cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
JSTOR
Acceso
O acceso a JSTOR está autorizado principalmente a institucións académicas, bibliotecas públicas, institucións de investigación, museos, e escolas. Teñen acceso máis de 7.000 institucións de máis de 150 países. JSTOR puxo en funcionamento un programa piloto de institucións subscritoras permitidas para dar acceso aos seus exalumnos, ademais dos seus estudantes e persoal actuais. O Alumni Access Program (Programa de Acceso a Exalumnos) lanzouse oficialmente en xaneiro de 2013. Tamén están dispoñibles subscricións individuais a certos títulos de revistas por medio da editorial da revista. Cada ano, JSTOR bloquea 150 millóns de intentos de non subscritores de ler os artigos.
Fixéronse consultas sobre a posibilidade de facer que JSTOR sexa de acceso libre. Segundo o profesor de leis de Harvard Lawrence Lessig, preguntouse a JSTOR "canto costaría poñelo a disposición de todo o mundo, canto teriamos que pagarlle? A resposta foi 250 millóns de dólares".
Incidente de Aaron Swartz
A finais de 2010 e inicios de 2011, o activista de Internet Aaron Swartz utilizou a rede de datos do MIT para facer unha descarga masiva dunha porción substancial da colección de JSTOR de artigos de revistas académicas. Cando se descubriu a descarga masiva, os empregados de JSTOR situaron ao principio unha cámara de vídeo na habitación para gravar ao misterioso visitador e deixaron o computador relevante sen tocar. Unha vez que se captou o vídeo do visitador, parouse a descarga e identificouse a Swartz. En vez de iniciar unha demanda legal contra el, en xuño de 2011 chegaron a un acordo mediante o cal el entregou os datos descargados. Os artigos que foron descargados por Aaron eran de xornais académicos que publicaban artigos científicos financiados en gran medida por universidades públicas e con diñeiro de impostos dos contribuíntes.
Ao mes seguinte, as autoridades federais acusaron a Swartz de varios crimes relacionados co "roubo de datos". Os fiscais do caso sostiveron que Swartz actuou coa intención de facer que os artigos estivesen dispoñibles en sitios de compartición de ficheiros P2P (peer-to-peer).
Swartz entregouse ás autoridades, declarouse non culpable de todos os delitos, e foi liberado cunha fianza de 100.000 dólares. En setembro de 2012, os fiscais aumentaron o número de cargos contra Swartz de catro a trece, cunha posible pena de 35 anos de prisión e 1 millón en multas. O caso aínda estaba pendente de xuízo cando Swartz se suicidou en xaneiro de 2013.
Acceso público crecente
miniatura|Número de ligazóns de [[The Wikipedia Library|En-WP a JSTOR utilizando o Special:LinkSearch.]]
Desde o 6 de setembro de 2011, JSTOR puxo a disposición do público contido de libre disposición. Este programa de contido de revistas vellas ("Early Journal Content") constitúe un 6% dos contidos totais de JSTOR, e inclúe uns 500.000 documentos de máis de 200 revistas que se publicaban antes de 1923 nos Estados Unidos e antes de 1870 noutros países. JSTOR afirmou que estivera traballando sobre a posibilidade de facer que este material fose de libre acceso desde hai algún tempo. A controversia do caso Swartz e o torrent de protesta de Greg Maxwell do mesmo contido levou a JSTOR a impulsar esta iniciativa.
En xaneiro de 2012, o JSTOR empezou un programa piloto "Register & Read," que ofrece un acceso gratuíto limitado (pero non de acceso aberto) a artigos arquivados para persoas que se rexistran no servizo. Cando concluíu o programa piloto, en xaneiro de 2013, JSTOR ampliou Register & Read desde as 76 editoriais iniciais ata uns 1.200 xornais e unhas 700 editoriais. Os lectores rexistrados poden ler ata tres artigos en liña cada dúas semanas, pero non poden imprimir nin descargar PDFs.
JSTOR está levando a cabo un programa piloto con Wikipedia, no cal se lle dan dereitos de lectura a determinados editores por medio da Wikipedia Library, e coa biblioteca universitaria.
Uso
En 2012, os usuarios de JSTOR realizaron case 152 millóns de buscas, con máis de 113 millóns de visitas a artigos e 73,5 millóns de artigos descargados. JSTOR foi utilizado como unha fonte para a investigación lingüística para investigar as tendencias no uso da linguaxe ao longo do tempo e tamén para analizar diferenzas de xénero en publicacións académicas.
Mirós
O topónimo galego Mirós pode referirse a:
Belinda Bauer
Belinda Bauer, nada o 24 de decembro de 1962, é unha xornalista, guionista e escritora británica, autora de novela negra.
Traxectoria
En 2014 a súa novela Rubbernecker gañou o premio Theakston's Old Peculier á mellor novela criminal do ano.
Como guionista gañou o premio Carl Foreman da BAFTA por The Locker Room.
Globe Life Park in Arlington
O Globe Life Park in Arlington é un parque de béisbol situado en Arlington, Texas, entre Dallas e Fort Worth. Foi o estadio local dos Texas Rangers da Major League Baseball (MLB) entre 2001 e 2019, así como do Salón da Fama do equipo. Foi construído para subsituír ao Arlington Stadium en 1994, sendo o seu primeiro nome The Ballpark in Arlington. O 7 de maio de 2004, Ameriquest Mortgage adquiriu os dereitos de nome do estadio, bautizándoo como Ameriquest Field in Arlington. En 2007 os Rangers rompen relacións con Ameriquest e mudan o nome a Rangers Ballpark in Arlington. Desde febreiro de 2014, coa adquisición dos dereitos por parte da empresa texana Torchmark Corporation, o estadio recibiu o seu actual nome. En novembro de 2016, os residentes en Arlington aprobaron aumentar os impostos e as taxas de hotel para construír un novo estadio adxacente ao actual, o Globe Life Field, cuxa inauguración foi en 2020.
Rego Vello de Abaixo, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira
Rego Vello de Abaixo é un lugar da parroquia de San Salvador de Couzadoiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non tiña habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 3 habitantes.
Ana Freire
Ana Freire Veiga, nada en Rábade en 1983, é unha enxeñeira informática profesora na Universidade Pompeu Fabra onde dirixe o Centro de Estudos pola Sostenibilidade. É a fundadora de Wisibilízalas.
Traxectoria
Ana Freire é enxeñeira e doutora en informática  pola Universidade da Coruña. Traballou en diversas institucións e empresas, como a Universidade de Glasgow, o Centro Nacional de Investigación de Italia ou o Yahoo Labs. Dende setembro de 2015 é profesora e investigadora na UPF, onde dirixe o Centro de Estudos pola Sostenibilidade.
Coa súa investigación pretende aplicar a tecnoloxía en xeral e a intelixencia artificial en particular a problemas sociais, como a saúde mental. Lidera o proxecto STOP (Suicide prevenTion in sOcial Platforms) cuxo obxectivo é detectar enfermedades mentais nas redes sociais. Tamén traballa analizando datos que permitan entender mellor algunhas enfermidades neurolóxicas, como a esclerose múltiple.
É a fundadora de Wisibilízalas, un concurso internacional que pretende rachar cos estereotipos asociados ás carreiras científicas e tecnolóxicas, potenciar referentes femeninos entre o alumnado e promover o uso da tecnoloxía e o traballo en grupo.
A Ervella, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira
A Ervella é un lugar da parroquia de San Salvador de Couzadoiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non tiña habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 1 habitante.
Eladio Jiménez
Eladio Jiménez Sánchez, nado en Ciudad Rodrigo (Salamanca) o 10 de marzo de 1976, é un ciclista español.
Traxectoria
Debutou como profesional co equipo español Banesto en 1998.
Galicia, miña nai dos dous mares
Galicia, miña nai dos dous mares é un disco de estudo do músico español Juan Pardo. O álbum publicouse en 1976.
Nube de datos
miniatura|dereita|300px|Nube de datos en inglés medindo a poboación mundial Unha nube de datos é unha representación visual das palabras que conforman un texto, onde o tamaño da fonte é maior para as palabras que aparecen con maior frecuencia. Un dos seus usos principais é a visualización das etiquetas dun sitio web, de modo que os temas máis frecuentes no sitio se mostren con maior prominencia. As etiquetas son só palabras e polo xeral adoitan estar en orde alfabético. A importancia dunha etiqueta móstrase segundo criterios baseados no tamaño da fonte ou a cor.
Galicia, miña nai dos dous mares
Lista de cancións
Cara A
Cara B
Cadrelo, San Tomé de Piñeiro, Marín
Cadrelo é un lugar da parroquia de San Tomé de Piñeiro no concello pontevedrés de Marín, na comarca do Morrazo. Tiña 209 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 95 eran homes e 114 mulleres.
Aspleniaceae
Apsleniaceae é unha familia de fieitos que forma parte da orde Polypodiales.
Caracteres
As aspleniáceas son plantas vasculares con ciclo de vida haplodiplonte onde a alternancia de xeracións é ben manifesta, con esporófito e gametófito multicelulares e independentes, con esporas como unidade de dispersión e de resistencia. O gametófito é un "talo" (corpo sen organización), e o esporófito é un "cormo" (con raíz, vástago e sistema vascular). Debido a estas características tradicionalmente agrúpanse coas "pteridófitas".
Rizomas rastreiros, ascendente ou suberectos. Con escamas clatradas nos ápices e as bases dos pecíolos (e ás veces noutros eixos tamén). Pecíolos con feixes vasculares que nun corte transversal disponse nun patrón con forma de dúas C consecutivas, que na parte distal do pecíolo fusiónanse nun patrón que no corte transversal forma unha X.
Láminas monomórficas, usualmente sen pelos acicularesen as veas nin na lámina. Usualmente con pelos cravados microscópicos. Veas pinadas ou bifurcadas, usualmente libres, menos frecuentemente reticuladas e entón sen venillas inclusas.
Os soros están elongados (lineais) ao longo das veas, xeralmente non están continuos na mesma vea, e teñen o indusio lineal achegado lateralmente. O pé do esporanxio é longo, de 1 célula de espesor.
As esporas teñen forma de ril, cunha perina decididamente alada.
Número de cromosomas: x = 36 (a maioría) pero tamén x = 38, 39 en Hymenasplenium (Murakami 1995) e x = 38 en Boniniella.
Clasificación sensu Smith et al. 2006
De 1 a 10 xéneros, os límites de cada xénero aínda están en dúbida, en vista dos datos moleculares recentes (por exemplo van dean Heede et al. 2003, Schneider et al. 2004b e 2005, Perrie e Brownsey 2005). Máis aló da clasificación empregada, unha enorme cantidade de especies resultou estar aniñada dentro de Asplenium, aínda cando ese xénero sexa construído nunha forma estrita. Por agora a clasificación adoptada:
Un pouco máis de 700 especies.
Filoxenia
Monofilético (Murakami e Schaal 1994, Hasebe et al. 1995, Murakami et al. 1999, Gastony e Johnson 2001, Van dean Heede et al. 2003, Schneider et al. 2004b e 2005, Perrie e Brownsey 2005).
Ecoloxía
Terrestres, epipétricas ou epífitas.
Subcosmopolitas, máis numerosas nos trópicos.
Severina Vučković
Severina Vučković, nada o 21 de abril de 1972 en Split, Croacia, é unha actriz e estrela da música pop croata. O seu nome artístico é simplemente Severina. O seu estilo ten influencias do cabaret. A carreira de Severina comezou en 1989, e é unha das artistas máis populares do seu país desde aquela. Gañou moitos festivais e os seus álbums alcanzaron altas vendas. Algunhas das súas cancións máis populares son "Kad si sam", "Dalmatinka", "Djevojka sa sela", "Ja samo pjevam", "Paloma Nera", "Virujen u te", "Ante", "Adio ljube", "Hrvatica", "Adam i Seva", "Moja štikla" e "Krivi spoj". No ano 2005 Severina lanzou un álbum cos seus grandes éxitos.
En 2004 o seu nome viuse envolto nun escándalo sexual ao divulgarse por internet un vídeo no cal ela e un home casado tiñan relacións sexuais. Causou sorpresa en Croacia xa que era ata entón un símbolo da modestia relixiosa, promovendo a abstinencia e a moral nas súas aparicións públicas, co que foi acusada de hipocrisía. Porén, posteriormente relanzou a súa imaxe internacionalmente, gañou o festival de Dora 2006 coa canción "Moja Štikla" e representou a Croacia no Festival de Eurovisión de 2006, quedando no posto 12º.
Isabel García Tejerina
Isabel García Tejerina, nada en Valladolid o 9 de outubro de 1968, é unha política española, membro do PP. Foi ministra de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente entre 2014 e 2018.
Traxectoria
Desenvolveu practicamente a totalidade da súa carreira política no Ministerio de Agricultura, primeiro como asesora dos ministros Loyola de Palacio, Jesús Posada e Miguel Arias Cañete, e posteriormente como Secretaria Xeral de Agricultura e Alimentación no ente ministerial, en dúas etapas: de 2000 a 2004 e de 2012 a 2014.
Foi, igualmente, directora de planificación estratéxica da empresa Fertiberia entre 2004 e 2012 e nese mesmo período, conselleira da compañía mercantil alxerina de fertilizantes Fertial S.P.A.
O 28 de abril de 2014 foi nomeada ministra de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente en substitución de Miguel Arias Cañete.
En xullo de 2020 renunciou ao seu escano no Congreso dos Deputados.
Far-Eastern blot
O Far-Eastern blot é unha técnica desenvolvida en 1994 por Taki e colegas na Universidade Médica e Dental de Tokio, Xapón para a análise de lípidos separados por cromatografía en capa fina de alto rendemento (HPTLC). Os lípidos son transferidos desde a placa de HPTLC a unha membrana de polivinilideno difluoruro (PVDF) para facer unha ulterior análise, por exemplo por medio de ensaios de unión de ligandos ou encimáticos ou por espectrometría de masas.
O colesterol, os glicerofosfolípidos e os esfingolípidos son os principais constituíntes da membrana plasmática e en certos casos funcionan como un segundo mensaxeiro na proliferación celular, apoptose e adhesión celular na inflamación e metástases de tumores. O far-eastern blot foi establecido como un método para transferir lípidos desde a placa de HPTLC á membrana de PVDF en só un minuto. Foron tamén estudadas as súas aplicacións con outros métodos. O far-eastern blot permite realizar as seguintes técnicas:
Con este método son posibles non só as análises de lípidos senón tamén as de metabolitos de fármacos e compostos naturais de plantas e hormonas ambientais.
Nome
A técnica de blotting inicial foi a Southern blot, que recibiu o seu nome polo científico Edwin Southern. Despois apareceron outras técnicas que foron bautizadas con nomes xeográficos facendo un xogo de palabras co apelido Southern. No caso do far-eastern blot faise unha referencia á técnica do eastern blot e ao concepto xeográfico do "Far East" ou Oriente Distante, zona xeográfica onde está incluído Xapón, onde se inventou a técnica.
Voivodato de Volinia (1566-1795)
thumb|dereita|200px|Localización do voivodato na República das Dúas Nacións. O voivodato de Volinia (en województwo wołyńskie; en Voluinės vaivadija; en Волинське ваяводзтва) foi unha división administrativa do Gran Ducado de Lituania (dende 1566), cedida a partir de 1569 á Coroa do Reino de Polonia. A súa capital foi a cidade de Łuck (hoxe en Ucraína). Desapareceu coa terceira partición de Polonia en 1795, sendo anexionado polo Imperio Ruso e incorporado á gobernación de Volinia.
Xosé Fortes
Xosé Fortes Bouzán, nado en Caroi (Cerdedo-Cotobade) o 28 de decembro de 1934, é un militar e historiador galego.
Traxectoria
Orfo de pai, finado na guerra civil, con 18 anos foi á Academia Militar de Zaragoza cunha bolsa tras estudar bacharelato en Pontevedra. Licenciado en Filosofía e Letras na especialidade de Historia, tras saír do cárcere aprobou oposicións e exerceu a docencia no IES A Xunqueira II de Pontevedra. Entre 1998 e 2005 foi coordinador dos cursos de verán da UIMP en Pontevedra.
Nas eleccións municipais de 1979 presentouse como independente na lista de Unidade Galega polo concello de Pontevedra, sendo elixido concelleiro e asumindo o cargo de tenente de alcalde de urbanismo da primeira corporación democrática. Anos despois fundou Irmandade Galega.
Como militar, sendo capitán de infantería, en 1974 foi un dos fundadores da Unión Militar Democrática, o que o levou a un consello de guerra, prisión e a expulsión do exército en 1976. Foi condenado a catro anos de cadea acusado de "conspiración para a rebelión". En 1986 foi amnistiado. En decembro de 1987, en virtude da Lei de rehabilitación dos militares, reingresou no exército coa graduación de coronel. Ao non concedérselle destino nin permitírselle asistir ao Curso de Mandos Superiores (vulgarmente coñecido como o curso de xeneral) pediu o pase á reserva. Nesa nova etapa civil foi subdirector en Galicia da Universidade Menéndez Pelayo e coordinador dos cursos de verán de Pontevedra, así como profesor de historia nos “Cursos de Maiores” da Universidade de Vigo. Durante estes anos realiza un amplo labor de investigación en diversos arquivos da que sairían algúns libros de temática militar e varios libros de historia local.
O 1 de abril de 2009, setenta anos despois do final da guerra civil, o Congreso dos Deputados aprobou, sen ningún voto en contra, unha Declaración Institucional na que se acordaba render homenaxe aos militares que colaboraron decididamente no proceso de evolución cara a un réxime democrático en España, con especial recoñecemento a aqueles que en defensa deses ideais arriscaron a súa carreira e promoción profesional e mesmo a súa liberdade persoal como membros da Unión Militar Democrática… En virtude desta declaración a Ministra do Exército concedeulle a medalla ao Mérito Militar “polo seu patriotismo e alta conciencia democrática”.
En 1976 dirixiu a primeira revista infantil e xuvenil en lingua galega, Vagalume. Publicou numerosos artigos en xornais como El País, La Voz de Galicia, Diario 16, Faro de Vigo, Diario de Pontevedra; e revistas como Historia 16, Revista de Arqueología, Revista de Puertos etc. . Na década de 1980 dirixiu o programa de radio Historia viva, e en 1991 participou na serie de televisión Os viaxeiros da luz.
En 2007 participou como actor no filme Os xirasoles cegos de José Luis Cuerda, interpretando un xeneral franquista.
O Valadouro
O Valadouro é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Mariña Central. Segundo o IGE a súa poboación no 2014 era de 2.069 habitantes (2.233 no 2006, 2.268 no 2005, 2.305 no 2004, 2.328 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Historia e patrimonio
Os restos humanos máis antigos pertencen ao paleolítico.
O sitio arqueolóxico de Chao da Cruz atópase na chaira do Cabalar-A Veiga Rubia, ao pé do couto do Cadramón. Nel atopáronse uns dous mil utensilios de soporte tipo lasca de cuarzo, cuarcita e cristal de rocha, así como núcleos sobre canto e prisma e abundantes restos de talla, de reducidas dimensións e apenas retocados.
O das Penas do Carballido atópase no campo do Carballido, preto de Ferrocente. Nel atopáronse 52 útiles sobre lasca de cuarzo, cristal de rocha, sílex e cuarcita.
Neolítico
Do neolítico consérvanse diversas mámoas.
A Casa dos Mouros, en Budián, está moi mal conservada, e conta con dous esteos verticais. Outra das pedras foi movida cara ao fondal do cercado, onde está chantada. A arca da Pena Moura, situada en Budián, non conserva a pedra cobertora. O Forno dos Mouros, situada nos Chaos, na parroquia do Cadramón, conserva tres lastras verticais e outra soterrada, pero non a cobertora. A mámoa do Chao das Forcadas mantén a carcasa de pedras de forma circular e o cono de violación. A arca das Forcadas conserva dous esteos, coa cobertora movida. A arca do Carballo Seco ten tres esteos, dous deles cun ángulo recto moi ben trazado; a pedra cobertora está movida. O dolmen de Ramasquide conserva dous esteos verticais e a cuberta, cunha pedra natural pechando o fondo; o chan da cámara tamén ten pedra. A arca do Padorno, tamén é chamada dolmen de San Tomé, do Chao do Padorno, mámoa do Curro ou Caselo de Couso, por estar situada no Cortello de Couso, posúe unha cámara funeraria, formada por catro esteos, e a cuberta, en forma de pequena elevación artificial do terreo; nela acháronse 20 fragmentos de cerámica lisa e unha lasca de cuarzo. No Chao da Arca hai un conxunto de tres mámoas: unha delas, con cono de violación, conserva tres esteos verticais e unha pedra máis no fondo da cámara; as outras dúas están ben conservadas. No Coto do Carballo hai dúas mámoas, outras dúas no Campo de Chaos, 3 en Sabucedo, outra en Vilacampa, e outra na Granda.
Idade de Bronce
Da idade de Bronce consérvase unha cruz ou estela antropomorfa, coñecida como o Pau da Vella. É unha cruz exenta, de factura basta, dunha soa peza, case plana, cos brazos apenas realizados.
Cultura castrexa
Da cultura castrexa consérvanse numerosos poboados castrexos, como o castro de Lagoa, o de Recaré, San Tomé e Castro de Ouro, de Bacoi, Santa Cilla, Budián e Santa Cruz.
Da primeira época consérvanse as Brosas de Recaré e o caldeiro do Chao de Currás. Este caldeiro de bronce foi atopado en 1871 por José Villaamil Castro. De forma cónica, está formado por láminas de bronce batido remachadas na súa unión e dúas argolas de latón que suxeitaban a asa. Ten ornamentos representando espirais e porcións de círculos concéntricos. Ten 30 cm de diámetro na boca, pouco menos no fondo e algo máis de altura.
Posteriores son tres torques de ouro. Da posterior romanización consérvanse moedas e cerámica.
Idade Media
Durante a Alta Idade Media a zona seguiu organizada por tribos, adicada ó pastoreo cunha agricultura rudimentaria. O territorio estivo vencellado á diocese de Britonia, asentada no norte da provincia de Lugo.
No século XV estivo recluído o mariscal Pardo de Cela na fortaleza do Castro.
No século XIX formouse un núcleo económico na Ferreira, debido ao establecemento de mercadores e comerciantes procedentes de Castela. Este núcleo medrou co regreso de comerciantes desde Cuba a finais do século XIX, e o 27 de xaneiro de 1894 a rexente María Cristina deulle a Ferreira o título de Vila.
Lugares do Valadouro
Para unha lista completa de todos os lugares do concello do Valadouro vexa: Lugares do Valadouro.
O Carballo Gordo, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira
O Carballo Gordo é un lugar da parroquia de San Salvador de Couzadoiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2009 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres), os mesmos ca en 2000.
Serie 594 de Renfe
Descrición
A serie 594 está baseado no tren IC3 dinamarqués, desenvolvido por ABB Scandia, compañía adquirida posteriormente por Adtranz. Hai trens do tipo IC3 que circulan en Dinamarca (desde 1990), Israel e Suecia. A principal diferenza con estes é que os orixinais están construídos como Motor-Remolque- Motor (M-R-M) e que é articulado (comparten o bogie na unión dos coches).
A versión española foi fabricada en España baixo licenza por CAF. A súa principal característica inicial era a de dispor dun frontal pneumático que permitía axustar os trens dunha forma sinxela. A cabina abatíbel, permite unha comunicación completa entre os trens axustados, coma se formasen un único tren. Os asentos, ao contrario que en trens rexionais precedentes, son fixos, orientados a metade en cada dirección.
Versións
Nun principio entregáronse 16 unidades, pero máis tarde entregáronse 7 novas cun sistema de basculación denominado SIBI (Sistema Intelixente de Basculación Integral) desenvolvido por CAF, no que é pregravado o percorrido do tren e o sistema anticípase a cada unha das curvas inclinando a caixa dos vehículos, co que se logra diminuír as forzas centrífugas ao pasar polas curvas. Nas unidades que dispoñen este sistema e cando este está activado, a velocidade deste tren é de Tipo D, o que permite unha aceleración en curva de 1,8 m/s²; cando está desactivado é de Tipo A (1 m/s²). Estes trens poden ir axustados en mando múltiple até con 5 unidades, un total de 10 coches. Teñen a peculiaridade de que aínda que son unidades con cabina en ambos os testeiros, cando circulan en múltiple composición os pupitres poden abaterse cara a un lado, quedando paso totalmente diáfano entre composicións.
Existiron tamén dúas unidades ás que se instalaron os bogies Brava de CAF cun sistema de rodaxe desprazábel, co que estes trens podían circular por diferentes anchos de vía. Estas unidades usáronse no servizo entre Zaragoza-Delicias e Jaca, xa que podían aproveitar a nova liña de alta velocidade entre Zaragoza e Huesca.
En total hai 13 unidades da subserie 0, que son o modelo básico, 8 unidades da subserie 100 que contan co sistema de basculación SIBI e 2 máis da subserie 200 que contan co sistema de bogies de rodaxe desplazable (Sistema Brava).
Reforma
miniatura|300x300px|Un tren da serie 594 reformado a entrar na [[estación de Ferrol.]] Entre os anos 2007 e 2008 efectuáronse nas 23 unidades unha serie de reformas para mellorar o seu confort, substituíronse e desprazáronse os compresores de produción de aire situándoos baixo a caixa do testeiro. Tamén se reformou o interior do tren e o seu frontal eliminando a goma dianteira coñecida como zodiac, que permitía crear un corredor para viaxeiros, por un carenado máis aerodinámico. Tamén se está engadindo unha zona de máquinas de autovenda, un servizo adaptado para PMR e un elevador especial nunha porta que permite subir e baixar cadeiras de rodas.
Servizos
Todos os servizos realizados por este tren foron inicialmente denominados TRD, comezando a súa andaina en 1997, na relación Vigo-A Coruña. Na actualidade prestan servizos de Rexional, Rexional Exprés e Media Distancia.
Carabuña
miniatura|250px|Pexego aberto: no centro, vese a carabuña.
Unha carabuña, tamén denominada caguña, caroa, coia, croia, garouba, gouña e pedra, é a semente dura dalgunhas froitas (drupas), como pexegos, cereixas, olivas etc.
En botánica pódese definir como un endocarpo leñoso.
O endocarpo é a capa máis interna do pericarpo, é dicir, a parte do froito que rodea ás sementes. Nas drupas é unha estrutura moi dura que rodea a unha única semente, de aí os nomes populares.
Non todos os endocarpos son leñosos, e por iso carabuña non é sinónimo de pebida. Nas bagas, como o arando (Vaccinium spp.) ou a grosella (Ribes spp.), o endocarpo é moi brando e contén multitude de pequenas sementes. Nos hesperidios, como as laranxas e os limóns, o endocarpo son gallos sucosos que conteñen as pebidas, e é a única parte que se consome, pois o mesocarpo dos cítricos é unha fibra branca. Nas núculas, como os pistachos, o endocarpo adoita ser unha casca dura que se debe quitar para consumilas. Finalmente, nos pomos, como a mazá e a pera, o endocarpo é coriáceo, e denomínase carozo.
Luís López Ballesteros
Luis López Ballesteros Varela, nado en Vilagarcía de Arousa o 21 de xuño de 1782 e finado en Madrid o 13 de outubro de 1853, foi un militar e político galego, Señor do pazo da Golpilleira.
Primeiros anos e guerra da independencia
Quedou orfo de pai ós 4 anos. Súa nai e toda a súa familia materna era de Dodro, señores do pazo de Tarrío. Estudou leis na Universidade de Santiago de Compostela.
Durante a ocupación francesa de España o 8 de maio de 1808 proclamou a independencia da comarca de Vilagarcía, do Imperio Napoleónico; foi o primeiro levantamento en Galicia. As tropas francesas entraron en Vilagarcía un ano despois para tomar represalias. Foi vogal da Xunta Suprema do Reino de Galicia e coa represión napoleónica houbo de escapar nunha nave inglesa. En 1813 foi procurador síndico do Concello de Vilagarcía de Arousa. Durante a guerra da independencia exerce coma comisario de guerra.
Restauración absolutista
En 1814, marcha a Madrid e ingresa coma oficial duodécimo en Facenda e no 1818 Fernando VII noméao Director Xeral de Rendas. No ano 1820, trala proclamación do pronunciamento de Riego, solicita a xubilación por fidelidade ó monarca. O 24 de xaneiro de 1822 foi nomeado Ministro de Facenda, porén cesou do cargo ós 6 días.
Unha vez concluído o Trienio liberal, durante a Década Ominosa con Fernando VII, foi nomeado Ministro de Facenda o 2 de decembro de 1823, e aguantou no cargo durante 9 anos, que representa un tempo considerable para un cargo ministerial do século XIX, adoptando medidas de relevancia, coma a creación da Bolsa de Madrid, a aprobación do Código de Comercio, a Lei de Axuizamento dos Negocios e Causas Comerciais e a creación por primeira vez na historia de España dun orzamento anual co que se pretendía paliar a débeda.
Tamén crea as Intendencias de Guerra e da Mariña, a Junta de Fomento de Riqueza Pública e a Caixa de Amortización da Débeda. Negociou con Francia e Inglaterra para liquidala débeda. Fundou o Banco Español de San Fernando, sobre as cinsas do Banco de San Carlos. Amais estableceu en Madrid o Conservatorio das Artes. Creará tamén a Inspección Fiscal de Aduanas e o expediente de responsabilidades dos funcionarios. Por todo isto considérase o fundador da facenda moderna en España.
Últimos anos e descendencia
En 1832 é nomeado Conselleiro de Estado pero unha vez morto Fernando VII retirase da política.
Foi director da Real Academia da Historia e senador en tres ocasións; pola provincia de Pontevedra e pola da Coruña en 1844. É nomeado por Ramón María Narváez senador vitalicio en 1845. Juan Bravo Murillo noméao presidente do Consello de Ultramar. En 1846 Isabel II de España ofrécelle a carteira de Facenda, pero declina a proposición.
Estaba en posesión da Gran Cruz da Orde de Carlos III, da Orde de San Genaro de Nápoles, da Lexión de Honra de Francia, e da Orde da Torre e a Espada de Portugal.
Liceo Normal de Hämeenlinna
O Liceo Normal de Hämeenlinna (en finés Hämeenlinnan normaalilyseo') foi o primeiro Liceo Normal en finés. Foi fundado o 1 de setembro de 1873 na cidade de Hämeenlinna (Finlandia), e foi trasladado a Helsinqui en 1887. Dende aquela, o Hämeenlinnan klassillinen lyseo continuou levando a ensinanza secundaria á capital de Tavastia Propia, e hoxe en día a tradición escolar continúa no Hämeenlinnan lyseon lukio.
Entre os seus alumnos máis destacados están o sétimo presidente de Finlandia Juho Kusti Paasikivi, o compositor Jean Sibelius, ou o poeta e xornalista Eino Leino.
A Carballoa, Barbeito, Vilasantar
A Carballoa é un lugar deshabitado da parroquia de Barbeito no concello coruñés de Vilasantar na comarca de Betanzos.
Galería de imaxes de Trabada
Galería de imaxes do concello de Trabada na provincia de Lugo.
Concerto para piano n.º 24 (Mozart)
O concerto para piano n.º 24 en dó menor, K. 491, é un concerto composto por Wolfgang Amadeus Mozart para teclado (normalmente para piano ou pianoforte) e orquestra. Mozart compuxo o concerto no inverno de 1785–1786, e finalizouno o 24 de marzo de 1786, tres semanas despois de completar o seu concerto para piano n.º 23 en la maior. Como ía interpretar a obra el mesmo, Mozart non escribiu a parte solista por completo. A estrea tivo lugar a principios de abril de 1786 no Burgtheater de Viena. Cronoloxicamente, a obra é o vixésimo dos seus 23 concertos para piano orixinais.
A obra é un dos seus dous únicos concertos para piano escritos en modo menor, sendo o outro o nº 20 en re menor. Ningún dos outros concertos para piano de Mozart conta cunha variedade maior de instrumentos na orquestra: a obra está escrita para cordas, madeiras, trompas, trompetas e timbais. O primeiro dos seus tres movementos, Allegro, está escrito en forma sonata e é máis longo que calquera dos movementos iniciais dos concertos temperáns de Mozart. O segundo movemento, Larghetto en mi maior —o relativo maior de dó menor— conta cun tema principal sorprendentemente simple. O movemento final, Allegretto, é un tema e oito variacións en dó menor.
A obra é unha das composicións máis avanzadas de Mozart no xénero do concerto. Entre os seus primeiros admiradores inclúense Ludwig van Beethoven e Johannes Brahms. O musicólogo Arthur Hutchings declarou sobre el, tomado en conxunto, que é o mellor concerto para piano de Mozart.
Contexto
miniatura|O concerto foi estreado no [[Burgtheater (na imaxe) de Viena.]] Mozart compuxo o concerto no inverno de 1785–86, durante a súa cuarta tempada en Viena. Foi o terceiro dun grupo de tres concertos escritos nunha rápida sucesión, xunto ao n.º 22 en mi maior e n.º 23 en la maior. Mozart finalizou a composición do n.º 24 pouco antes da estrea da súa ópera cómica Le nozze di Figaro; dúas obras que foron asignadas cos números correlativos 491 e 492 no catálogo Köchel. Aínda que ambas as obras están compostas no mesmo período, son moi contrastantes: a ópera está escrita na súa totalidade en tonalidades maiores, mentres que o concerto é unha das poucas obras de Mozart en modo menor. O pianista e musicólogo Robert D. Levin suxire que o concerto, xunto cos dous concertos que o preceden, puideran ser unha vía de escape para os aspectos máis sombríos da creatividade de Mozart mentres compuña a ópera cómica.
A estrea do concerto tivo lugar o 3 ou o 7 de abril de 1786 no Burgtheater de Viena; Mozart tocou como solista e dirixiu a orquestra dende o teclado.
En 1800, a viúva de Mozart, Constanze, vendeu a partitura manuscrita orixinal ao editor Johann Anton André de Offenbach am Main. Pasou por varias mans privadas durante o século XIX antes de que Sir George Donaldson, un filántropo escocés, o doase ao Royal College of Music en 1894. O College segue a custodiar a partitura dende esa data. A partitura orixinal non contén indicacións de tempo; o tempo de cada movemento só é coñecido a partir dos rexistros feitos por Mozart no seu catálogo. As partes de orquestra na partitura orixinal están escritas de xeito claro. A parte solista, por outra banda, está frecuentemente incompleta: en moitas ocasións na partitura Mozart escribía só a parte exterior das pasaxes de escalas ou arpexios. Isto suxire que Mozart improvisaba boa parte do papel solista cando interpretaba a obra. A partitura tamén contén adicións posteriores, incluída a do segundo tema da exposición orquestral do primeiro movemento. Hai erros ocasionais de notación na partitura, que o musicólogo Friedrich Blume atribúe a que Mozart «obviamente escribía a toda présa e baixo presión interna».
Pyotr Bolotnikov
Pyotr Grigorevich Bolotnikov (en ruso: Пётр Григорьевич Болотников), nado en Zinovkino (Mordovia) o 8 de marzo de 1930, é un antigo atleta soviético, un dos mellores corredores de fondo de comezos da década de 1960, gañador dos 10.000 metros nos Xogos Olímpicos de Roma.
Traxectoria
Pyotr Bolotnikov comezou no atletismo con só 20 anos, cando se uniu ao Exército Vermello. Preparábase na sociedade deportiva Spartak.
Bolotnikov gañou o seu primeiro título nun campionato nacional nos 10 000 m en 1957, cando sorprendentemente superou o gran Vladimir Kuts na recta final por 0,2 segundos. Converteuse no dobre campión soviético en 5000 e 10 000 metros dende 1958 ata 1962. Tamén gañou o título nacional nos 10 000 m en 1964 e o título nacional na modalidade de campo a través en 1958. En 1959 recibiu o título de "Mestre Honorífico do Deporte da Unión Soviética".
Bolotnikov participara xa nos Xogos Olímpicos de 1956, pero sen éxito. Nos Xogos Olímpicos de 1960 celebrados en Roma Bolotnikov controlou a carreira dos 10 000 m dende o principio até a fin, superando aos principais favoritos Hans Grodotzki de Alemaña Oriental e Murray Halberg de Nova Zelandia por 5 segundos. O 5 de outubro dese mesmo ano, en Kíiv, rebaixou o récord mundial dos 10 000 metros en case 12 segundos, 28:18.8.
Concerto para piano n.º 24 (Mozart)
Visión xeral
O concerto está dividido nos seguintes tres movementos: <ol style="list-style-type:upper-roman"> <li>Allegro en dó menor, </li> <li>Larghetto en mi maior, </li> <li>Allegretto (Variacións) en dó menor,, coa oitava variación e a coda en </li> </ol>
O concerto está escrito para unha frauta, dous óboes, dous clarinetes, dous fagots, dúas trompas, dúas trompetas, timbais e cordas. Esta é a maior formación instrumental para a que Mozart compuxo calquera dos seus concertos.
Pyotr Bolotnikov
Traxectoria
Logo do fracaso nos Xogos Olímpicos de 1964, decidiu retirarse do atletismo en 1965. Recibiu a Orde de Lenin en 1960.
Concerto para piano n.º 24 (Mozart)
Visión xeral
É un dos dous únicos concertos para piano compostos por Mozart que está escrito para dous óboes e dous clarinetes (o outro, o seu concerto para dous pianos, ten clarinetes só na súa versión revisada). O clarinete non era un instrumento orquestral convencional na época. Robert D. Levin escribiu: «a riqueza da sonoridade dos ventos, debido á inclusión de óboes e clarinetes, é a característica tímbrica central [do concerto]: unha e outra vez nos tres movementos os ventos deixan as cordas nun segundo plano».
Comité Olímpico Nacional de Albania
O Comité Olímpico Nacional de Albania (en Komiteti Olimpik Kombëtar Shqiptar - KOKSH) é unha organización sen ánimo de lucro que é responsábel da participación de Albania nos Xogos Olímpicos. Como membro do Comité Olímpico Internacional (COI), é responsábel do desenvolvemento e administración de tódalas actividades relacionadas co olimpismo no país.
Concerto para piano n.º 24 (Mozart)
Visión xeral
O instrumento solista do concerto está notado como «cémbalo». Este termo frecuentemente denota un clavicémbalo, mais neste concerto, Mozart emprégao como un termo xenérico que abarca o pianoforte, unha versión do século XVIII do piano moderno que entre outras cousas tiña unha maior capacidade dinámica que o clavicémbalo.
I. Allegro
O primeiro movemento é máis longo e complexo que ningún outro que Mozart compuxera ata o momento no xénero concertante. Está escrito en compás de Compás de 3/4; que xunto cos concertos para piano n.º 4 en sol maior, n.º 11 en fa maior e n.º 14 en mi maior son os únicos que comezan en compás ternario.
Comité Olímpico Nacional de Albania
Ten a súa sede na capital do país, Tirana.
Concerto para piano n.º 24 (Mozart)
I. Allegro
O primeiro movemento segue o esquema estándar dun movemento de concerto en forma sonata do clasicismo. Comeza cunha exposición orquestral, á que segue unha exposición do piano solista, unha sección de desenvolvemento, unha reexposición, unha cadencia e unha coda. Dentro deste esquema convencional, Mozart engadiu unha extensa innovación estrutural.
Exposición
A exposición orquestral, de 99 compases, presenta dous grupos de material temático, un primario e outro secundario, ambos os dous na tonalidade de dó menor. A orquestra abre o tema principal en unísono, mais non poderosamente: a dinámica indicada é piano. O tema é tonalmente ambiguo, non afirma a tonalidade principal de dó menor ata a súa cadencia final no 13.º compás. É tamén altamente cromático: nos seus 13 compases, emprega as 12 notas da escala cromática.
A exposición do piano solista segue a súa contraparte orquestral, e é aquí onde Mozart salta a convención preestablecida: o piano non entra co tema principal. No seu lugar ten unha pasaxe solista de 18 compases. Só despois desta pasaxe aparece o tema principal, levado pola orquestra. O piano entón retoma o tema dende o seu sétimo compás. Outra saída da convención é que a exposición solista non restablece o tema secundario da exposición orquestral. No seu lugar aparece unha sucesión de novo material secundario. O musicólogo Donald Tovey considera esta introdución de novo material como «totalmente subversiva á doutrina de que a función da abertura tutti [a exposición orquestral] era predicir o que o instrumento solista tiña que dicir».
Levados cen compases da exposición solista, que agora está no relativo maior de mi, o piano toca un trilo cadencial, levando a orquestra do acorde de sétima dominante á tónica. Isto suxire a quen escoita que a exposición solista chegou á súa fin, mais Mozart no seu lugar dálles ás madeiras un novo tema. A exposición continúa durante uns 60 compases máis, antes de que outro trilo cadencial chegue á conclusión real, o que provoca un ritornello que conecta a exposición co desenvolvemento. O pianista e musicólogo Charles Rosen sostén que Mozart creou así unha «dobre exposición». Rosen tamén suxire que isto explica por que Mozart fixo alongamentos substanciais á exposición orquestral durante o proceso de composición; precisaba unha exposición orquestral máis longa para equilibrar a súa contraparte solista «dobre».
Desenvolvemento
O desenvolvemento comeza co piano repetindo a súa entrada á exposición solista, desta vez no relativo maior (mi). O concerto n.º 20 é o outro único concerto de Mozart no que a exposición do piano solista e o desenvolvemento comezan co mesmo material. No concerto n.º 24 o material desprégase no desenvolvemento dun xeito diferente que na exposición solista: o motivo solista de apertura, coa súa semicadencia, repítese catro veces, cunha intervención das madeiras, como se se fixese unha pregunta tras outra. A pregunta final é feita en dó menor e contestada por unha escala descendente no piano que conduce á exposición orquestral, en fa menor, do tema principal do movemento.
Entón o tema orquestral desenvólvese: o motivo dos compases catro e cinco do tema descende a través dun círculo de quintas, acompañado por unha elaborada figuración do piano. Logo disto, o desenvolvemento procede a un intercambio tormentoso entre o piano e a orquestra, que o estudoso de Mozart do século XX Cuthbert Girdlestone describe como «unha das poucas [ocasións] en Mozart onde a paixón semella realmente desencadeada», e que Tovey describe como unha pasaxe de «gran e delicada masividade». O intercambio resolve nunha pasaxe na que o piano toca unha liña aguda en semicorcheas, sobre as cales os ventos agregan ecos do tema principal. Esta pasaxe de transición finalmente modula á tonalidade principal de dó menor, que leva ao principio da reexposición coa habitual recapitulación, a cargo da orquestra, do tema principal do movemento.
Reexposición, cadencia e coda
A ampla gama de material temático presentado nas exposicións orquestral e solista supón un reto para a reexposición. Mozart consegue recapitular todos os temas na tonalidade principal de dó menor. Os temas están necesariamente comprimidos, son presentados nunha orde diferente, e na súa forma repetida, conteñen algúns momentos de virtuosismo para a persoa solista. O último tema en ser reexposto é o tema secundario da exposición orquestral, que non se escoitou hai uns 400 compases e agora é adornado por unha pasaxe de tercinas no piano. A reexposición conclúe cunha pasaxe de semicorcheas arpexiadas antes dun trilo cadencial que dá paso ao ritornello. O ritornello conduce a unha fermata que dá a entrada á cadencia do piano solista.
Mozart non compuxo ningunha cadencia para este movemento, ou canto menos non hai evidencias de que o fixese. Compositores e intérpretes moi posteriores, entre eles Johannes Brahms, Ferruccio Busoni e Gabriel Fauré, compuxeron as súas propias versións. É o único dos concertos de Mozart no que a partitura non indica ao solista que finalice a cadencia cun trilo cadencial. A omisión do trilo habitual é posible que fose algo deliberado, e que Mozart elixise que a cadencia conectase directamente coa coda.
A coda convencional mozartiana conclúe cun tutti orquestral sen parte solista. Neste movemento, Mozart rompe coa convención: o piano solista interrompe o tutti cunha pasaxe virtuosa de semicorcheas e acompaña á orquestra ata os acordes finais de dó menor en pianissimo.
II. Larghetto
Alfred Einstein dixo sobre o segundo movemento do concerto que «se move en rexións da máis pura e conmovedora tranquilidade, e ten unha expresión de transcendente simplicidade». Sinalado como Larghetto, o movemento está en mi maior e marcado alla breve. As trompetas e timbais non tocan neste movemento, senón que regresan no terceiro e último movemento.
Este tema é, en palabras de Michael Steinberg, de «extrema simplicidade». Donald Tovey refírese ao cuarto compás, extremadamente espido e carente de ornamentación, como «inxenuo», mais considera que Mozart pretendía que fose así. O primeiro bosquexo de Mozart do movemento foi moito máis complexo. Probablemente simplificou o tema para proporcionar un maior contraste coa escura intensidade do primeiro movemento. Despois de que a orquestra repita o tema principal, hai unha ponte ou pasaxe de transición moi simple que Girdlestone chama «un mero bosquexo» para ser ornamentado polo solista, argumentando que «tocalo tal e como está escrito é traizoar a memoria de Mozart».
A continuación da ponte, o solista toca o tema inicial de catro compases por segunda vez, antes de que a orquestra comece unha nova sección do movemento, en dó menor. Un breve regreso ao tema principal, co seu ritmo alterado, separa a sección en dó menor dunha sección en la maior. Logo desta nova sección, volve soar o tema principal para marcar o final do movemento, co seu ritmo alterado unha vez máis. Agora, o tema é tocado dúas veces polo solista, estas dúas intervencións están conectadas pola mesma ponte que no principio do movemento. Girdlestone sinala que aquí «o solista terá que ser aínda máis imaxinativo para adornar [a sinxela ponte] unha segunda vez». A estrutura xeral do movemento é polo tanto ABACA, isto é, unha forma rondó.
Na exposición central do tema (entre as seccións en dó menor e la maior), hai un erro de notación que, nunha interpretación literal da partitura, provoca un choque harmónico entre o piano e os ventos. Probablemente Mozart escribiu as partes de piano e ventos en diferentes momentos, tratándose xa que logo dun descoido do compositor. Alfred Brendel, que ten gravado o concerto en numerosas ocasións, sinala que os intérpretes non deben seguir a partitura literalmente, senón corrixir o erro de Mozart. Brendel argumenta ademais que a marca de tempo para todo o movemento é outro erro de notación: tocado en dous pulsos por compás en lugar de catro, o movemento é, dende o seu punto de vista, demasiado rápido.
A forma do movemento é case idéntica á do segundo movemento da sonata para piano en si maior, K. 570 de Mozart.
III. Allegretto
O terceiro movemento presenta un tema en dó menor seguido de oito variacións sobre o mesmo. Hutchings considérao «tanto o mellor exemplo de Mozart na forma da variación como o mellor dos seus movementos finais».