cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nicaragua
Demografía
A zona máis poboada é a do Pacífico, normalmente habitada por mestizos e brancos, situándose aló as máis importantes cidades como a capital Managua, con máis dun millón de habitantes, León, Chinandega, Masaya e Granada. Na zona norte concéntrase a maioría da poboación de orixe europea, en cidades como: Estelí, Matagalpa e Jinotega. 47% brancos e 44% mestizos facer poboación de Nicaragua.
Só o 9% da poboación vive no Atlántico, habitada por completo por negros e mulatos (descendentes de europeos e africanos), esta rexión caracterízase por tropical e selvática, e os seus habitantes falan inglés.
Música
miniatura|Mulleres co denominado traxe de mestizaxe que se utiliza para bailar a danza da mestizaxe
A música nicaraguana é unha mestura de influencias das poboacións orixinarias e dos colonizadores españois. Entre os instrumentos musicais máis recoñecidos está a marimba que se executa co intérprete sentado cos instrumento nos xeonllos e, normalmente, acompáñao un violín baixo, guitarra e unha guitarra pequena semellante á mandolina que recibe o nome de guitarrilla. Esta música reprodúces como unha especie de música de fondo en acontecementos sociais. Na costa caribeña é típica unha forma animada e ruidosa de música de baile que se celebra durante o festival Palo de Mayo en maio e que é popular por todo o país. É tamén moi coñecida a música popular da comunidad garífuna, a punta. Son tamén populares a bachata, o merengue, a salsa e especialmente a cumbia con gran número de artistas locais recoñecidos.
Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato
O Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato –IPZS– (en galego: "Instituto Poligráfico e Ceca do Estado") é a compañía pública italiana, dependente do Ministerio de Economía e Facenda, encargada da cuñaxe da moeda de curso legal nese país. Ten a súa sede en Roma, no número 691 da Via Salaria.
O IPZS produce ademais pasaportes e selos de correos tanto para a República Italiana como para os microestados da Cidade do Vaticano, San Marino e a Orde de Malta. Na súa sede de Roma está tamén a súa editora Libreria dello Stato, así como a Officina Carte Valori, onde se imprimen os selos postais, e a súa produtora multimedia. Conta tamén con outras plantas situadas en Verrès, no Val de Aosta, e en Foggia, Puglia. Os billetes son producidos polo Banco de Italia.
Historia
As orixes da Casa de Moeda do Estado (Zecca dello Stato) remóntanse a 1871, cando o Reino de Italia trasladou a súa capital a Roma. O novo estado creado logo do Risorgimento utilizou inicialmente para a produción da súa moeda a ceca dos extintos Estados Pontificios, ata que creou a Regia Zecca ("Ceca Real"), sita no distrito de Esquilino e inaugurada por Vítor Manuel III o 27 de decembro de 1911. Na súa sede establecéronse tamén naquel momento o Museo Numismático e a Escola de Arte da Medalla, fundada en 1907 polo propio rei; esta última permanece aínda no mesmo lugar, e nela fórmanse os artistas que logo traballarán na produción de moedas e medallas.
Pola súa banda, o Istituto Poligrafico naceu en 1928, e non foi ata 1978 cando, baixo a presidencia de Rosario Lanza, cando a Zecca dello Stato se converteu en parte do Istituto para dar lugar á institución actual: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato.
En 1982, a ceca italiana converteuse na primeira casa de moeda do mundo en fabricar moedas bimetálicas, con valor de 500 liras, mediante un procedemento de cuxa patente é posuidora.
Ademais das moedas italianas da Eurozona, o IPZS cuña tamén os euros e os céntimos do Vaticano, de San Marino e, desde 2018, tamén os de Eslovenia.
Produtos e servizos
miniatura|Pavillón do IPZS na Feira do Libro de [[Turín de 2006.]]
Á parte da cuñaxe de moeda e da producuión de selos postais, o IPZS é o responsable da impresión de publicacións oficiais como a Gazzetta Ufficiale e tamén da elaboración de diversas marcas e selos de carácter oficial.
Ademais, encárgase do deseño de sistemas de seguridade en de loita contra a falsificación. Estes sistemas intégraos nos documentos de identidade nos pasaportes, nos permisos de conducir e nos permisos de residencia que tamén produce. As placas de matrícula para automóbiles, que se elaboran na planta de Foggia, son outros dos seus produtos. Por outra parte, o IPZS ofrece o servizo de administración de sitios web institucionais e de xestión de bases de datos.
A partir de 2001, o Centro Nacional de Análise de Moedas estableceuse nas instalacións do Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, como entidade encargada da análise das moedas falsas que os cidadáns de Italia, San Marino e a Cidade do Vaticano etán obrigados a entregarlle. Este centro forma parte do Grupo Europeo de Expertos en Falsificación da Oficina Europea de Loita contra a Fraude.
Museo da Ceca de Roma
miniatura|Sede do Museo da Ceca de Roma, nas instalacións do IPZS
En outubro de 2016 inaugurouse unha nova etapa do Museo da Ceca de Roma (Museo della Zecca di Roma) nas instalacións do Instituto Poligráfico e Ceca do Estado, do que depende, na Via Salaria de Roma.
A colección do museo componse de arredor de 20.000 pezas, entre moedas, medallas, artefactos de cuñaxe e moedelos en cera, tanto italianos como doutros países.
C. W. Ceram
C. W. Ceram, nado en Berlín o 20 de xaneiro de 1915 e morto en Hamburgo o 12 de abril de 1972, pseudónimo de Kurt Wilhelm Marek, foi un periodista e crítico literario alemán, coñecido polas súas obras de divulgación de Arqueoloxía. miniatura|Portada da edición alemá de Götter, Gräber und Gelehrte
Traxectoria
Na segunda guerra mundial collérono prisioneiro en Italia. Durante o seu cativerio tivo ocasión de ler libros de Arqueoloxía. Como resultado dos coñecementos adquiridos publicou en 1949 o seu libro Götter, Gräber und Gelehrte (Deuses, tumbas e sabios), obra que o fixo famoso en todo o mundo. "Deuses, tumbas e sabios" traduciuse a vinte e oito idiomas con cinco millóns de exemplares publicados e a día de hoxe seguen imprimíndose novas edicións.
Outras obras coñecidas do autor son Enge Schlucht und schwarzer Berg - Die Entdeckung des Hethiterreiches (O secreto dos hititas) ou Der erste Amerikaner (O primeiro americano).
C.W. Ceram foi redactor xefe de Die Welt e director de publicacións da editorial Ernst Rowohlt. En 1947 trasladouse a EE.UU. Morreu en Hamburgo en 1972.
A Santa Cruz, Santa Cruz de Grou, Lobeira
A Santa Cruz é un lugar da parroquia de Santa Cruz de Grou, no concello ourensán de Lobeira, na comarca da Baixa Limia. Tiña 16 habitantes no ano 2021, segundo os datos do INE e do IGE, dos cales 11 eran homes e 5 mulleres. Isto supón un descenso en relación co ano 2011, cando tiña 22 habitantes (13 homes e 9 mulleres).
Casal, Entrambosríos, A Merca
Casal  é un lugar da parroquia de Entrambosríos no concello ourensán da Merca na comarca da Terra de Celanova. Tiña 10 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 4 eran homes e 6 mulleres.
A Head Full of Dreams
A Head Full of Dreams é o sétimo álbum de estudio do grupo de música inglés Coldplay. Foi lanzado o 4 de decembro de 2015 polos selos discográficos Parlophone e Atlantic Records. É o segundo álbum da banda con Atlantic, despois de que Coldplay fosen transferidos dende Capitol Records America no 2013.
UEFA Futsal Champions League
Formato
Na edición 2011-12 o formato da competición foi o seguinte:
Ruta dos miradoiros
miniatura|350px|Illa Pancha. A ruta dos miradoiros é unha ruta turística de Ribadeo establecido en 2005 que percorre miradoiros xa existentes.
UEFA Futsal Champions League
Palmarés
O palmarés da UEFA Futsal Champions League está dominado polos clubs da LNFS española, que saíron campións en 6 das 12 edicións. O Inter FS é o club máis laureado do continente, con 3 títulos e 2 subcampionatos. Malia que a UEFA non recoñece como oficiais as edicións disputadas antes do ano 2002, moitos clubs engaden no seu palmarés os títulos acadados no antigo Campionato de Europa de Clubs, que daquela organizaban as propias ligas europeas. Naquela competición salientou por riba doutros clubs o MFK Dina Moscova, que deixou constancia do seu gran nivel disputando 5 finais, das que gañou 3.
Ruta dos miradoiros
Ruta
Parte dende a Praza de España, pasando por detrás da Torre dos Moreno e desprazándose polas rúas da Trindade e Bispo Veres (a man dereita) cara ao miradoiro da Atalaia.
Carretilla
miniatura|Carretilla. Unha carretilla (tamén chamada carreta ) é un carro pequeno de man normalmente dunha soa roda cun caixón para colocar carga, que incorpora dúas barras na parte posterior, está deseñado para ser propulsado por unha soa persoa e é utilizado para o transporte a man de carga en distancias curtas.
A carretilla é unha ferramenta ergonómica para transportar diferentes materiais ou ferramentas. É de uso común en obras de construción, en horticultura e xardinaría, así como en granxas. O principio no que se basea o seu funcionamento é o da panca asociado coa posición do centro de gravidade cara á base do centro de apoio (a roda), que lle outorga unha gran eficiencia.
Ruta dos miradoiros
Ruta
Unha volta alí, podemos emprende-lo retorno polo mesmo lugar ata chegar a rúa Calvo Sotelo. Ó fondo dela tornamos cara a dereita e xa estamos na rúa de San Roque (nela podemos ver fermosos edificios burgueses, as chamadas 'casas de indianos' de primeiros do século XX). Pasada a capela da Virxe do Camiño (escasamente a 100 m.) temos a sinalización do miradoiro de Santa Cruz. Hai que afastarse 2,5 km da vila nun ascenso cunha pendente media dun 5 %. Chegados o miradoiro de Santa Cruz, completamos unha ruta de lonxitude duns 11,5 km completamente asfaltados e pavimentados.
Les noces barbares
Les noces barbares é un filme belga de 1987 dirixido por Marion Hänsel. O filme foi escollido como candidato de Bélxica para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 60ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sigal Prishtina
O KB Prishtina é un club de baloncesto da cidade de Pristina, Kosovo. Actualmente compite na Superliga de baloncesto de Kosovo (SKB), a máxima competición do baloncesto kosovar, así como na Liga dos Balcáns (BIBL).
Carretilla
Competición
En Galiza faise unha competición chamada Rally de Carretillas en Vila de Cruces, que ten a carretilla como principal protagonista, ademais dunha exposición de carretillas decoradas por artistas e deseñadores gráficos.
Translocase da membrana externa
A translocase da membrana externa mitocondrial ou TOM (do inglés translocase of the outer membrane) é un complexo proteico que se encontra na membrana mitocondrial externa que ten a función de translocar proteínas citosólicas ao outro lado da membrana externa pasándoas ao espazo intermembrana. Funciona conxuntamente co TIM. A maioría das proteínas que actúan nas mitocondrias están codificadas no ADN do núcleo celular, e a membrana da mitocondria é impermeable para moléculas de máis de 5000 Da, polo que é necesario un sistema específico de transporte para elas. Moitas das proteínas do complexo TOM como TOMM22, foron identificadas por primeira vez nos fungos Neurospora crassa e Saccharomyces cerevisiae.
O complexo da proteín translocase mitocondrial completo consta de polo menos 19 proteínas: varias chaperonas, catro proteínas do receptor de importación da translocase da membrana externa (Tom), cinco proteínas do complexo do canal Tom, cinco proteínas da translocase da membrana interna (Tim) e tres proteínas "motoras".
Proteínas destinadas á mitocondria
Nas mitocondrias hai varias vías para a importación de proteínas destinadas a ese orgánulo. A chaperona HSP90 únese ás proteínas a transportar no citosol e axuda a entregalas ao TOM nun proceso dependente do ATP. Moitas proteínas precursoras (as destinadas á matriz) conteñen unha secuencia sinal (ou presecuencia) no extremo amino terminal que indica que están destinadas á matriz mitocondrial. A secuencia sinal ten xeralmente uns 10-80 residuos de aminoácidos que adoptan unha conformación en hélice α anfipática e teñen unha cara positiva e outra hidrófoba. Unha vez que o precursor chega á matriz, a secuencia sinal é cortada por unha peptidase. Algunhas proteínas destinadas a outros subcompartimentos da mitocondria como o espazo intermembrana ou a membrana mitocondrial interna, conteñen sinais internos (non situados no extremo amino terminal), estas secuencias son moi variadas. As proteínas destinadas á membrana externa tamén conteñen sinais internos, e non todas foron identificadas, e comprenden proteínas que teñen unha estrutura en barril β, como Tom40. Algunhas proteínas, destinadas á membrana externa mitocondrial teñen un dominio de cola hidrofóbico que ancora a proteína á membrana.
Compoñentes do complexo
miniatura|dereita|Esquema do complexo TOM. A translocase da membrana externa (TOM) forma un complexo constituído por Tom70, Tom22, e Tom20, xunto con Tom40, Tom7, Tom6, e Tom5. A Tom20 e a Tom22 son receptores da preproteína que se vai transportar, que son responsables do recoñecemento da secuencia sinal que posúen as proteínas destinadas ás mitocondrias. A Tom70 é tamén un receptor da preproteína a transportar e pode recoñecer algunhas secuencias sinais clivables das proteínas, pero é principalmente responsable do recoñecemento de preproteínas non clivables e actúa como un punto de unión para as chaperonas. Tom22 está ancorada á membrana mitocondrial externa por un só segmento transmembrana e tamén xoga un papel na estabilización do complexo TOM. A Tom40 é o elemento central do complexo da translocase e forma un complexo con Tom22 cunha masa de aproximadamente 350kDa. Forma o canal central polo que pasa a proteína que se vai transportar cun diámetro de aproximadamente 2,5 nm. A Tom22 humana é duns 15,5kDa e está en complexo coa Tom20. O extremo amino terminal da Tom22 esténdese na parte citosólica e está implicada na unión da preproteína a transportar.
Proteínas humanas
TOMM22, TOMM40, TOM7, TOMM7
Forte de San Damián
O Castelo de San Damián, tamén coñecido como Forte de San Damián, é unha fortaleza situada en Ribadeo, a carón da ría de Ribadeo.
miniatura|300px|O Forte de San Damián, sobre a ria de Ribadeo. A foto está tomada dende a beira galega, enfocando a zona interna da ría. Na foto vese asemade a Ponte dos Santos e baixo ela, Castropol, na orela asturiana.
Historia
O primeiro deseño do forte foi realizado no 1605 para defender os galeóns da Armada da Garda da Carreira de Indias que se construían no estaleiro de Porcillán, Ribadeo, diante da ameaza que supuña un ataque da Armada holandesa, no transcorrer da Guerra dos Oitenta Anos. Foi construído baixo o mando do capitán xeneral do Reino de Galicia don Juan Alonso Idiáquez de Butrón y Múgica, marqués de San Damián, rematando en decembro de 1624, desta volta para protexer os galeóns da Escuadra de Galicia que tamén se construían en Porcillán, fronte a unha nova ameaza holandesa. É posible que o terreo sexa o mesmo que ocupaba a chamada Torre Nova, edificio do século XVI.
Máis tarde, ante o temor dun ataque (no ano 1638, pola alerta causada polo ataque franco-holandés ao porto de Pasaia), os canóns foron trasladados á Atalaia e o forte quedou abandonado, sendo reducido a ruínas no 1719 polos ingleses no marco da Guerra da Cuádrupla Alianza entre o Sacro Imperio Romano Xermánico, as Provincias Unidas dos Países Baixos, o Reino de Francia e o Reino de Gran Bretaña. Sobre os seus entullos levantouse a mediados do século XVIII (concretamente iniciáronse as construcións no verán do ano 1743) un novo castelo deseñado polo enxeñeiro militar Juan Vergel, sendo a dirección de obra do seu subordinado, tamén enxeñeiro militar Arnaldo Hontabat. Dispuxeron para esta construción dos fondos proporcionados pola Real Facenda e tamén polas parroquias de Arante, Covelas, Vilaselán e Ove, así como dos cedidos polas vilas de Ribadeo e Mondoñedo, esta derradeira, capital da provincia correspondente por aqueles intres.
Nos anos 1762-1763 foi construído o edificio que presenta na actualidade, segundo documentación no Arquivo Xeral de Simancas (GM 3382 MPD 27,83 e MPD 27,85).
No 1969 foi cedido ó concello de Ribadeo por parte do estado (dependía do Ministerio do Exército), e entre 1989 e 1992 foi reconstruído.
Na actualidade no interior non se conserva máis que a citada edificación de planta rectangular cun pequeno saínte realizado no seu momento para dispoñer de cociña. Está realizada en cachotería rebocada cun gran patio amurallado, conformando todo o conxunto unha planta poligonal. O muro que rodea o recinto contén numerosas seteiras defensivas orixinais (que non os cuarteis, reconstruídos con posterioridade), baluarte, foso e contrafortes.
A súa función foi sempre a defensa da entrada da ría de Ribadeo ante posibles ataques polo mar.
Foi declarado baixo a protección da Declaración Xenérica do Decreto do 22 de abril de 1949, e a Lei 16/1985 sobre o Patrimonio Histórico Español, e máis recentemente foi declarado Ben de Interese Cultural.
Hoxe é Sala Municipal de Exposicións. Constitúe o único exemplo de arquitectura militar en Ribadeo. Dispón dun moi bo miradoiro sobre a ría de Ribadeo; no seu contorno inmediato recuperouse o cargadoiro de mineral, integrado nun parque.
O Sisto, Órrea, Agolada
O Sisto é un lugar da parroquia de Órrea, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 3 habitantes (3 mulleres), o que supón unha diminución de 2 habitantes con respecto ao ano 2000.
Ponteceso
Ponteceso é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Bergantiños.
Segundo o IGE no ano 2018 tiña 5.565 habitantes (5.789 no ano 2015, 6.065 no 2012, 6.134 no 2011, 6.215 no 2010).
O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Situación
Limita cos concellos de Cabana de Bergantiños, Carballo, Coristanco e Malpica de Bergantiños. Está formado por 14 parroquias, sendo as máis poboadas as de Tella (1.102 habitantes no 2018), Corme Porto (1.077 habitantes no 2018) e Cospindo (679 habitantes no 2018). Os centros médicos atópanse no lugar de Ponteceso e en Corme Porto, onde se sitúa tamén o único porto pesqueiro do concello.
Demografía
150px|miniatura|esquerda|Casa consistorial.
Toponimia
O topónimo da vila provén do latín Ponte caesa (que significa Ponte pechada ou cortada). Algúns historiadores afirman que o topónimo débese a que a ponte orixinal, de orixe romana que unía os actuais municipios de Cabana de Bergantiños e Ponteceso, se derrubou dando lugar ao nome ponte caesa (ponte cortada).
O primeiro censo no que se nomea o concello co nome de Ponteceso é o de 1877. Anteriormente o concello foi coñecido co nome de Bugalleira.
Festas e celebracións
En Ponteceso celébranse multitude de festas de toda índole: relixiosas, pagás e gastronómicas.
Na primeira semana de xullo celébrase a Festa do percebe, e o segundo fin de semana de setembro celébrase a festa da Barquiña que é a festa principal do concello sendo o luns e o martes días festivos locais. Outras festas relevantes son a da Virxe do Faro, celebrada o 8 de setembro, e a de San Bernardo da Graña, celebrada o 20 de agosto. Ademais no Día das Letras Galegas celébranse varias actividades culturais no Couto.
Entre as festas destacan: miniatura|Capela Virxe do Faro
Economía
A agricultura en Ponteceso ten certa importancia, con cultivos como millo e pataca. Nos últimos anos o municipio desarrollou un bo sector turístico arredor da vila mariñeira de Corme. Na capital pontecesán o comercio e os servizos son as actividades maioritarias. As capturas de diversos mariscos, como por exemplo o percebe, son tamén importantes para a economía local.
Raposo gris
O raposo gris (Urocyon cinereoargenteus) é unha especie de mamífero carnívoro da familia dos cánidos distribuída polo continente americano, dende o sur do Canadá até Venezuela. Nalgúns lugares de Hispanoamérica é coñecido como tigrillo, ostoche ou gato de monte, debido ós seus longos bigotes máis propios dun felino que dun cánido. Trátase dunha das dúas especies actuais agrupadas dentro do xénero Urocyon, sendo a outra o raposo gris das illas. Algúns cánidos do xénero Lycalopex que habitan no cono sur americano tamén son chamados ás veces raposos grises, pero non están emparentados de forma estreita con esta especie.
Descrición
left|miniatura|upright|Raposo gris de [[Florida, Estados Unidos de América|Florida.]] O tamaño é semellante ó do coiote, mais teñen numerosos diferenzas morfolóxicas. O raposo gris ten o fociño máis curto e agudo, as orellas máis desenvolvidas e as patas proporcionalmente máis curtas. A cola é longa e espesa, moi poboada. A pelaxe é gris escura ou prateada no lombo, volvéndose avermellada nos costados e as patas e branca no ventre. Unha banda de pelo negro cruza o corpo dende a caluga até a punta da cola, seguindo todo o lombo do animal. A gorxa é branca e aprécianse dúas raias finas de pelo negro que parten dende os ollos cara a atrás.
Arrecife de coral
miniatura|Estrela de mar azul na [[Gran barreira de coral]]
Un arrecife de coral ou barreira coralina é un tipo de arrecife que se desenvolve en augas tropicais. Aínda que os corais supoñen a maior parte da infraestrutura e a masa dun arrecife de coral, os organismos máis responsables no crecemento do arrecife contra o constante acoso das ondas oceánicas son as algas calcáreas, especies de algas vermellas. Os corais non realizan fotosíntese, pero viven nunha relación simbiótica con estas algas microscópicas que si realizan a fotosíntese, como peridinios dinoflaxelados (Zooxanthellae).
Bioloxía
Das aproximadamente 48.000 especies recoñecidas de vertebrados, máis das metade -24.600- son peixes. Destas, máis do 60 por cento viven exclusivamente en ambientes mariños. A pesar que os arrecifes de coral son menos do un por cento da área total dos océanos do mundo, aproximadamente a metade de todas as especies coñecidas de peixes mariños atópanse concentrados nestas augas tropicais pouco profundas.
Os humanos constitúen aínda a maior ameaza para os arrecifes de coral. En particular a contaminación terrestre e a sobrepesca son as maiores ameazas para estes ecosistemas.
Arrecifes coralinos famosos
miniatura|444ppx|Localización dos arrecifes de coral.
Hudson Mohawke
Ross Birchard, nado en Glasgow o 11 de febreiro de 1986, é un DJ e produtor musical escocés máis coñecido polo seu nome artístico Hudson Mohawke. Está asociado co colectivo LuckyMe. Asinou cos selos Warp Records e GOOD Music. Lanzou o seu primeiro álbum con Warp, chamado Butter, en outubro de 2009.
Tedós, Santa Cruz de Grou, Lobeira
Tedós é un lugar da parroquia de Santa Cruz de Grou, no concello ourensán de Lobeira, na comarca da Baixa Limia. Segundo os datos do INE e do IGE, en 2021 tiña 13 habitantes, dos cales 6 eran homes e 7 mulleres. Isto supón un aumento en relación co ano 2011, cando tiña 7 habitantes (2 homes e 5 mulleres).
Lingua tsakonia
O tsakonio ou lingua tsakona (Τσακωνική γλώσσα en grego moderno) é un dialecto grego falado na rexión da Tsakonia (Τσακωνία), nomo de Arcadia (Peloponeso), actualmente falado nun grupo de aldeas situadas na costa leste de Arcadia ao longo do golfo de Argólida. Porén, antes debía estenderse máis ao oeste de Arcadia, así como nunha parte da Laconia.
Historia e características
Este dialecto deriva do dorio, un dos antigos dialectos gregos da Grecia Antiga. Distínguese pois claramente do grego moderno polo seu vocabulario e a súa pronunciación, especialmente porque preservou o digamma, antigo fonema /w/ convertido en /v/ nalgunhas palabras (mentres que na lingua común, o digamma caeu hai moito tempo). Así, pódese comparar a palabra vanne, «año», co xónico-ático ἀρνίον / arníon, os dous saídos dun étimo warn-.
En canto ao léxico, o tsakonio ten préstamos do grego moderno, do albanés e do turco pero o vocabulario principal é claramente de orixe dórica.
Barreiras xeográficas naturais illaron a Tsakonia do resto de Grecia ata o século XIX, preservando así a orixinalidade da lingua. Pero desde a independencia de Grecia, sostida polos poderosos armadores da costa tsakonia, o desenvolvemento da educación en grego moderno fai baixar o número de falantes, que se estimaba en 200 000 antes da independencia. Máis recentemente, desde os anos setenta, o éxodo rural cara a Atenas e a introdución da televisión na rexión provocaron unha nova baixada masiva no número de falantes do tsakonio en beneficio do grego moderno. Hai esforzos recentes de reintrodución do tsakonio nas escolas. Actualmente estímase que só unhas 300 persoas falan normalmente o tsakonio, mentres que sobre 2000 o comprenden.
Mirek Topolánek
Mirek Topolánek, nado en Vestín (daquela Checoslovaquia, agora República Checa) o 15 de maio de 1956, é un político checo.
Desempeñou o cargo de Primeiro Ministro da República Checa dende o 16 de agosto de 2006 ata o 8 de maio de 2009. É o presidente do Partido Democrático Cívico (ODS, o partido da dereita checo máis forte) dende novembro de 2002. Renovou o mandato o 8 de novembro de 2006.
José María Urquiola Iglesias
José María Urquiola Iglesias, coñecido como Chema ou Pepe ou Tino, nado en Mieres en 1906 e finado en Oviedo o 25 de novembro de 1979, foi un guerrilleiro antifranquista.
Traxectoria
Militante do PCE. En xuño de 1943 foi o encargado de solicitar aos guerrilleiros da Federación de Guerrillas de León-Galicia reunidos en Ferradillo a súa incorporación á Unión Nacional, que nun principio foi rexeitada. Pero en setembro, no III Congreso da Federación, esta adheriuse. Foi o encargado de reconstituír os comités provinciais do PCE. En 1944 foi procesado con Antonio Paleo Saavedra, Severino González Guitián e outros no sumario 390/44 do Xulgado Militar Especial de Oviedo por un delito contra a Lei de Seguridade do Estado.
Foi detido o 7 de xaneiro de 1945 en Ourense, e como consecuencia caeron 79 persoas na provincia de Lugo e en Ferrol, o que provocou unha desfeita no Partido Comunista. Fuxiu cando era trasladado a Madrid, pero foi novamente detido na capital do Estado en 1945. Xulgado por rebelión militar na Coruña no proceso 75/1946, en consello de guerra celebrado o 18 de xullo de 1946, foi condenado a pena de morte, conmutada a reclusión perpetua e finalmente a trinta anos de prisión.
Escudo de Exipto
dereita|miniatura|160px|Escudo de Exipto. O escudo de Exipto foi adoptado en 1958 durante a formación da República Árabe Unida. É unha aguia de ouro aclarada de sable que sostén sobre o seu peito un escudo coas cores da bandeira nacional colocadas nun pau. A aguia repousa sobre unha fita na que pode lerse a denominación oficial do país, escrita en caligrafía cúfica.
Constantin Fehrenbach
Constantin Fehrenbach, nado en Bonndorf (Baden) o 11 de xaneiro de 1852 e finado en Friburgo o 26 de marzo de 1926, foi un político alemán católico, un dos líderes principais do Partido de Centro (Zentrum), e chanceler de Alemaña entre 1920 e 1921.
Traxectoria
Foi elixido presidente do Reichstag en 1918, e logo o Presidente da Asemblea Nacional de 1919 a 1920. Pola dimisión dos Socialdemócratas do goberno en xuño de 1920 como consecuencia do seu pobre resultado nas eleccións daquel ano, Fehrenbach converteuse no Chanceler de Alemaña, formando unha coalición co partido liberal de esquerda DDP e o nacional-liberal DVP. O seu goberno durou menos dun ano.
Dimite en abril de 1921, en protesta contra a avaliación das reparacións aliadas que foron anunciadas aquel mes. Fehrenbach encabezou o Partido de Centro desde 1923 ata a súa morte en 1926.
Polipéptido inhibidor gástrico
O polipéptido inhibidor gástrico, abreviado como GIP (do inglés), e tamén chamado péptido inhibidor gástrico ou péptido insulinotrópico dependente da glicosa é unha hormona peptídica que forma parte da familia de hormonas da secretina. O GIP, xunto co péptido similar ao glicagón 1 (GLP-1), pertencen a unha clase de moléculas coñecidas como incretinas.
Actualmente, pénsase que a súa principal función é estimular a secreción de insulina.
Partido Popular do País Vasco
O Partido Popular do País Vasco ou Partido Popular de Euskadi ("Euskadiko Alderdi Popularra" en éuscaro), é a delegación do Partido Popular de España no País Vasco. A súa ponla xuvenil son as Novas Xeracións do Partido Popular País Vasco. Tamén son coñecidos como populares vascos en castellano e Euskadiko popularrak (populares de Eskadi) en éuscaro.
Polipéptido inhibidor gástrico
Síntese e transporte
O GIP deriva dunha proproteína de 153 aminoácidos codificada polo xene GIP do cromosoma 17 e circula como un péptido bioloxicamente activo de 42 aminoácidos. É sintetizada polas células K, que se encontran na mucosa do duodeno e no xexuno.
Como todas as hormonas endócrinas, o GIP é transportado pola circulación sanguínea.
Partido Popular do País Vasco
Foi fundado en xaneiro de 1989 co nacemento do Partido Popular, herdeiro de Alianza Popular. A súa sede central áchase na Gran Vía de Bilbao e está presidido dende o 2008 por Antonio Basagoiti.
Polipéptido inhibidor gástrico
Síntese e transporte
Os receptores do polipéptido inhibidor gástrico son sete proteínas transmembrana encontradas nas células beta do páncreas.
Funcións
Polo contrario, agora crese que a función do GIP é inducir a secreción de insulina, que é estimulada principalmente pola hiperosmolaridade de glicosa no duodeno. Despois deste descubrimento, algúns investigadores prefiren utilizar o novo nome da hormona: péptido insulinotrópico dependente da glucosa, que se pode abreviar coas mesmas siglas (GIP). A cantidade de insulina secretada é maior cando a glicosa se administra oralmente que cando se fai por vía intravenosa.
Tamén se pensa que o GIP ten un efecto significativo no metabolismo dos ácidos graxos a través da estimulación da actividade da lipoproteinlipase nos adipocitos. A liberación de GIP foi demostrada en animais ruminantes e podería xogar un papel na partición de nutrientes na produción de leite (metabolismo lipídico). O GIP secrétase en resposta á primeira alimentación materna (costro) en cabritos, nos que o GIP se mide pola vea umbilical antes de que se peche. Por razóns éticas, a secreción de GIP foi demostrada en humanos só a unha idade aproximada de 10 días. Con respecto ao papel do GIP no metabolismo de lípidos, os niveis suprafisiolóxicos desta hormona teñen unha acción lipoxénica; porén, a acción da colaxenase degrada o GIP/receptores de GIP en protocolos experimentais. O GIP é parte do sistema endócrino difuso e, como consecuencia, é difícil demostrar os seus efectos fisiolóxicos ou clínicos. En comparación coa insulina os seus efectos son moi sutís.
Patoloxía
As persoas que sofren de diabetes mellitus tipo 2 non responden ao GIP e teñen niveis máis baixos de secreción de GIP despois dunha comida comparados cun non diabético. Nunha investigación con ratos knockout, encontrouse que os receptores de GIP se correlacionan coa resistencia á obesidade.
Enciclopedia Temática Ilustrada A Nosa Terra
A Enciclopedia Temática Ilustrada é unha enciclopedia temática en galego editada no ano 2004 pola editorial A Nosa Terra.
Características
A enciclopedia está composta por 20 volumes nos que cada un deles trata un tema determinado, centrando o seu contido na súa relación con Galicia e a súa cultura. Cada volume foi redactado por un ou unha combinación de dous autores.
Temas
Os temas que se tratan son :
Sistema físico
Un sistema, en física, é un conxunto de elementos interrelacionados formando un todo único. Etimolicamente, o termo procede do grego. "Sistema" significa "combinar", "axustar", "formar un conxunto". Un sub-sistema é un sistema que fai parte dun outro sistema. Un sistema consiste, polo xeral, en compoñentes (ou elementos) que están ligados os uns ós outros para facilitar o fluxo de informacións, materia ou enerxía. O termo é tamén usado para describir calquera conxunto de entidades que interactúan, e sobre o cal un modelo matemático pode ser construído.
Termodinámica
Dende un punto de vista termodinámico, un sistema pode ser aberto, pechado e illado. Dise que un sistema é aberto cando intercambia materia e enerxía co seu contorno, pechado cando só intercambia enerxía e illado se non intercambia nin materia nin enerxía.
Un sistema aberto sería unha ola de cociña sen tapa durante a cocción. Parte do líquido da ola evaporaríase (fluxo de materia) pola acción do lume (fluxo de enerxía). Un sistema pechado sería a esterilización dunha lata de conserva, que transmite calor pola súas paredes pero, ao estar hermeticamente pechada, impide o intercambio de materia. Finalmente, un termo (de café, por exemplo) pechado hermeticamente aproxímase a un sistema illado xa que reduce drasticamente os fluxos de materia e enerxía.
Sitapha Savané
Sitapha Alfred Savané Sagna, nado en Dakar o 20 de agosto de 1978, é un ex xogador de baloncesto senegalés e español. Foi membro da selección de baloncesto do Senegal. A súa carreira profesional desenvolveuse en España, a maioría dela na Liga ACB.
Traxectoria
Savané formouse na Academia Naval da NCAA norteamericana, onde permaneceu tres tempadas. Ó rematar a súa etapa universitaria deu o salto ó baloncesto español, fichando polo Menorca Bàsquet na liga LEB, dende onde pasou ó Tenerife durante tres tempadas, as dúas primeiras na liga LEB e a última en ACB co Unelco Tenerife.
Na tempada 2004-05 ficha polo CB Gran Canaria, club no que fica oito anos seguidos, alcanzando a capitanía do club e varios récords do equipo. Na tempada 2011-12 deslígase do CB Gran Canaria. Unhas semanas máis tarde incorpórase ó Club Joventut de Badalona, tamén na Liga ACB. Pasa tres tempadas no Joventut de Badalona, salientando a campaña 2014-15, onde finalizou en segundo lugar na clasificación de máximo taponador (1,58), ademais ter unha media de nove puntos e tres rebotes por encontro. Ó rematar devandita tempada, non renova o seu contrato e volve ó CB Gran Canaria para a tempada 2015-16. Logo dun ano en Gran Canaria ficha polo Movistar Estudiantes.
Ao remate da tempada 2017-18 anunciou a súa retirada, sendo nese intre o xogador non nado en España que máis partidos xogou na liga ACB. No momento da súa retirada capturou 2015 rebotes na ACB, cun termo medio de 4,13 rexeitamentos por partido, encontrándose entre os 50 xogadores máis reboteadores da Liga. Con 499 tapóns, converteuse no quinto taponador histórico da Liga.
Hemeroteca
Unha hemeroteca é a colección de material impreso de publicación diaria ou periódica. Isto corresponde a diarios, revistas e outros medios de prensa escrita.
Polo xeral corresponden a unha sección dunha biblioteca que garda e serve ó público diarios e demais publicacións periódicas, pero tamén son as coleccións ou fondos dos propios medios que os editan.
Orixe
Significa, segundo a etimoloxía grega, "depósito dos días".
A Nosa Terra (1907)
A Nosa Terra foi o voceiro de Solidaridad Gallega que se editaba na Coruña. Fundouse por iniciativa de Rodrigo Sanz, Manuel Murguía, Manuel Lugrís Freire e Florencio Vaamonde Lores. O primeiro número saíu o 4 de agosto de 1907, dirixíao Uxío Carré Aldao. Foi unha publicación bilingüe, na que predomina o uso do castelán e que reserva o galego para os espazos de creación literaria. Mantívose ata outubro de 1908, en total saíron 60 números. Entre os colaboradores estivo Eladio Rodríguez González.
Pónticos
Os Gregos pónticos ou Pónticos, son os descendentes das poboacións helenófonas (gregas ou helenizadas) da beira do Mar Negro, o Ponto Euxino da Antigüidade.
Os Pónticos anatolios no Imperio otomán
Ao principio do século XX aínda quedaban moitos centenares de miles nas provincias otománs, pero a case totalidade dos Pónticos foi ou ben masacrada durante a primeira guerra mundial e despois, chegando algúns a falar de "xenocidio póntico", a semellanza do xenocidio armenio e do xenocidio asirio. A metade dos 500.000 pónticos de 1919 terían sido masacrados ou morrerían no curso da súa deportación entre 1919 e 1923, ou ben expulsados cara Grecia como consecuencia do Tratado de Lausana de 1923.
O conxunto dos "Gregos" de Anatolia, que non eran emigrados gregos senón descendentes de poboacións autóctonas helenizadas desde a Antigüidade e/ou cristianizadas baixo o Imperio bizantino, é denominado en Grecia como Micrasiates (de Μικρά Ασία, Asia menor), categoría que inclúe igualmente cristiáns ortodoxos falantes de laze ou outras linguas, que no final do Imperio otomán, baixo a dirección de Mustafa Kemal, expulsara na mesma ocasión, xogando coa confusión entre "nación grega" e "millet grego" (Rum milleti), sendo este último unha categoría relixiosa e non nacional.
Os pónticos ex-anatolios en Grecia
Desde os anos 1920, a maioría des pónticos viven, pois, en Grecia, onde moitos mantiveron a súa lingua, en orixe un dialecto grego, o póntico, que evolucionou cara a unha lingua distinta, non comprensíbel polos falantes do grego moderno, como o capadocio hai pouco (xuño de 2005) redescuberto na Calcídica. Os pónticos son a miúdo obxecto de burlas de carácter racista por parte dos outros gregos, o personaxe do póntico nos chistes gregos, como o do válaco (aromanés), é sempre ridículo. Dunha maneira xeral, os Micrasiates, entre os que se atopan os pónticos, foron utilizados polo Estado grego para poboar as rexións baleiradas dos seus habitantes por depuración étnica das poboacións eslavo-macedonias, aromanesas, albanesas e turcas ou gregas islamizadas.
Os pónticos anatolios en Turquía
11.000 musulmáns gregos pônticos viven en Turquía, de acordo co "Joshua Project" e 4.540 persoas en Turquía (última investigación de 1965 por Mackridge) falan póntico, de acordo co "Ethnologue Database - Languages of the World".
Os pónticos de Rusia e da ex-Unión Soviética
Outros pónticos seguiron vivindo nas cidades portuarias como Odesa, en Ucraína), ou Soukhoumi, en Abkhazia (república autónoma da costa norte de Xeorxia). Stalin fixo deportar 36.000 ou 37.000 deles cara Casaquistán en 1949. En novembro de 1955, Khrouchtchev suprimiu as discriminacións herdadas da era estalinista para 5.000 gregos pónticos de Xeorxia. Aínda representaban o 3% da poboación de Abkhazia en 1989.
Os pónticos ex-soviéticos en Grecia
A lei grega prevé facilidades para o "retorno" dos gregos da diáspora cara a "patria" seguindo o modelo das "leis do retorno" israelís e alemá, e numerosos pónticos (60.000 entre 1988 e 1994, incluíndo parellas mixtas) da ex-Unión Soviética, a miúdo cualificadas de "ruso-pónticos" (Rossopónticos en grego) pois só saben falar ruso, chegaron a aterrar nos barrios desherdados de Atenas e no norte de Grecia, onde moitos os consideran en realidade máis como inmigrantes rusos que como "compatriotas" gregos. Esta situación descríbese especialmente na película Os rapaces de Atenas (título inglés From the edge of the city, con diálogos en grego e en ruso) do realizador Constantinos Giannaris, saída en 1998 e comparada por algúns críticos á película americana My Own Private Idaho.
Entrambosríos, Entrambosríos, A Merca
Entrambosríos  é un lugar da parroquia de Entrambosríos no concello ourensán da Merca na comarca da Terra de Celanova. Tiña 44 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 21 eran homes e 23 mulleres.
Chester
Chester é unha cidade de Cheshire, Inglaterra. Atópase á beira do río Dee, preto da fronteira con Gales, e é a meirande e máis poboada localidade da área xurídica de "Cheshire West e Chester", que tiña unha poboación de 328 100 segundo o censo de 2001, medrando até os 329 608 segundo o censo de 2011. Chester ten o status de cidade dende 1541.
Biosatellite 1
Biosatellite 1, tamén coñecido abreviadamente como Biosat 1 e como Biosatellite A, foi un satélite artificial non tripulado dos Estados Unidos pertencente ó programa Biosatellite para investigacións biolóxicas. Foi lanzado o 14 de decembro de 1966 mediante un foguete Delta G desde o complexo de lanzamento 17A do Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
Biosatellite 1 foi o primeiro da serie de satélites Biosatellite. Foi lanzado nunha órbita inicial de 296 km de perixeo, 309 km de apoxeo e 33,5 graos de inclinación orbital, cun período de 90,5 minutos.
Biosatellite 1 levaba a bordo diversos espécimes para o estudo dos efectos do contorno espacial nos procesos biolóxicos. A cápsula que debía regresar a terra separouse do vehículo correctamente, pero os seus foguetes non funcionaron, polo que a cápsula non se recuperou segundo o previsto e non se obtiveron datos científicos. Reentrou na atmosfera incontroladamente, debido ó rozamento atmosférico, o 15 de febreiro de 1967.
Nikola Gruevski
Nikola Gruevski (en Никола Груевски), nado o 31 de agosto de 1970, é un político macedonio que actualmente é o primeiro ministro de Macedonia do Norte dende o 28 de agosto de 2006, substituíndo a Vlado Buckovski.
O seu partido, o VMRO-DPMNE gañou as eleccións parlamentarias do 5 de xullo de 2006.
Centro Nacional de Intelixencia
O Centro Nacional de Intelixencia (CNI) é a axencia de intelixencia española, creada pola lei 11/2002 do 6 de maio en substitución do antigo CESID. O CNI é o responsable de facilitar ao presidente do goberno e ao goberno da nación as informacións, análises, estudos ou propostas que permitan previr e evitar calquera perigo, ameaza ou agresión contra a independencia ou integridade territorial de España, os intereses nacionais e a estabilidade do Estado de dereito e as súas institucións. O CNI depende do Ministerio de Defensa e a súa directora dende 2022 é Esperanza Casteleiro Llamazares.
Guido de Marco
Guido de Marco, nado na Valeta o 22 de xullo de 1931 e finado en Msida o 12 de agosto de 2010, foi un político de Malta.
Traxectoria
Cursou tódolos seus estudos, incluídos os universitarios en Malta, licenciándose en Filosofía, Filoloxía, Dereito e Económicas. Catedrático de Dereito penal na Universidade de Malta, a partir de 1966 foi deputado na Cámara de Representantes. Secretario Xeral do Partido Nacionalista de Malta de 1972 a 1977. Ocupou diversas carteiras ministeriais desde 1975 (Xustiza, Interior, Asuntos Exteriores e viceprimeiro ministro). Foi Xefe de Estado de 1999 a 2004.
Catepanato
Un catepanato (en grego κατεπανίκιον katepaníkion) era o termo bizantino para describir o territorio baixo o control dun catepán. Usouse para describir dous tipos diferentes de divisións administrativas:
Historia e características
Este novo termo empezou a usarse na segunda metade do século XIII e deriva da lingua coloquial. En consecuencia, nunca chegou a ser un título establecido ou rango da xerarquía imperial bizantina, pero segue a ser un termo descritivo. En esencia, o kephalē substituíu no último período a dux como o gobernador civil e militar dunha unidade administrativa territorial, coñecida como katepaníkion.
Scott Speedman
Robert Scott Speedman, nado o 1 de setembro de 1975 en Londres, é un actor británico de nacionalidade canadense que ten traballado en cine e televisión. É coñecido por interpretar a "Ben Covington" na serie de televisión Felicity e o híbrido vampiro-lobishome "Michael Corvin" nos filmes Underworld e Underworld: Evolution.
Catepanato
Historia e características
Estas provincias eran pequenas en comparación cos anteriores themata, e podían ir desde unhas poucas vilas circundantes á sede do kephalē, a un kastron ("fortaleza"), até todo un arquipélago (por exempolo, as illas de Exeo. Este nome tamén foi adoptado polo Segundo Imperio Búlgaro (como кефалия, kefalía) e o Imperio serbio (como кефалиja, kefalija).
Scott Speedman
Filmografía
miniatura|200px|Scott Speedman no [[2010.]]
Catepanato
Historia e características
No século XIV, os kephalái superiores foron denominados "cabezas universais" (katholikài kephalái) e supervisaban un grupo de provincias baixo os seus respectivos  merikài kephalái ("xefes parciais").
Os antigos eran xeralmente parentes do emperador bizantino ou membros dos clans aristocráticos superiores. Coa crecente descentralización do Imperio e a creación de entidades semiindependentes (Despotados), estes cargos desapareceron a finais do século XIV.
Nyhavn
dereita|miniatura|As fachadas de cores do Nyhavn Nyhavn (literalmente, “Porto Novo”, pronunciado en dinamarqués ) é unha canle e peirao convertido en paseo marítimo e zona de lecer do século XVII situado en Copenhague, Dinamarca. Esténdese dende Kongens Nytorv até o porto, xusto ao sur do Teatro Real. Caracterízase polas fachadas de vivas cores dos seus edificios e hostais, contruídos entre os séculos XVII e comezos do XVIII. Noutrora zona de feira de peixe, tabernas e prostitución, hoxe está ateigado de bares, cafetarías e restaurantes, sendo o lugar turístico máis visitado de toda Dinamarca. Serve como un "porto patrimonial", e ten moitos barcos históricos de madeira.
Historia
A primeira ponte sobre Nyhavn abriu o 6 de febreiro de 1875. Era unha pasarela temporal de madeira. Foi substituída pola ponte actual en 1912. esquerda|miniatura|A canle. Mentres os barcos transoceánicos facíanse máis grandes, Nyhavn pasou a ser dominado por pequenos barcos de carga dinamaqueses. Tras a Segunda Guerra Mundial o transporte por terra asumiu este papel e desapareceu o tráfico de pequenos barcos do Porto de Copenhague, deixando a Nyhavn practicamente sen buques.
A mediados da década de 1960, creouse a Sociedade Nyhavn (en dinamarqueés, Nyhavnsforeningen) con elobjetivo de revitalizar Nyhavn. En 1977, o Alcalde de Copenhague Egon Weidekamp inaugurou Nyhavn como un porto museo.
A áncora memorial
dereita|miniatura|A áncora memorial ao final de Nyhavn O grande áncora memorial (en dinamarqués, Mindeankeret) ao final de Nyhavn, onde se atopa con Kongens Nytorv, é un monumento que conmemora os máis de 1700 oficiais e mariñeiros dinamaqueses en servizo para a Mariña, a frota mercante ou as Forzas Aliadas, que sacrificaron as súas vidas durante a segunda guerra mundial. A áncora inaugurouse en 1951, substituíndo unha cruz temporal de madeira erixida no lugar en 1945, e unha placa cun monograma do Rei Federico VII nela. A áncora Memorial é de 1872 e usouse na fragata Fyn (Funen), que estivo atracada na base naval de Holmen durante a Segunda Guerra Mundial. O 5 de maio de todos os anos (día da liberación de Dinamarca en 1945) celébrase na áncora memorial unha cerimonia oficial para honrar e conmemorar aos caídos.
Agnes Obel
Agnes Caroline Thaarup Obel, nada en Gentofte, Copenhague, o 28 de outubro de 1980, é unha músico e cantante dinamarquesa. O seu primeiro álbum, Philharmonics, foi lanzado por PIAS Recordings o 4 de outubro de 2010 en Europa. Philharmonics acadou o disco de ouro en xuño de 2011 pola BEA, por ter vendido 10 000 discos. Nos Premios das Música de Dinamarca de novembro de 2011, Agnes Obel gañou cinco premios: Mellor álbum, mellor lanzamento pop, mellor novo artista, mellor artista feminina e mellor cantautora.
Dover (homónimos)
Dover pode referirse ao seguinte.