cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cipriano Alvite Alonso
Traxectoria
Carpinteiro. Socio do Centro de Estudios Sociales Germinal. Secretario do Sindicato Único da Construción da CNT. Foi delegado do Comité da Federación Local Obreira da CNT. Representou o Sindicato da Construción da Coruña no Congreso da CNT en Zaragoza en maio de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido canda outros dirixentes sindicais pola continuación da folga xeral. Aparece como un dos asinantes dun panfleto falso difundido polas autoridades desconvocando a folga xeral. Acusado dos delitos de desobediencia e incumprimento dos bandos de guerra, foi executado no Campo da Rata da Coruña o 9 de agosto canda Jaime Rodríguez García, Francisco Ballón Pequeño, Venancio Seoane García, Julio Sabio Sanmartín e José Quintas Pena.
Illa Capitán Aracena
Historia
En abril de 1829 o comandante Fitzroy co Beagle traballou no levantamento da costa norte da illa, especialmente nos seos Lyell e Pedro. A exploración do seo Pedro deuna por terminada aseverando que non había canle cara ao océano. Anos máis tarde descubriuse a canle Acwalisnan que comunica as augas do seo Pedro coas do seo Dyneley.
En maio de 1829 o tenente Skyring a bordo do Adelaide levantou a costa leste e sur da illa durante o levantamento das canles Magdalena e Cockburn.
En maio de 1829 o tenente Skyring ao comentar a dirección en que tira a marea crecente na canle Cockburn di: "nas antigas cartas holandesas figura un canalizo chamado Jelouzelt que el non atopou". Podería tratarse da actual canle Acwalisnan.
Forma parte do Parque nacional Alberto de Agostini dependente da Corporación Nacional Forestal.
Xeografía
A illa Capitán Aracena é unha das illas do NO do arquipélago de Terra de Fogo. Está situada ao E da illa Clarence separada desta polo seo Pedro e a canle Acwalisnan. A súa latitude e lonxitude media son: 54° 10' 00" S e 71° 30' 00" W
Ten 32´1 km. de longo no seu eixe norte-sur por 41´8 km no maior ancho. Polo seu lado norte corre o estreito de Magallanes, polo leste a canle Magdalena, polo sur a canle Cockburn e polo oeste o seo Pedro, a canle Acwalisnan e o seo Dyneley.
Na súa costa norte, bañada polas augas do estreito de Magallanes, atópanse o seo Lyell e a enseada Stapless. No lado NE levántase o monte Vernal que se recoñece porque o coroa un peñón que parece un miradoiro. No mesmo lado leste, pero máis ao sur, elévase o monte Boquerón de 914 metros de alto, é escarpado e está coroado por tres picos que o distinguen.
Na súa costa leste atópase baía Morris que é o mellor fondeadoiro que hai nas canles Magdalena e Cockburn, apto para naves de calquera tamaño.
Na súa costa sur atópanse as baías Stormy e Park e os seos Mercurio e Prat. O primeiro seo se interna na illa Capitán Aracena con varios brazos e o segundo con tres enseadas: Aldea, Riquelme e Uribe. Na enseada Riquelme atópase porto Quidora e na enseada Uribe Puerto Esmeralda.
Clima
No sector da illa reina case permanentemente o mal tempo, cae copiosa choiva, neva case todo o ano e o ceo está nubrado. O clima considérase de carácter marítimo, con temperaturas parellas durante todo o ano. O vento predominante é do oeste e sopra case en forma continua e sen interrupción. Pódese dicir que o réxime permanente é de mal tempo baixo todas as súas formas.
Flora e fauna
Hai calafates, fucsias e arbutus.
Entre as aves hai corvos mariños, paxaros carpinteiros, martines mariñeiros, arceas e colibrís.
Nas súas costas obsérvanse lobos de mar, lontras, golfiños e baleas. Nas augas que a rodean hai camaróns vermellos, alimento principal das baleas.
Xeoloxía
A illa constitúe a continuación do extremo sur de América. As montañas pertencen ao sistema andino, xeralmente son de cumes redondeados coroadas de neve. O verdor que se observa nas montañas consiste principalmente de musgo ou dunha vexetación raquítica que cobre un chan brando e pantanoso.
A rocha é principalmente xade, acompañada por considerables masas de granito.
Heavy Gauge
Heavy Gauge é o sexto álbum do grupo xaponés de Pop/Rock chamado GLAY, lanzado ó mercado o 20 de outubro do ano 1999 baixo o selo PolyGram e producido por Masahide Sakuma. Neste álbum, GLAY usa acordes de Gospel en cancións como "Will Be King" e "Happiness". Ademais marca un fito na carreira da banda coa súa canción "Winter, Again", que gañaría o premio o single do ano na Japan Record Award. Varias cancións do álbum serían usadas nas campañas promocionais dos produtos alimenticios "Horn" e "Flan" da compañía Meiji Seika Kaisha. O álbum alcanzaría a primeira posición nas listas de Oricon, con 2 370 000 copias vendidas.
Debussy (cráter)
Debussy é un cráter de impacto cun prominente sistema de raios que está situado no hemisferio sur do planeta Mercurio, que foi descuberto en 1969 grazas ás observacións con radar de baixa resolución feitas dende o Observatorio Goldstone. Máis tarde, en 1990-2005, foi fotografado con máis detalle polo Observatorio de Arecibo. O cráter foi inicialmente coñecido coma o accidente xeolóxico A. A aparencia brillante dos raios nas imaxes de radar indican que o cráter é xeoloxicamente novo, porque superficies frescas e ásperas dos cráteres de impacto recentes son boas dispersoras das ondas de radio.
Debussy recibiu o seu nome en honra a Claude Debussy (1862-1918), un dos máis importantes compositores franceses, que traballaban no campo da música impresionista. Ten un diámetro de preto de 85 km, mentres que os raios se estenden ó longo de centos de quilómetros, cubrindo boa parte do hemisferio sur. O sistema de raios de Debussy é o segundo máis importante de Mercurio, despois do sistema do cráter Hokusai.
miniatura|left|Primeira fotografía tomada dende a órbita de Mercurio Este cráter é un dos accidentes xeolóxicos destacados na primeira foto sacada dende a órbita de Mercurio, que foi tomada o 29 de marzo do 2011 pola sonda MESSENGER, imaxe da esquerda.
Ingeborg de Dinamarca
Ingeborg de Dinamarca (Ingeborg Charlotta Carolina Frederikke Louise), nada en Charlottenlund (Copenhague) o 2 de agosto de 1878 e finada en Estocolmo o 12 de marzo de 1958, foi a quinta filla do rei Federico VIII de Dinamarca e da princesa Luísa de Suecia. Casou en 1897 co príncipe Carl de Suecia. Deste matrimonio naceron entre outros: Märtha, esposa de Olav V de Noruega; Astrid, esposa de Leopoldo III de Bélxica; xunto a outros dous irmáns máis.
Vilarmao, Vilarmao, Guntín
Vilarmao é o único lugar da parroquia de Vilarmao, no concello de Guntín, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 35 habitantes (14 homes e 21 mulleres).
Springfield, Illinois
Springfield é a capital do estado de Illinois e tamén o centro administrativo do condado de Sangamon. A cidade foi fundada en 1819, pasou a ser centro administrativo en 1823, e recibiu o seu foro en 1840. Converteuse na capital de Illinois en 1837, e a asemblea lexislativa convocouse aquí, por primeira vez, en 1839. Segundo o censo do ano 2000, habitan na cidade 111.454 habitantes. Nas súas orixes, cara a 1810 a cidade foi chamada Calhoun, en honra ao Senador de Carolina do Sur John C. Calhoun, pero despois que a poboación háxase desencontrado con Calhoun, a cidade foi renombrada como Springfield. Abraham Lincoln é un dos habitantes máis importantes e prominentes que tivo a cidade; trasladouse á área en 1831, pero non viviu na cidade propiamente tal ata 1837. O Presidente estadounidense Ulysses S. Grant tamén mantiña lazos con Springfield. En 1908 un gran disturbio racial estalou na cidade, culminando co linchamento de dous residentes Afroamericanos. Springfield é recoñecida polo seu gastronomía e como un lugar onde se realizan expresións artísticas como o ballet clásico, o jazz e un festival de carillón, que leva a cabo cada ano. A atracción turística maior que posúe a cidade inclúe unha multitude de sitios históricos afiliados ao Presidente Lincoln, algúns sitios de goberno e varias atracción relacionada coa comida como o Maid-Rite Sandwich Shop.
A cidade está situada sobre un chairo que abarca a maior parte do campo circundante. Un encoro de propiedade dunha empresa de servizo público local, fornece á cidade auga potable e funciona tamén como centro recreacional. O clima é o típico para unha cidade situada en de latitude media, con veráns cálidos e invernos fríos. O clima durante a primavera e o verán pode facerse violento na cidade; polo menos dous tornados destrutivos azoutaron á cidade durante a súa historia.
A cidade é gobernada por consello alcaldicio (Maior-council), coa peculiaridade de posuír un alcalde forte. A cidade posúe á súa vez como entidade gobernamental o "Municipio da Capital". Ademais, o Goberno do Estado de Illinois está tamén situado en Springfield. As entidades de goberno localizadas na cidade inclúen a Asemblea Xeral de Illinois, o Tribunal Supremo de Illinois e a Oficina do Gobernador de Illinois. Hai oito institutos públicos e privados na cidade. As escolas públicas de Springfield son manexadas polo Distrito Nº 186. A economía de Springfield está marcada polos empregos gobernamentais, que concentran unha alta porcentaxe da forza laboral da cidade. O desemprego en Springfield elevouse de setembro de 2006 a febreiro de 2007, do 3,8 % ao 5,1 %
Xeografía
miniatura|dereita|250px|Algúns dos danos menores provocados pola tempada de tornados do ano 2006 en Springfield. A cidade ten unha elevación de 178 metros sobre o nivel do mar.
Topografía
Segundo a Oficina de Censo dos Estados Unidos, a cidade ten unha área total de 156,2 km², dos cales 139,9 corresponden a terra e 16,3 km² (o 10,46 %) son auga. A cidade está localizada na conca inferior do río Illinois, nunha área grande coñecida como Till Plain. O Condado de Sangamon e a cidade de Springfield están na Springfield Plain, subdivisión de Till Plain. O Chairo é o resultado do fluxo glacial, coñecido como fluxo Illinoiano, debido á súa grande exposición sobre as áreas de IllinoisLeverett, Frank.
Clima
Springfield experimenta un clima típico de latitude media. Veráns cálidos e invernos fríos son a norma. Illinois tamén experimenta un gran número de tornados. A partir de 1961 ata 1990 a cidade de Springfield tivo unha media de 89.3 cm de precipitacións anuais Durante aquel mesmo período a temperatura media anual era de 11.3º Celsius, con máximas no verán de 24.7º Celsius en xullo e mínimas durante o inverno de -4.3º Celsius en xaneiro miniatura|esquerda|260px|Tumba de Lincoln
Paisaxe Urbana
A cidade ten polo menos once separacións designadas veciñanzas: Eastside, Enos Park, Hawthorne Place, Historic West Side, Lincoln Park, Near South, Oak Ridge, Shalom, Springfield Lakeshore, Twin Lakes e Vinegar Hill
Economía
Moitos dos empregos do centro da cidade teñen relación con labores de goberno con sede en Springfield. Desde 2002, o Estado de Illinois é tanto da cidade como do condado o maior empregador, dando traballo a 17.000 persoas a través do Condado de Sangamon. Desde febreiro de 2007, empregos de goberno, incluíndo local, estatal e do condado, representan aproximadamente 30.000 dos empregos non agrícolas da cidade. O comercio, o transporte, e as industrias de asistencia médica prové cada un entre 17.000 e 18.000 empregos á cidade. [56] O maior empregador do sector privado en 2002 era Memorial Health Systems, con 3.400 persoas traballando para aquela empresa. Segundo estimacións da "Calculadora do Mínimo vital", mantido pola Universidade Estatal de Pensilvania, o mínimo vital para a cidade de Springfield é de 6.50 dólares por hora para un adulto. Sendo aproximadamente 13.100 dólares traballando 2.080 horas anuais. Para unha familia de catro persoas, os gastos aumentan e o mínimo vital chega a 19.49 dólares por hora dentro da cidade. Segundo a Oficina de Estatística De traballo (BLS) do Ministerio de Traballo dos Estados Unidos, a Man de obra local caeu de 116.500 en setembro de 2006 a 113.400 en febreiro de 2007. Ademais, a taxa de desemprego elevouse durante o mesmo período de tempo do 3.8% ao 5.1%.
Sistema de Saúde
Existen dous hospitais en Springfield, o Springfield Memorial Medical Center e o St. John's Hospital. O St. John's Hospital é sede do Prairie Heart Institute, que realiza máis procedementos cardiovasculares que calquera outro hospital en Illinois.
Servizos Públicos
O propietario do Lago Springfield, City Water, Lixeiro and Power, prové de electricidade á cidade de Springfield e ás localidades contiguas, fornecendo ademais auga potable a todo o sector xa abastecido de electricidade. O gas natural é fornecido por AmerenCILCO, dependente da Central Illinois Lixeiro Company (CILCO).
Transporte
A Interestatal 55 corre de norte a sur pasando por Springfield, mentres a I-72 (tamén coñecida como US 36) faino de leste para oeste. En Springfield opera o servizo de trens de pasaxeiros Amtrak, que funciona entre Chicago e Saint Louis e para na Unión Station da cidade As necesidades de transporte Local de pasaxeiros son atendidas por un servizo de autobuses O Distrito de Tránsito de Poboación de Springfield (Springfield Mass Transit District, SMTD) opera o sistema de autobuses de Springfield. Pola cidade tamén pasa a histórica Ruta 66.
O Abraham Lincoln Airport Capital é o aeroporto da cidade e prové de rutas cara a Chicago e St. Louis
Na televisión
A cidade na que vive a familia de debuxos animados The Simpsons é Springfield, e, ao haber tantos Springfields en Estados Unidos, nunca se soubo con exactitude onde queda esta cidade ficticia no mapa. Moitos datos afirman que é o estado imaxinario de North Takoma, pero con todo, Springfield de Illinois é outra posibilidade moi probable, xa que a cidade de Shelbyville atópase pegada e a Cidade Capital moi preto, do mesmo xeito que Springfield dos Simpson.
Saxonia-Anhalt
Saxonia-Anhalt (en alemán Sachsen-Anhalt) é un dos 16 Estados federados de Alemaña.
Subdivisión administrativa
Saxonia-Anhalt subdivídese desde o 1 de xaneiro de 2004 en once Landkreise (distritos rurais) e tres Stadtkreise (distritos urbanos). Ao primeiro eran 37 distritos que se reformaron en 1994 en 21.
Žydrūnas Ilgauskas
Žydrūnas Ilgauskas, nado 5 de xuño de 1975, en Kaunas, é un ex xogador profesional lituano de baloncesto e actual adestrador asistente dos Cleveland Cavaliers. Cunha altura de 2,21 metros e un peso de 108 quilogramos, xogaba na posición de pivote. Levou sempre durante a súa carreira o número 11.
Traxectoria
Foi seleccionado por Cleveland Cavaliers na vixésima posición da primeira rolda do Draft da NBA de 1996 procedente do BC Aisčiai de Kaunas, que xoga na Lituania. Dende entón non trocou de equipo, aínda que en 2010foi traspasado a Washington Wizards, sen chegar a debutar co equipo e regresando ao pouco de novo a Cleveland.
O 20 de marzo de 2009, durante o transcurso do partido contra Atlanta Hawks superou a marca dos 10.000 puntos a pesar de arrastrar unha serie de lesións nos pés durante toda súa carreira como profesional da NBA. Con ese fito converteuse no cuarto xogador da franquía en superar ese rexistro, xunto con LeBron James, Brad Daugherty e Austin Carr.
O 17 de febreiro de 2010, Ilgauskas foi traspasado a Washington Wizards como parte dun intercambio a tres bandas, xunto cunha primeira rolda do draft de 2010 e os dereitos de Emir Preldžič; Antawn Jamison marchábase desde Washington a Cleveland Cavaliers; Drew Gooden de Washington a Los Angeles Clippers, Al Thornton dos Ánxeles a Washington e Sebastian Telfair dos Ánxeles a Cleveland. Con todo, antes de debutar cos Wizards, estes romperon o contrato, converténdoo en axente libre. E finalmente o 23 de marzo de 2010 regresaría aos Cavs tras asinar un contrato polo que resta de tempada.
Europa (foguete)
Europa foi o nome dunha serie de foguetes europeos desenvolvidos na década de 1960 pola ELDO (European Launcher Development Organisation) e composta polo Europa I e o Europa II.
Historia
Os foguetes Europa foron os primeiros lanzadores espaciais desenvolvidos por unha organización europea. O Europa I estaba formados por unha primeira etapa británica Blue Streak, unha segunda etapa francesa Coralie e unha terceira etapa alemá Astris, e o Europa II levaba unha cuarta etapa adicional P068. A cofia foi desenvolvida por Italia e os sistemas de seguimento do foguete, polos Países Baixos e Bélxica. Australia tamén participou no proxecto a cambiou do uso das instalación de lanzamento en Woomera. Só dous dos oito lanzamentos de proba tiveron éxito e o proxecto finalmente foi cancelado para dar paso ó desenvolvemento dos foguetes Ariane por parte da sucesora da ELDO, a ESA.
O plan para as probas dos foguetes tiña tres partes:
De todas as fases, só a 1 finalizou con éxito. Todos os voos da fase 2 foron un fracaso, cos fallos concentrándose nas etapas 2 e 3. Para compensar os fallos, lanzouse un foguete adicional durante a etapa 2, que tamén fracasou. Fíxose un último intento cun Europa II, simplemente engadindo unha cuarta etapa, pero tampouco tivo éxito, poñendo fin ó programa de foguetes Europa. Tralo peche do programa, o Reino Unido abandonou a ELDO, dando fin ao mesmo tempo á organización. O programa de lanzadores renacería baixo a ESA e o liderado francés, o que daría lugar ós foguetes Ariane.
Nebulosa escura
miniatura|dereita|250px|Posiblemente a nebulosa escura máis famosa, A [[Nebulosa Cabeza de Cabalo.]]
Unha nebulosa escura é un tipo de nube interestelar que é tan densa que tapa a luz de fondo dunha nebulosa de emisión ou dunha nebulosa de reflexión (ex. a Nebulosa Cabeza de Cabalo) ou bloquea a luz das estrela que ten detrás (ex. a Nebulosa Saco de Carbón).
A extinción da luz é causada por po interestelar localizado nas partes máis frías ou densas de grandes nubes moleculares ( clarificar-conversa ). Os cúmulos e grandes e complexas nebulosas escuras están normalmente asociadas a Nubes Moleculares Xigantes. A nebulosas escuras illadas e de pequeno tamaño son chamadas glóbulos de Bok.
As nubes escuras aparecen a causa de partículas de po de tamaño submicrométrico, cubertas con monóxido de carbono conxelado e nitróxeno, o cal bloquea o paso da luz en lonxitudes de onda visibles. Tamén hai presente hidróxeno molecular, helio atómico, C18O, CS, NH3 (amoníaco), H2CO (formaldehido), c-C3H2 ("cyclopropenylidene") e un ión molecular N2H+ ("diazenylium"), os cales son relativamente transparentes. Estas nubes son campos de xerminación de estrelas e planetas, e entender o seu desenvolvemento é esencial para comprende-la formación estelar.
A forma de cada nebulosa escura é moi irregular: moitas veces non teñen definidas as súas fronteiras ou toman formas moi reviradas. A nebulosa escura máis grande visible a simple vista, aparece coma parches escuro inseridos no fondo brillantes da Vía Láctea.
Soiuz 36
Soiuz 36 foi unha misión espacial tripulada soviética lanzada o 26 de maio de 1980 mediante un foguete Soiuz U desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soyuz 36, unha Soiuz modelo 7K-T cos cosmonautas Valeri Kubasov e Bertalan Farkas (o primeiro cosmonauta de Hungría) a bordo, foi unha misión Interkosmos lanzada para acoplarse coa estación espacial Saliut 6. A tripulación adicouse a facer diversos experimentos ata o seu regreso.
Kubasov e Farkas regresaron á Terra na nave da misión Soiuz 35, pertencente aos cosmonautas de longa estancia Leonid Popov e Valeri Ryumin, deixando a súa Soiuz, máis nova e fresca, na estación. Aterraron o 3 de xuño de 1980 ás 15:07 GMT.
Lago Ladoga
miniatura|250px|Mapa do Lago Ladoga miniatura|250px|Mosteiro de [[Valaam.]] O lago Ladoga ou lago Ládoga, en ruso, Ладожское озеро (Ládozhskoie ózero), en finés, Laatokka, é un lago de auga doce situado en Carelia e o óblast de San Petersburgo, pretiño da fronteira con Finlandia. Cunha superficie de 17.700 km², é o maior lago de Europa e o décimo quinto do mundo. No seu interior áchanse 660 illas cunha superficie de 435 km². A maioría destas illas están próximas da costa noroeste, incluíndo as coñecidas illas Valaam. O lago desemboca no Golfo de Finlandia (Mar Báltico) a través do río Nevá.
A área da súa cunca é de 276.000 km². Esta conca inclúe uns 50.000 lagos e 3.500 ríos cunha lonxitude superior aos 10 km. O 85% da auga do lago provén dos seus tres principais afluentes:
Outros afluentes de importancia son os ríos Olonka e Syas.
O lago Ladoga ten a súa propia especie endémica de foca anelada, chamada foca do Ladoga.
Historia
miniatura|esquerda|Localización do lago de Ladoga. O lago era parte importante da ruta comercial que unía aos varegos co Imperio bizantino. A capital rusa máis antiga, Stáraya Ládoga, toma o seu nome do lago.
O antigo mosteiro de Valaam fundouse na illa de mesmo nome (en finés: Valamo), a máis grande do lago, abandonado entre 1611 e 1715, restaurado no século XVIII e evacuado a Finlandia durante a Guerra de Inverno en 1940. A actividade monástica foi reanudada en 1989. Outros claustros próximos son os mosteiros de Konevets e de Alexandr-Svirsky.
Entre 1617 e 1721, o lago formaba a fronteira entre Rusia e Suecia, e posteriormente, entre 1812 e 1940, a fronteira entre Finlandia e Rusia.
Durante o sitio de Leningrado (1941-1944), o lago de Ladoga supoñía o único acceso á cidade. Grazas a isto, toneladas de alimentos chegaron a Leningrado, con camións durante o inverno (polo coñecido como "Camiño da Vida"), e durante o verán mediante barcos.
Despois da guerra, Finlandia perdeu a rexión da República de Carelia a favor da URSS. A maioría dos finlandeses foron obrigados ao exilio, aínda que algúns nativos puideron ficar alí.
1777
Outros
Historia ano a ano
Pobo vasco
O pobo vasco (en Euskaldunak) é un grupo étnico  que habita na área tradicionamente coñecida como País Vasco (en Euskal Herria), localizada na zona oeste dos Pireneos e na costa do Golfo de Biscaia, na parte norte de España e o suroeste de Francia. Caracterízanse por teren uha lingua, unha cultura e uns devanceiros comúns, os vascóns e os aquitanos.
Historia
miniatura|esquerda|220px|Tribos vascas segundo os xeógrafos romanos sinaladas en vermello, sinaladas en azul as tribos [[celtas.]] Os historiadores romanos afirman que o territorio vasco era habitado dende tempos prerromanos por diversas tribos cuxa lingua non entendían. A distribución rexional destas tribos difere entre os historiadores. Porén, acéptase a teoría de que os vascos son un remanente dos primeiros habitantes do paleolítico da Europa occidental, especificamente dos habitantes da rexión francocantábrica. Estrabón e Plinio o Vello nomean nos seus escritos as tribos vascas, incluíndo ós vascóns e ós aquitanos entre outras. Existen evidencias para afirmar que estas tribos xa falaban protovasco.
Durante a alta Idade Media, os territorios entre o río Ebro e o río Garona eran coñecidos como Basconia e foi unificado baixo o mando dos duques de Vasconia por un tempo. Despois das invasións dos musulmáns na península Ibérica e a expansión francesa de Carlomagno, o territorio fragmentouse. O reino de Pamplona emerxeu como o principal estado do territorio no século IX. Sería baixo o mando de Sancho III o Maior que o reino de Pamplona conseguería a súa máxima extensión territorial, pero despois da súa morte no ano 1035, os seus fillos non respectaron o seu testamento que outorgaba o reino ó primoxénito, e despois de moitas loitas, dividiron o territorio, o cal deu lugar a unha nova estrutura política no século XII formada polos reinos de Navarra, Aragón e Castela. Durante a Idade Media, Biscaia únese voluntariamente ó Reino de Castela.
No ano 1200, o reino de Navarra perdeu os actuais territorios de Áraba, Guipúscoa e o Duranguesado, que son anexionados polo monarca castelán. Deste xeito, Navarra, separada dos outros territorios peninsulares do País Vasco, orientou a súa política de expansión cara ó norte e leste, nos territorios fronteirizos con Francia e Aragón. Navarra, foi anexionada parcialmente no reino de Castela durante os séculos XI e XII, e practicamente na súa totalidade durante 1512 e 1521. O resto do territorio do norte foi anexionado por Francia. As tres provincias da actual Euskadi, que se uniran voluntariamente ó reino de Castela, deron o seu apoio á integración de Navarra con Castela.
Navarra, Áraba, Guipúscoa e Biscaia conservaron os seus foros. Esta situación perdurou até o século XIX, data na que foron parcialmente suprimidos per Antonio Cánovas del Castillo despois da derrota carlista. Durante o franquismo, só Áraba e Navarra conservaron parte dos seus antigos foros, pero van foron derrogados nas outras dúas provincias por decreto do 23 de xuño de 1937 por ser consideradas «Provincias traidoras», suprimindo o primeiro Estatuto de Autonomía Vasco. Este decreto foi parcialmente modificado o 6 de xuño de 1968, suprimindo os parágrafos ofensivos para Guipúscoa e Biscaia, pero conservando o resto dos artigos. Foi finalmente derrogado o 30 de outubro de 1976.
Hoxe en día o País Vasco está conformado pola comunidade homónima, poa comunidade foral de Navarra e polas provincias do sur de Francia.
Clasificación
250px|miniatura|esquerda|Sentimento vasco no [[País Vasco (rexión histórica)|País Vasco.]] Teñen trazos diferenciadores nas súas tipoloxías sanguíneas, na súa cultura e na súa lingua, de raíces non indoeuropeas, en claro contraste coas linguas románicas dos pobos veciños.
Existe un forte sentimento nacionalista entre os vascos, especialmente nos residentes en España, que se identifican máis firmemente como vascos que como españois ou franceses. Porén, unha parte destacable dos vascos séntense tanto vascos como españois (ou franceses, nos casos dos vascos do cantón francés). Moitos vascos consideran a designación de "minoría étnica" como incompleta, favorecendo en troques a definición como nación.
No presente, viven nunha zona altamente industrializada e as diferenzas culturais co resto de Europa están inevitablemente difuminadas, aínda que conservan unha consciencia moi forte de identidade cultural propia, así como a identificación coa súa patria, mesmo en moitos vascos que emigraron a outras zonas de España ou Francia, ou noutras partes do mundo (a chamada diáspora vasca).
Crédito académico
Sistema Europeo de Transferencia e Acumulación de Créditos
O Sistema Europeo de Transferencia e Acumulación de Créditos é un sistema utilizado polas universidades europeas para definir o tempo que inverte un estudante na súa formación. Utilízase para diversas fins como validar cursos, recoñecer equivalencias formativas ou deseñar planos de formación. O tratado da Unión Europea permite a libre circulación dos traballadores entre os países membros mais as dificultades de recoñecemento dos títulos académicos viña dificultando esta posibilidade. Á hora de comparar titulación, un dos problemas é a definición da formación recibida e, neste proceso, a cuantificación do tempo requirido é esencial. Por exemplo, se, para ser físico, un estudante aprendeu a realizar experimentos con partículas atómicas, é de axuda saber como o aprendeu mais tamén durante canto tempo o estivo aprendendo.
Este proceso de unificación dos deseños formativos universitarios a nivel europeo coñécese como Proceso de Bologna e ten que dar lugar ao chamado Espazo Europeo de Educación Superior (identificado coas súas iniciais: EEES). Este sistema foi o único na práctica a partir de 2010 cos novos deseños de planos de estudo denominados graos e posgraos e a desaparición progresiva das anteriores diplomaturas e licenciaturas.
Innovacións introducidas
Os ECTS non son unha simple unidade de tempo. Introducen algúns cambios relevantes que deben considerarse para o seu manexo adecuado:
Aplicacións
A creación dos ECTS ten unha serie de aplicación prácticas que se observan na universidade europea desde 2010:
Deseño de planos de estudo
Os graos, posgraos e doutoramentos das universidades deben deseñarse utilizando unidades de tempo ECTS. Isto leva consigo que o número de créditos dos planos de estudo e das materias permanecen de forma similar pero o número de horas que representan é superior porque inclúe horas de dedicación non docentes.
Organización de horarios
Os horarios describen o contido dos créditos levando á descrición do seu contido. Deste xeito, descríbense de forma explícita as horas dedicadas a outras actividades como as titorías individuais ou grupais e mesmo outras tarefas.
Definición do proceso de ensino-aprendizaxe
O proceso de ensino-aprendizaxe define con maior precisión todas as actividades ás que se ten que dedicar o estudante. Este cambio de referencia (desde a perspectiva do estudante) entra en consonancia con outros cambios do Proceso de Bologna como a definición por competencias dos títulos académicos.
Recoñecemento da formación adquirida
A formación adquirida noutras universidades, mesmo doutros países europeos, e doutros niveis e modalidades pode recoñecerse con maior facilidade. Aínda que deben considerarse outros parámetros, o tempo pasa a ser unha referencia fundamental. Ao facilitar este recoñecemento, tamén será máis doada e máis efectiva a mobilidade dos estudantes dunha universidade a outra.
Batalla de Rande
A batalla de Rande foi unha importante batalla naval librada no estreito de Rande e na enseada de San Simón, no interior da ría de Vigo, o 23 de outubro de 1702. Enfrontou ás escuadras das coalicións anglo-holandesa e hispano-francesa, dentro do contexto da guerra de Sucesión española.
A batalla
A Frota de Indias, composta por 19 buques escoltados por 22 navíos franceses, partira o 11 de xuño desde A Habana cara a Cádiz cun gran cargamento. Á metade de travesía foron informados de que unha poderosa escuadra anglo-holandesa os agardaba no cabo San Vicente, polo que o almirante Manuel de Velasco decide desviarse cara á ría de Vigo, onde entran o 22 de setembro.
miniatura|esquerda|Ilustración da batalla de Rande en [[Vinte mil leguas baixo dos mares, de Jules Verne, na edición de Pierre-Jules Hetzel.]] O comboi buscou refuxio na enseada de San Simón, e axiña se preparou a defensa ao tempo que se requisaron 1.200 carros do país para transportar as mercadorías cara a Madrid. O paso de Rande foi obstruído por unha barreira de toros, cables e pequenas embarcacións, e foron recrutadas milicias para reforzar os dous pequenos fortes situados aos dous lados do estreito.
O 2 de outubro, mentres os ingleses dirixidos por George Rooke atacaron sen éxito Cádiz, a frota española comeza a desembarcar o seu cargamento en Baiona. O 17 de outubro o capitán Hardy, a bordo do Pembroke, informa a Rooke de que a Frota de Indias se retirara cara ao norte pola costa portuguesa, información recollida polo seu Capelán, e o día 18 convocouse un consello de guerra no buque insignia Royal Sovering no que se decide dirixir a escuadra cara á ría.
O 21 de outubro, o marqués de Châteaurenault, que tiña ao seu cargo a custodia da frota española, decide refuxiarse no fondo da ría, dispoñendo as súas naves para a defensa dos galeóns españois. O día 22 a escuadra anglo-holandesa entra na ría, e fondea pola tarde, baixo o incesante bombardeo do forte de Vigo.
O día 23 o duque de Ormond desembarca en Teis con 2.000 homes, e Churchill fai o mesmo en Domaio co obxectivo de atacar e paralizar o bombardeo dos fortes de Corbeiro e Rande. Silenciados os canóns, comezou o ataque por mar.
A artillería francesa contivo os primeiros ataques, pero Hopson logrou romper a barreira que impedía o paso do estreito a bordo do Torbay, o buque insignia británico, armado con picos. A frota anglo-holandesa logrou así penetrar no fondo da ría, e ante a falta de espazo para as manobras recorreuse á abordaxe. A loita corpo a corpo combinouse co uso de material incendiario, decidíndose a vitoria pola gran diferenza numérica entre as escuadras.
O marqués de Châteaurenault ordenou incendiar os propios barcos cando estaba todo perdido para evitar que caesen nas mans do inimigo. Mentres, Gaspar Antonio de Zúñiga, o príncipe de Brabanzón, capitán xeneral de Galicia, ordenou poñer a salvo o pouco que quedaba por descargar do quinto real, transportándose ata Lugo e dende alí a Segovia.
Morreron uns 2.000 homes do bando hispano-francés e uns 800 do anglo-holandés. Ademais, os franceses perderon os seus mellores buques de guerra, e os españois quedaron sen barcos para a carreira de Indias.
Se ben a batalla foi axiña silenciada en España (en parte polo éxito no balance total da guerra de Sucesión, coa consolidación dos Borbóns no trono), a vitoria de Inglaterra e Holanda acadou enorme difusión en toda Europa. En Londres existe a Vigo Street, en conmemoración da batalla, e Jules Verne falou dos tesouros de Rande na novela Vinte mil leguas baixo dos mares.
Tesouro de Rande
Tense especulado sobre as riquezas que levaban os barcos afundidos, sendo moitas as expedicións que o buscaron. Seguramente a parte máis valiosa do cargamento fora xa transportada a Castela durante o tempo que estivo a frota na ría, pero non se pode descartar que unha parte importante permanecese aínda nas adegas das naves.
A frota vencedora levou un botín de catro millóns de pesos, amais de sete buques de guerra e seis galeóns capturados.
Pegada na numismática galega miniatura|esquerda|Moeda a nome da raíña [[Ana de Gran Bretaña|Ana co topónimo "VIGO" baixo o busto]]miniatura|[[Medalla de 1702 conmemorativa da Batalla de Rande]] O que si que se coñece é que parte do metal requisado foi trasladado ás Illas Británicas e destinouse á emisión de moedas pola casa da moeda de Londres (daquela dirixida por Isaac Newton), de prata con valores de 1 penique, 6 peniques, 1 xilin, media coroa e unha coroa, e de ouro con valores de media guinea, unha guinea e cinco guineas.
Co gallo de conmemorar esa importante vitoria, nos anversos destas moedas amósase, baixo o busto da raíña Ana, a inscrición "VIGO".
Ademais destas moedas, batéronse tamén medallas en ouro, prata e bronce, conmemorativas do suceso. En todos os casos amosan, entre outros motivos, imaxes da ría e do porto de Vigo, e da destrución da frota defensora hispano-francesa.
Refraneiro galego do queixo
A queixo e touciño, grolo de viño|miniatura
Óblast de Amur
O óblast de Amur é unha provincia da Federación Rusa. Recibiu os primeiros colonos rusos no século XVII. O óblast foi creado o 20 de outubro de 1932.
Limita ao norte coa república de Iacutia, ao sur e ao suroeste con China, ao leste co territorio de Khabarovsk, ao oeste coa provincia de Chita e ao sueste coa provincia de Yevreyskaya.
Barcia Trelles
Os apelidos Barcia Trelles poden referirse a tres irmáns da Veiga (Asturias):
O Castro de Caldelas, Castro Caldelas, Castro Caldelas
O Castro de Caldelas é unha vila da parroquia de Castro Caldelas no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 673 habitantes (315 homes e 358 mulleres), 4 menos ca en 2010 (320 homes e 357 mulleres).
É a capital do concello.
O Couto, Negreiros, Silleda
O Couto é un lugar da parroquia de Negreiros no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 tiña 15 habitantes, 6 homes e 9 mulleres; o que supón un aumento dos habitantes con respecto ao ano 2000.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.
El Ideal Campesino
El Ideal Campesino foi un semanario editado en Santiago de Compostela en 1919.
Historia e características
Semanario católico-social, apareceu en decembro de 1919. Foi o seu responsable José María Moar. Cualificado como semanario antimonterista, din que vai ser o seu director Manuel Rey Gacio. Cesou a súa publicación co segundo número a finais dese mes de decembro e foi continuado por Redención Campesina.
Gran bazar de Istambul
miniatura|267x267px|Unha das 58 rúas cubertas do Gran Bazar. O Gran bazar (Kapalıçarşı en turco) de Istambul (Turquía) é o maior bazar da cidade e un dos bazares máis grandes do mundo.
Situado no centro da "cidade vella", na parte europea de Istambul entre Nuruosmaniye, Mercan e Beyazıt, ten máis de 58 rúas e 4.000 tendas. Diariamente recibe entre 250.000 e 400.000 visitantes. Con moitas áreas de negocio entre as que salientan a xoiaría, ourivaría, tendas de especias e tendas de alfombras. Comercios que se agrupan por tipo de actividade, en plan gremial. O bazar contén dous bedestáns, ou estruturas de cachotaría con cúpula para o almacenamento de mercadorías; o primeiro deles foi construído en 1464 por orde de Mehmed II. En 1864 foi reconstruído na súa maioría logo dun terremoto.
Datos do monumento
O Gran Bazar de Istambul esténdese nunha área de 45.000 m2 dos cales 36.000 m2 son útiles. Estrutúrase en 64 avenidas e rúas e 16 atrios con preto de 4.000 tendas. Accédese a este recinto pechado mediante 22 portas e ponse a venda máis de 97 diversas variedades de produtos vendéndose máis de 12.700 artigos diferentes e traballan máis de 20.000 persoas. Conta con servizos de: O bazar está ordenado de maneira gremial e as súas rúas levan o nome do gremio que traballa nelas, por exemplo; Kalpakçılareira, vendedores de pel; Kuyumcular, xoieiros; Aynacılareira, vendedores de espellos; Fesçiler, vendedores de Tarboosh ou Xağlıkçılareira, paneiros.
Historia
Despois da conquista de Constantinopla o 29 de maio de 1453 polo sultán Mehmed II abriuse un período de construción de novos servizos entre eles os bazares cubertos ou Bedesten que se dedicaron á venda de teas abríndose logo a todo tipo de obxectos valiosos.
Orixinalmente en época bizantina existía o chamado "Bedesten antigo", "Bedesten interno" ou "Bedesten de Cevahir" (cevahir = xoiaría) que ocupa unha área de 48 m x 36 m. En 1461, o sultán Mehmed II, ordenou a construción dun novo bazar, o cal se realizou un pouco máis lonxe e distribuíuse as súas rúas segundo o tipo de tecido, cotón, seda... Esta é a data que se entende como data fundacional do Gran Bazar de Istambul.
Se o Palacio de Topkapi era o centro político do Imperio Otomán o Gran Bazar era o centro económico do mesmo. A mediados do século XIX a sede do sultanato situouse en Dolmabahçe, Eıldız e Çırağan mentres que os bancos abrían as súas sedes en Galatas.
O Gran Bazar estaba, aínda hoxe é evidente, organizado no sistema de gremios, este sistema deixouse de empregar despois da constitución da república de Turquía en 1923 e nel de daba o ensino artesanal baseada na relación de "aprendiz-mestre".
O Gran bazar sufriu máis de 20 desastre debidos a incendios ou terremotos. Hai dous incendios notábeis, o de 20 de novembro de 1651 e o do 26 de novembro de 1954.
Tralo terremoto de 1894 realizáronse varias actuacións de mellora dándolle a súa forma actual, estas actuacións remataron en 1898 e deixaron fóra do bazar varias rúas (Sarnıçlı Han, Paçavracı Han, Alipaşa Cami Han, Yolgeçen Han, rúa de Tığcılar, rúa de Örücüler e avenida de Çadırcılar). Antes desta reforma Evliya Çelebi no seu libro, Seyahatname di que había:A mediados do século XIX comezaron a entrar produtos téxtiles manufacturados dende diferentes países de Europa prexudicando a manufactura local moito máis artesanal. Diferentes entidades bancarias comezaron a abrir sucursais dentro do Bedesten e iso levou a que o servizo de custodia que mantiña pechase.
O vello bazar comezou a dar servizo de venda de produtos e o bazar novo cesou a súa actividade. En 1914 o municipio de Istambul comprou o terreo e dedicouno a poxas públicas.
Federico VIII de Dinamarca
Federico VIII de Dinamarca, nado en Copenhague o 3 de xuño de 1843 e finado en Hamburgo o 14 de maio de 1912, foi rei de Dinamarca de 1906 a 1912.
Traxectoria
Era fillo do rei danés Cristián IX de Dinamarca e da princesa Luísa de Hesse-Kassel. Casou en Estocolmo o 28 de xullo de 1869 coa princesa Luísa de Suecia. Entre os seus fillos destacan:
Morreu o 14 de maio de 1912 en Hamburgo. Está enterrado en Roskilde.
Castries
Castries é a capital de Santa Lucía. É o centro comercial do país, e o seu porto é un dos máis importantes das Antillas. Castries foi fundada polos franceses en 1650, e o nome procede de Charles Eugène Gabriel de la Croix, marqués de Castries.
Castries é unha pequena cidade de apenas 12.904 habitante, segundo estimacións de 2006, aínda que a área urbana xa superaba os 35.000 no 2001. O distrito homónimo acadaba 61.341 habitantes no ano 2001.
Xeografía
A capital do país érguese na costa noroeste da illa. Situada nunha chaira que se alaga con facilidade, Castries estase a desenvolver sobre pólders. Urbanisticamente está trazada cun plano hipodámico ou en dameiro, ben que a escala reducida, en relación con megalópoles como Nova York, que tamén o teñen. A súa situación nunha baía, dótaa dun porto moi seguro, que permite acoller buques de todo tipo.
Servizos e infraetruturas
A cidade é a sede do goberno. Acolle os despachos das compañías comerciais importantes, tanto locais como internacionais. No porto hai, como no resto da cidade, almacéns de comercio en datalle, así como restaurantes, supermercados e outras instalacións comerciais. Taxis e buses fornecen un bo servizo de transporte. Alberga tamén os servizos centrais de comunicacións.
Castries posúe o aeroporto George F. L. Charles para voos con outras illas caribeñas. O aeroporto internacional de Hewanorra está sito no sur da illa, preto da localidade de Vieux Fort.
Diocese
Castries é a sede do arcebispado do mesmo nome, polo que posúe a catedral da Inmaculada Concepción.
265
Véxase tamén
Historia ano a ano
Emmanuelle Riva
Paulette Germaine Riva, nada en Cheniménil o 24 de febreiro de 1927 e finada en París o 27 de xaneiro de 2017, foi unha actriz francesa, coñecida como Emmanuelle Riva (|ɛmanɥɛl ʁiva|). É coñecida especialmente polas súas interpretacións nos filmes Hiroshima mon amour (1959) e Amour (2012).
Riva foi candidata ao premio da BAFTA polo seu papel en Hiroshima mon amour, e gañou a Copa Volpi do Festival de Venecia por Thérèse Desqueyroux (1962). Pola súa interpretación en Amour, de Michael Haneke, gañou o BAFTA e o César e foi candidata ao Oscar á mellor actriz.
Primeiros anos
Riva naceu en 1927 en Cheniménil, Francia, filla de Jeanne Fernande (de solteira Nourdin), unha costureira, e René Alfred Riva, pintor de carteis italiano.
Creceu en Remiremont e Riva amosou unha paixón temperá pola interpretación, actuando en obras de teatros locais, aínda que traballou durante varios anos como costureira. Tras ver un anuncio nun xornal local, Riva apuntouse a unha escola de interpretación de París.
Aos vinte e seis anos mudouse a París para tratar de seguir unha carreira como actriz, a pesar das obxeccións da súa familia. En 1954, debutou no teatro parisiense cunha produción de Arms and the Man, de George Bernard Shaw. En 1957, Riva apareceu por primeira vez na televisión na serie Énigmes de l'histoire.
Carreira cinematográfica
Riva tivo un dos papeis principais de Hiroshima mon amour (1959), filme dirixido de Alain Resnais e escrito por Marguerite Duras, en que interpretou unha actriz francesa que tiña un idilio cun arquitecto xaponés (Eiji Okada) en Hiroshima. A súa actuación valeulle varios premios e candidaturas. Máis tarde apareceu en Kapò, de Gillo Pontecorvo (1960), Léon Morin, prêtre, de Jean-Pierre Melville (1961) e Thérèse Desqueyroux, de Georges Franju (1962). Tamén apareceu en Trois couleurs: Bleu, de Krzysztof Kieślowski (1993), Vénus Beauté (Institut), de Tonie Marshall (1999) e Le Skylab, de Julie Delpy (2011). miniatura|Emmanuelle Riva no [[Festival de Cannes de 2012.]] Riva protagonizou o éxito de crítica Amour (2012), de Michael Haneke, con Jean-Louis Trintignant, en que interpretaba unha profesora de música anciá que é coidada polo seu marido tras unha serie de infartos debilitantes. Riva gañou o BAFTA e foi candidata ao Oscar á mellor actriz. Viaxou á cerimonia dos Oscar, que tiña lugar no seu 86º aniversario, pero perdeu contra Jennifer Lawrence. Con 85 anos converteuse na actriz protagonista de máis idade candidata ao Oscar, e a segunda intérprete de máis idade, tras Gloria Stuart, que foi candidata con 87 anos.
Outros traballos
Mentres filmaba Hiroshima mon amour, Riva fotografou Hiroshima; medio século despois expuxéronse estas fotografías no Nikon Salon e foron editadas en forma de libro en Francia e o Xapón.
Riva tamén publicou poesía.
Falecemento
Riva faleceu de cancro o 27 de xaneiro de 2017 en París, catro semanas antes do seu noventa aniversario. O 4 de febreiro de 2017 tivo lugar un servizo na súa memoria na igrexa de Saint-Germain de Charonne no 20.º arrondissement de París; foi enterrada no cemiterio de Charonne.
Cidinho e Doca
Cidinho e Doca é un dueto de rap formado por Sidney da Silva (MC Cidinho) e Marcos Paulo de Jesus Peizoto (MC Doca). Con orixe nas favelas de Río de Xaneiro e influencias do estilo musical proibidão, a dupla gañou notoriedade ao participar da banda sonora do filme Tropa de Elite coa canción "Rap das Armas". Xa fora lanzada en 1994, mais gañou notoriedade nesta data, cando tamén foi lanzada nos Estados Unidos e Portugal.
Ainhoa Arteta
Ainhoa Arteta Ibarrolaburu, nada en Tolosa o 24 de setembro de 1964, é unha coñecida soprano vasca.
Traxectoria
Formouse no Conservatorio de Donostia e estudou interpretación no Actors Studio de Nova York. Debutou na Ópera de Palm Beach (Estados Unidos) en 1990, como Corinda en A Cenerentola de Rossini. Da súa intensa actividade concertista destaca o recital na Casa Branca, con Bill Clinton no poder, con motivo da visita oficial do Presidente de Colombia a Washington, D.C.
Casou e divorciouse en dúas ocasións, ten unha filla do seu segundo matrimonio co barítono norteamericano Dwayne Croft e un fillo, froito da súa relación co xinete Jesús Garmendia.
Discografía
miniatura|dereita|Ainhoa Arteta coa [[Orquestra Sinfónica de Galicia no 2013]]
Antártida
miniatura|Mapa da Antártida elaborado pola CIA. dereita|miniatura|Esquema da Antártida dende o [[Polo Sur.]] A Antártida é un continente do planeta Terra, situado no hemisferio sur. Ten unha superficie de 13 209 000 km², que diminúe debido ao cambio climático. Non ten unha poboación autóctona debido ás condicións climáticas. Con todo, unhas 2000 persoas pisan esa terra cada ano, entre as que se encontran científicos, técnicos, especialistas, militares e turistas.
A Antártida está atravesada por unha das maiores cordilleiras mundiais, as Montañas Transartárticas, cunha lonxitude de 3058 km e unha altura media de case 5000 metros. Estas montañas dividen o continente en dúas partes, por un lado a península Antártica ou península de Palmer (coñecida en Chile como Terra de O'Higgins), e pola outra banda a extensa meseta antártica.