cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anastasio I (emperador)
Traxectoria
Naceu en Dyrrhachium, non máis tarde do ano 430. Á morte de Zenón I, Anastasio, por entón un oficial palatino (silentiarius), foi elixido sucesor pola viúva do emperador falecido, Ariadna, coa que contraeu matrimonio pouco máis dun mes logo de ser coroado emperador. O matrimonio non tivo descendencia. Cando subiu ao trono, Anastasio contaba xa máis de sesenta anos.
Adxudícaselle o sobrenome de "Dicorus" ("dúas pupilas"), xa que tiña os ollos de dúas cores diferentes.
O seu reinado comezou baixo os mellores auspicios, aínda que posteriormente veuse alterado polas guerras e as disensións relixiosas. Obtivo o favor popular cando aboliu o imposto do chrysargiron e despregou grande enerxía na administración do Imperio. En 498 aboliu tamén a collatio lustralis, imposto que gravaba aos artesáns. Co tempo, con todo, a súa restritiva política económica fíxoo impopular e gañoulle fama de avaro, aínda que conseguiu acrecentar o tesouro imperial en 320.000 libras ouro. Prohibiu que se celebrasen combates de animais salvaxes e banquetes nocturnos na capital do Imperio.
Viuse envolvido en dúas grandes guerras: a Guerra Isáurica e a Guerra Persa. A primeira desenvolveuse entre 492 e 496 e orixinouse pola revolta dos seguidores do irmán de Zenón, Lonxino, cando este foi desterrado polo emperador á Tebaida, en Exipto. Aínda que o exército principal de Lonxino foi derrotado na batalla de Cotyaeum, en Frixia, a resistencia dos seus seguidores resistiu nas montañas isaurias ata 496 ou 498. A guerra contra Persia tivo lugar entre 502 e 505, e nela as cidades de Teodosiópolis e Amida foron tomadas polo inimigo; con todo, tamén os persas sufriron perdas severas, e os romanos recuperaron Amida. En 506, ambos contendentes, exhaustos polo esforzo bélico, asinaron a paz, respectando o statu quo. Pouco despois Anastasio ordenou a construción da fortaleza de Daras, para poder vixiar Nisibis. Durante o seu reinado, as provincias dos Balcáns foron devastadas polas invasións dos eslavos e os búlgaros. miniatura|Trazado da muralla de Anastasio Para protexer Constantinopla e as súas proximidades construíu a Muralla de Anastasio, que se estendía desde a Propóntide ata o Mar Negro, e renovou as fortificacións do Danubio.
Recoñeceu a Teodorico como rei de Italia en 497.
Acerca da elección do seu sucesor, a lenda di que invitou a comer aos seus tres sobriños, e fíxolles preparar tres leitos para descansar despois do convite. Baixo a almofada dun deles colocara un pergamiño coa palabra latina REGNUM ("reino"); decidira que o que o atopase había ser o seu sucesor á fronte do Imperio. Con todo, dous dos sobriños, cuxo afecto mutuo parece ir algo máis alá dos lazos familiares, compartiron unha cama, e o que ocultaba o pergamiño quedou intacto. Tras este fracaso, Anastasio determinou que herdaría o Imperio o primeiro que entrase na súa habitación ao día seguinte. A sorte foille propicia a Xustino, comandante da súa garda.
É pouco probábel que esta historia sexa certa. O máis verosímil é que non fose Anastasio quen elixise a Xustino como sucesor, senón que este se alzase co poder unha vez falecido o emperador.
José dos Santos Ferreira
José Inocêncio dos Santos Ferreira CvIH, nado en Macau o 28 de xullo de 1919 e finado en Hong Kong o 24 de marzo de 1993, máis coñecido por Adé, foi un poeta de Macau e gran defensor do patuá macaense, lingua crioula da rexión.
Traxectoria
Naceu o 28 de xullo de 1919 e viviu en Macau a meirande parte da súa vida. O seu pai, Francisco dos Santos Ferreira, era un portugués oriundo de Portugal e a súa nai, Florentina María dos Pasos, era unha macaense.
Alén de poeta e defensor do patuá, José dos Santos Ferreira foi un funcionario público, desempeñando nesa calidade as funcións de xefe da secretaría do Liceu Nacional Infante D. Henrique. Despois de xubilado, foi secretario-xeral da Sociedade de Turismo e Diversións de Macau (STDM) e profesor de portugués a alumnos chineses. Foi tamén un colaborador asiduo do "China Mail" de Hong Kong, da axencia de noticias norteamericana "Associated Press" e de moitos xornais portugueses editados en Macau, como o semanario "O Clarim".
Gran parte da súa vida, Adé dedicouse á divulgación do patuá macaense, sendo o último poeta popular macaense que deixou unha vasta obra composta de poemas, recitais, pezas de teatro, libros, programas radiofónicos e operetas en patuá macaense.
O 3 de setembro de 1979 foi condecorado co grado de Cabaleiro da Orde do Infante D. Henrique. , e en 1984 o Gobernador de Macau atribuíulle a Medalla de Mérito Cultural. O Goberno de Macau homenaxeouno ao mandar erguer unha estatua no Xardín das Artes.
Morreu en Hong Kong, o 24 de marzo de 1993, con 73 anos de idade.
Osciloscopio
miniatura|Utilizando un osciloscopio. Un osciloscopio é un instrumento de medición único que pode representar sinais eléctricos de forma visual, como por exemplo unha tensión variable en función do tempo, unha variación de tensión en función dunha variación de intensidade etc.
Eleccións municipais en Riotorto
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Riotorto dende 1979. miniatura|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Riotorto]]
Pierre George
Pierre George, nado en París o 11 de outubro de 1909 e finado en Châtenay-Malabry o 11 de setembro de 2006, foi un xeógrafo francés. En 1980 foi elixido como membro da Académie des sciences morales et politiques, ocupando a cadeira do historiador Marcel Dunan.
Traxectoria
Logo de graduarse, George obtivo primeiramente a agregaduría de historia e xeografía, ensinando no Prytanée national militaire da Flèche, no liceo de Montpellier, nos liceos "Charlemagne" de París e Lakanal de Sceaux. Defendeu a súa tese, sobre a rexión do Bas-Rhône (Baixo-Ródano), en 1934. Pasou de seguido á universidade, como mestre de conferencias en Lille (1946-1948), e logo na Sorbona (1948-1953). Pasou a ser profesor en 1953, continuando na Sorbona, onde impartíu aulas de Xeografía humana, até 1977. Desde 1973 a 1977, dirixiu o Institut de démographie da Universidade de París. Entre 1946 e 1978, ensinou tamén no Instituto de Estudos Políticos de París.
Pierre George deu clases, con frecuencia, tamén en universidades de diversos países: Tunes (1961, 1963, 1964), Salvador de Baía (1962), Buenos Aires e La Plata (1965, 1969), Valparaíso (1966), Montreal (1967), São Paulo (1968), Otava (1973, 1975), Toronto (1975), Caracas (1977) e México (1978, 1980, 1982, 1984).
Membro do Comité de vixilancia dos intelectuais antifascistas, George afiliouse ao Partido Comunista Francés en 1936. O seu interese pola Unión Soviética levouno a aprender ruso, a fin de informar para Bibliographie géographique internationale sobre artigos xeográficos publicados nese país. En 1947, publicou unha obra xeográfica acerca da Unión Soviética, que foi o primeiro libro importante en lingua francesa sobre o asunto. En 1951, no Institut national d'études démographiques, publicou unha Introduction à l'étude géographique de la population dans le monde (Introdución ao estudo xeográfico da poboación no mundo) que abriu unha longa colaboración con Alfred Sauvy e outros demógrafos.
Autor moi prolífico publicou en 1995 Le Temps des collines (O tempo dos outeiros) na edicións de La Table Ronde. Nas Presses universitaires de France o internacionalmente coñecido PUF, foi autor de numerosos libros da colección «Que sais-je ?». Dirixiu tamén un Dictionnaire de la Géographie (1970) (Dicionario de Xeografía). Os seus libros circularon en España en traducións, publicadas, polo xeral, na editorial Ariel; de entre elas cómpre destacar a súa "Geografía económica", que acadou numerosísimas edicións.
Persio
Aulo Persio Fraco, Aulus Persius Flaccus en latín, nado en Volterra, Etruria, o 4 de decembro de 34 e finado en Roma o 24 de novembro de 62, foi un poeta satírico latino.
Traxectoria
Dunha familia de orixe etrusca instalada en Volterra e pertencente á orde ecuestre, quedou orfo a moi temperá idade e chegou a Roma aos doce anos. Alí completou a súa formación en gramática e retórica e familiarizouse coa filosofía estoica.
Aínda que non participou na vida política, moveuse nos ambientes estoicos que atacaban o goberno e a moral disoluta da corte do emperador Nerón. Morreu prematuramente no ano 62, cando só contaba 28 anos, dunha enfermidade do estómago, deixando a súa valiosa biblioteca a Cornuto, quen, tras a morte do seu discípulo, fixo unha corrección das súas sátiras e encargou a edición da obra a Cesio Baseo, poeta tamén e amigo de Persio, a quen está dedicada a segunda das súas Sátiras.
Beato de Liébana
Beato de Liébana, nado no Ducado de Cantabria en 701 e finado en Liébana cara o ano 798, foi un monxe mozárabe do Mosteiro de San Martiño de Turieno (actualmente Mosteiro de Santo Toribio de Liébana), na comarca de Liébana (Cantabria, España), preto dos Picos de Europa.
En Cantabria, así como en Asturias, existe unha gran devoción por esta figura. Inscrito no santoral católico, a súa festividade celébrase o 19 de febreiro.
Persio
Traxectoria
Pasou a súa curta vida rodeado de nai, irmá, tía e curmá coas que convivía. Se cadra pola súa curta idade ou polo peculiar da súa vida, encerrado entre mulleres e membro da familia que lideraba a oposición total ao emperador, polo seu propio carácter e a súa falta de contacto coa vida real, representa un ideal estoico moi ríxido e severo. A súa moral foi dura e simplista, dogmática; o seu programa, estoico: só é libre o sabio porque domina as súas paixóns.
Obra
Son en total seis sátiras, uns seiscentos versos en total. Nelas critica os vicios propios da época de Nerón, pero nin coa indignación de Lucilio nin coa ironía de Horacio, senón baixo a perspectiva severamente moralista da filosofía estoica do seu mestre Cornuto.
A primeira ataca o mal gusto literario da época e a censura, diserta sobre os problemas xerais da poesía e expón as teorías literarias do autor; a segunda o abandono da primitiva relixión romana e a falsa relixiosidade imperante; a terceira trata sobre a importancia da educación e arremete contra os que abandonan o estudo da doutrina estoica; a cuarta diríxese contra os aproveitados e entremetidos que se benefician do seu apelido, relacións e riquezas para faceren carreira política. A quinta diserta sobre a auténtica liberdade, que só pode adquirirse mediante o coñecemento da doutrina estoica; está dedicada ao seu mestre Cornuto. A sexta trata sobre o recto uso das riquezas.
Persio non posuía un estro fácil: escribía con pouca continuidade e lentamente (scriptitavit et raro et tarde) e desenvolve exclusivamente os temas particularmente queridos para os estoicos: o verdadeiro espírito da relixión, a educación, a liberdade e o desprezo da riqueza. O estilo de Persio é escuro e difícil posto que, por máis que persiga a linguaxe coloquial, déixase arrastrar pola moda retoricista de época neroniana. A súa obra mestura discursos, monólogos, interrogacións retóricas e antíteses e móstrase anticlásica, chea de metáforas desconcertantes e de palabras escuras. Foi moi valorado na Antigüidade (Tertuliano, Lactancio, Xerome de Estridón, Agostiño de Hipona) e durante a Idade Media, como testemuña a rica tradición manuscrita, moi probabelmente polo contido moralizante da súa obra; ademais, o barroco Francisco de Quevedo revelouse como un entusiasta seguidor e imitador da súa obra.
Beato de Liébana
miniatura|esquerda|[[Apocalipse|Os Catro Xinetes da Apocalipse. Beato da Universidade de Valladolid do século X.]]
Traxectoria
Beato probablemente naceu e criouse en Liébana, no seo dunha familia pobre. Como confesor da raíña Adosinda, esposa de Silo de Asturias, e como mestre de Alcuíno de York e Eterio de Osma, Beato exerceu unha grande influencia.
Obras
miniatura|200px|dereita|«Son tamén sete reis: cinco caeron, un é, e o outro non chegou aínda. E cando chegue, haberá de durar pouco tempo. E a Besta, que era e xa non é, fai o oitavo, pero é un dos sete; e camiña cara a súa destrución. Os dez cornos que viches son dez reis que non recibiron aínda o reino; pero recibirán coa Besta a potestade real, só por unha hora. Están todos de acordo en entregar á Besta o poder e a potestade que eles teñen. Estes farán a guerra ó Cordeiro, pero o Cordeiro, como é Señor de Señores e Rei de Reis, venceraos en unión cos seus, os chamados e elixidos e fieis». (Apocalipse, 17.10). A súa obra máis coñecida é o Comentario ó Apocalipse de San Xoán (Commentarium in Apocalypsin), de gran difusión durante a Alta Idade Media, por mor do seu traballo nos eidos da teoloxía, política e xeografía.
De indubidable autoría de Beato é o Apologeticum adversus Elipandum, unha obra en dous volumes, que escribiu con Eterio de Osma, para enfrontarse á herexía adopcionista do arcebispo de Toledo, Elipando.
En troques, discútese a autoría do himno O Dei Verbum, que está formado por frases e conceptos tomados do Comentario para ensalzar e promocionar o padroado de Santiago sobre a Hispania setentrional, necesitada da axuda divina. Poucos anos despois, sería descuberta a tumba do apóstolo en Santiago de Compostela.
Fortaleza de San Paio de Narla
A fortaleza de San Paio de Narla, coñecida tamén como torre de Xiá, é unha fortaleza medieval hoxe en día convertida en museo.
Situación
miniatura|dereita|250px
Historia
Construída nos séculos XII ou XIII foi soar e casa forte da familia dos Vasco de Seixas, pese a que as súas orixes son máis remotas.
Como o nome do lugar indica e se fai evidente pola disposición do terreo, existía xa no lugar un castro na Idade de Ferro.
Os primeiros documentos que fan referencia á fortaleza son do século XIV, no ano 1350 era citada como "rocha de Narrela" e un século máis tarde sufriu os ataques dos irmandiños, do que se ten constancia por documentos nos que Vasco de Seixas ordena realizar os traballos de reconstrución.
No século XVIII pasou a mans dos Campomanes, que a habitaron e reformaron nos dous séculos seguintes. A finais do século XIX, os Campomanes vendéronlla á familia Novo. Esta, pola súa volta, vendeulla por 5.000 pesetas a un novo propietario que pretendía derrubala para reutilizar a pedra. Por iniciativa do director do Museo Provincial de Lugo, Manuel Vázquez Seijas, a Deputación de Lugo adquiriuna en setembro de 1939 polo dobre dese prezo.
Permaneceu varias décadas sen uso ningún até que, en 1983, o arqueólogo Felipe Arias Vilas converteuna na sección de etnografía do Museo Provincial de Lugo, creando o Museo etnográfico e histórico de San Paio de Narla.
Descrición
A fachada do castelo mide 37 metros e no seu corpo central une a torre da homenaxe cun torreón.
No interior destaca o patio e no exterior a torre da homenaxe, esta mide 9 por 11 metros e reforzada por pequenos contrafortes distribúese en tres plantas e un soto usado como cárcere. Na segunda planta destaca un van con parladoiro, e na terceira unha espléndida cheminea renacentista do século XVI apoiada por columnas decoradas con formas xeométricas nas bases, e no centro do entaboamento dous leóns enfrontados coas fauces abertas amosando grandes linguas e separados por unha flor de lis de catro follas. No costado unha man búrlase dun dragón que sae dunha roseta.
O corpo central do castelo consta de dúas cruxías paralelas e unha terceira perpendicular. nunha das primeiras disponse un patio interior de planta rectangular e con arcos xeminados de medio punto nos laterais. A planta superior accédese por unha escaleira de granito, ou ben atravesando unha cociña cunha boa lareira. O salón, o corredor e as habitacións tamén se atopan decoradas o estilo dos séculos XVII e XVIII.
As vellas cabalerizas conservan comedeiro e na bodega diversos apeiros de artesanía téxtil.
Os elementos construtivos pertencen a diferentes épocas, desde o século XVI até o XIX, aínda que se reaproveitaron constantemente os materiais medievais.
A lenda de Catalina de Santirso
miniatura|dereita|250px Existe unha lenda relacionada cunha das ocupantes da fortaleza, dona Catalina de Santirso, esposa do señor da casa Vasco das Seixas (1520-1543) coñecido como o Señor das Torres, home despótico e colérico. Esta muller era tan virtuosa e honesta como fermosa e o seu marido tan namorado como celoso, sendo moi querida polos seus súbditos xa que auxiliaba os pobres e trataba de evitar que a ira do seu marido caese sobre os seus servos. Este desconfiou da súa fidelidade e bondade, tratou infrutuosamente de envelenala polo que un día de Santos matouna de nove puñadas no peito nun arrebato de loucura.
Mentres o asasino fuxía a Portugal a refuxiarse nas terras do Duque de Verganza o cadáver quedou nas silvas durante catro días, que tras ser descuberto pola servidume foi soterrado na capela do castelo, mais o seu pai, Sancho López de San Tirso reclamou ante a Real Audencia da Coruña a investigación dos feitos. O abrir a tumba aos vinte e un días, seguindo a crenza de que o corpo da muller que morre acusada inxustamente permanece incorrupto un mes. Perante o asombro e a admiración dos presentes, o cadáver apareceu incorrupto, cos brazos cruzados sobre o peito, tapando as feridas. Ao retirarllos, o sangue comezou a brotar, un forte aroma de rosas invadiu as naves da igrexa e escoitouse soar o órgano, ao que ninguén estaba sentado.
O corpo recibiu nova e definitiva sepultura no mosteiro de Sobrado dos Monxes. Uns emisarios partiron cara ás terras do Duque de Verganza e días despois o asasino amencía asasinado. A primeira capela na que foi nun inicio soterrada pode verse ao pé do torreón do castelo.
Taenia
Taenia é un xénero de vermes planos Cestodos ciclofílidos, organismos chamados tenias, entre os que se inclúen importantes parasitos dos animais e do home. Especies deste xénero son responsables da teníase e a cisticercose nos humanos. Hai máis de 100 especies rexistradas neste xénero. Morfoloxicamente caracterízanse por ter un corpo en forma de fita composto por segmentos chamados proglotes; e da súa forma deriva o seu nome, xa que en grego ταίνια, tainía significa fita, vendaxe ou faixa. O extremo anterior do corpo é un órgano de fixación con ventosas e ás veces ganchos chamado escólex. Non todos os membros do xénero Taenia teñen un escólex armado con ganchos ou espiñas (por exemplo, Taenia saginata non os ten, pero Taenia solium si).
As proglotes teñen un ovario central, cun vitelario (glándula da xema) na parte posterior. Como en todos os cestodos ciclofílidos, hai un poro xenital a cada lado de cada proglote. Os ovos libéranse cando a proglote se desprende do corpo e se deteriora, xa que non teñen un poro uterino para a saída dos ovos.
Ciclo de vida
miniatura|Un par de proglotes desecadas, que parecen sementes de [[sésamo e que conteñen moitos ovos.]]
O ciclo de vida empeza cando se liberan polas feces ovos ou proglotes grávidas cheas de ovos. Os ovos libres (embrióforos) levan oncosferas (tamén chamados embrións hexacantos). Os ovos son resistentes e duran de días a meses no medio ambiente. Algunhas veces, como pasa en T. saginata, eses segmentos (proglotes ou cadeas de proglotes) son aínda móbiles despois da excreción, baleiran os seus ovos en poucos minutos ou, nalgunhas especies, retéñenos agrupados e agardan á chegada dun hóspede vertebrado axeitado. O hóspede intermediario (gando, porcos, roedores etc., segundo a especie de verme) debe despois inxerir os ovos ou as proglotes. Se o hóspede é da especie correcta, o embrióforo eclosiona, e os embrións hexacantos invaden a parede do intestino delgado do hóspede intermediario para viaxar despois ao músculo estriado onde se desenvolven como larvas cisticercos. Alí crecen, e diferéncianse nesta forma larvaria que parece unha vesícula (e creuse erradamente ata mediados do século XIX que era outra especie de parasito), que é infecciosa para o hóspede definitivo en canto desenvolva un escólex invaxinado (protoescólex). Para continuar o proceso, o hóspede definitivo debe comer carne mal cocida ou crúa do hóspede intermediario. Unha vez que está no hóspede definitivo, a vesícula é dixerida, o escólex insírese na parede intestinal, e o colo empeza a producir segmentos que formarán o corpo do verme ou estróbilo. Aparecen novos ovos nas feces do hóspede definitivo xeralmente de seis a nove semanas despois, e o ciclo volve a repetirse.
Diverxencia de Taenia en humanos
Inicialmente pensábase que os humanos adquiriran especies de Taenia (T. solium, T. asiatica e T. saginata) despois da domesticación de grandes animais, aínda que a dieta omnívora e a busca de alimentos dos primeiros homínidos suxire que o contacto entre a Taenia ancestral estableceuse antes da aparición dos humanos modernos e a agricultura avanzada. As probas indican que a domesticación de animais polos humanos introduciu especies de Taenia en novos hóspedes intermediarios, como vacúns e porcinos.
Os datos morfolóxicos e moleculares suxiren que a diverxencia das Taenia como parasitos humanos especializados estivo directamente asociada cos primeiros homínidos e antes da existencia do Homo sapiens moderno. As relacións predador-presa directas entre os humanos e os hóspedes intermedio e definitivo orixinais de Taenia tivo como resultado este cambio de hóspede. As evidencias ecolóxicas mostran que os primeiros homínidos predaban frecuentemente hóspedes intermedios de Taenia, como os antílopes, propiciando unha coloniación máis temperá polo parasito anterior á domesticación de animais. Os primeiros homínidos tiñan unha dieta omnívora; eran cazadores e comedores de prea. A abundancia de antílopes na sabana da África subsahariana no Plioceno tardío supoñía un enorme recurso alimenticio para os homínidos e outros animais carnívoros como os félidos, cánidos e hiénidos. Os homínidos que cazaban antílopes ou buscaban prea mataban antílopes establecendo o inicio dunha relación hóspede parasito entre os homínidos e a Taenia. Daquela, é posible que os homínidos non tivesen modo de cociñar os alimentos. Isto aumentaria grandemente as posibilidades de adquirir os cisticercos como resultado de comer carne non cociñada. Ademais, a transmisión do parasito puido verse potenciada polo consumo directo do hóspede definitivo. Os datos parasitolóxicos apoian a busca de antílopes como alimentro polas especies de Homo durante o Plioceno tardío e Plistoceno. Isto corresponde co contacto inicial coa Taenia ancestral e a especialización en T. solium, T. saginata e T. asiatica, que resultou así na colonización dos primeiros homínidos como hóspedes definitivos.
O cambio de hóspede de Taenia é máis frecuente entre carnívoros e menos entre herbívoros por medio de coespeciación. Obsérvase un exceso de 50–60% de colonización de Taenia entre carnívoros (hiénidos, félidos e homínidos). A adquisición do parasito ocorre máis frecuentemente entre o hóspede definitivo que entre os hóspedes intermedios. Por tanto, o cambio de hóspede probablemente pode que non ocorrese a través de vacas e porcos. O establecemento de vacas e porcos como hóspedes intermedios de especies de Taenia deeuse, en consecuencia, ás relacións sinantrópicas cos humanos. Durante os pasados 8000–10000 anos, estableceuse a colonización das respectivas especies de Taenia desde os humanos ás vacas e aos porcos. En contraste, a colonización da Taenia ancestral nos primeiros homínidos estableceuse hai 1,0–2,5 millóns de anos. Isto indica claramente que a coloniación das Taenia humanas antecede a domesticación de animais.
Axencia Espacial Canadense
A Axencia Espacial Canadense, (en inglés,Canadian Space Agency; en francés, Agence spatiale canadienne) é o organismo público do Canadá adicado a exploración espacial. A axencia rende contas ante o Ministerio de Industria. miniatura|dereita|270px|O [[Canadarm2 (esquerda) acoplado na Estación Espacial Internacional.]]
Museo Etnográfico e Histórico de San Paio de Narla
miniatura|dereita|300px|Fortaleza de San Paio de Narla. O Museo Etnográfico e Histórico de San Paio de Narla, situado na fortaleza de San Paio de Narla, en Friol, é un museo que constitúe a sección de etnografía do Museo Provincial de Lugo.
A fortaleza foi adquirida pola Deputación Provincial de Lugo en 1939 e permaneceu varias décadas sen uso. En 1983, o arqueólogo Felipe Arias Vilas montou esta sección de etnografía. Máis tarde ampliouse cunha sección histórica da comarca e completouse o seu acondicionamento. É un museo etnográfico porque se mostran os labores populares e histórico porque se conservan pertenzas da familia que habitou a fortaleza.
Entresollado
Tanto aquí como no andar alto exhíbense os elementos etnográficos e na torre os señoriais. Arredor do patio dispóñense varias coleccións relacionadas con oficios tradicionais, como os labores agrícolas, a cestería e os zoqueiros. Na corte dos cabalos colocáronse selas de montar e de man de diversas procedencias. A adega conserva elementos propios desta dependencia, como os pelellos.
Andar alto
A cociña conserva unha espazosa lareira, un forno e un cuarto de baño, todos orixinarios da fortaleza, ademais de diverso mobiliario típico da cociña galega, como un banco con capoeira, un alzadeiro para a louza e un cunqueiro para cuncas, xunto con outras pezas colocadas en vitrinas.
O salón está dominado por unha grande xanela angular con asentos e conta cunha cheminea con decoración renacentista, un armario de sancristía do século XVII e varios reloxos de pé. Varias vitrinas mostran un ostensorio do século XVIII, imaxes relixiosas, ourivaría e traballo do acibeche.
Na que se coñece agora como sala do tear, que se supón que foi ocupada polo persoal de servizo, pódense contemplar útiles relacionados co traballo da la e o liño. Por un corredor no que se mostran coleccións de pezas de artes industriais, chégase ao escritorio, no que se atopan utensilios relacionados coa escribanía, como tinteiros e salvadeiras, así como un armario barroco.
No dormitorio recreouse unha peza para o repouso tal e como estaría na época medieval, cunha cama, un berce, un arcón para gardar a roupa, un lavabo, unha cadeira de brazos Don Pedro (servizo hixiénico) e roupa de cama.
Torre
Na mesma altura accédese ao primeiro andar da torre da homenaxe, na que se mostra unha colección de armas brancas, entre as que destacan os krises, dagas coa folla serpenteada, os machetes e as diversas espadas. O que máis chama a atención son unha armadura de guerreiro samurai do século XVII e a trampa no chan do calabozo, no que se pode ver unha cadea con alxemas.
O segundo andar da torre está dedicado ás armas de fogo (revólveres, escopetas, fusís, canóns etc.), se ven destaca unha armadura de cota de malla.
No terceiro andar da torre destaca a cheminea renacentista mandada construír por Vasco das Seixas e decorada con motivos zoomorfos e fitomorfos. Hai tamén unha cama con decoración de tema militar a base de taracea e un rolo para nenos.
Desde aquí accédese a unha terraza con ameas.
Acceso
A entrada é gratuíta. O museo está aberto de martes a domingo. Luns pechado Horario: De martes a xoves de 11.00 a 14.00 e de 16.00 a 18.00 De sabado a domingo e festivos de 12.00 a 14.00 e de 16.00 a 18.00 De martes a xoves de 11.00 a 14.00 e de 17.00 a 20.00 De sabado a domingo e festivos de 12.00 a 14.00 e de 17.00 a 20.00
Provincia de Uttaradit
Uttaradit é unha provincia da Tailandia. A súa capital é a cidade de Uttaradit.
Distritos
A provincia está subdividida en 9 distritos (amphoes). Os distritos son á súa vez divididos en 67 comunas (tambons), e estas en 562 poboados (moobans).
Francisco Giner de los Ríos
Francisco Giner de los Ríos, nado en Ronda (provincia de Málaga) o 10 de outubro de 1839 e finado en Madrid o 17 de febreiro de 1915, foi un filósofo, pedagogo e ensaísta español. Foi discípulo de Julián Sanz del Río e fundador e director da Institución Libre de Enseñanza.
Traxectoria
Naceu nunha familia acomodada, seu pai foi funcionario de Facenda, o que lle permitiu ter formación universitaria. Estudou Filosofía en Barcelona e Granada, onde se licencia en Dereito Civil e Canónico o 27 de xuño de 1856. Consegue o doutoramento o 9 de xuño de 1857 na Universidade de Madrid e solicita, de contado, opositar á cátedra de Filosofía de Dereito desta mesma universidade.
Volta de novo a Madrid en 1863, onde entrou en contacto e recibiu a influencia do profesor Julián Sanz del Río, introdutor en España do ideario de Karl Christian Friedrich Krause. As ideas e influencia do krausismo marcaron para sempre tanto o pensamento como a obra de Giner de los Ríos. O 10 de agosto de 1867, obtivo a cátedra de Filosofía do Dereito e de Dereito Internacional na Universidade de Madrid. O seu carácter profundamente crítico, os seus modos de ensinar e a súa ilimitada ilusión docente convertérono nunha das figuras obrigadas do Madrid universitario. Non dubidou en enfrontarse abertamente a certas ordenanzas atentatorias á liberdade de cátedra que foran adoptadas polo ministro de Fomento, Marqués de Orovio, polo que unha Real Orde (14 de maio de 1868) suspéndeo do desempeño da cátedra na que se reintegrou pouco despois o 19 de outubro. Porén, como consecuencia das súas opinións contrarias ás disposicións do goberno, unha nova Orde asinada por Orovio o 17 de xullo de 1875, afástao definitivamente da súa cátedra, xunto con amigos e discípulos, boa parte dos cales compartiron desde ese instante os soños transformadores de Giner de los Ríos. A raíz dos acontecementos anteriores, puxo en marcha unha das iniciativas que máis marcou a educación de España.
Malia que tamén destacou como xurisconsulto e como pensador, foi coa fundación da Institución Libre de Enseñanza cando saíu a relucir o xenial pedagogo que Giner levaba dentro. Desde ese instante e ata o fin dos seus días, dedicouse en corpo e alma a pór en práctica as liñas pedagóxicas que definen a Institución: formación de homes útiles á sociedade, pero sobre todo homes capaces de concibir un ideal; coeducación e recoñecemento explícito da muller en pé de igualdade co home; racionalismo, liberdade de cátedra e de investigación, liberdade de textos, e supresión dos exames memorísticos. Unha escola activa, neutra e non dogmática, baseada no método científico, que abarca toda a vida do home e que pretende a formación de homes completos, abertos a tódolos ámbitos do saber humano. Giner opuxo a liberdade á autoridade.
En 1881 foi restituído na súa cátedra (Real Orde do 30 de marzo, asinada polo ministro de Fomento José Luis Albareda). A Institución Libre de Enseñanza, baixo a dirección de Giner, continuou a súa andadura como modelo de calidade de ensinanza, non tardando en adquirir renome nacional e internacional. Fundacións da ILE foron o Museo Pedagóxico Nacional, as Colonias Escolares, a Xunta para Ampliación de Estudios e Investigacións Científicas (xermolo do CSIC), a Residencia de Estudiantes, a Dirección Xeral de Primeira Ensinanza, as Misións Pedagóxicas...
Eses eran os soños de Giner e a súa contribución á consecución dun país de persoas libres dirixidas por persoas libres e con preparación adecuada. A lista de personalidades, alumnos e profesores nalgún momento relacionados coa ILE ou formados directamente nela é moi longa, sendo transcendental a iniciativa na historia de España. Destacan nomes como Manuel Azaña, Julián Besteiro, José Ortega y Gasset, Federico García Lorca, Salvador Dalí, Antonio Machado, Juan Ramón Jiménez, Luis Buñuel, Unamuno, Bosch Gimpera, ou Antonio Machado, que lle dedicou un panexírico.
É un personaxe clave pola súa influencia sobre os ideais ilustrados liberais, no sentido francés (radical-laico), que serviron á minoría intelectual republicana e, máis tarde, á esquerda revisionista.
Foi o continuador do krausismo no último terzo do século XIX e os primeiros anos do XX. Exerceu un influxo enorme sobre os seus discípulos, e renovou a vida intelectual española, a educación e mesmo a sensibilidade do país. Tamén está visto como un precursor da socioloxía xurídica.
En 1887 creou a Fundación Sierra-Pambley en Villablino. miniatura|Giner de los Ríos (segundo pola dereita) con amigos dunha peña literaria de Granada
Influencia
O propósito de Giner de los Ríos foi rexenerar o país a través das conciencias, a revolución das conciencias. Quería crear homes íntegros, cultos, capaces, en base á idea de que os cambios os producen os homes, non as rebelións nin as guerras.
Trala guerra civil española todo o relativo a Giner, xa que era sinónimo de liberdade, foi prohibido polo réxime franquista, o que provocou a perda de boa parte da súa obra. Durante a ditadura a ensinanza pasou a estar controlada pola igrexa, facendo que a maioría dos seguidores de Giner desaparecesen. Porén, existen algúns colexios en España que están retomando os principios pedagóxicos de Giner adaptados ós novos tempos.
Principios pedagóxicos
A pedagoxía de Giner é comparada en ocasións coa escola socrática, na que o profesor inflúe nos seus alumnos non pola súa autoridade, senón polo seu coñecemento, a súa sabedoría. A relación entre os alumnos e o profesor era íntima, próxima, familiar, para así poder influír mellor na súa conciencia. Era unha escola eminentemente práctica, na que cada alumno tiña un caderno (e non un libro académico) co que traballaba. Os exames memorísticos non existían. As excursións eran frecuentes, a museos de todo tipo, a fábricas, ó campo etc. Estas excursións duraban varios días, e moitos antigos alumnos recordábanas con gratitude. Unha das máis recordadas foi cando levou ós alumnos andando desde Madrid ata Lisboa. miniatura|Portada de Principios del Derecho natural (1873).
Epónimos de centros educativos
Varios centros educativos levan o seu nome:
Deconstrutivismo
thumb|right|O museo Guggenheim de [[Bilbao é un notable exemplo de arquitectura construtivista.]] thumb|right|Ponte.
O deconstrutivismo é un movemento arquitectónico que naceu a finais da década de 1980.
Historia e características
Caracterízase pola fragmentación, o proceso de deseño non lineal, o interese pola manipulación das ideas da superficie das estruturas e, en aparencia, da xeometría non euclídea, (por exemplo, formas non rectilíneas) que se empregan para distorsionar e dislocar algúns dos principios elementais da arquitectura como a estrutura e a envolvente do edificio. A aparencia visual final dos edificios da escola deconstrutivista caracterízase por unha estimulante impredecibilidade e un caos controlado. Ten a súa base no movemento teórico-literario tamén chamado deconstrución. O nome tamén deriva do construtivismo ruso que existiu durante a década de 1920 de onde retoma algunha da súa inspiración formal.
Ligazóns externas
Forma y composición en la Arquitectura deconstructivista
Oviraptoridae
Oviraptoridae é unha familia de dinosauros terópodos oviraptorosaurianos, que viviron dende o Cretáceo inferior até o Cretáceo superior (fai aproximadamente 125 e 65 millóns de anos, desde o Aptiano até o Mastrichtiano), no que hoxe é Mongolia e a China.
Descrición
Os ovirraptóridos podían chegar a medir até 8 m aínda que a maioría non excedía os 2. Posuían un característico peteiro desdentado e curvado. Algúns membros desta familia, como o ovirráptor ou o citipati, presentan unha crista semellante á do casuario. Debido á súa posición filoxenética, probablemente os ovirraptóridos presentaban plumas.
Sistemática
Oviraptoridae defínese como o clado máis inclusivo que contén ao Oviraptor philoceratops (Osborn, 1924) mais non ao Chirostenotes pergracilis (Sternberg, 1940).
Oviraptorinae
Oviraptorinae é unha subfamilia de dinosauros terópodos ovirráptoridos que viviron no Cretáceo superior (fai aproximadamente 84 e 65 millóns de anos, no Campaniano e o Mastrichtiano, no que é hoxe Mongolia e a China.
Oviraptorinae defínese como o clado máis inclusivo que contén ao Oviraptor philoceratops (Osborn, 1924) e a  Citipati osmolskae (Clark, Norell, & Barsbold, 2001).
Ingeniinae
Ingeniinae é unha subfamilia de dinosauros terópodos ovirráptoridos que viviron no Cretáceo superior (fai aproximadamente 84 e 65 millóns de anos, no Campaniano e o Mastrichtiano, no que é hoxe Mongolia e a China.
Oviraptorinae defínese como o clado mais inclusivo que contén Ingenia yanshini (Barsbold, 1981) e a Conchoraptor gracilis (Barsbold, 1986).
Uranio enriquecido
miniatura|Proporcións de [[uranio-238 (azul) e uranio-235 (vermello) en estado natural e en estado enriquecido]] O uranio enriquecido é un tipo de uranio no que a proporción de uranio-235 na súa composición está incrementada por medio dun proceso de separación de isótopos. O uranio natural está composto dun 99,284% de isótopos de 238U, e o 235U só constitúe un 0,711% da súa masa. 235U é o único nucleido primordial fisible con neutróns térmicos.
O uranio enriquecido é un compoñente esencial para a xeración de enerxía nuclear e para as armas nucleares. A Axencia Internacional da Enerxía Atómica procura supervisar e controlar as subministracións e procesos de enriquecemento de uranio nun esforzo para asegurar xeración de enerxía nuclear e previr a proliferación de armas nucleares.
Líncora, Camporramiro, Chantada
Líncora é un lugar na parroquia de Camporramiro, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. No ano 2015 tiña 3 habitantes, dos que 1 era home, e 2 eran mulleres; o que supón unha perda de habitantes en relación ao ano 2006.
Ertra, Ertra, Ertra
"Ertra, Ertra, Ertra" (en ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ, en ارتريا ارتريا ارتريا) é o himno nacional de Eritrea. Foi adoptado en 1993, pouco despois da independencia, e é oficialmente transliterado como "Eritrea, Eritrea, Eritrea". O himno foi escrito por Solomon Tsehaye Beraki, e composto por Isaac Abraham Meharezghi e Aron Tekle Tesfatsion.
Monte Whitehorn
miniatura|Localización do monte.
66
Outros
60er
Saint-Jean-le-Blanc
Saint-Jean-le-Blanc é o nome de dúas comunas francesas.
Martiño de Porres
San Martiño de Porres Velázquez, O.P., nado en Lima o 9 de decembro de 1579 e finado na mesma cidade o 3 de novembro de 1639, foi un frade peruano da Orde dos Predicadores (dominicanos). É o primeiro santo negro de América. Coñecido tamén como "o santo da vasoira", por ser representado cunha vasoira na man como símbolo da humildade.
Infancia
Martiño de Porres (ou Porras) foi fillo dun fidalgo e cabaleiro da Orde de Alcántara, Xoán de Porres, natural da cidade de Burgos, e dunha negra liberta (horra), Ana Velázquez, natural de Panamá e que residía en Lima.
O seu pai non podía casar cunha muller dada a súa condición, porque era moi pobre, o que non impediu o seu amancebamento con Ana Velázquez. Froito desta relación naceu Martiño e, dous anos despois, Xoana, a súa única irmá. Martiño de Porres foi bautizado o 9 de decembro de 1579 na Igrexa de San Sebastián en Lima.
miniatura|
Ana Velázquez deu unha coidadosa educación cristiá ós seus dous fillos. Xoán de Porres estaba destinado en Guayaquil, e desde aí dáballes sustento. Vendo a situación precaria na que ían medrando, sen pai nin mestres, decidiu recoñecelos coma fillos seus ante a lei.
Vida relixiosa
En 1594, á idade de quince anos, e pola invitación de Xoán de Lourenzá, famoso dominicano, teólogo e home de virtudes, entrou na Orde dos Predicadores baixo a categoría de "doado", é dicir, como terciario por ser fillo ilexítimo (recibía aloxamento e preocupábase en moitos traballos como criado). Así viviu 9 anos, practicando os oficios máis humildes. Foi admitido como irmán da orde en 1603. Perseverou na súa vocación a pesar da oposición do seu pais, e en 1606 converteuse en frade profesando os votos de pobreza, castidade e obediencia.
De todas as virtudes que posuía Martiño de Porres sobresaía a humildade, sempre puxo ós demais por diante das súas propias necesidades. Nunha ocasión o Convento tivo serios apuros económicos e o Prior viuse na necesidade de vender algúns obxectos valiosos, ante iso, Martiño de Porres ofreceuse a ser vendido como escravo para axudar a remediar a crise, o Prior conmovido, rexeitou a súa axuda.
Exerceu constantemente a súa vocación pastoral e misioneira; ensinaba a doutrina cristiá e fe de Xesucristo ós negro e indios e xente rústica que asistían a escoitalo nas rúas e facendas próximas ás propiedades da Orde situadas en Limatambo. A situación de pobreza e abandono moral que estes padecían preocupábano; tanto que coa axuda de varios ricos da cidade - entre eles o vicerrei Conde de Chinchón, que en propia man lle entregaba cada mes non menos de cen pesos - fundou o Asilo e Escola de Santa Cruz para reunir a todos os vagos, orfos e mendigos e axudarlles a saír da súa penosa situación.
Martiño sempre aspirou a realizar vocación misioneira en países afastados. Con frecuencia oírono falar de Filipinas, a China e especialmente do Xapón, países que algunha vez manifestou coñecer.
O futuro santo foi frugal, abstinente e vexetariano. Durmía só dúas ou tres horas, maiormente polas tardes. Usou sempre un simple hábito de cordellate branco cunha capa longa de cor negra. Algunha vez que o Prior o obrigou a recibir un hábito novo e outro frade felicitouno, Martiño, sorrinte, respondeulle; "pois con este hanme enterrar" e efectivamente, foi así.
Camiño da santidade
miniatura|
Martiño foi seguidor dos modelos de santidade de Santo Paton Guzmán, Xesús, Santa Catarina de Siena e San Vicente Ferrer. Porén, a pesar do seu acendido fervor e devoción, non desenvolveu unha liña de misticismo propia.
Martiño de Porres foi confidente de San Xoán Macías frade dominico, co cal forxou unha entrañable amizade. Sábese que tamén coñeceu a Santa Rosa de Lima terciaria dominica, e que se trataron algunhas veces, pero non se teñen detalles historicamente comprobados destas entrevistas.
A personalidade carismática de Martiño fíxose que fora buscado por persoas de todos os estratos sociais, altos dignatarios da Igrexa e do Goberno, xente sinxela, ricos e pobres, todos tiñan en Martiño alivio ás súas necesidades espirituais, físicas ou materiais. A súa enteira disposición e a súa axuda incondicional ó próximo propiciou que se vise coma un home santo.
Aínda que el trataba de ocultarse, a fama de santo medraba día a día. Foron varias as familias en Lima que recibiron axuda de Martiño de Porres dunha forma ou outra. Tamén, moitos enfermos o primeiro que pedían cando se sentían graves era :"Que veña o santo irmán Martiño". E el nunca negaba un favor a quen podía facelo.
Milagres atribuídos
miniatura|Pintura anónima de San Martiño de Porres. As historias dos seus milagres son moitas e sorprendentes, estas foron recollidas como testemuñas xurados nos Procesos diocesano (1660-1664) e apostólico (1679-1686), abertos para promover a súa beatificación. Boa parte destas testemuñas proceden dos mesmos relixiosos dominicos que conviviron con el, pero tamén os hai doutras moitas persoas, pois Martiño de Porres tratou con xentes de todas as clases sociais.
Atribúeselle o don da bilocación. Sen saír de Lima, foi visto en México, en África, na China e no Xapón, animando ós misioneiros que se atopaban en dificultade ou curando enfermos. Mentres permanecía encerrado na súa cela, vírono chegar xunto á cama de certos moribundos a consolalos ou curalos. Moitos vírono entrar e saír de recintos estando as portas cerradas. En ocasións saía do convento a atender un enfermo grave, e volvía logo a entrar sen ter chave da porta e sen que ninguén lle abrise. Preguntándolle como o facía, respondía: "Eu teño os meus modos de entrar e saír".
Atribuíuselle control sobre a natureza, as plantas que sementaba xerminaban antes de tempo e toda clase de animais atendían os seus mandatos. Un dos episodios máis coñecidos da súa vida é que facía comer do mesmo prato a un can, un rato e un gato en completa harmonía.
Moitos testemuños afirmaron que cando oraba con moita devoción, levitaba e non vía nin escoitaba á xente. Ás veces o mesmo Vicerrei que ía a consultarlle (aínda sendo Martiño de poucos estudos) tiña que agardar un bo cacho na porta da súa habitación, esperando a que acabara a súa éxtase.
Outras das facultades atribuídas foi a videncia. Tiña por costume presentarse ante os pobres e enfermos levándolles determinadas viandas, medicinas ou obxectos que non tiñan solicitado pero que secretamente desexaban ou necesitaban. Encontrouse ademais entre outros feitos, que Xoana, a súa irmá, téndolle subtraído unha suma de diñeiro ó seu home atopouse con Martiño, que previamente lle chamou a atención polo que viña de facer. Tamén se lle atribuíron facultades para predicir a vida propia e allea, incluído o momento da morte.
Dos relatos que se gardan dos seus milagres, parece deducirse que Martiño de Porres non lles daba a maior importancia. Ás veces, incluso, ó impoñer silencio no tocante a eles, acostumaba a facelo entre bromas, cheas de donaire e humildade. Na vida de Martiño de Porres os milagres parecían obras naturais.
A súa morte
Á idade de sesenta anos, Martiño de Porres cae enfermo e anuncia que chegou a hora de encontrarse co Señor. A noticia causou profunda conmoción na cidade de Lima. Tal era a veneración cara este mulato, que o Vicerrei Luis Xerónimo Fernández de Cabrera e Bobadilla, Conde de Chinchón, foi bicarlle a man cando se encontraba no seu leito de morte pedíndolle que velara por el desde o ceo.
Martiño solicitou ós doídos relixiosos que entoaran en voz alta o Credo e mentres o facían, faleceu. Eran as 9 da noite do 3 de novembro de 1639 na Cidade dos Reis, capital do Vicerreinado do Perú. Toda a cidade lle deu o último adeus en forma multitudinaria onde se mesturaron xente de todas as clases sociais. Altas autoridades civís e eclesiásticas levárono a ombros ata a cripta, dobraron as campás no seu nome e a devoción popular mostrouse tan excesiva que as autoridades víronse obrigadas a realizar un rápido enterro.