cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Medio de cultivo
Hai dous tipos principais de medios de cultivo: os utilizados para o cultivo celular, que se usan para tipos específicos de células derivadas de plantas ou animais, e os cultivos microbiolóxicos, que se usan para o crecemento de microorganismos, como bacterias ou lévedos. Os medios líquidos poden facerse solidificar orixinando medios semisólidos ou sólidos. Os medios de cultivo máis comúns para microorganismos son os caldos nutritivos e as placas de ágar. Ás veces requírense medios especializados para o crecemento de certos microorganismos e células. Algúns organismos son máis esixentes e requiren medios especializados debido aos seus complexos requirimentos nutricionais. Os virus e certas bacterias, por exemplo, son parasitos celulares obrigados e requiren medios de crecemento nos que estean presentes células vivas sensibles a eles.
Tipos de medios de cultivo
Os medios de cultivo máis comúns para microorganismos son os caldos nutritivos (medios nutrientes líquidos) ou medio LB. Con frecuencia, os medios líquidos mestúranse con ágar e son vertidos en placas de Petri para que solidifiquen nelas. Estas placas de ágar proporcionan un medio sólido no cal se poden cultivar doadamente os microbios. Permanecen sólidos, xa que moi poucas bacterias poden descompoñer o ágar. Outro método de cultivo son os tubos inclinados. As bacterias que crecen en medios de cultivo líquidos con frecuencia forman suspensións coloidais.
A diferenza entre os medios de cultivo usados para cultivo de células e os usados para cultivos microbiolóxicos é que as células derivadas dun organismo multicelular e postas en cultivo a miúdo non poden crecer sen que se engadan, por exempoo, hormonas ou factores de crecemento, que xeralmente actúan sobre esas células in vivo. No caso das células animais, esta dificultade soluciónase frecuentemente coa adición ao medio de soro sanguíneo ou un soro sintético de substitución. No caso dos microorganismos, non hai tales limitacións, xa que son normalmente organismos unicelulares. Outra diferenza importante é que as células animais en cultivo fanse crecer normalmente en superficies planas ás que se adhiren, e o medio engádese en forma líquida e cobre as células. Polo contrario, bacterias como Escherichia coli poden cultivarse en medios sólidos ou líquidos.
Unha importante distinción entre tipos de medios de cultivo é dividilos en medios definidos e non definidos.
Philippe Jaroussky
Traxectoria
Violinista de formación, consolidouse como un dos mellores contratenores a nivel mundial e ascendeu ata as altas esferas do mundo operístico. Aínda que se denomina contratenor, a súa voz mestura a bravura dun home e é agarimosa coma a dunha muller. Algunha vez amosou dificultade nos graves, pero os seus agudos son unha auténtica «festa de cores e variedades». Pódese considerar coma unha boa (e "pequena") referencia do que foron as voces dos castrati.
Medio de cultivo
Tipos de medios de cultivo
Exemplo (composición do medio de ágar nutriente): Extracto de carne- 0,3gm (minerais e carbohidratos). Peptona- 0,5gm (proteínas e fonte de nitróxeno). NaCl- 0,5gm (electrólito). Ágar- 1,5gm (axente solidificante). Auga destilada- 100 mL. pH- 7.
Medios nutritivos xerais
Os medios nutritivos xerais conteñen todos os elementos que moitas bacterias necesitan para crecer e non son selectivos, polo que se utilizan para o cultivo xeral e mantemento das bacterias conservadas en coleccións de cultivos de laboratorio. As bacterias esixentes que teñan requirimentos especiais requiriran medios con ingredientes adicionais (determinados nutrientes orgánicos, factores de crecemento etc.). Hai medios de cultivo definidos e non definidos.
Medios mínimos
Os medios mínimos son os que conteñen os nutrientes mínimos posibles para ocrecemento da colonia, xeralmente sen aminoácidos. Utilízanos os microbiólogos e xenetistas para cultivar microorganismos do "tipo salvaxe" (os máis comúns desa especie, sen mutacións especiais características). Os medios mínimos poden tamén utilizarse para seleccionar a favor ou en contra recombinantes ou exconxugantes.
O medio mínimo normalmente contén:
Os medios mínimos suplementarios son un tipo de medios mínimos que tamén conteñen un só axente seleccionado, xeralmente un aminoácido ou un azucre. Esta suplementación permite o cultivo de liñas específicas de recombinantes auxotróficos.
Medios selectivos
250px|miniatura|dereita|Medio ágar selectivo baseado en carbón vexetal libre de sangue (CSM) para o illamento de [[Campylobacter.]]
250px|miniatura|dereita|As placas de ágar sangue son a miúdo utilizadas para diagnosticar infección. Á dereita un cultivo de [[Streptococcus positivo; á esquerda un cultivo de Staphylococcus positivo.]]
miniatura|dereita|250px|Catro tipos de placas de ágar nas que se demostra o crecemento diferencial dependendo do metabolismo bacteriano.
Os medios selectivos utilízanse para cultivar só microorganismos seleccionados. Por exemplo, se un microorganismo é resistente a certos antibióticos, como a ampicilina ou a tetraciclina, despois pode engadirse ese antibiótico ao medio para impedir que crezan outras células que non posúen esa resistencia. Os medios que carecen dun aminoácido como a prolina xunto con cepas de E. coli que non poden sintetizala eran utilizados comunmente polos xenetistas antes da emerxencia da xenómica para facer mapas dos cromosomas bacterianos.
Os medios de cultivo selectivos tamén se utilizan en cultivos celulares para asegurar a supervivencia ou proliferación de células con certas propiedades, como a resistencia a antibióticos ou a capacidade de sintetizar certos metabolitos. Normalmente, a presenza dun xene específico ou dun alelo dun xene confírelle á célula a capacidade de crecer nun medio selectivo. En tales casos, o xene denomínase marcador.
Os medios de crecemento selectivo para células eucariotas xeralmente conteñen neomicina para seleccionar células que foron transfectadas con éxito cun plásmido que leva o xene de resistencia á neomicina como marcador. O gancyclovir é unha excepción á regra, xa que se usa para matar especificamente células que leven o seu marcador respectivo, que é a timidina quinase de virus herpes simplex (HSV TK).
Algúns exemplos de medios selectivos son:
Medios diferenciais
Os medios diferenciais ou medios indicadores serven para distinguir un tipo de microorganismo doutro ao cultivalos no mesmo medio. Este tipo de medios utiliza as características bioquímicas dun microorganismo que crece en presenza de nutrientes específicos ou indicadores (como o vermello neutro, vermello fenol, eosina y, ou azul de metileno), que foron engadidos ao medio para indicar visiblemente as características definitorias dun microorganismo. Este tipo de medios úsase para a detección de microorganismos e polos biólogos moleculares para detectar cepas recombinantes de bacterias.
Exemplos de medios diferenciais son:
Medios de transporte
Os medios de cultivo de transporte deben cumprir os seguintes criterios:
Exemplos de medios de transporte son:
Medios enriquecidos
Os medios enriquecidos conteñen os nutrientes necesarios para manter o crecemento dunha ampla variedade de organismos, incluíndo algúns dos que son máis esixentes. Úsanse xeralmente para cultivar todos os tipos de microbios que estean presentes nunha mostra. O ágar sangue é un medio enriquecido no cal o sangue completo nutricionalmente rico complementa os nutrientes básicos. O ágar chocolate está enriquecido con sangue que foi tratada con calor (40-45 °C), o cal fai que se poña de cor castaña ou chocolate.
Étienne Gilson
Étienne Gilson, nado en París o 13 de xuño de 1884 e finado en Auxerre o 19 de setembro de 1978, foi un filósofo e medievalista francés.
Traxectoria
No College de France foi discípulo de Henri Bergson.
Durante a primeira guerra mundial foi feito prisioneiro en Verdún, situación na que permaneceu varios meses. Recibiu a medalla ao valor (Croix de Guerre).
As súas primeiras investigacións foron sobre René Descartes.
Foi profesor de historia da filosofía na Universidade de Estrasburgo e de filosofía medieval na Universidade de París. Durante tres anos deu clases en Harvard. Fundou o Instituto de Estudos Medievais de Toronto e dirixiu o Instituto científico franco-canadense. Foi membro da Academia francesa dende 1941.
A súa correspondencia con Henri de Lubac foi publicada.
Pensamento
Gilson defende a metafísica e un concepto de home aberto á transcendencia. Para el a idea de verdade é unha meta irrenunciable; segundo as súas concepcións o nihilismo ou o relativismo ameazan con destruír a dignidade do ser humano e non achegan fundamentos sólidos para o seu respecto.
Sanfermines
250px|miniatura|Imaxe do ambiente festivo dos Sanfermines. Rúa de San Nicolás, próxima á [[Plaza del Castillo.]] As Festas de San Firmino (en castelán: San Fermín), coñecidas popularmente como Sanfermines (en éuscaro: Sanferminak), son unhas festas na honra a San Firmino que se celebran anualmente en Pamplona, capital de Navarra, no norte de España.
Os festexos comezan co lanzamento do txupinazo (foguete) desde o balcón da Casa do Concello de Pamplona ás 12 do mediodía do 6 de xullo e terminan ás 24h do 14 de xullo co "Pobre de mí", unha canción de despedida.
Unha das actividades máis famosas dos Sanfermines é o encerro, que consiste nunha carreira de 849 metros diante dos touros e que culmina na praza de touros. Os encerros teñen lugar todos os días entre o 7 e o 14 de xullo e comezan ás oito da mañá, cunha duración media de entre dous e tres minutos.
Introdución histórica
Os sanfermines teñen unha orixe que se remonta varios séculos, aínda que a súa fama mundial é un fenómeno recente, vinculado tamén á difusión que lles deu Ernest Hemingway; trátase dunhas festas singulares e, sen dúbida, o acontecemento polo que máis se coñece a Pamplona no mundo. A súa fisionomía actual, cosmopolita e multitudinaria, é o resultado dunha lenta evolución histórica cuxos orixes están na Idade Media.
Tres celebracións independentes están na súa orixe: os actos relixiosos na honra a san Fermín, desde antes do século XII, as feiras comerciais e as corridas de touros, documentadas ambas desde o século XIV. Os pamploneses celebraban a san Firmino o 24 de setembro. Cansados das inclemencias climatolóxicas do outono, os pamploneses deciden en 1591 trasladar a festa do co-patrón de Navarra, san Fermín, ao 7 de xullo. A coincidencia por azar nas mesmas datas de solemnidade relixiosa, bulicio feiral e touros dan o carácter aos sanfermines que hoxe coñecemos. O patrón da cidade, San Sadurniño, mantense cunha celebración moito máis modesta no 29 de novembro. Para moitos dos visitantes, este feito causa a confusión de pensar que é san Firmino o patrón da cidade.
Orixes
Os sanfermines naceron na época medieval como feira comercial e festa secular, usando para iso as datas de festas relixiosas cristiás, que á súa vez usaban datas festivas de orixes máis anteriores, como a do paganismo vasco e latino. A comezos do século XIII celebrábanse unhas feiras comerciais tras a noite de San Xoán, entre o día 23 e o 24 de xuño, coincidindo co comezo do verán, e posteriormente pasáronse a celebrar a partir da festividade de San Pedro, o 29 de xullo. Como as feiras eran lugares de encontro de mercadores, gandeiros e aldeáns, eran tamén pretexto para festexar e comezaron a organizarse corridas de touros como parte da tradición. Hai outra data emparentada ao final do verán, o 10 de outubro, en que se organizaba unha feira en Pamplona, de sete días de duración, desde o ano 1324, por privilexio do rei Carlos I de Navarra e IV de Francia. En 1381 por privilexio do rei Carlos II de Navarra, pasou a ser feira franca, coincidindo tamén entón con festividades relixiosas. Estas dúas feiras e festas, ao comezo e ao final do verán, unificáronse en 1591 para aproveitar o mellor tempo, comezando o día sétimo do sétimo mes: o 7 de xullo. Aínda que aínda na actualidade, a finais do verán, celébranse os chamados "sanfermines txikis" (pequenos sanfermines) só celebrado polos propios navarros.
Consta que o Rexemento (concello de entón) celebrou unha festa xa nas novas datas, o 7 de xullo de 1591, co seguinte programa: O día seguinte, celebrouse unha corrida de touros.
Ángeles Marra
Traxectoria
Licenciada en Economía pola Universidade de Santiago de Compostela, é profesora titular da facultade de Económicas da Universidade de Vigo. Foi membro do consello de administración de Caixanova en 2008. miniatura| Nas eleccións xerais de 2011 encabezou a candidatura do PSdeG ao Senado e resultou elixida pola provincia de Pontevedra.
Sanfermines
Orixes
Foron pasando os séculos, sen grandes cambios nos Sanfermines. Pero desde 1950 aproximadamente, os cambios foron acelerados. En primeiro lugar, polo incremento do nivel de vida. O pobo (Pamplona tiña uns vinte mil habitantes) xuntábase na Plaza Consistorial para recoller ao Concello e acompañalo á igrexa de San Lourenzo, onde na capela de San Firmino se celebraban, as Vésperas, na tarde do 6 de xullo. Tras a misa, pobo e autoridades regresaban da igrexa ao Concello, igualmente pola rúa Mayor.
Ángeles Marra
Traxectoria
En 2015 foi nomeada concelleira da area de transportes e proxectos estatais europeos do concello de Vigo.
Sanfermines
Orixes
Desde 1950, aproximadamente, os Sanfermines veñen evolucionando tanto como a sociedade. Perderon moito do seu compoñente relixioso, aínda que a procesión segue sendo multitudinaria e presenta algúns momentos típicos, como a xota que se canta ao santo na Plazuela do Consello ou o Agur jaunak interpretado na súa honra no lugar, fronte á igrexa de San Sadurniño en que se di que foi bautizado. O "riau-riau", co que o pobo acompañaba, ao son do "Valse de Astrain", ao Concello en corpo de cidade, retardando o máis posible a súa marcha desde a Casa Consistorial ata a igrexa de San Lourenzo, para celebrar aquí as Vésperas do Santo, tivo que suspenderse porque nos últimos anos fora ocasión de protestas e disturbios. Agora ben, recentemente estase volvendo festexar -orixinalmente, por iniciativa de clubs de xubilados-, aínda que sen a corporación municipal.
Ángeles Marra
Traxectoria
Nas Eleccións Xerais de abril de 2019 en España foi candidata na lista do PSdeG-PSOE ao Congreso pola Provincia de Pontevedra, resultando escollida deputada.
Sanfermines
O txupinazo
miniatura|Fachada do Concello de Pamplona, engalanada para as festas de San Fermín, o día seguinte ao txupinazo. O txupinazo é o foguete que se lanza o día 6 de xullo de cada ano ás doce do mediodía desde o balcón da casa consistorial de Pamplona para sinalar o inicio das festas de san Firmino ou sanfermines. Congrega gran número de público e adóitase retransmitir en directo por televisión. É o txupinazo máis famoso do mundo.
A orixe desta tradición áchase a principios do século XX. O Concello de Pamplona contrataba unha empresa de pirotecnia que disparaba unha serie de foguetes o día 6 de xullo, véspera da festa de san Fermín, para sinalar o inicio das festas. Os foguetes disparábanse desde a Plaza del Castillo por un empregado da empresa, sen maiores cerimonias. Na década dos anos trinta empezou a congregarse unha boa cantidade de público no momento do lanzamento dos foguetes, e algúns pamploneses solicitaban do operario que lles permitise prender a mecha.
En 1939 foi un concelleiro do concello, Joaquín Ilundain, o que solicitou para si a honra de disparar o primeiro foguete, e por mor diso e xunto co xornalista José Mª Pérez Salazar promoveu a idea de que o lanzamento dese primeiro txupinazo fixésese con maior solemnidade. En 1941 por primeira vez o disparo fíxose desde o balcón principal da Casa Consistorial, sendo encargado de prender a mecha o propio Joaquín Ilundain. Nos anos seguintes adoptouse o costume de que o concelleiro encargado de disparar o chupinazo fose o presidente da comisión municipal de festas. Este costume só rompeu en 1964 cando se cedeu a honra a Manuel Fraga, Ministro de Información e Turismo, que se achaba de visita na cidade. É tamén tradicional que quen dispara o chupinazo previamente vitoree a san Fermín.
Tras a instauración da democracia e a elección do primeiro concello democrático en 1979 adoptouse o criterio de que o lanzamento do chupinazo fixésese rotatorio, primeiro entre os membros da comisión de festas e, a partir de 1983, entre os diversos grupos políticos de maior a menor. Este criterio só se rompeu nos anos 2000 e 2001 en que se outorgou a distinción do lanzamento ao Club Atlético Osasuna, na persoa do seu capitán César Palacios, polo ascenso conseguido ese ano 2000 á 1ª División de fútbol, e ao Portland San Antonio, na persoa do seu presidente Fermín Tajadura pola súa vitoria na máxima competición continental, a Copa de Europa de Balonmán.
Desde o 6 de xullo de 1941, que foi o primeiro txupinazo das festas de san Fermín, a pesar de que algunhas persoas encargadas de lanzar o foguete fixeron algúns cambios no tradicional berro, a fórmula que maioritariamente se pronunciou foi a seguinte: '"Pamploneses, Pamplonesas, ¡Viva san Fermín! Gora san Fermin!"'
O Riau Riau
Este acto tradicional consiste en que miles de persoas ocupan, a tarde do 6 de xullo, a Plaza Consistorial e logo a rúa Mayor, cantando e bailando o "Riau Riau", valse de Miguel Astráin que co nome de "La alegría por San Fermín" foi composto a mediados do século XIX. Desta forma acompáñase o paso da Corporación Municipal, que sae da Casa Consistorial para participar na misa de Vésperas, na igrexa de San Lorenzo. A avalancha de cantantes e danzantes do "Riau Riau" fai que un percorrido de pouco máis de 400 metros tarde en completarse varias horas.
O Riau Riau celebrouse por primeira vez en 1914, e o inicio desta tradición atribúese a Ignacio Baleztena, un carlista que coreando o Valse de Astráin quixo interporse no avance dun Concello politicamente contrario. O festexo callou rapidamente, feito que foi corroborado porque na década dos anos vinte houbo dous intentos de prohibición por parte da Alcaldía.
En 1972, o Riau Riau foi suspendido por primeira vez tras 45 minutos nos que a Corporación apenas puido avanzar uns metros. A partir desta data sucedéronse unha serie de Riau-Riaus nos que a tónica xeral foi o pouco avance da Corporación e a cada vez máis multitudinaria asistencia ao acto. Así, en numerosas ocasións o acto tivo que ser suspendido sen que a comitiva puidese chegar a San Lorenzo. O último Riau-Riau que conseguiu este obxectivo foi o de 1985, cunha duración de tres horas e media, durante as cales interpretouse, cantou e bailou o "Valse de Astrain" unhas 180 veces.
En 1991, e debido a altercados políticos, o Riau Riau tivo que ser suspendido e non se volveu a celebrar ata 1996, no que polos mesmos motivos tampouco puido realizarse. Desde ese ano, o Riau Riau estivo ausente das festas de San Fermín.
Nos últimos anos varias asociacións de xubilados encargáronse de que non se perdera este costume típico de San Firmino e organizaron un Riau Riau alternativo, sen políticos pero coa xente de Pamplona que quere conservar a tradición de acudir a Vésperas percorrendo o traxecto entre o concello e a igrexa de San Lorenzo ao son do Valse de Astráin.
En 2012, o alcalde da cidade Enrique Maya decidiu recuperar esta tradición e incluíla no programa oficial das festas. A celebración comezou o 6 de xullo ás 17,30 horas.
Os encerros
miniatura|240px|O encerro ao seu paso pola [[Plaza Consistorial de Pamplona|Plaza Consistorial.]] Os encerros consisten en acompañar (máis ben conducir) á manda de touros e cabestros que ás oito da mañá (debido aos cambios de hora, antes celebrábanse ás seis e ata os anos setenta ás sete) desde os currais de Santo Domingo, onde pasaron a noite, ata a praza de touros. É un acto sumamente perigoso que conta coa participación, especialmente os fins de semana, de miles de persoas de todo o mundo.
O primeiro peche das festas é o do día 7 de xullo e o último o do día 14.
Orixes
Os encerros de San Firmino teñen unha orixe medieval na "entrada": os pastores navarros traían aos touros de lida desde as devesas da Ribera de Navarra ata a Praza Maior, que servía de coso taurino ao non existir unha praza de touros. A noite anterior á corrida pasábana acampados preto da cidade, e ao amencer, entraban á carreira arroupados polos touros mansos e acompañados de xente que, dacabalo ou a pé, axudaba con paus e berros a encerralos nos currais.
En 1717 e 1731 prodúcense bandos que prohiben correr o encerro. En 1776 constrúese o primeiro valado ata a praza de touros que estaba na actual plaza del Castillo.
Co tempo, a finais do século XIX, pasouse de correr detrás deles para axudar a encerralos, a correr diante; así se converteu nun costume popular. Xa en 1856 pasa a denominarse encerro (antes era entrada) e córrense por primeira vez pola rúa Estafeta. Din as crónicas que os primeiros en desafiar as prohibicións que impedían correr diante dos hastados foron os carniceiros do Mercado de Santo Domingo, situado xunto á costa do mesmo nome. En 1867 o consistorio dita un bando para regulamentar a carreira, e documéntase a primeira "chea" en 1878.
Os cánticos
Antes de correr o encerro, os participantes piden axuda a san Firmino mediante uns cánticos que se entoan na costa de Santo Domingo (ao comezo do percorrido) 5, 3 e 1 minuto antes do encerro; é dicir, ás 07:55, 07:57 e 07:59. Desde o ano 2009 os cánticos interprétanse tanto en castelán como en éuscaro.
A versión en castelán deste cántico dedicado ao santo era e é parte do himno dunha das penas de mozos máis antigas da cidade, fundada en 1903.
Percorrido
O percorrido realízase ao longo das rúas da parte vella de Pamplona. Dá comezo nos currais da costa de Santo Domingo, subindo ata a Plaza Consistorial e virando pola rúa Mercaderes, para acceder á rúa Estafeta que conduce finalmente polo tramo de Telefónica ata a ruela que entra á Praza de Touros. O itinerario orixinal terminaba na Plaza del Castillo, e variou ao longo da historia, sendo en 1856 a primeira vez que discorreu pola rúa Estafeta. A esquina entre Mercaderes e Estafeta é un lugar moi solicitado polos fotógrafos, e é nesta última rúa onde se pode ver o tramo recto máis longo dos encerros.
A manda traza o percorrido completo nuns catro minutos de media, a uns 25 km/h. A manda está composta por seis touros e oito cabestros, seguidos duns mozos que fan de pastores no caso de que os touros ou os cabestros queden atrasados. Os pastores van identificados cun brazalete, actualmente de cor verde, e recentemente adoptaron unha indumentaria desa mesma cor para diferenciarse claramente do resto de participantes na carreira. A gandería dos touros cambia cada día, participando xa que logo 8 ganderías ao longo dos sanfermines.
Durante o encerro
O encerro pódese observar nos valados de madeira que se instalan ao longo das rúas (aínda que haberá que situarse nos lugares adecuados preto de dúas horas antes do comezo), desde algún balcón privado a prezos caros, ou ben na propia praza de touros, onde haberá que pagar un módico prezo os días festivos e fins de semana, sendo o resto de días gratuíta a entrada.
250px|miniatura|A [[Praza de touros Monumental de Pamplona|praza de touros de Pamplona despois dun encerro.]] Desde os rexistros oficiais, en 1924, contabilízase a morte de 15 persoas. A última vítima mortal foi un mozo de 27 anos de Alcalá de Henares que recibiu unha cornada no pescozo polo touro "Capuchino", da gandería de Jandilla, no tramo de Telefónica no cuarto encerro dos Sanfermines de 2009, o 10 de xullo.
Ao finalizar
Cando todos os touros atópanse xa nos currais da praza, os corredores esperan na arena a que se solten reses bravas. É habitual que a xente se coloque sentada fronte á porta de saída, para que a vaquilla pase por encima. Moitas persoas son arroiadas polo animal, en parte debido a que con tanta xente participando da actividade é difícil saber en que dirección se move. É de suma importancia resaltar que, a diferenza doutras festividades, en Pamplona está prohibido maltratar os animais, propinar patadas, subirse encima, collelos do rabo ou similar. O que incumpre esta norma recibe unha forte multa.
Os xigantes, kilikis e zaldikos
Os Xigantes de Pamplona, cos seus de historia, son un dos símbolos máis emblemáticos da festa. Son unhas figuras de madeira, cartón e tea con porte altivo que van cun grupo de kilikis, cabezudos e zaldikos. Xuntos forman a comparsa, comitiva que non falta unha soa mañá á súa cita e que, doutra banda, sae á rúa para outras grandes ocasións puntuais. Detrás de cada parella de xigantes están os comparseiros, gaiteiros e txistularis que marcan o seu paso.
250px|miniatura|left|O rei Europeo, que xunto coa raíña, convenceu ao concello para crear os Xigantes de Pamplona para os sanfermines de [[1860.]] Os xigantes actuais foron realizados por Tadeo Amorena, tras proposta do mesmo en marzo de 1860, e que tras o éxito da primeira parella tivo o encargo do Concello de Pamplona de realizar as outras tres parellas para os sanfermines dese mesmo ano. Catro parellas que representaban ás razas do mundo e aos continentes, aínda que non hai parella que represente a Oceanía: a branca (reis de Europa), a amarela (Asia), a moura-negro-africana (África) e a indio-americana (América), estes últimos son os caracterizados como negros. O seu peso oscila entre os 59 quilos da raíña europea e os 66,5 do rei africano, e a altura alcanza os 3,9 metros. Con todo, a presenza de xigantes nas festas está documentada na segunda década do século XVI por José María Corera, e segundo a novela de Arturo Campión Don García Almoravid podían preceder á procesión de San Firmino nada menos que en 1276, aínda que non hai constancia do seu rigor histórico.
A comparsa que lles acompaña esta composta por dúas zaldikos, con cabalos de cartón, por cinco cabezudos cos nomes de Alcalde, Concelleiro, Xaponés, Xaponesa e Avoa, e sete kilikis, cos nomes de Verrugas, Napoleón, Barbas, Coletas, Pataca, Caravinagre e o máis recente Navarrico.
Os fogos artificiais
Ás 23 horas os visitantes prepáranse para presenciar a queima da correspondente colección pirotécnica, de entre un cuarto de hora e 25 minutos de duración. Como case todos os actos das festas son gratis, aínda que teñen un custo para o concello duns 24.000 euros.
A súa historia remóntase ao século XVI e case corre parella aos precedentes dos xigantes. O lume sempre foi un elemento substancial nas celebracións e ritos desta terra. Os chineses introduciron máis tarde a pólvora e Pamplona acolle desde 1595 queimas de fogos artificiais nestas datas. Primeiro foron modestos foguetes e bombas xaponesas na Plaza del Castillo e hoxe son grandes coleccións pirotécnicas lanzadas desde a Cidadela ás 23 horas.
Sabahudin Bilalović
Sabahudin Bilalović, coñecido como Dino Bilalović, nado o 7 de maio de 1960 en Trebinje, Bosnia e Hercegovina (Iugoslavia) e finado o 29 de xullo de 2003 en Makarska, Croacia, foi un xogador profesional de baloncesto internacional, que cunha estatura de 2,10 metros xogaba na posición de pivote.
Traxectoria
En 1979, como xogador do Bosna Asa e nos seus primeiros anos de carreira, gañou a Copa de Europa de Baloncesto. Internacional coa selección de Iugoslavia, apareceu por primeira vez coa selección de Bosnia e Hercegovina trala desintegración iugoslava no EuroBasket de Alemaña de 2003, onde foi o máximo anotador do torneo con preto de 25 puntos por encontro.
Durante a súa etapa na liga ACB, no Breogán de Lugo, conseguiu facer unha media 15 puntos e 6,5 rebotes por encontro, destacando sobre todo as súas 51 triplas dese ano (cun 41% de acerto), dato moi consedirable e máis aínda tendo en conta que xogaba como pivote. Morreu en xullo de 2003 durante unhas vacacións de Makarska, Croacia, debido a problemas cardíacos previamente diagnosticados.
Lista de furacáns
Os nomes dos furacáns no Atlántico e no Pacífico nororiental, corresponden a homes e mulleres alternadamente, que se preparan en orde alfabética para cada unha das tempadas de furacáns. Se unha tempada rexistrase un número superior a 21 furacáns, usaríanse as letras do alfabeto grego (alfa, beta, gamma etc.) para designalos.
Hai preparadas seis listas de nomes para o ciclo dos vindeiros seis anos.
En teoría, os nomes poden estar en francés, español e inglés, se ben as formas inglesas son clara maioría. Os nomes non comezan polas seguintes letras: q, u, x, y e z. Este sistema de nomeamento ideouse en 1979.
Nomes retirados
Os nomes poden ser retirados a petición de países afectados se causaron un dano extenso a poboación e propiedades, como foi o caso do Katrina ou do Stan, por exemplo. Tamén se retirou o nome de Klaus, que impactara en Galicia en 1984 [véxase Ciclón Klaus (1984)], logo de devastar a Martinica en 1990 [véxase ciclón Klaus (1990)].
Aeroporto de Granada
Ofrece numerosos destinos tanto de dentro como de fóra do país. Desde Granada pódese voar xa a París-Orly e Roma-Fiumicino. En canto a España refírese, Granada conecta con Madrid, Barcelona, Palma, Melilla, Tenerife ou Gran Canaria.
Tras seis anos de crecemento sostido, no ano 2007 o aeroporto chegou alcanzou un récord no total de pasaxeiros, un total de 1 467 590, xerándose un importante crecemento con respecto aos 1 086 236 de 2006. Por contra, esa tendencia non se mantivo tanto en 2008 como en 2009 (onde xa houbo unha importante baixada respecto ao ano anterior). En 2010, ademais, debido á crise económica e sobre todo ao abandono da compañía Ryanair de varias liñas mantívose a baixada.
Estatísticas
Número de pasaxeiros e de operacións desde o ano 2000:
Henrik Klackenberg
Sven Henrik Klackenberg, nado o 1 de marzo de 1954 en Danderyd, provincia de Estocolmo, é un arqueólogo, numismático, anticuario e heraldista sueco, responsable da heráldica estatal de Suecia desde 1999.
Traxectoria
A súa primeira actividade profesional desenvolveuna traballando como arqueólogo na Xunta de Patrimonio Nacional de Suecia (Riksantikvarieämbetet), entre 1979 e 1984. Posteriormente pasou a ocupar o posto de anticuario do Museo Histórico de Estocolmo e en 1993 foi nomeado director dese museo e do Gabinete Real de Moedas (Kungliga Myntkabinettet).
En 1998 foi designado heraldista adxunto e en 1999 responsable da heráldica estatal dos Arquivos Nacionais Suecos. Esta responsabilidade leva aparellada a súa pertenza ao Comité Nacional Sueco de Xenealoxía e Heráldica, á Fundación Nacional Sueca e ao Comité Sueco de Tradición da Defensa.
Klackenberg foi presidente da Sociedade Arqueolóxica Sueca (1997-1999) e formou parte do consello directivo da Asociación Sueca de Humanidades (1999-2007).
Publicacións
Estes son os traballos monográficos máis significativos dos publicados por Henrik Klackenberg ao longo da súa carreira:
Rune Ekre
Lennart Rune Fridgott Ekre, nado o 13 de febreiro de 1924 en Habo, provincia de Jönköping, e finado o 21 de setembro de 2013 en Stenungsund, provincia de Västra Götaland, foi un arqueólogo, numismático, director de museo, pintor e debuxante sueco.
O seu papel nas súas escavacións na cidade medieval de Lödöse fixérono merecedor do doutoramento honorífico pola Facultade de Humanidades da Universidade de Gotemburgo en 1989.
Traxectoria
Logo de culminar a súa educación secundaria en 1943 e de realizar o servizo militar en Sollefteå, en 1944 comezou a súa formación superior en Historia da Arte, Literatura e Linguas Nórdicas na Universidade de Gotemburgo, onde se graduou en 1951.
A súa primeira actividade profesional foi como profesor en escolas dos municipios de Lilla Edet (1953-1961) e de Tjörn (1961-1968).
Por mor da reurbanización da contorna da cidade medieval de Lödöse, no municipio actual de Lilla Edet (provincia de Västra Götaland), a partir de 1951 fíxose necesaria unha serie de escavacións arqueolóxicas, que se realizaron baixo os auspicios da Xunta Nacional de Patrimonio (Riksantikvarieämbetet). Ao tempo que realizaba a súa especialización en Arqueoloxía Medieval na Universidade de Lund, na que se graduou en 1962, Ekre participou como axudante nesas escavacións, ata que en 1968 comezou a dirixilas, con dedicación a tempo completo.
Cando as actividades arqueolóxicas de Lödöse se vincularon en 1979 ao Museo Provincial de Älvsborg (antiga provincia hoxe integrada en Västra Götaland), Ekre pasou a ocupar o posto de primeiro anticuario do museo, e ampliou o seu ámbito de responsabilidade sobre as escavacións en toda a contorna da cidade medieval.
Xa desde 1965, Ekre dirixía tamén o Museo da cidade de Lödöse, onde organizou diversas exposicións de carácter temporal. Nos derradeiros anos antes da súa xubilación en 1989, tamén traballou no deseño do novo edificio do museo, que se completou en 1994.
A partir da descuberta en 1963 dunha ceca medieval, no transcurso das escavacións, Ekre comezou a prestarlle unha atención especial nas súas investigacións á moeda e a circulación monetaria en Suecia durante a Idade Media.
Rune Ekre foi membro da Sociedade Numismática Sueca desde 1966.
Na súa faceta como artista, na súa xuventude Ekre estudara debuxo con Tore Ahnoff, director da academia de arte Valand, en Gotemburgo, e destacou como debuxante e como pintor ao óleo (principalmente paisaxes, retratos e motivos sagrados). Tamén foi deseñador de obras de ferro forxado, algunhas das cales se instalaron no centro da cidade. En 2014 celebrouse unha exposición da súa produción artística no Museo de Lödöse.
Gran Premio do Reino Unido de 1996
O Gran Premio do Reino Unido de 1996 foi unha carreira de motor de Fórmula 1 celebrada o 14 de xullo de 1996 no Circuíto de Silverstone, Silverstone, Northamptonshire, Inglaterra. Foi a décim rolda da tempada de Fórmula Un de. A carreira de 61 voltas gañouna o Williams de Jacques Villeneuve que logrou a súa segunda vitoria da tempada diante de Gerhard Berger, no Benetton, o McLaren de Mika Häkkinen chegou no terceiro lugar, o seu primeiro podio desde o seu accidente case mortal no Gran Premio de Australia de 1995. Rubens Barrichello tomou a cuarta posición, igualando o seu mellor final da tempada. Os puntos finais foron para David Coulthard no segundo McLaren e Martin Brundle no segundo Jordan.
Videoxogo casual
Un videoxogo casual é un estilo de videoxogos dirixido ou usado por un público casual. Os videoxogos casuais poden ter calquera tipo de mecánica e entrar noutro tipo de xénero. Poden ser distinguibeis polas súas regras simples.
Os videoxogos casuais eran comunmente xogados nun PC de xeito online nun navegador web, aínda que hoxe en día é común xogalos en todo tipo de dispositivos dixitais como videoconsolas, móbiles, teléfonos intelixentes, PDAs ou comprimidos. Antes, os xogadores casuais adoitaban ser de maior idade que os xogadores doutro tipo de videoxogos, normalmente de xénero feminino, cun 74% deles sendo de xénero feminino. . Actualmente expandiuse a todo tipo de idades debido á súa integración en videoconsolas e teléfonos intelixentes.
Xéneros
Non hai unha clasificación precisa á hora de falar de videoxogos casuais na industria moderna dos videoxogos. Isto pode ser explicado polas sinxelas ideas que forman a base destes xogos así como pola cantidade de xéneros que se mesturan en cada título. De acordo con Big Fish Games, distribuidor e desenvolvedor de videoxogos casuales,5 e Gamezebo, game review site,6 o común dos títulos máis populares poderíanse clasificar nalgún destes sete xéneros para videoxogos casuais:
Aínda que non hai que descartar que calquera dos xéneros que existen para videoxogos máis complexos, se poidan encontrar tamén presentes no sector dos videoxogos casual, ou que haxa títulos que pertenzan a xéneros únicos do sector.
Linguaxe de marcas
Chámase linguaxe de marcas ou linguaxe de marcado ao xeito de codificar texto incorporando etiquetas ou marcas que conteñen información adicional acerca da estrutura do texto ou a súa presentación. A linguaxe de marcas máis estendida é a HTML, fundamento do World Wide Web.
Historia e características
As linguaxes de marcado acostuman a confundirse con linguaxes de programación. Porén, non son o mesmo, xa que a linguaxe de marcado non ten funcións aritméticas ou variables, como si posúen as linguaxes de programación. Historicamente, o marcado usábase e úsase na industria editorial e da comunicación, así como entre autores, editores e impresores.
Un exemplo de como funciona a linguaxe de marcado pode observarse no ditado de viva voz dun documento a unha persoa que o transcribe a máquina:
"Poña estilo de carta, poña comiñas, poña maiúsculas, Prezado Xoán, poña dous puntos, á parte, sangría, poña primeira letra maiúscula, escríboche esta carta, poña negrillas, de xeito moi urxente, peche negrilla, xa que non me enviaches... etc".
As linguaxes de marcas chámanse así pola práctica tradicional de marcar os manuscritos con instrucións de impresión nas marxes. Na época da imprenta, esta tarefa correspondeulle aos marcadores, que indicaban o tipo de letra, o estilo e o tamaño, así como a corrección de erros, para que outras persoas compuxesen a tipografía. Isto conduciu á creación dun grupo de marcas estandarizadas. Coa introdución das computadoras, trasladouse un concepto similar ao mundo da informática.
A xeneralización das linguaxes de marcas
A iniciativa que sentaría as bases das actuais linguaxes, partiría da empresa IBM, que buscaba novas solucións para manter grandes cantidades de documentos. A idea básica era que a presentación debe separarse do contido. O marcado, polo tanto, céntrase en definir a estrutura do texto e non a súa presentación visual. Tras un longo proceso, en 1986 a Organización Internacional para a Estandarización publicaría o Standard Generalized Markup Languaje con rango de Estándar Internacional co código ISO 8879.
O SGML especifica a sintaxe para a inclusión de marcas nos textos, así como a sintaxe do documento que especifica que etiquetas están permitidas e onde. Isto permitía que un autor empregase calquera marca que quixese, escollendo nomes para as etiquetas que tivesen sentido tanto polo tema do documento como polo idioma. Así, o SGML é, estritamente falando, unha metalinguaxe, da que se derivan varias linguaxes especializadas. Desde finais dos 80 apareceron novas linguaxes baseadas en SGML.
O SGML tivo unha grande aceptación e hoxe en día emprégase en campos nos que se require documentación a grande escala. A pesar diso, resultou farragoso e difícil de aprender, como consecuencia da ambición dos obxectivos previstos. A súa gran potencia era á vez unha vantaxe e unha desvantaxe. Porén, foi un punto clave no desenvolvemento das linguaxes de marcas actuais, xa que a gran maioría derivan desta.
A popularización: o HTML
En 1991, parecía que os editores WYSIWYG, que almacenan os documentos en formatos binarios, abranguerían case a totalidade do procesamento de textos, relegando o SGML a usos profesionais ou industriais moi específicos. Así e todo, a situación cambiou drasticamente cando Sir Tim Berners-Lee, que aprendera SGML no CERN, utilizou a sintaxe SGML para crear o HTML.
Esta linguaxe era similar a calquera outra creada a partir do SGML, con todo resultou extraordinariamente sinxela. A flexibilidade e escalabilidade do marcado HTML foi un dos principais factores, xunto co emprego de URLs e a distribución libre de navegadores, do éxito da World Wide Web.
A madurez: o XML
A resposta aos problemas xurdidos en torno ao HTML veu da man do XML (eXtensible Markup Language). O XML é unha metalinguaxe que permite crear etiquetas adaptadas ás necesidades (de aí o de "extensible"). O estándar define como poden ser esas etiquetas e que se pode facer con elas. É, amais, especialmente estrito en canto ao que está permitido e ao que non, todo documento debe cumprir dúas condicións: ser válido e estar ben formado. O XML foi desenvolvido polo World Wide Web Consortium, o seu obxectivo principal era simplificar o SGML para adaptalo a un campo moi preciso: documentos en Internet.
A nova linguaxe estendeuse con rapidez, xa que todo documento XML é á súa vez SGML. Os programas e documentos creados para e con SGML podían converterse case automaticamente á nova linguaxe. O XML simplificou radicalmente a complexidade do SGML, facilitando a aprendizaxe e a implementación do novo estándar. O acerto fundamental desta linguaxe é que logra un equilibrio entre simplicidade e flexibilidade.
O XML foi ideado en principio para contornos semi-estruturados, como textos e publicacións. Un dos exemplos máis claros é o XHTML, a redefinición do HTML en clave XML, coas vantaxes que iso supón. Malia todo, axiña se observou que as súas virtudes podían ser útiles en campos ben distintos. As linguaxes baseadas en XML teñen aplicacións incontables, como na transacción de datos entre servidores, intercambio de información financeira, fórmulas e reaccións químicas, e un longo etcétera.
A web semántica
As linguaxes de marcado son a ferramenta fundamental no deseño da web semántica, aquela que non só permite acceder á información, senón que ademais define o seu significado, de xeito que sexa máis doado o seu procesamento automático e se poida reutilizar para distintas aplicacións. Isto conséguese engadindo datos adicionais aos documentos, utilizando dúas linguaxes expresamente creadas: o RDF (Resource descriptión framework ou Plataforma de descrición de recursos) e OWL (Web Ontology Language ou Linguaxe de ontoloxías para a web), ambas as dúas baseadas en XML.
Texto plano
Unha das principais vantaxes deste tipo de codificación é que pode ser interpretada directamente, dado que son arquivos de texto plano. Isto é unha vantaxe evidente respecto aos sistemas de arquivos binarios, que requiren sempre dun programa intermediario para traballar con eles. Un documento escrito con linguaxes de marcado pode ser editado por un usuario cun sinxelo editor de textos, sen prexuízo de que se poidan empregar programas máis sofisticados que faciliten o traballo.
Ao tratarse soamente de texto, os documentos son independientes da plataforma, sistema operativo ou Programa informático co que foron creados.
Compactidade
As instrucións de marcado, tamén chamadas etiquetas, mestúranse co propio contido nun único arquivo ou fluxo de datos.
Flexibilidade
Aínda que orixinalmente as linguaxes de marcas se idearan para documentos de texto, comezáronse a utilizar en áreas como gráficos vectoriais, servizos web, sindicación web ou interfaces de usuario. Estas novas aplicacións aproveitan a simplicidade e potencia da linguaxe XML. Isto permitiu que se poidan combinar varias linguaxes de marcas diferentes nun único arquivo.
Anna Kournikova
Anna Sergeyevna Kournikova (en ruso: Анна Сергеевна Курникова, ligazón=Ficheiro:Anna_kournikova.ogg|11x11px|Anna kournikova.ogg [[Media:Anna kournikova.ogg|escoita]] <small class="metadata audiolinkinfo">(axuda · info) ), nada en Moscova o 7 de xuño de 1981, é unha modelo e unha xogadora de tenis rusa. Como xogadora de tenis acadou a oitava posición na clasificación da WTA, aínda que non gañou un torneo deste circuíto individualmente en toda a súa carreira. Onde Kournikova destacou deportivamente foi en "dobres", especialmente coa compañeira Martina Hingis, con quen gañou dúas veces o Aberto de Australia en 1999 e 2002, e tamén gañou dúas veces o WTA Finals en 1999 e 2000. En total, gañou 16 títulos no circuíto WTA en dobres, a maioría deles entre 1999 e 2000. O 22 de novembro de 1999 a Asociación de Mulleres Tenis clasificouna como número 1 de tenis feminino en dobres, unha posición que mantivo durante dez semanas.
A súa beleza foi a principal razón pola que se converteu nunha das estrelas de tenis feminino máis coñecidas internacionalmente, malia o feito de que nunca gañou un título individual no circuíto WTA. Durante a súa carreira deportiva, tivo a oportunidade de comezar a carreira de modelo. Por mor de varias dores nas costas e a columna vertebral anunciou a súa retirada do tenis profesional con só 22 anos, e continuou a traballar como modelo. Vive en Miami e mantén unha relación amorosa co cantante Enrique Iglesias dende o 2001.
Análise harmónica
miniatura|400px|Os gráficos da análise harmónica amosan como as diferentes [[lonxitude de onda|lonxitudes de onda interactúan coa luz vermella. Cunha diferenza de λ/2 (lonxitude de onda/2), o vermello está en sincronía perfecta coa súa segunda xeración harmónica no ultravioleta. Todas as outras lonxitudes de onda do espectro visible teñen menos de λ/2 de diferenza entre elas, formando as oscilacións harmónicas nas ondas combinadas.]] En matemáticas, a análise harmónica estuda a representación de funcións ou sinais como superposición de ondas "básicas" ou harmónicos.
A análise harmónica investiga e xeneraliza as nocións de series de Fourier e transformadas de Fourier. Ao longo dos séculos XIX e XX converteuse nunha materia enorme con aplicacións en campos diversos como o procesamiento de sinais, a mecánica cuántica ou a neurociencia.
Serie de Fourier
As series de Fourier empréganse para descompor unha función, sinal ou onda periódica como suma infinita ou finita de funcións, sinais ou ondas harmónicas ou sinusoidais; é dicir, unha serie de Fourier é un tipo de serie trigonométrica.
Transformada de Fourier
A transformada clásica de Fourier en Rn aínda é unha área de investigación activa, sobre todo na transformación de Fourier sobre obxectos máis xerais, como as distribucións temperadas. Por exemplo, se se impoñen algúns requirimentos sobre unha distribución f, pódese tentar trasladalos a termos da súa transformada de Fourier. O teorema de Paley-Wiener é un exemplo diso, que implica inmediatamente que se f é unha distribución de soporte compacto (o que inclúe as funcións de soporte compacto), entón a súa transformada de Fourier non ten nunca o soporte compacto. Isto é un tipo moi elemental dun principio de incerteza en termos da análise harmónica.
As series de Fourier poden ser estudadas convenientemente no contexto dos espazos de Hilbert, o que nos dá unha conexión entre a análise harmónica e a análise funcional.
Análise harmónica aplicada
Moitas aplicacións da análise harmónica na ciencia e na enxeñaría comezan coa idea ou hipótese de que un fenómeno ou sinal se compón dunha suma de compoñentes oscilatorias individuais. As mareas e as cordas que vibran son exemplos comúns e sinxelos.