cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Filosofía grega
Presocráticos: o período cosmolóxico
Pola contra, para Parménides a realidade é unha e inmutable. Existe o Ser, mentres que non existe o non-ser. Establecido isto, o cambio ou devir resulta imposible se non existe o non-Ser (cuxa imposibilidade é lóxica). Os seus argumentos a favor desta tese foron retomados por Platón para xustificar a súa división da realidade en dous ámbitos: o ámbito ilusorio do cambio e o ámbito real da permanencia. Tamén Aristóteles rescatará dos seus argumentos os tres principios fundamentais da lóxica, a arte dos razoamentos. Parménides entendía a razón como a facultade humana de pensar ou razoar, medio para descubrir as propiedades esenciais do Ser (que é un, inmutable, indivisible, increado, imperecedero, homoxéneo), a diferenza de Heráclito que a concibía como orde do universo. Se este último valíase dos sentidos para afirmar como é a realidade, para Parménides confiar neles condúcenos pola vía do engano e do erro, a vía da opinión (doxa). O que verdadeiramente é (o Ser) e como é, só nos pode ser revelado por medio da razón.
Posteriormente, algúns filósofos comezaron a buscar máis dun fundamento da realidade. Entre estes filósofos pluralistas destacouse Empédocles. Este fundou a doutrina dos catro elementos, que perdurará na filosofía da natureza ata o século XVIII: auga, lume, terra e aire, a partir dos cales os principios movientes "amor" e "odio" compón todas as cousas. O pluralista Anaxágoras, pola súa banda, sostivo que todo está composto de diminutas partes (homeomerías), ordenadas por unha intelixencia (Nôus).
Os atomistas constituíron a escola pluralista máis importante, con grande influencia na física post-aristotélica. Os seus fundadores, Leucipo e Demócrito, concibiron a realidade composta de dous tipos de espazos: un baleiro e un cheo (a materia). Este último está composto de átomos, que, como o seu nome indícao, son partículas indivisibles. Todas as cousas visibles están compostas de átomos unidos entre si debido ás súas distintas formas (esferas ou garfios). Pero estas unións non se producen senón ao chocar segundo movementos azarosos no espazo baleiro.
Período ontolóxico
A aparición de grandes pensadores sistemáticos (como Platón e Aristóteles) suporá a consagración das primeiras grandes concepcións filosóficas, que incluirán unha pluralidade de temas, desde a cosmoloxía ata a política, pasando pola antropoloxía ou a ética.
Período helenístico
Adoitan incluírse nesta etapa ás diferentes escolas posteriores, como os peripatéticos, os escépticos, os cínicos, os epicúreos e os estoicos, todos eles preocupados por cuestións fundamentalmente éticas.
Voo 583 de China Eastern Airlines
O voo 583 de China Eastern Airlines era un servizo dende o aeroporto de Shanghai-Hongqiao ata o aeroporto dos Ánxeles. O día 6 de abril de 1993 o McDonnell Douglas MD-11 que operaba a ruta atopábase a altura de cruceiro sobre o océano Pacífico a Mach 0.84 cando un tripulante despregou accidentalmente os slats preto das illas Aleutianas. O avión entón atopouse con graves oscilacións e fixo unha aterraxe de emerxencia na base aérea de Shemya, nas illas Semichi, Alasca.
Dos 255 pasaxeiros e tripulantes 60 foron hospitalizados. Dous deles finalmente morreron no hospital. Da tripulación de voo, 5 saíron ilesos e 3 resultaron feridos graves. Dos asistentes de voo, 8 resultaron ilesos e 4 tiveron feridas graves. Dos pasaxeiros superviventes, 84 non resultaron feridos, 96 tiveron feridas leves e 53 graves. O 24 de abril de 1993 todos os pasaxeiros agás tres xa foran dados de alta.
A novela de Michael Crichton Airframe iníciase cun accidente baseado no voo 583.
O avión, co rexistro N951AR, no presente serve como cargueiro para a compañía de Miami Sky Lease Cargo.
Conflito das Encrobas
miniatura|300px|Central térmica de Meirama. O conflito das Encrobas foi un conflito social que tivo lugar en 1977, logo de seren expropiadas as terras das Encrobas para a explotación das minas de lignito e para a instalación da central térmica de Meirama.
Conflito
Malia o descontento veciñal, no seu momento tivo moi pouca repercusión entre os medios de comunicación e entre as institucións, tratándose dun problema moi local. A parroquia das Encrobas sufriu un éxodo rural acusado.
A zona perimétrica da central atópase moitas veces recuberta cun manto de cinzas de dubidosa sanidade, que os veciños din que nin deixa medrar a froita. Un dos exemplos máis claros é o próximo val de Barcia, coñecido noutrora polas súas cereixas. Outros concellos máis afastados sofren tamén desta contaminación.
Yakub
Yakub (tamén baixo as formas Yacub ou Yacob). Segundo a doutrina da organización afroamericana Nación do Islam, lendario científico demoníaco da Tribo dos Shabazz que creou a raza branca nun proceso de 600 anos. As razóns, segundo Nación do Islam serían que a súa descendencia reinase 6000 anos sobre a terra, até que o poder volvese ao pobo negro, un proceso que, segundo as profecías, sería iniciado no 1914.
O nome Yakub parece descender bastante claramente do nome semita Ya'akov (Xacob), o nome do pai das tribos de Israel. As alusións a unha creación de 600 anos e a un reinado de 6000 parecen estar relacionadas co relato bíblico da creación do mundo en seis días.
Actualmente dende Nación do Islam ofrécese unha interpretación racionalista do mito baseado nos últimos descobrementos científicos e a súa teoría da descendencia de toda a raza humana de primixenios individuos de cor en África. A autobiografía de Malcom X alude a que, durante as súas viaxes polo mundo, moitos musulmáns ortodoxos reaccionaban con gran sorpresa ao darlles a coñecer o mito de Yakub.
.ni
.ni é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para Nicaragua, administrado pola Universidade Nacional de Enxeñería dende a súa introdución en 1989. O dominio .ni foi o quinto ccTLD delegado en Latinoamérica. Antes houbo Arxentina (1987) (.ar), Chile (1988) (.cl), e nese mesmo ano 1989 México (.mx) e o Brasil (.br).
Dominios de segundo nivel
Tódolos rexistros son de terceiro nivel, baixo os seguintes subdominios:
.com.ni: Entidades Comerciais.
.gob.ni: Ministerios e Entidades do Goberno.
.org.ni: Entidades e Dependencias non Gobernamentais.
.nom.ni: Dominios Persoais.
.mil.ni: Entidades Militares.
.co.ni: Empresas Comerciais de calquera parte do mundo.
.biz.ni: Empresas Comerciais que o soliciten.
.web.ni: Empresas Comerciais que o soliciten
.ac.ni: Entidades do sector académico.
.in.ni: Dominios .in
.info.ni: Sitios Informativos.
Ligazóns externas
Toppdomän
Antonio Díaz-Miguel
Antonio Díaz-Miguel Sanz, nado o 6 de xullo de 1933 en Alcázar de San Juan, Cidade Real e finado o 21 de febreiro de 2000 en Madrid aos 66 anos, foi un xogador e adestrador profesional de baloncesto español. É membro do prestixioso Basketball Hall of Fame.
Foi xogador do Club Baloncesto Estudiantes e do Real Madrid, chegando a ser internacional coa Selección de baloncesto de España en vinte e sete ocasións. Pero os maiores éxitos da súa carreira conseguiunos como adestrador e, concretamente, como Seleccionador de España, á que dirixiu durante 27 anos entre 1965 e 1992. Estudou en Madrid e licenciouse en Enxeñaría Industrial na Universidade de Bilbao.
Xogador
Estudante do Instituto Ramiro de Maeztu de Madrid, Díaz-Miguel inclinouse tarde polo baloncesto. El xogaba a fútbol, e capitaneaba o equipo do instituto. Pero en 1950, cando contaba con 17 anos, o instituto fundou o Club Baloncesto Estudiantes, e decidiu mudar de deporte. Era relativamente alto para a época (medía 1,86 metros) e apuntaba calidades tamén para o deporte da canastra. Enseguida destacou pola súa garra e habilidade no xogo interior, xogando como pivote.
Fichou polo Real Madrid e chegou a ser 26 veces internacional coa Selección de baloncesto de España entre 1952 e 1959, participando en dúas edicións dos Xogos Mediterráneos: nos de 1955, onde a selección española gañou a medalla de ouro, e os de 1959. Tras a súa retirada como xogador de baloncesto iniciou a súa carreira como técnico no Club Águilas de Bilbao, cidade onde estudara a carreira de enxeñaría.
Adestrador
Foi adestrador da selección española durante 27 anos (dende 1965 até 1992) o que constitúe unha marca mundial de permanencia á fronte dunha selección en todos os deportes. Dirixiu a selección española en 431 partidos. Levou o combinado español a clasificarse para participar en seis Xogos Olímpicos, e a conseguir a medalla de prata nos Xogos Olímpicos de 1984, a segunda máis alta clasificación até o momento do equipo español tras conseguir a vitoria na final do mundial do Xapón 2006. Antonio Díaz-Miguel dirixiu tamén a selección española en 13 campionatos de Europa, onde conseguiu dúas medallas de prata (1973 e 1983) e unha de bronce (1991).
Díaz-Miguel clasificou a selección española a participar en catro fases finais do Campionato do Mundo, onde chegaría a conseguir unha meritoria cuarta posición o Mundial de 1982. Tamén se pode destacar a medalla de prata que conseguiu a selección española nos Xogos do Mediterráneo de 1987.
Logo de deixar a selección adestrou brevemente o equipo italiano Pallacanestro Cantù e despois o Pool Getafe, un dos mellores equipos españois do momento da Liga Feminina, xa desaparecido.
Foi nomeado "Mellor adestrador do ano" en España en 1981 e 1982. Dirixiu seis veces a seleccións europeas (All-Star), equipos creados en Europa raramente e en ocasións moi especiais. Foi tamén un pioneiro na promoción mundial do baloncesto, recibiu moitos premios como adestrador, e foi conferenciante sobre baloncesto por todo o mundo. Incluírono no Salón da Fama do Baloncesto como adestrador o 29 de setembro de 1997, converténdose no primeiro español (e até o 2007 o único) en ter tal honra. Á parte do seu labor como adestrador de baloncesto, era deseñador de moda.
Lois González Dopazo
Lois González Dopazo, nado en Macenlle (Marín) o 6 de decembro de 1955, é un profesor universitario e fisioterapeuta galego.
Traxectoria
miniatura|Presentando un acto no Ateneo Santa Cecila de [[Marín que preside (25/01/2019), con Rafael Quintía, Buenaventura Aparicio e Valentín G. Bóveda (neto de Alexandre Bóveda)]] Estudou no Instituto Laboral de Marín. Na Universidade de Santiago de Compostela cursou ao mesmo tempo Axudante Técnico Sanitario con estudos de Xeografía e Historia. Despois, na Universidade Complutense de Madrid diplomouse en Fisioterapia. Tamén se licenciou en Fisiatría e Kinesiterapia, ademais de Terapeuta Bobath e especialista en pacientes Neurolóxicos.
Traballou no Hospital Ramón y Cajal de Madrid, no H. Montecelo de Pontevedra e no Sanatorio de Marín. En 1992 creou o Centro de Fisioterapia Lois en Marín.
En 1995 comezou a exercer de profesor asociado e logo desde 1998 na Universidade de Vigo, na Escola universitaria de Fisioterapia no Campus de Pontevedra, xubilándose en 2017. Nesta facultade promoveu actividades relacionadas coa fisioterapia, a neurorrehabilitación e as doenzas neuromusculares.
Desde 1980 formou parte da Asociación de Cultura e Arte Santa Cecilía de Marín (Ateneo Santa Cecilia), integrándose na Xunta directiva como vogal e logo como Presidente, onde tamén realizou varios relatorios sobre o patrimonio arqueolóxico da contorna. En Buguina, revista do Ateneo Santa Cecilia, publicou artigos sobre o Entroido e os Maios en Marín.
Participou na creación do grupo folclórico Airiños de San Xulián e no Club Ciclista de Marín, do que tamén foi Presidente promovendo as Ciclo-Marchas Histórico-artísticas. Tamén fundadou a Asociación Deportivo-Cultural Os Da Caña de San Xulián.
Foi Presidente da Comisión Xestora que creou a Federación Galega de Ciclismo e fisioterapeuta da Federación Española de Ciclismo de 1985 a 1987. Tamén presidiu a Asociación Española de Terapeutas formados no Concepto Bobath (AETB).
En 1982 foi concelleiro en Marín polo Partido Galeguista.
Virgilio Leret
Virgilio Leret Ruiz, nado en Pamplona o 23 de agosto de 1902 e finado en Melilla o 18 de xullo de 1936, foi un militar, aviador, enxeñeiro e inventor español. Mantívose leal á República tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, e foi un dos primeiros oficiais executados polos sublevados na guerra civil española. Esposo da escritora e xornalista Carlota O'Neill, que pasou tres anos e nove meses en prisión tras a execución do capitán, partindo posteriormente a Venezuela por motivos de traballo e non exiliada coas dúas fillas da parella.
Participou na Guerra de Marrocos, onde iniciou a súa carreira como aviador. Falaba árabe e francés. En 1935 comezou un proxecto dun motor a reacción (denominado mototurbocompresor de reacción continua) que non puido levar a cabo.
Traxectoria
Fillo do tenente coronel Carlos Leret Úbeda. Seguiu a carreira familiar (militar en Cuba), aínda que con grandes inclinacións cara ao técnico. Ao quince anos entrou na Academia de Infantería de Toledo, onde se graduou como alférez o 8 de xullo de 1920. Pouco despois foi destinado ao Rexemento do Serrallo nº 69, con base en Ceuta.
Guerra de Marrocos
Participou na campaña de Marrocos entre 1920 e 1924, loitando contra os rebeldes acaudillados por Muley Ahmed ao-Raisuli e Abd el-Krim. Entre outras moitas accións, tomou parte na Ocupación de Xauen e no Desembarco de Alhucemas. Soportou heroicamente, xunto a 20 dos seus soldados, o duro asedio imposto durante 21 días polos rifeños ao blocao que defendían. Por estas datas aprendeu árabe e francés.
A súa campaña como aviador iniciouna no Protectorado Español de Marrocos, en 1925, onde permaneceu até 1927. Durante este tempo formou parte do 2º grupo de Escuadrilla da Zona Occidental, do 5º Grupo Expedicionario e da Escuadrilla Breguet-Rolls. Durante o desembarco de Alhucemas, o seu avión foi abatido e, despois de camiñar 24 horas por territorio inimigo, logrou salvar a súa vida alcanzando a pé a zona francesa do protectorado marroquí, situado a unha gran distancia. En 1929, despois de 5 anos de estudo, obtivo o título de Enxeñeiro Libre Mecánico Electricista, coa máis alta cualificación. Estaba totalmente envorcado no exército e nos seus proxectos, pero tamén tiña tempo para tocar o violín e para escribir ficción, asinando co pseudónimo de "El Caballero de Azul". Para entón a Guerra do Rif finalizara e atopábase de novo na Península Ibérica. En paralelo a esta intensa actividade, na década de 1920 coñeceu en Barcelona á que sería a súa esposa, Carlota O'Neill, madrileña de orixe mexicana e feminista de esquerdas, que marcou profundamente a súa vida.
Debido á súa actividade militar en Marrocos, foi recompensado tres veces: en 1922 e, máis tarde, 1927 e 1929 coa Cruz de Primeira Clase co distintivo vermello. O rei Afonso XIII nomeouno Cabaleiro de Primeira Clase da Orde do Mérito Militar. Das súas condecoracións, a primeira foi polas súas actuacións en terra, mentres que a segunda e a terceira foron polas súas actuacións heroicas no aire.
Segunda República
En 1930 achábase destinado en Xetafe cando estoupou en Jaca, o 12 de decembro, a sublevación republicana de Fermín Galán e García Hernández. O 15 de decembro tivo lugar un novo intento de golpe republicano en Xetafe, protagonizado por Ramón Franco, Hidalgo de Cisneros e Gonzalo Queipo de Llano. Os oficiais, Leret incluído, solicitaron do xefe da base que se lles permitise non disparar contra os seus compañeiros sublevados. Isto fixo que fosen tamén acusados de rebelión militar, mentres que os tres nomeados fuxiron a Portugal (e logo a París), o resto pasou a detención polos últimos dirixentes da Monarquía. Leret entrou en prisión pero sería por pouco tempo, pois o 14 de abril de 1931 proclamouse a Segunda República Española e foi inmediatamente amnistiado.
Entre 1931 e 1932 estivo presente en varios destinos militares, sendo destinado en xuño de 1932 á Base Aeronaval El Atalayón, situada preto de Melilla, na beira da Mar Chica. En 1934 formou parte da Escuadrilla Dornier, que deu a volta a España. Nese mesmo ano, un decreto do Goberno (xa durante o bienio radical-cedista) obrigaba a declarar aos militares "que non pertencían a ningunha sociedade política e/ou sindical". Leret declarou non pertencer a ningún partido nin sindicato. Cando comezou a Revolución de Asturias, en outubro do 1934, un lexionario declarou nun medio: "mentres exista a Lexión non entrará o comunismo en España". Ao ouvir esta declaración, Virgilio escribiu unha carta ao xeneral xefe da circunscrición oriental do Protectorado, Manuel Romerales, preguntando se se derogara o decreto de non pertenza a sociedades políticas. O xeneral Romerales ordenou o arresto de Leret e a incoación de expediente xudicial.
Durante o tempo que estivo en prisión deseñou un motor a reacción, orixinal e revolucionario para a súa época, ao que denominou mototurbocompresor de reacción continua. Este invento foi patentado no Rexistro da Propiedade Industrial de Madrid, o 28 de marzo de 1935, co nº 137.729.
Golpe de estado de xullo de 1936
O 17 de xullo de 1936 exercía a xefatura accidental da Base Aeronaval El Atalayón. Ao iniciarse a sublevación en Melilla que daría orixe á Guerra civil española defendeu a base do ataque do 2º Escuadrón do Tabor de Cabalaría de Regulares, ao mando do capitán Corbalán. Durante este ataque, o fogo de Leret e os seus homes causou a morte dun sarxento e un soldado marroquís da unidade atacante, que foron os primeiros mortos da guerra civil española. Ante a resistencia da base, o 2º Tabor de Infantaría de Regulares, ao mando do comandante Mohammed ben Mizzian, interrompeu a súa marcha cara a Melilla para cooperar no asalto, pero antes de que este se renovase Leret e os seus homes rendéronse, ante a evidente desproporción de forzas. Segundo os sublevados, foi feito prisioneiro, trasladárono ao forte de Rostrogordo onde foi fusilado o 18 de xullo de 1936, en compañía de dous alféreces de aviación que se significaron na defensa da base, así como dos capitáns Luis Casado Escudero e Joaquín Fernández Gálvez.
A súa esposa Carlota, que desenvolvera a súa traxectoria feminista como dramaturga e como directora do xornal Nosotros, foi detida, como moitas outras fillas e mulleres de republicanos, e separada das súas fillas, Carlota e Mariela. Foi xulgada por un tribunal militar dezaoito meses despois da súa detención e condenada a seis anos de prisión, por saber ruso, por subversiva e pola súa responsabilidade nos actos do seu marido. Ao traballar no semanario REDENCIÓN coas autoridades franquistas cumpriú 3 anos e nove meses de cárcere
Tras a súa saída do cárcere en 1941, Carlota O'Neill levou os planos do mototurbocompresor de reacción continua á embaixada británica para darllos a James Dickson, agregado de aviación, coa idea de que puidesen ser útiles á causa aliada; tivo que facer grandes esforzos por recuperar a custodia das súas fillas, antes de partir ao exilio en Venezuela e logo en México. Alí escribiu Una mujer en la guerra de España, onde narrou a súa experiencia.
A familia de Virgilio en España mantivo unha das copias manuscritas do avión e as memorias matemáticas e considera partes do libro mentiras non probadas como o exilio ao Venezuela.
Recoñecementos
En marzo de 2011 estreouse un documental sobre a figura de Leret, dirixido polo xornalista pamplonés Mikel Donaza e producido por ETB, a Fundación AENA e a Universidade Pública de Navarra, co título Virgilio Leret, o cabaleiro do azul, en referencia ao pseudónimo usado por Leret nas súas obras de ficción.
A familia de Virgilio Leret Ruiz en España iniciou unha campaña de recollida de sinaturas para cambiar a rúa de Aviador Zorita (Demetrio Zorita Alonso), proposta polo Comisionado de Memoria Histórica do Concello de Madrid, pola de Virgilio Leret Ruiz. . O Concello de Madrid mantivo a rúa ao Comandante Zorita, poñendo de relevo o incumplimiento da Lei de Memoria Histórica por Manuela Carmena e o seu consistorio.
En maio de 2017, tras unha denuncia pública da Federación de Foros pola Memoria, os familiares de Virgilio Leret Ruiz en España iniciaron unha campaña para que o Museo de Aeronáutica e Astronáutica de España recoñecese o seu fusilamiento polas súas ideas de esquerda. Grazas ao apoio da Confederación Xeral do Traballo e da Asociación de ex Presos Políticos Antifranquistas conseguiuse cambiar a ficha.
Radiogalaxia
miniatura|200px|Imaxe con cores falsas dunha radiogalaxia próxima [[Centaurus A, mostrando emisión de radio (vermello), de infravermello de 24 micrómetros (verde) e de raios X de 0,5-5 keV (azul). O chorro emite radiación sincrotrón nas tres bandas de lonitude de onda. Os lobos só emiten no rango das radiofrecuencias, e por iso aparecen en vermello. O gas e po da galaxia emite radiación térmica en infravermellos. A radiación de raios X térmica do gas quente e a emisión non térmica dos electróns relativistas poden verse nas 'cubertas' azuis arredor dos lobos, especialmente no sur (parte inferior).]]
As radiogalaxias e os seus obxectos relacionados como quásares con emisións de radio altas (radio-intensos) e blázares, son tipos de galaxias activas que son moi luminosas nas lonxitudes de onda de radio, con luminosidades de ata 1039 W entre 10 MHz e 100 GHz. A emisión de radio débese ao proceso sincrotrón. A estrutura observada na emisión de radio está determinada pola interacción entre os chorros xemelgos e o medio externo, modificada polos efectos da dirección relativista (relativistic beaming). As galaxias hospedadors son case exclusivamente grandes galaxias elípticas. As galaxias activas radio-intensas (radio-loud) poden detectarse a grandes distancias, o que fai que sexan ferramentas útiles para a cosmoloxía observacional. Recentemente, fixéronse moitos traballos sobre os efectos destes obxectos sobre o medio intergaláctico, especialmente en grupos e cúmulos de galaxias.
Procesos de emisión
Un proceso irmán da radiación sincrotrón é o proceso Compton inverso, no cal os electróns relatvistas interaccionan con fotóns do ambiente, e coa dispersión de Thomson chegan a altas enerxías. A emisión de Compton inversa a partir de fontes radio-intensas resulta ser particularmente importante en raios X, e, como depende só da densidade de electróns, unha detección de dispersión de Compton inversa permite facer unha estimación dependente do modelo das densidades de enerxía nas partículas e campos magnéticos. Isto foi utilizado para argumentar que moitas forzas potentes están en realidade bastante preto da condición de enerxía mínima.
Os procesos, chamados en conxnto aceleración de partículas, producen poboacións de partículas relativistas e non térmicas que dan lugar a radiacións sincrotrón e Compton inversa. A aceleración de Fermi é un proceso plausible de aceleración de partículas en galaxias activas radio-intensas.
Estruturas de radio
miniatura|200px|Imaxe de falsas cores da estrutura de radio a grande escala da radiogalaxia 3C98 FRII. Están indicados os lobos, chorros e puntos quentes. As radiogalaxias, e en menor medida, os quásares radio-intensos mostran un amplo rango de estruturas nos mapas de radio. As estruturas a grande escala máis comúns chámanse lobos: estes son estruturas dobres, a miúdo bastante simétricas, aproximadamente elpsoidais situadas a cada lado dos núcleos activos. Unha minoría significativa de fontes de baixa luminosidade mostran estruturas xeralmente coñecidas como plumas que son moito máis alongadas. Algunhas radiogalaxias mostran unha ou dúas formacións estreitas longas chamadas chorros (o exemplo máis famoso é a galaxia xigante M87 no cúmulo de Virgo), que proceden directamente do núcleo e diríxense aos lobos. Desde a década de 1970, o modelo máis amplamente aceptado foi que os lobos ou plumas están alimentados por raios de partículas de alta enerxía e campos magnéticos que proceden de preto do núcleo activo. Os chorros crese que son manifestacións visibles dos raios, e a miúdo o termo chorro utilízase para referirse tanto ás formacións observables coma ao fluxo subxacente.
miniatura|200px|Imaxe en falsas cores da estrutura de radio a grande escala da radiogalaxia 3C31 FRI. Indícanse os chorros e plumas. En 1974, as fontes de radio foron divididas por Fanaroff e Riley en dúas clases, agora coñecidas como Clase I de Fanaroff e Riley (FRI), e Clase II de Fanaroff e Riley (FRII). A distinción fíxose orixinalmente baseándose na morfoloxía da emisión de radio a grande escala (o tipo foi determinado pola distancia entre os puntos máis brillantes na emisión de radio): as fontes FRI eran máis brillantes cara ao centro, mentres que as fontes FRII eran máis brillantes no bordo. Fanaroff e Riley observaron que había unha división razoablemente clara na luminosidade entre as dúas clases: as FRIs eran de baixa luminosidade, as FRII eran de alta luminosidade. Con observacións de radio máis detalladas, a morfoloxía resultou reflectir o método de transporte de enerxía na fonte de radio. Os obxectos FRI teñen tipicamente chorros brillantes no centro, mentres que os FRII teñen chorros difuminados pero puntos quentes brillantes ao final dos lobos. As FRII parecen poder transportar enerxía eficientemente aos extremos dos lobos, mentres que os raios FRI non son eficaces porque radian unha significativa cantidade da súa enerxía a medida que viaxan.
Con máis detalle, a división entre FRI/FRII depende do ambiente da galaxia hospedadora no sentido de que a transición FRI/FRII aparece a maiores luminosidades en galaxias máis masivas. Os chorros FRI desaceleran nas rexións nas cales as súas emisións de radio son máis brillantes, e así parece que a transición FRI/FRII reflicte se un chorro/raio pode propagarse a través da galaxia hospedadora sen ser decelerada a velocidades sub-relativistas por interacción co medio intergaláctico. A partir de análises de efectos de dirección relativista, sábese que os chorros de fontes FRII permanecen relativistas (con velocidades de polo menos 0,5c) fóra dos límites dos lobos. Os puntos quentes que normalmente se ven nas fontes FRII interprétanse como que son a manifestación visible dos choques formados cando os chorros rápidos e, por tanto, supersónicos terminan abruptamente ao final da fonte, e as súas distribucións de enerxía espectral son consistentes con esta descrición. A miúdo vense múltiples puntos quentes, o que reflicte ou un fluxo continuado despois do choque ou un movemento do punto de terminación do chorro: a rexión de puntos quentes global é ás veces chamada o complexo do punto quente.
Os nomes que se lle dan a diversos tipos de fontes de radio baseándose na súa estrutura de radio son:
Ciclos de vida e dinámica
As radiogalaxias máis grandes teñen lobos ou plumas que se estenden a escalas de megaparsec (ou máis no caso de radiogalaxias xigantes como 3C236), o que implica unha escala de tempo para o seu crecemento da orde de decenas a centos de millóns de anos. Isto significa que, agás no caso de fontes moi pequenas e moi novas, non podemos observar a dinámica da radio fonte directamente, e debe recorrerse á teoría e a inferencias a partir de gran número de obxectos. Está claro que as fontes de radio deben empezar sendo pequenas e despois crecen e fanse grandes. No caso de fontes con lobos, a dinámica é bastante simple: os chorros alimentan os lobos, a presión dos lobos increméntase, e os lobos expándense. O rápido que se expanden depende da densidade e presión do medio externo. A fase de maior presión do medio externo, e a máis importante desde o punto de vista da dinámica, é o gas quente difuso que emite raios X. Durante moito tempo asumiuse que as fontes potentes se expandirían supersonicamente, xerando un choque no medio externo. Porén, as observacións de raios X mostran que as presións do lobo interno de fontes FRII potentes están a miúdo preto das presións térmicas externas e non son moito maiores que as presións externas, como se requiriría para a expansión supersónica. O único sistema en expansión inequivocamente supersónica coñecido son os lobos internos da radiogalaxia de baixa potencia Centaurus A, que son probablemente o resultado dunha explosión comparativamente recente do núcleo activo.
Galaxias hospedadoras e medio que as rodea
Estas fontes de radio están case universalmente hospedadas en galaxias elípticas, aínda que hai unha excepción ben docmentada, a NGC 4151. Algunhas galaxias Seyfert mostran pequenos e débiles chorros de radio, pero non son o suficientemente radio-luminosas para ser clasificadas como radio-intensas. Esta información e a das galaxias hospedadora de quásares radio-intensos e blázares indica que están tamén hospedadas en galaxias elípticas.
Hai varias posibles razóns para esta forte preferencia polas elípticas. Unha é que as elípticas conteñen xeralmente os buratos negros máis masivos, e así son capaces de alimentar as galaxias activas máis luminosas (ver luminosidade de Eddington). Outra é que as elípticas xeralmente se encontran en ambientes máis ricos, proporcionando un medio intergaláctico a grande escala para confinar a fonte de radio. Tamén pode ser que as maiores cantidades de gas frío nas galaxias espirais dalgunha maneira distorsionen ou supriman un chorro en formación. Ata o momento non hai unha soa explicación convincente para as observacións.
Modelos unificados
Os diferentes tipos de galaxias activas radio-intensas están ligados nos modelos unificados. A observación clave que levou á adopción dos modelos unificados para as radiogalaxias potentes e quásares radio-intensos foi que todos os quásares parecen estar dirixidos cara a nós, mostrando un movemento superluminal nas cores e chorros brillantes no lado da fonte que está máis preto de nós (o efecto Laing-Garrington ). Se este é o caso, debe haber unha poboación de obxectos non dirixidos cara a nós, e, como sabemos que os lobos non están afectados pola direccionalidade, aparecerían ante o observador como radiogalaxias con tal que o núcleo do quásar estea escurecido cando a fonte se ve de perfil. Agora acéptase que polo menos algunhas radiogalaxias potentes teñen quásares 'ocultos', aínda que non está claro se todas esas radiogalaxias serían en realidade quásares se as observasemos no ángulo correcto. De maneira similar, as radiogalaxias con baixa emisión de radio son unha plausible poboación emparentada dos obxectos BL Lac.
Fontes distantes
As radiogalaxias e quásares radio-intensos foron moi utilizados, especialmente nas décadas de 1980 e 1990, para encontrar galaxias distantes: facendo unha selección baseada no espectro de radio e despois observando a galaxia hospedadora era posible encontrar obxectos a altos desprazamentos ao vermello a baixo custo en canto a tempo de telescopio. O problema que tiña este método era que as hospedadora de galaxias activas poden non ser galaxias típicas en canto ao seu desprazamento ao vermello. De xeito similar, as radiogalaxias foron utilizadas no pasado para encontrar cúmulos emisores de raios X distantes, pero agora prefírense métodos de selección non nesgados.
Regras de medida estándares
Fixéronse algúns traballos intentando usar as radiogalaxias como unidades (regras) de medida estándar para determinar parámetros cosmolóxicos. Este método está inzado de dificultades porque o tamaño dunha radiogalaxia depende tanto da súa idade coma do seu ambiente. Porén, cando se usa un modelo dunha fonte de radio, os métodos baseados nas radiogalaxias poden ser concordantes con outras observacións cosmolóxicas.
Terminoloxía
Terminoloxía que era amplamente usada fíxose pouco axeitada agora que se acepta xeralizadamente que os quásares e as radiogalaxias son o mesmo tipo de obxecto (ver máis arriba). Acuñouse o acrónimo DRAGN (do inglés 'Double Radiosource Associated with Galactic Nucleus', Radiofonte Dobre Asociada con Núcleo Galáctico). pero o seu uso aínda non se espallou. O termo fonte de radio extragaláctica é de uso común, pero pode levar a confusión, xa que se detectan moitos outros obxectos extragalácticos nos exames de radio, especialmente as galaxias starburst. O termo Galaxia activa radio-intensa (Radio-loud active galaxy) non é ambiguo, polo que foi o máis utilizado neste artigo.
Muíño
miniatura|Muíños de vento, no Campo de Criptana na Mancha (España). miniatura|Muíño no [[regato das Tres Regueiras, Baredo (Baiona).]] Un muíño (do latín serodio molinum, por redución da expresión saxum molinum 'moa') é un artificio para moer algo; o máis habitual son os cereais, especialmente o trigo e o millo, para obter fariña. miniatura|Muíño holandés. miniatura|Casa-muíño en Santiago de Compostela. Xeralmente constaban dunha pedra circular fixa sobre a que se move outra de forma troncocónica que ao xirar segue a forma da anterior. Tamén pode ter forma de disco e entón chámase moa.
Taboadelo, Aciveiro, Forcarei
Taboadelo é un lugar na parroquia de Aciveiro, no concello de Forcarei, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, na provincia de Pontevedra. No ano 2007 tiña 24 habitantes, 13 deles eran homes e 11 mulleres; o que supón unha diminución de 1 habitante en relación ao ano 2006.
Muíño
Muíños de vento
Muíño de vento na [[A Coruña|Coruña.|dereita|miniatura]]
Os máis famosos, grazas a Don Quixote, son os da Mancha, pero habíaos por todas as partes e moi especialmente no centro e sur de España, onde as correntes dos ríos non eran tan importantes como noutros países europeos. Aínda poden verse en Campo de Criptana (Cidade Real) ou en Consuegra (Toledo). Tamén son famosos os dos Países Baixos.
Muíños de auga
miniatura|222 px|Muíño de auga en [[Vilabade, Castroverde|Vilabade (Castroverde).]] miniatura|Muíño de auga [[Caldas de Reis.]] miniatura|Muíño de mareas en [[Narón.]] miniatura|Muíño de mareas en [[Serres, Muros.]] Os muíños de auga ou aceas construíanse á beira dos ríos, realizando unha presa para embalsar auga e conseguir unha diferenza de altura. A auga do encoro corría por un canal ou cano e movía unha roda con penas (pás) chamada rodicio, a que á súa vez movía as pedras ou moas do muíño. Ao conxunto formado polo encoro e máis o cano de alimentación do muíño chámaselle popularmente caneiro, sendo xunto cos caneiros de pesca elementos característicos da paisaxe dos ríos galegos.
Este modo de obter enerxía mecánica utilizábase tamén noutros usos, como os batáns (tamén mencionados no Quixote) ou nos serradoiros.
Actualmente, moitos destes encoros empréganse para producir enerxía eléctrica (enerxía minihidráulica), pero levando a auga por un conduto cerrado desde o fondo do encoro até unha turbina, que substitúe a roda de pás.
Muíños de sangue
En lugares sen ventos nin ríos aproveitábeis, construíronse muíños de sangue. O muíño propiamente dito estaba nunha primeira planta e o eixo que movía a moa seguía até a baixa, onde lle cruzaban uns madeiros aos que se enganchaban mulas ou bois, que camiñaban en círculo, para mover a pedra.
Outros muíños
Existen determinados tipos de muíños especializados, así o muíño fariñeiro ou trigueiro para moer trigo ou outros cereais ou o que extrae o aceite das olivas denominado muíño de aceite.
Iekora
250px|miniatura|Praza do concello Iekora (en éuscaro tamén: Ekora, en castelán: Yécora e oficialmente Yécora/Iekora) é un concello de Áraba, no País Vasco. Pertence á cuadrilla de Laguardia-Rioxa Arabesa e tiña en 2015 unha poboación de 266 habitantes.
Limita ao norte co concello navarro de Lapoblación, ao sur e ao leste con Oion e ao oeste con Lantziego. Atópase a 13 km de Logroño e a 50 km de Vitoria.
San Amaro, Meaño, Meaño
San Amaro é un lugar da parroquia de Meaño no concello pontevedrés de Meaño na comarca do Salnés. Tiña 19 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 10 eran mulleres e 9 homes, o que representa un aumento respecto ó ano 2010, cando tiña 16 veciños, pero un descenso respecto a 2005, cando eran 24.
Igrexa ortodoxa de Alexandría
A Igrexa ortodoxa de Alexandría, tamén coñecida como patriarcado de Alexandría e toda África (en Πατριαρχεῖον Ἀλεξανδρείας καὶ πάσης Ἀφρικῆς, Patriarcheîon Alexandreías kaì pásēs Aphrikês), é unha das igrexas ortodoxas autocéfalas, en comuñón co resto da Igrexa ortodoxa.
O primado da Igrexa é o patriarca de Alexandría, o segundo na orde de precedencia da Igrexa Ortodoxa logo do patriarca de Constantinopla. Reclama xurisdición exclusiva sobre todos os crisitáns ortodoxos que viven no continente africano.
Papa
Papa é como se coñece ao bispo e patriarca de Roma, supremo líder espiritual da Igrexa católica e tamén xefe do Estado do Vaticano. Papa é tamén o título dos patriarcas da Igrexa copta e da Igrexa apostólica armenia.
Elección
Nos comezos da Igrexa, os sucesores de san Pedro eran simplemente os bispos de Roma e vigairos de Pedro, a partir do 495 comeza a empregarse o título de vigairo de Cristo. O título de papa non existía antes de 306 e durante moito tempo foi tan só un título e de respecto e cortesía, ata 325, o vigairo de Pedro, co Concilio de Nicea exercía tan só a función dun metropolita como bispo de Roma. A fins do século VIII o título estaba xeneralizado para designar os bispos de Roma, pero non foi ata Gregorio IX (1073 - 1085) que se oficializou como o título formal para os sucesores de Pedro.
Nos primeiros tempos os papas eran elixidos por aclamación do pobo de Roma (e nalgúns casos por imposición de certos reis), coas consecuentes discusións e problemas (chegou a haber ata 3 papas ao tempo). Actualmente a elección dun papa faise a través de votación (secreta desde 1274) dos cardeais con menos de 80 anos e reunidos nun conclave. En teoría, calquera home bautizado pode ser elixido papa, aínda que se escolla sempre un dos cardeais. O cargo é vitalicio, aínda que houbo renuncias, como a do papa Celestino V.
O papa está auxiliado pola Curia romana, o goberno da Igrexa católica. A presenza tradicional do papa en Roma non obriga a que o papa resida na cidade. Tal aconteceu cando, entre 1309 e 1378, a residencia papal estableceuse en Aviñón (sur de Francia).
Fundación da Igrexa
miniatura|Pintura do martirio de san Pedro - a Igrexa católica considera o momento da súa fundación cando Pedro, despois bispo de Roma, foi elixido por Xesús como xefe dos apóstolos. A tradición católica afirma que, o primeiro xefe da Igrexa católica (o primeiro papa) foi san Pedro, a quen, Xesucristo dixo Ti es Pedro e sobre esta pedra construirei a miña Igrexa (Mateo XVI:18-19).
O goberno xerárquico da Igrexa católica basease posteriormente na autoridade dos sucesores dos Apóstolos, chamados Bispos, reunidos en concilio baixo a autoridade do primaz de todos os Bispos, o Bispo de Roma, porque tanto san Pedro como san Paulo morreran en Roma, e de aí a igrexa da cidade ser recoñecida como cabeza das demais. Para o caso de san Paulo, alén do testemuño das súas cartas desde a prisión en Roma, existen testemuños arqueolóxicos e escritos do seu martirio en Roma.
Máis importante é o caso de san Pedro, de quen propiamente se considera que suceden os outros 264 papas. Das escavacións arqueolóxicas realizadas na segunda metade do século XX por baixo do altar maior da basílica de San Pedro no Vaticano parece probarse que o túmulo principal alí situado, xunto a varias inscricións co nome "Petrus", contén vestixios do século I. Existen adicionalmente testemuños escritos. De entre os máis importantes están:
Papel político
Hoxe en día, o papel político do papa tradúcese principalmente no exercicio dun cargo cerimonial, relixioso e diplomático, aínda que ata 1870 a autoridade temporal do papa se exercía sobre un territorio no centro de Italia, denominado Estados Pontificios, aos que os papas non quixeron renunciar ata seren forzados cando a reunificación italiana.
A antigüidade do estatuto secular e de condución de asuntos de estado do papa é demostrada xa na confrontación do papa León I con Atila en 452 e aumentou substancialmente en 754, cando o líder dos francos Pipino, o Breve doou ao papa un territorio que formaría a base dos futuros Estados Papais. No ano 800, o papa León III coroou a Carlos Magno como Emperador, paso decisivo no camiño para o Sacro Imperio Romano. Desde esa data tornouse unha tradición a coroación dos emperadores polo papa, ata Carlos V. Napoleón Bonaparte fixo revivir esa tradición facéndose coroar do mesmo modo.
Conxuntamente coa posición do papa como rexente territorial e príncipe da Cristiandade (especialmente preeminente cos papas do Renacemento como Alexandre VI e Xulio II), e como líder espiritual do Sacro Imperio Romano (máis relevante con papas como Gregorio VII e Alexandre III), o papa, como supremo pontífice, ten autoridade política e temporal. Algúns dos exemplos ao longo da historia son a bula Laudabiliter en 1155 (que autoriza a Henrique II de Inglaterra a invadir Irlanda), a bula Manifestus Probatum que recoñece a independencia de Portugal, a bula Inter Caeteras en 1493 (que conduce ao Tratado de Tordesillas no ano seguinte, dividindo o mundo entre Portugal e España) ou a bula Inter Gravissimas de 1582 (que establece o calendario gregoriano, actualmente en uso).
Papel relixioso
150px|miniatura|Papa [[Clemente VIII. Estatua sobre a súa tumba.]]
O papa dispón, para os católicos, de autoridade relixiosa en materia de fe. É igualmente quen aproba e preside ás cerimonias de beatificación ou canonización, e á nomeación de Cardeais. O Concilio do Vaticano I de 1869-1870 definiu o dogma da "Infalibilidade Papal", polo cal pronunciamentos solemnes ("ex-catedra") do papa a respecto da fe e da moral non presentan posibilidade de erro. Desde que foi establecida, a infalibilidade papal só foi usada unha vez, polo papa Pío XII, nos anos 50.
Sucesores
Entre os sucesores de San Pedro foron elixidos 212 italianos, 17 franceses, 11 gregos, 6 sirios, 6 alemáns, 3 españois, 3 norte-africanos, 2 da antiga Dalmacia, 1 portugués, 1 inglés, 1 neerlandés, 1 cretense e dende o século XX 1 polaco, 1 alemán e, dende 2013, 1 arxentino.
Moedas da coroa checoslovaca (1919)
miniatura
En 1921, foron introducidas dúas moedas cos valores faciais de 20 e 50 haleru, seguidas dunha moeda de 10h e outra dunha coroa en 1922, e xa en 1923 serían introducidas moedas de 2 e 5 haleru. Con posterioridade, tamén serían introducidas unha moeda de 5 korun en 1925, unha de 10 korun en 1928, e en 1933 acuñaríase unha de 25 haleru (aínda que unha pequena cantidade foi acuñada no 1932, o cal fai desta moeda unha rareza numismática) e outra de 20 korun. Os 2 haleru foron acuñados en cinc, as de 5h e 10h en bronce; os 20, 25 e 50 haleru, ademais da moeda dunha koruna foron acuñadas nunha aliaxe de cobre-níquel. A moeda de 5 korun foi feita en cobre-níquel ata 1928, cando foi introducida unha versión en prata. A moeda de 5 korun volvería a ser acuñada en cobre-níquel a partir de 1938. As 10 e 20 korun foron emitidas en prata.
Costa Espacial (Florida)
dereita|miniatura|300px|Localización da Costa Espacial de Florida dereita|miniatura|300px|A Costa Espacial de Florida circundando Merritt Island, vista desde a [[Estación Espacial Internacional]] A Costa Espacial (Space Coast) é unha rexión vernácula no estado de Florida ao redor do Centro Espacial John F. Kennedy (no acrónimo en inglés, KSC) e da Estación da Forza Aérea de Cabo Cañaveral. Todos os lanzamentos de voos espaciais tripulados da NASA (empezando polo Proxecto Mercury en 1961 ata o fin do programa transbordadores espacias en 2011) partiron ou ben do KSC ou ben de Cabo Cañaveral. Na Estación da Forza Aérea tiveron tamén lugar lanzamentos de foguetes espaciais militares e civís non tripulados. A área inclúe as cidades de Titusville, Cocoa, Rockledge, Cabo Cañaveral, Merritt Island (non incorporada), Cocoa Beach, Melbourne, Indialantic e Palm Bay. A maior parte da área sitúase dentro dos límites do Condado de Brevard. Limita ao sur coa Costa do Tesouro; ao oeste e o norte con Florida Central (rexión á que está ligada economicamente); e ao este co Océano Atlántico.
Lugares relacionados coa Costa Espacial
Ademais do KSC e da Estación da Forza Aérea de Cabo Cañaveral, teñen relación polos seus nomes coa Costa Espacial os seguintes lugares:
Prefixo telefónico
Cando a zona pasou a ter moita poboación para servirse dun só prefixo telefónico, un residente local descubriu que o prefixo nº 321 non estaba asignado a ningún outro territorio (aínda que considerábase por entón que pertencía á área suburbana de Chicago). Se cada un dos números era pronunciado individualmente —"3, 2, 1"—, a serie lembraba á conta regresiva antes dun lanzamento; así que os residentes solicitaron a asignación do código á rexión da Costa Espacial. A idea callou entre a poboación local e, finalmente, o novo prefixo telefónico fíxose efectivo oficialmente o 1 de novembro de 1999.
A Ponte, Outeiro, Castro de Rei
A Ponte é un lugar da parroquia de Outeiro no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 73 habitantes (38 homes e 35 mulleres).
Myspace
Myspace é un servizo de rede social virtual fundado nos Estados Unidos, que pon gratuitamente á disposición dos seus membros rexistrados un espazo web personalizado, que permite crear un blog, mostrar as súas composicións musicais e difundir información de tipo persoal, sobre gustos, afeccións etc.
O site posúe tamén un sistema de mensaxería que facilita a comunicación entre os seus membros. Unha das maiores achegas deste espazo é a posibilidade que dá de albergar numerosos sites de grupos musicais e dj's dos estilos musicais máis variados, procedentes de múltiples países. Myspace é empregado por moitos artistas para daren a coñecer a súa obra.
Fundado por Tom Anderson e Chris DeWolfe en agosto de 2003, Myspace foi comprado polo grupo de Rupert Murdoch, News Corp. en xullo de 2005. Myspace non ofrece servizo en galego.
Carlota O'Neill
Carlota O'Neill, nada en Madrid o 27 de marzo de 1909 e finada en Caracas o 20 de xuño de 2000, foi unha escritora e xornalista feminista española. Esposa do capitán Virgilio Leret, executado tras oporse en Melilla ao golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que deu orixe á guerra civil española, pasou cerca de cinco anos en prisión, partindo en 1949 aVenezuela. Tamén escribiu baixo os pseudónimos de Carlota Lionell e Laura de Noves.
Traxectoria
Carlota Alejandra Regina Micaela O'Neill Lamo foi filla de Enrique O'Neill Acosta, un diplomático mexicano con ascendencia irlandesa, e da española Regina Lamo Jiménez -alias Nora Avante-, escritora, pianista e apaixonada defensora do sindicalismo e do cooperativismo e colaboradora de Lluís Companys. Tivo unha irmá, Enriqueta O'Neill -alias Regina Flavio-, que tamén foi escritora, ademais de varios medio irmáns dun matrimonio anterior do seu pai. O seu tío Carlos Lamo Jiménez, foi o compañeiro sentimental da escritora e xornalista Rosario de Acuña. Foi tía da política e escritora Lidia Falcón.