cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonio Caballero y Góngora
Traxectoria
Emprendeu o seu regreso a España, chegando á Coruña en xuño de 1789. Chega a Madrid onde foi recibido pola Corte de Carlos IV marchando a continuación a Toledo a visitar ao Metropolitano e entra en Córdoba na tarde do 19 de decembro de 1789.
Durante o seu pontificado cordobés realizou visita pastoral a toda a provincia empezando por Priego e Lucena. Interesouse polos problemas relixiosos de cada pobo. Tamén realizou obras na Mesquita-Catedral, onde colocou os dous púlpitos barrocos, que permanecen no cruceiro. O 12 de febreiro redactou unha carta pastoral ao clero e pobo, con exhortacións para previrlles contra o espírito de veleno da Revolución francesa, que facía solapada propaganda.
En 1796, con ocasión dunha visita dos reis a Córdoba na que Carlos IV e María Luisa foron atendidos polo bispo, estes ordenaron ao seu Ministro Godoy, dirixísese ao Papa solicitando para o venerable ancián un capelo cardinalicio, pero tres días despois, o 24 de marzo de 1796, Xoves Santo, faleceu. A súa sepultura, atópase no trascoro da catedral de Córdoba.
Aura, Finlandia
Aura é un municipio de Finlandia situado na rexión de Finlandia Propia. En 2018 a súa poboación era de 3.994 habitantes. A superficie do termo municipal é de 95,58 km2, dos cales 0,57 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 42,04 hab./km².
Limita cos municipios de Lieto, Masku, Mynämäki, Nousiainen, Pöytyä, Rusko e Turku.
O concello é unilingüe en finés.
Acción dramática
A acción dramática é o conxunto de feitos ou actos, que conforman o argumento dunha determinada obra teatral; esta definición podería presupor equiparar a acción ó desenvolvemento temático, mais non é exactamente iso a acción dramática (no teatro), si o sería se só atendésemos ó texto, pero o teatro é tamén representación: a acción dramática é o soporte esencial sobre os que xira a noción mesma do espectáculo teatral,
It's Blitz!
It's Blitz! é o terceiro álbum da banda estadounidense de indie rock Yeah Yeah Yeahs, editado o 9 de marzo do 2009 a través do selo Interscope Records. Inicialmente a data de lanzamento era o 13 de abril, porén, despois de que o álbum se filtrase a internet o 22 de febreiro, adiantouse cunha edición dixital o día 9 de marzo seguida pola edición física o 31 dese mesmo mes. O seu primeiro sinxelo, "Zero", apareceu o 24 de febreiro.
O álbum foi nomeado ao premio Grammy ao mellor álbum de música alternativa.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Brian Chase, Karen Orzolek e Nick Zinner.
Antigo templo de Atenea
O Antigo templo de Atenea era un edificio situado na Acrópole de Atenas, construído antes do -625 en pedra e rodeado por un pórtico de columnas en madeira, substituíndo un importante santuario dedicado a Atenea do século -VII edificado á súa vez sobre un palacio micénico.
Durante os anos -600 - -590 construíuselle a columnata de pedra e fíxose a decoración escultórica dos frontóns con temas de Heracles. Na época de Pisístrato, sobre o -525, reformouse de novo e nun dos seus frontóns realizouse unha representación da xigantomaquia e que tiña á deusa Atenea Polias, a deidade patronal da cidade de Atenas, no seu tema principal. Os restos deste templo poden observarse entre o Partenón e o Erecteion.
Foi destruído polas Guerras Persas en 480 a.C., durante a destrución de Atenas. Estaba situado no centro da meseta da Acrópole, probablemente edificado sobre un palacio micénico. O complexo ás veces descríbese co nome de "alicerces Dörpfeld", na honra do arqueólogo que atopou o lugar do templo. Coñécese como "Archaios Neos" (Templo antigo) polos gregos.
Plano do Templo
thumb|left|Alicerces do Antigo Templo de Atenea, fronte ao [[Erecteion. Destruído polos exércitos de Xerxes I, no 480-479 a.C.]] thumb|left|Alicerces do antigo templo de Atenea. thumb|left|Antigo templo de Atenea (restaurado). thumb|Plano do antigo templo de Atenea. Localización do antigo templo de Atenea é #2.
Os alicerces suxiren a seguinte descrición básica: O templo mide 21,3 por 43,15 m. Estaba rodeado por unha perístase de 6 por 12 columnas. A diferenza entre os eixes das columnas era de 4,04 m, estreitándose a 0,31 m nas esquinas. A Estilóbata estaba lixeiramente curva, se isto tamén se aplicou á superestructura aínda non está claro. En ambos pórticos e opistódomos, situáronse dúas columnas entre as curtas antae. O edificio principal tiña dous santuarios internos, a cella leste e a cella oeste, que era moi curto, de feito case cadrado, e subdividido en tres corredores por dúas ringleiras de tres columnas cada unha. Seguido por un par de cuartos lado a lado. Os alicerces estaban compostos por diversos materiais e construíronse con diferentes técnicas. Mentres que as partes de carga e soportes internos estaban feitas de pedracalcaria azul da acrópole, os alicerces da peristase circundante eran depedra porosa. A superestructura e as pezas decorativas parecen tamén estar feitas a partir de diversos materiais, incluíndo pedra porosa e mármore de Paros.
Frontóns
O antigo templo de Atenea tiña dous frontóns duns 15 m. de lonxitude. O frontón sobrevivente representa a Xigantomaquia, a loita entre Deuses e xigantes, eventualmente vencidos polos deuses. A figura central mostra a deusa Atenea vestida cunha éxida cuberta de escamas e bordeada por serpes obtidas dun monstro que derrotou anteriormente. Pénsase que golpea un xigante que cae, cuxo pé é o único que queda. Os estudiosos cren que este frontón orixinalmente contiña un carro frontal no centro con catro cabalos e Zeus "dentro do carro, apuntando unha frecha cara a Atenea. Esta imaxe amosa tamén a Atenea sostendo unha serpe e achegándose a un xigante.
Outra figura mostra un xigante deitado, mentres que dúas figuras laterais, unha colocada nas esquinas do frontón, representa dous xigantes caídos máis. Outras restos atribuídos ao templo inclúen un Entaboamento e sima de mármore de Paros e calcaria porosa, capiteis cun echinus empinado, unha escultura de mármore que representan unha procesión de nádegas de mármore en cada unha das catro esquinas, en forma de cabezas de leóns e carneiros.
Xoanon
No edificio principal do templo había dúas partes, un dos espazos na Cella leste, contiña un antigo Xoanon ou a estatua de madeira de Atenea, que crían que caera do ceo, ou caera de Zeus. A estatua de madeira de Atenea permaneceu no antigo templo de Atenea ata que se rematou o Erecteion ao redor do 406 a.C. Non hai rastros da estatua de madeira da deusa Atenea, e probablemente foi destruída durante o saqueo dos persas no 480 aC. A estatua do Xoanon estaba feita de madeira de oliveira.
Wilhelm Dörpfeld
thumb|left|Restos arquitectónicos do Antigo Templo de Atenea incorporados ao muro norte da [[Acrópole por Temístocles, ao redor do 478 a.C.]] thumb|left|Restos do Antigo Templo de Atenea integrado no muro norte da Acrópole por [[Temístocles, ao redor de 478 a.C. ]]
Wilhelm Dörpfeld foi a Atenas en 1885 onde foi o primeiro en identificar o templo. Wilhelm Dörpfeld asumiu que a estrutura orixinal era un templo dobre "In antis", que databa do 570 a. C., alargado e ampliado pola adición do Peristasis baixo o reinado de Pisístrato, o entre o 529 e 520 a.C. Esta idea levou a unha subdivisión dos alicerces nunha estrutura máis pequena e coñecida como "H-Architektur" e que se supón que era a parte máis antiga do edificio, seguido dunha estrutura que aínda e descrita como o "Antigo Templo de Atenea", que inclúe o interior do "H-Architektur" así como a P''eristasis externa.
Só quedan os alicerces do seu lado meridional, cara ao Erecteion, xunto coas bases de dúas columnas de pedra do templo xeométrico. Ao leste do edificio, na rocha da base, hai rastros do altar de Atenea correspondentes ao templo. Tamén se conservan partes da decoración escultórica que se cre que pertencen a este templo, en particular. os restos dun frontón que representaba a Xigantomaquia.
Marcador conversacional
Os marcadores conversacionais son uns dos marcadores do discurso xunto cos estruturadores da información, conectores, reformuladores, e operadores argumentativos. Distínguense dos marcadores da lingua escrita en que á súa función 'informativa' ou 'transaccional' suman outra función 'interactiva' ou 'interaccional' orientada cara ao interlocutor. Na conversa hai, pois, que distinguir 'modalidades' fronte a 'contidos proposicionais', ou, na terminoloxía dos chamados 'actos de fala', a forza ilocutiva dos contidos locutivos. Dous grandes tipos de modalidade establecen os autores:
Os seus marcadores son do tipo de "en efecto", "polo visto"...
Os seus marcadores son do tipo de "bo", "ben"...
Exemplos: "bo", "ben"; "vale", "de acordo", "abofé", "claro", "xaora", "perfectamente", "cabalmente". Non son marcadores do discurso expresións como "veña", "en absoluto", "nin falar" etc...
Sind
Xeografía
Sind é a terceira provincia paquistaní polo seu tamaño, cunha superficie de 140.914 km², e a segunda máis poboada, cuns 55 millóns de habitantes en 2011, o que representa aproximadamente un terzo da poboación do país, dos cales a metade viven en cidades.
A súa capital é Karachi, a maior cidade do país con case 13 millóns de habitantes en 2009, e antiga capital nacional. Só outra cidade supera o millón de habitantes, Hiderabad, e outras cinco 200.000: Sukkur, Larkana, Nawabshah, Mirpur Khas e Jacobabad.
A provincia desempeña un importante papel económico e ten unha influencia significativa na cultura e historia do Paquistán.
O val do río Indo no seu curso baixo, drena o Sind, bordeado ao leste, na India, polo deserto de Thar.
O principais cultivos son arroz (o máis importante), algodón, trigo e cana de azucre. Tamén se cultivan plátanos e mangas.
Na provincia fálanse os idiomas sindhi, seraikí, urdú, gujarati, baluchi, hazaragí, marwarí, dhatkí, parkri koli e algunhas outras.
As principais relixións practicadas no Sind son o islam e o hinduísmo.
Idade Antiga
O Sind é a terra dos Mohenjo-Daro, un dos máis importantes grupos da civilización do val do Indo. Era unha marca occidental do imperio Maurya e, máis tarde, pasou a formar parte do imperio Gupta.
Despois foi gobernada pola dinastía Rai, primeiro budista, despois hinduísta, dos que se coñecen varios raxás. O último, Dahar -ou Dahir- foi asasinado por Muhammad ibn Qasim.
Idade Media
Despois da conquista da rexión por Muhammad ibn Qasim en 711-712, o islam converteuse na relixión dos dirixentes.
A dinastía árabe dos hibáridas dominou a rexión desde mediados do século IX, recoñecendo a autoridade nominal do califa abásida de Bagdad.
Á fin do século IX, os qarmates de Bahrein enviaron misioneiros ismaelitas. Os ismaelitas tomaron Multan por sorpresa en 977, e despois a totalidade do Sind en 985, e formaron un estado independente cuxos gobernantes recoñecían a soberanía do califa fatimí do Cairo. Un comercio próspero desenvolveuse entón pola ruta do mar Vermello.
En 1010 Mahmud de Ghazni toma Lahore, o que lle asegurou o dominio da conca do Indo. Capturou ao gobernador ismailí de Multan. Un isamilí chamado Khalif funda entón a dinastía dos sumras, que dirixiu o país até 1352. Cando Muhammad Guri toma Multan en 1179, os sumras se ven obrigados a repregarse a Thatta, que se converte na súa capital.
A rexión pertencería aos sultáns de Delhi a partir de 1214 e, despois dun período de independencia, sería conquistado par Akbar en 1591.
Idade Moderna
O Sind estivo dirixido a continuación pola dinastía kalhora (1701-1783) que restauraría a independencia do imperio mogol, á que sucedería a dinastía Talpur (1783-1843).
O persa Nadir Shah incorporou o Sind ao seu imperio despois da toma de Delhi en 1739, de despois pasou en 1747 ás mans de Ahmad Shah, fundador da dinastía durrani.
Idade Contemporánea
En 1803 o Sind foi atacado por primeira vez polos británicos, pero daquela resistiu. Pero en 1842-1843, as forzas británicas conducidas polo xeneral Sir Charles Napier conquistaron o territorio. O primeiro Aga Khan axudou aos británicos na conquusta do Sind, polo que foi recompensado cunha pensión.
A provincia integrouse en Paquistán en 1947.
Historia no Paquistán independente
Tras a independencia e a partición do vicerreinado británico da India, entre agosto e setembro de 1947, os hindús, sikhs e musulmáns loitaron entre eles nunha cruenta guerra que deixou máis de 200.000 mortos. Durante este tempo tamén ocorreu a emigración máis grande da historia cando doce millóns de indios e paquistanís se desprazaron á India ou ao Paquistán.
Co establecemento de musulmáns da India (os mohajir ou refuxiados) e a emigración de pastúns e habitantes de Baluchistán os sindi quedaron en minoría na súa provincia.
En 1990 comezaron os incidentes entre membros do Partido Popular de Paquistán (Pakistan Peoples Party, PPP) e o MQM (partido que representaba aos mohajir), levando finalmente á dimisión do ministro de Sind, Quaim A. Shah, que foi sucedido por Aftab S. Mirani (ambos eran do PPP).
Camilo de Lelis
Camilo de Lelis, nado en Bucchianico di Chieti o 25 de maio de 1550 e morto en Roma o 14 de xullo de 1614, foi o fundador da chamada Orde dos Camilianos adicada ao coidado dos enfermos. Patrón dos doentes, dos hospitais e do persoal hospitalario.
Sind
Historia no Paquistán independente
Por outro lado, o Jaye Sindh, partido nacionalista, reclamaba a autonomía e sostiña frecuentes choques con membros do MQM. O líder sindi Qadir Magsi foi detido e a situación deteriorouse ante as protestas dos seus seguidores. A finais do ano o goberno central de Paquistán, en mans do PPP, foi deposto, e as asembleas provinciais suspendidas. Nas seguintes eleccións triunfou Nawaz Sharif da Alianza Democrática Islámica (Islamic Democratic Alliance, IDA).
En marzo de 1991 formouse o Jaye Sindh Progressive Party, dirixido por K. Makhti. E en outubro dese ano Tariq Javed, do MQM, foi designado primeiro ministro provincial provisional, desatando as iras do Jaye Sindh (dividido nas faccións Magsi e Jaye Sindh Tehrik).
Camilo de Lelis
Traxectoria
Volveu entón ao hospital de Santiago onde se consagrou ao coidado dos enfermos máis graves, repulsivos e abandonados, chegando a ser superintendente do centro sanitario. Vítima de acusacións e diversas calumnias, púxose baixo a dirección espiritual de Filipe Neri, dinamizador do hospital, quen o animou a ordenarse sacerdote.
Sind
Historia no Paquistán independente
miniatura|Escudo da Provincia de Sindh.
En 1992 o líder sindi G. M. Syed foi encarcerado. Syed era partidario da creación dun estado independente chamado Sindhu Desh (que xa propuxera antes da partición e independencia en 1947, nos anos 1930) e dirixía o Jaye Sindh Movement e a Sindh National Alliance.
Camilo de Lelis
Traxectoria
En 1585, prescribiu á súa xa numerosa congregación o voto de atender aos enfermos infecciosos e os enfermos graves en casas particulares, así como aos prisioneiros que malvivían en condicións infrahumanas na cadea. En 1588, iniciaron a práctica de acudir aos barcos con infecciosos que, por esa razón, tiñan prohibido achegarse a porto. Ese mesmo ano morreron infectados na costa de Nápoles varios membros da congregación. En 1591, Gregorio XIV elevou a congregación á categoría de orde (Ordo Clericorum Regularum Ministrantium Infirmis). O 8 de decembro de 1591, fixeron profesión de fe engadindo un cuarto voto no que se comprometían á atención dos enfermos incluso poñendo en risco a propia vida. En 1595, enviou aos seus irmáns a atender aos feridos nas frontes de guerra. Coincidiu con Xosé de Calasanz no seu labor de coidado de doentes nos suburbios de Roma. En 1607, renunciou á dirección da súa orde. Moi debilitado, sen apenas poder comer e con fortes dores, impedía enerxicamente ser atendido e mandaba aos seus irmáns a que coidaran outros enfermos.
Foi canonizado en 1746 por Bieito XIV. A súa festividade é o 14 de xullo. Os camilianos están presentes en 28 países do mundo.
Sind
Historia no Paquistán independente
En 1993 Benazir Bhutto volveu ao poder en Paquistán e o PPP formou goberno en Sind.
En 1994 o MQM propuxo a división de Sind en dúas provincias: unha de sindis e outra de mohajires.
G. M. Syed, o líder sindi que propuxera un estado libre sindi desde os anos 1930, morreu en 1995 no hospital tras tres anos baixo arresto. Qadir Magdi pasou a dirixir o Jaye Sindh.
Nas eleccións de 1997 o PPP non obtivo a maioría en Sind.
Bandeira
Como provincia paquistaní o Sind no ten bandeira oficial. E como nación non existe unha bandeira consensuada. A proposta máis seguida é a do Jaye Sindh, cuxa bandeira debería ser a do Estado independente de Sindhu Desh. Este ten representación na Organización das Nacións e Pobos Non Representados (Unrepresented Nations and Peoples Organization, UNPO).
Escudo
Dentro dunha figura contén cinco follas e unha figura de Mohenjo-Daro flanqueada por ramas de loureiro. Sobre todo, unha estrela co nome "Sind". A figura descansa, sen tocala, nunha media lúa que simboliza a relixión musulmá.
Antonio Guitián García
Antonio Guitián García, nado en Monforte de Lemos e finado na mesma cidade en xullo de 1897, foi un militar e político galego.
Traxectoria
Tenente coronel co Corpo de Enxeñeiros. Na Restauración foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Monforte nas eleccións de 1879, que disputou fronte a Manuel Rodríguez Castro, eleccións que foron anuladas, volveu ser elixido na elección parcial de 9 de maio de 1880 e novamente nas eleccións de 1884.
Era irmán do tamén deputado José Guitián García e tío do que foi alcalde de Monforte de Lemos (1887-1890), Luis Pérez Guitián.
Aaleniano
O Aaleniano é unha subdivisión do Xurásico medio que na escala temporal xeolóxica esténdese desde os 176.5 ata os 171.6 millóns de anos. Vai precedido do Toarciano e seguido do Baxociano. O nome procede da cidade alemá de Aalen dado polo xeólogo suízo Karl Mayer-Eymar en 1864, caracterízase polo predominio de margas ou calcarias fosilizadas e frecuentemente ferríferas.
Tema artístico
Tema artístico é o tema dunha obra de arte. Normalmente a expresión restrínxese ás artes visuais, polo que coincide cos temas iconográficos (os que poden expresarse cunha iconografía identificativa). Os temas literarios e os temas musicais (mesmo na música descritiva ou música programática) non adoitan incluírse nesta expresión.
Os temas artísticos son aqueles directamente obxecto de preocupación dos artistas, ligados ao contexto histórico e cultural das súas épocas respectivas. A sistematización dos temas recorrentes dentro da pintura ou a escultura provén da tentativa de descrición dos xéneros artísticos; categoría de clasificación máis ampla, que nas artes designan a cada unha das distintas clases nas que se poden ordenar as obras segundo trazos comúns de forma e de contido.
Algúns temas antigos
miniatura|300px|[[William Adolphe Bouguereau|Bouguereau. A pintura profana dos idilios desenvolveuse no século XVIII, dentro do rococó.]]
Temas contemporáneos
Todos os concernentes ao mundo actual.
O mecenado
Os mecenas, financiando as Artes, demandan aos artistas que representen a súa persoa dentro de iconas divinas. Isto xustifica o seu emprego temporal sobre a terra e sérvelles para o benestar espiritual das súas almas.
Xerarquía
No campo da pintura, existe a chamada «xerarquía dos xéneros» asociada coa Académie française que no pasado tivo un papel central na arte académica. Estes xéneros, en orde xerárquica, eran:
Estas categorías tiveron un papel importante entre o século XVII e a era moderna, cando os pintores e os críticos comezaron a rebelarse contra as moitas regras da Académie française, incluída a preferencia da Académie pola pintura de historia.
Illa de Maians
250px|miniatura|Evolución da liña da costa na [[Ciutat Vella de Barcelona e situación da illa de Maians.]] A illa de Maians era unha illa de area situada a un centenar de metros da costa de Barcelona. Foi absorbida pola cidade con motivo da creación do primeiro porto de Barcelona, obra iniciada o 20 de setembro de 1477 baixo o reinado do rei Xoán II de Aragón.
A absorción de Maians supuxo o nacemento do barrio da Barceloneta. O dique do leste, cimentado sobre a antiga illa, retivo as areas transportadas polo ciclo marítimo e o material depositado polo río Besòs, polo que o barrio da Barceloneta debe a súa existencia aos terreos así gañados ao mar.
O escritor Quim Monzó publicou un libro de relatos que toma o nome desta illa hoxe inexistente: L'illa de Maians (1986).
Hemoproteína
miniatura|dereita|Modelo do grupo [[Hemo B.]] miniatura|dereita|A mioglobina é un exemplo de hemoproteína. O grupo hemo está no centro unido a unha molécula de O2 (bólas vermellas). Unha hemoproteína é un tipo de metaloproteína que contén un grupo hemo como grupo prostético, que é fundamental para a realización da función da proteína. O grupo hemo está formado por un anel heterocíclico de porfirina cun átomo de ferro central. O grupo hemo permanece unido á proteína de forma permanente, xeralmente por enlaces covalentes, ou por non covalentes ou por ambos os dous. Entre as hemoproteínas podemos salientar as seguintes: hemoglobina, citocromos, peroxidases e catalase.
O átomo de ferro do hemo é Fe2+, pode establecer seis enlaces de coordinación, e está situado no centro dun anel plano e moi hidrofóbico de porfirina. O anel porfirínico ten 4 átomos de nitróxeno que se unen ao ferro, polo que quedan outras dúas posicións de coordinación do ferro libres para que este se una ao aminoácido histidina da proteína e mais a un átomo divalente.
As hemoproteínas probablemente evolucionaron para incorporar o átomo de ferro contido no anel de protoporfirina IX do hemo nas proteínas. Como isto fai que as hemoproteínas sexan sensibles a moléculas que poden unirse a ferro divalente, esta estratexia conservouse na evolución, xa que desempeña funcións fisiolóxicas esenciais. O osíxeno (O2), óxido nítrico (NO), monóxido de carbono (CO), e sulfuro de hidróxeno (H2S) poden unirse ao átomo de ferro das hemoproteínas. Unha vez unidas aos grupos prostéticos hemo, estas moléculas poden modular a actividade/función das hemoproteínas, e mesmo servir para a transdución de sinais. Xa que logo, nos sistemas biolóxicos, estas moléculas gasosas denomínanse ás veces gasotransmisores.
Debido ás súas importantes misións na célula, as hemoproteínas están entre as biomoléculas máis estudadas estrutural e funcionalmente. Hai bases de datos sobre hemoproteínas como a Heme Protein Database.
Funcións e lista de hemoproteínas
As hemoproteínas teñen diversas funcións biolóxicas. As principais hemoproteínas clasificadas pola súa función son:
Exemplos: hemoglobina e mioglobina
A hemoglobina e a mioglobina son exemplos de hemoproteínas que son esenciais para o transporte e almacenamento de oxíxeno nos vertebrados. A hemoglobina é unha proteína con estrutura cuaternaria presente no interior dos glóbulos vermellos do sangue, e a mioglobina é unha proteína con estrutura terciaria, constituída por unha soa cadea polipeptídica de 153 aminoácidos e un grupo hemo, que se encontra nos músculos. A súa función é bastante parecida, unirse ao oxíxeno. A hemoglobina transporta oxíxeno polo sangue desde o aparato respiratorio ás células. A mioglobina almacena e cede oxíxeno nos músculos.
A His-93 da mioglobina, tamén chamada histidina proximal, está unida coa posición de coordinación 5ª do ferro do hemo. O oxíxeno únese á posición de coordinación 6ª do ferro. Unha histidina distal (que non se une directamente co ferro) da mioglobina únese ao oxíxeno que está unido ao ferro. O mesmo ocorre coa hemoglobina, aínda que esta ten catro subunidades cun grupo hemo en cada unha, polo que pode unirse a 4 átomos de oxíxeno.
Jorge Eliécer Gaitán
Jorge Eliécer Gaitán Ayala, nado en Bogotá o 23 de xaneiro de 1898 e finado ibídem o 9 de abril de 1948, foi un xurista, escritor e político colombiano. Foi reitor da Universidade Libre (Colombia) entre 1936 e 1939, da cal, ademais, foi catedrático de Dereito Penal dende 1931 até a súa morte. Foi alcalde de Bogotá no ano 1936, titular en dous ministerios (Educación en 1940 e Traballo en 1944) e congresista durante varios períodos entre 1929 e 1948. Tamén foi candidato presidencial disidente do Partido Liberal nas eleccións de 1946 e o seu posterior xefe único, ademais que ía ser o candidato oficial do partido para as presidenciais de 1950 (que finalmente se desenvolveron en 1949 debido ó seu asasinato).
Traxectoria
As hipóteses sobre o crime de Gaitán mutaron co pasar dos anos; dende a teoría do asasino solitario ata que foi produto dunha conspiración internacional para evitar a chegada do socialismo, que naquel entón era igual que dicir comunismo, ó poder en Colombia. O 9 de abril do 2018, 70 anos despois do magnicidio de Gaitán, a Comisión da Verdade de Colombia (comisión creada no marco dos Acordos da Habana para a desmobilización da guerrilla das FARC) anunciou que solicitará á Fiscalía Xeral da Nación declarar este crime como delito de lesa humanidade, para así reabrir a investigación sobre as verdadeiras causas que motivaron o asasinato.
Alderiques d'Asturies
Alderiques d'Asturies é un medio de comunicación en lingua asturiana nacido en xaneiro de 2014. Ten como finalidade ser unha plataforma de radio e televisión dixital que utilice o asturiano como lingua vehicular, con programación adecuada para todos os públicos, buscando promoción e difusión da cultura, tradicións, lingua propia e realidade social da comunidade asturiana.
Características
Destaca polo tratamento de todo tipo de temas en diferentes formatos audiovisuais como entrevistas, reportaxes e mesas de debate. Dentro da web teñen ligazóns aos programas de radio e televisión realizados ao longo destes anos.
O seu lema é «El mundu dende Asturies». Alderiques d'Asturies está dirixido e presentado por Samuel Gradín.
Cidones
Cidones é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 347 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 71,20 km².
Corpo de Mallory
miniatura|300px|[[Micrografía que mostra un corpo de Mallory coa característica aparencia cordas enroscadas (centro da imaxe, cun hepatocito globoso). Tinguidura de hematoxilina-eosina.]] En histopatoloxía, un corpo de Mallory, corpo de Mallory-Denk ou hialino de Mallory é unha inclusión que se encontra no citoplasma das células hepáticas. Os corpos de Mallory son filamentos intermedios danados que están dentro dos hepatocitos.
Condicións asociadas
Os corpos de Mallory atopárone clasicamente no fígado de persoas que padecen a enfermidade hepática alcohólica e antes pensábase que eran específicas dela.
Son máis comúns na hepatite alcohólica (prevalencia do 65%) e na cirrose alcohólica (prevalencia do 51%).
Son unha característica recoñecida da enfermidade de Wilson (25%), a cirrose biliar primaria (24%), a cirrose non alcohólica (24%), o carcinoma hepatocelular (23%) e a obesidade mórbida (8%), entre outras condicións. Porén, informouse da súa presenza nalgunhas outras condicións non relacionadas.
Aspecto
Os corpos de Mallory son altamente eosinófilos, polo que aparecen de cor rosa coa tinguidura de hematoxilina-eosina. Os propios corpos están feitos de proteínas de filamentos intermedios de citoqueratina 8/18, que foron ubiquinadas, ou unidas a outras proteínas como as proteínas de choque térmico, ou p62/Secuestosoma 1.
Epónimo
O nome procede do patólogo americano Frank Burr Mallory, que foi quen primeiro describiu as estruturas en 1911. Foron renomeados como corpos de Mallory-Denk en 2007 en honor á contribución do patólogo austríaco Helmut Denk pola análise molecular da patoxénese destes corposs.
Cinco tribos civilizadas
dereita|300px|miniatura|Galería das cinco tribos civilizadas: [[Sequoyah (cherokee), Pushmataha (choctaw), Selocta (muskogee/creek), unha "faciana chickasaw" e Osceola (seminole). Os retratos foron pintados entre 1775 e 1850.]] O termo "cinco tribos civilizadas" provén da era colonial e comezos do período federal na historia dos Estados Unidos de América. Fai referencia ás cinco nacións nativas americanas, os cherokees, os chickasaw, os choctaw, os muskogee e os seminole. Estas eran as cinco primeiras tribos que os colonos anglo-europeos consideraron "civilizadas" segundo a súa visión propia do mundo, xa que estas cinco tribos adoptaron atributos da cultura colonizadora moi axiña, como por exemplo, o cristianismo, gobernos centralizados, alfabetización, constitucións escritas, matrimonios con brancos e plantacións con escravos. As cinco tribos civilizadas tenderon a manter relacións políticas estables cos europeos.
Historia
dereita|295px|miniatura|A [[cultura do Mississippi foi unha cultura urbana de nativos americanos que floreceu no sur e no leste dos Estados Unidos antes da chegada dos europeos.]] As tribos "civilizadas" eran uns pobos indíxenas de América que vivían no sueste dos Estados Unidos. A maioría son descendetes do que hoxe se coñece como cultura do Mississippi, unha cultura agrícola que cultivaba millo e fabas, con elites relixiosas e políticas hereditarias. Esta cultura agromou no medio oeste, no leste e no sueste entre os anos 800 e 1500. Antes do contacto cos europeos, estas tribos eran sociedades polo xeral matrilineais. A agricultura era a súa principal fonte económica. Gran parte das tribos vivían en vilas (algunhas poboadas por milleiros de persoas). Estas comunidades regulaban o seu espazo co trazado de rúas, subdivididas en zonas residencias e áreas públicas. O seu sistema de goberno era hereditario. Os seus dominios variaban de tamaño e complexidade, cun alto nivel de organización militar.
George Washington e Henry Knox propuxeron unha axenda de transformación cultural na súa relación dos nativos americanos. Os cherokees e os choctaw adoptaron e apropiáronse de certos aspectos coloniais da federación de colonias. No tempo da Declaración de Independencia, a cultura dos Estados Unidos como nación estaba xurdindo con gran forza. Moitas das prácticas culturais adoptadas polas cinco tribos foron aquelas que eles atoparon como máis útiles.
A comezos do século XIX, o goberno dos Estados Unidos iniciou un proceso de desprazamento das sociedades nativas que vivían ó leste do río Mississippi, incluíndo as cinco tribos, cara a terras ó oeste do río. Este desprazamento inicial supuxo a deportación dos indios dos Estados Unidos de América e forzou a un número significativo de membros das cinco tribos ó territorio indio e a outras partes do continente. Un número importante foi desprazado á área que sería coñecida no futuro como o estado de Oklahoma. No momento do seu traslado as tribos eran nacións en estado de suzeranía.
miniatura|350px|Rutas dos desprazamentos das cinco tribos cara ó territorio indio. O desprazamento federalmente lexislado das tribos dende os seus fogares ancestrais no leste foi un proceso que levou varias décadas tamén coñecido como sendeiro das bágoas. O territorio ó que foron desprazados coñecíase naquela época como territorio indio, que se corresponde co actual leste de Oklahoma. A deportación máis infame foi a dos cherokees en 1838, cando o presidente Martin Van Buren fixo cumprir o controvertido Tratado de New Echota coa nación cherokee. Un punto de discordia con respecto ó tratado é se se tratou dun instrumento de desprazamento masivo en violación dos dereitos humanos sobre os cales se estabeleceu a nova república ou dun intercambio legal de territorios.
Durante a guerra civil estadounidense, os representantes das cinco tribos estaban enfrontadas. Os choctaw e os chickasaw loitaron a carón dos Confederados metres que os muskogee e os seminoles loitaron a prol da Unión. Por outra banda, os cherokees loitaron entre eles nunha guerra civil entre unha maioría a prol dos confederados e unha minoría a prounionista. Como elemento da reconstrución despois da guerra civil, os tratados da reconstrución foron asinados coas nacións indíxenas, que anteriomente asinaran tratados cos Estados Confederados de América. A guerra civil foi desastrosa para as tribos, xa que as tres primeiras batallas loitáronse en territorio indio.
Unha vez que as tribos foron recolocadas no territorio indio, o goberno dos Estados Unidos prometeulles que esas terras estarían libres de colonos brancos. Algúns colonos violaron esa promesa con total impunidade, mesmo antes de 1893, cando o goberno abriu o "Cherokee Strip" para fixar asentamentos brancos no Oklahoma Land Run. En 1907, o territorio de Oklahoma e o territorio indio foi fusionado para crear o estado de Oklahoma. En comparación con outros estados, as cinco tribos teñen poboacións significativas en Oklahoma hoxe en día.
Festa da empanada
miniatura|dereita|250px|[[Festa da empanada da Bandeira, en 2009.]]
Nesta festa, de exaltación da empanada, os participantes levan varias mostras para mostrárllelas ó público. Estas confeccións son tanto de diferentes masas (millo, trigo...) como de diversos contidos (iscos con fetas de touciño, bacallau con pasas, zorza, polo, atún, zamburiñas, xoubas...).
Dada a súa tradición na gastronomía galega, existen varias festas dedicadas a este produto:
Canón Gatling
O canón Gatling foi a primeira arma de fogo de repetición exitosa, combinando fiabilidade, un alto ritmo de disparo e facilidade de recarga nun só dispositivo. Foi deseñado polo inventor estadounidense Richard J. Gatling en 1861 e patentado o 9 de maio de 1862. Actualmente, Gatling gun normalmente refírese ás armas cun sistema de canón rotativo similar.
Dependendo de como se defina o termo, o canón Gatling non é a primeira "metralladora", aínda que se lle adoita referir como tal. As metralladoras disparan de forma totalmente automática grazas que aproveita parte do impulso dos cartuchos disparados, en cambio, o canón Gatling necesita dun impulso exterior como unha manivela manual ou un motor hidráulico ou eléctrico.
Historia
O canón Gatling foi deseñado en 1861 durante a Guerra Civil Americana. Con todo, en 1862, o goberno de Estados Unidos non adquiriu ningunha xa que os canóns Gatling carecían de gatillo e eran demasiado pesados para ser despregados rapidamente en combate. Ata cando o Dr. Gatling mellorou o deseño, este aínda carecía do desexado gatillo e pesaba uns 41 kg que a facían pouco manexable. No entanto, o xeneral unionista Benjamin Butler comprou doce e usounos exitosamente na fronte de Petersburg. Nas súas primeiras aparicións en combate os soldados de ambos bandos, unionistas e confederados, estiveron atemorizados pola súa potencia e efectos. Só tiveron un servizo limitado ao final da guerra no exército nordista.
Funcionamento
A arma de Gatling era a manivela, accionada con seis canóns que viraban ao redor dun eixo central, baseado na arma de Puckle. Os modelos temperáns tiñan unha esteira fibrosa rechea entre os canóns que se poderían empapar con auga para refrescar os canóns de abaixo mentres xiraba; isto foi eliminado en modelos posteriores por ser ineficaz. A munición, inicialmente un cilindro de aceiro cargado coa pólvora negra e preparado cun casquete de percusión (pois os cartuchos de cobre amarelo autónomos aínda non foran inventados), era alimentada pola gravidade na culata a través dun compartimento da adella ou da variña encima da arma. Cada barril tiña o seu propio mecanismo de leña. Logo de 1861, os novos cartuchos de cobre amarelo, similares aos cartuchos modernos, substituíron o cartucho de papel, pero Gatling non cambiou a eles inmediatamente.
O modelo de 1881 foi deseñado para utilizar o sistema da alimentación de Bruce que aceptaría dúas filas de cartuchos de 0,45/70. Mentres que unha fila era disparada, a outra podería ser recargada, e así permitir o lume sostido. A arma final requiriu a catro operadores. Por 1876 a arma de Gatling podería disparar ata 1.200 balas por minuto, aínda que 400 eran máis razoables.
Cementación (xeoloxía)
miniatura|[[Arenita, rocha que litificou tras sufrir compactación e cementación.]]
Denomínase cementación o proceso polo cal, durante a diaxénese, precipitan os sales disolvidos na auga situada nos poros dos sedimentos. As partículas constituíntes destes (clastos, cantos, areas...) quedan unidas entre si.
A cementación, xunto coa compactación, producen a litificación.
Regoufe, Esmeriz, Chantada
Regoufe é un lugar da parroquia de Esmeriz, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente á provincia de Lugo. Segundo o INE tiña 4 habitantes en 2017, 1 muller e 3 homes.
Toponimia
O topónimo deriva xenitivo do antropónimo godo ou.
Feminicidio. Unha nova orde patriarcal en tempos de submisión
'Feminicidio. Unha nova orde patriarcal en tempos de submisión' é un ensaio da doutora en Filosofía, ensaísta e política galega Carme Adán publicado en 2018 no marco da colección Feminismos editado pola Editorial Galaxia, xunto cos libros Am@me, de Chis Oliveira e Amada Traba Díaz, e Chámame señora pero trátame coma a un señor de Inma López Silva.
Contido
“Coñecer, inverter e erradicar” son os tres momentos que Carme Adán considera necesarios para a eliminación da violencia machista. O ensaio parte do feito de que tal finalidade require, como punto de partida, pensar a violencia contra as mulleres (e non “violencia de xénero”) en calidade de feito político; se non indagamos na estrutura sociopolítica que a xerou e a reproduce acabaremos pasando por alto que os homes que asasinan foron educados dentro dela.
O poder das palabras
Ao longo do libro ponse especial énfase no poder da palabra. Desde que temos constancia os filósofos, os lexisladores, os médicos, os curas, os homes sabios consideraban a muller un espécime en minoría de idade perpetua. Para ela, expresarse, razoar ou argumentar estaba vetado e por iso o silencio forzoso (“calada estás máis guapa”) era o cómplice ideal para eliminar a posibilidade da articulación dun pensamento. A historia do feminismo foi silenciada por intelectuais e pensadores.
Para Adán a prohibición de acceder ao saber sempre foi acompañada do desprestixio dos saberes femininos. Moitas das mulleres que (desde Hipatia de Alexandría a Olympe de Gouges ou Rosalía de Castro) reclamaron e exerceron o seu dereito a intervir na ciencia, a pensar a sociedade, a escribir poemas, teñen biografías con desenlaces tráxicos ou inxustos.
Na sociedade patriarcal a expropiación da credibilidade das mulleres ten como función deixalas sen capacidade, limitalas a testemuñas silenciosas. Recuperar as palabras implicaría, na visión da autora, recuperar a credibilidade.
Carme Adán xulga que o propio concepto de feminicidio condensa séculos de dominación e morte, mais tamén de resignificación. Nese aspecto critica o erro conceptual —que implica unha mala comprensión do que é a violencia contra as mulleres— por parte de institucións coma a RAE.
A importancia da epistemoloxía
O ensaio reivindica a importancia de dispoñermos de conceptos e teorías feministas que axuden a indagar na violencia. Para a autora cada palabra importa, cada unha delas é a pel dos conceptos cos que se fan leis e programas, posúen carne, historia e fantasía que van mudando co paso do tempo. Analizar os conceptos que se refiren á violencia que sofren as mulleres é un importante traballo. Adán alude á precariedade epistémica, a falta de palabras acaídas para describir as situacións que viven as mulleres; tal ausencia constitúe na realidade unha inxustiza epistémica que acaba por afectar negativamente a outros aspectos relacionados coa saúde sexual e reprodutiva.
A obxectividade. Unha comunidade de significado
Carme Adán afirma que a obxectividade se converte nun compromiso feminista en canto que implica recoñecer os valores; non son estes algo que poidamos eliminar, senón unha parte máis do coñecemento. Recoñecelos é o camiño dunha obxectividade e investigar aqueles a partir dos cales se describiu a violencia contra as mulleres é unha forma de constatar o réxime patriarcal. A autora cre que o feminismo ha de ser un camiño de autodesignación: as mulleres defínense por elas mesmas e suplantan por fin a quen as suplantara á hora de caracterizar en que consiste o termo muller.
Xa que, continúa, palabras como xénero e igualdade son de uso común, tamén o deben de ser fenda salarial, queer, heteropatriarcado, feminicidio… A autora elixe algúns destes conceptos “conhistoria, carne e fantasía” para a súa reflexión, comezando polo termo mulleres. Debatelo lévanos a un campo de batalla dado que sempre fora heterodesignado; a Simone de Beauvoir d'O segundo sexo narra como se chega a ser muller fronte á tópica cultivada historicamente por homes; o amor romántico, o matrimonio e a maternidade, destinos trazados desde a infancia, conforman a tríade de dependencia na que as mulleres eran educadas. Tamén sería así hoxe, aínda que a orde se adapte aos novos tempos.
A construción sexo/xénero
Lémbranos Adán que no artigo de Gayle Rubin “O intercambio das mulleres” se definirá por vez primeira o sistema sexo/xénero. Xa Linda Nicholson postulaba que os conceptos xénero e sexo se atopaban mutuamente relacionados e intervidos no pensamento patriarcal. O valor que se asignaba ao sexo reproducía os roles feminino e masculino na sociedade, xerarquizados (unicamente o masculino goza de recoñecemento e poder). Segregar nenos e nenas na educación reforzaría esa distribución de roles, nos cales o que ten verdadeiro valor se atribúe ao elemento masculino. Cuestionando o sexo como unha construción social máis, na liña de Judith Butler e Donna Haraway, cuestiónase tamén a distribución de papeis de xénero: xa que se nos ensina a pensar mediante etiquetas, poderíase etiquetar atentendo á diversidade.
Pola diversidade de conceptos
O libro vai poñendo en acción a necesidade de superar a vella dialéctica e válese de varias propostas que xorden, por exemplo, dos movementos LGTBIQ, do transfeminismo (unha corrente que rexeita os termos muller e xénero) do ciberfeminismo social (que aposta por facer política a través dun activismo social en rede) do feminismo lésbico ou do feminismo branco heterosexual (que pensa que a violencia patriarcal agacha unha raíz común de homofobia e transfobia). Trátase tamén o concepto queer, empregado desde o século XVIII como un insulto para aquela persoa na que non se recoñecía de inmediato se era home ou muller.
A normativa da violencia. O espellismo da igualdade
Un pequeno percorrido pola historia do feminismo implica, na perspectiva da autora, observar a evolución da normativa sobre a violencia contra as mulleres. A obra explica como quedaran fóra dos Parlamentos e do dereito ao voto, isto é, fóra da cidadanía, ata que no século XX cando conseguiu o voto feminino. Reivindicar o papel das mulleres como científicas, filósofas, artistas, protagonistas en calquera campo da sociedade (alúdese nesta obra a Pardo Bazán, Betty Friedan, as xa citadas Rosalía e Simone de Beauvoir, Roxane Gay etc.) denuncia ao paso a súa invisibilización e marxinación, época tras época, nos máis diversos episodios: caza de bruxas, violación como parte da acción bélica, escravitude dupla (no traballo industrial ou de servizos e no traballo doméstico e reprodutivo) baixo o sistema capitalista... Estes feitos, para Adán, non son vestixio doutro tempo. Vivimos na época do espellismo da igualdade porque permanecen prácticas da violencia patriarcal máis arcaica (violación, asasinato) e se normalizan realidades coma o acoso, o abuso ou o maltrato físico e psicolóxico; porque continúa o réxime de discriminación produto dun sistema xerárquico no que, detalla polo miúdo a autora, se atribúen distintos traballos, espazos, tempos, recursos e poder aos homes e ás mulleres. E se ben certas políticas e Gobernos en principio regulan xustamente os espazos do público -e, en menor medida, do privado-, as correccións dos Estados patriarcais modernos continúan ocultando un acceso desigual aos recursos e un contrato non escrito de carácter reprodutivo-sexual. Non sería alleo aos hábitos seculares do patriarcado o tratar as mulleres como vítimas, seres débiles e necesitados de axuda; fuxir do ideario da vitimización suporía mudar a atribución de roles que garante o funcionamento do sistema; as mulleres non son vítimas, é a propia estrutura sociopolítica de violencia social a que as coloca nunha posición de maior vulnerabilidade. Educar unha moza no medo a ser violada converteríaa, segundo Adán, en vítima, e polo tanto actualizaría as ferramentas de control dun patriarcado de rostro máis amable.
A mobilización e as apropiacións
As consignas do feminismo como ameaza política, explica esta obra, resultaron moito máis visibles a partir do éxito da convocatoria do 8 de marzo de 2018, cando mulleres de todas as idades e ideoloxías diferentes saíron á rúa para loitar contra o patriarcado; tamén a partir da viralización do #metoo ou do mainstreaming que avalía o impacto diferencial de xénero que teñen as actuacións públicas para conseguir un cambio estrutural con perspectiva feminista. Incluso menciona Adán a sentenza de “La Manada” e a participación masiva de mulleres en campañas coma #Cuéntalo. Simultaneamente, e non por acaso, atopamos o ensaio de Chimamanda Ngozi Todos deberiamos ser feministas convertido en lema para camisetas, lacrando o seu valor e insinuando que se trata nunha moda da que extrae beneficio económico.