cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stevie Ray Vaughan
Soul to Soul
Durante a produción do álbum, Vaughan apareceu no Astrodome de Houston o 10 de abril de 1985, onde tocou unha versión do himno dos Estados Unidos cunha guitarra coa técnica slide. A actuación foi recibida con apupos. Ao saír do escenario, Vaughan conseguiu un autógrafo do ex xogador dos New York Yankees Mickey Mantle. O publicista do Astrodome, Molly Glentzer, escribiu no Houston Press: "Cando Vaughan saíu de detrás da lanzadeira, estaba só o suficientemente lúcido como para saber que quería un autógrafo de Mickey Mantle. Mantle sentiuse obrigado. 'Nunca antes firmara unha guitarra'. "Ninguén lle pediu a Vaughan un autógrafo. Eu estaba seguro de que non chegaría a cumprir 30 anos". Os críticos asociaron a súa versión coa que fixera Jimi Hendrix en Woodstock en 1969, a pesar de que a Vaughan non lle gustou esta comparación: "Oín que incluso escribiron sobre isto en revistas musicais e intentaron comparar as dúas versións paso a paso. Odio iso. A súa versión é xenial".
Posto á venda o 30 de setembro de 1985, Soul to Soul alcanzou o número 34 e permaneceu na Billboard 200 ata mediados de 1986, sendo certificado finalmente como disco de ouro. Segundo Patoski e Crawford, as vendas do álbum "non chegaron ao nivel das de "Couldn't Stand the Weather", suxerindo que Stevie Ray e Double Trouble se estaban estancando". Vaughan comentou: "En canto ao tema das cancións, o álbum gústame moito. Significou moito para nós o que pasamos para conseguir este disco. Tivemos moitos obstáculos e aínda así fomos fortes. Medramos moito coa xente da banda e os amigos íntimos que nos rodean. Aprendemos moito e crecemos moito máis unidos. Isto ten moito que ver co porqué do título".
Live Alive
Despois de estar de xira durante nove meses e medio, Epic solicitou un cuarto álbum de Double Trouble como parte da súa obrigación contractual. En xullo de 1986, Vaughan decidiu gravar o LP, Live Alive, durante tres concertos en Austin e Dallas. Os días 17 e 18 de xullo, a banda realizou concertos, con todas as entradas vendidas, na Ópera de Austin e o 19 de xullo no Dallas Starfest. Usaron gravacións destes concertos para montar o LP, que foi producido por Vaughan. Shannon estivo nos camerinos antes do concerto de Austin e predixo fronte ao novo xestor, Alex Hodges, que tanto Vaughan como el se estaban "dirixindo cara unha parede de ladrillos". O guitarrista Denny Freeman asistiu ás actuacións de Austin e chamou aos espectáculos unha "lea musical, porque ían a estas caóticas improvisacións fóra de control. Non sabía exactamente o que estaba a suceder, pero preocupoume". Tanto Layton como Shannon comentaron que o seu calendario de traballo e as drogas estaban facendo que a banda perdera o rumbo. Segundo Wynans: "Todo se estaba volvendo ilóxico e unha loucura".
Live Alive saíu ao mercado o 17 de novembro de 1986 e foi o único LP oficial en directo de Double Trouble que saíu á venda durante a vida de Vaughan, aínda que nunca chegou á Billboard 200. A pesar de que moitos críticos afirmaron que a maior parte do álbum estaba sobreenderezado, o enxeñeiro Gary Olazabal, que mesturou o álbum, afirmou que a maior parte do material gravouse mal. Máis tarde, Vaughan admitiu que non era un dos seus mellores traballos e recordou: "Non estaba en moi boa forma cando gravamos Live Alive. Naquel momento non me decatei da mala forma en que estaba. O disco precisaba máis arranxos dos que me gustaría. Parte do traballo soan como o traballo de persoas medio mortas. Saíron algunhas notas fantásticas, pero eu non tiña control, ninguén o tiña".
Drogas e alcol
En 1960, cando Vaughan tiña seis anos, comezou a roubar as bebidas do seu pai. Afectado por estas, comezou a facer as súas propias bebidas e iso provocoulle unha dependencia do alcohol. El explicou: "Aí foi cando comecei a roubar as bebidas de papá. Ou cando os meus pais marchaban, atopaba unha botella e facíame unha. Pensaba que era xenial, pensaba que os nenos do centro pensarían que era xenial. Aí é onde comezou, e fun dependente dende entón".
Mentres que Vaughan afirmou que experimentou por primeira vez os efectos da cocaína cando un médico lle prescribiu unha solución líquida do estimulante como un spray nasal, segundo Patoski e Crawford o primeiro consumo de cocaína coñecido de Vaughan foi en 1975, mentres tocaba cos Cobras. Antes diso, Vaughan consumira brevemente outras drogas como o cánnabis, a metanfetamina e Quaaludes, o nome comercial da metacualona. Despois de 1975, bebía whisky habitualmente e consumía cocaína, concretamente mesturando as dúas substancias. Segundo Hopkins, no momento da xira europea de Double Trouble en setembro de 1986, "o seu estilo de vida de abuso de substancias alcanzara o máximo, probablemente mellor definido como o fondo dun abismo profundo".
Nos momentos de máis abuso de substancias, Vaughan bebía sobre un litro de whisky e consumía uns 7 gramos de cocaína ao día. O asistente persoal Tim Duckworth explicou: "Eu asegurábame de que almorzara no canto de espertar bebendo todas as mañás, o que probablemente era o peor que estaba facendo". Segundo Vaughan: "Cheguei ao punto no que se con intentara dicir "ola" a alguén, tiña que marchar chorando. Era como unha desgraza sólida".
En setembro de 1986, Double Trouble viaxaron a Dinamarca para unha xira dun mes por Europa. Durante as horas da noite do 28 de setembro, Vaughan enfermou logo dunha actuación en Ludwigshafen, Alemaña, padecendo unha deshidratación case mortal, para a que recibiu tratamento médico. O incidente obrigouno a unha revisión nunha clínica de Londres baixo o coidado do doutor Victor Bloom, quen o advertiu de que estaba a un mes da morte. Despois de permanecer en Londres máis dunha semana, volveu aos Estados Unidos e entrou no hospital Peachford en Atlanta, onde pasou catro semanas en rehabilitación. Shannon ingresou en rehabilitación en Austin.
Xira Live Alive
En novembro de 1986, tras a súa saída da rehabilitación, Vaughan mudouse de novo á casa da súa nai na avenida Glenfield en Dallas, onde pasou gran parte da súa infancia. Durante este tempo, Double Trouble comezou os ensaio para a xira Live Alive. Aínda que Vaughan estaba nervioso por tocar despois de alcanzar a sobriedade, foi tranquilizado. Máis tarde, Wynans recordou: "Stevie estaba realmente preocupado por tocar tras conseguir estar sobrio. Non sabía se lle quedaba algo por ofrecer. Unha vez que volvemos á estrada, estaba moi inspirado e motivado". A xira comezou o 23 de novembro na Universidade Estatal de Towson, e foi a primeira actuación de Vaughan con Double Trouble tras a rehabilitación. O 31 de decembro de 1986, deron un concerto no Fox Theater de Atlanta, que contou coa colaboración de Lonnie Mack.
Cando a xira avanzou, Vaughan púxose ansioso por traballar no material do seu seguinte LP, pero en xaneiro de 1987, comezou un proceso de divorcio de Lenny, que restrinxiu calquera proxecto ata que finalizara. Isto impediu que escribise e gravase cancións durante case dous anos, pero Double Trouble escribiu a canción "Crossfire" con Bill Carter e Ruth Ellsworth. Layton recordou: "escribimos a música e tiveron que escribir a letra. Acabábamos de nos xuntar, Stevie non puido estar alí nese momento. Estaba en Dallas facendo algunhas cousas e nós reunímonos e comezamos a escribir algúns temas. Ese foi o primeiro que escribimos". O 6 de agosto de 1987, Double Trouble apareceu no Austin Aqua Festival, onde tocaron fronte a unha das maiores multitudes da súa carreira. Tras unha longa xira como abreconcertos de Robert Plant en maio de 1988, que incluíu un concerto no Maple Leaf Gardens de Toronto, a banda tiña planeada unha fase europea, que incluía 22 actuacións e terminou en Oulu, Finlandia o 17 de xullo. Esta sería a última aparición de Vaughan en Europa.
In Step
Despois de que as sesións de gravación de In Step se trasladasen a Os Ánxeles, Vaughan agregou aos trompetistas Joe Sublett e Darrell Leonard, quen tocaron o saxofón e a trompeta respectivamente tanto en "Crossfire" como en "Love Me Darlin". Pouco antes de que se completase a produción do álbum, Vaughan e Double Trouble apareceron na festa presidencial inaugural de George W. Bush en Washington, D.C.. In Step saíu ao mercado o 13 de xuño de 1989 e oito meses despois, conseguiu a certificación de ouro. O álbum foi o lanzamento máis exitoso de Vaughan e o seu primeiro premio Grammy. Chegou ao número 33 no Billboard 200, permanecendo 47 semanas na lista. In Step incluíua a canción "Crossfire", escrita por Double Trouble, Bill Carter e Ruth Ellsworth e que se converteu no seu único número un.
Morte
O luns 27 de agosto de 1990, ás 12:50 a.m., Vaughan e os membros do equipo da xira de Eric Clapton subiron a un helicóptero Bell 206B no Alpine Valley Resort en East Troy, Wisconsin, para viaxar ao Aeroporto Internacional Midway en Chicago, despois de concluír unha sesión de improvisación no Alpine Valley Music Theatre. Tiñan programado un voo de regreso para máis tarde aquela noite, pero cando terminou a sesión, Vaughan estaba ansioso por volver a Chicago e tomou a decisión de saír de inmediato. O helicóptero designado orixinalmente tiña tres asentos dispoñibles, pero Vaughan finalmente tomou o último asento restante. O helicóptero caeu nun outeiro de esquí pouco despois da engalaxe, a uns 900 metros dun campo de golf.
Vaughan e os outros catro a bordo (o piloto Jeff Brown, o axente Bobby Brooks, o gardacostas Nigel Browne e o director de turismo Colin Smythe) faleceron. A maioría dos fans da zona non se decataron do impacto inicial, pero segundo unha directora de catering no recurso, escoitouse un forte ruído e sentiu que o seu coche tremeu. O helicóptero foi identificado como propiedade da compañía baseada en Chicago Omniflight Helicopters. Os informes iniciais do accidente afirmaron falsamente que Clapton tamén morrera no accidente.
Segundo os os resultados dunha investigación do xuíz de instrución en Elkhorn, Vaughan sufriu "lesións internas e de cranio masivas", ademais de traumas severos e fracturas de nervios. O xuíz teorizou que as cinco vítimas morreron ao instante, dada a gravidade das súas feridas. Os corpos foron levados á morgue do Centro Médico de Lakeland en Elkhorn, onde foron gardados para que os familiares e amigos puideran axudar na identificación.
A investigación determinou que cando a aeronave partiu, esta foi operada en condicións meteorolóxicas brumosas e cunha visibilidade inferior a dúas millas, segundo unha previsión local. O informe da Xunta Nacional de Seguridade do Transporte afirmou: "Cando o terceiro helicóptero engalou, permaneceu a unha altitude máis baixa que os outros, e o piloto virou cara ao sueste cara a un terreo alto. Posteriormente, o helicóptero caeu nun terreo montañoso a un quilómetro do punto de engalaxe". Indicou que o piloto non estaba habilitado para levar o helicóptero en condicións meteorolóxicas brumosas pola noite. Os rexistros da Administración Federal de Aviación de Brown demostraron que estaba habilitado para voar por instrumentos nun avión, pero non nun helicóptero. As probas de toxicidade realizadas sobre as vítimas non revelaron trazas de drogas nin alcohol nos seus corpos.
Os servizos funerarios de Vaughan realizáronse o 31 de agosto de 1990 no cemiterio Laurel Land en Dallas. Estímase que 3.000 persoas asistiron ao funeral. Entre os asistentes á cerimonia pública estaban Jeff Healey, Charlie Sexton, ZZ Top, Colin James e Buddy Guy. Vaughan foi enterrado baixo unha lápida que di: "Grazas... por todo o amor que trouxeches ao noso camiño".
Estilo musical
A música de Vaughan inspirouse no blues, rock e jazz. Foi influenciado polo traballo de artistas como Jimi Hendrix, Albert King, B.B. King, Freddie King, Albert Collins, Johnny "Guitar" Watson, Buddy Guy, Howlin 'Wolf, Otis Rush, Guitar Slim, Chuck Berry e Muddy Waters. Segundo o propietario de clubs nocturnos Clifford Antone, que abriu Antone's en 1975, Vaughan improvisou con Albert King en Antone's en xullo de 1977 e case o "asustou de morte", dicindo que "foi o mellor que vin de Albert ou o mellor que eu vin de Stevie". Tamén foi influenciado por guitarristas de jazz como Django Reinhardt, Wes Montgomery, Kenny Burrell e George Benson. Mentres Albert King foi unha influencia substancial para Vaughan, Jimi Hendrix foi a súa maior inspiración. Vaughan declarou: "Adoro a Hendrix por moitos motivos. Foi moito máis que un guitarrista de blues, tocaba ben calquera tipo de guitarra que quería. De feito, non estou seguro nin de se tocaba a guitarra: el tocaba música".
Vaughan debía gran parte da súa técnica de guitarra a Lonnie Mack. Vaughan dixo: "Moita da miña técnica rápida ven de Lonnie" e observou en directo que Mack estaba "adiantado ao seu tempo". En 1987, Vaughan puxo a Mack o primeiro entre os guitarristas que el escoitaba, tanto de novo como de adulto. Mack recordou a súa primeira reunión con Vaughan en 1978: "Estabamos en Texas buscando pastillas de guitarra e saímos a ver os Thunderbirds. Jimmie dicía: 'Home, tes que escoitar ao meu irmán pequeno. Toca todas as túas cancións.' Tocaba nun pequeno lugar chamado Rome Inn, e fomos alí a verificalo. Cando entrei pola porta, estaba tocando 'Wham!' E dixen: 'Xesús'. Estaba tocando ben. Eu estivéraa tocando mal un tempo e necesitaba volver e escoitar o meu rexistro orixinal. Isto foi no '78, creo". Vaughan debía parte do seu estilo duradeiro, especialmente o seu uso do trémolo e vibrato, a Mack. Recoñeceu que Mack lle ensinou a "tocar a guitarra dende o corazón". A relación de Vaughan con outra lenda do blues de Texas, Johnny Winter, era un pouco máis complexa. Aínda que se encontraron varias veces, e moitas veces tocaron sesións cos mesmos músicos ou incluso interpretaron o mesmo material, como no caso de Boot Hill, Vaughan sempre se abstivo de recoñecer a Winter de calquera forma. Na súa biografía, "Raisin 'Cain", Winter di que se enervou logo de ler a Vaughan afirmando nunha entrevista que nunca coñecera ou se encontrara a Johnny Winter. "Ata tocamos xuntos na casa de Tommy Shannon unha vez". Vaughan resolveu o tema en 1988 con motivo do Festival Blues en Europa onde tanto el como Winter participaron, explicando que foi malinterpretado e que "todo músico de Texas coñece a Johnny e aprendeu algo del". Preguntado sobre as súas similitudes de estilos nunha entrevista en 2010, Winter admitiu que "o meu é un pouco máis cru, creo."
Equipamento
miniatura|Réplica da guitarra de Vaughan firmada por Jim Hamilton
Guitarras
miniatura|Sinatura de Jim Hamilton no caravilleiro da guitarra de Vaughan Vaughan posuíu e usou varias guitarras durante a súa carreira. A súa guitarra preferida e o instrumento que máis se asociou a el foi a Fender Stratocaster, sendo a súa preferida unha con corpo de 1963, mastro de 1962 e un caravilleiro de 1959. É por iso que Vaughan adoitaba referirse á seu Stratocaster como unha "Strat de 1959". El explicou por que prefería esta guitarra nunha entrevista de 1983: "Gústame a forza do seu son. Calquera guitarra que eu toque ten que ser moi versátil. Ten un ton grande e forte e poderá con todo o que lle fago". Vaughan tamén se referiu a este instrumento como a súa "primeira esposa" ou "Number One". Outra das súas guitarras favoritas foi outra Strat un pouco posterior á que chamou "Lenny" pola súa esposa Lenora. Mentres estaba nunha tenda de segunda man local en 1980, Vaughan viu esta guitarra particular, unha Stratocaster de 1965 rematada en vermello, cun acabado orixinal dun resplandor solar. Tamén tiña unha incrustación dunha mandolina de 1910 debaixo da ponte. O dependente da tenda pedía 300 dólares por ela, que era moito máis do que Vaughan tiña naquel momento. Lenny deuse conta de canto quería aquela guitarra, así que conseguiu que seis dos seus amigos puxeran 50 dólares cada un e comprouna para el. Regaláronlla polo seu aniversario de 1980, e esa noite, despois de traer ás "Lenny" (a guitarra e a esposa) á casa con el, escribiu a canción "Lenny". Vaughan comezou a usar unha Stratocaster prestada durante o instituto e utilizou Stratocasters case sempre nas súas presentacións e gravacións en vivo, aínda que tocou outras guitarras, incluíndo guitarras personalizadas.
Unha das guitarras personalizadas, alcumada "Main", foi construída por James Hamilton de Hamiltone Guitars en Buffalo. Foi un agasallo de Billy Gibbons de ZZ Top. Gibbons pagoulle a Hamilton para que construíse a guitarra en 1979. Houbo algúns atrasos, e incluso tivo que cambiar o nome incrustado en nácara cando Vaughan mudou o seu nome artístico de Stevie Vaughan a Stevie Ray Vaughan. Jim Hamilton entregoulle a guitarra o 29 de abril de 1984. Jim Hamilton recorda que Stevie Ray Vaughan estaba tan feliz coa guitarra que a tocou esa mesma noite no Springfest no campus da Universidade de Buffalo. Seguiu sendo unha das guitarras principais que usou tanto no escenario como no estudo. Vaughan fixo algunhas modificacións na guitarra, como a substitución dos botóns de cor de bronce de Gibson con botóns brancos de Fender xa que prefería o nervio dos botóns Fender. As pastillas tiveron que ser cambiadas despois de que a guitarra se empregase no vídeo "Couldn't Stand the Weather", no que Stevie e "Main" quedaron empapados de auga e as pastillas arruinadas. A guitarra tamén se usou no vídeo "Cold Shot".
O 24 de xuño de 2004, unha das Stratocasters de Vaughan, a mencionada "Lenny", foi vendida nunha poxa benéfica en apoio do Crossroads Centre, un centro de rehabilitación fundado coa axuda de Eric Clapton en Antiga. O instrumento foi comprado por Guitar Center por 623.500 dólares. En canto ao acústico, Vaughan tocou unha guitarra Guild F-412 de 12 cordas.
Amplificadores e pedais
Vaughan foi un catalizador na recuperación dos amplificadores e efectos vintage durante a década de 1980. O seu alto volume e o seu uso de cordas pesadas requirían amplificadores poderosos e robustos. Vaughan usou dous Fender Super Reverbs black-face, que eran cruciais para dar forma ao seu son claro e sobrecargado. A miúdo combinaba outros amplificadores cos Super Reverbs, como os Fender Vibroverbs black-face e marcas como Dumble e Marshall, que usaba para os seus sons limpos. Mentres os seus principais pedais foron o Ibanez Tube Screamer e un pedal wah-wah de Vox. Vaughan experimentou cunha gran variedade de pedais. Utilizou un Fender Vibratone, deseñado como un altofalante Leslie para guitarras eléctricas, que proporcionaba un efecto de trilo, que se pode escoitar na canción "Cold Shot". Usou un Fuzz Face vintage de Dallas Arbiter, que se pode escoitar en In Step, así como un Octavia.
Legado
Ao longo da súa carreira Vaughan reviviu o blues rock e abriu o camiño para moitos outros artistas. O traballo de Vaughan segue a influenciar numerosos artistas de blues, rock e alternativos, como John Mayer, Kenny Wayne Shepherd, Mike McCready, Albert Cummings, Los Lonely Boys e Chris Duarte, entre outros. Stephen Thomas Erlewine de Allmusic describiu a Vaughan como "o foco principal do blues americano" e desenvolveu "un estilo exclusivamente ecléctico e ardente que soou como ningún outro guitarrista, independentemente do xénero". En 1983, a revista Variety chamou a Vaughan o "heroe da guitarra da actual era".
Nos meses que seguiron a súa morte, Vaughan vendeu máis de 5,5 millóns de discos nos Estados Unidos. O 25 de setembro de 1990, Epic lanzou Family Style, un LP que os irmáns Vaughan gravaron nos Ardent Studios de Memphis. En novembro de 1990, CMV Enterprises lanzou Pride and Joy, unha colección de oito vídeos musicais de Double Trouble. Sony asinou un acordo cos herdeiros de Vaughan para obter o control do seu catálogo anterior, así como o permiso para lanzar álbums con materiais non publicados e novas coleccións de traballos xa publicados. O 29 de outubro de 1991, The Sky Is Crying foi posto á venda como o primeiro álbum póstumo de Vaughan con Double Trouble, e estaba composto por gravacións de estudio de 1984-1985. Outros discos en vivo, compilacións e películas tamén foron publicados desde a súa morte.
O 3 de outubro de 1991, o gobernador de Texas, Ann Richards, proclamou o "Día da conmemoración de Stevie Ray Vaughan", durante o cal se realizou un concerto de homenaxe no Teatro Texas. En 1993, unha estatua conmemorativa de Vaughan foi inaugurada en Austin. En setembro de 1994, celebrouse unha carreira popular en recordo de Stevie Ray Vaughan e cuxos beneficios foron doados á Fundación Ethel Daniels, que traballa na recuperación de alcohólicos e drogodependentes sen recursos. En 2005, Martha Vaughan estableceu a Bolsa Stevie Ray Vaughan, outorgada polo W.E. Greiner Middle School aos estudantes que pretenden asistir á universidade e escoller as artes como profesión.
Premios
Vaughan gañou cinco premios W. C. Handy (agora chamados Blues Music Awards) e foi postumamente inscrito no Salón da Fama do Blues no ano 2000. En 1985, foi nomeado almirante honorario na Mariña de Texas. Vaughan tivo un único número un coa canción "Crossfire". As súas vendas de discos nos Estados Unidos sitúanse en máis de 15 millóns de unidades. Family Style, lanzado pouco despois da súa morte, gañou o Premio Grammy de 1991 ao Mellor álbum de Blues Contemporáneo e converteuse no seu álbum de estudio máis vendido fóra de Double Trouble, con máis dun millón de copias vendidas en EE. UU. No 2003, Rolling Stone clasificouno o sétimo entre os "100 mellores guitarristas de todos os tempos". En 2015, xunto a Double Trouble, entrou no Salón da Fama do Rock. A revista Guitar World clasificouno como o oitavo na súa lista de "100 guitarristas máis grandes".
Santos Bedoya López
Santos Bedoya López, nado en Madrid o 3 de novembro de 1939, é un exfutbolista e adestrador de fútbol español. Xogaba de centrocampista.
Traxectoria
Na tempada 1965–66 fichou polo Deportivo da Coruña, onde xogou 56 partidos, sendo un habitual do mediocampo xunto con Manolete. Co equipo galego viviu un ascenso a Primeira División e un descenso a Segunda ao ano seguinte.
Androsterona
Función biolóxica
A androsterona é xeralmente considerada un metabolito inactivo da testosterona, o cal cando se conxuga por glucuronidación e sulfatación permite que a testosterona sexa eliminada do corpo, pero é un neuroesteroide débil que pode cruzar o cerebro e podería ter efectos sobre a función cerebral.
Feromona
A androsterona encóntrase na axila humana e pel e tamén aparece na urina. Pode ademais ser segregada polas glándulas sebáceas humanas. Describiuse como molécula con olor almiscrado similar ao do androstenol. A androsterona afecta á conduta humana cando se cheira.
Biosíntese
A androsterona e o seu isómero 5β, a etiocholanolona, prodúceas o corpo como metabolitos da testosterona. A testosterona é convertida en 5α-dihidrotestosterona e 5β-dihidrotestosterona pola 5α-redutase e a 5β-redutase, respectivamente. O encima 3α-hidroxiesteroide deshidroxenase converte as formas reducidas a 5α-androstanediol e 5β-androstanediol, que son seguidamente convertidas pola 17β-hidroxiesteroide deshidroxenase a androsterona e etiocholanolona, respectivamente. A androsterona e a etiocholanolona poden tamén formarse a partir da androstenediona por medio da acción da 5α-redutase e a 5β-redutase formando a 5α-androstanediona e a 5β-androstanediona, que son despois convertidas en androsterona e etiocholanolona pola 3α-hidroxiesteroide deshidroxenase e a 3β-hidroxiesteroide deshidroxenase, respectivamente.
Metabolismo
A androsterona é sulfatada a androsterona sulfato e glucuronidado en androsterona glicurónido e estes conxugados son excretados na urina.
Fontes
A androsterona aparece de forma natural no pole de piñeiro e en moitas especies animais.
Historia
A androsterona foi illada primeiramente en 1931 por Adolf Friedrich Johann Butenandt e Kurt Tscherning. Destilaron uns 17 000 litros de urina humana, dos cales obtiveron 50 mg de androsterona cristalina, que era suficiente para que encontraran que a fórmula química era moi similar á estrona.
Orangután de Tapanuli
O orangután de Tapanuli (Pongo tapanuliensis) é unha especie de orangután, nativo do sur de Tapanuli, na illa de Sumatra, en Indonesia. É unha de tres especies coñecidas de orangután, xunto co orangután de Sumatra (Pongo abelii), que habita na parte noroeste da illa, e o orangután de Borneo (Pongo pygmaeus). Foi descrito como unha especie diferente no ano 2017 e é a primeira especie de homínido descrita dende o bonobo (Pan paniscus) en 1929.
Jacques Feyder
Jacques Léon Louis Frédérix, nado en Ixelles (Bélxica) o 21 de xullo de 1885 e finado en Prangins (Suíza) o 24 de maio de 1948 foi un actor, guionista e director belga coñecido como Jacques Feyder, que traballou especialmente no cinema francés. Nacionalizouse francés en 1928.
Orangután de Tapanuli
Descubrimento e nome
Unha poboación illada de orangutáns na área de Batang Toru de Tapanuli foi descuberta en 1939. A poboación foi redescuberta por unha expedición á área en 1997, pero non foi recoñecida como unha especie diferente daquela. Pongo tapanuliensis foi identificado como unha especie despois dun detallado estudo filoxenético en 2017. O estudo analizou as mostras xenéticas de 37 orangutáns salvaxes de Sumatra e Borneo e levouse a cabo unha análise morfolóxica dos esqueletos de 34 machos adultos. O espécime primario do estudo, e o holotipo da especie, foi o esqueleto dun macho adulto de from Batang Toru que morreu despois de ser ferido polos locais en novembro de 2013. A caveira e o postcranio do espécime consérvanse no Museo zoolóxico de Bogor. A caveira e os dentes do macho de Batang Toru difiren significativamente dos das outras especies de orangutáns. O estudo xenético tamén sinalou que a poboación de Batang Toru podería ser considerada unha especie diferente, xa que os xenomas dos dous individuos da poboación amosan trazos distintivos.
O nome científico, tapanuliensis, así como o nome común, o orangután de Tapanuli, refírese a Tapanuli, a área do norte de Sumatra onde vive a especie.
Jacques Feyder
Traxectoria
Feyder estudou na École régimentaire de Nivelles e estaba destinado a unha carreira militar. Porén, aos vinte e cinco anos marchou a París, onde comezou a interesarse na interpretación, primeiro no teatro e logo no cinema, adoptando o nome artístico de Jacques Feyder.
L'Atlantide (1921) e Crainquebille (1922) foron os primeiros dos seus filmes en conseguir o interese do público e da crítica. Pronto recibiu unha oferta como director artístico nunha nova compañía, Vita Films, en Viena, xunto cun contrato para tres filmes. Realizou L'Image (Das Bildnis) (1923), mais a compañía fracasou e volveu a París. Ademais de dirixir escribiu guións para autores coma Julien Duvivier e Jean Grémillon. O seu último filme mudo en Francia, Les Nouveaux Messieurs, foi prohibido nese país por "insultar a dignidade do parlamento e os seus ministros."
Nese momento Feyder aceptara unha oferta da MGM para traballar en Hollywood, onde o seu primeiro proxecto foi dirixir a Greta Garbo en The Kiss, que supuxo o seu último filme mudo. Algúns dos seus filmes en Hollywood foron versións noutras linguas de filmes estadounidenses, como Anna Christie, de novo con Garbo.
Desilusionado co sistema de Hollywood volveu a Francia en 1933. Nos seguintes anos dirixiu algúns dos seus filmes de máis éxito, todos co guionista Charles Spaak e protagonizados por Françoise Rosay: Le Grand Jeu (1934) e Pension Mimosas (1935) dentro do realismo poético e La Kermesse héroïque (1935), filme de época con resonancias políticas contemporáneas co que gañou varios premios internacionais.
Feyder dirixiu filmes en Inglaterra e Alemaña antes do inicio da Segunda Guerra Mundial, mais con pouco éxito. Trala ocupación nazi de 1940, que levou a prohibir La Kermesse héroïque, abandonou Francia pola seguridade de Suíza, onde dirixiu o seu último filme, Une femme disparaît (1942).
Leelee Sobieski
Liliane Rudabet Gloria Elsveta Sobieski nada o 10 de xuño de 1983 en Nova York é unha actriz estadounidense. Sobieski deu o salto á fama polas súas interpretacións no filme Deep Impact. Recibiu un nomeamento ó Emmy polo telefilme de 1999 Xoana de Arco, e dous nomeamentos ós Globo de Ouro por Xoana de Arco e Uprising.
Santiso, Santiso, Antas de Ulla
Santiso é un lugar da parroquia de Santiso no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 29 habitantes (11 homes e 18 mulleres).
Na Foradada
Na Foradada é o illote máis setentrional e máis próximo a Mallorca dos que forman o arquipélago de Cabrera, nas Illas Baleares. Ten unha extensión de 0,1 km² e forma parte do conxunto do Parque Nacional do Arquipélago de Cabrera. Acolle un dos tres faros do arquipélago.
Illa dels Conills
A illa dels Conills (Illa dos Coellos en galego), tamén coñecida como Conillera, é a segunda illa máis grande do arquipélago de Cabrera, nas Illas Baleares, cunha superficie de 1,37 km².
Esta illa podería ser a chamada Parva Hannibalis ("a pequena de Aníbal") por Plinio o Vello, que por unha mala interpretación podería haberse convertido en Patria Hannibalis ("a patria de Aníbal"), dando lugar á lenda do nacemento de Aníbal nela. En realidade, as indicacións de Plinio son tan imprecisas que esa illa podería referirse a calquera das illas do arquipélago de Cabrera, aos illotes da baía de Palma ou outros da costa mallorquina.
Río Li Jiang
dereita|miniatura|O río Li miniatura|dereita|O río Li en xullo de 2005
O Li Jiang ou Lijiang (río Li) (en transcrición pinyin: Lí Jiāng) é un río de Guangxi, China, afluente do Xi Jiang, ao que rende as súas augas despois de 437 km de percorrido.
Curso
O Li Jiang orixínase nas Montañas Mao'er no distrito de Xing'an, atravesa Guilin, Yangshuo e Pingle, até se unir con Xi Jiang, o tributario occidental do río das Perlas en Wuzhou.
O seu percurso de 437 km está flanqueado por grandes tesos calizos. A pesca con cormorán asóciase a miúdo co Li Jiang. A infrecuente topografía cárstica dos tesos ten sido comparada con a moi similar da baía de Halong, en Vietnam.
Paisaxes do Li Jiang
Ao longo dun tramo de 100 km do Li, semellan erguerse no ceo, que tornan este treito nunha das máis famosas das áreas paisaxísticas da China. Entre outros puntos da zona pódense destacar:
Marcelino Gómez Arias
Marcelino Gómez Arias, nado en Armeirín (Presno, Castropol) o 5 de setembro de 1880 e finado en Crecente o 13 de marzo de 1924, foi un xornalista e político republicano de orixe asturiana.
Traxectoria
Sendo mozo emigra a América dende o porto de Vigo, pasando antes por Angudes (Crecente), onde residía o seu irmán Segundo. Participou na Revolución Uruguaia de 1904. En outubro de 1905 regresa a Galicia e desde Angudes organiza o que sería a Partida de Crecente con mozos de Angudes, Rebordechán, Valongo, Cortegada e Trado, para a revolta republicana. A partida chegou a Bande o 27 de outubro, pero ante o fracaso do plan no Estado, vense obrigados a fuxir a Portugal. Marcelino marcha de novo a América. Instálase en Tandil onde participa na creación do Partido Republicano Español na Argentina e funda o periódico La España Moderna. Coa intención de regresar a España, instálase en Portugal onde volve editar La España Moderna e despois El Clamor Español. Participou na Revolución Republicana Portuguesa de 1910. Instalado en Angudes, estableceu a granxa modelo Tierra Libre. Abandeirou a loita contra o caciquismo, contra os foros e contra o imposto de consumos no partido xudicial da Cañiza. Editou os periódicos Tierra Libre e El Amigo del Pueblo e foi correspondente de La Libertad.
Foi presidente da Sociedad Española de Artistas Notables; e fundador, xunto cos máis destacados personaxes da cultura española, da Liga para a Defensa dos Dereitos do Home; é autor de múltiples obras e artigos, impulsor da unidade dos republicanos españois, e unha loita diaria sen cuartel a prol da República, os dereitos dos agrarios e contra do caciquismo. O seu pasamento chegou cando aínda non cumprira os 44 anos, despois dunha persecución sen límite polo caciquismo.
O fouciño de ouro
O fouciño de ouro (en La Serpe d'or) é o segundo volume da serie de banda deseñada Astérix, creada por René Goscinny (historia) e Albert Uderzo (ilustración). Foi serializado por vez primeira na revista Pilote, nos números 42–74 en 1960, e foi publicado como libro en 1962.
Foi traducido ó galego por Eduardo Blanco Amor e publicado por Mas-Ivars en 1978 baixo o título Astérix e a fouce de ouro. A tradución deste volume aparece asinada por "Juan Blanco Amor". En 1998 publicouse de novo da man de Editorial Galaxia, con tradución de Antonio Pichel Lorenzo e baixo o título O fouciño de ouro. No ano 2010 publicouse unha nova tradución de Valentín Arias, Xavier Senín e Isabel Soto pola Editorial Salvat con ese mesmo título.
Macla
miniatura|dereita|250px|Macla de Cuarzo miniatura|dereita|250px|Macla de [[Calcita.]] Unha macla é un tipo de mineral formado por dous ou máis tipos de cristais. Os cristais únense segundo un plano ou están interpenetrados un no outro.
Unha macla é a agrupación simétrica de cristais idénticos. A simetría pode ser especular respecto do plano de macla ou polo xiro dos seus elementos ao redor do eixo de macla en 60°, 90°, 120° ou 180°.
Amarante, Santo Estevo do Castro de Amarante, Antas de Ulla
Amarante é un lugar da parroquia de Santo Estevo do Castro de Amarante no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres).
Neste lugar está a Fortaleza de Castro de Amarante.
Claudio Movilla
miniatura|A Movilla en Castro Caldelas. Claudio Movilla Álvarez, nado en Castro Caldelas o 3 de abril en 1931 e finado en Santander o 28 de agosto de 1998, foi un xuíz galego.
Gewiss
Gewiss é unha marca e empresa de material eléctrico italiana. Fabrica solucións tecnolóxicas e equipamento eléctrico, domótico, xestión de enerxía eléctrica e iluminación para fogares, industria e servizos.
Claudio Movilla
Traxectoria
Ingresou na carreira fiscal en 1960 e foi destinado a Santander (1962). Expedientado polas súas ideas políticas en 1966, propuxéronlle o traslado a Pamplona e el rexeitouno e exerceu durante uns anos como avogado en Santander, ata que posteriormente accedeu ao cargo da xuíz en 1972. O seu primeiro destino como xuíz foi na sala do contencioso-administrativo da Audiencia da Coruña. En 1984 ditou a primeira sentenza en galego da época moderna. miniatura|A Leirós, Movilla e Huerga en [[Redondela.]] De En 1986 foi elixido presidente da audiencia coruñesa, e en 1987 foi trasladado á presidencia da audiencia de Sevilla, polo Consello Xeral do Poder Xudicial, o que provocou as críticas dos sectores máis conservadores da maxistratura. En 1989 foi nomeado presidente do Tribunal Superior de Justicia de Cantabria, posto que exerceu durante case unha década, e onde se ocupou do xuízo ao presidente desa comunidade Juan Hormaechea. En 1997 foi nomeado maxistrado do Tribunal Supremo.
Gewiss
Ten sete centros produtivos (catro en Italia, un en Alemaña, un en Portugal e un en Francia), trece sociedades comerciais e de servizos (Italia, o Reino Unido, Francia, Alemaña, España, Turquía, Rusia, Romanía, Chile, os Emiratos Árabes e a China) e un centro loxístico centralizado en Italia (Calcinate, BG).
Claudio Movilla
Traxectoria
Militante de Justicia Democrática, unha organización clandestina dos tempos da ditadura, foi presidente do Ateneo da Coruña a partir de 1980. Tamén foi membro de Jueces para la Democracia. Tamén colaboraba coa Voz de Galicia como xornalista de opinión.
Vida persoal
Estivo casado por dúas veces, e tivo catro fillos. .
Hasta siempre, comandante
miniatura|256x256px|Ernesto Che Guevara Hasta siempre, comandante é unha canción composta polo cubano Carlos Puebla en 1965. A letra é unha resposta á carta de despedida de Che Guevara, no momento en que abandonou Cuba. Lembra momentos clave da Revolución cubana de xeito poético, glorificando a figura do Che e o seu papel de comandante revolucionario. A canción converteuse nunha icona despois da morte do guerrilleiro. Moitos artistas fixeron as súas propias versións da canción.
Estrutura métrica
Como moitas das cancións do autor, e de acordo coa versificación da trova cubana e caribeña, a música consta dunha serie de redondillas ou cuartetos octosílabos con rima consonante en esquema abrazado "ABBA".
Versións
Hai máis de 200 versións desta canción. Ademais da versión máis coñecida, interpretada polo propio Carlos Puebla, foi versionada por Compay Segundo e Los Calchakis, Los Olimareños, Joan Baez, Jan Garbarek, Ángel Parra, Soledad Bravo, Óscar Chávez, Nathalie Cardone Robert Wyatt, Inés Rivero, Silvio Rodríguez, Enrique Bunbury, María Farantouri, Boikot, Banda Bassotti, Walter César, Zebda, Xesco Boix, Wayna Taki, Verónica Rapella, Rolando Alarcón, Los Machucambos, Julio César Barbosa, Radio Obrera, Celso Piña, Ixo Rai, Laila, Perla Malcos e Raly Barrionuevo, ademais dunha versión polaca de Strachy Na Lachy, titulada "List Do Che". O grupo de rock colombiano León Bruno tamén ten a súa versión, que formou parte do seu repertorio a finais dos noventa. Tamén hai unha versión para banda de música interpretada polo mestre cubano Norman Milanés Moreno, interpretada por un gran número de bandas de España e América Latina.
Aparición no cine
A canción aparece nunha escena da película Estado de asedio ( 1972 ), de Costa-Gavras: cando os estudantes uruguaios se enrocan na universidade, protestando pola excesiva represión durante o goberno de Jorge Pacheco Areco, a canción pode escoitarse a través dos altofalantes do establecemento, mentres que as forzas policiais intentan inutilmente silenciala. Tamén se pode escoitar nas primeiras escenas da película arxentina Tango feroz: la leyenda de Tanguito.
Riccardo Freda
Riccardo Freda, nado en Alexandría (Exipto) o 24 de febreiro de 1909 e finado en Roma o 20 de decembro de 1999 foi un director de cinema italiano.
Traxectoria
Freda naceu en Alexandría nunha familia de orixe napolitana. En 1933 abandonou os seus estudos en Milán e entrou no Centro Experimental para a Cinematografía, onde traballou como guionista de directores coma Goffredo Alessandrini e Raffaello Matarazzo. A pesar de ser coñecido polos seus filmes de terror e suspense el prefería os filmes épicos.
Astronomische Nederlandse Satelliet
Características
ANS adicouse a observar e estudar o ceo en raios X e ultravioleta desde unha órbita heliosincrónica de 266 km x 1176 km e unha inclinación orbital de 98°. O rango de enerxías dos raios X observados era de entre 2 e 15 keV e no ultravioleta observou no rango de lonxitudes de onda de entre 1500 a 18.000 Ángstroms.
Riccardo Freda
Traxectoria
A diferenza doutros directores da época, como Mario Bava e Antonio Margheriti, Freda traballou con grandes orzamentos e obtivo grandes resultados. Spartaco (1953) foi un dos primeiros peplums italianos e tamén dirixiu dous filmes da serie de Maciste.
Nunca rematou dous dos filmes de terror que lle asignaron na década de 1950, I Vampiri e Caltiki, mais permitiu ao seu director de cinematografía, Mario Bava que os completase, lanzando a súa carreira como director.
Retirouse do cinema en 1972, mais volveu en 1981 para dirixir o slasher Follia omicida.
Astronomische Nederlandse Satelliet
Características
A actitude do satélite controlábase mediante bobinas magnéticas que interactuaban co campo magnético terrestre e mediante volantes de inercia, e a determinación da posición levábase a cabo mediante sensores solares, de horizonte e estelares, así como cun magnetómetro.
Navacerrada
250px|miniatura|Vista da localidade nevada Navacerrada é un concello e unha localidade española situada no noroeste da Comunidade de Madrid, na ladeira sur da serra de Guadarrama. Tiña en 2018 unha poboación de 2.911 habitantes.
Ten unha extensión de 27,29 km² e está situado a 52 km ao noroeste da cidade de Madrid. Atópase sobre o encoro de Navacerrada, á entrada do val da Barranca. Forma parte do Camiño de Santiago de Madrid.
Architeuthis sanctipauli
Architeuthis sanctipauli é unha especie de lura xigante da familia de Architeuthidae, que pode acadar os dez metros de lonxitude.
Wheke
Un exemplar, polo momento o único do mundo, foi naturalizado por primeira vez en 2008. Trátase dunha femia que acadou 9 metros de lonxitude e pesaba 84 kg e foi pescada o 27 de xaneiro de 2000 a 615 metros de profundidade en Nova Zelandia. Apelidado como "Wheke" pola lenda maorí, foi doado ó Museo Nacional de Historia Natural de Francia, que o levou a Italia para un laboratorio de plastinación, VisDocta Research, para naturalizalo. O proceso de plastinación consistiu esencialmente na deshidratación do corpo das luras e na substitución das súas partes líquidas cunha resina endurecida que lle dá a súa rixidez actual. O proceso de deshidratación provocou que o animal minguase 2,5 metros, dándolle unha lonxitude final de 6,5 metros. Dado que os ollos e os pigmentos orixinais non se puideron preservar, colocáronse os ollos de cristal no lugar dos ollos reais e aplicouse unha capa de pintura que restaura a cor natural do cefalópodo. Chegou a París o 25 de marzo do 2008, e Wheke está en exhibición pública na Great Evolution Gallery dende o 26 de marzo de 2008, no mesmo sitio que o modelo de tamaño real que o museo amosaba.
Jungle 2 Jungle
Jungle 2 Jungle é un filme dirixido por John Pasquin que foi estreado en 1997.
Sinopse
Michael Cromwell é un home de negocios de éxito de Nova York que, antes de casar coa atractiva Charlotte, debe formalizar o divorcio coa súa exmuller, a doutora Patricia Cromwell. Para iso debe viaxar ó Amazonas, onde vive Patricia dende que o abandonou. Alí descobre que ten un fillo de 13 anos, Mimi-Siku, que se educou entre os indíxenas. Michael decide convidar ó seu fillo á súa casa de Nova York. Unha vez alí, Mimi-Siku, co seu arco, as súas frechas e o seu conxunto selvático, creará unha chea de problemas, arrastrando ó seu pai con el.
Outrage! Is Now
'Outrage! Is Now' é o terceiro álbum de estudio da banda canadense de rock Death from Above, publicado o 8 de setembro de 2017 a través do selo Last Gang Records. O disco foi producido por Eric Valentine, que anteriormente traballara con artistas como Queens of the Stone Age, Smash Mouth, Third Eye Blind e Good Charlotte.
Chacín, Santo Estevo do Castro de Amarante, Antas de Ulla
Chacín é un lugar da parroquia de Santo Estevo do Castro de Amarante no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa.
Cercedilla
Ten unha extensión de 35,8 km² e está situado a 57 km ao noroeste da cidade de Madrid. Limita cos concellos madrileños de Los Molinos e Navacerrada e cos concellos segovianos de El Espinar e La Granja de San Ildefonso.
Está rodeado por varios montes da serra de Guadarrama, como Siete Picos, La Bola del Mundo, La Peñota e Peña del Águila. No seu termo atópase o porto de Navacerrada, con estación de esquí, situado a 8 km da localidade. Atópase ademais no Camiño de Santiago de Madrid.
Trofeo Joan Gamper
250px|miniatura|FC Barcelona xogando contra o Inter de Milán no trofeo do 2007. A Copa Joan Gamper é unha competición futbolística de verán que organiza o FC Barcelona anualmente. Este torneo comezou en 1966 grazas á iniciativa de Enric Llaudet, por entón presidente do club.
A denominación é en honra ao fundador do club, e presidente en cinco oportunidades, Hans Gamper. Dispútase no Camp Nou, estadio do organizador, durante a segunda quincena do mes de agosto, co obxectivo de presentar o persoal do FC Barcelona ante o seu público con vistas á tempada que comeza.
Co correr do tempo foise modificando o formato de xogo, ata 1996 consistía nun cuadrangular, no cal disputábanse dúas semifinais e o partido final, máis o encontro polo terceiro posto. Con todo desde 1997 o club decidiu acurtar a duración do torneo, disputándose a un único partido, dada a saturación do calendario durante a pretemporada.
O trofeo propiamente dito está construído en prata de lei (ao redor de 800 gramos), 10 quilos de mármore para a base e 5 micrómetros de ouro para o acabado.
O actual Trofeo Joan Gamper ten un precedente na Copa Gamper, un torneo que o club instituíu en 1913 en homenaxe ao fundador do club, tras deixar a presidencia. O torneo, que debía celebrarse anualmente en setembro, só se disputou ese ano, con vitoria do Barcelona sobre o Internacional por 4-1.
Astérix e os godos
Astérix e os godos (en Astérix et les Goths) é o terceiro volume da serie de banda deseñada Astérix, creada por René Goscinny (historia) e Albert Uderzo (ilustración). Foi publicado orixinalmente no ano 1963.
Foi traducido ó galego por Eduardo Blanco Amor e publicado por Mas-Ivars en 1978. A tradución deste volume aparece asinada por "Juan Blanco Amor". En maio de 2015, publicouse unha nova tradución de Valentín Arias, Xavier Senín e Isabel Soto por Edicións Xerais.
José María Sánchez Lage
José María Sánchez Lage, nado en Buenos Aires o 11 de maio de 1931 e finado na mesma cidade o 31 de decembro de 2004, foi un futbolista e adestrador de fútbol arxentino, de orixe galega. Xogaba de dianteiro e destacou principalmente no Oviedo e no Valencia.
Comezos na Arxentina
Naceu en Buenos Aires, sendo fillo de dous inmigrantes galegos, naturais de Vigo. Comezou a súa carreira profesional en 1950 en River Plate, saíndo cedido ao ano seguinte a Banfield, onde xogou ata 1953. Alí compartiu equipo entre outros con Eliseo Mouriño e Gustavo Albella, contribuíndo a que o equipo lograse en 1951 un histórico primeiro posto na Primeira División, empatado a puntos co Racing Club. Xogáronse entón no Gasómetro dous partidos de desempate que acabaron 0-0 o primeiro e 1-0 o segundo, con vitoria para Racing cun gol de Mario Boyé. Este equipo de Banfield foi o primeiro dos non chamados grandes en rematar primeiro no fútbol arxentino.
En 1954 asinou con Huracán, regresando ao ano seguinte a River Plate. Con este equipo gañou tres campionatos arxentinos consecutivos, aínda que non conseguiu a titularidade nun equipo no que xogaban destacados dianteiros como Omar Sívori, Santiago Vernazza, Walter Gómez e Ángel Labruna. En 1958 pasou ao Atlanta, co que gañou a Copa Suecia, e a continuación fichouno o Real Oviedo por medio do directivo Félix Serrano, que o vira xogar en River.
Etapa no Oviedo
O Oviedo pagou por el 400.000 pesetas, e debutou na Primeira División o 4 de xaneiro de 1959, nunha vitoria sobre o Atlético de Madrid no Carlos Tartiere. Fíxose inmediatamente coa titularidade nun equipo no que xogaban os tamén arxentinos Álvarez, Manuel Sánchez, Massey e Evaristo Sande, ademais do propio adestrador, o bonaerense Abel Picabea. Disputou todos os restantes partidos da tempada, anotando seis goles, o primeiro deles contra o Valencia en Mestalla.
Foi unha das principais figuras do Oviedo naqueles anos, nos que o club viviu unha das súas épocas máis gloriosas, culminando co terceiro posto en liga na tempada 1962/63, só por detrás do Real Madrid e o Atlético de Madrid. Xogou 134 partidos nas nas súas cinco tempadas en Asturias, marcando 45 goles.