cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rocha
O ciclo das rochas ou ciclo litolóxico
Chámase meteorización á acción xeolóxica da atmosfera, que produce unha degradación, fragmentación e oxidación. Os materiais resultantes da meteorización poden ser atacados pola erosión e transportados. A acumulación de fragmentos de rocha desprazados pola gravidade forman derrubos. Cando cesa o transporte dos materiais, estes deposítanse en forma de sedimentos nas cuncas sedimentarias, uns sobre outros, formando capas horizontais (estratos).
Os sedimentos sofren unha serie de procesos (diaxénese) que os transforman en rochas sedimentarias. Aquelas proceden da compactación e cementación de sedimentos; prodúcense nas cuncas sedimentarias, principalmente os fondos mariños.
A compactación é o proceso de eliminación de ocos nun sedimento, debido ao peso dos sedimentos que caen enriba. A cementación é consecuencia producida pola compactación; consiste na formación dun cemento que une entre si aos sedimentos (os fragmentos de rochas).
= Propiedades das rochas = Definir as propiedades das rochas sérvenos para diferenciar unhas das outras e para saber que emprego se lles poden dar. As propiedades son:
Estrutura
As diferentes estruturas son:
Fractura
Esta propiedade está moi ligada coa estrutura. Chámase factura ao aspecto que presentan os bordos cando escacha unha rocha. Da unha idea, por exemplo, da súa aptitude para ser labrada. Pode ser:
Cohesión
Unión íntima entre as partículas que constitúen a roca, segundo este criterio podemos clasificar ás rochas en:
Homoxeneidade
É unha propiedade moi importante para o emprego das rochas na construción. As rochas, polo xeral, non son homoxéneas.
Densidade
Para determinar a densidade dunha rocha hai que saber os ocos que contén, algo difícil. As rochas intrusivas son máis densas que as sedimentarias. Nas rochas pódese falar de densidade real ou absoluta e densidade aparente, sendo esta última achada sen contar coas porosidades internas que poida conter a rocha.
A densidade absoluta (eixe x) dunha rocha está relacionada coa resistencia a compresión (eixe y) por unha lei que pode representarse como unha hipérbole equilátera. Dous métodos para achar a densidade real son o picnómetro e o volumenómetro.
Absorción
É a relación entre o volume de poros abertos e o seu peso seco (sen a humidade natural). Nas rochas ígneas é moi pequena. As arenitas son dez veces máis absorbentes que os granitos e as calcarias aínda máis.
Capilaridade
Esta propiedade ten unha importancia grande en rochas con partículas moi finas, porque entón os capilares tamén serán moi finos. Un exemplo típico son as arxilas.
Permeabilidade
A permeabilidade da rocha pode ser constante, aínda que tamén pode ser variable tralo contacto cos líquidos, pois pode: Algúns exemplos son:
Xeladicidade
A auga contida nos poros da rocha pode conxelarse aumentado de volume e creando presións que poden romper a rocha, isto dependerá da cantidade de auga que conteña a rocha.
Propiedades térmicas
As rochas conducen moi mal a calor. Calor específica alta. Toman lentamente a calor e despréndena amodo tamén. Dilatación permanente (no arrefriamento non chegan a recuperalo seu volume primitivo). Pola súa baixa condutibilidade, as dilatacións e contracción adoitan afectar tan só a unha capa superficial de pouco grosor. Debido a isto pode ocorrer o descascado das rochas, xa que a masa interna non segue os movemento da capa superficial por non haber sufrido a diferenza de temperatura tan acusada como esta.
Resistencia ao fogo
É mala, e aínda peor se o fogo se combatese con auga. A causa da irregular repartición da calor prodúcense tensión internas elevadas que a rocha non pode resistir. Se se arrefecera rapidamente a rocha con auga, produciríanse unhas fisuras superficiais. Unha excepción son as arenitas densas e de gran fino.
Resistencia á tracción
A súa resistencia a este tipo de solicitación é pequena.
Resistencia á compresión
Exprésase dividindo a carga de rotura pola sección sobre a que actúa dita carga.
Dureza e resistencia á abrasión
Dependendo da dureza denomínanse:
A resistencia á abrasión está moi relacionada coa dureza e é moi importante naquelas rochas que vaian empregarse para pavimentación, afirmado de estradas, chanzos de escaleiras...
Elasticidade
Os módulos de elasticidade máis elevados preséntanos as rochas moi compactas de gran fino (intrusivas e algunhas metamórficas). Séguenas as rochas ígneas de gran grosor e as sedimentarias de gran fino e ben compactadas.
Cando as cargas actúan durante un período de tempo finito, prodúcense deformacións recuperábeis e non recuperábeis, aínda que as tensións ocasionadas sexan inferiores ao límite de elasticidade da rocha, o comportamento da mesma corresponde a un sólido elástico ou a un líquido viscoso. Cando as cargas son constantes prodúcense tres fases:
Se a carga segue constante pode chegar a producirse a rotura da pedra. Se se descarga, producirase unha recuperación parcial da deformación.
Ensaios
A avaliación das propiedades descritas no apartado anterior, realízanse por medio de ensaios e para realizar estes haberá que seguir fielmente unha norma co obxecto de que os resultados sexan reproducibles e de que poidan compararse.
Notas
= Véxase tamén =
O Seixo, San Fiz de Amarante, Antas de Ulla
O Seixo é un lugar da parroquia de San Fiz de Amarante no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Streptococcus
En 1984, moitos organismos antes considerados Streptococcus foron separados e pasados aos xéneros Enterococcus e Lactococcus.
Patoxénese e clasificación
Son responsables da farinxite esptreptocócica, a ademais, certas especies de Streptococcus poden producir meninxite, pneumonía bacteriana, endocardite, erisipela e fascite necrotizante. Porén, moitas especies de estreptococos non son patóxenas, e forman parte do microbioma comensal humano da boca, pel, intestino, e aparato respiratorio superior. Ademais, os estreptococos son un ingrediente necesario para producir o queixo suízo Emmental.
As especies de Streptococcus clasifícanse segundo as súas propiedades hemolíticas. As especies alfa hemolíticas causan a oxidación do ferro das moléculas de hemoglobina dos glóbulos vermellos, dando unha cor verde en medio de ágar sangue. As especies beta hemolíticas causan a rotura completa dos glóbulos vermellos. Cultivadas en ágar sangue aparecen amplas áreas claras de células sanguíneas rodeadas de colonias bacterianas. As especies gamma hemolíticas non causan hemólise.
Os estreptococos beta-hemolíticos poden ser caracterizados con máis detalle polo serotipado de Lancefield, que depende dos carbohidratos específicos presentes na parede celular bacteriana. Hai 20 serotipos descritos, chamados grupos A ao V de Lancefield (exclúenese os I e J).
No ambiente clínico, os grupos máis importantes son os estreptocos alfa-hemolíticos S. pneumoniae e o grupo Viridans, e os estreptococos beta-hemolíticos dos grupos de Lancefield A e B (tamén chamados “strep grupo A” e “strep grupo B”).
O grupo Viridans
Este grupo non ten antíxenos dos grupos de Lancefield definidos pero non son S. pneumoniae. Forman parte da flora normal do tracto respiratorio pero tamén causan carie dental, endocardite bacteriana, e outros trastornos en hóspedes inmunodeprimidos.
Beta-hemolíticos
miniatura|250px|[[S. viridans alfa hemolitico (dereita) e S. pyogenes beta-hemolítico (esquerda) crecendo en ágar sangue.]]
Grupo A
S. pyogenes, tamén coñecido como Streptococcus do grupo A (GAS), é o axente causante dun gran número de infeccións. Estas infeccións poden ser non invasivas ou invasivas. As infeccións non invasivas tenden a ser máis comúns e menos graves. As máis comúns destas infeccións son a farinxite estreptocócica e o impétigo. A escarlatina é tamén unha infección non invasiva, pero é pouco frecuente na nosa época. As infeccións invasivas causadas polos estreptococos β-hemolíticos do grupo A tenden a ser máis graves e menos comúns. Ocorren cando a bacteria infecta áreas nas que non se atopa habitualmente, como o sangue e os órganos. As enfermidades que poden causar son, entre outras: síndrome de choque tóxico estreptocócico (STSS), fascite necrotizante, pneumoníaa, e bacteremia.
Complicacións adicionais poden ser febre reumática aguda e glomerulonefrite aguda. A febre reumática é unha doenza que afecta ás articulacións, riles, e válvulas cardíacas, é unha consecuencia de infeccións de estreptococos A non tratadas pero non causadas directamente pola bacteria, senón por anticorpos producidos polo sistema inmunitario para loitar contra a infección que establecen reaccións cruzadas con outras proteínas do corpo. Estas reaccións cruzadas son as que causan os danos. Globalmente, estímase que os estreptococos do grupo A causan máis de 500.000 mortos ao ano, o que os converte nuns dos patóxenos máis importantes no mundo. As infeccións polos estreptococos do grupo A diagnostícanse xeralmente con Test Rápido Strep ou por cultivo.
Group C
Este grupo inclúe a S. equi (un descendente clonal ou biovar do ancestral S. zooepidemicus), que causa infeccións do tracto respiratorio superior nos cabalos, e a S. zooepidemicus, o cal causa infeccións en varias especies de mamíferos, como bovinos e cabalos. Streptococcus dysgalactiae é tamén membro do grupo C de estreptococos β-hemolíticos que poden causar farinxite e outras infeccións pióxenas similares ás dos estreptococos do grupo A.
Grupo D (enterococos)
Moitos antigos membros do grupo D de estreptococos foron reclasificados e situados no xénero Enterococcus (incluídos Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, Enterococcus durans, e Enterococcus avium). Por exemplo, Streptococcus faecalis chámase agora Enterococcus faecalis.
As restantes cepas non enterocócicas do grupo D inclúen a Streptococcus bovis e Streptococcus equinus.
Os estreptococos non hemolíticos raramente causan doenzas. Porén, os estreptococos do grupo D beta-hemolíticos debilmente hemolíticos e mais Listeria monocytogenes (que en realidade é un bacilo grampositivo) non deberían confundirse cos estreptococos non hemolíticos.
Grupo F
Os estreptococos do grupo F foron descritos en 1934 por Long e Bliss entre os "estreptococos hemolíticos diminutos". Tamén se coñecen como Streptococcus anginosus (de acordo co sistema de clasificación de Lancefield) ou membros do grupo de S. milleri (de acordo co sistema europeo de clasificación).
Grupo G
Estes estreptococos son xeralmente, pero non exclusivamente, beta-hemolíticos. Un exemplo é Streptococcus canis, que se encontra tipicamente en animais, pero que pode causar infeccións en humanos.
Grupo H
Os estreptococos do grupo H causan raras infeccións orixinadas por bacterias que se encontran en cans de tamaño medio. Raramente causan enfermidades nos humanos, a non ser que estes teñan contacto directo coa boca do can, ou ben o can pode lamber as mans do humano e desde alí producirse o contaxio.
Taxonomía molecular e filoxenética
miniatura|[[Árbore filoxenética das especies de Streptococcus, baseada en datos da base de datos PATRIC. Os grupos de ARNr 16S están indicados con corchetes (á dereita) e os seus membros máis importantes están indicados en vermello.]] Os estreptococos foron divididos en seis grupos baseándose nas secuencias do seu ADNr (xenes do ARNr 16S), que son: Anginosus, Bovis, Mitis, Mutans, Pyogenes e Salivarius. Os grupos do ARNr 16S foron confirmados por secuenciación de xenoma completo (ver figura). Os importantes patóxenos S. pneumoniae e S. pyogenes pertencen, respectivamente, aos grupos Mitis e Pyogenes, mentres que o axente causante da carie dental, Streptococcus mutans, ten unha posición basal entre os Streptococcus.
Xenómica
Foron secuenciados os xenomas de moitas especies. A maioría dos xenomas de Streptococcus teñen un tamaño entre 1,8 e 2,3 Mb e codifican de 1.700 a 2.300 proteínas. Na táboa móstranse algúns xenomas importantes. As catro especies da táboa (pyogenes, agalactiae, pneumoniae, e mutans) teñen unha identidade de secuencia de proteínas de aproximadamente o 70%.
Golpe de estadio
Golpe de estadio é un filme colombiano de 1998 dirixido por Sergio Cabrera e producido por Tomás Zapata. Trata o tema do conflito armado en Colombia empregando elementos da comedia popular. Trátase dunha coprodución internacional entre Colombia, Italia e España. Foi candidato de Colombia ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 72ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Tamén foi candidata ó Premio Goya ó mellor filme estranxeiro de fala hispana.
Emmanuel Muscat
Emmanuel "Manny" Muscat, nado o 7 de decembro de 1984 en Melbourne (Australia), é un xogador de fútbol que xoga coa selección de. Normalmente xoga como un medio defensivo ou lateral dereito para o Wellington Phoenix Football Club, na A-League.
Paternò
miniatura|250px|Vista panorámica de Paternò Paternò (Patennò en siciliano) é unha cidade e comuna italiana da área metropolitana de Catania, en Sicilia.
Xeografía
Está situada a unha altitude de	225 msnm.
Dista 18,4 km da capital da provincia, Catania, e 183,7 km da capial da rexión, Palermo.
San Fiz, San Fiz de Amarante, Antas de Ulla
San Fiz é un lugar da parroquia de San Fiz de Amarante no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 30 habitantes (14 homes e 16 mulleres).
Cocido de Lalín
miniatura|Cocido de Lalín.
O cocido de Lalín é un prato típico da vila galega de Lalín e, en xeral de toda a comarca do Deza, elaborado a partir dos produtos procedentes do porco.
Ao redor deste prato, moi popular na gastronomía galega, celébranse, na mesma vila, a Feira do cocido de Lalín ou Festa do cocido e o Mes do cocido.
Existe, ademais, unha Orde protectora, a Encomenda do cocido.
Impulsado polo concello, pola Concellería de Promoción Económica, esta especialidade culinaria está presente na Feria Internacional de Turismo de Madrid (Fitur) e noutros moitos certames deste tipo.
A feira do cocido
En 1999 esta festa foi declarada de Interese Turístico autonómico e, en 2010, de Interese Turístico Nacional.
A festa compleméntase cunha serie de actos festivos como bailes, desfile de carrozas e a Gala da Gastronomía de Galicia.
O mes do cocido
Desde o día 15 de xaneiro até o 14 de febreiro, o concello de Lalín organiza o chamado mes do cocido que ten como finalidade a de impulsar o sector hostaleiro da comarca baseándose no típico e famoso prato do cocido. O lema que se utiliza é De San Amaro a San Valentín, Mes do Cocido en Lalín.
Ramiro Moure Ansoar
Ramiro Moure Ansoar, nado en Taboada en 1958, é un funcionario de prisións e político galego do PPdeG.
Traxectoria
Traballou de mestre industrial e funcionario de Institucións Penitenciarias. Na súa xuventude estivo vinculado a distintas iniciativas asociativas e culturais da vila, chegando a presidir a Asociación Cultural O Carballo.
Concelleiro do PPdeG en Taboada, cando en xullo de 2009 José Jesús Ramos Ledo renunciou á alcaldía para ser Xefe territorial da Consellería de Educación, foi elixido alcalde. Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Taboada e foi elixido alcalde con maioría absoluta. De novo, revalidou a maioría absoluta nas municipais de 2015 e 2019.
Nas eleccións municipais de 2023, a súa candidatura caeu até os 4 concelleiros, por 4 do PSdG-PSOE e 3 do BNG, que accederon ao goberno municipal en coalición.
María Menéndez-Ponte
María Menéndez-Ponte Cruzat, nada na Coruña, é unha escritora galega en lingua castelá.
Traxectoria
Na década dos noventa comeza o seu labor como escritora, tanto de novela como de relato curto, e fundamentalmente orientados á literatura infantil e xuvenil. Moitos dos seus libros están inspirados polo cristianismo ou tentan achegar aos mozos figuras da relixión cristiá. Algunhas das súas obras teñen sido auténticos best-séllers, como Nunca seré tu héroe, que levou o Libro de Ouro en 2006 ao pasar dos 100.000 exemplares vendidos e que superou as corenta edicións no ano 2016.
Tamén ten traballado na produción de numerosos libros de texto, na súa maior parte de relixión católica.
Obra
Ningunhas das súas obras literarias foi traducida ao galego, pero si o foron algúns dos seus libros de texto. Outras obras dela foron traducidas a catalán e éuscaro. Estes son algúns dos seus principais títulos.
Galardóns
Cervantes Chico, de literatura infantil e xuvenil (2007), que outorga o concello de Alcalá de Henares.
Teodorico IV, rei franco
Teoderico IV (ou Theuderich, Theoderic, ou Theodoric; en francés, Thierry), nado cara o 713 e finado no 737, foi un monarca merovinxio dos francos desde o 721 ata a súa morte en 737. Foi fillo do rei Dagoberto III.
Traxectoria
Durante o seu reinado, o seu reino estivo baixo o control do mordomo de palacio, Carlos Martel.
Análise sémica
A análise sémica pretende estabelecer a composición semántica dunha unidade léxica considerando os trazos semánticos ou semas, unidades mínimas da significación, non susceptíbeis de realización independente.
A análise sémica calca as denominacións das súas unidades sobre as da análise fonolóxica, como se observa no cadro seguinte:
Un exemplo clásico que ilustra o uso desta terminoloxía é o das "cadeiras e poltronas" de Pottier:
O semema de cadeira é:
O semema de poltrona é:
A análise sémica ten a súa orixe nas pescudas sobre clasificación tecnolóxica. Os semas obtidos non teñen valor metalingüístico e non achegan coñecementos novos sobre as cousas descritas. Con efecto, brazos en A poltrona ten dous brazos non ten nada en común con O home ten dous brazos. O sema [con brazos] tecnoloxicamente pertence á poltrona, non comportando a referencia á mesma realidade que en brazos humanos.
Mickey McConnell
Richard Barton "Mickey" McConnell, nado o 14 de abril de 1989 en Mesa (Arizona), é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense. Cunha estatura de 1,83 metros xogaba na posición de base.
Traxectoria
O 18 de xullo de 2016, anunciouse a súa fichaxe polo Obradoiro CAB da Liga ACB por unha tempada.
Vilasión, San Fiz de Amarante, Antas de Ulla
Vilasión é un lugar da parroquia de San Fiz de Amarante no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 23 habitantes (14 homes e 9 mulleres).
Alexander Alexandrovich Fadeyev
miniatura|dereita|200px|Selo soviético dedicado a Fadeyev. Alexander Alexandrovich Fadeyev, nado o 24 de decembro de 1901 e finado o 13 de maio de 1956, foi un escritor soviético, representante do realismo socialista, e un dos cofundadores da Unión de Escritores Soviéticos e o seu presidente de 1946 a 1954.
Traxectoria
Fadeyev naceu en Kimry, no Oblast de Tver. Desde 1908 a 1912 viviu en Chuguyevka (Krai de Primorsky). Ingresou no movemento guerrilleiro que se enfrontou á intervención xaponesa e ao Exército Branco durante a guerra civil. Influenciado por Lev Tolstoi en 1927 publicou a novela Razgrom (A desfeita), na que describe á mocidade guerrilleira. En 1929 publicou a primeira parte da novela Poslednii iz udege (O derradeiro dos udege), na que continuaría traballando todo o resto da súa vida (aínda que quedou sen rematar, unha edición contendo o segundo volume publicouse en 1940 ). Na obra, Fadeyev, intentou mostrar que "un pobo extremadamente primitivo podía experimentar un salto desde o comunismo tribal cara unha organización colectiva complexa propia do século XX, saltando etapas históricas como a da familia, propiedade privada, escravitude, feudalismo, capitalismo e socialismo; na novela están algunhas das mellores páxinas escritas por Fadeyev."
En 1945 escribiu a novela, Molodaya gvardiya (baseada en feitos reais ocorridos na segunda guerra mundial) sobre o movemento de resistencia antifascista da Komsomol Garda Moza, organización que loitou contra os nazis na cidade ocupada de Krasnodon (Ucraína). Por esta novela recibiu o Premio Stalin (1946). En 1948 realizouse un filme soviético baseado no libro, malia todo en 1951 apareceu unha nova edición na que Fadeyev corrixía a obra seguindo algunhas críticas que o acusaban de non amosar ben o liderado do Partido Comunista na loita contra a ocupación alemá.
Fadeyev foi un executor fiel no campo literario dos mandados do goberno de Iosif Stalin e nos anos 1940 participou activamente o Zhdanovshchina, unha campaña de crítica e persecución contra escritores e compositores acusados de non seguir a liña do partido. Nos últimos anos da súa vida caeu no alcoholismo, suicidándose na súa dacha de Peredelkino, deixando unha carta denotando actitudes negativas cara aos novos líderes do partido trala morte de Stalin.
Xantomatose cerebrotendinosa
Causas
A xantomatose cerebrotendinosa está causasa por un defecto xenético que impide que se sinteticen correctamente os ácidos biliares. A mutación prodúcese no xene CYP27A1 localizado no cromosoma 2. Este xene codifica o enzima esterol 27-hidroxilase, enzima necesaria para oxidar a cadea de esterol na formación dos ácidos biliares. Esta desorde remata co depósito de colesterol en zonas do corpo coma os tendóns, o sistema nervioso ou a pel, entre outras zonas. A CTX é unha doenza autosómica recesiva, isto é, cómpre que ámbolos dous pais lle transmitan o xene defectuoso á descendencia para que se manifeste a doenza nos fillos. Así, de portar os dous pais o xene mutado, un 25% da descendencia remataría padecendo a CTX. Os individuos non afectos pero que teñen o xene mutado nun dos dous cromosomas son portadores do xene.
Leonid Bashmakov
Leonid Bashmakov, nado o 1 de abril de 1927 na cidade finlandesa de Terijoki (actualmente Zelenogorsk, en Rusia) e finado o 4 de decembro de 2016 en Tampere (Finlandia), foi un compositor e director de música finés.
Traxectoria
Bashmakov naceu en Zelenogorsk, entón parte de Finlandia co nome de Terijoki, estudou na Academia Sibelius en Helsinqui con Aarre Merikanto desde 1948 ata 1954. Foi mestre de capela e profesor de música en Tampere.
Estrabón
Estrabón (en grego: Στράβων, en latín: Strabo), nado no ano 64 ou 63 a.C. e finado no 24 d.C., foi un xeógrafo e historiador grego, que viviu durante o período de transición dende a República romana até a etapa do Imperio.
Ousensa, Caleiro, Vilanova de Arousa
miniatura|Detalle do baldaquino Ousensa é un lugar da parroquia de Caleiro, do concello pontevedrés de Vilanova de Arousa. Segundo o IGE, en 2016 tiña 209 habitantes (109 mulleres e 100 homes), o que supón un continuo descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 240 veciños, e 2015, cando eran 260.
Estrabón
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia rica de Amaseia (actual Amasia, Turquía), no Ponto, que no tempo do seu nacemento pasara a formar parte do Imperio romano. Estudou na súa cidade natal e en Roma. Viaxou por case todas as terras da ecúmene, chegando ata Armenia e Etiopía.
Obra
miniatura|dereita|Europa segundo Estrabón coa localización das [[Casitérides.]] Escribiu unha Historia, continuadora da obra de Polibio, en 43 volumes, da que só se conserva un fragmento dun papiro.
Ousensa, Caleiro, Vilanova de Arousa
No muro dunha casa particular, xunto a outros elementos escultóricos tamén descontextualizados, atópase o panel dun baldaquino moderno que representa a adoración dos Reis.
Estrabón
Obra
A súa Geographika, que comprende 17 libros pódese considerar unha enciclopedia do coñecemento xeográfico da súa época. Consérvase completa, agás algúns fragmentos do Libro VII.
Estrabón é unha fonte esencial para coñecermos os comezos da romanización da Galia e a Península Ibérica, para esta última utilizou como fonte, sobre todo, a Posidonio, pero tamén a Asclepíades, Artemidoro e Polibio.
Estrabón é o autor antigo que máis información achega sobre Gallaecia, da que fala no capítulo III do Libro III.
Calocera viscosa
miniatura|dereita|350px|Calocera viscosa miniatura|dereita|350px
A Calocera viscosa ((Persoon) Fries, 1827; sin. Calocera flammea), os cornos de veado amarelos, é un pequeno cogomelo da clase Dacrymycetes, orde Dacrymycetales.
Caracterízase pola súa estrutura coraloide, pouco ramificada, diferente da típica dos cogomelos basidiomicetos; as últimas ramificacións rematan en puntas arredondadas, como dedos. É de cor laranxa brillante, avermellada, pero tamén amarelo ou branco, que destaca sobre a cor do substrato. A base é abrancazada e introdúcese varios centímetros no substrato. A textura é xelatinosa e viscosa ó tacto, así como a carne; sen olor nin sabor apreciables. O himenio recobre toda a superficie do corpo frutífero.
É relativamente común ó longo de todo o ano, pero especialmente no verán e outono. Crece sobre madeira en descomposición (tocóns, ramas e piñas) de coníferas, pero tamén sobre a procedente doutras árbores, en individuos illados ou formando grupos. Pode acadar os 3–5 cm de altura.
Non é comestible se ben non se ten certeza de que conteña principios tóxicos. En ocasións foi cultivada como planta decorativa.
Pódese confundir con Clavulinopsis corniculata, que crece sobre o chan e é de consistencia fráxil, mentres que a Calocera viscosa faino sobre madeira e é viscosa e xelatinosa.
Walter Gropius
miniatura|Bauhaus Walter Adolph Georg Gropius, nado o 18 de maio de 1883 en Berlín e finado o 5 de xullo de 1969 en Boston, foi un arquitecto alemán, fundador da Bauhaus.
Traxectoria
Tras deixar a dirección da Bauhaus, Gropius proxectou barriadas en Alemaña caracterizadas a distribución de unidades de moitos pisos distanciadas entre si. A partir de 1934 viviu en Inglaterra e nos Estados Unidos.
Historia de Toronto
A historia de Toronto ten os seus precedentes nos indíxenas que hai miles de anos percorrían as terras ao norte do lago Ontario usaban unha ruta que acurtaba a distancia cara o lago Hurón. Era a que seguía o leito do río Humber dende a súa foz no Ontario e que sempre foi coñecida como a Pasaxe de Toronto.
Historia e características
Foi entre o 600 e o 900 que pobos procedentes do sur arriban á rexión traendo de seu a agricultura. Eran os iroqueses que entre 1300 e 1400 se asentaban xa en aldeas semipermanentes (de dez a vinte anos de estancia nelas).
Ata 1660-80, en que dúas vilas dos iroqueses sénecas, Teiaiagon (a beira do Humber no arranque da pasaxe e Ganatsekwyagon, son coñecidas e visitadas polos primeiros exploradores europeos . Ambas as dúas son abandonadas antes de 1687 e os iroqueses substituídos na rexión por algonquinos mississaugas, cazadores nómades, ata o final do século XVIII.
En 1720 un inicial e pequeno posto comercial francés de peles aséntase na foz do Humber pero fracasa antes dunha década pola competencia dos ingleses. En 1750 voltan a intentalo, desta vez con tanto éxito que deben buscar un sitio máis defendible. Será cinco quilómetros ao oeste, xunto a ribeira do lago e co nome de Fort Rouillé (tamén Fort Toronto, 1751). Foi abandonado e incendiado en 1759 ante o avance dos ingleses que finalmente conquistan a rexión.
Despois do recoñecemento da independencia dos Estados Unidos (1783), o territorio dos mississaugas, que combateran coa coroa fronte aos independentistas, así como en xeral o do norte dos Grandes Lagos, converteuse en refuxio de colonos lealistas. Para eles en 1787 os británicos compran aos indios máis de 1000 km² de terras na área da Pasaxe de Toronto.
York
O gobernador do Alto Canadá, J. Simcoe, por medo a un ataque estadounidense decidiu mover a capital da provincia a un lugar máis seguro. A resgardada baía que un grupo de illas (de feito unha península) conformaban no territorio da Pasaxe de Toronto pareceulle o lugar adecuado. miniatura|esquerda|Fort York. dereita|miniatura|Front Street en 1804 con York ao fondo.
Así, en 1793 mandou levantar un forte que protexera a entrada (situado a apenas un quilómetro ao leste do que fora o Fort Rouillé). Chamoulle Fort York e coa poboación que deseguido creceu aínda máis ao leste, na foz do río Don, nomeada York, conformaron o nacemento urbano da actual Toronto. En 1796 foi confirmada oficialmente coma capital provincial.
Dispúñase na típica grella con dous eixos principais: oeste-leste que levaba dende o forte a poboación en paralelo á ribeira do lago (Front Street; polo interior Dundas ou Queen Street) ; e perpendicular a este, Yonge Street, que levaba ao norte, nunha ruta cara ao lago Hurón que tentaba mellorar a ancestral da Pasaxe de Toronto. Constrúense tamén un parlamento provincial, unha igrexa e un mercado.
Tralo ataque de 1812 dos estadounidenses no que forte e parlamento son incendiados, novos e máis sólidos edificios os substitúen. Axiña tamén se levan adiante as obras dos primeiros peiraos do porto.
Toronto
miniatura|esquerda|250px|Vista de Toronto (1854) xusto antes da chegada do ferrocarril. En 1834 recibe o estatuto de cidade e o seu nome definitivo, Toronto (para distinguila doutras vilas, por exemplo Nova York). A partir da metade do século, e malia a perda da capitalidade (1841, por unha revolta autonomista) a cidade experimenta un crecemento acelerado, cun gran continxente de inmigración irlandesa en primeiro lugar. Dende un punto de vista urbano, faise estendendo a cuadrícula de York segundo os eixos anteditos.
Tamén é a época da chegada do ferrocarril, e con el todo un estímulo para o incremento da actividade mercantil, financeira, comercial, e finalmente dunha forte industrialización. Esta aséntase xunto ás vías, sobre de todo na ribeira do lago, precisando de novos terreos, que son obtidos con recheos (entre 1850 e 1930 a liña costeira afastouse case un quilómetro do antigo forte e Front Street ).
En 1867 convértese en capital da provincia de Ontario na recentemente conformada Confederación do Canadá o que deu pulo á súa crecente importancia. Iso tivo reflexo na progresiva expansión dos seus límites municipais con anexiones a partir de 1883. En 1919 o viaduto Bloor sobor do río Don axuda a estender e unificar a área urbana cara ao leste.
A cidade converteuse no século XX na principal metrópole canadense e unha das máis cosmopolitas e integradas do mundo con inmigrantes de todas as etnias e continentes.
Entre 1970 e 1990 levouse a cabo unha renovación da ribeira para usos terciarios: así, ademais de grandes instalacións deportivas, levantouse a máis alta estrutura do planeta ata estes anos, a Torre CN (553 metros).
Fontelo, San Martiño de Amarante, Antas de Ulla
Fontelo é un lugar da parroquia de San Martiño de Amarante no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 14 habitantes (5 homes e 9 mulleres).
Clasificación mundial de clubs de hóckey a patíns
A Clasificación Mundial de Títulos de Hóckey a Patíns é unha lista que considera os títulos nacionais e internacionais na categoría sénior dos diversos clubs. O criterio de selección dos respectivos clubs para esta clasificación é o de haber alcanzado, polo menos, un título internacional, sexa a nivel continental ou mundial.
Esta clasificación contabiliza, por orde descendente de importancia, as seguintes competicións:
Pobo frisón
Os frisóns son un pobo xermánico nativo das zonas costeiras dos Países Baixos e Alemaña. Habitan nas áreas coñecidas como Frisia e concéntranse nas provincias neerlandesas de Friesland e Groninga e, en Alemaña, na Frisia oriental e setentrional (que foi parte de Dinamarca até 1864). A lingua frisoa aínda é falada por máis de 500 000 persoas e está recoñecida como lingua oficial nos Países Baixos e lingua rexional en Alemaña.
Historia
dereita|200px|miniatura|Unha aproximación ás rexións centrais das tribos mencionadas no Beowulf. A área vermella é [[Västergötland (a rexión nuclear de Geatland), a área amarela é o territorio que gobernaban os wulfingas, a área rosa é o territorio dinamarqués. A área verde é o territorio dos suecos. A área azul representa a terra dos xutos, mentres que a área laranxa pertence aos frisios.]] Os frisii en latín son mencionados polo historiador romano Tácito na súa obra De Origine et situ Germanorum (c. 98). Tratábase, polo que todo indica, dun pobo de mariñeiros -o Mar do Norte, da Bretaña até o leste da Dinamarca, chamábase na época Mare Frisium. Pequenos grupos de frisios poboaron as terras ao redor do mar e atópanse trazos da colonización frisia na Inglaterra, Escocia, Dinamarca, Alemaña, Bélxica, Francia e, evidentemente, nos Países Baixos.
O territorio dos frisios seguía a costa continental do Mar do Norte desde a desembocadura do Rin até a do Ems, que era a súa fronteira oriental, segundo a Geographica de Tolomeo. Plinio o Vello, rexistra na súa Belgica que aquel pobo foi conquistado polo xeneral romano Nerón Claudia Druso en -12, seguíndose diversos levantamentos relatados por Tácito, inclusive o dos bátavos. A partir de entón, a historia dos frisios tórnase escura até o contacto cos reinos merovinxio e carolinxio.
No século V, durante este período de "silencio histórico", moitos dos frisios xuntáronse á emigración dos anglosaxóns, que pasaron polo territorio frisio para despois invadiren a Gran Bretaña; os que permaneceron no continente expandíronse para o territorio recentemente desocupado polos Anglosaxóns. Por volta do fin do século VI, os frisios ocupaban a costa até a desembocadura do Weser e continuaron a expandirse no século VII, para Dorestad e até mesmo Bruxas. Esta foi a extensión máxima do territorio frisón, coñecida como a Frisia Magna.
Os frisios convertéronse ao cristianismo por imposición do Reino franco. San Wilfrid, San Willibrord e San Bonifacio participaron da evanxelización dos frisios.
Frederico II de Sicilia
Frederico II de Aragón, coñecido tamén como Frederico II de Sicilia, Frederico II de Trinacria ou Frederico III de Sicilia, nado en Barcelona o 13 de decembro de 1273 ou 1274, e finado en Paternò, preto de Catania, o 25 de xuño de 1337, foi un infante de Aragón que foi rexente aragonés en Sicilia de 1291 a 1295, rei de Sicilia de 1295 a 1302, e despois rei de Trinacria, a parte insular do Reino de Sicilia, desde 1302 até a súa morte en 1337.
Orixes familiares
Frederico foi o terceiro dos fillos de Pedro III o Grande, rei de Aragón e de Valencia e conde de Barcelona e dos demais Condados cataláns,  e de Constanza II de Sicilia, filla do rei de Sicilia Manfredo de Hohenstaufen, fillo ilexítimo do emperador Frederico II de Suabia.
Coroouse como Frederico III para significar a continuidade coa dinastía suaba dos Hohenstaufen, e modificou o escudo de armas do reino de Sicilia, engadindo as armas de Aragón ás da dinastía Hohenstaufen.
O nome Frederico III
O numeral deste rei de Sicilia debe ser II, xa que foi o segundo Frederico que reinou na illa, pero, segundo os historiadores, el elixiu o ordinal III, en homenaxe ao seu bisavó, o emperador do Sacro Imperio Frederico II de Suabia, que tamén foi rei de Sicilia e que adoitaba presentarse e asinar como Fridericus secundus imperator etc.; por iso, e como seu sucesor no trono de Sicilia, autoproclamouse Frederico III. Por mor diso, en moitas bibliografías, especialmente nas itaianas e inglesas, desígnase como Frederico III.
A denominación de Trinacria
En canto á denominación Frederico II de Trinacria débese a que, cando subiu ao trono do Reino de Sicilia Manfedo I de Hohestaufen, o papa Clemente IV excomungouno por ser fillo ilexítimo do seu pai Frederico II, emperador so Sacro Imperio, devolvendo o Reino de Sicilia ao papado.
Baixo Carlos de Anjou, e posteriormente do seu fillo Carlos II, o norte do terrotorio (o peninsular) favoreceuse en detrimento do sur (o insular), e así a capital do Reino trasladouse de Palermo a Nápoles. Esta situación de dominación anxevina concluíu coas Vésperas sicilianas, (Cf.I Vespri siciliani) que conduciron á división do Reino de Sicilia, que se produciu cando faleceu Carlos de Anjou en xaneiro de 1285 e de Pedro III de Aragón en novembro dese mesmo ano: o reino de Sicilia dividiuse en dúas partes de forma permanente (Regnum Siciliae ultra farum, Sicilia, tamén coñecida como Reino de Trinacria, e Regnum Siciliae citra farum, coñecida como Reino de Nápoles). Pero, como ambos os reis e os seus sucesores intitulábanse como "rei de Sicilia", para distinguilos emprégase rei de Nápoles para o da parte continental, e rei de Sicilia para o da parte insular, tamén coñecido como rei de Trinacria. Os dous reinos estiveron separados até 1442.
Primeiros anos
Frederico era o terceiro fillo varón dos tres que tiveran Pedro III e Constanza de Sicilia que aínda vivían (os outros dous eran Afonso, o primoxénito e Xaime, o segundoxénito; xa que o último fillo varón, Pedro, morrera mozo), segunbo a Crónica piniatense, datos confirmados tamén na Historia Sicula de Bartolomeu de Neocastro (Alfonsus, Elisabeth regina Portugalli… Rex Iacobus, Dominus Fridericus, domina Violanta et dominus Petrus) e na Crònica de Ramón Muntaner (Anfós, Jacme, Frederic e Pere).
O 19 de xuño de 1291, o seu irmán máis vello, o soberano da Coroa de Aragón, Afonso III, faleceu repentinamente, deixando os Reinos de Aragón e de Valencia, o Condado de Barcelona e o goberno de Mallorca ao segundo irmán, Xaime II de Aragón, o Xusto, e dispoñendo que o terceiro, Frederico, se ocupara da rexencia do Reino de Sicilia; pero Xaime, despois de ser coroado en Zaragoza no mes de xullo, como sucesor de Pedro III e non de Afonso III, non cumpriu o testamento deste, e quedou co Reino de Sicilia, en prexuízo de Frederico. O infante Frederico, o mesmo ano 1291, foi enviado, porén, como lugartenente do seu irmán Xaime II, a Sicilia, onde se reuniu coa súa nai Constanza.
Nesta época aínda existía un conflito entre a Casa de Anjou e a Casa de Aragón pola posesión de Sicilia. A pesar de que Xaime II vencera no conflito, os problemas da conquista de Murcia e os ataques dos francos polo norte obrigárono a iniciar negociacións de paz con Carlos de Anjou.
Despois de diversas interrupcións provocadas pola morte de dous pontífices, baixo os auspicios do papa Bonifacio VIII, Xaime II tivo que asumir un tratado, a chamada paz de Anagni, en 1295, tratado que non o favorecía demasiado; mediante este tratado, a cambio de conseguir a posesión das illas (e Reinos) de Sardeña e Córsega, tivo que ceder Sicilia á Igrexa que, á súa vez, a devolvería á Casa de Anjou.
Rei de Sicilia
Porén, os nobres sicilianos rexeitaron devolver o control aos franceses aos que desterrara da illa en 1282 e, o 11 de decembro dese mesmo ano de 1925, o Parlamento siciliano proclamou a Frederico II como rei de Sicilia.
O papa intentou, sen éxito, convencelo de que non aceptara, ofrecéndolle privilexios e promesas, pero Frederico mantívose firme e foi coroado polos nobres na Catedral de Palermo en 1296.
O perfil do rei de Sicilia
O carácter e o comportamento de Frederico estivo moi influído pola súa descendencia normanda-suaba: como Roxerio II de Sicilia foi o fundador dun estado, foi un comandante capaz e un bo lexislador, e como o seu bisavó Frederico II era carismático, agresivo, pro imperial e continuamente excomungado (en particular, polo papa Xoán XXII desde 1321 a 1334).
En 1296, cando foi elixido rei, promulgou as Constitutiones regales, os Capitula alia e as Ordinationes generales, e outros textos que subministraron unha base de garantías constitucionais innovadoras no medioevo, que incluían os deberes dos gobernantes e a obriga de convocar polo menos unha vez ao ano o Parlamento siciliano. En 1324, o Parlamento reunido en Enna decretou, entre outras, normas que prevían a segregación dos xudeus.
A Corte de Frederico: laboratorio de debates relixiosos e refuxio de disidentes
Frederico II foi íntimo amigo do catalán Arnau da Vilanova, acolleu na súa Corte aos franciscanos espirituais perseguidos e aos fraticelli (amplo grupo de herexes da Idade Media tardía (1300-1500) que teñen a súa orixe nos franciscanos espirituais que se rebelaron contra as disposicións e declaracións do papa Xoán XII referentes á pobreza franciscana). O místico Ramon Llull puxo nel moitas esperanzas nunha renovación do cristianismo. El mesmo estaba interesado na mísica, e fixo da súa Corte un foco de debates filosóficos e relixiosos, no que participaron activamente filósofos aristotélicos, pensadores xudeus, alquimistas, astrólogos e incluso practicantes da maxia. Aínda que chocou frecuentemente coas autoridades eclesiásticas, Frederico non estaba movido por un espírito cristián, senón pola ansia de adquirir coñecemento sempre novo e da convicción de que o mundo, daquela vello, se estaba renovando.
O Parlamento siciliano
O Parlamento siciliano, composto por feudatarios, síndicos das cidades, condes e baróns, era presidido e convocado polo rei.
A súa función principal era a defensa da integridade territorial de Sicilia, como valor máximo, incluso contra o absolutismo do rei, en interese de todos. O rei non podía concertar acordos de calquera tipo (político, militar ou económico) ou declarar a guerra sen antes consultar e obter o consentimento do Parlamento que, pola Constitución, tiña que ser convocado polo menos unha vez ao ano no día de Todos os Santos.
O Parlamento, constitucionalmente, tiña as competencias de elixir ao rei, e de ser o órgano garante do correcto funcionamento da xustiza ordinaria exercida por verdugos, xuíces, notarios e outros oficiais do Reino.
Descendencia
Da súa unión matrimonial con Leonor de Anjou naceron nove fillos; ademais se lle atribúen polo menos outros cinco fillos naturais nacidos dunha relación coa nobre de Catania Sibila Sormella. miniatura|300px|Igrexa de Santa Sofía (desde o século XVI mesquita Selimiye) en [[Nicosia, Chipre.]]
De Leonor tivo:
De Sibila Sormella tivo:
Antepasados
miniatura|300px|Catedral de Catania
Antidotes
Antidotes é o primeiro álbum da banda inglesa de indie rock Foals, editado o 24 de marzo de 2008 por Transgressive Records, e producido por Dave Sitek.
Herberto Blanco Rodríguez
Herberto Blanco Rodríguez, coñecido co pseudónimo de Helenor, nado en Vigo o 27 de marzo de 1889 e finado na mesma cidade o 16 de marzo de 1969, foi un xornalista galego.
Traxectoria
Foi redactor de Faro de Vigo e La Concordia. Fundou os semanarios de carácter político El Pueblo, La Luz e La Garra. Foi profesor da Escola de Artes e Oficios de Vigo e un dos promotores e organizadores do Ateneo vigués.
La Garra
La Garra foi un semanario editado en Vigo entre 1922 e 1923.
Historia e características
Voceiro oficioso da Liga de Defensores de Vigo, apareceu o 6 de abril de 1922. Fundado por Herberto Blanco Rodríguez, estaba dirixido por Xavier Soto Valenzuela, que dimitiu en decembro de 1922, facéndose cargo da dirección Francisco Curty Martínez e despois Herberto Blanco. A súa tendencia e contidos eran anticaciquís e padeceu reiterados secuestros, denuncias e arrestos de redactores. Cesou a súa publicación o 8 de novembro de 1923.
Lignano
miniatura|dereita|Figura 1. Esqueletos dos lignanos. 1. Estrutura básica de propilbenceno. 2. Esqueleto de dibencilbutano. 3. Estrutura dun neolignano. 300px|miniatura|Estrutura química dalgúns lignanos. Os lignanos son metabolitos secundarios das plantas que se consideran fitoestróxenos e antioxidantes, encontrados en pequenas cantidades nunha gran variedade de plantas.
Quimicamente os lignanos son substancias polifenólicas, derivadas do aminoácido fenilalanina por dimerización de alcohois cinámicos substituídos (ver ácido cinámico), chamados monolignois, para formar un esqueleto de dibencilbutano (o número 2 da figura 1). Esta reacción é catalizada por encimas oxidativos e nela interveñen proteínas que controlan a estereoquímica da reacción. A estrutura básica destas substancias son dúas unidades de C6C3 unidas por enlaces β,β' ou esqueleto de propilbenceno (o número 1 da figura 1). Algúns exemplos de lignanos son o pinorresinol, podofilotoxina, e esteganacina.
Cando se consomen na dieta, os precursores dos lignanos son convertidos polas bacterias da flora intestinal nos enterolignanos de mamíferos enterodiol e enterolactona. Os lignanos da dieta que poden ser metabolizados para formar lignanos de mamíferos son: pinorresinol, laricirresinol, secoisolaricirresinol, matairresinol, hidroximatairresinol, siringarresinol e sesamina.
Funcións
Os fitoestróxenos como os lignanos ou as isoflavonas, flavonoides prenilados e cumestanos teñen actividade estroxénica (ou antiestroxénica), xa que poden unirse ao receptor de estróxenos debido á súa similitude estrutural co estradiol. Os lignanos secoisolaricirresinol diglicósido (SDG) e os seus metabolitos de lignanos de mamíferos, enterodiol (ED) e enterolactona (EL) son compostos fitoquímicos antioxidantes cunha potencial actividade anticanceríxena que poden imitar as funcións das hormonas humanas, sen os efectos nocivos que puidesen ter estas. Os estudos realizados en modelos animais mostran que impiden o crecemento de tumores de mama e de próstata. En humanos investígase a súa incidencia no cancro de mama.
Atribúense aos lignanos efectos antioxidantes que axudan a combater os efectos dos daniños radicais libres. Porén, nalgúns estudos clínicos en mulleres postmeniopáusicas non mostraron que teñan efectos sobre os lípidos plasmáticos ou sobre a capacidade antioxidante.
Fontes dietarias
Un estudo recente mostra a complexidade dos precursores de lignanos de mamíferos na dieta. Na táboa seguinte figuran uns poucos exemplos de entre as 22 especies analizadas e dos 24 lignanos atopados no estudo.
Soiuz TM-10
Soiuz TM-10 foi unha misión espacial tripulada soviética lanzada o 1 de agosto de 1990 mediante un foguete Soiuz U2 desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TM-10, unha Soiuz modelo TM cos cosmonautas Gennadi Manakov e Gennadi Strekalov a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa estación espacial Mir e facer experimentos xeofísicos, astrofísicos e biolóxicos. Durante a súa estancia recibiron a visita da Progress M-5 e da Soiuz TM-11.
Ludeiro, San Martiño de Amarante, Antas de Ulla
Ludeiro é un lugar da parroquia de San Martiño de Amarante no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 43 habitantes (24 homes e 19 mulleres).