cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kom Ombo
Descrición
A fachada conta con dúas entradas, e a cada unha delas correspóndelle unha teoría de portas paralelas entre si. A pesar desta bipartición arquitectónica estrita, as dúas partes están unidas, moitos recintos son comúns e mesmo en ambas as dúas se tributaban honores ás dúas divindades. O pilono está decorado con figuras do emperador romano Domiciano facéndolle ofrendas á tríade de Sobek. miniatura|300px|dereita|O templo dende o Nilo. O patio está en ruínas, cos muros laterias e o pórtico destruídos. Nas dúas portas que conducen ao interior hai inscricións e figuras co nome de Tiberio. A ámbolos lados da dobre porta hai representacións de Tolomeo XII Neo Dionisio sendo purificado por Horus e Thoth en presenza de Sobek (á dereita) e de Haroris (á esquerda).
Desde el, dúas portas levan á primeira sala hipóstila, o pronao. Nela, hai gravadas escenas protagonizadas por Haroris no muro esquerdo e por Sobek no dereito. As columnas están talladas co loto do Alto Exipto e o papiro do delta do Nilo. Nas paredes, representacións rituais relacionadas coa purificación do rei, a consagración do templo e as dúas tríades, cos nomes de Tolomeo VIII Everxetes II, Cleopatra II e Tolomeo XII Neo Dioniso.
Na segunda sala hipóstila, as paredes mostran escenas de ofrendas co nome de Tolomeo VI Filométor e Tolomeo VIII Everxetes II. A continuación sitúanse tres vestíbulos.
Diante do templo atópase o Mammisi, ou templo do nacemento de Horus, construído por Tolomeo VIII Everxetes II, moi deteriorado polo Nilo. A capela de Hathor está tamén ao sur do templo e nela hai varias momias de crocodilo que proveñen da necrópole de crocodilos próxima ao templo. No ano VII de Domiciano foi decorada na honra da deusa romana Afrodita.
Henrique IV do Sacro Imperio Romano Xermánico
Henrique IV, nado en 1050 e finado en 1106, foi o terceiro emperador da dinastía Salia do Sacro Imperio Romano Xermánico. Fillo de Henrique III e de Agnes de Poitou.
Traxectoria
Trala morte de Henrique III o 5 de outubro de 1056 Henrique IV só tiña 6 anos. Tanto a súa protección como a do Imperio foi confiada ó papa Vítor II, quen, grazas á súa habilidade diplomática, logrou asegurar a sucesión e permitiu a rexencia da nai do rei; incluso outorgándolle a esta o dereito de escoller sucesor en caso de morte do seu fillo.
Trala morte de Vítor II, tanto a sé pontificia como a nobreza do Imperio se aproveitaron da debilidade dun rei menor de idade. Escolléronse papas, sen sequera comunicarllo ó imperio e Nicolao II aproveitou para cambiar o sistema de elección papal quedándolle ó emperador o chamado dereito de asentimento, aínda que non está claro se o asentimento era antes ou despois da elección cardinalicia. Nicolao II tamén conseguiu un xuramento de fidelidade por parte dos Normandos asentados no sur da península Itálica; pasando estes a ser vasalos do pontífice. Outorgando o papa dereitos sobre terras que antes da conquista normanda pertencían ó imperio.
Toda esta política independente do papa viuse con resentimento dende as terras imperiais e un sínodo cortesán declarou nulas as súas decisións, sendo ignorado polo imperio ata a súa morte. Pouco despois dáse o golpe de estado de Kaiserwerth comandado pola nobreza e que afasta ó rei da súa nai, deixando esta de ser rexente. O arcebispo de Colonia Annón pasou a ser o rexente.
Trala morte do papa se produciu un conflito sucesorio, habendo dous papas á vez, Annón influíu sobre o rei para escoller ó partidario das reformas que se estaban a producir na Igrexa, Alexandre II.
Querela das investiduras
No 1070 Widón de Milán, canso do seu cargo de bispo de Milán, envíalle o anel e o báculo ó emperador e este decide investir como bispo ó clérigo nobre Godofredo. Pero trala morte de Widón en 1072, o papa nomea bispo a Atón, producíndose así un cisma, que, trala morte de Alexandro II en 1073, continuaría co papa Gregorio VII.
Coroloxía
A coroloxía (do grego antigo χῶρος chōros, "sitio", "lugar", " espazo" e λόγος logos, "estudo") é unha ciencia, dentro da bioxeografía, que estuda a distribución actual das plantas sobre a superficie terrestres e a causa desa citada distribución.
Divisións administrativas de Francia
miniatura|200px|Organización territorial metropolitana Por divisións administrativas de Francia entendese principalmente a división do territorio. A administración territorial de Francia é a organización institucional e administrativa do territorio francés. Cóntanse numerosas divisións territoriais, que poden ter un obxectivo político (colectividades territoriais), electoral (circunscricións) ou administrativo (servizos desconcentrados do Estado).
As principais divisións administrativas francesas son as rexións, os departamentos e os municipios. O territorio francés atópase dividido en 26 rexións, das cales 22 son metropolitanas, é dicir, atópanse en Europa. Á súa vez as rexións divídense en 100 departamentos, dos cales 4 atópanse en territorio de ultramar. Estes á súa vez divídense nos chamados arrondissements ou distritos. O 1 de marzo de 2008, existían 36.783 municipios en Francia (212 en ultramar) que abranguían a integridade do territorio francés —coa excepción de Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Wallis e Futuna e os territorios sen poboación permanente (terras austrais e antárticas francesas, Clipperton).
Os departamentos divídense en distritos que á súa vez se dividen en cantóns (para os colexios electorais) sen ser entidades políticas. Os concellos son a administración territorial local, con papel semellante ao dos concellos en Galicia.
As tres comunas, París, Lión e Marsella, divídense á súa vez en distritos (arrondissements) para a súa axeitada administración territorial, tendo os distritos locais (mairies d'arrondissement) algunha autonomía financeira e administrativa dentro do consello municipal (A palabra "arrondissement" utilizase tanto para os distritos, colexios electorais dentro dos departamentos, como para os distritos municipais das tres grandes cidades).
As 4 rexións francesas de ultramar (Guadalupe, Martinica, Güiana e Reunión) teñen cadanseu departamento. Estas rexións, porén, forman parte da UE.
Divisións
A descentralización sendo dividida sobre todo entre descentralización territorial (rexións, departamentos, concellos esencialmente) e funcional (establecementos públicos), os servizos desconcentrados do Estado que acompañan a descentralización sofren reformas dende o ano 1983 no cadro dunha reforma xeral de modernización do estado francés. O exercicio das competencias estatais é repartido entre catro chanzos xeográficos:
450px|miniatura|[[Rexións de Francia|Rexións e Departamentos franceses]] 450px|miniatura|[[Rexións de Francia|Rexións e Departamentos franceses (2016)]]
Tralas leis de Defferre de 1982-1983 e Raffarin de 2003-2004, Francia é un estado descentralizado. A reforma constitucional de febreiro do 2003 establece que a organización da República é descentralizada. A descentralización (entidades autónomas da potencia pública), acompañada nun primeiro momento da chamada desconcentración (entidades locais da administración estatal), favorece actualmente a emerxencia dos poderes locais, aínda que os avances neste eido sexan materia de debate.
Xunto cos tres colectivos territoriais que son entidades políticas: o concello, o departamento e a rexión, existe tamén un chanzo intercomunal que de facto exerce cada vez máis competencias (desenvolvemento económico, organización do espazo, o hábitat, os transportes públicos, o saneamento). O 90% dos concellos e 85% da poboación están reagrupados para xestionar as actividades. Estes reagrupamentos poden recobrar varias formas xurídicas segundo a natureza das actividades reagrupadas e o grao de cooperación desexado. Por exemplo poden ser establecementos públicos de cooperación mancomunal (EPCI = établissement public de coopération intercommunale), comunidades de municipios etc. Nas zonas fronteirizas, as mancomunidades existen tamén con colectividades locais dos países veciños, o que facilita a xestión de equipos comúns, particularmente no tocante ao transporte. Un novo chanzo foi creado coa elaboración de "países" (pays, ordeación do territorio), que reagrupan municipios e intercomunalidades (intercommunalités) en conxuntos máis grandes que son as intercomunalidades, co fin de reunir o conxunto dos municipios dun territorio, ata os excluídos das intercomunalidades existentes.
Francia é "unha e indivisible", pero esta fórmula crea certas tensións en varios "países" que posúen certo grao de entimento nacional, cuxas especificidades, particularmente lingüísticas, serían recoñecidas insuficientemente segundo certos movementos rexionalistas e nacionalistas (Alsacia, Bretaña, Cataluña Norte, Córsega, Flandres francés, País Vasco francés, Occitania etc.).
Francia de ultramar
miniatura|esquerda|Francia metropolitana e de ultramar (azul)|270px As outras colectividades francesas de ultramar teñen senlleiros estatutos vencellados a unha forte autonomía. As colectividades de Mayotte e de Saint-Pierre-et-Miquelon teñen unha administración local única que combina as funcións xeralmente conferidas nas rexións e nos departamentos metropolitanos. No entanto, Mayotte evolucionou dende o 2001 cara a un estatuto de departamento de ultramar, para unha integración máis forte. Estas dúas colectividades, aínda que situadas fóra da Unión Europea, empregan o euro como moeda.
Outras colectividades de ultramar no Pacífico teñen estatutos de autonomía máis extensa onde cohabitan a administración territorial de regalía e a administración baseada nas tradicións e costumes autóctonas (Polinesia Francesa, Nova Caledonia, Wallis e Futuna). Aínda que estas colectividades posúen sempre unha división e unha administración municipal (agás Wallis e Futuna onde seguen os pobos costumbreiros desenvolvendo este papel no seo dos tres reinos autóctonos), estas colectividades non están divididas en departamentos, senón en provincias (ou reinos) e en pobos (sobre as bases tradicionais) tendo funcións normalmente destinadas aos departamentos e os municipios na metrópole e nas rexións de ultramar, particularmente en asuntos de xustiza, educación ou en materia de cidadanía.
miniatura|250px|[[Atol de Ouvéa en Nova Caledonia.]]
Ademais, a función de rexión trasladouse a un goberno local onde están representadas as autoridades tanto autóctonas e as de regalía, así como un administrador da República. Estas colectividades, fóra da Unión Europea, utilizan o franc pacifique (franco pacífico = franco do Océano Pacífico) como moeda común vencellada ao euro desde o 1999, en lugar do franco francés. Hai que anotar que Nova Caledonia dispón dun estatuto particular pasaxeiro específico antes dun futuro referendo no cal deberá determinarse se o territorio quedará na República francesa cunha autonomía ampla, ou se se volverá independente (cunha asociación eventual).
Outras terras francesas en ultramar pouco ou non habitadas están administradas a distancia desde outro territorio habitado, por un administrador designado polo estado francés en nome da república: as illas dispersas (no océano Índico, dispersadas ao redor de Madagascar, ou preto de Mayotte ou da Illa Mauricio) e Terras Austrais e Antárticas Francesas (TAAF, no sur do océano Índico) están administradas desde a Reunión, e Clipperton (ao leste do océano Pacífico, á altura de México) está administrada desde Polinesia Francesa. Estas terras non teñen administración local propia.
Departamentos do Ultramar
miniatura|200px|Territorios de ultramar de Francia Francia ten varias posesións espalladas polo mundo, a que chama departamentos do ultramar (DOM: département d'outre-mer) ou territorios ultramarinos (TOM: territoire d'outre-mer):
Resistencia múltiple a fármacos
A resistencia múltiple a fármacos ou resistencia a multifármacos (ou multidrogas, MDR), ou multirresistencia é a resistencia que presenta unha especie de microorganismo a múltiples fármacos antimicrobianos. Os tipos máis perigosos para a saúde pública destes microorganismos son as bacterias multirresistentes (MDR) que resisten a múltiples antibióticos; outros tipos son os virus, fungos e parasitos multirresistentes (que resisten a múltiples fármacos antifúnxicos, antivirais e antiparásitos dunha ampla variedade química). No recoñecemento de graos diferentes de multirresistencia a fármacos, introducíronse os termos extensamente resistente a fármacos (ou drogas, XDR) e resistente a panfármacos (ou pandrogas, PDR). As definicións foron publicadas en 2011 na revista científica Clinical Microbiology and Infection.
Organismos resistentes a multifármacos comúns
Os organismos resistentes a multifármacos comúns son xeralmente bacterias:
Un grupo de bacterias grampositivas e gramnegativas de especial importancia recente foron denominadas grupo ESKAPE (iniciais de Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa e Enterobacter).
Resistencia bacteriana a antibióticos
Varios microorganismos sobreviviron durante miles de anos pola súa capacidade de adaptarse a axentes antimicrobianos. Fan isto por medio de mutacións espontáneas ou por transferencia de ADN. Este proceso permite que algunhas bacterias se opoñan á acción de certos antibióticos, facendo que os antibióticos non sexan efectivos. Estes microorganismos empregan varios mecanismos para adquirir a súa resistencia a multifármacos:
Moitas bacterias mostran agora resistencia a multifármacos, entre eles os estafilococos, enterococos, gonococos, estreptococos, salmonela, e numerosas outras bacterias gramnegativas e Mycobacterium tuberculosis. As bacterias resistentes a antibióticos poden transferir copias de ADN que codifican un mecanismo de resistencia a outras bacterias incluso se están distantemente relacionadas, as cales despois poden tamén pasar os xenes de resistencia e así prodúcense xeracións de bacterias resistentes a antibióticos. Este proceso denomínase transferencia horizontal de xenes.
Reistencia antifúnxica
As infeccións por Scedosporium prolificans son case uniformemente mortais debido á súa resistencia a múltiples axentes antifúnxicos. Lévedos como especies de Candida poden facerse resistentes en tratamentos a longo prazo con preparacións de azol, polo que requiren un tratamento cun fármaco diferente.
Resistencia antiviral
O VIH é o principal exemplo de virus multirresistente a axentres antivirais, xa que muta rapidamente con monoterapias. O virus da influenza está facéndose cada vez máis multirresistente; primeiro á amantadenes, despois a inhibidores da neuraminidase como oseltamivir, (2008-2009: 98,5% dos virus Influenza A probados eran resistentes), tamén máis comúns en persoas con sistemas inmunitarios débiles. O citomegalovirus pode facerse resistente ao ganciclovir e foscarnet en tratamento, especialmente en pacientes inmunosuprimidos. O virus Herpes simplex raramente se fai resistente a preparacións de aciclovir, principalmente en forma de resistencia cruzada ao famciclovir e valaciclovir, xeralmente en pacientes inmunosuprimidos.
Resistencia a axentes antiparasitarios
O principal exemplo de parasito resistente a fármacos antiparasitarios é o plasmodio da malaria. Plasmodium vivax fíxose resistente á cloroquina e á sulfadoxina-pirimetamina hai unhas décadas, e en 2012 apareceu un Plasmodium falciparum resistente á artemisinina no oeste de Camboxa e oeste de Tailandia. Toxoplasma gondii pode tamén ser resistente á artemisinina, e tamén á atovaquona e sulfadiazina, pero a maioría das cepas non son multirresistentes. A resistencia dos vermes parasitos a antihelmínticos aparece con frecuencia na literatura veterinaria, por exemplo en relación coa práctica da desparasitación con fármacos do gando, que recentemente foi regulada pola FDA norteamericana.
Prevención da aparición de resistencia antimicrobiana
A comunidade médica confía en instruír aos pacientes, e na autorregulación apelando a unha xestión da administración de antimicrobianos voluntaria, que en hospitais pode consistir nun programa de administración dos mesmos. Son importantes as campañas de concienciación e información sobre a importancia do uso restritivo dos antibióticos para o uso clínico humano, pero a diferenza dos narcóticos, non hai regulación suficiente para o seu uso en ningunha parte do mundo actualmente. O uso de antibióticos foi restrinxido e regulado para o tratamento de animais criados para o consumo humano con éxito en países como Dinamarca.
A prevención de infeccións é a estratexia máis efectiva para a unha infección con organismos multirresistentes nun hospital, porque hai poucas alternativas aos antibióticos no caso dunha infección extensivamente resistente ou panresistente; se unha infección está localizada, a extirpación da zona pode ser unha opción (con microorganismos multirresistentes da tuberculose nos pulmóns, por exemplo), pero no caso dunha infección sistémica só son posibles medidas xenéricas como impulsar o sistema inmunitario con inmunoglobulinas. O uso de bacteriófagos (virus que matan bacterias) non ten unha aplicación clínica significativa actualmente.
Cómpre desenvolver novos antibióticos, xa que a selección de bacterias resistentes non se poderá impedir totalmente. Isto significa que con cada aplicación de antibióticos específicos, poténciase a supervivencia dunhas poucas bacterias, que xa adquiriron xenes de resistencia contra a substancia, e a poboación de bacterias preocupantes aumenta. Xa que logo, o xene de resistencia espállase aínda máis no organismo e no ambiente, e unha maior porcentaxe das bacterias xa non responderá á terapia con este antibiótico específico.
La Lisa
La Lisa é un dos 15 municipios da provincia da Habana, en Cuba.
Resistencia múltiple a fármacos
Ligazóns externas
APUA ou Alliance for the Prudent Use of Antibiotics https://web.archive.org/web/20160303024706/http://www.tufts.edu/med/apua/about_issue/multi_drug.shtml
La Lisa
Xurdiu da división político-administrativa realizada no país en 1976, antes desa data estaba integrado no municipio de Marianao. En 2017 tiña unha poboación de 142 124 habitantes.
Xeografía
Sitúase na periferia occidental da capital, limita ao norte co municipio de Playa, ao leste con Marianao, ao sur-suroeste con Boyeros e ao oeste co municipio de Bauta da veciña provincia de Artemisa. A súa extensión é de 37,5 km².
Barrios
Dende a súa constitución e ata hoxe este municipio está composto por: El Cano, Guatao, Arroyo Arenas, La Lisa e Punta Brava, xunto con numerosos outros repartos, barrios ou leiras. Na súa conformación actual ten dúas áreas diferenciadas: a zona nordés do municipio, dende Quibú ata Arroyo Arenas e dende a Estrada Nacional ata a rúa 25, é unha zona moi urbanizada, na que os barrios están ligados consecutivamente cos seus núcleos máis antigos de poboación; e a zona suroeste, con características suburbanas ou semirurais, que inclúe a área de Cano-Valle Grande, La Concepción, parte de Arroyo Arenas, Guatao e Punta Brava.
Goberno
Esta Asemblea está formada por 89 delegados, agrupados en sete Consellos Populares, que son órganos do Poder Popular, local, de carácter representativos: Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, El Cano-Bello 26 - Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín e Versalles-Coronela.
Todos os delegados, que son nomeados polos veciños nas asembleas dos barrios, son elixidos polo voto directo e secreto dos electores; estes á súa vez elixen ao presidente e vicepresidente da Asemblea Municipal.
Estatua da Liberdade
«Liberty Enlightening the World» (A liberdade iluminando o mundo), coñecida como a Estatua da Liberdade (en inglés: The Statue of Liberty; en francés: Statue de la Liberté), é un dos monumentos máis celebres dos Estados Unidos de América localizado na entrada do porto de Nova York desde o 28 de outubro de 1886 (atópase na illa da Liberdade ao sur da illa de Manhattan, xunto á desembocadura do río Hudson e preto da illa Ellis). Conmemora o centenario da sinatura da Declaración de Independencia dos Estados Unidos e é un regalo en xesto de amizade de Francia para cos Estados Unidos de América. Foi proxectada e construída polo escultor alsaciano Frédéric Auguste Bartholdi (1834-1904), que supostamente usou a súa nai como modelo. Para a construción da estrutura metálica interna da estatua, Bartholdi contou coa asistencia do enxeñeiro francés Gustave Eiffel, coñecido como autor da Torre Eiffel de París.
A estatua é dunha figura feminina vestida que representa a deusa romana Libertas que leva un facho na man dereita e unha tabula ansata (unha tableta que evoca a lei) na man esquerda sobre a cal está inscrita a data da Declaración Americana de Independencia, o 4 de xullo de 1776. Aos seus pés atópase unha cadea rota.
A Estatua da Liberdade, ademais de ser un monumento importante na cidade de Nova York, converteuse nun símbolo nos Estados Unidos e representa, nun plano máis xeral, a liberdade e emancipación con respecto á opresión. Desde a súa inauguración en 1886, a estatua foi a primeira visión que tiñan os inmigrantes europeos ao chegar aos Estados Unidos tras a súa travesía polo océano Atlántico. En termos arquitectónicos, a estatua recorda o famoso Coloso de Rodas, unha das «sete marabillas do mundo». Foi nomeada para as «novas sete marabillas do mundo», onde resultou finalista. O nome asignado pola Unesco é «Monumento Nacional Estatua da Liberdade». Desde o 10 de xuño de 1933 encárgase da súa administración o National Park Service dos Estados Unidos.
O 15 de outubro de 1924, a estatua foi declarada como monumento nacional dos Estados Unidos e o 15 de outubro de 1965 engadiuse a illa Ellis. Desde 1984 está considerada Patrimonio da Humanidade pola Unesco.
Agasallo para Estados Unidos
miniatura|upright|[[Frédéric Auguste Bartholdi (1834-1904), deseñador da Estatua da Liberdade.]] De acordo co Servizo Nacional de Parques, a idea da Estatua da Liberdade foi proposta por primeira vez polo xurista e político francés, autor de Paris en Amérique, Édouard René Lefebvre de Laboulaye (1811-1883) quen tivo a idea de que Francia ofrecese un agasallo aos Estados Unidos como un obsequio para a conmemoración do centenario da independencia estadounidense, como recordo da longa amizade entre ambos os países e para garantir a alianza franco-estadounidense. Nunha conversación con Laboulaye, o seu amigo o novo escultor alsaciano Frédéric Auguste Bartholdi díxolle: Nesa época, Estados Unidos acababa de saír da guerra civil que durou desde 1861 ata 1865 e o país estaba no medio da reconstrución. Bartholdi foi contratado para deseñar unha estatua, que debería acabarse en 1876, data do centenario da independencia estadounidense. En 1870, Bartholdi tallou o primeiro esbozo en terracota e un modelo que non serviu, que hoxe en día se atopa no Musée des Beaux-Arts de Lión. Ese mesmo ano, Francia entrou en guerra con Prusia e tivo que parar o proxecto. O 10 de maio de 1871, Francia tivo que ceder o territorio de Alsacia-Lorena ao Imperio Alemán. A opinión pública e o goberno francés sentíronse decepcionados pola simpatía dos Estados Unidos cara aos alemáns, que contaban cun número importante de residentes en chan estadounidense. O proxecto volveu ser parcialmente paralizado por mor dos problemas políticos da Terceira República, que aínda era considerada por moitos como un arranxo «temporal» e que tiñan a esperanza dun retorno da monarquía. A idea de ofrecer unha representación de liberdade nunha república irmá para Francia, alén do Atlántico, desempeñou un papel importante na loita polo mantemento da república francesa.
En xuño de 1871, Bartholdi viaxou aos Estados Unidos. Durante a viaxe, escolleu a illa de Bedloe, (chamada posteriormente a «illa da Liberdade») como localización da estatua e tamén tratou de conseguir seguidores alén do Atlántico. O 18 de xullo de 1871, reuniuse co presidente daquel entón Ulysses S. Grant, en Nova York.
Elección da cara
miniatura|upright|[[Isabella Eugenie Boyer, posible inspiración do rostro da estatua. Foi a esposa de Isaac Singer.]] Existen diversas hipóteses dos historiadores sobre o modelo que puido ser utilizado para determinar a cara da estatua, aínda que ningunha delas é realmente definitiva ata o momento. Entre as posibles inspiracións para a cara da estatua atópase Isabella Eugenie Boyer, viúva do inventor millonario Isaac Singer. (1811-1875)
Segundo outras fontes, Bartholdi inspirouse no rostro da súa nai, Charlotte Bartholdi (1801-1891), e é a hipótese máis considerada ata o presente. A revista National Geographic apoiou esta posibilidade, indicando que o escultor nunca explicou nin desmentiu esta semellanza coa súa nai. Outras versións sosteñen que Bartholdi querería reproducir o rostro dunha nena empolicada nunha barricada sostendo un facho, ao día seguinte do golpe de estado de Napoleón III. Talvez simplemente realizou unha síntese de varias caras femininas, co fin de dar unha imaxe neutra e impersoal da Liberdade.
Inspiración no estranxeiro
Durante unha visita ao Exipto, Bartholdi tivo que facer un traballo na Canle de Suez. Este proxecto iniciouse baixo a dirección do empresario e diplomático francés Ferdinand de Lesseps, que posteriormente se converteu nun dos seus mellores amigos. Bartholdi imaxinou un gran faro, que se atoparía na entrada da canle, o cal sinalaría as rutas. O faro foi ideado como a imaxe con aparencia clásica (estola, sandalias, expresión facial) da deusa Libertas  da mitoloxía romana, divindade da liberdade. Pretendíase que a luz do faro brillase a través dunha venda colocada ao redor da parte superior do faro, e xurdiu a idea dun facho mantido no aire, cara ao ceo. Barthold presentou o proxecto ao quediva Ismail Pasha en 1867 e novamente en 1869, pero o proxecto nunca foi aprobado Os debuxos do proxecto titulado «Exipto leva a luz a Asia», aseméllanse en gran medida á Estatua da Liberdade, aínda que Bartholdi asegurou que o monumento de Nova York non era unha reutilización, senón unha obra orixinal.
Detalles da estrutura
esquerda|miniatura|upright|Planos da estatua, realizados en 1885. Por mutuo acordo entre Francia e os Estados Unidos, este último levaría a cabo a construción da base do monumento, mentres que Francia se encargaría da construción da estatua e da súa posterior ensamblaxe unha vez que as pezas se transportasen a chan estadounidense. Con todo, xurdiron problemas financeiros a ambos os dous lados do Atlántico.
En Francia, a campaña para a promoción da estatua comezou no outono de 1875. Foi a fundación en 1874 da chamada Unión Franco-Estadounidense, a que se fixo cargo de organizar a recadación de fondos para a construción do monumento. Todos os medios da época utilizáronse para ese propósito: artigos na prensa, espectáculos, banquetes, impostos, loterías etc. Varias cidades francesas, o Consello Xeral, a cámara de comercio, o Gran Oriente de Francia e miles de particulares fixeron doazóns para a construción da estatua. Houbo un número total de 100.000 doadores. Antes de que finalizase o ano 1875, os fondos ascendían a un total de 400.000 francos, pero o orzamento incrementouse posteriormente ata 1 000 000 de francos da época. Non foi ata 1880 que se recolleron o total dos fondos en Francia. Mentres tanto, nos Estados Unidos, fixéronse presentacións teatrais, exposicións de arte, poxas, así como combates de boxeo profesional para recadar fondos para a construción.
Mentres tanto, en Francia, Bartholdi buscou un enxeñeiro para que se encargase do deseño da estrutura interna da estatua, en cobre. Gustave Eiffel foi contratado para levar a cabo devandita labor, ademais de crear unha torre interna que soportase a estatua e deseñar un esqueleto secundario interno que permitise que a «pel» de cobre se mantivese en posición vertical. As pezas de cobre foron construídas nos talleres da empresa Gaget-Gauthier, en 1878. Os ferros de cobre foron unha doazón de Pierre-Eugene Secrétan. Os traballos de precisión encargáronse ao enxeñeiro Maurice Koechlin, home de confianza de Eiffel, co que tamén traballara na construción da Torre Eiffel.
Bartholdi tiña a esperanza de que a estatua estaría completada e montada para o 4 de xullo de 1876, data do centenario da independencia dos Estados Unidos. Houbo unha demora no inicio da construción e, a continuación, algúns problemas durante o período de construción atrasaron a obra: o xeso da man rompeu en marzo de 1876. Esta última, con parte do brazo, expúxose en setembro de 1876 na Exposición do Centenario de Filadelfia. Os visitantes puideron subir unha escaleira que conducía ao balcón situado ao redor do facho pagando só 50 centavos. Fotografías, carteis e modelos da estatua foron vendidos durante a exposición. O diñeiro recadado usouse para completar os traballos. Dous anos máis tarde, en xuño de 1878, a cabeza da estatua foi mostrada ao público nos xardíns do Campo de Marte con ocasión da Exposición Universal de París, onde os visitantes podían entrar na cabeza e subir ata a coroa usando unha escaleira de 43 metros.
Patente da estatua
miniatura|upright|A [[patente da estatua, obtida por Bartholdi en 1879.]] O 18 de febreiro de 1879, Bartholdi obtivo nos Estados Unidos a patente para o monumento, co número D11.023.
Esta patente describíaa nos seguintes termos: A patente tamén especificaba que o rostro da estatua tiña "trazos clásicos, pero ao mesmo tempo atópase seria e tranquila" …, e que estaba "lixeiramente inclinada cara á esquerda para descansar sobre a perna esquerda, con toda a figura permanecendo en equilibrio".
Adquisición da illa
A estatua atópase situada na illa da Liberdade no porto de Nova York. Orixinalmente a illa era coñecida como illa de Bedloe, e serviu como unha base militar. Nela aloxouse o forte Wood, un antigo bastión de artillería construído en granito e cuxos cimentos en forma de estrela de once puntas, serviron de base para a construción do zócolo da estatua. A elección do terreo e a súa obtención requiriron de varios pasos. En 1887, o Congreso dos Estados Unidos deu a súa aprobación para a construción da estatua e o xeneral W. T. Sherman foi nomeado para designar o terreo onde se construiría o monumento. Este escolleu como localización a illa de Bedloe. Quince anos antes da inauguración, Bartholdi xa previra a construción do monumento na illa de Bedloe, fascinado pola xuventude e promesas de liberdade desa nación e imaxinouna orientada cara ao seu continente de orixe, a Europa que acollía e ía continuar acollendo aos inmigrantes. Non foi senón ata 1956, que o Congreso dos Estados Unidos decidiu un cambio de nome da illa Bedloe polo de Liberty Island, «Illa da liberdade».
O embaixador dos Estados Unidos en Francia, Levi P. Morton, colocou o primeiro remache da construción da estatua en París o 24 de outubro de 1881.
Base
esquerda|miniatura|upright|Proceso de construción da base. A realización da inmensa base da estatua fora confiada por Bartholdi aos estadounidenses, mentres que os franceses asumiron a construción da estatua e a súa correspondente montaxe.
A recadación de fondos para levar a cabo a construción da base nos Estados Unidos, atopábase baixo a responsabilidade do Fiscal Xeral, William M. Evarts. Dado que a construción avanzaba moi lentamente, Joseph Pulitzer (famoso polo premio que leva o seu nome) aceptou pór á disposición dos responsables da construción as primeiras páxinas do New York World, e levou a cabo unha gran campaña de publicidade para recadar fondos. O diario tamén foi utilizado para criticar as clases altas, mostrando a súa incapacidade para recadar os fondos necesarios, así como as clases medias, que contaban cos máis ricos para facelo. As duras críticas do xornal tiveron un impacto positivo, fomentando aos doantes privados a incrementar as súas achegas e proporcionando ao mesmo tempo publicidade ao xornal, xa que se rexistraron uns 50.000 novos abonados durante este período.
Os fondos necesarios para a construción do soto deseñado polo arquitecto estadounidense Richard Morris Hunt e realizado polo enxeñeiro Charles Pomeroy Stone, reuníronse en agosto de 1884. A primeira pedra do pedestal foi colocada o 5 de agosto de 1884, mentres que a base, na súa maioría composta por pedra de Kersanton, foi construída entre o 9 de outubro de 1883 e o 22 de agosto de 1886.
Cando se colocou a última pedra do monumento, os albaneis colleron varias moedas dos seus petos, e botáronas no morteiro. Os participantes na cerimonia deixaron as súas tarxetas de visita, medallas e xornais nun pequeno cofre de bronce, e depositárono no zócolo.
No corazón do bloque que compón a base, dúas series de vigas únena directamente coa estrutura interna deseñada por Gustave Eiffel de maneira que a estatua forme un todo co seu pedestal. A pedra que compón a base da Estatua da Liberdade provén das canteiras dunha aldea de Francia, Euville no departamento de Mosa, famosa pola brancura da súa pedra e polas súas calidades de resistencia á erosión e á auga do mar.
Travesía do Atlántico, ensamblaxe e inauguración
miniatura|upright|Parte superior da estatua no taller. As distintas partes da estatua foron terminadas en Francia en xullo de 1884. A estatua recibiu ata entón múltiples visitas, como a do presidente da república francesa Jules Grévy e o escritor Victor Hugo. O desmantelamento comezou en xaneiro de 1885.
A estatua foi enviada a Ruán en tren, logo baixou o río Sena en barco, antes de chegar ao porto de Le Havre. O monumento chegou a Nova York o 17 de xuño de 1886, a bordo da fragata francesa Isère, e recibiu unha acollida triunfal por parte dos neoiorquinos. Para facer posible a travesía polo Atlántico, a estatua foi desmantelada en 350 pezas, divididas en 214 caixas, tendo en conta que o brazo dereito e a súa chama estaban xa presentes en chan estadounidense, onde foran expostos na Exposición do Centenario de Filadelfia e logo en Nova York. 36 caixas foron reservadas para as porcas, os remaches e os parafusos necesarios para a ensambladura. Unha vez chegada ao seu destino, a estatua foi ensamblada en catro meses, sobre o seu novo pedestal. As diferentes pezas foron unidas por remaches de cobre e o vestido permitiu resolver os problemas de dilatación.
O 28 de outubro de 1886, a Estatua da Liberdade foi inaugurada en presenza do presidente estadounidense da época, Grover Cleveland, antigo gobernador do estado de Nova York, diante de 600 invitados e milleiros de espectadores. Frédéric Desmons, por entón vicepresidente do Senado, representou a Francia durante a inauguración. e numerosos francmasóns estaban tamén presentes. O monumento representaba así un agasallo que celebraba o centenario da independencia estadounidense, aínda que entregado con dez anos de atraso. O éxito do monumento creceu rapidamente: nas dúas semanas que seguiron á inauguración, preto de 20.000 persoas presentáronse para admiralo. A asistencia ao sitio pasou de 88.000 visitantes ao ano, a un millón en 1964 e a tres millóns en 1987. Hoxe en día recibe ao redor de 3,2 millóns de persoas ao ano.
Período como faro en Nova York
A estatua funcionou como faro entre a data da súa montaxe e o ano 1902. Naquela época, a «U.S. Lighthouse board» estaba encargada de asegurar o seu funcionamento. Asignouse un gardián do faro á estatua e o poder do seu feixe luminoso era tal, que era visible a unha distancia de 39 quilómetros. Instalouse un xerador eléctrico na illa co fin de fornecer potencia á estrutura.
Renovacións e reformas
Desde a súa inauguración en 1886, o monumento experimentou múltiples renovacións e reformas:
O sistema de iluminación orixinal foi substituído varias veces por equipamentos máis modernos. En 1916 o presidente Woodrow Wilson inaugurou o primeiro sistema que cumpría coas expectativas iniciais de iluminación da estatua, que consiste en douscentos corenta e seis proxectores, utilizando lámpadas incandescentes de 250 W, situados nas puntas da estrela da base do monumento e outros puntos da illa, e quince de 500 W no facho. Posteriormente, en 1931 e 1945 intensificouse a iluminación anterior, engadíronse efectos máis vistosos e elimináronse sombras.
Xunto co proxecto de mellora da iluminación de 1916, o facho, que era inicialmente de cobre, foi reformado utilizando un total de 600 pezas individuais de vitral de cor amarela para realzar e embelecer os efectos luminosos ao acenderse. Este traballo foi executado por Gutzon Borglum, coñecido polas súas colosais esculturas do Monte Rushmore. Tamén aumentouse a potencia luminosa do facho. O 30 de xullo dese mesmo ano, debido a un acto de sabotaxe coñecido como Explosión Black Tom, o acceso ao facho foi oficialmente clausurado.
Aínda que cando se iniciou a construción da base xa se previu a instalación dun ascensor no seu interior, o primeiro non foi instalado ata 1908-9. Con posterioridade substituíuse por un máis moderno en 1931.
En 1949 instalouse un sistema de calefacción na base da estatua. Antes desta mellora, durante os meses de inverno, a enorme masa da base (unhas 48.000 toneladas) fíxose cada vez máis fría, e cando en marzo o aire exterior facíase máis quente producíase unha condensación que impregnaba as paredes e que prexudicaba a estrutura e as súas instalacións. Por outra banda, a calefacción, ademais de solucionar os problemas de arrefriado e condensación na base, engadía un maior confort aos empregados e visitantes.
En 1937 substituíronse varias plataformas e escaleiras no pedestal da estatua. Procedeuse a unha inspección da estrutura e os ferros de cobre da estatua, desde o facho ata as vigas sobre as que se apoia a estrutura. O soporte de ferro foi substituído nas seccións onde se oxidara, e os remaches que se soltaran cambiáronse por uns novos e os marcos da coroa da cabeza foron reconstruídos cuns novos de ferro. Non se efectuaron reformas na escaleira en espiral do interior da estatua.
Obras de restauración durante os anos 1980
A Estatua da Liberdade foi un dos primeiros monumentos que se beneficiaron do que nos Estados Unidos se coñéce como unha campaña de cause mercadotecnia. En efecto, en 1983, o monumento foi o centro dunha operación de promoción levada a cabo por American Express, que pretendía recadar fondos para manter e renovar o edificio. Acordouse que cada compra realizada cunha tarxeta American Express levaría unha doazón dun centavo de dólar por parte da empresa bancaria. A campaña permitiu así reunir 1,7 millóns de dólares. En 1984, a estatua foi pechada co fin de que uns traballos, por un importe total de 62 millóns de dólares, puidesen ser levados a cabo con ocasión do seu centenario. O presidente de Chrysler, Lee Iacocca, foi nomeado polo presidente Ronald Reagan para encabezar a comisión encargada da supervisión das obras (aínda que foi destituído posteriormente para «evitar calquera dúbida sobre un posible conflito de intereses»).
miniatura|upright|O facho orixinal, substituído en [[1986.]] Os obreiros encargados dos traballos levantaron unha estada ao redor do edificio, ocultando á vista o monumento ata a cerimonia do centenario, o 4 de xullo de 1986. Os traballos no interior da estrutura comezaron co emprego de nitróxeno líquido co fin de quitar as diferentes capas de pintura aplicadas ao armazón de cobre durante varias décadas. Unha vez eliminadas estas capas de pintura, non quedou máis que a base orixinal de alcatrán que servía para tapar buracos e evitar a corrosión. O alcatrán foi á súa vez eliminado utilizando bicarbonato sódico, sen que a estrutura de cobre sufrise ningún dano. Os buracos máis grandes no cobre foron puídos, antes de ser recubertos por novas plaquetas.
Cada unha das 1.350 costelas de ferro que sostiñan a «pel» debeu ser retirada e logo substituída. O ferro sufrira unha forte corrosión galvánica en todas as partes onde estaba en contacto coa pel de cobre, perdendo ata a metade do seu grosor. Bartholdi anticipara este fenómeno e previra unha combinación de amianto/brea para separar ambos os metais, pero o illamento deteriorouse décadas antes. Novas barras de aceiro inoxidable modeladas substituíron as barras de ferro, cunha película de teflón separándoas do cobre para un mellor illamento e unha redución da fricción.
O facho que sostén na súa man a estatua non é o que enarboraba no momento da súa inauguración en 1886. Durante estas obras de restauración foi substituído por un novo facho recuberto con láminas de ouro, que é iluminado por lámpadas colocadas sobre o balcón que o rodea. En 1985, para renovar o facho da estatua, os Estados Unidos acudiron a unha empresa de Bezannes, preto de Reims, onde traballan artesáns expertos en artesanía do ferro de obras de arte. Un equipo de Reims substituíu o vello facho, corroído polo óxido, por un novo. O antigo facho exponse actualmente no museo situado no vestíbulo do monumento.
Ademais da substitución da maior parte do ferro do armazón interno con aceiro inoxidable e o reforzo estrutural da propia estatua, a restauración de mediados dos anos 1980 tamén incluíu a renovación da escaleira de ferro interna, a substitución do ascensor situado no interior da base por un máis moderno e a mellora dos sistemas de control de clima.
A Estatua de Liberdade reabriuse ao público o 5 de xullo de 1986, durante a celebración do Liberty Weekend.
A celebración do centenario da estatua
A Estatua da Liberdade foi inaugurada o 28 de outubro de 1886, declarada Monumento Nacional estadounidense o 15 de outubro de 1924, e confiada a súa administración ao National Park Service|Servizo de Parques Nacionais o 10 de xuño de 1933. En 1984 foi declarada Patrimonio da Humanidade. En 1986, a celebración do centenario da Estatua da Liberdade consistiu en catro días de festividades que se denominaron «Liberty Weekend». As celebracións comezaron o 3 de xullo cunha cerimonia de apertura en Governors Island e finalizaron o 6 de xullo no Giants Stadium de Nova York. Estes catro días de festas marcaron o fin das obras de restauración do monumento levadas a cabo desde principios dos anos 1980, baixo a tutela da fundación Statue of Liberty-Ellis Island. Estas obras, nas cales as achegas da empresa Chrysler tiveron un papel predominante, terminaron xusto a tempo para a cerimonia do centenario do monumento, onde se rendeu homenaxe á estatua ao longo do Liberty Weekend. esquerda|miniatura|upright|O presidente [[Ronald Reagan xunto á súa dona, pronunciando un discurso durante o Liberty Weekend, o 4 de xullo de 1986.]] A cerimonia inaugural, celebrada o xoves 3 de xullo, tivo como invitado de honra ao por entón presidente da república francesa François Mitterrand e atraeu a numerosos personaxes do espectáculo, como Gregory Peck ou Elizabeth Taylor. O presidente estadounidense Ronald Reagan pronunciou un discurso onde destacou a amizade entre Francia e os Estados Unidos e fixo unha mención cara aos traballadores que levaron a cabo os traballos de restauración. A continuación descubriu de novo a estatua (tapada desde o inicio das obras), e pronunciou un segundo discurso no momento de acender o facho da estatua, tras o despregamento duns fogos artificiais. Despois leváronse a cabo varias actuacións a cargo de Neil Diamond, Frank Sinatra ou Mikhail Baryshnikov, entre outros. Para rematar entregouse a «Medalla da Liberdade» a destacadas personalidades que, aínda que non naceron no país, adquiriron a cidadanía estadounidense: Henry Kissinger, Ieoh Ming Pei, Irving Berlin, Hanna Holborn Gray, Kenneth Clark, Elie Wiesel, Albert Sabin, James Reston, An Wang, Itzhak Perlman, Franklin Chang-Díaz e Bob Hope.
O 4 de xullo, día da festa nacional estadounidense, durante a mañá celebrouse, co presidente Reagan na cuberta do acoirazado USS Iowa, unha revista naval de barcos de guerra e grandes veleiros no río Hudson, composta por 33 buques de 14 nacións. Pola noite celebrouse un concerto coa participación do compositor John Williams. Á mañá seguinte, a esposa do presidente, Nancy Reagan pronunciou un discurso que marcaba a reapertura oficial da estatua ao público, e pola tarde, celebrouse unha ópera en Central Park. O 6 de xullo, a cerimonia de clausura celebrouse no Giants Stadium situado en Nova Jersey (que, xeograficamente, atópase máis próximo á estatua).
Fotointerpretación
A fotointerpretación é o proceso polo cal se extrae a información contida nunha fotografía aérea. Trátase de recoñecer e situar os diferentes elementos que aparecen representados. Tendo en conta a escala da fotografía, así como o tamaño dos elementos que se observan. É unha técnica moi útil para estudos territoriais.
Estatua da Liberdade
As consecuencias dos atentados do 11 de setembro de 2001
Logo dos atentados do 11 de setembro de 2001, prohibiuse o acceso á illa da Liberdade ata decembro do mesmo ano e o acceso do público ao monumento non se permitiu ata o 3 de agosto de 2004. O acceso á coroa estivo pechado ata 2009. Durante oito anos, só a base da estatua e os 10 primeiros pisos estaban accesibles para os visitantes, baixo a condición de que estes estean en posesión do Monument Access Pass (pase de acceso ao monumento). Xeralmente é posible obtelo tras unha reserva con, polo menos, dous días de antelación antes da visita, e mostralo antes de acceder ao transbordador. Con todo, aínda que o interior da estatua sexa inaccesible, unha nova plataforma con teito de vidro permite ver, alzando a vista, a estrutura interna realizada por Gustave Eiffel. Todos os visitantes que desexen acceder á illa da Liberdade son controlados antes de subir ao transbordador e novamente ao acceder á base do monumento, de forma similar a como se fai nos aeroportos.
Fotointerpretación
Coa fotointerpretación pódense apreciar os dispares perfís da terra, como a natureza e o erixido polo ser humano, dándolle varias perspectivas, segundo o propósito da información extraída dunha instantánea aérea.
A fotointerpretación é necesaria para caracterizar, cuantificar e coñecer os recursos dunha superficie, e así optimizar o aproveitamento do medio e propiciar un manexo óptimo dos recursos naturais.