cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Confessiones
Libro XI
Neste libro segue coa reflexión do tempo, que diferencia a Deus do home. Para Santo Agostiño hai tres nadas: o pasado, é dicir, o que xa non é; o futuro que aínda non é; e o presente que é unha mestura dos dous anteriores.
Despois disto chega a conclusión de que só Deus pode ser considerado un continuo presente.
Libro XII
Neste libro fai unha reflexión das verdades e das interpretacións da Biblia (as santas escrituras). Aquí o autor fala sobre a creación, que para el non é ningún problema pois Deus creounos da materia informe e a partir do nada.
Libro XIII
Aquí Santo Agostiño da a súa opinión sobre o coñecemento de Deus, que se apoia en tres certezas: o home é, sabe que é e quere ser, símbolos que se encontran na Trindade: o Pai, o Fillo e o Espírito Santo.
Traducións
Esta obra non está aínda traducida ao galego.
Jotun
miniatura|Ilustración dos xigantes [[Fafnir|Fafner e Fasolt feita por Arthur Rackham para o Der Ring des Nibelungen de Richard Wagner.]] Os Jotuns na mitoloxía nórdica son os xigantes, unha raza mitolóxica con forza sobrehumana, descritos como a oposición aos deuses, a pesar de que frecuentemente se mesturaban ou incluso casaban con eles, tal como sucede con Æsir e Vanir. A súa fortaleza é coñecida como Utgard, e está situada no Jotunheim, un dos nove mundos na cosmoloxía nórdica, separado de Midgard, o mundo dos homes, por altas montañas e densos bosques. Cando viven noutro mundo que no sexa o seu, parecen preferir covas e lugares escuros.
Estatuto de Autonomía de Cataluña de 1932
O estatuto
miniatura|esquerda|Manifestación contra o Estatuto. Un dos principais puntos do Estatuto de Cataluña de 1932 é que neste defínese Cataluña como un Estado dentro da República española, esta pretensión non foi ben aceptada polo resto do país, polo que a cláusula quedou modificada, definíndose Cataluña como unha rexión autónoma dentro do Estado español. En adición, tamén ofrecía a posibilidade dunha futura autodeterminación para o pobo catalán.
En parte, o estatuto daba á Generalitat unha ampla lista de atribucións ata entón impensables, como foron o control da educación e a sanidade, e a creación dun Tribunal de Xustiza catalán. Os trámites parlamentarios mas Cortes reducen o proxecto inicial, *tildándoo de ambicioso e excesivamente pretensioso.
Trámites
Tras o intento de golpe de Estado por parte do xeneral Sanxurxo, as Cortes aprobaron o estatuto catalán e ofrecen a súa rectificación por referendo.
O referendo estatutario tivo lugar en Cataluña o 2 de agosto de 1931. Nel participou o 75% do censo electoral e obtivo un 99% de votos a favor. Ademais, foi recoñecido por máis de 400.000 sinaturas de mulleres catalás (sen dereito a votar). Deste xeito, o primeiro estatuto de autonomía concedido a unha rexión española aprobouse por unha ampla maioría popular.
Finalmente o 9 de setembro o Congreso dos Deputados ratificou o estatuto.
Aplicación
O estatuto de Núria tivo unha vida relativamente curta; estivo vixente desde a súa aprobación ata que, despois da vitoria da CEDA nas eleccións xerais de 1933, a Generalitat se alzou contra o goberno de coalición dereitista dos radicais e a CEDA, proclamando o seu presidente Lluís Companys o estado de Cataluña dentro da República Federal de España, a derrota do alzamento trouxo como consecuencia a suspensión do Estatuto, que non volvería a entrar en vigor ata 1936, tras a vitoria da Fronte Popular nas eleccións de febreiro.
BM Ciudad Encantada
Historia
Na tempada 1989-90 chegou a Cuenca, coa denominación de Madrid-Cuenca, a máxima categoría do balonmán español. O debut ligueiro foi no Pavillón Municipal El Sargal cunha derrota. Na tempada seguinte, co nome de Sociedad Conquense, conseguiu o ascenso ao vencer nunha eliminatoria a dobre partido ao equipo de Ciudad Real.
O equipo seguiu co nome de Sociedad Conquense ata a tempada 1993-94, na que a liga se disputou en dous grupos de oito equipos cada un. Os catro primeiros clasificados de cada grupo xogábanse o título nunha segunda fase, e os catro últimos de cada grupo loitaban por evitar o descenso. O equipo conquense non se clasificou entre os oito primeiros na primeira fase, mais logrou o segundo posto na liguiña de equipos que loitaban por non perder a categoría, conseguindo así a súa mellor clasificación na máxima categoría.
Na tempada 1994-95 o club pasou a denominarse Balonmano Conquense e, na seguinte tempada, a 1995-96, logo de lograr a permanencia tras unha eliminatoria disputada co Barakaldo ao mellor de cinco partidos, perdeu a categoría por problemas económicos, polo que xogou a tempada seguinte na División de Honra "B".
O equipo continuou na División de Honra “B” ata a tempada 1999-00, na que descendeu a Primeira División Estatal.
Na primeira tempada en Primeira, a 2000-01, o equipo quedou encadrado no grupo catalán e conseguiu manter a categoría con bastante esforzo e cun cadro de xogadores procedente fundamentalmente da canteira.
Dende a tempada 2005-06 o equipo competiu na División de Honra “B”, comezando unha nova etapa do balonmán en Cuenca.
Na tempada 2007-08 conseguiu o ascenso á Liga ASOBAL.
Iðunn
miniatura|dereita|Iðunn e o seu esposo [[Bragi.]] Iðunn era, na mitoloxía nórdica, unha das deusas. De acordo coa Edda prosaica era a gardiá das mazás que permitían aos Æsir manterse eternamente mozos. Era a esposa de Bragi, deus da poesía. Ás veces chámaselle tamén Idun, Iduna, Idunna, Idunn, Ithun ou Ithunn.
Castro de Monte Castrelo
Morfoloxía
Consta dun recinto fortificado situado sobre un outeiro a 655 metros sobre o nivel do mar. Na aba que mira ó concello da Merca obsérvanse tres liñas de murallas con cadanseus socalcos, pero non así na vertente que se asoma ó concello de Allariz.
Arqueoloxía
Durante prospeccións arqueolóxicas atopáronse restos de cerámica con desengraxantes de seixo pertencentes a bordos e corpos. Apareceron tamén anacos de cerámica medieval, que foron depositados no Museo Arqueolóxico de Ourense.
Determinación de alcohol
250px|dereita|miniatura|Estrutura do [[etanol.]]
A determinación de alcohol serve para mediar a cantidade de alcohol (CH3CH2OH), probablemente a droga máis antiga que se coñece, presente no torrente sanguíneo dunha persoa. Actúa como unha substancia depresora do sistema nervioso central e como tal ten moita importancia médica legal, xa que o seu consumo está moi relacionado con todo tipo de accidentes (de tráfico, laborais etc.) e condutas delectivas como as agresións.
Epidemioloxía
As análises das mostras de fluídos orgánicos realizadas en España durante o ano 2000 polo Instituto Nacional de Toxicoloxía a condutores falecidos en accidentes de tráfico demostraron que máis do 40% inxeriran algunha cantidade de alcohol, dos cales case o 80% superaba o máximo permitido. Para diminuír estas cifras, os controis incrementáronse desde aquela ata o de agora. A análise de etanol é importante no control da sinistralidade no tráfico rodado, dado que o alcohol é a causa principal de 1 de cada 3 accidentes en Europa. Nos países desenvolvidos de todo o mundo, o elevado número de accidentes de tráfico que teñen unha relación directa co excesivo consumo de bebidas alcohólicas é moi elevado. Por esta razón, deseñáronse dispositivos específicos para que a policía de tráfico controle os niveis de alcohol inxeridos polos condutores e sexan sancionados aqueles que superen os niveis decretados por lei.
No ámbito laboral tamén existen programas de prevención e control de adiccións, para evitar que as persoas adictas ó alcohol poñan en perigo a súa seguridade e a do resto de traballadores. Para diminuír os accidentes laborais, os atrasos, o absentismo e mellorar o clima laboral, foi necesario dispoñer dun elemento práctico e obxectivo para medir o grao de sobriedade dos traballadores e evitar custos por danos persoais, materiais, sociais e sanitarios ó Estado e ás empresas.
Existe, polo tanto, unha maior demanda social de sistemas de detección do contido de alcohol no organismo das persoas.
Condados de Nova Jersey
Lista dos 21 condados do estado de Nova Jersey, nos Estados Unidos. Nova Jersey é o 40º por número de condados, entre Wyoming con 23 condados e Nevada con 17 condados. Durante 28 anos, entre 1674 e 1702, a área foi gobernada como dous territorios separados: Jersey do Oeste (West Jersey), co seu capital en Burlington; e Jersey do Leste (East Jersey), co seu capital en Perth Amboy. En 1702, as dúas colonias uníronse nunha soa colonia real inglesa de Nova Jersey co seu capital en Perth Amboy. Nova Jersey era unha das Trece Colonias inglesas que se rebelaron contra o goberno británico na Guerra da Independencia dos Estados Unidos. Foi o terceiro estado que ratificou a Constitución o 18 de decembro de 1787.
Determinación de alcohol
Toma da mostra
Os efectos do alcohol no sistema nervioso central relaciónanse coa concentración de alcohol no sangue, que se coñece como alcolemia, e a súa determinación ten interese tanto en suxeitos vivos coma en cadáveres (condutores ou peóns vítimas de accidentes, por exemplo).
En persoas vivas, as mostras de sangue obtéñense por punción venosa nas veas cubital ou radial do antebrazo. Cómpre ter a precaución de non utilizar alcohol como antiséptico local nin outras solucións constituídas por substancias redutoras que poidan interferir na determinación posterior ; o recomendable é usar unha solución xabonosa para lavar a zona, aínda que despois da punción se utilicen antisépticos ou desinfectantes para limpar a zona.
En cadáveres adóitase usar unha vea máis grande e de fácil acceso, como as xugulares ou as femorais. Se non se puidese obter sangue destas veas, extraerase entón das cavidades cardíacas.
Conservación
A conservación do sangue para a análise de alcohol require a utilización de tubos de plástico con peche hermético para evitar a súa perda por volatilización (debido ó carácter volátil do etanol). A presenza de fluoruro sódico como conservador e oxalato sódico como anticoagulante axudan ao seu mantemento óptimo, así como o seu almacenamento refrixerado a unha temperatura de 4 °C. Os, ademais, tubos deben estar completamente cheos, sen cámara de aire, xa que o osíxeno presente tamén podería oxidar o etanol.
Métodos analíticos
Segundo o fundamento analítico pódese facer outra clasificación:
Riohacha
Riohacha (en wayuunaiki: Süchiimma; que se traduce como a "Terra do Río") é un concello colombiano, capital do departamento de La Guajira. Atópase na costa do mar Caribe, no delta do río Ranchería. É o segundo concello con maior extensión territorial no seu departamento e constitúe unha vasta engrenaxe de entidades públicas, bancos e entidades financeiras, sede da Diocese de Riohacha; institucións culturais, educativas, escenarios deportivos e o seu sector comercial. Conta cunha poboación estimada de 277 913 (2017) habitantes distribuída en 15 correxementos, 8 resgardos indíxenas e a súa cabeceira municipal que se ensancha afastándose da costa.
Determinación de alcohol
Métodos cromatográficos
Serven para facer a identificación (análise cualitativa) e cuantificación (análise cuantitativa) do etanol nas mostras de sangue. Na análise cualitativa perséguese a separación do etanol dos outros alcohois (metanol, propanol), mentres que na análise cuantitativa determínase a concentración exacta.
Riohacha
Instituída a mediados do século XVI, é considerada como unha das cidades fundadas por españois máis antiga de América. A súa historia demóstranos un pasado de "destrución e reconstrución": en 1596 foi destruída polo pirata inglés Francis Drake; a mediados do século XVII o mar arrasou gran parte da cidade; en 1820 as forzas patriotas, despois de librar a batalla naval da Lagoa Salá, queimaron a cidade para asegurarse que non fose reocupada por realistas. É por iso considerada O Fénix do Caribe. No pasado estivo habitada principalmente por indíxenas eneales, guanebucanes, wiwas e wayuus; estes dous últimos aínda viven no concello. Desde eses tempos era considerada un templo ou santuario de enterros preciosos e "pagamentos".
Determinación de alcohol
Métodos cromatográficos
Para iso lévase a cabo a técnica coñecida como de "espazo de cabeza" ou cámara de vapores en equilibrio co líquido da mostra. A mostra está hermeticamente pechada no interior dun frasco de tapón perforable, de onde se extrae unha mostra alícuota do vapor para inxectalo no cromatógrafo. Os pasos a seguir son os seguintes:
O método oficial do Instituto Nacional de Toxicoloxía, que recolle as normas de obtención e preparación das mostras, recomenda usar columnas de carbowax sobre carbopack ou ben de polietilenglicol porque separa mellor o metanol.
A lei de Henry
A cuantificación de etanol en aire expirado non é máis cá determinación dunha substancia volátil nunha disolución acuosa. A medida dunha substancia volátil nunha disolución pode realizarse dun xeito relativamente sinxelo aplicando a lei de Henry ó corpo humano. A devandita lei pode resumirse en que "cando unha solución acuosa dun compoñente volátil alcanza un equilibrio co aire existe unha proporción fixa entre as concentracións deste compoñente no aire e na disolución, para unha temperatura determinada".
Baseándonos nesta lei a concentración no aire dependerá principalmente de dous factores: da temperatura do sistema, 37 °C neste caso do organismo humano; e da concentración da substancia volátil, o alcohol, na disolución, o sangue circundante no territorio pulmonar.
É dicir, a proporción de alcohol existente no sangue que rega os pulmóns e a que hai no aire expirado relaciónanse entre si do mesmo modo que a substancia volátil descrita na lei de Henry, nunha relación 2000:1.
Procedemento
O procedemento, de xeito resumido, consiste en: introducir a mostra de alento nunhaa célula infravermella, oxidar quimicamente o etanol da mostra nun dos eléctrodos (ánodo) e asemade reducir quimicamente o osíxeno atmosférico no outro eléctrodo (cátodo). Deste xeito producirase unha corrente entre os dous eléctrodos que será tanto maior canto máis etanol se oxide; por último, a medida desta corrente indica a cantidade de alcohol oxidado.
Todo o proceso realízase automaticamente e o resultado dunha análise confírmase co doutra. O resultado exprésase en miligramos/litro de aire expirado. Normalmente 0,25 mg/l en aire correspóndese con 0,5gr/l no sangue. Aínda que sería máis exacto realizar a medición no sangue que no aire, isto non e posible, e aprovéitase a relación que existe entre etanol no aire e no sangue.
Alcoholímetros
Unha vez coñecida a correlación entre a concentración do alcohol no sangue e no alento, a medida realizarase mediante un dos diversos tipos de alcoholímetros, clasificados en:
Cabe citar que os primeiros alcoholímetros en ser utilizados constaban dunha bolsa que había que inflar e que contiña unha mestura sulfocrómica: se había variación na cor interpretábase como resultado positivo.
Taxas permitidas
Estas taxas de alcoholemia permitidas baséanse nos efectos do alcohol sobre a diminución de reflexos e cada vez son menores. Esta diminución de reflexos vai aumentado segundo aumenta a dose consumida desta substancia. Tamén provoca somnolencia (posto que se trata dun depresor do sistema nervioso central), falsa percepción das distancias, aumento do tempo de reacción, entre outros.
Dende a revisión do código penal en novembro do 2007, defínese como infracción moi grave conducir superando os límites de alcoholemia permitidos. Tamén se clasifica como infracción moi grave negarse á obriga que tódolos condutores teñen de ser sometidos a un control de alcoholemia.
Nalgúns países de Europa, as taxas de alcohol no sangue permitidas son de 0,8 g/L en países como Dinamarca, Gran Bretaña, Irlanda, Italia, Luxemburgo e Suíza; de 0,5 g/l en Alemaña, Austria, Bélxica, Francia, Grecia, Países Baixos e Noruega; de 0,2 g/l en Portugal; e mesmo de 0 g/l en Hungría. En España, as taxas permitidas son 0,5 g/l en sangue e 0,25 mg/l en aire expirado, sendo máis baixas aínda no caso de condutores noveis.
Marcadores analíticos do consumo de alcohol
Para conseguir estes resultados, os marcadores máis comúns que se utilizan para determinar se existe unha inxesta inadecuada de alcohol, coa conseguinte alteración das diferentes funcións do organismo, poden dividirse en directos e indirectos.
Marcadores directos
Son o alcohol e os seus subprodutos, e por tanto non están presentes noutras patoloxías non relacionadas co consumo de alcohol. Entre os subprodutos do alcohol que se empregan como marcadores de consumo destacan estes:
Marcadores indirectos
Débense ás alteración causadas polo consumo de alcohol, pero, en xeral, non son específicos da patoloxía alcohólica, senón que tamén se poden alterar por outras causas. Entre estes figuran:
O asasinato de Roger Ackroyd
O asasinato de Roger Ackroyd (orixinalmente The murder of Roger ackroyd) é unha obra de ficción detectivesca da escritora británica Agatha Christie, publicada por primeira vez en xuño de 1926 no Reino Unido por William Collins and Sons e nos Estados Unidos por Dodd, Mead and Company. En galego publicouno por primeira vez Editorial Galaxia en 2001. É a terceira novela que presenta a Hércules Poirot como detective principal.
Poirot retírase a unha aldea preto da casa dun amigo, Roger Ackroyd, para perseguir un proxecto de perfeccionamento de cultivo de cabazas. Pouco despois, Ackroyd é asasinado e Poirot debe saír do seu retiro para resolver o caso.
Resumo da trama
En King's Abbot, unha rica viúva, a señora Ferrars, suicídase inesperadamente, o que angustia ao seu prometido, o viúvo Roger Ackroyd. Esa noite na cea na casa de Ackroyd, en Fernly Park, figuran entre os seus hóspedes, a súa cuñada a señora Cecil Ackroyd e a súa filla Flora, o cazador de caza maior, o Maior Blunt, o secretario persoal de Ackroyd Geoffrey Raymond e o doutor James Sheppard, a quen Ackroyd invitou ese mesmo día. Durante a cea, Flora anuncia o seu compromiso co fillastro de Ackroyd, Ralph Paton. Despois da cea, Ackroyd revela a Sheppard, no seu estudo, que a señora Ferrars confiáralle que estaba sendo chantaxeada polo asasinato do seu marido. Despois pídelle a Sheppard que marche, desexando ler unha carta da señora Ferrars que chegou por correo, e que contén a súa nota de suicidio. Unha vez na casa, Sheppard recibe unha chamada de Parker, o mordomo de Ackroyd, dicindo que Ackroyd está morto. Ao regresar a Fernly Park, Parker nega facer esa chamada, pero el, Sheppard, Raymond e Blunt atopan a Ackroyd morto no seu estudo, acoitelado cunha daga da súa colección.
Hércules Poirot, que vive na aldea, sae do seu retiro a petición de Flora. Ela non cre que Paton matara a Ackroyd, a pesar de que desapareceu e a policía atopou as súas pegadas debaixo da xanela do estudo. Poirot descobre algúns feitos importantes sobre o caso: todos os da casaa, excepto a camareira Ursula Bourne, teñen coartadas para o asasinato, mentres Raymond e Blunt escoitaron a Ackroyd falar con alguén despois da marcha de Sheppard, Flora é a última en velo esa noite. Sheppard atópase cun descoñecido cando se dirixía a casa, ás portas de Fernly Park. Ackroyd recibiu uns días antes a un representante dunha empresa de dictáfonos, Parker recorda ver unha cadeira que estaba nunha posición estraña no estudo cando se atopou o corpo, aínda que logo volveu á súa posición orixinal, a carta da señora Ferrars desapareceu desde o asasinato. Poirot pregunta a Sheppard a hora exacta na que falou co seu descoñecido. Máis tarde atopa un plumín e un anaquiño de batista amidonada no ceador e un anel coa inscrición "De R" no xardín.
Máis tarde Raymond e a señora Ackroyd revelan que están endebedados, pero a morte de Ackroyd resolverá os seus problemas, xa que son beneficiarios do seu testamento. Flora admite que non viu ao seu tío despois de cear, ela estaba sacando cartos no seu cuarto. A súa revelación bota dúbidas sobre a coartada de todos e deixa a Raymond e Blunt como os últimos en escoitar vivo a Ackroyd. Blunt revela que está secretamente namorado de Flora. Poirot convoca unha segunda reunión, engadindo a Parker, o mordomo, a señorita Russell, a empregada do fogar e Ralph Paton, xa atopado por Poirot. Revela que o plumín é un accesorio para o consumo de heroína pertencente ao fillo ilexítimo de Miss Russell, o descoñecido co que Sheppard falou a noite do asasinato. Tamén informa a todos que Ursula casou secretamente con Paton, xa que o anel que atopou era seu, logo de tiralo despois de que Paton rifara con ela por informar ao seu tío deste feito, o que provocou o seu despedimento. Poirot entón informa a todos de que coñece a identidade do asasino, confirmado por un telegrama recibido durante a reunión. Non revela o nome, en vez diso, avisa ao asasino. Cando Poirot está só con Sheppard, revélalle que sabe que el é o asasino de Ackroyd.
Sheppard era o chantaxista da señora Ferrars e asasinou a Ackroyd para que non o soubese, sospeitaba que a nota de suicidio mencionaría este feito, e colleuna despois do asasinato. Despois usou un ditáfono que tiña Ackroyd, para facer parecer que aínda estaba vivo cando marchou, antes de volver á pasar por debaixo da fiestra do estudo para simular as pegadas de Paton. Poirot notara unha inconsistencia nos tempos que mencionou para o seu encontro ás portas. Como tiña que estar no lugar cando se atopara o corpo de Ackroyd, pediu a un paciente no inicio do día que o chamase algún tempo despois do asasinato, para ter unha escusa para regresar a Fernly Park. O telegrama de Poirot confirmouno. Cando no había ninguén no estudo, Sheppard retirou o ditáfono e devolveu a cadeira que o ocultaba ao seu lugar orixinal. Poirot dille a Sheppard que toda esta información será denunciada á policía pola mañá. O doutor Sheppard segue escribindo o seu informe sobre a investigación de Poirot (a novela en si), admitindo a súa culpabilidade e desexando que o seu relato confirme o fracaso de Poirot na resolución do asasinato de Ackroyd. O epílogo da novela serve como nota de suicidio.
Voz e estrutura narrativa
O libro está ambientado na aldea ficticia de King's Abbot, Inglaterra. Está narrada polo doutor James Sheppard, que se converte no axudante de Poirot, en lugar do Capitán Hastings que casou e se instalou na Arxentina. A novela inclúe un xiro argumental inesperado no último capítulo, onde o doutor Sheppard revela que era un narrador non fiable, usando técnicas literarias para ocultar a súa culpa sen escribir nada falso (por exemplo, "fixen o pouco que había que facer" no momento en que agochaba o ditáfono e movía a cadeira).
Desenvolvemento
Christie revelou na súa autobiografía de 1977 que a idea básica da novela déralla o seu cuñado, James Watts de Abney Hall, quen suxeriu unha novela na que o criminal fose o personaxe do Dr. Watson, o que Christie considerou un "pensamento moi orixinal".
En marzo de 1924, Christie tamén recibiu unha carta non solicitada de Lord Mountbatten. Quedara impresionado cos seus traballos anteriores e escribiu, por cortesía da revista The Sketch (editores de moitos dos seus relatos nese momento) cunha idea e notas para unha historia cuxa premisa básica reflectía as suxestións de Watts. Christie aceptou a idea da carta e despois de pensalo, comezou a escribir o libro pero cun argumento da súa invención. Tamén recoñeceu inspirarse no infame caso da morte sen resolver de Charles Bravo, de quen cría que fora asasinado polo doutor James Manby Gully.
En decembro de 1969, Mountbatten escribiulle de novo a Christie despois de ver unha representación de A ratoeira. Mencionou a súa carta dos anos vinte e Christie respondeu recoñecendo o papel que xogou na concepción do libro.
Juan Rosa
Juan Rosa Junquera, nado o 5 de novembro de 1968 en Xerez da Fronteira, Cádiz, é un ex xogador profesional de baloncesto con español que xogou en diversas categorías do baloncesto estatal, entre elas nove tempadas na liga ACB. Cunha altura de 2,06 xogaba na posición de aleiro.
Jotunheim
miniatura|300px|Xigante Skrymir e Thor de Louis Huard Jotunheim é o mundo dos xigantes (Jotuns) na mitoloxía nórdica. Dende aquí ameazan aos humanos de Midgard e aos deuses de Asgard (dos cales están separados polo río Iving). A cidade principal de Jotunheim é Utgard. Gastropnir, fogar de Menglad, e Thrymheim, fogar de Thiazi, estaban localizadas en Jotunheim, que era gobernado polo rei Thrym. Glæsisvellir era o lugar dentro do Jotunheim onde vivía o xigante Gudmund, pai de Höfund.
Souto, A Estrada
Patrimonio
Ademais da igrexa parroquial, existe a capela de San Bieito, dous cruceiros (un no camposanto e outro no adro da igrexa), muíños nos regueiros de Montillón, Enviande e Souto e a Eira de hórreos de Enviande.
Soengas
O topónimo galego Soengas pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Inflatable Antenna Experiment
Características
IAE consistía nunha antena despregable feita de mylar. Foi soltada desde o transbordador Endeavour durante a misión STS-77 acoplada ó satélite Spartan 207, que serviu de plataforma para o inchado e despregamento da antena, que tras expandirse ata os 16 metros de diámetro mantivo a súa forma grazas a tres mastros hinchables de 30 metros de longo. IA posteriormente desacoplouse de Spartan, reentrando na atmosfera días máis tarde, o 22 de maio de 1996. Spartan foi recollido polo transbordador.
Azores
Os Azores, oficialmente Rexión Autónoma dos Azores (en portugués Açores ou Região Autónoma dos Açores), son un territorio da República Portuguesa, sito no Atlántico nordés, dotado de autonomía política e administrativa a través do Estatuto Político-Administrativo da Rexión Autónoma dos Azores. Os Azores integran a Unión Europea co estatuto de rexión ultraperiférica do territorio da Unión, conforme o establecido no artigo 299.º-2 do Tratado da Unión Europea.
Localización xeográfica
Os Azores son un arquipélago que, aínda que situado precisamente sobre a Dorsal Media Atlántica, debido á súa proximidade co continente europeo e á súa integración política na República Portuguesa e na Unión Europea considérase, xeralmente, parte de Europa.
O arquipélago sitúase no nordés do Océano Atlántico entre os 36º e os 43º de latitude norte e os 25º e os 31º de lonxitude oeste. Os territorios máis próximos son a Península Ibérica, a preto de 2000 km ao leste, Madeira a 800 km ao sueste, Nova Escocia a 2300 km ao noroeste e as Bermudas a 3500 km ao suroeste. Integra a rexión bioxeográfica da Macaronesia.
Territorio e clima
O arquipélago dos Azores constitúeno nove illas principais divididas en tres grupos distintos:
O Grupo Oriental inclúe tamén un grupo de rochedos e arrecifes oceánicos, sitos a nordés de Santa María, chamados illotes das Formigas, ou simplemente Formigas, que co arrrecife do Dollabarat, constitúen a Reserva Natural do Illeu das Formigas, un dos lugares máis importantes para a conservación da biosfera mariña no nordés Atlántico.
O punto máis alto do arquipélago está situado na illa do Pico - e de aí o seu nome, a Montaña do Pico - cunha altitude de 2 352 m. A orografía azoriana é moi accidentada, con liñas de relevo orientadas na dirección leste-oeste, coincidentes coas liñas de fractura que están na xénese das illas. Este arquipélago fai parte da cordilleira submarina que se estende desde Islandia para sur e suroeste, con orientación sensibelmente paralela á inflexión das costas continentais.
O clima é temperado, rexistrándose temperaturas medias de 13 °C no inverno e 24 °C no verán. A Corrente do Golfo, que pasa relativamente preto, mantén as augas do mar a unha temperatura media entre os 17 °C e os 23 °C. O ar é húmido, cunha humidade relativa media de preto do 75%.
A orixe volcánica dos Azores ten a súa expresión máxima na Illa de São Miguel, no famoso Vale das Furnas, e tivo a súa máis recente actividade terrestre no Volcán dos Capeliños, na illa do Faial, en 1957-1958. No mar, a última erupción verificouse ao longo da Serreta (illa Terceira) en 1998-2000.
Importancia xeoestratéxica
A súa localización na zona central do Atlántico Norte, fixo que as illas azorianas constituísen durante séculos unha auténtica encrucillada nas rotas transatlánticas.
miniatura|Os grupos central e oriental vistos do espazo (imaxe MODIS do Satélite TERRA da NASA
Na fase da navegación á vela, debido ao réxime de ventos e correntes que obrigaba á "volta do largo", as embarcacións provenientes do Atlántico Sur (da India, Extremo Oriente e outras partes de Asia, de África, do Brasil e outras partes da América do Sur) e do Caribe facían unha longa rotación no senso dos punteiros do reloxo que as traía ata as proximidades do Grupo Occidental, cruzando despois o arquipélago en dirección á Europa. É ese o percorrido que aínda fai hoxe en día a navegación de recreo, utilizando como punto de apoio o porto da Horta, illa do Faial.
Coa chegada da navegación a vapor, os portos dos Azores, particularmente os de Ponta Delgada e Horta, os únicos con peiraos de protección e peiraos de dimensión apreciábel, asumiron un papel importante no fornecemento de carbón.
Coa aparición da aviación, os Azores gañaron axiña importancia como punto de apoio. As primeiras travesías aéreas do Atlántico facían escala nos Azores, e a Horta, coa súa baía abrigada e ligazóns telegráficas intercontinentais vía cabo submarino, foi unha importante escala nas ligazóns entre a Europa e a América por hidroavión no período inmediatamente anterior á segunda guerra mundial. Terminada a guerra, a base americana da illa de Santa María transformouse axiña nun aeroporto internacional e centro de escalas técnicas para as aeronaves que cruzaban o Atlántico entre as Américas, o sur de Europa, o norte de África e o Medio Oriente. Igual papel, mais para a aviación militar, tivo (e continúa a ter) a Base das Laxes, na illa Terceira, onde se instalou, despois da saída do continxente británico chegado en 1943, unha base americana (aínda en pleno funcionamento).
Máis recentemente, o feito de que as augas da zona económica exclusiva (CEE) dos Azores sexan de lonxe as maiores da Unión Europea, cos seus 994 000 quilómetros cadrados, e que por iso constitúan o groso das chamadas "augas occidentais" da Unión, ten levado a acesos debates sobre as vantaxes da integración azoriana na Unión Europea. Nos termos dos tratados en vigor, e do proxecto de tratado para a Constitución Europea, a xestión dos recursos biolóxicos mariños é competencia exclusiva da Unión, o que levou xa á abertura parcial da pesca (entre as 100 e as 200 millas náuticas) a embarcacións comunitarias contra a vontade do goberno azoriano. miniatura|Topografía dos Azores (imaxe xerada a partir dos dados altimétricos da misión SRTM/NASA) miniatura|Illa de Pico.
Para comprender a posición do arquipélago obsérvense as seguintes distancias medidas ao longo da ortodrómica (gran círculo) a partir dun punto sito no centro xeográfico dos Azores (38º 35’ N; 28º 05’ W):
División administrativa
Politicamente os Azores son desde 1976 unha rexión autónoma integrada na República Portuguesa. A Rexión Autónoma dos Azores ten un goberno propio e conta cunha ampla autonomía lexislativa, fundamentada na Constitución da República Portuguesa e no Estatuto Político-Administrativo da Rexión Autónoma dos Azores. Os órganos de Goberno propio son a Asemblea Lexislativa, un parlamento unicameral composto por 52 deputados elixidos por sufraxio universal e directo cada catro anos (última elección a 17 de outubro de 2004), e o Goberno Rexional, elixido pola asemblea, composto por un Presidente do Goberno, un Vicepresidente, e por 7 Secretarios Rexionais. A República Portuguesa é especialmente representada nos Azores por un Ministro da República, nomeado polo Presidente da República e proposto polo Primeiro ministro, ouvido o Consello de Estado e os órganos de goberno propio dos Azores.
A revisión constitucional de 2004 extinguiu o cargo de Ministro da República, creando na súa substitución un Representante Especial da República, nomeado polo Presidente da República, pola súa iniciativa, ouvido o Consello de Estado, e con mandato coincidente ao presidencial. Este novo dispositivo constitucional só se comezará a aplicar ao termo do mandato do actual Presidente da República (Jorge Sampaio) ou co cesamento do mandato do actual Ministro da República (Laborinho Lúcio). Laborinho Lúcio pasará así á historia como o último Ministro da República.
Para alén dos concellos listados no cadro abaixo, existiron nos Azores, ata á reforma administrativa do século XIX, os seguintes: concello do Topo (hoxe integrado no concello da Calheta de São Jorge); concello da Praia da Graciosa (hoxe integrado no concello de Santa Cruz da Graciosa); concello de San Sebastián (hoxe integrado no concello de Angra do Heroísmo); concello das Capelas (hoxe integrado no concello de Ponta Delgada); e concello de Auga de Pau (hoxe integrado no concello da Lagoa). As freguesías que foron sedes daqueles concellos recuperaron, polo Decreto Lexislativo Rexional n.º 29/2003/A, de 24 de xuño, da Asemblea Lexislativa, a categoría de "vila". As poboacións de Capelas e freguesías veciñas reivindican a restauración daquel concello.
Á súa vez os concellos subdivídense en freguesías, con excepción do concello do Corvo onde, dada a súa pequenez, o Estatuto Político-Administrativo da Rexión Autónoma dos Azores estabelece que as funcións cometidas a aquel nivel da administración no restante territorio son exercidas directamente polos correspondentes órganos municipais.
{| align=center border=1 cellpadding=10 cellspacing=0 style="margin: 2 2 2 2; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:left; font-size: 95%;" ! style="background:#efefef; text-align:center" colspan=7 |División administrativa, área e poboación ! style="background:#efefef; border-bottom:2px solid gray; text-align:center" |Illa ! style="background:#efefef; border-bottom:2px solid gray; text-align:center" |Concello ! style="background:#efefef; border-bottom:2px solid gray; text-align:center" |Área km² ! style="background:#efefef; border-bottom:2px solid gray; text-align:center" |Poboación (1991) ! style="background:#efefef; border-bottom:2px solid gray; text-align:center" |Poboación (2001) ! style="background:#efefef; border-bottom:2px solid gray; text-align:center" |Variación 1991/2001 (%) ! style="background:#efefef; border-bottom:2px solid gray; text-align:center" |Densidade Pop. (2001) (hab/km²) <tr style="background:#efefef; border-bottom:2"> Santa Maria:  97,2 5 922 5 578 - 5,8 54,5 Vila do Porto 97,2 5 922 5 578 - 5,8 54,5 <tr style="background:#efefef; border-bottom:2"> São Miguel:  746,8 125 915 131 609 + 4.5 176,2 Lagoa 45,6 12 900 14 126 + 9,5 311,8 Nordeste 99,9 5 490 5 291 - 3,6 52,1 Ponta Delgada 233,0 61 989 65 864 + 6,2 277,3 Povoação 108,0 7 323 6 726 - 8,2 61,3 Ribeira Grande 180,2 27 163 28 462 + 4,8 158,2 Vila Franca do Campo 78,0 11 050 11 150 + 0,9 140,9 <tr style="background:#efefef; border-bottom:2"> Terceira:  402,2 55 706 55 833 + 0,2 138,6 Angra do Heroísmo 241,0 35 270 35 581,0 + 0,9 146,2 Praia da Vitória 161,3 20 436 20 252 - 0,9 124,4 <tr style="background:#efefef; border-bottom:2"> Graciosa:  61,2 5 189 4 780 - 7,9 71,4 Santa Cruz da Graciosa 61,2 5 189 4 780 - 7,9 71,4 <tr style="background:#efefef; border-bottom:2"> São Jorge:  245,8 10 219 9 674 - 5,3 39,4 Calheta 126,3 4 512 4 069 - 9,8 31,5 Velas 117,4 5 707 5 605 - 1,8 47,2 <tr style="background:#efefef; border:2"> Pico:  447,7 15 202 14 806 - 2,6 30,1 Lajes do Pico 155,3 5 563 5 041 - 9,4 31,5 Madalena 147,1 5 964 6 136 + 2,9 41,3 São Roque do Pico 142,4 3 675 3 629 - 1,3 25,3 <tr style="background:#efefef; border-bottom:2"> Faial:  173,1 14 920 15 063 + 1,0 87,0 Horta 173,1 14 920 15 063 + 1,0 87,0 <tr style="background:#efefef; border-bottom:2px"> illa das Flores:  141,7 4 329 3 995 - 7,7 28,2 Lajes das Flores 70,0 1 701 1 502 - 11,7 21,2 Santa Cruz das Flores 70,9 2 628 2 493 - 5,1 34,8
<tr style="background:#efefef; border-bottom:2px blue"> Corvo:  17,1 393 425 + 8,1 25,0 Vila do Corvo 17,1 393 425 + 8,1 25,0
<tr style="background:#efefef; border-bottom:2px black; text-align:center"> Azores  2 332,74 237 795 241 763 + 1,7 103,6
Evolución demográfica
Contrariando a tendencia verificada nos decenios anteriores, a evolución demográfica da última década caracterizouse polo crecemento moderado da poboación residente, aumentando preto de 1,7%, pasando de 237 795 en 1991 para 241 763 habitantes en 2001, segundo os datos definitivos do censo de 2001.
Porén, o crecemento de poboación non está distribuído de forma equilibrada polas diferentes illas, habendo variacións negativas expresivas nas illas Graciosa, Flores e Santa Maria, denotando unha tendencia de concentración da poboación nas illas onde se localizan as principais funcións administrativas e económicas. O crecemento demográfico que se verificou nos últimos anos pódese explicar, en gran medida, polos fluxos migratorios, que rexistrou valores positivos, por vía da diminución acentuada da emigración e do aumento da inmigración, dado que o saldo natural ten vindo a declinar.
O crecemento concentrouse esencialmente na illa de São Miguel. O crecemento no Faial é soamente conxuntural e resulta do movemento de traballadores da construción civil resultante das obras de reconstrución do sismo de 9 de xullo de 1998. Calquera que sexa o escenario considerado, estímase que a poboación dos Azores continuará a crecer lentamente nos próximos anos.
En termos da evolución da estrutura da poboación por grandes grupos de idade, e con base nos últimos censos e nas proxeccións existentes, obsérvase que o crecemento demográfico tende a concentrarse no grupo correspondente á poboación potencialmente activa (15-64 anos), por contrapartida do grupo de idade dos novos, manténdose practicamente inalterado o peso relativo dos vellos no contexto da poboación residente nos Azores. A tendencia na próxima década é para se acentuar o envellecemento da poboación residente, en virtude, sobre todo, da diminución do peso relativo dos novos resultante do efecto conxugado da diminución das taxas de natalidade/fecundidade e do aumento da esperanza de vida. Con efecto, a través da análise comparada dalgúns indicadores demográficos, verifícase que a evolución destes indicadores ven sendo decrecente nos últimos anos. A taxa de mortalidade xeral mantense practicamente constante, co valor anual na veciñanza dos 11 óbitos por mil habitantes. No que se refire á mortalidade infantil, nos Azores continúa a verificarse unha tendencia decrecente tendo atinxido os 2.9 por mil nacementos en 2003. Relativamente ao número de casamentos verificados en 2003, constatase que se verificou un aumento do número de casamentos, contrariando a tendencia decrecente dos anos anteriores.
En termos finais, as proxeccións demográficas apuntan para unha estabilización ou diminución da poboación, asociados a un continuado envellecemento das estruturas demográficas, resultante da diminución das taxas de fecundidade/natalidade e do aumento da esperanza de vida. Esta tendencia ten vindo a ser atenuada pola inversión do comportamento migratorio, que, desde mediados dos anos noventa, ten rexistrado valores positivos asociado, sobre todo, a un aumento da inmigración. A Rexión Autónoma dos Azores poderá ser unha das rexións que máis beneficiará coa entrada de estranxeiros, desde que os niveis medios de fecundidade presentados sexan mantidos, contrariando a acentuada tendencia de diminución de residentes. Estas alteracións na dinámica demográfica levantan serias cuestións e desafíos a nivel económico e social, xa que a sociedade será cada vez máis diversificada e envellecida o que, non só compromete as xeracións futuras, como provoca alteracións nos hábitos de consumo, nas relacións sociais e na economía. O aumento da poboación activa exercerá presións no mercado de traballo, no sentido de se criaren máis postos de traballo, e provocará unha distribución desigual da poboación entre os centros urbanos e o meo rural. O aumento da inmigración tamén acentuará a presión sobre o mercado de traballo, de aí que sexa fundamental o seguimento de políticas de formación e recualificación profesional dos activos.
Mercado de emprego
A evolución do mercado de traballo nos Azores tense caracterizado por un aumento continuado da poboación activa, maior actividade do segmento feminino da poboación e a manutención de taxas de desemprego relativamente reducidas, indicadoras dunha situación de case pleno emprego. Tomando o último ano completo en que se dispón de información, obsérvase que, en 2003, a taxa de desemprego roldou os 2,9%. Os Azores son a segunda rexión da Unión Europea (despois do Tirol, Austria) que naquel período temporal presentou a taxa de desemprego máis baixa. En termos de repartición sectorial da poboación empregada, é o sector dos servizos que absorbe a maioría dos empregados, mantendo aínda algún peso relativo o sector primario da economía.
Prezos
Ao nivel da variación dos prezos no consumo, a taxa de inflación na Rexión ten presentado valores baixos e encadrados na tendencia xeral do país e da Europa comunitaria.
En 2004, a taxa de variación media dos últimos doce meses, do índice de prezos no consumidor, foi de 2,7% nos Azores.
Finanzas públicas
A execución orzamental relativa ao ano de 2004 atinxiu plenamente os obxectivos inicialmente trazados, na medida en que foi asegurada unha contención efectiva nas despesas de funcionamento da administración rexional (+2,1%) e, ao mesmo tempo, rexistrouse unha taxa de crecemento das despesas de investimento (+6,5%), superior ás observadas nos últimos cinco anos.
Agricultura
O volume de produción de leite recibido nas fábricas sitúase nun patamar da orde de 500 millóns de litros. O leite industrializado é consumido predominantemente na forma de UHT. O queixo representa o produto lácteo máis significativo, rexistrando evolución positiva, mesmo nos anos de redución de materia prima.
Pescas
A actividade peixeira, medida polo peixe descargado nos portos, tradúcese en volumes da orde de 10 mil toneladas anuais, ás cales corresponden valores brutos de produción na orde de 26 millóns de euros. Anualmente, rexístranse variacións específicas nas condicións en que se desenvolven as actividades no sector, observándose flutuacións significativas de prezos. As diferentes variedades de peixe máis tradicional («restante peixe» no cadro abaixo) ocupan o lugar máis representativo, sendo a compoñente da pesca de tunídeos a que presenta maior sensibilidade a condicións de produción.
O número de pescadores matriculados sitúase na orde de 4 millares e o das embarcacións na de 1600 unidades. Procurando observar a actual tendencia de evolución destes factores produtivos, a través dalgúns rateos, verificarase unha tendencia no sentido do aumento de dimensión medida pola tonelaxe media por embarcación e por pescador matriculado.
Turismo
O conxunto da hotelaría tradicional, máis o turismo en espazo rural sumaron, no ano de 2004, a capacidade de aloxamento de preto de oito mil camas, en resultado dun crecemento asinalable da oferta de aloxamento turístico, que se fixo sentir esencialmente nos últimos catro anos. A procura ven a aumentar sistematicamente todos os anos, tanto en termos de durmidas, como en termos de receitas. De 1996 a 2004, o número de durmidas creceu 124% e as receitas totais 148%. Hoxe, máis de 50% da oferta hoteleira foi construída de novo e a parte restante foi, en máis de 50%, profundamente remodelada e reestruturada.
De 1996 a 2004 houbo un salto significativo no mercado da procura. Portugal, en 1996, representaba 71% do volume total de durmidas, en canto que en 2004 representaba apenas 51%. É evidente que aínda que a promoción turística en Portugal sexa sempre unha preocupación dominante, co aumento da oferta hoteleira e dada a forte sazonalidade do mercado nacional tornase cada vez máis importante diversificar a procura. En 2004 o mercado sueco representou 16% da procura, logo seguido do mercado noruegués con preto de 8,3% e do mercado alemán con 7,1%. Nótese que os mercados alemán, español e canadense creceron preto de 50%, en 2004. Prevese que, en 2005, se asista a un forte crecemento do mercado dinamarqués, finlandés e inglés, como consecuencia das medidas de promoción que están sendo desenvolvidas, particularmente no que se refire ao estabelecemento de novas ligazóns aéreas con estes países.
Industria
A evolución das industrias transformadoras, observable a través das estatísticas das empresas, apunta no sentido dun proceso de crecemento acompañado de mudanzas nas estruturas produtivas, polo menos en termos de dimensión. Efectivamente, ao mesmo tempo que o volume de negocios foi rexistrando, nos últimos anos, intensidades de crecemento a niveis significativos, o número de empresas e de persoal ao servizo, ao contrario, foi decrecendo. Atendendo que no proceso de redución destes elementos produtivos, o do número de persoal foi proporcionalmente superior ao das propias empresas, verificouse, loxicamente, un aumento na dimensión media das respectivas estruturas. A pesar desta evolución, a dimensión media das empresas das industrias transformadoras continúa a ser inferior á media das empresas da economía portuguesa. De facto, segundo os últimos datos, a media de persoal empregado por unidade produtiva nos Azores situouse en 10 traballadores por empresa, en canto a mesma proporción, a nivel do país, atinxía 12.
A reducida dimensión tamén é observable en termos de volume medio de negocios das empresas industriais, cuxa rendibilidade fica máis dependente das marxes que sexan posíbeis en termos de redución de custos.
Enerxía
As fontes de enerxía primaria utilizadas continúan a basearse nos combustíbeis fósiles importados (fuel, gasóleo, gasolina). Aínda así, as fontes de enerxía renovábeis como a enerxía hídrica, a xeotérmica e a eólica ten rexistrado evolucións positivas, aproximándose nos anos máis recentes de preto dun décimo do total de enerxía consumida. A produción de enerxía eléctrica ten crecido a ritmos significativos, situándose as respectivas taxas medias anuais á volta de 7%.
A produción de orixe térmica continúa a ser dominante, porén as enerxías renovábeis representan xa unha cota próxima dun quinto do total. No que respecta á utilización de electricidade, o consumo doméstico representa a compoñente máis significativa, mais os consumos comerciais e de servizos tense revelado máis dinámicos nos últimos anos. Os consumos industriais tense caracterizado por unha certa estabilidade, apenas acompañando a evolución media xeral dos últimos anos.