cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Microestado
Outras definicións
Algúns estudosos suxeriron que os microestados se definan en función de características únicas que se relacionan coa súa pequenez xeográfica ou demográfica. Os enfoques máis recentes propuxeron que se examine o comportamento ou a capacidade de actuar no ámbito internacional para determinar que Estados deberían merecer a etiqueta de microEstado. Un destes enfoques consiste en definir os microEstados como “Estados protexidos modernos”, segundo a definición proposta por Dumienski (2014): “Os microestados son estados protexidos modernos, é dicir, Estados soberanos que puideron delegar unilateralmente certos atributos de soberanía ás potencias maiores a cambio dunha protección benigna da súa viabilidade política e económica ante as súas limitacións xeográficas ou demográficas”. A adopción deste enfoque permite limitar o número de microEstados e separalos tanto dos pequenos estados como das autonomías ou dependencias. Exemplos de micro-Estados entendidos como Estados protexidos modernos segundo este enfoque incluirían outros como Liechtenstein, San Marino, Mónaco, Niue, Andorra, as Illas Cook ou Palau. Porén, argumentouse que tales enfoques poderían levar a confundir microestados con estados febles (ou estados falidos) ou a depender demasiado das percepcións subxectivas.
Jerry Sloan
Gerald Eugene Sloan, nado o 28 de marzo de 1942 en McLeansboro, Illinois, e finado o 22 de maio de 2020 en Salt Lake City Utah, foi un xogador e adestrador estadounidense de baloncesto profesional, membro do Basketball Hall of Fame.
Sloan foi o quinto adestrador da historia da National Basketball Association (NBA) en alcanzar as 1000 vitorias, e é un dos dous adestradores na historia da NBA en conseguir 1000 vitorias cun equipo, os Utah Jazz. Ademais é o adestrador que dirixiu a un equipo durante máis tempo na historia da NBA, sendo a tempada 2009–10 a súa 22ª tempada como adestrador dos Jazz. Sloan clasificou ós Jazz para os playoffs da NBA durante 15 tempadas consecutivas, de 1989 a 2003. Malia non ser elixido nunca Adestrador do Ano, é un dos catro adestradores da historia da NBA con 15 ou máis tempadas consecutivas cun récord de vitorias positivo, xunto a Gregg Popovich, Pat Riley e Phil Jackson. Chegou ás Finais da NBA en dúas ocasións (1997 e 1998), pero perdeu ambas contra os Chicago Bulls.
O 10 de febreiro de 2011, Sloan deixou o posto de adestrador dos Jazz. O 19 de xuño de 2013, os Jazz anunciaron a volta de Sloan como axudante de scout. O 22 de maio de 2020, Jerry Sloan faleceu tras unha longa enfermidade.
Juan Lastres García
Juan Lastres García, nado en Cee cara a 1915 e finado na Coruña o 11 de agosto de 1988, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Alejandro Lastres Carrera. Avogado en Cee. Foi nomeado alcalde de Cee en xuño de 1942. Permaneceu no cargo ata 1945. En marzo de 1945 aprobou as oposicións para o Corpo Técnico do Ministerio da Gobernación. Foi nomeado oficial primeiro do Goberno civil de Pontevedra en xuño de 1945. Despois foi xefe de Negociado de Facenda do Goberno civil da Coruña e foi nomeado Oficial maior do Goberno civil en outubro de 1956. Finou na Coruña o 11 de agosto de 1988 con 73 anos.
Ataraxia
Ataraxia (en Ἀταραξία ataraxia) tradúcese como "ausencia de inquietude/preocupación", "tranquilidade da mente".
Demócrito usou este termo cando afirmou "A felicidade é pracer, benestar, harmonía, simetría e ataraxia", pero foron os epicúreos, os escépticos e os estoicos os que situaron a ataraxia no centro do seu pensamento.
O Campiño, A Penela, Monforte de Lemos
O Campiño é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Vilariño de Abaixo, Vilela, Taboada
Vilariño de Abaixo é un lugar da parroquia de Vilela no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
A Cabana, A Penela, Monforte de Lemos
A Cabana é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Pee-wee's Big Adventure
Pee-wee's Big Adventure é un filme estadounidense de comedia de 1985 dirixido por Tim Burton, no seu debut como director. Está protagonizado por Paul Reubens no papel de Pee-wee Herman, xunto con E. G. Daily, Mark Holton, Diane Salinger e Judd Omen nos papeis secundarios. Reubens tamén escribiu o guión con Phil Hartman e Michael Varhol. Descrito como unha "parodia" do clásico italiano de 1948 Ladrón de bicicletas, o filme conta a historia da busca de Pee-wee Herman da súa bicicleta roubada.
Theo van Gogh
Theodore "Theo" van Gogh, nado en Zundert o 1 de maio de 1857 e finado en Utrecht o 25 de xaneiro de 1891 foi un exitoso comerciante de arte neerlandés. Era o irmán máis novo do pintor Vincent van Gogh, e quen lle deu o apoio económico que lle permitiu dedicarse exclusivamente á pintura.
Traxectoria
Theodorus van Gogh naceu o 1 de maio de 1857 na aldea de Zundert, na provincia de Brabante, Holanda. Era fillo de Theodorus van Gogh (padre) e Anna Cornelia Carbentus. Mentres o seu irmán maior Vincent traballaba na Haia cos comerciantes de arte Goupil & Cie, Theo uniuse á oficina de Bruxelas da mesma empresa. Despois do traslado de Vincent á oficina de Londres, Theo regresou á Haia, onde se dedicou ao comercio de artes plásticas con gran éxito. Durante o inverno de 1880-1881, Theo foi trasladado á sede da firma en París, e desde alí puxo todos os medios necesarios para que o seu irmán puidese seguir exercendo a súa arte.
Theo foi fundamental na popularidade de artistas impresionistas como Claude Monet e Edgar Degas, convencendo aos seus mecenas, Goupil e Cie, de que expoñan e comprasen a súa obra. Por razóns éticas, nunca fixo o mesmo co do seu irmán. O escultor Antoine Bourdelle traballou para Theo durante anos, desde que deixou a Ecole des Beaux-Arts en 1886.
Con Claude Monet tamén tivo unha estreita relación. En competición co comerciante Durand-Ruel, que atravesaba tempos difíciles, e con Georges Petit, Theo conseguiu gañar unha parte nada desprezable do mercado das obras de arte impresionistas, que comezaba a ser apreciado. A última exposición colectiva dos impresionistas tivo lugar en 1886, e a partir do ano seguinte Theo comprou regularmente obras a Monet. En 1888, expuxo obras de Monet en Antibes na entreplanta da galería. Polas mans de Theo pasarán setenta obras de Monet. Esta estratexia de venda que destaca a un só artista foi cada vez máis utilizada polos comerciantes, xa que lles permitía diferenciarse dos Salóns oficiais, que eran cada vez máis unha especie de "grandes bazares" onde se amoreaban miles de obras.
En París, Theo coñeceu a Andries Bonger e á súa irmá Johanna, con quen casou en Amsterdam o 17 de abril de 1889. A parella vivía en París, onde naceu o seu fillo Vincent Willem o 31 de xaneiro de 1890. O 8 de xuño do mesmo ano A familia visitou a Vincent, que vivía preto de París en Auvers-sur-Oise. Goupil & Cie comezaba a ter dificultades económicas e Theo sentiu que era o momento de ir pola súa conta, ao que o animara Vincent.
O exceso de traballo e o suicidio do seu irmán, xunto coa súa mala saúde, provocoulle un colapso mental en outubro de 1890. A súa familia ingresou nun hospital de Utrecht, onde morreu de sífilis aos 33 anos de idade. o 25 de xaneiro de 1891. seis meses despois de Vicent. Foi enterrado xunto ao seu irmán no cemiterio de Auvers-sur-Oise.
Cartas a Theo
As case oitocentas cartas que Vincent escribiu a Theo (publicadas en 1911, traducidas ao francés en 1960) constitúen un testemuño único da vida do artista. A última compilación e tradución ao castelán foi realizada por Antonio Rabinad
Salvinia auriculata
Salvinia auriculata é unha especie de pteridófita (fentos ou fieitos) da clase das polipodiópsidas, orde das salviniales e familia das salviniáceas, unha das dez comprendidos no xénero Salvinia.
Orixinaria de América, onde se encontra desde México até o sur da Arxentina e Chile. Cultívase como planta ornamental, e naturalizouse en estado salvaxe nalgúns lugares.
Esta especie é difícil de distinguir doutras do xénero Salvinia. Por outro lado varía de tamaño dependendo da abundancia doutras plantas que convivan con ela. Como outras salviniáceas é unha planta invasora. Infestou o río Zambeze en 1949. Tamén se considera invasora en Nova Caledonia.
Descrición
A especie foi descrita en 1775 polo farmacéutico, botánico e explorador francés Jean Baptiste Christophore Fusée-Aublet.
Etimoloxía
Para a do xénero, véxase Salvinia.
Sinónimos
Ademais do protónimo cuñado por Fusée-Aublet, a especie coñeceuse tamén polo sinónimos:
Variedades
Dentro da especie distínguense as seguintes variedades:
Características
Rizoma con estela en forma de "U" en corte trans­versal; a lámina das follas (frondes) flotantes é de orbicular a orbicu­lar-cordada, de até 3 cm de diámetro, cunha fen­dedura en ambos os extremos, e presentan nu­me­rosas papilas cónicas dispostas en fileiras entre os nervios; as papilas xeralmente con de 2 a 4 tricomas soldados no seu extremo distal formando un "nó" escuro. Os esporocarpos, pedicula­dos sobre os eixes varias veces ramificados, son globosos, e non marcadamente apicu­lados.
Hábitat e distribución
É un fieito flotante que vive en ríos, lagos e lagoas, de distrinucón americana, encontrándose en México, as illas Bermudas, A Española, Cuba, Porto Rico, as Antillas Menores, as Galápagos, Trinidad, Centroamérica e, en Suramérica, en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Ecuador, Güiana, Güiana Francesa, Perú, Suriname, Uruguai e Venezuela.
Goliath Tabuni
Goliath Namaan Tabuni, nado en 1959 ou 1960, é un guerrilleiro papúa, comandante do Exército de Liberación Nacional de Papúa Occidental. Con base en Puncak Jaya, a súa unidade é coñecida por lanzar ataques e emboscadas contra as unidades do goberno indonesio.
Traxectoria
Tabuni naceu en 1959 ou 1960, orixinario do distrito de Gurage no que hoxe é a Rexencia Puncak Jaya. Segundo os informes, uniuse ao Movemento Papúa Libre na década de 1980, despois de recibir unha malleira de soldados indonesios por unha acusación ilícita. Na década de 1990, uniuse á unidade de Kelly Kwalik preto da mina de Grasberg, antes de separarse e regresar a Puncak Jaya en 2004, establecendo a súa base no distrito de Tingginambut. Desde entón, Puncak Jaya foi considerada "a rexión máis violenta" de Papúa. Entre 2009 e 2015, polo menos 29 policías e militares indonesios morreron en Puncak Jaya, debido ás emboscadas dos guerrilleiros liderados por Tabuni. Outras unidades do Exército de Liberación Nacional de Papúa Occidental nas rexencias de Puncak, Paniai e Mimika operan baixo o mando de Tabuni ata certo punto, aínda que as unidades de Tabuni tamén entraron en conflito cunha facción separatista baixo Purom Wenda.
En parte debido ás súas accións, foi nomeado Comandante Supremo do Exército de Liberación Nacional de Papúa Occidental en 2012 durante unha conferencia do Comité Nacional de Papúa Occidental en Biak. Debido ao seu protagonismo como líder guerrilleiro, tamén se involucrou na política local; en 2006, un político local achegouse a el para pedirlle apoio nunhas eleccións rexionais contra o posterior gobernador de Papúa Lukas Enembe, e en 2009, Tabuni apoiou a Golkar en troques de que o seu curmán Deerd Tabuni se convertese nun lexislador provincial. Deerd mesmo chegou a ser presidente da lexislatura.
En marzo de 2015, os medios de comunicación informaron de que Tabuni se rendía ao goberno indonesio, mais retractáronse pouco despois. Informes posteriores afirmaron que se retirara da guerrilla e dirixía un negocio de madeira, unha información que foi desmentida por un voceiro do Exército de Liberación.
Tabuni anunciou publicamente que non apoiaría o Movemento Unido de Liberación de Papúa Occidental. Tamén rexeitou a autonomía rexional de Papúa, pedindo a plena independencia.
Bouzoa, Bouzoa, Taboada
Bouzoa é un lugar da parroquia de Bouzoa no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Vilariño de Arriba, Vilela, Taboada
Vilariño de Arriba é un lugar da parroquia de Vilela no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Maxal, Bouzoa, Taboada
Maxal é un lugar da parroquia de Bouzoa no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
O Morade Pequeno, A Penela, Monforte de Lemos
O Morade Pequeno é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Margaret Hutchinson Rousseau
Traxectoria
Margaret Hutchinson naceu en 1910 en Houston, Texas, filla dun dono dunha pequena tenda de roupa. Graduouse en Ciencias polo Instituto Rice en 1932, e doutorouse en enxeñería química polo MIT en 1937, converténdose na primeira muller cun doutoramento nesa especialidade nos Estados Unidos. O título da súa tese foi The effect of solute on the liquid film resistance in gas absorption (en galego O efecto do soluto sobre a resistencia da película líquida na absorción de gas). A súa carreira profesional como enxeñeira química comeza en Boston en E.G Badger, unha empresa especializada no deseño e construción de plantas para a fabricación de diversos produtos. Esta enxeñeira contribuíu á Segunda Guerra Mundial con dous proxectos de gran relevancia histórica.
O seu maior logro foi deseñar o primeiro fermentador en masa do fungo Penicillium chrysogenum para a produción comercial de penicilina. A capacidade de crear este antibiótico a partir do fungo Penicillium notatum fora descuberta no 1928 por Fleming, mais as dificultades para a súa extracción facían dese descubrimento todo un desafío para desenvolver unha forma de produción rápida e a grande escala deste fármaco anti-bacteriano coñecido como penicilina. A substitución do Penicilium notatum polo Penicillium chrysogenum solventou estes atrancos. Porén, descoñécese cal foi a planta de manufacturación deste produto que Hutchinson axudou a deseñar ; a primeira planta que se coñece puxo en funcionamento este sistema de tanques de fermentación foi a da empresa Pfizer en Brooklyn, Nova York, onde ela traballaba, pero durante a Segunda guerra mundial houbo máis de vinte empresas canadenses e estadounidenses implicadas neste tipo de produción.
As súas experiencias de produción de caucho sintético e a destilación do cru de petróleo en combustible de alto octanaxe xogaron un papel importante no deseño deste proceso. Así, a través deste proceso, almacenábase mofo produtor de penicilina utilizando catorce tanques de fermentación.
Na década dos cincuenta traballou no desenvolvemento de gasolina de alto octanaxe. Margaret axudou a inventar un dispositivo chamado ripple tray que mellorou a destilación do petróleo cru co fin de obter combustible a partir dalgúns dos seus compoñentes, xa que algúns deles se empregan para fabricar gasolina, mentres que outros serven para fabricar unha gran variedade de produtos, entre eles os plásticos. Compre mencionar os seus traballos na mellora do deseño das columnas de destilación e das plantas para a produción de etilenglicol e ácido glacial.
Retirouse no ano 1961 e converteuse en revisora da Orquestra Sinfónica de Boston.
Faleceu o 12 de xaneiro de 2000 na súa casa en Weston, Massachusetts (Estados Unidos).
Voo 2415 de Aeroflot
O voo 2415 de Aeroflot era un servizo regular de pasaxeiros entre Moscova e Leningrado que se esnafrou pouco despois da engalaxe o día 28 de novembro de 1976. A causa do accidente atribuíuse á desorientación da tripulación como resultado dun horizonte artificial defectuoso en condicións de baixa visibilidade.
Margaret Hutchinson Rousseau
Premios e recoñecementos
En 1955 recibiu o Premio Achievement da Sociedade de Mulleres Enxeñeiras.
Voo 2415 de Aeroflot
Avión
O aparello accidentado era un Tupolev Tu-104B con rexistro СССР-42471 pertencente a Aeroflot. O avión saíu da planta de ensamblaxe en Kazán o 22 de febreiro de 1960 e foi entregado ao Ministerio de Aviación Civil o 24 de marzo dese ano. Nos seus 16 anos en servizo o avión acumulaba 22 199 horas de voo en 13 336 ciclos.
Margaret Hutchinson Rousseau
Premios e recoñecementos
En 1983 foi a primeira gañadora do prestixioso premio AIChE Founders Award, do American Institute of Chemical Engineers. Ata o 2003 a única muller membro que conseguiu este título, que premia as contribucións significativas á investigación e á práctica da enxeñaría química.
O premio Margaret Hutchinson Rousseau Pioneer Award for Lifetime Achievement by a Woman Chemical Engineer leva o seu nome no seu honor.
Thymallus thymallus
miniatura|250px|Nadando sobre un fondo de pedras e gravas miniatura|250px|Espécime xuvenil miniatura|250px|Na man dun pescador miniatura|250px|No escudo da cidade de [[Aš (Chequia)]]
Thymallus thymallus é unha especie de peixe osteíctio da familia dos salmónidos, subfamilia dos timalinos e do seu único xénero, Thymallus,  do que é a súa especie tipo.
Propia de Europa, onde está moi estendida, agás no sur deste continente, a súa área de dispersión chega até o occidente de Siberia.
Figura no Apéndice III da Convención de Berna.
Descrición
A especie foi descrita en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae baixo o nome de Salmo thymallus.
Etimoloxía
Ver timalinos.
Sinónimos
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
A súa lonxitude máxima normal é duns 30 cm, aínda que se describiu un exemplar que alcanzou os 60 cm. Na alta e ampla aleta dorsal que o caracteriza ten de 5 a 8 espiñas, mentres que na aleta anal ten de 3 a 4 espiñas, ​ sendo esta a principal característica que o diferencia do tímalo ártico (Thymallus arcticus).
Distribución
Thymallus thymallus habita nas concas dos mares atlánticos Báltico, Branco, do Norte, Caspio e Negro, até a dos ríos Loira e o Ródano; en Rusia, chega até a conca do río Obi, no mar de Barents.
Foi introducido na maior parte do sur e centro de Finlandia e nas concas dos ríos Po (Italia) e do Islonzo ou Soča (Italia e Eslovenia).
Bioloxía
Remonta os ríos de alta montaña até zonas con leitos de area grosa o pedras para desovar, con augas ben oxixenadas,4​ frías e con corrente rápida. En Escandinavia adoita vivir en lagos de augas claras e algunhas poboacións son semianádromas, descendendo os adultos até o mar Báltico, aínda que isto é unha rareza e o normal é que sexa un peixe de auga dulce non migrador,​ que busca as augas de máis de 15 m de profundidade.
É unha especie gregaria que vive en cardumes, ​ non migratoria, alimentándose fundamentalmente de insectos, ninfas, pequenos vermes e crustáceos. Na idade adulta adoita converterse nun animal omnívoro, de forma que, ademais de invertebrados tamén consome materia orgánica vexetal.
É presa de grandes peixes, incluído o Huso huso.
É unha especie moi sensíbel á polución, polo que a súa poboación diminúe en ríos contaminados.
Elvira de León, raíña de Sicilia
Elvira Alfónsez, infanta de León, nada en setembro de 1103 en Toledo e finada o 6 de febreiro de 1135, foi a primeira raíña consorte de Sicilia, polo seu matrimonio con Roxerio II.
A Fontela, A Penela, Monforte de Lemos
A Fontela é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
John Richardson (naturalista)
John Richardson, nado en Dumfries o 5 de novembro de 1787, e finado en Grasmere (Cumbria Inglaterra), o 5 de xuño de 1865, foi explorador, médico cirurxián, militar e naturalista escocés.
Antón Arieta
Antón Arieta-Araunabeña Piedra coñecido como Antón Arieta ou Arieta II, nado en Durango o 6 de xaneiro de 1946 e finado o 7 de maio de 2022, foi un futbolista español. Xogaba de dianteiro e desenvolveu case toda a súa carreira deportiva no Athletic Club, co que disputou 363 partidos oficiais, marcando 82 goles.
Elvira de León, raíña de Sicilia
Primeiros anos
Elvira era filla de Afonso VI de León e de Isabel, a súa cuarta esposa, que algúns autores consideran a mesma persoa que Zaida, mentres que outros discrepan.
John Richardson (naturalista)
Traxectoria
miniatura|esquerda|Richardson no seu estudio.
Antón Arieta
Traxectoria
Formado na canteira do Athletic Club, subiu ao primeiro equipo na tempada 1964/65. Foi coñecido como Arieta II para diferencialo do seu irmán máis vello, Eneko Arieta, que levaba xa 13 anos xogando no Athletic.
Debutou o 13 de setembro de 1964, nunha vitoria ante o Elche en San Mamés (2-1), e marcou os seus primeiros dous goles dúas xornadas despois, na vitoria por 3-2 sobre o Valencia. Quitoulle a titularidade a seu irmán e acabou a súa primeira campaña como o máximo goleador do equipo, con 13 tantos. Co paso das tempadas formou unha das dianteiras máis recoñecidas do club, xunto a Argoitia, Uriarte, Clemente e Txetxu Rojo. Xogou un total de 10 anos no primeiro equipo branco e vermello e gañou dúas Copas do Xeneralísimo, en 1969 e 1973, marcando gol nas dúas finais.
Maxal, Cerdeda, Taboada
Maxal é un lugar da parroquia de Cerdeda no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Antón Arieta
Traxectoria
Na tempada 1974/75 fichou polo Hércules, que se reforzou ese ano con outros xogadores como Santoro, Giuliano, Quique, Juan Carlos ou Barrios. Na súa primeira tempada, ás ordes de Arsenio Iglesias, o conxunto alacantino logrou a mellor clasificación da súa historia en Primeira División, un quinto posto, contribuíndo Arieta con 6 goles. Despois dunha segunda tempada en Alacante, rematando no sexto posto, puxo fin á súa carreira futbolística.
Thymallus thymallus
Ameazas
Non se coñecen ameazas importantes e xeneralizadas, pero a nivel rexional sofre a contaminación dos ríos, a construción de encoros e a regulación dos ríos. Na súa área de distribución sur é cada vez máis vulnerábel ao cambio climático. Localmente é susceptíbel a grandes poboacións de aves depredadoras.
John Richardson (naturalista)
Traxectoria
Entre 1848 e 1849 dirixiu unha expedición de rescate para buscar a expedición perdida de Franklin. Pero foi unha expedición sen éxito e nin sequera acharon o navío de Franklin.
Richardson foi o autor de numerosos traballos de historia natural, especialmente de ictioloxía. Publicou, con William Swainson, a Fauna Boreali Americana.
Estudou as aves levadas de regreso por William Edward Parry na súa viaxe de 1821-1823 cara ao Gran Norte.
Un dos seus bisnetos, Nevill Francis Mott, foi un renomeado físico británico que recibiu o Premio Nobel de Física en 1977 polas súas investigacións teóricas sobre o comportamento electrónico de sistemas magnéticos.
Thymallus thymallus
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, tendo en conta que é unha especie moi estendida e que non se coñecen grandes ameazas xeneralizadas, cualifica o seu status como LC (pouco preocupante).
John Richardson (naturalista)
Recoñecementos
Foi nomeado cabaleiro en 1846, e laureado coa Royal Medal da Royal Society en 1856.
Susá, Bouzoa, Taboada
Susá é un lugar da parroquia de Bouzoa no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Antón Arieta
Selección española
Foi internacional absoluto coa selección española en 7 partidos, conseguindo tres goles. Debutou o 11 de febreiro de 1970, nun amigable Alemaña Federal no Ramón Sánchez Pizjuán, marcando os dous goles do seu equipo naquel partido (2-0). O 12 de xaneiro de 1973 xogou o seu último partido coa selección nacional, contra Hungría, marcando o único gol do partido.
Elvira de León, raíña de Sicilia
Primeiros anos
Elvira foi criada en Toledo, polo que debía estar acostumada á convivencia entre cristiáns e musulmáns, como a que existía tamén en Sicilia.
Matrimonio e descendencia
Elvira casou co daquela conde de Sicilia Roxerio II de Sicilia en 1117, e converteuse en raíña en 1130 cando o seu esposo se fixo coroar rei.
Froito do matrimonio tiveron cinco fillos e dúas fillas:
Morte e posterioridade
En 1135 tanto Roxerio como Elvira enfermaron. A enfermidade era grave e contaxiosa. Roger sobreviviu, pero Elvira non tivo a mesma sorte, e morreu o 6 de febreiro do mesmo ano.
Elvira recibiu sepultura na capela real de Santa Magdalena, en Palermo.
Roxerio permanece viúvo durante catorce anos, e só volveu casar cando catro dos seus cinco fillos con Elvira morreran.
En 1149 contraeu matrimonio con Sibila de Borgoña, e en 1151 volveu casar con Beatriz de Rethel.
John Mercanti
A marca de gravador que estampa nas súas moedas e medallas é JM.
Traxectoria
Na súa xuventude, Mercanti estudou en Filadelfia, a súa cidade natal, na Pennsylvania Academy of Fine Arts, na Universidade das Artes e na Fleisher Art Memorial School. Por outra parte, serviu tamén na Garda Nacional en Pensilvania durante seis anos.
En 1974, Mercanti ingresou na US Mint como escultor-gravador axudante, no equipo dirixido por Frank Gasparro, e posteriormente traballou tamén como ilustrador. O 19 de maio de 2006 foi nomeado "supervisor de deseño e mestre especialista en desenvolvemento de ferramentas", un posto equivalente ao anteriormente denominado "gravador xefe". Esta situación mantívose ata o 3 de febreiro de 2009, cando o director da casa da moeda, Edward C. Moy, restableceu a denominación clásica do cargo e nomeou formalmente a John Mercanti como "gravador xefe".
Logo do seu retiro en 2010 como gravador xefe da US Mint, en xuño de 2011 Mercanti integrouse como voceiro e imaxe pública da compañía Goldline International. Tamén colabora profesionalmente con Professional Coin Grading Service (PCGS).
Recoñecementos
John Mercanti foi recoñecido en 2021 co Premio á Arte Numismática pola Excelencia na Escultura da Medalla, outorgado pola American Numismatic Association (ANA). A mesma entidade premiárao xa en 2001 co galardón ao Escultor do Ano.
En 2017, o Distrito Histórico de Rittenhouse, en Filadelfia, concedeulle o premio David Rittenhouse.
Obra artística
Ao longo da súa carreira na US Mint, Mercanti foi o responsable do deseño e do gravado de máis dun cento de moedas, máis que calquera outro gravador na historia da ceca estadounidense. Entre os seus traballos máis significativos destacan as moedas de prata e de platino das series Silver Eagle e Platinum Eagle. Tamén é o autor de varias das moedas circulantes de cuarto dólar dedicadas a cada un dos estados dos EEUU, pertencentes á serie 50 State Quarters Program (en concreto as dos estados de Arcansas, Iowa, Carolina do Norte, Pensilvania e Virxinia Occidental).
Paralelamente, Mercanti é autor de varias series de moedas conmemorativas emitidas por Australia e cuñadas na Casa da Moeda de Perth.
Pacios, Vilamarín, Monforte de Lemos
Pacios é un lugar da parroquia de Vilamarín no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Pacios, Ribas Altas, Monforte de Lemos
Pacios é un lugar da parroquia de Ribas Altas no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Juan Penabad Muras
Juan Vicente Penabad Muras, nado en Ortigueira o 20 de maio de 1969, é un político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Enxeñeiro forestal de fomación, traballou dende 1989 na empresa privada. Nas eleccións municipais de 2011 foi o candidato do PSdeG-PSOE á alcaldía de Ortigueira, conseguindo doblar a representación do partido (de 3 a 6 concelleiros) e quedando a tan só un concelleiro de gañarlle ao PPdeG e consegui-la alcaldía. Nas municipais de 2015 foi de novo candidato socialista e foi elixido alcalde con maioría absoluta, con 7 concelleiros, sendo o primeiro alcalde socialista de Ortigueira en toda a democracia. Nese mandato foi designado deputado provincial. Durante esa lexislatura sufriu unha escisión de 3 concelleiros no seu grupo político que o deixaron en minoría.
Volveu encabezar a candidatura do PSdeG-PSOE nas municipais de 2019 e volveu gañar, pero perdeu a maioría absoluta (conseguiu 6 concelleiros), conseguindo acceder á alcaldía coa abstención do único concelleiro da formación Primeiro Ortigueira, ao ser o cabeza da lista máis votada e gobernando en minoría. A finais de 2020 dimitiron 3 edís por discrepancias, pero ó renunciar estes ás dúas actas foron cubertas por outros membros da lista. Nas elección locais de 2023 pasou a 4 concelleiros e perdeu a alcaldía en favor do PPdeG, que conseguiu 5.
Pacios, A Penela, Monforte de Lemos
Pacios é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Pisces (astroloxía)
Pisces ou Peixes (♓︎) é o duodécimo signo astrolóxico do zodíaco, o sexto de natureza negativa (feminina) e de calidade mutábel ou dobre.
Simboliza a disolución e o seu símbolo representa dous peixes nadando en sensos opostos. Pertence, xunto a Cáncer e Escorpión ó elemento auga. Está rexido por Neptuno e Xúpiter. O seu signo oposto e compatible é Virxe.
Susá, Mato, Taboada
Susá é un lugar da parroquia de Mato no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Big Eyes
Big Eyes é un filme estadounidense de 2014 dirixido por Tim Burton, escrito por Scott Alexander e Larry Karaszewski e protagonizado por Amy Adams e Christoph Waltz. O filme conta a vida da artista estadounidense Margaret Keane, famosa polos seus retratos de persoas con ollos grandes. Conta a historia de Margaret e o seu marido, Walter Keane, quen levou o crédito do enorme éxito das pinturas de Margaret nas décadas de 1950 e 1960. Conta a demanda e xuízo entre Margaret e Walter, despois de que Margaret revelase que é a verdadeira artista detrás das pinturas.
Susá, Taboada dos Freires, Taboada
Susá é un lugar da parroquia de Taboada dos Freires no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Yernes
Yernes é unha parroquia rural de Asturias do concello de Yernes y Tameza. Segundo o INE en 2017 tiña 68 habitantes en 57 vivendas. Ten unha extensión de 14,74 km².
Xeografía
Está situada ao norte do concello, e limita ao sur coa parroquia de Tameza; ao leste con San Adrianu, ao oeste con Santianes de Molenes e ao norte con Cuaya, estas tres do concello de Grau.
Segundo o nomenclátor de 2009 a parroquia está formada polas aldeas de Vendiés (12 habitantes) e Yernes (76 habitantes).
Lugares
{|
Buín, Campo, Taboada
Buín é un lugar da parroquia de Campo no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
A Rubina, A Penela, Monforte de Lemos
A Rubina é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
O Rosal, A Penela, Monforte de Lemos
O Rosal é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
A Penela, A Penela, Monforte de Lemos
A Penela é un lugar da parroquia da Penela no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca da Terra de Lemos.
Toponimia
O topónimo é un diminutivo de pena (latín medieval derivado de ) co sufixo do latín vulgar -ella, unha "peneda pequena".
Capricornio (astroloxía)
Capricornio (♑︎) é o décimo signo astrolóxico do zodíaco, o quinto de natureza negativa (feminina) e de calidade cardinal. Simboliza a sabedoría e as augas polo deus primordial dos sumerios: Enki; o seu símbolo representa a montaña, pertencendo xunto a Touro e Virxe ó elemento terra. Está rexido por Saturno e dentro desa triloxía de Terra representa a sementeira. O seu signo oposto é Cáncer.
O símbolo astrolóxico presenta un animal híbrido: unha cabra con cola de peixe ou monstro mariño. A cola de peixe simboliza as augas nutritivas onde nace o ser para elevarse ó máis alto grao de espiritualidade. Representa o alicornio co seu único corno protuberante sobre a testa, semellante a unha lanza.
Dólar do cabelo solto
O dólar do cabelo solto (en inglés: Flowing Hair dollar) foi unha moeda dun dólar de prata cuñada en 1794 e 1795 na Casa da Moeda de Filadelfia, a primeira con este valor emitida polo Goberno federal dos Estados Unidos. O seu peso e o seu tamaño establecéronse tomando como base o real de oito español, unha moeda daquela moi utilizada no comercio en todo o continente americano.
En 1791, logo dun estudo levado a cabo polo secretario do Tesouro, Alexander Hamilton (1757-1804), o Congreso aprobou unha resolución conxunta na que se solicitaba a creación dunha casa da moeda nacional. Ese mesmo ano, no seu terceiro discurso sobre o estado da Unión, o presidente George Washington (1732-1799) requiriu ao Congreso a creación da nova ceca, que foi autorizada oficialmente pola Lei da Moeda de 1792. Malia a autorización, ata 1794 non comezaron as cuñaxes de prata e de ouro.
Neste contexto, en 1794 producíronse as primeiras moedas dun dólar de prata, coñecidas como "dólar do cabelo solto", deseñadas polo primeiro gravador Xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos, Robert Scot (1745-1823). O ano seguinte realizouse unha segunda emisión, e este modelo foi substituído en outubro de 1795 polo coñecido como "dólar do busto drapeado".
Antecedentes
miniatura|250x250px|O secretario do Tesouro, [[Alexander Hamilton, elaborou un informe sobre o sistema monetario dos EEUU antes da creación da US Mint.]] A partir da década de 1780, unha boa cantidade de persoeiros preeminentes dos Estados Unidos comezaron a pedir a creación dunha casa de moeda central que subministrase moeda oficial para a circulación do novo país. Todas estas iniciativas e propostas foron fracasando por mor, na maioría dos casos, da falta de fondos e tamén pola posición de diversos individuos e grupos que preferían que as moedas fosen cuñadas por cada Estado de xeito autónomo. En tanto que non se producían emisións federais, as necesidades de circulante dos estados satisfacíanse cunha gran variedade de moedas e fichas comerciais (tokens), ás veces de procedencia estranxeira, entre as que tiñan un papel salientable as moedas de prata españolas de oito reais, coñecidas como "reais de oito" e, no ámbito anglosaxón, como dólares españois (Spanish Dollars).
En 1789 ratificouse e entrou en vigor a Constitución dos Estados Unidos de América, que lle outorgaba ao Congreso a facultade de "cuñar moeda, regular o seu valor e o das moedas estranxeiras, e fixar o padrón de pesos e medidas". O ano seguinte, o Congreso comezou a deliberar acerca da situación da circulación monetaria no país, e o 28 de xaneiro de 1791 o secretario do Tesouro, Alexander Hamilton, presentou un informe no Congreso no que detallaba os resultados dun estudo que el mesmo realizara sobre ese particular, e sobre as posibilidades de establecer unha casa de moeda federal nos Estados Unidos. Como parte deste estudo, Hamilton mandou realizar unha serie de probas de ensaio sobre os reais de oito españois, dado que esa sería a moeda que serviría de base para o novo sistema monetario estadounidense. Logo de ver os resultados, o secretario do Tesouro recomendou que o contido de prata do dólar estadounidense se basease no contido medio da prata das pezas españolas ensaiadas. Esta recomendación de Hamilton implicaba que o dólar debería conter 371,25 grans de prata e o resto sería cobre, ata completar un peso total de 416 grans. O 3 de marzo de 1791, logo de revisar o informe de Hamilton, o Congreso aprobou unha resolución conxunta que autorizaba a creación dunha casa de moeda federal, aínda que esta resolución non achegaba máis detalles nin prescricións precisas.
Establecemento da ceca e do sistema monetario
miniatura|200x200px|A [[Casa da Moeda de Filadelfia, fundada en 1792, fixo as súas cuñaxes en 1793 (foto de 1908).]] No seu terceiro discurso anual ante o Congreso, posteriormente coñecido como "discurso sobre estado da Unión", pronunciado en Filadelfia o 25 de outubro de 1791, o presidente George Washington requiriu aos membros do Congreso a inmediata posta en práctica da resolución conxunta aprobada a principios dese ano:
Como resposta, o Senado nomeou un comité presidido polo financeiro Robert Morris (1734-1806), para que se encargase de redactar as especificacións necesarias e a lexislación que crearía oficialmente a ceca e que iniciaría as cuñaxes federais. O comité presentou un proxecto de lei ante o Congreso o 21 de decembro de 1791 no que se determinaba que a nova moeda dun dólar —establecida como base do novo sistema— debería conter 371 grans de prata e un peso total de 416 grans, seguindo as recomendacións que dera Hamilton. As novas moedas de prata deberían ser cuñadas nunha aliaxe que contivese 1.485 partes de 1.664 (arredor do 89,24 %) de prata fina, e o resto de cobre, coa intención de igualar a aliaxe dos reais de oito españois. No entanto, un ensaio destas moedas españolas foi erróneo: en realidade eran 65/72 de prata (arredor do 90,28 %), co resto de cobre. miniatura|160x160px|O [[real de oito español foi a base sobre a que se creou a primeira moeda dun dólar de prata.]] Unha das disposicións da lexislación que Morris demandaba pedía que o retrato do presidente Washington aparecese no anverso de todas as moedas cuñadas na nova casa de moeda. O proxecto de lei foi aprobado polo Senado logo dun debate, e despois modificouse na Cámara de Representantes para que se reproducise unha cabeza feminina que representase a liberdade, no canto do retrato presidencial. Ao volver ao Senado, a cámara alta insistiu na súa versión acerca do deseño dos anversos, aínda que a Cámara de Representantes a rexeitou novamente e aprobou a súa propia proposta, que finalmente foi aceptada polo Senado.
Este proxecto de lei converteuse en lei logo de ser aprobada polo presidente Washington o 2 de abril de 1792, e pasou a ser coñecida como Lei da Moeda (Coinage Act) de 1792. Nela prevíase a creación da Casa da Moeda dos Estados Unidos (US Mint) e asignábase diñeiro para sufragar o custo da construción dunhas instalacións axeitadas e para os salarios dos seus empregados e funcionarios. A lei establecía tamén os valores que se cuñarían dentro do novo sistema do dólar: medio centavo e un centavo en cobre; 5 centavos, 10 centavos, cuarto dólar, medio dólar e un dólar en prata; e 5 dólares, 10 dólares e 20 dólares en ouro.
O 31 de xullo de 1792, David Riittenhouse (1732-1796), que acababa de ser nomeado como director da Casa da Moeda dos EEUU, colocou a primeira pedra da que sería a Ceca de Filadelfia. A maquinaria e o persoal comezaron a ocupar o novo edificio en setembro dese mesmo ano e a produción de centavos de cobre comezou en febreiro de 1793. No primeiro ano de produción da nova ceca só se cuñou moeda de cobre, xa que o futuro ensaiador non foi quen de acadar o aval de 10.000 dólares requirido para que puidese asumir oficialmente o cargo —a Lei da Moeda prevía que tanto o cuñador xefe como o ensaiador debían "comprometerse cos EEUU cun aval de 10.000 dólares ou máis ante o secretario do Tesouro"—. O ano seguinte, o daquela secretario de Estado, Thomas Jefferson, apelou ao Congreso para que se reducise o importe dos avais, e o 3 de marzo de 1794 o Congreso reduciunos a 5.000 dólares para o cuñador e 1.000 para o ensaiador.
Creación do deseño
A principios de 1794, o nomeado como gravador xefe da US Mint, Robert Scot, comezou a preparar os deseños para o dólar de prata. O seu deseño inicial representaba un busto da Liberdade no anverso, en tanto que no reverso aparecía unha aguia, ambos os motivos requiridos pola Lei da Moeda de 1792.
Este primeiro deseño de Scot seguía con bastante exactitude o que el mesmo creara para a moeda dun centavo, aínda que sen o barrete frixio do anverso. Máis tarde, os funcionarios do Goberno déronlle ordes para que incluíse unha coroa arredor da aguia e trasladase a indicación do valor do reverso ao canto da moeda. Logo de recibir a aprobación, Scot comezou a gravar os cubos para os cuños da moeda dun dólar. Púxose un particular interese no gravado desta moeda, xa que o dólar sería a de maior tamaño da serie e, xa que logo, recibiría un maior ecrutinio por parte das nacións estranxeiras. As letras foron executadas por Frederick Geiger, quen anteriormente traballara como tipógrafo para diferentes publicacións. miniatura|290x290px|Proba de [[deseño do dólar do cabelo solto, cuñada en cobre e sen as estrelas do anverso que aparecen no modelo finalmente adoptado. ]] Logo de estaren listos os cuños, cuñáronse varias pezas de proba en cobre. A partir destas probas, os funcionarios da Casa da Moeda decidiron engadir quince estrelas rodeando o busto da Liberdade do anverso, representativas dos quince estados que ratificaran a Constitución estadounidense ata aquel momento.
Cuñaxe
A partir do momento en que a produción das moedas de prata podía dar comezo, a Casa da Moeda comezou a procurar depositantes que achegasen a súa prata para ser convertida en moeda. Logo de recibir varios depósitos, o ensaiador Albion Cox fíxolle chegar ao director Rittenhouse a súa opinión de que o padrón de 892 milésimas de prata que fora aprobado legalmente era tecnicamente difícil de producir e que as moedas poderían escurecerse ao pórse en circulación. No seu lugar, Cox recomendou que se modificase a pureza ata as 900 milésimas, aínda que mantendo o peso de 416 grans. Isto implicaba que a nova aliaxe resultante sería contraria á normativa e que a todos os depositantes se lles cobraría demais á hora de cuñar en moeda os seus depósitos de prata, xa que había un contido de prata nas moedas diferente ao establecido pola Lei da Moeda de 1792. Esta acción da Casa da Moeda custoulles aos provedores de prata arredor do un por cento dos seus depósitos; o maior depositante, John Vaughan, calculou a súa perda en 2.260 dólares, e o Congreso acabou por aprobar o seu reembolso en 1800, atendendo a súa reclamación e logo de diversos atrasos.
Antes de comezar coa cuñaxe das moedas, cumpría estampar as letras e os símbolos dos cantos — HUNDRED CENTS ONE DOLLAR OR UNIT — nos discos metálicos. Esta operación levábase a cabo mediante un dispositivo denominado "máquina de Castaing", chamada así polo seu inventor, o enxeñeiro francés Jean Castaing (1685-1799). Como a produción dos discos nos que se cuñarían as moedas non era moi precisa, algúns deles resultaban cun peso excesivo, o que se solucionaba limando posteriormente unha a unha ambas as faces dos discos. Este desaxuste arranxouse logo das primeiras emisións, cando se utilizaron equipamentos con máis precisión.
Os primeiros destes dólares de prata cuñáronse o 15 de outubro de 1794. A prata utilizada para os dólares de 1794 procedía unicamente das achegas depositadas persoalmente na Casa da Moeda polo director desta, David Rittenhouse, o día 22 de agosto. Consonte a orde manuscrita de transferencia de moedas emitida por Rittenhouse o 15 de outubro de 1794, transferíronse 1.758 dólares de prata da custodia do xefe de cuñaxe, Henry Voigt, á do tesoureuiro da ceca, Nicholas Way. O mesmo día 15 de outubro, de acordo cunha orde manuscrita de devolución de moeda emitida por Rittenhouse, os 1.758 dólares de prata foron transferidos da custodia do tesoureiro Way ao director Rittenhouse, a modo de devolución parcial de moedas en compensación polos seus depósitos de prata do día 22 de agosto. As 1.758 moedas cuñadas polo cuñador xefe, Henry Voigt, malia seren aceptables, non estaban perfectamente elaboradas debido a problemas coa prensa de cuñaxe que se utilizou durante a produción inicial. Tratábase dunha prensa de fuso accionada por unha persoa e destinada principalmente a moedas dun tamaño non superior ao do medio dólar.
O 16 de outubro de 1794, logo de recibir un destes dólares de prata das mans do director Rittenhouse, o secretario de Estado, Edmund Randolph, remitiulle a moeda ao presidente Washington para que este a inspeccionase. Nun intento de colaborar na posta en circulación das novas moedas, Rittenhouse utilizou moitas delas e trocounas por moedas estranxeiras. Outras distribuíronse entre personalidades e visitantes distinguidos á casa da moeda. Tras a tiraxe inicial, Rittenhouse ordenou que se continuase coa produción das moedas dun dólar ata que o persoal da casa da moeda puidese construír unha prensa máis capaz, que puidese cuñar con máis calidade e rapidez as moedas. O xornal de Boston The Columbian Centinel foi o primeiro en publicar un artigo acerca das novas moedas dun dólar de prata, o 26 de novembro de 1794:
A nova prensa de cuñaxe completouse a principios de 1795 e o primeiro lote de dólares cuñados con ela entregouse o 6 de maio. É probable que as moedas cuñadas o 8 de maio levasen a data de 1794, aínda que non hai documento ningún nin proba que testemuñe tal afirmación. Coñécese que varios dólares de 1795 —xunto cunha emisión de 1794— foron cuñados cun tapón de prata colocado no centro que mide aproximadamente 8 milímetros. Crese que isto se fixo para corrixir o peso duns discos que eran demasiado lixeiros. A cuñaxe deste segundo e derradeiro ano de produción dos dólares do cabelo solto estímase en 160.295 exemplares, dun total de 203.033 dólares de prata nese 1795, que abrangue tanto dos do tipo "cabelo solto" como os do seu substituto, os dólares do "busto drapeado", que se produciu a partir do mes de outubro. Este novo modelo de dólar foi creado a partir dun deseño previo do artista Gilbert Stuart, a instancias do sucesor de Rittenhouse como director da Casa da Moeda dos Estados Unidos, H. W. de Saussure.
Coleccionismo
Ao longo da súa historia, o dólar de 1794 foi considerado como unha das moedas máis raras e valiosas dos Estados Unidos. No número de setembro de 1880 do The Coin Journal, o autor sinalaba que un espécime en boa calidade desta moeda estaba valorado en cincuenta dólares. A principio da década de 1990, o numismático e historiador Jack Collins estimou que a cantidade destas moedas que aínda existían era entre 120 e 130.
En xaneiro de 2013, o mellor exemplar coñecido desta moeda, resultado das primeiras cuñaxes e que fora tratado cun especial coidado, vendeuse en poxa pública pola compañía Stack's Bowers Galleries por máis de 10 millóns de dólares —10.016.875, exactamente—, o que supuxo o prezo máis alto alcanzado xamais por unha moeda. Este exemplar foi cualificado como proba en estado excelente —Specimen-66— pola axencia Professional Coin Grading Service. Con anterioridade, pertencera ao coronel E. H. R. Green. A mesma moeda fora xa vendida en 2010 polo que daquela constituíra tamén un prezo récord, 7,85 millóns de dólares, á Cardinal Collection Educational Fundation. Steven Contursi, o antigo propietario da moeda, dixo dela que era un "tesouro nacional" e que estaba orgulloso de ter sido "o seu custodio" desde 2003 ata a súa venda en 2010. Pola súa banda, Martin Logies, representante da fundación que a adquiriu nese ano, asegurou que de todas as rarezas que vira esta era "a máis salientable".
Valboa, Bouzoa, Taboada
Valboa é un lugar da parroquia de Bouzoa no concello lugués de Taboada na comarca de Chantada.
Manuel Lámelo Díaz
Manuel Lámelo Díaz, nado no Saviñao cara a 1919 e finado no mesmo concello o 25 de outubro de 2016, foi un mestre e político galego.