cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cortes Xerais
Congreso dos Deputados
A elección verifícase en cada circunscrición atendendo a criterios de representación proporcional, seguindo o sistema D'Hondt que permite evitar fraccionamientos inconvenientes para a estabilidade da Cámara. Este método ten unha contrapartida negativa: prexudica aos partidos minoritarios —na circunscrición en que o sexan—, crea o concepto de «voto útil», que pode condicionar o voto dos cidadáns, e favorece o bipartidismo.
O Congreso é elixido por catro anos, de maneira que o mandato dos deputados termina catro anos despois da súa elección ou o día da disolución da Cámara.
Réxime
A regulación fundamental do funcionamento das Cortes Xerais atópase na Constitución e nos regulamentos de cada unha das cámaras.
Tempo
A lexislatura é o tempo normal da vida de cada Cámara, cuxa duración é de catro anos, salvo en caso de disolución anticipada.
O período de sesións é cada unha das etapas de traballo dentro de cada lexislatura. Sinálanse que as Cámaras se reunirán anualmente en dous períodos ordinarios de sesións, un de setembro a decembro e outro de febreiro a xuño.
Lugar
De acordo coa Constitución, que establece Madrid como capital, a sede das Cortes Xerais está na devandita cidade, tanto para o Congreso como para o Senado. Ambos os locais gozan do privilexio de inviolabilidade do artigo 66.3 da Constitución.
Pleno e comisións
O funcionamento das Cámaras ten lugar en pleno e en comisións, coas limitacións establecidas na Constitución —por exemplo, nos casos de leis orgánicas e tratados internacionais—. O pleno é a reunión de todos os membros dunha Cámara, baixo a presidencia da súa respectiva Mesa; as comisións son cada unha das seccións operativas nas que se dividen os deputados ou senadores, baixo a dirección dunha Mesa propia.
Disolución
As Cortes Xerais exercen todos os seus poderes e potestades a través da elaboración e aprobación das Leis, mediante a proposición dos nomeamentos dos titulares de determinados órganos do Estado ao rei e doutras formas.
En canto ás competencias relacionadas coa Coroa, como a autorización para declarar a guerra e facer a paz ou a proclamación do rei ante as Cortes Xerais, as Cámaras reúnense en sesión conxunta baixo a presidencia do presidente do Congreso dos Deputados.
Determinadas decisións de especial transcendencia pero de carácter non lexislativo, como a apreciación da necesidade de que o Estado harmonice disposicións diversas das comunidades autónomas sobre unha materia determinada, son tomadas por maioría de cada unha das Cámaras; a Constitución distribúe a iniciativa nestes casos de forma desigual, en favor do Senado na maioría dos casos, pero ordena que as discrepancias sexan resoltas por unha Comisión Mixta composta por igual número de senadores e deputados, pero se a proposta elaborada por ela non conduce ao acordo de ambas as cámaras a decisión final corresponde ao Congreso por maioría absoluta.
Ulrich Rückriem
Ulrich Rückriem, nado en Düsseldorf o 30 de setembro de 1938, é un escultor alemán.
Traxectoria
Comezou nunha canteira aprendendo os procesos de transformación da pedra e as súas reaccións ante distintas intervencións. Desenvolveu o seu traballo dende os anos sesenta como escultor independente. As súas obras están principalmente en Europa, destacando a súa participación na Bienal de Venecia de 1978 representado á República Federal Alemá.
Obras en Galicia
Destaca a súa intervención no lugar de Monteagudo (A Estrada) con varias pezas inseridas nunha carballeira.
Antigua
O termo Antigua pode referirse a:
Antigua é a tradución do termo galego Antiga. Pode referirse tamén ao país de Antiga e Barbuda, que ten por nome oficial Antigua and Barbuda, e a unha das súas principais illas, Illa Antiga.
O Xaral, Romariz, Abadín
O Xaral é un lugar da parroquia de Romariz no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Deba, Guipúscoa
Deba, (en español Deva, mais o único nome oficial é Deba), é un concello e localidade costeira situada ao noroeste de Guipúscoa, Euskadi. Está chantada na desembocadura do río Deba, pertencente á comarca de Debabarrena. Ten unha poboación de 5.274 habitantes segundo o censo do ano 2006 e unha superficie de 52 km², cunha densidade poboacional de 102,32 habitantes por quilómetro cadrado.
Coa orixe no próximo núcleo rural de Itziar, estabeleceuse na actual situación en 1343 co nome de Montreal de Deba, que xa tiña no 24 de xuño de 1294. Ten unha gran praia, que é o seu atractivo turístico principal, xunto coa súa grande alameda.
Distribúese por dúas vertentes diferentes, a do río Deba e a do río Urola, e o seu terreo e moi accidentado. A costa destaca pola chamada rasa mareal, que se estende até Zumaia. Sitúase na marxe dereita da río que o río forma na súa desembocadura; nela, noutros tempos, houbo un porto comercial; na actualidade só se emprega como porto deportivo e de recreo.
As súas armas son un escudo de goles cun castelo sostido por un león e un grifón tenantes e, ós seus pés, tres teixos de sinople.
O topónimo
A vila toma o seu nome do río cuxa desembocadura alberga, o río Deba. Existen bastantes topónimos homónimos na zona norte da Península Ibérica, xeralmente asociados a ríos.
A palabra deva significa en sánscrito deus, deidade. Considérase que deriva á súa vez dunha palabra indoeuropea deiwos empregado para designar deuses; as propias palabras deus ou Zeus, derivarían de dita palabra orixinal. Por este feito, e por estar o topónimo relacionado moitas veces con ríos, pódese relacionar Deba co nome dunha hipotética deusa celta dos ríos. A existencia dun río con nome claramente indoeuropeo e posíbel celta no País Vasco, e empregada polos partidarios da hipótese da vasconización tardía como proba que avala a mesma.
Sobre a aplicación do nome á actual localidade. Deba foi fundada no lugar que ocupa actualmente o barrio de Itziar en 1294 e foi bautizada co nome de Mont-Real. No 1343 foi trasladada ao seu actual lugar na desembocadura do río Deba, pasando a denominarse Mont-Real de Deva, finalmente o nome da vila acabaría confundíndose co do río ao perder o apelativo de Mont-Real.
Tradicionalmente o nome do pobo escribíase en castelán, como Deva, aínda que na segunda metade do século XX comezou a escribirse tamén como Deba, ao aplicarse as regras ortográficas modernas da lingua vasca. E actualmente, dende que en 1989 foi publicado no BOE, Deba é o único nome oficial da zona, tanto no País Vasco como no resto de España.
O xentilicio pode ser debarra ou debatarra, común para homes e mulleres e que provén do éuscaro.
Situación
Áchase no extremo máis occidental da provincia, e pertencente á comarca do Debabarrena, siuado á beira dereita do río do Deba. Parte do territorio municipal expándese pola conca do Urola e polo alto de Itziar e Lastur, elevándose sobre a costa.
Deba limita, ao norte co mar Cantábrico, ao este con Zumaia, ao sur con Mendaro e Zestoa, e ao oeste con Mutriku.
Eleccións municipais de Deba
Eleccións municipais de 1979
Eleccións municipais de 1983
Eleccións municipais de 1987
Aquí sumouse Eusko Alkartasuna na loita pola alcaldía, e deu a sorpresa sendo a lista vencedora.
Eleccións municipais de 1991
Eleccións municipais de 1995
Desaparece o partido Euskadiki Ezkerra, fusionándose co PSE, e aparece unha nova candidatura, independentes por Deba. O resultado foi:
Eleccións municipais de 1999
Desaparece Herri Batasuna, ilegalizada e aparece Eukal Herritarrok. Tamén o Partido Popular presentou candidatura por primeira vez no concello.
Eleccións municipais de 2003
Desaparece Euskal Herritarrok (ilegalizada), e preséntase Ezker Batua. Resultou ganadora a coalición EAJ-PNV/EA, con maioría absoluta.
Eleccións municipais de 2007 Houbo coalición entre Ezker Batua e Aralar e preséntase por primeira vez EAE-ANV, logrando un segundo posto.
A ideoloxía vencedora no municipio é a esquerda nacionalista de Eusko Alkartasuna, a excepción dos primeiros anos que os vencedores eran do PNV.
Comunicacións
Deba está atravesada pola estrada N-634, que a une coa cabeceira comarcal, a cidade de Éibar, e coa capital da provincia, Donostia, e Bilbao, capital da veciña Biscaia. A autoestrada AP-8 ten unha saída no barrio de Itziar, e o ferrocarril de vía estreita, de Eusko Trenbideak, da liña Bilbao - Donostia, ten estación en pleno centro da vila, estación que tivo máis importancia noutras épocas. A estrada GI-638 únea coa veciña Mutriku e con Ondarroa, xa en Biscaia.
O Porto Deportivo de Deba é para embarcación de recreo, e ten setenta amarres para pequenas barcas de pesca de entretemento. Non hai liñas nin comercias nin de pasaxeiros, aínda que noutra época si existiron. Está situada nas proximidades dos portos de Bilbao e Pasaxes e dos aeroportos de Hondarribia, Bilbao e Vitoria.
Quasimodo
miniatura|250px|Quasimodo. Quasimodo é o personaxe principal da obra Notre-Dame de París, de Victor Hugo.
Deba, Guipúscoa
Distribución
A distribución do concello está baseada no núcleo urbano e nos barrios rurais; estes son: Itziar, Lastur e Elorriaga. Hai uns 130 casaríos esparexidos polo territorio.
Quasimodo
Descrición
Quasimodo é un mozo corcovado que foi abandonado ao nacer preto da catedral de nosa Señora de París, onde mora dende entón facendo de sineiro. Disque era fillo dunha xitana. Só pode utilizar un ollo, xa que o outro o ten case bloqueado pola deformidade do seu rostro, e ficou case xordo polo son das campás da catedral, as cales significan todo para el, antes de coñecer a moza xitana Esmeralda, da que se namora por ser ela a primeira que lle amosou bondade.
Quasimodo era odiado polo pobo de París por causa da súa deformidade, polo cal posúe un carácter tímido e retraído. Con todo, posúe unha gran valentía, afouteza e un corazón nobre. Antes de Esmeralda, a única persoa importante para el era o arcediago Frollo, quen o adoptou cando foi abandonado na catedral entre os nenos expósitos.
Etimoloxía
Quasimodo provén do latín quasi modo (en galego: coma se, case como), primeiras dúas palabras do introito da misa do primeiro domingo tras o de Pascua, por ser abandonado neste día do ano. Ao mesmo tempo, supón un xogo de palabras, xa que o sineiro era considerado un case humano: moi preto de todos os demais e, ao mesmo tempo, tan diferente.
Deba, Guipúscoa
Hidrografía e orografía
miniatura|300px|[[Praia de Deba]]
Hidrografía
A hidrografía do concello está ligada ao río Deba e aos pequenos afluentes que chegan a el dende as montañas que o rodean. Na conca do Urola, son os afluentes deste os que regan as súas terras; estes afluentes, tanto do Deba como do Urola, son pequenos regatos que nacen nos montes próximos e acaban morrendo no río principal.
O río Deba (ou Diva, segundo Tolomeo), na súa desembocadura forma unha ría que ten uns setenta metros de anchura e cuxo calado depende da marea. Ar marxes da ría foron modificadas coa construción de diques. Esta ría chega até o barrio de Sasiola, en Mendaro; nela fórmase unha marisma da que aínda queda algún resto importante, xa que boa parte da mesma foi desecada e convertidas en terras de labranza. Pouco antes da marisma hai un desfiladeiro estreito, no que en tempos prehistóricos houbo asentamentos, dos cales hai resto significantes, e na súa entrada superior estabeleceuse o mosteiro de Sasiola e a igrexa de Santo André, considerada como unha das primeiras igrexas da provincia.
As augas do Deba están moi contaminadas, tanto fecal como industrialmente, ao recibir, con escaso tratamento, os saneamentos das localidades da súa conca e os refugallos da numerosa industria da área. A situación envorcarán na primeira década do século XXI cando os sistemas de saneamento e depuración estean en marcha.
Orografía
A orografía do concello é moi irregular e abrupta. Os montes que o rodean acadan os 800 ou 900 metros de altitude a pouca distancia da costa. Xa en 1799 Agustín María de Balzola, Vicario de Deba, dicía o seguinte ao respecto deste capítulo:
A costa destaca polos grandes acantilados de máis de 150 metros de altitude, a cuxos pés ábrese a rasa mareal, con praia salvaxes de rochas e pedras.
miniatura|200px|[[Rasa mareal de Deba e Zumaia]]
Economía
Historicamente a economía de Deba estivo sustentada polo comercio e a industria, como tamén da actividade rural centrada na gandería e agricultura. As rotas comerciais que por mar chegaron ao entón porto de Deba ou ao veciño fluvial de Alzola, en Elgoibar alá polos séculos XVI e XVII. Tiña dúas ferrarías e o comercio da la castelá, que chegaba por Gasteiz, e o ferro inglés facía que Deba puidese considerarse rica. Na súa ría houbo estaleiros até o século XX.
Na actualidade, ao igual que antano, tamén son a industria e o comercio, esta vez con carácter de turismo, os que manteñen a economía da vila. O sector servizos, con preto dun 50 % da ocupación, e a industria, cun 38 %, son o piar económico. A gandería e agricultura teñen unha certa importancia.
O sector primario ten 3.506 habitantes dedicados a explotacións agrícolas e gandeiras, principalmente gandeiras, ocupa, nas 220 pequenas explotacións, ao 6,5 % da poboación activa. A agricultura é case exclusivamente para o autoconsumo e a venda nos mercados dos pobos da bisbarra. As explotacións gandeiras dedícanse ao leite e á carne. Hai algunha dedicada ao touros bravos en Lastur e Itziar.
No sector secundario, a industria metalúrxica, como no resto da comarca, é a que monopoliza, practicamente, este sector. As industrias de accesorios do automóbil e de máquinas son as que están máis implantadas. Aprovéitanse algunhas terras do val do Deba para a súa localización, aínda que o foco industrial importante áchase en Itziar. A comarca do Baixo Deba, eminentemente industrial e pouco extensa, ten un tipo de distribución industrial que permite aos habitantes dos seus pobos vivir nuns e traballar noutros. As necesidades das fábricas achadas nos centros históricos industriais, como Éibar e Elgoibar, fixeron que se expandan por toda a comarca e tamén fóra dela.
O sector sevizos, baseado no turismo, ocupa a preto do 50 % da poboación activa. O grande atractivo turístivo é a praia de Deba, e ao redor dela desenvolvéronse diversas actividades de hostalaría, restaurantes, hoteis etc. A parte rural do concello está accedendo a esta actividade mediante o turismo rural.
Principais empresas do municipio
As seguintes empresas localizadas en Itziar igualan ou superan os 50 traballadores en nómina (segundo o Catálogo Industrial e de Empresas Exportadoras do País Vasco ).
Historia
Os restos prehistóricos achados nos numerosos depósitos localizados no territorio municipal testifican unha poboación importante en tempos prehistóricos. O conxunto de pinturas da cova de Ekain, onde destaca un grupo de cabalos, pertencente ao Magdaleniano, é dos máis importantes de Europa. Na zona de Sasiola e Astigarribia atopáronse importantes restos na cova de Ermitia (pertencentes a catro niveis culturais: neo-eneolítico, aziliense, magdaleniano e solutreano). Noutras covas tamén se encontraron restos interesantes, como na de Praileaitz, onde se poden ver pinturas simbólicas que foron catalogadas provisionalmente na época solutreano; é dicir, hai uns vinte mil anos.
Aínda non tendo noticias dos tempos romanos, sábese que estiveron na costa do golfo de Biscaia con importantes asentamentos, como o peirao e cidade de Oiasso, na actual Irún, ou en Forua, preto de Gernika, polo que se pode supoñer que tamén tiñan presenza na ría do Deba. A igrexa de Santo André de Astigarribia ten rastros (unha xanela) visigóticos e está considerada como a igrexa máis antiga da provincia.
Pistola
miniatura|[[Heckler & Koch USP, pistola semiautomática de fabricación alemá.]] A pistola é unha arma de fogo curta, deseñada para ser usada cunha única man, e que dispara balas na distancia curta. Foi concibida para usala como unha defensa, a pesar do feito de que tamén pode ser usado de xeito ofensivo.
Deba, Guipúscoa
Historia
O primeiro asentamento relativo á poboación de Deba atópase en Itziar, onde o 24 de xuño de 1294 Sancho IV de Castela, rei de León e Castela, daba carta puebla á poboación de Monreal en Valladolid. Os habitantes da vila de Monreal decidiron trasladar a mesma á beira do mar, xunto á desembocadura do río, para aproveitar deste xeito os recursos que lle ofrecía o mar e adicarse á pesca e ao comercio. O rei Afonso XI de Castela autoriza á mesma o traslado o 17 de xuño de 1343, dábaselle o nome de Monreal de Deba e outorgábaselle o foro de Vitoria. Con este traslado, o sitio de Itziar deixou de ser Vila.
A economía baseábase no comercio que xeraba o porto, onde as mercancías que chegabas da meseta castelá vía Vitoria, embarcábanse para Inglaterra e o ferro procedente de alí, distribuíase polas ferrerías do país. Foi importante este comercio que en Deba chegou a celebrarse unha importante feira de gado que se perdeu cando o porto deixou de ser punto de paso de mercancías. A apertura do paso por Urduña unido ao pouco volume que a ría de Deba ten, fixeron que o porto perdera importancia. Hai que dicir que existiron estaleiros até principios do século XX e que actividade se mantivo por algún tempo.
Pistola
Etimoloxía
A palabra vén do francés pistole, e esta do checo píšťala (frauta), pola forma das antigas armas de guerra husitas. Outra teoría refírese á cidade italiana Pistoia, onde é manufacturaban puñais.
Deba, Guipúscoa
Historia
A pesca, en especial a de balea, tamén foi importante, como no resto dos pobos veciños. Acompañábase coa pesca doutras especies menores. Tiña Deba dúas ferrerías que producían ferro que tratado nas súas ferrerías daba como resultado unha interesante industria metalúrxica.
Pistola
Pistolas antigas
miniatura|Pistola española de 1733 con chave de faísca. A pistola empregaba os mesmos mecanismos de disparo que os mosquetes e fusiles de avancarga: chave de roda nos séculos XVI e XVII, chave de pedernal no século XVIII e primeira parte do XIX e chave de percusión, ó aparecer, a comezos do XIX.
Deba, Guipúscoa
Historia
A gandería e a agricultura, naqueles tempos, tiña un papel relevante coa produción de chacolí entre os seus diversos produtos.
Pistola
Pistolas antigas
Todas estas pistolas requirían a recarga da súa munición de xeito manual logo de cada disparo. A munición introducíase pola boca do canón (arma de avancarga) e consistía en pólvora, proxectil e taco de papel (que servía de tapón para manter comprimidos os dous anteriores dentro do canón). Logo premíase cun adminículo chamado baqueta. Este método de recarga era moi lento e, xeralmente, os combatentes desenfundaban os seus sabres ou espadas despois de disparar, xa que as circunstancias non permitían recargar novamente a pistola.
Deba, Guipúscoa
Historia
Deba estendíase até Elgoibar e tiña dentro das súas circunscricións o que hoxe é Mendaro, contando cos recursos que dito territorio aportaba, entre eles o manancial do Kilimón, importante fonte de auga potable de calidade. Nestes terreos érguense dous mosteiros, o de Sasiola de Frailes Menores Observantes e o de Canónigas Agustinas na Poboación de Garagarza de Mendaro.
A historia de Deba fica plasmada nos seus monumentos entre os que destaca a Igrexa de Itziar, a que foi igrexa parroquial daquel primitivo núcleo de Monreal e a de Santa María, cunha portada gótica policromada e un claustro.
Durante a guerra de independencia española tiveron lugar en Deba varios episodios da guerrilla do cura Santa Cruz contra as tropas francesas. As guerras Carlistas e a última guerra civil non tiveron consecuencias directas na vila. Na guerra do 36, o exército sublevado quedaron detidos en Éibar, quedando Deba na parte ocupada polos sublevados fascistas dende o principio da contenda.
O desenvolvemento industrial da comarca, que tiña o motor na veciña Éibar, chegou a Deba na segunda metade do século XX cando numerosas industrias ampliaron as súas instalación nos campos de Itziar onde se creou un importante polígono industrial.
Monumentos
Son moitos os monumentos que hai que destacar nesta vila. Dende os depósitos arqueolóxicos até os impresionantes acantilados da súa costa. As construcións civís e relixiosas tamén son importantes.
Construcións relixiosas
dereita|miniatura|250px|Pórtico de Santa María de Deba.
De construción gótica destaca o retablo Maior, en madeira de croucheira, do século XVII, que está situado no presbiterio, barroco e semellante ao do Convento de Bidaurreta.
Construcións civís
cachotaría, mentres que as fachadas norte son lisas con ventás uniformemente distribuídas. Cara a ría dispón de amplas ventás que a caracterizan. Todas as fachadas están rematados por cornixa tallada. No seu interior as estancias principais teñen unha exuberante ornamentación.
Hai algúns casaríos de especial valor como o casarío Arriolabeé do século XVI.
Festas
Deba celebra as súas festas patronais na honra de San Roque, o 14 de agosto. Nelas destacan os encerros.
Os barrios teñen as súas festas propias así pois temos;
Á parte destas festas celébranse outras comúns ao país e á comarca comoa Véspera de Santa Águeda, San Blas, o Día do Debarra e Eukaljaia.
Mogán
Con máis de 18.000 habitantes no termo municipal, dos que ao redor de 500 viven na vila, Mogán localízase nun fermoso val que se estende desde o barranco do Mulato ata a costa. No litoral atópase o seu histórico porto pesqueiro, no pasado único medio de comunicación co resto da illa.
220px|miniatura|esquerda|Porto deportivo de Mogán A cabeceira do municipio áchase a unha altitude duns 250 metros, e a unha distancia de 93 quilómetros da capital insular, As Palmas de Gran Canaria.
A conexión coa rede de estradas do litoral grancanario foi o principal factor que promoveu a substitución da tradicional economía agrícola-pesqueira do municipio pola súa actual actividade turística, concentrada no porto de Mogán. Con todo, a agricultura non se abandonou: os cultivos tradicionais foron substituídos por outros máis rendibles, como as froitas tropicais destinadas á exportación.
A vila de Mogán é parada para quen se dirixe ao, ou vén do, municipio veciño de La Aldea de San Nicolás. Mogán festexa a Santo Antón de Padua o Mozo o 13 de xuño, e ao Grande o primeiro domingo de agosto, cunha romaría na que participan todos os pagos do municipio. Ao seu termo realízase un canto de gran tradición: o canto aos Pajaritos. A festividade de Santo Antón o Grande naceu como unha promesa ante unha praga de cigarras que azoutou os cultivos.
Localidades
miniatura|250px|Porto de Mogán
1303
Mortes
Historia ano a ano
Linguas búrmicas
As linguas búrmicas forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse na China e Myanmar.
Clasificación
Clasificación das linguas búrmicas:
A Candosa, Bealo, Boiro
A Candosa é un lugar da parroquia de Bealo no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Tiña 8 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 4 eran mulleres.
As Xunqueiras, Romariz, Abadín
As Xunqueiras é un lugar da parroquia de Romariz no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Heinkel He 45
O Heinkel He 45 foi un bombardeiro lixeiro producido en Alemaña a principios dos anos 30, sendo un dos primeiros avións adoptados pola nova formada Luftwaffe. Tratábase dun biplano cunha tripulación de piloto e artilleiro sentados en tándem en cabinas abertas. Desenvolvido en paralelo ao He 46, apareceu en 1931 como un biplano de propósito xeral e foi empregado principalmente como adestrador, pero tamén foi empregado pola Luftwaffe como avión de recoñecemento e bombardeiro lixeiro. A produción total acadou os 512 exemplares, incluídos os fabricados baixo licenza por Gotha, Focke-Wulf e BFW.
Vicente Lage Fernández
Traxectoria
Mariñeiro. Membro da UGT e afiliado ao PSOE. Integrouse no grupo Neira e posteriormente formou parte do grupo guerrilleiro de Viveiro. O 13 de decembro de 1946 logrou marchar rumbo a Francia xunto a outros guerrilleiros na evasión do Santa Teresa.
Pobo pitjantjatjara
Os pitjantjatjara son un pobo aborixe australiano que habita no deserto central de Australia. Están estreitamente relacionados cos yankunytjatjara e ngaanyatjarra, e as súas linguas son mutuamente intelixibles (todas elas son variedades das linguas wati).
Eles chámanse a si mesmo anangu (pobo). Os pitjantjatjara viven principalmente ó noroeste de Australia Meridional, estendéndose ó longo da fronteira co Territorio do Norte até o lago Amadeus, e ó oeste até Australia Occidental. A terra é unha parte importante e inseparable da súa identidade.
Eider
miniatura|Macho de eider.
O eider (tamén se ten usado éider ou éider común ), Somateria mollissima, é unha especie de ave da orde dos anseriformes, familia dos anátidos e subfamilia dos merxinos (os patos mergulladores), amplamente distribuída polas rexións costeiras árticas e subárticas, que presenta un acusado dimorfismo sexual, característico do seu xénero.
O seu nome latino, Somateria mollissima, fai referencia á penuxe mol desta especie. Traducido viría significar: "de corpo laúdo moi mol". O nome común procede en último extremo do islandés oedr.
Descrición
Os eideres son algo maiores que un lavanco. Miden uns 58 cm de longo e pesan de media uns 2,2 Kg. Os machos son en xeral de maior tamaño e peso que as femias e poden chegar a idades máis avanzadas. De aspecto gordo e zoupón na terra, é un nadador e mergullador áxil, que pode desenvolverse ben mesmo con ondas moi grandes. A causa da altura da raíz do seu bico, que sobe ata a fronte e fai doado distinguilo doutros parrulos, a cabeza recorda á forma dunha cuña. En voo, recoñécese polo seu aspecto gordo, o pescozo curto e a forma da cabeza.
José Ignacio Munilla
José Ignacio Munilla Aguirre, nado en Donostia o 13 de novembro de 1961, e un eclesiástico e teólogo católico vasco, bispo diocesano de Palencia de 2006 a 2009, de Donostia dende 2009 até 2021, e de Orihuela-Alacant desde ese ano.
Eider
Descrición
O peteiro dos machos é verdoso, e verde escuro no caso das femias. A punta do bico é máis clara e amosa unha punta elevada. Ambos os dous sexos teñen o iris dos ollos marrón.
José Ignacio Munilla
Traxectoria
José Ignacio Munilla Aguirre naceu en Donostia o 13 de novembro de 1961. Estudou no Seminario Maior de Toledo e posteriormente licenciouse en Teoloxía Espiritual pola Facultade de Teoloxía do Norte de España, con sede en Burgos.
Foi ordenado sacerdote da diocese donostiarra o 29 de xuño de 1986 por José María Setién. Os seus primeiros encargos pastorais foron en Zumarraga, localidade na que foi vigairo parroquial até 1990, e entre 1990 e 2006 párroco da parroquia de El Salvador.
O 24 de xuño de 2006 foi nomeado bispo de Palencia, recibindo a ordenación episcopal de mans do nuncio Manuel Monteiro de Castro o 10 de setembro.
O 21 de novembro de 2009 foi elixido para suceder a Juan María Uriarte á fronte da Igrexa guipuscoana.
Eider
Descrición
A plumaxe das crías semella a das femias.
Distribución e status
O eider vive ó longo das costas do norte de Europa, Norteamérica e leste de Siberia. Cría dende o Ártico ata o mar do Norte e o noroeste de Francia. Na costa atlántica americana a súa área de cría chega ó estado de Maine e, na costa do océano Pacífico, ata o sur de Alasca. As áreas principais de cría son Islandia, onde crían unhas 450 000 parellas, e o mar Báltico onde se xuntan ata 600 000. Os números en América calcúlanse entre 750 000 e 1 millón de parellas. O IUCN calcula os seus números entre 2,5 e 3,6 millóns de exemplares, e non lle dá a consideración de especie ameazada.
Os exemplares das zonas máis boreais emigran cara á parte sur da súa distribución no inverno, onde poden formar grandes bandos en sitios axeitados. As poboacións máis meridionais son sedentarias. No inverno os eideres intérnanse regularmente en pequeno número en terras interiores, chegando os europeos ata os Alpes.
Dende os anos 1970 algúns exemplares pasan o verán nalgúns puntos de Centroeuropa e danse casos de parellas que fan os niños nos lagos suízos e outros lagos perialpinos.
Comportamento e alimentación
350px|miniatura|Área de distribución do eider. * Zona de cría en azul. * Zona de invernada en verde. Son de actividade diúrna. Aliméntanse preferentemente de moluscos bivalvos de ata 40 mm de lonxitude; ademais, comen caracois, crustáceos e peixes. Nas costas do mar do Norte comen, sobre todo, mexillóns. En augas interiores comen o mexillón tigre, unha variedade de auga doce orixinaria de Asia que está a espallarse rapidamente por Europa dende os anos 1980. O alimento vexetal non é importante na súa dieta. Buscan o imento no fondo de augas pouco fondas ou mergullándose. Buscando moluscos poden chegar a profundidades de 6 m e permanecer algo máis dun minuto somerxidos. Debaixo da auga empregan as alas para desprazarse. Algunhas observacións aseguran que poden acadar no mar distancias máis profundas, nalgún caso de ata 30 m. O seu bico forte permítelles arrincar os mexillóns da rocha ou sacar moluscos do fondo. Cazan tamén insectos acuáticos entre as algas mariñas.
Tragan os bivalvos coas cunchas. Despois de rompelas coa súa forte morzoa, vomítanas en forma de egagrópilas. O sal que tragan coa comida é expulsado a través de glándulas especiais situadas na fronte.
Cortexo
esquerda|miniatura|Machos durante o cortexo. As femias son fértiles aos dous anos de idade, mentres que os machos non toman parte nas cerimonias de cortexo ata o terceiro, momento no que teñen a plumaxe adulta completamente desenvolvida.
miniatura|Femia disposta para a cópula. Durante o cortexo os berros do macho son respondidos pola femia. Para emitir o seu son o macho bota a cabeza para atrás e incha o peito. En xeral, varios machos sitúanse ao redor dunha femia. Entre as técnicas de cortexo do macho cóntanse demostracións de natación, durante as que move a cabeza a modo de dereita a esquerda e estrica o corpo fóra da auga, abrindo cara s atrás as alas. miniatura|Emparellamanto do eider.
A femia amosa a disposición para a cópula estirándose sobre a auga. Durante a cópula, que dura poucos segundos, o macho empurra a femia case completamente debaixo da auga e suxéitaa polo pescozo co seu peteiro.
As parellas duran unha soa temporada, aínda que os exemplares sedentarios poden emparellarse máis dun ano seguido.
Cría
esquerda|miniatura|Grupo de adultos e polos. Crían en grandes colonias que nalgúns casos, como en Islandia, poden acubillar 1 000 parellas. A época de cría vai, segundo as rexións e as condicións climatolóxicas, de comezos de abril a mediados de maio.
As femias fan o niño, cuberto dunha capa de penuxe que sacan do ventre, preto do mar, habitualmente entre o grixo e vexetación rara. En ocasións aproveitan niños de gaivota. Poñen de 4 a 6 ovos de cor gris verdosa. Cando a femia abandona o niño cóbreo con penuxe para evita que perdan calor. Choca ela soa durante uns 25 ou 26 días, tempo no que non se alimenta. Mentres, o macho permanece preto do niño.
Cando saen do ovo, os polos son guiados pola nai que os vixía entre 65 e 75 días, permitíndolles a finais do verán aventurarse no mar. Nesta época é común que se xunten varias familias, unións que se desfán cando os polos son capaces de voaren.
Condutas migratorias
Aínda que os máis dos eideres son migratorios, as distancias entre os puntos de cría e de invernada non adoitan seren moi grandes, polo que voan distancias relativamente curtas para mudaren as plumas, o que fan despois de criar. Porén, poden voar a velocidades de ata 177 km/h. Voan a áreas especiais, que escollen pola súa tranquilidade, xa que nesta época a súa capacidade de voar vese limitada. A distancia á que se sitúan dos homes sobe nesa época dos 100 ou 300 m ata os 500 ou 1 000. Evitan, porén, áreas nas que noutras épocas son habituais, pero que non lles ofrecen posibilidades de fuxida. Nese tempo utilizan mesmo lagos interiores da zona alpina. Nalgúns casos, como no das marismas do mar do Norte, as zonas de muda aprovéitanse tamén para pasar o inverno. Noutros, buscan cuarteis de inverno diferentes para os que saen en outubro e novembro. O camiño de volta comeza en febreiro e marzo.
A Costa, Bealo, Boiro
A Costa é un lugar da parroquia de Bealo no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Tiña 12 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 6 eran homes e 6 eran mulleres.
Eider
Depredadores e outras ameazas naturais
Nas zonas árticas o raposo polar e o bufo das neves son as principais ameazas. Máis ao sur o bufo real, a aguia mariña e o raposo son os depredadores que están en disposición de poder cazar a unha ave do peso do eider. Os polos e os ovos son vítimas das gaivotas e outras aves, coma os córvidos. Diversos parasitos poñen tamén en perigo a vida das crías. Os invernos moi fríos, que causan a conxelación da auga da costa e lles impiden alimentarse, poden causar tamén mortes masivas entre os individuos desta especie.
Subespecies
Recoñécense seis subespecies, aínda que os movementos poboacionais e as poboacións mixtas fan difícil unha delimitación exacta. Estas son:
O home e o eider
A caza desta especie está permitida nos países escandinavos e en Rusia. En Noruega os seus lugares de reprodución están protexidos. En Islandia a especie está protexida dende 1847.
Ademais da caza, as molestias provocadas polo home ás aves que están a criar provocan o abandono de niños e a perda de ovos e polos. Neste campo o turismo é a ameaza máis directa. Coma outras aves, sofre as consecuencias dos vertidos de combustibles e aceites ao mar.
Os eideres de Northumberland
Unha das colonias de eider de máis sona áchase na illa de Farne, diante de Northumberland, no Reino Unido. Estas aves foron obxecto da primeira lei de protección das aves coñecida, promulgada en 676 por san Cutberto, de onde vén que os eideres reciban en ocasións o nome de patos de san Cutberto. O eider pasou a formar parte do escudo de armas de Northumberland.
Importancia económica
Son produtores da penuxe de eider, que ten unha gran capacidade para manter a calor. En especial en Islandia esa penuxe ten grande importancia económica. Con ela énchense almofadas e cobertores (edredóns). A penuxe é recollida en Islandia dos niños xa baleiros do eider. Un niño pode dar uns 20 g de penuxe.
O eider en catividade
A plumaxe rechamante do macho fixo a especie atractiva como animal cativo. Son animais tranquilos que se relacionan pacificamente con outras aves acuáticas. Precisan estanques fondos de abondo e augas limpas.
Linguas loloicas
As linguas loloicas (ou lolo, ngwi, yi; inglés: Loloish) forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana.
División
Os subgrupos loloicos son:
Santos Fernández Fueyo
Santos Fernández Fueyo, finado en Ourense o 19 de novembro de 1946, foi un político galego.
Traxectoria
Viaxante de comercio de Ourense. En 1930 participou no Pacto de Lestrobe. Militante do Partido Radical, foi vicepresidente do partido en Ourense (1934). Trala folga xeral revolucionaria de 1934 foi nomeado alcalde de Ourense o 18 de outubro. Permaneceu no cargo até xaneiro de 1936.
Fabricio Coloccini
Traxectoria
Pasa polas categorías inferiores de Argentinos Juniors antes de fichar en 1998 polo Boca Juniors, club co que debuta na primeira categoría do fútbol arxentino e co que se proclama campión do Torneo Apertura ese mesmo ano. Despois de dúas campañas é traspasado no ano 2000 ao Milán italiano, pero despois de contar con poucas oportunidades no Calcio regresa ao seu país para xogar cedido durante seis meses no San Lorenzo.
Coloccini, que tiña 19 anos, proclámase campión do Torneo Clausura co San Lorenzo e entra na convocatoria para xogar a Copa Mundial de Fútbol Xuvenil Sub-20. A selección arxentina proclámase Campioa do Mundo Sub-20 tras vencer na final de Buenos Aires a Ghana por tres goles a cero. Nese mesmo ano prodúcese a súa chegada ao fútbol español, sendo cedido polo Milán ao Deportivo Alavés para a tempada 2001-2002 e posteriormente ao Atlético e ao Vilarreal nas dúas tempadas seguintes. Precisamente é na súa estancia en España, cando debuta coa selección absoluta do seu país, será o 30 de abril de 2003 nun amigable contra Libia. Un ano despois queda subcampión da Copa América, celebrada no Perú, ao perder na final contra o Brasil na quenda de penaltis. Ese mesmo ano gana a Medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de Atenas.
Despois de tres tempadas en España regresa ao Milán do que, despois de contar con poucos minutos, acaba sendo traspasado no mercado de inverno ó Deportivo, naquel momento adestrado por Javier Irureta. Despois de dúas irregulares tempadas ás ordes de Joaquín Caparrós, eríxese na 07-08, agora baixo a dirección técnica do vasco Miguel Ángel Lotina, coma un dos líderes do equipo branquiazul, disputando dende o seu posto natural de defensa central tódolos minutos na Liga e anotando catro goles, o que propiciou o seu traspaso ao Newcastle United da Premier League por preto de 16 millóns de euros. Para cubrir a súa baixa o Deportivo faise cos servizos de Diego Colotto, compañeiro de Coloccini no Mundial Sub-20, ao que el mesmo recomendara.
Eleccións municipais en Narón
Corporacións democráticas en Narón desde a aprobación da Constitución de 1978. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Narón]]
1983
miniatura|dereita|Xoán Gato
2007
miniatura|dereita|Xosé Manuel Blanco
Jiří Wolker
Traxectoria
A súa primeira obra poética foi Host do domu (Benvido, convidado) (1921) e nese ano apareceu tamén o poema longo Svatý kopeček que o converteron nunha revelación do panorama poético checo. Morreu de tuberculose en plena xuventude.
32P/Comas Solá
32P/Comas Solá é un cometa periódico, actualmente ten un período orbital de 8,8 anos. Foi descuberto polo astrónomo catalán Josep Comas i Solà dende o Observatorio Fabra de Barcelona, o 4 de novembro de 1926, mentres facía fotografías do ceo co telescopio fotográfico de 6 polgadas, como parte do seu traballo de busca de asteroides.
Determinada a órbita, a evolución anterior do cometa converteuse nun tema de interese, dado que algúns astrónomos suxeriron que poderia tratarse do cometa periódico perdido Spitaler (113P/Spitaler). Posteriormente, despois do perihelio de 1935 P. Ramensky investigou o movemento orbital remontándose a 1911 e demostrou que en maio de 1912 o cometa Comas Solá tiña pasado moi preto de Xúpiter e que antes desta data o seu perihelio atoáabase a 2,15 UA, no lugar das 1,8 UA actuais, e tiña un período de 9,43 anos. Deste xeito quedou fóra de toda dúbida que non se trataba do cometa Spitaler.
Tugrik
O tugrik ou tögrög é a moeda oficial de Mongolia, e en mongol quere dicir "redondo". Tradicionalmente subdividiuse en 100 mongo (en mongol: мөнгө), se ben agora esta fracción non se emprega. Actualmente a cantidade máis baixa empregada é a moeda de 20 tugrik. O código ISO 4217 é MNT. Ten un símbolo especial: ₮, e tamén se acostuma a abreviar Tug.
Historia
O tugrik introduciuse en 1925 co mesmo valor que o rublo soviético, que daquela valía 18 gramos de prata (0,58 onzas). Finalmente estableceuse como unidade monetaria única o 1 de abril de 1928, substituíndo ao dólar mongol e outras moedas.
Moedas
As denominacións cuñáronse segundo o padrón do rublo soviético, polo tanto, durante o período de influencia da URSS, a República Popular de Mongolia cuñou moedas de 1, 2, 5, 10, 15, 20, 50 mongo e 1 tugrik. En 1990, a produción destas series rematou.
En 1994 cuñouse unha nova serie de moedas de 20, 50, 100, 200 e 500 tugrik.
Billetes
Coma no caso das moedas, durante a época da República Popular de Mongolia emitíronse billetes parecidos aos do rublo soviético, nas mesmas denominacións e cores. As súas denominacións eran de 1, 3, 5, 10, 20, 50 e 100 tugrik.
En 1993 emitiuse unha nova serie de billetes de 10, 20, 50 mongo, e 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1.000, 5.000, 10.000 e 20.000 tugrik. Conforme foron pasando os anos, foron introducíndose as mesmas denominacións con novas medidas de seguridade, como filigranas metálicas, marcas de auga etc.
Prostomio (anélidos)
Non confundir co prostomio dos artrópodos.
O prostomio é a rexión presegmentada (e sen sedas) dos anélidos, que forma o extrermo anterior da cabeza, contén o ganglio cerebroide e, ocasioanlmente, presenta os palpos, tentáculos, ou constitúe ventosas.
Etimoloxía
O termo prostomio é a adaptación do inglés prostomium latinización do grego científico προστόμιον, construído cos elementos do grego antigo προ- pro-, tirado do adverbio πρό pró, 'antes', e στόμιον stómion, derivado de στόμα stóma, 'boca'.
Kareem Abdul-Jabbar
Kareem Abdul-Jabbar (en كريم عبد الجبار Karīm ‘Abd al-Jabbār), nado co nome de Ferdinand Lewis Alcindor, Jr. en Harlem (Nova York) o 16 de abril de 1947, é un antigo xogador de baloncesto estadounidense que militou en Milwaukee Bucks e Los Angeles Lakers da NBA dende 1969 até 1989. Era coñecido como Lew Alcindor antes de que trocase o seu nome a finais de 1971, varios anos despois de converterse ao islam, ao que chegou despois de ler unha autobiografía de Malcolm X.
Abdul-Jabbar deixou o baloncesto á idade de 42 anos como o máximo anotador e taponador da historia da NBA, ademais de posuír a marca de máis MVP da Tempada con seis e ser o xogador que máis All-Star Game disputou. A súa lista de logros persoais e colectivos é talvez a máis impresionante na historia da liga: Rookie do ano da NBA, campión da NBA en sete ocasións, seis como xogador cos Bucks e Lakers e unha como adestrador asistente dos Lakers, dúas veces MVP das Finais da NBA, 19 veces All-Star e dúas veces máximo anotador da liga, entre outros moitos. Tamén posúe 8 marcas de playoffs e 7 de All-Star.
A pesar do seu incrible éxito na pista, non foi até o ocaso da súa carreira que Abdul-Jabbar gañou por fin o afecto dos afeccionados ao baloncesto. Foi un home reservado que evitaba á prensa e que ás veces parecía distante. "Son o peor entre os mozos malos", dixo unha vez á revista The Sporting News. Durante a tempada 1988-89, a súa última en activo, Abdul-Jabbar foi honrado en cada cancha da liga.
High School
Abdul-Jabbar naceu como Ferdinand Lewis Alcindor Jr. en Nova York, dous anos despois de terminar a segunda guerra mundial. Era o único fillo dunha protectora nai, Cora, e un estrito pai, Ferdinand. Ao nacer pesou case 6 quilos e medía 57 centímetros. A estatura dos seus pais non facía prever o crecemento do mozo Lew (medían 1,91 e 1,78 metros respectivamente). Con 9 anos xa medía 1,75 e aos 14 creceu até os 2,03 metros, polo que xa podía machucar a canastra. Creceu cunha educación católica e conseguiu os seus primeiros éxitos co seu instituto. Era de longo o mozo máis alto da súa clase en Harlem, polo que era visto como un tipo raro entre os seus compañeiros de colexio. Tras dominar o baloncesto escolar de Nova York no agora defunto Power Memorial, co que conseguiu tres campionatos consecutivos, 71 vitorias seguidas e unha marca global de 96-6, anotando 2.067 puntos e capturando 2.002 rebotes (ambos os récords do estado de Nova York), enrolouse en UCLA onde xogou para os Bruins de John Wooden.
O Partido do Século
O 20 de xaneiro de 1968, Alcindor e os seus Bruins enfrontáronse aos Houston Cougars, nun partido da fase regular do campionato da NCAA. O Houston Astrodome albergou a cifra récord de 52.693 espectadores, sendo ademais o primeiro partido de fase regular universitario televisado para toda a nación en horario de máxima audiencia. Elvin Hayes, dos Cougars, anotou 39 puntos e capturou 15 rebotes, mentres que Alcindor quedou en tan só 15 puntos. Houston gañou 71-69, rompendo unha serie de 47 partidos invictos do equipo californiano. Foi denominado na época O Partido do Século. Hayes e Alcindor volverían verse as caras na Final Four de 1968, onde esta vez foron os Bruins os que gañaron 101-69.
Marcas universitarias
A día de hoxe, Abdul-Jabbar aínda mantén un gran número de marcas en UCLA:
Milwaukee Bucks
miniatura|Lew Alcindor (Abdul-Jabbar) con [[UCLA Bruins|UCLA.]] Milwaukee Bucks estaba só na súa segunda tempada na liga cando elixiron a Alcindor como primeira elección do Draft da NBA en 1969 (a primeira tempada dos Bucks fora para esquecer, cunha marca de 27-55 e logrando a primeira selección do draft nun sorteo a cara ou cruz con Phoenix Suns). Era o momento de que un novo pivote dominase a liga. Bill Russell acababa de abandonar Boston Celtics, e Wilt Chamberlain, aínda que en activo, tiña case 35 anos. Os Harlem Globetrotters ofrecéronlle un contrato dun millón de dólares para que se unise a eles, pero declinou a oferta e enrolouse cos Bucks. Con Alcindor a bordo, na tempada 1969-70, os Bucks acadaron a segunda praza da Conferencia Leste cunha marca de 56-26. Alcindor tivo un impacto estelar inmediato na liga, terminando segundo entre os anotadores con 28,8 puntos por partido e terceiro en rebotes con 14,5. Ese ano gañou con comodidade o premio de Rookie do Ano. Durante a postemporada os Bucks conseguiron o seu billete cara ao título; a base-escolta de 31 anos Oscar Robertson chegou procedente de Cincinnati Royals. Co apoio de Bobby Dandridge, Jon McGlocklin, Greg Smith, e o mozo Lucius Allen, Milwaukee logrou unha marca de 66 vitorias en 1970-71, marca da franquía, incluíndo unha marca de vinte vitorias consecutivas. Alcindor gañou o seu primeiro premio de MVP da Tempada e o seu primeiro título de máximo anotador con 31,7 puntos por partido mentres terminaba cuarto en rebotes con 16. Milwaukee conseguiu un 12-2 en playoff e varreu aos Baltimore Bullets nas segundas finais da NBA na historia que terminaban cun 4-0. Alcindor foi nomeado tamén MVP das Finais.