cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gralla cereixeira
Comportamento social
Observouse ás grallas compartindo comida e obxectos. O activo dar de comida é raro nos primates, e en aves é atopado principalmente no contexto do coidado paternal. As grallas amosaron niveis máis altos á hora de compartir comida cós documentados en chimpancés. A función do seu comportamento non é totalmente entendida, aínda que se pescudou que é compatible coa hipótese de mutualismo, reciprocidade e evasión do hostigamiento. Defenden aos seus conxéneres que se atopan en perigo: "As aves ameazaban a cantos pasaban xunto ás súas crías, que caeran do niño ao chan, ata que a policía local rescatounas para levalas a un centro zoolóxico."
Outras grallas
A outra especie do xénero Coloeus é Coloeus dauuricus, do Extremo Oriente (sueste de Siberia, sur de Mongolia e gran parte da China). A gralla cereixeira e maila dáurica xuntas formaron durante moito tempo o subxénero Coloeus, do xénero Corvus.
Por outra parte, en Galicia algúns lle chaman gralla grande á especie Corvus frugilegus, que outros denominan gralla calva.
Bandeira de Tonga
A bandeira de Tonga foi adoptada o 4 de novembro de 1875.
A actual bandeira tongana é moi semellante á da Cruz Vermella; de feito, nun principio era idéntica a esta, mais para evitar a confusión, foi substituída de xeito que o cruceiro vermello aparecese como un cantón similar ó das bandeiras da mariña mercante británica dende o século XVII. A bandeira foi empregada dende 1864, pero oficialmente foi adoptada en 1875. A constitución do Reino de Tonga declara que a bandeira nunca poderá ser substituída.
Alcelaphus lichtensteinii
Alcelaphus lichtensteinii, coñecido vulgarmente como antílope de Lichtenstein ou alcélafo de Lichtenstein, é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.
É un antílope de tamaño grande que habita nas sabanas e áreas húmidas desde o sur da África Central até Suráfrica.
O seu nome específico honra ao ornitólogo Martin Lichtenstein.
Algúns autores considérano unha subespecie de Alcelaphus buselaphus , mentres que outros considérana como especie única do xénero Sigmoceros, Sigmoceros lichtensteinii, aínda que recentes estudos de filoxenia molecular denuncian a pertinencia de asignar esta especie a un xénero distinto.
Taxonomía
A especie foi descrita en 1849 polo zoólogo e explorador alemán Wilhelm Peters na súa obra Spenerschen Zeitung, 18 de decembro de 1849: p. descoñecida; reimpresa en 1912 en Gesellschaft Natuurforschender Freunde zu Berlin for 1839-59. co nome de Bubalis lichtensteinii.
Foi incluída en Alcelaphus buselaphus en 1962 por Haltenorth, e, en 1997, por Kingdon), pero, considerada como unha especie distinta por outros autores, colocouse nun novo xénero separado, Sigmoceros, en 1979, por Vrba (1979).
Finalmente, incluíuse como especie separada do xénero Alcelaphus por Gentry en 1990.
Características
As principais características morfolóxicas deste antílope son:
miniatura|240px|Lámina de [[Bubalis lichtensteini de The book of antelopes, (1894).]]
Hábitat
Alcelaphus lichtensteinii vive en paraxes despexadas dos bosques de mopáns (Brachystegia), paricularmente nas sabanas arboradas abertas, mesturadas con pequenas zonas de dambos (campos de gramíneas de baixa altitude, subtropicais ou tropicais, estacionalmente húmidos ou inundados, típicos de países como Angola, República Democrática do Congo, Zambia e Zimbabue).
Hábitos
Os alcélafos de Lichtenstein viven usualmente agrupados en pequenos rabaños de até 10 cabezas formados por femias coas súas crías e un macho. O macho ocupa unha posición dominante, porén quen conduce o rabaño en caso de perigo é unha femia. Os machos novos forman rabaños eles sós e, os vellos, a miúdo son solitarios. Estes antílopes teñen comportamento territorial. O macho dominante marca o seu terriotrio escaravellando na terra cos cornos, para o que se "axeonlla"; despois, frega coa cara a terra removida para deixala impregnada coa secreción das súas ben desenvolvidas glándulas preorbitais.
Cando se alarman emiten un "bufido-esbirro" a través das fosas nasais. Cando os machos pelexan con outros na época da reprodución, ás veces emiten un brado.
Estes antílopes teñen unha vista e un oído moi agudos pero, aparentemente, non teñen moi desenvolvido o sentido do olfacto.
María José Corral
María José Corral Bouza, nada o 1 de xaneiro de 1991 en Lugo, é unha xogadora de voleibol e volei praia galega, tamén coñecida como Majo Corral.
Alcelaphus lichtensteinii
Alimentación
Os antílopes de Lichtenstein son animais de pasto, e comen durante a maior parte do día, e pola noite. Descansan deitándose na herba, durante as horas máis calorosas do día. Beben diariamente, usualmente pola mañá cedo.
María José Corral
Traxectoria
Formouse e pasou a maior parte da súa carreira no Club Voleibol Emeve, despois dun grande ano na Superliga 2 Femenina en agosto de 2012 e con 21 anos de idade fichou polo Voley Murcia. Ata o momento de fichar polo equipo murciano estaba máis centrada no volei praia especialidade na que foi internacional con España. Xa no seu primeiro ano en Murcia foi escollida a mellor xogadora do mes da categoría. En 2017 fichou polo equipo bretón Quimper Volley 29.
Alcelaphus lichtensteinii
Reprodución
Durante a época de celo os machos pelexan entre si para lograren o maior número de femias posíbel para reproducírense. O período de xestación é de 240 días, e a maioría das crías (usualmente unha por parto) nacen nos meses de xullo e agosto.
Relacións interespecíficas
Para pastaren xuntos. Os rabaños de antílopes de Lichtenstein adoitan unirse temporalmente a outros antílopes, especialmente ao antílope equino (Hipotragis equinus) e aos ñus, e tamén a cebras.
Inimigos. O principal depredador da especie é o león. Tamén o son, en menor medida, os licaóns, o guepardo e o leopardo. Cada ano son mortos polos predadores aproximadamente a metade dos individuos novos. Ademais, son obxecto de caza por parte do home.
Campionato do Mundo de Rally
O Campionato do Mundo de Rally, (FIA World Rally Championship en inglés, abreviado WRC) é unha competición de rally que se organiza anualmente dende 1973 pola FIA e que se disputa en diferentes países do mundo combinando probas de rally en diferentes superficies, culmina cun campión de pilotos e de construtores. O campionato mundial de pilotos e o campionato mundial de construtores son campionatos separados, pero baséanse no mesmo sistema de puntos. A serie consta actualmente de 13 carreiras de tres días conducidos en superficies que van desde grava e asfalto ata neve e xeo. Cada rally divídese en 15-25 etapas especiais que se corren contra o reloxo en estradas pechadas.
Alcelaphus lichtensteinii
Distribución e status
O antílope de Lichtenstein encóntrase nas sabanas e zonas húmidas de Angola, República Democrática do Congo, Malawi, Mozambique, Suráfrica, Tanzania, Zambia e Zimbabue. Recentemente extinguido en Burundi.
Campionato do Mundo de Rally
O WRC creouse a partir de rallyes internacionais coñecidos e populares, a maioría dos cales formaran previamente parte do Campionato Europeo de Rally ou do Campionato Internacional de Construtores, e a serie disputouse por primeira vez en 1973. O World Rally Car é o nome actual da serie. Desenvolveuse a partir de autos Grupo A que substituíron aos superdeportivos prohibidos Grupo B. Os World Rally Cars están fabricados sobre coches de produción de catro cilindros e 1.6 litros, pero contan con sistemas turbocompresor, anti-lag, catro rodas motrices, caixa de cambios secuencial, partes aerodinámicas e outras melloras que elevan o prezo dun automóbil WRC a ao redor de 700.000 euros (£ 500.000).
Alcelaphus lichtensteinii
Distribución e status
A especie é moi vulnerábel á caza furtiva, e a súa supervivencia a longo prazo está estreitamente vinculada á continuidade da protección efectiva das súas poboacións en áreas tales como reservas de caza, como a Selous Game Reserve e outras zonas clave para a especie no oeste e o sur de Tanzania e Zambia. Aínda así, a maioría destas poboacións son estábeis. E esta situación non cambiará mentres nestas áreas continúen apoiando as poboacións sas. Por iso a UINC considera na actualidade a situación da especie como LC (pouco preocupante).
Campionato do Mundo de Rally
Desde a tempada 2013 este campionato ten novas categorías, xa que se creou o Campionato Mundial de Rally 2 (World Rally Championship 2 en inglés ou WRC 2), que era o Campionato Mundial de Rally Super 2000 e ao cal integróuselle o Grupo N do Campionato Mundial de Rally de Automóbiles de Produción. Adicionalmente, este último cambiou de nome a Campionato Mundial de Rally 3 (World Rally Championship 3 en inglés ou WRC 3) e é só para automóbiles de tracción dianteira. Finalmente, a Academia WRC cambiou de nome a Campionato Mundial Júnior (Junior WRC en inglés).
Inicios
thumb | left | Grupo 4 [[Lancia Stratos HF.]] O World Rally Championship formouse a partir de recoñecidos rallyes internacionais, nove dos cales anteriormente formaban parte do International Championship for Manufacturers (IMC), que se desenvolveu de 1970 a 1972. O Campionato Mundial de Rally de 1973 foi a tempada inaugural do WRC e comezou co 42º Rallye Automobile de Montecarlo o 19 de xaneiro.
Alpine-Renault gañou o primeiro Campionato do Mundo de Construtores co seu Alpine A110, logo do cal Lancia levouse o título por tres anos consecutivos. co Lancia Stratos HF Ferrari V6, o primeiro automóbil deseñado e fabricado especificamente para rally. O primeiro campionato de pilotos non se outorgou ata o Campionato do mundo de 1979, aínda que as tempadas do Campionato do mundo de 1977 e 1978 incluíu unha Copa FIA para Pilotos, gañada polos pilotos italiano Sandro Munari e finés Markku Alén respectivamente. O sueco Björn Waldegård converteuse no primeiro campión mundial oficial, superando a Hannu Mikkola de Finlandia por un punto. Fiat logrou o título de construtores co Fiat 131 Abarth en 1977, 1978 e 1980,  Ford co seu  Escort RS1800 en 1979 e Talbot co seu  Sunbeam Lotus en  1981. Waldegård foi seguido polo Alemá Walter Röhrl e o finés Ari Vatanen como campións mundiais de pilotos.
Era do Grupo B
thumb | left | Grupo B [[Audi Quattro # Sport Quattro S1 E2 | Audi Quattro S1]] A década de 1980 viu aos coches Grupo 2 de tracción traseira e os máis populares  Grupo 4 substituídos polos máis potentes catro rodas motrices Grupo B. A [Fédération Internationale du Sport Automobile | FISA]] legalizou a tracción total en 1979, pero a maioría dos fabricantes crían que era demasiada complexa para ter éxito. Con todo, despois de que Audi comezara a correr con Mikkola no novo Quattro de catro rodas motrices con éxito inmediato, outros fabricantes comezaron proxectos de tracción total. As regulacións do Grupo B introducíronse en 1982, e con só unhas poucas restriccións permitiron unha potencia case ilimitada. Audi logrou o título de construtores en 1982 e 1984 e o título de pilotos en  1983 (Mikkola) e 1984 (Stig Blomqvist). A piloto francés de Audi Michèle Mouton estivo a piques de gañar o título en 1982, pero tivo que conformarse co segundo posto despois do seu rival de Opel Röhrl. O título de 1985 parecía ir a Vatanen e o seu  Peugeot 205 T16 pero un accidente no Rally da Arxentina permitiu ao seu compatriota e compañeiro de equipo Estafo Salonen tomar o título no seu lugar. O italiano Attilio Bettega tivo un choque máis grave co seu Lancia 037 no Tour de Corse e morreu instantaneamente. thumb|right|Group B [[Ford RS200.]]
thumb|left|Grupo B [[Lancia Delta S4.]]
O campionato de 1986 comezou con impresionantes actuacións dos finlandeses Henri Toivonen e Alen no novo Lancia  Delta S4 turboalimentado e sobrealimentado, que segundo os informes podía acelerarse desde 0 a 96 km/h en 2´3 segundos, nun camiño de grava. Con todo, a tempada pronto tomou un xiro dramático. No Rally de Portugal, tres espectadores morreron e máis de 30 resultaron feridos despois de que Joaquim Santos perdese o control do seu Ford RS200. No Tour de Corse, o favorito do campionato, Toivonen e o seu copiloto Sergio Cresto morreron nun accidente no medio dunha bóla de lume logo de precipitarse por un cantil. Apenas unhas horas despois do accidente, Jean-Marie Balestre e a FISA decidiron parar o desenvolvemento dos autos do Grupo B e prohibirlles competir en 1987. Seguiu unha gran controversia cando o Peugeot de Juha Kankkunen gañou o título e despois a FIA anulou os resultados do Rally de San Remo, logrando o título diante do seu compatriota Markku Alén.
Era do Grupo A
thumb|Grupo A [[Lancia Delta Group A|Lancia Delta HF Integrale. Lancia é o construtor con máis vitorias no WRC: 11 campionatos do mundo de construtores, con 6 consecutivos.]] thumb|right|Grupo A [[Toyota Celica GT-Four|Toyota Celica GT-Four ST205.]] left|thumb|Grupo A [[Ford Escort RS Cosworth.]]
Era do World Rally Car
left|thumb|[[Richard Burns no seu Subaru Impreza WRC logo dunha etapa finesa.]] thumb|[[Peugeot 307 WRC e Ford Focus RS WRC 07 on a road section during the 2008 Monte Carlo Rally.]]
Para o World Rally Car de 1997, introducíronse regulacións como substitución prevista para o Grupo A (só os Mitsubishis de fábrica seguiron as regulacións desta última fórmula, ata que eles, tamén,  homologaron o Lancer Evolution WRC no Rally de San Remo de 2001). Tralo éxito de Mäkinen e os fabricantes xaponeses, o fabricante francés Peugeot logrou un exitoso regreso ao Campionato Mundial de Rally. O finés Marcus Grönholm levouse o título de pilotos no seu primeiro ano completo na serie e Peugeot gañou a coroa dos construtores. O inglés Richard Burns gañou o título de 2001 cun Subaru Impreza WRC, pero Grönholm e Peugeot recuperaron ambos títulos no 2002. O 2003 viu ao noruegués Petter Solberg converterse no campión de pilotos con Subaru e Citroën continuando o éxito dos fabricantes franceses. Sébastien Loeb con Citroën pasou a controlar as seguintes tempadas co seu Citroën Xsara WRC. Citroën levouse o título de construtores tres veces consecutivas e Loeb superou o récord de catro títulos consecutivos de Mäkinen, obtendo o seu noveno campionato consecutivo en 2012. Volkswagen Motorsport entrou no campionato en 2013 e Sebastien Ogier dominou a serie con catro títulos consecutivos. No 2017 introducíronse novas regras no World Rally Car, o que xerou autos máis rápidos e agresivos.
Estrutura
thumb|left|Škoda preparando seus autos un día antes do [[Shakedown (testing)|shakedown.]]
Cada tempada consta normalmente de 13 rallies en superficies que van desde a grava e asfalto ata neve e xeo. Os puntos destes eventos calcúlanse para os campionatos mundiais de pilotos e construtores. O campionato de pilotos e o campionato de construtores son campionatos separados, pero baséanse no mesmo sistema de puntos. Isto significa, por exemplo, que Petter Solberg pilotando para Subaru pode gañar o campionato de pilotos, pero  Citroën pode gañar o campionato de constutores, que é o que sucedeu en  2003, e novamente en  2006 e  2007 cando Sébastien Loeb tomou o seu terceiro e cuarto títulos do WRC pero  Ford gañou o campionato de construtores.
Baixo o sistema de puntos actual, os puntos outórganse ao final de cada rally aos dez primeiros clasificados na clasificación do Campionato Mundial de Rally, así como aos dez primeiros clasificados dentro do Super 2000 e coches de produción (tamén coñecido como WRC 2),  dúas rodas motrices (tamén coñecido como WRC 3) e Campionato Mundial Júnior. Todas as categorías usan a seguinte estrutura de puntos:
Malia a cantidade de pilotos que hai nun equipo, os construtores só poden nomear a dous pilotos para que puntúen para o equipo e para que puntúen por si mesmos. Como só contan os pilotos nomeados para outorgar puntos, os competidores sitúados por debaixo do décimo posto na clasificación final na xeral (se están precedidos por pilotos privados poden cualificar.
thumb| Unha etapa súper especial con base nun estadio en [[Rally de Arxentina | Arxentina.]] Na era actual, cada rally xeralmente consiste en entre quince e trinta etapas especiais de distancias que van desde menos de 2 km. (coñecidas como etapas súper especiais) a máis de 50 km. Estas etapas competitivas dispútanse en estradas pechadas que están unidas por tramos de estradas non competitivos, camiños abertos nos que se deben cumprir todas as normas viais dese país. De media, un día consiste nun total de 400 km de condución. Un evento de WRC comeza cun recoñecemento o martes e o mércores, permitindo aos equipos pasar polas etapas e crear ou actualizar as súas notas de copiloto. O xoves, os equipos poden pasar pola etapa shakedown para practicar e probar as súas reglaxes. A competición normalmente comeza o venres e termina o domingo, aínda que algúns rallies, especialmente o Rally de Montecarlo, poden disputarse durante catro ou cinco días. Os automóbiles comezan as etapas en intervalos de dous minutos con tempo despexado, ou intervalos de tres minutos se decídese que a visibilidade pode ser un problema para os competidores. Cada día, ten algúns parques de servizo designados entre as etapas, onde os equipos poden, dentro duns límites de tempo estritos, realizar tarefas de mantemento e reparación nos seus automóbiles. O parque de servizo tamén permite aos espectadores e os medios achegarse aos equipos e os seus automóbiles e pilotos. Entre os días, logo dun servizo de 45 minutos ao final do día, os automóbiles están encerrados nun parc fermé, unha contorna onde os equipos non teñen permiso para acceder ou traballar nos seus automóbiles.
Etapa de potencia
Presentado por primeira vez en 2011, a "power stage" é a etapa final do rally. Ata 2016 sumábanse uns puntos adicionais para o Campionato Mundial para os tres pilotos máis rápidos da etapa (independentemente de onde terminaran realmente no rally), o equipo máis rápido recibía tres puntos, o segundo máis rápido recibía dous puntos, e o terceiro- máis rápido recibía un punto. En 2017 modificouse o sistema de puntuación para que os cinco pilotos máis rápidos da etapa recibisen puntos de cinco para o primeiro e un para o quinto.
Gañadores principais (Actualizado logo do Rally de Montecarlo de 2018)
Rally 2
Orixinalmente coñecido como "SuperRally", o Rally 2 é un conxunto de regulacións que permiten a un piloto que se retira dun evento volver a ingresar ao día seguinte a cambio dunha penalización de sete minutos por cada etapa perdida. Isto permite aos pilotos que se retiran dun evento continuar e competir polos puntos do Campionato do Mundo. Con todo, se retíranse no tramo final dun mitin, non é posible reingresar. Do mesmo xeito, o uso das normas do Rally 2 queda a criterio dos organizadores do evento.
Os automóbiles
thumb|[[Ford Escort RS de 1981.]] thumb|[[Mitsubishi Lancer WRC de 2005. Os vehículos dos anos 70 e 80 nada teñen que ver cos actuais World Rally Car.]]
Os vehículos utilizados no Mundial de Rallies son coches de rúa preparados polos construtores e homologados pola FIA para a competición. Existe unha serie de homologacións que variou ao longo da historia. Nos anos 70, os vehículos clasificábanse en: Grupo 1, Grupo 2, Grupo 3, Grupo 4 e Grupo 5, pero esta normativa bastante complicada simplificouse nos anos 80 co nacemento dos míticos Grupos B. Estes vehículos eran demasiado potentes e pouco seguros e substituíronse polos Grupo A, debido a varios accidentes mortais no ano 1986. Durante a década dos 90 os vehículos que se usaron serían os pertencentes ao Grupo A.
No ano 1997 a FIA establece unha nova categoría que reinaría durante anos no mundial: os World Rally Car. Estes vehículos son os utilizados polos equipos oficiais (Citroën, Ford, etc), aínda que é frecuente velos tamén competindo con algún equipo privado.
Os World Rally Car xorden do regulamento sobre o Grupo A, con todo, existe unha significativa diferenza entre un coche do Grupo A e un World Rally Car, e é a que describe a homologación, xa que para homologar os primeiros requírese construír 2.500 unidades do vehículo base que inclúa motor con turbo e tracción integral, mentres que os segundos poden partir de calquera automóbil de serie de catro prazas, con motor dianteiro, lonxitude mínima de 4 m e do que se fabriquen 25.000 unidades anuais. Non é necesario que o coche posúa tracción ás catro rodas nin que o motor teña turbocompresor. Dentro das restriccións aos WRC, están que deben respectar un peso mínimo de 1.230 kg, que os motores non poden exceder os 2.000 cc e que só pode modificarse a suspensión traseira (polo tanto o eixe traseiro) en caso que o auto base sexa de tracción simple, xa que debe substituirse o eixe orixinal por un móbil para lograr a tracción integral.
Ademais dos World Rally Car, tamén se utilizan vehículos con outras homologacións: Grupo N, S1600, S2000. Estas categorías, menos competitivas, son máis utilizadas polos equipos privados, principalmente polo seu menor custo.
A aerodinámica
As novas características aerodinámicas dos World Rally Cars como o paragolpes dianteiro, os aleróns traseiros e os sistemas de refrixeración están deseñados para asegurarse que o aire flúa por todo o auto, xere agarre e aumente a estabilidade.
Cando un auto de rally desprázase lateralmente, os dispositivos aerodinámicos vólvense menos efectivos e o auto perde agarre. Os aleróns traseiros dos autos usualmente están deseñados para asegurar o agarre ata cando o auto xira en ángulos pechados.
A ventilación do motor é outra parte clave no referente a aerodinámica. En rallys longos e moi calorosos como o Rally de Grecia, manter a temperatura do motor baixo control require o máximo posible de fluxo de aire a través do radiador e a refrixeración. Con todo, cando un auto de rally corre por seccións moi rápidas, demasiado aire con fins de refrixeranción pode producir un lastre e reducir a velocidade máxima.
Amortiguamento
Os amortiguamento dun World Rally Car componse dun soporte, dous resortes e un amortecedor en cada roda. Os amortecedores poden regularse primeiro en altura, para adaptarse ao tipo de terreo e segundo no xeito de traballar os fluxos de aceite situados dentro do propio amortecedor.
Jacobus Arminius
Traxectoria
Arminius naceu en Oudewater, provincia de Utrecht. O seu pai faleceu cando era neno, quedando só coa súa nai. O clérigo Theodorus Æmilius adoptouno e matriculouno nunha escola da cidade de Utrecht. A súa nai morreu vítima da insurrección ocorrida en Oudewater contra a administración española, en 1575. Nesa época, Arminius foi enviado a estudar teoloxía na Universidade de Leiden co patrocinio de amigos.
Campionato do Mundo de Rally
Pilotos e construtores
dereita|miniatura|[[Sébastien Loeb, é o piloto con máis títulos mundiais da historia: nove.]] thumb|[[Marcus Grönholm no Rallye Deutschland de 2002 cun Peugeot 206 WRC.]] thumb|[[Petter Solberg no Rally de Chipre de 2006.]] thumb|[[Sébastien Loeb durnate o Rally de Cataluña en 2008 cun Citroën C4 WRC.]] thumb|[[Sébastien Loeb no Rally de Portugal de 2011 cun Citroën DS3 WRC.]] thumb|[[Sébastien Ogier no Rally de Portugal de 2016 cun Volkswagen Polo R WRC.]]
Jacobus Arminius
Traxectoria
Arminius permaneceu en Leiden dende 1576 ata 1582. Entre os seus profesores estiveron Lambertus Danaeus, Johannes Drusius, Guillaume Feuguereius e Johann Kolmann. Kolmann cría que o calvinismo presenta a Deus como "un tirano e un verdugo". Baixo esta influencia, Arminius plantou a semente do que foi a controversia coas teses dos seguidores de Jean Calvin. Non obstante, Arminius chegou a estudar baixo a dirección de Théodore de Beza en Xenebra en 1582. Foi ordenado en 1588 e nomeado pastor en Amsterdam, adquirindo moi boa reputación no exercicio do seu ministerio. En 1590 casou con Lijsbet Reael. En 1603 foi nomeado profesor de teoloxía en Leiden, sendo ben valorado polos seus alumnos.
Campionato do Mundo de Rally
Roldas gañadas
Actualizado despois do Rally de Montecarlo de 2022.
Jacobus Arminius
Traxectoria
Faleceu na cidade de Leiden o 19 de outubro de 1609.
Campionato do Mundo de Rally
Evolución do calendario
* cancelado durante a tempada * Verde rallies disputados * Rosa rallies anulados
Jacobus Arminius
Teoloxía
Arminius é coñecido como o fundador da escola protestante anticalvinista. Dise que en 1589, Arminius tiña que defender a doutrina calvinista da predestinación contra o punto de vista de Dirck Volckertszoon Coornhert, mais Arminius concluíu que a visión calvinista era insostible e introduciu modificacións nela.
Os debates que se suscitaron en Leiden entre Arminius e Franciscus Gomarus acabaron por producir un enfrontamento con repercusións sociais e políticas de envergadura, tanto en Holanda como no resto da Europa protestante.
A teoloxía arminiana foi plenamente desenvolvida despois da súa morte polos primeiros seguidores neerlandeses de Arminius nun documento de cinco puntos de diverxencia co calvinismo clásico titulado Remonstrants ("Memorial ou prego de protesta"), polo que tamén se fala de remonstrantes. Estes puntos foron tomados e estudados polos seguidores de Calvino (os "gomaristas"), que os refutaron con cinco puntos que chegaron a chamarse "os cinco puntos do calvinismo", base para as denominacións reformadas que se distinguen das arminianas.
Como reacción contra o nomeamento do teólogo arminiano Simón Episcopius, principal discípulo de Arminius, como profesor de Leiden, foi convocado o sínodo de Dort ou de Dordrecht (1618–1619), nunha nova coxuntura política que favorecía os gomaristas, polo apoio do estatúder Mauricio de Nassau. O sínodo, liderado por Gomarus, nin sequera deixou intervir a Episcopius, e condenou a teoloxía arminiana e os seus seguidores co anatema. Episcopius foi condenado ao desterro durante oito anos. O destacado político arminiano Johan van Oldenbarnevelt foi executado, e outros, como Grotius, exiliáronse.
Os baptistas ingleses John Smyth e Thomas Helwys, exiliados en Amsterdam entre 1606 e 1612, foron influenciados polo arminianismo e os seus seguidores foron coñeocidos como "baptistas xerais", polo seu convencemento de que Xesús morreu para salvar todos os homes que crean nel. Porén, en 1891 os baptistas xerais uníronse aos baptistas particulares na Unión Baptista de Gran Bretaña e Irlanda. Pola súa banda, os menonitas neerlandeses atoparon afinidades cos arminianos tanto no seu rexeitamento á persecución relixiosa, como na oposición á concepción calvinista da predestinación.
As obras de Arminius en latín foron publicadas en Leiden en 1629 e en Frankfurt en 1631 e 1635.
John Wesley (1703-1791), fundador do metodismo, adheriuse á teoloxía arminiana, da que se fixo propagador destacado. Tamén foi adoptada a teoloxía arminiana no século XIX polo movemento restauracionista dos Discípulos de Cristo e Igrexas de Cristo. As teses arminianas chegaron a ter aceptación entre os cristiáns de diferentes denominacións de varios países, aínda que as súas orixes teolóxicas se remontan aos tempos de Pelaxio, quen se enfrontou notablemente con Agostiño de Hipona. A doutrina arminiana é máis ben semipelaxiana, e asume algúns aspectos doutrinais do Concilio de Trento, tales como a bondade innata do home ou o libre albedrío humano.
1679
Outros
Historia ano a ano
Praia da Madalena
A praia da Madalena é un areal situado no concello de Cabanas no peche á ría de Ares limitando co concello de Pontedeume, na desembocadura do río Eume.
O areal de area branca e fina forma xunto co río Eume e o piñeiral un espazo natural no fondo da ría de Ares. A praia non ten Bandeira Azul, pero si tódolos servizos nun paseo peonil. É unha praia de augas tranquilas e pouco profundas. Sendo unha praia urbana de moi alta ocupación pola súa proximidade a Pontedeume.
Imaxes
left|650px|miniatura|Vista xeral.
Inés Pérez de Ceta
Inés Pérez de Ceta (escrito tamén Inés Pérez de Çeta ou Inés Pérez de Zeta), nada e finada probablemente no século XVI, foi unha nobre galega, fundadora en 1553 do convento da Nosa Señora dos Remedios, situado no actual barrio vigués do Areal. Cómpre non confundila coa súa neta, Inés Pérez de Ceta Gómez.
Traxectoria
Casou con Fernando Fitao Aldao, do que quedou viúva en 1552. Daquela, como era habitual entre a alta nobreza, fundou un convento no Areal, nunha casa que era propiedade da familia. A comunidade inicial estaba formada por mulleres laicas da nobreza local entregadas á vida relixiosa en común: ela, as súas dúas fillas solteiras e mais outras señoras.
A carta fundacional do convento detalla o papel de Inés Pérez de Ceta, normas da comunidade, recursos económicos e reserva o padroado para a Casa de Ceta. A rápida constitución da comunidade demostra a súa influencia, que chega a Bouzas, onde funda a Confraría da Nosa Señora dos Remedios.
En 1589 Francis Drake atacou Vigo e o convento quedou destruído e queimado. Volveuse edificar baixo o padroado dos descendentes da fundadora. Nos séculos seguintes algunhas mulleres da Casa de Ceta asentadas en Bouzas ingresan no convento do Areal. Unha delas foi María Xosefa Teresa de Oia e Miranda (1777-1876) que se converte en abadesa. Por mor das desamortizacións de Mendizábal e Madoz, en 1846 a familia reclamou a propiedade e a comunidade de relixiosas instalouse no convento de franciscanas de Tui.
Liñaxe
O seu pai era Rodrigo Pérez de Ceta, a súa nai chamábase Basquida García e o herdeiro da liñaxe foi o seu irmán Esteban. Os seus avós paternos foron Esteban de Ceta, señor da Casa Torre de Baiona, e María Varela de Aldao. Por esta vía descende de Pedro Yáñez de Ceta e Teodosia Silva de Romai. A Casa de Ceta tiña o privilexio de outorgar indulto a un reo, privilexio que lle fora concedido polos Reis Católicos.
Posuían propiedades en Baiona, Coia, Bouzas e o Berbés (Vigo), onde se conserva a Casa Torre de Ceta.
Polémica pola súa incorporación ao rueiro de Vigo
Desde 1997 ten rúa en Vigo, na antes chamada rúa Hospital.
A decisión resultou polémica, aínda anos despois, naqueles momentos no que se abría o debate sobre a necesidade de engadir nomes de mulleres ao nomenclátor da cidade. As posicións contrarias retrucaron afirmando que carecía de méritos xa que, como a Condesa Casa Bárcena e María Berdiales, só se xustificaba por ter sido propietaria do terreo e, mesmo se chegou a afirmar, de maneira errada, que non era máis que unha benfeitora, que cedía os terreos á cidade a cambio do recoñecemento.
O certo é que a zona onde estaba o convento, por costume, deuse en chamar Areal das Monxas ou Areal do Convento ata que no século XIX o edificio se transforma en Hospital Militar, dando nome á rúa Hospital. En 1879 sufriu un incendio e situouse por pouco tempo un comercio. En 1926 demoléronse as derradeiras trazas do edificio conventual. A polémica abundou na falta de méritos da figura histórica, porén, non sen retranca, outras fontes sinalan que o cambio do nome da rúa veu motivado por razóns inmobiliarias, xa que a denominación como rúa Hospital parecía pouco comercial.
Doceañistas
Trienio Liberal
Durante o Trienio liberal, tras o pronunciamento de Rafael del Riego que obrigou a Fernando VII a pór de novo en vigor o texto constitucional que até entón ignorara como rei absoluto, nas Cortes que se convocaron agromaron dúas tendencias entre os liberais: a dos doceañistas que tamén recibiron o nome de fracción temperada e a dos constitucionalistas. As dúas correntes serán, posteriormente, a orixe do Partido Moderado e do Partido Progresista, respectivamente.
As Cortes de Cádiz estaban compostas de forma maioritaria por deputados liberais, que se dividiron en dúas tendencias: os doceañistas, máis moderados, eran partidarios de manter un equilibrio de poderes que dese ao rei polo menos as funcións reservadas no texto de 1812, que os máis destacados de entre eles contribuíran a redactar (Conde de Toreno, Agustín Argüelles, Diego Muñoz Torrero). Opúñanselles os radicais ou exaltados, que por propor a redacción dunha nova constitución eran chamados veinteañistas.
Os doceañistas ou moderados formaron os gobernos da primeira etapa do Trienio liberal, presididos por Evaristo Pérez de Castro, Eusebio Bardají Azara, José Gabriel de Silva e Bazán e Francisco Martínez de la Rosa; sendo desprazados do poder a partir de agosto de 1822.
Conxuntamente cos "veinteañistas", os doceañistas, como liberais, foron obxecto de represión política durante a denominada Década Ominosa (1823-1833) e moitos saíron ao exilio.
Durante os derradeiros anos do reinado de Fernando VII, os doceañistas ou moderados aproximáronse aos elementos menos absolutistas da Corte, partidarios da sucesión de Isabel II fronte á de Carlos María Isidro (fortemente absolutistas e partidarios do Antigo Réxime); moitos se viron favorecidos pola amnistía de 1832 e volveron a España. Tras a morte do rei a maior parte dos antigos doceañistas apoiaron a regencia de María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias e terminaron por conformar o Partido Moderado que organizou Francisco Martínez de la Rosa en 1834 e que se disputou o poder co Partido Progresista (herdeiro dos exaltados) durante o reinado de Isabel II.
Dani Pedrosa
Inicios
A súa carreira comezou nas motos, en 1996, no Campionato de España de minimotos. Naquel ano, rematou en segundo lugar no Campionato, o seguinte ano quedou terceiro e, finalmente en 1998, conseguiu gañar o campionato. A pesar do seu éxito na época, Dani empezou a considerar a posibilidade de deixar a moto e comezar a correr en bicicleta de montaña, debido á falta de recursos.
En 1999, Pedrosa, preséntase ás probas de selección da Copa Movistar Activa. Só poderían formar parte do equipo de Alberto Puig os tres primeiros, pero, grazas á confianza do presente, Dani foi escollido para correr no Campionato de España. Correu o campionato, quedando en cuarto lugar, detrás de Olivé, Jara e Piñeiro. No ano seguinte, Pedrosa é elixido, con Joan Olivé e Raúl Jara, a formar parte do equipo de Alberto Puig para o Campionato de España. En 2000 remata o campionato na 4º posición.
125cc
En 2001, pasou a correr o Campionato do Mundo de 125cc, conseguindo dous podios e quedando 8º no campionato, e xa soou como un gran piloto cun futuro brillante.
En 2002, de novo na categoría de 125cc, obtivo 3 vitorias e, finalmente, quedou 3º na clasificación xeral, a pesar de ser un dos favoritos para o título.
250cc
A pesar de ser o campión de 125cc non comezou como o favorito para o título xa que era novato na categoría, e tampouco tivera unha pretemporada longa debido a lesión, pero foi a sorpresa e gañou a primeira carreira do ano. Pouco antes da metade da tempada asumiu o mando e non deixou o liderado ata a fin, paradoxalmente, o fixo en Australia, onde un 4º posto foi o suficiente para ser o campión. Gañoúno o 17 de outubro de 2004 e converteuse no máis novo campión de 250cc do mundo, e tamén o máis novo campión de dúas categorías.
En 2005, o 16 de outubro, aínda sen rematar o campionato de 250cc, conseguiu ser matematicamente campión do mundo por segundo ano consecutivo, a pesar de correr diversas carreiras co úmero roto, como consecuencia de varias caídas. Coa lesión non foi capaz de acadar boas posicións, mentres o seu máximo rival, Casey Stoner lle remontaba puntos ao gañar carreiras. Pero o final tamén gañou a Copa do Mundo en Australia. Ese mesmo ano, no Gran Premio de Francia, tiña anunciada a súa sinatura na carreira de MotoGP do próximo ano coa HRC.
MotoGP
miniatura|Dani Pedrosa pilotando a [[Honda|Honda RC211V en Phillip Island.]] miniatura|Dani Pedrosa pilota a súa Honda de MotoGP durante un test de pretemporada no [[Circuíto Internacional de Sepang en Kuala Lumpur o 22 de xaneiro de 2007.]] O 9 de novembro de 2005, Daniel Pedrosa debuta en MotoGP en Repsol Honda, co número 26, número que tiña dado Alberto Puig. Na súa primeira carreira, o Gran Premio de España, en Xerez, é o segundo. O 14 de maio de 2006 obtén a súa primeira vitoria na categoría no Gran Premio da China, a cuarta carreira da tempada. Un día antes de gañar, conseguiu a súa primeira pole en MotoGP. Máis tarde, en Donington Park ten a súa segunda vitoria da tempada. Tiña as opcións de matemática para gañar o título ata a penúltima carreira, finalmente quedou na 5º posición, sendo o mellor novata da historia. O 21 de setembro de 2007 renovou o seu contrato con Honda (HRC Repsol Honda) por dous anos mais, aínda que estaba negociando con outros equipos, incluíndo a Kawasaki. Finalmente rematou 2 º posto no Campionato Moto GP 2007, batendo a Valentino Rossi na última carreira, remontándolle 24 puntos no GP de Valencia (venceu Dani e Valentino tivo que abandonar debido a problemas mecánicos). Dani sufriu durante este ano todos os tipos de problemas cos seus pneumáticos. Michelin recoñeceu que os seus pneumáticos non estaban a altura de Bridgestone, Dani, aínda puido rematar en segundo lugar e terceiro Rossi (ambos Michelin), aínda que moi atrás de Casey Stoner (Bridgestone). Pódese dicir que este ano os pneumáticos decidiron o campión do mundo.
Despois dunha mala pretempada por unha lesión sufrida en Sepang en xaneiro, Pedrosa queda terceiro na primeira carreira e logra gañar en Xerez, segunda cita da tempada de 2008, quedando provisional líder de MotoGP. Este ano Dani Pedrosa acabou na terceira posición por detrás de Valentino Rossi e Casey Stoner.
O 5 de xullo de 2009 logrou a primeira vitoria para o motociclismo español no Gran Premio dos Estados Unidos en Laguna Seca. Ese mesmo ano gañou en Valencia e acabou na terceira posición do mundial, por detrás de Valentino Rossi e Jorge Lorenzo.
Na tempada 2010 proclamouse novamente subcampión da categoría, por detrás de Jorge Lorenzo. En 2011 acabou en cuarta posición.
Go
miniatura|300 px|Go O Go (碁 ou 囲碁, Igo), tamén chamado Badu en Corea e Weichi na China, é un xogo oriental de taboleiro, que consiste en dous xogadores posicionando unhas fichas chamadas pedras de tal forma a obter o maior territorio para si. Fíxose moi coñecido na actualidade, grazas á súa incorporación por defecto a Windows.
O taboleiro normal constituíse en 19 x 19 liñas. Tamén se pode xogar en taboleiros de 13 x 13 liñas, ou de 9 x 9 liñas, máis aptos para principiantes e para a aprendizaxe do xogo.
Igual que ocorre no xadrez, o go parte dunhas regras moi simples pero que dan como resultado un xogo de grande complexidade estratéxica.
Historia
Este xogo ten unha historia de, polo menos, 4.000 anos. A súa orixe sitúase na China, desde onde se estendeu a Corea e o Xapón.
Taboleiro
thumb|Un xogo completo tradicional xaponés, con taboleiro-mesa de chan traballado nunha soa peza de madeira, e pedras negras e brancas cos seus tazóns.
O taboleiro de Go é un cadrado atravesado por 19 liñas verticais, paralelas e equidistantes, e outras tantas horizontais e polo tanto perpendiculares ás anteriores, coas mesmas características. A diferenza doutros xogos, o Go ten as súas casas, o lugar onde se colocan as pezas, na intersección entre as liñas verticais e horizontais, e non nos cadrados que estas forman.
Tamén se pode xogar en taboleiros máis pequenos, de 13 x 13 ou de 9 x 9 liñas. Estes, ao reduciren as posibles opcións de xogo tamén o fan máis doado, polo que estes taboleiros reducidos son máis axeitados para partdas rápidas, xogadores principiantes ou para a ensinanza do xogo.
Tradicionalmente, o taboleiro facíase de madeiras nobres, nunha soa peza.
Para a notación do xogo asígnanse a cada grupo de liñas un número, do 1 ao 19, deste xeito, a casa central sería a 10 10. Tamén se pode asignar letras ás liñas que van dun xogador a outro e números ao grupo perpendicular a este, de xeito similar ao xadrez.
As pedras
Xógase con pezas, chamadas pedras, negras e brancas. Ao comezar a partida os xogadores dispoñen de 181 pedras negras e 180 brancas, que permiten cubrir as 361 casas do taboleiro. Hai unha pedra negra de máis porque son estas as que fan a primeira xogada. Tradicionalmente, as pedras negras fabricábanse de lousa e as brancas de cuncha de ameixa. Hoxe, adoitan ser de material sintético.
As pedras gárdanse nun tazón de madeira. Ao comezar a partida, cada xogador abre o seu tazón deixando a tapa de boca para arriba, nesta iránse colocando as pedras capturadas ao rival.
Regras do xogo
miniatura|200px|Partida de Go O obxectivo do xogo e conquistar máis territorio que o rival, o que inclúe tamén capturar pedras inimigas co obxecto de gañar territorio.
Comezo
A patida comeza co taboleiro completamente limpo, sen pedras. Comeza sempre o xogador negro. Durante o xogo, as pezas non se moven: son só colocadas no taboleiro, un xogador por vez; porén, existe unha certa "noción" de movemento, unha vez que as pedras van sendo colocadas "en liña" ou en grupo para aumentar o dominio dun xogador sobre determinada rexión do taboleiro.
Algunhas regras especiais:
Desenvolvemento da partida
Comezando sempre polas pedras mouras, os xogadores van colocando alternativamente pedras sobre as casas baleiras. Aínda que non é norma si é costume, á hora de colocar unha pedra, situar esta no taboleiro e despois arrastala ata a casa desexada.
Tamén pode optar, se o considera máis beneficioso, por pasar vez. Esta opción, que se acostuma a usar cara cando a partida xa está moi avanzada, ten que ser moi ben calculada posto que, en caso de xogar con negras suporía perder a vantaxe que dá xogar en primeiro lugar e, en caso de xogar con brancas, aumentaría a vantaxe das pedras negras. Cando os dous xogadores pasan consecutivamente, remata a partida.
Cada pedra que se coloca ten catro casas adxacentes (non se teñen en conta as que están en diagonal) adxacentes, chamadas liberdades. No caso das pedras colocadas nos bordos e nas esquinas teñen só tres liberdades. Este concepto é moi importante posto que é o que determina a captura e o que define a diferentes figuras nas que se poden dispor as pedras:
miniatura|Neste exemplo, as pedras mouras forman unha soa cadea, posto que se conectan polas liberdades ou casas adxacentes, mentres que as brancas forman dúas cadeas que se unen (en diagonal) nun grupo.
A agrupación axeitada de pezas fan a estas máis fortes e permiten asegurar e aumentar territorio no taboleiro, que é o obxectivo final do xogo. Tamén se poden utilizar para arrodear e capturar pezas inimigas ou para dificultar o seu avance polo taboleiro. Pola contra, tamén hai que ter en conta que estas agrupacións comparten liberdades polo que, cunha estratexia axeitada, poden ser capturadas todas xuntas.
As casas baleiras que quedan rodeadas por pedras dunha cor, conforman o seu territorio. Cada xogadora deberá ir gañando territorio estendendo as súas cadeas ou grupos, asegurándose de que o rival non llo vai por en perigo e dificultando a extensión do territorio rival. Para este obxectivo final, a captura de pedras inimigas pode ser un medio entre outros posibles, de conseguilo.
Captura
As pezas poden ser capturadas, cando todas as súas liberdades son ocupadas por pedras inimigas, é dicir, cando estean cercadas polas pezas do adversario. Pode capturarse tanto unha pedra soa, como un grupo delas. Pero o xogador debe ter claro que, igual que sucede no xadrez, a captura non é un fin en si mesmo senón un simple medio para ampliar o territorio propio ou achicar o alleo. Incluso podería ser beneficioso deixarse capturar pedras se están se utilizan como engado que entretén ao rival mentres se arma o auténtico ataque noutra zona do taboleiro. miniatura|Nesta ilustración, as pedras negras están en atari. Vemos marcadas as casas libres.
Regras especiais sobre captura
miniatura|Situación Ko.
Final
A partida remata cando os dous xogadores pasan consecutivamente. Isto quere dicir que este xogo non ten un tempo determinado, senón que a súa duración esta en función do desenvolvemento da propia partida e da velocidade dos xogadores. Aínda así, nos torneos profesionais adoita xogarse con cronómetro, cun tempo limitado, de xeito similar ao xadrez.
Unha vez rematada a partida elimínanse do taboleiro as pedras mortas, é dicir, aquelas que non chegaron a formar grupo ou que están en risco de ser capturadas, e procédese a puntuar para determinar o gañador.
Puntuación
Existen dúas regras de contaxe para determinar a vitoria: a xaponesa e máis a chinesa, que teñen diferentes xeitos de valorar o territorio e as pedras capturadas. En primeiro lugar haberá que contar os puntos extra do xogador branco, caso de que así se acordara antes de comezar a partida.
Con todo, a pesar destas diferenzas, o resultado do xogo xeralmente é o mesmo tanto na regra xaponesa como na chinesa.
Go e intelixencia artificial
A primeiro de 2016, difundiuse a información de que por primeira vez un ordenador, AlphaGo, fora quen de derrotar a un xogador profesional de Go, a campión de Europa Fan Hui. cun marcador de 5 - 0 para a máquina.
A importancia do logro reside no enfoque que adoptaron os programadores da máquina. Ata aquel momento, tal como ocorría con Deep Blue e o xadrez, o programa informática baseábase na capacidade da máquina de analisar tódalas posibles combinacións de xogadas e escoller a máis axeitada, é dicir, na pura potencia de cálculo que compensaba a intuición e a capacidade de desenvolver estratexias do xogador humano.
No Go este enfoque non é posible pois a cantidade de combinacións e xogadas posibles é tal que nin os máis potentes ordenadores poderían facer todos os cálculos nun tempo razoable. Para AlphaGo, desenvolveuse unha sorte de intuición artificial de tal xeito que o ordenador aprende do propio xogo e coa información acumulada consegue centrarse an analizar só aquelas xogadas que poden resultar gañadoras a longo prazo : .
Estas primeiras partidas máquina contra humano xogáronse de xeito secreto, pero para marzo de 2016 hai programado un torneo entre AlphaGo e o surcoreano Lee Sedol, campión mundial e mellor xogador da década.
Iwamizawa
Iwamizawa (岩見沢市, いわみざわし, Iwamizawa-shi) é un concello da subprefectura de Sorachi da prefectura de Hokkaidō no Xapón e a capital da súa subprefectura. Está situada no centro-oeste da illa de Hokkaidō, no norte do Xapón. A súa superficie é de 481,10 km² e a poboación de 91.191 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 190 h/km².
O concello de Iwamizawa limita cos concellos de Tsukigata, de Bibai, de Mikasa, de Yūbari, de Kuriyama, de Naganuma, de Nanporo (son da subprefectura de Sorachi); Ebetsu e de Shinshinotsu (son da subprefectura de Ishikari).