cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mursilis II
Terceira campaña, contra Arzawa
Ao no obter satisfacción, o rei enviou á zona a dous oficiais, Gulla e Mallaziti, que atacaron Millawanda, onde saíron vitoriosos e volveron a Hattusa con moito botín e prisioneiros. Arzawa atacou entón a parte de Mira que permanecía en mans de Mashwiluwa, que era cuñado de Mursilis: o primeiro ataque foi sobre a cidade de Impaya e o rei de Mira rexeitou aos atacantes pero non os derrotou, e o rei de Arzawa atacou entón Hapanuwa. Mentres, o rei volvera ao norte contra os kaska e operaba na rexión de Ishupitta; a cidade kaska de Pishuru conseguira a hexemonía e reconstruíra a cidade de Palhwisa, que Mursilis incendiara o ano anterior, e o rei hitita incendiouna por segunda vez; os kaskas ocuparon entón a cidade de Kuzastarina, que Mursilis atacou e reconquistou; entón fixo un forte avanve ata a cidade de Anziliya e conquistou os territorios das proximidades.
Despois dirixiu o seu exército contra Arzawa; no monte Lawasa preto do río Sehiriya soubo que un gran raio caera no palacio de Apasa e ferira a Uhha-Ziti. Seguiu adiante e na cidade de Sallapa atopouse cos continxentes enviados desde Karkemish, que eran mandados polo seu irmán Sarri-Kusuh e seguiron xuntos; na cidade de Aura atopáronse con Mashwiluwa que os informou dos efectos do raio (probabelmente un meteorito; un obxecto que era o resto dun meteorito se adoraba en Éfeso aínda no século I cando chegou alí San Paulo). O rei enviou contra os hititas ao seu fillo Piyama-Kurunta e os dous exércitos atopáronse no río Astarpa preto da cidade de Walma; os de Arzawa foron derrotados e retiráronse en desorde ata Apasa perseguidos polos hititas. O rei subiu nun barco e fuxiu da cidade; o seu fillo Piyama-Kurunta fuxiu en barco a Ahhiyawa e non se sabe se ía no mesmo barco có pai. Mursilis foi o primeiro rei que conquistou unha cidade da costa do mar Exeo. Os continxentes de Arzawa reorganizáronse en dous grupos, uns no monte Arinnanda e outros na cidade de Puranda (o resto fuxiu co rei); Mursilis decidiu atacar Arinnanda que estaba nunha unha illa e como non se podían usar carros usou a infantería para cercar a zona, e, ao faltárenlles a comida e a auga, os de Arzawa rendéronse. Segundo di Mursilis nos anais capturáronse 15.500 civís. Deseguido comezou a cercar Puranda e ofreceulles a rendición, que foi rexeitada e como xa comezaba o inverno e a neve os hititas tiveron que levantar o cerco e pasar o inverno nunha fortaleza no río Astarpa. Naquel inverno Uhha-ziti morreu da ferida do meteorito. O seu fillo Piyama permaneceu no exilio, pero outro, Tapalazunawali, foi na primavera seguinte a terra firme e entrou en Puranda.
Cuarta campaña, contra Arzawa
No cuarto ano, Mursilis atacou Puranda. Tapalazunawali decidiu saír e presentar batalla pero o ataque foi rexeitado polos hititas; o cerco retomouse e cortáronse as subministracións de auga. Tapalazunawali fuxiu co seu fillo e algúns seguidores. Mursilis enviou tropas a perseguilo. Tapalazunawali puido escapar (e chegou a Ahhiyawa) pero o seu fillo e demais compañeiros foron capturados. Co líder fóra e sen auga na cidade rendeuse. Outra vez Mursilis dá a cantidade de 15.500 prisioneiros civís. Mursilis pediu a extradición de Tapalazunawali e o rei aqueo concédea inmediatamente xunto cos dous civís que os acompañaban, que foran deportados a algún lugar de Hatti. O reino de Arzawa desapareceu.
Mursilis enviou un exército a destituír a Manapa-Tarhunta de Seha, do que seguramente puido comprobar que o traizoara. Manapa pediu primeiro que non o matasen e que o recoñecesen como vasalo, pero Mursilis rexeitou; entón enviou á súa nai, aos vellos da familia a implorarlle que aceptase a Manapa como vasalo e en canto a nai de Manapa se prostrou aos pés do rei, Mursilis accedeu; Seha e Appawiya quedaron baixo o goberno de Manapa-Tarhunta I. Acto seguido foi a Mira, onde instalou a Mashwiluwa como rei de todo Mira e Kuwaliya e fortificou as cidades de Arsani, Sarawa, e Impanna, e deixou no país unha garda persoal de 600 homes; en Hapalla o reino foi dado a Targasnalli e establecéronse gornicións hititas que o rei tiña que manter.
Quinta campaña, contra os kaska
No quinto ano, Mursilis volveu ao norte contra os kaska na rexión do monte Asharpaya; os kaskas dominaban os camiños que levaban á rexión de Pala e seguramente tamén de Tummanna. O rei foi a estas rexións e expulsou os kaskas que controlaban os camiños e perseguiunos cara ao leste ata a terra de Samuha, ata a cidade de Ziulila. Desde alí atacou Arawanna, cuxos habitantes atacaran a terra de Kasiya. Vitorioso retornou á capital.
Sexta campaña, contra os kaska
No sexto ano foi contra os kaskas do monte Tarikarimu á terra de Zihhariya, e abordelou o país. Esta campaña foi probabelmente curta.
Sétima campaña, contra os kaska e Azzi-Hayasa
Ao sétimo ano os anais non son totalmente lexíbeis: fálase de Exipto, e do rei Tette de Nuhase que se sublevou contra os hititas aliado con Enurta de Barga, probabelmente instigados por Asiria segundo se soubo máis tarde. Un pretendente de Barga chamado Abi-radda, con axuda hitita enfrontouse a Enurta. Crese que Kadesh tamén se sublevou e probabelmente aliouse con Exipto. Mursilis enviou a un oficial chamado Kantuzzili á corte do seu irmán Sarri-Kusuh de Karkemish co pedido de atacar Nuhase. Mursilis asegurou que iría á zona se o rei de Exipto ía alí pero o rei de Exipto foi derrotado por alguén que non se menciona e non foi. Sarri derrotou pronto a Nuhase e a situación se estabilizou.
Mentres pasaba iso, no país Kaska un xefe chamado Pihhuniya da terra de Tipiya, unificou as tribos kaskas e proclamouse rei. Pihhuniya iniciou os ataques cos que logrou o dominio da Terra Alta Hitita e da cidade de Istitina que "pastorean os rabaños kaska". Mursilis esixiu ao rei a evacuación dos territorios ocupados, pero non foi escoitado e Mursilis marchou á Terra Alta Hitita e atacou ao rei kaska, expulsándoo de alí e recuperando os territorios conquistados; os kaska retiráronse seguindo unha política de terra queimada: cidades e campos quedaban abatidos, pero Mursilis pacientemente reconstruíno; o rei chegou a Tipiya, cidade dos kaska, que queimou. Pihhuniya foise prostrar aos pés do rei e foi levado a Hattusa. Foi o único rei coñecido dos kaska.
Mursilis saíu de Tipiya e restaurou Istitina como centro para ado reconstrución das fortalezas da zona. Estando alí decidiu combater contra Anniya, rei de Azzi e Hayasa. Azzi acollera algúns refuxiados hititas inimigos de Suppiluliumas I e agora aparecía unida con Hayasa. Mursilis esixiu o retorno dos exiliados, e o rei Anniya, que non pensaba acceder, respondeu, sen esperar o inicio de hostilidades por parte dos hititas, cun ataque a Dankuwa.
Oitava campaña, contra Azzi-Hayasa e contra os kaska
No ano oitavo (noveno do reinado), Mursilis atacou Ura, unha fortaleza de fronteira que pertencía a Anniya. Este accedeu entón a retornar aos exiliados e prometeuno nunha carta, pero non puido cumprir coa promesa xa que seguramente os exiliados xa se puxeron a salvo noutros lugares ou morreran. Cando lle lembraron o incumprimento a Anniya este vai a alegar que tampouco Hatti non cumprira coa entrega dos exiliados de Azzi ao reino hitita. Mentres se facían as negociacións Mursilis decatouse que o que había uns anos conquistara e agora gobernaba Pala, Hutu-Piyanza, había entrar en guerra contra a cidade de Wasumana e había que o axudar; Mursilis envioulle a Nuwanza o seu copeiro, e os dous conxuntamente puideron conquistar e destruír Wasumana e, mentres, foi solicitado en Kizzuwatna polo "hepat" (sacerdote) de Kummani ou Kummanni para celebrar un festival relixioso e deixou as operacións do norte en Nuwanza e foise ao sur. Ao decatarse diso, Anniya de Azzi aproveitou para atacar Istitina e Kannuwara; a primeira foi destruída pero a segunda resistiu o ataque e expulsou aos atacantes que a tiveron que cercar. O rei ordenou unha saída pero os presaxios non serían favorábeis e non se fixo.
Novena campaña, contra os kaska
No noveno ano, ante o fracaso da revolta a Nuhase, os asirios comezaron a atacar eles mesmos Karkemish. Neste momentos Mursilis estaba en Kummani polo festival relixioso e Sarri-Kusuh de Karkemish reuniuse alí con el e estando alí enfermou e morreu. O ritos da morte fixéronse en presenza do rei. Mursilis enviou a un tal Kurunta á rexión de Karkemish para poñer orde en Nuhase, que talvez volvía a estar sublevado e deulle instrucións de destruír o gran. Kurunta foi á rexión e cumpriu a misión. Nuhase foi abordelado pola fame; Kadesh, rebelde baixo o seu rei Aitakkama, foi asediada (Aziru de Amurru vai permanecer leal e Mursilis II recoñeceu despois como rei ao fillo de Aziru, Duppi-Tesup, e máis tarde ao propio Tuppi-Tessub) e o seu fillo Ario-Tesup ao ver que o gran faltaba na cidade asasinou o seu pai e proclamouse rei declarando a súa lealdade ao Imperio Hitita e deixando entrar na cidade a Kurunta.
Para resolver as cousas o rei pediu os auspicios sobre que facer en Kannuwara, e loxicamente estes habían agora ser favorábeis e enviou ao príncipe Enana-ziti a Nuwanza para comunicarlle os novos augurios favorábeis, fíxose a saída e os asediantes habían ser derrotados e un gran número morreron. Mursilis saíu de Kummani e foi a Ashtata (Emar) onde construíu fortificacións e, estando nesta cidade recibiu a Ario-Tesup de Kadesh e aceptouno como vasalo. Despois foi a Karkemish para establecer un novo rei e proclamou a Sahurunuwa, fillo de Sarri-Kusuh e pouco despois recibiu o xuramento de Talmi-Sarruma como rei de Alepo en substitución de Telipinus I. Desde Karkemish pasou ao norte, a Tegarama, pero xa a estación estaba avanzada e decidiu non atacar Azzi senón que retornou ao sur, a Harran onde recolleu provisións, e pasou ao norte onde atacou a cidade de Yahresa, que atacou de noite por sorpresa e incendiouna; desde alí pasou á rexión de Piggainaresa, onde atacou aos kaskas e abordelou a zona e desde alí retornou a Hattusa e pasou o inverno na cidade de Hakpis ao norte.
Décima e undécima campañas, contra Azzi
No décimo ano fixo a campaña de Azzi; Anniya non quería facer fronte aos hititas en campo aberto e puxo á súa xente nas fortalezas máis inaccesíbeis: Mursilis só puido conquistar dúas fortalezas: Aripsa e Duskamma. Aripsa estaba nun promontorio rochoso no Mar Negro, e Duskamma non debía de estar moi lonxe e cando coñeceu a conquista de Aripsa rendeuse voluntariamente. A campaña acabouse sen unha vitoria decisiva.
No ano undécimo retornou a Azzi e "organizouno".
Duodécima campaña, contra Mira e Kuwaliya
No ano duodécimo fixo fronte á revolta de Mashwiluwa de Mira. O rei non tiña fillos e con permiso de Mursilis II adoptou ao seu sobriño Kupanta-Kurunta como herdeiro. Inesperadamente un día o rei sublevouse e convenceu á cidade de Pitasa ou Pitassa para que se unise a el. Mursilis foi a Sallapa e convocou a Mashwiluwa intentando chegar a un acordo, pero o rebelde negouse a presentarse e fuxiu á terra de Masa. Mursilis marchou contra Masa e destruíuna en parte; enviou novos mensaxeiros a Mashwiluwa insistindo en que comparecese á súa presenza e ameazando á xente de Masa con destruír o país se non o facía. Os habitantes de Masa capturárono e enviárono ao gran rei, e foi tratado con clemencia (era tío do rei) e foise instalar como a gobernante (sacerdote?) dunha cidade sagrada no río Siyanta. Mursilis recoñece que o fillo adoptivo non participara na revolta e que o tería que castigar só por ser o fillo, pero finalmente nun tratado foi establecido como rei de Mira e Kuwaliya e este soberano polo que se sabe permaneceu sempre leal.
Morte e sucesión
Á súa morte sucedeuno o seu fillo Muwatallis II
Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico
O Departamento de Moedas e Medallas (en inglés: Department of Coins and Medals) é un departamento do Museo Británico (British Museum) que se ocupa da investigación e do mantemento e a exposición da colección numismática da institución, a máis importante do Reino Unido, composta por case un millón obxectos numismáticos como moedas, medallas ou fichas comerciais, ademais dunha nutrida biblioteca.
671
Ciencia e tecnoloxía
miniatura|250 px|dereita|O fogo grego, en miniatura bizantina
Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico
A colección abrangue a historia das emisións monetarias desde as súas orixes no século VII a. de C. ata a Idade Contemporánea, tanto da tradición oriental como da occidental.
O Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico celebrou o seu 150 aniversario en 2011.
Entre outras federacións e entidades, o Departamento forma parte da Federación Internacional da Medalla de Arte (FIDEM).
Pastoriza
O topónimo galego Pastoriza pode referirse a:
Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico
Historia
Un dos alicerces da colección constitúeno as moedas británicas de todas as épocas. Isto débese en parte aos beneficios lexislativos outorgados antano pola denominada Treasure Trove, que favorecía aos museos a adquisición preferente de achados de moedas de prata e de ouro, ocasionados frecuentemente en tempos de crise ou de conflito armado. Trátase de aproximadamente 9.000 moedas, medallas e billetes, dispersos por diferentes dependencias do Museo Británico, aínda que máis da metade se poden achar na Citi Money Gallery (galería 68). As pezas non expostas poden ser consultadas cunha cita previa na "Sala de Estudo" (Study Room) do Museo.
Investigación e formación
O departamento desenvolve un intenso labor investigador, no que se basean moitas das súas publicacións. As instalacións están ao dispor dos investigadores, que poden visitar tanto as coleccións como a biblioteca e as salas de estudo. Así mesmo, os conservadores do departamento ofrecen cursos de numismática dirixidos a todos os niveis, desde o ensino primario ao universitraio.
Mediante a Escola de Verán de Numismática (Numismatics Summer School), de periodicidade anual, perséguese achegarlles tanto aos estudantes universitarios como aos posgraduados un coñecemento básico da numismática clásica e medieval, a través dun variado programa de conferencias, sesións prácticas e visitas a exposicións e a outras institucións.
Á parte disto, os conservadores do gabinete participan en diversos proxectos de investigación vinculados coas responsabilidades da institución, por exemplo, en tanto que parcicipante no Tesouro de Inglaterra e Gales (Treasure system of England and Wales), e tamén como resultado da colaboración con universidades e outros organismos de investigación.
Biblioteca
A biblioteca do Departmento de Moedas e Medallas é unha das máis recoñecidas do mundo na súa materia. Alberga máis de 20.000 libros, preto de 600 publicacións periódicas e multitude de panfletos e catálogos de vendas e poxas, de xeito que cobre todos os ámbitos da numismática.
Estes fondos poden ser consultados na Sala de Estudo, cunha cita previa, xa que a capacidade de xente é moi limitada, e o seu catáligo está dispoñible en liña.
Exposicións e publicacións
Entre os seus centos de publicacións (catálogos, monografías etc.), cabe salientar, polo seu valor na historia da entidade, as catro edicións da guía do departamento, prologadas por eminentes numismáticos da súa época, así como os catálogos das súas coleccións permanentes e as publicacións vinculadas ás exposicións temporais:
Membros do departamento
Ademais de numismáticos (a súa maioría), ao longo da súa historia integraron tamén o departamento distinguidos lingüistas, historiadores, arqueólogos, historiadores da arte, etc:
Bombardeo atómico de Hiroshima e Nagasaki
miniatura|Nube atómica a xeito de fungo producida pola detonación sobre Hiroshima, o 6 de agosto de 1945.
Os bombardeos atómicos de Hiroshima e Nagasaki foron uns ataques nucleares que tiveron lugar o 6 e 9 de agosto de 1945 contra o Imperio do Xapón, obra dos Estados Unidos de América despois de que os dirixentes xaponeses decidiran ignorar o ultimato de Potsdam. Finalmente, despois de seis meses de intenso bombardeo sobre outras 67 cidades xaponesas, a bomba nuclear "Little Boy" lanzouse en Hiroshima o luns 6 de agosto de 1945, seguida o 9 de agosto por "Fat Man", lanzada sobre Nagasaki. O cesamento das hostilidades foi efectivo 6 días despois, o 15 de agosto. A segunda guerra mundial finalizou oficialmente menos dun mes máis tarde pola sinatura do acto de capitulación do Xapón o 2 de setembro de 1945. Son os únicos bombardeos nucleares que tiveron lugar en tempo de guerra.
O número de falecidos é difícil de cuantificar e só se dispoñen de estimacións. As bombas asasinaron a cando menos 140.000 persoas en Hiroshima e 90.000 en Nagasaki, deica a fin de 1945 (no propio día do bombardeo calcúlanse uns 70.000 mortos en Hiroshima e 40.000 en Nagasaki ). A isto engádense os falecementos aparecidos máis tarde debido a diversos tipos de cancros e de patoloxías, atribuídas á exposición á radiación liberada polas bombas. En total, contabilizando o día do bombardeo, calcúlase que nos 5 anos seguintes os mortos superaron os 200.000 en Hiroshima e os 140.000 en Nagasaki. Practicamente a totalidade de falecidos eran civís.
Os superviventes das explosións, os hibakusha, tornáronse o símbolo dunha loita contra a guerra e as armas atómicas a través do mundo. Máis tarde Xapón adoptaría os tres principios anti-nucleares de non posesión, non produción, e a prol do desarmamento mundial de armas atómicas.
Peter de Klerk
Peter de Klerk, nado en Pilgrim's Rest (Transvaal) o 16 de marzo de 1935 e finado en Xohanesburgo o 11 de xullo de 2015, foi un piloto de carreiras de Suráfrica. Participou en catro Grandes Premios de Fórmula 1, debutando o 28 de decembro de 1963. Non logrou puntos de campionato.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Maristas
Co nome de maristas coñécese a algún dos seguintes institutos relixiosos católicos, con orixes comúns:
Bergondo
Bergondo é un concello da provincia da Coruña, pertence á comarca da Coruña. Limita cos concellos de Sada, Paderne, Abegondo, Cambre e Betanzos. Segundo o IGE en 2014 tiña 6702 habitantes (6696 no 2009, 6540 no 2007, 6539 no 2006, 6495 no 2005, 6413 no 2004). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é.
Demografía
Evolución da poboación de Bergondo dende 1900:
Fonte: Instituto Nacional de Estadística, INE 1857-2011
Toponimia
Bergondo ten unha orixe celta ou xermánica. Fai referencia ao rei Brigo ou a unha elevación montañosa: berg. O topónimo de Lubre, un dos lugares do concello, puidera ser o bosque sagrado dos celtas.
O primeiro documento no que se cita o topónimo Bergondo está datado en 1138 como 'Burgundium'. O abade Recendus de Burgundio confirma a doazón feita polo Conde de Traba á súa filla Urraca. Urraca no seu testamento de 1193 deixa o mosteiro chamado Bergondo.
Patrimonio arqueolóxico
Existen numerosos castros no concello:
Patrimonio arquitectónico
A Igrexa de San Salvador de Bergondo de estilo románico, que foi construída na segunda metade do século XII, pertencía ao mosteiro bieito de San Salvador de Bergondo. Sobre a súa proporcionada planta basilical desenvólvense tres naves e tres ábsidas semicirculares. Despois dun incendio que provocou o afundimento da cuberta, fixéronse as reformas na segunda metade do século XIV. Na fachada principal destacan os dous robustos contrafortes e as arquivoltas, apoiadas en dous pares de columnas, que enmarcan un tímpano decorado con arcos de medio punto.
Economía
O concello ten unha importante base económica como periferia da cidade da Coruña por estar preto de Betanzos e o camiño de Santiago, e por ser lugar de paso da estrada N-VI e da autovía A-6. As súas boas comunicacións fan do polígono de Bergondo o núcleo económico do concello. Dende o século XVII coa ligazón coa cidade de Betanzos por concesión de cidadanía é un concello con sona de bos xoieiros. En Bergondo están algunhas das máis importantes fábricas de xoias de Galicia como Balcarsa, Unión Joyera ou Annique. Bergondo é coñecido como a xoia das Mariñas.
Xornada Universitaria Galega en Xénero
A Xornada Universitaria Galega en xénero (XUGEX) é unha iniciativa desenvolvida polas oficinas de igualdade do Sistema Universitario Galego (Unidade de Igualdade da Universidade de Vigo, Oficina de Igualdade de Xénero da USC e Oficina para a igualdade de Xénero da UDC) co fin de visibilizar as investigacións con perspectiva de xénero e feministas, promovendo a creación de redes de colaboración.
A xornada, conta xa con seis edicións celebradas en distintas cidades, e cada unha delas cun lema diferente:
No 2016 a xornada abriuse a participación de persoal docente e investigador doutras universidades do sistema universitario español.
Integrón
Un integrón é un conxunto de elementos xenéticos (xenes, sitios de integración, promotores) presente en xenomas bacterianos, especialmente de gramnegativas, que serven como mecanismos xenéticos para a adquisición, acumulación e expresión diferencial de novos xenes, que lle permiten ás bacterias adaptarse e evolucionar rapidamente, e están implicados, por exemplo, na adquisición de resistencia a antibióticos. Estes xenes adquiridos están incrustados nunha estrutura xenética específica chamada casete de xenes (un termo que ultimamente está cambiando a casete de integrón) que xeralmente leva un ORF sen promotor cun sitio de recombinación (attC). Os casetes de integrón son incorporados no sitio attI da plataforma integrón por reaccións de recombinación específica de sitio mediadas por unha integrase.
Descubrimento
Os integróns foron descubertos inicialmente en plásmidos conxugativos polo seu papel na resistencia a antibióticos. Estes integróns móbiles, como se chaman agora, poden portar unha variedade de casetes que conteñen xenes que están case exclusivamente relacionados coa resistencia a antibióticos. Posteriores estudos chegaron á conclusión de que os integróns son elementos cromosómicos, e que a súa mobilización a plásmidos foi promovida por transposóns e seleccionada polo uso intensivo de antibióticos. A función da maioría dos casetes atopados en integróns cromosómicos non se coñece.
Casete de xenes
Adicionalmente, un integrón xeralmente contén un ou máis casetes de xenes que foron incorporadas nelas. Os casetes de xenes poden codificar xenes para a resistencia a antibióticos, aínda que a maioría dos xenes dos integróns non foron caracterizados. A secuencia attC (tamén chamada 59-be) é unha repetición que flanquea os casetes e permite que os casetes sexan integrados no sitio attI, escindidos e poidan experimentar transferencia horizontal de xenes.
Terminoloxía
O termo superintegrón foi utilizado por primeira vez en 1998 (pero sen definilo) para referirse a un integrón cun longo casete no pequeno cromosoma de Vibrio cholerae. Desde entón, o termo foi utilizado para referirse a integróns de varias lonxitudes de casetes ou a integróns nos cromosomas bacterianos (fronte, por exemplo, os de plásmidos). Hoxe, o uso de "superintegrón" é desaconsellado polo seu significado ambiguo.
680
Véxase tamén
680'erne
La fille aux cheveux de lin
La fille aux cheveux de lin é unha composición musical para piano solo do compositor francés Claude Debussy. É a oitava peza do primeiro libro Préludes, escrito entre finais de 1909 e principios de 1910. O título en francés e é traducible ao galego como A rapaza cos cabelos de liño. A peza ten unha extensión de 39 compases e dura aproximadamente dous minutos e medio. Está escrita na tonalidade de sol bemol maior.
A peza, nomeada así polo poema homónimo de Leconte de Lisle, é coñecida bola súa simplicidade, unha diverxencia respecto do estilo de Debussy nesa época. Finalizada en xaneiro de 1910, foi publicada tres meses despois e estreada en xuño dese ano. O preludio é unha das pezas máis gravadas, tanto na súa versión orixinal como en varios arranxos posteriores.
Antecedentes e influencia
O título, La fille aux cheveux de lin, foi inspirado polo poema do mesmo nome de Leconte de Lisle, unha das súas Chansons écossaises (Cancións escocesas) da súa colección Poèmes antiques (Poemas antigos) de 1852. A imaxe dunha rapaza co pelo da cor do liño ten sido empregada nas Belas Artes como símbolo de inocencia e inxenuidade. Os estudosos da música teñen suxerido que a representación exitosa de Debussy destas emocións estaba vinculada á simplicidade musical do preludio, especialmente os elementos técnicos e harmónicos.
A elección da simplicidade para esta peza foi algo moi pouco habitual, xa que se desviou do seu estilo do momento e lle devolveu as harmonías simples que empregara nasprimeiras composicións, máis tradicionais.
Debussy empregara previamente o título para unha mélodie que escribira entre 1882 e 1884. Con todo, non presenta ningunha similitude co preludio de 1910, e simplemente ten unha "relación familiar distante" co preludio como motto segundo James R. Briscoe na revista musical 19th-Century Music.
A canción, que é unha das súas primeiras obras, estaba adicada a Marie-Blanche Vasnier, quen Mantivo unha relación con Debussy na época, e este adicoulle a maioría das composicións que escribiu entre 1880 e 1884.
Poema
miniatura|O preludio recibe o seu nome do poema homónimo de [[Leconte de Lisle.]] O poema orixinal de Leconte de Lisle foi escrito en francés.
"Sur la luzerne en fleur assise, Qui chante dès le frais matin ? C'est la fille aux cheveux de lin, La belle aux lèvres de cerise.
L'amour, au clair soleil d'été, Avec l'alouette a chanté.
Ta bouche a des couleurs divines, Ma chère, et tente le baiser ! Sur l'herbe en fleur veux-tu causer, Fille aux cils longs, aux boucles fines ?
Ne dis pas non, fille cruelle ! Ne dis pas oui ! J'entendrai mieux Le long regard de tes grands yeux Et ta lèvre rose, ô ma belle !
Adieu les daims, adieu les lièvres Et les rouges perdrix ! Je veux Baiser le lin de tes cheveux, Presser la pourpre de tes lèvres !
Historia
Arthur Hartmann —un amigo próximo de Debussy — realizou unha transcrición do preludio para violín e piano que foi publicada en maio de 1910.
La fille continúa a ser unha das composicións musicais máis gravadas de Debussy. A pesar da súa interpretación sobre unha base recorrente, o preludio segue a ser popular entre as audiencias, en parte debido á súa "melodía memorable" que se sobrepón cun "acompañamiento suave". Ten sido aclamada pola súa amplitude de emoción, con Clarke Bustard do Richmond Times-Dispatch describindo a peza como "quizais a do carácter máis delicado" de todos os seus vinte e catro preludios.
Análise musical
miniatura|350px|[[Tema (música)|tema inicial de La fille aux cheveux de lin ]]
Henry Morton Stanley
Sir Henry Morton Stanley, nado en Denbigh (Gales) o 28 de xaneiro de 1841 e finado en Londres o 10 de maio de 1904, foi un explorador e periodista galés nacionalizado estadounidense famoso polas súas expedicións na daquela ignota África central, nunha das cales atopou ao desaparecido David Livingstone.
La fille aux cheveux de lin
Colocación dentro dos Preludios, Libro I
Debussy era coñecido pola súa meticulosidade na preparación dos seus preludios. O pianista e crítico musical Paul Roberts afirma que este preludio, xunto cos dous que lle preceden inmediatamente, forma "o arco central" da estrutura do Libro I, xa que as tres pezas proporcionan o maior "contraste dramático" de todos os preludios do primeiro libro. O sexto preludio, Des pas sur la neige (Pegadas na neve), evoca un sentimento de tristeza e illamento, mentres que Ce qu'a vu le vent d'ouest (O que viu o vento do oeste) —o sétimo— exuda unha natureza violenta e tumultuosa. En marcado contraste con estes dous, La fille produce unha sensación de suave "lirismo" e "calidez", que non son característicos deste tipo de música de Debussy. Ao colocar estes tres preludios nesta orde particular, Debussy asegurouse de que posiblemente o preludio máis complexo tecnicamente da colección (Vent d'ouest) estivese situado entre os dous máis sinxelos a nivel técnico dos vinte e catro.
Composición
A idea central do preludio está tomada do seu título: unha rapaza con cabelos dourados nunha contorna pastoral en Escocia. Polo tanto, é un dos moitos exemplos da música impresionista, xa que evoca imaxes dun lugar no estranxeiro. O seu emprego de escalas pentatónicas ao longo de toda a peza logra isto, e ao combinalo coa harmonización de acordes diatónicos e cadencias modais, crea unha melodía de tipo folcórico. Este preludio emprega máis tons principais plagais que calquera outra peza composta por Debussy, e a melodía do preludio alterna os movementos conxuntos cos disxuntos en todo momento.
Henry Morton Stanley
Primeiros anos de vida e o seu traslado aos Estados Unidos
En Nova Orleáns, tomou o apelido Stanley ao ser adoptado por un comerciante norteamericano, participou na Guerra Civil Americana.
Castro de Penedo
O castro de Penedo é un castro situado no lugar do Penedo de Teixeiro, na parroquia e concello de Curtis.
Henry Morton Stanley
Primeiros anos de vida e o seu traslado aos Estados Unidos
Ao finalizar a guerra, comezou a súa carreira como xornalista, escribindo como correspondente desde o oeste americano. En 1868 acompañou como cronista ás tropas británicas a Abisinia, na expedición que realizaban os ingleses contra o Negus Teodoro II de Etiopía, máis tarde emprendeu expedicións ao Imperio otomán, visitando Grecia, Esmirna, Beirut e Alexandría; tamén é enviado a España, onde presencia a guerra carlista e asiste á caída da raíña Isabel II e aprende un perfecto español..
Castro de Penedo
Morfoloxía
É un castro de forma circular de 90 metros de diámetro. Ten unha soa liña defensiva.
Tranvía de Tampere
miniatura|250px|Plano de Tampere coas liñas de tranvía proxectadas en vermello (fase 1) e azul (fase 2). O tranvía de Tampere (en finés Tampereen raitiotie), coñecido popularmente como Tampereen ratikka, é a rede de tranvías que percorre a cidade de Tampere, Finlandia.
En novembro de 2016 o goberno municipal tomou a decisión de dotar á cidade dun tranvía, sinalando que as obras comezarían na primavera do ano seguinte. En marzo de 2017 comezaron as obras do primeiro tramo, Pyynikintori-Hospital Universitario-Hervanta. O 9 de agosto de 2021 inauguráronse oficialmente as dúas primeiras liñas, cos números 1 e 3.
Liñas
miniatura|Mapa do tranvía de Tampere.
North American F-86 Sabre
Fabricáronse variantes do Sabre no Canadá e en Australia. Do Canadair Sabre, a variante canadense, construíronse 1.815 unidades; e do redeseñado CAC Sabre australiano (tamén coñecido coma Avon Sabre ou CAC CA-27) producíronse 112 exemplares.
Deseño
O F-86 foi producido tanto como un caza-interceptador como un caza-bombardeiro. Varias versións foron introducidas durante a súa vida operacional, con melloras e distintos tipos de armamento. O XP-86 foi equipado cun motor General Electric J35-C-3 que producía 18 kN de pulo. Este motor estivo fabricado pola división Chevrolet de GM ata que a produción foi entregada a Allison. O General Electric J47-GE-7 foi usado no F-86A-1 cun pulo de 23 kN, mentres que o General Electric J73-GE-3 do F-86H xeraba un pulo de 41 kN. A versión caza-bombardeiro (F-86H) podía levar 907 kg de bombas, incluído un tanque externo usado para cargar napalm. Foguetes non guiados de 70 mm foron usados nalgúns dos cazas en misións de adestramento, pero os foguetes de 127 mm cargáronse posteriormente en operacións de combate. O F-86 podía tamén equipar un par de tanques de combustible exectables (catro no F-86F a partir de 1953) que aumentaban o alcance do avión. Tanto a versión de interceptación como o cazabombardeiro levaban seis metralladoras M3 Browning de 12,7 mm alimentadas electricamente no morro (versións posteriores do F-86H estaban equipadas con catro canóns de 20 mm na vez das metralladoras). Disparando a unha velocidade de 1.200 proxectís por minuto, as metralladoras foron harmonizadas para converxer a 300 metros en fronte do avión, usando balas perforantes (AP) e perforantes incendiarias (API), cunha trazadora perforante incendiaria (APIT) cada cinco proxectís AP ou API. Os API usados durante a Guerra de Corea contiñan magnesio, deseñado para acenderse no momento do impacto pero que ardían pobremente sobre os 11.000 m xa que os niveis de osíxeno eran insuficientes para manter a combustión a esa altura. Inicialmente equipado co punto de mira manual computerizado Mark 18, modelos posteriores usaron o A-1CM que usaba radar para calcular a distancia ao obxectivo. Posteriormente demostraría ser unha vantaxe significativa fronte aos MiGs en Corea.
Arredondamento
O arredondamento é o proceso mediante o cal se eliminan cifras significativas dun número a partir da súa representación decimal, para obter un valor aproximado. Simbolízase con ≈. Por exemplo, 2,95 ≈ 3 ou √2 ≈ 1,414.
O arredondamento utilízase co fin de facilitar os cálculos. Como desvantaxe, ao calcular con valores aproximados acumúlanse erros de que poden facer variar significativamente o valor estimado obtido respecto do valor irreal.
Método común de arredondamento
As regras do arredondamento aplícanse ao decimal situado na seguinte posición ao número de decimais que se queira transformar. É dicir, se temos un número de tres decimais e queremos arredondar á centésima, aplicaranse as regras de arredondamento:
Regras para casos particulares
Nos seguintes exemplos, deséxase arredondar cada número ás centésimas (o derradeiro díxito requirido é o segundo díxito despois da coma decimal):
a) 4,123 ⇒ Regra 1: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é menor que 5, o derradeiro díxito requirido déixase intacto. Resposta: 4,12
b) 8,627 ⇒ Regra 2: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é maior que 5, o derradeiro díxito requirido aumenta unha unidade. Resposta: 8,63
c) 9,425110 ⇒ Regra 3: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é un 5 non seguido de ceros, o derradeiro díxito requirido aumenta unha unidade. Resposta: 9,43
d) 7,385 ou 7,385000 ⇒ Regra 4: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é un 5 seguido de ceros, o derradeiro díxito requirido déixase intacto se é par. Resposta: 7,38
e) 6,275 ou 6,275000 ⇒ Regra 5: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é un 5 ou seguido de ceros, o derradeiro díxito requirido aumenta unha unidade se é impar. Resposta: 6,28
Azul y Blanco
Azul y Blanco foi un periódico editado en Vilalba en 1914.
Historia e características
Subtitulada Revista quincenal, apareceu en 1914. Foi fundada e dirixida por Antonio García Hermida. De liña rexionalista, o título fai referencia ás cores da bandeira galega. Publicou poemas de Antonio Noriega Varela. Cesou ao pouco tempo.
Sociedade de María (maristas)
A Sociedade de María (en Societas Mariae), cuxos membros son coñecidos coma maristas, é un instituto relixioso católico fundado por Jean-Claude Colin no ano 1816 en Francia.
Charla
Unha charla ou leria (do inglés chat), é unha conversa mantida a través da rede a tempo real. Normalmente os usuarios do chat utilizan pseudónimos denominados nicks. Tamén cabe destacar que os usuarios deste tipo de medios escriben utilizando unha linguaxe simplificada, con palabras curtas, simplificando palabras e en xeral sen respectar as regras ortográficas. A acción de andar nun chat denomínase chatear.
Sociedade de María (maristas)
Historia
O instituto ten a súa orixe nun grupo de seminaristas que, en 1816, comprometéronse a fundar unha nova familiar relixiosa, centrada na loita contra a impiedade e o indiferentismo relixioso e imitando o espírito de humildade da Virxe María. A familia debería estar composta por un instituto laical adicado ao ensino (o Instituto dos Irmáns Maristas das Escolas), unha sección feminina (as Irmás da Congregación de María), e unha sección de sacerdotes, a dos padres maristas, que foi a sección encargada a Jean-Claude Colin.
Charla
Dentro da lingüística que estuda os xéneros discursivos, tradicionalmente facíase a clasificación entre xéneros orais e escritos. Coa aparición do chat, a claridade desta distinción rompeuse: o chat transmítese obviamente coma medio escrito pero ten certas características comúns coa oralidade:
Sociedade de María (maristas)
Historia
Durante os primeiros anos os sacerdotes maristas pertenceron ao clero diocesano, e en 1825 formaron a primeira compañía de misioneiros para a predicación e o apostolado nas zonas rurais da diocese de Belley.
Charla
Descrición
A palabra chat, polo xeral, agrupa a todos os protocolos que cumpren a función de comunicar a dúas ou máis persoas, estando dentro destes os clientes de chat, como, por exemplo, X-Chat, ChatZilla (cliente de Mozilla/SeaMonkey ou o mIRC; estes usan o protocolo IRC, cuxas siglas significan Internet Relay Chat. Outros son protocolos distintos, pero agrupados tamén na mensaxería instantánea, como poden ser Windows Live Messenger, Yahoo! Messenger, Jabber/XMPP ou ICQ, entre os máis coñecidos, ou tamén o servizo SMS de telefonía móbil. Actualmente Orkut de Google conta cun servizo de chat en liña. Tamén se pode incluír aquí o peer-to-peer. É moi usado, ademais, o método webchat, que non é outra cousa que enviar e recibir mensaxes a través dunha páxina dinámica de Internet, ou usando o protocolo "IRC" se se trata dun applet de Java.
Sociedade de María (maristas)
Historia
En 1833 Colin viaxou a Roma para pedir a aprobación do seu instituto, mais atopou certas dificultades. Porén, o 29 de abril de 1836 o papa Gregorio XVI deulles a aprobación definitiva co breve Omium gentium, e encomendoulles a recentemente creada vigairía apostólica de Oceanía occidental. O 24 de setembro celebrouse a profesión de votos dos primeiros vinte padres maristas.
As constitucións da Sociedade de María foron aprobadas en 1873.
Charla
Software e protocolos
Algúns dos programas e protocolos máis utilizados son os seguintes:
Ratones Paranoicos
Os Ratones Paranoicos foron unha banda de rock arxentino, fondada no 1986 na cidade de Bos Aires. Orixinalmente foi conformada polos integrantes Juanse (voz e guitarra), Pablo Memi, (baixo), Pablo "Sarcófago" Cano (guitarra), Rubén "Roy" Quiroga (batería). No outubro de 2007, Fabián "Vön" Quintiero separouse da banda despois dun período no grupo desde 1997.
Ao longo da carreira a banda foi acusada de copia arxentina dos Rolling Stones, tiña un recoñecemento como unha das maiores bandas da historia do rock arxentino.
706
Véxase tamén
Historia ano a ano
Intervisión
miniatura|400px|Países membros da OIRT
A Organización Internacional de Radio e Televisión (OIRT, do francés Organisation Internationale de Radiodiffusion et de Télévision), comunmente chamada Intervisión, era unha rede de radio e televisión de Europa do Leste creada en 1946 co fin principal de intercambiar producións entre os seus membros, a saber: Alemaña Oriental, Bulgaria, Checoslovaquia, Finlandia, Hungría, Polonia, Romanía e a Unión Soviética. Finlandia, sendo un país neutral no marco da guerra fría, era tamén membro da Unión Europea de Radiodifusión (UER), que era a organización correspondente á OIRT de Europa Occidental e usaba para as súas transmisións bandas de FM distintas.
De 1958 en diante tivo as súas oficinas centrais en Praga. Entre 1977 e 1980 a OIRT organizou en Sopot, Polonia, catro concursos do Festival da Canción de Intervisión, emulando o exitoso Festival da Canción de Eurovisión. En 1993, desaparecido o seu membro máis importante, incorporouse á Unión Europea de Radiodifusión e a súa rede Eurovisión.
Camba
O orónimo Camba (da voz prerromana *camb-) fai referencia a unha zona comba ou curva. Pode referirse a:
Amais como apelido pode referirse a:
Juno Reactor
Juno Reactor é un grupo musical e de espectáculos coñecido pola súa fusión de música electrónica, influencias do mundo e sons orquestrais. Colaborou co compositor Don Davis e compuxo a banda sonora de Matrix.
Castro de Frádegas
O castro de Frádegas é un castro situado no lugar de Frádegas, na parroquia e concello de Curtis.
Morfoloxía
Ten forma elipsoidal de 60x80 metros, cunha soa liña defensiva e foxo. A croa está ocupada por un penedo.
Castiñeiro
Orixinario do sur de Europa e de Asia Menor, a súa presenza nestas áreas xeográficas débese a que durante a última glaciación, o castiñeiro atopou zonas de refuxio nas costas cantábrica e atlántica da Península Ibérica, así como na Península Itálica e na Península de Anatolia, sendo moi común nos montes de Galicia. Contrariamente á crenza popular que di que o seu espallamento data da época romana, é en realidade unha árbore autóctona galega, que xa estaba presente no noroeste da península hai máis de 20.000 anos.
Etimoloxía
A verba galega "castiñeiro" ou a súa variante "castañeiro/a" (castanheiro en portugués) vén do latín castanea, á súa vez derivado do grego kastanon. Este nome faría referencia a Kastanon, unha vila de Tesalia sonada na antigüidade pola calidade das castañas alí apañadas. Castanea era o nome antigo que se lle daba ao carballo antes de chegar o castiñeiro a Roma. Sativus significa 'cultivado' en latín. A castaña foi apelidada "árbore do pan" pola bondade nutritiva dos seus froitos. Estes substituíron aos cereais en moitas zonas de Europa, coma nas Cevenas, ao sur de Francia.
Descrición
As follas son estreitas, alternas, coa beira moi dentada, peludas no envés cando son novas. Miden entre 10 e 25 cm de longo por 3–7 cm de ancho e teñen uns 20 pares de nervios paralelos e prominentes polo envés. As flores son unisexuais: as masculinas reciben o nome de candeas e distribúense ao longo dun eixo; as femininas (con sete a nove estilos prominentes e un cáliz con 5-8 lóbulos) na base do amento, xeralmente en tríos dentro dunha roseta de espiñas. As plantas son monóicas, con flores masculinas e femininas sobre a mesma planta
Os froitos preséntanse en grupos de dous ou tres e están recubertos por unha casca verde con espiñas (o ourizo) de até 4 cm de diámetro que se abre en catro valvas. Cando o ourizo contén tres castañas, a central é máis pequena e con dúas caras planas, sendo as dos extremos coa cara interna plana e a externa convexa. Cada castaña (aquenio) está protexida por unha cuberta correosa de cor pardo-arrubiado, lustrosa no exterior e aterciopelada por dentro, coa base de cor máis clara. Contén normalmente unha sóa semente cunha cuberta membranosa pardo-amarela (epispermo).
Distribución
A boa produción de castaña depende das condicións climáticas durante o verán, no tempo de polinización e fecundación, así como algunha que outra choiva no mes de setembro. A polinización, que ten lugar durante os últimos días de xuño até comezos de agosto, precisa de tempo seco e temperaturas altas. Os soutos máis activos teñen un período de secura dun mes e medio e temperaturas máximas do mes máis caloroso superiores aos 26 °C. A humidade elevada ambiental durante o período estival pode ocasionar o desenvolvemento de fungos portadores da antracnose das follas do castiñeiro, doenza á que son moi sensíbeis certas variedades de castiñeiros e que causa a perda de crecemento e das producións de castaña.
Aproveitamento
O principal uso do castiñeiro é a obtención da súa madeira, moi valorada para fabricar mobles, entarimados de chans, instrumentos etc. Para isto era común demoucar as árbores dos soutos. Xa en tempos romanos, introduciuse nas rexións máis ao norte e máis tarde tamén se cultivou nos xardíns dos mosteiros polos monxes. Hoxe en día, os espécimes centenarios pódense atopar en Europa occidental, central e meridional.
Outro dos aproveitamentos desta especie é a utilización do seu froito: empregouse tradicionalmente como fonte enerxética para a poboación en xeral, e mesmo como alimento para os animais (fundamentalmente porcos), mais perdeu o seu lugar de importancia na dieta cando chegou a pataca das Américas. Esta substitución e o papel alimenticio que tiña foron tan importantes que aínda hai hoxe lugares de Galicia onde lles chaman castañas ás patacas (igual que en francés se lles chama pommes-de-terre 'mazás da terra'). A castaña cómese cocida ou asada, e en menor medida crúa. En Galicia é común comer as castañas nos magostos do outono. O marron glacé é un doce con receita francesa que aumenta enormemente o valor engadido. En Galicia só hai unha fábrica deste produto, localizada en Ourense.
A árbore foi unha elección popular para axardinar en Inglaterra, particularmente nos séculos XVIII e XIX. O castiñeiro introduciuse probabelmente na rexión durante a ocupación romana, rexistrándose moitos exemplos antigos. Máis recentemente, a árbore sementouse nas rúas de Inglaterra, puidéndose ver exemplos no borough londiniense de Islington.
Outros produtos tradicionais, como a augardente de castaña ou a crema de castañas, ou outros usos, como o reaproveitamento de biomasa, non conseguen frear a caída de produción e consumo desta especie que acompaña aos galegos desde hai dous milenios.
Ameazas
Hoxe en día moitos dos soutos están a ser arrasados polos madeireiros. Outra ameaza que sofre o castiñeiro é a "tinta", unha enfermidade de orixe chinesa causada por un protista oomiceto (Phytophtora cinnamomi) semellante a un fungo. Ataca ás árbores pouco a pouco manchándolles a madeira e diminuíndo o seu valor comercial. En Galicia, a enfermidade entrou pola localidade leonesa de Bembibre, a través de camións que traían madeira contaminada. O Centro de Investigación Forestais de Lourizán investiga dende hai anos na creación dun híbrido resistente á enfermidade, para a súa implantación nas zonas de maior importancia industrial (sur de Lugo e oriente de Ourense).
Cancro do castiñeiro
É unha doenza provocada polo fungo Cryphonectria parasitica. Inicialmente identificada en 1906 como Diaporthe parasitica, posteriormente pasou a chamarse Endothia parasitica entre 1912 e 1978, ano en que adoptóu o nome actual. E orixinaria de Asia, desde onde se espallou por América do Norte e Europa. Foi a responsable da práctica destrución do castiñeiro americano (Castanea dentata) na primeira metade do século XX. Foi identificada por primeira vez nos Estados Unidos en 1904 e en Europa en 1938 na zona de Xénova, pasando a España (1947), Francia (1956), Grecia e Turquía (1967), Portugal (1989) e moitos outros países.
Avespa do castiñeiro
miniatura|Dryocosmus kuriphilus|alt=Dryocosmus kuriphilus.jpg O himenóptero Dryocosmus kuriphilus ataca as xemas formando un bugallo que altera o crecemento do tallo suprimindo a elongación e reducindo a frutificación. En certos casos pode provocar a morte da árbore. Orixinaria de Asia, atópase na actualidade amplamente espallada por América do Norte e Europa. A presenza de bugallos desta especie tamén incrementa a probabilidade de que a árbore sexa infectada polo cancro.