cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guionista
dereita|miniatura|250px|Páxina dun guión. O guionista é o autor dun guión literario, tanto para unha produción de audiovisuais ou a radio, ou para banda deseñada. O guión pode ser unha creación orixinal ou unha adaptación doutra obra pre-existente.
Guionistas para filmes
Un guionista de filmes é o encargado de escribir un texto polo miúdo que determina o contexto, a configuración e as accións da obra, ademais dos diálogos.
Para iso, ten que primeiro recoller información (moitas veces coa axuda dun ou varios documentalistas) sobre o tema descrito pola sinopse ou a obra literaria que ten que adaptarse. Tamén poden colaborar co escritor outros escritores (co-guionistas) ou ter dialoguistas que están especializados para escribir diálogos. Unha das peculiaridades do traballo de guionista é que ten que dividir o guión non é en capítulos, senón en secuencias numeradas; así mesmo, ás veces, ten que escribir varias versións do guión, xa que isto pode cambiar en función dunha serie de criterios (cambio de actores, etc.).
Moitos escritores convértense en guionistas das súas propias obras e moitos directores de cine, especialmente de fóra de Hollywood, son tamén os seus propios guionistas.
Endovélico
Endovélico é un deus dos galaicos, lusitanos, vetóns e celtiberos prerromanos da Idade de Ferro. Orixinalmente foi un deus ctónico. El era o deus/señor do Inframundo e da saúde, da profecía, protector da terra e da natureza. Posteriormente foi adaptado polos propios romanos, que o asimilaron a Plutón ou a Serapis e convertérono nun deus relativamente popular.
Acera de Recoletos
250px|miniatura|A [[Casa Mantilla marca o inicio da Acera de Recoletos.]] A Acera de Recoletos é unha das principais vías da cidade de Valladolid. Aínda que no rueiro oficial figure como rúa, é, en realidade, un paseo cunha ancha e única beirarrúa e a súa correspondente calzada que comeza na Plaza de Zorrilla, termina na Plaza de Colón e está delimitada, ao longo de todo o seu trazado, polo Parque do Campo Grande.
Endovélico
Endovélico ten un templo en São Miguel da Mota en Alentejo, Portugal, e hai numerosas inscricións e ex-votos dedicados a el no Museo Etnolóxico Nacional de Lisboa; posibles topónimos na súa honra inclúen Andévalo, en España. O culto de Endovélico prevaleceu até o século V, cando o cristianismo se estendeu pola rexión.
Acera de Recoletos
Nela atópanse edificios destacables como a Casa Mantilla e a Casa do Príncipe. Antigamente houbo outras construcións na rúa, hoxe en día desaparecidas, como os conventos dos Agostiños Recoletos, de Xesús e María e do Corpus Christi.
Endovélico
Etimoloxía
Nos dous últimos séculos, os estudosos propuxeron diversas teorías sobre a orixe etimolóxica do nome de Endovélico. Unha teoría asocia a súa etimoloxía coas palabras célticas endo, superlativo divino, e vellicus, de significado escuro. Algúns relacionárono con Bellinus, nome da divindade celta Belenos, mentres que outros o asocian con vailo, termo celta que designa ao lobo.
António da Visitação Freire propuxo que o noe podería ser de etimoloxía mixta, céltica e fenicia á vez, adaptada ao latín. Así, endo sería en efecto un superlativo celta, mentres que bel vería de baal, o termo fenicio para "señor", e -cus sería unha terminación latina. Leite de Vasconcelos rexeitou esta teoría, atribuíndo a vellicus unha orixe celta e un significado traducible como "bo" ou "benéfico".
Culto
En Rocha da Mina, San Miguel de Mota (Portugal) e nas Minas de Río Tinto (Huelva), debido á poboación lusitana que traballou naquelas minas imperiais. Estes reúnen as características doutros santuarios dedicados a deuses do mundo subterráneo como o santuario de Pánoias en Vila Real (Portugal) dedicado a Serapis e outros deuses e o de Isis en Belo Claudia, Cádiz.
Os achados atopados suxiren a práctica da incubatio (consistente na manifestación divina a través do sono da persoa) coma o rito máis nomeado en relación co culto de Endovélico. O devoto durmía no templo ou altar do deus e nos soños que tivese recibía a mensaxe que necesitaba. Outros autores relaciónano tamén co monte e co renacer vexetal, xa que trala súa estancia no inframundo (tras ser morto por un xabarín) levaría consigo a primavera ó volver á superficie, acompañado pola súa consorte a deusa Ataecina, divindade á que aparece asociado en certos exvotos e epigrafías. Ofrecíanselle porcos como ofrendas, debido á asociación do deus cos xabaríns, dos cales se atoparon exvotos nos seus templos.
Cantigas de Nadal
Cantigas de Nadal é un cd recompilatorio editado por BOA Music en 1998. Nel hai once panxoliñas, cantigas populares propias do Nadal, interpretadas por diversos músicos e grupos galegos.
1606
Acontecementos
300px|miniatura|Exvoto mural de Domingo de Carranza, de 1606, [[Santuario da Nosa Señora das Virtudes da Ponte|Capela da Nosa Señora das Virtudes, Ribadeo. ]]
Outros
Historia ano a ano
Beebe
Beebe é un antropónimo e topónimo de orixe inglesa.
A dama do armiño
A dama do armiño (en italiano La dama con l'ermellino) é un cadro do pintor renacentista italiano Leonardo da Vinci. Está pintado ao óleo sobre táboa que mide 54,8 cm. de alto e 40,3 cm de ancho e data do período 1488-1490. Consérvase no Museo Czartoryski de Cracovia (Polonia), onde se exhibe co título de Dama z gronostajem.
Historia
Considérase que é obra do mesmo autor do Retrato de Xenebra de Benci do National Gallery of Art (Washington, D.C.), e en xeral considérase que o autor de ambas foi Leonardo, pero non sen voces disidentes dentro da crítica.
A pintura foi adquirida por Adam Jerzy Czartoryski, fillo de Izabela Czartoryska e de Adam Kazimierz Czartoryski en Italia en 1798 e integrouse na colección da familia Czartoryski en 1800. A inscrición sobre a esquina superior esquerda da pintura, LA BELE FERIONIERE. LEONARD D'AWINCI. , foi probablemente engadida por un restaurador pouco logo da súa chegada a Polonia. Logo de estar escondido nos subterráneos dun castelo, o cadro foi atopado en 1939, requisado polos soldados nazis que invadiran Polonia e enviado ao museo do Kaiser Friedrich en Berlín. En 1940 Hans Frank, o gobernador xeral de Polonia, demandou que se restituíse á vila de Cracovia, e alí estivo colgada nas súas oficinas. Ao final da segunda guerra mundial, as tropas aliadas descubriron a pintura na mansión de Frank en Baviera. Cando foi recuperado tiña nun ángulo a pegada dun talón. Foi devolto a Polonia e actualmente exponse no Museo Czartoryski de Cracovia.
Análise do cadro
Crese que a obra representa a Cecilia Gallerani, a amante de Ludovico Sforza, duque de Milán. A pintura é un dos catro retratos de muller pintados por Leonardo, sendo os outros tres A Gioconda, o retrato de Ginevra de' Benci e o de La Belle Ferronière. Malia certos danos - unha porta no fondo foi pintada, un veo transparente sobre a cabeza do modelo volveuse nun peiteado extravaxante e varios dedos foron repintados groseiramente-, atópase en mellores condicións que outras pinturas de Leonardo. Algúns destes danos sufriunos durante a Segunda Guerra Mundial.
Leonardo coñeceu a Cecilia Gallerani en Milán en 1484 posto que ambos habitaban o Castelo Sforzesco, o palacio de Ludovico Sforza chamado "o Mouro". Era a amante do duque; mozo e bela (tiña soamente 17 anos), Cecilia interpretaba música e escribía poesía. Era apreciada, pois, ademais de pola súa beleza, polo seu talento e intelixencia.
Sostén nas súas mans e acariña o que normalmente considerouse un armiño, representado con precisión e vivacidade.
Déronse numerosas interpretacións á presenza deste animal. Os armiños asociábanse coa aristocracia, e a relación de Cecilia con este símbolo pode ser intencional. Entendeuse como símbolo de pureza polo seu pelo branco; nos bestiarios medievais, o armiño representaba algunhas virtudes como o equilibrio e a tranquilidade, de maneira que intencionadamente Leonardo estaría transferindo esas virtudes a Cecilia Gallerani, grazas tamén á actitude practicamente idéntica da dama e do animal. Igualmente pode entenderse como alusión a Ludovico, en cuxo emblema estaba «L'Ermellino», un pequeno armiño. Alternativamente, pode entenderse como un retruque sobre o seu nome (en grego o armiño é galé, o que evocaba o nome de Gallerani).
Falando apropiadamente, o animal da pintura tampouco parece exactamente un armiño, senón máis ben un furón branco, un animal favorito na Idade Media debido á facilidade para ser localizado na maleza espesa. Esta é a conclusión á que chegaron diversos etólogos que examinaron o cadro prestando particular atención á fisonomía do animal. O armiño é un animal salvaxe, dificilmente amestrable, polo que sería moi difícil podelo utilizar como modelo para un cadro de Leonardo que era notoriamente lento e reflexivo á hora de pintar. Pola contra, o furón pode ser domesticado case como un gato, ademais de ser un animal relativamente fácil de atopar na campiña lombarda da época (a diferenza do armiño que prefire climas máis rigorosos).
Como en moitos retratos de Leonardo, a composición implica unha espiral piramidal e o suxeito é captado movéndose mentres xira cara á esquerda, reflectindo a preocupación que Leonardo tivo toda a súa vida pola dinámica do movemento. O retrato en tres cuartos de perfil foi unha das súas moitas innovacións. O poeta cortesán do Mouro, Bernando Bellincioli, foi o primeiro que suxeriu que Cecilia pousa coma se estivese escoitando a alguén que está fóra do cadro. Ao mesmo tempo, ten a imperturbabilidade solemne dunha estatua antiga.
Un imperceptible sorriso suxírese nos beizos de Cecilia: para expresar un sentimento Leonardo prefería suxerir as emocións máis que presentalas de forma explícita.
Esta obra en particular mostra a habilidade de Da Vinci ao pintar a forma humana. A man estendida de Cecilia foi pintada con grande detalle. Da Vinci pinta o contorno de cada uña, cada engurra dos nocellos, incluso a flexión do tendón no dedo dobrado. Da Vinci practicara o debuxo de retratos de persoas con animais nos seus diarios moitas veces para perfeccionar os seus retratos.
Os raios X revelan que anteriormente pintara unha fiestra sobre a dereita da dama; de aí a luz tan intensa e o efecto dos reflexos que hoxe vemos.
Shaun Toub
miniatura|Shaun Toub en 2007 Shaun Toub, nado en 1963 en Teherán, é un actor estadounidense de orixe xudía iraniana.
Traxectoria
Toub é coñecido principalmente pola súa interpretación de Farhad no filme Crash (2004), como Rahim Khan en The Kite Runner (2007), como Yinsen en Iron Man (2008) e Iroh en The Last Airbender (2010).
-289
Véxase tamén
Historia ano a ano
As Teixoeiras, Bascoi, Mesía
As Teixoeiras é un lugar da parroquia de Bascoi no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 26 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 13 eran homes e 13 eran mulleres.
Igrexa Ceibe de Tonga
A Igrexa Ceibe de Tonga (en tongano: Siasi ʻo Tonga tauʻatāina; en inglés: Free Church of Tonga) é unha igrexa en Nukuʻalofa, a capital de Tonga. A igrexa foi establecida en 1885 polo Rei George Tupou I (antes Taufa'ahau Tupou I) e o Reverendo Shirley W. Baker. Orixinalmente co nome de A Igrexa Wesleyana Ceibe de Tonga, converteuse na igrexa oficial do Estado.
A Raíña Salote e Rei Tupou IV foron bautizados na Igrexa Libre de Tonga. Os intentos de re-unificación en 1924 da Misión Wesleyana e a Igrexa Ceibe realizados pola Alteza Real a Raíña Salote na Igrexa Wesleyana ceibe de Tonga remataron con protestas.
Young the Giant (álbum)
Young the Giant é o álbum epónimo do grupo estadounidense Young the Giant. Foi lanzado en descarga dixital polo selo discográfico Roadrunner o 26 de outubro de 2010. O lanzamento en CD e vinilo foi lanzado nos Estados Unidos o 25 de xaneiro de 2011.
Fibrose pulmonar
Fibrose pulmonar é unha entidade que pode ser producida por moitas enfermidades, e que se caracteriza pola progresiva substitución do tecido pulmonar normal por tecido conectivo. En análises radiolóxicas pódese observar a presenza de cicatrices nos pulmóns. De forma progresiva, os alvéolos son substituídos por tecido fibrótico. Ao se formar a cicatriz, o tecido tórnase máis groso, causando unha perda irreversíbel da capacidade de intercambio de gases que diminúe progresivamente a oxixenación tisular xeral. A formación de tecido cicatricial no tecido conectivo pulmonar pode complicarse até o punto de aparecer un infarto pulmonar, un absceso ou bronquiectasia.
José Antonio Novais
José Antonio Novais Tomé, nado en Madrid o 30 de abril de 1925 e finado en El Puerto de Santa María (provincia de Cádiz) o 25 de marzo de 1993, foi un xornalista e escritor español.
Traxectoria
O seu pai foi o tamén xornalista portugués Joaquim Novais Teixeira, que se establecera en España e que fora xefe de prensa de Manuel Azaña e posteriormente xefe de prensa e radio da Segunda República Española durante a guerra civil.
A famiia exiliouse a Francia e el, logo de estudar o bacharelato en Madrid fíxose xornalista na Francia posterior á segunda guerra mundial. Desprazado polo xornal Le Monde a España, foi o seu correspondente no réxime franquista e os seus artigos servían de fonte de información para a oposición interior española e tamén como a súa saída ao mundo. Tamén actuou como correspondente para o xornal paulista O Estado para o lisboeta, Diário de Notícias ou para Radio Luxembourg.
Na década dos sesenta o seu carné de prensa foi temporalmente anulado polo ministerio de Información e Turismo de España, que dirixía Manuel Fraga, e el detido en varias ocasións. En 1977, xa durante a transición democrática, recibiu unha malleira de parte dun grupo de Guerrilleros de Cristo.
Era socio de honra da Asociación de Correspondentes de Prensa Estranxeira.
Muumimuseo
O Muumimuseo é un música situado na cidade de Tampere, Finlandia. O museo presenta obras orixinais de Mumintroll e a súa autora Tove Jansson. Está administrado polo Museo de Arte de Tampere e anteriormente foi denominado Tampereen taidemuseon Muumilaakso (en galego Museo de Arte Val Muumi de Tampere). É un museo especialmente popular entre o público adulto e estranxeiro.
O museo foi aberto ao público inicialmente en 1987 e durante os seus primeiros 25 anos de existencia estivo localizado na planta baixa da Biblioteca "Metso", a principal biblioteca da cidade, ata que tivo que ser trasladado a causa das renovacións. Posteriormente, entre 2013 e 2016, foi trasladado á planta baixa do Museo de Arte, onde permaneceu ata que en 2017 se trasladou á súa localización definitiva no Tampere-talo, espazo que foi inaugurado no verán dese mesmo ano.
TAC
Co acrónimo TAC podémonos estar a referir a:
Paseo de Zorrilla
250px|miniatura|No vértice do triángulo que debuxa o [[Campo Grande de Valladolid|Campo Grande, a Plaza de Zorrilla é o inicio do Paseo de Zorrilla.]] O Paseo de Zorrilla é a principal arteria da cidade de Valladolid. Parte da praza do mesmo nome ata finalizar na Estrada de Rueda, xunto ás chamadas Puertas de Valladolid, obra do artista valisoletano Cristóbal Gabarrón.
O paseo recibiu ao longo da súa historia diferentes nomes: Paseo de Álvarez Taladriz, Camino Real Nuevo de Madrid, Camino Real Viejo de Madrid, Rúa de Puente Duero, Carretera de Puente Duero ou Acera de Sancti Spíritus ata o 23 de xaneiro de 1893, data na que o Concello outorgou ao paseo o nome do escritor valisoletano José Zorrilla.
Nel atópanse a Academia de Cabalaría, o Campo Grande, o Hospital Militar, o Centro Comercial Avenida, a Igrexa da Inmaculada Concepción e a praza de touros, entre outros edificios.
Río Duerna
Percorrido
O Duerna nace nos Montes de León, nunha das abas do monte Teleno, desaugando no Tuerto en terras de La Bañeza, despois dun percorrido de 54 km. As terras sitas nas súas beiras forman a comarca de Valduerna.
A súa conca hidrográfica abarca unha área de 312 km².
Historia
En torno ao seu curso os historiadores sitúan o pobo ástur dos orniacos, pois considérase que era o seu río epónimo, por canto en documentos da Alta Idade Media o río era denominado Ornia.
En tempos posteriores, o territorio comezou a denominarse Val d'Ornia, con aglutinación da preposición de, e tras a ditongación do -o- tónico, pasou a ser coñecida como a Valduerna. Unha defectuosa segmentación levou a que o mesmo río acabase por ser coñecido como Duerna.
Theaceae
Descrición
Son arbustos ou árbores, xeralmente sempreverdes; plantas hermafroditas, dioicas ou xinodioicas. Follas simples, coriáceas, alternas e perennes (folla lauroide). Flores solitarias, actinomorfas, con dúas envoltas (ás veces helicoidais); Cáliz con 5 - 7 sépalos ceibos; corola con polo menos 5 pétalos carnosos (con tendencia á soldadura); androceo con numerosos estames helicoidalmente dispostos (en Camellia, androceo espirulado), ás veces soldados á corola; xineceo con 2 - 5 carpelos fechados; froito xeral en cápsula (ás veces drupáceo).
Tribos
Divídese nas tribos a seguir:
Principado de Transilvania
miniatura|Bandeira do principado Transylvania miniatura|dereita O Principado de Transilvania (en romanés: Principatul Transilvaniei) foi un Estado semi-independente, baixo suzeranía do Imperio otomán, e gobernado principalmente por príncipes calvinistas húngaros. Existiu de 1571 a 1711.
Carnota (homónimos)
O topónimo galego Carnota pode referirse a:
A Uceira, Bascoi, Mesía
A Uceira é un lugar da parroquia de Bascoi no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 2 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE, que eran unha muller e un home.
José Manuel Ledo López
José Manuel Ledo López, nado en Monforte de Lemos o 12 de xullo de 1929, é un médico e político galego do PPdeG.
Plaza de Zorrilla
250px|miniatura|A Plaza de Zorrilla vista dende a rúa de Santiago. A Plaza de Zorrilla é unha céntrica praza da cidade de Valladolid que leva o nome do escritor valisoletano José Zorrilla. Ten unha superficie de 6.410,9 m² e unha lonxitude de 93,89 metros.
Constitúe o punto de partida dunha das principais arterias da cidade: o Paseo de Zorrilla. Ademais na praza conflúen outras catro importantes rúas de Valladolid: Santiago, Miguel Íscar, a Acera de Recoletos e a rúa de María de Molina. Desde a praza de Zorrilla accédese ao Parque do Campo Grande.
Carboeiro, Silleda
Santa María de Carboeiro é unha parroquia que se localiza no concello de Silleda. Segundo o padrón municipal de 2011 tiña 58 habitantes (34 mulleres e 24 homes), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 76 habitantes.
Patrimonio
Nesta parroquia está o mosteiro de San Lourenzo de Carboeiro.
Célula satélite glial
As células satélites gliais, células gliais satélites ou células capsulares son un tipo de células gliais que cobren a superficie dos corpos das neuronas nos ganglios nerviosos do sistema nervioso periférico. Teñen a mesma orixe embriolóxica cás células de Schwann, xa que derivan ambas da crista neural do embrión. As células satélites gliais desempeñan varias funcións, como o control sobre o microambiente dos ganglios simpáticos. Pénsase que teñen un papel similar ao dos astrocitos do sistema nervioso central. Fornecen nutrientes ás neuronas ás que rodean e teñen tamén algunhas funcións estruturais. As células satélites gliais poden actuar como células amortecedoras protectoras. Ademais, expresan diversos receptores que lles permiten establecer moitas interaccións con substancias químicas neuroactivas. Moitos deses receptores e canais iónicos foron recentemente implicados en problemas de saúde como dor crónica e a infección por herpes simplex. Aínda se descoñecen moitas cousas sobre estas células, e investígase moito sobre outras propiedades e funcións destas células.
Características
Nunha célula satélite glial o corpo celular contén un núcleo relativamente grande, e a cada lado do corpo celular fórmanse os procesos perineuronais. A rexión que contén o núcleo ten a maior parte do citoplasma, polo que nesta rexión a vaíña é máis grosa. A vaíña pode ser aínda máis grosa se se forman varias capas de células satélites, cada unha das cales mide 0,1 μm.
A pesar de seren células aplanadas, as células satélites conteñen todos os orgánulos comúns necesarios para fabricaren os seus produtos celulares e manteren o ambiente homeostático da célula. A membrana plasmática da célula satélite é fina e non moi densa, e está asociada con moléculas de adhesión, ten receptores para neurotransmisores e outras moléculas, e canais iónicos de potasio. En cada célula satélite glial, hai retículo endoplasmático rugoso e liso, pero o liso é menos abundante. Xeralmente o aparato de Golgi e os centríolos están preto do núcleo. As mitocondrias encóntranse por todo o citoplasma xunto con lisosomas, gránulos de lipofuscina e peroxisomas. Teñen tanto microtúbulos coma filamentos intermedios, que normalmente se dispoñen paralelamente á vaíña que forman as células satélite. Estes filamentos atópanse en maiores concentracións no cono axónico e na porción inicial do axón nas células satélites dos ganglios simpáticos. Nalgunhas células satélites dos ganglios sensoriais observouse un só cilio que se estende fóra da célula no espazo extracelular dunha profunda indentación na membrana plasmática. Este cilio só ten os nove pares de microtúbulos periféricos, polo que carece do par de microtúbulos centrais, o que fai a esta estrutura moi similar ao cilio observado nas neuronas, células de Schwann e astrocitos do sistema nervioso central.
Nos ganglios sensoriais
As células satélites gliais dos ganglios sensoriais espiñais son células laminares que xeralmente carecen de procesos que se estendan a partir do corpo celular. En xeral unha envoltura formada por moitas células satélites gliais rodea completamente a cada neurona sensorial. O número de células satélite que forman estas vaíñas ou cápsulas aumenta proporcionalmente co volume da neurona que rodea. Ademais, o volume da vaíña aumenta proporcionalmente co volume e área superficial do soma das neuronas. O espazo extracelular entre a vaíña e a membrana plasmática neuronal é duns 20 nm, o que fai que a neurona e a súa vaíña formen unha soa unidade anatómica e funcional. Estas unidades funcionais están separadas por áreas de tecido conectivo. Porén, hai algunhas neuronas sensoriais que están xuntas dentro do mesmo espazo rodeado de tecido conectivo formando un clúster de dúas ou tres neuronas. Normalmente cada unha das neuronas do clúster está rodeada pola súa propia vaíña de células satélites, pero nalgúns casos non é así. Algunhas neuronas sensoriais teñen pequenas proxeccións chamadas microvilli na súa superficie, os cales están moi próximos á vaíña de células satélite, polo que chegan ás fendas ou sucos da vaíña, e poden intervir no intercambio de substancias entre as células.
Nos ganglios simpáticos
Nos ganglios simpáticos, hai tres tipos principais de células: as células satélites gliais, as neuronas e as chamadas células pequenas intensamente fluorescentes (SIF). As células SIF dos ganglios simpáticos dispóñense en grupos separados, cada un dos cales está rodeado por unha vaíña de células satélites. As células satélites gliais dos ganglios simpáticos proceden da crista neural e non proliferan durante o desenvolvemento embrionario ata que as neuronas están formadas e maduras, o que indica que son as neuronas as que sinalan o momento para a división e maduración das células satélites. As células satélites dos ganglios simpáticos teñen a mesma estrutura cás dos ganglios sensoriais raquídeos, excepto que as dos ganglios simpáticos tamén poden recibir sinapses. A vaíña de células satélites nos ganglios simpáticos debe estenderse máis para cubrir o cono axónico preto do soma celular. As rexións da vaíña que rodean o núcleo e o cono axónico son máis grosas cás que rodean o resto da neurona. Isto indica que a célula satélite xoga un papel no ambiente da sinapse, e, por tanto, inflúe na transmisión sináptica.
Diferenzas con outras células gliais
Compáranse con frecuencia as células satélites gliais cos astrocitos do sistema nervioso central porque comparten certas propiedades anatómicas e fisiolóxicas, como a presenza de transportadores neurotransmisores e a expresión de glutamina sintetase. Porén, hai factores que os distinguen e poñen ás células gliais nunha categoría á parte de células gliais. As células satélites normalmente rodean cada neurona sensorial e parasimpática cunha vaíña ou cápsula completa e ininterrompida, entanto que a maioría das neuronas dos ganglios simpáticos carecen dunha vaíña de células satélites totalmente continua, o que lles permite un certo intercambio directo de substancias entre o espazo extracelular da neurona e o espazo dentro do tecido conectivo onde están situadas as células satélites. Ademais, existen unións comunicantes entre unha célula satélite e outra de vaíñas de distintas neuronas adxacentes ou de vaíñas dunha mesma neurona (unións comunicantes reflexas). Estas unións comunicantes foron identificadas por microscopía electrónica e marcadores trazadores pesados como o amarelo lucifer ou neurobiotina. O grao no que unha célula satélite está comunicada deste modo con outra célula satélite doutra vaíña ou da mesma vaíña depende do pH do ambiente celular.
En estudos feitos en ratas e ratos, encontrouse que as células satélites gliais expresan moitos receptores de neurotransmisores, como receptores de acetilcolina muscarínicos e de eritropoetina. Para diferenciaren entre células satélites e outras células gliais os investigadores utilizan marcadores que identifican as distintas proteínas que se encontran en cada tipo de célula. Aínda que as células satélites expresan a proteína acídica fibrilar glial e diferentes proteínas S-100, o marcador máis útil de que se dispón hoxe para identificalas é a glutamina sintetase. Os niveis de glutamina sintetase son relativamente escasos en repouso, pero aumentan moito se a neurona que envolven sofre danos no axón. Ademais, as células satélites tamén posúen mecanismos para liberar citocinas, adenosina trifosfato (ATP), e outros mensaxeiros químicos.
Funcións
Estase investigando moito para detrminar con seguridade cales son as funcións das células satélite gliais. As teorías actuais suxiren que as células satélites teñen un papel significativo no control do microambiente dos ganglios simpáticos. Isto está baseado na observación de que as células satélites case envolven completamente as neuronas neses ganglios e poden regular a difusión de moléculas a través da membrana plasmática. Cando se inxectan trazadores proteicos fluorescentes nos ganglios cervicais para evitar o seu paso polo sistema circulatorio, estes non se encontran despois na superficie neuronal. Isto suxire que as células satélites poden regular o espazo extracelular de cada neurona. Algúns especulan con que as células satélites dos ganglios autónomos teñen un papel similar ao da barreira hemetoencefálica actuando como barreira funcional para as grandes moléculas.
O papel das células satélites como reguladores do microambiente neuronal está ademais caracterizado polas súas propiedades eléctricas que son moi similares ás dos astrocitos. Os astrocitos teñen un papel ben estudado e definido no control do microambiente no cerebro, polo que se está a investigar algún papel similar que poderían exercer as células satélites nos ganglios simpáticos. Un modo establecido de controlar o microambiente nos ganglios sensoriais é a captación de substancias por transportadores especializados que levan os neurotransmisores ao interior das células en combinación co transporte de Na+ e Cl−. Atopáronse nas células satélites transportadores do glutamato e ácido gamma-aminobutírico (GABA). Parecen estar envolvidos activamente no control da composición do espazo extracelular dos ganglios. O encima glutamina sintetase, que cataliza a conversión do glutamato en glutamina, atópase en grandes cantidades nas células satélites gliais. Ademais, as células satélites conteñen encimas relacionados co glutmato como a glutamato deshidroxenase e a piruvato carboxilase, e así poden proporcionar ás neuronas non só glutamina, senón tamén malato e lactato.
Propiedades moleculares
A diferenza das neuronas adxacentes, as células satélites non establecen sinapses pero posúen receptores para unha variedade de substancias neuroactivas que son análogos aos atopados nas neuronas. Os terminais axónicos e outras partes das neuronas levan receptores de substancias como a acetilcolina (ACh), GABA, glutamato, ATP, noradrenalina, substancia P, e capsaicina que afecta directamente á fisioloxía destas células. As investiogacións actuais están revelando que as células satélites tamén poden responder a algúns dos mesmos estímulos químicos cás neuronas. O papel das células satélites nos mecanismos de reparación de lesións nerviosas aínda se está a investigar.
Princesa Sherezade
Princesa Sherezade (en Princesse Shéhérazade) é unha serie de animación francesa. Foi creada pola francesa Marie-France Brière e está producida por Carrère Group, France 2, Produción Anábasis e Tele-München. Foi emitida por primeira vez en France 2 no ano 1996, e máis tarde, no 2008 en France 5. A serie ten 52 episodios e o tema principal foi interpretado pola cantante Amina Annabi na súa versión orixinal.
Célula satélite glial
Dor crónica
As células gliais, incluíndo as satélites, teñen importantes funcións na resposta ás lesións neuronais. As células satélites foron implicadas na creación e persistencia de dores crónicas, que poden dar lugar a hiperalxesia e outras formas de dor espontánea.
Secreción de moléculas bioactivas
As células satélites gliais teñen a capacidade de liberar citocinas e outras moléculas bioactivas que transmiten dor por vía neuronal. As neurotrofinas e o factor de necrose tumoral alfa (TNFα) son outros dos factores celulares que actúan sensibilizando as neuronas á dor. As células satélites están presentes no sistema nervioso periférico en menor número ca outros tipos de células da glía, como os astrocitos, pero determinouse o seu impacto na nocicepción debido ás súas propiedades fisiolóxics e farmacolóxicas. De feito, igual cós astrocitos, as células satélite teñen a capacidade de percibir e regular a actividade neuronal próxima. Despois dun período en que se produciu unha lesión nun nervio, as células satélite aumentan a proteína acídica fibrilar glial e a división celular. Teñen a capacidade de liberar substancias quimiotácticas, que son análogas ás liberadas polas células de Schwann e contribúen ao recrutamento e proliferación de macrófagos. Ademais, varios grupos de investigadores encontraron que a conexión das células satélites entre si aumenta despois dunha lesión nos nervios, o cal ten un efecto na percepción da dor. Normalmente, as unións comunicantes entre elas utilízanse para redistribuír os ións potasio entre as células adxacentes. Porén, nas células satélites conectadas, o número de unións comunicantes aumenta moito. Isto pode ser posiblemente para transportar maiores cantidades de ATP e glutamato, o que finalmente leva ao incremento da reciclaxe do glutamato. Os niveis aumentados de glutamato producen unha sobreexcitación e un incremento da percepción da dor.
Princesa Sherezade
Emitiuse en galego a través da TVG no espazo infantil e xuvenil Xabarín Club.
Célula satélite glial
Expresión de receptores e canais iónicos
Varios receptores neuronais presentes nas células satélites crese que participan nos sinais de dor evocados por ATP, especialmente os purinorreceptores homomultímero P2X3 e heteromultímero P2X2/3. En xeral, a familia P2X de receptores responde ao ATP liberado polas neuronas. Cada un dos subtipos do P2X encóntranse en neuronas sensoriais coa excepción do subtipo P2X7, que é expresado selectivamente polas células gliais, incluíndo as satélites. O receptor está implicado na liberación de interleucina IL-1β por parte dos macrófagos ou microglía e astrocitos. O receptor probablemente intervén na cascada de acontecementos que acaban producindo inflamación e dor neuropática. Descubriuse que este receptor ten o antagonista A-317491, que, se está presente, ten a capacidade de reducir tanto a descarga de impulsos evocada coma espontánea de varias clases de neuronas espiñais, e de inhibir a liberación de IL-1β. Porén, as influencias externas dos receptores P2X3 e P2Y1 pénsase que complican as interaccións entre P2X7 e o seu antagonista, facéndoo unha diana non ideal cando se usa unha estratexia farmacolóxica en certos tratamentos.
Os receptores P2Y tamén se encontran en neuronas e células gliais. A súa función está menos clara cá dos receptores P2X, pero sinalouse que teñen varias funcións contraditorias. Nalgúns casos, estes receptores actúan como analxésicos, xa que teñen a capacidade de inhibiren a acción de P2X3. Noutros casos, os receptores contribúen á nocicepción (percepción da dor) por medio da modulación da concentración extracelular do péptido relacionado co xene da calcitonina (CGRP). Estes papeis contraditorios estanse a investigar para ver se poden servir como dianas potenciais para o desenvolvemento de varios medicamentos.
As células satélites gliais tamén expresan un tipo específico da canal, o canal Kir4.1, que actúa mantendo a necesaria concentración baixa extracelular de K+ para controlar a hiperexcitabilidade, a cal se sabe que produce migrañas. Ademais, as concentracións extracelulares de K+ son controladas polo nucleósido de guanina guanosina (Guo). A guanosina está implicada na comunicación neurona-célula satélite e nas interaccións nos ganglios sensoriais, e é tamén unha diana potencial que podería controlar as alteracións das concentracións extracelulares de K+ asociadas coa dor crónica.
Herpes simplex
miniatura|Viíóns de Herpes simplex. Os ganglios sensoriais foron asociados con infeccións de virus como o herpes simplex, que poden permanecer en estado dormente ou latente nos ganglios durante décadas despois dunha infección. Cando estes virus dormentes se reactivan, producen ampolas na pel e membranas mucosas. Durante o estado latente, os virus raramente se localizan nas células satélites gliais dos ganglios sensoriais espiñais, pero as células satélites poden malia todo desempeñar un importante papel na enfermidade. Propúxose que as células satélites actúan como barreiras que impiden o espallamento do virus desde as neuronas infectadas ás non infectadas. Se esta barreira de protección non funciona, a infección pode estenderse máis. Esta propiedade pode explicarse vendo a localización e disposición das células satélites, xa que están centradas arredor das neuronas, protexéndoas. Propúxose tamén que as células satélites poden ter un papel na eliminación dos virus dos ganglios e na protección e reparación do sistema nervioso de virus en estado latente.
Liñas de investigación
A maioría da información dispoñible sobre as células satélites gliais procede de investigacións sobre as neuronas sensoriais (ás cales as células satélites rodean) máis que sobre as propias células satélites. No futuro, os investigadores pretenden prestarlle máis atención ás células satélites, polas súas moitas funcións de apoio e protección esenciais para a vida. Seguramente serán investigados e caracterizados definitivamente os receptores de neurotransmisores e hormonas das células satélites in situ en vez de en cultivos. Os cambios nos receptores causados por varias mutacións e enfermidades tamén serán explorados para determinar o impacto desas condicións. Ademais, os mecanismos que subxacen na comunicación neurona-célula satélite está basicamente sen identificar aínda, aínda que é probable que os distintos receptores que posúen as neuronas e as células satélites se utilicen para a sinalización química, talvez con P2Y. O Ca2+ e o NO (óxido nítrico) e o seu impacto deberán tamén examinarse para comprender as interaccións entre estes dous tipos de células. Finalmente, a posibilidade de que as células satélites exerzan unha influencia na transmisión sináptica nos ganglios do sistema nervioso autónomo é outra liña de investigación futura.
Chen Wei
Chen Wei (en chinés: 陈薇), nada en Lanxi (China) en febreiro de 1966, é unha epidemióloga, investigadora e supervisora de doutoramento na Academia Militar de Ciencias Médicas. É coñecida na China como a terminator do Ébola, xa que en 2014 desenvolveu a primeira vacina para combater o gromo dese virus en África Occidental.
Traxectoria
Chen asistiu á Universidade de Zhejiang, onde recibiu a súa licenciatura en 1988. Despois de completar a súa mestría na Universidade de Tsinghua, asistiu á Academia Militar de Ciencias Médicas, onde obtivo o seu grao de doutora en 1998. Converteuse en membro da facultade da academia despois da graduación.
O 10 de xullo de 2015, outorgóuselle o rango militar de xeneral maior (shaojiang) polo Presidente da Comisión Militar Central Xi Jinping.
Foi delegada para o 12º Congreso Nacional do Pobo. En xaneiro de 2018 converteuse en membro do 13º Comité Nacional da Conferencia Consultiva Política do Pobo Chinés.
Walter Steiner
Walter Steiner, nado en Wildhaus, 15 de febreiro de 1951, é un saltador de esquí suízo.
Steiner conseguiu a medalla de prata de salto de esquí na modalidade de salto longo nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1972. Tamén gañou a competición de salto de esquí de Holmenkollen en 1974 e gañou o Campionato Mundial de Salto de Esquí en 1972 e 1977.
Chen Wei
Traxectoria
En marzo de 2020 anunciou que o seu equipo desenvolvera unha vacina contra o COVID-19.
Walter Steiner
Steiner recibiu a medalla Holmenkollen en 1977 (compartida con Helena Takalo e Hilkka Kuntola).
William Beebe
Charles William Beebe, nado o 29 de xullo de 1877 e finado o 4 de xuño de 1962, foi un naturalista, explorador e escritor estadounidense.
Walter Steiner
Foi o protagonista dun documental realizado por Werner Herzog en 1974.
William Beebe
Traxectoria
Naceu en Brooklyn, Nova York, conservador de ornitoloxía da York Zoological Society desde 1899 ata 1952 e director do departamento de Investigación Tropical desde 1919. Escribiu moitos libros sobre as súas expedicións que foron éxitos de venda nos anos vinte e trinta. Escribiu regularmente na National Geographic Magazine. A súa A Monograph of the Pheasants (1918-1922), permanece como unha referencia clásica para o estudo dos faisáns. Encabezou expedicións a Nova Escocia, Güiana, Venezuela, Galápagos, Borneo e outras rexións.
O 22 de setembro de 1927 casou con Helen Elswyth Thane Ricker, autora de novelas románticas co sobrenome de Elswyth Thane.
Walter Steiner
Walter Steiner reside na actualidade na cidade sueca de Falun, coa súa dona Gunilla, traballando como xardineiro.
William Beebe
Traxectoria
O seu interese na exploración das profundidades mariñas levouno a axudar no desenvolvemento da batisfera inventada por Otis Barton. En 1930 descendeu ós 183 m de profundidade nas proximidades da Illa Nonsuch nas Bermudas, onde en 1934 bateu o récord chegando ós 923 metros. Beebe fixo un total de 35 inmersións no batisferio entre 1930 e 1934.
En 1942 estableceu un centro para o estudo da xungla en Caripito, Venezuela. In 1950 mercou 92 ha de terra no Val de Arima en (Trinidad e Tobago), á que chamou "Simla", converténdose na Estación de Investigación Tropical da New York Zoological Society.
miniatura|dereita|Beebe escribiu a historia da portada da revista dominical do New York World' (1906) Nos seus últimos anos, Beebe, adoitaba observar durante horas ás aves con binoculares en Simla
Vilanova, Bascoi, Mesía
Vilanova é un lugar da parroquia de Bascoi no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 3 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE, que eran dúas mulleres e un home.
Openbravo
Openbravo é un sistema de xestión empresarial (ERP) baseado en web e completamente funcional. Está orientado ás pequenas e medianas empresas. Inclúe a maioría de funcionalidades dun ERP: xestión de servizos e proxectos, xestión de produción, xestión financeira etc. A súa estrutura de datos está baseada orixinalmente en Compiere.
Escrita en Java execútase sobre Apache e Tomcat e con soporte para bases de datos PostgreSQL e Oracle. Actualmente atópase dispoñible en español, inglés, italiano, portugués, ruso e ucraíno.
Descrición
Openbravo é unha aplicación completamente web que foi desenvolvida seguindo o modelo MVC (Model, View, Control). A maior parte do código xérase automaticamente polo motor denominado WAD (Wizard for Application Development), baseándose na información contida no Dicionario do modelo de datos (Data Model Dictionary). O motor executa e recompila a aplicación cada vez que o administrador modifica a configuración para adaptala a un novo requirimento do usuario.
Illa Tac
miniatura| A illa de Tac, con 3,2 quilómetros de longo por 1,6 de largo e unha poboación de aproximadamente 400 persoas, é a illa máis oriental das que pertencen á comuna de Quemchi, no Arquipélago de Chiloé. A súa principal fonte de traballo é a pesca da pescada, que normalmente é exportada.
José Luis Álvarez Blanco
José Luis Álvarez Blanco, nado en Moreda (Pantón) o 26 de novembro de 1949, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Estivo emigrado en Suíza e traballou como empregado de banca. Formou parte da candidatura do PPdeG á alcaldía de Pantón nas municipais de 2003 e foi tenente de alcalde. Nas municipais de 2007 foi o candidato do PPdeG e foi elixido alcalde. Volveu ser elixido alcalde polo PPdeG en 2011.
Manolo Sanchís
Manuel Sanchís Hontiyuelo, coñecido como Manolo Sanchís, nado en Madrid o 23 de maio de 1965, é un exfutbolista español. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección española.
Suzeranía
miniatura|Evolución do [[Imperio otomán: polo ingreso na súa órbita de poder usábase o termo de suzeranía.]] A suzeranía era unha situación na cal unha rexión ou un pobo daba tributo a unha entidade máis poderosa que permitía ao tributario unha autonomía doméstica limitada para manexar relacións internacionais. A entidade máis poderosa na relación de suzeranía, ou a cabeza de estado desta entidade máis poderosa chámase suzerán.
Historia e características
O termo suzeranía empregábase orixinalmente para describir a relación entre o Imperio otomán e as súas rexións contiguas. Diferénciase da soberanía en que o tributario ten unha autonomía limitada. Un suzerán tamén era un señor feudal a quen os vasalos pagábanlle un tributo.
O concepto de suzeranía é un concepto que se aplica aos imperios na historia, non ten cabida na lei internacional do século XXI.
Jon Idigoras
Traxectoria
Comezou a traballar como obreiro metalúrxico aos 14 anos na factoría de IZAR de Zornotza. Afeccionado aos touros dende mozo, Idigoras chegou a tourear nalgunhas prazas vascas, e no mundo taurino chegóuselle a coñecer como Chiquito de Amorebieta, Chiquito de Eibar ou Morenito del Alto. Comezou como subalterno na cuadrilla do Duque de Boroa. En 1976 foi un dos fundadores do sindicato abertzale Langile Abertzaleen Batzordeak. Estivo na cadea durante a ditadura de Franco e posteriormente exiliouse.
En 1978 iniciou a súa actividade política pública en Altsasu (Navarra) como fundador de Herri Batasuna. Foi integrante da Mesa Nacional da formación entre 1978 e 1995 e portavoz desta coalición. Como portavoz da esquerda independentista radical na década dos 80 veuse denunciado en numerosas ocasións polas súas declaracións, concretamente ante o Tribunal Supremo que chegou a tramitar até catro procesos ao mesmo tempo contra el. Tamén pasou por moitos xulgados a declarar sobre a súa relación con Euskadi Ta Askatasuna. En tódolos casos saíu absolto.
O 20 de novembro de 1989 foi testemuña do atentado perpetrado en Madrid por asasinos a soldo de ultradereita española contra dos deputados de Herri Batasuna no Congreso, no que foi asasinado Josu Muguruza e ferido moi grave Iñaki Esnaola. Idigoras saíu ileso porque a arma que lle apuntaba encalouse. Foi á cadea xunto ao resto de membros da Mesa Nacional de HB, por orde do maxistrado da Audiencia Nacional Baltasar Garzón, acusado de colaboración con ETA. Saíu en liberdade provisional, a causa da doenza que padecía.
En 1999 publicou as súas memorias: El hijo de Juanita Gerrikabeitia (Editorial Txalaparta). Nos seus últimos anos, a gravidade do seu estado de saúde fixo que pasase a ser considerado como un histórico dos sucesivos partidos arredor dos cales vai agruparse a esquerda abertzale. A súa presenza veuse limitada a aparecer en manifestacións, artigos en xornais afíns e algunhas roldas de prensa, especialmente logo da ilegalización de Batasuna. A súa derradeira comparecencia importante foi a intervención que realizou no mitin que Batasuna celebrou no velódromo de Anoeta (Donostia) o 14 de novembro de 2004, no cal fíxose pública a Proposta de Anoeta.
Pasamento
Idigoras atribuía a súa doenza á gran cantidade de cigarros que fumara durante anos, hábito polo cal se vai arrepentir na súa última época. Jon Idigoras morreu a causa dunha doenza pulmonar crónica ás once e media do 3 de xuño de 2005 na Clínica San Sebastián de Deusto (Bilbao). A súa capela ardente foi instalada no salón de actos da Casa do Concello de Amorebieta grazas a un acordo do goberno municipal (coalición Partido Nacionalista Vasco-Eusko Alkartasuna).
Federación Andaluza de Fútbol
A Federación Andaluza de Fútbol (FAF) é o organismo xestor de todas as competiticións de fútbol en Andalucía, que ten a súa sede en Sevilla e delegacións no resto de capitais de provincia. Está integrada na Real Federación Española de Fútbol.
Ten a súa orixe na chamada Federación Novena de Football Clubs presidida por Francisco Javier Alba y Alarcón e fundada o 22 de febreiro de 1915, entidade organizadora dos diferentes eventos futbolísticos acontecidos na comunidade tras o auxe deste deporte na segunda década do século XX. Tras denominarse Federación Rexional Sur desde 1916 toma o seu actual nome o 17 de marzo de 1950.
Breixa, Silleda
Santiago de Breixa é unha parroquia que se localiza no concello de Silleda. Segundo o IGE, en 2022 tiña 93 habitantes (49 homes e 44 mulleres), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 174 habitantes.
Patrimonio
Na parroquia consérvanse os petróglifos do Primadorno e o castro das Penas. A Igrexa de Santiago de Breixa é un pequeno templo románico no que destaca a rica decoración interior, moi ben conservada, cun notable arco dobre de medio punto no acceso ó presbiterio, así como o variada imaxinería representada nos capiteis: leóns, centauros, aves, sereas, grifóns etc.
O Pazo de Fares foi construído no século XVI e vencellada aos Negreiros e Portela.
Festas
Na parroquia ten lugar a festa da castaña de Breixa.
Galería de imaxes
<Gallery> Ficheiro:Silleda Breixa 01-09.jpg|Dobre arco de medio punto. Ficheiro:Silleda Breixa 01-06.jpg|Capitel. Ficheiro:Silleda Breixa 01-02.jpg|Capitel. Ficheiro:Silleda Breixa 01-03.jpg|Capitel. Ficheiro:Silleda Breixa 01-15.jpg|Capitel. Ficheiro:Silleda Breixa 01-16.jpg|Representación do Purgatorio. Ficheiro:Silleda Breixa 01-14.jpg|Grifóns nun capitel. Ficheiro:Capela do Pazo de Fares, Santiago de Breixa, Silleda.jpg|Capela do Campo. Ficheiro:Pazo en Breixa, Silleda.JPG|Casa de Fares. Ficheiro:Capelafares1.jpg|Capela de Fares. </Gallery>
Antonio Pérez Ojea
Antonio Pérez Ojea, nado en Salceda de Caselas en 1887 e finado o 30 de novembro de 1953, foi un mestre e político galego.