua é un verbo que significa "espiar". Outro punto importante é que os yoruba, un dos maiores grupos étnicos de África, teñen unha extensa historia de poboación antiga que foi usada como escravos en América.
Suposición de ascendencia mixta
Porén, o nome Tituba recorda o verbo español "titubear". Se Tituba fose natural do Caribe, ou fose nativa do continente suramericano que fai fronteira co Caribe, como afirma Elaine G. Breslaw, puido ter un nome español. Ademais, no século XVI os españois identificaron unha tribo de indios arredor do río Orinoco que chamaron os "tibetibe". Os antropólogos tamén distinguiron un grupo de arauacos arredor do río Amacura chamados "tetebetana". En latín, a miúdo unha fonte de nomes para escravos en Europa e América, Tituba significa "cambalear". O nome Tituba puido facilmente ser asumido do orixinal dalgunha das formas anteriormente mostradas.
As orixes do debate poden ser remontadas ó libro de Charles Upham Bruxería en Salem, publicado en 1867. Upham escribiu que Tituba e o seu marido, John Indian, eran nativos do Caribe (ou da Nova España, como era chamado no século XIX). Debido a que ós escravos na España colonial lles estaba permitido ter relacións afectivas uns cos outros, os estudosos comezaron a asumir que Tituba era de herdanza mixta. Hansen afirma:
Ficción
miniatura|dereita|Tituba, retratada no século XIX polo artista Alfred Fredericks no libro de W. C. Bryant A Popular History of the United States. Tituba aparece na novela I, Tituba: Black Witch of Salem (1986) de Maryse Condé. Tamén aparece na obra de 1952 The Crucible de Arthur Miller; en 1957 e 1996 nas adaptacións da obra de Miller, foi representada por Darling Legitimus e Charlayne Woodard, respectivamente. A imaxe de Tituba como instigadora da bruxería en Salem foi reforzada na escena de apertura de The Crucible, a cal debe moito ó traballo de Marion L. Starkey The Devil in Massachusetts (1949).
Na obra, Tituba é levada a Salem dende Barbados e ensinada a conxurar espíritos, e dáse a entender que fixera incursións na feiticería, bruxería e satanismo. Estas narracións ficticias sosteñen que Abigail Williams e as outras raparigas trataban de usar os seus coñecementos bailando no monte antes de que os xuízos comezasen e, de feito, atópanas un día e isto é o que comporta os xuízos. Coa intención orixinal de cubrir as súas obras pecaminosas, Tituba é acusada por Abigail, a cal estaba ebria debido a unha copa máxica que Tituba fixera para matar a muller de John Proctor, Elizabeth, e para embruxalo e que así comezase a sentir algo por ela. Ela e o resto de rapazas afirmaron que viron a Tituba co demo.
Tituba é tamén o personaxe principal do libro de 1956 Tituba of Salem Village de Ann Petry. Escrito para nenos de 10 anos en diante, retrata a Tituba como unha india negra que conta historias sobre a vida en Barbados as rapazas da vila. Estas historias están mesturadas con supersticións existentes e crenzas pagás na parte dos puritanos (por exemplo, é un veciño branco o que fai a torta de bruxas, antes que Tituba), e a histeria da bruxería é parcialmente atribuída a unha especie de febre de cabana durante un inverno particularmente amargo.
Tituba é un dos personaxes de Witches' Children (1987) de Patricia Clapp. Witches' Children está narrado por Mary Warren, unha das rapazas posuídas.
Constante Fontán Illas
Constante Generoso Fontán Illas, nado en Ponteareas o 19 de setembro de 1833 e finado en Paysandú (Uruguai) o 13 de decembro de 1901, foi un mestre e escritor galego.
Tituba
Ficción
Tituba tamén apareceu na edición 131 de Nightwing.
Constante Fontán Illas
Traxectoria
Foi mestre en Vigo. En 1853 embarcou para Uruguai con vinte anos. Dedicouse en principio ao comercio, pero despois volveu exercer como mestre, primeiro no Colexio de Humanidades de Salto Oriental, e en 1857 pasou a dirixir o Colexio Nacional de Concordia. En 1863 fundou en Paysandú un colexio de ensinanza primaria e secundaria.
Tituba
Ficción
Tituba aparece na novela de Lara Parker The Salem Branch (2012) a cal está parcialmente situada na Nova Inglaterra colonial, durante a época dos xuízos.
En American Horror Story: Coven, o personaxe de Queenie afirma ser descendente de Tituba; máis tarde, a dama do vodú Marie Laveau e a meiga Fiona Goode teñen unha discusión sobre os antecedentes de Tituba, afirmando que a súa maxia proviña dos seus antepasados arawak.
Tituba é representada por Ashley Madekwe na serie de 2014 Salem.
Madame Sul-Te-Wan interpretou a Tituba na película de 1937, The Maid of Salem a cal trata sobre as bruxas de Salem.
O club da calceta
O club da calceta pode referirse a:
Placente, Sedes, Narón
Placente é un lugar da parroquia de Sedes no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 91 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 46 homes e 45 mulleres.
Este lugar é o máis poboado de toda a parroquia.
Jone Uria
Jone Uria Albizuri, nada o 28 de abril de 1990 en Algorta (Getxo), é unha bertsolari vasca.
Campionatos
miniatura|Datu ordenatuen multzo konpletoa kopuru bakoitia bada aztertzekoa mediana da erdian den zenbatekoa Ta bikoitia bada erabatekoa Erdian dauden bien bataz-bestekoa
Bergondo (homónimos)
O topónimo galego Bergondo pode referirse a:
Nuno Gonçalves
Nuno Gonçalves foi un pintor portugués do século XV que traballou na corte de Afonso V de Portugal, considerado o autor do políptico de São Vicente de Fora descuberto a finais do século XIX, no que se retratan as figuras prominente da corte portuguesa da época.
Pouco é o que se coñece da súa vida, a única referencia para considerar da súa autoría o políptico é Francisco de Holanda, pintor do século XVI.
GFZ-1
GFZ-1 (acrónimo de Geo Forschungs Zentrum Potsdam 1) foi un satélite artificial alemán lanzado o 9 de abril de 1995 mediante un foguete Soiuz U desde o Cosmódromo de Baikonur.
Características
GFZ-1 é o primeiro satélite deseñado e subvencionado polo GeoForschungsZentrum Potsdam, de Alemaña. Era un satélite pasivo cuberto con 60 retrorreflectores para poder determinar variacións nas características rotacionais da Terra e para medir cambios no campo gravitatorio terrestre. Foi levado ata a estación espacial Mir no cargueiro Progress-M 27 e soltado desde a mesma nunha órbita duns 400 km de altura. Reentrou na atmosfera terrestre o 23 de xuño de 1999.
Zeni Geva
Zeni Geva é unha banda xaponesa de noise rock composta polo cantante e guitarrista KK. Null e o batería Tatsuya Yoshida. Formado en Toquio in 1987, o nome do grupo podería traducirse aproximadamente como "violencia de cartos" ("Zeni" é un vello termo xaponés para referirse a cartos, e "Geva" vén do alemán "Gewalt," que significa "violencia").
A música de Zeni Geva pode ser diversa e experimental, incorporando elementos que van do death metal e o hardcore punk ata o math rock, rock psicodélico, e noise rock. A súa música adoita a ser tecnicamente pouco ortodoxa, e foi comparada co rock progresivo: o crítico Patrick Kennedy describe o seu álbum de 1993 Desire for Agony como se "Motörhead coñecese a King Crimson".
O selo baseado en Chicago Skin Graft Records editou gran parte da música da banda en América do Norte, e o grupo publicou varios álbums a través do selo estadounidense Alternative Tentacles.
Gran Premio de Austria de 1998
O Gran Premio de Austria de 1998 (oficialmente o XXII Großer Preis von Österreich) foi unha carreira do Campionato do Mundo de Fórmula 1 celebrada no Circuíto de Österreichring o 26 de xullo de 1998. Foi a décima carreira da tempada de Fórmula Un de, o 22º Gran Premio de Austria o vixésimo que se celebrou en Österreichring. A carreira disputouse sobre 71 voltas ao circuíto de 4´326 quilómetros para unha distancia total de carreira de 307 quilómetros.
Unha sesión de cualificación en seco e mollado deu lugar a unha orde mixta, con Giancarlo Fisichella logrando primeira pole position da súa carreira. A carreira de 71 voltas gañouna Mika Häkkinen para McLaren, co seu compañeiro de equipo David Coulthard recuperándose para terminar segundo, participando en dúas colisións durante a carreira, Michael Schumacher terminou terceiro para Ferrari.
Clasificación
Foi unha grella infrecuente debido a unha clasificación que comezou sobre unha pista mollada que se secou cara ao final, con Fisichella logrando a súa primeira pole con Alesi xunto a el no Sauber.
Carreira
Ao comezo Häkkinen conseguiu unha brillante fuga para liderar na primeira curva, pero detrás del houbo un grande accidente cando varios coches chocaron na primeira curva, co coche de Takagi terminando encallado, Olivier Panis no Prost nin sequera saíu da liña por un fallo no embrague.
Na segunda curva ocorreu outro accidente con ambos pilotos de Arrows chocando, desprazando a David Coulthard no proceso, golpeando a súa á despois de que o escocés cualificara nun discreto 14º posto.
Coulthard puxo un novo morro pero, por sorte, para el se despregou un coche de seguridade debido a limpeza de todos os restos das colisións e Coulthard conectou coa parte posterior do grupo.
Desafortunadamente para Barrichello, abandonou pouco despois con problemas de freos, mentres que Schumacher volveu pasar a Fisichella e de novo partiu tras Häkkinen.
A carreira de Schumacher xa estaba condicionada por unha estratexia de dúas paradas, e Häkkinen só ía farcer unha, pero o peor foi cando Schumacher se abriu rebotando violentamente nunha trampa de grava e arrancou a súa á dianteira. Foi capaz de volver aos boxes e motar unha á nova, pero cando se reincorporour, tiña case unha volta perdida. Case ao mesmo tempo, Frentzen no Williams tivo un fallo no motor que se incendiou, por sorte logrou saír sen problemas.
A hora dos afeccionados continuou cando Fisichella e Alesi chocaron e ambos se retiraron na segunda curva, que deixou a remontada de Coulthard pola pista moito máis fácil. Michael Schumacher tamén remontaba, pero tivo moitos problemas para pasar ao seu irmán Ralf no Jordan, volta tras volta o seu irmán negouse a ceder antes de que Michael o deixara clavado.
Michael Schumacher comezou a acercarse a Eddie Irvine, o seu compañeiro de equipo, pero Irvine desacelerou, despois dixo que debeuse a un fallo nos freos, pero moitas persoas na pista sospeitaban que se lle pediu que se deixara pasar polo seu líder de equipo.
Lampetra planeri
Lampetra planeri é unha especie de peixe ágnato (sen mandíbulas) da orde Petromyzontiformes, unha das poucas especies actuais da súa clase; é máis pequena que a lamprea de río común.
Descrición
Ten dúas aletas dorsais unidas entre si, non ten aletas pares. os adultos teñen unha ventosa bucal con placas dentarias e dentículos, aínda que non é unha especie parasita; as larvas aliméntanse de algas que filtran do lodo do fondo dos ríos, mentres que os adultos non se alimentan.
Distribución
Só se coñecen dúas poboacións ibéricas, unha no río Olabidea (Navarra) e outra no río Seiça, no centro de Portugal
Hábitat e reprodución
Habita nos fondos areosos de ríos e regatos pouco caudalosos. Reprodúcense entre abril e maio, poñen entre 1000 e 2000 ovos. As larvas non sofren metamorfose até pasados máis de 6 anos, tras este proceso alcanzan a madurez sexual. Este peixe é presa doutros peixes e aves acuáticas.
Parque nacional de Aukštaitija
miniatura|250px|Vista do outeiro de Ladakalnis miniatura|250px|Lago Tauragnas miniatura|250px|Igrexa de Palūšė, feita de madeira O Parque Nacional de Aukštaitija (en lituano Aukštaitijos nacionalinis parkas) é un parque nacional no nordés de Lituania, uns 100 km ao norte de Vilnius. Establecido en 1974 é o máis antigo dos 5 parques nacionais en Lituania. Ao comezo chamouse Parque Nacional de Lituania RSS subliñando que era o primeiro parque deste tipo na república. En 1991 establecéronse outros 4 parques sendo rebautizado entón como Aukštaitija.
O parque ocupa 405,7 de km². Atópase nos concellos de Ignalina (50%), Utena (25%) e Švenčionys (25%). O parque posúe un 2,1% de áreas estritamente protexidas ocupan nas que só poden entrar persoal do parque. Máis do 70% do territorio está cuberto por bosques. O 80% dos bosques están cubertos por piñeiros algúns deles de máis de 200 anos de idade.
Diversidade biolóxica
No parque atópanse 64 especies de plantas, 8 de fungos, 48 de aves que se atopan no libro vermello de Lituania. O parque é famoso pola súa diversidade biolóxica. Por exemplo, o 59% de todas as especies de plantas en Lituania pódense atopar no parque que cobre menos do 1% do territorio do país.
Augas
Ao longo do parque existen 126 lagos espallados polos bosques e outeiros. A miúdo están interconectados por regatos e é un sitio moi frecuentado polo turismo con kaiaks de auga. Dado que o parque foi creado hai máis de 30 anos, a infraestrutura de auga para o turismo atópase moi desenvolvida. Hai moitos sitios para alugar un barco ou un kaiak. Os lagos cobren 59,30 quilómetros cadrados (ou 15,5%) do territorio do parque. O máis grande dos lagos é o lago Kretuonas (8,29 km ² de superficie). O lago Tauragnas, o máis fondo de Lituania (60,5 metros), tamén se atopa aquí. Hai 14 lagos que son máis grandes que 1 km². 6 lagos están entre 0,5 e 1 km² e 35 lagos - 50 e 5 hectáreas. O resto son menores de 5 ha, e algúns deles están convertendose lentamente en pantanos.
Un dos máis famosos lugares de interese turístico no Parque é o outeiro Ladakalnis, dende o cal pódense ver 6 lagos. Trátase dun monumento xeomorfolóxico.
Vilas
Hai 116 aldeas no parque cuns 2.300 residentes. As primeiras vilas menciónanse no século XIV. A máis famosa é Palūšė onde reside a administración do parque. A súa igrexa, construída en 1750, é considerada a máis antiga igrexa de madeira en Lituania; aparece no billete dun litas. Stripeikiai é a máis antiga aldea no parque. Agora é coñecida polo seu singular lituano Museo do Antigo apicultura. Ginučiai é outra famosa aldea. Un dos principais atractivos turísticos do parque é o muíño de auga do século XIX. É un dos poucos muíños que aínda ten o mecanismo orixinal. Está catalogado coma monumento da enxeñaría. Dous outeiros fortificados de importancia nacional están nas proximidades.
As Seixas, Duancos, Castro de Rei
As Seixas é un lugar da parroquia de Duancos no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres).
Carmina Ordóñez
Biografía
Pertencente a unha familia de soados toureiros, Carmina naceu en Sevilla, filla do toureiro Antonio Ordóñez (1932-1998) e de Carmen González Lucas "Carmina Dominguín" (1928-1982). Era neta dos recoñecidos toureiros Cayetano Ordóñez "Niño de la Palma" e Domingo Dominguín e sobriña de Luis Miguel Dominguín. Tivo unha irmá máis nova, Ana Belén Ordóñez González (1956-2012).
A súa infancia desenvolveuse nun ambiente marcadamente andaluz e taurino, xa que con frecuencia acompañaba ao seu pai (que a chamaba "Carmuca") tanto ás preparacións do toureiro como ás corridas. Foi nunha destas corridas onde coñeceu ao que foi o seu primeiro marido, o toureiro Francisco Rivera "Paquirri", con quen contraeu matrimonio o 16 de febreiro de 1973 na basílica de San Francisco o Grande de Madrid e co que tivo dous fillos: Francisco e Cayetano Rivera Ordóñez, ambos os dous toureiros de profesión. Por aquel entón, xa era habitual ver a Carmina nas revistas do corazón.
No ano 1979 separouse de Paquirri e o seu matrimonio foi declarado nulo. Anos máis tarde coñeceu ao cantautor Julián Contreras Rodríguez, con quen contraeu matrimonio en 1984.
Tras a morte do toureiro Francisco Rivera "Paquirri", Carmina encerellouse nunha batalla legal contra a segunda esposa do seu ex marido, Isabel Pantoja, coa que se enfrontou pola herdanza do matador. Ata a data da súa morte, Carmina Ordóñez sempre mantivo que a tonadilleira levou máis do que supostamente lle correspondía, aínda que hai que ter en conta que o seu matrimonio co toureiro foi declarado nulo e os seus fillos, por tanto, pasaron a ser fillos putativos. Entre os artigos que se disputaban coa tonadilleira estaba o traxe de luces co que Paquirri tomara a alternativa.
En 1990, Carmina decidiu trasladarse a vivir co seu segundo marido e o seu terceiro fillo a Marrakech (Marrocos), un lugar que lle marcou desde nena e do que sempre estivo namorada. Con todo, en 1994 separouse de Julián Contreras e decidiu volver instalarse en España.
En 1997, Carmina contraeu matrimonio co seu terceiro e último marido, o bailarín Ernesto Neyra Almodóvar, o 19 de xaneiro de 1962, do que se separaría dous anos despois. Dous anos antes de morrer, en 2002, Carmina afirmou sufrir malos tratos por parte de Neyra, sempre negados por el.
Traballou no programa A tu lado, da cadea Telecinco.
Morreu en Madrid o 23 de xullo de 2004, tras un accidente na bañeira. Foi incinerada e as súas cinzas repartíronse entre El Rocío e Tánxer.
Lebna Dengel
Comezos do reinado
Malia ter máis de setenta anos, a emperatriz nai Eleni comezou a actuar como rexente do seu "bisnetastro" até 1516, cando tivo a mairoría de idade. Durante este tempo, ela foi consciente de que os estados musulmáns veciños recibían asistencia doutros países musulmáns máis grandes, como o Imperio otomán. Eleni procurou neutralizar esta vantaxe despachando ao armenio Mateo a Portugal para pedir asistencia. Con todo, a resposta portuguesa non chegou a Etiopía senón moito máis tarde, cando unha embaixada encabezada por Rodrigo de Lima chegou a Massawa o 9 de abril de 1520. Tras atravesar as montañas de Etiopía, non chegaron ao campamento de Dawit até o 19 de outubro daquel ano. Francisco Álvares proporciónanos unha descrición do emperador:
Guerra etíope-Adal
Coa morte do sultán Abu Bakr en 1520, un imán novo Ahmad ibn Ibrahim al-Ghazi consolidou o seu control no Sultanato de Adal, e fixo o seu candidato, Umar Din, sultán, entón empezou unha campaña para extinguir o Imperio de Etiopía. O imán cruzou o río Awash e entrou Fatagar en 1528, saqueando e queimando a cidade de Badeqe antes de que Dawit puidese chegar co seu exército. O imán comezou a retirarse e cruzou o Samara, un afluente do Awash. Os seguidores do imán estaban acostumados a facer incursións "lóstrego" en territorio etíope, atacando rapidamente e volvendo axiña; non tiñan experiencia en batallas campais, e o imán Ahmad Gragn tivo que afrontar numerosas desercións. O Emperador Dawit alcanzou as forzas do imán Ahmad Gragn e entraron en batalla o 7 ou 9 de marzo de 1529 en Shimbra Kure, mais non puido destruír o exército do imán. Aínda que non fora unha vitoria clara para o imán, esta batalla probou aos seus seguidores que podían loitar contra o exército etíope.
O imán Ahmad Gragn pasou os seguintes dous anos preocupado máis aló do Awash, mais regresou para atacar Etiopía en 1531, onde dispersou o exército baixo o xeneral Eslamu disparando o primeiro canón no Corno de África. Dawit foi forzado a retirarse ás montañas de Etiopía e fortificar os pasos a Bet Amhara ("a Casa de Amhara"), deixando os territorios do leste e do sur baixo a protección do seu xeneral Wasan Sagad. Con todo, Wasan Sagad morreu preto do Monte Busat mentres loitaba contra Ura'i Utman o 29 xullo (5 de nahase de 1524 no calendario etíope) e o seu exército dispersouse. O imán sorprendeu o emperador na Batalla de Amba Sel o 27 de outubro, onde o emperador case foi capturado, un revés, segundo R.S. Whiteway, que deixou Lebna Dengel en "ningunha posición para ofrecer unha batalla campal aos seus inimigos." Os seguidores do imán caeron sobre Bet Amhara, saqueando cada igrexa que atoparon, incluíndo Mekane Selassie, Atronsa Maryam, Debre Nagwadgwad e Ganata Giyorgis. O emperador Dawit retrocedeu tras o río Abay á seguranza relativa de Gojjam. Só o fracaso dos musulmáns en capturar a fortificación real en Amba Geshen os atrasou.
Nas campañas seguintes, os seguidores de Ahmad destruíron igrexas, mosteiros e converteron cristiáns a punta de lanza. En abril de 1533, Ahmad unha vez máis reuniu as súas tropas en Debre Berhan para conquistar —ou polo menos devastar— as rexións do norte de Tigray, Begemder, e Gojjam.
Tanto Etiopía como Dawit padeceron moito estas agresións. O mosteiro de Debre Libanos foi queimado, e os establecementos das illas do Lago Tana foron saqueados. O fillo máis vello de Dawit, Fiqtor, foi matado en Zara, en Wag, por un tenente de Ahmad o 7 de abril de 1537; outro fillo, Menas, foi capturado o 19 de maio de 1539 e despois enviado a Iemen. Amba Geshen caeu noutra agresión en xaneiro de 1540, e os prisioneiros reais foron enterrados onde morreran, cos seus gardas e o tesouro real saqueado. Durante os anos que viviu como un proscrito no seu propio reino, Dawit veu á procura da sabedoría da raíña Eleni para conseguir axuda externa, en Europa, e para pedila unha vez máis enviou João Bermudes, quen chegara a Etiopía con Rodrigo de Lima. Con todo, esta axuda, baixo a forma de Cristóvão da Gama e a súa tropa de 400 elixidos, non chegou a Etiopía ata despois de que Dawit morrera en batalla preto de Debre Damo, o 2 de setembro de 1540. O historiador etíope Taddesse Tamrat escribe, "A ocupación musulmá das montañas cristás baixo Ahmad Gragn durou pouco máis que dez anos, entre 1531 e 1543. Mais a cantidade de destrución ocasionada nestes anos só se pode estimar en séculos."
Dise que Yaqob, un dos fillos máis novos de Dawit II, ficou detrás para esconderse na provincia de Menz, en Shewa. O neto de Yaqob, Susenyos, derrotou os seus varios segundos curmáns en 1604 para devir emperador e iniciou a liña Gondar da dinastía solomónica.
Jacques de Vitry
miniatura|200x200px|Selo de Jacques de Vitry. Jacques de Vitry, nado arredor de 1160/70 e morto o 1 de maio de 1240, foi un cóengo regular francés, afamado teólogo e cronista da súa época. Foi elixido bispo en 1214 e feito cardeal en 1229.
O dilema do cempés
«O dilema do cempés» é un poema curto que lle dá nome a un fenómeno psicolóxico chamado efecto cempés ou síndrome do cempés. O efecto cempés ten lugar cando unha actividade que normalmente se realiza de forma automática ou inconsciente se interrompe por ser consciente dela ou pola reflexión sobre a mesma. Por exemplo, que un golfista se concentre demasiado no balanceo do pau ou que alguén pense detidamente en como se anoa a garavata pode prexudicar a actuación ou a realización da tarefa. Ese tipo de tarefas fanse mellor de forma automática inconsciente que de forma consciente. Este efecto tamén se coñece como hiperreflexión ou a lei de Humphrey e xa foi formulado polo psicólogo George Humphrey (1889–1966) en 1923. Nas súas propias palabras: «É unha rima psicolóxica. Contén unha verdade profunda que aparece cada día na vida de todos nós».
Perfecto Porto Fraiz
Perfecto Porto Fraiz, nado nos Muros (Parada, A Estrada) o 1 de setembro de 1887 e finado na Estrada o 1 de decembro de 1968, foi un comerciante e político galego.
O dilema do cempés
O poema
O poema, unha rima curta que mostra un solvitur ambulando á inversa, atribúese xeralmente a Katherine Craster (1841–1874) autora de Pinafore Poems (1871), que podería traducirse por Poemas do mandil. A partir de 1881 comenzou a aparecer en revistas como The Spectator e The Living Age. Máis tarde, o zoólogo británico E. Ray Lankester citou o poema nun dos seus artigos, publicado na revista científica Nature o 23 de maio de 1889, sobre o traballo do fotógrafo Eadweard Muybridge capturando o movemento dos animais. Lankester escribiu: «No que a min respecta, encantaríame aplicar as cámaras de Muybridge, ou un xogo de baterías similar, á investigación dun fenómeno aínda máis enigmático que o do "cabalo ao galope". Refírome ao problema do "cempés andante"». Lankester remataba o artigo imaxinando «os resultados desastrosos no camiño cara o desconcerto» que poderían ser causados por dita investigación. Citaba o poema e mencionaba que nin el nin o amigo que llo ensinou coñecían o autor. Desde entón atribuíuse o poema a varios autores sen probas convincentes e normalmente aparece co título de «O dilema do cempés».
Perfecto Porto Fraiz
Traxectoria
Aprendeu o oficio de canteiro, que exerceu en varios concellos de Galicia. Tamén foi alumno da Escola de Artes e Oficios de Ferrol. En 1912 emigrou a Cuba e ingresou no Centro Galego da Habana onde continuou a súa formación artística. Foi membro da directiva da sociedade estudantil Concepción Arenal e da sociedade de instrución Hijos de Tabeirós. En 1921 regresa a Galicia. Participou na Irmandade da Fala da Estrada e en 1929 intégrase no Centro Republicano Estradense e ingresa na ORGA. Foi membro da primeira xestora republicana do concello da Estrada que presidiu Juan Manuel Rodríguez Seijo. En xaneiro de 1933 foi elixido vicepresidente do Comité da Estrada do Partido Republicano Gallego, aínda que en maio dese ano o Centro Republicano Estradense acordou ingresar en Acción Republicana, que presidiu Perfecto Porto. Despois foi presidente de Izquierda Republicana da Estrada. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incoáronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941, sendo sancionado economicamente e inhabilitado para o desempeño de cargos públicos.
Jacques de Vitry
Traxectoria
Jacques naceu en Francia central (quizais Rheims) e estudou na Universidade de París. Converteuse, en cóengo regular en 1210 no Priorato de Saint-Nicolas d'Oignies na diocese de Liexa, posto que mantivo ata a súa consagración como bispo en 1216. Desde 1211 a 1213 predicou a Cruzada Albigense, visitando Francia e Alemaña con Guillerme, o arcediago de París, e recrutando moitos cruzados.
O dilema do cempés
O poema
A versión que aparece no artigo mencionado é a seguinte:
Perfecto Porto Fraiz
Vida persoal
Casou con Dolores Matalobos Bergueiro e foi pai de José Porto Matalobos.
Jacques de Vitry
Traxectoria
En 1214 Jacques foi elixido bispo de Acre. Recibiu a consagración episcopal e chegou á súa sé en 1216. Posteriormente estivo fortemente involucrado nao Quinta Cruzada, participando no asedio de Damietta desde 1218 a 1220. En 1219 empezou a escribir a Historia Hierosolymitana, unha historia da Terra Santa desde o xurdimento do islam ata as cruzadas da súa época, mais só completou dúas partes. Regresou a Europa en 1225.
Entre o 16 de abril e 29 de xullo de 1229, o papa Gregorio IX elevou Jacques ao Colexio dos Cardeais e trasladouno á sé suburbicaria de Frascati. Coa excepción dunha breve legación ao emperador Frederico II en 1232, pasou os seus últimos anos traballando na corte papal. Subscribiu as bulas papais entre o 29 de xullo de 1229 e o 23 de xuño de 1239. Morreu en Roma como decano do Sacro Colexio dos Cardeais. Os seus restos foron trasladados a Oignies e enterrados alí en 1241.
O dilema do cempés
En psicoloxía e filosofía
O filósofo Karl Popper citou o efecto cempés no seu libro Knowledge and the Mind-Body Problem: In Defence of Interaction (O coñecemento e o problema da mente e o corpo: en defensa do interaccionismo): «Cando aprendemos certos movementos ata o punto de que se encontran por debaixo do nivel do control consciente, se intentamos realizalos de maneira consciente interferimos con eles tan seriamente que os detemos». Como exemplo menciona ao violinista Adolf Busch. Cando o seu compañeiro de profesión Bronisław Huberman lle preguntou como tocar certa pasaxe do Concerto para violín de Beethoven, respondeulle que era bastante sinxelo, e ao intentar demostrarllo descubriu que xa non era quen de executalo.
Jacques de Vitry
Traxectoria
Nun documento emitido polo papa Gregorio o 14 de maio de 1240 aparece que de Vitry, pouco antes da súa morte, foi elixido como o patriarca latino de Xerusalén, mais esta elección ou non foi ratificada polo papa ou el mesmo rexeitounoa right|miniatura|Manuscrito de Sermones Vulgares, século XIII, por Jacques de Vitry Á parte da Historia, as súas obras inclúen centos de sermóns, e cartas ao papa Honorio III. Tamén escribiu sobre a vida inmoral dos estudantes da Universidade de París e a vida santa das beguinas de Liexa, en particular a súa Vida de Marie d'Oignies, cuxo consello inspirouno a facerse cóengo regular.
O dilema do cempés
En psicoloxía e filosofía
O psiquiatra psicanalista Theo L. Dorpat compara preguntas e intervencións irrelevantes no proceso de pensamento dos seus pacientes durante sesións de psicoterapia no seu libro Gaslighting con «a historia do cempés que descubriu que era incapaz de andar cando lle preguntaron: "Que lle pasa ao teu trixésimo cuarto pé esquerdo?"»
Jacques de Vitry
Traxectoria
Jacques de Vitry ficou fascinado polos poderes detidos polas beguinas, que era tal que se igualaban cos cregos da época, aínda que funcionasen fóra da propia igrexa. A pesar de que este movemento non era recoñecido na igrexa, Jacques apelou perante o papa Honorio III para lexitimar o traballo da comunidade das beguinas, así como a diocese de Liexa, toda Francia e por todo o Sacro Imperio Romano.
O dilema do cempés
Referencias culturais
miniatura|Portada de O ardente soldado e outras historias, de Gustav Meyrink. En 1903, a revista Simplicissimus publicou unha adaptación da historia do autor austríaco Gustav Meyrink Der Fluch der Kröte (A maldición do sapo). A fábula tamén se publicou na colección de contos de Meyrink en 1903, Der heiße Soldat (O ardente soldado).
Pantiñobre
O topónimo galego Pantiñobre pode referirse a:
A Torre, Duancos, Castro de Rei
A Torre é un lugar da parroquia de Duancos no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
Our Planet
Our Planet é unha serie documental británica feita por Netflix. A serie está narrada por David Attenborough e producida por Silverback Filmes, liderado por Alastair Fothergill e Keith Scholey, quen tamén creou as series documentais da BBC Planet Earth, Frozen Planet e The Blue Planet, coa colaboración do Fondo Mundial para a Natureza.
A serie aborda cuestións de conservación da natureza ó tempo que animais singulares nos seus respectivos hábitats. A serie saliente polo seu especial enfoque ó impacto humano no medio ambiente en comparanza cos documentais tradicionais, centrándose en que grao o cambio climático afecta a vida de tódalas criaturas. Este foi o primeiro documental xamais feito por Netflix e tódolos episodios foron estreados o 5 de abril de 2019. Netflix que máis de 25 millóns de fogares viron a serie durante o primeiro mes logo da súa estrea.
Campionato de Europa de Futsal feminino 2009
O Campionato de Europa de Futsal feminino 2009 foi o IV campionato feminino da UEFS disputado en Paczków, Polonia.
Oito equipos ían participar no campionato, pero Bélxica retirouse, polo que tan só sete equipos participaron.
Non houbo final porque a Galiza foi descalificada por non querer mudar a camiseta oficial, perdendo o sorteo con anterioridade.
Fase regular
Lenda
Fase final
Semifinais
Partido polo 5º e 6º posto
Partido amigábel
FINAL
(*) Na final, a Galiza foi descalificada.
École nationale de l'aviation civile
A École nationale de l'aviation civile (ENAC), situada na cidade de Tolosa, en Francia, é unha universidade aeronáutica de Francia.
A École nationale de l'aviation civile é membro da France AEROTECH. Desde xaneiro de 2011, ENAC é a maior escola de aviación europea.
Jair Bolsonaro
Jair Messias Bolsonaro, nado en Glicério (São Paulo) o 21 de marzo de 1955, é un militar de reserva e político brasileiro. Deputado federal entre 1991 e 2019, as súas posicións políticas identifícanse coa extrema dereita e o populismo. É o presidente do Brasil, cargo que asumiu o 1 de xaneiro de 2019 e cuxo mandato rematará o 31 de decembro de 2022.
Carreira militar
Naceu en Glicério mais foi rexistrado en Campinas por vontade da familia. Fillo de Percy Geraldo Bolsonaro, que exercía de dentista sen ter o título, e Olinda Bonturi, ambos brasileiros de ascendencia italiana.
Interesado na carreira militar dende a adolescencia, ingresou na Escola Preparatoria de Cadetes do Exército do Brasil en Campinas con 17 anos e finalizou a súa formación na prestixiosa Academia Militar das Agulhas Negras (Resende). Xa como profesional, foi paracaidista das Forzas Armadas. Ascendido a capitán, foi considerado ambicioso e impulsivo polos seus superiores e era pouco considerado polos seus compañeiros.
Crítico co regreso á democracia, en 1986, Bolsonaro escribiu un artigo na revista Veja na que co título "O salario está baixo" no que se queixaba dos recortes salariarias no Exército por decisión do Ministerio de Defensa. Por esta acción, foi condenado a 15 días de prisión aínda que diversos militares, en activo e no retiro, amosaron a súa solidariedade co capitán Bolsonaro. En 1987, a prensa fixo público que existía un plan entre militares para colocar bombas en cuarteis de Río de Xaneiro, era a chamada Operación "Beco sen saída". Jair Bolsonaro foi acusado ante o Supremo Tribunal Militar que o acabaría absolvendo por falta de probas en 1988.
Carreira política
Logo de pasar á reserva, Jair Bolsonaro comezou a súa carreira política presentándose ás eleccións municipais e foi escollido concelleiro de Río de Xaneiro polo Partido Demócrata Cristián (PDC) en 1988. Tras exercer este mandato entre 1989 e 1991, dimitiu para concorrer ás eleccións lexislativas federais por Río de Xaneiro. Así, en 1991 foi escollido, por primeira vez, deputado na Cámara de Deputados do Brasil, cargo que mantivo ata 2019.
Ao longo da súa estadía na Cámara de Deputados, Bolsonaro militou en diferentes partidos políticos: no PDC (1991-1993), Partido Progresista Reformador (1993-1995), no Partido Progresista (1995-2003 e, de novo, entre 2005 e 2016), no Partido Laborista Brasileiro (2003-2005), no Partido da Fronte Liberal (2005), no Partido Social Cristián (2016-2017) e no Partido Social Liberal (2018-2019).
Aínda que como deputado presentou máis de 170 proxectos de lei, só logrou a aprobación de dous proxectos de lei e unha proposta de emenda constitucional. As iniciativas aprobadas foron a de que as urnas electrónicas emitan un recibo, a exención fiscal para bens informáticos e, unha outra autorizando o uso da fosfoetanolamina na medicina. O fraco balance da súa tarefa parlamentaria foi presentada por Bolsonaro como unha discriminación do resto da cámara polas súas ideas dereitistas.
Como deputado Jair Bolsonaro foi moi polémico por declaracións que foron catalogadas como machistas, incitadoras ao odio, racistas ou homofóbicas. Ademais, tamén foi condescendente coa ditadura militar brasileira vixente entre 1964 e 1985, ben xustificando o golpe de Estado ou, incluso, ridiculizando a tortura practicada contra os disidentes. En 2015 votou a favor do xuízo político á presidenta Dilma Rousseff dedicando o seu voto a Carlos Alberto Brilhante Ustra, recoñecido torturador durante o réxime militar.
Malia a isto, foi gañando sona e nas eleccións xerais de 2014 foi o deputado federal máis votado no estado do Río de Xaneiro, cun apoio do 6% do electorado do estado (464 000 votos). Tamén, en 2017, foi considerado polo instituto FSB como o parlamentario máis influente nas redes sociais. ​
Eleccións de 2018
En xaneiro de 2018 anunciou a súa afiliación ao Partido Social Liberal (PSL), formación que o propuxo como candidato á presidencia do Brasil. O PSL de Bolsonaro fixo unha coalición co Partido Renovador Laborista Brasileiro chamada "Brasil acima de tudo, Deus acima de todos". Xa durante os meses previos á campaña electoral, Bolsonaro fora gañando apoios segundo as enquisas nun contexto político moi complexo: a esquerda, aínda non recuperada da destitución de Rousseff, sufrira coa entrada en prisión de Lula da Silva, o seu candidato favorito, o centro viuse desacreditado polos cuestionamentos ao goberno de Michel Temer; mentres que a dereita foi seducida ou eclipsada por Jair Bolsonaro.
As propostas do candidato Jair Bolsonaro foron consideradas como nacionalistas, fortemente conservadoras e intransixentes, ademais de que as súas declaracións e formas de comunicación parecían lembrar ás de Donald Trump. A campaña electoral foi moi crispada e as noticias falsas foron comúns. O 6 de setembro de 2018, Jair Bolsonaro foi acoitelado no abdome nun acto público en Juiz de Fora (Minas Gerais), intervido de urxencia a súa vida quedou pronto fóra de perigo.
Nas eleccións do 7 de outubro de 2018 pasou á segunda rolda das eleccións presidenciais logo de quedar en primeira posición e obter o 46,03% co 100% dos votos contados. O seu rival foi o candidato do Partido dos Traballadores, Fernando Haddad (29,28%). A segunda volta das eleccións tivo lugar o día 28 do mesmo mes e Bolsonaro foi elixido presidente (cun 55,13% dos votos) para os seguintes catro anos.
Mandato (2019-2023)
A súa presidencia comezou o 1 de xaneiro de 2019 e presentou un programa político fortemente nacionalista e conservador, antiestatista no económico e tradicionalista na política social, aínda que retoricamente defendía o federalismo e a democracia.
No seu gabinete destacou o ministro de Economía, Paulo Guedes, economista asociado ás correntes da Escola de Chicago, e que se buscaba o control da inflación, a privatización de empresas públicas e a redución da débeda pública.