cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mutación neutra
Aínda que moitas das mutacións que se producen nun xenoma poden facer diminuír a capacidade do organismos de sobrevivir e reproducirse, tamén chamada fitness, estas mutacións sofren unha forte selección en contra e non se transmiten a futuras xeracións. Pero as mutacións máis comunmente observables detectables como variacións na constitución xenética dos organismos e poboacións parecen non ter ningún efecto visible na fitness dos individuos e son, por tanto, neutras. A identificación e estudo de mutacións neutras levou ao desenvolvemento da teoría neutralista da evolución molecular. A teoría neutralista da evolución molecular é unha importante e ás veces controvertida teoría que propón que a maioría das variacións moleculares nas especies e entre especies son esencialmente neutras e a selección non actúa sobre elas. Unha variante desta teoría é a teoría case neutralista da evolución molecular. As mutacións neutras son tamén a base do uso dos reloxos moleculares para identificar acontecementos evolutivos como a especiación e as radiacións adaptativas ou evolutivas.
Historia
miniatura|Charles Darwin en 1868. Charles Darwin comentou a idea das mutacións neutras nos seus traballos, e expuxo a hipótese de que se non daban vantaxe nin desvantaxe podían flutuar ou ser fixadas independentemente da selección natural. "As variacións que non son nin útiles nin lesivas non serían afectadas pola selección natural, e quedarían ou como un elemento flutuante, como quizais vemos en certas especies polimórficas, ou finalmente serían fixadas, debido á natureza do organismo e á natureza das condicións." Darwin é amplamente considerado o introdutor da idea da selección natural, que era o foco dos seus estudos, pero viu tamén a posibilidade de cambios que non benefician nin danan a un organismo.
A visión de Darwin de que o cambio está principalmente impulsado por trazos que proporcionan vantaxe era amplamente aceptada ata a década de 1960. En 1968, Motoo Kimura, mentres investigaba mutacións que producían substitucións de nucleótidos, atopou que a taxa de substitución era tan alta que se cada mutación mellorase a fitness, a distancia entre o xenotipo máis axeitado e o típico sería inverosimilmente grande. Porén, Kimura explicou esta rápida taxa de mutación suxerindo que a maioría das mutacións eran neutras, é dicir, tiñan pouco ou ningún efecto sobre a fitness do organismo. Kimura desenvolveu modelos matemáticos do comportamento de mutacións neutras suxeito a deriva xenética aleatoria en poboacións biolóxicas. Esta teoría foi coñecida como a teoría neutralista da evolución molecular.
A medida que a tecnoloxía permitiu facer mellores análises dos datos xenómicos, as investigacións nesta área aceleráronse. Aínda que a selección natural pode favorecer a adaptación a un ambiente cambiante, as mutacións neutras poden impulsar a diverxencia das especies debido a unha deriva xenética case aleatoria.
Impacto na teoría evolutiva
As mutacións neutras forman parte esencial da teoría neutralista da evolución molecular proposta na década de 1960. Esta teoría suxire que as mutacións neutras son responsables dunha gran proporción dos cambios nas secuencias de ADN nunha especie. Por exemplo, as insulinas bovina e humana, aínda que difiren na súa secuencia de aminoácidos, seguen mantendo a capacidade de realizar a mesma función. As substitucións de aminoácidos entre especies son consideradas, por tanto, neutras ou sen impacto na función da proteína. As mutacións neutras e a teoría neutralista da evolución molecular non están desvinculadas da selección natural senón que se engaden ao pensamento orixinal de Darwin. As mutacións poden proporcionar unha vantaxe, unha desvantaxe ou non supoñer ningunha diferenza medible para a supervivencia dun organismo (esas son as neutras).
Varias observacións asociadas con mutacións neutras foron preditas pola teoría neutralista. Entre estas predicións están as seguintes: os aminoácidos con propiedades bioquímicas similares deberían ser substituídos máis a miúdo que os aminoácidos que son bioquimicamente diferentes; as substitucións de bases sinónimas deberían observarse máis frecuentemente que as non sinónimas; os intróns deberían evolucionar á mesma velocidade que as mutacións sinónimas nos exóns codificantes; e os pseudoxenes deberían tamén evolucionar a unha velocidade similar. Todas estas predicións foron confirmadas coa introdución de datos xenéticos adicionais desde a presentación da teoría.
Mutacións sinónimas de bases
Cando se insire un nucleótido incorrecto durante a replicación ou transcrición dunha rexión codificante, isto pode afectar á tradución final da secuencia en aminoácidos. Como no código xenético se usan varios codóns para codificar un mesmo aminoácido (o que se denomina dexeneración do código), un cambio nunha soa base pode malia todo dar lugar á tradución do mesmo aminoácido. Por tanto, aínda que cambiou a secuencia de nucleótidos, non cambia a secuencia de aminoácidos. Por exemplo, no ADN os codóns TCT, TCC, TCA, TCG, AGT, e AGC codifican todos o mesmo aminoácido, a serina. Un cambio dun destes codón por outro dese conxunto seguirá producindo unha proteína con serina nesa posición. O cambio dunha base nun codón sen que cambie o aminoácido traducido chámase mutación sinónima. Como o aminoácido que se introduce durante a tradución segue sendo o mesmo, as mutacións sinónimas foron consideradas tradicionalmente mutacións neutras. Algunhas investigacións suxeriron que hai un nesgo na selección da substitución de bases nas mutacións sinónimas. Isto pdería deberse á presión selectiva para mellorar a eficiencia da tradución asociada co ARNt máis dispoñible ou simplemente a un nesgo mutacional. Se estas mutacións inflúen na taxa de tradución ou na capacidade dun organismo para fabricar as proteínas, poden influír na fitness do organismo afectado.
Substitucións neutras de aminoácidos
Aínda que a substitución dunha base nunha área non codificante do xenoma pode supoñer moi pouca diferenza e ser considerada neutra, as substitucións de bases nos xenes ou arredor dos xenes poden ter un impacto no organismo. Algunhas substitucións de bases orixinan mutacións sinónimas e ningunha diferenza no aminoácido traducido. Porén, a substitución dunha base pode tamén cambiar un codón do código xenético de maneira que se traduce a un aminoácido diferente. Este tipo de substitución xeralmente ten un efecto negativo sobre a proteína que se forma e será eliminada da poboación por causa da selección negativa purificante. Con todo, se o cambio ten unha influencia positiva, a mutación pode facerse cada vez mais común na poboación ata que quede fixada xeneticamente na poboación. Estas dúas opcións constitúen as vías clásicas da selección natural. Unha terceira posibilidade é que a substitución de aminoácidos supoña pouca ou ningunha diferenza positiva ou negativa para a proteína afectada. As proteínas mostran algunha tolerancia aos cambios na súa estrutura de aminoácidos. Isto depende en parte de en que zona da proteína ten lugar a substitución. Se ocorre nunha área estruturalmente importante da proteína ou no centro activo dun encima, unha substitución de aminoácido pode inactivar ou cambiar substancialmente a funcionalidade da proteína. As substitucións noutras áreas poden ser case neutras e derivar aleatoriamente co paso do tempo.
Identificación e medida da neutralidade
As mutacións neutras mídense nas poboacións e en xenética evolutiva xeralmente observando as variacións nas poboacións. Estas medíronse historicamente usando a electroforese en xel para determinar as frecuencias de alocimas. As análises estatísticas destes datos úsanse para comparar a variación cos valores preditos baseados no tamaño da poboación, taxas de mutación e tamaño efectivo da poboación. As observacións iniciais que indicaban unha heterocigose maior da esperada e as variacións globais nas isoformas das proteínas estudadas, serviron para discutir o papel da selección no mantemento desta variación fronte a existencia de variación por efecto das mutacións neutras que se orixinaban seguida da súa distribución aleatoria debido á deriva xenética. A acumulación de datos baseados no polimorfismo observado levou a que se formulase a teoría neutralista da evolución. Segundo a teoría neutralista a taxa de fixación dunha mutación neutra nunha poboación está directamente relacionada coa taxa de formación do alelo neutro.
Nos cálculos orixinais de Kimura, as mutacións con |2 Ns|<1 ou |s|≤1/(2N) defínense como neutras. Nesta ecuación, N é o tamaño efectivo de poboación e é unha medida cuantitativa do tamaño de poboación ideal que asume esas constantes con igual proporción de sexos e sen emigración, migración, mutación nin selección. Asúmese xeralmente que o tamaño efectivo da poboación é aproximadamente un quinto do total do tamaño da poboación. s é o coeficiente de selección e é un valor entre 0 e 1. É unha medida da contribución dun xenotipo á seguinte xeración, onde o valor de 1 indica que tería unha selección en contra completa e non faría ningunha contribución, e 0 que non sufriría ningunha selección en contra en absoluto. Esta definición da mutación neutra foi criticada debido a que tamaños efectivos de poboación moi grandes poden facer que as mutacións con pequenos coeficientes de selcción non parezan neutras. Ademais, as mutacións con altos coeficientes de selección poden parecer neutras en poboacións moi pequenas. A hipótese comprobable de Kimura e outros mostrou que o polimorfismo nunha especie é aproximadamente o que se esperaría nun modelo evolutivo neutralista.
Para moitos enfoques de bioloxía molecular, a diferenza de na xenética matemática, asúmese xeralmente que as mutacións neutras son mutacións que non causan efectos apreciables na función dos xenes. Esta simplificación elimina o efecto de diferenzas alélicas menores na fitness e evita problemas cando a selección ten só un efecto menor.
Evidencias convincentes iniciais desta definición de mutación neutra obtivéronse dos datos observados de taxas de mutación máis baixas en partes funcionalmente importantes dos xenes como o xene do citocromo c fronte as observadas en partes menos importantes. e a natureza funcionalmente intercambiable do citocromo c de mamífero en estudos in vitro. Os pseudoxenes non funcionais proporcionan máis evidencias para o papel das mutacións neutras na evolución. As taxas de mutación en pseudoxenes de globina de mamíferos son moito maiores que as taxas observadas en xenes funcionais. Segundo a evolución estritamente neodarwinista, esas mutacións raramente deberían existir xa que estas secuencias non son funcionais e a selección positiva non podería operar.
O test de McDonald-Kreitman foi utilizado para estudar a selección en longos períodos do tempo evolutivo. Trátase dun test estatístico que compara o polimorfiso en sitios neutros e funcionais e estima sobre que fracción das substitucións actuou a selección positiva. O test xeralmente usa substitucións sinónimas en xenes codificantes de proteínas como compoñente neutro; porén, as mutacións sinónimas están baixo selección negativa purificante en moitos casos.
Reloxos moleculares
Os reloxos moleculares poden utilizarse para estimar o tempo que pasou desde a diverxencia de dúas especies e para situar acontecementos evolutivos no tempo. Pauling e Zuckerkandl, propuxeron a idea dos reloxos moleculares en 1962 baseándose na observación de que o proceso de mutación aleatoria ocorre a unha taxa aproximadamente constante. As proteínas individuais teñen taxas lineares de cambios nos seus aminoácidos no tempo evolutivo. A pesar da controversia iniciada por algúns biólogos que discuten que a evolución morfolóxica non procedería a unha taxa constante, demostrouse que moitos cambios de aminoácidos se acumulan de modo constante. Kimura e Ohta explicaron estas taxas no marco dunha teoría neutralista. Estas mutacións consideráronse neutras, xa que a selección positiva debería ser rara e as mutacións deletéreas deberían ser eliminadas rapidamente da poboación. Con este razoamento, a acumulación destas mutacións neutras debería estar influenciada soamente pola taxa de mutación. Por tanto, a taxa de mutación neutra nun organismo debería corresponderse coa taxa de evolución molecular na especie no decurso do tempo evolutivo. A taxa de mutación neutra é afectada pola cantidade de sitios neutros nunha proteína ou na secuencia de ADN fronte á cantidade de mutación en sitios que están constrinxidos funcionalmente. Cuantificando estas mutacións neutras en proteínas ou no ADN e comparándoas entre especies ou outros grupos de interese, poden determinarse as taxas de diverxencia.
Os reloxos moleculares causaron controversia debido ás datacións que se obteñen a partir deles de acontecementos como as radiacións evolutivas explosivas vistas despois de eventos de extinción como a explosión cámbrica e as radiacións de mamíferos e aves. Existen diferenzas de ata o dobre en datos derivados de reloxos moleculares e os do rexistro fósil. Aínda que algúns paleontólogos argumentan que os reloxos moleculares son sistematicamente inexactos, outros atribúen as discrepancias á falta de datos fósiles robustos e ao nesgo na mostraxe. Aínda que con discrepancias co rexistro fósil, os datos obtidos dos reloxos moleculares mostraron como a evolución está dominada polos mecanismos dun modelo neutralista e están menos influenciados pola acción da selección natural.
Notas ==
Anta, Areas, Tui
Patrimonio
A nivel patrimonial destaca a Pedra do Aire, localizada nos montes adxuntos ao barrio, que conta cunha cruz latina gravada na pedra de orixe medieval, e a mámoa de Seixos Albos.
O Piñeiral, Santa María de Arzúa, Arzúa
O Piñeiral é un lugar da parroquia de Santa María de Arzúa no concello coruñés de Arzúa na comarca de Arzúa. Tiña 47 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 22 eran homes e 25 eran mulleres.
Ram Narayan
Ram Narayan (devanágari राम नारायण) (nado o 25 de decembro de 1927) é un músico indio e un virtuoso da sarangi. Narayan naceu e viviu a súa infancia en Udaipur.
Carraxo, Laza
San Bieito de Carraxo é unha parroquia do concello ourensán de Laza na comarca de Verín. No ano 2007 tiña 56 habitantes (34 homes e 22 mulleres) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 36 habitantes en relación ao ano 2000.
Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Igrexa parroquial de Carraxo.
A peu per Galícia
'A peu per Galícia. De la Ulloa a Val de Camba' é un libro de viaxes do escritor catalán Josep Maria Espinàs, publicado en lingua catalá por Edicions La Campana en 2002.
Relato
Esta é a primeira visita de Espinàs a Galicia, quen desde 1957 xa publicara diversos libros de viaxes ambientados inicialmente en Cataluña e despois tamén en Castela, o País Vasco e Estremadura. En 2004, logo da catástrofe do Prestige en novembro de 2002, publicou A peu per la Costa da Morte.
Espinàs buscaba evitar zonas urbanas turistificadas e o camiño de Santiago, e un coñecido recoméndalle visitar Santa Mariña do Castro de Amarante, e a partir de aí deseña unha ruta circular desde Palas de Rei pasando por Agolada, Rodeiro, Chantada, Taboada, Monterroso, Antas de Ulla e Santa Mariña de novo. A viaxe foi feita en xullo de 2001. Espinàs vai acompañado do seu amigo Sebastià, e a metade de camiño uniuse a eles Isabel Martí, a editora de Espinás.
O xoves 19 de xullo chegan en avión até o aeroporto da Lavacolla, e van en taxi a Palas de Rei. O venres pola mañá saen cara a Santa Mariña pola Ponte Mercé, pasando por Albá e Coence até cruzar o río Ulla. Ao día seguinte saen cara a Agolada, onde visitan os pendellos. O domingo, de camiño a Rodeiro, pasan por Ventosa e O Az. O luns pola mañá, de camiño a Chantada, a muller que os hospeda en Rodeiro lévaos un anaco en coche pola subida do monte Faro. Despois seguen pola estrada vella, a LU-213 (tramo da antiga C-533), en paralelo ao CG-2.1. O martes seguen até Taboada, e a muller que os hospeda alí lévaos até o río Miño á altura do encoro de Belesar. O mércores 25 chegan a Monterroso pasando por Viloíde, Curuxás e Frameán. O xoves van cara a Antas de Ulla desvíanse por Verín, e despois pasan por Randulfe. O venres, último día da viaxe, van até Frádegas e baixan de novo até o Ulla, nas Augas. Seguen por Chorexe e Pidre até A Ponte Mercé, de regreso cara ao Castro de Amarante. Alí visitan o pazo e a igrexa, antes de que o taxi os leve de novo á Lavacolla.
Narración
O autor describe decote as persoas, coas que procura establecer conversa. Amais fala dos lugares a través da arquitectura e a paisaxe. Visitan varios templos como a igrexa de San Tirso de Palas de Rei, a románica de Santiago de Albá, a de Amarante ou a de Frameán.
Fai referencia á toponimia, explicando ao lectorado en lingua catalá as semellanzas da etimoloxía de Agolada con Igualada e de Sabadelle con Sabadell. Porén, hai erros ao anotar topónimos, como *Gresulle por Gresulfe ou *Suciños por Buciños.
A obra, en lingua catalá, inclúe numerosos diálogos en castelán e galego. O autor preocúpase pola situación sociolingüística da lingua galega, con referencias a casos de diglosia.
No texto hai referencias literarias, con citas de Manuel María e Rosalía de Castro e mencións a Celso Emilio Ferreiro, Julio Camba, Antón Losada, Álvaro Cunqueiro e Camilo José Cela entre outros autores.
Le Villi
Le Villi (en galego, As Villi) é unha ópera en dous actos con música de Giacomo Puccini e libreto en italiano de Ferdinando Fontana, baseado no conto Les Willis de Gean-Baptiste Alphonse Karr, tamén empregado no ballet Giselle. Trátase da primeira ópera composta por Puccini e foi estreada no Teatro Dal Verme de Milán o 31 de maio de 1884 con Caponetti e Antonio d'Andrade como intérpretes baixo a dirección de Achille Panizza. Puccini escribiu unha nova versión de dous actos (a orixinal tiña un) que foi estreada no Teatro Regio de Turín o 26 de decembro de 1884.
Personaxes
No libreto, cada parte do intermezzo sinfónico entre os actos I e II – L'Abbandono (A deserción) e La tregenda (O espectro) – está precedido por uns versos explicativos que relatan os acontecementos. Michele Girardi, citando unha carta de Fontana a Puccini do 3 de setembro de 1884, sinalou que o libretista pretendía que o público o lese, mais realmente non se pretendía que un narrador o recitara. Segundo Mosco Carner, Puccini pretendera que os versos se leran polo público, aínda que el sinala que non hai ningunha mención de que iso ocorrera realmente nas críticas contemporáneas da primeira produción. Do mesmo xeito, non hai documento que acredite que se empregou un narrador na primeira representación de Le Villi na Metropolitan Opera House en 1908. A pesar de todo, úsase un narrador nalgunhas producións modernas, como a produción de setembro do 2004 no Teatro Dal Verme con Leo Nucci como narrador, e a de agosto de 1994 no Festival della Valle d'Itria en Martina Franca con Massimo Foschi como narrador. Un narrador (Tito Gobbi) foi empregado tamén na gravación da obra en estudio de Sony en 1981.
Chelo García-Cortés
María Consolación García-Cortés Cadavid, nada en Ourense o 3 de decembro de 1951, máis coñecida como Chelo García-Cortés, é unha xornalista galega que desenvolveu a maior parte da súa carreira profesional no xornalismo do corazón.
Traxectoria
Aínda que naceu en Ourense en 1951, á idade temperá de tres meses trasládase a vivir coa súa familia a Madrid, regresando de novo a terras galegas aos dezaseis anos. Actualmente vive desde hai anos en Castelldefels (Barcelona). Os veráns pásaos na súa casa de Eivissa.
Licenciada en Xornalismo pola Facultade de Ciencias da Información pola Universidade Autónoma de Barcelona, os seus primeiros pasos profesionais deunos cando comezou a traballar moi nova, en 1973, en La Voz del Miño, emisora sindical da súa Ourense natal, mentres facía o servizo social, e de aí pasou a Radio Popular no mesmo Ourense.
No 1975 é fichada por Radio Miramar en Barcelona (onde se traslada a vivir), dirixida entón por Marcelino Rodríguez de Castro. A partir dese momento empeza no xornalismo do corazón e a súa primeira reportaxe publícaa no 1976 para a revista ¡Hola!. Logo foi durante moito tempo correspondente da revista Diez minutos en Barcelona, onde tiña unha páxina que se chamaba Por las Ramblas. Tamén colaborou na revista Papillón, onde foi pioneira ao fotografar o primeiro espido masculino en España, ao actor Joan Llaneras. Máis tarde chamárona de Cadena Catalana onde colaborou con Paco Lobatón, ata que a reclamou a COPE, polas mañás, xunto a Antonio Herrero.
Compaxinando o seu traballo en radio e prensa, Chelo fixo o seu debut en televisión no 1997 con Jordi González no programa Les 1000 i una de TV3, aínda que anteriormente xa participara nalgúns programas da televisión de Cataluña. Traballou tamén entre 1998 e 2004 no programa de Ana Rosa Quintana Sabor a ti, de Antena 3, labor que compaxinou co seu traballo na prensa escrita, coa revista Lecturas, e na radio, con Cristina López Schlichting en La Tarde con Cristina de COPE e máis tarde con Isabel Gemio en Te doy mi palabra de Onda Cero.
Con todo, a súa popularidade débella ao talk show de crónica social DEC (tamén coñecido como ¿Dónde estás corazón?), conducido por Jaime Cantizano en Antena 3 desde 2003 ata 2011. Ese mesmo ano ficha pola cadea Telecinco, tras 13 anos na competencia (Antena 3), onde colabora en programas como Sálvame e Sábado Deluxe (2011-actualidade), La Noria (2011-2012), e Abre los ojos... y mira (2013) e as Campanadas de fin de año de 2017-2018 como colaboradora do programa previo.
Á marxe do seu traballo en televisión, Chelo colabora puntualmente nas publicacións ¡Hola! e Semana.
Xunto co tamén xornalista Jesús Locampos, escribiu o libro Yo Acuso, publicado en 2008 pola editorial Grand Guignol. No libro, a xornalista fai unha autocrítica do xornalismo do corazón.
Vida persoal
No persoal, a súa nai morreu en 1962, cando ela tiña só once anos, e foi criada polo seu pai, Rafael García-Cortés Alonso (1916-11 de decembro 2001).
Mantivo unha relación sentimental de dez anos con José Manuel Parada, pero dende 2005 está casada con Marta Roca Carbonell, con quen contraeu matrimonio o 8 de agosto. Declarouse abertamente bisexual.
Radiohead
Radiohead é unha banda de rock alternativo procedente de Abingdon, Oxfordshire, Reino Unido formada en 1985. A banda está constituída por Thom Yorke (voces, guitarra rítmica, piano), Jonny Greenwood (guitarra principal, teclados e outros), Ed O'Brien (guitarra, coros), Colin Greenwood (baixo, sintetizador) e Phil Selway (batería, percusión). Con influencias de diversos xéneros, o enfoque experimental ao rock de Radiohead foi recoñecido por promover o son do rock alternativo. Foi aclamada como unha das bandas de rock máis importantes do séxulo XXI.
Tras fichar por EMI en 1991 Radiohead editou o seu primeiro sinxelo, "Creep", en 1992. A canción converteuse nun éxito, e fíxose mundialmente coñecida despois da edición do seu álbum de estrea, Pablo Honey, en 1993. A súa popularidade aumentou no Reino Unido co lanzamento en 1995 do seu segundo traballo, The Bends. O seu terceiro álbum, OK Computer (1997), fixo medrar a súa fama internacional. O disco destaca pola súa complexa produción e por falar sobre a alienación moderna, e adoita a ser aclamado como un fito da época da Xeración X.
Kid A (2000) e Amnesiac (2001) marcaron unha evolución no estilo de Radiohead, ao incorporar elementos da música electrónica, do Krautrock, do post-punk e do jazz. Hail to the Thief, aparecido no 2003, mestura un rock guitarreiro, con elementos electrónicos e letras inspiradas na guerra e foi o seu derradeiro traballo co selo EMI.
Os seus seguintes lanzamentos foron pioneiros en plataformas alternativas de edición como paga o que queiras e BitTorrent. O seu seguinte traballo, In Rainbows, foi editado independentemente no 2007, nun principio como descarga dixital, onde os clientes podían decidir canto desexaban pagar, e posteriormente en formato físico cun grande éxito da crítica e de vendas.
O seu oitavo álbum, The King of Limbs (2011), unha exploración do ritmo, desenvolveuse usando extensamente loops e samplers. A Moon Shaped Pool (2016) conta principalmente con arranxos orquestrais de Jonny Greenwood.
Irmás Mirabal
As irmás Mirabal foron tres opositoras ao réxime de Rafael Leónidas Trujillo que foron asasinadas por el. A data do seu asasinato, o 25 de novembro de 1960, tomouna a ONU para a instauración do Día Internacional para a Eliminación da Violencia contra a Muller.
Traxectoria
Patria, Minerva e María Teresa, nadas nos anos 1924, 1926 e 1935 na República Dominicana e finadas o 25 de novembro de 1960, son tamén coñecidas polo nome de Las Mariposas por ser este o nome en clave que adoptaron.
A familia Mirabal era unha familia podente. Minerva, aos quince anos, decide continuar os estudos e estuda Dereito na universidade. Na universidade entra en contacto con Pericles Franco, mais o que decanta máis o seu compromiso político é o acoso ao que se ve sometida por parte de Rafael Leónidas Trujillo. Patria e María Teresa apoian a Minerva e as tres convértense en opositoras ao réxime ditatorial.
En 1957, Minerva foi na primeira muller doutorada en Dereito na República Dominicana, mais non lle deixaron exercer a súa profesión.
As tres entraron a formar parte do Movimiento Revolucionario 14 de Junio e adoptan o nome en clave Las Mariposas. Foron encarceradas e torturadas. Pasaron 5 anos en prisión e foron liberadas pola presión internacional mentres os seus maridos permaneceron en prisión. Nunha viaxe para os visitar, foron asasinadas.
Recoñecementos
Os billetes de 200 pesos da República Dominicana levan a súa imaxe.
O Día Internacional para a Eliminación da Violencia contra a Muller toma como referencia a data do seu asasinato.
Midlands do Oeste
miniatura|300px|Localización de West Midlands Os Midlands do Oeste (en inglés, West Midlands) é unha das nove rexións de Inglaterra. Comprende os condados das Midlands Occidentais, Herefordshire, Shropshire, Staffordshire, Warwickshire e Worcestershire. Non hai que confundir a rexión de West Midlands co seu condado integrante de West Midlands. Segundo o censo do 2001 conta cunha poboación de 5 267 337 habitantes distribuídos nunha área de 13.004 quilómetros cadrados, sendo a principal cidade da rexión Birmingham. Outras cidades de importancia son Coventry, Stoke-on-Trent, Wolverhampton, Dudley, Walsall, Telford, West Bromwich e Sutton Coldfield.
Teoría de cordas
A teoría de cordas é unha teoría física que trata de unificar as forzas correspondentes aos catro campos fundamentais presentes na natureza, para tentar conseguir unha "teoría do campo unificado". O obxectivo da teoría de cordas é tentar explicar os sucesos que se observan nas dimensións do espazo dominadas por cada un dos campos por separado. Utiliza a matemática do cálculo tensorial para as demostracións.
A base deste modelo físico non son os puntos ou partículas de dimensión cero que fundamentan teorías anteriores, senón uns obxectos estendidos dunha dimensión chamados cordas (strings, en inglés). Pártese do suposto de que o espazo é como unha grande rede de tres dimensións (os clásicos eixos x,y,z). A devandita rede atópase sempre vibrando. Todo vibra, desde as partículas subatómicas até as moléculas. E todo, nunha mesma frecuencia. Que sucedería se existisen diferentes frecuencias? Que existirían diferentes dimensións, de xeito que unha molécula podería pasar a unha dimensión na cal se vibraría coa nova frecuencia. As cordas, como eixos, estarían formadas de éter ou espazo baleiro, de xeito que con tres cordas definimos un plano, que representan unha dimensión. Ou o que é o mesmo, que n cordas unidas representan a dimensión n.
Partindo desta teoría básica xorden dúbidas como, por exemplo, o que é ese éter. Poderíamonos achegar ao concepto de éter de Einstein, que na súa teoría da relatividade utilizaba o éter para definir o movemento das partículas respecto a un "algo". Aínda que máis que éter, falaríamos dun tipo de baleiro especial, aquel no que hai enerxía, máis enerxía no punto cero ou fundamental (correspondente ao estado de mínima enerxía dunha vibración).
Existen, así mesmo, outras definicións das supercordas, desde falar de dez dimensións, relacionándose coa teoría matemática dos Calabi, até descender do modelo heterótico das dez dimensións até as catro dimensións. Tense proposto unha cota de dez elevado a 1 500 teorías subxacentes posíbeis, algunhas das cales estarían en contradición. Buscar entre elas algo coherente, sería ao final unha maior dificultade que atopar a TOE (teory of everything, teoría do todo).
Entrando en detalles sobre os modelos das supercordas: as partículas elementais, con masas menores que a masa de Planck (2.176716x10−8kg) poden tratarse como excitacións ou vibracións de baixa enerxía de cordas. As frecuencias de vibración dunha supercorda están determinadas pola súa tensión, que á súa vez se relaciona coa masa de Planck, que é, de toda a teoría, o único parámetro con dimensións definidas (2,176716x10−8kg). A tensión da corda son 1039 toneladas, de xeito que a diferenza de enerxía entre un estado vibracional máis baixo da corda (que corresponde na natureza ás partículas de masa cero, que sería o que observamos) e o seguinte estado (que corresponde ás partículas masivas máis liviás) é moi grande: as partículas elementais máis lixeiras terían a masa dun grao de po.
Agárdase que a supersimetría sexa exacta tan só a temperaturas moi altas (así como a 1032 graos centígrados), ao cal só se chegou no universo cando este só tiña 10−43 segundos de idade). Á temperatura media do universo actual ("algo" máis baixa, 3,45 +/- 0,78K,uns -270°C) a supersimetría sería só aproximada, polo que entón as partículas máis lixeiras non terían masa cero, senón aquela que corresponde coa medida experimentalmente.
Ben, entón por que chegamos a quedarnos en só catro dimensións? unha das teorías do día traballa o concepto de compactificación. Con este método pódese facer que varias das dimensións queden ocultas, curvándose sobre si mesmas e facendo unha estrutura demasiado pequena para ser visíbel. Suponse que ao comezo do universo todas as dimensións estaban curvadas (cun raio de tan só 1,6x10−35metros, a distancia de Planck), e logo, durante súa expansión e enfriamento, catro delas espandíronse e despregáronse formando o actual espazo de aspecto tetradimensional.
Sedán
miniatura| Nomenclatura dos piares no automóbil, útil á hora de seguir as explicacións. Un sedán (tres corpos), [[rancheira (dous corpos) e hatchback (dous corpos) da mesma gama de modelos.]] miniatura|Esquema dun sedán tricorpo sobre un coche bicorpo da mesma gama de modelos.
Un sedán, ou berlina cando se trata dun sedán de gran tamaño, ou coche saloon en Gran Bretaña e Irlanda, é un vehículo de pasaxeiros cunha configuración de tres corpos con piares A, B e C no que os volumes principais articúlanse en compartimentos separados para o motor, os pasaxeiros e a carga. O habitáculo conta con dúas filas de asentos e un espazo adecuado para os pasaxeiros adultos no compartimento traseiro. O compartimento de carga está polo xeral na parte traseira, coa excepción dalgúns modelos de motor traseiro, como os Renault Dauphine, Tatra T613, Volkswagen Tipo 3 e Chevrolet Corvair. É unha das carrozarías de coche máis comúns.
Tipos de sedáns
Existen varias versións da carrozaría, sempre con dúas ou catro portas e as variantes fastback de ambos.
Un sedán ten asentos para catro ou máis persoas, ten un teito fixo que ocupa toda a altura ata a luneta traseira. A estrutura da cuberta ten un piar B fixo. Os máis comúns son os catro portas, os modelos de dúas portas son raros, pero hainos (sobre todo historicamente).
Os sedáns de catro portas poden ter dúas ou tres xanelas laterais: unha en cada porta (as xanelas de ventilación non se contan), e unha terceira posible, integrada no piar "C".
Sedáns Notchback
miniatura|Chevrolet Impala de 1962, un sedán típico de catro portas. Un sedán notchback é un sedán tricorpo, onde o habitáculo de pasaxeiros está claramente diferenciado do volume do maleteiro do vehículo (cando se ve desde o lado). O teito está nun plano, en xeral paralelo ao chan, a xanela traseira nun ángulo agudo co teito, e a porta do maleteiro tamén está paralela ao chan.
Sedáns Fastback
miniatura|Plymouth sedán fastback de 1941. Un sedán fastback é un sedán dous-corpos, cun formato de carrozaría no que o vidro traseiro está case horizontal e paralelo á cola, formando un plano continuo. Xa que a silueta dun fastback carece de crebes na parte posterior, adoita ter un coeficiente aerodinámico menor que un tricorpo similar.
Historicamente, este formato está xeralmente asociado a unha carrozaría cupé. Tanto é así que os cupés que non teñen un formato fastback chámanse ás veces "sedán de dúas portas" en lugar de cupé. Con todo, os automóbiles con outras carrozarías poden ter trazos de fastback. Por exemplo, varios modelos de Citroën con carrozaría sedán das décadas de 1970 e 1980 tiñan a porta do maleteiro case tan inclinada como o vidro (Citroën DS).
Algúns dos primeiros automóbiles con carrozaría hatchback tiñan o vidro traseiro case tan inclinado como un fastback. Este formato popularizouse en Europa, en particular nos modelos do segmento D, e evolucionou ao agregarse un pequeno chanzo ao final do vidro. Este formato coñécese hoxe como liftback.
Sedáns Hardtop
miniatura|[[AMC Ambassador sedán hardtop de 1958.]] Os Hardtop ("teito ríxido") eran orixinalmente un tipo de carrozaría de automóbil na que se podía sacar o teito. A diferenza doutros convertibles, estes modelos teñen un teito completamente ríxido, que non se pode gardar no maleteiro.
Destes Hardtop convertíbeis hai dúas variedades: os Detachable Hardtop (convertíbeis), e os Retractable Hardtop Roofs (retráctís).
276
Outros
Historia ano a ano
Sedán
Sedáns Hardtop
Na terminoloxía histórica, un sedán ten un marco ao redor das xanelas das portas, mentres que un hardtop ten o vidro da porta sen marco. Un verdadeiro deseño dun sedán hardtop tampouco conta con ningún piar "B" central para soportar o teito detrás das portas dianteiras. Este estilo da carrozaría sen piares ofrece unha maior visibilidade. Pero, require un reforzo adicional debaixo da carrocería para lograr unha maior rixidez estrutural. O deseño ríxido pode considerarse por separado, é dicir, un vehículo pode ser chamado simplemente un hardtop de catro portas, ou pode ser chamado un sedán hardtop. Durante os anos 1960 e 1970, os sedáns hardtop eran vendidos como sedáns deportivos por varios fabricantes americanos e estaban entre os estilos de carrozaría máis vendidos. Durante a década de 1980, os fabricantes de automóbiles nos EE.UU. centráronse na eliminación de peso e o aumento da forza, e os seus novos sedáns de catro portas con piares B foron chamados pillared hardtops ou pillared sedans. O termo sedán deportivo usouse desde entón para outros usos. No Xapón, o deseño de teito duro utilizouse para varios tipos de sedáns de luxo durante a década de 1990.
Sedáns Hatchback
miniatura| [[Chevrolet Malibu Maxx sedán hatchback.]] Os sedáns Hatchback (Liftback) adoitan ter o perfil dos fastback, pero en lugar dunha porta no maleteiro, toda a parte posterior do vehículo elévase (cunha comporta levadiza ou portón). Un vehículo de catro portas para pasaxeiros e portón na parte traseira pode ser chamado hatchback de catro portas, sedán catro portas hatchback, ou sedán cinco portas. Un exemplo son os Chevrolet Malibu Maxx e o Audi A5 Sportback. Tamén pode haber sedáns de dúas portas hatchback (sedán tres portas), pola mesma explicación técnica dos sedáns de dúas portas. Exemplos deste deseño son o Volkswagen Golf e o Chevrolet Chevette.
Orixe
A palabra sedán ven posiblemente dun dialecto italiano do sur, deriva de sedia "cadeira" (o primeiro sedán dicíase que fora introducido desde Nápoles). Pero os navegantes e colonizadores españois e portugueses atoparon liteiras de varios tipos da India, o Xapón, México e o Perú. Foron importadas a España no século XVI. Pronto a moda estendeuse a Francia e Inglaterra. Todos os nomes derivan da raíz "sed-" do Latín "sella", o nome tradicional dunha cadeira. .
O primeiro automóbil en utilizar esta configuración realizouse en 1899, o Renault Voiturette Tipo B. O primeiro coche pechado para polo menos 4 persoas, que utilizou a palabra sedán foi o sedán Speedwell de 1911, que foi fabricado pola Speedwell Motor Co en Dayton, Ohio. Ata ese momento os automóbiles completamente pechados eran chamados salóns ou limusinas, como o Rational 4 portas limusina de 1905 ou o Renault 4 portas limusina de 1907 ou o Stella 2 portas saloon de 1910. As palabras saloon ou limusina non significan exclusivamente un coche totalmente pechado. Os chamados sedáns son case sempre totalmente pechados. O termo "sedán convertible" foi utilizado na década de 1930 para describir un coche cunha capota de lona pregable e fiestras enrolables, moi parecido a un cupé convertible.
A procedencia da cidade de Sedan, Ardennes en Francia, onde se di que se produciron ou utilizaron en primeiro lugar, carece de evidencia histórica, de acordo co Dicionario Inglés de Oxford.
Terminoloxía internacional
Noutros idiomas, os sedáns son coñecidos como berline (francés), berlina (castelán, portugués europeo, romanés e italiano), aínda que estes termos tamén poden incluír xanelas traseiras. En alemán o termo limusina utilízase para os sedáns, e "limusina estirada" para limusinas.
Spike Jonze
Adam Spiegel, chamado Spike Jonze, nado en Rockville, Maryland o 22 de outubro de 1969 é un director de cinema, televisión e vídeos musicais estadounidense, así como actor, produtor e guionista.
Apollo 10
Apollo 10 foi a cuarta misión tripulada do programa Apollo (denominada oficialmente como AS-505) dos Estados Unidos, a segunda tralo Apollo 8 en orbitar a Lúa. Lanzada o 18 de maio de 1969, foi a denominada "misión F": unha proba para o primeiro aterraxe lunar, probando os compoñentes e procedementos sen chegar a completar a aterraxe. O módulo lunar seguiu unha órbita de descenso ata uns 15,6 km da superficie lunar.
Spike Jonze
Traxectoria
Estudou no San Francisco Art Institute. Coñecido polos seus vídeos musicais para Fatboy Slim, Beasty Boys e Björk, debutou no cinema en 1999 con Being John Malkovich. Tamén é o creador e produtor da serie de MTV Jackass.
Estivo casado con Sofia Coppola entre 1999 e 2003.
Apollo 10
Módulo de mando «Charlie Brown».|miniatura|esquerda|200px
Esta misión foi unha combinación das dúas anteriores, xa que por primeira vez situouse o módulo lunar (L.M.) nunha órbita próxima á Lúa, e realizáronse alí as manobras necesarias que xa se efectuaron en órbita ao redor da Terra. Stafford e Cernan situáronse no módulo lunar "Snoopy", tras abandonar o de mando e servizo C.S.M., e lograron situarse en órbita lunar elíptica, cuxo perilunio quedou situado a uns 14 quilómetros sobre a súa superficie.
Durante a segunda e última volta á Lúa o módulo lunar perdeu o control, recuperado pouco despois polo seu piloto Thomas Stafford. Tras finalizar esta manobra, abandonouse o módulo lunar, que foi lanzado en órbita ao redor do Sol, e tras embarcar no módulo de mando «Charlie Brown», dirixíronse á Terra.
Esta misión supuxo o ensaio final do descenso á Lúa, realizándose ademais multitude de fotografías das zonas de aluaxe nas 31 órbitas que realizou á mesma. Amarou o día 26 de maio tras 192 horas, 3 minutos e 23 segundos de voo.
Aspectos destacados da misión
Módulo de mando «Charlie Brown» (Science Museum de Londres).|miniatura|200px|esquerda Estes foron os principais aspectos da misión:
Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda
250px|miniatura|Sede central da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas en Santiago A Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda é unha consellaría da Xunta de Galicia, que se encarga da ordenación territorial e urbanística, da vivenda e da xestión e conservación do medio ambiente. A súa titular actualmente é Ángeles Vázquez Mejuto.
Historia
A consellería de Obras Públicas tivo distintas denominacións ao longo da súa historia, así incorporase unhas funcións ou outras ou se incidise máis nuns aspectos políticos ou outros. Chamóuselle consellería de Transportes e Obras Públicas (COTOP) e tamén consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes. Os cambios máis importantes prodúcense en 2005 cando as competencias sobre vivenda pasan a ter unha consellería de seu, e en 2009, coa incorporación da área de xestión e conservación do ambiente, que ata daquela fora xestionado pola consellería de Medio Ambiente e a recuperación de vivenda. Tamén nese ano perde a competencia sobre os portos, que pasan a depender da consellería do Mar.
Secretarías e direccións xerais
Ademais da necesaria Secretaría Xeral da consellería, a consellería de Territorio conta coas seguintes direccións e secretarías xerais:
Ligazóns externas
Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda
María Cofán
María Cofán Soto, nada en Ourense un 16 de maio, é unha actriz, cantante, escritora en lingua castelá e miss galega. Vive en Marbella.
Traxectoria
Filla de Antonia Soto e do militar Camilo Cofán. Foi vivir a Santiago de Compostela cando o seu pai foi destinado á Lavacolla. En Madrid comezou a súa carreira como actriz, en filmes como El ángel esta en la cumbre (1958), El azar se divierte (1957), Pueblo soñado ou Una bruja sin escoba (1967). Interveu nas series de Jaime de Armiñán en TVE, en Fábulas, La familia Colón ou Carola de noche.
Vida persoal
Estivo casada cun cirurxián. Non tivo fillos.
Richard Roxburgh
Richard Roxburgh, nado o 23 de xaneiro de 1962 en Albury, Nova Gales do Sur, é un actor australiano de cinema e televisión. Ó longo da súa carreira traballou como protagonista nalgúns filmes en Australia e apareceu en numerosas producións de Hollywood, normalmente como vilán.
Eric Clapton
Eric Patrick Clapton, alcumado "Slowhand" (man lenta), nado o 30 de marzo de 1945 en Ripley, Surrey, Reino Unido, é un guitarrista, vocalista e compositor, e un dos máis respectados e influentes músicos do rock, polas súas contribucións coa guitarra eléctrica (en especial coa súa guitarra Stratocaster a diversos xéneros musicais, coma ao blues, ao rock psicodélico, ao rock ou ao hard rock. Tocou en numerosos grupos (tales como The Yardbirds, Cream ou Blind Faith, e mesmo tivo unha importante carreira en solitario) dende o comezo da súa carreira musical, no ano 1962. É considerado un dos mellores guitarristas e un dos músicos máis respectados e influentes de tódolos tempos.
Traxectoria
O seu estilo musical sufriu múltiples cambios ao longo da súa carreira, pero as súas raíces sempre estiveron no blues. Clapton foi considerado un músico innovador en varias fases da súa carreira, que inclúe o blues rock (con John Mayall & the Bluesbreakers, The Yardbirds e Derek and the Dominos) e o rock sicodélico (con Cream).
En outubro de 1963 Clapton uniuse a The Yardbirds, unha banda de rock and roll con influencias do blues, e estivo no grupo ata marzo de 1965. Sintetizando influencias do blues de Chicago e de guitarristas como Buddy Guy, Freddie King e B. B. King, Clapton creou un estilo distintivo e rapidamente converteuse nun dos guitarristas dos que máis se falaba na escena musical británica. A banda comezou a chamar a atención e fíxose cun bo número de seguidores cando se ocuparon da residencia no Crawdaddy Club en Richmond. Xiraron por Inglaterra co bluesman estadounidense Sonny Boy Williamson II e un disco onde traballaban xuntos foi lanzado en 1965.
En marzo de 1965 The Yardbirds conseguiron o seu primeiro grande éxito, "For Your Love", no cal Clapton tocaba a guitarra. The Yardbirds elixiron moverse cara a un son máis orientado ao pop, en parte debido ao éxito de "For Your Love", composta polo compositor contratado Graham Gouldman, que tamén escribira temas para Herman's Hermits e The Hollies. Xa que musicalmente prefería o blues, Clapton opúxose ao cambio e deixou a banda. Recomendou ao seu amigo guitarrista Jimmy Page para que ocupase o seu posto, pero Page nese momento non estaba disposto a abandonar a súa lucrativa carreira como músico de estudio independente, polo que este recomendou a Jeff Beck.
Sistema de Información Territorial de Galicia
O Sistema de Información Territorial de Galicia (SITGA), é un organismo da Xunta de Galicia, dependente da consellería de Política Territorial. Encárgase da creación e xestión de cartografía do país.
Descrición
O SITGA é un dos departamentos da Sociedade para o Desenvolvemento Comarcal de Galicia, xurdido como resposta ás necesidades de información durante a elaboración do "Plan de Desenvolvemento Comarcal de Galicia" (PDC). Está centrado na recompilación e tratamento de información do territorio galego, así como na produción cartográfica.
A.K.A. I-D-I-O-T
A.K.A. I-D-I-O-T é un EP da banda sueca de garage punk The Hives, editado o 13 de marzo de 1998 polo selo Burning Heart.
A canción "A.K.A. I-D-I-O-T" foi editada inicialmente como segundo tema do primeiro álbum de The Hives, Barely Legal. O EP lanzouse novamente no recompilatorio Your New Favourite Band, aínda que non enteiro, cos temas "Outsmarted", "Untutored Youth" e "Mad Man". "Numbers" é unha versión de The Adicts.
Sistema de Información Territorial de Galicia
Sede
Ten a súa sede en lugar de Lamas de Laraño, en Santiago de Compostela.
A Bouza Valada, Areas, Tui
Anta é un lugar da parroquia de Baldráns, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 131 habitantes (68 homes e 63 mulleres), un aumento de 22 habitantes respecto ao ano 2000.
Toponimia
O topónimo é escrito en ocasións como Bouzabalada.
Patrimonio
Neste barrio existe un pequeno edificio relixioso, a Capela de San Bieito, na que se celebra unha congregación festivo-relixiosa de carácter anual. Xusto ao lado do barrio, aínda que en territorio do concello de Tomiño, está o Pazo de Bouza Valada (ou Pazo das Marabillas), construído en 1726.
Bembibre, Bembibre, Viana do Bolo
Bembibre é o único lugar da parroquia de Bembibre, no concello ourensán de Viana do Bolo na comarca de Viana. Segundo o IGE, en 2015 tiña 62 habitantes (35 homes e 27 mulleres).