cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arquipélago dos Chonos
O arquipélago dos Chonos é un arquipélago situado no océano Pacífico na rexión austral de Aisén Chile, ao sur do arquipélago das Guaitecas. Esténdese de norte ao sur ao longo de 120 millas cun ancho medio leste-oeste dunhas 30 a 40 millas, dende a parte sur das illas Guaitecas até a costa norte da península de Taitao. Debe o seu nome aos indíxenas chonos que poboaban estas illas en tempos do contacto cos europeos.
Esténdese de N-S ao redor de 193 km. de largo cun largo medio E-O duns 48 a 64 km., desde a parte sur das illas Guaitecas ata a costa norte da península de Taitao.
Debe o seu nome aos indíxenas chonos que poboaban estas illas en tempos do contacto cos europeos.
Introdución
miniatura|right|200px|O arquipélago de Chonos marcado en azul escuro, o archipíelago de Guaitecas en azul claro e o arquipélago de Chiloé marcado en vermello. Está conformado por máis de mil illas, grandes e pequenas, separadas do continente polo seu lado oriental polas canles Moraleda e Costa. As máis extensas na parte norte do arquipélago son as illas Chaffers, Ipún, Guamblín, Stokes, Benjamín, Cuptana e Tránsito na parte central as illas James, Melchor e Vitoria e na parte sur as illas, Luz, Clemente, Rivero, Traiguén e Humos entre moitas outras.
Este numeroso conxunto de illas forma varias canles lonxitudinais como son as canles Pérez Norte e Pérez Sur e as canles Errázuriz, Alanta Chaffers e Utarupa. Entre as canles transversais temos as canles Tuamapu, King, Ninualac, Darwin e Pulluche que unen o océano Pacífico coa canle Moraleda.
Administrativamente as súas illas pertencen á Provincia de Aisén da Rexión de Aisén do Xeneral Carlos Ibáñez del Campo. As illas non están permanentemente habitadas, pero no verán son frecuentadas por unha poboación flotante de madeireiros e pescadores procedentes do arquipélago de Chiloé.
Desde hai aproximadamente 6.000 anos as súas costas foron habitadas por indíxenas canoeiros, antecesores do pobo chono. A fins do século XVIII este pobo desaparecera.
Xeografía
O arquipélago dos Chonos esténdese desde a parte sur das illas Guaitecas ata a costa norte da península de Taitao, da cal está separado polo canle Pulluche, a boca Wickham e a baía Anna Pink. No seu eixe N-S mide aproximadamente 193 km. cun largo medio de 48 a 64 millas en dirección E-W.
Polo seu lado leste corren as canles Moraleda e Costa que o separan do continente. As illas do seu parte occidental están bañadas polas augas do océano Pacífico.
Linguas tamángicas
As linguas tamángicas forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse no Nepal.
Dequeísmo
O dequeísmo consiste nunha utilización incorrecta da partícula de (preposición) xunto á partícula que (conxunción) en proposicións completivas ou subordinadas substantivas de complemento directo:
O dequeísmo é un anacoluto que deriva do cruzamento de dúas estruturas sintácticas, a de complemento directo e a de complemento de réxime ou, na terminoloxía de Emilio Alarcos Llorach, suplemento:
Por ultracorrección, ás veces pode darse o fenómeno contrario: a supresión dun de necesario na construción dun complemento de réxime ou suplemento.
Río Slaney
O río Slaney (en irlandés Abhainn na Sláine) é un río que flúe ó longo de 117 km polo sueste de Irlanda. Nace no monte Lugnaquilla, nas montañas Wicklow, e atravesa os condados de Wicklow, Carlow e Wexford antes de desembocar finalmente no canal de San Xurxo, no mar de Irlanda e preto da vila de Wexford.
Esquerra Unida del País Valencià
Esquerra Unida del País Valencià (EUPV) (en galego: Esquerda Unida do País Valenciano) é un movemento político e social que se configura como unha organización política e xuridicamente soberana, de ámbito territorial valenciano. Aínda así, é a federación valenciana da organización política española Izquierda Unida. A soberanía de EUPV reside na Asemblea do País Valenciano, onde os representantes do total da afiliación participan e deciden en igualdade de condicións.
O obxectivo de Esquerra Unida del País Valencià é a transformación das pautas económicas, sociais, culturais e políticas que rexen o vixente sistema capitalista nun sistema socialista democrático, onde sexa posíbel a plena realización da liberdade, da igualdade e dos Dereitos Fundamentais individuais, políticos, sociais, nacionais e culturais, así como o equilibrio co medio ambiente, a consecución real da igualdade entre mulleres e homes, e a construción dun País Valenciano soberano e solidario.
En 1986 xurdiu Esquerra Unida del País Valencià como coalición integrada polo Partit Comunista del País Valencià unido a outros grupos (PASOC, IR etc). Nas Eleccións Autonómicas de 1987, EUPV aliouse con Unitat del Poble Valencià (UPV). Posteriormente EUPV presentouse a tódalas convocatorias electorais, obtendo representación nas Cortes Valencianas, Cortes Xerais, Parlamento Europeo e centos de concellos. Dende 1990 tense constituído unha corrente interna de esquerdas, ecoloxista e valencianista denominada ESQUERRA I PAIS (www.esquerraipais.org) que é actualmente a minoría maioritaria de EUPV. Nas eleccións autonómicas de 2003 e nas Xerais de 2004 EUPV presentouse en diversas coalicións con Los Verdes, L'ENTESA etc. E sempre se puido conformar Grupo parlamentario propio.
Dende 2003 a Coordinadora Xeral de EUPV é Glòria Marcos.
Noven
O noven foi unha antiga moeda castelá de billón cuñada por Sancho IV. Utilizáronse nos séculos XIII e XIV e XV.
Esquerra Unida del País Valencià
Anteriormente á conformación da actual EUPV constituíuse unha primeira formación con este nome en 1982 integrada polo Moviment Comunista del País Valencià (MCPV), a Lliga Comunista Revolucionària (LCR) e varios grupos independentes de esquerda nacionalista entre os que o principal era a Esquerra Independent de Castelló (EIC). Esta primeira forza denominada EUPV desapareceu en 1983 ao unirse na coalición Unitat del Poble Valencià, que se converteu en partido político en 1984.
Noven
Historia
miniatura|Moeda de Sancho IV. Rei de Castela, Toledo, Galiza, León, Córdoba, Murcia, Xaén e Sevilla. Sancho IV, fillo e sucesor de Afonso IX, cuñou os denominados diñeiros coroados ou "cornados", dez dos cales facían un marabedí, e equivalían a nove diñeiros de conta, de aí a súa denominación como novenes.
Sábese pola documentación do privilexio concedido á vila de Lorca para cuñar moeda no ano 1297, que os diñeiros novenes do tempo de Fernando IV (sucesor do rei Sancho) tiñan un peso de 0.87 gramos e unha lei de 167 milésimas mentres que os coroados de Sancho IV pesaban 0.87 gramos e a súa lei era maior, 250 milésimas.
No ano 1305 fíxase o valor dos "cornados" de Sancho IV en 15 diñeiros de conta, o cal se manterá durante todo o século XIV, polo que deixan de equivaler aos diñeiros novenes. Seis destas novas moedas equivalen a un marabedí.
No século XV continúan aparecendo referencias os diñeiros novenes na documentación, se ben a moeda miúda é xa maioritariamente a chamada branca (con valor de cinco diñeiros novenes ou medio marabedí) e a media branca.
Xuadento, Labrada, Abadín
Xuadento é un lugar da parroquia de Labrada no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Autolinee Regionali Pubbliche Abruzzesi
ARPA, acrónimo de Autolinee Regionali Pubbliche Abruzzesi (Liñas Rexionais Públicas de Abruzzo, en italiano) foi unha sociedade anónima italiana de transporte de pasaxeiros, con sede legal en Chieti. Xestionaba o transporte público periurbano e interurbano da rexión dos Abruzos. Foi creada en 1978 e disolta en 2015 coa súa integración na TUA.
Historia
En 1978 até 65 empresas de transporte, públicas e privadas, levaban aproximadamente 300 autobuses por gran parte da rexión italiana dos Abruzos. No contexto dunha reorganización xeral do transporte público local, estas foron absorbidas para a constitución de ARPA o 1 de xuño de 1978. Malia a nova ordenación, os resultados non foron operativos até comezos de 1979.
O inicio para a unificación do operador partiu da Lei Rexional de Abruzzo nº 52/78, seguindo ao que ocorrera no Lacio en 1976, cando se creou a COTRAL.
Sedes
As sedes operativas atopábanse, ademais de Avezzano, Sulmona e Giulianova, nas catro capitais de provincia: L'Aquila, Pescara, Téramo e Chieti, onde estaba situada tamén a sede legal da empresa.
Servizos
250px|miniatura|Estación de Pescara Centrale ARPA xestionaba:
Igrexa de Hablingbo
Historia
A primeira igrexa do lugar foi unha stavkirke construída a comezos do século XII como moi tarde. Posteriormente foi substituída por unha igrexa de pedra románica, da cal aínda sobrevive a torre no presente edificio. A nave e o coro reconstruíronse completamente durante o século XIV en estilo gótico. Dende entón a igrexa sufriu poucas alteracións. Porén, varias pezas do seu mobiliario foron levadas a museos. O retablo é de estilo barroco e data do século XVII, e os bancos son neogóticos e son da década de 1890.
Arquitectura
A igrexa é unha das máis grandes de Gotland. A nave ten tramos anchos e bóvedas altas e é infrecuentemente monumental. O coro carece de ábsida, como na meirande parte das igrexas da illa.
A igrexa ten tres portais ricamente esculpidos. O máis antigo atópase na fachada norte e é probablemente un remanente da anterior igrexa románica. A decoración esculpida é do século XII e foi realizada polo artista anónimo comecido como Majestatis. Este inclúe, entre outras cousas, unha das primeiras representacións do Demo na arte escandinava. O portal está considerado unha das pezas máis interesantes de arte románico en Suecia. Os outros portais, de estilo gótico, están situados na fachada sur e son posteriores. O portal principal ten unha rica decoración. As súas esculturas representan temas cristiáns, como a vida de María. Probalemente foron realizados no taller do artista coñecido como Egypticus.
Coque
miniatura|Coque O coque é un tipo de combustíbel derivado do carbón betuminoso. Comezou a ser utilizado na Inglaterra do século XVIII. O coque obtense do quecemento da hulla (ou carbón betuminoso), sen combustión, nun recipiente pechado. Pode ser utilizado na produción de ferro gusa (alto forno), sendo adicionado xunto coa carga metálica.
O coque é obtido polo proceso de coqueificación, que consiste, en principio, no quecemento a altas temperaturas, en cámaras hermeticamente pechadas (excepto para saída de gases), do carbón mineral. No quecemento ás temperaturas de coqueificación e na ausencia de ar, as moléculas orgánicas complexas que constitúen o carbón mineral se dividen, producindo gases e compostos orgánicos sólidos e líquidos de baixo peso molecular e un residuo carbonáceo relativamente non volátil. Este residuo resultante é o coque, que se presenta como unha substancia porosa, celular, heteroxénea, so os puntos de vista químico e físico. A calidade do coque depende moito do carbón mineral do cal se orixina, principalmente do seu teor de impurezas.
Harry Turtledove
Harry Norman Turtledove, nado nos Ánxeles (California) o 14 de xuño de 1949, é un historiador e escritor estadounidense.
Traxectoria
Autor de máis de oitenta novelas, está considerado como un mestre da ficción histórica. As súas novelas distópicas exploran versións alternativas da historia da humanidade, como que os nazis gañaron a segunda guerra mundial, os confederados a Guerra Civil Estadounidense ou a armada de Filipe II conquista Inglaterra.
Ramón Yzquierdo Perrín
Ramón José Yzquierdo Perrín, nado en Santiago de Compostela o 9 de marzo de 1948, é un historiador da arte galego.
Traxectoria
Especializouse na arte románica e protogótica galega (séculos X ó XIII). Forma parte do Consello de Fábrica da catedral de Santiago de Compostela e é académico numerario da Real Academia Gallega de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario, á que representa no Consello da Cultura Galega, e correspondente da Real Academia de Belas Artes de San Fernando.
En 1985 e 1995 participou, co profesor Ramón Otero Túñez na reconstrución do coro pétreo do Mestre Mateo.
Forma parte do consello asesor de Cuadernos de Estudios Gallegos, publicación do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento.
Studio Ghibli
Studio Ghibli, Inc. (株式会社スタジオジブリ) é un estudio de cinema de animación xaponés con sede en Koganei, Toquio. O estudio é coñecido polos seus filmes de anime. Studio Ghibli creouse en xuño de 1985 despois do éxito de Kaze no Tani no Naushika, e foi fundado por Tokuma Shoten. O logo da compañía e a personaxe de Totoro (un enorme espírito do bosque) dun dos filmes de Miyazaki, O meu veciño Totoro. ó principio o estudio estaba localizado en Kichijōji, Musashino, Tokyo.
Filmes
Mentres Kaze no Tani no Naushika (lit. "Nausicaä do Val do Vento") é a miúdo considerado un dos filmes de Studio Ghibli, foi producido e estreado antes da súa fundación.
O Navallo, Igrexafeita, San Sadurniño
O Navallo é un lugar da parroquia de Igrexafeita no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 estaba despoboado.
Motown
Motown é unha compañía discográfica estadounidense. Foi fundada por Berry Gordy, Jr. o 12 de xaneiro de 1959, en Detroit, Míchigan, como Tamla Records, e foi establecida como "Motown Record Corporation" o 14 de abril de 1960. O nome, unha mestura de motor e town, é tamén un alcume de Detroit. Motown xogou un importante papel da integración racial da música popular ó ser un selo discográfico afroamericano cun significativo éxito. Na década de 1960, Motown e os seus selos subsidiarios foron os máis exitosos expoñente do coñecido como Motown Sound, un estilo de música soul cunha distintitva influencia pop. Durante a década de 1960, Motown acadou un espectacular éxito para unha compañía tan pequena: 79 cancións no Top Ten da lista Billboard Hot 100 entre 1960 e 1969.
Amy Macdonald
miniatura|Zelt Musik Festival 2017, en [[Freiburg, Alemaña]] Amy Macdonald, nada o 25 de agosto de 1987 en Bishopbriggs, East Dunbartonshire, é unha cantautora escocesa. Macdonald deuse a coñecer no ano 2007 co seu álbum de debut This Is the Life, e o seu cuarto sinxelo, "This Is the Life". O sinxelo chegou á primeira posición das listas en seis países diferentes, e entrou nos primeiros dez postos noutros once países.
Traxectoria
Os seus tres álbums son This is the life (2007), A curious thing (2010) e Life in a beautiful light (2012). Os seus xéneros son o rock folk, o indie e o country. A súa tesitura é unha voz de contralto. Tocou en festivais de música como Glastonbury, Hyde Park, T in the Park e no V Festival.
Museo Lauri Viita
O Museo Lauri Viita (en finés Lauri Viita -museo) é un museo adicado ao escritor Lauri Viita, está situado no barrio de Ylä-Pispala, na cidade de Tampere (Finlandia). O museo encóntrase na casa na que o autor pasou a súa infancia e nela pode apreciarse a súa vida e a vida en xeral das persoas de clase traballadora de Pispala nos anos 1920 e 1930.
A casa foi construída en 1900 polo pai de Lauri Viita, Emil Viita, e o seu sogro Juho Nikander. A familia trasladouse á vivenda en 1920, catro anos despois do nacemento de Lauri.
A casa renovouse e transformouse en museo en 1977, e ata 2003 este só contaba cunha habitación e a cociña. Foi nese ano cando grazas á axuda financiamentos locais oo museo ampliouse cunha nova estancia cunha exposición permanente adicada á vida e obra do autor.
John Surtees
Historia
miniatura|left|Surtees (esquerda) e [[Mauro Forghieri en 1965]]miniatura|right|Surtees nos [[1000 km de Nürburgring de 1965.]] miniatura|left|Surtees e Yoshio Nakamura no [[Gran Premio dos Países Baixos de 1968.]] miniatura|right|Surtees no [[Gran Premio dos Países Baixos de 1969]] miniatura|left|Surtees ao volante do [[Surtees TS7.]]
Surtees gañou sete títulos mundiais en carreiras de motocicletas, gañando o campionato de 350cc desde 1958 a 1960, e o campionato de 500cc en 1956 e desde 1958 a 1960.
Surtees cambiou as motocicletas polos automóbiles, facendo o seu debut en 1960 na Fórmula Un co equipo Lotus no Gran Premio de Mónaco, obtendo un segundo posto na súa segunda carreira, no circuíto de Silverstone. En 1961 correu co equipo Yeoman Credit a bordo dun Cooper TS3, con malos resultados: só logrou finalizar tres carreiras, con dous quintos postos como mellor resultado. En 1962 continuou no mesmo equipo, agora rebautizado Bowmaker-Yeoman, pero esta vez ao comando dun Lola Mk 4, obtendo dous segundos postos, un cuarto e dous quintos, que lle deron o cuarto lugar no campionato de pilotos detrás de Graham Hill, Jim Clark e Bruce McLaren.
Os bos resultados de 1962 fixeron que en 1963 contratáseo Ferrari, que buscaba un piloto en condicións de devolvela aos primeiros postos logo dun ano desastroso, en que o mellor dos seus pilotos quedou no 11° lugar no campionato. John gozaba ademais das simpatías do público italiano, logo dos numerosos campionatos de motociclismo gañados coa MV Agusta. Aínda que o ano non foi extraordinario, unha vitoria no GP de Alemaña, un segundo, un terceiro e un cuarto lugar déronlle os puntos suficientes para lograr outra vez o cuarto lugar no campionato, aínda que moi lonxe do indiscutido campión dese ano, Jim Clark. Surtees demostrou, de todos os xeitos, ser unha excelente adquisición para Ferrari: os seus compañeiros de equipo, Lorenzo Bandini e Ludovico Scarfiotti, terminaron o campionato en 10° e 17° lugar, con 6 e 1 puntos respectivamente.(Dous dos puntos de Bandini en 1963 foron obtidos correndo para BRM).
No campionato de 1964 Surtees, Graham Hill e Clark disputaron palmo a palmo o titulo. Surtees venceu nos grandes premios de Alemaña e Italia, Hill en Mónaco e os Estados Unidos, e Clark en Holanda, Bélxica e Gran Bretaña. Á última carreira do ano, o Gran Premio de México, chegaron os tres con posibilidades de ser campións, con Hill avantaxando a Surtees en 6 puntos e a Clark en 9. O segundo posto de John consagrouno campión pola mínima diferenza, nunha carreira esgotadora na que Clark foi primeiro ata a penúltima volta, na que o seu motor estalou.
En 1965 o seu Ferrari xa non era tan competitivo, e o desenvolvemento do novo motor de 12 cilindros atrasábase. Para maior complicación, sufriu un grave accidente no circuíto de Mosport Park, ao mando dun Lola T-70, durante unha práctica para unha carreira do campionato CanAm. Aínda co accidente e os pobres resultados, logrou o quinto posto no campionato de 1965, por diante do seu compañeiro de equipo Bandini.
Sorprendentemente repúxose do seu accidente (aínda que as secuelas afectariano ata moito despois) e competiu novamente para Ferrari nas tres primeiras carreiras de 1966. Pero logo de vencer en Spa-Francorchamps, e por mor dunha disputa co director deportivo de Ferrari, Eugenio Dragoni, pasouse a Cooper, marca coa que correu as restantes carreiras do ano adxudicándose un segundo posto, un terceiro, e a vitoria no Gran Premio de México. Jack Brabham resultou campión ese ano, con Surtees segundo.
En 1970 decidiu formar o seu propio equipo, Surtees Racing Organization, primeiro cun McLaren M7C da tempada anterior modificado, ata que a metade de ano saíu ás pistas o primeiro modelo propio, o Surtees TS/7. Competiu coa súa propia marca ata a súa retirada en 1972, e continuou dirixindo o seu equipo durante as 119 carreiras que este disputou ata abandonar a Fórmula 1 en. A aventura do equipo propio acabouse ese ano, tanto por dificultades orzamentarias canto por un novo internamento hospitalario de John (secuela do seu accidente de 1965). Con todo, algo reconfortante, sacou do seu internamento: acabou casando cunha das súas enfermeiras, ca que tivo tres fillos e viviu ata a súa morte na zona rural de Kent, Inglaterra.
O seu fillo, Henry Surtees, tamén foi piloto de automobilismo de velocidade ata que nunha carreira de Fórmula 2 a roda doutro monopraza accidentado golpeoulle na cabeza creándolle fortes traumatismos e feridas na cabeza e pescozo que non conseguiu superar. O novo piloto de tan só 18 anos morría a tarde do 19 de xullo de 2009.
Vida persoal e morte
Surtees casou dúas veces, primeiro con Patricia Burke en 1962. A parella se divorciou en 1979. A súa segunda esposa foi Jane Sparrow, con quen casou en 1987, e con quen tivo tres fillos, Leonora, Edwina e Henry.
Surtees morreu o 10 de marzo de 2017 no St George's Hospital en Londres de insuficiencia respiratoria á idade de 83 anos.
Resultados completos en motociclismo
(As carreiras en letra grosa indican "pole position"; as carreiras en itálica indican volta máis rápida)
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Oratorio
O oratorio é unha composición de estrutura narrativa en que interveñen solistas vocais, coro e orquestra. Baséase sempre en textos de carácter relixioso e, xa que logo, é un dos xéneros da música relixiosa. As primeiras mostras aparecen maiormente durante a época barroca. Normalmente, interprétanse en versión de concerto, sen escenificación nin vestiario.
Fatima Abdel Mahmoud
Fatima Abdel Mahmoud, nada en Omdurmán en 1944 e finada en Londres o 22 de xullo de 2018, foi unha política sudanesa, líder da Unión Demócrata Socialista Sudanesa. En 1973 foi unha das primeiras mulleres en ocupar un cargo político no Sudán. Presentouse ás eleccións xerais de 2010 como primeira muller candidata presidencial do país.
Oratorio
Historia
O oratorio desenvólvese a partir da Contrarreforma por obra de Filipe Neri, que nas reunións piadosas escenificaba fragmentos das escrituras. A primeira composición que se pode consider como oratorio é Rappresentazione di anima e di corpo, de Emilio de' Cavalieri (1600). Tense interpretado que, en certa maneira, o grande pulo que tivo despois, maiormente no século XVII, se debeu ao feito de que actuou como unha especie de resposta da Igrexa ao enorme éxito que tivera a ópera, o xénero de música escénica dedicado case exclusivamente á narración escenificada de historias profanas. Pola contra, o oratorio opta sempre polas historias bíblicas, tanto do Antigo como do Novo Testamento, con predilección dun ou do outro segundo o momento.
A estrutura resultante, que quedará plenamente fixada na segunda metade do século XVII, na maioría dos casos fai que a obra comece cun movemento no que intervén só a orquestra ou o grupo instrumental encargado do acompañamento instrumental, que segundo os momentos recibiu nomes diversos, como abertura e sinfonía. A partir daquí, a maior parte da obra contén unha alternancia entre recitacións e arias. Ao non haber representación escenica, ao oratorio cómprelle sempre -polo menos na súa forma barroca- un narrador, que invariablemente recae nunha voz masculina e que se expresa con recitativos. Entre as arias e os recitativos intercálanse as intervencións dos coros. Cada número ou pasaxe cantados polo coro denomínase, así mesmo, coro.
Unha das figuras máis salientables do barroco e que sobresaíu maiormente polos seus oratorios foi Georg Friedrich Händel. Os seus oratorios máis coñecidos son O mesías (Messiah, 1742) -cuxo texto non ten, propiamente, unha estrutura narrativa- e Solomon (1749).
Durante o clasicismo destacan, nos derradeiros anos do século XVIII, Franz Joseph Haydn con oratorios como A Creación (Die Schöpfung, 1798) e As Estacións (Die Jahreszeiten, 1801), ambas as dúas cun fondo moi marcadamente masónico.
No século XIX Ludwig van Beethoven compuxo o oratorio Christus am Ölberge (1803) e Felix Mendelssohn Paulus (1838) e Elías (1846). Robert Schumann, Franz Liszt, Hector Berlioz e César Franck (Les Béatitudes, 1879) son os autores máis salientables que cultivaron o oratorio na segunda metade do século XIX. A principios do século XX, sobresaen os oratorios de Lorenzo Perosi.
O oratorio como técnica compositiva
miniatura|400x400px|Fragmento dun recitativo do evanxelista n'A Paixón Segundo [[Xoán o Evanxelista|San Xoán, de Johann Sebastian Bach]] Aproximadamente desde principios do século XVIII, as técnicas do oratorio aplicáronse a moitro outros textos relixiosos que se musicaban habitualmente, en especial no relativo a textos dunha certa amplitude e que recibían unha música de grandes dimensións, especialmente concibida para celebracións litúrxicas dunha marcada solemnidade. Entre estes, as diversas partes da misa, os salmos que se musicaban polas vespras de festividades especialment relevantes do ano litúrxico, o Stabat Mater etc. Concretamente consistía en fragmentar estes textos estándar da liturxia por uns puntos que adoitaban ser sempre os mesmos. Cada fragmento era tratado como unha composición separada, cunhas voces ou outras, con solistas e/ou coro, cun acompañamento de todo o grupo instrumental ou só cunha parte etc.; pero tamén cunha tonalidade, unha métrica e un tempo diferenciados e contrastando adoito cos dos fragmentos inmediatamente anteriores e posteriores.
Segue esta técnica compositiva a maioría das misas dos compositores dos séculos XVIII e XIX, entre moitas outras obras relixiosas. No caso das paixóns, o narrador toma o nome de evanxelista, e adoita recaer na voz dun tenor.
Merino, Colorado
Merino é unha vila do condado de Logan, no estado norteamericano de Colorado. A poboación era 284 no censo de 2010. O seu nome vénlle pola raza de ovella meiriña (merino en castelán).
Lana Turner
miniatura|dereita|Turner en 1941. Lana Turner, nada en Wallace (Idaho) o 8 de febreiro de 1921 e finada nos Ánxeles o 29 de xuño de 1995, foi unha actriz estadounidense e símbolo sexual da década de 1940. Traballou en importantes filmes como Dr. Jekyll and Mr. Hyde, ou o filme negro The Postman Always Rings Twice, de 1946. Foi nomeada ao Oscar como mellor actriz.
Merino, Colorado
Xeografía
Merino está localizada en.
Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, a localidade ten unha superficie total de 0.52 km2, todos de terra firme.
Demografía
Segundo o censo de 2000, había 246 persoas, 96 casas, e 66 familias con residencia no lugar. A densidade de poboación era 558.7/km². A composición racial da era 93.90% branco s, 0.81% nativos americanos, 4.07% doutras razas, e 1.22% de dúas ou máis. Hispanos ou latinos era o 6.91% da poboación.
Oratorio
Oratorios máis salientables
miniatura|Messiah. Haendel. Ordenados cronoloxicamente segundo o ano da estrea:
Fatima Abdel Mahmoud
Candidatura presidencial
En abril de 2010, celebráronse no Sudán as primeiras eleccións plenamente disputadas (é dicir, as primeiras con candidatos de partidos da oposición) desde 1986. A candidatura presidencial de Abdel Mahmoud foi rexeitada en xaneiro de 2010 pola Comisión Electoral Nacional do Sudán, xunto coas doutros dous aspirantes, alegando que a súa campaña non conseguira obter os avais necesarios. Abdel Mahmoud e os seus partidarios protestaron contra a decisión, que cualificaron de representativa dunha conspiración contra as mulleres. A súa candidatura foi reinstaurada por un tribunal de apelación antes dos comicios.
Moitos partidos de oposición acabaron boicoteando as eleccións, ao considerar que estaban amañadas en favor do presidente Omar al-Bashir. Ao final, Al-Bashir gañou as eleccións cunha ampla maioría. Pola súa banda, Abdel Mahmoud obtivo o 0,3 % do voto total.
Abdel Mahmoud volveu presentarse nas eleccións xerais de 2015, onde obtivo un terceiro posto na elección presidencial e o seu partido quedou sen escanos na Asemblea Nacional.
Outras actividades
Abdel Mahmoud ocupou a Cátedra Unesco «Muller, Ciencia e Tecnoloxía».
Campionato do Mundo "A" de hóckey a patíns 1948
A cuarta edición do Campionato do Mundo "A" de hóckey a patíns masculino tivo lugar na localidade de Montreux (Suíza) entre os días 24 e 30 de marzo de 1948. Nesta edición participaron un total de nove seleccións encadradas nun único grupo, decidíndose o título a xeito de liguiña. Ao final da liguiña, a selección de Portugal revalidou o título, por diante dos combinados de Inglaterra e Italia, prata e bronce respectivamente. Nos 36 partidos do torneo anotáronse un total de 289 goles, cunha media de 8,03 goles por partido. Esta edición coincidiu coa XXI edición Copa das Nacións de Montreux.
Lingua kaike
O kaike é unha lingua sino-tibetana falada no Nepal.
Praza Cameretten (Delft)
A praza Cameretten é unha praza situada no extremo noroeste da Gran Praza da localidade surholandesa de Delft, nos Países Baixos. Noutros momentos recibiu tamén o nome de "praza do Peixe" (neerlandés: Vismarkt).
Baixo a Cameretten flúe a canle Voldersgracht, que se atopa aí coas Wijnhaven e Hippolytusbuurt.
Na Idade Media, este era un lugar destinado ao comercio e dividíase en catro espazos, que foron ocupados entre 1338 e 1474 por banqueiros de orixe lombarda. A este feito pódese deber a orixe da denominación de "cámaras" para estes espazos.
Nesta praza localízanse varios edificios coa catalogación de Rijksmonument (monumento nacional), entre os que cabe salientar o Visbank ("mercado do peixe"), unha pintoresca construción do século XVIII dedicada ao comercio de peixe que aínda hoxe mantén a súa función.
Electroforese en xel
miniatura|dereita|Aparello de electroforese en xel. Nesta caixa chea de tampón sitúase un xel de agarosa para facer unha separación de moléculas de ADN, e aplícase un campo eléctrico por medio do cable de subministración eléctrica da parte de atrás. A terminal negativa é a do cable negro, e o ADN migra cara ao ánodo (cable vermello). 200px|miniatura|dereita|Imaxe dixital de fragmentos dixeridos por encimas de restrición de 3 plásmidos que correron en xel de agarosa ao 1% w/v, 3 volt/cm, tinguido con [[bromuro de etidio. O marcador de tamaños do ADN é unha escada comercial de 1 kbp. Indicouse a posición dos pozos e a dirección da migración do ADN.]]
A electroforese en xel é un método bioquímico para a separación e análise de macromoléculas (ADN, ARN e proteínas) e os seus fragmentos, baseándose no seu tamaño e carga. Utilízase en química clínica para separar proteínas pola súa carga e/ou tamaño (o isoelectroenfoque en agarosa é esencialmente independente do tamaño) e en bioquímica e bioloxía molecular para separar unha poboación mixta de moléculas de fragmentos de ADN e ARN pola súa lonxitude, para estimar o tamaño de fragmentos de ADN e ARN ou para separar proteínas pola súa carga.
As moléculas de ácidos nucleicos son separadas aplicando un campo eléctrico para mover moléculas cargadas negativamente a través dunha matriz de agarosa ou outras substancias. As moléculas máis curtas móvense máis rápido e migran máis lonxe que as máis longas, porque as moléculas máis curtas migran máis facilmente a través dos poros do xel. Este fenómeno denomínase cribado.
As proteínas sepáranse pola súa carga en agarosa, porque os poros do xel son demasiado grandes para cribar as proteínas.
A electroforese en xel pode utilizarse tamén para a separación de nanopartículas.
A electroforese en xel utiliza un xel como medio anticonvectivo e/ou como medio de cribado durante a electroforese, a cal é o movemento dunha partícula cargada nun campo eléctrico. Os xeles suprimen a convección térmica causada pola aplicación do campo eléctrico, e poden tamén actuar como medio de cribado, retardando o paso das moléculas; os xeles poden tamén servir simplemente para manter a separación unha vez acabada a electroforese, para que se poida aplicar a tinguidura post-electroferese. A electroforese en xel de ADN realízase xeralmente con propósitos analíticos, a miúdo despois da amplificación do ADN por medio de PCR, pero pode utilizarse como unha técnica preparativa previa ao uso doutros métodos como a espectrometría de masas, RFLP, PCR, clonación, secuenciación do ADN, ou o Southern blot (e para outras moléculas noutras técnicas de blotting) para unha posterior caracterización.
Base física
miniatura|400px|dereita|Esquema global dunha electroforese en xel. En poucas palabras, pode dicirse que a electroforese é un proceso que arrastra as moléculas debido á súa carga e permite separalas de acordo co seu tamaño. Créase un campo eléctrico no que se sitúan as moléculas (como por exemplo o ADN), e estas vanse mover a través do xel de ágar ou poliacrilamida. O campo eléctrico consiste nunha carga negativa aplicada nun lado do xel e outra positiva no outro extremo, que causan o arrastre das moléculas. As moléculas colócanse en pozos feitos no material do xel. O xel sitúase nunha cámara de electroforese, conectada a unha fonte eléctrica. Cando se aplica a corrente eléctrica, as moléculas máis grandes móvense lentamente a través do xel e as moléculas máis pequenas móvense máis rápido. As moléculas de diferentes tamaños quedan separadas formando distintas bandas no xel.
O termo "xel" neste caso refírese á matriz utilizada para conter e despois separar as moléculas diana. Na maioría dos casos, o xel é un polímero con enlaces cruzados (reticulado), cuxa composición e porosidade se elixe baseándose no peso específico e composición da diana que vai ser analizada. Cando se están a separar proteínas ou pequenos ácidos nucleicos (ADN, ARN, ou oligonucleótidos) o xel está xeralmente composto de diferentes concentracións de acrilamida e un reactivo que crea enlaces cruzados, producindo unha rede de diferentes calibres no xel, agora chamado de poliacrilamida. Cando se están a separar ácidos nucleicos máis grandes (maiores duns poucos centos de bases), a matriz preferida é a agarosa purificada. En ambos os casos, o xel forma unha matriz sólida pero prorosa. A acrilamida, a diferenza da poliacrilamida, é unha neurotoxina e debe ser manipulada usando as precaucións de seguridade axeitadas para evitar envelenamentos. A agarosa está composta de cadeas non ramificadas longas de carbohidratos non cargados sen enlaces cruzados, que dan lugar a un xel con grandes poros, que permiten a separación de macromoléculas e complexos macromoleculares.
O termo "electroforese" fai referencia á forza electromotriz (FEM), que é utilizada para mover as moléculas a través da matriz do xel. Ao situar as moléculas en pozos no xel e aplicar un campo eléctrico, as moléculas móvense a través da matriz a diferentes velocidades, determinadas fundamentalmente pola súa masa cando a razón carga/masa (Z) de todas as especies é uniforme. Porén, cando as cargas non son todas uniformes entón, o campo eléctrico xerado polo procedemento de electroforese afectará ás especies que teñan diferentes cargas e, por tanto, atraerá as especies de acordo coas súas cargas opostas. As especies que están cargadas positivamente (catións) migrarán cara ao cátodo, que está cargado negativamente, xa que na electroforese os eléctrodos compórtanse igual que nunha cuba electrolítica. Se as especies están cargadas negativamente (anións) migrarán cara ao ánodo, que está cargado positivamente.
Se se cargan varias mostras en pozos adxacentes do xel, moveranse (correrán) paralelamente en pistas ou carreiros do xel individuais. Dependendo do número de moléculas diferentes, cada unha destas pistas mostra a separación dos compoñentes desde a mestura orixinal en forma dunha ou máis bandas, unha banda por compoñente. Cando a separación dos compoñentes é incompleta poden formarse bandas solapadas indistinguibles que representan moitos compoñentes non resoltos. As bandas situadas en diferentes pistas do xel que acaban á mesma distancia conteñen moléculas que atravesaron o xel á mesma velocidade, o que significa xeralmente que son aproximadamente do mesmo tamaño. Disponse de marcadores de tamaño de peso molecular que conteñen unha mestura de moléculas de tamaños coñecidos. Se tales marcadores corren nunha pista do xel en paralelo ás mostras de moléculas descoñecidas, as bandas que se observan poden compararse coas da mestura descoñecida para determinar o seu tamaño.
Tipos de xel
Os tipos de xel usados normalmente son os de agarosa e poliacrilamida. Cada tpo de xel é o máis axeitado para diferentes tipos de tamaños e analitos. Os xeles de pliacrilamida utilízanse xeralmente para proteínas, e teñen un poder de resolución máis alto para pequenos fragmentos de ADN (5-500 pares de bases). Os xeles de agarosa, pola súa parte, teñen un menor poder de resolución para o ADN pero teñen un maior rango de separación, e úsanse, por tanto, para separar fragmentos de ADN de normalmente 50-20.000 pares de bases de tamaño, pero tamén é posible unha resolución dunhas 6 Mb coa electroforese en xel de campo pulsado (PFGE). Os xeles de poliacrilamida córrense en configuración vertical, mentres que os de agarosa normalmente fano horizontalmente en modo submarino. Tamén difiren no seu modo de formación, xa que os de agarosa endurecen termicamente, mentres que os de poliacrilamida se forman por unha reacción de polimerización química.
Agarosa
Os xeles de agarosa están feitos de polímeros de polisacáridos naturais extraídos de algas. Os xeles de agarosa son facilmente moldeables e manipulables comparados con outras matrices, porque a formación do xel é un cambio físico en vez de químico. Ademais, as mostras poden recuperarse doadamente. Despois de que remata o experimento, o xel resultante pode almacenarse nunha bolsa de plástico nun refrixerador.
Os xeles de agarosa non teñen un tamaño de poro uniforme, pero son óptimos para a electroforese de proteínas maiores de 200 kDa. A electrofrese en xel de agarosa pode utilizarse tamén para a separación de fragmentos de ADN que van desde 50 pares de bases a varias megabases (millóns de bases), e para as máis grandes cómpre usar un aparello especializado. A distancia entre as bandas de ADN de diferentes lonxitudes está influenciada pola porcentaxe de agarosa no xel, e os de maior porcentaxe requiren un maior tempo de funcionamento do aparello, algunhas veces días. Os xeles de alto porcentaxe de agarosa deberían mellor usarse con electrofrese en xel de campo pulsado (PFE), ou electroforese de inversión de campo.
"A maioría dos xeles de agarosa fanse con agarosa entre o 0,7% (para unha boa separación ou resolución de fragmentos grandes de ADN de 5–10kb) e o 2% (para unha boa resolución dos pequenos fragmentos de 0,2–1kb) disoltos no tampón de agarosa. Pode usarse ata o 3% para separar fragmentos moi pequenos pero nese caso é máis apropiado un xel de poliacrilamida vertical. Os xeles de porcentaxes baixas son moi febles e poden romper cando se intenta levantalos. Os xeles de porcentaxes altas son a miúdo fráxiles e non se endurecen uniformemente. Os xeles ao 1% son comúns para moitas aplicacións."
Poliacrilamida
A electroforese en xel de poliacrilamida (PAGE) utilízase para separar proteínas que están entre os 5 e os 2.000 kDa debido ao tamaño uniforme de poro proporcionado polo xel de poliacrilamida. O tamaño do poro contrólase modulando as concentracións de acrilamida e po de bis-acrilamida usados para fabricar o xel. Debe terse coidado cando se prepara esta tipo de xel, xa que a acrilamida é unha potente neurotoxina nas súas formas líquida e en po.
As técnicas tradicionais de secuenciación do ADN, como os métodos de Maxam-Gilbert ou de Sanger, usaban xeles de poliacrilamida para separar fragmentos de ADN cuxas lonxitudes se diferenciaban nun só par de bases para que se puidese ler a secuencia. Métodos máis modernos de separación de ADN usan agora xeles de agarosa, agás para fragmentos de ADN especialmente pequenos. Actualmente utilízase máis comunmente no campo da inmunoloxía e análises de proteínas, a miúdo usados para separar diferentes proteínas ou isoformas da mesma proteína en bandas separadas. Estas poden ser transferidas a unha membrana de nitrocelulosa ou PVDF para ser sondadas con anticorpos e os correspondentes marcadores, como se fai nun western blot.
Enterobacteriáceas
As enterobacteriáceas (Enterobacteriaceae) son unha gran familia de bacterias gramnegativas á que pertencen, xunto a moitas bacterias simbiontes inofensivas, moitas das bacterias patóxenas máis comúns, como Salmonella, Escherichia coli, Klebsiella e Shigella. Outras bacterias desta familia menos comúns que tamén causan enfermidades son: Proteus, Enterobacter, Serratia, Citrobacter e Yersinia pestis. Esta familia é a única que está incluída na orde Enterobacteriales (ou Enterobacterales ) da clase Gammaproteobacteria do filo Proteobacteria. Filoxeneticamente, nas Enterobacteriales están incluídas varias especies endosimbiontes de insectos carentes de peptidoglicano, que forman un clado de Enterobacteriaceae, pero non están descritos validamente, polo que este grupo non é oficialmente un taxon; exemplos de ditas especies son: Sodalis, Buchnera, Wigglesworthia, Baumannia e Blochmannia, pero non antigas rickettsias.
Electroforese en xel
Poliacrilamida
Os xeles de resolución típicos fanse ao 6%, 8%, 10%, 12% ou 15%. Adoitan utilizarse dous xeles un enriba do outro. O xel da parte superior ou de amontoamento (stacking gel, ao 5%) déitase enriba do xel inferior ou de resolución, e insírese un peite de xel (que forma os pozos e define as pistas polas que correrán as proteínas, e o tampón da mostra e escadas). A porcentaxe que se escolle depende do tamaño da proteína que se desexe identificar ou sondar na mostra. Canto máis pequeno sexa o peso molecular coñecido da proteína, maior será a porcentaxe que debería utilizarse. Os cambios no sistema tampón do xel poden axudar a obter unha maior resolución de proteínas de tamaños moi pequenos.
Enterobacteriáceas
Membros das Enterobacteriaceae poden denominarse informalmente enterobacterias, xa que varios dos seus membros viven nos intestinos de animais, (pero non todos, e ademais outras familias poden vivir no intestino). De feito, a etimoloxía do nome da familia é a palabra "enterobacterium" (enterobacteria) ao que se lle engadiu o sufixo que designa as familias (aceae), e non procede do xénero Enterobacter (que tería orixinado o termo "Enterobacteraceae", sen o i). O seu xénero tipo é Escherichia.
Electroforese en xel
Amidón
O amidón parcialmente hidrolizado de pataca é outro medio non tóxico para facer electroforese de proteínas. Os xeles son lixeiramente máis opacos que os de acrilamida ou agarosa. As proteínas non desnaturalizadas poden separarse con este xel pola súa carga e tamaño. Visualízanse usando as tinguiduras Negro Amidón (Amido Black) ou Negro Naftal (Napthal Black). As concentracións típicas dos xeles de amidón están entre o 5 e o 10%.
Enterobacteriáceas
Características
Moitos membros desta familia forman parte da flora intestinal normal humana e doutros animais, e outros viven no solo ou na auga, ou son parasitos de varios animais e plantas. Escherichia coli é un dos organismos modelo máis importantes, e a súa xenética e bioquímica foron moi estudadas.
Merzario
Merzario foi un equipo e construtor de Fórmula 1 e Fórmula 2 de Italia. Eles participaron no 38 Campionato Mundial de Fórmula 1, pero non anotou puntos no campionato.
Merzario creouse en 1977 polo expiloto de Ferrari, Williams e March Arturo Merzario cando xa non puido atopar un equipo para pilotar. Inicialmente fixo unha campaña cun March 761B durante a tempada de, o seu mellor resultado foi 14º no Gran Premio de Bélxica de 1977. Foi a única ocasión nos seus tres anos de participación na Fórmula Un, en que un dos seus coches clasificouse á final dun Grand Prix do Campionato do Mundo. Durante a primeira parte da tempada o coche de Merzario foi consistentemente o máis rápido dos varios March 761 da grella, aínda que segundo avanzaba a tempada, foi caendo na grella e finalmente decidiu abandonar a tempada e concentrarse no ano seguinte e o seu novo coche.
Primeiro Fórmula Un de construción propia de Merzario, o A1, apareceu en e era un coche basicamente convencional baseado en gran parte no seu March 761B, cunha combinación de cores vermellos e a carrocería en cru que recorda vagamente a un Ferrari 312T2 no uso dos condutos ao lado da cabina para a toma de aire. Utilizaba a combinación entón común do motor Cosworth DFV e a caixa de cambiosHewland. A librea cambiou de vermello a negro antes do Gran Premio de Mónaco de 1978, e non foi ata o Gran Premio de Suecia que terminou unha carreira, aínda que non clasificou, quedando a oito voltas detrás do gañador logo dunha longa parada en boxes. Para o Gran Premio de Austria, presentouse un segundo A1, aínda que se sospeitaba que se trataba en realidade do vello March 761B do equipo cunha nova carrozaría. Con este coche á súa disposición, Merzario mellorou lixeiramente na cualificación, pero non puido clasificar na carreira. Para o Gran Premio de Italia, presentaron ambos A1, con Alberto Colombo pilotando o A1 orixinal e Merzario pilotando o segundo A1 máis novo. Colombo rexistrou o tempo máis lento durante a cualificación e non entrou na grella, mentres Merzario clasificou comodamente, só para que o motor fallase durante a carreira. O equipo clasificou o coche en oito ocasiones durante o ano, pero retirouse sete veces con fallas mecánicas.
Para a tempada o segundo A1 foi convertido no A1B cunha carrozaría máis elegante e suspensión dianteira revisada e unha nova librea de cor amarela e negro. O A1B foi o único Merzario que logrou cualificar en Grandes Premios durante, o que o fixo dúas veces, malia que se retirou en ambas ocasións.
O A2 (designado A3 por algunhas fontes), deseñado por Merzario e Simon Hadfield e en base ó primeiro A1, estivo listo a tempo para as roldas europeas da tempada coa mesma combinación de motor e caixa de cambios, e que fora modificado cunha á efecto solo. Só construíuse un exemplar, e Merzario non podería cualificar nun só Gran Premio. Rompeuse o brazo en Bélxica, e Gianfranco Brancatelli foi empregado para pilotar en Mónaco, pero tampouco se clasificou.
Por este tempo, Merzario comprara os activos do equipo Kauhsen (e o seu piloto Brancatelli), posiblemente resultando peores coches que o seu vello vehículo baseado no March. O resultante A4, que debutou no Gran Premio do Reino Unido de 1979, empregou o mesmo tren de rodaxe Cosworth/Hewland e a suspensión foi similar á A2, pero a carrozaría era menos voluminosa, con mellores pontóns para mellor fluxo de aire. Con todo, o novo coche non puido cualificar en ningún Gran Premio dos que se presentou, era aínda máis lento que os seus predecesores. Con todo, Merzario reunía os requisitos e participou co coche na carreira fóra de campionato Gran Premio Dino Ferrari en Imola, onde terminou 11º e último, dúas voltas detrás.
Logo de Fórmula Un
Os plans para modificar o A4 no A5 non se completaron debido a problemas financeiros, Merzario dedicouse á construción de coches de Fórmula Dous. Co March 812s o equipo anotou dous podios en F2, con Piero Necchi ao volante, logo dunha tempada mediocre en 1982, Merzario construrá os seus propios coches para o ano 1983 cun éxito mínimo. Logo de pasarse ao Campionato italiano de Fórmula e finalmente afastouse da propiedade do equipo a mediados da década de 1980.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Lenda) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados Completos na Fórmula 2
(Lenda)