cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eduardo Dieste
Traxectoria
En 1927 foi nomeado cónsul xeral do Uruguai en Londres, cargo que ocupou até 1931. Nese ano foi destinado a España exercendo como cónsul de Bilbao, Cádiz e Madrid, onde fundou a revista P.A.N. (poetas, andantes e navegantes), mais renunciou ao cargo en desacordo coa decisión do goberno uruguaio de romper as relacións diplomáticas coa república. Despois foi cónsul de San Francisco (1943-1952), Nova York (1952-1953) e Santiago de Chile (1953-1954).
Uxío III, papa
Traxectoria
Foi elixido papa o 15 de febreiro de 1145 e consagrado tres días despois, cando era abade do mosteiro cisterciense de Tre Fontane e, polo tanto, alleo ao Colexio cardinalicio.
Trala súa entronización, e debido ao enfrontamento, iniciado polo seu antecesor, co Senado romano que lle esixía a renuncia ao poder temporal, viuse obrigado a abandonar Roma para instalarse en Viterbo, cidade na que, en 1145, se reúne con Arnaldo de Bercia chegando a un acordo precario polo que se mantén o Senado, mais recoñecendo a superioridade pontificia, o que permite o regreso de Uxío a Roma.
Eduardo Dieste
Traxectoria
Empregou o pseudónimo de Dr. Sintax.
Uxío III, papa
Traxectoria
O acordo crébase de inmediato e o papa vese obrigado, no 1146, a abandonar novamente Roma e exiliarse en Francia, dende onde organiza a Segunda Cruzada, ordenando a súa predicación ao seu mestre Bernardo de Claraval que logrou o apoio do rei Luís VII de Francia e do emperador xermano Conrado III e que remataría en fracaso ao non culminar coa conquista do Condade de Edesa.
No 1148 excomunga por cismático a Arnaldo de Brescia, pero non logra que o Senado romano llo entregue, polo que o papa intenta a solución militar mediante unha alianza co rei Roxerio II de Sicilia, coa que conseguiu retornar uns días a Roma no 1149. Foxe novamente ao perder o apoio do rei siciliano, o que o leva a buscar a unión, a cambio da coroación imperial, con Conrado III, pero o pasamento deste en 1152 impide novamente o obxectivo papal. Finalmente, en 1153, Uxío chega a un acordo co sucesor de Conrado, Frederico I Barbarroxa, que lle permitiría volver a Roma onde falecería poucos días despois o 8 de xullo dese mesmo ano, despois de gobernar a Igrexa por oito anos e cinco meses, nun período histórico moi complicado e violento.
Eduardo Dieste
Obras
miniatura|El viejo, 1920. As obras deste autor están no dominio público no Uruguai, xa que morreu hai máis de 50 anos.
Efecto Magnus
O efecto Magnus é o fenómeno que explica porque un obxecto en rotación en desprazamento altera a súa traxectoria dentro dun fluído (líquido ou gas). Este efecto pode ser observado cando un xogador de fútbol chuta unha bola con efecto e esta fai unha curva no ar. Recibe este nome na honra do químico e físico alemán Heinrich Gustav Magnus, quen o describiu por primeira vez en 1853. É realmente produto de varios fenómenos, incluído o principio de Bernoulli e o proceso de formación da capa límite no fluído situado na contorna do obxecto en movemento.
Explicación
miniatura|250px|A variación de velocidade e, por conseguinte, de presión, crea unha forza que despraza o obxecto da súa traxectoria normal. O efecto depende da velocidade de rotación da bola e tamén da cantidade de ar que a bola arrastra ao xirar, canto menos lisa sexa a bola, máis ar arrastra e maior é o efecto. O efecto Magnus ocorre pois para todos os fluídos e dáse a seguinte regra:
Uxío III, papa
Traxectoria
Foi beatificado en 1872 polo papa Pío IX.
As profecías de San Malaquías, refírense a este papa como Ex magnitudine montis (Da grandeza do monte), cita que fai referencia ao seu apelido, Montemangno, e ao seu lugar de nacemento, o castelo de Grammonte.
Efecto Magnus
Explicación
Un obxecto en rotación crea un remuíño de aire ao seu redor. Sobre un lado do obxecto, o movemento do remuíño terá o mesmo sentido que a corrente de aire á que o obxecto está exposto. Neste lado a velocidade incrementarase. No outro lado, o movemento do remuíño prodúcese no sentido oposto á da corrente de aire e a velocidade verase diminuída. A presión no aire verase reducida con respecto á presión atmosférica nunha cantidade proporcional ao cadrado da velocidade, co que a presión será menor nun lado que no outro, causando unha forza perpendicular á dirección da corrente de aire. Esta forza despraza o obxecto da traxectoria que tería se non existise o fluído.
Na imaxe, na que unha esfera observada lateralmente se está desprazando cara á dereita (polo que a velocidade do aire circundante respecto da esfera vai cara á esquerda) e xira no sentido das agullas do reloxo, a velocidade do aire no punto máis baixo da esfera aumenta polo arrastre deste xiro. Así mesmo, no punto máis alto, o xiro da esfera oponse á corrente de aire e frea esta corrente. De aí que no punto máis baixo da esfera apareza unha perda de presión respecto do máis alto, que impulsa á esfera cara abaixo.
Exemplos
É común facer referencia a este efecto á hora de explicar movementos estraños observados en deportes que fan uso de bolas en rotación, como poden ser o golf, o béisbol, o fútbol, o tenis, o tenis de mesa, o billar ou o crícket. Tamén se pode observar nos búmerangs.
Daniela Núñez Bachiller
Daniela Núñez Bachiller, nada en Valladolid o 12 de marzo de 1902, foi unha médico española, a primeira en exercer na cidade da Coruña.
Traxectoria
Filla de Ezequiel Núñez Núñez, militar de Betanzos destinado en Valladolid, e da ulmetense Amancia Bachiller Díaz, tivo cinco irmáns: Ezequiel, Luis, Pilar, Carmen e María de la Concepción.
Estudou o bacharelato no Instituto Xeral e Técnico. Estudou na Facultade de Medicina (1918-1925). Durante o segundo semestre do curso 1927-28 realizou un "Cours de pratique obstetricale et a pris part aux divers exercices" na Clinique obstetricale et gynecologique Tarnier da Facultade de Medicina da Universidade de París. Trasladouse a Coruña, onde instalou unha clínica xinecolóxica. En 1929 volve trasladarse a París para realizar un "Cours de pratique Obstetricale" en xuño.
Club Deportivo O'Higgins
O Club Deportivo O'Higgins é un club de fútbol chileno da cidade de Rancagua. Fundouse o 7 de abril de 1955 pola fusión do América e o O'Higgins Braden e actualmente compite na Primeira División de Chile.
Receptor da manosa
O receptor da manosa (ou CD206) é unha clase de lectina tipo C presente principalmente na superficie de macrófagos e células dendríticas inmaturas, pero tamén se expresa na superficie de células da pel como os fibroblastos dérmicos humanos e queratinocitos. É o primeiro membro da familia de receptores endocíticos que inclúe Endo180 (CD280), PLA2R tipo M e DEC-205 (CD205).
Este receptor recoñece residuos terminais de manosa, N-acetilglicosamina e fucosa en glicanos unidos a proteínas que se encontran na superficie dalgúns microorganismos, xogando un papel tanto no sistema inmunitario innato coma no adaptativo. Outras funcións que exerce son a eliminación de glicoproteínas da circulación, entre elas hormonas glicoproteicas sulfatadas e glicoproteínas liberadas en resposta a situacións patolóxicas. O receptor da manosa recíclase continuamente entre a membrana plasmática e os compartimentos endosómicos dunha maneira dependente da clatrina.
Organización dos dominios
O receptor da manosa é unha proteína transmembrana de tipo I cun extremo N-terminal extracelular e outro C-terminal intracelular. Sintetízase inicialmente en forma dun precursor inactivo, pero é clivado proteoliticamente dando lugar á súa forma activa no aparato de Golgi. A porción extracelular do receptor está composta por 8 dominios de recoñecemento de carbohidratos (CDR) consecutivos de tipo C próximos á membrana plasmática, seguidos por un só dominio de repetición de fibronectina de tipo II e un dominio rico en cisteína N-terminal. O talo citoplasmático non ten capacidade de transdución de sinais en illamento, xa que carece dos motivos de sinalización apropiados.
Dominio rico en cisteína N-terminal
O dominio rico en cisteína N-terminal é homólogo da cadea B de ricina e únese a residuos de azucre sulfatados cunha afinidade especialmente alta para a N-acetilgalactosamina e a residuos de galactosa sulfatados nas posicións 3 e 4 dos seus aneis de piranosa.
Dominios de recoñecemento de carbohidratos de tipo C (CRD)
Os oito CRD en tándem da rexión extracelular do receptor da manosa comparten só o 30% de homoloxia entre eles. Cada un deles contén polo menos algún dos residuos de aminoácidos necesarios para a unión do Ca2+ e os ligandos, en común cos CDR de tipo C funcionais. Só os CRD 4 e 5 conteñen todos os residuos necesarios para a unión de azucres, formando un núcleo de unión a ligando resistente á protease. Os ligandos máis común son residuos de manosa terminais, pero a N-acetilglicosamina e a fucosa tamén se poden unir.
A principal interacción entre o CRD-4 e o seu ligando azucre faise por unión directa do Ca2+ conservado no sitio de unión ao azucre, dun modo similar ao mecanismo de unión da lectina que se liga ao manano (MBL). Porén, unha cuarta parte da enerxía libre da unión do azucre está asociada coas interaccións de amontoamento (stacking) hidrofóbico formadas entre unha cara do anel do azucre e a cadea lateral dos residuos de tirosina conservados no sitio de unión, que non aparece no MBL. Malia estas semellanzas na unión da manosa entre o receptor da manosa e o MBL, estas diferenzas suxiren que a unión á manosa polo receptor da manosa evolucionou separadamente do doutras lectinas tipo C.
Individualmente, os CRD únense á manosa só cunha afinidade débil. A unión de alta afinidade pénsase que resulta da agrupación de múltiples CRD. Esta agrupación permite a unión de ligandos multivalentes ramificados como os oligosacáridos N-glicosilados altos en manosa.
Conformación
Suxeriuse que o receptor de manosa pode existir en polo menos dúas conformacións estruturais distintas. Os CRD de tipo C están todos separados por rexións linker de 10 a 20 aminoácidos que conteñen un certo número de residuos de prolina, cuxa cadea lateral cíclica é bastante ríxida e favorece unha conformación na cal o dominio rico en cisteína N-terminal se estende tan lonxe da membrana plasmática como sexa posible.
Alternativamente, as interaccións entre os CRD veciños poden mantelos en estreita proximidade uns doutros e causar que a rexión extracelular do receptor se dobre, poñendo o dominio rico en cisteína N-terminal en estreito contacto cos CRD. Isto posicionaría os CRD 4 e 5 máis lonxe da membrana para maximizar a súa interacción cos posibles ligandos. A resistencia á proteólise mostrada polos CRD 4 e 5 indica que hai interaccións físicas entre os dous dominios, o que apoia a existencia desta conformación con forma de U.
Pénsase que as transicións entre estas dúas conformacións ocorren de meneira dependente do pH, regulando a selectividade de ligando e a súa liberación durante a endocitose. O pH menor (máis ácido) dos endosomas temperáns crese que é o responsable da liberación do ligando.
Procesamento proteolítico
Unha forma soluble funcional do receptor da manosa prodúcese por clivaxe proteolítica da forma unida á membrana realizada polas metaloproteases que se encontran no ambiente extracellar.
A proteína soluble consiste na rexión extracelular completa do receptor e pode estar implicada no transporte de proteínas manosiladas fóra dos sitios de inflamación. Observouse que o desprendemento do receptor da manosa dos macrófagos aumenta co recoñecemento de patóxenos fúnxicos como Candida albicans e Aspergillus fumigatus, o que suxire que a forma soluble pode xogar un papel no recoñecemento de patóxenos fúnxicos. Deste modo, o balance entre o receptor de manosa unido á membrana e o soluble podería afectar á unión aos patóxenos fúnxicos durante o curso da infección.
Glicosilación
O receptor da manosa está fortemente glicosilado e os seus sitios de N-glicosilación están moi conservados entre ratos e humanos, indicando un papel importante para esta modificación postraducional. A presenza de residuos de ácido siálico de glicanos ligados a N do receptor da manosa é importante para o seu papel na unión a glicoproteínas sulfatadas e manosiladas. A sialilación regula a multimerización do receptor, que ten influencia na unión das glicoproteínas sulfatadas. Os residuos de ácido siálico terminais son necesarios para a unión a glicanos manosilados. A ausencia de ácido siálico reduce a capacidade do receptor de unirse e introducir na célula glicanos manosilados, pero non afecta á súa localización na membrana plasmática ou á súa actividade endocítica.
Fagocitose de patóxenos
Varios microorganismos patóxenos como Candida albicans, Pneumocystis carinii e Leishmania donovani  presentan glicanos nas súas superficies con residuos de manosa terminais que son recoñecidos polos CRD tipo C do receptor da manosa, por tanto, actuando como un marcador do non propio. Despois do recoñecemento, o receptor introduce na célula o patóxeno unido e transpórtao aos lisosomas para a degradación por medio da vía fagocítica. Deste modo, o receptor da manosa actúa como un receptor de recoñecemento de padrón. A presenza dun motivo de secuencia di-aromática FENTLY (Phe-Glu-Asn-Thr-Leu-Tyr) na cola citoplásmica do receptor é vital para a súa internalización mediada por clatrina. Isto está apoiado polas evidencias de que as células Cos-1 transfectadas co receptor de manosa carentes da cola C-terminal non poden endocitar células de C. albicans e P. carinii.
Sorprendentemente, os ratos knockout para o receptor da manosa non mostran un aumento da susceptibilidade á infección, o que suxire que o receptor non é esencial para a fagocitose. Porén, a súa implicación non pode ser rexeitada, xa que outros mecanismos poden servir de compensación. Por exemplo, a infección de ratos knockout por P. carinii resultou nun incremento do recrutamento de macrófagos no sitio de infección. Ademais, outros receptores presentes na superficie de células fagocíticas, como DC-SIGN, SIGNR1 e Endo180, exhiben unha capacidade de unión a ligandos similar ao receptor da manosa e así probablemente, na súa ausencia estas proteínas poden compensar isto e inducen a fagocitose.
A capacidade do receptor de manosa para axudar á introdución na célula do patóxeno tamén se pensa que facilita a infección por Mycobacterium tuberculosis e Mycobacterium leprae. Estas bacterias residen e multiplícanse en macrófagos, impedindo a formación dos fagolisosomas para evitar a degradación. Por tanto, como é un mediador na súa entrada nos macrófagos, bloquear o receptor da manosa axuda estes patóxenos a infectar e crecer nas súas células diana.
Presentación de antíxenos
O receptor da manosa pode tamén xogar un papel na captación de antíxenos e a súa presentación polas células dendríticas inmaturas no sistema inmunitario adaptativo. Despois de unirse ao receptor, os antíxenos manosilados e internalizados e son transportados a compartimentos endocíticos dentro da célula para cargalos en moléculas do complexo maior de histocompatibilidade (MHC) ou outras moléculas relacionadas coa presentación de antíxenos. Un exemplo indirecto deste é o procesamento do antíxeno glicolípido lipoarabinomanano (LAM), derivado de micobacterias. O lipoarabinomanano é presentado a células T en complexo co CD1b, pero pode tamén unirse a un receptor de manosa. Como a presenza dun ligando alternativo como o manano inhibe a proliferación de célula T dependente de LAM, suxírese que o receptor se une ao LAM extracelular, internalízase e despois transpórtase a vesículas endocíticas para ser cargado no CD1b.
As células dendríticas maduras e macrófagos usan o receptor da manosa para a presentación do antíxeno por unha vía diferente. O receptor clivado soluble únese a antíxenos circulantes e diríxeos ás células efectoras nos órganos linfoides por medio do seu dominio rico en cisteína, activando así o sistema inmunitario adaptativo.
Sinalización intracelular
A cola citoplasmática do receptor da manosa non contén ningún motivo de sinalización, porén, o receptor demostrou ser esencial para a produción de citocinas pro- e antiinflamatorias, indicando un papel máis pasivo do receptor na fagocitose de patóxenos. Isto suxire que o receptor da manosa é axudado por outros receptores da superficie celular para desencadear unha fervenza de sinalización. Por exemplo, demostrouse que as células HEK 293 cotransfectadas co ADNc do receptor da manosa e o receptor de tipo Toll 2 humanos poden segregar IL-8 en resposta a unha infección por P. carinii, mentres que as que foron transfectados só co receptor non poden. É posible que os dous receptores formen un complexo na superficie da célula que facilita a transdución de sinais ante un ataque patoxénico.
Resolución de inflamacións
Os oligosacáridos ricos en manosa presentes na superfice destas glicoproteínas actúan marcando a súa natureza transitoria, polo que son finalmente recoñecidas polo receptor da manosa e eliminadas da circulación. Os ratos knockout para o receptor da manosa teñen menos capacidade de eliminar estas proteínas, e mostran un incremento das concentracións de varias hidrolases lisosómicas no sangue.
Consistente con esta función, o receptor da manosa exprésase a baixo nivel durante a inflamación e a alto nivel durante a resolución da inflamación, para asegurar que os axentes inflamatorios son eliminados da circulación só no momento axeitado.
Eliminación de hormonas glicoproteicas
O dominio rico en cisteína N-terminal do receptor da manosa xoga un importante papel no recoñecemento de hormonas glicoproteicas sulfatadas e a súa eliminación da circulación.
As hormonas glicoproteicas como a lutropina, que causa a liberación da célula ovo durante a ovulación, debe estimular os seus receptores en pulsos para evitar a desensibilización do receptor. Os glicanos da súa superficie están unidos a N-acetilgalactosamina (GalNAc) sulfatada, o que fai que se convertan en ligandos para o dominio de homoloxía da ricina rico en cisteína do receptor da manosa. Esta etiqueta asegura un ciclo de liberación, estimulación e eliminación da circulación.
Os ratos knockout que carecen do encima necesario para engadir a estrutura de GalNAc sulfatada mostran vidas medias máis longas para a lutropina, o que ten como resultado un incremento da activación do receptor e a produción de estróxenos. As femias de ratos knockout chegan á madurez sexual máis rápido que as súas conxéneres de tipo silvestre, teñen un ciclo estral máis longo e producen máis crías. Así, a etiquera GalNAc sulfatada é moi importante para regular as concentracións séricas de certas hormonas glicoproteicas.
Tipos
Os humanos expresan dous tipos de receptores de manosa, cada un codificado no seu propio xene:
Aplicacións na saúde e na enfermidade
MRC2/Endo180 interacciona con Basigin/CD147 por medio do seu cuarto dominio de lectina tipo C para formar un complexo supresor da transición epiteilial-mesenquimal molecular que se é alterado ten como resultado a indución do comportamento invasivo da célula epitelial prostática asociada cunha mala perspectiva de supervivencia no cancro de próstata. Un incremento da rixidez da membrana basal debido á súa glicación pode tamén desencadear a invasión dependente de Endo180 das células epiteliais de próstata e este mecanismo biomecánico está igualmente asociado cun prognóstico de baixa supervivencia no cancro de próstata. Suxeriuse tamén que a estabilización do complexo supresor da transición epitelial-mesenquimal Endo180-CD147 así como tomar como obxectivo a forma non acomplexada de Endo180 nas células invasivas podería ter un beneficio terapéutico na prevención da progresión do cancro e a metástase.
Urbano III, papa
Urbano III, nado como Uberto Crivelli en Cuggiono cara a 1120 e finado en Ferrara o 20 de outubro de 1187, foi o Papa número 172 da Igrexa católica entre 1185 e 1187.
Traxectoria
Foi nomeado cardeal en 1182 e arcebispo de Milán en 1185. O 25 de novembro dese mesmo ano faleceu o pontífice Lucio III, e ese mesmo día foi elixido papa, sendo consagrado o 1 de decembro.
O seu pontificado, de apenas dous anos, estivo centrado no enfrontamento co emperador Frederico I motivado pola intención deste de recuperar a súa influencia en Italia perdida en 1176 trala derrota sufrida polo emperador xermano na batalla de Legnano.
Frederico I fixou o seu obxectivo no control do reino normando de Sicilia, servíndose da voda acontecida o 4 de xaneiro de 1186 entre seu fillo Henrique con Constanza, herdeira da coroa siciliana ao non ter descendencia seu sobriño e rei Guillerme II de Sicilia. Con este matrimonio o papado perdeu o apoio que como estado vasalo da Santa Sé recibía do Reino de Sicilia, ademais de verse ameazado tamén desde o sur polo imperio xermánico.
Urbano III rompeu as relacións con Frederico I e negouse ao desexo deste de ver coroado, antes de morrer, a seu fillo Henrique coma emperador. A cerimonia, non obstante, levouse a cabo ao substituír o emperador como oficiante da mesma ao Papa polo patriarca de Aquilea.
Ante esta ofensa, o Papa excomungou ao patriarca e aos bispos que interviñeran na cerimonia, nomeando arcebispo de Tréveris ao candidato vetado polo emperador, quen en resposta fixo que seu fillo Henrique ocupase os Estados Pontificios. O Papa ameazou ao emperador coa excomuñón, pero finalmente ante a falta de apoio dos bispos alemáns, viuse obrigado a ceder na reunión mantida en Gelnhausen.
Esta derrota moral, xunto coa noticia da derrota sufrida na batalla de Hattin e que comportou a perda de Xerusalén, afectaron á saúde de Urbano, que faleceu en outono de 1187.
As profecías de San Malaquías refírense a este Papa como Sus in cribo (O porco pola criba), cita que fai referencia ao seu apelido, (crivelli = "criba"), e a que no seu escudo de armas aparece un porco.
Drosera regia
Drosera regia é unha especie de planta carnívora do xénero Drosera, que é endémica dun único val de Suráfrica. O nome de drosera provén da verba grega droseros, que significa "cuberta de orballo". O epíteto específico regia é unha palabra latina que significa "real", unha referencia á "aparencia maxestosa" da planta. As follas poden chegar a medir 70 centímetros de longo. Posúe numerosas características primitivas que non se observan noutras especies de droseras, como son rizomas leñosos, pole operculado e a falta de vernación, unha prefoliación circinada (enrolada en forma de caxato) no crecemento do escapo. Todos estes factores, combinados coa información molecular que aporta a análise filoxenética, confirma que D. regia presenta algunhas das características máis primitivas do xénero. Algunhas delas son compartidas por unha parenta súa, a venus atrapamoscas (Dionaea muscipula), feito que suxire que evolucionaron conxuntamente.
Samuel C. C. Ting
Samuel Chao Chung Ting (en mandarín: 丁肇中; en pinyin: Dīng Zhàozhōng), nado en Ann Arbor (Míchigan) o 27 de xaneiro de 1936, é un físico e profesor universitario estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Física en 1976.
Traxectoria
Era fillo dunha parella chinesa que se coñeceu na universidade de Míchigan. Cando era pequeno a súa familia trasladouse de novo á China, pero durante a guerra civil chinesa os seus pais fuxiron á República da China, situada na illa de Taiwán. Desenvolveu os seus estudos secundarios en Taipei e posteriormente ingresou na Universidade de Tainan.
Investigacións científicas
Iniciou as súas investigacións ao redor das partículas subatómicas grazas aos seus traballos no acelerador de partículas, cousa que lle permitiu descubrir a partícula J (ou partícula J/ψ), descubrimento que tamén realizou independentemente o físico Burton Richter.
Rotor
Rotor pode referirse a:
En enxeñaría:
Ou tamén:
Topio stin omichli
Topio stin omichli (en Τοπίο στην ομίχλη) é un filme grego de 1988 dirixido por Theo Angelopoulos. Foi escollido como candidato grego para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 62ª edición dos premios, pero finalmente non foi nomeado. Unha enquisa de Village Voice incluíuno entre os 100 mellores filmes do século XX. É o terceiro título da triloxía de Angelopoulos, a triloxía do silencio, despois de Taxidi sta Kythira (1984) e O Melissokomos (1986).
Atol Anuanurunga
Anuanurunga é un atol do subgrupo das Illas do Duque de Gloucester situado no arquipélago de Tuamotu na Polinesia francesa.
Xeografía
Anuanurunga é atol circular de 3,3 km de diámetro de 7 km² de superficie terrestre e unha lagoa de 2,6 km². Atópase a 22 km ao leste de Nukutepipi. Anuanurunga pertence administrativamente a Comuna de Hao.
O atol está deshabitado.
Historia
A primeira mención do atol foi feita polo navegante e explorador Inglés Philip Carteret en 1767que chamona Four Crowns (Catro Coroas).
Clemente III, papa
Clemente III (de nome de bautizo Paolo Scolari), nado en Roma en 1130 e morto o 27 de marzo de 1191, foi Papa da Igrexa católica do 1187 ao 1191.
Traxectoria
Paolo Scolari, cardeal de Palestina, foi escollido papa o 20 de decembro de 1187 na cidade de Pisa por mor de que na mencionada cidade morreu o seu antecesor mentres preparaba a reconquista de Xerusalén.
Inmediatamente, e aproveitando a boa acolleita dos seus paisanos romanos, empezou a traballar para conseguir o regreso do papado a Roma, cidade da cal os papas se exiliaron en 1153 ao constituírse Roma en municipio libre baixo o mandato de Arnaldo de Brescia, chegándose a un acordo que permitiu a Clemente III volver a Roma en 1188 e escoller o gobernador da cidade, a cambio do recoñecemento do Senado Romano e da elección polo pobo dos seus maxistrados.
Logo deste éxito, Clemente III dirixe a súa atención á reconquista de Xerusalén mediante a organización da Terceira Cruzada. Para o que se reconciliou co emperador Federico I conseguindo que se puxese á fronte dun poderoso exército en que tamén participarán o rei inglés Ricardo I Corazón de León e o francés Filipe II Augusto.
Aínda así o conflito co emperador xermánico non tardará en reavivarse cando, á morte en 1189 do vasalo do papa Guillerme II de Sicilia, Henrique VI que sucedera ao seu pai Federico I, morto en Terra Santa, reclama o reino siciliano facendo valer os dereitos da súa esposa Constanza.
O Papa, vendo perigar a súa independencia se Henrique VI conseguía o seu propósito, apoia a elección como rei de Tancredo de Lecce, o que provoca a entrada do emperador xermánico en Italia á fronte dun gran exército para forzar unha entrevista co Papa e conseguir o recoñecemento dos seus dereitos, o cal non conseguiu debido á morte de Clemente III o 27 de marzo de 1191.
San Malaquías
As profecías de San Malaquías refírense a este papa como De schola exiet (Saído da escola), que fai referencia ao seu apelido, Scolari (= da escola).
Levi's Stadium
O Levi's Stadium é un estadio situado na cidade de Santa Clara, California (Estados Unidos), aproximadamente a 64 km de San Francisco. Desde 2014 é o estadio local dos San Francisco 49ers da National Football League (NFL). Tras xogar desde 1973 en Candlestick Park, os 49ers decidiron construír un novo estadio, sendo a súa idea inicial mantelo en Candlestick Point (San Francisco). O proxecto, que incluía plans de mellora urbanística no barrio non puido ser levado a cabo ao fracasar as negociacións co concello. Así, decidiron trasladar o seu proxecto a Santa Clara, onde xa estaba a sede administrativa do equipo. Finalmente, o estadio foi inaugurado o 17 de xullo de 2014. O estadio conta con capacidade para albergar a 68.500 espectadores, ampliábeis até os 75.000.
Historia
Tras a decisión de construír un novo estadio en Santa Clara por parte os San Francisco 49ers da NFL, o recinto comezouse a construír en abril de 2012, sendo finalmente inaugurado dous anos despois. Este estadio substitúe ao Candlestick Park, o cal foi demolido en febreiro de 2015. A empresa de vestimenta Levi Strauss & Co. é o patrocinador titular do estadio. Ademais de albergar os partidos dos 49ers, o estadio é sede da Foster Farms Bowl da NCAA, ademais dun partido anual dos San Jose Earthquakes da Major League Soccer. Tamén foi sede do partido inaugural da Copa América Centenario de fútbol.
Pola súa banda, utilizouse para un partido amigable de fútbol entre México e Chile o 6 de setembro, un partido da National Hockey League en 2014, un partido da National Hockey League entre San Jose Sharks e Los Angeles Kings en 2015, o espectáculo de loita libre profesional WrestleMania 31 en 2015, cunha asistencia de 76.976 espectadores, e a Super Bowl 50 en 2016. A súa capacidade oficial é de 68.500 espectadores, ampliábel até os 75.000 para eventos especiais. O estadio é de ceo aberto e conta con céspede natural, 2.500 metros cadrados de teito verde, 1.800 metros cadrados de paneis solares, e un sistema de reciclaxe de auga para rega e baños.
miniatura|center|400px|Interior do Levi's Stadium.
Mitoloxía galesa
A mitoloxía galesa son os mitos e lendas propias do pobo galés. Componse en parte das tradicións folclóricas desenvolvidas en Gales, e por polas tradicións britanas anteriores ó final do primeiro milenio. Moitos dos contidos pertencen ó período pre-cristián, que sobreviviron nunha forma alterada a través de manuscritos medievais galeses como o Libro Vermello de Hergest, o Libro Branco de Rhydderch, o Libro de Aneirin e o Libro de Taliesin.
As historias en prosa dos libros Branco e Vermello son coñecidas como Mabinogion, un título dado polo seu primeiro tradutor, Lady Charlotte Guest, e tamén usado polos tradutores posteriores. Poemas como Cad Goddeu (A batalla das árbores) e listas de textos mnemotécnicos como as Tríades da Illa de Bretaña e os Trece Tesouros da Illa de Bretaña, tamén conteñen material mitolóxico. Estes textos tamén inclúen partes da Materia de Bretaña e a historia tradicional da Bretaña romana.
Outras fontes son a compilación histórica en latín do século IX Historia Britonum (A historia dos bretóns) e a crónica do século XII de Geoffrey de Monmouth Historia Regum Britanniae (A historia dos Reis de Bretaña), así como folclore posterior como The Welsh Fairy Book de W. Jenkyn Thomas 1908.
A historia galesa, antes da invasión romana, era transmitida oralmente polos druídas ós seus aprendices. Debido ás invasións por parte dos romanos e saxóns, a historia e a mitoloxía confúndense por falta de fontes escritas.
Baarn
Baarn é un municipio e cidade situada na provincia de Utrecht, no centro dos Países Baixos. O municipio está formado por tres núcleos de poboación: Baarn, Eembrugge e Lage Vuursche.
En Baarn naceu a raíña Beatriz I dos Países Baixos en 1938.
Primeval (filme)
Primeval é un filme estadounidense de terror que foi estreado o 12 de xaneiro de 2007. O filme, protagonizado por Dominic Purcell, Brooke Langton, Orlando Jones e Jürgen Prochnow, conta a historia dun grupo de xornalistas que viaxan a Burundi para capturar a un xigantesco crocodilo devora homes.
Encerro de touros
miniatura|Encerro nos [[Sanfermines de Pamplona, visto desde a barreira.]] miniatura|Encerro de [[Cuéllar (Segovia) á altura da rúa das Parras.]] miniatura|Encerro tradicional de [[Medina del Campo (Valladolid).]] miniatura|Encerro de [[Molinicos (Albacete) en plena rúa Mayor.]] O encerro é un costume taurino tradicional nas festas de numerosas localidades e algunhas cidades de varias partes de España e Latinoamérica.
Consiste en correr diante dunha manda non moi numerosa de touros, xatos ou vaquillas, entre os que pode haber tamén cabestros que dirixan á manda. Polo xeral, os mellores corredores intentan correr o máis cerca posible dos touros, pero sen chegar a tocalos. Moitas veces o maior perigo destes festexos créano os corredores inexpertos, que orixinan tropezóns ou embotellamentos.
Normalmente os encerros celébranse por un percorrido urbano no que hai un valado (talanqueras) ou un dobre valado todas as mañás mentres dure a feira taurina, sendo os 6 touros que o corren os mesmos que se lidan polas tardes nas corridas.
A idade permitida para correr os peches varía segundo as cidades: algunhas como San Sebastián de los Reyes permiten correr os encerros aos 16 anos, pero, normalmente non hai límites de idade.
Encerros máis coñecidos
Sen dúbida, os encerros máis famosos de España son os dos Sanfermines, celebrados en Pamplona durante as festas en honra a San Fermín (7 ao 14 de xullo), sendo xunto coa entrada de touros e cabalos de Segorbe (Castelló) os únicos declarados Festa de Interese Turístico Internacional.
Os encerros de Cuéllar (Segovia) están considerados os máis antigos de España, pois está documentada a súa existencia desde o ano 1215. Están declarados Festa de Interese Turístico Nacional e comezan sempre o último domingo de agosto, prolongándose durante cinco días. A diferenza de Pamplona e outras cidades, Cuéllar conserva o sentido orixinal do encerro, que consiste en trasladar ao gando desde a devesa ata o centro urbano, guiados por cabalistas a través dun percorrido de 6,5 km, para encerralo e así poder dar comezo ás celebracións taurinas.
Outros encerros tradicionais datados en 1621 son os celebrados na localidade murciana de Moratalla, onde desde esa data e ata a actualidade o gando é dirixido por verea desde o seu lugar orixinario, situado en ocasións a decenas de quilómetros, ata o municipio, para proceder a posteriori á súa solta entre os días 11 e 17 de xullo, cando se celebran as festas patronais en honra ao Santísimo Cristo do Raio. A vistosidade dos encerros vese adornada pola gran tradición que os rodea, pois esta transhumancia data de case catro séculos de antigüidade e apenas se viu alterada.
Tamén son recoñecidos os de San Sebastián de los Reyes, coñecidos como a "Pamplona chica" e celebrados en torno ao 28 de agosto. Trátase dos encerros máis famosos de Madrid e os segundos máis populares de toda España, tras os pamplonicas. A localidade madrileña comparte esta honra con Ampuero (Cantabria), poboación que recibe o mesmo alcume e cuxos afamados encerros teñen lugar todos os anos a comezos de setembro.
Característicos son os tradicionais peches nocturnos de Navalcarnero, que se celebran entre o 9 e o 11 de setembro, á unha da madrugada, entre fortes medidas de seguridade debido ao especial perigo que revisten.
Son moi famosos tamén no mundo taurino os encerros do Entroido do Touro que se celebran cada ano en Ciudad Rodrigo (Salamanca) coincidindo coas datas dos Entroidos. Trátase dun dos encerros máis antigos de España, pois está documentada a súa existencia desde 1417 nun cartapacio onde se fala de tablados e talanqueras e de correr os touros. Están declarados como Festa de Interese Turístico Nacional.
Na provincia de Cuenca existen varias localidades cunha amplía tradición taurina e con encerros, como son Torrejoncillo del Rey, Buendía, Carrascosa del Campo, así como en Guadalaxara, en municipios como Sacedón, Illana, Yebra ou Albalate de Zorita.
A festa das carreiras de touros é tamén moi popular entre os pobos da Serra do Segura de Albacete, en especial os peches de Molinicos, do 30 de agosto ao 4 de setembro, e en San José, e na súa aldea de Vegallera do 13 ao 15 de agosto.
Cristina Pichel
Cristina Pichel Toimil, nada en Ribela (Barcia, Lalín) o 12 de abril de 1989, é unha xornalista e política galega.
Traxectoria
Licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi redactora de Faro de Vigo e ABC. Despois traballou no gabinete de comunicación do conselleiro de Cultura e Turismo Román Rodríguez. En decembro de 2018 foi nomeada directora xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado para substituír a Cecilia Vázquez Suárez.
El Iris
El Iris foi o nome de varias publicacións galegas:
Amálgama (conxugación)
A amálgama é un proceso de fusión de dous ou máis elementos lingüísticos (fonemas ou morfemas) de xeito que no resultado non pode percibirse xa o límite entre as compoñentes orixinais, nin en forma nin en significado. Por exemplo na conxugación do presente de indicativo de cantar aparecen unha raíz e dous morfemas, un de tempo e outro de número e persoa, evidentes sobre todo cando se compara coa conxugación noutros tempos, por exemplo o antepretérito e o subxuntivo:
Ata aquí todo parece coincidir: Seguindo estas regras pódense deducir os morfemas de 3ª singular (0 ou nulo) e de 3ª plural (-n), pero ó chegar á 1ª singular (cantara, cante, canto) hai unha discordancia: Este morfema -o reúne os significados de tempo, número e persoa, sen que se poida establecer unha división interna que asigne a cada parte cada un dos significados parciais. A amálgama faise patente sempre realizando a proba de conmutación e substitución lingüística entre tódalas formas do paradigma.
En realidade, esta amálgama dáse case sistematicamente na conxugación verbal entre:
Arthur Balfour
Arthur Balfour, nado en Whittingehame (Escocia) o 25 de xullo de 1848 e finado en Surrey o 19 de marzo de 1930, foi un político e estadista británico que se converteu no trixésimo terceiro primeiro ministro dese país.
Traxectoria
Educado como filósofo, Balfour entrou por primeira vez na Cámara dos Comúns na elección de 1874. Visto a primeira vista algo así como un diletante (é dicir, que practica unha ciencia ou unha arte sen ter capacidade nin coñecementos suficientes), conseguiu relevancia como Secretario de Irlanda de 1887 a 1891. Neste posto, foi autor do Acta de Crimes Perpetuos (1887), ou Acta de Coerción, que aspiraba a previr o boicoteo, intimidación e reunión ilegal en Irlanda durante a Guerra da Terra.
Balfour sucedeu ao seu tío, Lord Salisbury, como líder dos tories e Primeiro Ministro en xullo de 1902 (era o líder dos conservadores na cámara baixa desde 1891). Como primeiro ministro, sucederon eventos como a Entente Cordiale, pero o seu partido dividiuse pola reforma das tarifas e en decembro de 1905 cedeu o poder aos liberais. Continuou como líder da oposición durante a crise do Acta Parlamentaria e o Orzamento Popular do goberno de Lloyd George, pero ao fallar en conseguir a vitoria nas dúas eleccións habidas en 1910 terminou renunciando como líder en novembro de 1911.
Regresou ao Goberno como Primeiro Lord do Almirantazgo na coalición gobernamental de 1915, sendo despois Ministro de Asuntos Exteriores de 1916 a 1919. Neste posto foi coñecido internacionalmente por dar o seu nome á Declaración Balfour a través da cal o Goberno británico apoiou en 1917 as aspiracións sionistas de creación dun «fogar nacional» xudeu en Palestina.
Baron Waqa
Barón Divavesi Waqa (pronunciación: /bæˈrɒn dɪvəveɪˈsiː wɑːˈkɑː/), nado en Boe o 31 de decembro de 1959, é un político nauruano, presidente do seu país dende o 11 de xuño de 2013 ata o 27 de agosto de 2019.
Anteriormente ocupou o cargo de Ministro de Educación de 2004 a 2007.
Traxectoria política
Foi elixido como membro do Parlamento de Nauru nas eleccións de maio de 2003 representando a circunscrición electoral de Boe. Baixo o goberno de Ludwig Scotty ocupou o cargo de Ministro do Interior e de Educación durante pouco máis de dous meses ata que Scotty foi substituído por René Harris. Mantivo o seu escano no Parlamento.
O 23 de abril de 2004 Waqa e os seus compañeiros Kieren Keke, David Adeang e Fabian Ribauw participaron nunhas protestas no Aeroporto Internacional de Nauru en Yaren; trataban de mostrar o seu desacordo respecto ás política do goberno contra os solicitantes de asilo afgáns en Australia e contra a Flotilla da Esperanza, así como o estado de punto morto no que se atopaba o Parlamento. Os catro políticos enfrontáronse a cargos de até catorce anos en prisión debido á súa participación na protesta; aínda que finalmente os cargos foron retirados tras a volta de Scotty á presidencia o xuño seguinte. Scotty volveu nomear a Waqa Ministro de Educación.
Waqa ficou leal á súa administración durante a crise ministerial que ocorreu en 2007. Como consecuencia, non foi convidado a formar parte do seguinte goberno, encabezado por Marcus Stephen.
Waqa foi elixido presidente de Nauru en xuño de 2013 derrotando, ao anteriormente Ministro de Economía e candidato de oposición, Roland Kun por 13 votos a 5.
En xaneiro de 2014 superou unha moción de censura, presentada despois de que Peter Law, australiano e único maxistrado residente no país, fose deportado, e de que o xuíz supremo, tamén australiano, Geoffrey Eames, vise como lle retiraban a visa tras intentar anular a deportación de Law. O goberno tamén intentou redactar unha lei sobre o estado de emerxencia coa axuda de avogados de Fidxi. Despois da destitución da avogada parlamentaria Katy Le Roy e da posterior dimisión do fiscal xeral Steven Bliim, ambos australianos. A ministra do Interior, Charmaine Scotty, dixo que este era sintomático dun "sistema de enchufismo" operado por expatriados australianos que segundo el estaban aliados coa oposición.
Nas eleccións parlamentarias de Nauru de 2019 celebradas o 24 de agosto, perdeu o seu escano no Parlamento polo que tamén perdeu as opcións de ser reelixido como presidente. Dous días despois, Lionel Aingimea foi elixido como o seu sucesor na presidencia.
Vida persoal
Está casado con Louisa Waqa.
Abel Tasman
miniatura|300px|Rutas de Tasman Abel Janszoon Tasman, nado na vila de Lutjegast, provincia de Groninga en 1603 e finado en 1659, foi un explorador holandés famoso polas súas viaxes realizadas entre 1642 e 1644, ao servizo da Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC - Compañía Holandesa das Indias Orientais).
Rotor (eléctrico)
miniatura|Rotor de [[motor de indución en gaiola de esquío.]] O rotor nunha máquina eléctrica é a parte central da máquina que está dotada de movemento xiratorio.
Abel Tasman
Traxectoria
Foi o primeiro europeo que chegou xunto á súa expedición á illa de Van Diemen, hoxe coñecida como Tasmania, e a Nova Zelandia. Ademais trazou mapas dunha gran parte das costas de Australia. O seu traballo foi investigar o territorio coñecido como "Nova Holanda", hoxe Australia, da que os holandeses descubriran a costa oeste e debían determinar se a zona pertencía á Terra Australis. A VOC esperaba que Tasman puidese localizar un novo e inexplorado continente con fins comerciais.
Rotor (eléctrico)
Forma
O rotor é ben diferente en cada máquina:
Abel Tasman
Traxectoria
Para facer isto, entre 1642 e 1643, navegou por primeira vez, partindo do porto de Iacarta (antes coñecido como Batavia) o 14 de agosto de 1642, con dous pequenos barcos chamados "Heemskerck" e "Zeehaen" (galo do mar), primeiro ata a illa Mauricio (onde permaneceu por dous meses), e logo con rumbo leste, máis aló das latitudes que foran exploradas polos holandeses. Por este camiño, pasou de longo o continente australiano, pero, finalmente, o 24 de novembro de 1642, descubriu a illa de Tasmania, á que chamou "Terra de Van Diemen"; posteriormente os colonizadores británicos cambiáronlle o nome. Logo de investigar a zona, embarcouse e navegou máis cara ao leste, descubrindo Nova Zelandia, á cal chamou "Staten Landt", coa teoría de que estaba conectada con algunha parte da Illa dos Estados, ao sur da Arxentina. Logo navegou cara ao norte seguindo a costa da Illa Sur, ancorando os seus barcos na baía Golden. Alí atopouse cun grupo de maorís, quen asasinaron a 4 dos seus mariñeiros; por iso chamou ao lugar "Baía dos asasinos". Saíu da illa e navegou cara ao norte, cruzando o Estreito de Cook que a separaba da Illa Norte. Tasman estaba convencido de que Nova Zelandia era parte da Terra Australis. No seu regreso a Batavia, descubriu o arquipélago de Tonga, o 21 de xaneiro de 1643.
Rotor (eléctrico)
Función
Na maioría das máquinas o rotor alberga o enrolamento inducido, que é onde se produce a corrente por acción do campo creado no estator (Lei de Faraday). Nos xeradores síncronos non é así porque as tensións do inducido son enormes e resulta moi difícil o illamento de partes móbeis, polo que o rotor é o indutor
Abel Tasman
Traxectoria
Desde o punto de vista da VOC, as exploracións de Tasman foron decepcionantes, xa que non atopara unha área promisoria para o comercio nin unha ruta marítima nova. Por máis dun século, ata a era de James Cook, Tasmania e Nova Zelandia, non foron visitadas novamente polos europeos. Australia foi visitada pero xeralmente por accidente.
Abel Tasman faleceu en 1659 en Batavia (hoxe Iacarta), deixando á súa esposa Jannetje e á súa filla Claesgen, do seu primeiro matrimonio.
Honras
Como moitos outros exploradores, o nome de Tasman foi honrado en moitos lugares. Entre eles:
El Defensor de Galicia
El Defensor de Galicia foi un periódico editado na Coruña en 1856.
Traxectoria
Apareceu o 2 de outubro de 1856. De periodicidade trisemanal (aparecía os martes, xoves e sábados). O seu director foi Ricardo Puente Brañas, e entre os seus colaboradores estaban Leandro de Saralegui Medina, Manuel Murguía, Antonio de la Iglesia, Francisco María de la Iglesia, José López de la Vega, Aurelio Aguirre e Antonio de San Martín. Contaba coas seccións: "Revista comercial de La Coruña", "Correspondencia de Galicia", "Sección doctrinal", "Parte oficial", "Noticias nacionales y extranjeras", "Sección poética", "Variedades", "Gacetilla", "Folletín" e "Anuncios". Publicou poemas en castelán e galego, narracións e lendas, e recensións de libros en galego de Vicetto e Murguía. Cesou a súa publicación co número 30 o 9 de decembro de 1856.
Autoincompatibilidade
miniatura|dereita|250px|A fecundación das [[anxiospermas é un proceso complexo que involucra diversas etapas sucesivas. No esquema amósase como os grans de pole (p) aterran no estigma da flor (n) e xermolan, emetindo un tubo polínico (ps). O tubo polínico alóngase dentro do estilo (g) e atravesa a primordia seminal (mi). Xa dentro do óvulo, oriéntase cara o saco embrionario (e) para descargar os núcleos xenerativos que se fusionan coa oosfera (a célula central das tres sinaladas como (ei)) e cos núcleos polares (ek), producíndose deste xeito a dobre fecundación característica das anxiospermas.]] A autoincompatilidade (AI) é a incapacidade dunha planta hermafrodita para producir sementes para a autopolinización aínda que presente gametos viables. É unha estratexia reprodutiva para promover a fecundación entre individuos que no estean relacionados e, polo tanto, é un mecanismo que promove a diversidade xenética.
Góbidos
Descrición
miniatura|dereita|220px|[[Sicydiinae: Sicyopterus stimpsoni.]]
O aspecto máis distintivo da morfoloxía dos góbidos é a fusión das aletas pélvicas formando unha ventosa discoidal. Esta ventosa é funcionalmente análoga á ventosa da aleta dorsal que posúen as rémoras ou á ventosa da aleta pélvica dos cicloptéridos, pero é anatomicamente distinta; estas semellanzas son o produto dunha evolución converxente. Os góbidos poden a miúdo verse usando a ventosa para adherirse a rochas e corais, e nos acuarios péganse ás paredes de cristal do tanque.