cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yolanda Domínguez
Rompe el estereotipo (2020)
Sobre os estereotipos da moda. Realizada no concello de Soria, viste co vestido dunha campaña publicitaria dunha marca de moda a distintas mulleres que non cadran no estereotipo de representación.
Freán, O Saviñao
Santa Cecilia de Freán é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 39 habitantes, deles 12 eran homes e 27 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Rebirth
Rebirth, palabra inglesa que significa renacemento, pódese referir a:
Sopa primitiva
miniatura|dereita|300px| O Grand Prismatic Spring do Parque Nacional Yellowstone ([[Estados Unidos de América|EE.UU.). Suponse que o ambiente deste lago con elevadas temperaturas e ambiente redutor (ausencia de oxíxeno), sería similar ao ambiente primixenio dos mares da Terra.]] A sopa primitiva, ou caldo primitivo (tamén chamados primarios, primixenios, da vida ou primordiais) é unha das hipóteses sobre a creación da vida no noso planeta.
El cochecito
El cochecito é un filme español dirixido por Marco Ferreri que foi estreado en 1960.
Sopa primitiva
O experimento para xustificala baséase principalmente en reproducir nun lugar hermético as condicións que se deron na Terra hai millóns de anos xunto co caldo primitivo, é dicir, os elementos nas proporcións nas que, supostamente, se encontraban entón. O líquido, rico en compostos orgánicos, componse de carbono, nitróxeno e hidróxeno maioritariamente, exposto a raios ultravioletas e enerxía eléctrica. O resultado é que se xeran unhas estruturas simples de ARN, no seu momento versión primitiva do ADN, base das criaturas vivas. Parte deste resultado deu orixe á teoría dawkinsiana (que non darwiniana) da evolución biolóxica.
El cochecito
Sinopse
Don Anselmo Proharán (José Isbert) é un vello totalmente decidido a adquirir un coche de inválido con motor, igual que o que ten o seu amigo paralítico Lucas e outros compañeiros da súa idade. A pesar da oposición de toda a súa familia, Don Anselmo non desiste do seu capricho, mesmo se para conseguilo se ve obrigado a vender as xoias da familia. Cando o seu fillo Carlos (Pedro Porcel) o descobre, obrígao a devolvelo. En vinganza, Don Anselmo toma a decisión de envelenar a súa familia. Cando intenta fuxir no seu cochecito, é detido pola Garda Civil.
Sopa primitiva
O concepto débese ao biólogo ruso Aleksandr Ivanovich Oparin que, en 1924 postulou a hipótese de que a orixe da vida na Terra debeuse á evolución química gradual a partir de moléculas baseadas no carbono, todo iso de maneira abiótica. O bioquímico Robert Shapiro resumiu a teoría da "sopa primitiva" de Oparín e J. B. S. Haldane na súa "forma madura" como segue:
Argumentación
O problema central é o tempo de vida dos polímeros, debido á ruptura dos mesmos por hidrólise no océano primitivo. Ademais, a síntese abiótica produce unha mestura racémica de isómeros D e L, e os seres vivos utilizan case exclusivamente formas L. Suxeriuse que os polímeros primixenios ensambláronse sobre minerais sólidos, como a arxila. Así, conseguíronse sintetizar no laboratorio polinucleótidos e polipéptidos dunhas 50 unidades.
Fina Miralles
Fina Miralles Nobell, nada en Sabadell o 27 de setembro de 1950, é unha artista visual catalá que traballou con todo tipo de soportes: desde a pintura até a arte conceptual. Desempeñou un papel destacado na arte conceptual catalá que xurdiu con forza nos anos setenta do século xx. Tamén participou na creación do Espai 10, o Espai 13 en 2021 da Fundación Joan Miró, a finais desa década. A partir dos anos oitenta deixou as representacións, vídeos, instalacións e libros de artista para dar un cambio brusco cara a pintura como paisaxe para explorar o que ela chamou "o invisíbel / visíbel". Desde 1999 vive en Cadaqués por decisión propia, á parte da escena artística. A partir de aí Miralles segue activa e fiel ao seu diálogo diario coa terra, o mar e os ritmos da natureza.
Sopa primitiva
Traballo posterior
Christopher Wills e Jeffrey Bada da Universidade de California, San Diego, sosteñen que moléculas orgánicas pequenas puideron reaccionar con moléculas maiores en películas aceitosas en praias e pozas de marea. Algunhas moléculas que permaneceron na película e resistiron o lavado das ondas foron seleccionadas de acordo coas regras da selección natural. Gradualmente, evolucionaron cara a sistemas máis complexos con primitivas funcións bioquímicas. Finalmente, tales sistemas comezaron a replicarse por mecanismos xenéticos máis simples que os do ADN e ARN actuais.
Os ribozimas poden catalizar a unión de nucleótidos para orixinar curtos oligonucleótidos, que son cadeas complementarias deles mesmos, seguindo as regras de emparellamento das bases nitroxenadas. É posíbel que a vida comezase con ARN antes de que as proteínas empezasen a actuar como enzimas, e que o ADN adquirise o papel xenético que desempeña nas formas de vida actuais. Estas ideas vense apoiadas polo feito de que a ribosa (compoñente do ARN pero non do ADN) sexa unha parte esencial na estrutura de moléculas universais e claves para a vida, como o ATP, NAD, FAD, coenzima A, AMP cíclico etc., mentres que a desoxirribosa se encontra case exclusivamente no ADN.
Fina Miralles
Traxectoria
Estudou nas Escolapias de Sabadell e, despois de rematar o bacharelato, estudou na Facultade de Belas Artes da Universidade de Barcelona. Ten unha dilatada carreira no eido cultural nacional e internacional: dirixiu a Sala Vinçon de Barcelona, a Sala Tres de Sabadell, entre outras. A partir de 1983 abandona o mundo profesional da arte e viaxa a América Latina e Francia. Estabeleceuse definitivamente en Cadaqués en 1999, despois de vinte e cinco anos de peregrinación.
Etapa conceptual (1972-1978)
Miralles dirixiu a programación da Sala Vinçon en 1974, ao ano seguinte participou na dirección da Sala Tres de Sabadell e a partir dese mesmo ano formou parte da Área de Investigación, que iniciaría a incorporación de artistas novos (de idade) ao programa expositivo da Fundació Joan Miró. A súa exposición individual no Espai 10 foi un momento de cambio fundamental na súa carreira.
A obra de Fina Miralles forma parte da segunda xeración de artistas conceptuais cataláns, así como doutros como Josep Domènec e Ferran Garcia Sevilla. Dentro desta corrente, había un sector abertamente politizado -onde se encadraría o Grupo de Treball- e outro de carácter máis matérico-aínda que tamén con outros contidos ideolóxicos- do que comezou a formar parte a partir de 1972. Estes artistas querían abolir o concepto de taller como espazo de traballo artístico, co fin de vincular arte e vida e traballar máis libremente noutros ambientes.
Natureza
Dentro desta liña, son destacábeis as súas obras Natura morta, Naturaleses Naturals, Translacions (1974) e Relacions (1975). Nesta época, a artista realizou algunhas obras nas que intentou estabelecer relacións entre a arte conceptual e a tradición popular catalá. Nas súas palabras: "A arte debe estar á beira do pobo de novo (...). Aínda que isto nos pareza demagóxico, é a única saída, se a arte quere participar na reestruturación dos conceptos máis básicos da nosa sociedade ". Nesta tesitura ten pezas como Costumari català (1974).
Etapa política: reflexións sobre as relacións de poder e as estruturas sociais
A partir de 1975, Fina Miralles xerou un traballo máis relacionado cos problemas sociais da época. Esta obra é o resultado dun período histórico convulso: remata o franquismo, a partir de 1977 legalízanse os partidos políticos, nace a Assemblea de Catalunya, así como outras asembleas democráticas de artistas. Así, o traballo de Miralles asume unha carga política moito máis acusada que antes; e reflexiona sobre poderes totalitarios, as estruturas sociais patriarcais, a morte ou a violencia. As obras Triangle de poder i mort (1976) ou Triangle sobre quadrat (1977) son representativas deste período.
Segundo a súa autobiografía, despois da morte do seu pai en marzo de 1978, pasou unha tempada en Serrallonga coa nai, o que lle provocou un estado emocional de regreso ás súas orixes, unha comuñón panteísta única coa natureza, que tivo como consecuencia directa a exposición de pintura conceptual da Fundació. Coa tea de mosquiteira que lle quedaba da instalación Mediterrani t'estim, que presentara na primeira participación oficial española na Bienal de Venecia, —ademais de pedras, terra e tomiño de Serrallonga— creou unha serie de paisaxes que desintegraban os elementos do cadro. O marco e o bastidor, elementos estáticos, apoiaban a tea, que se converteu nun obxecto orgánico sobre o que non se reproducía o motivo da representación, senón que se presentaba en si mesmo como unha posta en escena, convertendo a natureza da paisaxe nunha consecuencia das forzas dinámicas que entran en xogo na formalización das pezas. A exposición presentouse en xuño do mesmo ano na Galería Artema de Barcelona.
Pintura no Buit
Aínda que Fina Miralles recibiu unha formación artística tradicional, na súa primeira etapa tivo a necesidade de deixar de lado o ambiente "irrespirábel" da academia para buscar novos medios de expresión artística. Non obstante, a partir de 1979, a artista volveu á pintura. É un xeito de pintar pouco ortodoxo, estreitamente ligado á súa traxectoria conceptual anterior. Traballa coa pintura máis como obxecto que como imaxe, e as súas pezas caracterízanse por un carácter fortemente matérico, utilizando recursos como a ensamblaxe ou o traballo co mesmo soporte, facendo que a tea ou o bastidor sexan máis significativos que a representación. Nesta liña, a peza Paisatge (1979), exposta no Espazo 10 da Fundació Miró (en 2021 Espazo 13 ), é notábel.
A partir de 1983 a pintura de Miralles volveuse máis figurativa, revisando temas clásicos da pintura como a paisaxe e o retrato. Fixo numerosas viaxes e finalmente abandona o mundo da arte profesional e toma a pintura como un tema vivencial, á marxe do mercado e dos circuítos institucionais. É neste momento cando tamén se intensifica o seu interese por expresarse a través da escritura e a palabra adquire unha dimensión paralela á imaxe.
En 1999 doou a súa colección persoal ao Museo de Arte de Sabadell.
En 2012 foi unha das autoras —xunto cos pintores sabadellenses Alfons Borrell, Xavier Oriach e Agustí Puig e o ceramista Lluís Clapés— dunha exposición para o Memorial Àlex Seglers.
Exposicións individuais destacadas
Estas son algunhas das súas exposicións máis destacadas:
Vilameá, San Cristovo do Az, Rodeiro
Vilameá é un lugar da parroquia de San Cristovo do Az, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres), o que supón unha diminución de 6 habitantes con respecto ao ano 2000.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é a vila situada no medio.
América
América, as Américas, ou o Novo Mundo é unha división do mundo que se estende no Hemisferio Occidental desde o océano Ártico polo norte até case o océano Antártico polo sur, e está entre o océano Pacífico ao oeste, e o océano Atlántico ao leste. Está formado por dous subcontinentes (América do Norte e América do Sur), unidos por un estreito istmo. O seu nome deriva do explorador europeo Américo Vespucio.
É frecuente a sinécdoque de referirse con este nome aos Estados Unidos de América.
Xeografía física
Hai moitas semellanzas xerais entre os dous subcontinentes de América. Ambos os dous teñen montañas moi altas nas súas rexións occidentais e montañas máis pequenas no leste. Ademais, estas montañas occidentais e orientais están separadas por grandes extensións de terra chá. Os extremos de América no norte e no sur son ambos os dous máis fríos, e a terra no centro é máis quente e tropical. Tamén, cada continente ten un río importante, máis grande que todos os outros: o río Amazonas en Suramérica, e o río Mississippi en América do Norte.
Etnografía
A poboación americana está constituída polos descendentes de 3 grandes grupos étnicos e a súa mestura: amerindios e esquimós (que constituíron os habitantes autóctonos de América); europeos (de orixe británica, española, francesa, portuguesa, alemá, italiana e holandesa sobre todo), e africanos negros descendentes de escravos. Hai tamén outros emigrantes máis recentes, como os árabes de Oriente Medio e os chineses e xaponeses.
Idiomas
miniatura|300px Fálanse varios idiomas europeos e indíxenas en América. O idioma máis falado en América é o español, falado como lingua nativa por máis de 350 millóns de persoas en moitas nacións, rexións, illas e comunidades ao longo do continente.
Outros idiomas importantes son (enumerado por número de falantes):
Coa inmigración, hai moitas comunidades onde se falan outros idiomas de todas as partes do mundo, especialmente nos Estados Unidos e no Canadá, dous destinos importantes para os inmigrantes.
Historia
Segundo a teoría máis aceptada actualmente, os amerindios descenden de grupos de cazadores-colleitadores de orixe siberiana que migraron a América polo estreito de Bering durante a última glaciación. A súa situación de illamento físico durante milenios respecto ás sociedades do Vello Mundo, permitiu o desenvolvemento de sociedades autónomas e moi orixinais, como os maias, os aztecas e os incas.
A partir de finais do século XV, produciuse a conquista europea do continente.
1610
Outros
Historia ano a ano
Nicolás Redondo Terreros
Nicolás Redondo Terreros, nado en Portugalete (Biscaia) o 16 de xuño de 1958, é un político español, que foi secretario xeral do Partido Socialista de Euskadi-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE) entre outubro de 1997 e decembro de 2002. Foi membro do Parlamento Vasco pola provincia de Biscaia dende marzo de 1984 até abril de 2002.
Traxectoria
Estudou Dereito, licenciándose pola Universidade de Deusto. Comezou a súa carreira política afiliándose ás Mocidades Socialistas de España en 1975. Entre 1977 e 1978 foi secretario de relacións políticas da comisión executiva do Partido Socialista de Euskadi (PSE) de Biscaia.
En 1984 obtivo un escano no Parlamento Vasco por Biscaia. Durante esta época iniciouse unha relación de entendemento entre o Partido Nacionalista Vasco (PNV) e o PSE que levou a este último a participar no goberno vasco en varias ocasións. Redondo Terreros entrou na executiva do PSE-PSOE en 1988, e en 1989 substituíu a Ricardo García Damborenea como Secretario Xeral da Agrupación Socialista de Biscaia. Foi elixido secretario político do PSE en 1993. En 1997, substituíu a Ramón Jáuregui como secretario xeral do Partido Socialista de Euskadi-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE), co apoio das agrupacións biscaíña e guipuscoana, dirixidas por Rodolfo Ares e Jesús Eguiguren, respectivamente, e en 1998, sendo elixido dentro do seu partido mediante eleccións primarias, nas que derrotou a Rosa Díez, presentouse por primeira vez como candidato a Lehendakari polo PSE-EE.
En xullo de 2000, foi nomeado secretario federal de Relacións Institucionais do PSOE, no mesmo congreso en que José Luis Rodríguez Zapatero foi elixido secretario xeral do partido.
En 2001 volveu presentarse como candidato á presidencia do Goberno Vasco, nunhas eleccións marcadas polo frentismo e nas que se prevía que PP e PSE-PSOE poderían pactar tras as eleccións para desaloxar ó PNV da presidencia. En devanditas eleccións, o PSE-EE baixou de 14 a 13 escanos. Pola súa banda, o PNV conseguiu o seu máximo histórico ó presentarse en coalición con Eusko Alkartasuna, 33 escanos co 42,7% dos votos, o cal non permitiu que un acordo entre PSE-EE e PP puidese desaloxar ó PNV do Goberno Vasco. As abertas discrepancias coa liña política do PSE-PSOE levárono, ese mesmo ano, a dimitir de todos os seus cargos no partido. Paradoxalmente, o sector de Rosa Díez converteuse no único apoio de Redondo no partido, ó perder o apoio de Rodolfo Ares e Jesús Eguiguren.
En 2001 foi nomeado presidente da Fundación para a Liberdade, manifestando unha opinión crítica respecto da liña política do PSE-EE e do PSOE, aínda que tamén sinalaba respecto ó exlehendakari socialista Patxi López que «é unha persoa á que estimo e considero, estea de acordo ou non coas súas opinións». En consonancia con isto, negouse a seguir a outros ex-dirixentes e simpatizantes do PSE-EE na fundación de UPyD (como Rosa Díez, Aurelio Arteta e Fernando Savater) ou no seu achegamento ao PP (Gotzone Mora ou Edurne Uriarte).
Renunciou á súa reelección como secretario xeral do PSE-EE tras un criticado encontro con Ricardo García Damborenea no ano 2002. A partir de entón compaxinou a súa actividade na Fundación para a Liberdade coa súa profesión como avogado e conselleiro de Fomento de Construcións e Contratas, xa que antes fora conselleiro de Cementos Alfa.
Actualmente colabora con Carlos Herrera no seu programa da COPE, Herrera en COPE.
Oquillas
Oquillas é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 62 habitantes (INE 2012).
Rebirth (álbum de Lil Wayne)
Rebirth será o sétimo álbum de estudio do rapeiro estadounidense Lil Wayne, o primeiro de música rock, aínda que incluíra algunhas cancións de rap. O álbum orixinalmente ía saír o 7 de abril de 2009 pero finalmente pospúxose o seu lanzamento ata o 24 de novembro.
Sinxelos
O primeiro sinxelo do álbum en darse a coñecer foi Prom Queen, que apareceu na páxina de MySpace de Lil Wayne o 27 de xaneiro de 2009 e chegou ó posto 15 do Billboard Hot 100. Hot Revolver foi o segundo sinxelo, apareceu en iTunes o 17 de marzo e chegou ó número 33 do Billboard Hot 100.
Tuanku Syed Sirajuddin
miniatura|dereita|Tuanku Syed Sirajuddin Tuanku Syed Sirajuddin ibni Almarhum Tuanku Syed Putra Jamalullail, nado en 1943, é o Yang di-Pertuan Agong (equivalente a rei) de Malaisia e Raxá de Perlis.
A súa quenda como rei comezou o 13 de decembro de 2001, ao morrer o sultán de Selangor, Salahuddin Abdul Aziz Shah ibni Almarhum Sultan Hisamuddin Alam Shah Al-Haj.
Convertérase en Raxá de Perlis o 17 de abril de 2000 ao morrer o seu pai Tuanku Syed Putra ibni Almarhum Syed Hassan Jamalullail.
The Chameleons
The Chameleons (chamados The Chameleons UK nalgunhas edicións estadounidenses) foi unha banda de post-punk inglesa formada en Middleton, Greater Manchester en 1981. Estaba composta polo cantante e baixista Mark Burgess, os guitarristas Reg Smithies e Dave Fielding, e o batería John Lever (que substituíu ao orixinal Brian Schofield). O cuarteto estivo ás veces acompañada ao vivo polos teclistas Alistair Lewthwaite e Andy Clegg nos anos 80, e polo percusionista e vocalista Kwasi Asante durante a súa reunión dos 2000.
A banda publicou o seu álbum de estrea, Script of the Bridge, en 1983. Foi seguido por What Does Anything Mean? Basically e Strange Times en 1985 e 1986, respectivamente, antes de separse abruptamente en 1987 debido á repentina morte do seu representante. Despois da separación Burgess e Lever formaron The Sun and the Moon, mentres que Fielding e Smithies crearon The Reegs. Burgess tamén tivo unha curta carreira en solitario coa banda de acompañamento The Sons of God.
The Chameleons reformouse no ano 2000, publicando os álbums Strip (2000), Why Call It Anything (2001), e This Never Ending Now (2002). Tensións renovadas causaron que o grupo se separase novamente en 2003. Burgess continúa tocando cancións de The Chameleons só baixo o nome de ChameleonsVox. Lever morreu en 2017.
O nariz dun notario
O nariz dun notario (en Le Nez d'un notaire) é unha novela de Edmond About publicada no ano 1862.
Foi traducido ó galego por Marie Abraira e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2017.
Maumoon Abdul Gayoom
Maumoon Abdul Gayoom (މައުމޫނު އަބްދުލް ގައްޔޫމް), nado en Malé o 29 de decembro de 1937, é un político das Maldivas, presidente do seu estado entre o 11 de novembro de 1978 e o 11 de novembro de 2008.
A Laxe, O Saviñao
San Fiz da Laxe é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 44 habitantes, deles 23 eran homes e 21 eran mulleres, o que supón unha diminución de 4 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Vilaravide, San Cristovo do Az, Rodeiro
Vilaravide é un lugar da parroquia de San Cristovo do Az, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller), o mesmo número de habitantes que no ano 2000.
Homo cepranensis
Homo cepranensis é o nome proposto para unha especie humana para a que só se coñece un córtex cranial descuberto no 1994. O fósil descubriuno o arqueólogo Italo Biddittu e este deulle o alcume de home de Ceprano, en referencia á vila máis próxima ao sitio arqueolóxico, que está na Provincia de Frosinone.
A idade do fósil estímase que está entre os 350,000 e os 500,000 anos de antigüidade. Un sitio adxacente, Fontana Ranuccio, datouse con 487,000 ± 6000 anos e Muttoni et al. suxeriron que Ceprano é probablemente de 450,000 anos de antigüidade.
As características faciais do óso semellan ser intermedias entre as atopadas para Homo erectus e especies máis posteriores como Homo heidelbergensis, que dominaría Europa moito antes de Homo neanderthalensis. Suxeriuse que H. cepranensis é un devanceiro de Homo neanderthalensis, mais non hai suficientes restos e material como para completar a análise dese individuo.
Lista de ataques violentos en Europa 2018
Esta é unha lista sobre os ataques violentos (tiroteos, atropelos masivos...) en Europa durante o 2018. Os autores destes ataques non se corresponden con organizacións terroristas internacionais.
Febreiro
4 de febreiro
6 de febreiro
Abril
7 de abril
Maio
19 de maio
30 de maio
Xuño
17 de xuño
24 de xuño
Xullo
Comezos de xullo
20 de xullo
31 de xullo
Agosto
18 de agosto
23 de agosto
27 de agosto
30 de agosto
Setembro
1 de setembro
9 de setembro
10 de setembro
11 de setembro
17 de setembro
29 de setembro
Licín, O Saviñao
Santalla de Licín é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 189 habitantes, deles 93 eran homes e 96 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Memorias de Mamá Blanca
Memorias de Mamá Branca é unha novela da autora venezolana Teresa de la Parra, publicada en 1929.
Características
A novela está baseada na súa propia vida: basicamente relata momentos importantes que caracterizaron a súa infancia, en especial a relación desta coa súa familia, onde aparecen involucradas as súas cinco irmás.
Transilvania
Transilvania (en romanés Transilvania ou Ardeal; en húngaro Erdély; en alemán Siebenbürgen) é unha rexión composta pola zona occidental e central de Romanía. Foi unha formación estatal casemente independente no século X, e novamente un principado dende 1570 e ata 1699 cando se incorporou oficialmente aos territorios da Coroa Habsburga, se ben mantivo un estatuto separado do Reino de Hungría ata 1867.
Memorias de Mamá Blanca
Características
Ao comezo fala da editora ficticia, que coñeceu a Mamá Blanca nos seus últimos anos e quedou coas súas memorias, que ela lle pediu non mostrar a ninguén. As memorias tratan da nenez de Mamá Branca, que verdadeiramente se chamou Blanca Nieves, cando vivía na facenda con trapiche Pedra Azul cos seus pais e as súas cinco irmás. Baséase moito nas experiencias da autora vivindo por un tempo na facenda do seu pai cando nena. A novela é de estilo narrativo e os personaxes, as nenas incluídas, retrátanse en detalle.
Transilvania
Historia
A rexión, parte da provincia romana de Dacia, foi anexada polo Reino de Hungría en 1003. En 1526, trala derrota húngara ante os turcos otománs, pasou a ser parte de Hungría controlada polo rei Xoán I Zápolyá, e no 1570 co fillo deste, Xoán II Sexismundo, converteuse nun principado autónomo, baixo a protección do sultán turco.
O rei e príncipe Xoán Sexismundo Zápolya de Transilvania aceptou o unitarismo, e ditou o primeiro Edicto de Tolerancia relixiosa na historia moderna de Europa, en 1568, para permitir a libre práctica relixiosa no seu país, incluído o catolicismo. Neste Edicto, non obstante, a relixión ortodoxa, profesada polas clases máis humildes (en xeral de orixe romanesa), non foi incluída, malia ser a relixión maioritaria.
Durante o reinado do príncipe Gabriel Bethlen (1613–1629), Transilvania converteuse nun centro cultural de Centroeuropa. Bethlen, como príncipe protestante, participou na guerra dos Trinta Anos.
Austria, que reivindicara anteriormente Transilvania, obtivo a posesión do principado polo Tratado de Karlowitz de 1699, que puxo fin á guerra con Turquía.
En 1704 Francisco Rákóczi II foi elixido príncipe de Transilvania e reinou ata a derrota da guerra de independencia húngara en 1711.
En 1765 a rexión converteuse nun principado gobernado por Austria e Hungría. Despois da derrota das revolucións romanesas e húngaras (como parte da Revolución xeral europea de 1848) en 1849 converteuse nun territorio da coroa austríaca. Con todo, os austríacos decidiron crear unha monarquía dual austro-húngara, e os gobernantes húngaros intentaron "hungarizar" ós habitantes de Transilvania, a través das súas leis e decretos discriminatorios. Foi unha práctica común a tódolos territorios controlados entón polos húngaros.
En decembro de 1918 (despois da participación romanesa na primeira guerra mundial) os habitantes de Transilvania votaron a unificación con Romanía, feito que obtivo recoñecemento internacional o 4 de xuño de 1920, tralo Tratado de Trianon.
Hungría mantivo as súas reivindicacións sobre o territorio (causa de inestabilidade na rexión), e, en 1940, durante a segunda guerra mundial, a parte setentrional de Transilvania, unha superficie de 44.030 km², cunha poboación de 2.700.000 habitantes, foi devolta a Hungría polo Ditado de Viena das potencias do Eixo do 30 de agosto.
Trala segunda guerra mundial, o territorio cedido polo Eixo foi devolto a Romanía. Trala caída do réxime de Ceaușescu, Transilvania converteuse na rexión máis dinámica do país desde o punto de vista económico, social e político.
Economía
A rexión da Transilvania contén numerosos recursos minerais, principalmente lignito, ferro, chumbo, manganeso, ouro, cobre, gas natural, sal e xofre. Posúe grandes industrias siderúrxicas, químicas e téxtiles. Outras ocupacións importantes da poboación son as explotacións madeireiras a produción de viño e o cultivo de árbores froiteiras.
Poboación
De acordo co censo do 2002, a rexión tiña unha poboación de 7.221.733 persoas, cunha maioría romanesa (75% do total da poboación). Tamén existen importantes grupos de fala húngara (20% do total da poboación), xitanos (3,5%) e alemáns (1,5%).
Etimoloxía
O nome de Transilvania foi utilizado por primeira vez nun documento en latín no 1075 chamado Ultra Silvam, que significa «máis aló dos bosques». O nome evolucionou en «Transilvania», que conserva o mesmo significado.
O nome alemán Siebenbürgen significa «sete castelos». O nome romanés Ardeal e o nome húngaro Erdély non teñen unha orixe precisa.
Kirstine Meyer
Kirstine Bjerrum Meyer, nada en Skærbæk (Dinamarca) o 12 de outubro de 1861 e finada o 28 de setembro de 1941, foi unha física danesa. Foi profesora de secundaria durante moitos anos, ao mesmo tempo que investigaba en física.
Traxectoria
Gañou a Medalla de Ouro da Real Academia Danesa de Ciencias e Letras en 1899, polo seu estudo sobre a existencia dunha ecuación xeral de estado para todos os corpos fluídos, un artigo titulado Om overensstemmende Tilstande hos Stofferne. Doutorouse en física na Universidade de Copenhague en 1909, converténdose na primeira muller danesa en obter un doutoramento en ciencias naturais. A súa tese, Tempurbegrebets Udvikling gennem Tiderne (O desenvolvemento do concepto de temperatura ao longo do tempo), é un estudo da historia do concepto de temperatura.
En 1902 Meyer fundou Fysisk Tidsskrift, a revista danesa de física. Foi a súa editora ata 1913.
En 1925, ela recibiu a Tagea Brandt Rejselegat.
Amadou Toumani Touré
Amadou Toumani Touré, nado en Mopti o 4 de novembro de 1948 e finado en Istambul o 10 de novembro de 2020, foi un militar e político de Malí, presidente do seu país entre 2002 e 2012.
A Igrexa, Ortoño, Ames
A Igrexa é un lugar da parroquia de Ortoño no concello coruñés de Ames na comarca de Santiago. Tiña 12 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 7 eran homes e 5 mulleres.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Óvulo (botánica)
miniatura|dereita|200px|Esquema dun óvulo en ximnospermas e anxiospermas. miniatura|dereita|200px|Microfotografía dun óvulo dunha monocotiledónea.
O óvulo é o órgano da planta que se forma no ovario e que contén no saco embrionario á oosfera (ou gameto feminino), as células sinérxidas, as células polares e as células antípodas. Ademais atópase a nucela, tegumentos, a calaza e un funículo que o conecta coa placenta.
1611
Outros
Historia ano a ano
Xesús Vázquez
Xesús Vázquez Pérez, nado en Pentes (A Gudiña) en 1946, é un pintor galego.
Traxectoria
Vive en Cantabria dende neno, aínda que está moi vinculado a Ourense. En 1967 marchou a Madrid para estudar Belas Artes, que non lle interesou. A súa aprendizaxe consistiu nas frecuentes visitas ao Museo del Prado. Realizou a súa primeira exposición en 1968 no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. En 1975 viaxou a París, onde se entusiasmou coa obra de renacentistas e románticos no Louvre. Visitou Venecia e interesouse polas vangardas das bienais. Militou na UPG e interesouse pola literatura. En 2005 realizou unha exposición retrospectiva no CGAC.
Vistuíde, San Cristovo do Az, Rodeiro
Vistuíde é un lugar da parroquia de San Cristovo do Az, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 28 habitantes (18 homes e 10 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
O Instrumento, Ortoño, Ames
O Instrumento é un lugar da parroquia de Ortoño no concello coruñés de Ames na comarca de Santiago. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña quince habitantes (oito homes e sete mulleres).
Aeroporto de Madrid-Cuatro Vientos
O Aeroporto de Madrid-Cuatro Vientos (OACI: LECU / LEVS) é unha instalación aeroportuaria de segunda categoría xestionada por Aena, situada a 8 km do centro da cidade de Madrid. Fundado en 1911, é o aeroporto máis antigo de España.
Inicialmente era unha base aérea do Exército do Aire de España. Non obstante, utilízase dende os anos 1970 para uso conxunto cívico-militar. Dende entón, a sección civil dedicouse de forma case exclusiva á aviación xeral e executiva lixeira. Actualmente, Cuatro-Vientos é base de varias escolas, entre as que se encontran algunhas das principais academias de voo do país, clubs de voo ou aeronaves privadas.
Vicente Casabella
Vicente Casabella Fernández, nado no Candedo (Ourol) o 2 de xullo de 1840 e finado na Coruña o 27 de xullo de 1900, foi un empresario e filántropo galego.
Traxectoria
Naceu nunha familia pobre, e de novo emigrou a Cuba. Alí traballou de carboeiro e tempo despois montou o seu propio negocio. Retornou a Galicia e instalouse na Coruña. Deixou estipulado no seu testamento que se construíse unha escola para nenos e nenas na súa parroquia natal que levase o seu nome. En 1931 o municipio deulle o seu nome á avenida que atravesa a capital do concello, que promovera Eugenio Quintana.
En 1974 inaugurouse unha nova escola que leva o seu nome, o EEI Vicente Casabella.
A traba
A traba (en The Pitfall) é unha novela inglesa escrita por Mary Cholmondeley, publicada orixinalmente en 1902.
Foi traducido ó galego por Matthias Louwen e Sabela Tobar e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2017.
Almassora
Almassora (en valenciano: Almassora, en castelán: Almazora, as dúas denominacións cooficiais) é un municipio da Comunidade Valenciana, pertencente á provincia de Castelló. Forma parte da comarca da Plana Alta. En 2009 contaba cunha poboación de 24.963 habitantes segundo o INE.
O concello, situado a beiras do río Millars, está a carón da costa mediterránea. Limita cos concellos de Castelló de la Plana, Vila-real, Onda e Borriana.
A principal actividade económica está relacionada coa industria cerámica de pavimentos e revestimentos cerámicos e un amplo sector de servizos para a cerámica; séguelle o sector da construción e a agricultura de cítricos en plena transformación varietal.
Kill Bill Volume 1
Kill Bill Volume 1 é un filme estadounidense dirixido por Quentin Tarantino que foi estreado no 2003. Primeira parte da saga cinematográfica Kill Bill.
Sinopse
O día da súa voda, unha asasina profesional (Uma Thurman) sofre o ataque dalgúns membros da súa propia banda, que obedecen as ordes de Bill (David Carradine), o xefe da organización criminal. Logra sobrevivir ó ataque, aínda que queda en coma. Cinco anos despois esperta cun gran desexo de vinganza.
Louredo, O Saviñao
Santiago de Louredo é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 110 habitantes, deles 53 eran homes e 57 eran mulleres, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
O fitónimo Louredo procede do latín LAURETUM, de LAURUM máis o sufixo abundancial -etum, referido a un lugar onde hai loureiros.
Patrimonio
Pazo de Fraguas.
Orbaneja Riopico
Orbaneja Riopico é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 233 habitantes (INE 2012).
Lingua inguxa
A lingua inguxa (ГӀалгӀай, Ğalğaj) é unha lingua falada por preto de 300.000 persoas, coñecidos como inguxos, na República dos Inguxos e Chechenia.
Kessai Note
Kessai Hesa Note, nado en 1950, é un político das illas Marshall. Foi presidente das Illas Marshall dende 2000 ata o 2008. Pertence ao Partido Democrático Unido.
Aeroporto internacional da illa de Cos
O aeroporto internacional da illa de Kos, "Hipócrates" (IATA: KGS; OACI: LGKO), (Κρατικός Αερολιμένας Κω, Ιπποκράτης, en grego); e un aeroporto situado na illa grega de Cos.
Edward Fenech Adami
Edward Fenech-Adami, nado en Birkirkara o 7 de febreiro de 1934, é un político maltés.
Traxectoria
Foi primeiro ministro de Malta dende 1987 ata 1996 e dende 1998 ata 2004, e presidente do seu país dende o 4 de abril de 2004 ata 2009.
Alhaurín el Grande
Alhaurín el Grande é unha cidade do sur de España, situada na provincia de Málaga, Andalucía. Pertence á comarca do Valle del Guadalhorce. En 2009 contaba cunha poboación de 23.319 habitantes segundo o INE, dispersos en 73 km² de superficie.
Historicamente é unha vila de presenza musulmá e que a data de hoxe aínda alberga restos da cultura arábiga, restos arqueolóxicos que veñen explicar a importancia do municipio como enclave estratéxico, sobre todo polas torres de vixilancia das que pouco se conserva, pero que veñen xustificar un papel importante dentro do marco histórico da antiga Al-Ándalus.
Entre as festividades máis importantes do municipio cabe destacar os días de San Antón e San Sebastián en xaneiro, o Entroido, a Semana Santa e a feira de maio.
800px|centro|miniatura|Alhaurín el Grande
Nori
miniatura|dereita|240px|Cultivo de Nori no Xapón miniatura|dereita|240px|Láminas de nori. miniatura|dereita|240px|Rolos maki sushi
Nori (do xaponés: 海苔, nori; en chinés: 海苔, hǎidài; en coreano 김, kim ou gim), é unha especie de folla feita a partir de algas mariñas do xénero Porphyra (Toucas), amplamente utilizada en pratos da cociña xaponesa. É xeralmente de cor verdosa ou avermellada, dependendo da especie de alga empregada na fabricación. No Xapón adoita ser de cor verde.
Historia
A palabra xaponesa nori na súa orixe quería dicir alga. Pero co tempo pasou a designar o produto comestible elaborado con ela. É unha das tres algas máis consumidas como alimento no mundo, xunto coa kombu e a wakame. .
Unha das descricións máis antigas do nori aparece no código Taihō, no século VIII. No século X é citada como comida común, no anónimo Utsubo Monogatari (Conto da árbore oca). Neses tempos tomábase en forma de pasta, as follas foron inventadas en Edo (actual Toquio) no período Edo (séculos XVIII a XIX), seguindo o método xaponés de facer papel.
En Occidente comezou o seu consumo no século XX a través dos restaurantes asiáticos, e recibiu un impulso co espallamento mundial da dieta macrobiótica.
Produción xaponesa
No Xapón cultívanse as algas Porphyra para nori desde o século XV, e actualmente a práctica totalidade da produción procede de cultivos mariños. Malia teren unha bioloxía complexa, o ciclo de vida destas algas é actualmente coñecido por completo, e o seu cultivo é unha forma avanzada de agricultura. Adícanse a esta actividade unhas 35.000 persoas, principalmente pequenas familias cooperativistas.
Na alimentación
Úsase como ingrediente ou compaña dos pratos onigiri e suxi, moi populares no país nipón. As láminas de nori son usadas para enrolar arroz e verduras e preparar así os rolos maki (maki sushi). Úsase tamén esfarelado, ou cortado en pequenas tiras para mesturar ou empoar por encima da comida.
Observouse que os xaponeses poden dixerir os polisacáridos das algas, algo non normal nos humanos, debido á súa longa historia de consumo de Nori.
O Nori é rico en proteínas, calcio, ferro, vitaminas A, B e C.
Left of the Middle
Left of the Middle é o álbum debut da cantante australiana Natalie Imbruglia, lanzado o mercado en Reino Unido o 24 de novembro de 1997, baixo o selo RCA. O álbum tivo un éxito considerable a nivel mundial. Impulsado polo éxito do seu principal single "Torn", o álbum alcanzou o número 1 no seu país de orixe e entrou no Top 10 no Reino Unido e en Estados Unidos. O álbum recibiu un nomeamento para os Grammy como mellor álbum dunha cantante pop, perdendo fronte o álbum Ray of Light de Madonna. Distribuíronse sete millóns de copias do álbum a nivel mundial.
Ifigenia (novela de 1924)
Ifigenia, diario de una señorita que escribió porque se fastidiaba, é a primeira novela da escritora venezolana Teresa de la Parra, editada en 1924.
Argumento
Protagonízaa unha moza duns 18 anos, María Eugenia Alonso, quen recentemente volveu a Caracas despois dunha longa estadía en Europa, o que producirá un choque entre os dous mundos que se contapoñen na novela, por unha banda o dos seus soños e o que viviu no Vello Continente, e por outra o das condutas tradicionais e o matrimonio amañado. Descobre que xa non ten herdanza, e así ten que vivir na casa da súa avoa e buscar un bo matrimonio. Tres meses despois da morte do seu pai, María Eugenia vese obrigada a regresar a Venezuela dende París, onde pasara o tempo gastando en moda e libros. Ao chegar, é recibida polo seu tío Eduardo, a súa esposa María Antonieta e os seus tres fillos. Toda a familia cáusalle moito desgusto a María Eugenia, pero pronto regresa á casa da súa Avoíña.
Un día, a avoa coméntalle que a herdanza, unha leira, xa non lle pertence. O seu tío Eduardo herdouna. Despois, o seu tío Pancho explica que o seu pai lla encargou a Eduardo cando se foi a Francia e deixouno como único administrador. O seu pai gastouse todo o seu diñeiro en Europa, pero Eduardo enganouno, polo que ao morrer, pareceu que o gastou absolutamente todo, incluíndo a herdanza da súa filla. Con todo, Pancho di que sospeita que tres cuartas partes da facenda son súas e que estas foron roubadas por Eduardo, pero que non hai maneira de rescatalas. A Avoíña, mentres tanto, nega firmemente calquera dúbida que haxa sobre o seu fillo e hónrao dicindo que é o único fillo que si vive de acordo a unha boa moral. Ademais, critica a María Eugenia quen regresou de Europa con ideas demasiado libertinas e quen se xunta, por mor do seu tío Pancho, con Mercedes Galindo, quen tamén apoia eses pensamentos parisienses.
O tío Pancho e Mercedes preséntanlle a Gabriel quen, ao principio, non lle parece moi atractivo a María Eugenia, pero ao final termina namorándose del. Despois dun altercado con Avoa e a súa tía Clara, ela vaise cos seus amigos e, ao regresar, a súa avoa dille que se irán á facenda de tío Eduardo un tempo para que ela "aprenda a querer á súa familia". Fano e, co tempo, a reclusión da sociedade fai que María Eugenia empece a querer aos seus curmáns e deixe algunhas das súas ideas libertinas. Pronto escoita que Gabriel casou e ela queda abatida.
O libro remata explicando que na mitoloxía grega houbo unha Ifigenia que se tivo que sacrificar polo ben dos homes e porque os deuses requiríano. Debemos asumir que isto mesmo está a facer María Eugenia.
Crítica e recepción
Máis alá  da  valoración  literaria  da  novela Ifigenia e do legado narrativo da súa autora, a obra representa a testemuña dunha época, na que se recolle a imaxe dunha parte da muller na sociedade venezolana dos anos vinte, pero tamén  visto  con  ollos femininos.
Ifigenia marcou un cambio na literatura venezolana. A obra é un retrato da sociedade caraqueña de principios do século XX. As estritas normas morais están representadas na novela no personaxe da Avoa. A personalidade ambiciosa, común nesa época debida á corrupción na administración, aparece representada no personaxe de Tío Pancho. Ademais de ser unha dura crítica da sociedade, Ifigenia é unha obra chea de ritmo, con descricións moi detalladas.
A obra supuxo graves problemas para a súa autora xa que o entón ditador venezolano Juan Vicente Gómez decidiu negarlle calquera tipo de subvención para publicar a novela. Da Parra decidiu entón trasladarse a París.
Adaptacións
Unha versión para a televisión desta obra (con guión de Salvador Garmendia, Mariela Romeu e Norberto Díaz Selectos) foi filmada por Venezolana de Televisión en 1979, con Amanda Gutiérrez, Leopoldo Regnault e Daniel Lugo nos roles principais. Doutra banda o cineasta venezolano Iván Feo rodou, en 1986, unha película homónima.
En 2008, a canle privada RCTV preparou e transmitiu unha nova versión da man do escritor Martín Hahn, protagonizada por Marianela González e Hugo Vásquez, titulada Ninguén me dirá como quererche a cal, ao contrario das anteriores, foi ambientada na época contemporánea.
Unión de Federacións Deportivas Galegas
A Unión de Federacións Deportivas Galegas (UFEDEGA) é unha asociación sen ánimo de lucro que reúne ás Federacións de todos os deportes da Comunidade Autónoma Galega.
Creación
A UFEDEGA foi creada en 2007, inscrbíndose o día 27 de xuño dese ano no Rexistro Xeral de Asociacións da Xunta de Galicia. Nese acto, a daquela directora xeral de Deportes, Marta Souto, apreciou a iniciativa, e mostrouse convencida de que a Unión servirá para avanzar no camiño do diálogo e a participación.
Federacións adscritas
Inicialmente conformábana 31 entidades, e outras catro estaban a punto de sumarse. Entre as que aínda non se afiliaran, as máis significativas eran a Federación Galega de Fútbol e a de Automobilismo.
As primeias asinantes foron:
Obxectivos
A UFEDEGA ten como principal obxectivo a defensa e o fomento da práctica deportiva federada en Galicia. As súas maiores preocupacións céntranse nas titulacións, os seguros médicos, as fichas ou os gastos en material deportivo, para mellorar e abaratar custos.
Sede
Ten a súa sede na cidade da Coruña, no Complexo Deportivo de Elviña, na Avenida de Glasgow, 13, no barrio do Birloque.
Presidencia
Desde o ano 2015 o seu presidente é Isidoro Hornillos Baz, que tamén é o presidente da Federación Galega de Atletismo.
Automóbil de turismo
miniatura|[[Renault Supercinco, un automóbil de turismo con carrozaría hatchback.]] miniatura|[[Mercedes-Benz Clase C do Deutsche Tourenwagen Masters.]]
Un automóbil de turismo, tamén coñecido simplemente como turismo ou automóbil, é o tipo de automóbil destinado ao transporte de persoas, con polo menos catro rodas e un máximo de nove prazas incluído o condutor.
Outros termos para referirse a un automóbil de turismo son coche ou simplemente auto.
Carrozarías
Un automóbil de turismo pode ter unha, dúas ou tres filas de asentos e un maleteiro para transportar obxectos, principalmente equipaxe. Existen varios tipos segundo a súa carrozaría, como hatchback, liftback, sedán ou familiar, así como os automóbiles deportivos con carrozarías de tipo cupé ou convertible.
Diferenzas con outros automóbiles
O termo "automóbil de turismo" contrasta co de vehículo mixto en que este último se refire aos vehículos destinados ao transporte de persoas e mercancías, de forma simultánea ou non. Dentro deste grupo englóbanse vehículos como camionetas, furgonetas, pickups ou monovolumes.
Uso en automobilismo
Os automóbiles de turismo presentan modificacións respecto dos de serie para ser utilizados en competicións de automobilismo. Utilízanse habitualmente en disciplinas como rally e rallycross. Con todo, ao falar de carreiras de turismos refírese a automobilismo de velocidade. O Deutsche Tourenwagen Masters e o Campionato Mundial de Turismos son dous dos campionatos de turismos máis populares en Europa.
Cassinogilum
Cassinogilum foi un castelo carolinxio de Carlomagno e Luís o Piadoso. Aquí naceu este no 778 segundo din O Astrónomo e Exinhardo, que aseguran que foi residencia habitual do rei en Aquitania.
Durante séculos os historiadores dividíronse sobre a súa localización. Os lugares mais probábeis son: Casseneuil (no Lot e Garona), Casseuil na beira do Garona preto de La Réole, na unión do Garona e o Dropt, e Chasseneuil (preto de Poitiers). Moitos historiadores téñense decantado por este último pero a día de hoxe, cos datos coñecidos, podería ser calquera deles.
O derradeiro verán
O derradeiro verán (en Der letzte Sommer) é unha novela de Ricarda Huch, publicada orixinalmente en 1910 pola alemá de Stuttgart e Leipzig.