cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Celestino Pichel Bouzas
Traxectoria
Emigrou a Uruguai en 1953, onde vive dende entón. Está considerado como o gaiteiro de máis idade de América. Despois de chegar a Montevideo vinculou a súa actividade musical coa Casa Gallega de Montevideo. Foi fundador e tesoureiro do Centro Pontevedrés de Montevideo. Dende 1990 dirixe a escola e o grupo de gaitas do Ballet Folclórico Obradoiro. Celestino Pichel é curmán de Ricardo Portela, o gaiteiro de Viascón. .
Recoñecementos
No ano 2009 a Deputación de Pontevedra outorgoulle o premio Entreculturas, que recoñece o labor de persoas e entidades no eido da defensa do emigrante e da cultura galega.
Concello de Conxo
miniatura|dereita|Escudo do antigo Concello de Conxo. Conxo foi un antigo concello de Galicia que funcionou como unidade administrativa entre 1835 e 1925 en que foi anexionado ao concello de Santiago de Compostela.
Xeografía
O concello comprendía as parroquias de Conxo, Laraño, Villestro, Figueiras, O Eixo, Aríns, Bando e Marrozos. Parte do actual ensanche compostelán e das actuais parroquias de Vidán, Santa Marta e o Castiñeiriño foron escindidas na súa maior parte da de Conxo.
Lugares de Conxo cara a 1910
En torno a 1910 Conxo estaba composto polas seguintes sesenta e seis entidades de poboación, distribuídas en oito parroquias:
Historia
Constituíuse en 1835 como concello independente. Un acto importante na historia de Conxo é o chamado Banquete de Conxo, que tivo lugar en 1856 con Eduardo Pondal e Aurelio Aguirre á cabeza. En 1925 foi anexionado ao concello de Santiago de Compostela. O derradeiro alcalde de Conxo foi José Lema Martínez.
Neste concello naceron a poetisa Rosalía de Castro (1837) e o toureiro Eduardo Nogueira Pereira, El Lavadito (1897).
Reinado de Isabel II
Rexencia de María Cristina de Borbón (29/09/1833 - 17/10/1840)
Rexencia de Espartero (17/10/1840 - 23/07/1843)
Maioría de Idade (23/07/1843 - 03/05/1844)
Década Moderada (03/05/1844 - 18/07/1854)
Bienio Progresista (18/07/1854 - 14/07/1856)
Bienio Moderado (14/07/1856 - 30/06/1858)
Gobernos da Unión Liberal (30/06/1858 - 02/03/1863)
Crise Final (02/03/1863 - 19/09/1868)
Goberno Provisional
Período que se estende entre o 19 de setembro de 1868 e o 2 de xaneiro de 1871.
Reinado de Amadeu I
Período que se estende entre o 2 de xaneiro de 1871 e o 11 de febreiro de 1873.
Primeira República
Período que se estende entre o 11 de febreiro de 1873 e o 29 de decembro de 1874
Restauración borbónica
Reinado de Afonso XII (1874 - 1885)
Rexencia de María Cristina (1885 - 1902)
Reinado de Afonso XIII (1902 - 1923)
Ditadura de Miguel Primo de Rivera (1923 - 1930)
Lampaza
O topónimo galego Lampaza pode referirse a:
Río de Xaneiro
O Río de Xaneiro, (en Rio de Janeiro), ás veces coñecida simplemente como Río e fundada como São Sebastião do Rio de Janeiro, é a capital do estado do Río de Xaneiro, a segunda cidade máis grande do Brasil e a terceira área metropolitana de América do Sur, con aproximadamente 6,5 millóns de habitantes (2017) na súa área municipal e 12,3 millóns na área metropolitana, converténdoa na sexta cidade de América e a vixésimo sexta do mundo. É o principal destino turístico internacional no Brasil, de América Latina e de todo o hemisferio sur. A capital fluminense é a cidade brasileira máis coñecida no exterior, funcionando como un "espello", ou "retrato" nacional, ora positiva ora negativamente. Parte da cidade está considerada como lugar Patrimonio da Humanidade pola UNESCO dende o 1 de xullo de 2012 na categoría de paisaxes culturais coa denominación Río de Xaneiro: paisaxes cariocas entre a montaña e o mar. O himno da cidade leva por nome Cidade Maravilhosa e os seus habitantes chámanse cariocas (tamén son fluminenses, aínda que este xentilicio é máis amplo e refírese aos habitantes do Estado do Río de Xaneiro ).
É un dos principais centros económicos, culturais e financeiros do país, sendo internacionalmente coñecida por diversas iconas culturais e paisaxísticas, coma o Pão de Açúcar, o cerro do Corcovado coa estatua do Cristo Redentor, as praias dos barrios de Copacabana, Ipanema e Barra da Tijuca (entre outras), o Estádio do Maracanã, o Estádio Nilton Santos, o barrio bohemio da Lapa e os seus arcos, o Teatro Municipal do Rio de Janeiro, os bosques da Tijuca e da Pedra Branca, a Quinta da Boa Vista, a Biblioteca Nacional, a ilha de Paquetá, o Aninovo de Copacabana, o carnaval carioca, a Bossa nova e a samba.
Representa o segundo maior PIB do país (e o trixésimo maior do mundo ), e é sede das dúas maiores empresas brasileiras - a Petrobras e a Vale, e das principais compañías de petróleo e telefonía do Brasil, alén do maior conglomerado de empresas de medios de comunicación de América Latina, o Grupo Globo. É a sede de gran número de universidades e institutos, é o segundo maior polo de investigación e desenvolvemento do Brasil, responsábel do 19% da produción científica nacional, segundo datos de 2005. Destaca para a Universidade Federal do Rio de Janeiro que publicou 5,952 artigos entre 1998 e 2002. Río de Xaneiro está considerada unha cidade global beta polo inventario de 2008 Globalization and World Cities Research Network (GaWC) da Universidade de Loughborough.
A súa rexión metropolitana (Grande Río) concentra moitas industrias químicas e de metalurxia. Está a 430 km da cidade de São Paulo, a máis grande do país, a cal é ligada pola estrada Rodovia Presidente Dutra. Ten dous importantes aeroportos: o Aeroporto Internacional Tom Jobim, moi utilizado para voos internacionais e domésticos, e o segundo en movemento do país; e máis o Aeroporto Santos Dumont, próximo ó centro da cidade, que é usado só por voos cara a São Paulo, Belo Horizonte e Brasilia.
Etimoloxía
A baía de Guanabara, á marxe da cal se organizou a cidade, foi descuberta polo explorador portugués Gaspar de Lemos o 1 de xaneiro de 1502. Malia que se afirma que o nome "Río de Xaneiro" foi escollido en virtude de que os portugueses coidaron que a baía da foz era un río, en realidade naquela época non había distinción de nomenclatura entre ríos e baías, motivo polo cal foi o corpo de auga correctamente chamado como río. Os franceses, que se aliaran cos tupinambas, estabelecéronse na rexión en 1555, mais foron expulsados polos portugueses en 1567.
Historia
Ata comezos do século XVII, a cidade viuse ameazada ou invadida por piratas e bucaneiros franceses, como Jean-François Duclerc e René Duguay-Trouin. Despois de 1720, cando os portugueses atoparon ouro e diamantes na capitanía de Minas Gerais, Río de Xaneiro pasou a ser moito máis útil que Salvador de Baía como porto para exportar a riqueza, xa que esta estaba moito máis ao norte. En 1763, a administración colonial portuguesa en América trasladouse a Río. A cidade continuou sendo principalmente a capital colonial ata 1808, cando a familia real portuguesa e a maioría dos asociados nobres de Lisboa, que fuxían da invasión napoleónica de Portugal, trasladáronse a Río de Xaneiro. A capital do reino foi trasladada á cidade, que, polo tanto, converteuse na única capital europea fóra de Europa.
Cando o príncipe Pedro I proclamou a independencia do Brasil en 1822, decidiu manter o Río de Xaneiro como capital do seu novo imperio. Río seguiu como capital do Brasil despois de 1889, cando a monarquía foi cambiada por unha república, ata 1960, cando a sede do goberno federal foi transferida a Brasilia. Entre 1808 e 1815 foi a capital do Reino de Portugal e dos Algarves, como era oficialmente denominado Portugal na época. Entre 1815 e abril de 1821, foi a capital do Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarve ante a incorporación do Brasil como parte integrante do Reino.
En agosto de 1834, foi separada do resto da provincia do Río de Xaneiro (agora estado), transformándose en Municipio Neutral. En 1992, a cidade foi sede da Conferencia das Nacións Unidas sobre Medio Ambiente e Desenvolvemento (CNUCED), máis coñecida como Rio-92. Foi a primeira reunión internacional de peso dende a fin da guerra fría, e contou coa presenza de delegacións de 175 países.
Xeografía
A cidade ocupa a marxe occidental da baía de Guanabara e as illas (como Governador e Paquetá), e desenvolveuse sobre estreitas planicies aluviais comprimidas entre montañas e cerros. Está asentada sobre tres grandes macizos: Pedra Branca, Gericinó e o da Tijuca, con picos de interese turístico como o Bico do Papagaio, Andaraí, Pedra da Gávea, Corcovado, o Dois Irmãos e o Pão de Açúcar.
Seu litoral ten 197 quilómetros de extensión e inclúe máis de cen illas que ocupam 37 km². Desdóbrase en tres partes: a baía de Sepetiba, o océano Atlântico e a baía de Guanabara. O litoral da baía de Sepetiba ten como único accidente xeográfico notábel a Restinga da Marambaia e é areoso, baixo e pouco recortado. O litoral da baía de Guanabara é recortado, baixo, abarca muitas illas (como a do Governador, de 29 km²) e nas súas marxes sitúase o centro comercial e os suburbios industriais. miniatura|esquerda|Divisoria entre [[Praia de Ipanema|Ipanema e Copacabana, co Forte de Copacabana na punta.]]
O litoral Atlántico ten alternancias considerábeis, presentándose ora alto, nas ramificacións costeiras dos macizos da Pedra Branca e da Tijuca, ora baixo, treito polo cal se estenden as praias integradas á paisaxe urbana. Diversas lagoas, como as da Tijuca, Marapendi, Jacarepaguá e Rodrigo de Freitas formáronse nas terras baixas, moitas de terreo pantanoso e aínda non completamente drenado.
Clima
O clima de Río de Xaneiro é o tropical atlántico, con variacións locais debido ás diferenzas de altitude, á vexetación e á proximidade do océano. Por se tratar dunha cidade litoral, a influencia marítima é perceptíbel, traducíndose en amplitudes térmicas relativamente baixas. Os veráns son quentes e húmidos, ocasionalmente con temporais. Segundo datos do Instituto Nacional de Meteoroloxía brasileiro (INMET), desde 1961 a temperatura mínima absoluta rexistrada no Río de Xaneiro foi de o 28 de xuño de 1994 na estación meteorolóxica do barrio Alto da Boa Vista, onde tamén foi rexistrada a maior acumulación de precipitacións do municipio en 24 horas, de  o 12 de marzo de 1998. A temperatura máxima absoluta alcanzou os o 26 de decembro de 2012, na estación do barrio da Santa Cruz.
Economía
Río de Xaneiro converteuse nun sitio atractivo para situar as empresas cando era a capital do Brasil, debido a que importantes sectores da sociedade e do goberno estaban presentes na cidade. A cidade foi elixida como sede central de varias compañías estatais como Petrobras, Caixa Económica Federal e Vale do Rio Doce. Tras o traslado da capital a Brasilia en 1960, seguiu atraendo máis compañías, especialmente tras o descubrimento do petróleo en Campos Basin, rexión que produce a maior parte da produción de petróleo do Brasil. Isto supuxo que moitas compañías petrolíferas e gasísticas se asentaran en Río de Xaneiro, como as filiais brasileiras de Shell, EBX e Esso, así como a estatal Petrobras. A sede do Banco Nacional de Desenvolvemento Económico e Social tamén se encontra na cidade. Tamén é a sede de compañías de telecomunicacións, como Intelig, Claro, Oi e Embratel. miniatura|Av. Buenos Aires A cidade encóntrase na segunda posición no indicador de produción industrial do país, i é un centro financeiro e de servizos importante. A industria da cidade produce comida procesada, produtos químicos, derivados do petróleo, farmacéuticos, metalúrxicos, téxtiles, barcos (nos estaleiros) e mobles. Porén, o sector servizos domina a economía. O segundo mercado de valores máis activo do Brasil tamén se encontra en Río, a Bolsa da Valores do Brasil. As maiores empresas farmacéuticas internacionais teñen súa sede brasileira en Río, como Merck, Roche, Arrow, Darrow, Baxter, Mayne ou Mappel.
O turismo e o entretemento son outros dos aspectos claves da vida económica da cidade; é a maior atracción turística do país, tanto para brasileiros como para estranxeiros. A maioría das compañías de entretemento teñen base en Río de Xaneiro, como TV Globo (Globosat, Globo News, SportTv, Telecine, Tv Brazil), NET, SKY ou WayBrazil, e tamén algúns dos periódicos brasileiros máis importantes, como Jornal do Brasil, O Globo, O Dia ou Business Rio.
O PIB da cidade en 2005 era de 118.979.752.000 reais, e a renda per cápita nese ano era de 19,524 reais.
Cultura
miniatura|256x256px|Vista do parque de Flamengo. miniatura|dereita|255px|O Cristo Redentor, monumento que hoxe é unha das Novas Sete Marabillas do Mundo. A cidade é famosa polas praias de Copacabana e Ipanema, pola estatua xigante doçe Cristo, o "Cristo Redentor" sobre o Cerro do Corcovado, pola celebración anual do Carnaval na praia de Copacabana (no que hai aproximadamente 2 millóns de persoas), e pola montaña monolítica coñecida como Pan de Azucre, en portugués "Pão de Açúcar". O nome desta montaña foi traducido erroneamente en varios idiomas como "pan de azucre", cando realmente no se refire a ningún tipo de pan, senón, segundo unha versión do historiador Vieira Fazenda, aos bloques de azucre de forma cónica que se preparaban para súa exportación no século XVI. O equivalente máis correcto de Pāo de Açúcar, sería entón "piloncillo" (en México), ou "panela" (en Colombia) e "papelón" (en Venezuela), aínda que é tradicionalmente coñecido en español e outros idiomas como Pan de Azucre.
Río de Xaneiro é famosa tamén polas súas características xeográficas e urbanas, ao estar construída nunha zona pouco propicia para o establecemento dunha metrópole, pois é unha zona moi reducida, limitada polo océano e pola serra, o que fai que ás veces o ancho da cidade se reduza a menos de dez cuadras. A cidade ten unha lagoa, Rodrigo de Freitas, ao norte da praia de Leme. Estas características xeográficas e xeolóxicas requiriron un esforzo adicional dos urbanistas, que trazaron numerosos túneles e pontes para facer posible o tráfico rodado entre as distintas áreas da cidade. Destaca o traballo do urbanista brasileiro Roberto Burle Marx, que o seu traballo máis famoso é, probablemente, o deseño ondeado en branco e negro que hai nas calzadas da avenida Atlántica, o cal se converteu en logotipo da cidade. Burle Marx ademais participou no deseño e construción do Aterro do Flamengo, onde foron ganados ao mar 1.200.000 metros cadrados, no que se convertería en parque público ás beiras do mar, xunto á praia de Flamengo, no barrio do mesmo nome.
Segundo o IBGE en 2005, a cidade tiña 6.094.183 habitantes, pero considerando a Rexión Metropolitana do Río de Xaneiro, o ascenso poboacional chegaba aos 11.351.937 millóns de habitantes cunha superficie total de 4.659 km², converténdoa na segunda metrópoles máis poboada do Brasil e a cuarta de América Latina. Máis alá dos seus atractivos turísticos, é tamén un gran centro de comercio, servizos e industrias, e ten dous importantes portos para exportacións e importacións: o porto do Río de Xaneiro, que se sitúa na baía de Guanabara, ao leste da cidade, e o porto de Sepetiba que se sitúa na baía de Sepetiba, ao oeste da mesma. É servida por dous aeroportos: o Aeroporto Santos Dumont (código IATA SDU), que concentra voos domésticos e ata o Mercosur; e o Aeroporto Internacional Antonio Carlos Jobim (coñecido como Aeroporto do Galeāo, código IATA GIG), situado na Illa do Gobernador.
A outra marxe da Baía de Guanabara sitúase na cidade de Niterói. Aínda que oficialmente é unha cidade propia, Niterói funciona como se fose un barrio do Río de Xaneiro, unha especie de "cidade dormitorio".
Carnaval do Río de Xaneiro
O carnaval do Brasil celébrase anualmente 40 días antes de Pascua, e marca o comezo da Coresma. Río de Xaneiro é famoso polas escolas de samba que desfilan fronte aos espectadores no sambódromo. A cidade completa trastórnase a segunda semana de febreiro para celebrar o Carnaval. Requírese facer reservas con moita antelación, e é común que os hoteis suban seus prezos e ofrezan a semana completa.
Hai unha área propia das principais escolas de samba que participan no carnaval cerca do Sambódromo, así élles moito máis fácil conducilas ata alí. Pódese ir a visitar este área, e ver as carrozas dos anos anteriores, pero o que non se pode ver son as carrozas que se están a facer para o ano seguinte, xa que se gardan con moito segredo.
miniatura|esquerda|255px|[[Praia de Ipanema, famosa praia do Río de Xaneiro.]]
Deportes
Os eventos deportivos máis coñecidos do Río de Xaneiro son a etapa brasileira de MotoGP e as finais mundiais de volei praia. Jacarepaguá era o local onde se realizaba a etapa brasileira do Gran Premio de Fórmula 1, entre os anos de 1978 e 1990, e Champ Car (1996-1999). Os circuítos WCT e WQS de Surf foron disputados en praias cariocas entre 1985 e 2001.
Recentemente, a cidade construíu un novo e moderno estadio no barrio de Engenho de Dentro, con capacidade para máis de 46 mil persoas. Foi bautizado de Estádio Olímpico João Havelange, en homenaxe ao brasileiro que presidiu durante moitos anos a FIFA, e aínda hoxe é considerado seu presidente de honra.
A práctica de deportes é un pasatempo moi común en Río de Xaneiro, sendo o fútbol o máis popular deles. O Río ten cinco clubs brasileiros bastante tradicionais: América, Botafogo, Flamengo, Fluminense e Vasco. A sede da Confederación Brasileira de Fútbol (CBF) localízase nun edificio de Barra da Tijuca, zona oeste. A cidade foi elixida como sede dos Xogos Olímpicos de 2016.
A Carreira, O Obre, Noia
A Carreira é un lugar da parroquia do Obre no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Galería de imaxes da Galicia romana
Galería de imaxes da Galicia romana.
O Alargo, Ollares, Vila de Cruces
O Alargo é un lugar da parroquia de Ollares, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza.
Xesús Campos Álvarez
Xesús Campos Álvarez, coñecido como Chichi Campos, nado en San Cristóbal de La Laguna (Tenerife) o 31 de decembro de 1952 e finado en Santiago de Compostela o 26 de febreiro de 1991, foi un humorista gráfico e xornalista galego. Foi un dos publicistas con maior talento e vea crítica da década dos setenta e oitenta do século XX.
Traxectoria
En 1972 fundou con Xosé Díaz Arias e Luís Caparrós Esperante o grupo de banda deseñada do Castro. Ó ano seguinte expuxo con eles e con Xaquín Marín e Reimundo Patiño no Círculo Mercantil de Santiago. A exposición colectiva percorreu varias vilas de Galicia ademais de Madrid e Barcelona.
Dende Xenebra (Suíza) publicou co seu grupo primixenio o único número da magazine de vangarda e crítica social A cova das choias (1974), considerada a primeira revista do cómic galego. Ademais de participar na exposición de Arte Xoven de Galicia de 1973, na de 13 Artistas de Hoy de 1974 e na Homenaxe a Castelao de 1975, fundou con José Ramón López a galería de arte Mestre Mateo na Coruña.
Banda deseñada e activismo político
Militante do PCG e, posteriormente desertor do mesmo, mantívose firme na súa ideoloxía progresista e irreverente cos grupos instalados no poder na Galicia autonómica. É autor de traballos publicitarios e xornalísticos da máis diversa índole. Foi colaborador de varias publicacións e iniciativas artísticas tanto de Galicia como de fóra de Galicia. Correspondente da revista de arte barcelonesa Batik na súa mocidade, acabou ilustrando co seu particular humor, moitas veces case surrealista, libros de texto para nenos sobre o galego, contribuíndo a revistas gráficas como Valiundiez (1983-85), e escribindo guións humorísticos para a TVG.
Coa súa pluma e a súa peculiar visión colaborou nos máis importantes xornais da prensa do momento (El Ideal Gallego, La Voz de Galicia, Diario 16 de Galicia, El Progreso e La Región e nas máis radicais publicacións. Ademais de nas devanditas publicacións periódicas os seus artigos apareceron en Mundo Obrero, A Voz do Pobo, A Nosa Terra, e na revista de humor gráfico e literario Can sen dono.
Na TVG, as súas colaboracións como guionista tiñan a súa posta en escena nos seus dous colaboradores e amigos, os actores Manuel Manquiña e Antonio Durán "Morris".
Estilo
Chichi destacaba polo seu atractivo persoal. Comunicador excepcional, rápido e penetrante nas súas observacións, conseguía expresalas tanto a través da conversa como dos debuxos ou columnas de periódico. Elegante tanto na súa delgadeza como na súa resposta ó drama da vida, Chichi conseguiu describir o desencanto fronte ó o borreguismo servil e o conformismo en que moitos membros da súa xeración se estaban a instalar. Posuidor, coma Castelao, dun humor retranqueiro de segundas intencións e dotado dun enxeño nada común, Chichi era sobre todo un caricaturista do espírito. A rapidez coa que manexaba o lapis acabou proporcionándolle un estilo inconfundible tanto polo trazo groso e naif dos seus debuxos e ilustracións como pola diafanidade formal e subversiva acidez dos relatos. O estilo literario das colaboracións xornalísticas marcha en paralelo coa riqueza e sinxeleza dos seus debuxos, e nas moitas ocasións en que tentou conxugar ambos, fíxoo con singular mestría.
O humor de Chichi Campos era completamente heterodoxo. Crítico na percepción do mundo, mesmo cruel en ocasións, sempre resultaba sutilmente elegante e inconformista nas súas realizacións. O chichi publicista foi o mellor cronista dos primeiros anos da Galicia autonómica. "Contra o complexo de inferioridade", lembraba Manuel Rivas no 2001, "Chichi publicaba unha parodia de anuncio publicitario: “En Suíza existe unha clínica ultramoderna que te opera de gallego por 10.000 duros”.
A frescura do galego de "Estampas do mundo elegante" é na súa radical homoxeneidade o mellor exemplo de como unha lingua cultivada con esmero e axilidade pode ser capaz de transportar non só os ambientes e personaxes do momento senón as cativezas e ansiedades que moven os homes de tódolos tempos.
As Abegas, Crecente, A Pastoriza
As Abegas é un lugar da parroquia de Crecente no concello lugués da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, no ano 2019 tiña 60 habitantes, dos cales 28 eran homes e 32 eran mulleres.
Este lugar atópase a 5,6 quilómetros da capital do concello.
José Mareque Santos
José Mareque Santos, nado en Cádiz o 14 de novembro de 1871 e finado en Madrid o 24 de maio de 1937, foi un político socialista español.
Foi pai de Ángel Mareque Cajaraville (nado en Santiago de Compostela en 1904 e finado en 1974 en Vigo), escultor, pintor, ilustrador e mestre de ourivería na Escola de Artes e Oficios de Vigo.
Traxectoria
Traballou de carpinteiro en Santiago de Compostela onde foi promotor da Sociedade de Carpinteiros (1894) e militou no PSOE, do que foi presidente da agrupación local de Compostela dende 1898. Foi elixido deputado do PSOE pola provincia da Coruña nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931.
Manny Ayulo
Manuel Leaonedas Ayulo, nado en Burbank (California) o 20 de outubro de 1921 e finado en Indianápolis (Indiana) o 16 de maio de 1955, foi un piloto estadounidense. Os seus esforzos, xunto cos do seu amigo e compañeiro Jack McGrath, axudaron a establecer aos roadsters de pista como autos de carreiras viables. Morreu nun accidente na práctica nas 500 Millas de Indianápolis de 1955 cando o seu automóbil estrelouse directamente contra un muro de formigón. Descubriuse que non levaba posto o cinto de seguridade e que os seus petos "estaban cheos de chaves".
Resultados nas 500 Millas de Indianápolis
* Unidade compartida con Jack McGrath
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Catro Camiños, O Obre, Noia
Catro Camiños é un lugar da parroquia do Obre no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia.
Desautomatización
A desautomatización é, en teoría literaria, poética e lingüística, un concepto creado pola teorías do Formalismo ruso, en concreto de Víctor Sklovski, e defínese como un proceso polo cal o espírito creador do individuo irrompe na linguaxe rebelándose contra o seu carácter colectivo e socializado, rompendo a relación estatuída e convencional da linguaxe.
Exemplos e características
Pode ser, por exemplo, unha inversión: no canto de dicir "Mortadelo e Filemón", dicir "Mortamón e Filedelo", ou dicir, no canto de "E así e todo", "e todo e así"; tamén pode ser a rotura ou complicación dunha frase feita etc... En suma, un xogo creativo coa linguaxe que posibilita a súa arriquecemento e a súa consideración artística. Considérase, pois, que a desautomatización, extrañamento, alienación ou desvío lingüístico é uns dos compoñentes básicos da linguaxe estilizada ou artística, da literariedade, da literatura.
Yohkoh
Yohkoh, coñecido inicialmente como SOLAR A, foi un observatorio espacial da axencia xaponesa ISAS lanzado o 30 de agosto de 1991 mediante un foguete Mu-3S-II desde o Centro Espacial de Kagoshima.
Mundial de Fútbol de 2018 - Fase final
A fase final da Copa do Mundo de Fútbol de 2018 celebrada en Rusia enfrontará aos campións e subacampións dos diferentes grupos da primeira fase. Así pois, dous equipos de cada grupo, dun total de dezaseis, enfrontaranse nunha primeira rolda a partido único, pasando os vencedores do mesmo aos cuartos de final. Despois de eliminatorias sucesivas xogarase a final cos dous equipos que pasen todas as roldas. Todos os horarios amosados corresponden á hora local indicada.
Yohkoh
Características
Yohkoh foi unha cooperación do Xapón, os Estados Unidos e o Reino Unido lanzado para estudar as radiacións de alta enerxía das erupcións solares e as condicións que as producen. A misión era sucesora de Hinotori. O satélite estabilizábase nos tres eixos e levaba catro instrumentos:
A nave tiña forma de caixa de 2 x 4 m e acumulaba ata 50 MB de datos por día que iba gardando e transmitindo na grabadora de cinta de a bordo, cunha capacidade de 10,5 MB de almacenamento. Yohko reentrou na atmosfera terrestre o 12 de setembro de 2005.
Rafael Portanet
dereita|miniatura|Placa co seu nome nun lavadoiro na Oliveira (Teis).
Rafael Jesús Portanet Suárez, nado en Cangas o 6 de marzo de 1908 e finado en Vigo o 5 de maio de 1988, foi un empresario e político galego, alcalde de Vigo durante o franquismo dende 1964 ata 1970.
Traxectoria
De familia de tradición empresarial e xenro de Eduardo Cabello (enxeñeiro artífice do porto de Vigo), iniciou a súa andadura profesional no sector do peixe e as conservas. Delegado do Estado na Zona Franca durante 37 anos, atribúeselle gran parte do mérito da chegada da factoría PSA Citroën ás súas instalacións.
Remodelou e profesionalizou a Caixa de Aforros Municipal de Vigo como presidente da mesma. Como alcalde de Vigo promoveu a modernización da cidade (apertura da rúa Venezuela, desenvolvemento do polígono de Coia, mellora da iluminación da cidade, remodelación do parque da Guía, do Castro e parque de Castrelos, mellora do Museo Quiñones de León, instalación de parques infantís na cidade, auga ó rural, Escola de Artes e Oficios), cunha xestión eficaz e ás veces controvertida. Durante o seu mandato, no cambio de ano de 1967 a 1968, os tranvías eléctricos que había na cidade (dende 1914) foron substituídos por autobuses.
Nas eleccións xerais de 1979 foi elixido deputado polo grupo Coalición Democrática, e viviu o golpe de estado do 23 de febreiro de 1981 no Congreso dos Deputados.
René Primevère Lesson
René Primevère Lesson, nado o 20 de marzo de 1794 e Rochefort, Charente Marítimo, Poitou-Charentes (Francia) e finado na mesma cidade o 28 de abril de 1849, foi un cirurxián, botánico, ornitólogo e naturalista francés.
Rafael Portanet
Recoñecementos
Recibe o recoñecemento a súa xestión co nomeamento da Avenida Alcalde Portanet.
René Primevère Lesson
Traxectoria
Fixo os seus primeiros estudosa en Rochefort e, aos dezaseis anos, entrou na Escola Médica Naval. Serviu na armada francesa durante as Guerras napoleónicas, e en 1811 era o terceiro cirurxián na fragata Saal e, en 1813, segundo cirurxián na Regulus. Participou na viaxe de circunnavegación da La Coquille (1822-1825), onde era o cirurxián do buque, e foi o responsábel, xunto ao seu compañeiro e tamén cirurxián Prospere Garnot, de coleccionar os espécimes de Historia Natural nesta viaxe. Foi o primeiro naturalista que viu vivas as aves do paraíso nas Molucas e en Nova Guinea.
Ao regresar a París pasou sete anos preparando a sección zoolóxica de vertebrados da expedición realizada, Voyage au tour du monde sur La Coquille (1826-39). Durante este tempo escribiu tamén os traballos Manuel d'Ornithologie (1828), Traité d'Ornithologie (1831), Centurie Zoologique (1830-32) e Illustrations de Zoologie (1832-35). Tamén redactou varias monografías sobre os colibrís e un libro sobre as aves do paraíso.
Publicou, en dos volumes, a obra Manuel d'Histoire Naturelle Médicale et de Pharmacologie (1833), sobre as súas experiencias como cirurxián a bordo, como un manual para os cirurxiáns navais.
A Chaira
O topónimo galego A Chaira é un orónimo que indica un territorio chan. Pode referirse a:
René Primevère Lesson
Traxectoria
En 1832 Lesson era o farmacéutico en xefe da armada francesa en Rochefort.
Describiu, entre outros, o xénero Vultur que comprende o Vultur gryphus o cóndor dos Andes, e, entre outras, a especie Balaenoptera borealis, o rorcual boreal.
Abreviatura
A abreviatura Lesson emprégase para designar a René Primevère Lesson como autoridade na descrición e nomenclatura de especies en zooloxía.
Bibliografía
1Raymond Duguy é un cetólogo francés que traballou nos anos 1970 e ss. no Centro de Estudos de Mamíferos Mariños (CEMM), organismo dependente do Museo Nacional de Historia Natural de Francia, descentralizado naqueles anos na Rochelle.
San Juan del Río (concello de Querétaro)
San Juan del Río é un municipio do estado de Querétaro, en México. A súa poboación era de 241.699 habitantes en 2010. A cabeceira municipal é San Juan del Río.
Cima da Aldea, Ollares, Vila de Cruces
Cima da Aldea é un lugar da parroquia de Ollares, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza.
Pobo nama
Os nama, ou namaqua, (nàmáqua quere deicir "xente nama") son un grupo étnico, o máis numeroso entre a familia lingüística dos khoe. Constitúen unha poboación de pastores que viven no sur de África, principalmente en Namibia, tamén en Suráfrica e, menor medida, en Botswana.
A lingua propia falada por esta etnia é o nama, ou khoekhoe, oficialmente chamado khoekhoegowab nos países onde existe), do grupo khoisan falado polos san e os damaras, coñecido tamén como hotentote.
Esta designación foi cuñada no tempo colonial, nunha tentativa dos colonos holandeses de imitar os sons da lingua nama.
É unha linguaxe caracterizada polo abundante uso de chasquidos, e sen ningunha relación con calquera outra lingua africana.
Na actualidade a maioría dos nama fala o afrikaans e/ou o inglés.
Historia
miniatura|300px|Namas - O xefe Hendrik Witbooi (centro) e os seus compañeiros.
Durante miles de anos os pobos khoisan de Suráfrica e do sur de Namibia mantiveron unha vida nómade, os khoikhoi como pastores e os san como cazadores-recolectores. Os nama son un grupo de khoikhois que vivían orixinariamente en torno ao río Orange no sur de Namibia e no norte de Surdáfrica. Os primeiros colonialistas referíronse a eles como hotentotes. O seu nome histórico alternativo, "Namaqua", deriva da adición do sufixo da lingua khoekhoe "-qua / khwa", que significa "xente".
De 1904 a 1907, os alemáns, que colonizaron a actual Namibia, libraron unha guerra contra os nama e os herero (un grupo de pastores bantú), levando ao xenocidio aos herero e aos nama no que mataron polo menos ao 80 % dos nama, e poboacións herero. Isto foi motivado polo desexo alemán de establecer unha colonia próspera que requiria desprazar aos indíxenas das súas terras agrícolas. Grandes mandas de gando foron confiscadas, e a xente nama e herero foi conducida ao deserto e, nalgúns casos, internada en campos de concentración na costa (por exemplo, na illa Shark ou illa dos Tiburóns, unha pequena península xunto á cidade costeira de Lüderitz). Ademais, os nama e os herero foron forzados a traballar como escravos para construíren ferrocarrís e escavaren en busca de diamantes durante a "carreira dos diamantes". miniatura|300px|Cabanas tradicionais nama. Nos anos 1920 descubríronse diamantes na desembocadura do río Orange, e os prospectores comezaron a desprazarse alí, establecendo cidades en Alexander Bay e Port Nolloth. Isto acelerou a apropiación das terras tradicionais que comezaran no pincipio do período colonial. Baixo o apartheid, os colonizadores animaron aos pastores restantes a abandonar o seu estilo de vida tradicional en favor da vida en aldeas.
En 1991, unha parte de Namaqualand (fogar dos nama e unha das últimas áreas salvaxes de Suráfrica) foi nomeada como Parque Nacional Richtersveld.
En decembro de 2002, as terras ancestrales, incluído o parque, foron devoltas á propiedade comunitaria e os gobernos de Suráfrica e Namibia comezaron a crear un parque transfronteirizo desde a costa oeste do sur de África até o interior do deserto, absorbendo o parque nacional de Richtersveld. Hoxe, o Parque Nacional Richtersveld é un dos poucos lugares onde as tradicións orixinais dos nama sobreviven. Alí, os nama desprázanse coas estacións e falan o seu idioma. A vivenda tradicional dos Nama, cunha cuberta en cúpula feitata con tapetes portátiles, protexe contra o Sol e é fácil de mover cando o pastoreo é escaso.
Nos albores do século XIX, xentes do pobo oorlam invadiron Namaqualand e Damaraland. Estes tamén descenden de indíxenas khoikhoi, pero trátase dun grupo con ascendencia mixta, incluíndo europeos e escravos de Mozambique, Madagascar, a India e Indonesia.
Despois de dous séculos de asimilación na cultura nama, moitos oorlams consideran hoxe o khoikhoigowab (damara/nama) como a súa lingua materna, aínda que outros falan afrikaans. A distinción entre namas e oorlams foi desaparecendo ao longo do tempo até o punto de seren considerados hoxe como un grupo étnico único, malia os seus distintos antepasados.
Clans nama
Ademais dos clans dos oorlams, hai dez subtribos ou clans coñecidos de namas. Os seus nomes e centros tribais son:
Tradicións
En xeral, os nama practican unha política de propiedade comunitaria. A música, a poesía e a narración de historias son moi importantes na cultura nama, e moitas historias foron transmitidas oralmente a través das xeracións.
Os nama teñen unha cultura rica en habilidades musicais e literarias. A música tradicional, os contos populares, os proverbios e as poesías de loanza foron transmitidas durante xeracións e constitúen a base de gran parte da súa cultura. Son coñecidos por artesanías que inclúen coiro, karosses e alfombras de pel, instrumentos musicais (como flautas de cana), xoias, potes de barro e colectores de po de cunchas.
miniatura|250px|Parella de namas bailando.
Moitos dos nama do sur de Namibia perderon as súas terras durante o colonialismo alemán. O novo ministro da reforma agraria de Namibia, Uutoni Nujoma, foi acusado de preferir outros namibios doutras rexións sobre os namas nativos.
Vestido
O vestido tradicional das mulleres nama consiste en vestidos longos e formais que se asemellan á moda tradicional vitoriana. Os vestidos longos e fluídos desenvolvéronse a partir do estilo dos misioneros nos anos 1800, e esta roupa tradicional é hoxe unha parte integrante da cultura da nación nama.
Relixión
Os nama abandonaron en gran parte a súa relixión tradicional, debido aos esforzos de misioneiros cristiáns (e hoxe en día musulmáns). A maioría dos nama en Namibia hoxe son cristiáns, mentres que os musulmáns nama forman unha importante porcentaxe dos musulmáns de Namibia..
Ritual de voda
miniatura|250px|Unha casa no suburbio de [[Windhoek de Hochland Park. A bandeira branca indica que os amaños do matrimonio están preparados.]] Os namas teñen un ritual de matrimonio complicado. Primeiro o home ten que discutir as súas intencións coa súa familia. Se están de acordo, aconsellaranlle aos costumes para pedirlle á familia da noiva e despois acompañalo até o lugar no que vive esta. O xardín da casa onde vive a noiva está preparado antes da chegada da familia do futuro marido; peles dos animais están colocadas nas esquinas para que os distintos grupos se senten e discutan.
No compromiso, a familia do noivo leva animais vivos á casa da familia da muller. Os animais son sacrificados, colgados en tres varas e ofrécese á familia da noiva. Outros elementos como sacos de azucre ou de fariña só se ofrecen en cantidades de dous ou catro, para indicar que sempre haberá abundancia de alimentos. Este proceso celébrase ao revés na casa da familia do home. Bandeiras brancas ízanse nas casas de ambas as familias, e non poden non ser retiradas e van secando ou son arricadas polo vento.
Teatro Filarmónico de Ferrol
O Teatro Filarmónico foi un teatro situado na Rúa Madalena da cidade de Ferrol.
Historia
As primeiras novas que se teñen da existencia do teatro datan de 1861 e as últimas de 1870 e dende 1867 estivo arrendado ao Liceo de Artesanos. Neste teatro debutou a soprano ferrolá Carolina Casanova en 1863, cando Francisco Piñeiro era o seu director.
O teatro contaba con dúas ordes de palcos, dúas gradarías (alta e baixa) e patio de butacas.
Histona
miniatura|300px|Representación esquemética da ensamblaxe das histonas do octámero do nucleosoma.
As histonas son proteínas con moitos residuos alcalinos ou básicos presentes no núcleo celular dos eucariotas que empaquetan e ordenan o ADN en unidades estruturais chamadas nucleosomas. Son os principais compoñentes proteicos da cromatina, actúan como unha especie de carretes aredor dos cales se enrola o ADN, e xogan un papel importante na regulación xénica. Sen histonas o ADN estaría desenrolado nos cromosomas e sería moi longo (a razón lonxitude/largura sería de máis de 10 millóns a 1 no ADN humano). Por exemplo, cada célula humana ten uns 1,8 metros de ADN, pero se están enrolados sobre as histonas formando cromatina ten só uns 90 milímetros (0,09 m), e, máis tarde, cando se duplica e condensa a cromosomas durante a mitose, ocupa unha lonxitude de só 120 micrómetros.
Clases de histonas
A secuencia de aminoácidos das histonas está moi conservada evolutivamente e poden ser agrupadas en cinco clases principais: H1/H5, H2A, H2B, H3, e H4. Estes 5 tipos están agrupados nas dúas superclases seguintes:
Cada unha das histonas core ensámblase con outra igual, e despois ensámblanse todas xuntas para formar os octámeros dos nucleosomas, orixinando unha especie de carrete no que se enrolan 147 pares de bases de ADN formando unha superhélice que se enrola á esquerda e dá 1,65 voltas ao carrete. As histonas de unión H1 únense ao nucleosoma e aos puntos de entrada e saída do ADN do octámero, de maneira que fixan o ADN no seu lugar o que permite a formación dunha estrutura de orde superior. A máis básica de tales estruturas é a fibra de 10 nm da cromatina ou conformación en colar de doas. Isto implica o enrolamento do ADN arredor dos nucleosomas deixando un tramo de ADN de aproximadamente 50 pares de bases que separa cada dous nucleosomas, chamado ADN espazador. O conxunto das histonas ensambladas e o ADN chámase cromatina. As estruturas de orde superior que pode formar a cromatina son a fibra cromatínica de 30 nm (que forma un zigzag irregular) e a fibra de 100 nm, que se poden atopar en células interfásicas. Durante a mitose e a meiose, unha maior condensación da cromatina orixina os cromosomas, formados polas interaccións entre os nucleosomas e outras proteínas reguladoras.
Estrutura
miniatura|alt=|Dímero de histonas. O octámero ou core do nucleosoma está formado por dous dímeros das proteínas H2A-H2B e un tetrámero H3-H4, que forman dúas metades case simétricas na estrutura terciaria (simetría C2; unha macromolécula é a imaxe especular da outra). Os dímeros H2A-H2B e o tetrámero H3-H4 tamén mostran unha simetría pseudodíada. As 4 histonas core (H2A, H2B, H3 e H4) son relativamente semellantes en estrutura e a súa secuencia está moi conservada na evolución, e todas presentan un motivo estrutural "hélice xiro hélice xiro hélice" (que permite unha fácil formación do dímero). Tamén comparten a característica de teren longas "colas" nun extremo da súa cadea de aminoácidos, que é a parte na que se producen as modificacións postraducionais (véxase máis adiante).
A distancia entre nucleosomas foi medida por investigadores británicos usando a técnica da resonancia magnética de electróns, e variaba de 59 a 70 Å.
As histonas poden establecer cinco tipos de interaccións co ADN:
A natureza moi básica das histonas, ademais de facilitar as interaccións ADN-histonas, contribúe á súa solubilidade en auga.
Compactación das cadeas do ADN
As histonas actúan como carretes arredor dos cales se enrola o ADN. Isto permite a compactación necesaria para acomodar os grandes xenomas eucarióticos dentro do núcleo celular. A molécula compactada é 40.000 veces máis curta ca a molécula sen compactar.
Regulación da cromatina
As histonas sofren modificacións postraducionais que alteran a súa interacción co ADN e as proteínas nucleares. As histonas H3 e H4 teñen longas colas que saen do nucleosoma, que poden ser modificadas covalentemente en varios puntos. Estas modificacións inclúen metilación, acetilación, fosforilación, ubiquitinación, SUMOilación, citrulinación, e ADP-ribosilación. Ademais das colas, a parte central das the histonas H2A, H2B, e H3 pode tamén modificarse. Pénsase que certas combinacións de modificacións constitúen un código, o chamado "código de histonas". A modificación de histonas intervén en diversos procesos bioloxicos como a regulación xénica, a reparación do ADN e a condensación cromosómica (mitose) e espermatoxénese (meiose).
A nomenclatura normal para indicar as modificacións nas histonas consta de varias parte, e é:
Así H3K4me1 significa monometilación do 4º residuo (unha lisina) empezando polo principio (extremo N-terminal) da proteína H3.
Exemplos de modificacións de histonas na regulación da transcrición son:
Historia
As histonas foron descubertas en 1884 por Albrecht Kossel. O nome histona data de finais do século XIX e procede do alemán Histon, de orixe incerta: quizais vén do grego histanai ou de histos. Ata principios da década de 1990, as histonas eran consideradas por moitos investigadores como un material de recheo para o ADN nuclear eucariótico, baseándose en parte nos modelos da "bóla e pau" de Mark Ptashne e outros que crían que a transcrición estaba activada por interaccións proteína-ADN e proteína-proteína sobre moldes de ADN basicamente espidos, como é o caso das bacterias. Durante a década de 1980s, os traballos de Michael Grunstein demostraron que as histonas eucarióticas reprimían a transcrición xénica, e que a función dos activadores transcricionais é superar esta represión. Sabemos agora que as histonas xogan un papel tanto positivo coma negativo na regulación da expresión dos xenes, o que constitúe as bases do código de histonas.
O descubrimento da histona H5 parece datar da década de 1970, e na clasificación foi agrupada coa histona H1.
Conservación entre especies
As histonas atopáronse no núcleo das células eucariotas e en certas Archaea, concretamente as euriarqueas, pero non en bacterias. As histonas das arqueas poden ser parecidas aos precursores das histonas eucarióticas. As histonas están entre as proteínas coa secuencia máis conservada entre os eucariotas, o que indica o seu importante papel na bioloxía do núcleo. Polo contrario, as células espermáticas maduras usan en gran medida protaminas para empaquetar o seu ADN xenómico (en vez de histonas), moi probablemente porque isto lles permite acadar un grao de empaquetamento aínda maior.
As histonas do octámero (core) están tan conservadas, que presentan moi poucas diferenzas entre as súas secuencias de aminoácidos en diferentes especies. As histonas de unión (linker) xeralmente presentan máis dunha forma dentro dunha especie e están menos conservadas ca as outras.
Hai algunhas formas variantes nalgunhas das principais clases. Estas variante comparten homoloxía na secuencia de aminoácidos e semellanza estrutural na parte central con algunha clase específica das histonas principais, pero tamén teñen as súas propias características que as distinguen das histonas principais. Estas histonas secundarias normalmente levan a cabo funcións específicas no metabolismo da cromatina. Por exemplo, a histona CenpA (similar á H3) é unha histona que está asociada exclusivamente coa rexión do centrómero do cromosoma. A variante H2A.Z da histona H2 está asociada cos promotores dos xenes que están en activa transcrición e tamén está implicada na prevención da propagación da heterocromatina silenciosa. Outra variante da H2, a H2A.X únese ao ADN que ten roturas na dobre cadea e marca a zona do ADN que está sometida a reparación. A histona H3.3 está asociada con xenes transcritos activamente.
Excellent Italian Greyhound
Excellent Italian Greyhound é o cuarto álbum da banda estadounidense de noise rock Shellac, publicado o 5 de xuño do 2007 a través do selo Touch & Go Records. O título do disco fai referencia ao can do batería Todd Trainer, un lebrel italiano (en inglés: Italian Greyhound) chamado Uffizi. O álbum foi gravado no estudio Electrical Audio e masterizado en Abbey Road por Steve Rooke. Os debuxos para Excellent Italian Greyhound foron creados por Jay Ryan, da banda Dianogah.
Aeroporto de Cork
O Aeroporto de Cork (en irlandés: Aerfort Chorcaí) é un dos tres principais aeroportos internacionais de Irlanda, xunto con Dublín e Shannon. Está localizado a 6,5 km ao sur de Cork, nunha zona coñecido como Farmers Cross. En 2012, o aeroporto de Cork albergou 2,34 millóns de pasaxeiros, polo que é o segundo aeroporto máis ocupado do Estado en termos de número de pasaxeiros, despois de Dublín, e o terceiro máis transitado da illa de Irlanda, logo de Dublín e Belfast–Internacional.
Lanzamento de disco
miniatura|dereita|Lanzamento de disco en Atenas 1896 ([[Robert Garrett, EUA, medalla de ouro).]] O lanzamento de disco é unha proba do atletismo actual, onde o obxectivo é lanzar un obxecto pesado de sección circular denominado disco o máis lonxe posible. O disco tírase desde un círculo de 2,50 m de diámetro e debe aterrar dentro dun sector de ángulo de 34° 92'.
Historia
Existen rexistros de que esta proba se efectúa polo menos desde o século VI antes de Cristo.