cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Catedral de Lugo
Historia
Unha das súas xoias artísticas é o retablo renacentista que estaba no altar maior, obra de Cornielles de Holanda, e que se partiu a consecuencia do terremoto de Lisboa de 1755. Tras iso decidiuse dividilo en varios fragmentos, os dous maiores dos cales atópanse actualmente en ambos extremos da nave de cruceiro.
A catedral posúe o privilexio papal de exposición permanente do Santísimo Sacramento que é sacado en procesión, de aí o cáliz e a hostia que aparecen no escudo da cidade coa lenda "Hic hoc misterivm fidei firmiter profitemvr" (Cremos con fidelidade neste misterio), en referencia ao misterio da consagración do corpo de Cristo e que se trasladou ao propio escudo de Galicia. Este feito fai que se denomine a Lugo a cidade do Sacramento.
En 2010 restaurouse gran parte da catedral. A fachada principal foi limpada e impermeabilizada. A cuberta das naves do cruceiro e o presbiterio foi completamente cambiado, así como o musgo dos contrafortes. No interior limpouse integramente o altar maior, deixando á vista as vistosas cores orixinais do teito. As obras remataron a mediados do 2012. miniatura|290px|Fachada.
Estrutura
A igrexa ten planta de cruz latina cunha lonxitude de 85 m. Ten tres naves, cruceiro e deambulatorio con cinco capelas absidais. A cabeceira é triabsidal.
A nave maior cóbrese con bóveda de canón apuntado e os laterais con bóveda de canón e aresta, de nervios no cruceiro, e bóveda de canón con lunetos no triforio. As fiestras do triforio son de arco agudo ou apuntado ao interior e ao exterior.
Á esquerda da entrada á catedral está a Torre Vella, gótica, rematada por un corpo de campás renacentista, terminado por Gaspar de Arce en 1580.
Estilos
Son románicos os paramentos verticais e bóveda da nave do cruceiro, os mesmo que a maior parte da nave maior, laterais e triforio, cuxas bóvedas foron refeitas no século XVIII.
Pertencen ao gótico o primeiro corpo da capela maior e o deambulatorio coas súas capelas absidais encostadas (1320-1360), exceptuada a central, así como as antigas de San Domingos dos Reis (1370) e San Froilán (1480), que actualmente forman a chamada do Pilar, ademais do primeiro corpo da torre das campás (cara a 1570 ou antes) e o nártice ou pórtico norte (1510-1530), non a portada.
Ao barroco adxudícase a sancristía (1678), a sala capitular e os seus arredores (1683), o claustro (1714) e a capela central do deambulatorio, chamada dos Ollos Grandes (1726).
No neoclásico, enmarcan os estudosos o segundo corpo da capela maior, a actual capela de San Foilán e a fachada, todo iso obra da segunda metade do século XVIII. miniatura|200px|Lateral, onde se atopa a porta co Pantocrátor.
Porta Norte
Está formada por tres arquivoltas e gardapó de arcos de medio punto e lintel bilobulado coa améndoa mística cun espléndido Pantocrátor sedente, colgando da améndoa un pendurante con forma de capitel onde se representa a Última Cea. Está tallada en mármore e data do século XII, sendo as súas ferraxes do século XIII. Ilústrase a escena cun precioso dístico en latín nas tres caras visibles do ábaco, cuxa transcrición é:
É unha evidente alusión á eucarística ao relato do Evanxeo de Xoán (13, 22-25) cuxa tradución podería ser: Recostado no colo do Señor durante a cea, o discípulo amado albiscou a fermosura das cousas celestiais. Este pendurante foi reproducido nunha serie de selos de correos de España en 1969 con motivo do tricentenario da Ofrenda do Reino de Galicia a Cristo Sacramentado nesta catedral. miniatura|200px|Vista traseira, na Praza de Santa María.
Tesouro
Do Tesouro, só quedan algúns restos despois do saqueo napoleónico en 1809. Posúe unha destacada colección de cálices dos séculos XV ao XIX entre os que destaca o Cáliz de Vaamonde (doado polo bispo Martínez de Vaamonde). Destaca a custodia do século XVII de Xoán de Arce, a coroa da Virxe dos Ollos Grandes e o relicario de San Froilán.
Kolpino
Kolpino (en Колпино) é unha cidade municipal no distrito homónimo da cidade federal de San Petersburgo, a 26 quilómetros ao sueste do San Petersburgo central. A súa poboación no censo de 2010 era de 138.979 habitantes.
Catedral de Lugo
Coro
Unha das súas xoias máis destacables é o coro construído por Francisco de Moure, construído a principios do século XVII. A selería está composta de 27 postos no nivel baixo e 37 no nivel alto.
Hai ademais seis fragmentos de táboas de recheo que separan a cadeira prelaticia das inmediatas onde se le:
Ou sexa: O arquitecto e escultor galego Francisco de Moure, avecindado en Ourense, deseñou e esculpiu esta obra, terminada no ano 1624. Destaca a imaxinería que se desenvolve nos medallóns do apoio dos postos baixos e nos rectángulos dos altos. Así mesmo obsérvanse innumerables elementos naturalistas. Ademais é a única catedral galega que conserva a súa coro na nave central. miniatura|esquerda|190px|Virxe dos Ollos Grandes.
Capela da Virxe dos Ollos Grandes
A capela, data do século XVIII e é obra de Fernando de Casas Novoa e puxo a súa primeira pedra o Bispo Santa María Salazar, o 7 de decembro de 1726. Foi coroada canonicamente o 15 de agosto de 1904 e foille imposta a Medalla de Ouro da Cidade o 15 de agosto de 1954. A imaxe da Virxe dos Ollos Grandes atópase nesta capela e está considerada unha obra mestra do barroco.
Descoñécese ao autor da talla, de pedra policromada. Algúns entendidos sitúana cronoloxicamente no século XII, aínda que outros postergan a súa factura ao XV.
A Virxe dos Ollos Grandes é a patroa da cidade de Lugo e a catedral está consagrada ao seu nome. A súa festividade é o 15 de agosto. Afonso X o Sabio dedicoulle a súa cantiga LXXVII, na que describe a curación dunha muller que pediu á Virxe a saúde, que recobrou na propia catedral de Lugo, aos pés da Virxe.
Capela de San Froilán
Encostada ao muro norte, a capela de San Froilán é de estilo renacentista e foi construída en 1780. Ten a imaxe do santo tallada en madeira representado como Bispo en acto de bendicir obra de Francisco de Moure. Na cabeceira hai un sepulcro coñecido como o de Santa Froila (nai de San Froilán); a tumba é do século IX e o sepulcro do XII, pero non se sabe se o destinatario é Santa Froila ou o Bispo Odoario.
San Froilán é o patrón da cidade de Lugo. Naceu nos arrabaldes de Lugo no ano 833. A súa festividade celébrase o 5 de outubro. Segundo conta a lenda, o santo introduciu na súa boca brasas ardentes para aceptar o xuízo divino a seguir pola súa vocación: a de eremita ou a de predicador.
Mestres
A catedral foi iniciada polo mestre Raimundo a petición do bispo Pedro III co seu cabido e outras persoas notábeis da cidade en 1129 conforme ao estilo arquitectónico entón imperante, o románico.
O claustro cuxa planta foi comezada polo monxe beneditino Gabriel de Casas foi finalizada polo arquitecto galego Casas Novoa autor tamén da capela da Virxe dos Ollos Grandes. A fachada foi iniciada polo enxeñeiro Sánchez Bort e redeseñada e executada por Miguel Ferro Caaveiro, a quen se deben así mesmo a traza da capela de San Froilán e do seu retablo pétreo, executado polo escultor lucense Manuel Luaces.
A sancristía e sala capitular é obra do galego Domingo Antonio de Andrade. O último corpo das torres da fachada foi proxectado polo arquitecto provincial Nemesio Cobreros Cuevillas, e todas as estatuas da mesma obra son de Santiago Quatrigas Baamonde.
That Day
That Day é o sexto single da cantante australiana Natalie Imbruglia, lanzado o mercado o 29 de outubro do ano 2001 baixo o selo BMG e producido por Ian Stanley. A canción alcanzaría o Top 10 en Australia, mentres que no Reino Unido chegou a undécima posición nas listas. That Day non foi lanzado nos Estados Unidos, onde Wrong Impression foi o primeiro e único single do álbum White Lilies Island.
Voo 8501 de Indonesia AirAsia
O voo 8501 de Indonesia AirAsia era un servizo regular internacional de pasaxeiros operado por Indonesia AirAsia, unha afiliada do grupo AirAsia, dende Surabaya, Indonesia, ata Singapur. O 28 de decembro de 2014 o Airbus A320 que operaba a ruta esnafrouse no mar de Xava, matando aos seus 162 ocupantes. Despois de que rematasen as operación de busca no mes de marzo de 2015 só se recuperaran 106 corpos.
En decembro de 2015, o Comité Nacional de Seguridade no Transporte indonesio (KNKT) publicou un informe concluíndo que un fallo non crítico no sistema de control do timón levou ao capitán a realizar un reinicio non stándar dos ordenadores de control de voo. Posteriormente perdeuse o control do aparello, resultando nunha entrada en perda e un descenso incontrolado cara o mar. A falta de comunicación entre os dous pilotos foi citada como un factor que contribuíu ao accidente.
Avión
O aparello era un Airbus A320-216, con número de serie 3648 e rexistro PK-AXC. Voara por vez primeiro o 25 de setembro de 2008, e fora entregado a AirAsia o 15 de outubro dese ano. O avión tiña seis anos e acumulara unhas 23 000 horas de voo nuns 13 600 ciclos. Pasara o seu mantemento máis recente o 16 de novembro de 2014. O avión estaba equipado con dous motores CFM International CFM56-5B6 e estaba configurado para levar 180 pasaxeiros.
Accidente
O voo 8501 era un servizo regular dende Surabaya, Xava ata Singapur o domingo 28 de decembro de 2014. O avión agardaba saír do aeroporto de Juanda ás 05:20 WIB (UTC+7) e chegar ao aeroporto de Singapur ás 08:30 SST (UTC+8). O voo 8501 engalou ás 05:35. Indonesia AirAsia non tiña permiso do Ministerio de Transporte de Indonesia para operar a ruta os domingos.
Tras a saída o voo 8501 estaba en contacto co centro de control aéreo da área de Iacarta, que proporciona servizo de control de tráfico aéreo (ATC) no oeste do mar de Xava, e voou pola ruta aérea M635, cando se aproximou a unha liña de tormentas eléctricas na costa suroeste de Borneo. Ás 06:12 o voo 8501 estaba voando a un nivel 320, uns 32 000 pés, cando a tripulación solicitou e recibiu o permiso de desviarse á esquerda do seu curso orixinal para evitar as tormentas. O piloto solicitou entón subir ata o nivel de voo 380, o que foi aprazado polo ATC debido a que había outros avións na zona. AirNav Indonesia, que opera o centro de control da área de Iacarta, informou que o centro autorizou entón ao voo Flight 8501 voar ao nivel 340 ás 06:14, pero non recibiu ningunha resposta; solicitouselles a outros avións na zona que contactasen co voo 8501, pero estes tampouco obtiveron resposta.
Entre as 06:17:00 e as 06:17:54, o avión trepou de 32 000 a 37 000 pés (9 800 a 11 300 m), superando unha taxa de subida de 10 000 pés por minuto. O gravador de datos de voo (FDR), amosou o aparello a 35 500 pés (10 800 m), e aínda subindo, a 159 nós (294 km/h), por debaixo da velocidade de perda para o peso do avión a esa altitude. O Ministro de Transporte de Indonesia interpretou o aparente comportamento do avión a súa maior altitude como unha perda aerodinámica, cando comezou a descender ás 06:17:54, caendo 1 000 pés (300 m) en seis segundos e 8 000 pés (2 400 m) en 31 segundos. O avión tamén comezou a virar cara a esquerda, realizando polo menos un xiro completo antes de desaparecer do radar ás 06:18:44. A súa derradeira posición rexistrada foi sobre o mar de Xava, no estreito de Karimata entre as illas de Belitung e Kalimantan, zona na que acabou esnafrándose. A gravadora de voces da cabina capturou múltiples avisos, incluído un aviso de perda, soando durante os últimos minutos do voo. Non se enviou ningún sinal de socorro dende o avión. As operacións de busca e rescate foron activadas pola Axencia Nacional de Busca e Salvamento de Indonesia (Basarnas) dende a súa oficina de Pangkal Pinang.
Os Morenos de Lavadores
miniatura|Placa co nome os Morenos na praza dedicada a eles no Sobreiro, rueiro en Lavadores (Vigo) de onde eran naturais.
Os Morenos de Lavadores foi unha agrupación de gaiteiros do concello de Lavadores.
Historia
miniatura|Monólito na honra dos Morenos de Lavadores, na praza que leva o seu nome.
Os Morenos de Lavadores tivo a súa orixe no grupo Airiños de Cabral, formado polos gaiteiros Constante Moreda Vázquez e Manuel Oliveira Blanco, Vicente Clemata Piñeiro "Firma" no tamboril e Román Salgueiro Rodríguez no bombo. O cuarteto desfíxose trala morte de Constante o 10 de decembro de 1936. Pasada a Guerra Civil sumouse ao grupo Xosé Oliveira Blanco, irmán de Manuel, pasando a adoptar o nome d'Os Morenos de Lavadores. Un nome que ten a súa orixe na pel escura de ámbolos-dous irmáns.
En 1946 Román emigrou cara a Alemaña. Tras varios anos de inestabilidade, en 1953 uniuse como bombeiro Xosé Suárez Rodríguez, veciño da Ceboleira, máis novo có resto, pero que dende cativo xa asistía os ensaios na adega da casa que Manuel Oliveira tiña no barrio do Sobreiro. Nese mesmo ano morreu "Firma", que foi substituído por Olimpio Alonso Grobas, veciño da Bagunda, que amais do tambor tocaba as cunchas.
Esta formación mantívose estable ata a desaparición do cuarteto: Manuel e Xosé nas gaitas, Olimpio no tamboril e Suárez no bombo. Interviron nas películas Mar Abierto e Famoso Carballeira, compartindo papel con actores de gran reputación naqueles anos como Maruchi Fresno e Jorge Mistral. Actuaron por Portugal e Francia, neste caso acompañando o Ballet de Luisillo. Entre 1967 e 1972 gravaron varios discos de vinilo e casetes con RCA e MARFER. Tamén foron gañadores de prestixiosos concursos ademais de participar nos carnavais da Península do Morrazo, coma Pinténs e O Hío e na Romaría de San Roque de Vigo. Nunca participaron en actos ligados á ditadura.
O grupo cesou en 1973. Manuel morreu en 1976, Olimpio en 1987 e Xosé en 1991. Na actualidade (2011) Xosé Suárez é o único membro que queda vivo.
Na honra do grupo, o seu nome foille dedicado a unha praza no camiño do Sobreiro (a poucos metros da casa natal dos irmáns Oliveira Blanco), e instalouse un monólito nos xardíns da sede veciñal da AVV de Lavadores, na avenida Ramón Nieto, inaugurados en 1999 e 2000, respectivamente. Son moitos os grupos que nos seus discos teñen gravados temas do seu repertorio. Tamén existe no mercado un libro máis Dvd, dende a orixe do grupo ata a súa disolución editado por Edicións do Cumio no ano 2011, e hoxe en día están considerados como uns dos mellores cuartetos de Gaiteiros da historia de Galiza.
Lingua saami de Kildin
A lingua saami de Kildin (Kiillt saam' kiill ou Кӣллт са̄мь кӣлл en cirílico) é unha lingua urálica falada polo pobo saami na península de Kola, en Rusia. A área coa maior concentración de falantes atópase arredor de Lovozero. Trátase da lingua saami oriental con maior número de falantes, mais o seu futuro non está asegurado porque o número de persoas que a utilizan de xeito activo é moi reducido. Así e todo conta coa súa propia tradición literaria, salientando a autora Aleksandra Andreevna Antonova. As linguas saamis máis relacionadas co saami de Kildin son o saami de Ter e o saami de Akkala, esta última xa extinta.
Inferencia estatística
A inferencia estatística é a dedución estimada de valores dunha poboación a partir do estudo dunha mostra (parte) representativa dela.
Calquera enquisa é un exemplo de inferencia estatística porque achega valores a partir dunha mostra enquisada.
Na industria é moi utilizada a inferencia estatística para o control da calidade, pois medir todos os produtos que se fabrican é xeralmente caro e recórrese a medir só mostras representativas da produción.
استدلال إحصائي Inferència estadística Mathematische Statistik Statistical inference Estadística inferencial Inferentzia estatistiko fa:آمار استنباطی Inférence statistique Inferenza statistica 推計統計学 통계적 추론 Wnioskowanie statystyczne Inferência estatística Statistical inference
Illas Babar
As illas Babar son un arquipélago das Illas menores da Sonda, en Indonesia.
Xeografía
As illas Babar forman parte das Molucas e atópanse preto de 2000 quilómetros ao nordés de Iacarta, no mar de Banda a uns 500 km ao sur da illa principal de Ambón e uns 500 km ao norte de Australia. As coordenadas xeográficas son 7 ° 55 'S e 129 ° 45' E
O arquipélago ten unha superficie de aproximadamente 820 km². Inclúe 6 grandes illas, a maior é Babar, cun diámetro de pouco mais de 30 km. e unha altitude máxima de 750 m. a illa está cuberta en gran parte pola selva tropical, e é de orixe volcánico.
As illas máis grandes son:
As illas Babar teñen uns 5.000 habitantes, dividida en dous distritos Babar North e Babar Southeast ten algunhas aldeas dispersas ao longo da costa. Entre decembro e abril a choiva é tan abundante que o millo, bananas, mandioca e o arroz vermello crecen abundantemente, sen rego.
Historia
Os Países Baixos mantiveron o control sobre as illas, fóra dun breve tempo durante a segunda guerra mundial, cando a zona foi ocupada polo Xapón, ata a independencia de Indonesia 1949.
330px|dereita
Fundación Galiza Sempre
A Fundación Galiza Sempre é unha fundación constituída en 1999, promovida polo Bloque Nacionalista Galego. Inscrita no Rexistro único de fundacións de interese galego da Xunta de Galicia co número 1999/15 e no Rexistro Galego de Axentes de Cooperación para o Desenvolvemento. Forma parte do Centre Maurits Coppieters, fundación política europea; da Rede Mundial polos Dereitos Colectivos dos Pobos; e do Consello Internacional de Arquivos.
Actividade
A fundación desenvolve dúas liñas de actuación prioritarias: unha, dirixida á promoción do pensamento socioeconómico, político e cultural de Galiza, e outra adicada á preservación e difusión da memoria histórica de Galiza e especificamente do nacionalismo galego.
No ámbito do pensamento distínguense na súa traxectoria tres eixes temáticos: o mundo das nacións sen estado; a crítica do neoliberalismo, a desigualdade e a exclusión e social; e, en terceiro lugar, as políticas públicas alternativas en ámbitos como o feminismo, a cultura, a participación cidadá ou as transformacións sociais asociadas ao autogoberno.
Na procura dunha nova cultura política asentada na diversidade, a fundación estendeu o seu campo de acción alén de Galiza mantendo relacións con entidades do País Vasco, Cataluña e Portugal, e participando activamente en redes europeas ou no Foro Social Mundial.
O seu primeiro presidente foi Xosé Manuel Beiras.
Os Currás, Vigo, Cambre
Os Currás é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).
Eva González
Eva María González Fernández, nada en Mairena del Alcor (Sevilla) o 5 de novembro de 1980, é unha modelo e presentadora española gañadora de Miss España 2003, e que representou a España en Miss Universo 2003.
Traxectoria
Participou no certame de Miss España en 2003 representando a Sevilla e conseguiu o título. Ademais de ser elixida Miss España, tamén se lle outorgaron os premios de Miss Simpatía e Miss Elegancia.
Tras ser a gañadora do certame, viaxou a Panamá para participar en Miss Universo 2003. Foi unha das favoritas, pero non entrou entre as 15 mellores. Vestiu un traxe de flamenco no pase de traxes nacionais.
Despois do seu reinado, Eva entrou no mundo da moda en España, sendo imaxe de firmas como Viceroy e Tampax e desfilando, entre outros, na Pasarela Cibeles, no Salón Internacional da Moda Flamenca (SIMOF) e na Semana de Moda de Sevilla.
Tamén se forxou unha carreira en televisión, en 2004 colaborou no programa UHF de Antena 3 xunto a Nuria Roca e Florentino Fernández. Ademais, apareceu nun capítulo da serie de Telecinco Los Serrano, interpretando unha profesora de Educación Física que marabillaba a todos os mozos do instituto.
En 2006 fichou por La Sexta, onde presentou o concurso Dímelo al oído xunto a Iván Sánchez e  Fenómenos como Dani Mateo, Dani Martínez, Carlos Areces e David Verdaguer.
En 2008 participa na serie cómica La tira, tamén en La Sexta, representando a unha azafata de voo acabado de casar a quen estanlle a reformar o piso.
O 10 de febreiro de 2009 presentou a gala dos premios TP de Ouro, xunto con Manel Fuentes, emitida tamén por La Sexta. Pouco despois se fixo público a súa fichaxe por Telecinco, para presentar unha nova edición do concurso El juego del Euromillón. O programa, non obstante, foi retirado dous meses despois da grella tras obter unha media de 10,9% de cota de pantalla, un dato inferior á media da cadea. Deseguido tomo o mando de Guerra de sesos, programa diario de La Siete.
En 2010 encargouse dos resumos diarios e as galas semanais de Supervivientes 2010.
En 2012 participou como invitada especial no programa Atrapa un millón de Antena 3. Ese mesmo ano presentou Satán & Eva xunto a Manu Sánchez en Canal Sur. Tamén participou nesa mesma cadea en Este es mi pueblo como anfitrioa na edición de Mairena del Alcor.
Desde 2013 presenta en Televisión Española o programa de cociña MasterChef. Foi a presentadora das tres edicións e tamén de MasterChef Junior.
Vida persoal
De orixe humilde, creceu en Mairena del Alcor cos seus pais Manuel, agricultor de profesión, Encarna, a súa nai, e a súa única irmá, María.
Empezou a traballar como modelo na axencia que ten a tamén modelo Raquel Revuelta en Sevilla, Doble Erre, onde conseguiu o título de Miss Sevilla. A raíz do concurso, deixou os seus estudos para así poder dedicarse intensamente aos compromisos adquiridos como Miss España 2003.
Remisa a airear a súa vida privada, coñécese que en 2004 tivo unha relación co presentador e actor Arturo Valls, e dende ese mesmo ano ata finais de 2008 con Iker Casillas, porteiro da selección española de fútbol e do Real Madrid.
En marzo de 2009 confirmouse a súa relación co toureiro Cayetano Rivera. En novembro de 2013 coñeceuse que Eva González e Cayetano Rivera decidiran romper a súa relación tras 5 anos de noivado. En agosto de 2014, confírmase a reconciliación cunha segunda oportunidade como parella.
Ángela Ruiz Robles
Ángela Ruiz Robles, nacida en Villamanín (provincia de León) o 28 de marzo de 1895 e finada en Ferrol o 27 de outubro de 1975, foi unha mestra e inventora, precursora do libro electrónico.
Traxectoria
Publicou varias obras sobre un sistema taquigráfico baseado no traballo do gravador valenciano Francisco Martí Mora, fundador da taquigrafía española.
Era coñecedora tamén do esperanto, a lingua artificial creada por Ludwik Zamenhof en 1887.
Foi nomeada xestora da Agrupación sindical de Inventores Españois (ASIE) en Galicia no ano 1959. Tamén foi xefa provincial da Federación Politécnica Científica da Inventiva Internacional en 1973.
A Enciclopledia Mecánica
Dirixiu a fabricación da Enciclopedia Mecánica no Parque de Artillería de Ferrol, (Patente ES0190698 A, solicitada o 7 de decembro de 1949).
A aparencia externa deste precursor do libro electrónico era a dun estoxo. As novidades tecnolóxicas máis salientables eran o sistema de bobinas automáticas polas que ían pasando os textos e imaxes dos recursos educativos e o sistema de botóns a presión. Previsiblemente nunha versión futura tería tamén luz e son. Unha parte estaba destinada as tarefas de cálculo e escritura. A través dun botón a presión conectado a unha serie de abecedarios podían construírse frases, leccións ou temas. O seu carácter enciclopédico viña da área asignada ás materias, impresas nunha serie de láminas transparentes que permitían a ampliación ou redución de tamaño. Contaba cun oco destinado a unha calculadora, se ben esta non se incluíu no prototipo por falta de tecnoloxía que se axeitase ao modelo nese momento.
Desde 2006, a Enciclopedia forma parte da Exposición do Museo Pedagóxico de Galicia (MUPEGA) en Santiago de Compostela.
No ano 2012 formou parte dos fondos da exposición inaugural do Museo Nacional de Ciencias y Tecnologías (Muncyt) na Coruña
A Enciclopedia aparece no Catálogo 200 años de la promulgación de la Ley de patentes en España editado polo Ministerio de Industria en 2011, e na Cronología de la edición digital: 100 años de evolución tecnológica (2012).
Ángela Ruíz Robles morreu no ano 1975 e foi soterrada no Camposanto de San Salvador de Serantes (Ferrol).
Premios e recoñecementos
Como inventora recibiu numerosos premios e mencións en certamens de inventiva, feiras e exposicións realizadas en Zaragoza, Xixón, Sevilla, Barcelona, Madrid, Xenebra e Bruxelas.
Conta coa cruz da Orde de Afonso X en recoñecemento á súa traxectoria profesional.
Nos meses de outubro a novembro de 2011 a Biblioteca de la ETSIIT da Universidade de Granada adicoulle unha exposición titulada Ángela Ruiz Robles; la precursora del e-book.
Dende o ano 2013 un dos premios nacionais de informática concedidos pola Sociedad Científica Informática Española (SCIE) leva o seu nome. Está adicado ás actividades que promoven o emprendemento na área das tecnoloxías da información e comunicación.
O concello de Madrid adicoulle unha rúa co seu nome.
En 2018 foi proposta pola Universidade de Vigo para nomear un dos seus edificios. Tamén en 2018 publicouse un libro infantil coa súa biografía, ''O valor das ideas: a precursora do libro electrónico. Pequena biografía de Ángela Ruiz Robles''.
''Mbook. O libro mecánico de Ángela Ruiz Robles'', é unha curtametraxe de Cristina Esteiro e Carlos A. Quirós, de Cuerda Floja Produccións, onde se conta a historia da mestra e inventora e paralelamente a dunha nena que vai á escola. Gravada no ano 2018 co apoio da Concellería de Igualdade de Ferrol para o Día da Muller, foi proxectada no prestixioso Festival de Cine de Málaga na súa edición de 2019.
En 2019 a Universidade da Coruña deulle o seu nome á Biblioteca da Escola Politécnica Superior.
En 2020 o Colexio Profesional de Enxeñaría de Informática de Galicia (CPEIG) recoñeceu a súa figura e realizouse un mural en recoñecemento da súa figura a carón da Escola Universitaria de Deseño Industrial no Campus de Ferrol.
En 2023 a revista Gciencia considerouna unha das 20 mulleres de ciencia en Galicia que había que coñecer.
alt=ILMA.Sra. Dña ÁNGELA RUÍZ ROBLES (1895-1975) D.E.P.|miniatura|300x300px|Lápida no Camposanto de Serantes (Ferrol)
Eladio Dieste
O nome Eladio Dieste pode referirse a:
Brates, Borrifáns, Oza-Cesuras
Brates é un lugar da parroquia de Borrifáns no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 21 habitantes (10 homes e 11 mulleres).
Luis Días
Luis Días Portorreal, nado en Bonao o 21 de xuño de 1952 e finado en Santo Domingo o 8 de decembro de 2009, coñecido como Luis –"terror"- Días, foi un compositor, guitarrista e intérprete da música popular. As súas cancións, baseadas en merengue, bachata e outros ritmos de inspiración folclórica, mesturan estilos musicais diversos. É considerado Padre del Rock Dominicano (pai do rock dominicano),.
Traxectoria
miniatura|150px|dereita Fixo os seus primeiros estudos musicais na súa cidade natal, cos profesores Juan Zorrilla e Tatán Jiménez. Aos 16 anos, crea Los Jhonnys o seu primeiro grupo musical.
En 1970 trasladouse a Santo Domingo co obxectivo de estudar psicoloxía na Universidad Autónoma de Santo Domingo e, en 1972, integrouse como guitarrista e vocalista no grupo Convite, referencia necesaria para falar do rescate do folclore dominicano nos setenta.
Tras a súa saída de Convite en 1978, forma a agrupación Madora, onde comeza a fusionar o jazz co folclore da illa Hispaniola.
De 1980 a 1982 vive en Nova York, e exerce como profesor de música dominicana tradicional no American Museum of Natural History.
En 1982, regresa á República Dominicana e funda, xunto ao guitarrista Juan Francisco Ordóñez e outros músicos, Transporte Urbano, grupo que mesturou as sonoridades do rock e a música folclórica da illa e marcou o nacemento do rock dominicano.
Música para filmes
Días realizou música para filmes como Las Pausas del Silencio, de Carlos Cristalini, e recibiu por este traballo o premio á mellor banda sonora para curtametraxe no Festival Internacional de Boston de 1986. Compuxo a música de Dear Teresa (1993), que recibiu o Premio de Prata do Festival Internacional de Filadèlfia de 1994 e colaborou con David Byrne na banda sonora da película Blue In The Face no ano 1995).
Escritor e compositor
Como compositor, máis de trescentas das súas pezas foron gravadas por diferentes artistas e orquestras, entre elas, o tema para o entroido dominicano do ano 1984 "Baila en la Calle".
Como escritor, é autor de varios libros, entre eles Tránsito Entre Guácaras, libro de poemas que recrea mitos taínos.
Finou logo de sufrir un ataque ao corazón e padecer outras complicacións.
Ramón Legerén Paz
Ramón Legerén Paz, nado en Caldas de Reis cara a 1895 e finado no mesmo concello o 11 de maio de 1985, foi un perito agrícola, empresario e político galego.
Traxectoria
Fillo de David Legerén Cespón. Perito agrícola. Xunto cos seus irmáns David e Jesús, era dono do Hotel Balneario Dávila de Caldas de Reis. Foi reelixido presidente da sociedade "Caza, Pesca y Vigilancia de la propiedad" de Caldas de Reis en 1934. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído como substituto do rexistrador da propiedade de Caldas de Reis, e permaneceu agochado. Fundou en 1941 a Asociación Artístico Cultural de Caldas de Reis.
Vida persoal
Casou con Luisa Celia Torres Martínez.
Identify
Identify é o quinto single da cantante australiana Natalie Imbruglia, lanzado o mercado o ano 1999. A canción que dá nome o single é unha balada de pop escrita por Billy Corgan e interpretada pola cantante na banda sonora de Stigmata. A canción foi incluída unicamente como single promocional, polo que, aínda que Imbruglia filmou un vídeo musical para ela, dirixido por Samuel Bayer (sería incluído no DVD de Stigmata), non entrou nas listas. Escura en estilo, a canción alexase do estilo habitual da cantante.
Cotarelo
O topónimo galego Cotarelo pode referirse a:
Esmalte (revestimento)
miniatura|250px| Tradicional [[Ola (cociña)|cazola de cociña fabricada en ferro esmaltado.]] No ámbito da tecnoloxía e da arte, o esmalte, (ou esmalte vidrado, ou esmalte porcelánico) é o resultado da fusión do cristal en po cun substrato nun proceso de quecemento, normalmente entre 750 e 850 °C. O po funde e logo endurécese formando unha cobertura suave e vidrada moi duradeira no metal, o vidro ou a cerámica. A miúdo aplícase o esmalte en forma de pasta, e pode ser transparente ou opaco cando se quece. O esmalte vidrado pode aplicarse á maioría dos metais.
O esmalte vidrado ten moitas propiedades excelentes. é suave, resistente ás agresións mecánicas ou químicas, duradeiro, pode manter cores brillantes durante moito tempo e non é combustíbel. Entre as súas desvantaxes destaca a súa tendencia a romper cando o substrato se somete a deformacións ou esforzos.
A durabilidade do esmalte proporcionoulle moitas aplicacións funcionais, incluíndo os carteis publicitarios de comezos do século XX, as paredes interiores de fornos, cazolas e outros recipientes de cociña, así como xoias e outros obxectos decorativos de artesanía.
Historia
O esmalte en forma de verniz vidrado para embelecer e protexer as obras de cerámica foi coñecido desde tempos remotos nas civilizacións. Parece que os que primeiro o usaron foron os asirios, Dos asirios aprendérono sen dúbida os persas e exipcios, que pasarían o seu uso aos fenicios segundo pode comprobarse en vasillas achadas en Cámiros (Rodas), de factura fenicia e reminiscencia exipcia. De eles debeu tomala a civilización prehelénica, pois se descubriron nas ruínas do palacio de Minos en Cnossos azulexos parecidos aos orientais. Dos persas, continuadores dos asirios, as técnicas pasarían aos bizantinos, aos árabes e talvez aos chineses. Non deixaron de practicar esta industria os gregos e romanos aínda que dela fixeron escaso uso, salvo sinxelas decoracións vidradas nalgunhas vasillas.
En canto ao esmalte para a decoración de obxectos metálicos e de xoias ignórase se foi coñecido polos pobos antigos de Oriente, pois as alfaias que se descubriron con aparencia de teren esmaltes alveolados parecen máis ben decoradas con pedras finas e con fragmentos de vidro engastados nos alvéolos das pezas. Os gregos e romanos fixeron algún uso do verdadeiro esmalte, como aparece no adorno dalgunhas das súas fíbulas e xoias e, así mesmo, os bárbaros da súa época, pois descubríronse no Cáucaso e en Siberia non poucos bronces, sobre todo fíbulas, con esmaltes campeados.
Alnico
miniatura|220px|Un [[imán de alnico.]] miniatura|220px|Surtido de imáns de alnico en [[1956.]] Co nome de alnico coñécense unha serie de aliaxes de ferro, aluminio), níquel e cobalto, ademais doutros elementos. O nome destas ligas está formado pola xustaposición (acrónimo) dos símbolos químicos dos elementos Al, Ni e Co.
As aliaxes alnico foron descubertas na década de 1920, e permitiron a produción industrial de imáns artificiais con indución magnética moi superior á dos naturais. Un imán de alnico é capaz de levantar máis de 1000 veces o seu propio peso.
Unha das ligas máis coñecidas é o alnico 5, que contén aproximadamente un 15% de Ni, un 25% de Co, un 9% de Al, un 3% de Cu e un 48% de Fe, desenvolvida durante a segunda guerra mundial, e que conduciu a unha nova xeración de motores de imán permanente e de altofalantes. Outra, o alnico 12, ten un 18% de Ni, un 35% de Co, un 6% de Al, un 8% de Ti e un 33% de Fe.
Estas aliaxes están dispoñíbeis en moitos formatos, como barras, "ferraduras" etc., normalmente fabricadas por fundición, someténdoas despois a un proceso de rectificación para atinxir precisión nas dimensións.
Os imáns de alnico teñen grande estabilidade térmica, ou sexa, manteñen as súas características nunha amplísima gama de temperaturas, desde aproximadamente os -250 °C até os 550 °C. Estes materiais son tamén moi resistentes á oxidación.
As súas principais aplicacións son a fabricación de altofalantes, motores eléctricos e xeradores de pequeno tamaño, válvulas etc. Tamén foron moi usados para instrumentos de medida, como velocímetros, tacógrafos, medidores de enerxía eléctrica etc.
Ponte Don Luís I
A ponte Don Luís I sobre o río Douro, une o Porto con Vila Nova de Gaia, en Portugal.
Historia
Oficialmente designada "Ponte Luiz I", construída de acordo co proxecto do Enxeñeiro Teófilo Seyrig, que xa colaborara con Eiffel na Ponte de Dona María, foi inaugurada o 31 de outubro de 1886 polo propio Luís I de Portugal.
A Ponte de Don Luís permitiu unha ligazón viaria desafogada entre as zonas baixa e alta de Vila Nova de Gaia e do Porto e, dunha forma máis xeral, entre o norte e o sur do país, durante largas décadas. A partir da segunda metade do século XX, no entanto, comezou a revelarse insuficiente para asegurar o transito automóbil entre as dúas marxes.
Kensington e Chelsea
miniatura|O edificio Derry and Toms en Kensington High street. No teito poden apreciarse os famosos Kensington Roof Gardens. O distrito de Kensington e Chelsea (en inglés, Royal Borough of Kensington and Chelsea) é un distrito (borough) do Gran Londres situado ao oeste da Cidade de Westminster, ao sur de Hyde Park e Mayfair e ao norte do río Támese.
Benito Vicetto
Benito Vicetto Pérez nado en Ferrol o 21 de maio de 1824 e finado na mesma cidade o 28 de maio de 1878, foi un escritor, xornalista e historiador galego.
Kensington e Chelsea
Historia
É resultado da fusión, en 1965, dos antigos municipios de Kensington e Chelsea. Só Kensington tiña a categoría de municipio real (en inglés, Royal Borough), e por tanto Chelsea herdou a condición do seu municipio irmandado. O novo municipio foi orixinalmente chamado só "Kensington" – a inclusión de Chelsea foi apoiada localmente. É o distrito máis pequeno do Gran Londres e o segundo municipio de menor extensión de Inglaterra.
Benito Vicetto
Prolífero autor literario en lingua castelá, na que cultivou a poesía, a novela, o teatro e o ensaio, escribiu tamén algúns poemas en lingua galega. Destacou como editor e colaborador de xornais de tendencia progresista, desde os que impulsou as ideas rexionalistas. Como historiador publicou unha exitosa Historia de Galicia en sete volumes que, malia a súa discutida fiabilidade histórica, avivou o interese polas propias raiceiras e a conciencia diferencial da sociedade galega do seu tempo.
Folgueira, Vigo, Cambre
Folgueira é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 25 habitantes (14 homes e 11 mulleres).
Benito Vicetto
Primeiros anos
esquerda|miniatura|Benito Vicetto de mozo. Benito Vicetto naceu na rúa do Cárcere (hoxe rúa Benito Vicetto ) no Ferrol Vello. Fillo do mariño xenovés Benito Vicetto San Benetto, armador e capitán dun bergantín contrabandista, e da moza ferrolá Josefina Pérez Agudo.
Figura na documentación eclesiástica como o cuarto fillo dun total de cinco irmáns: Juana, Angel, Micaela, Benito e Victoriana. Porén, no testamento do seu pai, datado en xaneiro de 1826, só aparece un varón entre os cinco fillos do matrimonio: Jose Antonio, de dezaoito meses. Esta idade axústase á que se lle supón a Vicetto, polo que tal nome podería referirse a el. O resto das fillas no documento son Juana (11 anos), Micaela (7 anos), Petra (5 anos) e Josefa (3 anos). Coñécense tamén pola acta testamentaria dous casamentos previos do pai de Vicetto dos que existían outros dous fillos, así como relevantes datos da súa fortuna e carreira como mariño.
Morto o seu pai, Vicetto pasou, segundo o seu biógrafo Manuel Murguía, unha triste infancia baixo o coidado dunha nai "brusca e áspera" cos seus fillos, confortado só polo agarimo da súa irmá máis vella Juana, á que estaba moi unido. Con doce anos de idade ingresou no Colexio de Garda Mariñas e Pilotos do arsenal de Ferrol, onde estudou só uns poucos cursos debido a un novo deceso familiar, esta vez a súa nai Josefina. Após este novo infortunio, o orfo Vicetto pasou a residir con Juana, dez anos máis vella, mentres as irmáns máis novas foron acollidas nos domicilios de parentes próximos. Forzado polo precario da situación económica, e despois de encadear unha serie de pequenos empregos, o mozo Benito Vicetto decidiu alistarse no exército durante a primeira guerra carlista.
Escritor e militar
esquerda|miniatura|Mosteiro de Sobrado dos Monxes. Amparado na milicia por un cuñado, comandante da unidade na que servía, Vicetto combateu as partidas carlistas no rural galego. Coa súa compañía acantonada no mosteiro de Sobrado dos Monxes, acudiu en certa ocasión a visitalo Juana. Durante a visita foi testemuña dunha desagradábel escena na que Vicetto se viu obrigado a dirixir o pelotón de fusilamento dun mozo prisioneiro. Este suceso marcou a relación entre os irmáns e foi lembrado polo propio autor nun relato posterior. Tamén Manuel Murguía investigou este incidente deixando sobre el precisos detalles na súa obra Los Precursores. A estancia no mosteiro de Sobrado e a colaboración dun monxe, identificado polo autor nos seus escritos como frei González, deulle acceso ao novelista ao arquivo e á biblioteca do cenobio. Os datos obtidos na estadía fóronlle de utilidade en ulteriores novelas, en especial en Los hidalgos de Monforte.
Rematada a guerra, Vicetto ingresou no Real Cuerpo de Alabarderos e trasladouse a Madrid. Nesta cidade publicou no 1844 a súa primeira novela: El caballero verde, obra que vén asinada polo autor en Sobrado dos Monxes, en 1841, cando só contaba dezasete anos de idade. O texto, que nunha posterior edición (1863) mudou o seu título por El caballero de Calatrava, abriulle a porta dos primeiros xornais ilustrados madrileños: Semanario Pintoresco Español e Museo de las Familias. No primeiro deles publicou a lenda romántica La loca de Roupar e no segundo dúas pequenas novelas: Un crimen y una venganza e La roca sangrienta. Tamén xurdiron por estas datas os primeiros xornais en Ferrol, Vicetto colaborou en El Águila e en El Ferrolano publicando relatos, ensaios e artigos que foron recollidos conxuntamente nunha obra titulada Horas de Insomnio. miniatura|[[Miguel Solís|Solís, líder da revolución de 1846.]]
En 1845 solicitou licenza no exército para regresar a Ferrol. Na cidade departamental rematou El arquero y el rey, peza teatral que ofreceu inmediatamente a unha compañía dramática coa condición de ser o actor protagonista nas primeiras representacións. A obra estreouse en setembro do 1845 no teatro de Ferrol obtendo un grande éxito. O propio Vicetto foi galardoado polo público cunha coroa de prata entregada despois dunha das funcións.
A finais de ano Vicetto reincorporouse ao seu cuartel en Madrid, lugar desde o que viviu o fracaso da revolución de 1846 e o fusilamento dos insurrectos. Durante toda a súa traxectoria expresou sempre a súa admiración por aqueles "irmandiños", máis valentes que os celtas do monte Medulio.
En Madrid continuou coas súas colaboracións coa prensa progresista. Son desta época os relatos: Macías el enamorado, La infanzona de Mesía e La corona de fuego, e o inicio dos seus estudos históricos con senllos artigos: La torre de Hercules e La ciudad de Tuy publicados no Semanario Pintoresco Español. No 1848 imprimiu a súa peza teatral: El arquero y el rey e continuou a publicar as súas Crónicas de Galicia en diversos xornais.
En 1850 rematou o seu tempo de servizo no exército. Foi nomeado cabaleiro da orde de Carlos III e comezou a traballar como oficial de prisións no cárcere de Sevilla, seguindo os pasos do cuñado co que servira na guerra. Na capital andaluza publicou só textos de temática galega e os seus mellores traballos narrativos: Los hidalgos de Monforte, e Cristina (chamada noutra versión: Páginas de un diario) que acadou as seis edicións. Albiscábase a saudade por Galicia nos seus artigos nos xornais sevillanos La aurora, El eco de la juventud e El telégrafo, onde apareceron por entregas as súas crónicas (publicadas agora baixo o nome de ''crónicas españolas). Tanto é así que o seu amigo, o enxeñeiro Ramón Rúa Figueroa, lle dedicou un soneto titulado: "Nostalgia", no que aconsellaba a Vicetto o regreso a Galicia, á "patria encantadora''". Así o fixo o autor. No ano 1852 trasladouse, co cargo de maior de presidio, ao cárcere da cidade da Coruña.
Vicetto na Coruña
miniatura|Juana de Vega.|esquerda O popular escritor foi moi ben acollido pola sociedade coruñesa, frecuentando neses anos os círculos da burguesía liberal da cidade e a casa de Juana de Vega. O mesmo lugar no que, oito anos atrás, se xestara o fracasado pronunciamento militar de Miguel Solís e os mártires de Carral. Nesta etapa coruñesa publicou un relato en verso titulado El asedio de Ferrol en 1800, e as novelas El diario de un calavera e Rojin Rojal o el paje de los cabellos de oro, esta última adicada a Juana de Vega. Comezou tamén nestes anos, ao abeiro da progresista revolución de 1854, a edición de El clamor de Galicia, periódico iniciático do rexionalismo galego, continuador do provincialista El porvenir de Antolín Faraldo. Murguía narrou posteriormente como o fracaso do alzamento do 1846 acalou por un tempo a reivindicación da nacionalidade galega, até a chegada da xeración liderada por Vicetto, quen "reanimou o corazón de todos" coa publicación do citado xornal e co seu libro Los hidalgos de Monforte. Esta novela histórica popularizou dous dos mitos dos galeguismo moderno, a figura de Pardo de Cela e a dos irmandiños. Na obra, imaxínase o mariscal como líder da irmandade e xuntos, baixo o lema "Deus fratesque Gallaeciae (Deus e os irmáns de Galicia)", enfróntase ao conde de Lemos, fiel á raíña de Castela.
A novela imprimiu a comezos de 1856 unha segunda edición. Na crítica da época abundaron as loanzas ao texto. Unha delas, a do mozo Manuel Murguía desde Madrid, tivo especial relevancia para Vicetto e motivou o inicio dunha efusiva relación epistolar. Nas súas cartas Vicetto ofreceu a Murguía un traballo no seu xornal El Clamor: "Ven, ven como sexa, empregado de calquera modo. Galicia necesítate". Nelas exprésase tan exaltadamente que semella ser o mesmo Pardo de Cela quen escribe: "Hai unha misión para os dous que hai que cumprir, aínda que sexa unha misión de martirio". Porén, a primeira entrevista entre ambos os homes foi descrita moi negativamente por Murguía na súa obra Los precursores. Narra este a decepción de Vicetto ao coñecelo e non colmar as expectativas creadas na súa imaxinación. Describe tamén a súa propia aversión polo avasalamento e superioridade que percibiu na actitude do ferrolán. A animosidade e a rivalidade marcou desde aquela xuntanza a relación entre ambos. Coa excepción de Los Hidalgos de Monforte, Murguía criticou causticamente desde entón toda a obra de Vicetto.
Xogos florais
miniatura|Discurso de Benito Vicetto no Ateneo da Coruña (1859).
Volveu á Coruña na primeira oportunidade, a comezos de 1859, retomando con enerxía a súa vida anterior. Pronunciou naquelas datas un acendido discurso político "por Galicia y para Galicia" no ateneo da Coruña. A disertación foi reproducida o 24 de abril na primeira páxina do xornal La Perseverancia. En 1860 publicou a novela pretendidamente autobiográfica Victor Basben, que para Murguía amosaba máis o que o autor desexaba ser que o que na realidade era. Na segunda parte do libro, incluíu a lenda mitolóxica Hiar-Treva, unha balada mítica sobre a fundación da céltica Galicia que escribira anos atrás. Nese mesmo ano imprimiu o ensaio histórico Los reyes suevos en Galicia e xa en 1861 El lago de la Limia e a conclusión das súas crónicas, publicadas baixo o título final de Crónicas Galaicas. Durante este feraz período continuou tamén o seu traballo como xornalista, dirixindo agora o Diario de La Coruña.