cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonio Meucci
Traxectoria
En outubro de 1835 Meucci e a súa muller deixaron Florencia para nunca máis volver. Emigraron para o continente americano, parando primeiro en Cuba onde Meucci aceptou un emprego no Gran Teatro de Tacon na Habana. En 1850, Meucci e a súa muller emigraron para os Estados Unidos, e chegaron a Clifton (en Staten Island, preto da cidade de Nova York) onde Meucci viviu o resto da súa vida.
En 1856 Meucci construíu un teléfono eletromagnético para conectar o seu escritorio co seu cuarto localizado no segundo andar, por causa do reumatismo da súa esposa.
Quimioterapia
Perda de pelo
O arrefriamento do coiro cabeludo ofrece un medio de previr a caída do pelo tanto temporal coma permanente; porén, sinaláronse algúns posibles perigos no uso deste método (ver gorra hipotérmica).
Neoplasma secundario
Pode desenvolverse unha neoplasia secundaria despois dunha quimioterapia exitosa ou tratamento de radioterapia. A neoplasia secundaria máis común é a leucemia aguda secundaria mieloide, que se desenvolve principalmente despois do tratamento con axentes alquilantes ou inhibidores da topoisomerase. Os superviventes dun cancro que tiveron na súa infancia teñen 13 veces máis posibilidade de ter despois un neoplasma secundario durante os 30 anos posteriores ao tratamento que a poboación xeral. Pero non todo este incremento pode atribuírse á quimioterapia.
Antonio Meucci
Traxectoria
Así, Bell foi considerado durante moitos anos como inventor do teléfono, mais o traballo de Meucci foi recoñecido postumamente o 11 de xuño de 2002 cando o Congreso dos Estados Unidos aprobou a resolución Nº. 269 na cal se recoñeceu que o inventor do teléfono foi, na realidade, Meucci e non Alexander Graham Bell.
Quimioterapia
Infertilidade
Algúns tipos de quimioterapia son gonadotóxicos e poden causar infertilidade. Entre as quimioterapias cun alto gro de risco a este respecto están o uso de procarbazina e outros fármacos alquilantes como a ciclofosfamida, ifosfamida, busulfán, melfalán, clorambucil, e clormetino. Entre os fármacos cun risco medio están a doxorrubicina e os análogos do platino como o cisplatino e o carboplatino. As terapias con baixo risco de gonadotoxicidade son o uso de derivados de plantas como a vincristina e a vinblastina, antibióticos como a bleomicina e a dactinomicina, e antimetabolitos como o metotrexato, a mercaptopurina, e o 5-fluorouracilo.
Os pacientes poden elixir entre varios métodos de preservación da fertilidade antes de someterse á quimioterapia, como a criopreservación de seme, de tecidos ováricos, ovocitos, ou embrións. Dado que a metade dos pacientes de cancro son vellos, estes efectos adversos son só relevantes para unha minoría dos pacientes. Un estudo en Francia realizado entre 1999 e 2011 chegou á conclusión que a conxelación de embrións antes da administración de axentes gonadotóxicos a mulleres causaba un atraso no tratamento no 34% dos casos, e producíase un nacemento dun fillo vivo no 27% das mulleres sobreviventes que querían quedar preñadas, cun tempo de seguimento do estudo de entre 1 e 13 anos.
Entre os axentes potencialmente protectores ou atenuantes están os análogos de GnRH (hormona liberadora da gonadotropina), que en varios estudos se comprobou que teñen un efecto protector in vivo en humanos, pero algúns estudos non mostraron dito efecto. A esfingosina-1-fosfato (S1P) mostrou un efecto similar, pero o seu mecanismo de inhibición da vía apoptótica da esfingomielina pode tamén interferir coa acción apoptótica dos fármacos quimioterápicos.
Na quimioterapia aplicada como un réxime acondicionante en transplantes de células nai hematopoéticas, un estudo de pacientes acondicionados só con ciclofosfamida para a anemia aplástica grave obtivo o resultado de que se producía a recuperación do ovario en todas as mulleres menores de 26 anos no momento do transplante, pero só en 5 das 16 mulleres maiores de 26 anos.
Teratoxenicidade
A quimioterapia é potencialmente teratoxénica durante o embarazo, especialmente durante o primeiro trimestre, ata o punto que ás veces se formula a posibilidade de considerar o aborto en mulleres xestantes sometidas a quimioterapia. A exposición no segundo e terceiro trimestres xeralmente non incrementa o risco teratoxénico e os efectos adversos sobre o desenvolvemento cognitivo, pero pode incrementar o risco de diversas complicacións no embarazo e mielosupresión fetal.
Nos homes que foron sometidos a quimioterapia ou radioterapia, estas parecen non incrementar os defectos xenéticos ou as malformacións conxénitas dos seus fillos concibidos durante a terapia. O uso de tecnoloxías de reprodución asistida e técnicas de micromanipulación poderían incrementar este risco. En mulleres que foron sometidas a quimioterapia, non se incrementan os abortos espontáneos e as malformacións conxénitas en poteriores concepcións. Porén, cando se practican a fertilización in vitro e a criopreservación de embrións durante ou pouco despois do tratamento, hai posibles riscos xenéticos para os ovocitos en crecemento, e, por tanto, recoméndase un exame dos meniños.
Neuropatía periférica
Entre o 30 e o 40 % dos pacientes sometidos a quimioterapia experimentan neuropatía periférica inducida por quimioterapia, unha condición resistente e progresiva a miúdo irreversible, que causa dor, formigo, membros durmidos e sensibilidade ao frío, que empeza en mans e pés e progresa ás veces aos brazos e pernas. Entre os fármacos quimioterápicos asociados con neuropatía periférica están a talidomida, epotilonas, alcaloides de Vinca, taxanos, inhibidores do proteasoma, e os fármacos baseados no platino. Se aparece ou non a neuropatía periférica inducida por quimioterapia, e o grao desta, dependen do fármaco utilizado, a duración do seu uso, a cantidade total consumida e de se o paciente tiña xa unha neuropatía periférica. Aínda que os síntomas son principalmente sensoriais, nalgúns casos afecta aos nervios motores e ao sistema nervioso autónomo. A miúdo esta neuropatía aparece despois da primeira dose de quimioterapia e aumenta a súa gravidade se o tratamento continúa, pero esta progresión normalmente estabilízase ao completar o tratamento. Os fármacos baseados no platino son a excepción; con eles a sensación pode continuar empeorando varios meses despois de rematar o tratamento. Algunhas neuropatías periféricas inducidas pola quimioterapia parecen ser irreversibles. A dor pode xeralmente tratarse con fármacos ou outros tratamentos pero o adormecemento dos membros xeralmente é resistente ao tratamento.
Trastornos cognitivos
Algúns pacientes padecen fatiga ou problemas neurocognitivos non específicos, como incapacidade de concentrarse; isto denomínase ás veces trastorno cognitivo posquimioterapia.
Síndorme de lise de tumores
Especialmente en casos de tumores grandes e cancros con altos recontos de glóbulos brancos, como linfomas, teratomas, e algunhas leucemias, algúns pacientes desenvolven síndrome de lise de tumores. A rotura rápida de células cancerosas causa a liberación de compostos químicos do interior das células. Despois diso, aparecen altos niveis de ácido úrico, potasio e fosfato no sangue. Os altos niveis de fosfato inducen un hipoparatiroidismo secundario, que dá lugar a baixos niveis de calcio no sangue. Isto causa danos nos riles e os altos niveis de potasio poden orixinar arritmia cardíaca. Aínda que é posible a profilaxe e esta se inicia en pacientes con tumores grandes, este é un efecto secundario perigoso que pode causar a morte se non se trata.
Danos orgánicos
A cardiotoxicidade (danos ao corazón) é especialmente común co uso de antraciclinas (doxorrubicina, epirrubicina, idarrubicina, e doxorrubicina liposómica). A causa disto é moi probablemente a produción de radicais libres na célula e os conseguintes danos no ADN. Outros axentes quimioterapéuticos que poden causar cardiotoxicidade, pero cunha incidencia máis baixa, son a ciclofosfamida, docetaxel e clofarabina.
A hepatotoxicidade (danos no fígado) poden causala moitos fármacos citotóxicos. A susceptibilidade dun individuo a sufrir danos no fígado pode ser alterada por outros factores como o propio cancro, hepatite viral, inmunosupresión e deficiencia nutricional. Os danos hepáticos poden consistir en danos nas células hepáticas, síndrome sinusoidal hepática (obstrución das veas do fígado), colestase (na que a bile non flúe desde o fígado ao intestino) e fibrose hepática.
A nefrotoxicidade (danos nos riles) pode causala a síndrome de lise de tumores e tamén se pode deber a efectos directos da eliminación de fármacos nos riles. Os diferentes fármacos afectan distintas partes dos riles e a toxicidade pode ser asintomática (só se detecta en análises de sangue e urina) ou pode causar insuficiencia renal aguda.
A ototoxicidade (danos no oído interno) é un efecto secundario común dos fármacos baseados no platino que pode producir síntomas como mareos e vertixe.
Outros efectos secundarios
Efectos secundarios menos comúns son eritemas na pel, pel seca, danos nas uñas, boca seca (xerostomia), retención de auga, e impotencia sexual. Algúns medicamentos poden desencadear reaccións alérxicas ou pseudoalérxicas.
Axentes quimioterapéuticos específicos están asociados con toxicidades específicas de órgano, como enfermidades cardiovasculares (por exemplo, a doxorrubicina), enfermidade pulmonar intersticial (por exemplo, a bleomicina) e ocasionalmente neoplasmas secundarios (por exemplo, a terapia MOPP para a enfermidade de Hodgkin).
Limitacións
A quimioterapia non sempre funciona, e mesmo cando é útil, pode non destruír completamente o cancro, especialmente en cancros avanzados. Os pacientes frecuentemente non comprenden as súas limitacións. Nun estudo de pacientes que foran diagnosticados como incurables, con cancro en estado 4, máis de dous terzos dos pacientes con cancro de pulmón e máis de catro quintos dos que tiñan cancro colorrectal aínda pensaban que a quimioterapia probablemetne curaría o seu cancro.
Algunhas barreiras do noso organismo dificultan a acción da quimioterapia. A barreira hematoencefálica supón un difícil obstáculo que hai que superar para que os axentes quimioterapéuticos cheguen ao cerebro. Isto débese a que o cerebro ten un extenso sistema situado para protexelo de compostos químicos nocivos. Os transportadores de fármacos poden bombear os fármacos fóra do cerebro e das células dos vasos sanguíneos cerebrais cara ao líquido cefalorraquídeo e a circulación sanguínea. Estes transportadores bombean cara a fóra a maioría dos fármacos quimioterapéuticos, o cal reduce a súa eficacia no tratamento de tumores cerebrais. Só os axentes alquilantes pequenos lipofílicos como a lomustina ou a temozolomida poden cruzar a barreira hematoencefálica.
Resistencia
A resistencia do tumor aos fármacos é unha importante causa do fracaso do tratamento con quimioterapia. Hai varias causas posibles de resistencia ao cancro, unha das cales é a presenza de pequenas proteínas que funcionan como bombas na superficie das células cancerosas que activamente fan saír a quimioterapia fóra da célula. As células cancerosas producen grandes cantidades destas bombas, coñecidas como p-glicoproteínas, coas que se protexen dos quimioterápicos. Están en marcha investigacións sobre estas p-glicoproteínas e outras bombas de efluxo que afectan á quimioterapia. Tamén se investiga sobre medicamentos que inhiban o funcionamento das p-glicoproteínas, pero debido ás toxicidades e interaccións con fármacos anticancro o seu desenvolvemento está sendo difícil. Outro mecanismo de resistencia é a amplificación xénica, un proceso no cal as células cancerosas producen múltiples copias dun xene. Isto supera o efecto que poidan ter os fármacos que reducen a expresión de xenes implicados na replicación. Ao haber máis copias do xene, o fármaco non pode impedir de todo a expresión de dito xene e, por tanto, a célula pode recuperar a súa capacidade proliferativa. As células cancerosas poden tamén causar defectos nas vías celulares da apoptose (morte celular programada). Como moitos fármacos quimioterápicos matan as células cancerosas desta maneira, unha apoptose deficiente permite que estas células sobrevivan, facéndoas resistentes. Moitos fármacos quimioterápicos tamén causan danos no ADN, os cales poden repararse pola acción de encimas da célula que se encargan da reparación do ADN. A regulación á alza destes xenes pode superar os efectos dos danos sufridos no ADN e impedir a indución da apoptose. As mutacións que se poden producir en xenes que producen proteínas que son dianas dos fármacos, como a tubulina, impiden que o fármaco se una á proteína, o que orixina unha resistencia a este tipo de fármacos.
Citotóxicos e terapias dirixidas a diana
As terapias dirixidas a diana (targeted therapies) son un tipo relativamente novo de fármacos para o cancro que poden superar moitos dos problemas que ten o uso de citotóxicos. Divídense en dous grupos: pequenas moléculas e anticorpos. A toxicidade masiva observada co uso de citotóxicos débese á falta de especificidade celular do fármaco. Matan calquera célula que se divida rapidamente, tanto normal coma tumoral. As terapias dirixidas a diana están deseñadas para afectar a proteínas celulares ou procesos que son utilizados polas células cancerosas. Isto permite aplicar unha alta dose de fármacos aos tecidos cancerosos e unha dose relativamente baixa a outros tecidos. Como se poden utilizar diferentes proteínas para distintos tipos de cancro, os fármacos usados nesta terapia actúan sobre tipos específicos de cancro, ou mesmo en pacientes específicos segundo as características deste. Aínda que os efectos adversos son normalmente menos graves que os dos quimioterápicos citotóxicos, tamén poden darse efectos que poden chegar a ser mortais. Inicialmente, as terapeuticas dirixidas a diana supoñíase que eran selectivas só para unha proteína. Agora está claro que hai a miúdo unha gama de dianas proteicas ás que se pode unir o fármaco. Un exemplo de diana para este tipo de terapia é a proteína producida polo cromosoma Filadelfia, que é unha lesión xenética que se dá comunmente na leucemia mielomonocítica crónica. Esta proteína de fusión ten unha actividade encimática que pode ser inhibida polo imatinib, unha pequena molécula farmacolóxica.
Mecanismo de acción
miniatura|As catro fases do [[ciclo celular. G1 (fase de crecemento inicial). S (fase de síntese do ADN). G2 (segunda fase de crecemento en preparación da división celular). M (mitose, na que a célula se divide e produce células fillas que continúan o ciclo celular.]] O cancro consiste no crecemento incontrolado de células unido ao seu comportamento maligno: invasión e metástases (entre outras características). É causada pola interacción entre a susceptibilidade xenética e factores ambientais. Estes factores fan que se acumulen mutacións xenéticas en oncoxenes (xenes que controlan a velocidade de crecemento das células) e xenes supresores de tumores (xenes que axudan a impedir o cancro), que lle dan ás células cancerosas o seu carácter maligno, como o crecemento incontrolado.
Nun sentido amplo, a maioría dos fármas quimioterápicos funcionan impedindo a mitose, afectando de forma efectiva ás células que se dividen rapidamente. Como estes fármacos causan danos ás células, denomínanse citotóxicos. Impiden a mitose por varios mecanismos como danar o ADN e inhibir a maquinaria celular implicada na división celular. Unha teoría que explica por que estes fármacos matan as células cancerosas é que inducen unha forma programada de morte celular chamada apoptose.
Como a quimioterapia afecta á división celular, os tumores con alto índice proliferativo (como os de leucemia mielóxena aguda e os linfomas agresivos, como a enfermidade de Hodgkin) son máis sensibles á quimioterapia, xa que hai unha maior proporción das células diana que están realizando a división celular en todo momento. Os tumores malignos con taxas de crecemento menores, como outros linfomas, tenden a responder á quimioterapia moito máis modestamente. Os tumores heteroxénicos poden tamén presentar variadas sensibilidades aos axentes quimioterápicos, dependendo das poboacións subclonais que haxa dentro do tumor.
Outros usos
Algúns fármacos quimioterápicos utilízanse noutras doenzas distintas das cancerosas, como os trastornos autoinmunes, e a discrasia de célula do plasma non cancerosa. Nalgúns casos utilízanse a doses baixas, o que significa que os seus efectos secundarios van ser minimizados. O metotrexato utilízase no tratamento da artrite reumatoide, psoríase, espondilite anquilosante e esclerose múltiple. A resposta antiinflamatoria que se observa na artrite reumatoide crese que se debe ao incremento da adenosina, que causa inmunosupresión; os efectos sobre as vías do encima ciclooxixenase 2 inmunorregulatoria; redución de citocinas proinflamatorias; e propiedades antiproliferativas. Aínda que o metotrexato se utiliza para tratar tanto a esclerose múltiple coma a espondilite anquilosante, a súa eficacia nestas doenzas aínda non é segura. A ciclofosfamida utilízase ás veces para tratar a nefropatía lúpica, un síntoma común do lupus eritematoso sistémico. A dexametasona xunto co bortezomib ou o melfalán utilízase comunmente como tratamento para a amiloidose de cadea lixeira amiloide (AL amyloidosis). Recentemente, o bortezomid en combinación con ciclofosfamida e dexametasona tamén mostrou ser prometedor como tratamento para a amiloidose de cadea lixeira amiloide. Outros fármacos usados para tratar o mieloma, como a lenalidomida tamén parecen prometedores no tratamento deste tipo de amiloidose.
Os fármacos quimioterápicos tamén se usan en réximes acondicionantes antes dun transplante de medula ósea (transplante de células nai hematopoéticas). Os réximes de acondicionamento utilízanse para suprimir o sistema inmunitario do receptor para permitir que o transplante se enxerte ben. A ciclofosfamida é un fármaco citotóxico común que se usa desta maneira, con frecuencia conxuntamente con irradación corporal total. Os fármacos quimioterapéuticos poden utilizarse a altas doses para eliminar permanentemente as células da medula ósea do receptor (acondicionamento mieloablativo) ou a doses baixas que evitan a perda permanente da medula ósea (acondicionamento de intensidade reducida e non mieloablativo).
Precaucións laborais
Os traballadores sanitarios expostos a axentes anineoplásticos toman precaucións para que a súa exposición sexa a mínima. Os farmacéuticos que preparan estes fármacos ou as enfermeiras que os preparan ou administran son dous dos grupos laborais con maior potencial de exposición a estes axentes. Ademais, os médicos e o persoal de quirófano poden tamén estar expostos por medio do tratamento de pacientes. O persoal dun hospital, como o persoal de recepción e transporte, traballadores de asistencia ao paciente, traballadores da lavandaría, e os que manexan o lixo, teñen tamén unha exposición potencial a estes fármacos durante o seu traballo. O incremento do uso de axentes antineoplásticos en oncoloxía veterinaria tamén pon aos traballadores dese campo en risco de exposición. As rutas de entrada no corpo dos traballadores son a absorción pola pel, inhalación, e inxestión por vía man-boca. Os efectos da exposición a longo prazo inclúen anormalidades cromosómicas e infertilidade.
Historia
miniatura|150px|[[Sidney Farber considérase o pai da moderna quimioterapia.]] O termo quimioterapia foi acuñado por Paul Ehrlich a inicios da década de 1900 e tiña un significado amplo equivalente ao uso de compostos con propiedades antibióticas para loitar contra infeccións (quimioterapia antibacteriana). Ehrlich non era optimista sobre que estes compostos fosen efectivos para o tratamento do cancro.
Vendas
Lista dos 10 fármacos anticanceríxenos máis vendidos no conxunto do mundo en 2013:
Terapias dirixidas a diana
Investígase en vehículos para a entrega do fármaco especialmente dirixidos a unha diana, que tratan de incrementar os niveis de efectividade da quimioterapia sobre céulas tumorais á vez que redcuen os niveis de efectividade sobre outras células. Isto debería ter como resultado un aumento da morte das células do tumor e unha toxicidade reducida.
Nanopartículas
As nanopartículas son partículas de tamaños de 1-1000 nanómetros (nm) que poden promover a selectividade tumoral e axudan á entrega de fármacos de baixa solubilidade. As nanopartículas poden ser dirixidas á diana pasivamente ou activamente. A forma pasiva aproveita as difeenzas entre os vasos sanguíneos tumorais e os vasos sanguíneos normais. Os vasos sanguíneos en tumores son permeables porque teñen separacións entre as células de 200-2000 nm, polas que as nanopartículas poden escapar do vaso e chegar ao tumor. A procura activa da diana faise utilizando moléculas biolóxicas (anticorpos, proteínas, ADN e ligandos de receptores) que transportan preferencialmente as nanopartículas ás células tumorais. Hai moitos tipos de sistemas de entrega de nanopartículas, como o sílice mesoporo, polímeros, liposomas e partículas magnéticas. As nanopartículas feitas de material magnético poden tamén utilizarse para concentrar axentes nos sitios do tumor usando un campo magnético aplicado externamente. Convertéronse nun útil vehículo para axentes pouco solubles como o paclitaxel.
Electroquimioterapia
A electroquimioterapia é o tratamento combinado no cal a inxección dun fármaco quimioterápico vai seguida da aplicación de pulsos eléctricos de alta voltaxe localmente sobre o tumor. O tratamento permite que o fármaco quimioterápico, que doutro modo non podería ou dificilmente podería atravesar a membrana das células (como ocorre coa bleomicina e o cisplatino), poida entrar nas células cancerosas. Por tanto, conséguese unha maior efectividade no tratamento antitumoral.
A electroquimioterapia foi utilizada con éxito para o tratamento de tumores cutáneos e subcutáneos independentemente da súa orixe histolóxica. En todos os informes do uso clínico da electroquimioterapia o método considérase seguro, simple e moi efectivo. Segundo o proxecto ESOPE (European Standard Operating Procedures of Electrochemotherapy), os procedementos estándar de operación (SOP) para a electroquimioterapia foron preparados baseándose na experiencia dos principais centros do cancro Europeos sobre electroquimioterapia. Recentemente, desenvolvéronse novas modalidades de electroquimioterapia para o tratamento de tumores internos usando procedementos cirúrxicos, rutas endoscópicas ou percutáneas para ter acceso á área de tratamento.
Terapia de hipertermia
A terapia de hipertermia é o tratamento por calor para o cancro que pode ser unha poderosa ferramenta cando se usa en combinación coa quimioterapia (termoquimioterapia) ou radiación para o control de varios cancros. Pode aplicarse calor localmente no sitio do tumor, que fará dilatarse aos vasos sanguíneos do tumor, o que permite que entre máis medicación quimioterapéutica no tumor. Ademais, a bicapa lipídica da membrana plasmática da célula tumoral faise máis porosa, o que tamén facilita a entrada de máis fármaco.
A hipertermia tamén axuda a impedir ou reverter a "quimiorresistencia". A resistencia á quimioterapia ás veces desenvólvese ao longo do tempo a medida que o tumor se adapta e pode vencer a toxicidade da quimiomedicación. "Vencer a quimiorresistencia foi extensamente estudado no pasado, especialmente usando células resistentes a CDDP. En canto ao beneficio potencial de que as células resistentes ao fármaco poidan ser recrutadas para unha terapia efectiva combinando a quimioterapia con hipertermia, é importante mostrar que a quimiorresistencia contra varios fármacos aniticancro (por exemplo, a mitomicina C, antraciclinas, BCNU, melfalán) incluíndo a CDDP podería ser revertida polo menos parcialmente pola adición de calor.
Outros animais
A quimioterapia utilízase en veterinaria de modo similar a como se usa na medicina humana.
Hormona esteroide
miniatura|dereita|[[Proxesterona, unha hormona esteroide.]] Unha hormona esteroide é un esteroide que actúa como hormona. As hormonas esteroides poden agruparse en cinco grupos atendendo ao receptor ao que se unen, que son: glicocorticoides, mineralocorticoides, andróxenos, estróxenos, e proxestáxenos. Os derivados da vitamina D poden considerarse un sesto sistema de hormonas estreitamente relacionado cos anteriores con receptores homólogos. Teñen algunhas das características dos verdadeiros esteroides como ligandos receptores.
As hormonas esteroides contribúen a controlar o metabolismo, inflamación, funcións inmunitarias, o equilibrio de sales e auga no corpo, o desenvolvemento das características sexuais e funcións reprodutivas, e a capacidade de soportar enfermidades e lesións. Utilízase a denominación esteroide tanto para as hormonas producidas polo corpo coma para as utilizadas como medicamentos producidas artificialmente que imitan a acción dos esteroides naturais.
Esteroides sintéticos e esterois
Elaboráronse diversos esteroides e esterois sintéticos, que se poden utilizar como medicamentos. A maioría son esteroides, pero algunhas moléculas non esteroides poden interaccionar cos receptores de esteroides debido á semellanza na súa forma. Algúns esteroides sintéticos son máis febles ou máis fortes que os esteroides naturais que activan o mesmo receptor.
Algúns exemplos de hormonas esteroides sintéticas son: Algúns antagonistas esteroides:
Efectos
Os esteroides exercen unha ampla gama de efectos, mediados por mecanismos xenómicos lentos e non xenómicos rápidos. Únense a receptores nucleares no núcleo celular para as accións xenómicas. Os receptores de esteroides asociados á membrana activan fervenzas de sinalización intracelulares implicadas nas accións non xenómicas.
Como os esteroides e esterois son liposolubles, poden difundir bastante libremente desde o sangue á célula atravesando a membrana plasmática e chegan ao citoplasma das células diana. Isto é moi diferente ao que adoitan facer as hormonas non esteroides, que son hormonas peptídicas hidrosolubles, que non poden atravesar a membrana, e actúan a través de receptores de membrana aos que se unen, e por medio de sistemas de segundos mensaxeiros intracelulares para exerceren os seus efectos. No citoplasma, o esteroide pode sufrir ou non unha alteración mediada por encimas, como a redución, hidroxilación, ou aromatización. No citoplasma, o esteroide únese a un receptor específico, unha gran metaloproteína. Unha vez unido o esteroide, moitos tipos de receptores de esteroides sofren unha dimerización: únense dúas subunidades do receptor para formar unha unidade funcional de unión ao ADN, que pode entrar no núcleo da célula. Nalgúns dos sistemas hormonais, o receptor está asociado a proteínas e shock térmico, que se liberan cando se une un ligando, que é a hormona. Unha vez que están no núcleo, o complexo esteroide-ligando receptor únese a secuencias específicas do ADN e induce a transcrición dos seus xenes diana.
Busgoso
O busgoso, tamén chamado busgosu ou musgosu é unha criatura dos bosques nas mitoloxía asturiana e cántabra, cuxa aparencia, metade home metade cabra (ou carneiro), lembra ó deus grego Pan, ou ao romano Fauno.
É bípede, e ten cornos, torso veludo e espesa cabeleira; as patas son de cabra, mentres que o torso e os brazos, do mesmo xeito que o seu rostro, presentan trazos humanos. Porén, outras representacións amosan a súa aparencia máis próxima a un trasgo, resaltando as súas orellas puntiagudas máis que os seus cornos, aínda que aínda conservando os seus trazos e atributos caprinos, nestes casos represéntase vestindo traxe e chapeu verdes.
Existen dous mitos, un na zona oriental da cordilleira Cantábrica, que se asemella máis ó mesmo mito cántabro, é dicir, onde o Musgosu é benefactor e guía ós pastores cando se perden, ou axuda a arranxar as cabanas das brañas. O outro mito, máis estendido no occidente de Asturias, di que o Busgosu é o señor do bosque e de todo o que habita nel. É inimigo encarnizado dos leñadores e cazadores, e o seu bico causa a tuberculose, demacrando ás súas vítimas e levándoas a unha cruel e lenta morte. Pola contra axuda aos pastores perdidos e a aqueles que non lle fan mal ó bosque, normalmente axudándoos a saír del cando se perden.
Mugardos, Pedroso, Narón
Mugardos é un lugar da parroquia de Pedroso no concello de Narón na provincia da Coruña.
A Parrocha de Abaixo, Nete, Vilalba
A Parrocha de Abaixo é un lugar da parroquia de Nete, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Toponimia
Segundo Nicandro Ares A Parrocha indica caseta nun eido lonxe da casa, significado propio de Lemos.
Vilaia de Blida
Blida (en lingua árabe ولاية البليدة) é unha vilaia de Alxeria. A súa capital é Blida.
Rogelio Pampols
Rogelio Pampols Morer, nado en Almacelles (Lleida) o 6 de maio de 1936, é un exfutbolista español. Xogaba de porteiro.
Traxectoria
Na tempada 1959–60 debutou en Primeira División co Real Zaragoza, onde permaneceu até a tempada seguinte, participando tan só en 2 partidos en total na primeira campaña, sendo o suplente de Enrique Yarza.
Na tempada 1962–63 xogou co Deportivo da Coruña en Primeira División, sendo o suplente de Antonio Betancort. Esa campaña o equipo descendeu a Segunda División. Na tempada 1963–64 o equipo resultou campión da categoría, xogando Pampols como titular case toda a campaña (o seu suplente foi Padrón). Na tempada 1964–65 foi relegado á suplencia pola chegada de Juan María Benegas. Novamente o equipo descendeu a Segunda División ao remate da campaña.
Na tempada 1965–66 fichou polo CE Europa de Segunda División, onde permaneceu 3 campañas.
A Goleta, Madriñán, Lalín
O lugar quizais se chamase así en relación á batalla da Goulette (actual Tunisia), como apunta Gonzalo Navaza.
Os Campos, Fente, Monterroso
Os Campos é un lugar da parroquia de Fente no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa. Segundo o padrón municipal (IGE 2019) está habitado por unha soa persoa.
Illa Geographical Society
Illa Geographical Society (Danés: Geografisk Samfund Ø) é unha illa da Baía Foster no nordés de Groenlandia.
Xeografía
A illa ten unha superficie de 1.717 km². é montañosa co Svedenborg Fjeld como o punto máis alto a 1.730 m. Ao norte atópase a desembocadura do Fiorde Kaiser Franz Joseph coa Illa Ymer ao NW e máis pequena illa Bantekoe ao NE en Baía Foster. Ao sur atópase a illa Traill, separada por un estreito, o estreito de Vega. No oeste, sobre o Fiorde Rei Oscar at´pase a Illa Ella.
Xeoloxía
De oeste a leste, as rochas que constitúen a illa son arenisca aproximadamente das idades devoniana, carbonífera e cretácea, e algunhas áreas máis pequenas con arenisca do Triásico e do Xurásico.
Canal 24 Horas
O Canal 24 Horas é unha canle de televisión pertencente a Televisión Española, que emite noticias de xeito ininterrompido para España e o mundo. Comezou as súas emisións ás 14 horas do 15 de setembro de 1997, dentro da plataforma de televisión por satélite Vía Dixital, sendo a primeira canle de información continua en España.
A programación estrutúrase en bloques de noticias de media hora de duración que comprenden información sobre a actualidade nacional e internacional, sociedade, cultura, economía, deportes e información meteorolóxica.
Nordvision
miniatura|dereita|Países membros ou asociados a Nordvision Nordvision é unha rede de radiodifusión establecida no 1959, entre as cinco empresas de radiodifusión nórdicas. A súa función principal é a coprodución e intercambio de programas de televisión. O seu secretariado está en Copenhaguen, no DR Byen.
Maniac (miniserie)
Maniac  é unha serie de televisión de ciencia ficción psicolóxica que foi estreada o 21 de setembro de 2018 en Netflix. Está baseada na serie de televisión norueguesa homónima de Espen PA Lervaag, Håakon Bast Mossige, Kjetil Indregard e Ole Marius Araldsen. A serie, creada por Patrick Somerville e dirixida por Cary Joji Fukunaga, conta como dous descoñecidos experimentan unha conexión durante unha proba farmacéutica de curación mental. Está protagonizada por Emma Stone, Jonah Hill, Justin Theroux, Sonoya Mizuno, Gabriel Byrne e Sally Field.
A serie foi anunciada de xeito oficial en marzo de 2016, e Netflix ordenou a produción ese mesmo mes. Logo da súa estrea, a serie recibiu moi boas valoracións da crítica, con louvanzas ó seu estilo visual, dirección e interpretación, especialmente as actuacións de Stone e Hill.
Yoshiki Hayashi
200px|thumb Yoshiki Hayashi foi o líder, pianista, batería e compositor da meirande parte das cancións do lendario grupo de rock X Japan e é considerado un dos mellores baterías do historia do rock.
En 2007 Toshi, o vocalista de X Japan, anuncia o seu regreso con Yoshiki e a reformación de X Japan. O 25 de maio de 2007 Yoshiki crea o grupo S.K.I.N. xunto a Gackt, miyavi e Sugizo.
The Suburbs
Foi elixido pola revista Q como o mellor álbum do 2010 e pola publicación Pitchfork Media o undécimo mellor disco dese ano.
Listaxe de cancións
Todos os temas foron compostos por Sarah Neufeld, Richard Reed Parry, Jeremy Gara, Win Butler, Will Butler, Regine Chassagne e Tim Kingsbury.
Cilicio
Emprego actual
Hoxe en día, só unhas poucas ordes continúan a empregalo; os cartujos e as carmelitas son os únicos que prescriben o seu emprego na regra, mentres que noutras ordes o cilicio e as disciplinas resérvanse ó uso voluntario ou prescrito individualmente. En lugar da camisa de pelo ou metal, emprégase tamén unha cadena ou cinto metálico dotado de puntas que se ata firmemente á coxa ou a axila; as feridas provocadas polo cilicio non dan lugar a sangrado pero deixan marcas visibles. No Opus Dei a recomendación ós numerarios é usalo diariamente durante dúas horas, agás domingos e festivos.
Anthony Sablan Apuron
Anthony Sablan Apuron, nado o 1 de novembro de 1945 en Agaña (Guam), é un eclesiástico católico latino de Guam, arcebispo de Agaña dende 1986.
Traxectoria
Anthony Sablan Apuron naceu en Agaña o 1 de novembro de 1945. O 26 de agosto de 1972 foi ordenado sacerdote.
O 8 de decembro de 1983 Apuron foi nomeado bispo auxiliar de Agaña e bispo titular de Muzuca in Byzacena. Recibiu a consagración episcopal o 19 de febreiro de 1984 de mans do arcebispo de Agaña Felixberto Camacho Flores, e tivo como co-consagradores principais ao bispo de Honolulu Joseph Anthony Ferrario e ao bispo de Naha Petoro Baputisuta Tadamaro Ishigami.
O 27 de outubro de 1985 foi nomeado administrador apostólico de Agaña, e o 10 de marzo de 1986 foi nomeado arcebispo.
Goleta
Unha goleta é unha embarcación lixeira a vela.
Amais, o topónimo galego Goleta pode referirse a distintos lugares, quizais chamados así en relación á batalla da Goulette (actual Tunisia), como apunta Gonzalo Navaza.
Paquita Alcoceba
Francisca Alcoceba Isusi, nada en Güeñes en 1948, coñecida como Paquita Alcoceba, é unha coñecida política e activista vasca.
Traxectoria política
Paquita Alcoceba naceu en Güeñes en 1948, sendo a maior de catro irmáns. O seu irmán é Arturo Alcoceba, coñecido xornalista e activista vasco e está casada con Luís Laiseka, político e ex concelleiro de Güeñes.
Empezou a súa traxectoria política desde moza, no ámbito municipal e nacional. Foi candidata do partido político Herri Batasuna en Güeñes, nas eleccións municipais de España do 3 de abril de 1979 e foi candidata a eleccións municipais tamén noutras ocasións (Euskal Herritarrok, Acción Nacionalista Vasca...).
É membro activo de Gure Esku Dago desde a súa creación e é unha das representantes de Gure Esku Dago de Biscaia. Tamén é unha das fundadoras de Gure Esku Dago en Güeñes e, dende 2017, é a súa vogal e tesoureira.
Parque de Vioño
O parque de Vioño é unha zona verde municipal na cidade da Coruña. Foi inaugurado en decembro de 2006 cunha superficie de 37 049 metros cadrados.
Leva o nome da aldea derrubada no mesmo lugar para a construción do propio parque así como da urbanización que se xestou arredor do mesmo. Asemade, foron conservados algúns dos hórreos xa existentes no lugar, que ficaron integrados dentro da zona verde.
O seu perímetro está delimitado polas rúas Revolución Francesa, José María Rivera Corral, Isaac Peral e Pasteur. Cara ao suroeste do parque atópase o polígono industrial da Agrela.
Casimiro Velo
Casimiro Velo de la Viña, natural de Pontevedra e finado en Vigo o 26 de febreiro de 1936, foi un avogado e xornalista galego.
Traxectoria
Foi redactor de El Iris Literario de Pontevedra. Estudou Dereito na Universidad Central. Foi nomeado fiscal de Pontevedra en 1893 e secretario da Sociedad Económica de Pontevedra. Foi notario de Vigo dende 1901.
Vida persoal
Casou en 1896 con Sandalia Temes Nieto, filla de Joaquín Temes Trujeda.
Lingua anal
A lingua anal é unha lingua Kuki-Chin-Naga falada na India, en Birmania e posibelmente tamén en Bangladesh. Forma parte da familia de linguas sino-tibetanas. No censo de 2001 da India aparecían contabilizados 13 853 falantes deste idioma.
Teun A. van Dijk
Teun Adrianus van Dijk, nado en Naaldwijk o 7 de maio de 1943, é un teórico literario neerlandés, pioneiro nos campos da lingüística de textos, da análise do discurso e da análise da crítica do discurso.
Traxectoria
Xunto con Walter Kintsch contribuíu ao desenvolvemento da psicoloxía no procesamento de textos. Dende a década de 1980 o seu traballo na CDA centrouse especialmente no estudo da reprodución discursiva do racismo polas "elites simbólicas" (políticos, xornalistas, eruditos, escritores), o estudo das noticias da prensa e sobre as teorías da ideoloxía e do contexto.
Fundou varios xornais internacionais: Poetics, Text (chamado na actualidade Text & Talk), Discourse & Society, Discourse Studies, Discourse & Communication e o xornal on-line Discurso & Sociedad (http://www.dissoc.org), dos cales edita os últimos catro.
Santa Rosa, Estados Unidos
miniatura|Unha praza de Santa Rosa. Santa Rosa é unha cidade dos Estados Unidos de América, capital do condado de Sonoma, en California.
Situada no val de Sonoma, a unha altitude de 50 msm, ocupa unha superficie de 107.48 km². No ano 2014 tiña unha poboación de 174,170 habitantes.
A cidade foi fundada en 1833 e declarada cidade o 26 de marzo de 1868, desenvolvéndose como un centro de procesamento e embarque dos produtos agrícolas do val de Sonoma. A súa economía depende dos servizos ao detalle de subministracións para unha crecente poboación residente.
A cidade foi a morada da casa e xardíns do horticultor Luther Burbank. Cerca de alí atópase o monumento a Jack London.
Jože Plečnik
Jože Plečnik, nado o 23 de xaneiro de 1872 en Laibach (Imperio Austrohúngaro) e finado na mesma cidade o 7 de xaneiro de 1957, foi un arquitecto esloveno que desenvolveu a súa carreira principalmente en Viena, Belgrado, Praga e Liubliana. Considerado o Arquitecto Nacional Esloveno, quixo facer da súa arte un instrumento ao servizo da afirmación da identidade eslovena fronte á cultura xermánica dominante no Imperio Austrohúngaro. En 1949 foille concedido o Premio Prešeren.
Primeiros anos
Plečnik naceu en Liubliana (daquela chamada Laibach), actual capital de Eslovenia e daquela parte do Imperio Austrohúngaro. Terceiro fillo dun carpinteiro, el e os seus dous irmáns estudaron ata o principio do ensino medio, pasando entón a traballar na oficina de carpintería do seu pai, quen non toleraba artistas na súa familia e quería que os seus fillos seguisen carreiras "prácticas". Jože destacou entre os seus irmáns e, tras graduarse nunha escola estatal, Plečnik marchou estudar deseño de mobles á escola de Artes e Oficios de Graz, formándose en carpintería en 1888, e mesmo participando no proxecto do parque Joanneum de Graz.
En 1892, o seu pai faleceu, mais Plečnik, con apenas 20 anos, era moi novo para proseguir cos negocios da súa familia, polo que se trasladou a Viena, onde durante algún tempo traballou como deseñador de mobles. En 1895 ingresou na Academia de Viena e estudou co famoso arquitecto Otto Wagner, estudando con el de 1894 a 1897, e despois traballando no seu estudo ata 1900. En 1898 graduouse sendo o mellor alumno da súa clase. En 1898-1899 viaxou por Italia e Francia admirando aos mestres clásicos e do Renacemento en París e Roma grazas a unha bolsa de estudos.
Arquitecto independente
Ao regresar a Viena en 1900 e ata 1911, traballou como arquitecto independente realizando diversos proxectos como a casa Langer (1900), o bloque de apartamentos Zacherl (1903-05) no centro de Viena, ou a fonte de Karl Borromeamus (1909). Estes primeiros proxectos caracterizábanse por unha organización racional e unha planificación típica dos deseños de Wagner para edificios de departamentos e infraestrutura, ademais de superficies ricamente decoradas con motivos orgánicos típicos da Sezession, un estilo que adoptara como favorito traballando no estudo de Otto Wagner.
A súa igrexa do Santo Espírito (Viena, 1910-13), no suburbio vienés de Ottakring, salienta polo uso innovador do formigón, tanto na estrutura como na superficie exterior, así como pola súa forma de linguaxe abstracto-clásica. Máis radical é a cripta da igrexa, coas súas esveltos e angulares columnas de formigón, de capiteis e bases cubistas. Con estes traballos, Plečnik converteuse nun dos pioneiros da arquitectura moderna europea.
Universidade
En 1911 aceptou unha praza como profesor universitario na Escola de Artes e Oficios de Praga, onde permaneceu dez anos (1911-1921), grazas a unha invitación do seu colega Jan Kotera.
Trala creación da Universidade de Liubliana, foi invitado polo arquitecto Ivan Vurnik como profesor no departamento de arquitectura da Facultade de Liubliana de Tecnoloxía (1921). Simultaneamente, aceptou a invitación do presidente checoslovaco Masaryk para ser o arquitecto xefe no proxecto de renovación do castelo de Praga, que dende o alto do distrito de Hradčany domina a cidade.
Foi daquela cando se crearon dous grupos de traballo, un en Praga e outro en Liubliana, que traballaron xuntos entre 1920 e 1933.
No Hradčany praguense, deseñou ambiciosos xardíns, patios, pasaxes e interiores, hoxe mantidos. Tamén en Praga ergueu a Igrexa do Sagrado Corazón (1928-1932) no barrio de Vinohrady. Así mesmo, daquela, construíu en Serbia a Igrexa de Santo Antonio de Padua (1929-1932) de Belgrado.
Liubliana
Jože Plečnik viviu o resto da súa vida en Liubliana, onde se concentran a meirande parte das súas obras. Os seus comezos en Liubliana foron moito máis modestos. Comezou construíndo a súa propia casa en Trnovo (1923-1925), que conserva o ambiente e os utensilios empregados polo arquitecto na súa vida, así como os seus arquivos. Mais pronto recibiu importantes encargos como a Igrexa de San Francisco de Šiška (Župnijska cerkev sv. Frančisčka v Šiški) (1925-1930).
Para a capital eslovena, Plečnik creou un deseño de rúas e canles nos que introduciu numerosos elementos primarios: pequenas columnas, farois, bancos, vexetación, pontes e prazas. Quería transformar a cidade nunha nova Atenas, a nova capital cultural da nación eslovena, e tentou renovar as formas históricas metafóricamente para recrear o repertorio ateniense. Destacan o mercado, que é un complexo urbano á dereita do río Ljubljanica, cunha monumental columnata que chega ata a ponte dos dragóns; tamén a Biblioteca Nacional e Universitaria, que é o punto culminante da súa arquitectura; sen esquecer o famoso Cemiterio de Žale, segundo planos anteriores á segunda guerra mundial, cuxa entrada é un impresionante portal cunha columnata que simbolicamente separa o espazo dos vivos do dos mortos.
Principais Obras
Por orde cronolóxica, as principais obras de Jože Plečnik son: A Langer House, en Viena, foi o primeiro gran proxecto de Plečnik. O Zacherlhaus é un edificio orixinalmente residencial e comercial construído no centro de Viena. Ata a actualidade pertence ao patrimonio da familia Zacherl, que o usa como edificio comercial. Plečnik realizou varias reformas e anexos no castelo, sendo mesmo o arquitecto xefe de Checoslovaquia. O Estadio Bežigrad é actualmente a sede do equipo de fútbol NK Olimpija, mais na actualidade está pechado por unha reforma que o ampliará ata cerca dos 12.000 assentos e creará un aparcadoiro subterráneo para 2.300 vehículos. O edificio do Banco Popular de Poupanças, ou Banco de Celje, aínda é un importante edificio no centro de Celje, mantendo o seu propósito orixinal. A Tromostrovje é unha ponte situada en Liubliana e feita de madeira en 1280. En 1657 foi reconstruída logo dun lume, e en 1929, Jože Plečnik engadiu dúas pontes máis aos seus lados, o que lle deu o seu nome actual. O edificio da Biblioteca Nacional Universitaria Eslovena é por moitos considerado a mellor obra de Jože Plečnik. A Biblioteca é o maior órgano educativo do país. Está en marcha a construción da nova sede, que aínda tardará en finalizarse a causa do descubrimento dun xacemento arqueolóxico na zona. Tan só realizou a renovación da fortificación Šance en 1934. Construído en 1906, o crecemento da cidade esixiu unha superficie maior para novas sepulturas, polo que Plečnik foi contratado para construír a parte B do cemiterio, que resultou máis bela que a orixinal. Plečnik realizou en 1947 dous proxectos para o parlamento esloveno, coñecidos como o Parlamento de Plečnik. Ámbolos dous proxectos foron rexeitados en favor dun proxecto máis convencional.
-1280
Outros
Historia ano a ano
José Almoina
José Almoina Mateos, nado en Lugo o 21 de xuño de 1903 e finado en Cidade de México o 5 de maio de 1960, foi un escritor e político galego.
Traxectoria
Estudou o bacharelato en Lugo e despois Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, rematando na especialidade de Historia en 1930. Na República exerceu como funcionario de correos en Benavente onde tamén destacou pola súa labor nos círculos socialistas locais e dirixiu o periódico El Pueblo. En Benavente casou con Pilar Fidalgo en outubro de 1932. En 1933 foi destinado a Alcaudete (Xaén) como represalia por motivos políticos, onde permaneceu ata a vitoria da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936. En 1935 apareceu o seu libro Monumentos históricos y artísticos de la ciudad de Benavente. Foi elixido compromisario para a elección do presidente da República pola provincia de Zamora. O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno en Benavente de onde saíu camiño de Astorga para dirixirse cos mineiros a Oviedo. A súa muller, Pilar Fidalgo, foi detida pola Garda civil o 6 de outubro. Almoina ocultouse nos montes de Villablino e desde alí pasou a Santander desde onde logrou mudar á súa muller por un xeneral franquista en xuño de 1937. Despois pasaron a Francia. Logo do fin da Guerra exiliouse, instalándose na República Dominicana o 7 de novembro de 1939 con 36 anos.
Chegada a Santo Domingo
Á súa chegada a Santo Domingo, obtivo emprego en febreiro de 1940 como profesor da Escola Diplomática e Consular da Secretaría de Estado de Relacións Exteriores. En outubro de 1942 foi designado preceptor de Rafael Leónidas Trujillo Martínez, alias Ramfis Trujillo, fillo do ditador dominicano Rafael Leónidas Trujillo Molina. Un ano despois foi nomeado catedrático especial da Facultade de Filosofía da Universidade de Santo Domingo, responsable da área de portugués. Ao ano seguinte foi ascendido ao cargo de secretario particular do presidente Trujillo, o que lle permitiu acceso ás fontes de poder e ás interioridades do réxime.