cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Doina Melinte
Traxectoria
Retirouse do atletismo en 1992. Na actualidade, ocupa o 6º lugar na clasificación mundial de todos os tempos nos 800 metros con 1:55,05 que ademais segue sendo a marca nacional de Romanía.
San Martiño de Moreiras, O Pereiro de Aguiar
San Martiño de Moreiras é unha parroquia do concello do Pereiro de Aguiar na comarca de Ourense, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 233 habitantes, deles 112 eran homes e 121 eran mulleres, o que supón unha diminución de 23 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Amecameca
Amecameca é un concello do Estado de México, en México. Limita ao norte con Tlalmanalco, ao leste co estado de Puebla, ao sur con Atlautla e Ozumba e ao oeste con Ayapango e Juchitepec. A súa cabeceira municipal é Amecameca de Juárez. Abrangue unha superficie de 189 48 km² e a súa poboación era de 48 421 habitantes no ano 2010.
Günter Netzer
Günter Netzer, nado en Mönchengladbach o 14 de setembro de 1944, é un futbolista alemán.
Traxectoria
Os seus inicios foron no Borussia Mönchengladbach, club no que estivo ata o ano 1973, cando fichou polo Real Madrid. Remataría a súa carreira como xogador no Grasshoppers Zurich no que estivo dende 1976 ata 1978.
Cun toque de balón extraordinario, abraiou ós seus rivales co seu dominio do esférico, enviando pases maxistrais a cada curruncho do terreo. Era coñecido como "O Karajan do Fútbol Europeo" en referencia ó famoso director austríaco.
Internacionalmente deixou a súa pegada sobre todo na Eurocopa de 1972, cando a selección xermana gañou o torneo. No mundial de 1974 só disputou 21 minutos, participando moi pouco na consecución do título. En total xogou 37 encontros internacionais en anotou 6 goles
Como adestrador, fíxose cargo do Hamburgo gañando 3 títulos da Bundesliga en 1979, 1982 e 1983.
Rodalies de Catalunya
220px|miniatura|Logotipo de Rodalies de Catalunya. 220px|miniatura|O logotipo nun tren Civia.
Os servizos de proximidades son operados por Renfe Operadora e circulan pola rede ferroviaria de largo ibérico de Adif, a través das liñas da rexión metropolitana de Barcelona.
Actualmente a rede conta con seis liñas de rexionais non integradas na rede de transporte público e sete liñas de proximidades integradas no sistema tarifario de seis zonas creado pola Autoritat del Transport Metropolità (ATM Àrea de Barcelona) que inclúe tamén autobuses, tranvía e trens de proximidades do Ámbito metropolitano de Barcelona e comarcas limítrofes.
Incidencias
Principalmente os problemas incidiron na rede operada por Renfe Operadora e propiedade de Adif, pero de rebote tamén afectaron á liña Llobregat-Anoia de FGC. A rede de Renfe interrompeu durante 40 días algúns servizos, e os servizos de FGC durante dous meses.
Traspaso á Generalitat
miniatura|200px|Civia co novo logotipo Coa aprobación da Estatuto de Autonomía de Cataluña de 2006 iniciáronse as conversacións entre a Generalitat de Cataluña e o Goberno de España sobre os traspasos de diferentes servizos de ferrocarrís que eran competencia do Estado e que a Generalitat reclama en virtude do artigo 169 do Estatuto: "a Generalitat ten competencia exclusiva sobre os transportes terrestres de viaxeiros e mercancías por estrada, ferrocarril e cable que transcorran integramente dentro do territorio de Cataluña". José Luis Rodríguez Zapatero, presidente do Goberno de España, comprometeuse a traspasar o servizo de proximidade de Renfe en xaneiro de 2008 e finalmente chegou dous anos máis tarde.
O 29 de decembro de 2009 pechouse o traspaso do servizo de proximidade de Renfe a Cataluña nunha Comisión Mixta de Transferencias Administración do Estado-Generalitat. O acordo recoñece á Generalitat como a autoridade ferroviaria de proximidades a partir da 1 de xaneiro de 2010. En canto ao contrato con Renfe, a finais de 2010, a Generalitat poderá asinar un novo contrato con Renfe Operadora ou ben buscar outra operadora.
Os servizos que se traspasaron son todas as liñas de proximidades Barcelona e os servizos da liña de Puigcerdà entre Vic, Puigcerdà e La Tor de Querol. En canto á infraestrutura o titular seguirá sendo Adif, é dicir o Estado. Co traspaso cambiouse a denominación Rodalies Barcelona pola de Rodalies de Catalunya.
Un ano máis tarde pechouse o acordo do traspaso dos rexionais, denominados por Renfe Media distancia, o 17 de novembro do 2010 nunha comisión mixta. Asumindo a xestión a 1 de xaneiro do 2011 e incorporándoos á marca Rodalies de Catalunya como servizos rexionais. Non se incluíron os servizos de rexionais de alta velocidade, Avant, nin os servizos entre comunidades autónomas como o de Valencia e Zaragoza.
Servizos de proximidade del Camp de Tarragona
A rede de proximidades (rodalies) está composta por dous servizos xestionados por Renfe Operadora.
Servizos de proximidade de Xirona
A rede de proximidade (rodalia) está composta dun servizo xestionado por Renfe Operadora.
Servizos rexionais
A rede de rexionais está composta por seis servizos de Media Distancia, Catalunya Express, xestionados por Renfe Operadora.
Brisa
miniatura|400x400px|Tipos de brisa. Chámase brisa a unha circulación de ar (vento) de feble a moderada intensidade próxima á superficie. Tal circulación afecta a unha capa rasa da atmosfera (ata arredor de 200 metros de altitude) e os ventos locais asociados son extremamente influenciados (na dirección) por obstáculos naturais e (na intensidade) pola rugosidade da superficie. A súa dirección e intensidade, ben como o xurdimento e a disipación, dependen tamén da actuación ou non de efectos globais (de maior escala), tales como os sistemas frontais e mesmo outros fenómenos de mesoescala. Cando os ventos globais son febles, os ventos locais poden dominar. É o caso das brisas marítima/terrestre.
Brisa marítima/terrestre
Como as masas de terra son quecidas polo sol máis rapidamente do que o océano, o ar enriba delas ascende e crea unha baixa de presión no chan que atrae o ar máis fresco do mar: o que se chama unha brisa marítima. Ao caer da noite, hai moitas veces un período de calma durante o cal a temperatura na terra e no mar son iguais. De noite, como o océano arrefría máis lentamente, a brisa sopra da terra, na dirección oposta, mais é xeralmente máis feble porque a diferenza de temperaturas é menor. Os monzóns do sueste asiático son brisas marítimas de grande escala. Varían a súa dirección entre as estacións porque as masas de terra son quecidas ou arrefriadas máis rapidamente que o mar:
A brisa marítima é o desprazamento do ar frí­o que vén dos océanos en dirección ao ambiente terrestre.
Gudín, Guimarei, A Estrada
Gudín é un lugar da parroquia de Guimarei no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 10 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 7 eran homes e 3 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Brisa
Brisa marítima/terrestre
A brisa terrestre é o desprazamento do ar frío que vén da terra en dirección ao mar.
Castione della Presolana
miniatura|Vista de Castione della Presolana ó fondo Castione della Presolana é un concello italiano da provincia de Bérgamo, na rexión da Lombardía. Localizada no val Seriana, ten 42 km² e 3.285 habitantes distribuídos entre as fraccións de Dorga e Bratto e o antigo núcleo de Rusio situadas entre os 850 e os 1500 metros. L'Intesa conta con 11 representantes no consello comunal e Progetto Democratico conta con 5 representantes.
Aeroporto de Bacolod-Silay
O aeroporto de Bacolod-Silay é o principal aeroporto que serve á área metropolitana de Bacolod, na rexión da illa de Negros de Filipinas.
O aeroporto está situado a 15 quilómetros ao nordés de Bacolod, en Barangay Bagtic, Silay. Os códigos IATA e ICAO están herdados do aeroporto doméstico da cidade de Bacolod, ao cal substituíu en 2008. É o aeroporto máis concorrido dos que serven á illa de Negros, seguido polo Aeroporto de Sibulan.
Ladytron
dereita|miniatura|Ladytron nunha actuación musical en Londres, ano 2003. miniatura|Helen Marnie, Mira Aroyo, Daniel Hunt e Reuben Wu, en México, ano 2011.
Ladytron é un grupo musical de electropop británico. Formouse en Liverpool en 1999, e o seu nome vén dunha canción de Roxy Music de 1972. O grupo está formado por Helen Marnie (vocalista, sintetizadores), Mira Aroyo (vocalista, sintetizadores), Daniel Hunt (sintetizadores, guitarra eléctrica, voz) e Reuben Wu (sintetizadores).
Historia
Os produtores e DJs de Liverpool, Daniel Hunt e Reuben Wu coñecéronse na década de 1990. Hunt tamén fundou o selo discográfico independente Invicta Hi-Fi e unha discoteca. Wu graduouse en 1997 en deseño industrial pola Sheffield Hallam University.
Usando o alcume de Ladytron, gravaron o sinxelo de debut Hei Took Her to a Movie, por 50 libras esterlinas coa cantante invitada Lisa Eriksson (que máis tarde integrou a banda Techno Squirrels). Esta canción foi lanzada en 1999 e converteuse no sinxelo da semana segundo NME. Máis tarde, Marnie e Aroyo uníronse ao grupo como vocalistas e teclistas.
Helen Marnie estudou Licenciatura en Artes na Universidade de Liverpool e Mira Aroyo era Licenciada en Bioquímica pola Universidade de Oxford. Ambas as dúas integráronse ao dúo máis coñecido de Ladytron, cando a banda fíxose mundialmente famosa.
Produciron remesturas para artistas como David Gahan, Goldfrapp, Apoptygma Berzerk, Placebo, Blondie, Gang of Four, Christina Aguilera, Bloc Party, Kings of Convenience, Indochine, She Wants Revenge, Simian, Nine Inch Nails, SONOIO ou Soulwax.
Estilo
O seu son mestura electropop coa new Wave e os elementos de shoegazing. Ladytron describe o seu son como ''pop electrónico. Centráronse nun equilibrio entre as estruturas do pop e sons experimentais. As súas letras, a maioría das cales son en inglés, son moi escuras no sentido que ás veces son difíciles de contextualizar, ademais dalgunhas cancións en búlgaro escritas por Mira Aroyo, nacida en Bulgaria.
Lingua proto-hmong-mien
O proto-hmong-mien é o devanceiro hipotético (protolingua) das linguas hmong-mien.
O cabaleiro inexistente
O cabaleiro inexistente é unha novela fantástica escrita en lingua italiana por Italo Calvino e publicada en 1959 co título orixinal de Il cavaliere inesistente. Foi traducida ao galego por Silvia Gaspar, e publicada por Edicións Xerais en 1988, con ilustracións de Xosé Gimeno Peón.
É a terceira parte da triloxía I nostri antenatti, iniciada por O vizconde demediado e O barón rampante.
Trama
Axilulfo é o cabaleiro inexistente, que se mantén vivo só coa forza da súa vontade. Era un soldado moi exemplar do exército de Carlomagno e éralle moi antipático a todos. El non sabía o que era poder pecha-los ollos e despois ó espertar encontrarse igual ca antes, por iso lle tiña certa envexa aos demais. Combate xunto aos Francos, liderados por Carlomagno na súa loita contra os infieis. Ama a excelencia por riba de tódalas cousas, e por este motivo non ten a estima dos outros paladíns.
Carlomagno cabalgaba á cabeza do exército dos Francos. Ían facendo unha marcha de aproximación e como este xa ía vello tiñan que parar numerosas veces no camiño, durante unha desas paradas ven a un home que era medio parvo Gurgulú e o rei asignoullo como escudeiro a Axilulfo.
Nunha parada, o exército franco atópase con Gurdulú, un rapaz irreflexivo que se deixa levar polo corazón, e que se ve asignado como escudeiro de Axilulfo por orde de Carlomagno. Durante un banquete, o cabaleiro Torrismundo revela un dato importante na historia de Axilulfo: di que realmente non debe ser considerado cabaleiro, pois a rapaza de quince anos que rescatara do ataque de dous bribóns, non era virxe, senón que era súa nai. A revelación provoca o medo no cabaleiro Axilulfo, que por honra marcha na procura da rapaza para que confirme que era virxe.
Doutra banda, Bradamante marcha perseguindo a Axilulfo, e Rambaldo persegue a Bradamante. Pola súa parte, Torrismundo marcha na procura do seu pai, segundo el, a Orde do Graal, pois a nai tivera relación cos cabaleiros da orde, e debe considerarse fillo da orde, ao ter que se manteren castos os soldados da mesma. Torrismundo atopa aos cabaleiros do Santo Graal, e procura integrarse na orde, pero desbota a idea logo de ver a súa falta de ética, ao actuar como unha seita mística e cometer abusos contra os campesiños do lugar.
Logo de varias aventuras a través de Inglaterra, Escocia e Marrocos, Axilulfo rescata de novo a muller que buscaba, Sofronia,que estaba nun convento, xa que fora vendida como escrava e esposa do sultán. Regresan á fronte de batalla do exército franco para demostrarlle ao emperador que é un cabaleiro lexítimo, pero Torrismundo ten relacións con ela, sen saber que era a que sinalara como a súa nai. Porén, finalmente descóbrese que non son nai e fillo, senón medio irmáns, sen lazos de sangue, ao ser el fillo ilexítimo da raíña de Escocia e ela filla ilexítima do rei. Axilulfo por fin sabe o que pasou, e ao coñecer a verdade considera que xa non ten razóns para seguir con vida. Desaparece, e deixa a súa branca armadura ós pés dunha aciñeira cunha nota na que lle poñía a Rambaldo que lle deixaba a súa armadura.
Rambaldo, coa armadura branca, déitase con Bradamante. Cando ela se decata de que non era Axilulfo, escapa a un convento. Rambaldo segue na súa procura, e cando finalmente a atopa, Bradamante fai saber ao lector que era ela quen estaba escribindo a obra, co nome de Sor Teodora que primeiro adoecía polo amor de Axilulfo e agora ardía polo apaxionado Rambaldo.
Narración
A obra está contada por Sor Teodora, que alterna a primeira persoa para contar o que lle pasa no mosteiro ao tempo que escribe, e a terceira persoa para distanciarse dos feitos existentes no pasado, tanto os que presenciou e viviu (narrador testemuña) como os que non.
Trátanse temas propios da Materia de Francia, aparecendo moitos personaxes do Cantar de Roldán.
Tempo e espazo
A acción desenvólvese a finais do século VIII, cando Carlomagno era rei dos francos. A acción principal desenvólvese en Francia, con aventuras pola Bretaña, Gran Bretaña e Marrocos.
Adaptacións
Foi traducida a diversas linguas, e levada ao cinema en 1969 por Pino Zac co título de Il cavaliere inesistente.
Enfermaría
miniatura|200px|[[Enfermeira no seu posto de traballo.]] A enfermaría ou enfermería é a profesión do campo das ciencias da saúde e a titulación universitaria da persoa que se dedica ao coidado dos enfermos, da súa familia e da comunidade en todas as etapas do ciclo vital e nos seus procesos de desenvolvemento. O seu profesional é o enfermeiro, feminino enfermeira.
Nos tempos premodernos, monxes e monxas, e militares, prestaban servizos de enfermaría. Algúns vestixios destes antecedentes relixiosos e militares aínda permanecen hoxe. Por exemplo, no Reino Unido, as supervisoras de enfermaría denomínanse sisters (irmás, como as sores ou irmás relixiosas), ou en alemán, "enfermeira" é Krankenschwester (literalmente, "irmá das enfermidades").
A enfermaría é unha profesión altamente feminizada, e a día de hoxe aproximadamente hai un 85 % de enfermeiras, aínda que nalgúns servizos especiais o predominio dos homes é maior.
Definicións de enfermaría
Segundo o Consello Internacional de Enfermaría, a enfermaría defínese do seguinte modo:
A anterior definición foi ampliada ou adaptada como, por exemplo, a que propón a Facultade de Enfermaría da Universidade de Moscova, en Rusia:
A enfermaría como profesión
As intervencións da enfermaría están baseades en principios científicos, humanísticos e éticos, fundamentais no respecto á vida e á dignidade da persoa.
O enfermeiro xeralista
En España, por definición, todos os enfermeiros son profesionais. O enfermeiro xeralista, con independencia da súa especialización, é o profesional legalmente habilitado, responsábel dos seus actos profesionais de enfermeiro que adquiriu os coñecementos e aptitudes suficientes sobre o ser humano, dos seus órganos, das súas funcións biopsicosociais en estado de benestar e de enfermidade, do método científico aplicábel, as súas formas de medilo, valoralo e avaliar os feito cientificamente probados, así como a análise dos resultados obtidos, auxiliándose cos medios e recursos clínicos e tecnolóxicos adecuados, con vista a detectar as necesidades, desequilibrios e alteracións do ser humano, referidos á prevención da enfermidade, á recuperación da saúde e a súa rehabilitación, reinserción social e/ou axuda a unha morte digna.
A profesión enfermeira engloba catre esferas de traballo:
San Xoán de Moreiras, O Pereiro de Aguiar
San Xoán de Moreiras é unha parroquia do concello de Pereiro de Aguiar na comarca de Ourense, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 303 habitantes, deles 153 eran homes e 150 eran mulleres, o que supón unha diminución de 10 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Luleå HF
O Luleå HF é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Luleå (Suecia). Actualmente compite na SHL (a máxima categoría do hóckey sobre xeo sueco), competición que gañou en 1996. Trátase do equipo situado máis ao norte do país de toda a Elitserien e xoga nesta categoría de xeito ininterrompido dende a tempada 1984-85. Debido ao seu rendemento estable cada ano na liga regular, o equipo nunca tivo que xogar o Kvalserien para manter a categoría. Xoga os seus partidos como local no Coop Arena, un pavillón con capacidade para 6.300 espectadores.
Enfermaría
O enfermeiro xeralista
É unha profesión con ámbitos de actuación moi amplos, desde atención primaria, hospitais, residencias sociosanitarias, escolas, ambulancias, centros de traballo, presos.
Actualmente esta profesión encóntrase inmersa nun cambio moi importante. A introdución de especialidades, o acceso ao grao (antigamente diplomatura ou licenciatura, segundo os países) e aos estudos de máster e doutoramento, van modificar radicalmente a profesión.
Na mesma categoría, existe a figura do chamado enfermeiro supervisor, cuxa función específica é supervisar o traballo e o contorno físico do traballo de todos os profesionais que existen na unidade ao seu cargo.
Oza, Carballo
San Breixo de Oza é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 584 habitantes (275 homes e 309 mulleres) distribuídos en 14 entidades de poboación. Segundo o padrón municipal en 2004 tiña 732 habitantes (383 mulleres e 350 homes), 66 menos ca en 1999.
Enfermaría
O enfermeiro xeralista
Os enfermeiros teñen funcións independentes (as relativas ao coidado) e dependentes ou delegadas polo médico (administración de medicación, vendaxes especiais e técnicas invasivas como a venopunción, basicamente).
Oza, Carballo
Patrimonio
miniatura|Peto de ánimas preto da igrexa. A igrexa de San Breixo é de estilo barroco, na súa fachada consérvase unha escultura do seu patrón.
Enfermaría
Especialidades da enfermaría
Ademais da enfermaría xeral existen as especialidades en enfermaría, como:
Auxiliares de enfermaría (Técnicos auxiliares de enfermaría)
Tamén existe en España (e nalgúns outros países, como en Colombia, por exemplo) unha segunda categoría de profesionais dentro da enfermaría: os técnicos en coidados auxiliares de enfermería, tamén coñecidos como técnicos auxiliares de enfermaría, auxiliares de enfermaría ou enfermeiros auxiliares, que son titulados de grao medio (formación profesional con 2 cursos académicos de preparación —non universitarios, obviamente— cuxas funcións, delegadas pola enfermaría e a medicina (baixo prescrición), son os coidados relacionados coa eliminación de residuos, hixiene e alimentación, así como —baixo supervisión— a administración por vía oral e rectal de medicación e a toma de constantes e signos vitais básicos (teñen prohibida a administración de medicación por vía parenteral, así como calquera técnica diagnóstica ou preventiva, as escarificacións ou as puncións ).
Oza, Carballo
Patrimonio
Preto da igrexa atópase un peto de ánimas e no lugar das Torres a cruz de San Verísimo.
Ademais, tense constancia das seguintes mámoas:
Enfermaría
Auxiliares de enfermaría (Técnicos auxiliares de enfermaría)
Xa que forman parte da enfermaría, xeralmente estes profesionais están presentes nos mesmos lugares de traballo que os enfermeiros e médicos, complementando o seu labor, ben sexa en hospitais (incluíndo servizos como a Unidade de Coidados Intensivos ou a Administración), en consultorios, en clínicas dentais o en centros de saúde. Polo mesmo motivo, están capacitados ao igual que os enfermeiros para realizar funcións asistenciais e administrativas, aínda que non docentes ou investigadoras.
Primeiros tempos
A arte enfermeira ou arte de coidar aparece descrita de diferentes maneiras nas culturas populares. As definicións e es prácticas evolucionaron moito no curso dos tempos.
Seguramente a orixe das prácticas de coidados está ligado ás intervencións maternais que aseguraban a continuidade da vida e da especie. A alimentación, como necesidade básica que implica suplencia e axuda (por parte da nai ou substituta) nos primeiros estadios evolutivos do home considérase como a práctica de coidados máis antiga.
A historia da profesión enfermeira mostra como a disciplina enfermeira forxouse no curso dos tempos, frecuentemente de forma empírica, ao redor da relixión ou de sucesos como as guerras, as necesidades evolutivas da sociedade en materia de saúde, de coidados de saúde e tamén das reflexións humanistas e da toma de conciencia das necesidades sociais. A enfermaría e os coidados enfermeiros evolucionaron coa historia da medicina e a filosofía da ciencia.
Idade Media
Na Idade Media, a vocación de "axudar ao próximo" encóntrase estreitamente ligada á ideoloxía da relixión e da Igrexa. Os coidadores adoptan consignas similares ás da relixión de Cristo: socorrer aos humildes, ter misericordia dos aflixidos, pois na época, a idea de pobreza se xunta á da caridade.
As grandes epidemias e os tempos de guerra influíron na organización do coidado ás persoas enfermas no seo das congrecións relixiosas. O cristianismo e a súa organización (a Igrexa Católica) tivo vínculos históricos importantes coas prácticas de coidados de enfermaría desde os mosteiros a través das ordes relixiosas, así como desde a conquista da Terra Santa nas cruzadas. Como consecuencia do pensamento medieval relacionado coa reconquista dos Santos Lugares, xurdiu un movemento organizado que cristalizou co fenómeno histórico das cruzadas, as cales deron lugar á aparición de tres tipos de figuras: o guerreiro, o relixioso e o enfermeiro.
A demanda de hospitais e sanitarios nas rotas seguidas polos cruzados propiciou a aparición das Ordes Militares dedicadas á enfermería: especialmente da Cabaleiros Hospitalarios de San Xoán de Xerusalén, que fondaron as primeiras enfermarías que tiñan a vocación de "asegurar e coidar", pero tamén os Cabaleiros Teutónicos e os Cabaleiros de San Lázaro.
Paralelamente, os hospitais evolucionaron seguindo o desenvolvemento das cidades: novas formas de asistencia desenvólvense, sobre todo desde o século VII no seo do que os franceses denominan Hôtel-Dieu. Estas institucións comeza a restrinxir as entradas da xente en proveito das enfermidades curábeis, especializándose en hospicios onde os coidados aos enfermos organízanse a través da xerarquía relixiosa e son dispensados polas sores (monxas) hospitalarias. O coidado aos enfermos baséase entón na aplicación de técnicas e coñecementos médicos e cirúrxicos que lentamente se van desenvolvendo.
En España, a primeira institución destinada a acoller enfermos foi o Hospital do Bispo Masona, en Mérida, no século VI, segundo Domínguez Alcón e o Diccionario Eclesiástico de España.
Idade Moderna
miniatura|250px|Grande Hospital Real construído en [[Santiago de Compostela, por decisión dos Reis Católicos de 1499, entre 1501 e 1511. ]]
No século XVI os coidados non son aínda coidados médicos, senón máis ben axudas aos indixentes, aos camiñantes (peregrinos) e aos mendigos. Até o ano 1500, a escasa atención en canto á regulamentación dos coidados de enfermaría, practicados en ámbitos domésticos, propiciou unha variedade de grupos que exercían estas actividades fóra dos ámbitos institucionais: Nodrizas, parteiras o comadroas, grupos dedicados ao coidado a domicilio e grupos dedicados a outras prácticas sandadoras.
A Reforma protestante tivo graves consecuencias para os coidados da saúde debido á supresión das institucións de caridade, xa que, para a filosofía protestante, "non son necesarias as obras de caridade para obter a salvación". Isto traduciuse nun abandono da consideración do coidado de enfermaría, que continuou existindo no ámbito católico.
Entre os anos 1500 e 1860, a enfermaría tivo o seu peor momento, debido a que a idea predominante era que a enfermaría constituía unha ocupación relixiosa máis que intelectual, polo que o seu progreso científico considerábase innecesario. Donahue denominou a este período a "Época escura da enfermaría".
Idade Contemporánea
A inglesa Florence Nightingale (Florencia, Gran Ducado de Toscana 1820 - Londres, 1910) está considerada como a fundadora do oficio de enfermaría moderno ao facer modificacións nas curas que se lle facían aos feridos da guerra de Crimea (28 de marzo de 1853 - 1 de abril de 1856). Cambios como lavar a roupa, dar comida suficiente ou manter a hixiene das salas modificarían radicalmente as expectativas de vida dos pacientes. miniatura|esquerda|[[Florence Nightingale, considerada como a pioneira dos coidados enfermeiros.]]
O Instituto de Diaconisas de Kaiserwerth, creado en 1836 polo pastor protestante Theodor Fliedner (1800-1864), supuxo o inicio dunha formación regrada para enfermeiras. Este feito, acaecido no ámbito protestante, pode supoñer nunha análise superficial unha contradición; porén, o propio caos e desorganización dos coidados de enfermaría protestantes foi o que exixiu unha regulamentación formal e específica para exercer a profesión.
Segundo Robinson, no libro Notes on Nursing (Notas sobre a enfermaría), publicado por Florence Nightingale en 1859, supuxo "un texto de crucial influencia sobre a enfermaría moderna".
En 1860 inaugurouse a Nightingale Training School for Nurses (Escola Nightingale de formación para enfermeiras"), que foi unha institución educativa independente financiada pola Fundación Nightingale. A orixinalidad do proxecto foi considerar que debían ser as propias enfermeiras as que formasen ás estudantes de enfermaría mediante programas específicos de formación, facendo fincapé tanto nas intervencións de enfermaría hospitalarias como extrahospitalarias, para o mantemento e prevención da saúde tanto do individuo como das familias.
Nigthingale, reformadora do concepto de enfermaría, deulle unha nova directriz á ciencia do coidado do ser humano, ademais de diferenciar o que era medicina da enfermaría desde o punto de vista de que a enfermaría situaba ao paciente nas mellores condicións para que a natureza actuase sobre el nun ambiente limpo, libre de axentes patóxenos.
En Estados Unidos, segundo Donahue, o primeiro texto sobre enfermaría publicouse en 1885 pola señora Clara Weeks Shaw, e a primeira revista nacional sobre enfermaría, The Trained Nurse and Hospital Review, apareceu en 1888. Lilian Wald foi a precursora do que hoxe se entende como Enfermaría comunitaria, mediante un proxecto que comezou en Nova York en 1893 como unha organización filantrópica, e que constituiría a base para o posterior desenvolvemento da saúde pública en dito país.
En Francia, en 1871, pouco despois dos acontecementos sa Comuna de París, aparecen as primeiras estruturas de ensino laico e regulamentado para os coidados enfermeiros, baixo o impulso do doutor Désiré-Magloire Bourneville, e dunha ordenanza de 28 de outubro de 1902 animando ás facultades de medicina a tomar ao seu cargo o seu ensino. .
Nova Zelandia foi o primeiro país que regulou as enfermeiras no ámbito nacional coa adopción da Acta de Rexistro de Enfermeiras, o 12 de setembro de 1901.
En 1922, na Universidade de Indiana (EE.UU.), fundouse a Sigma Theta Tau, unha organización que promove a investigación e dirección de enfermaría. Os seus membros son seleccionados de acordo cos seus logros académicos e calidade profesional, e entre eles figuran estudantes, estudantes graduados en programas de enfermaría e dirixentes de enfermaría comunitaria.
Posteriormente, Mrs. Benford Fenwick fundaría o Consello Internacional de Enfermeiras, a máis antiga de todas as organizacións internacionais para traballadores profesionais. miniatura|Facultade de Enfermaría. Universidade de [[Antioquia, en Medellín, Colombia. ]]
Durante a segunda guerra mundial a penuria de médicos fixo que a enfermaría adquirira maior importancia e relevo. Nos últimos días da guerra un artigo de Bixler e Bixler na revista American Journal of Nursing valoraba a enfermaría como unha profesión. Os sete criterios para unha profesión identificados por estes autores eran aplicábeis á enfermaría da forma en que se practicaba nese momento, e xustificaban a consideración desta actividade como profesión.
O coidados enfermeiros, dos que a terminoloxía quedou oficialmente fixada despois da primeira sesión do Comité de expertos en enfermaría da Organización Mundial da Saúde (OMS) en 1950, e cuxo primeiro código de deontoloxía se publicou en 1953, tenderon, desde aquela, a constituírse nunha ciencia.
En España, o 4 de decembro de 1953 unifícanse en ATS (Asistente Técnico Sanitario) os estudos de auxiliares sanitarios seguindo o modelo de especialidades médicas co obxecto de proporcionar así maior formación *posbásica ás profesións de matronas, practicantes e enfermeiras, de modo que as matronas pasan a ser unha especialidade de ATS e pouco despois tamén os fisioterapeutas. En 1977, transfórmanse en España as ensinanzas conducentes ao título de ATS polas de Diplomado universitario en enfermaría (DUE).
Este feito histórico supuxo o recoñecemento por parte da institución universitaria da enfermaría como disciplina en proceso de construción e como profesión de carácter universitario con todo o que iso implica: recoñecemento científico e académico da antiga actividade do coidado de enfermaría, crecemento doutrinal e a posibilidade futura de acceder a todos os graos académicos (licenciatura e doutoramento).
Máis recentemente, a enfermeira norteamericana Hall identificou os seguintes cinco criterios de actitude coa profesionalidade:
En España, co programa de estudos resultante do Proceso de Boloña, a enfermaría alcanzou o seu máximo desenvolvemento, pois é posíbel obter o doutoramento en enfermaría, que facilita o labor de investigación e, consecuentemente, o desenvolvemento da profesión.
Valentina Tereshkova
miniatura|100px|[[Selo postal|Selo con Valentina Tereshkova, 1963, URSS.]]
Valentina Vladimirovna Tereshkova (en Валентина Владимировна Терешкова), nada en Bolshoye Maslennikovo (oblast de Yaroslavl) o 6 de marzo de 1937, é unha excosmonauta, enxeñeira e política rusa. Foi a primeira muller da historia en permanecer en órbita no espazo exterior, a bordo do Vostok 6 o 16 de xuño de 1963. Para iso, foi seleccionada entre máis de catrocentos aplicantes e cinco finalistas. Orbitou a Terra corenta e oito veces, e permanece a día de hoxe como a única muller en facer en solitario unha misión espacial.
Traxectoria
Despois da escola, traballou en factorías téxtiles e estudou enxeñaría. Practicou o paracaidismo nun club local, facendo o seu primeiro salto con 22 anos, o 21 de maio de 1959. No ano 1961 foi secretaria do Komsomol (Liga Xove Comunista) e despois, membro do Partido Comunista da Unión Soviética. Para unirse ó corpo de cosmonautas, Tereshkova ingresou honorariamente nas Forzas Aéreas Soviéticas, tornándose polo tanto na primeira civil en voar ó espazo. Despois da disolución do primeiro grupo de mulleres cosmonautas (Tatyana Kuznetsova, Valentina Ponomaryova, Irina Solovyova, e Zhanna Yorkina.e Tereshkova) en 1969, foi unha prominente afiliada do Partido Comunista da Unión Soviética, ocupando varios cargos políticos. Permaneceu activa despois do colapso da Unión Soviética e é vista na actualidade como unha heroína en Rusia e no mundo enteiro.
Actividade social
En 2011, foi elixida para a Duma Estatal de Rusia do partido Rusia Unida na lista rexional de Yaroslavl. Tereshkova, xunto con Elena Mizulina, Irina Yarovaya e Andrey Skoch , é membro dun grupo interfacial de deputados para a protección dos valores cristiáns; nesta calidade, apoiou a introdución de emendas á Constitución rusa, segundo as cales, "a ortodoxia é a base da identidade nacional e cultural de Rusia". Vicepresidente da Comisión de Estrutura Federal e Autonomía Local da Duma Estatal desde o 21 de decembro de 2011.
Cneo Pompeio Magno
Cneo Pompeio Magno, coñecido como Pompeio o Magno, nado o 29 de setembro de 106 a.C. e finado en Exipto o 28 de setembro de 48 a.C.) foi un político e xeneral do Imperio romano.
Desde moi novo tivo vocación política e militar e grande ambición por conseguir unha boa carreira e chegar ao mandato supremo de Roma. Os seus comezos nesta carreira foron xunto ao cónsul de Roma, Sila, como oficial do seu exército. Casou cunha muller chamada Antistia, que repudiou anos máis tarde para casar de novo con Emilia (fillastra de Sila). Tivo unha terceira muller, Xulia, que era filla de Xulio César, o home con quen Pompeio formou o primeiro triunvirato de Roma.
Moitos foron os méritos militares que levaron a Pompeio ao triunfo de ser nomeado cónsul romano no ano 71 a.C. O devandito nomeamento foi unha excepción na que o Senado se saltou as normas das leis polas que se rexían entón para obter este título, é dicir, o que se chamaba cursus honorum.
Guerras sertorianas
Cando Roma se deu conta de que Quinto Sertorio, pretor da Hispania Citerior, se engrandecía e pretendía chegar a ser un monarca independente nesta provincia, mandou a Pompeio para que axudase ao procónsul Quinto Cecilio e xuntos vencesen a Sertorio. Deste xeito Roma expresaba o seu desexo de quitar plenamente o poder a Sertorio, que se fora facendo cada vez máis grande e perigoso.
Para este empeño Roma creou un exército especial e pediu aos cónsules que se fixesen cargo, pero os cónsules negáronse a emprender esa campaña. Con todo, ofreceuse voluntario un xeneral novo e ambicioso, que xa triunfara á beira de Lucio Cornelio Sila na reconquista de África e por cuxos méritos o propio Sila lle deu o apelativo de Magno, e o Senado honroulle co triunfo (espectacular desfile que se organizaba en ofrenda cara a algún xeneral que o merecese) no 79 a.C. Este xeneral era Cneo Pompeio o Grande.
En primeiro lugar, Pompeio e o seu exército fixeron a grande obra de construír unha calzada no monte Xenebra, que foi o primeiro camiño artificial que houbo nos Alpes, o mesmo que anos máis tarde, no 58 a.C., utilizaría César para levar as súas lexións á Galia. Foi necesario construír esta ruta porque o camiño da costa estaba ocupado polo pobos dos salvios (bárbaros veciños de Marsella), que estaban en pé de guerra. Ao pasar Pompeio pola nova calzada, sorprendeu os salvios polo flanco e venceunos sen dificultade, podendo así seguir pola estrada da costa, cruzar os Pireneos e entrar na Hispania o ano 77 a.C.
A guerra contra Sertorio comezou e nos primeiros tempos o triunfo deste último foi considerable. As súas forzas militares e o seu talento eran moi superiores ás de Pompeio e Metelo, que tamén loitaba contra el desde o extremo meridional do oeste. Pompeio edificou un campamento de inverno á vista de que a guerra sería dura e que se alongaría. O campamento chamouse Pompaelo, e así naceu a futura cidade de Pamplona. Pola súa banda, Metelo tamén edificara o seu propio campamento, que se chamou Metellinum, e que co tempo sería Badaxoz.
A guerra contra Sertorio terminou no ano 41 a.C., co absoluto triunfo de Pompeio e Metelo.
Os piratas
Dadas as circunstancias, no ano 67 a.C. a Asemblea do pobo aprobou unha lei pola cal se outorgaba a Pompeio ata 200 naves e autorización para aumentar o seu exército, cousa que non se facía normalmente con ningún xeneral. En 40 días, Pompeio varreu de piratas as costas do Mediodía occidental e noutros tantos días limpou a parte oriental ata chegar ás costas de Cilicia, onde tamén fixo un bo escarmento.
O regreso a Roma
Logo da campaña contra os piratas Pompeio dirixiuse a Siria loitando e vencendo ao rei Mitrídates VI, campaña bélica que durou desde o 67 a.C. ata o 62 a.C. No 61 regresou para Roma de forma triunfal por terceira vez. Licenciou o seu exército e pediu ao Senado que lle concedese terras para os seus lexionarios, como paga e recompensa. Pero o Senado non fixo caso da súa petición, polo que Pompeio, que era altivo e orgulloso e coñecía os seus propios méritos en todas as campañas anteriores, volveuse contra o partido aristocrático dos senadores, e no ano 60 declarouse abertamente inimigo do Senado, poñéndose de acordo co político Marco Licinio Craso e co xeneral Xulio César para formar o primeiro Triunvirato, cuxos triunviros eran estes tres xenerais. Nun principio este acordo careceu do apoio do Senado e non tivo soporte legal ningún. O seu programa estaba concibido para engrandecer Roma aínda á custa da oposición dos senadores. Tiñan ao seu favor o pobo e os soldados e por un tempo os tres xenerais foron os donos de Roma.
Cos anos, a relación dos tres xenerais foise deteriorando. No ano 53 a.C. morreu Craso en Carres (cidade próxima a Harran, na actual Turquía, ao sueste), loitando contra os partos. No ano 52 a.C., o Senado decidiu destituír a César do seu cargo de cónsul coa idea de que quedase un só, Pompeio. Este feito foi o comezo da grande inimizade entre César mais os seus partidarios e Pompeio mais os seus.
A fin de Pompeio
Cando lle chegaron as noticias do seu cesamento, César decidiu regresar a Roma co seu exército e defender os seus dereitos coa súa axuda. Cruzou no 49 a.C. o antigo río Rubicón, que marcaba a fronteira entre Italia e a Galia Cisalpina, e presentouse nas proximidades de Roma desafiando ao Senado e ao propio Pompeio. Ante esta audacia de César, Pompeio optou por retirarse para Brundisium (actual Brindisi, ao sur de Italia) e máis tarde para Grecia, onde contaba cun exército que lle era fiel; tiña tamén moitos partidarios seguidores da Hispania e contaba así mesmo coa frota que mandara na campaña contra os piratas. Malia todo, César tomou o control da península Itálica e perseguiu a Pompeio, derrotándoo na soada batalla de Farsalia (antiga cidade ao norte de Grecia), no 48 a.C. Esta batalla tense na Historia como unha das máis interesantes da Antigüidade desde o punto de vista da arte militar.
Pompeio puido fuxir, dirixíndose para Exipto, onde lle esperaba a morte ás mans dun sicario do rei Ptolomeo XIII (irmán de Cleopatra), cando desembarcou en Pelusio o 28 de setembro do ano 48 a.C. Ptolomeo quixo deste xeito render tributo a César, de quen se sentía grande amigo político.
Montehermoso
Montehermoso é un concello estremeño na provincia de Cáceres, España, que contaba no 2008 con 5769 habitantes. Montehermoso foi fundada no século XIII como aldea do Señorío de Galisteo e emancipouse como concello en 1837, cando o resto dos lugares do señorío.
Todos os regatos de Montehermoso van para ao río Alagón, que marca o límite dos termos municipais de Montehermoso e Valdeobispo e de Montehermoso e Galisteo. Os arroios máis importante que pasan polo concello son os de Aceituna, El Pez, La Nava e Ribera del Bronco.
La catedral del mar (serie de televisión)
La catedral del mar é unha serie de televisión, baseada na novela homónima de Ildefonso Falcones, producida por Atresmedia, Televisió de Catalunya e Netflix en colaboración con Diagonal TV. Está protagonizada por Aitor Luna, Michelle Jenner e Silvia Abascal, entre outros. A súa estrea tivo lugar o 23 de maio de 2018. A serie está composta por unha única tempada de 8 episodios de menos dunha hora de duración.
Sinopse
No século XIV Barcelona atópase nun dos momentos máis prósperos da súa historia: a cidade creceu cara a La Ribera, un humilde barrio de pescadores, no que se está empezando a construír a igrexa de Santa María del Mar. É entón cando chega a Barcelona un servo, Arnau Estanyol, fuxindo xunto co seu pai dos abusos dos señores feudais. Arnau traballará como palafreneiro, estibador e soldado e conseguirá converterse en home libre. O seu ascenso social levarao da miseria á vida folgada como cambista, o que espertará a envexa dos seus inimigos, que urdirán un complot e poñerán a súa vida en mans da Inquisición. A trama pretende mostrar o control relixioso e a segregación na sociedade medieval barcelonesa.
Montehermoso
No seu territorio encóntranse ademais varias lagoas, como a Lagoa del Tremedal, Lagoa del Jerrao, Lagoa Nueva etc.
Gigi (filme de 1958)
Gigi é un filme estadounidense de romance musical dirixido por Vincente Minnelli que foi estreado en 1958. O guión, escrito por Alan Jay Lerner está baseado na novela homónima de Colette. O filme contén a música e as letras de Frederick Loewe, arranxadas e dirixidas por André Previn.
Escardel
O topónimo galego Escardel pode referirse a:
Inter-Celtic
A edición componse dun CD e un DVD, este último con 11 das actuacións máis relevantes en diversos escenarios de todo o mundo, incluídos momentos con The Chieftains ou Sharon Shannon.
Colma
O termo colma pódese referir a:
Camposa
O topónimo galego Camposa pode referirse a:
Fernanda Ribeiro
Maria Fernanda Moreira Ribeiro, nada o 23 de xuño de 1969 en Penafiel, Portugal, é unha atleta portuguesa especialista en probas de longa distancia, que foi campioa olímpica de 10.000 metros nos Xogos de Atlanta 1996.
Traxectoria
Comezou a destacar xa en categoría infantil cando adestraba na Asociación Deportiva de Kolossal, antes de fichar polo FC Porto en 1982. Con só 16 anos conseguiu en 1985 o seu primeiro título de campioa de Portugal nos 3.000 metros. En 1988 proclamouse en Sudbury subcampioa mundial júnior nesta mesma proba.
Dario Argento
Dario Argento ([ˈdarjo arˈdʒɛnto]), nado en Roma o 7 de setembro de 1940 é un director, produtor e guionista italiano. É coñecido especialmente pola súa influencia no cinema de terror.
Fernanda Ribeiro
Traxectoria
Participou tamén nos Xogos Olímpicos de Seúl 1988, sendo eliminada nos 3.000 metros, e o mesmo ocorreulle nos Xogos de Barcelona 1992.
Dario Argento
Traxectoria
Argento naceu en Roma, fillo do produtor cinematográfico Salvatore Argento e a fotógrafa brasileira Elda Luxardo. Comezou a súa carreira como crítico, escribindo en varias revistas mentres asistía ao instituto. Ao rematalo conseguiu un traballo como columnista no xornal Paese Sera. No entanto comezou a traballar como guionista, colaborando con Sergio Leone no filme Ata que chegou a súa hora. Trala estrea deste filme debutou como director co filme giallo L'uccello dalle piume di cristallo, que se converteu nun grande éxito en Italia. A partir del continuou a concentrarse no xénero do giallo.
O filme Profondo rosso (1975), fixo a Argento coñecido internacionalmente e inspirou outros directores como John Carpenter. En 1978 colaborou con George A. Romero en Dawn of the Dead.
Fernanda Ribeiro
Traxectoria
A súa consagración como unha das mellores fondistas do mundo chegou en 1994 cando se proclamou campioa de Europa dos 3.000 metros en pista cuberta en París, e dos 10.000 metros ao aire libre en Helsinqui.
O 22 de xullo de 1995 logrou establecer en Hechtel unha nova marca mundial dos 5.000 metros con 14:36,45. A marca anterior a ostentaba a norueguesa Ingrid Kristiansen desde había case dez anos con 14:37,33
Dario Argento
Traxectoria
Tras Inferno, volveu ao giallo máis convencional con Tebras (1982). En Phenomena (1985), un dos primeiros papeis de Jennifer Connelly, mesturou o xénero coa fantasía sobrenatural.
A partir de La sindrome di Stendhal (1996) os filmes de Argento non foron ben recibidos pola crítica.
Documental
1993 - The King of Ads (director)
Fernanda Ribeiro
Traxectoria
Nos Campionatos do Mundo de Gotemburgo 1995 conseguiu un grande éxito gañando o ouro nos 10.000 metros e a prata nos 5.000 metros, onde o ouro levoullo a irlandesa Sonia Ou'Sullivan.
O maior éxito da súa carreira deportiva chegou nos Xogos Olímpicos de Atlanta 1996, o día 2 de agosto, ao gañar a medalla de ouro dos 10.000 metros, batendo ademais a marca olímpica con 31:01,63, nunha final moi emocionante decidida na última volta con Ribeiro atacando desde atrás. A medalla de prata foi para a chinesa Wang Junxia (31:02,58), vixente plusmarquista mundial, e o bronce para a etíope Gete Wami (31:06,65). Era a terceira medalla de ouro olímpica na historia de Portugal, tras as dos maratonianos Carlos Lopes e Rosa Mota.
O seu último grande éxito foi a medalla de bronce nos 10.000 metros dos Xogos Olímpicos de Sydney 2000, tras as etíopes Derartu Tulu e Gete Wami, nunha das carreiras máis rápidas da historia. Era a súa segunda medalla olímpica e fixo ademais a mellor marca da súa vida nesta proba con 30:22,88
Participou nos Xogos Olímpicos de Atenas 2004 nos 10.000 metros, no que eran os seus quintos Xogos, aínda que debeu abandonar a proba debido a problemas físicos.
Na actualidade segue competindo, principalmente en probas de ruta e campo a través, aínda que xa non destaca entre a elite mundial. Segue ostentando as marcas de Portugal en 5.000 e 10.000 metros.
Universidade do Bío-Bío
A Universidade do Bío-Bío (UBB) é unha institución universitaria chilena con campus central en Concepción e outro en Chillán. A UBB foi fundada en 1988 e o seu reitor é Héctor Gaete Feres.
== Historia ==
En 1947, grazas á reforma universitaria e a aplicación da teoría dos polos de desenvolvemento, as universidades tradicionais crear un sistema de oficinas en todo Chile. Na rexión de Bío-Bío, nacidas as sedes da Universidade Técnica Estatal e a Pontificia Universidade Católica de Chile (Talcahuano), e da Universidade de Chile en Chillán (sede Ñuble) en 1966.
En 1980, a sede Ñuble da Universidade de Chile tórnase o Instituto Profesional de Chillán (IPROCH) e Sede da Universidade Técnica Estatal (UTE, Concepción), converténdose na presente Universidade do Bío-Bío impartiédose Arquitectura.