cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eometaterios
Filoxenia
--o Superorde Eometatheria - (Simpson, 1970) |-o Orde Notoryctemorphia - (Kirsch, 1977) | `-o Familia Notoryctidae - Ogilby, 1892 |-o Orde Yalkaparidontia - Archer et al., 1988 (†) | `-o Familia Yalkaparidontidae - Archer et al., 1988 (†) |-o Magnorde Dasyuromorphia - (Gill, 1872) | `-o Orde Dasyuromorphia - (Gill, 1872) |  |-o Familia Dasyuridae - (Goldfuss, 1820) |  |-o Familia Myrmecobiidae - Waterhouse, 1841 |  `-o Familia Thylacinidae - Bonaparte, 1838 (†) `-o Magnorde Syndactyli - (Gill, 1871) |-o Orde Diprotodontia - Owen, 1866 | |-o Familia Palorchestidae - (Tate, 1948) (†) | |-o Familia Tarsipedidae - Gervais & Verreaux, 1842 | |-o Familia Thylacoleonidae - Gill, 1872 (†) | |-o Familia Wynyardiidae - Osgood, 1921 (†) | |-o Superfamilia Phalangeroidea - (Thomas, 1888) | | |-o Familia Acrobatidae - Aplin, 1987 | | |-o Familia Burramyidae - Broom, 1898 | | |-o Familia Ektopodontidae - Stirton et al., 1967 (†) | | |-o Familia Macropodidae - (Gray, 1821) | | |-o Familia Miralinidae - Woodburne et al., 1987 (†) | | |-o Familia Petauridae - (Bonaparte, 1838) | | |-o Familia Phalangeridae - Thomas, 1888 | | |-o Familia Phascolarctidae - Owen, 1839 | | `-o Familia Pilkipildridae - Archer et al., 1987 (†) | `-o Superfamilia Vombatoidea - (Burnett, 1830) |  |-o Familia Diprotodontidae - Gill, 1872 (†) |  |-o Familia Ilariidae - Tedford & Woodburne, 1987 (†) |  `-o Familia Vombatidae - Burnett, 1829 `-o Orde Peramelemorphia - (Kirsch, 1968) |-o Familia Peramelidae - (Gray, 1825) `-o Familia Peroryctidae - Archer et al., 1989
Barazón
O topónimo galego Barazón pode referirse a:
Humanae Vitae
180px|miniatura|dereita|[[Paulo VI publicou a Humanae Vitae o 25 de xullo de 1968.]] A Humanae Vitae (en galego: Da vida humana) é unha encíclica escrita polo papa Paulo VI e publicada o 25 de xullo de 1968. Co subtítulo de Sobre a regulación da natalidade, reafirmou a doutrina tradicional da Igrexa no tocante ao amor matrimonial, á paternidade responsable e ao rexeitamento do control artificial da natalidade co emprego de métodos anticonceptivos.
A encíclica foi moi controvertida pola súa prohibición de calquera forma de anticoncepción no matrimonio, e Paulo VI non publicou ningunha outra encíclica nos dez anos restantes do seu pontificado. En 2008, Bieito XVI dixo sobre esta materia "tan controvertida e, con todo, tan decisiva para o futuro da humanidade", que a Humanae Vitae se converteu en "sinal de contradición [...] un significativo xesto de coraxe ao reafirmar a continuidade da doutrina da Igrexa. [...] O que era verdade onte, permanece verdadeiro tamén hoxe."
Mor
O termo mor pódese referir a:
Humanae Vitae
Antecedentes
O mesmo fixo o papa Pío XII en diferentes pronunciamentos en 1944, 1951 e 1958, e o papa Xoán XXIII afirmaba na súa encíclica Mater et Magistra:
Tamén no Concilio Vaticano II abordou o tema na constitución Gaudium et Spes, gabando as parellas que, de xeito responsábel e prudente, formaban familias numerosas. Nesta constitución remarcouse expresamente que, no tocante á regución da natalidade, habería que recorrer á castidade conxugal e que non é lícito adoptar medios que a lei divina reproba.
Mais na Humanae Vitae a materia foi tratada por vez primeira na súa totalidade e de xeito ordenado. A encíclica foi promulgada poucos anos despois da constitución pastoral Gaudium et Spes do Concilio Vaticano II, e dentro do seu contexto.
Este documento é hoxe considerado un marco sobre a visión da familia na doutrina social da Igrexa e serviu de base para outros documentos sobre bioética e moral reprodutiva da Igrexa, como as instrucións Donum vitae e Dignitas personae, publicadas nos pontificados de Xoán Paulo II e Bieito XVI respectivamente.
Contidos
O texto da encíclica comeza cunha introdución na que xustifica a pertinencia da mesma polos aspectos novos neste eido, en particular o aumento da poboación global, os cambios no lugar da muller na sociedade e os diferentes desenvolvementos técnicos no campo médico. Partindo disto, a encíclica lembra a competencia do Maxisterio da Igrexa neste ámbito e os principios que guían a súa doutrina nel, a lei natural e a revelación divina.
O texto continúa lembrando as ensinanzas da Igrexa no tocante á paternidade responsable e ao amor conxugal, con referencias ás encíclicas Casti connubii e Mater et Magistra e á constitución Gaudium et Spes anteriormente mencionadas. No apartado de "Características do amor conxugal", o papa di que é humano (espiritual e sensible), total (os cónxuxes deben compartir todo), fiel e exclusivo e fecundo. O documento continúa repasando a noción de "paternidade responsable" que ten a Igrexa, e finaliza na análise da natureza das relacións sexuais no matrimonio e na súa valoración moral. Isto leva xa á valoración moral dos métodos anticonceptivos.
Métodos anticonceptivos
Tamén sostén que os homes precisan de estímulos para actuar conforme á moral e que, por tanto, non se lles deben proporcionar medios que eludan as consecuencias dos seus actos. Inclúe nesta análise dos métodos anticonceptivos á esterilización directa, tanto permanente como temporal.
Recurso aos períodos infecundos
Pola contra, o pontífice sostén que é lexítimo para os matrimonios recorrer aos períodos infecundos, xa que dese xeito se respecta a orde estabelecida por Deus. A licitude deste recurso depende tamén de que os motivos que leven a espazar os embarazos sexan graves.
Segundo Paulo VI, a diferenza entre os métodos anticonceptivos e a planificación familiar natural é que estes se serven da propia natureza humana e non impiden o desenvolvemento dos procesos naturais. Outra diferenza consiste en que se precisa a abstinencia sexual temporal e isto evita que os cónxuxes caian no egoísmo e na instrumentalización do outro, favorecendo o seu desenvolvemento espiritual.
Esterilización terapéutica
Porén, o papa sostén que é lexitima a esterilización cando é unha consecuencia de diferentes métodos terapéuticos sempre e cando a devandita esterilización non sexa nin querida nin buscada por calquera motivo.
Actualidade
A doutrina da encíclica segue vixente na Igrexa Católica, malia as dúbidas que espertou nalgúns bispos no momento da súa publicación. Nos diferentes documentos eclesiais a postura consonte o aborto, a esterilización e os métodos anticonceptivos non ten variado.
O papa Xoán Paulo II confirmou as ensinanzas da Humanae Vitae na súa exhortación apostólica Familiaris consortio de 1981:
En 1995 reiterou e profundou nesta doutrina na encíclica Evangelium Vitae, na que reafirmou as ensinanzas da Igrexa sobre o valor da vida humana e a sacralidade da concepción.
Comunidad Castellana
Comunidad Castellana (Comunidade Castelá en galego) foi unha asociación cultural castelanista rexistrada o 26 de febreiro de 1977, con sede en Segovia. Esta asociación recollía o concepto de Castela que deixaron nos seus numerosos escritos os ensaístas segovianos Luis Carretero Nieva e o seu fillo Anselmo Carretero, sendo acérrima defensora das ideas "condadistas". Hoxe en día non se lle coñece actividade ningunha. miniatura|Castela segundo as teses do carreterismo.
Obxectivos
Como asociación de carácter rexionalista, os seus principais obxectivos foron fomentar a conciencia rexional de Castela -que segundo as súas ideas estaría formada máis ou menos polas actuais provincias de Ávila, Burgos, Cantabria, Cuenca (sen as bisbarras de La Manchuela e La Mancha conquense), Guadalaxara, Madrid, A Rioxa, Segovia e Soria-, así como a defensa dos símbolos casteláns, como o pendón carmesí e o día 1 de maio como Día de Castela. Tamén foi notoria a súa loita contra a marxinación social e económica que dende hai séculos sofre Castela. As ideas da asociación quedan recollidas no Manifesto de Covarrubias, asinado perante a tumba de Fernán González, e no boletín informativo 'Castilla', editado pola asociación. Asemade no devandito manifesto di:
CC, que comezou a súa existencia afectando a rivalidade do conde de Castilla e do rei de León no século X, ao pé de 1978 e considerada "a federación de tres rexións: Castilla, León e A Mancha".
Historia
miniatura|Bandeira ou pendón de Castela cor carmesí defendida acerrimamente polos carreteristas e símbolo de Comunidad Castellana Inscrita no Rexistro de Asociacións o 26 de febreiro de 1977, esta asociación arraigou fortemente na provincia de Segovia e en Madrid e Guadalaxara. Dende a súa fundación contou con membros sobranceiros, como o seu cofundador o avogado Manuel González Herrero, o cal lle deu bastante poder sobre todo na provincia de Segovia. De feito, o intento de crear unha autonomía uniprovincial segoviana nos momentos previos á creación de Castela e León foi idea e poderíase dicir que tamén obra súa, pois boa parte do equipo de goberno da provincia pertencía neses momentos a Comunidade Castelá ou simpatizaba coas súas ideas. O intento finalmente non prosperou, e Segovia acabou formando parte de Castela e León en contra do que Comunidad Castellana e os políticos segovianos querían.
Pero non foi este o único caso no que Comunidad Castelllan se manifestaba a prol da uniprovincialidade autonómica dalgunha das provincias reclamadas inicialmente, de feito no informativo 'Castilla', n.º 8, de abril de 1980, pódese ler un comunicado desta asociación no tocante á castelanidade de Cantabria e a súa posibilidade de que quedase integrada en Castela e León:
En Guadalaxara os primeiros pasos desta asociación remóntanse a setembro de 1977, e en pouco tempo case toda a elite intelectual da provincia estaba ligada dalgún xeito a Comunidad Castellana. En Guadalaxara a asociación estivo en contra da integración da provincia na comunidade autónoma de Castela-A Mancha avogando maioritariamente pola unión con Madrid. O proceso autonómico na provincia de Guadalaxara viviuse con bastante intensidade debido ao forte sentimento de pertenza a Castela existente na provincia, sentimento que aproveitou Comunidad Castellana para estenderse e propagar as súas ideas por Guadalaxara. Non obstante neste caso disuadiuse ós representantes de Comunidad Castellana das súas intencións rapidamente, polo que tal idea non chegou a callar e a provincia de Guadalajara quedaba xa integrada en Castela-A Mancha.
Tras concluír o proceso autonómico en 1983 e quedar xa definitivamente pechado o mapa das autonomías, Comunidad Castellana foi perdendo influencia e presenza de xeito paulatino ata rematar practicamente desaparecendo a finais dos anos 90. Como consecuencia diso algúns antigos membros de Comunidad Castellana impulsaron cara ao ano 2000 a creación da asociación cultural Tierra Castellana, que recollía o legado de Comunidad Castellana. Esta asociación tivo certa actividade no panorama castelanista do momento, e no ano 2005 formou parte, ao carón doutras varias agrupacións culturais e políticas castelanistas, da efémera plataforma Ahora Castilla, se ben dende entón non se lle coñece actividade ningunha.
Comunidad Castellana editaba a revista mensual de temática castelanista 'Castilla', na cal publicaban os postulados e actividades da asociación, así como varios artigos de intelectuais como Anselmo Carretero ou Manuel González Herrero.
O seu legado
A influencia de Comunidad Castellana foi tal que mesmo varios dos seus membros e persoas afíns á asociación acabaron creando diferentes partidos políticos que recollían a súa concepción territorial de Castela. Deste xeito a mediados de 1980 inténtase crear o partido Unión Nacionalista Castellana (UNC), defensor das ideas de Comunidad Castellana. Non obstante este partido non chegou a ver a luz debido a certas irregularidades, polo que non é ata 1989 cando empezan a aparecer as primeiras formacións políticas abertamente carreteristas, como o Partido Regionalista Castellano e máis tarde a Unión Castellanista, partido este último que máis fielmente reflectiu as teorías da asociación. Pero non só no eido político entraban as influencias desta asociación, senón tamén no cotián; de feito, hoxe en día un gran número de persoas identifícanse coas súas ideas. Ademais sempre foi unha gran defensora do leonesismo, a pesar de que consideraba que as provincias de Valladolid e Palencia son leonesas.
Marcha sobre Roma
miniatura|300px|Un momento da marcha sobre [[Roma.]] A marcha sobre Roma (en italiano Marcia su Roma) foi unha marcha organizada entre o 27 e o 29 de outubro de 1922 por Benito Mussolini, daquela dirixente do Partido Nacional Fascista, e que o levou ao poder do Reino de Italia. A marcha marca o final do réxime parlamentario e o comezo do réxime fascista, se ben o modo en que Mussolini se converteu en xefe de goberno estaba de acordo coa constitución italiana vixente, o Statuto Albertino. A ditadura entrou en vixencia máis adiante, co asasinato de Giacomo Matteotti e a prohibición de partidos da oposición.
Filippo Lippi
Fra Filippo Lippi, nado en Florencia arredor de 1406 e finado en Spoleto o 8 ou 10 de outubro de 1469, foi un coñecido pintor florentino do Renacemento.
Lippi foi patrocinado principalmente polos Medici e de entre os seus traballos destacan os frescos da Capela dos Medici, A Virxe e o Neno con Anxos e A Virxe o Neno coa Historia da Vida de Santa Ana.
Aos oito anos de idade, a súa tía internouno nun mosteiro carmelita na Toscana. A vida relixiosa, porén, non lle acaeu, como describe Giorgio Vasari no seu libro As Vidas dos Artistas:
Traxectoria
Lippi naceu en Florencia en 1406. Cando aínda era neno, perdeu os seus pais e foi enviado a vivir coa súa tía Mona Lapaccia. Porén, por ser moi pobre para crialo, colocouno no convento carmelita, próximo á veciñanza. El tiña oito anos cando partiu para o convento e comezou a súa educación alí. En 1420, foi admitido na comunidade dos frades carmelitas de Florencia, facendo votos relixiosos o ano seguinte, aos dezaseis anos. Foi ordenado sacerdote aproximadamente en 1425 e morou nese convento ata 1432.
Giorgio Vasari, o primeiro historiador da arte do Renacemento, escribiu que Lippi foi inspirado a converterse en pintor ao axudar a Masaccio no traballo que realizaba na igrexa de Santa María del Carmine. Os primeiros traballos de Lippi, como Tarronia Madonna (Galleria Nazionale, Roma), mostran esa influencia de Masaccio. Debido ao interese de Lippi, o prior decidiu darlle a oportunidade para aprender a pintar.
En 1432, Filippo Lippi saíu do mosteiro, aínda que non foi liberado dos seus votos. Nunha carta datada de 1439, descríbese como o frade máis pobre de Florencia, acusado de manter seis sobriñas casadas. De acordo con Vasari, Lippi pasou a visitar Ancona e Nápoles, onde foi capturado por piratas da Berbería e mantívose como un escravo branco. A súa habilidade facendo retratos axudou a liberalo, pois pintou un retrato do xefe dos piratas con carbón e, este, impresionado, liberouno. Louis Gillet, escribindo para a Enciclopedia Católica, considerou esta historia "certamente nada alén dunha novela".
Co retorno de Lippi a Florencia en 1432, as súas pinturas volvéronse populares, garantindo o apoio da familia Medici, que encargou A Anunciación e os Sete Santos. Cosme de Medici tivo que encerralo para obrigalo a traballar, e mesmo así o pintor escapou por unha corda feita coas súas sabas. A súa vida incluíu moitas historias semellantes de accións xudiciais, queixas, promesas quebradas e escándalos. En 1452, foi nomeado capelán das monxas do mosteiro de Santa María Magdalena de Florencia.
En xuño de 1456 trasladouse a Prato para pintar os frescos do coro da catedral. En 1458, mentres se dedicaba a este traballo, comezou a pintar un cadro para a capela do mosteiro de Santa Margarida nesa cidade, onde coñeceu a Lucrezia Buti, unha noviza da orde, filla dun florentino chamado Francesco Buti. Lippi pediu que se lle permitise posar para a figura da Virxe (ou talvez para a de Santa Margarida). Nese contexto, Lippi namorouse da súa modelo, seduciuna e mantivo relacións con ela, secuestrándoa durante unha procesión para levala á súa propia casa, manténdoa alí a pesar dos esforzos das monxas por recuperala. Desta relación naceu o seu fillo, Filippino Lippi, quen tamén se converteu en pinto.
Características
Influído por Masaccio, do que foi o discípulo máis directo, Filippo Lippi deu aos temas tradicionais unha nova intensidade, en especial pola súa concepción do espazo (emprega paisaxes en lugar de fondos planos para contrastar figuras) e pola súa procura dos efectos da cor, o que o converteu nun dos maiores expertos coloristas da época. Sobresae pola orixinalidade da paisaxe e a elegancia nerviosa no debuxo, que influíu decisivamente en Botticelli, destacando a súa valoración polo movemento e o gusto polo anecdótico.
Como naturalista, ten un realismo menos vulgar que o dalgúns dos seus contemporáneos, con animacións xenuínas que inclúen incidentes semihumorísticos e personaxes menores.
Trata frecuentemente temas relixiosos, sendo a súa maior achega á pintura florentina do quatrocento un maior acento profano respecto ás obras de Masaccio ou Fra Angelico que lle serviron de inspiración, xa que enfoca a arte relixosa dende o seu lado humano.
A súa carreira estivo en continuo desenvolvemento, sen grandes variacións en estilo ou cor.
Alfonso Costa
Alfonso Costa Beiro, nado en Noia en 1943, é un pintor galego.
Traxectoria
Viviu en Noia ata os 18 anos que se trasladou a Barcelona estudando na Llotja, Escola de Artes e Oficios. En 1967 xa realizou a súa primeira exposición. En 1972 conseguiu unha bolsa da Fundación March para ir a Florencia. Comezou a expoñer en Lisboa, A Habana etc. En 1983 conseguiu unha bolsa do Ministerio de Cultura. En 1984 rematou unha pintura de 2.000 metros cadrados. Realizou murais para diversas institucións. En 1988 realizou unha grande exposición no Kiosko Alfonso da Coruña. En 1997 instalouse definitivamente en Galicia. Pintou diversos murais, como a cúpula do Liceo de Noia, realizou esculturas públicas, editáronse varias publicacións sobre a súa obra, e recibiu múltiples premios e mencións.
Figura nos museos provinciais de Lugo e Pontevedra, de Sada, da Coruña; de Arte Moderno de Barcelona, de Palma de Mallorca, de Hospitalet, Barcelona, Provincial de Burgos, de Arte moderno de Madrid, Zabaleta de Quesada, Xaén; de Xirona; de Ostende, Bélxica; de Vigo e da Fundación March, en Madrid. Tamén: Museo da Emigración Galega, Buenos Aires (Argentina), Casa de la Cultura de Menden (Alemaña), Vaticano (Roma), Casa de la Cultura de Arnsberg (Alemaña), Museo de Arnsberg (Alemaña), Casa Henri Abelé (Francia). Ademais de institucións oficiais como o Instituto Padre Sarmiento de Santiago, Universidade de Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, Concello da Coruña, Generalitat de Barcelona, Deputacións provinciais de Santander, Xirona, Guadalajara, e o Congreso dos Deputados.
Pintura, debuxo e gravado, murais, carteis, ilustración de libros e escultura son as facetas destacadas da súa arte.
Eva Veiga, Luz Pozo Garza e Dores Tembrás didicáronlle poemas á súa pintura. Creou o Curso de Gravado do Liceo de Noia.
Na súa obra hai un diálogo permanente entre a luz e as cores do Mediterráneo e a melancolía e as nebulosidades do Atlántico, unha viaxe vital e creativa que deu forma a un mundo novo no que cohabitan en harmonía pintura, debuxo, murais, gravados e deseño.
Condados de Inglaterra
Os Condados de Inglaterra (counties en inglés), son rexións político-administrativas nas que está dividida Inglaterra. Cada un deles está gobernado por un Lord-Lieutenant, representante da raíña na rexión.
Agás Huntingdonshire e Yorkshire, todos son condados con funcións administrativos. Actualmente, Huntingdonshire é un distrito administrado por Cambridgeshire, e Yorkshire está dividido entre Yorkshire do Leste, do Norte, do Sur, e do Oeste.
O sufixo shire utilizouse antigamente para os condados de Devon, Dorset, Rutland e Somerset, pero hoxe en día non se emprega.
Illa Ángel de la Guarda
O nome da súa parte norte en seri é Xazl Iimt fogar dos pumas, e o da súa parte sur Tjamojíil Yacáai  onde segue a chopa.
Xeografía
Ten unha superficie de 931 km², cunha cadea de montañas que percorre toda a súa lonxitude de 69 km, e que alcanza unha altitude máxima de 1.313 m sobre o nivel do mar. O seu largo máximo é de 21 km. A illa é extremadamente seca, sen fontes de auga doce, salvo as producidas polas escasas choivas. Malia isto, a illa conta cunha diversa variedade de flora e fauna nativas, entre as cales atópanse numerosas especies endémicas. Está deshabitada, pero hai unha base baleeira na parte norte da illa, Puerto Refugio.
miniatura|left | 320px | Seccións medias e meridionais da Illa Angel de la Guarda. Gran parte da illa é inaccesible debido ás montañas en ou preto da beira, especialmente na costa oeste. Hai algunhas áreas planas na costa nas saídas dos abanos creados polos sedimentos. Estes abanos aluviais atópanse sobre todo na costa leste, pero un grande atópase na costa oeste, onde a illa estréitase no medio. Gran parte da xeoloxía da illa está formada por depósitos de area volcánica e aluvial.
Aguilar de Segarra
Aguilar de Segarra é un municipio de Cataluña, España, pertencente á provincia de Barcelona, na comarca do Bages.
Xeografía
Limita ao norte con Sant Mateu de Bages e Fonollosa, ao leste con Rajadell, polo sueste con Castellfollit del Boix, polo sur con Rubió e els Prats de Rei, e polo oeste con Sant Pere Sallavinera, estes tres últimos da comarca do Anoia. O núcleo de Aguilar está rodeando o barrio da estación. Outros barrios son o de Sant Miquel, o núcleo de Les Coromines e El Raval, ademais de moitas masías diseminadas.
O municipio está ben comunicado, tanto por estrada co Eix Transversal, como por ferrocarril, onde conta cunha estación no traxecto Barcelona-Lleida.
Economía
A actividade principal son os cultivos de secaño (millo, legumes, patacas, aceite, améndoa) e o gando (ovino e porcino). Antigamente facíase carbón.
Lugares de interese
220px|miniatura|Igrexa de Sant Andreu d'Aguilar
Vilariño de Tras do Convento, Allariz (Santo Estevo), Allariz
Vilariño de Tras do Convento é un lugar da parroquia de Allariz (Santo Estevo) no concello ourensán de Allariz na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 55 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 26 eran homes e 29 mulleres.
Copa Princesa de Asturias
A Copa do Princesa de Asturias é unha competición española de clubs de baloncesto, organizada pola Federación Española de Baloncesto (FEB). Sucesora da Copa da Asociación, cuxo único campión foi o Saski Baskonia, celebrou a súa primeira edición na tempada 1985-1986, cando a FEB asumiu a perda da organización da Copa do Rei, que pasara a ser responsabilidade da Asociación de Clubs de Baloncesto (ACB) un par de anos antes. A FEB, que tamén deixara de organizar a liga, creou a Copa do Príncipe para manterse como responsable dunha competición de elite.
De 1986-1987 a 1990-1991 foi conquistada por equipos cataláns: tres veces polo Joventut de Badalona e unha polo F.C. Barcelona. Diversos problemas provocaron que se deixase de celebrar durante cinco anos. A Copa do Príncipe volveu disputarse a partir da temporaada 1996−1997. Desde entón, celébrase anualmente. Actualmente participan só equipos da Liga LEB Ouro. Os equipos máis laureados da competición, con tres títulos cada un, son o Joventut Badalona, o Club Melilla Baloncesto e Club Baloncesto Breogán.
Na edición de 2022, disputada no WiZink Center de Madrid, batiuse o récord de asistencia á unha final da Copa da Princesa con 9 432 asistentes que presenciaron a vitoria do equipo local, o Movistar Estudiantes fronte o Covirán Granada (73-72), superando deste xeito o anterior rexistro de 7 200 persoas rexistrado en Sevilla en 2019.
Brive-la-Gaillarde
miniatura|dereita Brive-la-Gaillarde é unha comuna do departamento de Corrèze, no Lemosín, Francia. Ten 48,59 km² e 49.600 habitantes.
Historia
Formouse no século V arredor dunha igrexa, no século XII a cidade dotouse dun muro que a circundaba e durante a Guerra dos Cen Anos construíuse un segundo muro. Ningún deles existe na actualidade. Ata 1919 recibiu o nome de Brive, en occitano Briva.
Caxide, Larazo, Vila de Cruces
Caxide é un lugar da parroquia de Larazo, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o IGE, en 2011 tiña 50 habitantes (27 homes e 23 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 58 habitantes.
Toponimia
O topónimo galego Caxide fai referencia a unha antiga (Villa) Cagiti, posesión ou dominio de Cagitus, nome xermánico común en Galicia até o século XII.
Lise
A lise (do grego antigo λύσις lýsis 'disolución, liberación' e este de λύειν lýein, 'desligar') é a degradación e rotura da membrana plasmática dunha  célula, a miúdo causada por mecanismos virais, encimáticos ou osmóticos (é dicir, "líticos") que comprometen a súa integridade. O fluído formado polo contido vertido por unha célula lisada denomínase lisado. En laboratorios de bioloxía molecular, bioquímica e bioloxía celular, os cultivos celulares poden ser sometidos a lise durante o proceso de purificar os seus compoñentes, como na purificación de proteínas, extracción do ADN, extracción do ARN ou na purificación de orgánulos.
Moitas especies de bacterias sofren lise pola acción do encima lisozima, que se encontra na saliva animal, clara de ovo e outras secrecións. Os encimas líticos dos fagos (lisinas) producidos durante a infección dos bacteriófagos son responsables da capacidade que teñen estes virus de lisar células bacterianas. A penicilina e os antibióticos β-lactámicos relacionados causan a morte das bacterias por medio de lise mediada por encimas que ocorre porque o fármaco causa que a bacteria forme unha parede celular defectuosa. Se a parede celular se perdeu completamente, a bacteria denominase protoplasto cando se utilizou a penicilina contra bacterias grampositivas e esferoplasto cando se usa contra gramnegativas.
Na célla animal a membrana é a única barreira, pero en plantas e bacterias a membrana está rodedada por unha parede celular resistente, que lle dá forma e rixidez ás células, protexéndoas tamén, en parte, da lise.
A técnica escollida para a rotura celular ten que considerar a orixe do tecido para avaliar a súa facilidade ou dificultade de destrución. Ademais o método debe ser compatible coa cantidade de material que será procesado e as aplicacións que se lle pretencden dar a este.
Citólise
A citólise ocorre cando a célula explota debido a un desequilibrio osmótico que causa que un exceso de auga entre na célula.
A citólise pode ser evitada por diversos mecanismos, como a posesión de vacúolos contráctiles como os dalgúns paramecios, que bombean a auga rapidamente fóra da célula. A citólise non ocorre baixo as condicións normais en células de plantas porque as células de plantas teñen unha forte parede celular que resiste a presión osmótica ou presión de turxencia, o que as protexe evitando a citólise.
Oncólise
A oncólise é a destrución das células neoplásticas dun tumor.
O termo tamén se usa para indicar a redución dun inchamento.
Plasmólise
miniatura|Plasmólise A plasmólise é a contracción da célula debido á perda de auga causada pola osmose. Na célula vexetal esta contracción prodúcese dentro da parede celular. Nun ambiente hipertónico, a membrana da célula vexetal despégase da parede, a célula perde auga e, por tanto, volume, encolléndose e o vacúolo colapsa, aínda que a parede mantén a forma externa da célula. Estas células finalmente dexeneran e morren a non ser que volva entrar auga na célula se as condicións osmóticas cambian. Non obstante, aínda que a célula perda volume, a integridade da membrana mantense, a diferenza da lise convencional.
O proceso similar de encollemento celular na célula animal (que carece de parede) chámase crenación.
Resposta inmunitaria
Na resosta inmunitaria a lise pode ser mediada por linfocitos que expresan na súa superficie receptores como o TCR da célula T, que se unen ao complexo antíxeno-molécula do complexo maior de histocompatibilidade I, e posteriormente segregan linfocinas e perforinas, as cales producen canais iónicos na célula infectada ou neoplástica e entón cáusanlle a lise e morte. Os TCR dos linfocitos T recoñecen os antíxenos nas células hóspede infectadas por virus ou naquelas células que sufriron transformación neoplásica (tumoral).
Ademais, descubriuse que a hemoglobina dos eritrocitos libera radicais libres en resposta a patóxenos cando son lisados por eles. Isto pode danar os patóxenos.
Aplicacións
A lise cellar utilízase nos laboratorios para romper as células, liberar o seu contido e purificar ou estudar os seus compoñentes. A lise no laboratorio pode verse afectada por encimas ou deterxentes ou outros axentes caotrópicos. A disrupción mecánica das membranas celulares, como a realizada por repetidas conxelacións e desconxelacións, sonicación, presión, ou filtración pode tamén denominarse lise. Moitos experimentos de laboratorios son sensibles á elección que se faga do mecanismo de lise; a miúdo é desexable evitar forzas de cizalla mecánicas que desnaturalizarían ou degradarían macromoléculas sensibles, como as proteínas e ADN, e diferentes tipos de deterxentes poden dar diferentes resultados. A solución non procesada inmediatamente despois da lise, pero antes de calquera paso de extracción ulterior denomínase xeralmente lisado cru.
Por exemplo, a lise utilízase nas técnicas de western blot e Southern blot para analizar a composición de proteínas, lípidos e ácidos nucleicos específicos individualmente ou como complexos. Dependendo do deterxente usado, lísanse todas ou algunhas membranas. Por exemplo, se só se lisa a membrana plasmática entón pode usarse un gradiente de centrifugación para recoller certos orgánulos. A lise tamén se utiliza para a purificación de proteínas, e extracción de ADN e de ARN.
Ricardo Mella
Ricardo Mella Cea, nado en Vigo o 23 de abril de 1861 e finado o 7 de agosto de 1925 na mesma cidade, foi un dos primeiros escritores, intelectuais e activistas libertarios de España. Caracterizouse por ser un estudoso e crítico de variados temas, así como falante e tradutor de inglés, francés e italiano.
Foi o pai da activista feminista Urania Mella, que fora represaliada polos sublevados na Guerra civil española xunto co seu marido Humberto Solleiro, e tamén do político socialista Ricardo Mella Serrano
Traxectoria
Traballou na súa mocidade nunha axencia marítima do seu Vigo natal, que xa daquela estaba a experimentar unha transformación e expansión considerable coma cidade mercantil e industrial. Comezou o seu traballo xornalístico no periódico La Verdad, xornal portavoz do máis extremo republicanismo, que apoiaba de raíz a loita do proletariado galego, e denunciando a presenza do caciquismo que xa se vía presente en Galicia. O carácter duro das súas denuncias ocasionaron unha denuncia por inxurias de José Elduayen -Marqués do Pazo da Mercé-, político canovista e representante local do poder central do goberno de Sagasta, a quen Mella acusou dun desfalco no Banco de España no que Elduayen fora gobernador. En abril de 1881 foi condenado pola Audiencia Provincial a 4 anos e 3 meses de desterro e multa de 625 pts., conmutada posteriormente a 3 anos e 7 meses en 1882.
Fundou en Vigo La Propaganda, publicación federalista de marcado carácter obreirista, que se mantivo catro anos, de 1881 a 1885. O xornal foi presentado no congreso sindical de Barcelona onde se fundou a Federación de Trabajadores de la Región Española, dando un xiro do republicanismo socialista ao anarquismo, cambio que foi seguido con ledicia por Mella. Poucos días denantes de recoller a súa condena, asistiu en Sevilla ao 2º congreso da Federación (24 a 26 de setembro de 1882), onde coñeceu a Juan Serrano Oteiza, coñecido anarquista de Madrid e editor de La Revista Social e tamén a Antoni Pellicer, membro directivo do comité federal.
Desterro
Trasladouse a Madrid a cumprir a condena imposta, renovando o contacto con Juan Serrano, casando logo coa filla deste, Esperanza Serrano Rivera, coa que tivo 12 fillos. Foi nesta época (1884) cando traduciu o libro Dios y el Estado de Bakunin, colaborando coa Revista Social, coa publicación mensual Acracia de Barcelona e co xornal barcelonés El Productor (subtitulado Periódico Anarquista) dirixidos por Antoni Pellicer, Rafael Farga i Pellicer e Anselmo Lorenzo.
Aconsellado polo seu sogro, estudou topografía, gañando unha oposición e trasladándose a Andalucía para exercela; onde tomou contacto cos ambientes libertarios da época, que se opuñan ao latifundismo ao que estaban suxeitos os campesiños, aprendendo deles a súa gran capacidade de propaganda, e rexeitando a súa violencia. Durante a súa estancia en Sevilla, fundou o xornal La Solidaridad, entre outros, e no que defendeu o anarquismo colectivista.
Nesta época acode ao I e II Certame Socialista (Reus, 1885, Barcelona 1889), con 8 traballos, todos eles premiados: El problema de la emigración en Galicia; Diferencias entre el comunismo y el colectivismo; La anarquía: su pasado, su presente y su porvenir; Breves apuntes sobre las pasiones humanas; La nueva utopía (novela imaginaria); El colectivismo: sus fundamentos científicos; Organización, agitación, revolución e El crimen de Chicago.
Retorno a Galicia
En 1895 volveu a Vigo, e durante o ano seguinte acolleu na súa casa a Josep Prat que fuxira de Barcelona escapando da represión na cidade durante o proceso de Montjuïc e a quen lle conseguirá un embarque para América. En Vigo, pasou pouco tempo pois, en 1897, foi chamado polo seu traballo a Pontevedra, para colaborar no tendido do ferrocarril. Na capital da provincia tratou aos redactores de La Unión Republicana e escribiu para El Progreso de Madrid e El Corsario da Coruña, desde onde denunciou os fusilamentos de anarquistas de Montjuïc, Barcelona. Alí principiou o seu labor de espallar o anarquismo entre o campesiñado gallego, inspirándose na súa experiencia andaluza.
Ao mesmo tempo comezou unha intensa colaboración con varias publicación como os xornais La Revista Blanca, La Anarquía e La Idea Libre de Madrid; con El Despertar de Nova York; en La Protesta de Bos Aires; revistas Ciencia Social, de Barcelona e Bos Aires; en La Questione Sociale de Bos Aires e L'Humanite Nouvelle de París. Desta época é tamén o seu libro Lombroso y los anarquistas (Barcelona, 1896), onde criticou as teorías antropolóxicas do médico e criminólogo italiano Cesare Lombroso; Los sucesos de Jerez (Barcelona, 1893); La barbarie gubernamental en España (Brooklyn, 1897); La ley del número (Vigo, 1899); La cooperación libre y los sistemas de comunidad (memoria que levou, en setembro de 1900, ao Congreso Revolucionario Internacional de París); Del amor, modo de acción y finalidad social (Barcelona, 1900); Táctica socialista (Madrid, 1900) e La coacción moral (1901).
Asturias
O seu traballo de topógrafo levouno a Asturias, onde comezou un período de silencio, ante as graves divisións do anarquismo da época. Porén deixou sona naquela terra a través do seu primeiro biógrafo Pedro Sierra e máis de Eleuterio Quintanilla con quen fundaría Acción Libertaria.
Retorno a Vigo
Volveu escribir nos xornais a raíz da Semana tráxica de 1909, desta vez nas páxinas de Acción Libertaria de Xixón e Vigo e El Libertario, onde, segundo Pedro Sierra están as mellores liñas que produciu coa súa pluma e mantivo un contacto permanente por correspondencia co presidente do Ateneu Enciclopèdic Popular de Barcelona, Josep Maria de Sucre. Foi tamén neste ano cando volveu a Vigo, chamado para a construción das liñas de tranvías da cidade, dos que ao seu remate, foi nomeado Director-Xerente por Martín Echegaray Olañeta.
Dende este momento e até a súa morte, deixou a militancia activa e as colaboracións nos xornais, dedicándose de cheo ós seus labores profesionais, mais aínda en 1911 asistiu en representación de Asturias ao congreso da Confederación Nacional do Traballo. O seu pasamento constitúe a maior mostra de dor pública que se veu na época, deténdose os tranvías e máis toda a cidade, nunha demostración do alto respecto que acadou na súa vida de calada loita. Fica enterrado do Cemiterio de Pereiró, nun mausoleo feito por Asorey e pagado por colecta publica.
Escribiu máis de trinta ensaios ao longo da súa vida, sendo moitos deles premiados internacionalmente, e sendo traducido ao italiano, holandés, francés, inglés e portugués. O peso do sindicalismo revolucionario da CNT dos primeiros tempos procede das súas teses, nas que se reflectían os seguintes preceptos básicos:
miniatura|275px|I.E.S. Ricardo Mella de Vigo.
Recoñecementos
En Vigo puxéronlle o seu nome a un Instituto de Ensino Secundario e a unha avenida. En 2018, os irmáns Ramón e Xosé Trigo remataron, mediante crowfounding na plataforma Verkami, a obra de banda deseñada "Ricardo Mella. O home novo", sobre a súa vida, con edición en galego e en castelán.
Artigos e ensaios
miniatura|O anarquismo segundo Ricardo Mella. Discurso no Círculo Federal de Vigo
Nogueiras, San Tomé de Insua, Vila de Cruces
Nogueiras é un lugar da parroquia de San Tomé de Insua, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
Piers Sellers
Piers John Sellers, nado en East Sussex (Reino Unido), o 11 de abril de 1955 e finado o 23 de decembro de 2016, foi un astronauta británico-estadounidense que participou nas misións STS-112, STS-121 e STS-132.
Traxectoria
Sellers graduouse en ecoloxía pola Universidade de Edimburgo en 1976 e tiña un doutoramento en biometeoroloxía pola Universidade de Leeds en 1981.
Ibuprofeno
O ibuprofeno é un antiinflamatorio non esteroideo (AINE), utilizado frecuentemente como antipirético, analxésico e antiinflamatorio.
Utiliízase para o alivio sintomático da febre, dor de cabeza (cefalea), dor dental (odontalxia), dor muscular (mialxia), molestias da menstruación (dismenorrea), dor neurolóxica de carácter leve ou moderada e dor poscirúrxica. Tamén se usa para tratar cadros inflamatorios, como os que se presentan en artrite, artrite reumatoide, inchazón muscular, dor de garganta e artrite gotosa.
Ás veces úsase tamén para tratar a acne, debido ás súas propiedades antiinflamatorias, e foi utilizado en Xapón en forma tópica para a acne de adultos.
Principais propiedades físico-químicas
A súa fórmula empírica é C13H18O2; a súa masa molecular, 206,2808 ± 0,0123 g/mol (C 75,69%, H 8,8%, O 15,51%); o seu punto de fusión, 76 º C, e a súa solubilidade en auga, 21 mg/L.
Indicacións
O ibuprofeno úsase principalmente como antipirético para tratar cadros febrís (incluída a febre postvacinal) e como analxésico para tratar as dores leves ou moderadas: dor postcirúrxica, dor de orixe dentaria, cefalea, migraña, dismenorrea primaria, artrose e dor por cálculos renais. Ao redor do 60% das persoas non responden a ningún Antiinflamatorios non-esteroides (AINE); os que non responden ben a un en particular poden, porén, si responder a outro.
Utilízase ademais para tratar enfermidades inflamatorias como a artrite idiopática xuvenil, a artrite reumatoide, espondilite anquilopoética, artrose e outros procesos reumáticos agudos ou crónicos, e calquera alteración musculoesquelética e traumática que curse con dor e inflamación. Así mesmo utilízase tamén para a pericardite e o ductus arterioso persistente.
Posoloxía
Baixo supervisión médica, a cantidade máxima de ibuprofeno para adultos é de 800 mg por dose ou 3200 mg por día. En nenos é de 5 a 10 mg por kg nun intervalo de tempo de 6 a 8 horas, cunha dose díaria máxima de 30 mg/kg.
Farmacocinética
O ibuprofeno absórbese de forma total por vía oral. Os alimentos reducen a velocidade de absorción, pero non a cantidade absorbida. A súa combinación con L-arxinina acelera a súa velocidade de absorción.
A absorción por vía rectal é lenta e irregular. Únese intensamente á albumina (ao redor do 99%) en concentracións plasmáticas habituais. Na cirrose hepática, artrite reumatoide e en anciáns aumenta a fracción libre do fármaco.
Historia
miniatura|Comprimidos de ibuprofeno de 200 mg. O ibuprofeno foi desenvolvido pola división de investigación de Boots Group durante os anos 60. Foi descuberto por Stewart Adams, xunto con John Nicholson, Jeff Bruce Wilson, Andrew R. M. Dunlop e Colin Burrows, e foi patentado en 1961. O fármaco foi lanzado como un tratamento para a artrite reumatoide no Reino Unido en 1969, e nos Estados Unidos en 1974. É famoso o feito de que o Dr. Adams inicialmente probou este medicamento en si mesmo durante unha resaca.
O ibuprofeno forma parte da listaxe da Organización Mundial da Saúde de medicamentos indispensábeis.
Estereoquímica
O ibuprofeno, ao igual que outros derivados do 2-arilpropionato (incluíndo ketoprofeno, flurbiprofeno, naproxeno etc.), contén un carbono quiral na posición α (alfa-) do propionato.
Isto é determinante á hora de estudar o metabolismo deste profármaco, que se pode definir como fármacos unidos a un grupo modulador lábil, que requiren ser transformados dentro do organismo por un proceso hidrolítico, químico ou enzimático, para que manifesten a súa actividade biolóxica.
Síntese
A síntese deste composto é un popular caso estudado en química verde (química sustentábel). A síntese orixinal do ibuprofeno consistiu en seis pasos, iniciándose coa acilación do isobutilbenceno mediante reacción de Friedel-Crafts. A reacción con cloroacetato de etilo (condensación de Darzens) deu o α,β-epoxiéster, que foi descarboxilado e hidrolizado cara ao aldehido. A reacción con hidroxilamina deu a oxima, que foi convertida ao nitrilo, a continuación hidrolizouse o ácido desexado:
Unha síntese mellorada por BHC requiriu só tres pasos. Esta síntese mellorada gañou o premio "Presidential Green Chemistry Challenge Greener Synthetic Pathways" en 1997. Despois dunha acilación similar á da síntese anterior, a hidroxenación co níquel Raney deu o alcohol que, por carbonilación catalizada por paladio dá a molécula final:
Solubilidade
O ibuprofeno é practicamente insolúbel en auga, disólvese menos de 1 mg de ibuprofeno en 1 ml de agua (<1 mg/ml). É solúbel en disolventes orgánicos como etanol ou acetona.
Metabolismo
Observáronse inversións metabólicas nos estereocentros de fármacos quirais como o ibuprofeno. O enantiómero (-)-R é enzimaticamente isomerizado ao eutómero (+)-S, podendo considerarse como un profármaco deste último. O mecanismo de isomerización implica unha conversión inicial do enantiómero (-)-R no seu tioéster da CoA, xerando un intermedio cun metino en α altamente acídico e que pode ser rapidamente desprotonado e reprotonado, probabelmente mediante unha reacción enzimática a través do enol, coa conseguinte epimerización. A hidrólise posterior conduce ao eutómero do ibuprofeno. O feito de que o eutómero non pareza sufrir unha epimerización similar pode explicarse atendendo á estereoselectividade da CoA-sintetase que actúa preferentemente sobre o enantiómero (-)-R. O eutómero (+)-S excrétase como un conxugado de glicina, mentres que o enantiómero (-)-R non é un substrato para a glicina-N-acetiltransferase. Como se indicou, debido a este mecanismo de isomerización, o enantiómero (-)-R pode considerarse un profármaco do eutómero (+)-S e contribúe ao perfil farmacodinámico global do racemato.
Esta forma de metabolizarse non é igual para todos os proféns, debido a que o determinante é a rapidez da inversión. No caso do ibuprofeno é rápida, pero para inversións lentas hai que considerar o enantiómero (-)-R como impureza innecesaria.
Toxicidade en humanos
Hai pouca correlación entre a severidade dos síntomas e os niveis plasmáticos de ibuprofeno medidos. Os efectos tóxicos son pouco probábeis en doses inferiores a 100 mg/kg, pero poden ser graves por riba dos 400 mg/kg, (ao redor de 150 comprimidos de 200 mg para un home normal). Porén, doses altas non indican que o cadro clínico vaia ser letal. Non é posíbel determinar unha dose letal precisa, xa que pode variar coa idade, o peso e as enfermidades asociadas do paciente. Cómpre manter sempre o medicamento fóra do alcance ou da vista dos nenos.
A terapia da intoxicación está baseada nos síntomas. En casos temperáns recoméndase a descontaminación gástrica con carbón activo, que adsorbe o medicamento antes de que entre no sistema circulatorio. Actualmente o lavado de estómago case non se realiza; porén pode ser realizado se a cantidade inxerida é potencialmente mortal dentro dos 60 minutos tras a inxesta. O vómito non está recomendado. A maioría das inxestións de ibuprofeno producen efectos leves e o tratamento para a sobredose es simple. As medidas básicas para manter a produción normal de urina deben de ser entablecidas e a función renal supervisada. Dado que o ibuprofeno ten propiedades ácidas e se excreta pola urina, a diurese forzada alcalina é teoricamente beneficiosa. Porén, como o ibuprofeno se une fortemente ás proteínas do sangue, hai unha excreción mínima renal do fármaco inalterado. A diurese forzada alcalina ten un beneficio limitado. O tratamento sintomático para a hipotensión, a hemorraxia gastrointestinal, a acidose e a toxicidade renal están indicadas. Ocasionalmente, a supervisión na UCI (Unidade de coidados intensivos) durante varios días é necesaria. Se o paciente sobrevive a unha intoxicación aguda, normalmente non experimentará secuelas.
Sobredose
Os síntomas de sobredose son, entre outros:
Incidencia ambiental
O organismo é capaz de metabolizar até un 90% do ibuprofeno inxerido, pero o restante 10% excrétase ás augas xunto cos outros residuos resultantes da dixestión do fármaco. Este feito pode afectar ao medio ambiente máis do que se pode pensar debido ao fenómeno de bioacumulación e a toxicidade do fármaco. Dado que a principal vía pola que este fármaco pode chegar ao medio ambiente é por medio das augas residuais, un mellor tratamento destas augas incorporando máis filtros ou tratamentos físico-químicos adecuados podería diminuír a presenza do fármaco no medio ambiente. Logrouse a eliminación do ibuprofeno das augas residuais por ultrasóns, e mediante a degradación fotocatalítica do ibuprofeno mediante dióxido de titanio.
As Campas
O topónimo galego As Campas pode referirse a:
No se lo digas a nadie
No se lo digas a nadie é un filme peruano dirixido por Francisco Lombardi baseado no libro de Jaime Bayly, que tamén participou como guionista. Estreouse en 1998.
Argumento
Joaquín Camino (Santiago Magill) é un home homosexual da alta sociedade de Lima, polo que se ve diante dos prexuízos de seus propios pais e dunha sociedad homofóbica e supostamente moi conservadora, aínda que altamente hipócrita. A película describe unha serie de situacións que lle pasan a Joaquín, desde a súa adolescencia até a idade adulta.