cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pere Pau Ripollès Alegre
Traxectoria
Ademais da súa dedicación académica, é moi salientable a súa actividade dentro da comunidade numismática internacional, fundamentalmente como membro correspondente da Real Academia de la Historia (Madrid) desde 2000, como editor do Internacional Numismatic e-Newsletter do Consello Internacional de Numismática (2009-2015) e, desde 2015 a 2022, como vicepresidente desta institución.
Roman Provincial Coinage
Xunto con outros autores, Ripollès participa no proxecto Roman Provincial Coinage, da Universidade de Oxford e apoiado polo Museo Británico e a Biblioteca Nacional de Francia. Este proxecto estuda e cataloga as moedas provinciais romanas desde a morte de César ata o século II d. de C. Algúns dos seus volumes previstos (e os seus suplementos de actualización) están publicados e outros aínda en proceso, aínda que accesibles a través da web. . Estes son os volumes publicados da serie Roman Provincial Coinage coa participación de Ripollès:
Outras publicacións
Ademais, a Ripollès débenselle centos de artigos e colaboracións en obras colectivas sobre tema numismático. Esta é unha escolla, non exhaustiva, das súas obras monográficas máis salientables:
Recoñecementos
Pere Pau Ripollès foi galardoado en 1998 co Jeton de Vermeil, recoñecemento outorgado pola Société Française de Numismatique.
Foi recoñecido tamén, en 2016, coa prestixiosa medalla da Royal Numismatic Society, da que foron merecedores no seu día numismáticos da relevancia internacional de Ernest Babelon, Barclay Head, Harold Mattingly, Humphrey Sutherland ou Robert Carson.
A Pumarega, A Graña de Vilarente, Abadín
A Pumarega é un lugar da parroquia da Graña de Vilarente no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE en 2015 tiña seis habitantes (tres homes e tres mulleres), un menos ca en 2011 (3 homes e 4 mulleres).
O Cotarón, Sancovade, Vilalba
O Cotarón é un lugar da parroquia de Sancovade, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 estaba deshabitado.
Pedro Mascarenhas
Pedro de Mascarenhas, nado en Mértola cara a 1484 e finado en Goa (India) o 23 de xuño de 1555, foi un navegante, explorador e administrador colonial portugués. Foi o primeiro europeo que descubriu en 1512 a illa de Diego García no océano Índico e tamén atopou nesa viaxe a illa Mauricio, aínda que é probable que non fose o primeiro explorador portugués en facelo, pois expedicións anteriores como as de Diogo Dias ou Afonso de Albuquerque puideron habela atopado.
TV3
TV3 é a principal canle de televisión pública de Cataluña, pertencente a Televisió de Catalunya. Comezou a emitir o 10 de setembro de 1983, emitindo con regularidade desde o 16 de xaneiro de 1984.
Pedro Mascarenhas
Traxectoria
Grazas ao impulso dado ás viaxes de exploración pola fundación en 1499 da Casa da Índia (a Compañía das Indias Portuguesas, destinada a controlar o comercio colonial coa India), Mascarenhas, fillo dunha familia rica, reuniu unha frota de barcos coa que emprendeu unha serie de viaxes de exploración e comercio de especias na costa do norte de África e Mozambique.
TV3
Foi a segunda canle de televisión autonómica que se instaurou en España logo de ETB 1 de Euskal Telebista, ademais da primeira en emitir toda a súa programación exclusivamente en catalán. É unha peza fundamental na normalización do catalán, non só en Cataluña, xa que se pode sintonizar en Andorra, leste de Aragón, Baleares e o Rosellón.
Pedro Mascarenhas
Traxectoria
A finais de 1511, cando estaba nas proximidades do cabo de Boa Esperanza, o levantamento da rexión de Goa (probablemente instigados por Adil Shah, que quería liberar a península India do goberno de Albuquerque e os portugueses), levou a que Mascarenhas tomase a iniciativa de separarse da frota para atopar un xeito máis rápido de chegar á India. Nese momento, o longo camiño á India era o da navegación costeira seguindo a costa oriental de África ata a costa de Malabar. Mascarenhas emprendeu rumbo ao leste en augas non coñecidas e descubriu algunhas illas, Rodrigues, e bautizou outras, Reunión e Mauricio, á que lle deu o nome de Cerne, do grupo de illas ao leste de Madagascar que agora leva o seu nome (que ademais das anteriores, inclúe as Agalega e o banco de Cargados Carajos; en 1528 o tamén navegante portugués Diogo Rodrigues foi quen bautizou esas illas como illas Mascareñas na súa honra.)
TV3
Algúns dos seus programas máis populares foron ou son Ventdelplà, Plats bruts, Dinamita, El cor de la ciutat, Temps de silenci, La columna, Alguna pregunta més?, Polònia, Crackòvia ou Els matins.
Pedro Mascarenhas
Traxectoria
Mascarenhas serviu como capitán xeneral da colonia portuguesa de Malaca de 1525 a 1526. Das súas actividades posteriores emprendidas grazas ao prestixio da súa viaxe e os seus descubrimentos, sábese que participou nunha expedición a Tunisia en 1535 e que tamén representou os intereses portugueses en Roma tralo seu nomeamento como embaixador do rei Xoán III de Portugal no séquito enviado a Roma en 1538. Nese mesmo ano Mascarenhas serviu na frota do terceiro vicerrei portugués das Indias, don García de Noronha.
TV3
Historia
As emisións de TV3 comezaron de xeito experimental o 10 de setembro de 1983, e de xeito regular desde o 16 de xaneiro de 1984. Estas foron de carácter alegal, xa que non existía normativa que regulase ás televisións. A partir de 1985, TV3 expandiu a súa cobertura ao resto de territorios de fala catalá. Un ano máis tarde, TV3 inaugurou a súa sede central en Sant Joan Despí.
Pedro Mascarenhas
Traxectoria
En 1554, Mascarenhas foi nomeado Vicerrei da India portuguesa, desempeñando o seu cargo desde Goa, a capital das posesións portuguesas en Asia. Suponse que morreu nove meses máis tarde en Goa, en 1555, na idade de 71 anos. Foi sucedido no vicerreinado por Francisco Barreto.
Grammy Legend
O Grammy Legend ou Grammy Living Legend, é un galardón especial de mérito concedido polos Premios Grammy, unha cerimonia establecida en 1958 e orixinalmente chamada Premios Gramophone.
Os primeiros Grammy Legend foi concedido en 1990 a Andrew Lloyd Webber, Liza Minnelli, Smokey Robinson e Willie Nelson. Este galardón pretendía recoñecer as súas "contribucións e influencias no campo da gravación". O ano seguinte, entregóuselle a catro artistas (Aretha Franklin, Billy Joel, Johnny Cash e Quincy Jones). O premio foi entregado a Barbra Streisand en 1992, e a Michael Jackson en 1993.
TV3
Historia
En 2002 TV3 comezou a emitir no sistema de Televisión Dixital Terrestre.
En 2003 leváronse a cabo diferentes actos de celebración do 20º aniversario. A festa grande celebrouse durante o 10 de setembro na Anella Olímpica e no Palau Sant Jordi de Barcelona, tivo unha duración de máis de 12 horas e foi retransmitida por televisión. Ademais organizáronse autobuses gratuítos desde diferentes puntos de Cataluña para asistir á celebración.
En 2004 estreouse en internet o servizo á carta 3alacarta, que permite a visión en directo de totas as canles de Televisió de Catalunya e tamén de todos os programas de produción propia.
TV3 comezou a introducir o formato 16:9 nalguns dos seus programas (Fórmula 1, El club, Ventdelplà, El cor de la ciutat, Àgora), ata que o 2 de febreiro de 2010 comezou a emitir neste formato integramente toda a súa programación. Tamén se iniciou unha canle de televisión en probas en alta definición (TV3HD) o 23 de abril de 2007, sendo o primeiro medio catalán en utilizar os dous formatos.
En marzo de 2007, a Generalitat Valenciana gobernada polo Partido Popular prohibiu as súas emisións en toda a Comunidade Valenciana, e é en novembro do mesmo ano cando definitivamente execútase o peche dos repetidores de TV3.
Entre xaneiro e outubro de 2008 organizáronse actos, publicacións e programación especial para celebrar os 25 anos da televisión pública catalá.
Instalacións
A sede de Televisió de Catalunya atópase en Sant Joan Despí. Está distribuída en varios edificios onde se atopan os despachos de cada canle, os centros de servizos e control, o centro de produción de audiovisuais e o centro de produción dos servizos informativos. Cando foron inaugurados o 23 de abril de 1986 contaban con máis de 30.000 metros cadrados de superficie construída, aínda que nos seguintes anos ampliouse.
TV3 conta cunha redacción central en Barcelona e ten delegacións en Lleida, Tarragona, Xirona, Vielha, Perpiñán, Valencia, Palma, Madrid e Bilbao, e correspondentes en Andorra, Bruxelas, París, Londres, Washington, Rabat, Xerusalén, Pequín e Caracas.
Autódromo
miniatura|dereita|230px|[[Autódromo José Carlos Pace visto desde unha tribuna]]
Un autódromo é un circuíto de carreiras de superficie ríxida, como asfalto ou formigón, deseñado especificamente para competicións automobilísticas e motociclísticas. Distínguense dos circuítos semipermanentes, que se utilizan para competencias durante un período de tempo limitado, como é o caso de circuítos situados en rúas ou estradas públicas e en aeroportos.
Os grandes premios de Fórmula 1 disputouse case sempre autódromos, salvo o Gran Premio de Mónaco e grandes premios puntuais. As carreiras de turismos, gran turismos e monoprazas tamén utilizan na súa maioría autódromos.
Herosa, Pentes, A Gudiña
Herosa é un lugar da parroquia de Pentes no concello ourensán da Gudiña na comarca de Viana. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 46 habitantes (27 homes e 19 mulleres).
Richard Mentor Johnson
thumb|largopx| Richard Mentor Johnson, nado en Louisville (Kentucky) o 17 de outubro de 1780 e finado en Frankfort (Kentucky) o 19 de novembro de 1850, foi un político dos Estados Unidos, que foi vicepresidente dos Estados Unidos durante o mandato de Martin Van Buren (1837–1841), foi o único vicepresidente elixido polo Senado dos Estados Unidos.
Traxectoria
Johnson entrou na Cámara de Representantes en 1806 polo Partido Demócrata-Repúblicano por Kentucky, aliouse con Henry Clay como membro da facción dos falcóns, partidarios da guerra co Gran Bretaña, e cando se declarou a Guerra de 1812, Johnson foi enviado como coronel no exército so o mando de William Henry Harrison no Alto Canadá e participou na Batalla do Thames. Despois da guerra volveu á Cámara de Representates e en 1819 a lexislatura nomeouno para o Senado para cubrir o escano que deixara vacante John J. Crittenden. Johnson matiña abertamente unha relación interracial con Julia Chinn, unha escrava mulata a quen trataba como a súa dona, recoñecendo legalmente aos dous fillos que tiñan en común, o que non era común na época e foi unha das causas da perda da relección en 1828. Pero ao ano seguinte volveu á Cámara de Representantes. En 1836 foi o candidato Demócrata á vicepresidencia na lista de Martin Van Buren, resultando gañadores pero a delegación de Virxinia no colexio electoral negouse a apoiar a Johnson, e tivo que ser o Senado o que o elixira vicepresidente. Non foi elixido para remudar o seu posto nas eleccións de 1840 e Van Buren fixo a campaña sen candidato á vicepresidencia, e Johnson presentouse á reelección en solitario pero ao igual que Van Buren non logrou revalidar o seu posto e volveu a Kentucky, foi deputado na Cámara de Representantes estatal en 1841-1843 e de novo en 1850 pouco antes de morrer.
Loureda, Oza-Cesuras
Santo Estevo de Loureda é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2018 tiña 117 habitantes (58 homes e 59 mulleres), distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 168 habitantes.
Topónimo
Loureda é un fitotopónimo latino que se refire aos loureiros. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
Patrimonio
A igrexa de Santo Estevo de Loureda é un templo románico con arcos apuntados de orixe beneditino.
A Fonte, Muras, Muras
A Fonte é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
As Cavadas, Vilela, Outeiro de Rei
As Cavadas é un lugar da parroquia de Vilela no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 43 habitantes (18 homes e 25 mulleres).
EQUO Galicia
EQUO Galicia intégrase na federación estatal española EQUO, nada en setembro de 2010 como fundación e convertida en partido político en outubro do 2011.
EQUO Galicia está impulsada por persoas provenientes de movementos ecoloxistas, organizacións sindicais e feministas, así coma do mundo da cultura e do movemento 15M. Como todas as organizacións de cada comunidade autónoma federadas en EQUO, goza de soberanía no seu eido territorial.
Ideoloxía
Os piares ideolóxicos de EQUO Galicia son a sostibilidade ambiental e a equidade social. Autodefínese como unha formación ecosocialista e asume o legado dos partidos verdes. Tamén pretende recoller a loita polas liberdades, a igualdade social e os dereitos dos traballadores e traballadoras.
Dentro do seu ideario tamén está o galeguismo, comprometéndose a traballar polo fortalecemento do sentimento de pobo diferenciado e a plena autonomía política, dentro dun proxecto federal multinacional de libre adhesión.
Historia
EQUO Galicia abrolla no ano 2011, organizada a través de mesas provinciais de coordinación. Nace como resposta a un modelo ambientalmente insostíbel e unha situación político-económica extrema.
Preséntanse coma un novo pulo para a rexeneración política, entendendo que esta só pode chegar a través da propia actuación política.
Eleccións xerais españolas do 2011
EQUO Galicia apoiou a convocatoria de EQUO Federal e a candidatura de Juan López de Uralde á presidencia do goberno, acadando presentar lista en A Coruña, Ourense e Pontevedra. En Lugo non se puido formar por mor de non reunir as sinaturas precisas para se presentaren por esta provincia (0,1% dos electores inscritos no censo electoral da circunscrición) impostas polo apartado 3 do artigo 169 da Lei Electoral para partidos, federacións ou coalicións que non contan con representación en ningunha das cámaras.
Aínda presentándose unicamente en tres provincias, EQUO foi a sexta forza política en Galicia nestas eleccións acadando o 0,61% dos votos (9.996), malia non acadar ningún escano.
Eleccións autonómicas galegas do 2012
Para as eleccións do 21 de outubro de 2012, EQUO Galicia decide integrarse na coalición anticapitalista de nome Alternativa Galega de Esquerda. Xa desde que Xosé Manuel Beiras Torrado fixo pública a proposta dunha fronte ampla o 25 de xullo, a formación ecosocialista interesouse por esta iniciativa, evidenciando logo a súa dispoñibilidade e concretando a súa entrada pouco despois de rexitrarse a coalición entre Esquerda Unida e Anova - Irmandade Nacionalista. Nesta coalición tamén acabou por entrar o partido Espazo Ecosocialista Galego, logo de se escindir de Compromiso por Galicia para se achegar a Alternativa Galega de Esquerda.
Aínda que as listas desta coalición nas catro provincias galegas están lideradas polos dous partidos maioritarios (EU e Anova), EQUO Galicia incorporou a súa representación (A Coruña: n.º 10 e 23 dos titulares; Lugo: n.º 7 e 13 dos titulares; Ourense: n.º 10 e 12 dos titulares; Pontevedra: n.º 9 e 19 dos titulares). O proceso de conformación de listas de EQUO Galicia fíxose a través de catro asembleas provinciais extraordinarias celebradas o 15 de setembro de 2012 para afiliados e simpatizantes, aínda que previamente se abrira un proceso de votación on-line.
Debodas, Muras, Muras
Debodas é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
Mandaio, Oza-Cesuras
San Xiao de Mandaio é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2018 tiña 211 habitantes (111 homes e 100 mulleres), distribuídos en 20 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 221 habitantes.
Topónimo
Mandaio é un topónimo latino que refire á orografía de relevos marcados do lugar, e procedería do termo monte.
Praça dos Restauradores
miniatura|A Praça dos Restauradores ó empardecer, co Monumento dos Restauradores no centro. A Praça dos Restauradores é unha praza da cidade de Lisboa, en Portugal. Conmemora a liberación do país do dominio español no ano 1640.
A súa característica máis representativa é o Monumento dos Restauradores, un obelisco no centro da praza. As figuras de bronce e ouro do pedestal representan a Vitoria, cunha palma e unha coroa, e a Liberdade. Os nomes e datas que están gravados ós lados do obelisco son os das batallas da Guerra de Restauración. O proxecto do monumento é autoría de António Tomás da Fonseca, e as estatuas alegóricas (Liberdade e Vitoria), de Simões de Almeida e Alberto Nunes.
A Fraga Chá, Muras, Muras
A Fraga Chá é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
Rodolfo Gutiérrez Fernández
Rodolfo Gutiérrez Fernández, nado en Ourense o 20 de agosto de 1930 e finado o 4 de maio de 1994, foi un futbolista galego. Xogaba de defensa.
Traxectoria
Era o fillo máis vello do vasco Francisco Gutiérrez, que fora enviado a Ourense para a construción da Ponte Nova e que se instalou definitivamente na cidade galega. Seu pai tentoulle ensinar o oficio de soldador, pero Rodolfo prefería o fútbol, escapando cando podía para xogar. Militou no Puente, antes de trasladarse a Verín, onde el e seu pai traballaron nun taller, e onde xogou no equipo da vila, o Verín CD.
En agosto de 1950 púxose a proba coa Orensana, equipo polo que acabou fichando para a tempada 1950/51, a segunda da historia do club na Segunda División. Debutou na primeira xornada contra o Racing de Ferrol no estadio do Couto, formando na defensa xunto a Padrón e Román. Realizou unha boa actuación marcando a Cándido Álvarez, pero ambos foron expulsados preto do final do encontro por agresión mutua. O adestrador Armando aliñouno só noutros seis partidos esa tempada, tendo máis protagonismo na seguinte, na que disputou 18 encontros.
Trala desaparición da Orensana no verán de 1952, fichou xunto con Ríos polo Deportivo da Coruña. Debutou na Primeira División na terceira xornada da tempada 1952/53, nun partido contra o Zaragoza no estadio de Torrero, onde se aliñou na defensa xunto a Antonio González e Antonio García. Habitual no once titular, xogou un total de seis tempadas no club coruñés, cinco delas en Primeira e a última en Segunda, disputando 146 partidos oficiais e marcando un gol contra a Real Sociedad.
Rexeitou ofertas de numerosos equipos, ata que en 1958 aceptou unha do Zaragoza, que pagou por el ao Deportivo 600.000 pesetas. Disputou 24 partidos co club adestrado por Otxoa na súa primeira tempada e xogou no club aragonés ata 1961, compartindo vestiario con outros futbolistas galegos como Cortizo, Wilson Jones, Mauro, Reija ou Marcelino. Pechou a súa carreira xogando no Atlético de Ceuta.
Katherine Neville
Katherine Neville, nada en St. Louis (Missouri) o 4 de abril de 1945, é unha escritora estadounidense, coñecida principalmente pola súa novela The Eight, que foi un éxito de vendas mundial, ratificado máis tarde coa novela The Magic Circle.
Traxectoria
Durante anos traballou como vicepresidenta para o Banco de América. Despois traballou como asesora técnica de instalacións informáticas tanto para gobernos como para empresas privadas como IBM e Deutsche Bundesbank. Tamén traballou no ámbito dos transportes e no da enerxía, ademais de ser fotógrafa comercial, modelo e pintora.
A partir da década de 1980 converteuse nunha das novelistas máis lidas do mundo grazas á súa novela The Eight, éxito que volveu acadar coa obra O círculo máxico. A Calculated Risk, a súa primeira novela, tamén experimentou un grande éxito grazas ao das dúas publicacións anteriores. En decembro de 2008 publicou a continuación de The Eight, titulada The Fire.
Francisco Rivera Cela
Francisco Rivera Cela, nado en Lugo o 29 de setembro de 1941, é un xornalista galego.
1I/ʻOumuamua
miniatura|250px|Órbita de A/2017 U1. 1I/ʻOumuamua, previamente coñecido como A/2017 U1 e antes como C/2017 U1 (PANSTARRS), é un obxecto aparentemente interestelar que pasou a través do Sistema Solar. Foi descuberto nunha órbita altamente hiperbólica por Robert Weryk o 19 de outubro de 2017 mediante observacións feitas polo telescopio Pan-STARRS cando o obxecto estaba a 0,2 UA (uns 30 millóns de km) da Terra. Inicialmente pensouse que era un cometa, pero foi máis tarde reclasificado como un asteroide.
Francisco Rivera Cela
Traxectoria
Formouse como técnico de radiodifusión. A súa carreira xornalística comezou en novembro de 1954 cun programa de deporte escolar. Despois traballou en El Progreso, Localia, Telelugo e a Cope.
Foi xerente do Padroado de Cultura do Concello de Lugo e redactor xefe de Cope Lugo ata 2000. Dirixiu as revistas El Confidencial e Praza Maior. Dirixiu e presentou o programa Lucenses, en Telelugo, desde 1997. Foi presidente da Asociación Provincial de Radio e Televisión (desde onde instaurou os premios Lucenses do Ano) e da Asociación da Prensa Deportiva. Tamén foi responsable do Bimilenario de Lugo.
Continúa colaborando en radio e mantén un blog dentro da web do Grupo El Progreso.
É pai da escritora Marta Rivera de la Cruz, con quen escribiu o libro Lucenses II.
1I/ʻOumuamua
O Centro de Planetas Menores da Unión Astronómica Internacional informa que creou un pequeno comité para a elaboración da nomenclatura de obxectos interestelares que atravesen o sistema solar, sendo este o primeiro obxecto da devandita nomenclatura tal como sinala a comunicación electrónica do 6 de novembro de 2017, que sinala as tres nomenclaturas oficiais do obxecto 1I ; 1I/2017 UI; 1I /¨Umuamua; 1I /2017 UI (¨Oumuamua). O número 1 indica que é o primeiro obxecto da serie, a letra I indica que é un obxecto interestelar, o nome Oumuamua, que foi elixido polo equipo Pan-STARRS, é de orixe hawaiana e reflicte o feito de que este obxecto é coma un explorador ou mensaxeiro enviado dende un pasado distante ata o noso sistema solar ("ou" significa chegar para, e "mua", coa énfase ao colocar un segundo "mua", significa o primeiro). Polo tanto, podemos traducilo ao galego como 1I/"o mensaxeiro de lonxe que chegou o primeiro".
Observacións
miniatura|Animación amosando a traxectoria do obxecto. miniatura|( [[European Southern Observatory|ESO/M. Kornmesser &  nagualdesign ) Representación artísitca da posible forma do asteroide 1I/'Oumuamua.]]
O obxecto foi detectado cun exceso de velocidade hiperbólica de 26 km/s con respecto ao Sol e na dirección aproximada da estrela Vega, na constelación de Lyra, coincidente máis ou menos co apex solar, a dirección da que é máis probable que veña un obxecto interestelar.
O 26 de outubro de 2017 descubriuse que o obxecto fora observado inadvertidamente no Catalina Sky Survey entre o 14 e o 17 de outubro. Un arco de observación de dúas semanas confirmou a natureza hiperbólica do obxecto. O telescopio William Herschel, en observacións feitas o 25 de outuro, mostrou que o asteroide ten unha coloración vermella como a de múltiples obxectos do Cinto de Kuiper.
Por extrapolación da órbita, calcúlase que hai un século A/2017 U1 estaba a unhas 559 UA do Sol e movéndose a 26 km/s con respecto da nosa estrela. A velocidade do asteroide foi aumentando a medida que se achegaba ao Sol ata chegar a un máximo de 87,3 km/s no seu perihelio o 9 de setembro de 2017. No momento do descubrimento a súa velocidade era de 46 km/s e seguirá diminuíndo ata chegar de novo aos 26 km/s no espazo interestelar, que é unha velocidade similar á das estrelas veciñas do Sol con respecto deste, o cal é outro indicio da súa orixe interestelar. A dirección de escape do asteroide está na dirección xeral da constelación de Pegasus.
Nun Conunicado Oficial do Observatorio Europeo Austral, publicado o 20 de novembro de 2017, a ESO notificou as observacións realizadas dende o Very Large Telescope (VLT), cando procedeu a determinar a órbita brillo e cor do 1I. Combinando as imaxes do instrumento FORS no VLT usando catro filtros diferentes dos doutros grandes telescopios, o equipo de astrónomos dirixido por Karen Meech (do Instituto de Astronomía de Hawaii, EE. UU.) descubriu que `Oumuamua varía dramaticamente de brillo nun factor de dez a 1 a medida que xira sobre o seu eixe cada 7,3 horas.
Karen Meech sinala no devandito comunicado que: "Esta variación inusualmente grande no brillo significa que o obxecto é moi alongado: arredor de dez veces máis longo que ancho, cunha forma complexa e complicada. Tamén descubrimos que ten unha cor vermello escuro, semellante a dos obxectos do Sistema Solar exterior, e confirmo que é completamente inerte, sen o mais mínimo rastro de po ao seu redor."
Estas propiedades suxiren que 'Oumuamua é un obxecto denso, posiblemente rochoso ou con alto contido de metal, carece de cantidades significativas de auga ou xeo, e que a súa superficie agora é escura e vermella debido aos efectos da irradiación dos raios cósmicos perante millóns de anos. Estimase que ten polo menos unha lonxitude de 400 metros.
Aínda que os cálculos orbitais preliminares suxeriron que procedía da dirección aproximada da estrela Vega, na constelación setentrional de Lyra, é preciso sinalar que incluso viaxando a unha velocidade vertixinosa de aproximadamente 95 000 quilómetros por hora, o obxecto interestelar 1I/ʻOumuamua tardou tanto en chegar ao sistema solar que Vega non estaba preto desa posición cando o asteroide pasou por alí hai uns 300 000 anos. 1I/ʻOumuamua ben puido ter vagado pola Vía Láctea, sen estar conectado a un sistema estelar, perante centos de millóns de anos antes do seu encontro fortuíto co Sistema Solar.
Outros astrónomos calculan que 1I/ʻOumuamua ten un radio duns 100 metros e unha lonxitude de ata 800 metros segundo informa o periodista científico Paul Voosen na revista Science.
Natureza asteroidal
En tomas de longa duración feitas desde o Very Large Telescope, o obxecto non mostrou a presenza dunha coma, polo que pasou de denominarse C/2017 U1 (a denominación comezando por "C" resérvase aos cometas) a A/2017 U1.
A Frouseira, Sancovade, Vilalba
A Frouseira é un lugar da parroquia de Sancovade, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 75 habitantes (42 homes e 33 mulleres).
Black Dog
Black Dog é un filme estadounidense de 1998 dirixido por Kevin Hooks e protagonizado por Patrick Swayze. O filme conta a historia dun condutor de camións que é manipulado para transportar armas de xeito ilegal. Esta coprotagonizado por Randy Travis e Meat Loaf.
Antonio Paz Míguez
Antonio Paz Míguez, nado na Pobra do Caramiñal o 4 de xuño de 1911 e finado en 2003, foi un escritor galego.
Biografía
En 1929, con dezasete anos, emigrou á Arxentina, primeiro a Rosario e logo a Bos Aires. Na cidade porteña traballou como empregado de comercio e mantivo contactos con persoeiros do nacionalismo galego, que reitera no seu regreso a Galicia en 1935. Emigra de novo a Bos Aires en marzo de 1936. Regresa á terra natal para unha curta visita en 1971 e morre no ano 2003.
Shadows in the Sun
Shadows in the Sun é un telefilme estadounidense dirixido por Brad Mirman que foi estreado no 2005. Está protagonizado por Harvey Keitel e Joshua Jackson.
Sinopse
A Jeremy Taylor (Joshua Jackson), un mozo aspirante a escritor que traballa nunha prestixiosa editorial londiniense, encárganlle un traballo moi especial: visitar ó escritor Weldon Parish (Harvey Keitel) e convencelo para que escriba un libro para a editorial. Parish deixou de escribir e vive illado nun pequeno pobo toscano coas súas tres fillas.
Hábito cristalino
miniatura|"Sol" de [[pirita nunha matriz de lousa laminada. Entre capas estreitamente espazadas de lousa, o agregado foi forzado a crecer lateralmente de maneira radial e comprimida lateralmente. En condicións normais a pirita formaría cubos ou piritoedros.]]
Recoñecer o hábito pode axudar a identificar un mineral. Cando as caras do cristal están ben desenvolvidas debido a un crecemento con moito espazo dispoñible o cristal denomínase euédrico, un cristal con caras parcialmente desenvolvidas é subédrico, e un con caras non desenvolvidas denomínase anédrico. O eixe longo dun cristal de cuarzo euédrico ten un hábito prismático de seis lados con caras opostas paralelas. Poden formarse agregados de cristais individuais con grans euédricos e anhedricos. A disposición dos cristais dentro dun agregado pode ser característica de certos minerais. Por exemplo, os minerais usados para o illamento con asbesto adoitan crecer nun hábito fibroso, unha masa de fibras finas.
Os termos utilizados polos mineraloxistas para falar dos hábitos cristalinos describen a aparencia típica dun mineral ideal. Recoñecer o hábito pode axudar á identificación, xa que algúns hábitos son característicos. Porén, a maioría dos minerais non mostran hábitos ideais debido ás condicións reinantes durante a cristalización. Os cristais euédricos formados en condicións con moito espazo para crecer sen grans de cristal adxacentes non son comúns; o máis común é que as caras non se formen moi ben ou non se formen contra grans adxacentes e o hábito mineral pode non ser doadamente recoñecible. miniatura|esquerda|[[Goethita substituíndo cubos de pirita]] Os factores que inflúen nos hábitos que vai ter un mineral poden ser: unha combinación de dúas ou máis formas cristalinas; trazas de impurezas presentes durante o crecemento; maclado e condicións de crecemento (é dicir, calor, presión, espazo); e tendencias de crecemento específicas como estriacións de crecemento. Os minerais que pertencen ao mesmo sistema cristalino non necesariamente presentan o mesmo hábito. Algúns hábitos dun mineral son únicos dunha determinada variedade ou lacalidade. Por exemplo, mentres que a maioría dos zafiros forman cristais con forma de barril alongado, os que se encontran en Montana forman cristais tabulares grosos. Ordinariamente, ese último hábito é o que teñen os rubís. O zafiro e o rubí son variedades dun mesmo mineral, o corindón.
Algúns minerais poden substituír outros minerais existentes conservando inalterado o hábito orixinal. Este proceso denomínase substitución pseudomórfica. Un exemplo clásico é o cuarzo ollo de tigre, onde o asbesto crocidolita foi substituído por sílice. Aínda que o cuarzo forma tipicamente cristais prismáticos (alongados e con forma de prisma), no ollo de tigre conservouse o hábito fibroso orixinal da crocidolita.
Os nomes dos hábitos cristalinos derivan de:
Campionato do Mundo "A" de hóckey a patíns 1949
A quinta edición do Campionato do Mundo "A" de hóckey a patíns masculino tivo lugar na cidade de Lisboa (Portugal) entre os días 28 de maio e o 4 de xuño de 1949. Nesta edición participaron un total de oito seleccións encadradas nun único grupo, decidíndose o título a xeito de liguiña. Ao final da liguiña, a selección de Portugal alzouse co título por terceira vez consecutiva, por diante dos combinados de España e Italia, prata e bronce respectivamente. Nos 28 partidos do torneo anotáronse un total de 196 goles, cunha media de 7,00 goles por partido.
Torneo
No torneo participaron oito seleccións, todas elas europeas. O torneo disputouse no formato de liguiña de todos contra todos, saíndo campión o equipo que máis puntos sumara ao final dos oito partidos, sendo o sistema de puntuación de 2 puntos para o gañador, 1 punto para cada equipo no caso de empate, e ningún punto para o equipo perdedor.
Saccharomyces pastorianus
Saccharomyces pastorianus é unha especie de lévedo utilizado para a fabricación de cervexa de tipo lager, ou de fermentación baixa. O epíteto específico pastorianus púxollo o alemán Max Rees na honra de Louis Pasteur en 1870. Trece anos despois, outro epítico específico, carlsbergensis, deullo Emil Christian Hansen en 1883 cando traballaba na cervexería Carlsberg.
Saccharomyces carlsbergensis está considerado un sinónimo por numerosos autores, porén un estudo de 2008 amosa unha diferenza significativa nos xenes  ADH. Utilízase para a vinificación, como Saccharomyces ellipsoideus.
Dorothea Pertz
Dorothea Franes Matilda "Dora" Pertz, nada o 14 de marzo de 1859 e finada o 6 de marzo de 1939, foi unha botánica británica. Foi coautora de cinco obras con Francis Darwin, o fillo de Charles Darwin. Foi elixida membro da Sociedade Linneana de Londres, sendo unha das primeiras mulleres admitidas con afiliación completa.
Traxectoria
Dora naceu en Londres o 14 de marzo de 1859. Filla de George Heinrich Pertz e a súa segunda muller, Leonora Horner, filla de Leonard Horner, quen era un intelectual progresista e un seguidor firme do darwinismo, un feito notable na súa vida. Creceu nunha familia onde as mulleres eran ben educadas e intelectualmente activas; unha das súas tías era a botánica Katharine Murray Lyell, quen foi biógrafa de Charles Lyell, o seu cuñado.
A través das conexións familiares coñeceu a moitos prominentes naturalistas incluíndo a Darwin. Pasou a maioría da súa xuventude en Berlín, onde o seu pai era Bibliotecario Real, aínda que visitaban Inglaterra cada ano. Despois da morte do seu pai en 1876, Pertz mudouse a Florencia coa súa nai. Máis tarde regresou a Inglaterra e en 1882 foi admitida no Newham College, Cambridge. Estivo un ano en Italia antes de regresar a Cambridge en 1884. E nese ano participou nun dos Cursos Tripos de Ciencias Naturais, incluíndo botánica, e obtendo honores de clase. Unha vez que se permitiu ás mulleres obter titulación de graos, tomou o seu MA en 1932.
Posteriormente emprendeu estudos de fisioloxía vexetal, traballando coa supervisión de Francis Darwin, un lector na universidade. De 1892 a 1912, conxuntamente publicaron cinco artigos; durante ese período, tamén colaborou con William Bateson e publicaron en conxunto un artigo, sobre a herdanza en Veronica. Tamén produciu dous artigos independentemente. En 1905, foi elixida membro da Sociedade Linneana de Londres, entre as primeiras mulleres admitidas como membros plenos, aínda que non participou no movemento que defendía a membresía das mulleres. Despois de xubilarse Darwin, Pertz foi animada por Frederick Blackman para emprender investigacións en tecido meristemático, pero tras un ano de observación de xerminado de sementes os seus resultados non eran concluíntes. Abandonou a investigación, posiblemente por decepción, aínda que Agnes Arber afirmou que " chegou a recoñecer que a fisioloxía vexetal do século XX se desenvolvía en liñas moi diverxentes daquelas nas que tiña sido educada e que esixía unha compresión de matemáticas, física e química que ela non tiña."
Despois de que Pertz renunciara á investigación, a suxestión de Blackman, traballou na indexación da literatura alemá sobre fisioloxía vexetal, incluído as revistas Biochemische Zeitschrift für Physiologische Chemie. A pesar da dificultade da tarefa, completou o índice ata o ano 1935. Entre 1923 e 1936 proporcionou ilustracións para a súa amiga Edith Rebecca Saunders, en anatomía floral, e tanto o artigo como as ilustracións foron altamente respectada. Pertz fixo moito do seu traballo, ad honorem, por paixón pola ciencia, e nunca tivo un contrato formal en Newnham ou a universidade. Tamén realizou traballos de caridade, incluíndo traballos como masaxista nun hospital en Cambridge durante a primeira guerra mundial.
Obra
Por orde cronolóxica:
E con Francis Darwin:
Antonio Pérez González
Antonio Pérez González, nado en Oviedo (Asturias) o 6 de xullo de 1990, é un xogador de hóckey a patíns español. Xoga na posición de dianteiro. Dende a tempada 2011-12 viste a camiseta do H.C. Liceo da Coruña.
Traxectoria
Toni Pérez comezou a práctica do hóckey a patíns na súa cidade natal, Oviedo. Con 16 anos conseguiu o ascenso como campión de Primeira División á OK Liga e o subcampionato da Copa do Príncipe co Esfer Oviedo. Trala súa marcha ao H.C. Liceo conseguiu o campionato de España júnior e o ascenso como campión da Primeira División co equipo "B", o Liceo Cerceda, á OK Liga na tempada 2008-09. Durante a tempada 2009-10 xogou no Club Patín Cerceda (club xurdido a raíz do ascenso do Liceo Cerceda), esa tempada foi o máximo goleador da máxima categoría do hóckey a patíns español con 43 goles empatado co dianteiro liceísta Pablo Álvarez, a pesar diso non puido evitar o descenso do club galego. Tralo descenso do club cercedense asinou polo PAS Alcoi, club co cal debutou nunha competición europea a nivel de clubs, a Copa CERS, no club alacantino foi o máximo goleador. Finalizada a tempada 2010-11, o Liceo repescouno para suplir a baixa do dianteiro arxentino Pablo Álvarez.
Juan Carreira Gómez
Juan Carreira Gómez, nado en Melide o 8 de marzo de 1945, é un político galego.
Traxectoria
Ten estudos sobre Técnicas Agrarias e é especialista en soldadura. Foi elixido parlamentario autonómico en 1981 por Alianza Popular. Foi secretario xeral de Galicia Unida.
Freán, Muras, Muras
Freán é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (unha muller).
Store Koldewey
Store Koldewey, (en danés, Store Koldewey Ø) que significa 'Gran Koldewey', é unha illa na King Frederick VIII Land, no nordés de Groenlandia.
Historia
A illa foi visitada pola Segunda Expedición alemá do Polo Norte 1869-70, dirixida por Carl Carldewey e referida como Grosse Koldewey Insel na sección de astronomía do informe da expedición, pero isto non se pensou como nome oficial.
Xeografía
Store Koldewey é a máis grande das Illas Koldewey. É unha illa longa e estreita que separa a Baía Dove ao oeste do Mar de Groenlandia. Entre a illa e o continente -a península de Germanialand, no norte hai un angosto estreito e Lille Koldewey ("Pequena Koldewey"), unha pequena illa dobre, así como algunhas rochas. O promontorio máis meridional da illa é Cabo Alf Trolle.
Helen Fielding
Helen Fielding, nada en Yorkshire o 19 de febreiro de 1958, é unha escritora inglesa, coñecida sobre todo pola súa obra Bridget Jones's Diary que no 2001 foi levada ao cine.
Traxectoria
Estudou Literatura inglesa na Universidade de Oxford e empezou a traballar na BBC. A súa primeira novela foi Cause Celeb, unha obra baseada nas súas vivencias periodísticas en África.
Acadou a fama ao publicar na prensa británica unha columna diaria sobre unha muller de trinta anos, chamada Bridget Jones, que vive soa en Londres e traballa nunha editorial. En 1996 publicou a novela Bridget Jones's Diary, que relataba un ano na vida deste personaxe. Obtivo o premio British Book Award e chegou a ser un dos fenómenos literarios da década de 1990, tanto pola exitosa vida editorial (pois a novela logrou unhas vendas millonarias) como pola fama que lle deu a película. A novela foi levada á gran pantalla con Renée Zellweger no papel de Jones, acompañada de Colin Firth e Hugh Grant. Fielding escribiu unha segunda novela con este mesmo personaxe: Bridget Jones: The Edge of Reason.
Barcala
O topónimo galego Barcala pode facer referencia a:
Elsa Urquijo
Traxectoria
Tamén deseñou o centro benéfico social Padre Rubinos na Coruña, que recibiu o premio Wan Healthcare Award no 2016. Nese mesmo ano participou na Bienal de Venecia coa mostra In Finis Terrae.
Rego da Páxara, A Graña de Vilarente, Abadín
Rego da Páxara é un lugar da parroquia da Graña de Vilarente no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá.
Hércules (mitoloxía)
Hércules era o nome na mitoloxía romana do heroe da mitoloxía grega Heracles, sendo unha metátese do nome grego. Era fillo de Xúpiter, o equivalente romano do deus grego Zeus, e a mortal Alcmena.
Os romanos adoptaron a versión grega da súa vida e traballos sen cambios esenciais, pero engadiron detalles anecdóticos propios, algúns deles relacionando ao heroe coa xeografía do mar Mediterráneo occidental. Os detalles do seu culto tamén foron adaptados na Península Ibérica.
Os Doce Traballos
Heracles, nun ramo de loucura enviado pola deusa Hera, matou ós seus fillos. Para expiar semellante pecado foi consultar o Oráculo de Delfos, que lle dixo que debía poñerse ó servizo do seu primo Euristeo e acometer dez traballos que este lle impuxera.
No décimo traballo, Heracles tivo que roubar o gando do xigante Xerión, que vivía nunha illa chamada Eritía (ou Eritea) (hoxe Gadir ou Gades, é dicir, Cádiz). A tradición máis estendida di que conseguiu facelo logo de matar ó pastor que o coidaba, ó monstruoso can que tiña (Ortro) e ó propio Xerión, tralo cal regresou a Micenas, pero outras variantes cambian o final do sucedido.
Hércules en España
Na viaxe a Eritía percorre o sur de Europa, cruza o Mediterráneo para chegar a Libia (que daquela designaba todo o norte de África) e chega por fin a Xibraltar, onde se localizaba Tartessos (na desembocadura do Guadalquivir) e alí, no linde entre Europa e Libia, ergueu as Columnas de Hércules.
España non foi allea ó uso da figura de Hércules como ferramenta de propaganda política. Desde a Crónica xeral de Afonso X o Sabio, dáse por certo que Hércules fundara Sevilla e sentara as bases da monarquía española. A apropiación do mito pode verse nos frescos do teito do camarín grande da Casa de Pilatos (Sevilla), pintados por Francisco Pacheco en 1604, ou no conxunto que pintou Zurbarán para o Palacio del Buen Retiro (Madrid), en 1634.
Hércules en Galicia
miniatura|dereita|200px|Escudo da Coruña, coa torre e a caveira de Xerión. Ferro Ruibal recolle a seguinte lenda nunha crónica galega de 1344.
No centro o sur de Hispania vivía un rei chamado Xerión (ou Xedeón), que gobernaba tiranicamente e esixía ós seus súbditos a metade do que posuían, matando a quen se negaba a satisfacer semellante tributo. Ó saber que o heroe grego Hércules, afamado protector dos débiles, andaba por onde hoxe é Lisboa, pedíronlle que viñese na súa axuda.
Hércules accedeu e dispúxose a loitar con Xerión, pero este colleu medo e fuxiu cara o norte coa súa xente. Hércules deulle alcance xa en Gallaecia, e comezaron a loitar. Tras catro días de agarrada, Hércules venceu e cortoulle a cabeza a Xerión, enterrou a súa caveira e sobre ela ergueu unha alta torre que, reconstruída polos romanos, se coñecería como a Torre de Hércules. No escudo da cidade aparece a torre e, por baixo dela, a caveira de Xerión.
Fundou no lugar unha nova cidade, e a primeira persoa que se presentou foi unha muller chamada Crunna, polo que mandou que a cidade tomase o nome daquela muller.
Na Crónica Xeral de España de Afonso X, cóntase que Hércules chegou en barca ás costas que rodean actualmente a Torre, e que foi precisamente no lugar onde hoxe se sitúa esta onde enterrou a cabeza do xigante Xerión.
Ferro engade que, segundo a tradición, Hércules tamén fundou Lugo e Iria Flavia. Cómpre lembrar tamén que houbo outros heroes míticos gregos que viñeron fundar cidades en Galicia, como Teucro en Pontevedra e Tyde en Tui.
Furco, Muras, Muras
Furco é un lugar da parroquia de Muras no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Chad
O Chad (en francés Tchad, en árabe تشاد, Tshad), oficialmente República do Chad (en francés République du Tchad; en árabe جمهورية تشاد, Jumhūriyyat Tshād) é un país africano. Limita ao norte con Libia, ao leste co Sudán, ao sur coa República Centroafricana e ao oeste co Camerún, Nixeria e mais Níxer. A súa capital é Xamena.
Centro recreativo y cultural Hijos de Buján
O Centro recreativo y cultural Hijos de Buján é unha asociación sen fins de lucro de galegos orixinarios do actual concello de Val do Dubra, os seus descendentes e os seus amigos na cidade de Buenos Aires, Arxentina.
Chad
Historia
Do mesmo xeito que a maioría do mundo, a área actualmente coñecida como o Chad comezou como un grupo desconectado de tribos. Eventualmente estas tribos foron tomadas por reinos. O Chad foi controlado por algúns reinos débiles ata ser tomado polo maior, pero aínda africano, Imperio Kanem-Bornu.
O Fin, Vilela, Outeiro de Rei
O Fin é un lugar da parroquia de Vilela no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).
Centro recreativo y cultural Hijos de Buján
Localización
A súa sede encóntrase na rúa Rondeau, no barrio de Constitución, na Cidade de Bos Aires.
Chad
Historia
Logo, os estranxeiros comezaron a ter maior influencia sobre o Chad. Comezando na idade media, o Chad converteuse nun cruzamento de rutas entre os mercadores musulmáns e as tribos nativas. En 1891 o Chad converteuse en parte do Imperio colonial francés. Durante a segunda guerra mundial, o Chad foi a primeira colonia francesa en unirse aos aliados. En 1960 o Chad foi convertido pacificamente nun país independente.
Centro recreativo y cultural Hijos de Buján
Historia
Dende os primeiros anos do século XX xurdiu a necesidade dos veciños de Val do Dubra na República Arxentina de reunirse para xerar unha actividade cooperativa e sinérxica. Polo cal crearon en 1924 a "Sociedad Hijos y descendientes del Ayuntamiento de Bujan", que xa en 1929 contaría con cen socios.
Chad
Goberno e política
Tras a independencia estableceuse un sistema de partido único. A guerra civil de 1979 a 1982 entre o norte e o sur involucrou a tropas de Libia e Francia. En 1975 e 1982 houbo golpes de estado, o último a cargo de Hissène Habré, á súa vez derrubado por Idriss Déby en 1990. En 1992 legalizáronse os partidos políticos. Déby foi elixido presidente en 1996 e tivo que enfrontar unha rebelión dos nómades Toubou, radicados no norte do país. A guerra civil estendeuse durante décadas, alternando períodos de enfrontamentos abertos e de conflitos guerrilleiros. En abril de 2021 o presidente Déby foi asasinado nun destes enfrontamentos.
Centro recreativo y cultural Hijos de Buján
Historia
En 1955 adquiren un predio na rúa Rondeau que foron modificando co correr do tempo.
Chad
Organización político-administrativa
miniatura|Mapa do Chad miniatura|esquerda|250px|Rexións do Chad O Chad divídese en 18 rexións.
Centro recreativo y cultural Hijos de Buján
O seu nome
O nome do centro "Hijos de Buján" fai referencia a denominación anterior do concello, que dende 1835 recibiu o nome de Buxán (unha das parroquias do actual concello -Buxán-) ata que en 1960 cambiou ao actual de Val do Dubra.
Chad
Xeografía
O Chad atópase situado na parte máis oriental do deserto do Sáhara, e é unha nación que non ten saída ao mar. Limita ao norte con Libia, ao leste co Sudán, ao sur coa República Centroafricana e ao oeste con Camerún, Níxer e Nixeria, esta última a través do lago Chad.
O país conta con dúas zonas ben diferenciadas: a norte atópase dominada polo deserto, atopándose nos puntos máis setentrionais o macizo de Tibesti. O sur é máis chairo e conta con maior vexetación. Hai que sinalar que na metade norte a poboación predominante é a árabe, mentres que no sur predominan as etnias africanas como os sara.
Como é lóxico, os principais ríos do país van desde o sur do mesmo cara ao norte, desembocando moitos no lago Chad. Os principais ríos do Chad son o Chari e o Logone.