cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proteína
Purificación de proteínas
Para realizar unha análise in vitro dunha proteína, esta debe ser purificada e separada doutros compoñentes celulares. Este proceso xeralmente empeza coa lise da célula, na cal se destrúe a membrana celular e o contido da célula libérase formando unha solución chamada lisado cru. A mestura resultante pode ser purificada utilizando ultracentrifugación, a cal fracciona os diversos compoñentes celulares en fraccións que conteñen proteínas solubles; lípidos de membrana e proteínas; orgánulos celulares e ácidos nucleicos. A precipitación por un método baseado en utilizar altas concentracións salinas pode concentrar as proteínas do lisado. Despois úsanse varios tipos de cromatografía para illar a proteína ou proteínas que interesan baseándose en propiedades como a masa molecular, carga neta e afinidade de unión. O nivel de purificación pode ser monitorizado usando varios tipos de electroforese en xel se se coñecen a masa molecular da proteína desexada e o seu punto isoeléctrico, ou por espectroscopia se a proteína ten características espectroscópicas distinguibles, ou por ensaios de encimas se a proteína ten unha actividade encimática. Ademais, as proteínas poden ser illadas segundo a súa carga por medio do electroenfoque.
Para as proteínas naturais, pode ser necesario seguir unha serie de pasos de purificación para obter proteínas puras dabondo para as aplicacións de laboratorio. Para simplificar este proceso, a míúdo utilízase a enxeñaría xenética para engadir características químicas á proteína que a fagan máis fácil de purificar sen afectar á súa estrutura ou actividade. Por exemplo, únese unha "etiqueta" consistente nunha secuencia de aminoácidos específica, como unha serie de residuos de histidina (unha "etiqueta His"), que se enlaza a un extremo da proteína. Como resultado, cando o lisado se fai pasar por unha columna de cromatografía que conteña níquel, os residuos de histidina líganse ao níquel e quedan unidos á columna (xunto con toda a proteína) mentres que os compoñentes non etiquetados do lisado escoan sen dificultade. Ideáronse varias etiquetas diferentes para axudar aos investigadores a purificar proteínas específicas a partir de mesturas complexas.
Localización celular
miniatura|300px|dereita|Proteínas localizadas en distintos compartimentos celulares e estruturas etiquetadas con [[proteína fluorescente verde (que aquí se ve branca).]] O estudo das proteínas in vivo trata moitas veces de coñecer cal é a localización e lugar de síntese da proteína na célula. Aínda que moitas proteínas intracelulares se sintetizan no citoplasma e as proteínas unidas a membrana ou segregadas polo retículo endoplasmático, moitas veces non están tan claros os detalles de como as proteínas se destinan a orgánulos específicos ou estruturas celulares. Unha técnica útil para estimar a localización celular utiliza a enxeñaría xenética para expresar na célula unha proteína de fusión ou quimera formada pola proteína natural de interese unida a un "reporteiro" como a proteína fluorescente verde (GFP). A localización na célula da proteína fusionada pode ser visualizada de forma clara e eficiente por microscopía, como se ve no exemplo da figura.
Outros métodos para dilucidar a localización celular de proteínas require o uso de marcadores de compartimento coñecidos para rexións como o retículo endoplasmático, o aparato de Golgi, lisosomas ou vacúolos, mitocondria, cloroplastos, membrana plasmática etc. Co uso de versións etiquetadas fluorescentemente destes marcadores ou de anticorpos para marcadores coñecidos, fíxose máis sinxelo identificar a localización dunha proteína de interese. Por exemplo, a inmunofluorescencia indirecta permite a colocalizaciónn fluorescente e a demostración da localización. As tinguiduras fluorescentes utilízanse para etiquetar compartimentos celulares para un propósito similar.
Existen outras posibilidades. Por exemplo, a inmunohistoquímica xeralmente utiliza un anticorpo para unha ou máis proteínas de interese que están conxugadas a encimas producindo sinais luminescentes ou cromoxénicos que poden compararse entre mostras, o que permite a localización da información. Outra técnica aplicable é a cofraccionación en gradientes de sacarosa (ou outro material) utilizando centrifugación isopícnica. Aínda que esta técnica non proba a colocalización dun compartimento de densidade coñecida e a proteína de interese, incrementa a probabilidade, e é máis axeitado para estudos a grande escala.
Finalmente, o método estándar de localización celular é a microscopía inmunoelectrónica. Esta técnica tamén usa un anticorpo para a proteína de interese, xunto coas técnicas de microscopía electrónica clásicas. A mostra prepárase para o exame por microscopía electrónica normal, e despois é tratada cun anticorpo para a proteína de interese que é conxugada a un material extremadamente electrodenso, xeralmente ouro. Isto permite a localización tanto dos detalles estruturais coma da proteína procurada.
Con outra aplicación de enxeñaría xenética chamada mutaxénese dirixida a sitio, pódese alterar a secuencia da proteína e, por tanto, a súa estrutura, localización celular e susceptibilidade á regulación. Esta técnica mesmo permite a incorporación ás proteínas de aminoácidos, utilizando ARNts modificados, e pode permitir o deseño de novas proteínas con novas propiedades.
Proteómica e bioinformática
O complemento proteico completo presente nun determinado momento nunha célula ou tipo celular denomínase proteoma, e o estudo de conxuntos de datos a grande escala define o campo da proteómica, denominado así por analoxía co campo relacionado da xenómica. Técnicas experimentais fundamentais en proteómica son a electroforese en xel bidimensional, que posibilita a separación dun grande número de proteínas, a espectrometría de masas, que permite unha rápida identificación de alto rendemento de proteínas e a secuenciación de péptidos (xeralmente despois dunha dixestión en xel), as micromatrices de proteínas, coas que se poden detectar os niveis relativos de grande número de proteínas presentes na célula, e sistema de dobre híbrido, que permite s exploración sistemática das interaccións proteína-proteína. O conxunto total de todas estas interaccións bioloxicamente posibles denomínase interactoma. Un intento sistemático de determinar as estruturas de proteínas que inclúa todos os posibles pregamentos coñécese como xenómica estrutural.
Disponse dunha gran cantidade de datos xenómicos e proteómicos de varios organismos, entre eles o do xenoma humano, que facilitan que os investigadores identifiquen eficientemente proteínas homologas mesmo en organismos escasamente relacionados por medio de aliñamento de secuencias. As ferramentas de perfilado de secuencias poden realizar manipulacións máis específicas de secuencia como os mapas de encimas de restrición, análises de marcos abertos de lectura de secuencias de nucleótidos e predición da estrutura secundaria. A partir destes datos poden construírse árbores filoxenéticas e desenvolverse hipóteses sobre a evolución utilizando un software especial como ClustalW en relación cos antepasados dos organismos modernos e os xenes que expresan. O eido da bioinformática trata de ensamblar, anotar e analizar datos proteómicos e xenómicos, aplicando técnicas computacionais a problemas biolóxicos como a procura de xenes e a cladística.
Predición da estrutura e simulación
A predición da estrutura das proteínas é unha área complementaria da xenómica estrutural, que trata de predicir as estruturas proteicas para elaborar modelos axeitados das proteínas cuxas estruturas non foron aínda determinadas experimentalmente. O tipo máis exitoso de predición de estruturas, chamado modelado de homoloxía, baséase na existencia dunha estrutura "patrón" ou "molde" con semellanza de secuencia coa proteína que está a ser modelada; o obxectivo da xenómica estrutural é proporcionar unha representación suficiente das estruturas xa resoltas para modelar a maioría das que quedan. Aínda que elaborar modelos axeitados segue a ser un reto cando só se dispón de estruturas "patrón" pouco relacionadas, suxeriuse que o aliñamento de secuencia é o punto crítico neste proceso, xa que poden producirse modelos bastante axeitados se se coñece un aliñamento de secuencia "perfecto". Moitos métodos de predición de estruturas serviron para informar o campo emerxente da enxeñaría de proteínas, no cal foron xa deseñados os novos pregamentos de proteínas. Un problema computacional máis complexo é a predición de interaccións intermoleculares, como no acoplamento molecular e a predición da interacción proteína–proteína.
Historia
As proteínas foron recoñecidas como unha clase distinta de moléculas biolóxicas no século XVIII por Antoine Fourcroy e outros, pola súa capacidade de coagular ou flocular cando se trataban con calor ou ácidos. Notables exemplos de proteínas recoñecidas naquel momento foron a albumina da clara dos ovos, a albumina sérica do sangue, a fibrina e o glute do trigo.
Os primeiros científicos da nutrición como o alemán Carl von Voit crían que as proteínas eran os nutrientes máis importantes para manter a estrutura do corpo, porque críase xeralmente que a "carne fai carne". O papel fundamental das proteínas como encimas nos organismos vivos non foi totalmente apreciado ata 1926, cando James Batcheller Sumner mostrou que o encima urease era, de feito, unha proteína.
A dificultade que ten purificar proteínas en grandes cantidades fixo que fose moi difícil o seu estudo polos primeiros bioquímicos. Por iso, os primeiros estudos centráronse en proteínas que podían ser purificadas en grandes cantidades, como as do sangue, clara de ovo, varias toxinas e encimas dixestivos ou metabólicos obtidos en matadeiros. Na década de 1950, a compañía Armour Hot Dog Co. purificou 1 kg de ribonuclease A pancreática bovina pura e púxoa a disposición dos científicos gratuitamente, o que contribuíu a que a ribonuclease A se convertese nun dos obxectivos principais dos estudos bioquímicos nos anos seguintes. miniatura|John Kendrew preparando un modelo da mioglobina. Linus Pauling prediciu con éxito a estrutura secundaria dunha proteína regular baseándose na formación de enlaces de hidróxeno, unha idea que fora adiantada en 1933 por William Astbury. Os traballos posteriores de Walter Kauzmann sobre a desnaturalización, baseados en parte en estudos previos de Kaj Linderstrøm-Lang, contribuíron ao coñecemento do pregamento das proteínas e das estruturas mediadas por interaccións hidrofóbicas.
A primeira proteína que foi secuenciada foi a insulina, por Frederick Sanger, en 1949. Sanger determinou correctamente a secuencia de aminoácidos da insulina, demostrando así concluíntemente que as proteínas consisten en polímeros liñais de aminoácidos en vez de cadeas ramificadas, coloides, ou ciclois. Este descubrimento valeulle o premio Nobel en 1958.
As primeiras estruturas proteicas resoltas foron as da hemoglobina e mioglobina, por Max Perutz e Sir John Cowdery Kendrew, respectivamente, en 1958. A primeira estrutura proteica resolta con resolución atómica por análise de difracción de raios X fíxose na década de 1960 (Perutz e Kendrew compartiron o premio Nobel de Química de 1962 por estes descubrimentos) e posteriormente por espectroscopía de resonancia magnética nuclear de proteínas (NMR) na década de 1980. En 2009,o Protein Data Bank contiña unhas 55.000 estruturas de proteínas con resolución atómica. Recentemente, a microscopía crioelectrónica de grandes ensamblaxes macromoleculares e a predición da estrutura de proteínas computacional de dominios de pequenas proteínas son dous métodos con resolución atómica.
San Javier
250px|miniatura|Santiago de la Ribera, un dos núcleos costeiros do concello.
San Javier é un municipio da Comunidade Autónoma da Rexión de Murcia, España. Situado na comarca xeográfica do Mar Menor e é capital do Partido Xudicial de San Javier. A súa extensión é de 74,2 km² e ten unha poboación de 30.653 habitantes, aínda que se multiplica notablemente na época estival. Posúe 23 km de costa ao Mar Menor e 16 km ao Mar Mediterráneo, e a súa altitude media é de 17 metros.
Está situado xunto á estrada nacional N-332 e a Autoestrada de peaxe AP-7 E-15. No seu termo municipal atópase o aeroporto de Murcia-San Javier.
Ollo de gato
Ollo de gato pódese referir a:
Célula folicular tiroide
miniatura|dereita|Folículos tiroides. 1. Coloide. 2. Epitelio do folículo. 3. Endotelio vascular.
As células foliculares tiroides ou, simplemente, células foliculares (tamén chamadas células epiteliais tiroides ou células principais tiroides), son as células máis abundantes da glándula tiroide, responsables da produción e secreción das hormonas tiroides tiroxina (T4) e triiodotironina (T3).
O tecido da tiroide está constituído por unha serie de folículos máis ou menos esféricos cada un dos cales está formado por un epitelio de células foliculares tiroides, entanto que o interior do folículo é unha cavidade chea dun coloide proteico xelatinoso, onde se almacenan as hormonas producidas. Os folículos están rodeados por unha fina membrana basal. As células foliculares están acompañadas no órgano polas células parafoliculares ou células C produtoras de calcitonina.
Funcións
miniatura|300px|Síntese das hormonas tiroides. As células epiteliais ou foliculares da tiroide captan iodo e aminoácidos da circulación sanguínea pola súa parte basolateral, e sintetizan as proteínas tiroglobulina e tiroperoxidase e segréganas nos folículos tiroides xunto co iodo. A tiroglobulina contén moitos residuos do aminoácido tirosina, que no coloide vai ser iodado, orixinando as hormonas tiroxina (non confundir co aminoácido tirosina) e triiodotironina, unidas á tiroglobulina. As células foliculares poden despois captar do coloide do centro do folículo a tiroglobulina iodada por endocitose, extraer as hormonas tiroides coa axuda de proteases, e posteriormente liberar as hormonas tiroides no sangue.
Transporte de iodo
O iodo é captado na parte basolateral da célula por un sistema de simporte de sodio-ioduro. É secretado ao interior do folículo polo transportador de clururo/ioduro pendrina, situado na membrana do lado apical da célula.
Características
miniatura|dereita|Sección dunha glándula tiroide de ovella a 160 aumentos. Son células epiteliais cuboidais e dispostas en folículos esféricos dunha soa capa de células, que rodean a unha cavidade central con coloide. O núcleo é esferoidal, grande, con pouca cromatina e nucléolo. O citoplasma é basófilo. Teñen un aparato de Golgi xustanuclear e mitocondrias con forma de bastón, pouco numerosas e con poucas cristas, lisosomas densos de 0,5 a 0,7 microns apicais, e pingas lipídicas no citoplasma. O retículo endoplasmático ten un desenvolvemento variable. Hai moitas vesículas no citoplasma semellantes ás do aparato de Golgi. As células foliculares están unidas lateralmente por complexos de unión, a súa membrana da parte basal é lisa e o resto pode presentar pequenos microvilli irregulares. A membrana ten na súa superficie diversos transportadores iónicos e o receptor da tirotropina, que responde á hormona estimulante da tiroide (TSH) procedente da adenohipófise ou pituitaria anterior.
Orixe
A orixe embriolóxica das células foliculares é a masa endodérmica media da rexión da lingua (foramen cecum), a diferenza das células parafoliculares, que proceden da crista neural, a partir do corpo ultimobranquial (4ª bolsa farínxea).
Super Rugby
O Super Rugby é un campionato internacional de rugby no que participan de clubs profesionais de Australia, Fidxi e Nova Zelandia. A liga foi fundada sobre a base de varias competicións do hemisferio sur, as cales se remontan ao Campionato do Pacífico Sur de 1986. Este primeiro torneo contou con tres equipos de Nova Zelandia (Auckland, Canterbury e Wellington), dous de Australia (Queensland e Nova Gales do Sur) e. Tras varias edicións, o torneo ampliouse en 1996 coa creación do Super Rugby, naquela altura coñecido como Super 12.
Antes do profesionalismo
En 1986 comezou a disputarse un torneo chamado South Pacific Championship integrado por seis equipos, tres deles de provincias neozelandesas (Auckland RFU, Canterbury RFU e Wellington RFU), outros dous australianos (un do estado de Nova Gales do Sur e outro do estado de Queensland), e un equipo representativo de. A orixe deste torneo estivo na idea que tiveron na federación de Nova Gales do Sur de crear unha competición na que puidesen enfrontarse os equipos de Nova Gales do Sur e Queensland, así como doutros equipos, nun intento de competir coa popularidade que tiñan as competicións de rugby league nese momento en Australia, xa que a NRL estaba nun proceso de expansión fora da cidade de Sydney. Auckland RFU e Canterbury RFU foron os primeiros convidados a competir neste torneo por seren os equipos máis potentes da NPC (actual Mitre 10 Cup). Wellington RFU foi convidado despois, xa que o equipo contaba cun bo nivel, alén de ter a cidade un aeroporto importante. Finalmente foi convidada a federación de, xa que naquela altura era a selección máis importante das illas do Pacífico. Os resultados finais deron como resultado os seguintes campións: Despois de non disputarse o torneo en 1991, este foi relanzado en 1992 cos mesmos participantes mais cunha nova denominación: Super 6. O campión final foi Queensland. Após a desaparición do aparato legal do apartheid en Suráfrica entre 1990 e 1991, en 1992 a selección de rugby de Suráfrica foi readmitida nas competicións internacionais. Os Wallabies e os All Blacks fixeron un tour por Suráfrica nese mesmo ano, e as federacións de ambos os dous países (Australia e Nova Zelandia) viron a oportunidade de expandir a competición incluíndo equipos das provincias máis potentes de Suráfrica. Unha canle deportiva surafricana ofreceu un contrato televisivo moi importante para tres anos e a ampliación levouse a cabo. Os participantes no torneo serían:
En 1994 participaron Queensland e Nova Gales do Sur por Australia; North Harbour, Otago, Auckland e Waikato por Nova Zelandia; Transvaal, East Province e Natal por Suráfrica; ademais de Samoa Occidental. Nesta ocasión o equipo representativo de Queensland venceu ó de Natal na final por 21 a 10.
En 1995 participaron Transvaal, Western Province e Free State por Suráfrica; Nova Gales do Sur e Queensland por Australia; Otago, North Harbour, Auckland e Canterbury por Nova Zelandia; e Tonga. A final enfrontou a Queensland con Transvaal, sendo o resultado da final 30-16 a prol do conxunto australiano.
Profesionalismo e SANZAR
No mes de agosto do ano 1995 foi proclamado oficialmente o profesionalismo do rugby pola IRB (actual World Rugby). Despois do éxito da Copa do Mundo de 1995, as federacións nacionais de rugby de Nova Zelandia, Australia e Suráfrica xuntáronse para estudar a reestruturación do campionato. Para iso, crearon un novo organismo chamado SANZAR, encargado de artellar o novo torneo cun novo formato. Na mesma xuntanza decidiuse crear un novo torneo internacional chamado Tri Nations (actual Rugby Championship) que cada ano enfrontaría ás tres seleccións nacionais, e que tamén sería artellado pola SANZAR. Pouco despois a SANZAR chegou a un acordo coa empresa News Limited, pertencente a Rupert Murdoch, coa que asinou un contrato de dez anos polos dereitos televisivos da nova competición a cambio de 555 millóns de dólares.
O novo torneo, 100% profesional, estaría composto por 12 equipos representativos de provincias ou estados de Australia, Suráfrica e Nova Zelandia. Estes foron o 12 equipos que formarían parte da primeira edición do torneo Super 12:
Gran Premio de Alemaña de 2013
Pneumáticos
A raíz de que no Gran Premio de Gran Bretaña, catro pilotos sufriron rebentóns nalgúns dos puntos máis rápidos do Circuíto de Silverstone, o provedor de pneumáticos Pirelli anunciou plans para alterar a estrutura dos pneumáticos para o Gran Premio de Alemaña, provisionalmente antes doutra solución máis permanente que se introducira na próxima carreira en Hungría. Os novos pneumáticos substitúen os cintos de aceiro utilizados nas rodas traseiras por Kevlar co fin de reducir a temperatura de uso ata 10 °C. E reducir a probabilidade rebentóns. Ademais disto, a Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) prohibiu a práctica do intercambio do pneumático esquerdo ao lado dereito, que os equipos facían para aumentar a esperanza de vida de cada pneumático. Pirelli premeu aínda máis á FIA para facer valer as súas recomendacións para as presións dos pneumáticos e a configuración da caída que se fixo obrigatoria, cando se descubriu que os equipos usaron deliberadamente a presión e a configuración da caída fóra das recomendacións de Pirelli co fin de maximizar o rendemento. Isto sucedeu nun incidente similar no Gran Premio de Bélxica de 2011, onde os equipos utilizaronn axustes na caída fóra das recomendacións de Pirelli, que crearon ampolas no bordo interior dos pneumáticos, xa que experimentaron temperaturas operativas máis altas do normal.
Super Rugby
Profesionalismo e SANZAR
Nos anos posteriores a competición foi expandida en varias fases coa creación do Super 14 en 2006, o Super 15 en 2011 e o Super Rugby de 18 equipos en 2016. Con esta última ampliación incorporáronse ao torneo equipos da Arxentina (Jaguares) e o Xapón (Sunwolves). No ano 2018 o campionato conrtraeuse até os quince equipos, os cales foron divididos en tres conferencias: a autraliana, a neozelandesa e a surafricana.
Formato
miniatura|Encontro entre os Brumbies e os Bulls. Antes de 2011, o Super Rugby era unha competición de liga onde cada equipo xogaba con todos os outros unha vez; cada equipo tiña seis ou sete encontros na casa e seis ou sete partidos fóra. O gañador de cada xogo recibía catro puntos, dous se o encontro finalizaba en empate. A maiores, tamén se utilizaba o sistema de puntos de bonificación do rugby, onde se recibía un punto extra por anotar catro ou máis ou por perder por menos de sete puntos. A bonificación por ensaios mudou en 2016, de forma que agora un equipo ten que marcar tres ensaios ou máis que os seus adversarios. Ao finalizar a liga, os catro primeiros cklasificados xogaban unha rolda de semifinais, enfrontándose o primeiro contra o cuarto e o segundo contra o terceiro. Os vencedores destas roldas xogaban a final no estadio do equipo mellor clasficiado en liga. Con este sistema había un total de 91 partidos de temporada regular, de forma que se diputaba un total de 14 xornadas, nas que en cada unha descansaba un equipo.
Gran Premio de Alemaña de 2013
Q1
Felipe Massa foi o piloto máis rápido na Q1, por diante do Lotus de Kimi Räikkönen. Os pilotos eliminados na Q1, foron Valtteri Bottas, Pastor Maldonado, Charles Pic, Jules Bianchi, Giedo van der Garde e Max Chilton.
Super Rugby
Formato
O formato mudou entre 2011 e 2015, formando cada país a súa propia conferencia. Cada equipo dentro dunha conferencia xogaba contra cada equipo da mesma dúas veces, unha en casa e unha fóra. Por outra banda, cada equipo xogaba entón contra catro dos outros cinco equipos das outras conferencias unha vez. O formato das eliminatorias tamén mudou; participaban seis equipos: o campión de cada unha das tres conferencias, ademais dos tres seguintes equipos con máis puntos, independentemente da conferencia na que estivensen. Os catro peores equipos eran emparellados en dous xogos a partido único; os vencedores destes dous xogos xogaban contra os dous mellores clasificados, sendo o s vencedores destas eliminatorias os que xogaban a final. Nas temporadas 2016 e 2017 o formato mudou de novo debido á incorporación de tres equipos máis, un da Arxentina, outro do Xapón e un de Suráfrica. O campionato organizouse en catro conferrencias, tendo África dúas. En canto á fase eliminatroria, contou con oito equipos: os catro gañadores de cada conferencia enfrontáronse a catro equipos, tres do grupo neozelandés e un surafricano.
O actual formato, instaurado en 2018, conssite en tres conferencias con cinco equipos cada unha. As conferencias son a neozelandesa, a surafricana (cun equipo arxentino) e a australiana (cun equipo xaponés). Na fase de grupos hai dezanove xornadas, con cada equipo diputando dezaseis encontros (por tanto con dúas xorandas de descanso), resultando un total de 120 xogos. Cada equipo xoga oito encontros con rivais da súa conferencia e oito contra rivais doutras. Após o final da fase regular, oito equipos clasifícanse para xogar as eliminatorias: os campións de cada conferencia e os seguintes cinco equipos con máis puntos. Os campión máis o mellor do resto do equipos son os cabezas de serie en cuartos de final. Os campión de cuartos enfróntanse nas semifinais da que saen os dous finalistas. Todas as eliminatorias son a un único encontro, polo que perder significa ser eliminado.
Gran Premio de Alemaña de 2013
Q3
Lewis Hamilton logrou a pole position por diante de Sebastian Vettel e Mark Webber. Webber perdeu tempo na última curva debido a un movemento lento de Fernando Alonso. Alonso clasificou oitavo detrás do seu compañeiro de equipo Felipe Massa. Kimi Räikkönen e Romain Grosjean foron cuarto e quinto clasificado. Daniel Ricciardo fixo unha excelente carreira para cualificar na terceira fila por segunda carreira consecutiva. Jenson Button e Nico Hülkenberg optado por non establecer un tempo, para salvar os seus pneumáticos para a carreira.
Super Rugby
Equipos
As seguintes son as franquías que compiten no Super Rugby. miniatura|Rebels contra Sharks.
Gran Premio de Alemaña de 2013
Carreira
Webber tivo un grave incidente co seu pneumático traseiro dereito. O mecánico non a colocou de xeito adecuado, e a roda saíu disparada, golpeando a un cámara nas súas costas. Foi trasladado a un hospital en Koblenz, onde se informou que tiña uns cantos ósos rotos, e unha conmoción cerebral. Logo empuxaron o Red Bull de Webber de novo no seu pitbox, fixeron a súa nova roda e saíu, unha volta por detrás de Vettel. Na volta 23, o Marussia de Jules Bianchi tivo unha falla no motor. Isto provocou a saída do coche de seguridade, o que axudou a Webber volver a loita pola carreira.
Super Rugby
Finais
As finais dispútanse no estadio elixido polo equipo finalista que mellor clasificación tivo dos dous na tempada regular. A maior anotación dun equipo nunha final son os 61 puntos que anotaron os Bulls na final de 2009, e a menor anotación son os 3 puntos que anotaron os Lions en 2016 e os Jaguares en 2019:
Gran Premio de Alemaña de 2013
Carreira
Vettel logrou a vitoria. Foi a súa primeira vitoria na casa da súa carreira, tamén foi a 30ª vitoria da súa carreira, converténdose no sexto piloto en lograr tal fazaña. Kimi terminou só 1 segundo por detrás, con Grosjean apenas mantendo baixo control a Alonso no 3º lugar. Hamilton, Button, Webber e Pérez foron quinto, sexto, sétimo e oitavo respectivamente. Rosberg, terminou noveno na súa carreira en casa, mentres que Nico Hülkenberg logrou o punto final para Sauber.
Super Rugby
Por equipo
Na seguinte táboa, os equipos están ordenados primeiro por número de finais disputadas, despois por número de vitorias e finalmente polo ano de primeira participación nunha final. Na columna de "Temporadas", os anos en grosa indican que o equipo gañou o título.
Gran Premio de Alemaña de 2013
Carreira
Logo da carreira Red Bull e Force India recibiron multas por incidentes nos boxes.
Ludvig Holberg
Ludvig Holberg, nado o 3 de decembro de 1684 en Bergen (Noruega) e finado o 28 de xaneiro de 1754 en Copenhaguen, foi un escritor dinamarqués de orixe norueguesa. Considerado o primeiro clásico da literatura dinamarquesa. En 1740 escribiu Nicolai Klimii Iter Subterraneum, que está considerada a súa obra mestra.
Super Rugby
Títulos de conferencia
Dese 2011 os equipos do Super Rugby están organizados por conferencias. A seguinte é unha lista dos campións de cada conferencia ano a ano. Cómpre destacar que nas temporadas de 2016 e 2017 non houbo tres conferencias, senón que se fixeron dous grandes grupos divididos en dúas conferencias cada un.
Récords
miniatura|[[Dan Carter cos Crusaders.]] miniatura|[[Bryan Habana con .]]
Lisa Angell
Lisa Angell, nada co nome de Lisa Vetrano en París o 21 de setembro de 1968, é unha cantante francesa que representará o seu país no Festival de Eurovisión 2015 coa canción "N'oubliez pas".
Tierra del Pan
300px|dereita|miniatura|Localización de Tierra del Pan na provincia de Zamora.
Tierra del Pan é unha comarca da provincia de Zamora, na comunidade autónoma de Castela e León.
Localización
Situada no centro da provincia de Zamora, o seu territorio linda coas comarcas zamoranas de Benavente y Los Valles, Tierra de Campos, Alfoz de Toro, Tierra del Vino, Sayago, Tierra de Alba, Aliste e Tierra de Tábara, todas elas así dispostas:
Características
A comarca de Tierra del Pan conta con algo máis de 76.000 habitantes, o que supón un 38,66% do total da poboación provincial, dato que a sitúa como unha das comarcas máis poboadas da provincia de Zamora. A súa capital é a cidade de Zamora, que é o municipio con máis poboación do territorio.
Como consecuencia dos datos achegados de poboación e territorio, a comarca de Tierra del Pan manifesta unha densidade de 89,75 hab./km², moi superior ao 18,67 de media provincial.
A ciencia no século das luces
miniatura|Táboa de [[astronomía na Cyclopaedia, 1728.]] A historia da ciencia durante a Ilustración estivo caracterizada polos avances científicos e tecnolóxicos propios da Era da Razón cando as ideas ilustradas estaban sendo divulgadas por toda Europa e América do Norte. Esta etapa abrangue dende a revolución científica dos séculos XVI e XVII ata aproximadamente o século XIX, despois da Revolución Francesa (1789) e a era napoleónica (1799-1815). A creación das primeiras sociedades científicas, o auxe do copernicanismo, así como o abandono da filosofía natural aristotélica e a doutrina médica de Galeno foron algúns dos feitos de maior relevancia desta revolución. Cara ó século XVIII, a relixión ficou desprazada e disciplinas como a alquimia e a astroloxía perderon credibilidade.
Aínda que ningunha disciplina ou ámbito destacou de xeito significativo, é xusto subliñar o papel determinante da ciencia no pensamento e discurso da época. Algúns pensadores ilustrados relacionaban o avance científico co derrocamento das autoridades tradicionais relixiosas en prol do desenvolvemento da liberdade de expresión e pensamento. En termos xerais a ciencia valoraba en gran medida o empirismo e o pensamento racional e estaba fortemente ligada o ideal de progreso e avance. Non obstante, como a maioría das ideas ilustradas, os beneficios da ciencia non eran recoñecidos universalmente. Jean-Jacques Rousseau, por exemplo, criticou este ámbito do saber por distanciar o ser humano da natureza e non contribuír á súa felicidade.
As sociedades e academias, que xa substituíran as universidades como centros de investigación e desenvolvemento, dominaban a ciencia durante esta época. Estes colectivos foron clave no proceso de maduración da profesión científica, que se viu moi favorecido pola divulgación da ciencia entre unha poboación cada vez máis alfabetizada. Os philosophes (un grupo de intelectuais) achegaron moitas teorías científicas, de xeito máis notable a través da Encyclopédie e da popularización do newtonismo levada a cabo por Voltaire e por Émilie du Châtelet (tradutora dos Principia de Newton).
Malia que certos historiadores cualifican o século XVIII como un período anódino, esta época foi testemuña de avances significativos na práctica da medicina, das matemáticas, da física e do desenvolvemento da taxonomía biolóxica. Do mesmo xeito, deu orixe a unha nova comprensión do magnetismo e da electricidade, e ao desenvolvemento da química, consolidándoa como a disciplina que estableceu as bases da química moderna.
Enor
Ascensores Enor SA é unha empresa galega fundada e con sede en Vigo adicada ao deseño, fabricación, venda, instalación e mantemento de equipos de elevación.
A empresa ten dous edificios en Vigo de 13.000 metros cadrados de superficie útil entre talleres de produción, almacéns, oficinas e garaxes.
Historia
A empresa iniciouse na reparación e instalación de equipamentos eléctricos. Nos anos 60 pasouse á fabricación, instalación e mantenza de aparellos elevadores.
A finais dos anos 90 Enor ampliou o negocio aos ascensores para o sector naval.
En 2002, créase o Grupo de Empresas Ascensores Enor, integrado por Ascensores Enor, Electromecánica del Noroeste e Enor Elevaçao e Equipamentos Industriais de Portugal. A empresa ten certificacións ISO 9000/2000 de AENOR e de TÜV.
En agosto de 2012 Zardoya Otis comprou Enor.
Edificio España
250px|miniatura|Vista desde a [[Plaza de España de Madrid|praza de España.]] O Edificio España é un rañaceos de Madrid situado en praza de España ao final da Gran Vía. Coas súas 25 plantas e 117 metros de altura, é o oitavo edificio máis alto da capital española e conforma, xunto co rañaceos veciño Torre de Madrid, un dos conxuntos arquitectónicos máis importantes da cidade.
Foi construído entre 1948 e 1953 e é obra do enxeñeiro José María Otamendi e o arquitecto Julián Otamendi. O edificio deseñado como multifuncional albergaba ata o ano 2006 o Hotel Crowne Praza, un centro comercial, apartamentos, e oficinas. Desde esa data atópase baleiro e sen uso.
César Lombera
César Lombera Moret, nado en Barakaldo en 1953, é un escultor galego. Cursou estudos de Ciencias Económicas (1971-73) na USC e de Artes Plásticas na Universidade Vincennes, Francia. Na actualidade vive e traballa entre Catoira e Santiago de Compostela.
Exposicións
miniatura|300px|[[Alexandre Bóveda|Bóveda, Castelao, Quiroga, Paz-Andrade, Casares e Cabanillas en Pontevedra.]]
Barco viquingo
No 1993 encargouse da dirección do proxecto de construción dun barco viquingo, o Skuldelev 5, baseándose nos debuxos tomados no Museo do barco viquingo de Copenhague.
Ogcocephalus corniger
dereita|miniatura miniatura|Ogcocephalus corniger, imaxe de raios X mostrando o contido estomacal Ogcocephalus corniger é unha especie de peixe lofiforme ogcocefálido (un peixe morcego) que se encontra a profundidades entre 29 e 230 m no océano Atlántico occidental, desde Carolina do Norte ao Golfo de México e Bahamas. Ten un corpo triangular como os outros da súa familia e a súa coloración varía de amarelada a púrpura con manchas redondas claras e beizos de cor de laranxa a vermello.
Nirvana (álbum)
Nirvana é un recompilatorio da banda estadounidense de grunge Nirvana, editado o 29 de outubro do 2002 a través do selo DGC.
Este foi o terceiro álbum de Nirvana en ser editado despois da morte de Kurt Cobain en abril de 1994, e trátase do primeiro en contar con material de estudio.
Listaxe de cancións
Todos os temas por Kurt Cobain, agás onde se indique.
Outeiro (banda)
Outeiro foi un grupo galego de jazz rock formado en Vigo a finais dos setenta.
Guayabetal
Límites
O concello de Guayabetal limita polo norte co municipio de Quetame, polo sur e polo leste co departamento de Meta, polo oeste cos concellos de Gutiérrez e Fosca. Esta localización tivo influencia nas relacións de tipo comercial co departamento de Meta.
Capromys pilorides
Capromys pilorides é unha especie de roedor endémica de Cuba, aínda que se coñece unha subespecie extinta que viviu nas Illas Caimán. O seu peso rolda os 8,5 kg, e é a meirande especie existente de Capromyidae (os extintos Heptaxodontidae eran moito meirandes).
Gyromitra esculenta
Gyromitra esculenta é un fungo ascomiceto amplamente distribuído en Europa e Norteamérica. Normalmente frutifica en solos areosos baixo árbores coníferas en primavera e principios do verán. O corpo frutífero ou cogomelo, consta dun píleo ou chapeu con forma de cerebro irregular de cor marrón escura que pode chegar aos 10 cm de altura e 15 cm de largo, situado sobre un robusto estipe ou pé de ata 6 cm de altura. Parécese superficialmente á pantorra (Morchella), ao que se debe o nome que se lle dá nalgúns idiomas equivalente a "falsa pantorra".
Aínda que é un fungo potencialmente mortal cando se come cru, Gyromitra esculenta é un manxar popular en Escandinavia, Europa oriental e a rexión norte dos Grandes Lagos de Norteamérica. Aínda que tamén é popular nalgunhas zonas do leste dos Pireneos, está prohibida a súa venda pública en España. Pode venderse fresco en Finlandia, pero debe ir acompañado de advertencias e instrucións sobre a súa correcta preparación.
Malia que adoita ser semifervido antes da súa preparación, as evidencias suxiren que incluso este procedemento pode que non faga que este fungo sexa enteiramente seguro para o seu consumo. Cando se come, o seu principal axente activo, a xiromitrina, é hidrolizada dando o composto tóxico monometilhidrazina (MMH). A toxina afecta o fígado, o sistema nervioso central e ás veces os riles. Os síntomas de envelenamento son vómitos e diarrea que aparecen varias horas despois do seu consumo, seguidas de mareos, apatía e dor de cabeza. Os casos graves poden levar ao delirio, o coma e a morte en de cinco a sete días.
Taxonomía
Gyromitra esculenta é un membro dun grupo de fungos coñecidos como "falsas pantorras", chamadas así polo seu parecido co aprezado fungo pantorra ou fungo de coresma (do xénero Morchella). Neste grupo inclúense outras especies do xénero Gyromitra, como G. infula, G. caroliniana e G. gigas. Aínda que algunhas destas especies conteñen pouca ou ningunha xiromitrina, moitos libros de guías de fungos recomendan tratalos todos como velenosos, xa que a súa aparencia similar e variacións intraespecíficas significativas poden facer que sexa difícil unha identificación fiable.
Os fungos máis distantemente relacionados do xénero Verpa, como V. bohemica e V. conica, son tamén moi parecidos, e igual que Gyromitra, son considerados comestibles por algúns e velenosos por outros.
O xénero Gyromitra fora considerado clasicamente como pertencente á familia Helvellaceae, xunto con outros fungos moi semellantes do xénero Helvella. As análises de ADN ribosómico de moitos Pezizales mostraron que Gyromitra esculenta e as outras falsas pantorras só tiñan un parentesco moi distante cos outros membros das Helvellaceae e, ao contrario, estaban máis próximas ao xénero Discina, formando un clado que tamén comprende Pseudorhizina e Hydnotrya. Así, os catro xéneros están agora incluídos na familia Discinaceae.
Descrición
miniatura|Un espécime máis xove cun [[píleo (micoloxía)|chapeu menos engurrado.]]
O chapeu ou píleo irregular deste fungo lembra un cerebro e pode chegar aos 10 cm de altura e 15 cm de largo. Inicialmente é liso, mais faise progesivamente engurrado a medida que crece e envellece. A cor do píleo pode ter diversos tons de marrón avermellado, acastañado, púrpura, escuro ou ás veces dourado. Os espécimes de California poden ter un píleo máis marrón avermellado. Unidos ao píleo en diversos puntos, o estipe é de 3 a 6 cm de alto e 2 a 3 cm de largo. O seu cheiro pode ser agradable e foi descrito como afrutado, e o fungo ten un sabor suave. A impresión da espora é abrancazada, e as esporas son transparentes e elípticas, de 17–22 μm de lonxitude.
Gyromitra esculenta lembra varias especies de verdadeiras pantorra (Morchella), aínda que estas últimas son máis simétricas e cun aspecto máis de esponxa gris, marrón ou torrada. Ten o píleo xeralmente máis escuro e grande. Ademais, Gyromitra esculenta ten un estipe macizo, mentres que o das verdadeiras pantorras (Morchella spp.) é oco.
Distribución e hábitat
G. esculenta crece en chans areosos en bosques de coníferas temperados e ocasionalmente en bosques caducifolios. Entre as coníferas encóntrase sobre todo baixo piñeiros (Pinus spp.), pero tamén ás veces baixo lamigueiros (Populus spp.). Brota de abril a xullo, máis cedo que outras especies, e o fungo pode incluso brotar durante a fusión da neve. Pode ser abondoso nalgúns anos e raro noutros. O cogomelo encóntrase máis frecuentemente en lugares onde o terreo foi alterado, por zonas despexadas, regatos, cortas de madeira, zonas aradas, claros creados por lumes e beiravías de estradas. Os entusiastas deste fungo en Finlandia informaron que enterarron no chan xornais inoculados co fungo en outono e volveron na primavera seguinte para recoller os cogomelos.
Aínda que é máis abondoso en bosques de montaña e nos de coníferas do norte como en Sierra Nevada e a Cadea das Cascadas do noroeste de Norteamérica, Gyromitra esculenta encóntrase amplamente distribuída polo continente norteamericano, chegando polo sur ata México. Tamén é común en Europa central, menos abondoso no leste, e máis en áreas montañosas que en terras baixas. Foi rexistrado en Irlanda do Norte, na provincia de Uşak no oeste de Turquía, e preto de Kaş na provincia de Antolia na costa sur de Turquía.
Campo Municipal de Fútbol do Castro
O Campo Municipal de Fútbol do Castro é unha instalación dedicada á práctica do fútbol situada na vila de Carral. Nel xoga os seus partidos como local a Unión Deportiva Carral e o seu propietario é o Concello de Carral.
Gyromitra esculenta
Toxicidade
Gyromitra esculenta contén niveis do veleno xiromitrina que varía localmente entre poboacións; aínda que estes cogomelos raramente están implicados en envelenamentos tanto en Norteamérica coma en Europa occidental, as intoxicacións son frecuentes no leste de Europa e Escandinavia. Un estudo polaco de 1971 informou que nesa época a especie era responsable dun 23% das mortes causadas por comer fungos cada ano. As taxas de mortes caeron desde mediados do século XX; en Suecia o envelenamento é común, pero, aínda que foron detectados envelenamentos, non houbo mortes durante os 50 anos que van desde 1952 a 2002. Os envelenamentos por Gyromitra son raros en España, debido á estendida práctica de secar os cogomelos antes da súa preparación e consumo, pero ten unha taxa de mortalidade dun 25%.
Campo Municipal de Fútbol do Castro
Conta cun terreo de xogo de herba natural de 95 x 59 metros, cantina e bancada cuberta.
Gyromitra esculenta
Toxicidade
A dose letal de xiromitrina estimouse en 10–30 mg/kg para nenos e de 20–50 mg/kg para adultos. Estas doses corresponden a 0,2-0,6 kg e 0,4–1 kg de cogomelos frescos, respectivamente. Porén, as respostas individuais poden variar e a xente que inxeriu cantidades similares pode desenvolver unha toxicidade entre mínima e grave. As probas suxiren que os nenos son os máis gravemente afectados; non está claro se isto se debe a un maior razón entre o peso consumido por masa corporal ou por diferenzas en actividade encimática e metabólica. Aínda que a cantidade de xiromitrina presente pode ser reducida significativamente ao semifervelo, hai probas de que o consumo repetido pode incrementar o risco de toxicidade.
Variación xeográfica
As poboacións de Gyromitra esculenta parecen variar xeograficamente na súa toxicidade. Un estudo francés mostrou que os cogomelos recollidos a elevadas altitudes teñen concentracións máis baixas de toxinas que os recollidos a baixa altura, e hai algunhas evidencias de que os fungos ao oeste das Montañas Rochosas de Norteamérica conteñen menos toxinas que os do leste. Porén, tamén se informou de envelenamentos no oeste, aínda que son menos frecuentes que en Europa.
Bioquímica
miniatura|[[Monometilhidracina|MMH (CH3N2H3), un metabolito tóxico.]] A identidade dos seus constituíntes tóxicos non se descubriu ata 1968, cando se illou a acetaldehido N-metil-N-formilhidrazona, máis coñecida por xiromitrina. A xiromitrina é un composto de hidracina volátil hidrosoluble, que é hidrolizado no corpo a monometilhidracina (MMH). Illáronse en posteriores investigacións outros derivados N-metil-N-formilhidrazona, aínda que só están presentes en menores cantidades. Estoutros compostos tamén producen monometilhidracina cando son hidrolizados, aínda que non está claro canto contribúe cada un deles á toxicidade deste fungo.
As toxinas reaccionan con piridoxal-5-fosfato —a forma activada da piridoxina— e forma unha hidrazona. Isto reduce a produción do neurotransmisor GABA por medio da diminución da actividade da ácido glutámico descarboxilase, producindo os síntomas neurolóxicos. A MMH tamén causa un estrés oxidativo que orixina metahemoglobinemia. Ademais, durante o metabolismo da MMH, prodúcese N-metil-N-formilhidracina; esta despois sofre un metabolismo oxidativo regulado polo citocromo P450, o cal por medio de intermediarios de nitrosamida reactiva orixina a formación de radicais metilo, o que causa necrose hepática. A inhibición da diamina oxidase (histaminase) eleva os niveis de histamina o que ten como resultado dores de cabeza, náuseas, vómitos e dor abdominal.
Síntomas
Nalgúns casos podería haber unha fase asintomática despois dos síntomas iniciais, que é seguida por unha toxicidade máis significativa incluíndo nefrotoxicidade, danos hepáticos e disfunción neurolóxica incluíndo convulsións e coma. Estes signos desenvólvense xeralmente en 1–3 días en casos graves. O paciente desenvolve ictericia e o fígado e páncreas agrándanse, nalgúns casos os niveis de azucre sanguíneo elévanse (hiperglicemia) e despois baixan (hipoglicemia) e hai toxicidade hapática. Adicionalmente, a hemólise intravascular causa a destrución dos glóbulos vermellos, o que ten como resultado un incremento na hemoglobina libre e hemoglobinuria, que pode causar toxicidade renal ou insuficiencia renal. A metahemoglobinemia pode tamén ocorrer nalgúns casos, é dicir, no sangue encóntranse niveis maiores do normal de metahemoglobina, que é unha forma de hemoglobina que non pode transportar oxíxeno. Isto causa que o paciente teña problemas respiratorios e cianose. Algúns casos de grave envelenamento poden progresar a unha fase neurolóxica terminal, con delirio, fasciculacións musculares e convulsións, e midríase progresando ao coma, colapso circulatorio e paro respiratorio. A morte pode producirse en de cinco a sete días despois da inxestión do fungo.
Tratamento
O tratamento é principalmente paliativo; a descontaminación gástrica con carbono activado pode ser beneficiosa se houbo atención médica poucas horas despois do consumo do fungo. Porén, a miúdo os síntomas tardan máis en aparecer e os pacientes non van xeralmente ao médico ata moitas horas despois da inxestión, o que limita a súa efectividade. Os pacientes con vómitos graves ou diarrea poden ser rehidratados con fluídos intravenosos. Realízase unha monitorización de parámetros bioquímicos como os niveis de metahemoglobina, electrólitos, función hepática e renal, análise de urina e reconto sanguíneo completo e corríxese calquera anormalidade. Pode utilizarse a diálise se a función renal está afectada ou hai insuficiencia renal. Para controlar a hemólise pode ser necesario unha transfusión de sangue para suplir a perda de glóbulos vermellos, mentres que a metahemoglobinemia é tratada con azul de metileno intravenoso.
A piridoxina, a principal forma de vitamina B6, pode utilizarse para contrarrestar a inhibición por MMH no paso dependente de piridoxina da síntese do neurotransmisor GABA. Así, a síntese de GABA pode continuar e os síntomas vanse aliviando. A piridoxina, que só é útil para os síntomas neurolóxicos e non incrementa a toxicidade hepática, adminístrase a unha dose de 25 mg/kg; isto pode repetirse ata un máximo total de 15 a 30 g diariamente se os síntomas non melloran. As benzodiazepinas adminístranse para controlar as convulsións; xa que como tamén modulan os receptores de GABA poden incrementar potencialmente o efecto da piridoxina. Ademais, a MMH inhibe a transformación química de ácido fólico na súa forma activa de ácido folínico; isto pode ser tratado por administración de ácido folínico a unha dose de 20–200 mg diarios.