cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Revolución de Outubro
Antecedentes
Ante a oposición da maioría do Comité Central bolxevique de aceptar as súas esixencias de levar a cabo unha insurrección militar e tomar o poder, Lenin presentou a súa dimisión do Comité, que non tivo efecto algún. A mediados de outubro, intensificou a súa campaña a favor da toma inmediata do poder, tanto dentro do partido como entre as masas, a través de diversos escritos nos que xustificaba a súa actitude pola situación nacional e internacional (aumento do apoio aos bolxeviques, ebulición revolucionaria no campo, motíns no Exército alemán etc.).
Hieronymus Duquesnoy o Novo
Traxectoria
Cando o mausoleo non estaba aínda rematado, foi acusado dun acto de sodomía sobre dous nenos de oito e once anos. Como consecuencia desta acusación, foi condenado a morte e, o 28 de setembro de 1654, foi executado esganándoo atado a un poste. O seu corpo foi reducido a cinzas na praza do mercado do gran, en Gante.
Revolución de Outubro
Antecedentes
A decisión final da Conferencia de permitir a Kerenskii formar un novo Goberno con ministros kadetes e doutras formacións liberais non fixo que o Comité Central atendese os chamamentos de Lenin a alzarse de inmediato contra aquel, pero si o obrigou a meditar de novo a súa posición. Fracasado o intento de formar un Goberno socialista na Conferencia, a maioría do Comité comezou a basear as súas esperanzas de logralo no próximo Congreso dos Soviets; para os máis radicais, o congreso podería transferir o poder a un Goberno de extrema esquerda que aplicase rapidamente medidas radicais; para os bolxeviques máis moderados, este novo Goberno provisional garantiría a elección e reunión da Asemblea Constituínte. O Soviet de Petrogrado tachou ao novo Consello de Ministros de «Goberno para unha guerra civil», negouse a outorgarlle apoio algún e anunciou que o próximo Congreso dos Soviets formaría un novo gabinete «verdadeiramente revolucionario». A delegación bolxevique abandonou o Preparlamento e comezou a axitación a favor da formación dun novo Goberno e a denuncia de Kerenskii e dos seus partidarios.
Decisión do Comité Central e falta de organización
[[Lenin, principal dirixente bolxevique, premeu con firmeza ao Comité Central do partido bolxevique para que derrocase ao debilitado Goberno provisional antes da celebración do II Congreso dos Soviets.|miniatura|dereita]] Malia os desexos de Lenin a favor dunha inmediata toma do poder polo partido bolxevique, os informes sobre a actitude de obreiros e soldados —dispostos a apoiar unha transferencia de poder aos soviets, pero non a alzarse unicamente polo partido—, fixeron que a dirección bolxevique centrase os seus esforzos en lograr que o Segundo Congreso dos Soviets levase a cabo o traspaso do poder gobernamental aos soviets. A maioría da dirección prefería realizar un traspaso do poder durante o Congreso dos Soviets (o representante principal desta opinión era Trotski) e ata no Comité Central unha parte notable, encabezada por Kámenev e Zinóviev, vía con aprehensión os chamamentos de Lenin á insurrección. Esta corrente consideraba que a situación non era propicia para un levantamento armado e prefería apoiarse nos soviets e na futura Asemblea constituínte para facer avanzar a revolución. Sostiña ademais que un golpe de man uniría en contra do novo Goberno a toda a burguesía, sería incapaz de enfrontarse militarmente a Alemaña, e non podería contar cun apoio decidido do proletariado mundial. Aínda que Lenin acabou por impoñer a súa opinión sobre a necesidade dun alzamento, non se fixou data e o Comité Central mostrouse moi dividido.
Lenin estaba convencido da necesidade de non agardar e de tomar o poder inmediatamente; para xustificar tal acción, expuxo diversas xustificacións: a inminente firma dunha paz entre os contendentes na gran guerra —acordo entre potencias imperialistas segundo a súa visión—, que Kerenskii preparábase para entregar a capital aos alemáns, que se preparaba outro novo golpe de Estado da dereita como o fracasado de Kornílov, ou que o triunfo da revolución rusa e mundial lograríase con escasa loita.
A situación do Goberno provisional era, en efecto, moi grave e perdía rapidamente autoridade; a situación militar na fronte norte, próximo á capital, era catastrófica e Kerenskii non tiña asegurada a lealdade da gornición da cidade. A escaseza de combustible e alimentos facía crecer a inflación. A apatía aparente da poboación podía tornarse facilmente en rebeldía e o Goberno non podía contar co apoio efectivo do Comité Executivo Central Panruso (VTsIK), illado das masas; o Soviet de Petrogrado achábase xa en mans dos bolxeviques, presidido por Trotski.
[[Lev Kámenev, principal dirixente da corrente bolxevique máis moderada, oposta á da toma do poder pola forza como exixía Lenin, lendo o Pravda. Esta corrente consideraba que a análise deste era errónea, que a situación non favorecía a insurrección e prefería a cooperación con outras organizacións socialistas e unha estratexia de cambio menos extremista e máis gradual.|miniatura|esquerda]]
O, Lenin decidiu concentrarse na substitución da dirección da maior cantidade posible de soviets, controlados desde a primavera polos socialistas moderados, mediante eleccións que permitisen obter o seu control. Os socialrevolucionarios de esquerda tamén adoptaron esta estratexia. En parte a mobilización de forzas dos partidos radicais de esquerda en vésperas do Congreso debeuse aos persistentes rumores dunha posible contrarrevolución ou cancelación do propio Congreso, que os socialistas moderados só aceptaran convocar de mala gana. O 20 de outubro de 1917, Lenin volveu á capital e os bolxeviques abandonaron o Preparlamento. Trotski tomou unha decisión crucial ao decidir utilizar os rumores de abandono da capital polo Goberno provisional para presentar a toma de control da gornición da capital e a entrega de armas aos obreiros como medidas de defensa contra os inimigos da revolución, externos (os alemáns) e internos (os contrarrevolucionarios). Catro días máis tarde, Trotski proclamaba as súas sospeitas no Congreso dos Soviets da rexión norte, coa intención de gañarse a vontade das tropas próximas á capital. Neste Congreso quedou patente o abafador apoio aos bolxeviques da rexión próxima á capital e das tropas acantonadas nas proximidades de Petrogrado. Mentres, os bolxeviques opostos á insurrección emprendían unha campaña de explicación das súas teses contrarias a un alzamento.
Lenin regresou de Finlandia á capital, reuniuse co Comité Central bolxevique o 23 de outubro de 1917 e logrou que este aprobase un alzamento armado contra o Goberno, pero non que se fixase unha data nin que se realizase antes da celebración do Congreso. A decisión aprobada, ambigua, acentuou as divisións internas no partido entre os favorables á posición de Lenin dun levantamento inmediato, aqueles que preferían realizar unha toma do poder aproveitando o Congreso dos Soviets ou como resposta a un ataque do Goberno, e a fracción máis moderada e oposta a toma do poder encabezada por Kámenev. Non se realizaron preparativos para un alzamento inmediato nos días seguintes á reunión do Comité Central e os cadros bolxeviques non se atopaban preparados para levalo a cabo por falta de organización e dirección. Non existía un plan para facerse co control das comunicacións e as redes de transporte e os gardas vermellos, cada vez máis favorables aos bolxeviques, nin sequera contaban cun mando unificado na capital.
O, o comité executivo do Soviet de Petrogrado aprobou a formación dun órgano para coordinar a defensa do próximo Congreso dos Soviets, o Comité Militar Revolucionario, que debía constituírse con representantes do Soviet, da sección de soldados deste, representantes da frota, dos sindicatos, dos comités fabrís, das organizacións militares dos distintos partidos do Soviet, das milicias obreiras e doutras organizacións. Convocouse ademais unha reunión das unidades da gornición para os próximos días. O Comité non era un círculo de conspiradores, senón un organismo oficial do Soviet de Petrogrado. Os socialistas moderados pronto abandonaron o CMR, o que facilitou o seu control polos extremistas e, en especial, polos bolxeviques.
O obxectivo final das manobras do Soviet de Petrogrado expúxoo o propio Trotski: o Congreso dos Soviets debía arrogarse o poder gobernamental, declarar un armisticio inmediato e entregar a terra aos campesiños. Para Lenin, porén, a toma do poder debía realizarse antes do Congreso e o papel deste debía limitarse a aceptala.
A decisión dos socialistas moderados de pospoñer o Congreso cinco días, pola falta de delegados na capital, resultou crucial: permitiu aos bolxeviques organizarse para tomar o poder e fixo que o intento de Kerenskii de desarmar aos radicais producírase antes da súa celebración. En parte o atraso do Congreso debeuse tamén á evidencia das disensións internas no partido bolxevique, que fixo albergar esperanzas aos socialistas moderados de que o Congreso acabase contando cunha maioría oposta á posición de Lenin.
Preparativos do Goberno provisional
O [[Palacio de Inverno, sede do Goberno provisional e último lugar que tomaron os insurrectos. O seu asedio apenas causou baixas.|miniatura|dereita]] Nunha sesión privada do gabinete a noite do, tratouse a ameaza militar alemá á capital trala ocupación das illas do Báltico próximas a Estonia polo inimigo; o ministro de Benestar, o kadete Nikolai Kishkin, propuxo o traslado da capital a Moscova e a inclusión de Petrogrado na zona da fronte, suxestión que os ministros socialistas criticaron por entender que reduciría a influencia do Soviet de Petrogrado e do VTsIK no Goberno e na futura Asemblea constituínte. Ante as críticas, o Consello de Ministros decidiu non aceptar a proposta ata que a aprobase o Preparlamento. Filtrada ao público, a discusión pareceu un intento do Goberno de utilizar aos alemáns para esmagar a revolución, que os bolxeviques utilizaron ao seu favor. O Goberno nunca tivo en realidade a intención de ceder a cidade ao inimigo, pero si de utilizar a súa proximidade para desfacerse dos elementos da gornición máis revoltosos, malia que os mandos militares non crían que os alemáns ameazasen verdadeiramente a cidade naqueles momentos.
O, o mando militar da capital ordenou a marcha dun terzo dos rexementos da gornición á fronte (en realidade, por motivos políticos, xa que o comandante da fronte norte prefería non recibir reforzos da capital). As unidades da gornición repudiaron entón ao Goberno provisional e proclamaron a súa lealdade ao Soviet de Petrogrado. As tropas que foran máis leais durante a supresión do levantamento de xullo, entre elas os cosacos, declararon a súa neutralidade ou se aliñaron co Soviet. Ante os persistentes rumores dun novo golpe da dereita, que alentaban as declaracións de Mikhaíl Rodzianko a favor do abandono da capital aos alemáns e o recordo dunha orde similar de Kornílov durante o seu errado alzamento, a orde do alto mando alarmou ao Soviet, que comezou a sopesar medidas para opoñerse.
O, Kerenskii compareceu ante o Preparlamento para desmentir os rumores que afirmaban que preparaba o traslado da capital. Máis tarde o gabinete reuniuse e decidiu facer un chamamento á poboación para que non apoiase as accións dos bolxeviques e deixase o seu trato ao Goberno, que confiaba en contar coa forza necesaria, segundo os informes do coronel Polkóvnikov, recentemente nomeado comandante do distrito militar da capital. miniatura|200px|[[Aleksandr Konoválov, vicepresidente do Goberno provisional]]
Mentres, o Goberno —con Kerenskii ausente na fronte entre o e o — mostrábase cada vez máis inquedo pola posibilidade dun levantamento bolxevique, aínda que os mandos militares da capital seguían asegurando que tomáranse as medidas necesarias para esmagalo. Kishkin estaba convencido de que o Goberno contaba con forzas suficientes como para esmagar un posible alzamento dos bolxeviques, pero non para realizar unha acción preventiva contra eles. O vicepresidente do Goberno, Aleksandr Konoválov decidiu solicitar reforzos das escolas militares de Oranienbaum e Peterhof, artillería das escolas de artilleiros da capital, e o envío dun batallón de ciclistas ao Palacio de Inverno para reforzar a súa defensa. Á volta de Kerenskii, Konoválov houbo de convencelo para permanecer na capital e asistir a unha reunión do gabinete na que os ministros de Defensa e Interior mostráronse confiados en poder esmagar calquera disturbio e o propio Kerenskii expresou o seu desexo de que os bolxeviques alzáranse para poder esmagalos. A noite seguinte, unha nova reunión do gabinete aprobou a aplicación de novas medidas para sufocar un posible levantamento, que Kerenskii dispuxo cos mandos militares da capital. Patrullas de cosacos percorrían a cidade a noite previa á do suposto alzamento —a data orixinal de apertura do Congreso dos Soviets— e reforzouse a defensa do Palacio de Inverno. O Consello de Ministros realizou ademais diversas proclamas pedindo á poboación que mantivese a orde. Kerenskii comunicou tanto ao embaixador británico como ao Preparlamento que se atopaba preparado para enfrontarse aos bolxeviques. En Kaluga, preto de Moscova, ordenouse aos cosacos disolver o soviet local e ademais renovouse a orde de detención de Lenin; todas estas medidas contaron co firme apoio dos menxeviques e socialrevolucionarios do Comité Executivo Central Panruso (VTsIK).
O intento do VTsIK de lograr o apoio das unidades militares da gornición para o Goberno fracasou: as unidades enviaron delegados á conferencia co coronel Polkóvnikov, pero os representantes do VTsIK non lograron convencer aos delegados para apoiar ao Goberno fronte ao Soviet. Nos días anteriores á toma do poder polos bolxeviques, o Goberno de Kerenskii non logrou deter o seu debilitamento.
Os preparativos do Goberno terminaron o co envío dunha compañía de corenta ciclistas ao Palacio de Inverno e a solicitude ao alto mando de unidades cosacas da fronte para substituír a aquelas consideradas máis próximas aos bolxeviques. O plan do Goberno incluía o control dos principais edificios da capital, do centro da urbe, e das pontes que daban acceso a este desde a periferia.
Vésperas do II Congreso dos Soviets
miniatura|150px|[[Aleksandr Kerenskii.]] O, unha conferencia de unidades da gornición de Petrogrado, organizada polo Comité Militar Revolucionario de Petrogrado (CMR), confirmou a lealdade das unidades ao Soviet de Petrogrado fronte ao Goberno; a revolución aprobada finalmente animaba ao Comité Militar Revolucionario e ao Soviet de Petrogrado a tomar o poder, asinar a paz, asegurar o abastecemento de alimento á poboación e aprobar a reforma agraria. Esa mesma noite, enviados do CMR acudiron a comunicar ao xefe do distrito militar da capital, o coronel Polkovnikov, que a partir de entón toda orde debía ser visada polo CMR, pretensión que o xeneral rexeitou. Esta actitude levou ao CMR a informar ao día seguinte ás unidades da gornición de que consideraba contrarrevolucionario ao mando do distrito militar, a revolución en perigo, e que toda orde debía ser aprobada polo CMR. Comezou entón a enviar aos seus propios comisarios ás principais unidades militares da capital e asegurarse deste xeito o control da gornición, do que privaba ao Goberno. As unidades recibiron en xeral con entusiasmo aos novos comisarios do CMR, a miúdo bolxeviques liberados de prisión facía pouco. O CMR deu orde así mesmo aos arsenais de non fornecer armas ou municións sen o seu permiso.
O, sucedéronse as manifestacións na capital; proclamouse «día do Soviet de Petrogrado» e bolxeviques e socialrevolucionarios de esquerda trataron de mobilizar á poboación a favor do traspaso do poder aos soviets, con grande éxito. Os oradores enviados polo CMR aos rexementos atizaron o descontento co Goberno. A cidade atopábase en tensión ante posibles choques entre os manifestantes e os cosacos, que convocaran unha marcha patriótica ese día para conmemorar a liberación de Moscova de mans de Napoleón; algunhas unidades mobilizáronse e decidiron permanecer en alerta ata o comezo do Congreso dos Soviets. Algunhas unidades de gardas vermellos achábanse tamén en alerta. A media tarde, o xefe do Estado Maior da rexión militar da capital, o xeral Yakov Bagratuni, solicitou á fronte norte a preparación de diversas unidades militares para a súa envío inmediato a Petrogrado, pero o comisario da fronte, Voitinski, afirmou que tal medida era imposible sen explicar ás tropas para que llas preparaba. Aleksandr Kerenskii reiterou a petición en balde pouco despois.
Ao día seguinte, o CMR anunciou á poboación as medidas que tomara para controlar a gornición e os puntos estratéxicos da capital aducindo que estaba defendendo a revolución. Logo de todo un día de debates, a fortaleza de San Pedro e San Paulo decidiu finalmente someterse ás ordes do CMR. O arsenal da fortaleza permitiu ao CMR armar a numerosos gardas vermellos. A autoridade dos mandos do distrito militar da capital era cada vez menor.
A distribución de forzas e situación da gornición
[[Garda Vermella en Petrogrado. Favorables aos bolxeviques, o seu valor militar era dubidoso.|miniatura|dereita]] Mentres que o Goberno dependía fundamentalmente dos cadetes e dos tres rexementos de cabalería cosaca acuartelados na capital, os bolxeviques apoiábanse nos gardas vermellos —numerosos e decididos pero inexpertos—, os mariños —ferventes partidarios pero pouco numerosos— e os soldados —expertos e moi numerosos pero en xeral pasivos no enfrontamento—. Os bolxeviques debían tratar de gañarse o favor dos 150.000 homes da gornición; a súa renuncia a que se lles enviase á fronte como pretendía o Goberno e o comandante da fronte norte, favorecía a aqueles.
O, Vladimir Cheremisov e o seu comisario, o exbolxevique Voitinski, celebraron unha conferencia coas unidades da gornición para explicarlles a necesidade de que unisen ás unidades da fronte para defender a capital. A delegación da gornición, maioritariamente bolxevique, receaba dos motivos reais da manobra e insistiu en que o Soviet de Petrogrado tivese a última palabra no traslado das unidades. Coas partes en desacordo, a conferencia resultou un fracaso; cinco días máis tarde, o 5.º Exército de Cheremisov elixiu un novo comité con maioría bolxevique. O mesmo día da reunión o Soviet creou a organización que debía coordinar os asuntos militares: o Comité Militar Revolucionario, controlada en realidade pola organización equivalente do partido bolxevique. Ao día seguinte da reunión con Cheremisov, as unidades da gornición reuníronse pola súa banda no Smolny e expresaron a súa falta de confianza no Goberno e o seu apoio ao Soviet de Petrogrado; os membros do VTsIK que autorizaran a reunión acabaron por abandonala sen que se lles permitise tomar a palabra.
Peche das imprentas e primeiros enfrontamentos
Ao redor das 3:00 a. m. do, Kerenskii atopábase no Palacio de Inverno acompañado polos mandos militares para bosquexar as medidas que debían desbaratar aos bolxeviques; o ultimato ao CMR non recibira respostas e o gabinete aprobara pouco antes o arresto dos seus dirixentes. Entón chegou un mensaxeiro indicando que finalmente o CMR aceptara as esixencias dos mandos militares, pero Kerenskii negouse a abandonar o seu plan: o xeneral Bagratuni continuou solicitando reforzos da fronte (junkers de Oranienbaum, tropas de asalto de Tsarskoye Selo e artillería de Pavlovsk) mentres que o coronel Polkóvnikov ordenaba o arresto e xuízo dos comisarios enviados polo CMR ás unidades da gornición. O CMR sería levado a xuízo e aqueles liberados tras participar nas Xornadas de Xullo serían detidos de novo. Dous xornais bolxeviques, Rabochi Put e Soldat, serían clausurados por incitar á insurrección, outros dous conservadores serían pechados tamén para manter a aparencia de imparcialidade. Reforzouse ademais a garda do Palacio de Inverno. Convencido de que estas medidas poderían ser mal recibidas por parte de formacións políticas, aceptou a suxestión dalgúns ministros de acudir a explicalas ante o Preparlamento ese mesmo día.
[[Garda Vermella|Gardas Vermellos fronte ao Instituto Smolny, centro da Revolución de Outubro.|miniatura|dereita]] De madrugada, ás 5:30 a. m., un pequeno destacamento de cadetes e milicianos enviado polo Goberno asaltou a imprenta dos dous diarios bolxeviques, destruíron o número do día, danaron as instalacións e clausuraron a imprenta. Os empregados acudiron ao próximo Instituto Smolny, sede do Soviet de Petrogrado, do Comité Militar Revolucionario de Petrogrado e do partido bolxevique a comunicar o sucedido. Convocouse unha reunión de urxencia que incluíu a representantes do Soviet, o CMR e dos partidos bolxevique e socialrevolucionario de esquerda; a acción gobernamental tachouse de contrarrevolucionaria e pronto se recibiu información sobre sospeitosos movementos de tropas. O CMR inmediatamente considerou as medidas como unha traizón á revolución e un ataque ao congreso e enviou a súa «directiva número 1» ás unidades ordenando a súa mobilización. Malia os desexos dunha minoría tanto do CMR como da dirección bolxevique, desestimouse a idea dun alzamento inmediato contra o Goberno e as medidas adoptadas limitáronse a garantir a celebración do Congreso dos Soviets.
Ás 10:00 a. m., o gabinete volvía reunirse para que Kerenskii informase aos ministros das medidas adoptadas durante a madrugada; aínda se mostraba confiado de ter a situación baixo control, malia as dúbidas doutros ministros. A milicia da cidade, con todo, ignorou as ordes do Goberno de arrestar aos membros do CMR ou de desbandar ás forzas leais aos bolxeviques xa que dependía do concello e non do Consello de Ministros. Durante os días seguintes, a milicia mantivo as súas actividades policiais e non participou na defensa do Goberno provisional. A maioría das medidas ordenadas por Kerenskii eran, en realidade, defensivas: enviáronse destacamentos de cadetes a gardar as estacións de ferrocarril e reforzouse a garda do Palacio de Inverno.
O mesmo día, o primeiro ministro Kerenskii tratou de acelerar a chegada de tropas leais ao Goberno á capital, de acuartelar á gornición e de retirar aos comisarios políticos do Comité Militar Revolucionario destacados nela, sen éxito. Durante a mañá e comezos da tarde quedou claro que a maioría das tropas da capital seguían as directivas do Soviet de Petrogrado e desoían as ordes do Goberno. Os dous bandos acusáronse mutuamente de traizoar á revolución e se arrogaron o papel dos seus defensores.
Pola tarde, sóubose que as tropas que tiñan que acudir á capital para socorrer ao Goberno pasáronse ás filas do Comité ou estaban sendo retidas lonxe da cidade polos partidarios do mesmo. Os mariños do cruceiro Aurora, que se achaba nos estaleiros franco-rusos para ser reparado, se amotinaron contra os seus oficiais cando estes ordenaron que o buque abandonase a capital, orde que fora rescindida por pór o soviet da frota. O Goberno contaba na cidade con apenas uns poucos miles de tropas, moitos menos que os seus adversarios, fundamentalmente oficiais, cosacos, cadetes e un batallón de mulleres. Ao redor de duascentas destas presentáronse no Palacio preto do mediodía e 68 cadetes da Academia de Artillería Mijáilovski uníranselles dúas horas máis tarde. Os seus intentos de manter o control da gornición da capital resultaron infrutuosos. Aínda que a maioría dos soldados mostrouse reticente a participar nos enfrontamentos, aqueles que o fixeron inclináronse por obedecer ao Soviet. Aínda que a maioría das unidades permaneceu nos seus cuarteis, algunhas das unidades máis radicalizadas acudiron ao chamamento do Soviet, do mesmo xeito que case todas as unidades de gardas vermellos, suficientes para asegurar a vantaxe numérica do Soviet de Petrogrado fronte ao Goberno.
Debilidade do Goberno
Ao mediodía do, o Preparlamento comezou unha nova sesión presidida por Nikolai Avkséntiev. Kerenskii acudiu pouco despois e solicitou realizar unha comunicación especial á asemblea; nun longo discurso dunha hora no seu estilo característico, pediu o seu apoio incondicional tras describir os acontecementos dos últimos días, que lle foi denegado, ata coa ausencia da esquerda radical e malia a ovación que recibiu antes de retirarse. A esquerda moderada —reunida con urxencia no VTsIK desde a media noite ata as 4:00 a. m. do día seguinte— limitouse a publicar un novo e inútil chamamento á calma e a alertar dunha posible contrarrevolución como resposta ao levantamento. Os socialistas moderados lograron aprobar por escasa maioría e logo de catro horas de debates unha moción de apoio ao Goberno, condicionado á adopción por este de reformas radicais inmediatas, co fin de atraer aos partidarios dos bolxeviques e acougar a aqueles que reclamaban desde marzo ditas medidas. Kerenskii rexeitou a proposta e afirmou ser capaz de resolver a situación por si só. miniatura|[[Lev Trotski, revolucionario ruso e principal organizador da revolución en Petrogrado.]]
Tras abandonar a sede do Preparlamento, Kerenskii marchou á sede do distrito militar, anexo ao Palacio de Inverno, para dirixir as accións contra os bolxeviques, de novo de carácter defensivo: mantemento do control dos edificios oficiais e dos puntos estratéxicos de comunicacións fronte a posibles ataques e illamento dos barrios da periferia mediante a elevación das pontes sobre o Nevá. Destacamentos de cadetes enviáronse a asegurar os edificios e a patrullar as rúas, algunhas institucións oficiais comezaron a pechar e, ás 15:00, desconectáronse os teléfonos do Instituto Smolny na central telefónica.
Entre as 14:00 e 15:00, os cadetes tomaron o control da ponte Nikoláievski e o do palacio, levantando a primeira; outro destacamento tratou de facer o mesmo coa de Liteiny, pero o xentío impediullo e un grupo de gardas vermellos fíxose con ela. Ao redor das 18:30, o Rexemento Pávlovski —fiel ao CMR— ocupou a ponte Tróitski, adiantándose a outra patrulla de cadetes que se dirixía alí co mesmo obxectivo. O comisario do rexemento de granadeiros acuartelado no distrito de Petrogrado enviou ás súas forzas a ocupar as pontes (o de granadeiros e o Samsónievski) axiña que recibiu noticia do que ocorría noutras zonas, ata antes de recibir a orde do CMR. A media tarde, as principais pontes da capital quedaban en mans dos insurrectos, os intentos do Goberno de levantalas fracasaron.
O CMR formou un comité para dirixir o enfrontamento co Goberno; as súas ordes, en realidade, consistiron en pouco máis que enviar máis comisarios, esta vez aos puntos estratéxicos, para esixir o seu sometemento ao CMR. Aos poucos ao longo do día, os principais centros da capital pasaron a mans das forzas leais ao Soviet de Petrogrado nunha serie de enfrontamentos incruentos coas forzas fieis ao Goberno. Ás catro da tarde, os ciclistas que protexían o Palacio de Inverno decidiron retirarse; un dos seus comisarios ocupou unha hora despois a central de telégrafos por orde do Comité Militar, co apoio dos soldados que a gardaban, pertencentes ao Rexemento Kexholm, partidario do CMR. Tres horas máis tarde un destacamento de cadetes chegou para controlar o edificio, pero os soldados non llo permitiron e os cadetes retiráronse. Ao redor desa hora, o CMR solicitou o envío de mariños da frota do Báltico desde Helsingfors (denominación de Helsinqui en lingua sueca), que partiron cara á capital en catro dragaminas e máis tarde, ás 3:00 a. m. do día seguinte, en ferrocarril; estes últimos non chegaron a tempo de participar nos acontecementos da capital, xa que a súa viaxe foi entorpecida polas autoridades ferroviarias. Mentres, gran cantidade de gardas vermellos mobilizáronse e acudían en gran número a Smolny. Inquedo pola posible reacción do Goberno, o CMR ordenou tomar novas instalacións clave da cidade: pasadas as nove da noite, tropas insurrectas —o Rexemento de Gardas Izmáilovski, o primeiro da gornición en apoiar o Goberno durante as Xornadas de Xullo— ocuparon a Estación do Báltico, cortando os posibles reforzos ao Goberno desde o oeste; ao redor das 21:00, pasaron da oficina de telégrafos á veciña axencia de noticias; enviáronse comisarios tamén para tomar posesión da central telefónica, a central eléctrica e o resto de estacións de ferrocarril. Unha hora máis tarde, cadetes da Escola de Artillería Mijáilovski trataron de arrestar a Lenin na próxima imprenta bolxevique do distrito de Výborg; non só Lenin non se atopaba alí senón que, para cando atoparon as oficinas bolxeviques, chegara unha unidade de gardas vermellos que os detivo.
Á noitiña as forzas do Soviet de Petrogrado controlaban xa a maior parte da cidade. As medidas de Soviet, con todo, seguían sendo defensivas, para evitar un posible golpe de man gobernamental e asegurar a celebración do Congreso Panruso dos Soviets que debía realizar o traspaso do poder.
Mentres, Lenin, aínda escondido na capital, observaba con inquietude os últimos acontecementos; sen entender porqué os seus correlixionarios non acababan definitivamente co Goberno de Kerenskii sen esperar á apertura do congreso, solicitou infrutuosamente ao partido permiso para acudir a Smolny. Desesperando da pasividade do Comité Central, pola tarde tratou de obter o apoio do comité da cidade e dos distritos. Sen poder conterse e malia a orde do Comité Central de permanecer no seu escondedoiro, disfrazouse e partiu en tranvía e logo a pé cara a Smolny acompañado só por un gardacostas.
Chegada de Lenin e toma do poder
Mariñeiros revolucionarios; participaron en diversas accións durante a Revolución de Outubro do lado do CMR e constituían unha das forzas militares máis favorables aos bolxeviques.|miniatura|esquerda
O Comité Militar Revolucionario de Petrogrado comezou a planear a disolución do Preparlamento, o arresto do Goberno provisional e a toma dos últimos puntos estratéxicos da cidade que escaparan ata entón do seu control. Ás 1:30 a. m., mariños, soldados do Rexemento Kexholm e gardas vermellos tomaron a oficina central de correos. Ás dúas da madrugada, tropas do Comité ocupaban a Estación Nikoláievski e a central eléctrica da cidade. A ponte Nikoláievski foi capturada pouco despois, ás 3:30 a. m., tras ancorar preto o cruceiro Aurora. O intento dun pequeno grupo de tropas de choque fieis ao Goberno de retomalo pouco despois non tivo éxito. Soldados do Rexemento Kexholm recibiron ordes de ocupar a central telefónica, o Banco Estatal e o Tesouro. Ás 6:00 a. m., ocupábase o Banco Estatal e, ás 7:00 a. m., caía a central telefónica, tras un momento de tensión cos cadetes que a gardaban, pero sen realizar un só disparo. Volvéronse conectar os teléfonos de Smolny e desconectáronse os do Palacio de Inverno. Máis tarde capturouse sen problemas o Tesouro, que estaba gardado por tropas do Rexemento Pávloski, un dos máis leais ao CMR. Ás 8:00 a. m., o CMR capturaba a última grande estación de ferrocarril, a de Varsovia, que comunicaba coa fronte norte. Ao amencer, case toda a cidade salvo o Palacio de Inverno achábase baixo o control do Soviet de Petrogrado. Nin os defensores do Palacio nin os sitiadores desexaban, con todo, enfrontarse e arriscarse a sufrir baixas. A cidade espertou con notable normalidade: os edificios oficiais, escolas e transporte público funcionaban regularmente. O Goberno carecía para entón, con todo, de luz e teléfono nos edificios que aínda controlaba.
Ao amencer os mandos militares trataran de solicitar a axuda dos tres rexementos cosacos da cidade, que se negaron a concedela unha vez que quedou claro que o Goberno non podía contar cun apoio claro das unidades de infantería. A primeira hora da mañá, os mandos militares comunicaban ao Goberno a falta de tropas e a gravidade da situación; ás 10:00 a. m. o Goberno transmitíao ao alto mando a través da liña directa que non fora cortada polos rebeldes. Ás once e media da mañá, ante a situación desesperada na capital, Kerenskii abandonou a cidade camiño da fronte co obxectivo de reunir tropas leais que esmagasen a revolta, xa vitoriosa en Petrogrado. Os cadetes que defendían o Palacio esixiran garantías da chegada de reforzos para continuar nos seus postos. Ao tempo os bolxeviques proclamaban o traspaso do poder aos soviets.
miniatura|Proclamación do derrocamento do Goberno provisional polo [[Comité Militar Revolucionario (Voenrevkom) do Soviet de Petrogrado.]]
Mentres Kerenskii trataba de atopar un automóbil que o sacase da cidade —as estacións atopábanse xa en mans do Soviet de Petrogrado e os coches do palacio foran sabotados— Lenin redactaba a proclamación que depoñía ao seu Goberno e que se difundiu inmediatamente pola cidade:
Os chamamentos dun membro do Comité Central do Partido Social-Revolucionario ás unidades supostamente afíns para defender ao Goberno de Kerenskii fracasaron. A influencia do partido entre as tropas estaba desaparecendo e non era xa suficiente para garantir o apoio das unidades da capital ao Goberno. As bases do partido na capital, traballadores e soldados principalmente, non estaban dispostos a alzarse en defensa do Goberno de coalición cos partidos burgueses.
A toma do Palacio de Inverno
Defensores do Palacio de Inverno, entre os que estaba o «batallón da morte», formado por mulleres.|miniatura|esquerda miniatura|265px|O cruceiro [[Cruceiro Aurora|Aurora a comezos do século XXI. Un disparo de fogueo dos seus canóns de proa sinalou o comezo do asalto final ao Palacio de Inverno e causou o abandono de parte dos defensores, atemorizados pola tremenda detonación. Máis tarde participou no bombardeo do palacio, que apenas causou danos no edificio.]]
O primeiro atraso no plan produciuse ao non aparecer os mariños de Helsingfors que se esperaban ás 14:00 para reforzar aos soldados. Os de Kronstadt acababan de chegar á capital nunha improvisada frota de barcos diversos. O obsoleto Amur ancorou xunto ao Aurora mentres o resto de embarcacións fixérono preto do Almirantado; en total, 3.000 mariños de Kronstadt desembarcaron para unirse ao asedio.
Fóra, só houbo un débil intento por parte das forzas gobernamentais de retomar un edificio importante baixo control do CMR: o principal comisario do Exército, Stankévich, tratou de recuperar a central telefónica cun grupo de cadetes, pero foi rexeitado logo dun breve combate. De volta na sede do Estado Maior, na praza do Palacio, informou ao alto mando da necesidade de reforzos —que lle aseguraron achábanse de camiño— e da imposibilidade de resistir máis de dous días coas escasas forzas aínda leais ao Goberno.
Mentres, Lenin incitaba aos responsables do asedio a concluílo canto antes para evitar máis atrasos na apertura do congreso e o nerviosismo dos delegados. Ante esta situación, o comandante da Fortaleza decidiu enviar finalmente o ultimato previsto ás 18:30 con dous ciclistas que se trasladaron ata a sede do Estado Maior; o ultimato expiraba ás 19:10 e esixía a rendición do Goberno e das súas tropas. Os ministros volvéronse reunir precipitadamente abandonando a súa cea para rexeitar a esixencia de rendición e ignorar o ultimato. Expirado este, soldados do Rexemento Pavloski tomaron a sede do Estado Maior, malia os intentos dos cadetes do Palacio de auxiliar aos seus defensores. Naquel momento, o comandante da fronte norte, o xeneral Cheremisov, achábase en comunicación co persoal do edificio para informarse da situación na capital cando as comunicacións cortáronse pola conquista. Bagratuni, no Palacio en conversacións cos ministros, decidiu entón dimitir e os insurxentes arrestárono pouco despois.
Entre as 20:00 e as 21:00, parte das forzas que defendían o Palacio negociaron cos atacantes a súa marcha, co beneplácito dos oficiais, que non desexaban afundir aínda máis a moral reténdoos no edificio: un batallón de forzas de asalto e algúns cosacos abandonaron o Palacio. No exterior, o cerco estreitouse coa chegada de novas unidades, entre elas mariños de Finlandia e de Kronstadt. Tras dous intentos de negociación entre os responsables do asedio e as tropas que defendían o Palacio, máis da metade dos cadetes que aínda permanecían no edificio retiráronse cara ás 22:00.
Logo dunha certa confusión ao difundirse a falsa noticia da caída do Palacio, retomouse o asedio desde a Fortaleza; por fin atopouse o farol necesario para avisar segundo o acordado ao Aurora ás 21:35, e cinco minutos máis tarde este realizou un disparo de fogueo cos seus canóns de seis polgadas. A salva aterrorizou aos defensores do Palacio e asegurou a lenda revolucionaria do barco, que se mantivo como museo nos peiraos do río Nevá. A continuación, tras dar tempo a que parte dos defensores retiráranse do Palacio, a fortaleza uniuse ao bombardeo ao redor das 23:30, esta vez con munición real, e disparou unha trintena de proxectís contra o Palacio, dos que só lle alcanzaron dous ou tres que causaron poucos danos. Malia que Antonov-Ovseenko rexeitou un acordo conseguido por Chudnovski para que algúns dos defensores evacuasen o Palacio coas súas armas, algúns grupos rendéronse incondicionalmente. As mulleres do batallón, temendo ser violadas, negáronse pola contra a entregar as armas. Mentres, a delegación municipal que tratara de deter o bombardeo a petición do Palacio, que lograra poñerse en contacto co concello, tivo que abandonar a súa misión polo rexeitamento dos atacantes a permitirlle subir a bordo do Aurora e non serlle posible entrar no Palacio. Informado o concello, decidiu en pleno —coa oposición dos concelleiros bolxeviques— marchar cara ao Palacio para protexer fisicamente ao Goberno, moción que aprobou e que apoiou o Comité Executivo Central dos Soviets de Campesiños.
Á noitiña pequenos grupos de atacantes comezaron a penetrar nel, e cara á medianoite o seu número aumentou notablemente; si ao comezo os defensores desarmaban aos poucos que entraban no Palacio, ao crecer o seu número foron os atacantes quen comezaron a desarmar aos sitiados. A marcha de parte dos defensores facilitou a infiltración dos atacantes no edificio. Tras unha interrupción dunha hora para esperar a rendición de máis defensores, o asalto ao Palacio renovouse ao redor das 23:00. Retomouse o bombardeo, ata o risco de ferir aos propios asaltantes, que xa se atopaban no Palacio.
Ao redor das 2:00 a. m., os atacantes atoparon finalmente a sala onde se atopaba reunido o gabinete, que ordenou aos cadetes que a defendían que non ofrecesen resistencia para evitar o derramamento de sangue. Vladimir Antonov-Ovseenko encabezou a marea de tropas que ocupou rapidamente a habitación e declarou o arresto dos ministros. En nome do Goberno, Konoválov declarou o seu sometemento á forza ás 2:10 a. m. do. Arrestouse a todos os ministros salvo a Kerenskii e Prokopovich, que non se atopaban presentes no Palacio. Para entón a cidade achábase completamente baixo o control do Soviet de Petrogrado e o Congreso dos Soviets xa comezara. Conduciuse aos ministros a pé ata a Fortaleza de San Pedro e San Paulo e os comisarios do CMR tiveron que formar unha garda especial de mariños e soldados para protexelos do xentío que se apiñaba ás portas do Palacio e ameazaba con linchalos, especialmente cando se coñeceu que Kerenskii non fora capturado.
As películas e os cadros que reflectiron o asalto mostraron un grande ataque ao Palacio de Inverno e unha loita feroz cando, en realidade, os insurxentes bolxeviques atoparon pouca resistencia e puideron penetrar sen moita dificultade no edificio e tomalo. Na súa maior parte, o alzamento en Petrogrado efectuouse sen derramamento de sangue e nun ambiente de normalidade xeral na capital. Calcúlase que no asalto morreron unicamente cinco mariños e un soldado de entre os atacantes e que os defensores non sufriron baixas mortais.
A primeira sesión: retirada dos moderados e disensión socialista
miniatura|265px|Tropas favorables ao [[Comité Militar Revolucionario nas rúas de Petrogrado.]] Namentres, o mesmo día, ás 10:40 p.m., inaugurábase o Segundo Congreso Panruso dos Soviets de Deputados dos Obreiros e Soldados con case nove horas de atraso. Os bolxeviques trataran de tomar a sede do Goberno provisional antes da apertura do congreso, pero os delegados, incapaces de esperar máis, forzaron o seu comezo.
Ao Segundo Congreso dos Soviets acudiron uns 670 delegados electos, dos cales 300 eran bolxeviques e preto de cen eran socialrevolucionarios de esquerda, que tamén apoiaron o derrocamento do Goberno de Kerenskii. O apoio aos bolxeviques crecera espectacularmente nos últimos meses antes do congreso, aínda que non contaban con maioría absoluta entre os delegados. A primeira tarefa do congreso foi a elección dunha nova presidencia; os bolxeviques propuxeron unha representación proporcional ás delegacións, con catorce bolxeviques, sete socialrevolucionarios, tres menxeviques e un menxevique internacionalista (Martov), que se aprobou nunha buliciosa votación. Nomeouse a Kamenev presidente do congreso. Tras presentar a orde do día que desexaban tratar os bolxeviques —formación dun novo Goberno, accións para acabar coa guerra e a convocatoria da Asemblea Constituínte—, Kamenev cedeu a palabra a Martov.
Delegados do Segundo Congreso Soviético.|miniatura|esquerda
Pouco despois de comezar a sesión, os delegados oíron os disparos da fortaleza capitalino contra o Palacio de Inverno. Inicialmente, o congreso aprobou por unanimidade a proposta do dirixente menxevique internacionalista Iulii Martov de proclamar un Goberno democrático conxunto de todos os partidos que formaban parte do Soviet de Petrogrado, co fin de evitar un maior derramamento de sangue. A proposta recibiu o apoio de Anatolii Lunacharskii en nome dos bolxeviques e de Sergei Mstislavskii polos socialrevolucionarios de esquerda.
Porén, ao saberse que o Goberno provisional fora derrocado e que os seus membros —entre os cales atopábanse os ministros socialrevolucionarios e menxeviques— estaban sitiados, algúns congresistas destes partidos representados no Soviet de Petrogrado denunciaron estes feitos e abandonaron a sala en sinal de protesta. As principais fraccións dos socialrevolucionarios e dos mencxeviques opoñíanse ás accións dos bolxeviques, e decidiron unirse á marcha convocada polo concello da capital cara ao Palacio de Inverno para mostrar o seu apoio ao Goberno. A retirada dos moderados minó os esforzos dos socialrevolucionarios de esquerda, menxeviques internacionalistas e bolxeviques moderados a favor do acordo entre socialistas e facilitou o obxectivo de Lenin de formar un novo Goberno exclusivamente bolxevique.
Mártov tratou de manter o consenso e propuxo a formación dun novo Consello de Ministros aceptable para moderados e radicais e que o congreso suspendésese ata entón. Lev Trotski aproveitou entón para dirixirse ás fraccións que acababan de abandonar o congreso e aos partidarios do acordo con elas, como Mártov, dicindo:
A maioría dos menxeviques internacionalistas de Mártov abandonaron tamén o congreso ao ver as súas propostas de concordia entre os partidos socialistas rexeitadas pola á radical dos bolxeviques representada por Trotski. Trotski logrou a inmediata condena dos moderados que acababan de abandonar o congreso e tachou a súa actitude de contrarrevolucionaria. Os socialrevolucionarios de esquerda, ao contrario que outras fraccións, permaneceron no congreso co obxectivo de tratar de moderar a postura dos bolxeviques e lograr un acordo entre os diversos socialistas. A noticia da caída do Palacio de Inverno e os informes que chegaron das diversas unidades militares desataron a euforia entre os delegados. Entre elas, o 3. batallón de ciclistas, chamado desde a fronte suroeste por Kerenskii, pasouse ao Soviet de Petrogrado e a próxima gornición de Tsarskoye Selo prometera protexer a capital de posibles ataques. Krylenko comunicou que na fronte norte formouse un Comité Militar Revolucionario que rescindira as ordes de marcha contra a capital e que o xeneral ao mando desa fronte, Cheremisov, admitira a autoridade do comité. Unha tras outra, as unidades enviadas desde a fronte para esmagar o levantamento estaban comunicando o seu apoio ao Comité Militar Revolucionario da capital.
A lectura da proclamación que anunciaba á toma do poder redactada por Lenin, que aínda non acudira ao congreso, correspondeu a Lunacharskii. Nela non só anunciábase a toma do poder polo congreso, senón tamén o programa fundamental do novo Goberno:
Aprobouse o decreto con unicamente dous votos negativos e doce abstencións. Ao amencer os delegados, esgotados, levantaron a sesión para poder durmir brevemente. Mentres, os socialistas que se retiraron do Congreso e opoñíanse á toma do poder formaron un Comité para a Salvación da Patria e a Revolución, o primeiro centro de oposición ao novo Goberno. O Comité denunciou as accións dos bolxeviques, solicitou o apoio da poboación e anunciou a súa intención de formar un novo Goberno. Os kadetes, malia a súa oposición aos bolxeviques, non ingresaron na nova organización e continuaron defendendo a lexitimidade do desaparecido Goberno provisional.
A segunda sesión: formación do Sovnarkom e decretos revolucionarios
Ao día seguinte, somnolentos delegados de todos os partidos socialistas volveron reunirse para tratar a composición do novo Consello de Ministros; o Comité Central bolxevique decidiu a composición do novo goberno denominado Consello de Comisarios do Pobo (Sovnarkom, Sovet narodnykh kommissarov) —comisario foi o nome que Trotski propuxo para os novos ministros— e ofreceu tres postos aos socialrevolucionarios de esquerda, que preferiron non participar si non conseguían que tamén o fixesen o resto de partidos.