cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Voitre negro
Descrición
Mide ata máis dun metro de longo, cunha envergadura de alas de 250 a 295 cm. é un peso de 7 a 12 kg, o que o fai unha das aves voadoras máis pesadas é a falconiforme de maior tamaño. A plumaxe é uniformemente marrón escura, e ó lonxe parece negra. O pescozo, non moi longo, é rosa-azulado rodeado por plumas escuras. As alas son anchas e a cola ten unha lixeira forma de cuña. Non amosa dimorfismo sexual. Os inmaturos son algo máis escuros cós adultos.
Distribución e status
Viven no sur de Europa e na Asia central. En Europa encóntranse actualmente na Península Ibérica, en Mallorca, e no sur dos Balcáns. En Asia vive de Oriente Medio e norte da India ata o sur de Siberia, norte da China e Mongolia. Invernan no Sudán, no medio oriente, noroeste da India, Paquistán e Corea. As aves do sur de Europa son sedentarias; en Asia son en xeral as poboacións das zonas máis ó norte as que viaxan ó sur nos invernos fríos. Sobre todo en Europa reduciuse moito ou desapareceu en case tódalas áreas da súa antiga distribución. Xa non vive en Marrocos, Portugal, Italia a ex-Iugoslavia, Albania, Romanía, Moldavia e Israel.
En España a poboación medrou de 200 parellas reprodutoras en 1970 a case 1000 en 1992. En Mallorca hai unha organización para a protección da especie, que intenta tamén restablecela en Macedonia do Norte e o sur de Francia, mediante a solta de exemplares novos. En Mallorca había en 1991 uns 51 exemplares. En Grecia habería 16 parellas, unha en Bulgaria, de 3 a 6 na península de Crimea, na Rusia europea ó redor de 50. A situación en Asia é pouco coñecida. O IUCN calcula que a poboación total é de entre 7.200 e 10.000 parellas reprodutoras.
Viven en xeral en montañas e outeiros arborados, pero voan en campo aberto cando procuran alimento. En España prefire áreas de bosque mediterráneo; en Mallorca frecuenta os acantilados. Son máis axiña solitarios.
Alimentación e conduta
Estas aves preeiras aliméntanse de cadáveres de animais de tamaño mediano e grande. En ocasións, sobre todo no verán, cando falta o alimento, capturan lagartos ou tartarugas e nalgunhas ocasións pequenos mamíferos, coma esquíos e coellos. Ó redor dun cadáver é a variedade de voitre dominante. O seu bico forte permítelle comer partes duras coma músculos e coiros, cos que ás veces traga ósos pequenos. Evitan comer vísceras e expulsan as partes indixeribles en forma de egagrópilas.
Voa planeando, coa cabeza recollida e poucas veces bate as alas.
Reprodución
miniatura| Aegypius monachus . Son monógamos e fan os niños nas árbores, utilizan o mesmo niño, que van renovando ata que chega a ter un gran tamaño, varios anos. Non crían cada ano. A femia pon un ovo só, que incuban alternativamente os dous pais durante uns 55 días. Ata que o polo comeza a voar ten sempre a compañía dun adulto no niño.
Perífrase
Unha perífrase é unha figura retórica da linguaxe consistente en expresar por medio dun rodeo de palabras o que podería ser dito máis brevemente.
Xabier Iglesias
Francisco Xabier Iglesias López, nado na Coruña en 1967, é un escritor, humorista gráfico e columnista galego.
Traxectoria
É traballador dunha empresa privada do eido da formación corporativa. Como humorista gráfico empezou colaborando na sección Humor Galego de La Voz de Galicia no 1991, baixo a dirección de Siro López.
Deuse a coñecer como novelista no 2003 c' O soño do falcón, ficción histórica sobre a figura de Pedro Madruga. No 2008 publicou a súa segunda novela, Daniel e a porta do ceo. Ambientada na Galiza do século XII, narra a pescuda dun frade bieito das súas orixes, para o cal conta coa axuda do Mestre Mateo no ano que finaliza o Pórtico da Gloria.
Como columnista colabora con artigos de opinión en Xornal de Galicia e Vieiros.
Central nuclear de Lemoiz
miniatura|Central nuclear de Lemoiz
Proxecto
O proxecto de construción da central nuclear de Lemoiz xurdiu a principios da década de 1970, como parte dun ambicioso plan da empresa eléctrica vasca Iberduero (actualmente Iberdrola), que proxectaba varias centrais nucleares na costa vasca (en Lemoiz, Ea-Ispaster e Deba) e na ribeira do río Ebro, preto da localidade navarra de Tudela. As centrais de Deba e Tudela contarían con dous grupos de 1000 MW cada un, mentres que a de Ea–Ispaster contaría con seis unidades de 1000 MW cada un.
Nos primeiros anos da década dos setenta comezan as obras co recheo da cala de Basordas, para a instalación de dous reactores nucleares. Os traballos inícianse a falta dalgúns dos permisos de obras. Westinghouse proporcionaría os equipos para os sistemas de vapor, a turbina e a primeira carga de combustible nuclear. Lemoiz I entraría en servizo en novembro de 1976 e Lemoiz II en xuño de 1978. Cunha licenza provisional, que só permite a realización de obras provisionais, lévaronse a cabo a maior parte das obras.
En 1979, nunha protesta en Tudela que incluía o rexeitamento a esta central, morría por un disparo Gladys del Estal.
Inmunoelectroforese
miniatura|Inmunoelectroforese de foguete fundido dunha separación cromatográfica de afinidade de proteínas de [[soro sanguíneo|soro humano en ConA. Unha mostra de 15 microlitros de cada fracción é aplicada (empezando desde a esquerda) e déixase difundir durante unha hora, despois a electroforese realízase durante a noite. O pico "a" non é retido, o pico "b" é retido e eluído con metilmanosa, a frecha indica algunhas proteínas lixeiramente retidas.]]
Anfisbena (homónimos)
O nome anfisbena pode referire a:
Mitoloxía
Zooloxía
Sadio Mané
Traxectoria
Mané debutou como futbolista profesional o 14 de xaneiro de 2012 no FC Metz, nun partido da Ligue 2 francesa contra o SC Bastia.
A mellor televisión do mundo
A mellor televisión do mundo foi un programa semanal da Televisión de Galicia que se emitiu na tempada 1987-1988, dirixíao Manuel Abad quen tamén o presentaba xunto con Ana Cermeño, Mercedes Suárez e Carmen Rábade. O programa estaba dedicado á televisión e nel emitíanse producións, tanto de ficción como documentais, de todo o mundo que polo seu carácter anovador ou polos seus recursos expresivos experimentais constituísen exemplos notorios de televisión de calidade. En cada programa preséntabase unha xustificación da elección da produción que se ía emitir, traducida ou subtitulada, na primeira emisión presentouse o telefilme da Channel Four británica Max Headroom: 20 Minutes into the Future, onde aparecía Max Headroom, unha animación que semellaba xerada por computador e que se converteu nun carácter recorrente do programa.
Sadio Mané
Traxectoria
O 31 de agosto de 2012 fichou polo FC Red Bull Salzburg austríaco a cambio de 4 millóns de euros.
O 1 de setembro de 2014 fichou polo Southampton FC da Premier League inglesa a cambio de 11.8 millóns de libras, asinando co equipo inglés un contrato por catro anos.
Palmarés
Red Bull Salzburg
Liverpool
Senegal
Inmunoelectroforese
A inmunoelectroforese é un nome xeral aplicado a varios métodos bioquímicos para a separación e a caracterización de proteínas baseados na electroforese e a reacción con anticorpos. Todas as variantes de inmunoelectroforese requiren inmunoglobulinas (anticorpos), que reaccionan coas proteínas para que sexan separadas ou caracterizadas. Os métodos foron desenvolvidos e usados extensamente durante a segunda metade do século XX. Por orde case cronolóxica apareceron os métodos seguintes: análise inmunoelectroforética (inmunoelectroforese unidimensional ad modum Grabar), inmunoelectroforese cruzada (inmunoelectroforese cuantitativa bidimensional ad modum Clarke e Freeman ou ad modum Laurell), inmunoelectroforese foguete (inmunoelectroforese cuantitativa unidimensional ad modum Laurell), inmunoelectroforese foguete fundido ad modum Svendsen e Harboe, inmunoelectroforese de afinidade ad modum Bøg-Hansen.
A agarosa en láminas de xel ao 1% de aproximadamente 1 mm de grosor tamponadas a alto pH (arredor de 8,6) é o material tradicionalmente preferido para a electroforese con reacción con anticorpos. A agarosa foi elixida como matriz do xel porque ten grandes poros que permiten o libre paso e separación das proteínas, pero proporciona á vez unha áncora para os inmunoprecipitados de proteínas e anticorpos específicos. Realízase a un pH alto porque os anticorpos son practicamente inmóbiles a alto pH. Recoméndase xeralmente un equipo de electroforese cunha placa de arrefriamento horizontal.
Os inmunoprecipitados poden observarse no xel de agarosa húmido, pero son tinguidos con colorantes para as proteínas como o Azul Brillante Coomassie no xel seco. En contraste coa SDS-electroforese en xel, a electroforese en agarosa permite manter as condicións nativas, conservando a estrutura nativa e as actividades das proteínas en investigación, por tanto, a inmunoelectroforese permite a caracterización de actividades encimáticas, de unión a ligandos etc., ademais da separacion electroforética.
Tipos
A análise inmunoelectroforética ad modum Grabar é o método clásico de inmunoelectroforese. As proteínas son separadas por electroforese, despois aplícanse os anticorpos nun suco próximo ás proteínas separadas e fórmanse inmunoprecipitados despois dun período de difusión das proteínas separadas e anticorpos. A introdución da análise inmunoelectroforética deu un gran pulo á química de proteínas, algúns dos primeiros resultados foron a resolución de proteínas en fluídos biolóxicos e extractos biolóxicos. Entre as importantes observacións feitas estiveron a caracterización do gran número de proteínas diferentes do soro, a existencia de varias clases de inmunoglobulinas e a súa heteroxeneidade electroforética.
miniatura|esquerda|A [[glutamato deshidroxenase (pGluDH) de Plasmodium separada por contrainmunoelectroforese ]]
A inmunoelectroforese foguete é unha inmunoelectroforese cuantitativa unidimensional. O método foi utilizado para a cuantificación de proteínas do soro humano antes de que aparecesen os métodos automatizados.
A inmunoelectroforese foguete fusionada é unha modificación dunha inmunoelectroforese cuantitativa unidimensional usada para unha medida detallada de proteínas en fraccións procedentes dos experimentos de separación de proteínas.
A estrutura aberta do inmunoprecipitado no xel de agarosa permite a unión adicional de anticorpos marcados radioactivamente para revelar proteínas específicas. Esta variación foi utilizada para a identificación de alerxias por reacción con IgE.
Uso actual
Dous factores detererminan que os métodos inmunoelectroforéticos non se utilicen amplamente. O primeiro é que dan moito traballo e requiren certa experteza manual. O segundo é que necesitan cantidades bastante grandes de anticorpos policlonais. Hoxe a electroforese en xel seguida de electroblotting é o método preferido para a caracterización de proteínas debido á súa facilidade de operación, a súa alta sensibilidade e o seu baixo requirimento de anticorpos específicos. Ademais, as proteínas son separadas por electroforese en xel baseándose no seu peso molecular aparente, que non é realizado por inmunoelectroforese, pero, non obstante, os métodos inmunoelectroforéticos son aínda útiles cando se necesitan condicións non redutoras.
Patricia Argerey Vilar
Patricia Argerey Vilar, nada en Lugo en 1977, é unha economista galega.
Membro destacada do colectivo de mulleres no sistema CTEM, é unha impulsora da incorporación da muller ás novas tecnoloxías.
Na actualidade (2018) é a directora da Axencia Galega de Innovación.
Traxectoria
É Licenciada en Economía pola Universidade San Pablo CEU de Madrid. Fixo un máster en Estudos Políticos Aplicados pola Fundación Internacional e para Iberoamérica de Administración e Políticas Públicas (FIIAPP) de Madrid, fundación que traballa na mellora de sistemas públicos en máis de 100 países, xestionando proxectos de cooperación internacional. É Doutora en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade Complutense de Madrid.
Entre marzo de 2003 e outubro de 2004 foi coordinadora de Proxectos de I+D no Instituto Universitario de Estudos Europeos da Universidade CEU San Pablo, Madrid. De outubro de 2004 a setembro de 2009 foi secretaria xeral de dito Instituto Universitario, amais de profesora da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais da Universidade CEU San Pablo.
Entre outubro de 2008 e setembro de 2009 foi profesora titular da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais da Universidade Complutense de Madrid.
En setembro de 2009 comezou a traballar como asesora do Gabinete do Presidente da Xunta de Galicia, e en xaneiro de 2013 pasou a ser xefa do Gabinete do Conselleiro de Economía, Emprego e Industria da Xunta de Galicia. Desde decembro de 2016 é a directora da Axencia Galega de Innovación.
Mosteiro, Toiriz, Vila de Cruces
Mosteiro é un lugar da parroquia de Toiriz, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 13 habitantes (5 homes e 8 mulleres), o que supón unha diminución de 6 habitantes con respecto ao ano 2000.
Eligio Núñez
Eligio Núñez Muñoz, nado en Ourense o 2 de abril de 1906 e finado en Vilariño Frío (Montederramo) o 1 de novembro de 1936, foi un mestre e político galego.
Galería de imaxes do convento de San Domingos de Bonaval
O convento de San Domingos de Bonaval é un antigo convento dominico de Santiago de Compostela.
Douglas Coupland
Douglas Coupland, nado en Söllingen (Rheinmünster) o 30 de decembro de 1961, é un escritor de ficción, dramaturgo e artista visual canadense.
É coñecido principalmente pola súa novela de 1991 Generation X: Tales for an Accelerated Culture, que popularizou o termo "Xeración X", así como tamén pola súa obra Microserfs (1995).
Pleonasmo
O pleonasmo é unha figura retórica consistente en engadir palabras innecesarias pero enriquecedoras polo seu valor expresivo.
Eleccións xerais de España de 1933
miniatura|200px|O presidente do Goberno [[Alejandro Lerroux.]] O 19 de novembro de 1933 celebrouse a primeira volta das segundas eleccións xerais da Segunda República Española para as Cortes e foron as primeiras en que as votaron as mulleres exerceron o dereito ao voto. As eleccións deron a maioría aos partidos de centro-dereita e de dereitas, o que deu lugar ao denominado bienio radical-cedista ou bienio negro dos anos 1933-1936.
Porteiro, Santa Baia de Búbal, Carballedo
Porteiro é un lugar da parroquia de Santa Baia de Búbal, no concello de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 estaba deshabitado.
Toponimia
O topónimo deriva de porto (paso dun río ou dun monte), en latín (orónimo).
Eleccións xerais de España de 1933
A convocatoria das eleccións
O presidente da República Niceto Alcalá-Zamora decidiu resolver a crise suscitada pola disolución da coalición republicano-socialista que sustentara ao goberno de Manuel Azaña durante o primeiro bienio coa disolución das Cortes elixidas en xuño de 1931, porque creu que estas xa non representaban á opinión pública dominante nese momento logo das fortes reaccións e tensións que se viviron en España como consecuencia da política reformista emprendida polo goberno social-azañista. E por iso buscou orientación e harmonía definitiva, acudindo á consulta directa da vontade xeral, tal como dicía no preámbulo do decreto de convocatoria das eleccións.
A nova lei electoral aprobada o 27 de xullo de 1933 introduciu algúns cambios respecto da que se aplicou nas eleccións anteriores de xuño de 1931: elevouse ao 40% a cantidade de votos requirida por unha candidatura para triunfar na primeira volta, mentres que na segunda, que se celebraría si ningún candidato chegaba a esa cifra, só podían participar quen alcanzasen o 8% dos votos. Ademais posibilitouse o cambio na composición das candidaturas entre a primeira e a segunda voltas. Pero mantívose o esencial: era un sistema electoral maioritario de listas abertas que premiaba ás candidaturas que obtivesen máis votos, polo que os partidos que conseguisen presentarse en coalición conseguían un maior número de deputados que si se presentaban en solitario.
Resultados nas circunscricións galegas
miniatura|[[Emilio González López.]] miniatura|[[José Calvo Sotelo.]] miniatura|[[Santiago Casares Quiroga.]]
A Coruña
17 escanos a elixir. As dereitas, vencedoras en votos, obteñen 8 deputados; fronte aos tamén 8 da segunda lista máis votada, a formada pola coalición entre o Partido Republicano Gallego e o Partido Radical. O PRC obtén o escano restante.
Lugo
10 escanos a elixir. Imponse con 6 escanos a coalición PRR-PRC, fronte aos 4 deputados electos polas dereitas.
Ourense
9 escanos a elixir: as dereitas obtiveron 5, fronte aos 4 do Partido Radical.
Pontevedra
13 escanos a elixir: os 10 das maiorías gañounos a coalición entre PRR, PRC e PRLD, mentres os 3 das minorías adxudicáronllos as dereitas.
Clara
Clara pódese referir a:
Nome
Personaxes co nome propio Clara.
Eugenie Bouchard
miniatura
Eugenie Bouchard, nada en Montreal (Quebec) o 25 de febreiro de 1994, é unha tenista profesional canadense.
Traxectoria
O seu único título da WTA é o torneo de Nuremberg de 2014 onde venceu a checa Karolina Pliskova, pero tamén acadou a final de Wimbledon, onde caería ante Petra Kvitova, e as semifinais do Open de Australia e de Roland Garros nese mesmo ano, conseguindo así o 20 de outubro de 2014 o quinto posto do ránking WTA que ata o de agora é o súa mellor posición.
Xeraniol
O xeraniol é un monoterpenoide e un alcohol oloroso. É o compoñente principal dos aceites de rosa, palmarosa, e citronela (tipo Xava). Tamén aparece en pequenas cantidades no xeranio, limón, e moitos outros aceites esenciais. Ten o aspecto dun aceite claro amarelo pálido. e é insoluble en auga, pero soluble nos solventes orgánicos máis comúns. Ten un recendo a rosas e utilízase comunmente en perfumes. Utilízase nos aromas a melocotón, framboesa, pomelo, mazás vermellas, ameixas, lima, laranxa, limón, sandía, ananás, e arando.
Uso
O xeraniol é un efectivo repelente de orixe vexetal dos mosquitos. Ademais, pode atraer ás abellas, xa que é producido polas glándulas odoríferas das abellas do mel para marcaren con el as flores que teñen néctar e localizaren as entradas ás súas colmeas.
Aínda que o xeraniol e outros compostos olorosos se atopan de forma natural no tabaco envellecido, o xeraniol aparece na lista de 599 aditivos engadidos ao tabaco para mellorar ao seu aroma elaborada en 1994 por varias compañías tabaqueiras.
Bioquímica
O grupo funcional baseado no xeraniol (o xeraniol sen o seu OH terminal) denomínase xeranil. É importante na biosíntese doutros terpenos. É un subproduto do metabolismo do sorbato, o que fai que sexa un contaminante indesexado do viño se nel crecen bacterias.
Reaccións
En solucións ácidas, o xeraniol convértese no terpeno cíclico alfa-terpineol.
Eve Ensler
Eve Ensler, nada en Scarsdale, Nova York o 25 de maio de 1953, é unha dramaturga, feminista e activista social estadounidense coñecida internacionalmente pola súa obra teatral Vagina Monologues (en Os monólogos da vaxina).
Traxectoria
Nada nunha familia de pai xudeu e nai cherokee. Graduouse na prestixiosa universidade privada Middlebury College en 1975.
As actividades pacifistas nas que participou por todo o mundo fixérona merecedora de varios premios importantes, incluído un por liderado que lle outorgou no 2002 a organización humanitaria Amnistía Internacional.
En febreiro do 2004, Ensler participou coas actrices estadounidenses Sally Field, Jane Fonda e Christine Lahti nunha manifestación para pedirlle ao goberno de México que reabrise a investigación dos feminicidios en Ciudad Juárez, na fronteira con Texas, Estados Unidos.
Premios e recoñecementos
Entre outros moitos, Eve Ensler recibiu os seguintes:
Traverse City, Michigan
Demografía
Segundo o censo americano de 2000, a súa poboación era de 14.532 habitantes. En 2006, foi estimada unha poboación de 14.407, un decrecemento de 125 (-0.9%).
Xeografía
De acordo co United States Census Bureau ten unha área de 22,6 km², das cales o 21,8 km² están cubertas por terra e 0,8 km² por auga.
Localidades próximas
O diagrama seguinte representa as localidades nun radio de 24 km ao redor de Traverse City. 400px|esquerda|Localidades veciñas
Circunlocución
A circunlocución é un recurso estilístico do compoñente morfosintáctico que actúa por acumulación. Consiste en expresar por medio dun rodeo de palabras algo que pode designarse máis directamente.
Galería de imaxes de faisáns de Galicia
Os faisáns (familia Phasianidae) son un amplo grupo de aves da orde dos Galiformes.
Eurocorpo
O Eurocorpo (en inglés Eurocorps, en francés Corps européen, en alemán Eurokorps), é o Corpo de Exército ao servizo da Unión Europea (UE) e a OTAN, certificado por esta última como Corpo de Exército de Reacción Rápida e Forza de Resposta OTAN. Ten a súa orixe na brigada xermano-francesa creada entre 1989 e 1992, posta en activo en outubro de 1991, a iniciativa común de cooperación militar entre ambos os países, polo presidente da República Francesa, François Mitterrand, e o chanceler alemán, Helmut Kohl, co fin de contribuír á posta en práctica da Política Exterior e de Seguridade Común da Unión Europea (PESC). Este exército de elite simboliza a reconciliación entre ambos os países e unha das máis novas concepcións de Exército Europeo conxunto e regular entre múltiples estados ou nacións de Europa respectando as súas diversas identidades diferenciais baixo un mesmo grupo militar.
O 12 de outubro de 1993, Bélxica sumouse a esta forza cunha División Mecanizada e o 1 de xullo de 1994, o Consello de Ministros español autorizou a participación de España con outra División Mecanizada. A integración definitiva quedou completada o 31 de decembro de 1998 coa incorporación da Brigada de Infantería Mecanizada Estremadura XI e as unidades restantes do Núcleo de Tropas Divisionario (NTD) da División Mecanizada Brunete.
Con esta iniciativa, o Goberno español quixo contribuír ao proceso de construción da Unión Europea, na súa dimensión de seguridade e defensa, e reforzar a capacidade operativa da entón activa Unión Europea Occidental (UEO) e da Alianza Atlántica (OTAN), tendo en conta a dispoñibilidade do Eurocorpo ao servizo, tanto da UEO, como da OTAN.
O Eurocorpo foi declarado oficialmente operativo en novembro de 1995, incorporándose Luxemburgo en 1996.
O Eurocorpo está composto por cinco estados membros: Alemaña, Bélxica, España, Francia e Luxemburgo. No seu Cuartel Xeral en Estrasburgo (Alsacia) tamén se atopan permanentemente militares de Italia, Polonia, Grecia e Turquía.
Informe de La Rochelle
É o acta fundacional do Eurocorpo. O documento define o Eurocorpo como un corpo armado europeo multinacional que non forma parte da estrutura militar integrada da OTAN. Inicialmente o Eurocorpo nace como unha iniciativa franco-alemá, pero se declara aberto á participación doutros países da Europa Occidental.
O 22 de maio de 1992, durante o Cume de La Rochelle, Mitterrand e Kohl toman a decisión oficial de crear o Eurocorpo adoptando o informe común dos ministros de Defensa francés e alemán. O 1 de xullo de 1992, un Estado Maior provisional instálase en Estrasburgo para crear as bases do Cuartel Xeral do Eurocorpo.
Funcións do Exército Europeo
A decisión do emprego desta unidade é competencia de cada Goberno. Actualmente este emprego poderá ser no marco da Unión Europea, no marco da OTAN ou ben de forma independente.
De acordo cos textos fundacionais, inicialmente o Eurocorpo era unha unidade constituída como instrumento común dos gobernos das nacións participantes e que podería desempeñar os seguintes tipos de misións:
Castelo Branco
miniatura|dereita|180px|Escudo de Castelo Branco
miniatura|dereita|180px|Localización de Castelo Branco en Portugal
Castelo Branco é unha cidade de Portugal, situada no centro interior do país, a unha distancia aproximada de 260 km ao nordeste de Lisboa. O concello sumaba 55.809 habitantes en 2001. O casco urbano propio achegábase aos 31.000 habitantes
Administración
Castelo Branco é un dos municipios maiores de Portugal, cunha superficie de 1.439,94 km², subdividido en 25 freguesías administrativas. Limita polo norte con o concello do Fundão, polo leste con Idanha-a-Nova, polo sur con España, polo suroeste con Vila Velha de Ródão e polo oeste con Proença-a-Nova e máis con Oleiros.
Sampaio, Toiriz, Vila de Cruces
Sampaio é un lugar da parroquia de Toiriz, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 16 habitantes (7 homes e 9 mulleres), o que supón unha diminución de 2 habitantes con respecto ao ano 2000.
Castelo Branco
Administración
Forma parte da rexión Centro e da subrexión da Beira Interior Sur. É a capital do distrito de Castelo Branco, que contaba con 208.069 habitantes en 2001.
O distrito de Castelo Branco corresponde aproximadamente á antiga provincia da Beira Baixa.
Subdivisións administrativas
As freguesías de Castelo Branco son as seguintes:
Historia
En 1213 recibiu carta foral de Pedro Alvito, cedida polos templarios, na que aparece a denominación Castel-Branco. Dous anos despois, o papa Inocencio III confirmouna, dándolle o nome de Castelobranco.
O mesmos templarios mandaron erguer as murallas e o castelo, entre 1214 e 1230. No interior dese recinto encóntrase a igrexa de Santa Maria do Castelo, antiga sede da freguesía. Aquí se reunían en asemblea dos homens-bos e as autoridades monástico-militares, até o século XIV.
No 1510 foille concedida nova carta foral a Castelo Branco, polo rei Manuel I.
En 1771 é elevada á categoría de cidade polo rei Xosé I, á par que o papa Clemente XIV crea a diocese de Castelo Branco que viría a ser extinta en 1881.
O Pazo Episcopal (anexo ao actual Museo Francisco Tavares Proença Júnior) é unha das mellores mostras do pulo da cidade na Idade Moderna. Mandado construír polo bispo da Guarda, Nuno de Noronha, entre 1596 e 1598, pasaría a ser logo a residencia dos bispos de Castelo Branco.
Economía
A cidade ten sona en Portugal pola súa artesanía de colchas. En canto a industrias modernas é sede da compañía Centauro, que fabrica refixeradores, e da multinacional láctea Danone.
Patrimonio
O xardín do Pazo Episcopal (1725), o castelo dos templarios e o Museo Francisco Tavares Proença Júnior, localizado no antigo Pazo Episcopal, rico en pezas arqueolóxicas, tapizarías, numismática e pintura quiñentista portuguesa.
Eventos
Quince días despois do Domingo de Pascua festéxase a Feira da Señora de Mércules. Parte da tradición é tamén a Procesión dos Pasos.
Félix Salgado del Moral
Félix Segundo Salgado del Moral, nado en Ceuta o 1 de decembro de 1908 e finado en León o 18 de agosto de 1936, foi un mestre galego.
O Porriño
O Porriño é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Vigo, en concreto ao Val da Louriña. Segundo o IGE en 2018 tiña 19.740 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Félix Salgado del Moral
Traxectoria
Fillo de Alejandro Salgado Biempica e sobriño de Arturo Salgado Biempica. Na ditadura de Primo de Rivera foi presidente das xuventudes da Unión Patriótica. Mestre de Ourense, membro da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e redactor de Escuela de Trabajo. Defendeu a permanencia da FETE na ITE. Como membro de ATEO, foi o seu representante no Congreso Internacional de Educadores Proletarios celebrado en París en xullo de 1933. Con Baltasar Vázquez e Luís Soto eran a liña máis radical de ATEO. Mestre en Castrelo de Miño, co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi alistado no exército franquista, e o 18 de agosto de 1936 foi fusilado no campo de tiro de Puente Castro en León.
O Porriño
Xeografía
Limita ao norte co municipio de Mos, ao noroeste co de Vigo, ao oeste co de Gondomar, ao sur co de Tui, ao sursueste co de Salceda de Caselas e ao leste co de Ponteareas.
Medio ambiente
O Porriño sofre unha deterioración medioambiental dende principios do século XX, que se está intentado paliar.
Na actual localización dos parques industrias do concello estendíase un enorme ecosistema de lagoas, hábitat de moitas especies. A maioría deste territorio foi secado e recheado do que só se conserva o espazo natural das Gándaras de Budiño. Neste lugar atópanse especies vexetais e animais. Na fauna destaca o sapoconcho galego e a erceta común. Na flora destaca a presenza dunha planta carnívora, a orballiña (Drosera rotundifolia).
Avro Ashton
O Avro 706 Ashton foi un prototipo británico de avión de pasaxeiros a reacción fabricado por Avro durante os anos 50. Aínda que voou case un ano despois do de Havilland Comet, representou un programa experimental e nunha tivo a intención de converterse nun avión para uso comercial.
Deseño e desenvolvemento
O Avro 689 Tudor 9 estaba baseado no avión de pistóns Avro 689 Tudor II usando a experiencia do traballo coa versión experimental Tudor 8 equipado con reactores Rolls-Royce Nene e que voara por vez primeira o 6 de setembro de 1948. O Avro Type 689 Tudor 9 posteriormente foi bautizado como Avro 706 Ashton e era un avión con catro reactores de investigación impulsado por Rolls-Royce Nene emparellados en góndolas nas ás.
Fabricáronse seis exemplares usando a fuselaxe do Tudor, comezando coa conversión do Tudor I con motores Nene 5. Os seguintes Ashton incorporaron o mellorado Nene 6 e contaban cunha deriva máis cadrada e grande e un tren de aterraxe en triciclo. Os motores estaban estreitamente agrupados en dúas góndolas que se alineaba perfectamente coas ás. A disposición de catro motores compensaba o pouco pulo dos primeiros reactores e reducía en gran parte os efectos asimétricos que poderían afectar ao avión no caso da perda dun motor.
A tripulación estaba formada por piloto, copiloto, navegador, enxeñeiro de voo e operador de radio, agrupados na cabina de voo e no compartimento frontal do aparello.
Historial operacional
A pesar de ser un dos primeiros transportes aéreos equipado con reactores, o Ashton dedicouse principalmente a traballos experimentais e ao pouco tempo foi eclipsado tecnoloxicamente polo primeiro avión de pasaxeiros a reacción que entrou en produción, o de Havilland Comet.
O Ashton WB491 foi modificado cunha montaxe baixo a fuselaxe para probar motores de turbina. Foi usado por Rolls Royce para probas cos seus motores Conway e Avon.
O Porriño
Medio ambiente
O río Louro ademais, que atravesa esta zona e a propia vila do Porriño, está moi contaminado. Tamén as canteiras supoñen un forte impacto paisaxístico e acústico.
Avro Ashton
Historial operacional
Bristol Siddeley usou o Ashton WB493 como banco de probas para o seu turborreactor Olympus. O avión equipouse con dous motores Olympus baixo as ás, fóra dos Nenes. Este aparello tivo un papel principal na película británica de 1960 Cone of Silence. Posteriormente o mesmo avión usouse como banco de probas para o motor Bristol Siddeley Orpheus.
O Porriño
Poboación
Fonte: Instituto Nacional de Estadística, INE 1857-2018
Avro Ashton
Historial operacional
No presente a fuselaxe do Ashton 2 (WB491) consérvase no Newark Air Museum, no Reino Unido.
O Porriño
Historia
No municipio encontráronse abundantes vestixios do Paleolítico e da Idade de Bronce, especialmente na parroquia de Budiño, o que evidencia unha moi temporá ocupación do territorio. O xacemento paleolítico das Gándaras de Budiño e o gravado rupestre do Monte Castelo son, de feito, os dous bens de interese cultural declarados no concello.
Durante a Idade Media o réxime señorial estivo fortemente consolidado no Porriño, dominado por castelos dos que hoxe apenas se conservan restos: os castelos de Mirabel e Orbenlle e a fortaleza de Erbilone.
O Porriño naceu como poboación de cruzamento de camiños, situado ademais na ruta de peregrinación a Santiago dende Portugal.
Neste territorio, nos primeiros anos do século XIX, chegaron a funcionar concellos en Mosende e O Porriño. Iniciado o proceso de constitución definitiva dos concellos actuais, no século XIX, dentro do Partido xudicial de Tui, créase o concello do Porriño, integrado daquela por sete parroquias, aínda que coa mesma estrutura superficial. Con posterioridade, en 1904, creouse a parroquia de Cans, segregada da de Atios; ademais dende 1920 funciona a Entidade Local Menor de Chenlo.
Patrimonio
Escultura de [[Suso Balado en homenaxe aos canteiros da zona.|miniatura|dereita|200px]] En 2007, o Concello do Porriño promoveu unha votación popular para escoller sete lugares destacados no municipio, as sete marabillas do Porriño. As escollidas, por esta orde, foron as seguintes:
Goberno e política
O alcalde do concello do Porriño é Alejandro Lorenzo Alonso, do PPdeG. Acadou a alcaldía en 2021 trala dimisión de Eva García de la Torre, do PSdeG-PSOE.
Lidia Gómez
Lidia Gómez Martínez, nada en Ordes en 1994, é unha escritora galega.
O Porriño
Goberno e política
Tralas eleccións municipais de 2015, Eva García de la Torre acadou a alcaldía cos votos dos catro concelleiros do PSdeG-PSOE, dos dous concelleiros de UDDL (que entraron a formar parte do goberno municipal), dos dous concelleiros do BNG e o concelleiro de EU-Son. Nos comicios de 2019 volveu ser elixida alcaldesa cos votos de PSdeG-PSOE (4), SON En Común (2), BNG (2) e UDDL (1). O goberno quedou formado polos concelleiros de PSdeG e BNG. Porén, as diferenzas entre SON En Común e a alcaldesa levaron a Eva García de la Torre a presentar a súa dimisión en novembro de 2021. No pleno da investidura o concelleiro de UDDL abstívose, polo que a alcaldía recaeu no candidato do PPdeG, Alejandro Lorenzo Alonso.
O concello de Porriño estrutúrase en diferentes concellerías: de cultura e normalización lingüística, de servizos municipais: deportes, mocidade, transportes e alumeado público; de medio ambiente; de benestar social e participación cidadá, de promoción económica, turismo e comercio e policía local; e de obras. O concello celebra plenos ordinarios cada mes, aínda que con frecuencia celébranse plenos extraordinarios, co fin de debater temas e problemas que afectan ao concello.
Economía
miniatura|Mercado de 1970 deseñado por [[Xosé Bar Boo.]] miniatura|Canteira de [[granito Rosa Porriño, Atios.]] O concello do Porriño conta cunha importante industria, grazas principalmente á súa situación nun importante nó de comunicacións próximo á cidade de Vigo e a Portugal. A puxanza industrial do municipio tivo como precursores a instalación no Porriño en 1924 de Marucoga (primeiro matadoiro cooperativo de Galicia) e en 1939 da química Zeltia.
Na actualidade, o granito extraído das canteiras deste municipio, coñecido como "rosa porriño", é transportado a mercados internacionais dende o Porto de Vigo. Nos últimos anos aumentou notablemente a capacidade transformadora da industria graniteira, que agora incluso importa materias primas doutros países para a súa elaboración.
Lidia Gómez
Traxectoria
Estudante de Filoloxía hispánica. En 2013 gañou a novena edición do Premio Biblos-Pazos de Galicia. Tamén estudou o Grao en Filoloxía galega.
O Porriño
Economía
O municipio conta ademais con dous parques industriais, As Gándaras e A Granxa, e un tecido empresarial bastante diversificado, no que destacan as industrias químico-farmacéutica (grupo Zendal), da automoción, alimentación e loxística. No Porriño teñen a súa sede dous dos centros tecnolóxicos punteiros de Galicia: o CTAG (Centro Tecnolóxico do Automóbil de Galicia) e Aimen (Asociación de Investigación Metalúrxica do Noroeste).
Esta puxanza industrial sitúano como o terceiro concello con máis capacidade industrial da provincia de Pontevedra, o primeiro en relación coa súa poboación. A pesar disto, mantén unha taxa de desemprego lixeiramente superior á media galega.
Deporte
Varios dos equipos de fútbol do concello son o Porriño Industrial Club de Fútbol, Unión Deportiva Atios e Club Deportivo Pontellas, os tres de división preferente autonómica na tempada 2014-15. No balonmán está o Club Balonmano Porriño.
No ano 1999 celebrouse no concello o Campionato de España de Ciclocross.
Lugares do Porriño
Para unha lista completa de todos os lugares do concello do Porriño vexa: Lugares do Porriño.
LanguageTool
miniatura|100px|Logo de LanguageTool. LanguageTool é revisor ortográfico e gramático libre e de código aberto multiplataforma que pode ser utilizado como unha extensión en LibreOffice/OpenOffice, Vim, Emacs, Firefox e Thunderbird, ou como aplicación de ordenador independente. Tamén pode integrarse en sitios web.
Comezado por Daniel Naber para a súa tese de diplomatura en 2003 (naquel entón escrito en Python), agora ten ao redor de 10 colaboradores habituais e soporta máis de 20 linguas.
Baseado en patróns de detección erro, créanse as regras e despois revísanse no texto dado.
WikiCheck
LanguageTool ten unha páxina web comunitaria para comprobar contido da Wikipedia. Pode ser un artigo só, o contido dun cambio recente ou unha parte pequena de Wikipedia.
Editorial Compostela
A Editorial Compostela, fundada en 1938 en Santiago de Compostela por Juan Sáenz-Díez García, é a editorial do xornal El Correo Gallego, pertencentes ámbalas dúas empresas ao Grupo Correo Gallego.
Descrición
Foi propietaria dos desaparecidos El Compostelano e La Noche. Dedícase á publicación, impresión, edición e/ou venda de periódicos, libros, boletíns como o Diario Oficial de Galicia, revistas e produtos audiovisuais, como a serie de televisión Pratos Combinados.
Obras publicadas
miniatura|A [[Biblioteca 114 é un dos produtos da Editorial Compostela.]] Entre outras, sacou do prelo as seguintes:
Zacharias Werner
Friedrich Ludwig Zacharias Werner, nado en Königsberg (Prusia) o 18 de novembro de 1768 e finado en Viena o 17 de xaneiro de 1823, foi un poeta, dramaturgo e predicador alemán.
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Königsberg, e foi ás clases de Immanuel Kant. Na súa perspectiva vital recibiu tamén a influencia de Jean-Jacques Rousseau e os seus seguidores alemáns. Tivo unha vida irregular, cunha serie de matrimonios desgraciados. Con todo, o seu talento foi recoñecido axiña, e en 1793 converteuse en secretario de cámara da administración prusiana en Varsovia. En 1805 obtivo un despacho en Berlín, pero dous anos despois deixou a administración pública para comezar a viaxar.
No curso das súas viaxes, por correspondencia, coñeceu moitas figuras literarias eminentes da época, como Goethe en Weimar ou Germaine de Staël en Coppet. En 1811, en Roma uniuse á Igrexa católica. Foi ordenado sacerdote en 1814 en Aschaffenburg, e durante un tempo mudou a pluma polo púlpito, converténdose nun predicador popular en Viena, onde durante un congreso en 1814 os seus elocuentes sermóns foron escoitados por un nutrido público. Tempo despois foi nomeado sacerdote da catedral de Kaminiec.
Obras
dereita|miniatura|200px|Martin Luther oder Die Weihe der Kraft, 1870.
Logrou levar as súas pezas aos escenarios, onde tiveron boa acollida. A ópera de Verdi Attila baséase no drama homónimo de Werner. A súa peza ''Der 24. Februar'', chamada así pola data de defunción da súa nai e un amigo íntimo, introduciu a era das chamadas "traxedias do destino". Varios dos seus poemas dramáticos foron deseñados para evanxelizar membros da masonaría.
A Senra, Toiriz, Vila de Cruces
A Senra é un lugar da parroquia de Toiriz, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 74 habitantes (40 homes e 34 mulleres), o que supón unha diminución de 3 habitantes con respecto ao ano 2000.
Anteigrexa
miniatura|Torre no elizate de [[Zamudio.]] Unha anteigrexa ou elizate é unha localidade ou distrito municipal do País Vasco que ten a súa orixe nas comunidades que se organizaban ao redor dunha igrexa e tiñan como órgano de goberno a asemblea de todos os veciños que se organizaba en concello aberto celebraba no pórtico ou adro da igrexa parroquial.
A orixe desta organización que ten relevo sociopolítico, baséase nos seguintes elementos:
En Biscaia esta institución básica consolídase cando se crean as Xuntas Xerais, que son as reunións dos representantes dos diferentes elizate dun determinado territorio. Esta institución gozaba dunha moi ampla autonomía respecto dos órganos de goberno do Señorío. Os foros de 1452 e 1526 non inclúen máis que unha moi reducida normativa con respecto ás autoridades dos elilzates.
Organización
Formaban parte da denominada Tierra Llana e rexíanse, e rexen, polo dereito foral, en contraposición dos foros da vilas e cidades.
A responsabilidade do goberno correspondía á asemblea de veciños que presidía un fiel síndico procurador xeral que adoptaba como representación de autoridade o chuzo ou lanza do elizate.
Xegunde, Vilabol de Suarna, A Fonsagrada
Xegunde é un lugar da parroquia de Vilabol de Suarna, no concello lugués da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres), o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 39 habitantes.
Anteigrexa
Organización
Os elizates estaban divididos en confrarías que corespondían aos seus barrios. Actualmente en moi poucos sitios mantense esta institución. Un exemplo da súa pervivencia é a anteigrexa de Iurreta.
Xegunde, Vilabol de Suarna, A Fonsagrada
Festas
Celébrase a festa de San Roque o 16 de agosto.
Alejandro de la Sota
Alejandro de la Sota Martínez, nado en Pontevedra o 20 de outubro de 1913 e finado en Madrid o 14 de febreiro de 1996, foi un arquitecto galego.
Vida persoal
En 1952 casou con Sara Ríus Taylor. Tiveron seis fillos: Alejandro, Ana, Daniel, José, Juan e Sara
Obras representativas
miniatura|Ximnasio do Colexio de Maravillas.
Premio Nacional de Arquitectura de España
O Premio Nacional de Arquitectura é un galardón de arquitectura concedido anualmente en España.
Galardoados
Lista dos arquitectos galardoados:
A partir deste ano o premio otórgase á traxectoria dun arquitecto, non a unha obra concreta.
Haliwa
Haliwa foi un territorio tribal da zona raiana entre os hititas e Mitanni, que se formou sobre o século –XVI e caeu baixo influencia de Mitanni, ata que a finais do século -XV foi sometida ao Imperio Hitita. Sobre o -1360 o rei Tushratta de Mitanni favoreceu unha revolta nela. Suppiluliumas I, que probabelmente aínda só era príncipe herdeiro hitita, foi á zona e derrotou aos rebeldes.
Dichen Lachman
Dichen Lachman (en བདེ་ཆེན།), nada en Katmandú o 22 de febreiro de 1982, é unha actriz australiana, de ascendencia alemá e tibetana. Apareceu na serie Veciños interpretando a Katya Kinski, así como na serie de ciencia ficción creada por Joss Whedon Dollhouse, interpretando a personaxe de Sierra. Lachman intepretou a Suren no remake estadounidense Being Human. Lachman protagonizou o filme de 2014 Lust for Love e tivo un papel recorrente en Agents of S.H.I.E.L.D. como Jiaying. Lachman protagoniza o papel de Reileen Kawahara na serie de Netflix Altered Carbon, que foi estreada o 2 de febreiro de 2018.
Traxectoria
Lachman (བདེ་ཆེན།) naceu en Katmandú, onde viviu até os oito anos de idade. Mudouse a Adelaida, Australia a finais da década de 1990 coa súa familia. A súa nai é tibetana e o seu pai é australiano de ascendencia alemá. Asistiu á escola primaria West Lake, á Gilles Street, ó instituto Norwood Morialta, ó St Mary's College, ó Annesley College e á Universidade de Adelaida. Lachman mudouse ós Ánxeles pouco despois de rematar o drama Veciños en 2007.
Enumeración
A enumeración é unha figura retórica consistente en acumular ordenada ou caoticamente unha serie de palabras sucesivas.
Exemplos
Obsérvese que hai polisíndeto e homeoptoto en orfos e orfas
Sinopia (cor)
miniatura|Nas áreas en que este mosaico do século IV d.C. caeu apareceu a sinopia preparatoria ([[Milán, Basílica de san Lourenzo)]] A sinopia é unha palabra que se refire, por unha banda, á denominación dun pigmento natural a partir dunhas terras amarronadas ou vermellas da rexión de Sinope, en Asia Menor, actual Turquía. Por outra, é a unha técnica empregada na pintura en fresco a partir do uso dese pigmento.
Consiste na realización dun bosquexo, do deseño a crear, sobre as masas do muro xa preparado para o que se empregan unhas terras vermellas. Unha vez concluído, o deseño vaise cubrindo, gradualmente, cunha derradeira capa de xeso
A sinopia tivo un uso abondoso até os primeiros anos do século XVI, cando foi progresivamente substituído polo grafito (que consistía en marcas obtidas pola presión sobre o deseño preparatorio) e polo bosquexo (debuxos realizados sobre cartolina que, de seguido, eran perforados nas beiras e sobre os que botaba po de carbón, de xeito que as liñas quedaban punteadas na parede).
Miguelanxo e Rafael utilizaron en varias preparacións estas terras de cor vermella nas súas obras coa técnica do fresco.
Piazza della Repubblica de Roma
dereita|miniatura|200x200px|A fonte das náiades na Piazza della Repubblica. Piazza della Repubblica é unha praza semicircular de Roma, no cumio do monte Viminal, próximo á estación de Termini. Nela atópase a basílica de Santa Maria degli Angeli e dei Martiri. Dende a praza comeza unha das rúas principais de Roma, Via Nazionale.
O antigo nome da praza, Piazza dell'Esedra, aínda común no presente, provén da exedra das termas de Diocleciano, que dan á praza a súa forma. Os pórticos que arrodean a praza foron construídos en 1887–98 por Gaetano Koch, en lembranza dos antigos edificios do lugar, mentres que a basílica de Santa Maria degli Angeli e dei Martiri que se atopa na praza está construída sobre unha das zonas das termas (o seu arquitecto Michelangelo empregou o tepidarium como unha das áreas do seu plano de cruz grega).
Peso arxentino
O Peso Arxentino é a moeda oficial da Arxentina. Segundo a última reforma monetaria (1991-2002), tamén é coñecido como peso convertible ou nuevo peso (novo peso). O seu código ISO é ARS e o seu símbolo é Arg$ ou simplemente $ no mercado interior. A pesar de que o nome "peso arxentino" é empregado dende 1881, o peso arxentino contemporáneo foi creado en 1991, pasando a substituír o Austral.
Tushratta
Tushratta (Dasharatha, "o que ten dez carros de combate"?) foi rei de Mitanni despois do -1399, talvez ata o -1390.
Traxectoria
Fillo pequeno de Shuttarna II, o seu irmán máis vello Artashshumara foi asasinado e el foi colocado no trono por un cortesán ou xeneral conspirador de nome Udhi, que quería gobernar no seu nome, pero (non se sabe porqué) non o logrou.
Co novo rei, oi mozo senón menor, Asiria negou o imposto a Mitanni, pero unha expedición mitannia sobre o -1370 impuxo outra vez a soberanía hurrita e o pagamento do imposto.