cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guillermo Schulz
Guillermo Schulz, nado co nome de Wilhelm Phillip Daniel Schulz en Dörnberg, Habichtswald (Alemaña) o 6 de marzo de 1805 e finado en Aranjuez o 1 de agosto de 1877, foi un enxeñeiro de minas hispano-alemán. Desenvolveu o seu labor en España, residindo en Ribadeo varias décadas. Ten no seu haber diversas publicacións derivadas dos seus estudos xeolóxicos, entre as que se atopa a Descripción geognóstica del Reyno de Galicia.
Traxectoria
miniatura|300px|Detalle da colección de rochas de Galicia de Guillermo Schulz (1832-1834), conservada no Museo Xeomineiro (do Instituto Xeolóxico e Mineiro de España, en Madrid). En agosto de 1826 trasladouse a España. En 1830 é nomeado Comisario de minas. En 1833 é ascendido a Inspector de Distrito en Galiza e Asturias. Neste tempo elaborou escritos fundamentais sobre a minería en España e as minas de carbón. En 1844 converteuse en Inspector Xeral destinado en Asturias.
A raíña Isabel II distinguiuno en 1849 polos seus méritos. De 1854 a 1857 foi profesor na Escola Especial de Enxeñeiros de Minas de Madrid. Despois foi presidente da comisión que debía realizar o mapa xeolóxico de España. Con este mapa debían atoparse os tesouros do chan do país para a súa posterior explotación. En 1857 foi vicepresidente do Instituto Geológico de Madrid.
Guillerme Schulz é considerado un pioneiro da xeoloxía e a minería en España. Adquiriu un alto recoñecemento científico e un mérito polo seu impulso da minería española. Por estas razóns, rúas en cidades como Mieres ou Xixón, así como a EPS de Enxeñería Xeolóxica da Universidade de Oviedo, levan o seu nome.
Morreu aos 72 anos en Aranjuez, onde se retirou a vivir. Existe un monumento no seu honor no seu lugar de orixe, Dörnberg, creado en 2005.
Casa Galicia de Valladolid
miniatura A Casa de Galicia de Valladolid é unha asociación fundada o 19 de outubro de 1954 por un grupo de galegos e galegas afincados en Valladolid.
Creada coa intención de formar unha prolongación da "rexión galega", as súas actividades son de tipo promocional do patrimonio cultural galego. Ademais, son levadas a cabo actividades culturais, benéficas, deportivas e recreativas.
Fundación
A fundación da Casa de Galicia de Valladolid foi concibida en base á necesidade de crear unha asociación para reunir a todos os galegos e galegas que vivían en Valladolid. Se xa no ano 1953 saíu á luz na prensa local a idea de unificar esforzos para a creación dunha Casa Galicia en Valladolid, foi definitivamente o 19 de outubro do ano 1954 cando se oficializou a constitución da Casa de Galicia de Valladolid, durante o transcurso dunha cea.
Directiva fundacional
O ano da súa fundación, a asociación contaba con 180 socios, dos que eran galegos ou galegas o 67%. Estes socios tiñan que abonar 25 pesetas cada mes. A domiciliación da asociación estaba situada na rúa López Gómez nº4.
Organigrama
Se a directiva fundacional anteriormente nomeada contaba cun presidente, un vicepresidente, un secretario, un tesoureiro, un contador e varios vogais, as posteriores directivas sufriron algúns cambios. Deste xeito, a directiva de 1998 ampliaba en dous os cargos directivos ao desempeñar Manuel Valeiro Posada o cargo de vicesecretario e Rubén Darío Pérez Melero o de vicetesoureiro. Ademais, destacamos a inclusión dunha muller na directiva (Mª Elena Fernández Sánchez), situación que non se daba na directiva fundacional.
Abu-l-Fadl al-Abbás ibn al-Áhnaf
Abu-l-Fadl al-Abbás ibn al-Áhnaf, máis coñecido como Al-Abbás ibn al-Àhnaf (en árabe عباس بن الأحنف), nado en Basora en 750 e finado en 809, foi un poeta árabe da tribo dos Hanifa.
Casa Galicia de Valladolid
Organigrama
Directiva de 1998
Abu-l-Fadl al-Abbás ibn al-Áhnaf
Traxectoria
Utilizou exclusivamente o xénero do ghazal ou poesía erótico-elexíaca, na que manifestaba «a falta de esperanza do amor, con personaxes que semellan resignados a unha relación de privación».
Casa Galicia de Valladolid
Organigrama
Outro dos cambios significativos no organigrama interno foi levado a cabo no ano 2000. Mentres que se mantén a recente modificación de 1998 sobre os cargos de vicesecretario e vicetesoureiro, algúns vogais pasan a ter designacións específicas sobre determinados temas ou ámbitos. Polo tanto, en lugar de seren todos chamados vogais, créase o vocal de cultura, o de turismo, o de mantenimiento, o de juventud e o de folclore. A directiva de 2000 estaba formada polos mesmos integrantes que a de 1998, mais coa inclusión de Juan Antonio Morandeira como vogal de folclore.
Abu-l-Fadl al-Abbás ibn al-Áhnaf
Traxectoria
Foi amigo do califa abbasida Harun ar-Raxid e exerceu na súa corte. Utilizou un vocabulario sinxelo e o seu estilo foi fluído e doado, influíndo na obra de Abd-Allah ibn al-Mutazz e de Abu-l-Atáhiya. A súa obra foi compilada despois da súa morte por Zúnbur e por Abu-Bakr as-Sulí. Foi moi aprezado en al-Ándalus.
Casa Galicia de Valladolid
Evolución histórica
A partir do ano fundacional, a Casa Galicia de Valladolid foi aumentando en tamaño e importancia. Aínda así, é a partir dos anos 70 o momento de maior actividade en todos os sentidos. A asociación é trasladada á Praza Leones de Castilla, nº10, 1º en febreiro de 1970 e en 1974 conta con edificio social en propiedade. Esta sede social posúe dous andares, baixo e patio. Estas instalacións están formadas por un bar, un restaurante, salóns ambientados con equipo musical e TV, biblioteca e un patio exterior. O bar e o restaurante están abertos a todo o público, lugares onde todo o mundo pode degustar a gastronomía tradicional galega.
A Casa Galicia de Valladolid foi evolucionando paulatinamente até conseguir a concesión da personalidade xurídica o 29 de novembro de 1978 en pleno auxe de crecemento. De feito, o ano anterior, en 1977, a asociación acadou o maior número de socios histórico con 412 membros. Outro dato importante é que o seu crecemento non truncou a participación de galegos e galegas posto que, se en 1988 existían 273 socios, 119 eran galegos ou galegas e 24 descendentes directos. Unha situación similar tivo lugar en 1991, ano en que de 300 socios, 205 eran galegos ou galegas e 55 descendentes directos. Tamén en 1998, cando de 350 socios, 225 eran galegos ou galegas (un 65%). Porén, non foi só o número de socios o que aumentou, senón tamén a cota destes. Se no ano fundacional apuntamos a cifra de 25 ptas./mes, en 1988 serían 500 ptas./mes e en 1998 750 ptas./mes. Na actualidade, a asociación trasladouse á Praza Colegio de Santa Cruz nº4.
Actividades culturais
As actividades culturais da Casa Galicia de Valladolid representan os asuntos centrais da cultura galega e os máis recorrentes. En consecuencia, entre elas atópanse cursos de galego (tanto de reforzo para galegos e galegas como para persoas que descoñecen a lingua), grupos de baile tanto de adultos como de nenos, grupos de música, un grupo coral e a publicación da revista Abrente.
Cursos de galego
Os cursos de galego comezaron en 1986 con periodicidade anual. Realizáronse 6 cursos cun número medio de 40 alumnos por curso.
Grupos de baile
O grupo de baile de adultos recibiu o nome de "Axousere" e fundouse en 1979. Formado por 30 compoñentes, en 1998 a súa directora era Esther Domínguez Calleja.
O grupo de baile formado por nenos recibiu o nome de "Anaquiños" e fundouse en 1977. Formado por 10 compoñentes, en 1998 a súa directora era Esther Domínguez Calleja.
Grupo de música
O grupo de música da asociación é o grupo "Nivaria", formado por 22 músicos. O seu director en 1998 era César Mayorga Muñoz.
Grupo coral
O grupo coral "Casa de Galicia" está formado por 22 membros. A súa directora en 1998 era Mari Luz Abia Cuadrado.
Ademais destas actividades culturais, a Casa de Galicia de Valladolid tamén celebra a Semana do Día das Letras Galegas, unha Semana cultural anual en que se celebran conferencias, concursos de fotografía, pintura, certames literarios, etc. Tamén realizan excursións a Galicia e, como xa comentamos anteriormente, posúen unha biblioteca que contaba en 1998 cun fondo aproximado de 2500 exemplares.
Outras actividades
Ademais das actividades culturais, a asociación leva a cabo actividades recreativas, deportivas e sociais. Entre as recreativas, destacan a conmemoración de festas galegas como o Entroido, o Día de Santiago Apóstolo ou o Magosto. Dende a asociación practícase fútbol sala e baloncesto feminino, con 22 participantes en cada modalidade. Por último, tamén participan no ámbito social con donativos á Asociación Española contra o Cancro e apoian economicamente a persoas sen medios, especialmente para regresaren a Galicia.
Mosteiro de Santa María de Oseira
O mosteiro de Santa María de Oseira é un mosteiro medieval da parroquia de Oseira, no concello de San Cristovo de Cea. De fundación bieita, no século XII incorporouse ao Císter, e ao longo da súa historia tivo unha grande importancia económica e social para a comarca e terras máis afastadas. Desamortizado no século XIX, foi reocupado no XX por monxes da Orde da Trapa.
Toponimia
Ursaria era o nome co que se coñecía Oseira, cuxo significado é país ou terra de osos (ursus en latín). Especulaba Yáñez Neira que a súa orixe podería estar na presenza deste animal na zona en épocas remotas. De alí a presenza deste mamífero no escudo de armas do mosteiro. Outra interpretación é que o topónimo Ursaria fixese alusión ao lugar abrupto onde está situado o mosteiro, nun val alto da serra de Martiñá. Idea exposta orixinalmente por frei Tomás de Peralta no século XVII: "O sitio é unha montaña, cuxas inaccesibles costas, e empinados riscos cansa horror ao que as mira".
Polas súas dimensións o mosteiro foi tamén coñecido como "O Escorial dos Bernardos" ou "O Escorial de Galicia".
Historia
miniatura|250px|Nave central da Igrexa Abacial. Coñécese da súa existencia desde 1137, pero aos poucos anos converteuse nun mosteiro dependente da Orde do Císter e no ano 1141 estableceuse unha colonia de monxes franceses enviados por San Bernardo.
No século XII viviu o anacoreta alemán San Famiano ou Quardo, o primeiro membro canonizado do Císter.
Segundo Otero Pedrayo "Os dominios de Oseira comprendían as montañas e as súas abas da Serra de Martiñá, Pena de Francia, Vales de Oseira en Carballedo de Chantada, as vilas de Cea (onde era conde o abade do mosteiro), e Carbaliño, o couto de Santa Cruz de Arrabaldo, beiras do Miño e a vila de Marín, na ría de Pontevedra."
En agosto de 1552 un incendio destruíu case toda a obra románica e oxival, salvouse a cabecera e a nave da igrexa. Volveuse a levantar entre os séculos XVI e XVII.
No ano 1835, como consecuencia da desamortización de Mendizábal, os freires deixaron o convento, que quedou totalmente abandonado propiciando o espolio do lugar. Os monxes volveron de novo en 1929, comezando a súa reconstrución. O entón bispo de Ourense, Florencio Cerviño, fomentou a súa reapertura coa instalación dunha comunidade de monxes trapistas procedentes da abadía da Nosa Señora das Neves en Saint-Laurent-les-Bains-Laval-d'Aurelle (Francia).
En 1909 na resistencia á retirada do seu baldaquino mataron 6 persoas.
Na Guerra Civil confinaron nel presos políticos.
En 2020, o mosteiro acollía a 11 relixiosos dos que 6 eran tamén sacerdotes. Manteñen aberta unha hospedaxe e elaboran pastas, chocolates e licores.
Descrición
A igrexa abacial, foi construída entre os anos 1200 e 1239, aproximadamente, e é considerada unha das obras cume da arquitectura cisterciense da Península Ibérica, cun característico estilo románico oxival, e está claramente influenciada polas igrexas de peregrinación. A sala capitular do mosteiro data de fins do século XV e está sustentada por catro columnas centrais de fustes tortos rematando nunha orixinal bóveda.
No antigo refectorio do mosteiro pode visitarse o Lapidarium ou Museo da Pedra, unha colección de obxectos e restos de pedra obtidos durante as restauracións feitas no mosteiro e as escavacións arqueolóxicas: lápidas, capiteis, columnas, elementos decorativos etc.
Aeroporto de Kärdla
O aeroporto de Kärdla é un aeroporto estoniano situado a 13 quilómetros ao leste da cidade de Kärdla, na illa de Hiiumaa.
O aeroporto foi inaugurado en 1963. Durante os seguintes anos tivo a súa máxima actividade, con voos regulares cara Talín, Haapsalu, Vormsi, Kuressaare, Riga, Pärnu, Viljandi e Tartu, e voos chárter a Murmansk, Vilnius e Kaunas. No ano 1987 usaron o aeroporto 24 335 pasaxeiros, pero o tráfico aéreo descendeu dramaticamente tras a independencia de Estonia en 1991. En 1995 só 727 pasaxeiros viaxaron a través do aeroporto. Dende entón o tráfico foi incrementándose novamente e en 2017 pasaron polas súas instalacións un total de 9 168 pasaxeiros.
O 23 de novembro de 2001 un avión procedende de Talín con 17 persoas a bordo esnafrouse na ruta a Kärdla, preto de Palade en Hiiumaa, a uns 2 quilómetros da pista. Dúas persoas morreron no accidente.
Gatibu
Gatibu é un grupo de rock vasco con letras en éuscaro, xurdido na localidade de Gernika. O termo Gatibu que dá nome ó grupo significa "cativo". O grupo xurdiu ó redor de Alex Sardui (ex cantante de Exkixu) no verán de 2002. Nas guitarras está Haimar Arejita, na batería Gaizka Salazar e do baixo encárgase Mikel Caballero.
A lingua que cantan é o dialecto biscaíño do éuscaro (bizkaiera), e non o éuscaro batua ou unificado como fan a maioría de grupos vascos. Por mor deste impulso en defensa do éuscaro biscaíño, recibiron numerosos premios e mencións tanto de institucións como de asociacións culturais.
O seu primeiro disco viu a luz en 2002 e titulouse Zoramena (tolemia). O disco gravouse co selo Oihuka nos estudos de Iñaki 'Uoho' Antón (Extremoduro e Platero y Tú) en Muxika (Biscaia). Con este primeiro disco obtiveron un grande éxito debido a temas como Musturrek sartunde (Metido no morro), que tivo unha grande acollida polo público vasco e obtivo o premio 'Gaztea' á mellor canción do 2003. O disco contou coa colaboración de Adolfo Cabrales 'Fito' (de Platero y Tú e Fito & Fitipaldis) e de Roberto Iniesta 'Robe' (cantante de Extremoduro), que cantaron senllos temas en éuscaro.
No ano 2005 saíu á venda o seu segundo álbum de estudio, Disko Infernu, con temas como Inpernuen ate joka (Tocando a porta do inferno) ou Gogoratzen zaitut (Lémbrote). No ano 2008, sae Laino Guztien Gainetik, Sasi Guztien Azpitik, no 2010 Zuzenean Bizitzeko Gogoa e no ano 2012 Zazpi Kantoietan. Euritan Dantzan saíu á venda no ano 2014 e o seu último álbum Aske maitte, aske bizi en 2016.
Sarreaus, Bande, Bande
Sarreaus é un lugar da parroquia de Bande no concello ourensán de Bande na comarca da Limia. Tiña 56 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 23 eran homes e 33 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 53 habitantes (21 homes e 32 mulleres).
F. Scott Fitzgerald
Traxectoria
Scott Fitzgerald estudou na súa vila natal até os 15 anos, época na que comezou a escribir. Despois fixo a educación secundaria nun centro privado de Hackensack (Nova Jersey). En 1913 comezou os estudos universitarios na Universidade de Princeton, onde coñeceu futuros críticos e escritores como Edmund Wilson ou John Peale Bishop. Fitzgerald afrontou dificultades académicas durante os tres anos da carreira universitaria, abandonándoa en 1917 para alistarse no exército dos Estados Unidos, en medio da primeira guerra mundial. Porén, o conflito bélico rematou antes de sen licenciar, sen chegar a ir á fronte de batalla.
Mentres estaba en Camp Sheridan, Fitzgerald coñeceu a Zelda Sayre (1900-1948), a «top girl», segundo o propio Fitzgerald, de Montgomery (Alabama). En 1919 comprometéronse, e foron vivir a un apartamento en Nova York. Alí comezou a traballar para unha compañía publicitaria e escribiu relatos breves. Ao pouco tempo, ela deixouno e Fitzgerald volveu á casa dos seus pais en St. Paul para revisar The Romantic Egotist. En outono de 1919 a novela foi aceptada co título de This Side of Paradise por Scribner's, e Zelda e el retomaron a relación. A novela foi publicada o 26 de marzo de 1920 e converteuse nun éxito de vendas, servindo para definir a xeración flapper. Á semana seguinte Scott e Zelda casaron na Catedral de St. Patrick de Nova York. O 26 de outubro de 1921 naceu a súa única filla, Frances Scott "Scottie" Fitzgerald.
Malia Fitzgerald ter unha clara vocación como novelista, as novelas nunca lle deron cartos abondo como para manter o opulento estilo de vida que tanto el como Zelda adoptaron. Por este motivo escribiu relatos curtos para revistas como Saturday Evening Post, Collier's Magazine ou Esquire, e vendeu ás produtoras de Hollywood os dereitos para realizar películas baseadas na súa produción literaria. Tiña decote problemas financeiros, e pediu numerosos préstamos ao seu axente literario, Harold Ober, e ao seu editor en Scribner's, Maxwell Perkins.
A finais da década comezou a traballar na súa cuarta novela, pero deixouna por mor da esquizofrenia que padeceu a súa muller en 1930 e polas dificultades económicas, así que continuou escribindo relatos breves comerciais. A partir de entón, a saúde de Zelda continuou fráxil. En 1932 foi hospitalizada en Baltimore (Maryland), e Scott alugou a leira de La Paix na periferia de Towson para poder traballar no seu libro, que trataba sobre a historia do ascenso e o fracaso de Dick Diver, un prometedor psiquiatra psicanalista e a súa muller, Nicole, quen é, amais, unha das súas pacientes. O libro foi publicado en 1934 co título de Tender Is the Night.
Fitzgerald, de novo con problemas económicos, pasou a segunda metade da década de 1930 en Hollywood, escribindo máis relatos curtos, guións para a Metro-Goldwyn-Mayer, e a súa quinta novela, The Love of the Last Tycoon, baseada na vida do executivo cinematográfico Irving Thalberg. El e Zelda afastáronse mutuamente; ela seguiu vivindo en centros psiquiátricos da costa leste, mentres que el viviu coa súa amante Sheilah Graham en Hollywood.
Alcoholizado, a finais de 1940 Fitzgerald sufriu dous ataques cardíacos. O segundo, acontecido o 21 de decembro dese ano, provocoulle a morte no apartamento de Sheilah Graham en Hollywood. Foi soterrado no Cemiterio de Saint Mary, en Rockville (Maryland).
Fitzgerald non tivo tempo de terminar The Love of the Last Tycoon. As notas que tiña para a novela foron corrixidas polo seu amigo e crítico Edmund Wilson, e publicadas en 1942 co título de The Last Tycoon.
Alvite, Barbeito, Vilasantar
Alvite é un lugar da parroquia de Barbeito no concello coruñés de Vilasantar na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 15 habitantes (oito homes e sete mulleres).
Praia de Cabanas
A praia Cabanas é un pequeno areal da ría de Vigo, situado no lugar de Cabanas da parroquia redondelá de Trasmañó, ao lado oeste da Ponte de Rande. É unha das sete praias do concello, outras son a pequena praia de Rande (ao lado leste da ponte), a praia de Cesantes, ou a praia de Area Longa. A area é fina e dourada e a ocupación media.
Qualla Boundary
miniatura|250px|dereita|Sinal de entrada do territorio. miniatura|dereita|200px|Centro de Artes e Oficios en Qualla Center, en [[Cherokee, Carolina do Norte.]] O Qualla Boundary (ou The Qualla) é o territorio federalmente recoñecido onde reside a banda oriental de indios cherokee, que se atopa no oeste de Carolina do Norte. A área forma parte do territorio histórico dos cherokee. O territorio non é tecnicamente unha reserva india, xa que a terra non foi "reservada" polo goberno federal senón que foi mercada pola tribo na década de 1870 e posteriormente estivo baixo protección federal. Os individuos poden mercar, posuír e vender a terra sempre que sexan membros da tribo da banda oriental cherokee.
Localización
miniatura|dereita|Mapa de Qualla Boundary (circa 1890). A parte principal de Qualla Boundary encóntrase nos condados de Swain e o norte de Jackson (xusto ó sur do Parque Nacional das Grandes Montañas Fumegantes). Hai moitas pequenas seccións non contiguas no sueste nas zonas de Marble, Hiawassee e Hanging Dog do Condado de Cherokee e a comunidade Snowbird de Graham County, Carolina do Norte. A superficie total é de 213.934 km², cunha poboación residente de 8 092 persoas, segundo un censo do ano 2000.
Historia
O Qualla Boundary foi explorado por primeira vez en 1876 por M.S. Temple baixo a dirección da Oficina de terras dos Estados Unidos. Estas terras foron plasmadas nun mapa publicado como o "Mapa da Reserva India de Qualla".
O Qualla Boundary non é unha reserva indíxena, senón unha "cesión de terras" supervisada polo Bureau of Indian Affairs dos Estados Unidos. A terra é un fragmento da terra tradicional do pobo cherokee. Foi considerado parte da Nación Cherokee durante o século XIX antes dos tratados e a deportación masiva dos indíxenas de 1830. William Thomas, adoptado como un fillo polo xefe Yonaguska, comprou gran parte das terras para uso dos cherokee que permaneceron en Carolina do Norte tras a deportación. Aínda que fora asimilado como un cherokee, era branco e quen de mercar terra, cousa que os cherokee non podía. Os cherokee organizáronse e formaron unha corporación en 1870 para poder mercar e posuír terras adicionais.
Un sinal do Departamento do Interior dos Estados Unidos de América titulado "Qualla Indian Reservation" di o seguinte:
Representación nos medios de comunicación
A mediados dos anos 1950, Disney fixo unha serie de televisión dividida en cinco partes, Davy Crockett (protagonizada por Fess Parker) que foi rodada alí.
Basconcillos del Tozo
Basconcillos del Tozo é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 317 habitantes (INE 2012).
David Ngoombujarra
David Ngoombujarra (27 de xuño de 1967-17 de xullo de 2011), foi un actor aborixe australiano do pobo dos Yamatji. A súa carreira como actor comezou nos anos 80 e durou até o 2011. Gañou tres premios do Australian Film Institute. O 17 de xullo de 2011 foi atopado nun parque en Fremantle e levado ó hospital onde se deu a coñecer o seu falecemento.
Vilela, Covelas, Ribadeo
Vilela é un lugar da parroquia de Covelas, no concello lugués de Ribadeo, na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2014 tiña 90 habitantes (40 homes e 50 mulleres).
Grandeza de España
miniatura|220px|Retrato de [[Carlos I de España, a quen se considera creador da Grandeza de España que coñecemos na actualidade.]] A Grandeza de España é a máxima dignidade da nobreza española na xerarquía nobiliaria, pois está situada inmediatamente logo da de infante, que está reservada aos fillos do rei de España e aos do príncipe de Asturias. É outorgada polo rei e xeralmente vai unida a un título nobiliario, polo que é hereditaria, aínda que en ocasións concédese de forma vitalicia a unha persoa en concreto, como os fillos dos infantes de España, que non herdan o tratamento dos seus proxenitores. É tamén a máis alta dignidade da súa clase de toda Europa, pois os seus privilexios foron maiores que os doutras figuras similares europeas, como os pares de Francia ou os peers do Reino Unido
A súa orixe atópase nas antigas monarquías visigodas, aínda que non é ata o reinado de Carlos I de España no século XVI cando comeza a regularse e establecerse como a coñecemos na actualidade.
Na actualidade preto de 400 títulos nobiliarios ostentan a Grandeza de España. Asóciase tradicionalmente aos duques, pero pode acompañar aos títulos de marqués, conde, vizconde, barón e señor. Os netos do Rei, fillos dos Infantes de España, de acordo coa lexislación vixente (Real Decreto 1368/1987), reciben tamén o tratamento de Grandes de España.
The Tribe (serie de televisión)
The Tribe é unha serie de televisión británico-neozelandesa. Está ambientada nun futuro onde os adultos morreron por mor dun virus mortal, deixando sós ós nenos do mundo que deben valerse por si mesmos. A serie céntrase nunha cidade sen nome que está habitada por tribos de nenos e adolescentes. Foi rodada principalmente na cidade de Wellington e nos seus arredores.
Estreouse no Channel 5 o 24 de abril de 1999 e axiña conseguiu gran cantidade de seguidores entre os adolescentes. Producíronse cinco tempadas e 260 episodios dende 1999 a 2003. A sexta tempada estaba prevista para ser estreada no 2003, pero Nick Wilson, de Channel 5, e Raymond Thompson argüíron que "malia que a serie aínda segue a ir ben, o elenco está a facerse demasiado maior e a serie estaba a alongar demais a proposta central." Como resultado, a serie foi cancelada. Channel 5 emitiu os dous derradeiros episodios o 6 de setembro de 2003.
Unha secuela de The Tribe, The New Tomorrow, foi producida por Cloud 9 e Channel 5 e foi estreada no 2005. Está dirixida a unha audiencia máis nova, de 8 a 12 anos, e conta a historia dos descendentes da serie orixinal cun novo elenco.
Glicosa-6-fosfato isomerase
miniatura|dereita|Glicosa-6-fosfato isomerase de PDB 1dqr. A glicosa-6-fosfato isomerase, tamén chamada glicosa fosfato isomerase, fosfoglicosa isomerase (PGI) ou fosfohexosa isomerase, é un encima que cataliza a conversión da glicosa 6-fosfato en frutosa 6-fosfato no segundo paso da glicólise.
A variante humana deste encima está codificada polo xene GPI situado no cromosoma 19.
Estrutura
Os monómenros deste encima están constituídos por dous dominios, un formado por dous segmentos separados chamado dominio grande, e o outro formado por un segmento situado en medio chamado dominio pequeno. Os dous dominios son sándwichs αβα. O dominio pequeno contén unha folla β de cinco cadeas rodeadas por hélices α, mentres que o dominio grande ten unha folla β de seis cadeas. O dominio grande e o C-terminal de cada monómero conteñen tamén protrusións que son como "brazos".
O encima completo funcional é un dímero composto por dous monómeros idénticos. Os dous monómeros interactúan principalmente por medio das dúas protrusións como se se deran unha aperta. O sitio activo de cada monómero está formado por unha fenda entre os dous dominios e a interface do dímero.
Mecanismo
A glicosa 6-fosfato únese ao encima como un anel hemiacetal. O anel ábrese por un mecanismo de "empuxar-tirar" pola His en posición 388, o cal protona ao oxíxeno C5, e pola Lys518, que desprotona o grupo hidroxilo do C1. Isto crea unha cadea aberta de aldosa. Despois, o substrato rota arredor do enlace C3-C4 para posicionalo para a isomerización. Neste punto o Glu357 desprotona o C2 para orixinar un intermediato cis-enediolato estabilizado pola Arg272. Para completar a isomerización, o Glu357 doa o seu protón a C1, o grupo hidroxilo de C2 perde o seu protón e fórmase a cetosa de cadea aberta, frutosa 6-fosfato. Finalmente, o anel péchase ao rotar o substrato de novo sobre o enlace C3-C4 e desprotonar o hidroxilo C5 coa Lys518 para causar o oposto ao producido durante o mecanismo de abertura do anel co que comezara a reacción.
Función
O xene deste encima pertence á familia GPI cuxos membros codifican proteínas fosfoglicosa isomerases multifuncionais implicadas en rutas de produción de enerxía. A proteína codificada por este xene nos humanos é un encima dimérico que cataliza a isomerización reversible da glicosa-6-fosfato e a frutosa-6-fosfato.
glicosa 6-fosfato frutosa 6-fosfato
A proteína ten diferentes funcións dentro e fóra da célula. No citoplasma, a proteína está implicada na glicólise e gliconeoxénese, pero fóra da célula funciona como un factor neurotrófico para as neuronas sensoriais e espiñais. A mesma proteína tamén a segregan as células cancerosas, nas cales se chama factor de motilidade autócrino e estimula a metástase. Certos defectos neste xene son a causa da anemia hemolítica non esferocítica, e unha grave deficiencia do encima pode ser asociada coa hidropesía fetal, morte neonatal inmediata e trastorno neurolóxico.
Neuroleucina
A neuroleucina tamén actúa como linfocina segregada polas células T estimuladas pola lectina. Induce a secreción de inmunoglobulinas polas células B como parte da resposta que activa as células secretoras de anticorpos.
Factor de motilidade autócrino de célula tumoral
Os experimentos de clonación revelaron tamén que a PGI é idéntica á proteína coñecida como factor de motilidade autócrino. O factor de motilidade autócrino producido e segregado polas células cancerosas estimula o crecemento celular e a motilidade como factor de crecemento. O factor de motilidade autócrino crese que xoga un papel chave na metástase do cancro.
Glicosa-6-fosfato bifuncional procariótica
Nalgunhas bacterias e arqueas a actividade de glicosa-6-fosfato isomerase (PGI) realízaa un encima bifuncional que tamén ten actividade de fosfomanosa isomerase (PMI). Aínda que non está relacionado estreitamente cos PGIs eucarióticos, o encima bifuncional é bastante similar e a súa secuencia inclúe o cluster de treoninas e serinas que forma o sitio de unión do azucre fosfato na PGI convencional. O encima crese que utiliza o mesmo mecanismo catalítico para a abertura do anel de glicosa e para a isomerización para así realizar a interconversión da glicosa 6-fosfato a frutosa 6-fosfato.
Importancia clínica
A responsable do 4% das anemias hemolíticas debidas a deficiencias en encimas glicolíticos é unha deficiencia de glicosa-6-fosfato isomerase (ou fosfoglicosa isomerase).
Identificáronse recentemente varios casos de deficiencia de glicosa-6-fosfato isomerase.
Daría González
Daría González García, nada en Pontevedra en 1912 e finada na mesma cidade o 20 de xaneiro de 1999, foi unha mestra e política galega.
Traxectoria
miniatura| Papeleta de [[Unidade Galega (coalición)|Unidade Galega no Distrito electoral de Pontevedra nas Eleccións xerais de 1979.]] Filla de Bernardino González Paz e neta de Lino Enrique García Requejo, mestre e masón que introduciu en Galicia o sistema de ensino Froebel e publicou en 1887 o traballo Froebel y su sistema educativo.
Estudou o bacharelato en Pontevedra e ao rematar matriculouse na Universidade de Santiago de Compostela e licenciouse en Filosofía e Letras (sección Historia) en 1935, sendo pioneira da presenza feminina na universidade. Foi unha das poucas mulleres que participaron no Seminario de Estudos Galegos como socia protectora, pois era irmá dun dos membros do SEG: Sebastián González García-Paz. Militou no Partido Galeguista desde 1932.
Non lle permitiron presentarse ás oposicións de Adxuntos de Instituto polos seus antecedentes políticos, polo que se pasou á Administración do Estado e pertenceu á primeira promoción de mulleres Técnico da Administración Civil do Estado, adscribiuse á Inspección de Traballo de Pontevedra. Tamén estudou Maxisterio e graduouse en 1949.
En 1950 creou en Pontevedra o Colexio Inmaculada co seu marido Francisco Cerviño, Blas Arias, Ángel Piñón, e as súas esposas, Pilar Torrado e Concha Cimadevila. Foi docente neste colexio ata 1954, logo exerceu como profesora nos institutos de Marín e Pontevedra.
Foi socia fundadora da Fundación Alexandre Bóveda, formou parte da xunta reitora da Fundación Castelao, estivo vinculada ao Museo de Pontevedra e tivo un destacado papel na cultura local pontevedresa.
Foi elixida concelleira de Pontevedra por Unidade Galega nas primeiras eleccións democráticas e foi tenente de alcalde de Cultura entre 1980 e 1983. Abandonou a política en 1983, logo do fracaso da súa candidatura no Partido Galeguista nas municipais de 1983.
David Gulpilil
David Gulpilil Ridjimiraril Dalaithngu (Gurlpilil tamén é lingüisticamente correcta aínda que ás veces tamén aparece nos créditos como David Gumpilil), nado en Maningrida, Terra de Arnhem, Territorio do Norte, o 1 de xullo de 1953 e finado en Murray Bridge, Australia Meridional o 29 de novembro de 2021, foi un actor australiano de ascendencia aborixe. O seu primeiro papel nun filme foi en Walkabout.
Últimos anos e morte
Diagnosticáronlle cancro de pulmón en 2017, e retirouse da actuación en 2019. A súa doenza impediulle acudir aos premios NAIDOC de 2019, nos que se lle outorgou un premio pola súa traxectoria.
Stryi
Stryi (en Стрий, en Stryj) é unha cidade á beira do río homónimo, na provincia de Lviv de Ucraína. Malia ser capital do distrito de Stryi, é un distrito diferenciado deste. Stryi considérase a primeira cidade de Ucraína en empregar a bandeira nacional marela e azul, xa que foi colgada na casa do concello o 14 de marzo de 1990, antes da caída do réxime soviético.
David Gulpilil
Últimos anos e morte
Gulpilil morreu na súa casa de Murray Bridge o 29 de novembro de 2021. Após o seu pasamento, a súa familia solicitou que se lle faga referencia como David Dalaithngu durante un tempo por razóns culturais.
Henry Simmons
Henry Oswald Simmons, Jr., nado o 1 de xullo de 1970 en Stamford, Connecticut, é un actor de cinema e televisión estadounidense.
Alxofreo, Barbeito, Vilasantar
Alxofreo é un lugar da parroquia de Barbeito no concello coruñés de Vilasantar na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña tres habitantes (dous homes e unha muller).
Arufe, Loureiro, Cerdedo-Cotobade
Arufe é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2011 estaba deshabitado. Só mantén restos de casas con hórreos e algunha fonte. A ruta de sendeirismo O Foxo de lobo pasa por aquí.
Pobo xeorxiano
Os xeorxianos, tamén chamados kartvelianos (en ქართველები, kartvelebi) son un grupo étnico que constitúe a maioría da poboación de Xeorxia. Tamén hai grandes comunidades de xeorxianos en Rusia, Turquía, Grecia, Irán, Ucraína, os Estados Unidos, e nalgúns países da Unión Europea.
Einsteinio
O einsteinio é un elemento sintético da táboa periódica de símbolo Es e número atómico 99. Foi chamado así na honra de Albert Einstein e descubriuse en decembro de 1952 nos restos do primeiro estoupido termonuclear no Pacífico, realizado un mes antes.
Seoane, Bande, Bande
Seoane é un lugar da parroquia de Bande no concello ourensán de Bande na comarca da Limia. Tiña 13 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 8 eran homes e 5 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 15 habitantes (9 homes e 6 mulleres).
Toponimia
O topónimo deriva do latín, San Xoán.
Bascuñana
Bascuñana é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 45 habitantes (INE 2012).
Félix Moreno Astray
Félix Moreno Astray, nado en Santiago de Compostela en 1841 e finado en Alcázar de San Juan o 21 de abril de 1880, foi un sacerdote, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
miniatura|Los precursores de [[Manuel Murguía|Murguía.]] Na súa época de seminarista fundou e dirixiu o Álbum Literario de Galicia. E ao rematar os estudos dirixiu El Diario e colaborou en La Estrella Compostelana. Ordenouse sacerdote e en Santiago de Compostela fundou unha imprenta onde editou El Diario de Santiago e a revista teolóxica El Cura de Aldea. A partir da Revolución de 1868 abandonou a relixión católica e dedicouse a predicar a relixión presbiteriana. Inscribiuse na Igrexa Evanxélica de Madrid para formarse como pastor. En 1870 marchou como misioneiro á arquidiocese de Toledo e na vila de Camuñas, coa axuda do alcalde republicano federal Luis Villaseñor, permaneceu varios anos logrando converter a noventa familias. En 1874 trasladouse a Alcázar de San Juan e fundou o periódico El Correo de La Mancha (1874-1875).
Influencia noutros autores
A obra de Félix Moreno Astray gozou dun certo recoñecemento entre os seus contemporáneos. Alén de ser citado entre os precursores do galeguismo por Murguía, a súa obra foi fonte de inspiración para intelectuais como Alfredo Brañas, quen menciona a súa Historia de la ciudad compostelana en El regionalismo.
Galería de imaxes da comarca da Mariña Occidental
A comarca da Mariña Occidental comprende os concellos de Cervo, Ourol, O Vicedo, Viveiro e Xove.
Emil Voigt
Emil Robert Voigt (31 de xaneiro de 1883; 16 de outubro de 1973). Foi un atleta británico, gañador das 5 millas nos Xogos Olímpicos de Londres.
Nado en Manchester de pais alemás, Voigt gañou o Campionato AAA nas 4 millas, converténdoo nun dos favoritos para as 5 millas dos Xogos celebrados en Londres. Voigt, que era vexetariano, de feito gañou a carreira facilmente, e converteuse no segundo e derradeiro campión nese evento, que foi substituído polas probas dos 5.000 e 10.000 m en 1912.
Retirouse do deporte en 1910, logo de gañar dous títulos máis no AAA e emigrou a Australia, onde creou a súa propia emisora de radio, difundindo comentarios sobre loita. Mudouse outra vez en 1948, desta vez a Nova Zelandia, onde morreu á idade de 90 en Auckland.
Pintura barroca
miniatura|300x300px|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn, A rolda de noite ou A compañía do Capitán Frans Banning Cocq, 1642, óleo sobre lenzo, 363 × 437 cm., Rijksmuseum, Ámsterdam. A pintura é un exemplo clásico da arte barroco.]] A pintura barroca é a pintura relacionada co movemento cultural barroco. Este movemento, a miúdo, é identificado co absolutismo, a Contrarreforma e o renacemento católico, mais a existencia dunha importante arte e arquitectura barroca en países non absolutistas e protestantes por toda Europa Occidental evidencian a súa ampla popularidade. A pintura adquiriu un papel prioritario dentro das manifestacións artísticas, e chegou a ser a expresión máis característica do peso da relixión nos países católicos e do gusto burgués nos países protestantes.
De xeito xenérico, a arte barroca caracterízase polo realismo superficial, as cores ricas e intensas, e os fortes contrastes de luces e sombras. En oposición á arte renacentista, que normalmente mostraba o momento anterior a ocorrer calquera acontecemento, os artistas barrocos elixían o punto máis dramático, o momento en que a acción estaba a ocorrer: Miguel Anxo, que traballou durante o Alto Renacemento, mostra o seu David composto e quieto antes de loitar contra Goliat; en troques, o David barroco de Bernini foi captado no acto de lanzar a pedra contra o soldado. Como valores principais, a arte barroca pretendía evocar a emoción e a paixón en lugar da tranquila racionalidade que fora apreciada durante o Renacemento.
A pintura barroca abrangue un amplo períodos que comeza ao redor do ano 1600 e continúa ao longo de todo o século XVII, e a principios do século XVIII. Entre os máis grandes pintores do período barroco atópanse Caravaggio, Rembrandt, Rubens, Velázquez, Poussin e Vermeer. Caravaggio foi herdeiro da pintura humanista do Alto Renacemento. O seu enfoque realista da figura humana, pintada directamente do natural e iluminada dramaticamente contra un fondo escuro, sorprendeu aos seus contemporáneos e abriu un novo capítulo na historia da pintura. A pintura barroca a miúdo dramatiza as escenas usando os efectos lumínicos do claroscuro; isto pode verse en obras de Rembrandt, Vermeer, Le Nain e La Tour. O pintor flamengo Anton Van Dyck desenvolveu un estilo de retrato cortesán, con graza, que influíu moito, especialmente en Inglaterra.
A prosperidade da Holanda do século XVII levou a unha enorme produción artística cun gran número de pintores con gran destreza que se especializaron en xéneros determinados: obras de xénero, paisaxes, bodegóns, retratos ou pintura de historia. Os estándares técnicos eran moi altos, e a Idade de Ouro holandesa estableceu un novo repertorio de temas que foron moi influentes até a chegada do Modernismo.
Características xerais
dereita|miniatura|250x250px| <i id="mwPw">Cea en Emaús</i> (1601) obra de [[Caravaggio.]] Ao mesmo tempo que se desenvolveron novos xéneros como os bodegóns, paisaxes, retratos, Vanitas, cadros de xénero ou costumistas, tamén se incrementou a iconografía de temas relixiosos, nos que a tendencia foi procura-lo realismo e, ao mesmo tempo, representalo de xeito teatral e efectista.
Preténdese transmitir sensación de movemento. As composicións complícanse, adóptanse perspectivas insólitas e os volumes distribúense de xeito asimétrico. Mentres que a dinámica do espazo, a visión das escenas en profundidade, a estructuración das composicións mediante diagonais e a distribución de manchas de luz e de cor, configuran o espazo como algo dinámico, onde as contornas se dilúen e as figuras perden relevancia fronte á unidade da escena.
Pintura barroca en Italia
A pintura italiana da época trata de romper coas formas do manierismo, xa mal vistas. Os encargados foron dous bandos ben diferenciados; por unha banda o pintor Caravaggio, e polo outro lado os irmáns Carracci (Ludovico, Agostino e Annibale).
O naturalismo, do que Caravaggio é o mellor representante, trata temas da vida cotiá, con imaxes tétricas usando efectos de luz. Os claroscuros procuran dar intensidade e viveza. Afástase dos ideais de beleza, mostrando a realidade tal como é, sen artificios. Unha boa parte dos pintores da época cultivaron o caravaggismo, un intento de copia do estilo deste autor.
Por outra banda, os Carracci forman o chamado clasicismo. Os temas a plasmar están inspirados da cultura greco-latina, con personaxes mitolóxicos. Nesta tendencia, os autores do século XVI, como Rafael e Miguel Anxo, son fortes influencias. A cor é suave, do mesmo xeito que a luz, e píntanse frescos nos teitos.
Ámbalas dúas tendencias deixaron secuelas e serviron para renovar os escenarios pictóricos. A presenza de Rubens, outro xenio do barroco, en Xénova, vese reflectida nas obras do lugar.
Principais pintores:
Pintura barroca en Francia
Principais pintores:
Pintura barroca en Flandres e os Países Baixos
En Flandres domina o panorama a figura de Rubens, desenvolvendo unha pintura aristocrática e relixiosa, tipicamente católica, mentres que nos Países Baixos, a pintura será burguesa, dominando os temas de paisaxe, retratos e vida cotiá, coa figura de Rembrandt como o seu mellor expoñente.
Principais pintores:
Pintura barroca en España
miniatura|244x244px|Detalle de Apolo e Marsias de José de Ribeira, 1637, Museo N. di San Martino, Nápoles. En España, o barroco supón o momento culmen da actividade pictórica, destacando sobre un magnífico conxunto de pintores, a xenialidade e mestría de Diego Velázquez, Ribera, Bartolomé Esteban Murillo ou Francisco de Zurbarán. O período foi coñecido como Século de Ouro, como mostra da gran cantidade de importantes figuras que traballaron, a pesar da crise económica que sufría o país. As principais escolas da arte barroco serán as de Madrid, Sevilla e Valencia.
Os pintores españois usan como inspiración a artistas italianos como Caravaggio e o seu tenebrismo. Tamén, a pintura flamenga barroca influíu enormemente en España, por mor da presenza militar nesa zona e pola posterior chegada de Rubens ao país como pintor da corte.
A temática en España, católica e monárquica, é claramente relixiosa. A maioría de obras foron encargadas directamente pola Igrexa. Por outra banda, moitas pinturas representa de reis, nobres e as súas guerras, como no famoso cadro As Lanzas, que pintou Velázquez en 1635 para o Palacio do Bo Retiro de Madrid. A mitoloxía e os temas clásicos tamén estarán moi presentes. Pero é a relixión cristiá a que máis se repite, sirva como exemplo O martirio de San Felipe, grande obra de José de Ribera. O realismo das obras usarase para transmitir ao fiel a idea relixiosa, polo que o barroco foi unha arma para espallar as ideas católicas segundo as indicacións do Concilio de Trento.
As cores son vivas, con efectos de múltiples focos de luz que crean outras tantas zonas de sombras. O tenebrismo italiano deixarase sentir en todos os pintores españois e a influencia de Caravaggio será moi marcada nalgunha etapa de Velázquez e tamén en Murillo e Zurbarán. As figuras non adoitan pousar, son captadas cun movemento esaxerado para darlle forza á escena. Os cadros ao óleo son grandes e habitualmente complexos, con varias figuras e con xestos expresivos.
Italiano do Norte
dereita|miniatura|230px|Fronteiras lingüísticas segundo Def. 1. dereita|miniatura|230px|Fronteira lingüística segundo Def. 2, Liña Massa-Senigallia. dereita|miniatura|230px|Fronteiras lingüísticas segundo Def. 3. miniatura|230px|O reino lombardo baixo [[Rothari (636-652).]]
O italiano do Norte, italiano setentrional ou padano (nome recente), ou cisalpino (nome de uso menos frecuente) é un grupo lingüístico que pertence ás linguas románicas. Fálase en todo o norte de Italia e nalgunhas rexións veciñas (Tecino en Suíza, Istria en Croacia e en Eslovenia, Mónaco e San Marino).
Características
As definicións do italiano do Norte son contraditorias:
Distribución xeográfica
O límite setentrional, entre o italiano do Norte (e o retorrománico) e outras linguas (románicas, xermánicas ou eslavas), corresponde ás fronteiras políticas entre os varios pobos xermánicos dominantes da Alta Idade Media, isto é entre longobardos, francos e bávaros, que están reflectidas no superestrato lingüístico das linguas románicas actuais:
Cara ao norte, o italiano do Norte (e o retorrománico) lindan co alto alemán suízo, derivado do idioma dos alamáns e ao alto alemán bávaro, derivado do idioma dos bávaros e falado actualmente en (Austria e en Tirol). Nesta zona, Romania submersa, houbo substitución lingüística do retorrománico.
Cara ao leste, o italiano do Norte (e o friulanoretorrománico) actualmente con dúas linguas do grupo eslavo: esloveno e croata.
Clasificación
Os dialectos do italiano do Norte clasifícanse do seguinte xeito:
Segundo Pierre Bec no pasado, debeu existir algún tipo de unidade diacrónica entre entre o italiano do Norte e o grupo retorrománico: romanche en Suíza e ladino e friulano en Italia. Este lazo estreito e evidente foi investigado en maior profundidade polo xa citado lingüista australiano Geoffrey Hull, levándoo á conclusión apuntada anteriormente (definición 2).
Os Carballos, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira
Os Carballos é un lugar da parroquia de San Salvador de Couzadoiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.