cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brabham
Indycar
Os coches Brabham competiron nas 500 Millas de Indianápolis de mediados de 1960 a principios de 1970. Logo dun proxecto infrutuoso en 1962, MRD foi comisionado en 1964 para construír un chasis de Indycar propulsado por un motor Offenhauser americano. O resultante chasis BT12 foi pilotado por Jack Brabham como "Zink-Urschel Trackburner" na carreira de 1964 e retirouse cun problema no depósito de combustible. O coche participou de novo en 1966, logrando un terceiro lugar con Jim McElreath. De 1968 a 1970, Brabham regresou a Indianápolis, ao principio cunha versión de 4.2 litros do V8 Repco utilizado na Fórmula Un, co que Peter Revson terminou quinto en 1969, antes de volver ao motor Offenhauser para 1970. A combinación Brabham-Offenhauser participou de novo en 1971 para JC Agajanian, terminando quinto nas mans de Bill Vukovich II. Aínda que nunca un coche Brabham gañou en Indianápolis, McElreath gañado catro carreiras Estados Unidos Automóbil Club (USAC) en 1965 e 1966 no BT12. O "Dean Van Lines especial" no que Mario Andretti gañou o campionato nacional USAC de 1965 era unha copia directa deste coche, feito co permiso de Brabham polo equipo do xefe de Andretti, Clint Brawner. Revson logrou a última vitoria de Brabham nunha carreira USAC nun BT25 en 1969, utilizando o motor Repco.
Fórmula Dúas
Na década de 1960 e principios de 1970, os pilotos que chegaban á Fórmula Un a miúdo continuaban competindo en Fórmula 2. En 1966 MRD produciu o BT18 para a categoría máis baixa, cun motor Honda. O coche tivo un grande éxito, gañando 11 carreiras consecutivas de Fórmula Dúas en mans da parella de Fórmula Un, Brabham e Hulme. Os coches competiron por MRD e non por Brabham Racing Organisation, evitando un conflito directo con Repco, o seu provedor de motores de Fórmula Un.
Fórmula Tres
O primeiro Brabham de Fórmula 3, o BT9, gañou só catro carreiras principais en 1964. O BT15 que seguiu en 1965 foi un deseño moi acertado. Foron vendidos 58 coches, que gañaron 42 carreiras das máis importantes. Evolucionaron este concepto, incluíndo as ás para o final da década, e foron altamente competitivos ata 1971. O BT38C de 1972 foi o primeiro monocasco producido por Brabham e o primeiro que non foi deseñado por Tauranac. Aínda que tivo 40 encargos, tivo menos éxito que os seus predecesores. O angular BT41 foi o último Fórmula Tres de Brabham.
Innovacións técnicas
miniatura|250px|O [[Brabham BT46B|BT46B ‘Fan car’ de 1978 gañou a súa única carreira antes de ser prohibido.]]
Nuno Álvares Pereira
Na literatura
Luís de Camões, en sentido literal ou alegórico, explícito ou implícito, fai referencia a O Condestável catorce veces en Os Lusíadas. O forte Nuno, como Camões o designa, aparece logo evocado na 12.ª estrofa do canto primeiro: "Por estes vos darei um Nuno fero, Que fez ao Rei e ao Reino tal serviço," e no canto oitavo, estrofe 32: "Mas mais de Dom Nuno Álvares se arreia. Ditosa Pátria que tal filho teve!".
Laurus
Laurus, os loureiros, é un xénero de arboriñas sempreverdes da familia das lauráceas. Téñense descrito 331 especies, das cales só 3 son aceptadas; o resto corresponde a 128 sinónimos e 200 táxones taxonomicamente sen arranxar. En Galicia atopamos unha especie silvestre, o loureiro común, con todo xeneticamente o loureiro que atopamos bravo nos regueiros galegos ten certa semellanza xenética con Laurus azorica (o loureiro dos Azores).
Descrición
Árboriñas e arbustos moi recendentes, a maioría tropicais. As follas perennes, teñen glándulas brillantes de aceite. Polo xeral, as flores están dispostas en cimas axilares; son unisexuais, pequenas e amareladas averdadas. Pétalos en número de 4. Teñen 8-12 estames e o ovario único. O froito é unha baga.
Orixe
Os fósiles achados datan de antes das glaciacións wurmienses, mostrando que as especies de Laurus se distribuían máis amplamente no Mediterráneo e o norte de África, cando o clima era máis húmido e temperado ca o actual. Acéptase que as secas no Mediterráneo durante as eras glaciais causaron o retroceso de Laurus a refuxios climáticos máis temperados, sur de España e as illas macaronésicas. Coa fin da última glaciación, L. nobilis recuperou o seu rango no Mediterráneo.
Un estudo recente encontrou que as estacións nativas clasificadas como L. nobilis no norte de España (en Galicia por exemplo) estaban máis preto xenética e morfoloxicamente de L. azorica que da poboación de L. nobilis nativa en Francia e Italia É certo que en Galicia os loureiros acostuman medrar en ambientes moi húmidos, moito máis ca nos que medra o loureiro común mediterráneo.
Brabham
Innovacións técnicas
Brabham foi considerado un equipo tecnicamente conservador na década de 1960, principalmente por perseverar co tradicional chasis con bastidor (spaceframe) nos seus coches, moito despois que Lotus introducise o lixeiro e máis ríxido chasis autoportante en 1962. Tauranac razoou que os autoportantes da época non eran máis ríxidos que un ben deseñado chasis de bastidor e en cambio eran máis difíciles de reparar e menos apropiados para os clientes de MRD. Estes coches "pasados de moda" déronlle ao equipo Brabham os campionatos de e  e mantivéronse competitivos na Fórmula 1 ata que os cambios no regulamento obrigaron o paso aos autoportantes en 1970.
O período máis fértil de innovación técnica para o equipo veu nas décadas de 1970 e 1980 cando Gordon Murray se converteu no director técnico. Durante 1976, o equipo introduciu os freos de carbono-carbono na Fórmula 1, que prometían reducir o peso non suspendido e un mellor traballo nas freadas debido ao maior coeficiente de rozamento do carbono. A tecnoloxía non era fiable ao principio. En 1976 Carlos Pace estrelouse a 290 km/h no circuíto de Österreichring despois de que o quecemento dos freos fixera ferver o líquido de freos, deixándoo sen xeito de deter o auto. En 1979 Brabham desenvolvera un efectivo sistema de freado carbono-carbono, combinando discos de carbono con zapatas de carbono. A fins da década de 1980, practicamente todos os competidores nas categorías máis altas do automobilismo usaban os freos de carbono.
Aínda que Brabham experimentou con spoilers dianteiros e faldróns a mediados da década de 1970, o equipo, así como todo o resto dos competidores, non comprenderon inmediatamente o desenvolvemento de Lotus dun coche con efecto chan en 1977. O Brabham BT46B 'auto ventilador' de 1978, xerou enorme forza cara abaixo cun ventilador que extraía o aire de debaixo do coche, aínda que se afirmaba que a súa tarefa era arrefriar o motor. O coche só correu unha vez no campionato de Fórmula 1, gañando con Niki Lauda o Gran Premio de Suecia de 1978, antes que fose prohibido pola FIA.
Na tempada a FIA introduciu unha altura mínima de 6 cm para os coches, coa intención de facelos andar máis amodo nas curvas limitando o pulo cara abaixo creado polo efecto chan. Gordon Murray ideou unha suspensión hidroneumática para o BT49C, que permitía ao auto asentarse a unha altura moito máis baixa a alta velocidade. Brabham foi acusado de facer trampa por outros equipos, aínda que Murray cre que o sistema cumpría a letra das regulacións. O equipo non foi castigado e outros pronto produciron sistemas con efectos similares.
No Gran Premio do Reino Unido de 1982, Brabham reintroduzo a idea de repostar combustible e cambiar os pneumáticos dos monoprazas durante a carreira, algo que non se vía desde a tempada de Fórmula 1, para permitir que os seus pilotos tomasen vantaxe ao comezo das carreiras aproveitando a súa carga lixeira de combustible e os pneumáticos brandos. Logo de estudar técnicas usadas nas 500 Millas de Indianápolis e na NASCAR nos Estados Unidos, o equipo era capaz de encher e cambiar os pneumáticos do auto en 14 segundos en ensaios antes da carreira. En 1982 Murray sentiu que a táctica achegaba pouco e que máis ben "daba conta aos patrocinadores de que non temos oportunidade de gañar", pero en 1983 o equipo fixo bo uso da táctica. A repostaxe foi prohibida en e non reapareceu ata a tempada de  (ata que foi prohibida de novo en, pero os cambios de pneumáticos permaneceron como parte da Fórmula 1 (agás brevemente durante a tempada  en que só eran permitidos por razóns de seguridade). Max Mosley, xefe da FIA, afirmou a fins da década de 1990 que os tele videntes atopaban o espectáculo das paradas en pits máis emocionante que un adiantamento na pista.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Emilíana Torrini
Emilíana Torrini Davíðsdóttir, nada o 16 de maio de 1977, é unha cantante islandesa, que se fixo famosa tras a publicación do seu primeiro álbum Love in the Time of Science.
O Vilar, Esmeriz, Chantada
O Vilar é un lugar da parroquia de Esmeriz, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente á provincia de Lugo. Segundo o INE tiña 9 habitantes en 2017, 3 mulleres e 6 homes.
Emilíana Torrini
Primeiros pasos
Emiliana creceu en Kópavogur, e cando tiña 7 anos ingresou nun coro como soprano, até que entrou nunha escola de ópera, aos 15 anos. En 1994 acadou fama en Islandia despois de gañar a competición nacional de canción de escolas xuvenís (en islandés: Söngkeppni framhaldsskólanna), aos 17 anos, cantando "I Will Survive". Filla dun italiano e unha islandesa, tiñan un restaurante de cociña italiana bastante coñecido en Islandia e aínda moitos islandeses a recordan traballando de camareira no negocio familiar.
O Vilar, Esmeriz, Chantada
Toponimia
O topónimo deriva adxectivo en latín que pasou a ser substantivo.
Emilíana Torrini
Carreira musical
De 1994 a 1996 publicou tres álbums en Islandia, Spoon (cunha banda do mesmo nome), Crouçie d'Où La e Merman. Pero non se faría famosa até 1999 con Love in the Time of Science (producido por Roland Orzabal de Tears for Fears). Torrini foi capaz de cantar "Gollum's Song", o tema final do film The Lord of the Rings: The Two Towers de Peter Jackson, cando Bjork quedou preñada. En 2005 publica o álbum Fisherman's Woman, no que incluía sinxelos como "Sunny Road" ou "Heartstopper". En 2006, Torrini foi nomeada aos Icelandic Music Awards en Reiquiavik por catro categorías: Álbum Pop do Ano, Canción do Ano ("Sunny Road"), Cantante do Ano e vídeo do Ano ("Sunny Road", dirixido por Ali Taylor. Gañou todas agás o de Canción do Ano.
Colaboracións
Emilíana Torrini foi membro do grupo de artistas islandeses GusGus e contribíu poñendo voz a varias cancións do seu álbum debut Polydistortion (1997), que incluía o tema "Why", que aínda segue a interpretar nos seus concertos. Ela foi coautora do tema "Slow" de Kylie Minogue en 2003. Tamén producíu este tema en con Dan Carey, sendo ambos nomeados aos Grammy na categoría de Mellor Gravación Dance en 2005. Antes disto puxo voz ao disco The Richest Man in Babylon da banda Thievery Corporation's]] (Washington, DC, EUA) en 2002.
Torrini participou nalgún tour con Moby, Sting, Dido, Travis, Tricky e Adem.
Sorbeira
A sorbeira (Sorbus domestica), é unha árbore froiteira da familia das rosáceas, nativa do oeste de Europa, noroeste de África (Montes Atlas) e o suroeste de Asia (no leste até o Cáucaso). Posúe follas compostas caedizas e un froito comestíbel denominado sorba.
Etimoloxía
O termo galego sorbeira (en portugués: sorveira), ao igual que nas linguas achegadas: catalán: servera, castelán: serbal, inglés: service ou sorb; derivaría do latín: sŏrba. Pertence, ao igual que o capudre, ao xénero Sorbus.
Hábitat
Medra en altitudes medias e altas. O solo preferibelmente calcario cunha orientación asollada ou en semisombra. Necesita de humidade moderada. A temperatura óptima de crecemento está arredor dos 6 e 10 °C.
Nos solos silíceos, caso de Galicia, necesita da relación con outras especies vexetais para poder asentarse, así na nosa zona asóciase a bosques maduros de cerquiños, pola capacidade creadora e melloradora de solos que ten esta especie.
Na Península ibérica atópase, sobre todo no leste: Aragón, Cataluña e levante e leste de Andalucía. En Galicia, atopámolo nas serras orientais, facendo parte dun hábitat que se estende polo oeste de León e Asturias e o norte de Tras os Montes, en Portugal.
Descrición botánica
Arboriña rexa e resistente que pode acadar os 20 metros de altura, aínda que adoita chegar só até os 12. Bastante lonxevo, hai censado individuos de máis de 400 anos. A copa é follosa, cunha ramificación regular e forma alongada, arredondada. O toro é de casca fendida e de cor cinsenta, mentres que as pólas novas son verdosas ou alaranxadas e con lanuxe (tomentosas).
As follas son alternas, caedizas, imparipinnadas, con 11-21 folíolos oblongo-lanceolados, aveludados pola face superior e un chisco amarelentos polo anverso. As flores son de cor branca ou do leite, con cinco pétalos e cinco sépalos, reunidas en corimbo duns 1,5 centímetros de diámetro.
O froito, chamado sorba, é unha drupa carnosa, piriforme arrondeada de 2,5 cm, semellante á pera. Rosea na primavera e os froitos apáñanse a finais do verán. A súa cor ao primeiro é verde pero ao madurecer adquiren unha cor acastañada; esta maduración prodúcese ao comezo do outono. Na natureza, a dispersión natural dos froitos e das súas sementes é levada a cabo fundamentalmente polos mamíferos, especialmente teixugos, garduñas, raposos e xabarís, que os comen maduros do chan, e máis raramente pola inxestión das aves.
miniatura|esquerda|Sorbas verdes Os froitos apañados cómpre sobremaduralos en palla para seren comestíbeis. Empréganse para facer marmeladas e algunhas bebidas alcohólicas fermentadas. Nalgunhas partes de Centroeuropa déixanas secar, a xeito de uvas pasas. Tamén se elabora con eles unha fariña que se mestura coa dos cereais para darlle sabor.
A madeira, densa e dura, é de gran calidade, das máis prezadas de Europa, aínda que, debido á forma e tamaño do seu tronco, só se poden obter pezas de tamaño medio e pequeno. A súa cor natural é o branco, que se volve avermellado cun proceso de vaporización. É resistente, en comparación con outras froiteiras, a pestes e doenzas.
Os seus principais usos son: tornería, talla e escultura, instrumentos musicais (violíns, guitarras, teclados), instrumentos de medida, útiles de debuxo, ebanistería, mangos de paraugas, artigos de regalo e de fantasía, cuncas. Tamén se emprega para imitar a madeira de ébano.
A sorbeira na cultura
José Antonio Labordeta, poeta, cantante, e político aragonés, compuxo unha canción chamada No cojas las acerollas, o nome en aragonés da sorba. A canción, publicada no seu LP de 1975 Tiempo de espera, é unha invitación á utopía.
Oito Veado Gadoupa de Xaguar
Oito Veado Gadoupa de Xaguar (en mixteco: Iya Nacuaa Teyusi Ñaña) ou 8 Veado para abreviar, foi un poderoso gobernante mixteco na Oaxaca do século XI. Aparece atestado nun manuscrito precolombiano do século XV, coñecido como Codex Zouche-Nuttall, e noutros manuscritos mixtecos. O seu apelido tradúcese tamén como Gadoupa de Tigre e Gadoupa de Ocelote. John Pohl datou a súa vida entre os anos 1063 e a súa morte por sacrificio no ano 1115. De acordo coa práctica estándar mesoamericana, o nome "Oito Veado" refírese ó día do seu nacemento dentro do ciclo de 260 días, que se compón de 13 números e 20 símbolos variados (que inclúen animais, plantas e fenómenos naturais).
Eugenio Rodríguez Bilbao
Eugenio Rodríguez Bilbao, nado na Coruña en 1904 e finado en Santiago de Compostela o 29 de xaneiro de 1937, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Estudo o bacharelato no Instituto de Santiago de Compostela. Fixo medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Estableceuse como médico en Ribeira en 1929. Afiliado ao PSOE. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 defendeu a legalidade republicana na casa do Concello de Ribeira e foi detido. Xulgado en Santiago de Compostela por rebelión militar o 21 de decembro con Manuel Fernández Sendón, Julio Silva Vilas, José Sieira González e José Lijó Louro, foi condenado a pena de morte. Foi executado no cemiterio de Boisaca de Compostela o 29 de xaneiro de 1937.
Stellantis
Stellantis NV é un fabricante multinacional automobilístico con sede en Ámsterdam, Países Baixos, formado pola fusión da empresa italo-americana Fiat Chrysler Automobiles e da empresa francesa Groupe PSA en 2021 sobre a base dun 50%-50% cun acordo de fusión transfronteiriza. O grupo ten unha ampla carteira de marcas de automóbiles: Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Citroën, Dodge, DS Automóbiles (escisión de Citröen), Fiat, Fiat Profesional, Jeep, Lancia, Maserati, Opel, Peugeot, Ram Trucks e Vauxhall Motors. O nome "Stellantis" úsase exclusivamente para identificar a entidade corporativa, mentres que as marcas e os logotipos do grupo permanecen inalterados.
A compañía ten 400.000 empregados, con presenza en máis de 130 países e con fábricas en 30 países. O grupo ten plans para ter 39 vehículos eléctricos para finais de 2021.
Historia
Posteriormente, FCA achegouse a PSA. A fusión, acordada oficialmente en decembro de 2019, foi a de crear o cuarto fabricante de automóbiles máis grande do mundo por vendas mundiais de vehículos, cun aforro anual previsto de 3.700 millóns de euros, ou aproximadamente 4.222 millóns de dólares.
A fusión foi aprobada o 4 de xaneiro de 2021 polos accionistas de FCA NV e Peugeot SA e o acordo concluíu o 16 de xaneiro de 2021. As accións ordinarias da nova compañía comezaron a negociarse na Bolsa de Milán (MTA) e Euronext París o 18 de xaneiro de 2021 e na Bolsa de Nova York o 19 de xaneiro de 2021, en cada caso baixo o símbolo "STLA".
Estrutura
Desde 2021 a carteira de marcas de Stellantis é:
Propiedade
Tras a fusión do 50% de FCA e 50% de PSA, os propietarios son:
Guillermo de Osma Scull
Guillermo Joaquín de Osma Scull, nado na Habana o 24 de xaneiro de 1853 e finado en Biarritz o 7 de febreiro de 1922, foi un diplomático, arqueólogo e político español.
Loureiro dos Azores
O loureiro dos Azores (Laurus azorica), tamén coñecido nos Azores coma louro é unha especie de planta do xénero Laurus, na familia Lauraceae. Até recentemente, todas as poboacións de loureiros macaronésicas eran incluídas nesta especie. Actualmente é recoñecida como endémica dos Azores, pertencendo as poboacións de Madeira e as Illas Canarias a outra especie - Laurus novocanariensis - tamén endémica da Macaronesia. Os loureiros bravos galegos, tradicionalmente clasificados como Laurus nobilis, crese actualmente que son máis achegados a esta especie ca á mediterránea.
Descrición
Árbore dioica moi ramificada que acada os 10–18 m de altura, con tronco e pólas de verde a gris; a copa está densamente poboada de follas pecioladas en disposición alterna, lanceoladas, coriáceas, de cor verde intenso e brillante, máis pola face ca polo envés. O froito é unha baga ovoide-globosa cunha soa semente, verde a negra ao madurecer.
Guillermo de Osma Scull
Traxectoria
Foi tamén Presidente do Consello de Estado e Gentilhombre de cámara con ejercicio do Rei Afonso XIII. Destacou como arqueólogo debéndoselle a fundación, en 1916, do Instituto de Valencia de Don Juan, en Madrid.
Loureiro dos Azores
Hábitat e distribución
Especie característica e nativa dos bosques de laurisilva dos Azores. Está considerada en perigo de extinción pola perdida de hábitat.
O Berberote, Carballedo, Cerdedo-Cotobade
Segundo o IGE no ano 2007 tiña 11 habitantes (4 homes e 7 mulleres), un menos que no 2006.
Falaropo bicogroso
Taxonomía
A especie foi descrita na 10ª edición de Systema Naturae por Carl Linnaeus en 1758 co nome Tringa fulicaria.
O nome do xénero procede do latín científico Phalaropus, derivado do grego antigo phalaris, 'galiñola', e de pous, 'pé'. O nome específico fulicarius procede do latín fulica, 'galiñola', é dicir, 'pés de galiñola', pola semellanza entre as súas dedas.
Descrición
miniatura|227x227px|Un exemplar non reprodutor en [[Bodega Bay, California.]] Mide uns 21 cm de lonxitude, ten dedas lobuladas e un bico recto, algo máis groso que o do falaropo bicofino. A femia reprodutora é predominantemente marrón escura e negra por arriba, coa parte inferior vermella e manchas brancas na meixela. O bico é amarelo coa punta branca. O macho reprodutor é unha versión máis apagada da femia. Os paxaros novos son grises claros e marróns pola parte superior, coa parte inferior beixe e manchas escuras na zona do ollo. En inverno, a plumaxe é esencialmente gris por arriba e branca por abaixo, pero a mancha negra dos ollos está sempre presente. O bico é negro en inverno. A súa chamada describiuse como un curto bik.
Reprodución
miniatura|Ovos de Phalaropus fulicarius Os roles máis típicos dos dous sexos nas aves están invertidos nas tres especies de falaropo. As femias son maiores e máis coloreadas que os machos. As femias perseguen os machos, compiten polo territorio de nidificación e defenden agresivamente os seus niños e os machos elixidos. Unha vez que as femias poñen os seus ovos marróns oliváceos, empezan a súa migración ao sur, deixando os machos incubando os ovos e coidando das crías que nacerán. Poñen de tres a seis ovos nun niño en terra preto da auga. A incubación dura 18 ou 19 días. As crías aliméntanse case por completo por si mesmas e poden voar aos 18 días de vida.
Comportamento
Cando se alimenta adoita nadar facendo un círculo pequeno e rápido, formando un pequeno remuíño. Este comportamento crese que lle axuda a alimentarse ao levantar a comida do fondo das augas pouco profundas. A ave chega á pate externa do vórtice co seu bico, recollendo pequenos insectos ou crustáceos. Ás veces voan para capturar insectos en voo. No océano aberto encóntranse en áreas onde converxen correntes oceánicas e hai afloramentos e a miúdo encóntranse preto de grupos de baleas. Fóra da estación de nidificación adoitan viaxar en bandadas.
Esta especie a miúdo é mansa e deixa que se lle aproximen.
Status e conservación
É unha das especies ás que se lle aplica o Acordo sobre a conservación de aves acuáticas migratorias africano-euroasiático (AEWA).
Pumares, Arcillá, Cospeito
Pumares é un lugar da parroquia de Arcillá no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
Bea Arthur
Beatrice Arthur, máis coñecida como Bea Arthur, nada en Nova York o 13 de maio de 1922 e finada nos Ánxeles o 25 de abril de 2009, foi unha actriz, humorista e cantante estadounidense.
Traxectoria
Arthur fíxose coñecida pola polo personaxe de Maude Findlay nas comedias de situación da década de 1970 All in the Family e Maude, e como Dorothy Zbornak na serie da década de 1980 The Golden Girls, gañando Emmys por estes dous papeis. Actuou como actriz de teatro antes e despois dos seus éxitos televisivos, gañando un premio Tony pola súa interpretación de Vera Charles no musical Mame (1966).
Santa Alianza
miniatura|Retrato de Alexandre I de Rusia, principal inspirador da alianza. A Santa Alianza (en Heilige Allianz; en Священный союз, en francés: Sainte-Alliance ) foi un tratado celebrado o 26 de setembro de 1815 en París (Francia), trala Batalla de Waterloo, por iniciativa do tsar Alexandre I de Rusia, entre tres das potencias vencedoras do Imperio napoleónico, herdeiro da revolución francesa: o Imperio Austríaco, o Imperio Ruso e o Reino de Prusia. Aínda que esas tres foron as potencias fundadoras, posteriormente adheríronse máis países europeos, agás Gran Bretaña, mentres que Francia non se uniu até 1818. Disolveuse, de feito, en 1825 ao morrer Alexandre I que fora quen a inspirara.
A Santa Alianza confúndese, a miúdo, cunha alianza posterior, a Cuádrupla Alianza, que incluíu as tres potencias anteriores máis ao Reino Unido e, dende 1818 no congreso de Aquisgrán, a Francia, co que pasou a ser unha Quíntupla Alianza e que tiña como obxectivo o de defender o acordo de paz europeo e o equilibrio de poder no continente europeo.
Orixe
Os tres monarcas invocaron os principios cristiáns, prometendo manter nas súas relacións políticas os «preceptos de xustiza, de caridade e de paz», e tiña como obxectivo o de conter o liberalismo e o secularismo que se implantou en Europa froito da Revolución francesa. No seu pacto comprometíanse a intervir onde fose necesario para defender a lexitimidade monárquica e os principios do Absolutismo e sufocar calquera movemento revolucionario.
É un acordo internacional particular xa que se basea no Cristianismo e, aínda que aceptaba a adhesión doutras casas reais cristiás afíns a esta causa, deixaba deliberadamente fóra a potencias como o Imperio otomán ou Gran Bretaña.
Tradicionalmente a historiografía española considerou que a Santa Alianza, no Congreso de Verona, deu o mandato a Francia para invadir España e acabar co trienio liberal durante o reinado de Fernando VII de España. Ese mandato concretaríase nun suposto acordo secreto que condenaría a todo réxime liberal e a liberdade de prensa, pero ese acordo só se reflicte na historiografía española, sen existir en ningún arquivo. Algúns historiadores españois como Jerónimo Bécker, consideran que é posible que se trate dunha falsificación, mentres que a historiografía non española dá por seguro a falsificación. Para Renouvin existiu polo menos o mandato da Santa Alianza, que non da Cuádrupla dado o rexeitamento inglés a unha intervención, tanto en Verona en 1822 como antes en Troppau e Laibach para dar carta branca a Austria nas revoltas italianas. Con todo estes mandatos só sancionaban unha intervención que se produciría de tódolos xeitos dados os intereses particulares de Francia e Austria en España e os estados italianos respectivamente.
Do mesmo xeito, no Congreso de Troppau, no Congreso de Laibach (ambos en 1820) e no Congreso de Verona (de 1822) consagrouse un "dereito de intervención" inspirado polo príncipe Metternich polo cal as grandes potencias europeas loitarían contra gromos de liberalismo en calquera país do continente ao constituír estes unha "ameaza á paz europea". Con iso admitía a Alianza tacitamente que Austria envíe tropas para sufocar revoltas liberais no Reino das Dúas Sicilias e no Reino de Piemonte (en 1820), e logo que Francia elimine toda pegada do seu pasado "revolucionario" enviando tropas contra os liberais de España para repor a Fernando VII como rei absoluto en 1823.
En ambos os crise Gran Bretaña rexeitou intervir en favor da Alianza ao xulgar que os seus intereses (esencialmente de comercio internacional) non estaban a ser afectados e que a mobilización das súas tropas era determinado polo seu Parlamento e non só polo rei, en tanto Gran Bretaña non era unha monarquía absoluta como Austria, Rusia ou Prusia.
Por este mesmo motivo o goberno británico tamén rexeitou axudar á Alianza cando esta autorizou en Verona unha intervención para restablecer o dominio dos Borbóns sobre España e tamén sobre as súas colonias de América, en tanto Gran Bretaña mantiña o lucrativo comercio coa antiga América española e temía que unha reacción de España patrocinada pola Alianza trouxéselle competidores a un lucrativo mercado. En tanto Austria, Prusia, e Rusia carecían dunha frota de guerra que desafiase a negativa británica (e o seu dominio nas augas do Atlántico) os plans da Alianza reducíronse a restaurar o absolutismo de Fernando VII na España metropolitana.
Valoración
A longo prazo, a Alianza fracasou ante as políticas dispares dos seus integrantes. Así, ao se produci-la Guerra de Independencia de Grecia en 1821, a Alianza pronunciouse contra os rebeldes gregos pero Gran Bretaña e Francia apoiaron informalmente aos gregos para salvagardar os seus propios intereses no Mediterráneo, zona onde Austria e Prusia tiñan escaso poder e influencia.
Ante isto, Rusia empezou a mostrar grandes dúbidas sobre a conveniencia da posición da Alianza de non intervir en Grecia e trala morte do tsar Alexandre I en 1825, o seu irmán e sucesor Nicolao I determinou apoiar tamén aos gregos ortodoxos sublevados para debilitar ao Imperio Otomán e evitar que británicos e franceses fosen os únicos aliados de Grecia. No Tratado de Londres (6 de xullo de 1827) Rusia, Francia e Gran Bretaña deciden acudir en axuda, diplomática e militar, dos gregos fronte o seu gobernante lexítimo. Isto mostrou unha fractura irremediable na Alianza, ao renunciar aos primitivos principios lexitimistas, polo que practicamente quedou inactiva desde entón.
Estadio Municipal de Poznan
O Estadio Municipal de Poznan (en polaco: Stadion Miejski w Poznaniu) é un estadio multiusos situado na cidade de Poznań, Polonia. Habitualmente é utilizado para encontros de fútbol, sendo o feudo dos equipos locais, o Lech Poznań e o Warta Poznań.
Historia
O estadio foi inaugurado o 23 de agosto de 1980, aínda que a súa construción comezara xa en 1968. No momento da súa apertura contaba con aforamento para 17.000 espectadores. O partido inaugural enfrontou ao Lech Poznań e ao Motor Lublin, que remataron o encontro con empate a un gol. Marek Skurczyński (Lech) marcou o primeiro gol no estadio.
En 2002 comezou un proceso de renovación que consistiu na reconstrución case total do estadio, que dispón trala súa culminación dunha capacidade de 45.830 asentos, todos cubertos. O motivo da súa renovación foi o seu nomeamento para albergar encontros da UEFA Euro 2012 de Polonia e Ucraína. Foi reinaugurado o 20 de setembro de 2010 cun concerto do músico británico Sting.
Partidos
O Estadio Municipal de Poznań albergou durante o campionato tres encontros, todos correspondentes á fase de grupos (grupo C). Os partidos foron os seguintes:
Ricardo Cabanas
Ricardo Cabanas Rey, nado o 17 de xaneiro de 1979 en Zúric, é un futbolista galego-suízo. Xoga de centrocampista e o seu actual equipo é o Grasshopper Club Zürich. É o curmán do tamén xogador de fútbol Raúl Cabanas.
Traxectoria
Cabanas comezou a xogar no Grasshoppers Zürich, no que ficou algunhas tempadas ata fichar polo FC Köln, en xuño de 2007 o seu equipo anunciou que volvía ao seu anterior club, o Grasshoppers. É internacional por Galicia e por Suíza. Con estes últimos disputou o Mundial de Fútbol Alemaña 2006.
Participou no encontro de recuperación da Selección galega, xogado contra Uruguai en Santiago de Compostela e onde Galicia venceu por 3-2. Tamén xogou no partido de 2006 fronte a Ecuador, pero unha lesión no xeonllo apartouno da competición en 2007 e perdeu o partido de Galicia contra o Camerún.
Gran Casino
Gran Casino foi un concurso que se emitiu na Televisión de Galicia na tempada 1988-1989.
Desenvolvemento
O concurso desenvolvíase nun casino de ficción e os diferentes concursantes tiñan que responder unha serie de preguntas para gañar premios. O primeiro presentador foi Elías Rodríguez, en 1989 pasouno a presentar Manuel Manquiña.
Dragan Džajić
Dragan Džajić (en serbio cirílico: Драган Џајић), nado o 30 de maio de 1946 en Ub, Iugoslavia, é un exfutbolista internacional iugoslavo, de orixe serbio. Xogaba na posición de extremo esquerdo e está considerado como un dos mellores futbolistas iugoslavos da historia. A súa carreira transcorreu entre 1961 e 1978, e de xeito case íntegro no Estrela Vermella de Belgrado.
Traxectoria
Džajić naceu nunha pequena vila chamada Ub o 30 de maio de 1946, preto da cidade de Belgrado. Desenvolveu case toda a súa carreira deportiva no Estrela Vermella de Belgrado, salvo dous anos, entre 1975 e 1977 que xogou no Bastia, en Francia. Co Estrela Vermella anotou 155 goles e conquistou cinco veces a Primeira Liga, entre outros títulos. Co Bastia anotou 31 goles na liga francesa.
Biloxi, Mississippi
miniatura|Gran Casino de Biloxi tras o paso do Katrina. Biloxi é unha cidade do condado de Harrison en Mississippi (Estados Unidos). Segundo o censo de 2010 a súa poboación é de 44 054 habitantes. Comparte capitalidade do condado coa cidade veciña de Gulfport.
Dragan Džajić
Traxectoria
Internacionalmente debuta o 17 de xuño de 1964 coa selección de Iugoslavia, nun encontro contra Romanía. En total disputou un total de 85 encontros internacionais, anotando 23 goles. Despois do seu retiro chegou a ser adestrador e presidente do Estrela Vermella, posto ó que renunciou en 2004 por motivos de saúde.
Džajić considérase coma un dos mellores extremos da historia, reunindo tódalas cualidades requiridas a un xogador nesa posición, destacando polo seu caneo, velocidade, bo disparo a porta e por riba de todo, polos seus abraiantes centros. Non menos abraiante era a súa habilidade a balón parado, sendo un auténtico mestre nos lanzamentos de falta e nos lanzamentos de córner directo.
Biloxi, Mississippi
A cidade forma parte da área metropolitana de Gulfport-Biloxi e constituía a terceira cidade máis grande do estado tras Jackson e Gulfport pero tras o Furacán Katrina de 2005 que destruíu gran parte da zona costeira da cidade quedou relegada á quinta, superada Hattiesburg e Southaven. O Katrina tamén lastrou á economía da cidade, ao destruír os casinos, danando a industria turística na cidade, un dos seus principais recursos. Nos anos seguintes procedeuse á reconstrución da cidade.
A Pena, Esmeriz, Chantada
A Pena é un lugar da parroquia de Esmeriz, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente á provincia de Lugo. Segundo o INE tiña 1 habitante en 2017, 1 home.
Toponimia
O topónimo deriva do latín medieval. Corominas opina que provén do latín, amea.
Plica
miniatura|190px|dereita|Figura 1. Partes dunha [[corchea: 1.- Corchete 2.- Plica 3.- Cabeza]] Plica é unha liña vertical que se pon enriba de todas as figuras musicais menos na redonda e nos silencios.
Ramil, Arcillá, Cospeito
Ramil é un lugar da parroquia de Arcillá no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Victor Antoine Signoret
Victor Antoine Signoret, nado o 6 de abril de 1816 en París, e finado o 3 de abril de 1889 na mesma cidade, foi un farmacéutico, médico e entomólogo francés.
Traxectoria
Seu pai, médico, dirixía unha empresa de produtos farmacéuticos. Victor estudou farmacia e despois medicina, obtendo o doutoramento en 1845 coa tese De l'Arsenic considéré sous ses divers points de vue.
Realizou numerosos viaxes por Europa e Anatolia (Asia menor), o que lle permitiu reunir unha colección de espécimes moi grande, que foi adquirida polo Museo de Historia Natural de Viena, aínda que hai material importante no Museo de Historia Natural La Specola de Florencia.
Escribiu máis de 80 artigos, entre eles "Revision du groupe des Cydnides (1881-1884)".
Abreviatura
A abreviatura Signoret emprégase para recoñecer a Victor Antoine Signoret como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Twin Fantasy
Twin Fantasy, posteriormente retitulado como Twin Fantasy (Mirror to Mirror), é o sexto álbum de estudio do músico de indie rock estadounidense Will Toledo baixo o nome de Car Seat Headrest. O disco foi publicado o 2 de novembro de 2011 e dende entón amasou unha gran cantidade de seguidores de culto, xogando os foros de internet 4chan e Reddit un importante papel no éxito do álbum. O día 16 de febreiro de 2018 a banda editou unha regravación do álbum, titulada Twin Fantasy (Face to Face), a través do selo Matador Records.
Listaxe de cancións
Todos os temas escritos e interpretados por Will Toledo.
Primeira división de fútbol sala feminino
dereita|miniatura|[[Marín Futsal - Ourense Envialia, 2022-23.]] A Primeira División de fútbol sala feminino é a máxima categoría de fútbol sala feminino en España. Está organizada pola Real Federación Española de Fútbol e dispútase desde 1994.
Clasificación histórica
20x20px Actualizado até a tempada 2019-20  inclusive.  Sombreados os equipos que participan na tempada 2020-21.
CryoSat
Cryosat-1
O lanzamento de Cryosat-1 ten lugar o 8 de outubro de 2005 ás 15:02 UT, desde o Cosmódromo de Plesetsk en Rusia. O satélite debía ser colocado en órbita polo lanzador de lanzamentos ruso, da compañía Eurockot, pero tras o fracaso da secuencia de extinción da segunda etapa e separación coa terceira etapa, a órbita falla e o satélite volve caer no océano Ártico preto do polo norte. O custo da misión foi de 136 millóns de euros.
Continuación do programa con CryoSat-2
Despois do fracaso do lanzamento, a ESA estuda a construción dunha segunda unidade CryoSat-2, tendo en conta os desafíos asociados á misión. O novo satélite estivo dispoñible en 3 anos, en comparación cos 5 anos para a primeira copia. A ESA considerou como alternativa embarcar instrumentos CryoSat a bordo doutros satélites de observación. Finalmente, durante a conferencia ministerial da ESA, que se celebra en Berlín, os días 5 e 6 de decembro de 2005 e na que se votou o orzamento do programa de observación da Terra, tómase a decisión de construír unha nova copia de Cryosat. Cryosat-2 foi lanzado desde o Cosmódromo de Baikonour por un foguete Dnepr o 8 de abril de 2010 ás 15 h 57 CEST.
SIRAL
SIRAL (SAR Interferometer Radar ALtimeter) é o principal instrumento do satélite CryoSat, un radar de modo interferométrico que emite unha serie de pulsos de onda de radar de 50 microsegundos moi curtos. Este instrumento debería permitirlle medir os cambios no espesor do xeo ao longo dun ano, cunha precisión de ao redor de 2 a 5 cm, para o océano Ártico. Para a Antártida, a precisión sería da orde de 2 mm. O instrumento SIRAL está desenvolvido por Thales Alenia Space, en Tolosa.
DORIS
DORIS é un instrumento que permite determinar con gran precisión tanto a traxectoria do satélite como a situación no chan.
Resultados operativos
Os primeiros resultados operativos presentáronse na conferencia ESA Planeta vivo que tivo lugar do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2010 en Bergen, Noruega. Foi necesario facer a órbita máis circular (a 'circularización' da órbita) empregando unha pequena cantidade de reservas de propelente, sen impacto na vida do satélite. Os primeiros produtos operativos subministráronse aos usuarios en outubro de 2010 ao finalizar a regularización do satélite.
A Braña, Carballedo, Cerdedo-Cotobade
A Braña é un lugar da parroquia de Carballedo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres), un máis ca en 2006.
O topónimo fai referencia a que está situado nunha braña, na desembocadura do rego de Chan das Latas no río Almofrei. Neste lugar atópase o pazo da Braña, así como dous cruceiros. Un deles está feito por Alejandro de Covelo, e o outro foi instalado en 1977.
Laietanos
300px|miniatura|Situación da Laietania Os laietanos (en latín laeatani e en grego λαιαιτανοί) foron un pobo ibero que habitaba na costa da actual provincia de Barcelona, entre os ríos Llobregat e Tordera e estendéndose pola chaira do Vallès. A Laietania comprendía aproximadamente as actuais comarcas do Maresme, Barcelonès, Baix Llobregat, Vallès Oriental e Vallès Occidental.
Asentamentos
As principais cidades da Laietania foron: Baetulo (Baitolo, actual Badalona, xunto ao río Baetulo, actual Besòs), Ilturo, predecesora de Iluro (Mataró), Lauro (Llerona), Egara (Egosa, Terrassa) e Blanda (Blanes, preto do do río Larnum, actual Tordera).
Tamén houbo outros asentamentos polo seu territorio como o poboado ibero de Puig Castellar en Santa Coloma de Gramenet ou o poboado do Far, en Llinars del Vallès.
Características
Como outros pobos iberos, construían os seus poboados sobre cerros e rodeados de murallas; as casas eran rectangulares e de pedra. Vivían da caza, a pesca e a agricultura e tecían la e liño. A súa cerámica era pouco desenvolvida e traballaban o bronce e o ferro. Almacenaban o gran en Celeiros. Os seus viños eran apreciados. Un dos seus alimentos básicos foi un derivado lácteo similar ao iogur.
A Zapateira, Elviña, A Coruña
miniatura|Situación da Zapateira (vermello) no concello da Coruña. En amarelo, [[O Escorial, Elviña, A Coruña|O Escorial.]] A Zapateira é un lugar da parroquia de Elviña no concello coruñés da Coruña na comarca da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 2.477 habitantes, dos cales 1.214 eran homes e 1.263 eran mulleres.
A historia do monte da Zapateira como zona residencial e de ocio iniciouse en 1961 coa construción do campo de golf da Coruña nun gran terreo situado nos montes da Zapateira cando en toda España só había 15 campos de golf. Franco foi usuario diario durante os veráns de 1964 ata 1974.
Patrimonio
Nos montes da Zapateira hai unha importante presenza de restos megalíticos como mámoas. miniatura|A Zapateira.
San Antonio, Texas
San Antonio é unha cidade de Texas, nos Estados Unidos, capital do condado de Bexar. Colonos das Illas Canarias fundaron San Antonio en 1731.
Historia
Sobre a súa fundación existen datos que apuntan a que o embrión da cidade foi unha dos tantos pobos de misión que os misioneiros franciscanos construíron cando aqueles territorios de Texas e California eran da coroa de España. A misión de San Antonio, en concreto, fundouna o misioneiro Frei Antonio de Oliveirais de Moguer, (Huelva - España). O núcleo fundacional foi poboado por un grupo dunha vintena de familias canarias, forzadas pola Coroa Española á emigración mediante o "tributo ou imposto de sangue", para o fortalecemento dos territorios americanos recentemente integrados na Coroa.
Datos diversos
A cidade ten unha poboación de 1.144.646 habitantes. A cidade é moi famosa polo Paseo do Río, as misións españolas, o Hemisfair Tower e El Álamo. Ten unha importante poboación hispana.
A súa poboación, a maioría hispanos, constitúe un mercado importante para todo tipo de artigos de consumo. É unha das cidades máis visitadas dos Estados Unidos, con ao redor de 20 millóns de turistas por ano.
Luísa Dacosta
Maria Luísa Saraiva Pito dos Santos (Ferreira da Costa pelo casamento ), máis coñecida polo nome literario de Luísa Dacosta, nada en Vila Real o 16 de febreiro de 1927 e finada en Matosinhos o 15 de febreiro de 2015, foi unha escritora portuguesa que ten escrito sobre todo para infantil.
Gallotia stehlini
Gallotia stehlini é unha especie de réptil da orde dos escamosos, suborde dos lacertilios, infraorde dos escincomorfos, familia dos lacértidos e subfamilia dos galotiinos, que é o tipo do xénero Gallotia.
Luísa Dacosta
Traxectoria
Mais as súas «Universidades» foron as mulleres de A Ver-o-Mar, que murchan aos trinta anos, viven e morren na resignación de teren fillos e de os perder, na rotina dun traballo escravo, sen remuneración, espancadas como animais de carga («El non me bate moito, só o preciso») e que, mesmo afeitas, nun adestramento de xeracións, ás veces non aguantan e se suicidan («oh! Señora das Neves! E ti permites!») despois dun parto, cando o mundo recomeza nun berro de neno! Ás mulleres de A-Ver-O-Marr «debe» a lingua o xeito do coloquial.
Gallotia stehlini
É un endemismo da illa de Gran Canaria, Foi introducida na de Fuerteventura.
Luísa Dacosta
Traxectoria
A-Ver-O-Mar é asunto dos libros A-Ver-O-Mar (crónicas) (1980), Morrer a Ocidente (crónicas) (1990) e A Maresia e o Sargaço dos Dias (poesía) (2008), alén do conto Nos Jardins do Mar (1981), e de varias páxinas dos dous diarios publicados da autora: Na Áuga do Tempo (1992) e Um Olhar Naufragado (2008).
Gallotia stehlini
Trátase do maior dos lagartos das Canarias, alcanzando até os 80 cm de lonxitude, polo que tamén se coñece como lagarto xigante de Gran Canaria.
Luísa Dacosta
Traxectoria
Outro tema frecuente na obra de Luísa Dacosta é o da condición da muller, abordada desde varios puntos de vista, xa no campo da ficción, xa nas páxinas de reflexión que encontramos nos diarios. Un dos mellores exemplos desta temática é o libro Corpo Recusado, que pode ser entendido ben como conto ben como novela.
Gallotia stehlini
Até os anos 1970 todos os lagartos da illa de Gran Canaria eran considerados como subespecies de Gallotia simonyi debido ao seu parecido morfolóxico. Posteriormente, varios traballos revelaron que existían suficientes diferenzas esqueléticas e ectomorfolóxicas para seren consideradas especies ben diferenciadas, teoría que foi finalmente demostrada grazas ás técnicas de secuenciación do ADN.
Luísa Dacosta
Traxectoria
Foi profesora do antigo Ciclo Preparatorio (despois Segundo Ciclo do Ensino Básico) nas escolas Ramalho Ortigão (1968–1976) e Francisco Torrinha (1976–1997). Participou, a partir de 1972, na experiencia de Veiga Simão para o lanzamento dos 7º e 8º anos de escolarización. Non se limitou a influenciar os alumnos. Os alumnos tamén a influenciaron, como o proba o feito de incorporar nas súas obras neoloxismos da autoría deles, tal como «renovescer» no lugar «renovar».
Gallotia stehlini
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Gallotia.
O epíteto específico, stehlini, é un homenxe ao paleontólogo suízo Hans Georg Stehlin, que recolectou o holotipo.
Luísa Dacosta
Traxectoria
Dedicando grande atención á orientación gráfica dos seus libros, Luísa Dacosta contou coa colaboración de moitos artistas portugueses, entre os cales Armando Alves, Jorge Pinheiro, José Rodrigues, Maria Mendes, Margarida Santos, Tiago Manuel, Carlos Botelho e Cristina Valadas.
Gallotia stehlini
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:
Luísa Dacosta
Traxectoria
Luísa Dacosta colaborou como crítica literaria en O Comércio do Porto, O Jornal de Noticias, Diário Popular, A Capital e JL: Jornal de Letras Artes e Ideias, e en numerosas revistas, especialmente: Seara Nova, Vértice, Vida Mundial, Raiz e Utopia, Gazeta Musical e de Todas as Artes e Colóquio/Letras.
Gallotia stehlini
Coloración
miniatura|Macho adulto. miniatura|Macho preto de [[Maspalomas.]] É un réptil de corpo robusto, de coloración de parda agrisada a avermellada escura que, ao longo do dorso presenta bandas transversais claras de bordo escuro. O ventre é abrancazado. As partes superiores da cabeza e da parte anterior do tronco son máis escuras, ás veces amouradas.
Luísa Dacosta
Traxectoria
Luísa Dacosta escribiu tamén varios textos para catálogos de exposicións de artes plásticas, estando eses textos editados nos seus diarios.
Gallotia stehlini
Coloración
Os inmaturos son de cor parda olivácea, con dúas bandas escuras lonxitudinais no dorso, dúas bandas claras a cada lado do corpo e numerosos ocelos claros nos costados.
Luísa Dacosta
Traxectoria
Faleceu o día 15 de febreiro de 2015, un día antes de completar os 88 anos.
Gallotia stehlini
Tamaño
Os exemplares máis grandes poden medir até 80 cm, o que os converte na especie actual máis grande do seu xénero.
Luísa Dacosta
Traducións
Traduciu do francés:
Gallotia stehlini
Tamaño
A súa masa corporal pode chegar até os 1 694,32 g.
Luísa Dacosta
Antoloxías
Está representada nas seguintes antoloxías:
Gallotia stehlini
Tamaño
Os machos alcanzan maior tamaño e teñen a cabeza máis grande que as femais.
Distribución
miniatura|280px|Macho en Maspalomas.
Esta especie é endémica da illa de Gran Canaria, onde se pode encontrar na práctica totalidade da illa, desde o nivel do mar até máis de 1 850 msnm. Antes da chegada do home ao arquipélago tamén existiu unha poboación en Tenerife, o que se sabe pola presenza de restos óseos encontrados nos arredores da vila dee Benijo.
Hai tamén poboacións adicionais desta especie na illa de La Palma e en dúas zonas do litoral oriental de Fuerteventura, poidendo encontrarse en Puerto del Rosario e no Barranco de la Torre, pero estas poboacións, demograficamente viábeis, tiveron a súa su orixe en introducións ocorridas ao longo do século XX.