cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
DALL-E
OpenAI non lanzou código fonte para ningún dos modelos, aínda que a saída dunha selección limitada de indicacións (prompts) de mostra está dispoñible no sitio web de OpenAI desde o 20 xullo 2022, DALL-E 2 entrou nunha fase beta con invitacións enviadas a 1 millón de persoas na lista de espera. Antes, o acceso estaba restrinxido aos usuarios preseleccionados para unha vista previa da investigación debido a problemas relacionados coa ética e a seguridade. A pesar diso, outros lanzaron varias imitacións de código aberto adestradas en pequenas cantidades de datos, como Craiyon ou Midjourney. O 28 de setembro de 2022 OpenAI anunciou que DALL-E estaba á disposición dos usuarios sen necesidade de esperar na lista de agarda.
O nome do software é unha combinación dos nomes do personaxe do robot animado de Pixar WALL-E e do artista surrealista Salvador Dalí.
Tecnoloxía
O modelo Generative Pre-Trained Transformer (GPT) foi desenvolvido inicialmente por OpenAI en 2018, usando a arquitectura 'Transformer'. A primeira iteración, GPT, ampliouse para producir GPT-2 en 2019; en 2020 foi ampliado de novo para producir GPT-3, con 175 mil millóns de parámetros. O modelo de DALL-E é unha implementación multimodal de GPT-3 con 12 mil millóns de parámetros que "cambia texto por píxeles", adestrado en pares texto-imaxe de Internet (véxase modelo de texto a imaxe). DALL-E 2 usa 3.500 millóns de parámetros, un número menor que o seu predecesor.
DALL-E foi desenvolvido e anunciado ao público en conxunto co CLIP (Contrastive Language-Image Pre-training). CLIP é un modelo separado baseado na aprendizaxe zero-shot que foi adestrado en 400 millóns de pares de imaxes con subtítulos de texto extraídos de Internet. O seu papel é "comprender e clasificar" a saída de DALL-E predicindo que subtítulos dunha lista de 32.768 subtítulos seleccionados aleatoriamente do conxunto de datos (dos cales un era a resposta correcta) sería o máis adecuado para unha imaxe. Este modelo úsase para filtrar unha lista inicial maior de imaxes xeradas por DALL-E para seleccionar as saídas máis adecuadas.
DALL-E 2 usa un modelo de difusión condicionado a incrustacións de imaxes CLIP, que son xeradas a partir de incrustacións de texto CLIP por un modelo anterior.
Pedraza
O topónimo Pedraza pode referirse a:
DALL-E
Capacidades
DALL-E pode xerar imaxes en varios estilos, incluíndo imaxes fotorrealistas, pinturas e emojis. Pode "manipular e reorganizar" obxectos nas súas imaxes, e pode colocar correctamente elementos de deseño en composicións novidosas sen instrucións explícitas. Thom Dunn escribiu para BoingBoing comentou que "Por exemplo, cando se lle pide que debuxe un rabanete daikon soando o nariz, tomando un cafe-latte ou montando un monociclo, DALL-E adoita debuxar o pano, as mans e os pés en lugares plausibles". DALL-E mostrou a capacidade de "encher os espazos en branco" para inferir detalles axeitados sen indicacións específicas, como engadir imaxes de Nadal ás indicacións comunmente asociadas coa celebración, e sombras colocadas adecuadamente ás imaxes que non as mencionan. Ademais, DALL-E mostra unha ampla comprensión das tendencias visuais e de deseño.
DALL-E é capaz de producir imaxes para unha gran variedade de descricións arbitrarias desde varios puntos de vista con só fallos raros. Mark Riedl, profesor asociado da Georgia Tech School of Interactive Computing, descubriu que DALL-E podería combinar conceptos (descrito como un elemento clave da creatividade humana).
Pedraza
Amais, como apelido pode referirse a:
DALL-E
Capacidades
A súa capacidade de razoamento visual é suficiente para resolver as Matrices de Raven (probas visuais que adoitan administrarse aos humanos para medir a intelixencia).
Preocupacións éticas
A dependencia de DALL-E 2 en conxuntos de datos públicos inflúe nos seus resultados e leva a nesgos algorítmicos nalgúns casos, como a xeración de maiores números de homes que de mulleres para solicitudes que non mencionan o xénero. Os datos de adestramento de DALL-E 2 filtráronse para eliminar imaxes violentas e sexuais, pero descubriuse que isto aumenta o nesgo nalgúns casos, como a redución da frecuencia de xeración de mulleres. OpenAI formulou a hipótese que isto pode deberse a que as mulleres tiñan máis probabilidades de ser sexualizadas nos datos de adestramento, o que fixo que o filtro tivese influído nos resultados.
Unha preocupación sobre DALL-E 2 e modelos similares de xeración de imaxes é que poderían usarse para propagar deepfakes e outras formas de desinformación. Como intento de mitigar isto, o software rexeita as solicitudes que impliquen figuras públicas e as cargas que conteñan rostros humanos. Bloquéanse as solicitudes que conteñan contido potencialmente censurable e analízanse as imaxes cargadas para detectar material ofensivo. Unha desvantaxe do filtrado baseado en indicadores é que é doado evitar o uso de frases alternativas que dan como resultado unha saída similar. Por exemplo, a palabra "sangue" é filtrada, pero "ketchup" e "líquido vermello" non.
Outra preocupación sobre DALLE-2 e modelos similares é que poderían causar desemprego tecnolóxico para artistas, fotógrafos e deseñadores gráficos debido á súa precisión e popularidade.
Limitacións técnicas
A comprensión da linguaxe de DALL-E 2 ten límites. Ás veces é incapaz de distinguir "Un libro amarelo e un vaso vermello" de "Un libro vermello e un floreiro amarelo" ou "Un panda facendo arte con leite" de "Arte con leite dun panda". Xera imaxes de "un astronauta montando a cabalo" cando se lle presenta a indicación "un cabalo montando un astronauta". Tampouco consegue xerar as imaxes correctas en diversas circunstancias. Solicitar máis de 3 obxectos, certas negacións, números e frases conectadas poden producir erros e as características do obxecto poden aparecer no obxecto incorrecto. As limitacións adicionais inclúen o manexo do texto e a súa capacidade limitada para abordar información científica, como a astronomía ou as imaxes médicas.
Recepción
A maior parte da cobertura de DALL-E céntrase nun pequeno subconxunto de saídas "surrealistas" ou "estrafas". A produción de DALL-E para "unha ilustración dun bebé daikon rabanete cun tutú paseando a un can" foi mencionada en pezas de Input, NBC, Nature, e outras publicacións. A súa produción para "unha cadeira de brazos en forma de aguacate" tamén foi moi cuberta.
ExtremeTech afirmou que "podes pedir a DALL-E unha imaxe dun teléfono ou aspiradora dun período de tempo especificado, e comprende como cambiaron eses obxectos". Engadget tamén sinalou a súa infrecuente capacidade para "comprender como os teléfonos e outros obxectos cambian co paso do tempo".
Segundo MIT Technology Review, un dos obxectivos de OpenAI era "dar aos modelos lingüísticos unha mellor comprensión dos conceptos cotiáns que usan os humanos para dar sentido ás cousas".
A Ponte Puñide
dereita|miniatura|Ponte Puñide. O topónimo galego A Ponte Puñide ten a súa orixe nunha ponte sobre o río Mera. Pode referirse a:
Río Sir Daria
O río Sir Daria (en Сырдария; en taxiko, Сирдарё; en uzbeko, Sirdaryo; en árabe, سيحون - Siːħuːn) é un río de Asia Central, que flúe en direccións O e NO a través de Uzbekistán, Taxiquistán e Kazakhstán até desaugar no mar de Aral Norte. É o Orexartes ou Yaxartes das fontes clásicas grecorromanas.
Nace no extremo leste de Uzbekistán, pola confluencia dos ríos Naryn e Kara Daria. Ten unha lonxitude de 2212 km, mais co río Naryn, alcanza os 3078 km que o sitúan entre os 30 ríos máis longos da Terra. Drena unha ampla conca de 782 669 km², aínda que actualmente apenas 200 000 km² contribúen realmente coas súas augas á corrente principal.
Historia e etimoloxía
O nome actual provén do idioma persa (سیردریا, Yakhsha Arta, que significa o «Grande anacarado», unha referencia á cor da auga do río) e foi empregado dende hai moito tempo en Oriente. Porén, é máis recente na literatura occidental: antes do século XX, o río era coñecido por varias versións do seu antigo nome en grego.
En escritos islámicos medievais, o río era coñecido como Sayhoun (سيحون), un dos catro ríos do Paraíso (o Amu Daria era coñecido tamén como Khayhoun, o nome doutro dos catro).
Xeografía
O Sir Daria, correspondente á conca endorreica do mar de Aral, ten dúas fontes na montaña de Tian Shan (en mandarín, a «montaña celeste»): o río Naryn (807 km), en Kirguizistán, e o río Kara Daria (177 km), no leste de Uzbekistán. O río percorre uns 2 212 quilómetros a través de Kazakhstán, en dirección oeste e norte-sur, ata desembocar no mar de Aral. O seu caudal anual é moi modesto, soamente uns 37 km³ por ano, a metade do Amu Daria.
Aporrhais serresianus
Aporrhais serresianus é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Gaspard Louis André Michaud en 1828.
Río Sir Daria
Xeografía
Un extenso sistema de canles, algúns construído no século XVIII polos kans de Kokand, discorren a través das rexións por onde flúe o río. A masiva expansión da rega durante o período soviético para regar o algodón reduciu o caudal do río e foi a causa dun desastre ecolóxico na rexión: o desecamento do mar de Aral. Con millóns de persoas agora establecidas nestas áreas de algodón, non está claro como se poderá rectificar a situación.
Ao longo do seu percorrido, enche o encoro de Kayrakum, en Taxiquistán, o encoro de Chardara, en Kazakhstán, e o máis pequeno encoro de Farkhad, en Uzbekistán. No río Naryn, o seu tributario máis importante, atópase o grande encoro de Toktogul e os máis pequenos de Kambarata. No seu outro tributario, o río Kara Daria, atópase o encoro de Andiján, en Uzbekistán.
Guerreiro (clase de personaxe)
Guerreiro é unha clase de personaxe común en moitos xogos de rol. Esta clase tamén é coñecida popularmente como "Loitador" en Dungeons & Dragons. ou tamén como "Cabaleiro" ou "Matón", aínda que nalgúns xogos "cabaleiro" é unha clase separada cun aspector máis defensivo ou de apoio. As habilidades do personaxe do "guerreiro" céntranse na súa forza e na loita físico cunha ampla variedade de armas de combate, e a habilidade de sobrevivir na súa función como protector do grupo, xeralmente a costa de axilidade ou alcance. Ademais, potencialmente pode utilizar as armadura ou armas máis poderosas do xogo. Como tal, un guerreiro é un combatente físico completo, pero por mor da dependencia de armaduras pesadas e armamento custoso, o custo de administrar o equipo do guerreiro é polo xeral moi alto. Nalgúns xogos, o guerreiro pode aprender maxia a nivel básico, mais as súas capacidades neste eido son algo limitadas.
La Victoria, Boyacá
La Victoria é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Occidente. Atópase a 130 quilómetros da cidade de Chiquinquirá, a capital da provincia e a 210 km da cidade de Tunja, capital do departamento. Conta con 16 vereas e o centro urbano conta co Centro de Saúde Nuestra Señora de Las Victorias, a casa do concello, a Institución Educativa Alfonso López Pumarejo, entre outras institucións.
La Uvita
La Uvita é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Norte. O centro urbano atópase a unha altitude de 2 700 metros na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos. La Uvita limita con San Mateo polo norte, El Cocuy e Chita polo leste, Chita e Jericó polo sur e Boavita polo oeste.
Economía
A principal actividade económica de La Uvita é a produción de queixo. Tamén serve como entrada para o turístico Parque Nacional Natural El Cocuy.
Gyalideopsis chicaque
Gyalideopsis chicaque é unha especie de lique da familia Gomphillaceae. Está presente a unha altitude de 2.300 metros na Cordilleira Oriental dos Andes de Colombia, e foi descrita por vez primeira por Bibiana Moncada e Robert Lücking en 2011.
Etimoloxía
O epíteto da especie fai referencia ao Parque Natural Chicaque. O parque atópase a 30 minutos da capital colombiana, Bogotá. O nome Chicaque provén da lingua muisca, lingua do pobo homónimo que habitou a área antes da conquista española e quere dicir "a nosa loita".
Hábitat
O lique só se coñece por unha colección única mais ben desenvolvida que se atopa nunha selva de montaña sobre solo compactado no Parque Natural Chicaque, Altiplano Cundiboyacense en San Antonio del Tequendama, no departamento de Cundinamarca.
Descrición
Gyalideopsis chicaque caracterízase polos seus ascocarpos pequenos, amplamente sésiles, de cor marrón escuro que carecen de pruina e ascosporas moi pequenas e submuriformes. Non hai especies semellantes que medran na rocha ou no chan.
James S. Voss
James Shelton Voss, nado en Cordova, Alabama, o 3 de marzo de 1949, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-69, STS-102, STS-105, STS-53, STS-101 e STS-44 e foi membro da expedición 2 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Voss graduouse en enxeñaría aeroespacial pola Universidade Auburn en 1972 e é máster na mesma materia pola Universidade de Colorado en 1974, cun doutoramento honorario por esta universidade en 2000. Participou nas misións STS-69, STS-102, STS-105, STS-53, STS-101 e STS-44 e foi membro da Expedición 2 á Estación Espacial Internacional, pasando 202,23 días no espazo.
Labranzagrande
Labranzagrande é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de La Libertad. Atópase a uns 210 quilómetros da cidade de Tunja, capital do departamento.
Tribolium (planta)
Tribolium  é un xénero de plantas africanas da familia das Poaceae, nativa de Suráfrica e países veciños.
Ana Jesús López Díaz
Ana Jesús López Díaz, nada o 25 de xuño de 1965 na Pobra do Brollón, é unha profesora universitaria e investigadora galega.
Traxectoria
É licenciada en Física e doutora en Ciencias Físicas pola Universidade de Santiago de Compostela coa tese Cinética de la reacción y diagrama TTT de curado para el sistema apoxídico diglicidil éter de bisfenol A (DGEBA) y 1,3-Bisaminometilciclohexano. Profesora Titular da Universidade da Coruña, Escola Politécnica Superior, no Departamento de Enxañaría Naval, área de Enxañaría Mecánica, docencia de Mecánica, Metroloxía e Control de Calidade e Tecnoloxías Emerxenes de Fabricación. Traballa na UDC no Campus de Ferrol.
Colabora co Laboratorio de Aplicacións Industriais do Láser (LAIL): procesos de ablación láser e aplicación á análise e conservación de materiais de interese patrimonial así como á funcionalización, mediante texturizado, de materiais para implantes biomédicos.
Desde a Oficina para a Igualdade de Xénero da Universidade da Coruña foi a responsable da elaboración do Primeiro Plan de Igualdade (2013-2017) e do Segundo Plan de Igualdade (2019-2023) e do Protocolo para a prevención e actuación fronte ao acoso sexual e acoso por razón de sexo, levando a cabo ademais distintas accións para promover a introdución da perspectiva de xénero na docencia e na investigación. É parte activa na Xornada Universitaria Galega en Xénero das tres universidades públicas galegas.
Socia fundadora en 2015 da Asociación de Mulleres Investigadoras e Tecnólogas en Galicia, AMIT-Gal, nodo galego da asociación AMIT, que preside, e desde o 8-M ten aberto á participación en redes o proxecto "No more Matildas", para a achega de datos sobre galegas na ciencia. Desde 2018, vicepresidenta do Grupo Especializado Mulleres en Física da Real Sociedad Española de Física.
Premio da Real Sociedad Española de Física, modalidade “Materiales Didácticos de Física” en “Física+Matemáticas en Acción” 2003.
Janice E. Voss
Janice Elaine Voss, nada en South Bend, Indiana, o 8 de outubro de 1956 e finada o 2 de xullo de 2012, foi unha astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-57, STS-83, STS-99, STS-63 e STS-94.
Traxectoria
Voss graduouse en enxeñaría pola Universidade Purdue en 1975 e era máster en enxeñaría eléctrica, cun doutoramento en aeronáutica e astronáutica, polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts en 1977 e 1987 respectivamente. honorario por esta universidade en 2000. Participou nas misións STS-57, STS-83, STS-99, STS-63 e STS-94, pasando 49,16 días no espazo.
Blackburn Skua
Deseño e desenvolvemento
Construído para a especificación O.27/34 do Ministerio do Aire, era un avión monoplano de á baixa de construción totalmente metálica, cun tren de aterraxe retráctil e unha cabina pechada. Foi o primeiro monoplano en servizo coa Fleet Air Arm e foi un cambio radical para unha forza que estaba principalmente equipada con biplanos con cabina aberta como o Fairey Swordfish.
O rendemento para o rol de caza viuse comprometido polos requisitos navais do avión, como ás pregables, gran capacidade de combustible, armamento pesado con moita munición, ou artilleiro traseiro, e pola falta de potencia dos motores contemporáneos refrixerados por aire, resultando nunha velocidade relativamente baixa; ao igual que outros cazas embarcados contemporáneos como o xaponés Mitsubishi A5M, o estadounidense Grumman F3F e o británico Gloster Sea Gladiator. Estes cazas navais eran inferiores aos baseados en terra como o Messerschmitt Bf 109, que acadaba os 470 km/h a nivel do mar, mentres que o Skua só chegaba aos 362 km/h e o Gloster Sea Gladiator aos 336 km/h. O armamento de catro metralladoras fixas Browning de 7,7 mm nas ás e unha metralladora flexible Vickers K de 7,7 mm que disparaba cara atrás era efectivo para a época.
Para o rol de bombardeiro en picado levaba unha bomba de 110 kg ou 230 kg nun trapecio oscilante especial baixo a fuselaxe (semellante ao que tiña o Junkers Ju 87), que permitía que a bomba non chocase coa hélice ao soltarse. Tamén podía levar catro bombas Cooper de 18 kg ou oito de 9 baixo cada á. Tiña tamén grandes freos aéreos/flaps tipo Zap, que axudaban durante os bombardeos en picado e nas aterraxes en portaavións.
En 1935 pedíronse dous prototipos a Blackburn e o primeiro deles, con número de serie K5178, realizou o seu voo de estrea o 9 de febreiro de 1937. Os dous prototipos estaban impulsados polo motor radial Bristol Mercury XII pero tras as probas, cando se fixo un pedido por 190 avións de produción, os avións deberían levar motores Bristol Perseus XII.
Historial operacional
miniatura|250x250px|Skuas a bordo do HMS Ark Royal A primeira unidade en recibir o Skua foi o 800 Naval Air Squadron a finais de 1938 en Worth Down. En novembro o escuadrón embarcouse no HMS Ark Royal e foi seguido en 1939 polos 801 e 803 Squadrons. Co inicio da segunda guerra mundial, os Skuas viron acción moi cedo e o 14 de setembro tres engalaron do Ark Royal para ir na axuda do cargueiro Fanad Head que fora atacado por un submarino alemán. Cando chegaron o Fanad Head estaba sendo bombardeado polo U-30 e os tres atacaron ao submarino, que se sumerxeu rapidamente. Dous dos Skuas foron danados polos estoupidos e tiveron que ser abandonados. O U-30 regresou a Alemaña coas tripulacións dos dous Skuas abandonados, converténdose nos primeiros aviadores navais en ser prisioneiros de guerra no conflito.
Aos Skuas atribuíuselles orixinalmente a primeira vitoria confirmada dun avión británico durante a segunda guerra mundial: un hidravión Dornier Do 18 foi derrubado no mar do Norte o 26 de setembro de 1939 por tres Skuas do 803 Naval Air Squadron, voando dende o Ark Royal. Porén, posteriormente fontes francesas confirmaron unha vitoria anterior dun Fairey Battle o 20 de setembro de 1939 sobre Aquisgrán. O 10 de abril de 1940 16 Skuas dos 800 e 803 NAS liderados polo tenente comandante William Lucy, voando dende RNAS Hatston nas illas Orcadas, afundiron o cruceiro alemán Königsberg no porto de Bergen durante a operación Weserübung, a invasión alemá de Noruega.
O Königsberg foi o primeiro gran buque afundido na guerra por un ataque aéreo e o primeiro en ser afundido por un bombardeo en picado. Posteriormente Lucy converteuse nun as voando no Skua. Eses dous escuadróns equipados principalmente con Skua sofreron grandes perdas durante un intento de bombardear o acoirazado alemán Scharnhorst en Trondheim o 13 de xuño de 1940; dos 15 avións do ataque oito foron derrubados e as súas tripulacións morreron ou foron tomadas como prisioneiros. Entre estes últimos estaban os dous mandos dos escuadróns, o capitán RT Partridge e o tenente comandante John Casson.
O Blackburn Roc era un avión moi semellante desenvolvido como caza de torreta, con todo o seu armamento nunha torreta dorsal. Agardábase que o Roc voase co Skua. Os Rocs adxuntáronse a escuadróns de Skua para protexer o fondeadeiro da frota en Scapa Flow a principios de 1940 e brevemente dende os HMS Glorious e Ark Royal durante a campaña de Noruega. Skuas e Rocs realizaron saídas de caza e bombardeo sobre o canal da Mancha durante a operación Dynamo e a operación Aerial, as evacuacións das forzas aliadas de Dunkerque e outros portos franceses.
Avións superviventes
miniatura|Restos do Skua L2940 no museo da Fleet Air Arm Museum Non sobrevive ningún Skua intacto. En abril de 2007 o único Blackburn Skua case completo coñecido foi descuberto en Orkdalsfjorden, Noruega, a 242 metros de profundidade. Debido a un fallo do motor o avión, pilotado polo líder do 803 Squadron John Casson, tivo que realizar unha amaraxe de emerxencia no fiorde. Os dous tripulantes sobreviviron e foron prisioneiros de guerra durante os seguintes cinco anos. A pesar dos delicados esforzos por subir o avión á superficie a cola rompeu. O motor desprendérase na amaraxe, e finalmente a fuselaxe, a cabina e as ás foron salvadas. O Skua será restaurado no museo de aviación de Noruega en Bodø. En 1974 o L2940 foi recuperado do lago Breidalsvatnet, preto de Grotli, no concello noruegués de Skjåk. O capitán R. T. Partridge derrubou un Heinkel He 111 e posteriormente realizou unha aterraxe de emerxencia no xeo que cubría o lago o 27 de abril de 1940. Superviventes dos dous avións chegaron de forma independente a un refuxio de montaña, onde se atoparon. Este incidente serviu de base para o filme Into the White.
Lorenzo Sanz
Lorenzo Sanz Mancebo, nado en Madrid o 9 de agosto de 1943 e finado na mesma cidade o 21 de marzo de 2020, foi un empresario español. Exerceu como o 14º presidente do Real Madrid, cargo que ocupou entre 1995 e 2000, e foi tamén propietario do Málaga CF.
Traxectoria
Na súa mocidade xogou ao fútbol como porteiro en varios equipos modestos de Madrid, entre eles o Puerta Bonita. Como empresario fixo fortuna no sector inmobiliario e da construción. Estivo vencellado a Fuerza Nueva, partido de extrema dereita do que xestionaba a publicidade.
Presidencia do Real Madrid
Foi directivo do Real Madrid de 1985 a 1995. O 26 de novembro de 1995 converteuse no 14º presidente do Real Madrid despois de que Ramón Mendoza se vise obrigado a dimitir polos problemas económicos, sociais e deportivos do club. Sanz intentou darlle a volta ao club fichando estrelas como Davor Šuker e Predrag Mijatović. En 1998 o equipo volveu gañar a Liga de Campións 32 anos despois, e repetiu título no ano 2000.
Tras os dous triunfos na Liga de Campións, Sanz celebrou eleccións anticipadas para a presidencia do club en 2000, pero perdeunas ante Florentino Pérez. En 2006 presentouse unha vez máis ás eleccións para a presidencia do Real Madrid, quedando en cuarto lugar, por detrás de Ramón Calderón, Juan Palacios e Juan Miguel Villar Mir.
En xullo de 2006 comprou o Málaga CF e colocou como presidente ao seu fillo Fernando. Vendeu o club en 2010 a un investidor catarí por un importe de 50 millóns de euros.
Vida persoal
Casou con María Luz Durán Muñoz, coa que tivo cinco fillos. O maior deles, Lorenzo, foi xogador de baloncesto e membro do Real Madrid, mentres que Paco e Fernando foron futbolistas, chegando a xogar ambos na Primeira División. A súa filla Malula casou co futbolista galego Míchel Salgado.
Faleceu por COVID-19 na noite do 21 de marzo de 2020 aos 76 anos de idade.
Pedredo
O topónimo Pedredo pode referirse a:
Arion ater
Arion ater é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Carl von Linné en 1758.
Copa de España de fútbol indoor
O Campionato Nacional de Liga de Fútbol Indoor foi unha competición de fútbol indoor disputada en España entre 2008 e 2011. Participaban nela os catro mellores equipos da Liga española de fútbol indoor.
Historia
A primeira edición celebrouse en 2008 no Pazo dos Deportes de Riazor, coa participación dos catro primeiros clasificados na primeira edición da Liga española de fútbol indoor: Deportivo da Coruña, Real Madrid, FC Barcelona e Valencia. O primeiro campión foi o Deportivo da Coruña, adestrado por Arsenio Iglesias, que derrotou por 12-9 ao Real Madrid na final. O equipo madrileño gañou a seguinte edición, mentres que o Deportivo volveu vencer en 2010. En 2011 disputouse a última edición do torneo, que foi gañada polo Real Madrid.
Arion fuligineus
Arion fuligineus é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Morelet en 1854.
Tribolium
Tribolium é o nome científico de dous xéneros de organismos e pode referirse a:
Linguas malibú
Clasificación
Algúns autores relacionan as linguas malibú co chimila. Porén, o chimila clasifícase no presente como unha lingua chibcha. Ademais, Adelaar e Muysken (2004) sinalan que o parentesco entre o chimila e as linguas malibú non ten un apoio documental sólido, nin tampouco o posible parentesco entre o malibú e o chibcha, e por esa razón deixan ás linguas malibú como linguas non clasificadas.
Trastamiro Aboazar
Trastamiro Aboazar, nado c. 980, foi un nobre e cabaleiro galego-portugués medieval considerado o primeiro señor de Maia. miniatura|Escudo dos señores de Maia, adaptación dunha obra de [[Jean du Cros de 1509, Libro do Armeiro-Mor.]]
Linguas malibú
Clasificación
Tampouco se sabe se todas as linguas chamadas malibú formaban unha familia filoxeneticamente válida, xa que varias das linguas non están documentadas.
Trastamiro Aboazar
Familia
Era fillo de Aboazar Lovesendez, neto do rei Ramiro II, e de Unisco Godinhez (c.960 -?). Casou con Dórdia Soares da que tivo:
Pedregás
O topónimo galego Pedregás pode referirse a:
Lingua kawaiisu
Clasificación
O kawaiisu é membro das linguas númicas meridionais dentro da familia uto-azteca.
Revitalización
En 2011, o Proxecto Kawaiisu recibiu o Premio á Preservación Histórica do Gobernador de California polos seus esforzos en documentar a lingua e a cultura Kaiwaiisu, incluíndo "o Manual do Kawaiisu, o ensino da lingua, o Centro de Lingua e Cultura Kawaiisu [e] a exposición Kawaiisu no Museo Tehachapi". Dende 2012, o Centro Cultural da Lingua Kawaiisu ofrece clases para aprender a lingua e conta con DVDs para a aprendizaxe na casa, así como formación para outros grupos que buscan crear programas e materiais de aprendizaxe de idiomas.
Macanal
Macanal é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Neira. O centro urbano atópase no val de Tenza, na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos a unha altitude de 1 680,3 metros, mais algunhas partes do concello están a altitudes de 2 500 metros. Limita cos concellos de Campohermoso polo leste, Almeida polo oeste, Garagoa polo norte e na Santa María e Chivor polo sur.
Arion intermedius
Arion intermedius é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Philippe Normand en 1852.
Linguas tákicas
As linguas tákicas son unha póla da familia de linguas uto-aztecas que foron faladas por varios pobos indíxenas do sur de California. As linguas tákicas agrúpanse, xunto coa lingua tübatulabal, a lingua hopi e as linguas númicas na rama setentrional da familia uto-azteca.
Distribución
Antes da invasión dos europeos, as linguas tákicas falábanse ao longo da costa de California entre os actuais Malibú e Carlsbad e no arquipélago das illas do Canal. As linguas takicas tamén se falaban no interior do sur de California, en partes do Val de Coachella, no deserto de Mojave e na serra de Tehachapi.
Archive 81
Archive 81 é unha serie estadounidense de terror sobrenatural desenvolvida por Rebecca Sonnenshine, quen tamén foi produtora executiva xunto con Paul Harris Boardman e James Wan. A serie está baseado no podcast homónimo que comezou en 2016. Estreouse a través de Netflix o 14 de xaneiro de 2022. Entre o 9 e o 30 de xaneiro, a serie foi vista durante 128,47 millóns de horas globalmente segundo Netflix Top 10s.
Mamoudou Athie e Dina Shihabi protagonizan os papeis de Dan e Melody. Dan é contratado por unha misteriosa empresa para restaurar imaxes de vídeo do proxecto documental dunha estudante de grao, Melody, que foron rodadas nun edificio de apartamentos que ardeu.
En marzo de 2022, a serie foi cancelada despois da primeira tempada.
Arion lusitanicus
Arion lusitanicus é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por J. Mabille en 1868.
Benigno Galego Castro
Benigno Galego Castro, nado en Cerdido en 1977, é un político e funcionario galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Funcionario do Ministerio de Defensa. Encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE en Cerdido nas eleccións municipais de 2003 e foi elixido concelleiro da oposición. Nas municipais de 2007 repetiu candidatura e conseguiu pasar de 1 a 2 concelleiros. En 2011 mellorou os seus resultados con 3 concelleiros e un 35% dos votos, poñendo a maioría absoluta do PPdeG contra as cordas, de feito socialistas e nacionalistas lograron máis votos xuntos que os conservadores pese a que estes conservaron a maioría de concelleiros. Nas municipais de 2015 foi elixido alcalde con maioría absoluta, sendo o primeiro rexedor socialista de Cerdido en toda a democracia. Foi reelixido nas municipais de 2019 cunha maioría absoluta aínda máis ampla, con 7 concelleiros de 9. Non se presentou á reelección nas municipais de 2023, polo que abandonou a alcaldía ao remata-lo mandato.
Arion rufus
Arion rufus é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Carl von Linné en 1758.
Jesu
Jesu é unha banda galesa de música experimental formada en 2003 por Justin Broadrick tras a disolución de Godflesh. Comparte o seu nome coa última canción de Hymns, o último álbum da primeira etapa de Godflesh. O son de Jesu está cheo de capas e texturas e incorpora unha mestura moi diversa de influencias.
Miraflores, Boyacá
Miraflores é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Lengupá.
Marcial de Torres Adalid
Marcial de Torres Adalid, nado na Coruña en 1816 e finado na mesma cidade o 20 de marzo de 1890, foi un pianista e compositor galego, primo do tamén compositor coruñés Marcial del Adalid Gurrea.
Traxectoria
Comezou a súa formación musical na súa cidade natal con Antonio Marti, organista da Colexiata de Santa María do Campo, continuándoos en Londres co virtuoso pianista bohemio Ignaz Moscheles. Ao longo da súa vida realizou viaxes por tooda Europa, entablando amizade con músicos como Franz Liszt, Frédéric Chopin ou Gioachino Rossini, e dando concertos na capital británica, Francia, Alemaña, Rusia ou Italia, así como no Palacio Real de Madrid ante a raíña de España Isabel II.
Entre 1856 e 1858 residiu en Lisboa, trasladándose en 1859 a Madrid, onde permaneceu ata 1867. En 1868 regresou a Galicia, onde entre 1868 e 1870 residiu en Ourense antes de establecerse definitivamente na súa cidade natal en 1870.
Foi mestre do destacado compositor coruñés Xosé Baldomir.
Ashfordia granulata
Ashfordia granulata é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Joshua Alder en 1830.
Reencarnación
miniatura|Ilustración da reencarnación na arte hindú. dereita|miniatura|No [[xainismo, a alma viaxa a calquera dos catro estados da existencia após a morte dependendo do karma.]] A reencarnación é a crenza filosófica ou relixiosa de que a esencia non física dun ser vivente comeza unha nova vida nunha forma física ou corpo diferente após a morte biolóxica. Tamén é chamada renacemento ou transmigración.
A reencarnación é tema central nas relixións indias, principalmente no xainismo, no budismo, no sikhismo e no hinduísmo, malia que hai grupos hindús que non cren na reencarnación mais si cren na outra vida. É unha crenza esotérica en moitas correntes do xudaísmo ortodoxo e tamén está presente (en formas diferentes) nas crenzas dos indíxenas de América do Norte e nalgúns grupos aborixes australianos (aínda que a maioría cre na outra vida ou no mundo dos espíritos). A crenza no renacemento/metempsicose foi recollida por figuras históricas gregas como Pitágoras, Sócrates e Platón. Tamén é unha crenza común en varias relixións modernas. Malia que a maioría das denominacións dentro do cristianismo e do islam non cren que os indiviudos se reencarnen, existen grupos particulares dentro desas relixións que si se refiren á reencarnación; estes grupos inclúen os principais seguidores históricos e contemporáneos do catarismo, o alauísmo, o drusismo, e o rosacrucianismo. As relacións históricas entre estes grupos e as crenzas sobre a foron características do neoplatonismo, o orfismo, o hermetismo, o maniqueísmo e o gnosticismo da era romana, así como nas relixións indias que foron obxecto de investigacións académicas recentes. Nas décadas recentes, moitos europeos e norteamericanos desenvolveron un interese na reencarnación, e moitas obras contemporáneas menciónana.
Assiminea grayana
Assiminea grayana é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por J. Fleming en 1828.
Atlanta peronii
Atlanta peronii é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por Charles Alexandre Lesueur en 1817.
Lingua tübatulabal
A lingua tübatulabal é unha lingua da familia uto-azteca, falada tradicionalmente polo pobo tübatulabal no condado de Kern, en California, nos Estados Unidos. Porén a maioría do pobo tübatulabal fala inglés. Orixinalmente, a lingua tiña tres dialectos: bakalanchi, pakanapul e palegawan.
En inglés, o termo tübatulabal refírese tanto ao pobo como á súa lingua. Porén, na súa propia lingua, o termo tübatulabal refírese só ao pobo tübatulabal. A súa orixe non está clara, mais pode estar relacionada co substantivo  "piñóns". O termo tübatulabal para a lingua é .
Seanchaí
Un seanchaí (pronunciado [ˈʃan̪ˠəxiː] ou  [ʃan̪ˠəˈxiː] – plural: seanchaithe  [ˈʃan̪ˠəxəhɪ]) é un contador de historias tradicional gaélico. En gaélico escocés a palabra é seanchaidh (pronunciado [ˈʃɛn̪ˠɛxɪ]; plural seanchaidhean). A palabra é a miúdo é anglificada como shanachie (/ˈʃænəxiː, ˌʃænəˈxiː/ SHAN-ə-khee, -⁠KHEE).
A palabra seanchaí, que se escribía seanchaidhe (plural seanchaidhthe) antes da reforma ortográfica no irlandés de 1948, significa un portador da "vella tradición" (seanchas). Na cultura gaélica, poemas líricos longos que eran recitados por bardos (filí ; filidhe na ortografía orixinal anterior a 1948) nunha tradición da que se facía eco o seanchaithe.
Arte tradicional
O seanchaithe fixo uso dunha serie de convencións de narración, estilos de fala e xestos propios da tradición popular irlandesa e caracterizáronos como practicantes da súa arte. Aínda que os contos de fontes literarias atoparon o seu camiño nos repertorios dos seanchaithe, unha característica súa era a forma en que un gran corpus de contos pasaba dun practicante a outro sen que nunca fosen escritos. Os seanchaithe transmitían información oralmente a través da narración dunha xeración a outra sobre o folclore, a historia e as lendas irlandesas na época medieval.
Tempos modernos
miniatura|Seán Ó hEinirí, seanachaí do [[Condado de Mayo]] Os membros do Rexurdimento celta interesáronse moito pola arte do seanchaí e, a través deles, as historias que contaban foron anotadas, publicadas e distribuídas a un público global.
En eventos como o festival de mummers en New Inn, condado de Galway, e os contacontos de All-Ireland Fleadh Ceoil, que conservan as historias e o estilo de oratoria dos seanchaithe seguen mostrando a súa arte e compiten por premios. Eddie Lenihan é un notable seanchaí moderno, con sede no condado de Clare.
Pensábase que Seán Ó hEinirí de Cill Ghallagáin, condado de Mayo, era o último seanachaí e o último falante monolingüe da lingua irlandesa.
O actor Eamon Kelly era moi coñecido polas súas interpretacións do tradicional seanachaí, e dirixiu varias series de espectáculos individuais no Abbey Theatre de Dublín.
Outros usos do termo
O termo tamén se atopa no gaélico escocés e en manx onde se escribe seanchaidh ( [ˈʃɛn̪ˠɛxɪ] ) e shennaghee ( [ˈʃɛnaxiː] ) respectivamente. Todos os usos teñen, en definitiva, as súas raíces nos poetas tradicionais adscritos ás casas da antiga nobreza gaélica. En Escocia, comunmente anglízase* como shen(n)achie.
'The Shanachies' son un club de crícket que xoga na competición de grao Inner West Harbor en Sydney.
Korpiklaani
Korpiklaani é unha banda de folk metal finesa da cidade de Lahti, anteriormente coñecida como Shamaani Duo e Shaman.
Shamaani Duo
Ao contrario que outras bandas do xénero, Korpiklaani iniciou a súa historia na música folk e posteriormente incorporou trazos propios do metal. Ten a súa orixe en Shamaani Duo, un grupo de folk saami «para andar pola casa» creado por Jonne Järvelä en 1993. O grupo chegou a publicar un álbum, Hunka Lunka, antes de se transformar en Shaman.
Shaman
Creado en 1997, Shaman destaca pola forte presenza da música tradicional saami e polas súas letras en saami setentrional. Na súa música, baseada no folk de Shamaani Duo, os elementos máis utilizados son o tambor xamánico, o canto luohti e o humppa. O seu estilo vocal inclúe tamén voces limpas e mesmo guturais.
Shaman ten un estilo musical característico, especialmente nas cancións lentas. O ambiente embriagador destas é unha combinación do sintetizador monoaural e «canalizado» (que contrasta de xeito intenso co son da guitarra acústica), o tambor xamánico e o canto luohti.
En 2002, a banda publicou outro álbum, Shamániac.
Korpiklaani
A banda experimentou outra evolución en 2003, cando Shaman se converteu en Korpiklaani. Järvelä e o batería Samu Ruotsalainen foron os únicos membros da última formación de Shaman que continuaron en Korpiklaani. O estilo de música evolucionou cara a un folk metal máis convencional, e o canto luohti deu paso a voces máis propias do folk e o thrash.
O álbum Shamániac de Shaman xa mostraba un forte parecido co futuro estilo de Korpiklaani. De feito, o tema «Vuola lávlla» ten a mesma música cá canción de Korpiklaani «Beer Beer». miniatura|Korpiklaani no Agglutination Metal Festival de [[2010]] O cambio do nome veu acompañado por un cambio de estilo. O canto luohti e o uso do saami setentrional desapareceron, mentres que o sintetizador foi substituído por instrumentos de folk reais. Jonne Järvelä afirmou que foi o seu traballo con Finntroll o que motivou o xiro cara o metal. As letras das súas cancións fa referencia acotío ao alcol e a festa. Nos primeiros tres álbums, o inglés era o seu idioma principal, con só unhas poucas cancións en finés. Con todo, isto mudou nos traballos sucesivos, e nos últimos álbums a maioría das cancións están escritas en finés.
Segundo Järvelä, o estilo de Korpiklaani sería percibida en Finlandia como «música de vellos con guitarras de heavy metal».
Houbo algunha colaboración entre Korpiklaani e Finntroll. Samu Ruotsalainen colaborou como batería de sesión no álbum debut de Korpiklaani, Spirit of the Forest. Pola súa parte, Järvelä participou con cantos luohti na intro do álbum Jaktens Tid, de Finntroll.
Juha Jyrkäs escribiu algunhas cancións de Korpiklaani en finés. Desde 2011 as letras son compostas polo poeta Tuomas Keskimäki, quen escribe coa mesma medida dos versos do Kalevala.
Korpiklaani significa «o clan do bosque» en finés. Na lingua oral, "korpi" significa «bosque vello e escuro». En bioloxía fai referencia ao bosque boreal que aparece nas morenas. Este caracterízase pola abundancia de abetos e unha espesa capa de musgo.
Lyncornis
Lyncornis é un xénero de aves da orde dos caprimulxiformes, familia dos caprimúlxidos, un dos dous integrados na subfamilia dos eurostopodinos.
Descrición
O xénero foi descito en 1838 polo naturalista e ornitólogo inglés John Gould, na súa obra A synopsis of the birds of Australia, and the adjacent islands.
Etimoloxía
O nome científico Lyncornis está formado pola unión dos elementos Lync- e -ornis, ambos os dous tirados do grego antigo λύγξ lýnx "lince", e ὄρνις, órnis, "paxaro".
Litertalmente "ave-lince".
Especies
O xénero comprenende dúas especies:
Nota taxonómica
Anteriormente ambas as especies clasificáronse no xénero Eurostopodus. Pero foron trasladadas ao xénero Lyncornis en base aos resultados dun estudo de filoxenética molecular publicado en 2010 que atopou grandes diferenzas xenéticas entre estas dúas especiese as de Eurostopodus.
Arteria carótide interna
miniatura|250px|[[Arterias do plano profundo do pescozo. A arteria carótide interna nace da arteria carótide común, sinalada como Common caroti no debuxo.]] miniatura|250px|Arterias da base do [[cerebro. O polo temporal do telencéfalo e unha porción do hemisferio cerebelar foron retirados no lado dereito (metade esquerda do diagrama). Aspecto inferior (visto desde abaixo).]]
A arteria carótide interna (TA: arteria carotis interna, A12.2.06.001) é a segunda rama da arteria carótide común.
Segmentos
Terminologia Anatomica (obra que contén a nomenclatura anatómica vixente) actualmente divide a arteria en catro partes: «cervical», «petrosa», «cavernosa» e «cerebral». Porén, un sistema de clasificación da carótide interna máis recente, proposto por Bouthillier, describe nela sete segmentos anatómicos. Usado a miúdo clinicamente polos neurocirurxáns, neurorradiólogos e neurólogos, este segundo sistema, de nomenclatura clínica, baséase na aparencia anxiográfica da arteria e a súa relación coa anatomía circundante, en contraste co sistema embriolóxico de clasificación. Adicionalmente, existe outro sistema de clasificación, máis antigo, baseado no traballo de Fischer de 1938, que tamén se usa comunmente, e por último existen tamén esquemas de clasificación baseados na anatomía embriolóxica da arteria carótide.
Os segmentos da arteria carótide interna son os seguintes:
Traxecto
miniatura|Nivel da sexta [[vértebra cervical; aínda o nivel da arteria carótide común, pero as relacións son similares á do segmento cervical da carótide interna.]] miniatura|Segmentos da arteria carótide interna, trazados sobre un anxiograma por [[Resonancia magnética nuclear|resonancia magnética da cabeza.]]
A arteria carótide interna é unha rama terminal da arteria carótide común. Nace aproximadamente a nivel da terceira vértebra cervical ou no bordo superior da cartilaxe tiroide, cando a carótide común se bifurca nesta arteria e a máis superficial arteria carótide externa.
Desde a súa orixe no bordo superior da cartilaxe tiroide (C4 ou cuarta vértebra cervical), a carótide interna ascende algo oblicua cara atrás á rexión carotídea superior, logo atravesa o espazo retroestíleo xunto co paquete vásculo-nervioso do pescozo (desde ese punto cara arriba forman dito paquete a carótide interna, a vea xugular interna e o nervio vago) e tamén xunto cos pares craneiais 9º, 11º, 12º, os ganglios da cadea xugulocarotídea e o ganglio cervical superior da cadea simpática cervical; penetra no conduto carotídeo (porción intrapetrosa) e describe aquí dúas curvas que a levan enriba do orificio rasgado anterior na cavidade cranial. Dentro do cranio, ten un traxecto intradural no interior do seo cavernoso. Termina na apófise clinoide anterior, dividíndose en catro ramas terminais moi diverxentes: a arteria cerebral anterior, a arteria cerebral media, a arteria comunicante posterior e a arteria coroidea anterior. A arteria cerebral anterior e a arteria comunicante posterior, xunto coa comunicante anterior e a cerebral posterior, forman o círculo arterial cerebral ou polígono de Willis. miniatura|[[Arteria oftálmica coas súas ramas.]] miniatura|Sección oblicua a través do [[seo cavernoso.]]
Ramas
Ramifícase na arteria carotidotimpánica, arteria oftálmica, arteria comunicante posterior, arteria coroidea anterior, arteria cerebral anterior e arterias cerebrais medias.
Non emite ningunha rama colateral na porción cervical. Na porción intrapetrosa emite o ramo carotidotimpánico, no seo cavernoso emite unha rama anastomótica para a arteria vidiana, outra anastomótica para a menínxea media, e, finalmente, na apófise clinoide anterior, emite unha rama importantísima, a arteria oftálmica.
As seguintes son as ramas da arteria carótide interna, listadas por segmento:
Distribución
A carótide interna rega o oído medio, cerebro, glándula pituitaria, órbita e plexo coroideo.
Plexo carotídeo
O tronco simpático forma un plexo de nervios arredor da arteria chamado plexo carotídeo. O nervio carotídeo interno nace do ganglio cervical superior e forma este plexo, que segue a carótide interna cara ao interior do cranio.
Patoloxía
A ateroesclerose dos primeiros 2 cm da arteria carótide interna é a que con máis frecuencia causa un accidente isquémico transitorio. A arterite de Takayasu é a forma de vasculite que con maior frecuencia afecta a arteria carótide.
Azeca goodalli
Azeca goodalli é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por A. Férussac en 1821.
Archidoris pseudoargus
Archidoris pseudoargus, hoxe clasificada como Doris pseudoargus, é unha especie de molusco opistobranquio da orde dos nudibranquios, suborde dos doridinios, infraorde dos doridoideos, superfamilia dos Doridoidea e familia dos dorídidos, unha das integradas hoxe no xénero Doris.
Descrición
A especie foi descrita en 1827 polo médico e naturalista de Württemberg Wilhelm Ludwig Rapp no seu traballo:
Sinónimos
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
Doris pseudoargus pode alcanzar os 120 mm de lonxitude. Seu corpo é ovalado e algo consistente ao tacto, de xeito semellante ao de ''Doris verrucosa, aínda que ten os tubérculos pouco diferenciados e máis pequenos, polo que a súa aparencia é de que é liso. O manto presenta unha gran variedade de coloracións; pódemnse encontrar espécimes de cor amarela, rosa, castaña, verde e abrancazada, ás veces salferido de pequenas manchas amarelas, verdes, pardas e vermellas. Os seus rinóforos son curtos e de forma cónica.
Bioloxía
Aliméntase principalmente da esponxa Halichondria panicea.
En Galicia
En Galicia encóntrase en todo o litoral, aínda que é pouco común, e vese sobre as eponxas das que se alimenta.
Mongua
Mongua é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Sugamuxi. Mongua atópase na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos a unha altitude entre 1 400 e 4 000 metros. Limita cos concellos de Gámeza, Socotá, Pisba, Labranzagrande, Aquitania, Sogamoso, Monguí e Tópaga.