cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zoran Milanović
Eleccións ao Parlamento de 2007
Despois de perder as eleccións xerais, Milanović non dimitiu como presidente do partido, a pesar de prometer antes das eleccións que o faría se o partido perdía. Nas eleccións de 2007, a pesar de non ser o partido máis votado, o SDP xurdiu co maior grupo parlamentario da súa historia e obtivo o seu mellor resultado. Milanović anunciou que se presentaría para un mandato completo como presidente do partido. Nas eleccións internas de 2008 enfrontouse a Davorko Vidović e Dragan Kovačević, e resultou gañador con case o 80 por cento do voto delegado.
Primeiro mandato como líder da oposición (2007-2011)
dereita|miniatura| Logo do manifesto da [[coalición Kukuriku para as eleccións de 2011 ]] Con 56 escanos o SDP saíu das eleccións de 2007 como o segundo maior partido no Parlamento e o maior partido que non formaba parte da maioría gobernante. Isto converteu a Milanović no líder oficial da oposición. Foi moi crítico coa administración de Sanader, especialmente no que respecta á economía e na loita contra a corrupción.
En setembro de 2008, Milanović realizou unha visita moi publicitada a Bleiburg para conmemorar as repatriacións. Isto converteuno no segundo líder do Partido Socialdemócrata de Croacia en visitar o sitio, despois de Ivica Račan.
As eleccións municipais de 2009 celebráronse o 17 e o 31 de maio, resultando nun aumento considerable do Partido Socialdemócrata en determinadas cidades e circunscricións que se inclinaban tradicionalmente cara o HDZ, como Dubrovnik, Šibenik, Trogir e Vukovar, ademais de conservar os feudos tradicionais do SDP, como Zagreb ou Rijeka. esquerda|miniatura| Milanović con [[Ivan Jakovčić, Radimir Čačić e Silvano Hrelja anunciaron a formación da coalición Kukuriku o 15 de xullo de 2011. ]] O 1 de xullo de 2009, Ivo Sanader anunciou que renunciaría ao cargo de primeiro ministro e propuxo á ministra Jadranka Kosor como nova primeira ministra. O parlamento aprobouna a ela e ao novo goberno, o que converteu a Kosor na primeira muller que foi nomeada primeira ministra. Desde finais de 2008, o SDP lideraba as enquisas, cunha marxe estreita. Tras a repentina dimisión de Sanader o HDZ caeu nas enquisas ao seu nivel máis baixo desde 1999, cando os escándalos de corrupción axitaron o partido. Milanović insistiu en que a dimisión do primeiro ministro facía necesario un adianto das eleccións xerais. A maioría gobernante negouse a disolver o Parlamento e insistiu en que o gabinete de Kosor completaría o seu mandato.
En 2008, a adhesión do país á Unión Europea foi bloqueada por Eslovenia, coa que Croacia tiña unha disputa fronteiriza. Sanader e o seu homólogo esloveno Borut Pahor non foron capaces de resolver as súas diferenzas nos meses seguintes, o que supuxo que a adhesión de Croacia á Unión Europea quedase en punto morto. Houbo moitas especulacións, xa que Sanader non deu unha razón para a súa marcha, de se o bloqueo esloveno foi o causante da súa dimisión. Nos meses seguintes Kosor e Pahor reuníronse varias veces, tentando resolver a disputa fronteiriza. As negociacións deron como resultado un acordo que levou a continuar as negociacións para a adhesión croata á Unión Europea. A solución foi un Acordo de Arbitraxe que foi asinado en Estocolmo o 4 de novembro de 2009 polos primeiros ministros dos dous países e o primeiro ministro sueco Fredrik Reinfeldt. O acordo requiría unha maioría de dous terzos no Parlamento para que se aprobase. Milanović e a maioría dos parlamentarios do SDP votaron a favor do acordo. Con todo, criticou ao Goberno e especialmente aos dirixentes Sanader e Kosor, por perder un tempo precioso, xa que o arranxo con Eslovenia podería facerse un ano antes e Croacia non tería agardado tanto tempo para continuar co proceso de adhesión.
A crise financeira de 2007-2008 afectou duramente a maioría dos países europeos, e tamén a Croacia. A crise continuou ao longo dos seguintes anos. A industria perdeu decenas de miles de empregos e o paro aumentou. O gasto dos consumidores reduciuse drasticamente en comparación cos niveis récord de 2007, provocando problemas xeneralizados tanto no comercio como nas industrias de transporte. O continuo descenso dos números deu lugar a unha rápida caída do apoio tanto do primeiro ministro como do goberno. Milanović foi moi crítico coa suposta lenta resposta do goberno e as medidas inadecuadas que pouco fixeron para revivir a economía. A recesión e o alto desemprego continuaron ao longo de 2011 e provocaron moitas protestas antigubernamentais en todo o país.
Eleccións ao Parlamento de 2011
O 28 de outubro, os deputados votaron a favor de disolver o Parlamento. O presidente da República, Ivo Josipović, acordou unha disolución do Sabor o luns 31 de outubro e programou as eleccións para o domingo 4 de decembro de 2011. Para ditas eleccións o SDP unirse a outros tres partidos de esquerda para crear a Coalición Popular, alcumada polos medios como coalición Kukuriku, con Milanović á cabeza. Kukuriku gañou as eleccións cunha maioría absoluta de 81 escanos.
Primeiro ministro (2011-2016)
dereita|miniatura| Zoran Milanović no [[Parlamento de Croacia|Parlamento croata o 23 de decembro de 2011 ]] dereita|miniatura| Índice de aprobación de Milanović desde que se converteu en primeiro ministro, dirixida por Ipsos Puls Milanović presentou o seu gabinete ao parlamento o 23 de decembro, 19 días despois das eleccións. A votación de investidura tivo como resultado 89 votos a favor, 81 Kukuriku e 8 deputados minoritarios. A transición ao poder produciuse á noite seguinte cando Jadranka Kosor deu a benvida a Milanović no lugar de reunión oficial do goberno, o Banski dvori, fronte ao edificio do Sabor na praza de San Marcos e entregoulle os papeis e documentos necesarios.
Tomando posesión aos 45 anos, Milanović converteuse nun dos primeiros ministros máis novos desde a independencia de Croacia. Ademais, o seu gabinete tamén se converteu no máis novo, cunha idade media dos ministros de 48 anos. Os membros do gabinete procedían de tres dos catro partidos da coalición gañadora, quedando sen representación o Partido Croata dos Pensionistas (HSU). Milanović foi reelixido como presidente do SDP nas eleccións primarias de 2012 como único candidato.
Política interna
O goberno de Milanović comezou o seu mandato introducindo varias reformas progresistas. Durante o 2012 promulgouse unha lei sobre fertilización asistida, introduciuse a educación sobre saúde en todas as escolas primarias e secundarias do país, e Milanović anunciou unha ampliación dos dereitos para as parellas do mesmo sexo. Durante as eleccións de 2011, a coalición Kukuriku prometeu publicar o rexistro de veteranos da Guerra de Independencia de Croacia, que se fixo en decembro de 2012.
En novembro de 2012 e tras un veredicto inicial de culpabilidade un ano e medio antes, Ante Gotovina e Mladen Markač foron absoltos dos crimes contra a humanidade polos que foran acusados. Milanović cualificou a sentenza de "un momento importante para Croacia", e engadiu: "Quitóuseme un peso enorme dos ombreiros. Doulles grazas a eles por sobrevivir tanto tempo polo ben de Croacia".
En setembro de 2013 producíronse protestas anticirílicas contra a introdución de sinais bilingües co alfabeto cirílico serbio en Vukovar. Milanović condenounos como "violencia chauvinista", dicindo que ía quitar os sinais en cirílico en Vukovar xa que o "estado de dereito debe prevalecer".
O 1 de decembro de 2013 celebrouse en Croacia un referendo constitucional, o terceiro referendo desde a independencia. Foi organizado pola iniciativa cidadá Para a familia e propoñía unha emenda que definiría o matrimonio como unha unión entre un home e unha muller, creando así unha prohibición constitucional contra o matrimonio entre persoas do mesmo sexo. Milanović opúxose á proposta e dixo en HRT que votaría en contra. O goberno aconsellou aos cidadáns que votasen en contra, pero o referendo foi aprobado polo 65% de votos a favor, con só un 38% de particpación. Milanović dixo non estar contento con que o referendo tivese sequera lugar e engadiu: "Creo que non nos fixo mellores, máis intelixentes ou máis bonitos". Tamén dixo que o referendo non modificaba a definición existente de matrimonio segundo as leis croatas. Anunciou ademais a promulgación dunha nova Lei de Parellas, que permitiría ás persoas do mesmo sexo formar unha unión de parella para toda a vida, que compartiría os mesmos dereitos que os do matrimonio, ademais do dereito de adopción. O 12 de decembro de 2013, o Goberno aprobou a proposta de proxecto de lei, e o Parlamento finalmente aprobou a lei en xullo de 2014.
Unha mala situación económica debilitou o apoio público inicialmente forte ao goberno de Milanović, que se demostrou nas eleccións locais de 2013. Nas primeiras eleccións ao Parlamento Europeo en Croacia en 2013, o SDP obtivo o 32% dos votos e cinco eurodeputados, un menos que o HDZ, o maior partido da oposición. O ano seguinte, o SDP sacou o 29,9% dos votos nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2014 e catro eurodeputados. Milanović e o seu partido deron o apoio a Ivo Josipović nas eleccións presidenciais, que foron gañadas por Kolinda Grabar-Kitarović do HDZ. Josipović formou máis tarde o seu propio partido, Naprijed Hrvatska - Progresivni savez, en vez de volver ao SDP.
En outubro de 2014 iniciouse unha protesta en Zagreb de veteranos de guerra croatas que pedían a dimisión de Predrag Matić, ministro de Veteranos de Guerra e unha nova lei constitucional que garantira os seus dereitos. Milanović rexeitou as súas demandas e dixo que non había ningún motivo para despedir ao ministro e que non se sometería a ultimatos: "O meu goberno nunca puxo en cuestión, por pensamento, obra ou omisión, a dignidade humana dos defensores croatas e a eterna significación da Guerra Patria".
A protesta continuou ao longo de 2015. En maio o conflito subiu de nivel cando centos de veteranos se enfrontaron á policía diante do edificio do goberno. Milanović dixo que o seu goberno non freou os seus dereitos e que estaba preparado para as negociacións, pero que non sería chantaxeado. Ademais acusou ao HDZ de manipular aos veteranos. Tomislav Karamarko, o presidente do HDZ, rexeitou a acusación. Milanović reuniuse en xuño cos representantes dos manifestantes, pero a protesta continuou.
O 4 de agosto de 2015, por insistencia de Milanović e do ministro de Defensa Ante Kotromanović, celebrouse en Zagreb un desfile militar das Forzas Armadas Croatas en honra do Día da Victoria, celebrando o 20 aniversario da Operación Tormenta. Milanović deu as grazas a todos os que sacrificaron a súa vida pola liberdade de Croacia. Tamén expresou o seu agradecemento a Franjo Tuđman, primeiro presidente croata, que liderou Croacia durante a guerra.
Economía
dereita|miniatura| Índice de aprobación do goberno de Milanović, realizadas por Ipsos Puls O goberno de Milanović adoptou varias reformas en materia tributaria para facer fronte á difícil situación económica. Aumentou o imposto sobre o valor engadido estándar do 23% ao 25% e introduciu novas taxas de IVE para bens e servizos que antes non tributaban. Tamén reduciu as cotizacións de seguros sociais e os salarios do sector público. En outubro aprobouse a Lei de Liquidacións de Operacións Financeiras e Pre-quebra, que permitiu ás empresas que non podían pagar as súas facturas permanecer abertas durante o proceso de bancarrota e reestruturar as súas débedas. Por mor da oposición do seu socio de coalición, o HNS, o imposto sobre a propiedade non se expandiu.
O goberno conseguiu reducir o déficit orzamentario ao 5,3% en 2012, pero o PIB contraeuse un 2,2% e a débeda pública alcanzou o 69,2%. O tempo no que Milanović ocupou o cargo estivo marcado por varios recortes na cualificación crediticia de Croacia. O 14 de decembro de 2012, Standard & Poor's rebaixou a cualificación a longo prazo do país a BB+ e a cualificación a curto prazo a B. O 1 de febreiro de 2013, Moody's rebaixou a cualificación de Croacia de Baa3 a Ba1.
En 2012 comezaron varios proxectos de construción importantes, incluído unha nova terminal de pasaxeiros no aeroporto internacional de Zagreb e un terceiro bloque da central de combustión de Plomin. Non obstante, algúns proxectos foron suspendidos, incluída a central hidroeléctrica de Ombla. O goberno dixo que a construción da ponte de Pelješac comezaría na primavera de 2016. Milanović manifestou o seu apoio a unha maior exploración e explotación de petróleo e gas no mar Adriático, asunto que ao que se opoñen os partidos da oposición e as organizacións ecoloxistas.
En novembro de 2012, o ministro de Economía e viceprimeiro ministro Radimir Čačić dimitiu e foi substituído por Ivan Vrdoljak. En 2013 introduciuse unha nova lei de fiscalización para controlar a economía encuberta e minimizar a evasión de impostos. O goberno puxo o foco na industria da construción naval e privatizou os estaleiros estatais en maio de 2013. Co fin de pagar a débeda pública, o goberno presentou un proxecto para monetizar as autoestradas croatas en 2013, que supoñía preto de 2.500 millóns de euros. Os sindicatos e as asociacións civís rexeitaron a proposta e pediron a retirada da medida. Unha iniciativa cívica chamada "Non imos regalar as nosas estradas" reuniu firmas para un referendo sobre este tema. Aínda que o tribunal constitucional decidiu que un referendo sobre o tema era inconstitucional, o goberno anunciou que daba marcha atrás coa medida. En lugar do plan inicial de arrendar as estradas do país a investimentos estranxeiros, o goberno anunciou que ofrecería no seu lugar accións destas aos cidadáns croatas e aos fondos de pensións.
A Lei de Pensións de xaneiro de 2014 elevou a idade legal de xubilación de 65 a 67 anos e a idade de xubilación anticipada de 60 a 62. A taxa de desemprego alcanzou en febreiro de 2014 o 22,7%, pero desde entón estivo a diminuír e alcanzou a taxa máis baixa en dous anos en agosto. En maio de 2014, Milanović cesou ao ministro de finanzas, Slavko Linić, debido a que este realizou unha adquisición de propiedade para o ministerio que logo resultou valer moito menos do que pagaron por ela. Nomeou no seu lugar a Boris Lalovac. No 2015 introduciuse cambios no imposto sobre a renda das persoas físicas, aumentándose a parte non impoñible dos ingresos, o que supuxo un aumento salarial neto para en torno a un millón de persoas.
En xaneiro de 2015 o goberno decidiu conxelar os tipos de cambio de francos suízos durante un ano, tras un aumento do franco que provocou préstamos cada vez máis caros para os prestameiros desa moeda. En agosto de 2015 Milanović anunciou que os préstamos en franco suízo se converterían en euros.
Política exterior
dereita|miniatura| Milanović e o xeneral do [[exército dos Estados Unidos Martin Dempsey reunidos en Zagreb en 2014 ]] dereita|miniatura| Milanović no cumio de primeiros ministros de Europa central e oriental en [[Bucarest en 2013 ]] A política exterior de Milanović concentrouse inicialmente na adhesión de Croacia á Unión Europea. O 22 de xaneiro de 2012 celebrouse un referendo de adhesión á UE, que se saldou cun 66,25% de votos a favor e o 33,13% en contra. Ao redor do 47% do censo votou no referendo. O 11 de marzo de 2013, Milanović asinou o Memorando de Acordo co primeiro ministro esloveno, Janez Janša, sobre o asunto de Ljubljanska Banka, que pechou en 1991 sen reembolsar o diñeiro aos seus clientes croatas. Croacia acordou suspender unha demanda contra o banco e o seu sucesor, mentres que Eslovenia se comprometeu a ratificar o Tratado de Adhesión de Croacia á UE. Eslovenia ratificou a proposta de adhesión de Croacia o 2 de abril de 2013. Despois de que os 27 estados membros asinaran o tratado de adhesión á UE, o 1 de xullo de 2013 Croacia uniuse á Unión Europea converténdose no 28º estado membro.
O 27 de febreiro de 2012 Milanović visitou Bosnia e Hercegovina, na que foi a súa primeira viaxe a un país estranxeiro como primeiro ministro. Ao día seguinte visitou Široki Brijeg e Mostar, onde se reuniu con membros da Asemblea Nacional Croata, unha organización política dos croatas de Bosnia e Hercegovina. Milanović dixo que todo o que pedía para os croatas dese país era un trato xusto e engadiu que Croacia apoiaría a adhesión de Bosnia e Hercegovina á Unión Europea.
Debido á guerra civil en Siria, en febreiro de 2012 Milanović pediu que as empresas croatas que traballasen en Siria se retirasen do país. O 18 de xaneiro de 2013, o Ministerio de Asuntos Exteriores croata declarou que Croacia, así como toda a Unión Europea, recoñecían a Coalición Nacional para as Forzas da Oposición e a Revolución Siria como os únicos "representantes lexítimos das aspiracións do pobo sirio". En febreiro de 2013 Milanović anunciou que Croacia retiraría as súas tropas dos Altos do Golán, onde participaban na misión de mantemento da paz da ONU, despois de que se informase de que Croacia vendera as súas vellas armas á oposición siria.
Cando se iniciaron manifestacións e disturbios en Bosnia e Hercegovina en 2014, Milanović visitou Mostar, unha cidade con maioría croata, onde a sede do HDZ BiH resultou danada nos disturbios. Saraxevo criticou esta acción e dixo que debería ter visitado primeiro a capital. O Goberno croata negouse a aceptar acusacións de Saraxevo que etiquetaron como inaceptables sobre o carácter da guerra croata-bosníaca.
O 22 de xullo de 2015 produciuse un importante escándalo durante o procedemento arbitral da disputa fronteiriza croata-eslovena, cando se descubriu que o representante esloveno apertou a outros xuíces para que se pronunciasen a favor de Eslovenia. Tres días despois Milanović anunciou a retirada de Croacia da arbitraxe tras unha reunión cos líderes dos grupos parlamentarios.
Crise europea de inmigrantes
O 16 de setembro de 2015, emigrantes e refuxiados de Oriente Medio, Asia do Sur e África comezaron a entrar en Croacia desde Serbia en gran número despois da construción da barreira entre Hungría e Serbia. O 17 de setembro Croacia pechou a súa fronteira con Serbia. Tras os esforzos iniciais para rexistrar todas as entradas de migrantes en Croacia, o rexistro cesou o 18 de setembro e os migrantes comezaron a ser transportados cara a Eslovenia e Hungría. A data do 23 de setembro de 2015, máis de 40.000 persoas entraran en Croacia desde Serbia, establecéndose os principais centros de aceptación en Opatovac e Zagreb, mentres que tamén se acumulaban inmigrantes en Beli Manastir, Ilača, Tovarnik, Ježevo e Sisak. Milanović criticou a Serbia por enviar inmigrantes só a través da fronteira croata, mentres evitaba a Hungría e Romanía e afirmou que o seu país "non se convertería nun punto quente de acceso de inmigrantes". As tensións aumentaron entre Serbia e Croacia e o 24 de setembro Serbia prohibiu as importacións de Croacia para protestar contra a decisión de Croacia de pechar a fronteira para mercancías, mentres que Croacia respondeu prohibindo a todos os vehículos matriculados en Serbia entrar en Croacia. O 25 de setembro Croacia aliviou o bloqueo na súa fronteira e Serbia fixo o propio coa prohibición das importacións desde Croacia, pero Milanović dixo que estaba listo para bloquear a fronteira de novo se fose necesario. A finais de 2015 construíuse en Slavonski Brod un novo centro de aceptación de refuxiados máis permanente.
Celia Fernández Figueroa
María Celia Fernández Figueroa, nada en Merlán (Chantada) o 17 de xullo de 1896 e finada en Nogueira de Miño en xuño de 1962, foi unha avogada e mestra galega.
Traxectoria
Naceu na casa de Pumar, parroquia de Merlán, no seo dunha familia de labregos medianos. Estudou no Colexo das Josefinas de Madrid. Despois comezou os estudos de Maxisterio abandonando ao pouco para matricularse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela no curso 1923-24, sendo unha das primeiras mulleres en facelo. Tamén estudou na Universidade de Murcia. Rematou Maxisterio e obtivo o título de mestra na Escola Normal de Santiago de Compostela en 1930. Licenciose en Dereito en 1932, sendo a primeira muller en facelo na USC. Foi mestra en Lugo, nos anos corenta na Fonsagrada, e finalmente en Nogueira de Miño ata a súa morte.
Zoran Milanović
Eleccións ao Parlamento de 2015
dereita|miniatura| Milanović con outros membros da coalición [[Croacia Está Medrando o 8 de setembro de 2015 ]] Para as eleccións parlamentarias de 2015, a Coalición Kukuriku cambiou o seu nome a Croacia Está Medrando. Estaba formada por tres dos catro membros orixinais: o Partido Socialdemócrata, o Partido Popular Croata - Demócratas Liberais (HNS-LD) e o Partido dos Pensionistas Croatas (HSU), así como outros tres novos: o Partido Laborista - Laboristas Croatas, o Partido Campesiño Croata Auténtico (A-HSS) e o Partido Zagorje. A Asemblea Democrática Istriana abandonou a coalición. A campaña da coalición, dirixida por Milanović, baseouse na retórica contra as medidas de austeridade e facendo fincapé nas políticas do goberno durante o seu mandato.
Celia Fernández Figueroa
Traxectoria
Deixou inédita a novela La huérfana de Sevilla “La Quijotesca”, na que aborda a problemática da muller.
Zoran Milanović
Eleccións ao Parlamento de 2015
Despois de 76 días de negociacións, a Coalición Patriótica e o partido Ponte de Listas Independentes formaron o décimo terceiro goberno croata con Tihomir Orešković como novo primeiro ministro. Milanović entregoulle formalmente a Orešković o cargo na tarde do 22 de xaneiro de 2016, tras un longo debate parlamentario sobre o programa do novo goberno e a posterior votación de investidura.
Segundo mandato como líder da oposición (2016)
O 2 de abril de 2016 celebráronse eleccións para a dirección do partido. O rival de Milanović foi Zlatko Komadina, o prefecto do condado de Primorje-Gorski Kotar, quen avogaba por un SDP "moito máis socialdemócrata". Milanović volveu ser reelixido presidente do SDP para os seguintes catro anos.
Eleccións parlamentarias de 2016
dereita|miniatura| Milanović con outros membros da [[Coalición Popular (Croacia)|Coalición Popular en Zabok, onde asinaron un acordo de coalición o 16 de xullo de 2016 ]] En xullo de 2016, o SDP, o HNS-LD e o HSU formaron a Coalición Popular (en Narodna koalicija) para as eleccións parlamentarias de 2016. A eles uníuselles o Partido Campesiño Croata (HSS), mentres que os Laboristas Croatas abandonaron a coalición.
O 24 e 25 de agosto filtráronse conversacións dun encontro con representantes da asociación de veteranos, no que Milanović realizou unhas polémicas declaracións contra os países veciños de Serbia e Bosnia e Hercegovina, que provocaron críticas. Mentres comentaba a adhesión de Serbia á UE e a súa lei sobre xurisdición universal para a persecución de crimes de guerra en todo o territorio da antiga Iugoslavia, Milanović afirmou que o goberno serbio actuaba de xeito arrogante e que estaba disposto, non só a bloquear as negociacións de adhesión de Serbia a UE, senón tamén a adoptar unha lei especial que permitise a Croacia procesar aos cidadáns serbios que cometeran crimes en Kosovo, engadindo que "os serbios queren ser gobernantes dos Balcáns, pero son en realidade un puñado de miseria". Falando sobre Bosnia e Hercegovina, Milanović afirmou que non estaba "emocionado coa situación alí" e queixouse de que "non había ninguén con quen puidese falar en Saraxevo", engadindo que lle gustaría que Bosnia e Hercegovina entrara na UE aínda sen cumprir todas as condicións previas, xa que "é un país sen lei nin orde". Ademais, afirmou que non lle importaba o saúdo Za dom spremni, (saúdo dos ustachas croatas, equivalente ao saúdo nazi) pero instou aos veteranos a non usalo por ser prexudicial para Croacia.
O HDZ gañou unha maioría de escanos no parlamento e formou unha maioría gobernante co partido Most, tomando posesión o líder do HDZ, Andrej Plenković, como novo primeiro ministro. Milanović anunciou que non se presentaría a outro mandato como presidente do SDP. O 26 de novembro sucedeuno Davor Bernardić como presidente do SDP.
Monique Proulx
Traxectoria
En 1993, Paule Baillargeon dirixiu a película Le Sexe des étoiles (O sexo das estrelas), baseado na novela homónima de Monique Proulx.
Zoran Milanović
Campaña presidencial de 2019
O 17 de xuño de 2019, Milanović confirmou que se presentaría ás próximas eleccións presidenciais do país como candidato do SDP, co lema de campaña "Un presidente con carácter". Mentres anunciaba a súa candidatura, Milanović dixo que quería ser o "presidente dunha Croacia moderna, progresista, inquisitiva e aberta". O comité principal do SDP, así como a presidencia do HSS, deron o seu apoio á candidatura presidencial de Milanović. Posteriormente foi avalado por varios partidos de centro-esquerda e centrista, entre eles o HSU, o PGS, o NS-R, os Demócratas, o IDS, o HL, o SU, o Glas, o MDS, o SNAGA e o ZS.
A primeira volta das eleccións tivo lugar o 22 de decembro de 2019, e Milanović foi o candidato máis votado co 29,55% dos votos, por diante de Kolinda Grabar-Kitarović, que recibiu o 26,65% dos votos. Miroslav Škoro, candidato independente, obtivo o apoio do 24,45% dos votantes. Foi a primeira vez na historia croata que o presidente que estaba no cargo non foi o máis votado na primeira volta. Milanović foi o máis votado nas tres cidades máis grandes de Croacia: 33,02% en Zagreb, 30,79% en Split e 41,87% en Rijeka e o segunda (25,61%) na cuarta cidade máis importante, Osijek, na que gañou Škoro (33,33%).
O 5 de xaneiro de 2020 tivo lugar a segunda volta entre Milanović e Grabar-Kitarović. Milanović gañou por unha marxe próxima aos 105.000 votos, converténdose así no 5º presidente de Croacia desde a independencia e o segundo presidente que foi nomeado oficialmente polo Partido Socialdemócrata, despois de Ivo Josipović (2010-2015).
O novo presidente Zoran Milanović fixo a súa primeira aparición pública nun acto oficial en Rijeka. Alí asistiu á cerimonia inaugural de Rijeka como Capital Europea da Cultura 2020. Alí reuniuse co alcalde Vojko Obersnel, encomiou aos artistas, ao programa do día e á cerimonia de apertura. Milanović tamén eloxiou aos fundadores do punk rock en Rijeka e a súa tradición de 44 anos, afirmando que, "Nos tempos en que Paraf estaban dando o seu primeiro concerto, Sid Vicious aínda non cantaba nos Sex Pistols. Estes feitos son dunha importancia crucial no tocante ao mapa cultural de Europa".
Presidencia
O 24 de febreiro de 2020, o presidente Milanović condenou duramente a queima nun festival en Imotski dunha efixie que mostraba a unha parella do mesmo sexo co seu fillo, describiu o suceso como un "acto inhumano, totalmente inaceptable", e esixiu unha desculpa dos organizadores do evento afirmando que "merecen a condena máis forte do público porque o odio cara aos demais, a intolerancia e a inhumanidade non son e non serán unha tradición croata". Tamén reclamou unha reacción das institucións, especialmente polo feito de que o evento foi observado por moitos nenos que puideron presenciar "a difusión do odio e a incitación á violencia".
O presidente Milanović realizou a súa primeira viaxe ao estranxeiro o 27 de febreiro de 2020 a Otočec ob Krki, Eslovenia, onde se reuniu co presidente Borut Pahor. Os dous concluíron firmemente que farían todo o posible para mellorar e facer excelentes as relacións entre os dous países, sinalando que se coñecían desde había máis de 16 anos. Tamén discutiron sobre a cuestión fronteiriza entre os dous países, a adhesión croata ao espazo Schengen e sobre os controis fronteirizos aplicados polo goberno croata en resposta á pandemia do coronavirus. O presidente Milanović tamén abordou a perspectiva europea de Albania e Macedonia do Norte.
Cécile La Grenade
Cécile Ellen Fleurette La Grenade, nada en La Borie, Saint George, illa de Granada, o 30 de decembro de 1952, é unha científica alimentaria granadina que exerce como gobernadora xeral de Granada dende o 7 de maio de 2013, sucedendo a Sir Carlyle Glean. Foi a primeira muller que se converteu en gobernadora xeral dende a independencia de Granada en 1974.
Traxectoria
La Grenade é nutricionista e formouse nos Estados Unidos. É licenciada en química pola Universidade das Indias Occidentais, e ten un mestrado e un doutoramento en Ciencias dos alimentos pola Universidade de Maryland. A súa designación como gobernadora xeral anunciouse a mesma semana en que morreu a primeira muller gobernadora de Granada, Hilda Bynoe. Bynoe era afillada do avó materno de La Grenade, Cyril I. St Bernard Sylvester, educador e funcionario público.
Daniel Alejandro Vidal
Daniel Alejandro Vidal Pouse, tamén coñecido como Pollo Vidal, nado en Colonia, Uruguai, o 1 de abril de 1967, é un ex futbolista uruguaio, campión da Copa Libertadores en 1987 con Peñarol e un dos xogadores que participou no segundo quinquenio de ouro do equipo.
Traxectoria
Aos 16 anos ingresou en Peñarol, e tras subir ao primeiro equipo gañou con el os Campionatos Uruguaios de Primeira División de 1985 e 1986, así como a Copa Libertadores de 1987. En xaneiro de 1988 recalou no fútbol español para defender as cores da UD Las Palmas. Disputou 128 encontros co club canario, anotando 35 goles. En mazo de 1992 rompeu o xeonllo nun partido contra o Málaga, poñendo fin á súa primeira etapa no club.
Tras a súa retirada instalouse en Galicia coa súa familia. Rexentou unha cafetería en Vigo xunto ao tamén exfutbolista Pepe Rey e foi técnico dos infantís do Nigrán CF.
Nadir Eraldo Prates
Nadir Eraldo Prates, coñecido como Laerte III, nado en São Gabriel, Río Grande do Sur, o 2 de xuño de 1933 e finado en Porto Alegre o 2 de xullo de 2016, foi un futbolista brasileiro, que xogaba como centrocampista.
Traxectoria
Comezou a súa carreira como futbolista no Cruzeiro de Belo Horizonte en 1951. Alí comezou a ser chamado Laerte III, como sucesor no medio do campo do equipo mineiro de Laerte Cunha (Laerte I) e Alfredo Laerte de Oliveira (Laerte II). Tamén coincidiu no equipo co seu irmán Marco Antônio, alcumado Laerte IV. En 1953 realizou co equipo unha xira por Europa e Asia, disputando partidos contra importantes clubs como o Real Madrid. O Cruzeiro conseguiu empatar sen goles co equipo madrileño, nun encontro no que a Laerte lle tocou marcar a Di Stéfano.
Tralo regreso da viaxe fichou polo Vasco da Gama, no que xogou durante a seguinte década completa, conquistando varios títulos, entre eles dous Campionatos Cariocas. Posteriormente xogou no Portuguesa do Río de Xaneiro, no Independiente de Santa Fe de Bogotá, no Junior de Barranquilla e no Deportivo Lara venezolano, no que rematou a súa carreira en 1971.
Vida persoal
Foi pai dos tamén futbolistas Jair Gonçalves Prates, alcumado "o Príncipe Jajá" e Marcelo Prates.
Lago de Aiguebelette
miniatura|250px|Panorámica do lago de Aiguebelette
O lago de Aiguebelette é un lago natural de orixe glaciar situado en Francia, no departamento de Savoia, rexión de Auvernia-Ródano-Alpes.
Xeografía
Situado a unha altitude de 373 msnm, ten unha lonxitude de 2,8 km, unha achura de 3,8 km e unha profundidade máxima de 71 m.
Hipopótamo
O hipopótamo (nome científico: Hippopotamus amphibius) é un gran mamífero artiodáctilo que é fundamentalmente herbívoro e se atopa na África subsahariana. É, xunto ao hipopótamo anano (Choeropsis liberiensis), un dos dous únicos membros actuais da familia Hippopotamidae.
Lago de Aiguebelette
Xeografía
O seu volume de auga é de 166 millóns de m3.
Hipopótamo
É un animal semiacuático que mora en ríos e lagos, e onde os machos adultos territoriais con grupos de cinco a trinta femias e hipopótamos novos controlan unha zona do río. Durante o día repousan na auga ou na lama, e tanto a cópula coma o parto deste animal suceden na auga. Ao anoitecer vólvense máis activos e saen comer herbas terrestres. Aínda que os hipopótamos descansan xuntos na auga, o pasto é unha actividade solitaria, e non son moi territoriais na terra. Son máis perigosos e territoriais cando están na auga.
Lago de Aiguebelette
Xeografía
Na parte sur do lago hai dúas illas, rodeadas de xunqueiras.
Hipopótamo
Malia o seu parecido físico cos porcos e outros ungulados terrestres, os seus parentes vivos máis próximos son os cetáceos (Balaenidae, Phocoenidae, etc.) dos que diverxeron hai aproximadamente cincuenta e cinco millóns de anos. O devanceiro común de baleas e hipopótamos separouse doutros ungulados hai aproximadamente sesenta millóns de anos. Os fósiles de hipopótamo máis antigos que se coñecen pertencen ao xénero Kenyapotamus, atopados en África e datados coma de hai aproximadamente dezaséis millóns de anos.
Lago de Aiguebelette
Lago de propiedade privada
O lago de Aiguebelette é un lago privado, propiedade da familia Rivérieulx de Chambost de Lépin e de Electricité de France, que confiaron a súa xestión á "Comunidade das Comunas de Lac d'Aiguebelette".
Hipopótamo
O hipopótamo é doadamente recoñecíbel polo seu torso en forma de barril, enorme boca e dentes, cabeza grande truncada nun fociño ancho e arredondado, corpo coa pel grosa, lisa e case sen pelo, patas curtas e o seu grande tamaño. É o terceiro animal terrestre polo seu peso (entre 1½ e 3 toneladas), detrás do rinoceronte branco (1½ a 3½ toneladas) e os dous xéneros de elefantes (3 a 9 toneladas).
Lago de Aiguebelette
Protección
Co fin de preservar a calidade das súas augas e do seu medio, as embarcacións a motor están prohibidas no lago desde a publicación dun decreto de  1967.
Hipopótamo
Atópanse ameazados por mor da perda do seu hábitat e pola caza furtiva para conseguir a súa carne e o almafí dos seus dentes caninos.
Lago de Aiguebelette
Reserva de auga doce
Este lago é a primeira reserva natural rexional de auga doce de Francia, desde marzo de 2015.
Hipopótamo
Etimoloxía
A palabra hipopótamo deriva do latín hippopotămus, que a súa vez provén do grego hippopótamos (ἱπποπόταμος), composto por híppos (ίππος), cabalo, e potamós (ποταμος), río, «cabalo de río». Se os gregos da época clásica designaban a este animal como «cabalo de río», os árabes chamábanno «búfalo de auga», e os antigos exipcios «porco de río».
Descrición
thumb|Detalle da súa enorme boca, un dos trazos máis característicos deste animal, onde se aprecian os grandes [[dentes caninos.]] thumb|Debuxo do seu [[esqueleto.]] O hipopótamo é o quinto animal terrestre máis grande do mundo na actualidade (despois das tres especies de elefantes e o rinoceronte branco). Poden vivir na auga ou desprazarse por terra, e a súa densidade relativa permítelles afundirse e andar ou correr baixo a auga polo fondo dos ríos. Están considerados como megafauna actual, pero a diferenza do resto da megafauna africana, adaptáronse a unha vida semiacuática en ríos e lagos de auga doce.
Debido ao seu gran tamaño, os hipopótamos son difíciles de pesar na natureza e a maior parte das estimacións do seu peso en estado silvestre proveñen de operacións realizadas nos anos 1960. O peso medio para os machos adultos oscila entre 1500 e 1800 kg. As femias son máis pequenas ca os machos, cuns pesos medios de entre 1300 e 1500 kg. Os machos máis vellos chegan a pesos moito maiores, acadando canto menos 3200 kg e en ocasións até 4500 kg. Os machos parece que medran durante toda a súa vida, namentres que as femias acadan o seu peso máximo ao redor dos vinte e cinco anos de idade. Miden entre 3,3 e 5,2 metros de longo incluída a cola, duns 56 cm, e aproximadamente 1,5 m de altura até os ombreiros. O rango de medidas do hipopótamo superponse coas do rinoceronte branco; a utilización de métricas diferentes fai que resulte difícil estabelecer cal destes dous animais é o maior animal terrestre tras os elefantes.
Malia ser uns animais de aspecto bochudo, co seu gran torso en forma de barril e patas curtas, en terra poden correr máis rápido ca un ser humano medio. As estimacións da súa velocidade en carreira varían de 30, 40, 45 ou ata 50 km/h; só pode manter estas altas velocidades en distancias curtas.
thumb|left|Hipopótamos no [[parque nacional de Chobe, Botsuana.]] A súa boca é enorme e as súas mandíbulas poden abrirse nun ángulo de 150 graos; o pescozo é curto e robusto e o corpo é alongado e enormemente groso, co dorso máis elevado na grupa que na cruz e afundido na parte central; o ventre, amplo e arredondado, é colgante e chega a rozar o chan cando o animal camiña por un terreo pantanoso. Os ollos, as orellas e as fosas nasais están situados na parte superior da cabeza, o que lles permite permanecer na auga coa maior parte do corpo mergullado na auga e a lama dos ríos tropicais para manterse frescos e evitar as queimaduras solares. Cada unha das súas patas ten catro dedos ben desenvoltos con terminacións en pezuño e a súa estrutura esquelética é graviportal, adaptada para soster o gran peso destes animais. Como outros mamíferos acuáticos, o hipopótamo ten moi pouco pelo. Aínda que non é un ruminante posúe un estómago complexo composto por tres divisións ou cámaras. thumb|Hipopótamo semimergullado no [[Zoolóxico de Memphis|zoo de Memphis.]] A pel é lisa con pregaduras no peito e no pescozo e case sen pelo con excepción dunhas curtas cerdas na cabeza e no rabo. É de cor cinsenta morada, coa parte inferior do corpo e ao redor dos ollos e orellas de cor marrón rosácea; son comúns os casos de albinismo. A epiderme (capa externa) é uniformemente delgada, e a endodermis varía duns 5-6 cm no lombo e grupa a menos de 1 cm na cabeza e ventre. A súa pel secreta un protector solar natural de cor avermellada, que fai que en ocasións se diga que «súa sangue», pero nin é suor nin é sangue; esta secreción é inicialmente incolora, para aos poucos minutos volverse de cor vermella alaranxada e eventualmente de cor marrón. Identificáronse dous pigmentos distintos nas secrecións, un vermello (ácido hiposudárico) e un laranxa (ácido norhiposudórico). Ambos son compostos moi ácidos, e inhiben o crecemento de bacterias causantes de enfermidades; por outra banda, a absorción da luz destes pigmentos acada o rango ultravioleta conseguindo un efecto de pantalla solar. Todos os hipopótamos, mesmo con diferentes dietas, segregan estes pigmentos, polo que non parece que os produzan en función da súa alimentación. En cambio, os animais poden sintetizar os pigmentos de precursores proteicos, coma o aminoácido tirosina.
Contan con 2-3 pares de incisivos e os caninos da mandíbula inferior teñen a aparencia de dous enormes cabeiros, que poden superar no caso dos machos os 50 cm de lonxitude (a metade no caso das femias) e acadar un peso de 4 kg; son triangulares, curvados en forma de media lúa, romos no seu extremo e provistos de surcos lonxitudinais. Os cabeiros da mandíbula superior son moito máis curtos e febles, e tamén curvados e romos no seu extremo. Mediuse a forza da mordida dun hipopótamo femia adulto en 8100 N.
Ecoloxía e comportamento
thumb|Grupo de hipopótamos no val de Luangwa, [[Zambia.]] thumb|Hipopótamo mergullado no [[Zoolóxico de San Diego|zoo de San Diego. Os adultos emerxen para respirar cada 3-5 minutos.]] thumb|Hipopótamos loitando no [[Parque Zoolóxico de Barcelona|zoo de Barcelona.]] Aínda que non é un animal estritamente nocturno, son activos durante a noite. Pasan a meirande parte do día durmindo ou revolcándose na auga ou na lama xunto aos demais membros do seu grupo. A auga sérvelles para manter a temperatura do seu corpo baixa e para impedir que a súa pel se reseque. Agás para comer, a maior parte das súas vidas (cortexo, loitas entre eles, parto) ocorren na auga.
Deixan a auga ao anoitecer e desprázanse terra dentro, ás veces ata oito quilómetros, para pastar en zonas de herba curta, a súa fonte principal de alimento, que extraen enteira axudándose dos beizos. Pasan de catro a cinco horas pastando e poden consumir preto de setenta quilogramos de herba cada noite (aproximadamente un 5% do seu peso). Como a maioría dos herbívoros, consumirán outro tipo de plantas se se dá a ocasión, pero a súa dieta en estado silvestre consiste case completamente en herba, cun consumo mínimo de plantas acuáticas. Víuselles nalgunhas ocasións comendo prea, pero moi raramente e sempre preto da auga, e mesmo hai informes de casos de canibalismo e depredación. A anatomía do estómago dos hipopótamos non é axeitada para unha dieta carnívora, polo que a inxesta de carne débese probabelmente a comportamentos aberrantes ou tensión nutricional.
Aínda que a súa dieta é sobre todo a base de herbas terrestres, dado que pasan a meirande parte do tempo na auga a maior parte das súas dexeccións prodúcense na auga, creando depósitos alóctonos de materia orgánica nos leitos dos ríos. Estes depósitos non teñen unha función ecolóxica clara. Por mor do seu tamaño e o seu hábito de utilizar xeralmente os mesmos camiños para alimentarse, os hipopótamos poden ter un impacto significativo na terra que atravesan, tanto porque esas zonas fican ceibes de vexetación como polas depresións na terra. Se isto se produce durante períodos prolongados poden desviar os leitos de pantanos e canais.
Os hipopótamos adultos non aboian e non poden nadar. Cando se atopan en augas profundas, propúlsanse xeralmente dando pequenos pulos polo fondo; móvense a velocidades superiores a oito quilómetros por hora na auga. Porén, os hipopótamos novos si aboian e desprázanse xeralmente nadando con impulsos das súas patas traseiras. Os adultos emerxen a respirar cada tres ou cinco minutos, e os xoves teñen que respirar cada dous ou tres minutos. O proceso da saída á superficie e de respiración é automático, e mesmo un hipopótamo que durma baixo a auga subirá e respirará sen espertar. Cando se mergullan pechan as narinas.
Estudar a interacción entre machos e femias foi durante moito tempo complicado. Ao non existir un dimorfismo sexual nesta especie, é moi difícil distinguilos en estado silvestre. Aínda que lles guste estar en proximidade uns doutros, non parece que formen unións sociais agás entre nais e fillos, e non son animais sociais. A razón pola que se reúnen tan próximos uns a outros é descoñecida. miniatura|esquerda|Un exemplar introducíndose na auga. Son principalmente territoriais na auga, onde un macho controla unha pequena extensión do río duns 250 m de lonxitude de media para estabelecer dereitos de apareamento e que contén unhas dez femias. Os grupos máis numerosos poden conter até cen individuos. Permiten a presenza doutros machos na súa zona, pero sempre que se sometan á autoridade do macho dominante. Dentro dos grupos téndese a segregar por xénero. Os machos novos permanecen con outros machos solteiros, as femias permanecen xunto a outras femias e o macho dominante permanece só. Cando deixan a auga para ir comer, fano individualmente.
Os hipopótamos parece que se comunican verbalmente, por griñidos e bramidos, e crese que poden ter certa capacidade de ecolocación, pero o obxecto destas vocalizacións descoñécese. Poden manter a cabeza parcialmente por enriba da auga e emitir un berro que viaxa tanto pola auga como polo ar, e responden a el os hipopótamos que están tanto dentro como fóra da auga.
Teñen moi poucos depredadores, pero os crocodilos do Nilo, leóns e hienas poden cazar hipopótamos mozos.
Ciclo vital
miniatura|Familia de hipopótamos salvaxes bañándose no [[parque nacional Kruger, Suráfrica.]] A súa lonxevidade media sitúase entre os corenta anos de idade en estado silvestre e cincuenta anos en catividade. Os hipopótamos de maior idade dos que existe constancia foron os seguintes: «Tanga», que viviu en Múnic (Alemaña) e morreu en 1995 á idade de 61 anos, e «Bertha», que viviu en Filipinas e morreu en 2017 aos 65 anos.
Os machos acadan a madurez ao redor dos sete anos de idade e as femias acadan a madurez sexual aos cinco ou seis anos de idade, e teñen un período de xestación de oito meses. As femias poden comezar a puberdade aos tres ou catro anos.
Un estudo sobre o seu comportamento reprodutivo en Uganda amosou que o maior número de concepcións producíronse durante o final da tempada húmida no verán, e o maior número de nacementos ocorreu a principios da tempada húmida a finais do inverno. Isto é debido ao ciclo reprodutivo das femias; como na maioría dos grandes mamíferos, os espermatozoides dos machos permanecen activos durante todo o ano. Outros estudos realizados en Zambia e Suráfrica tamén amosaron que os nacementos ocorren ao principio da tempada húmida. Despois do embarazo, polo xeral unha femia non volverá a ovular durante dezasete meses.
O apareamento prodúcese na auga, coa femia mergullada durante a maior parte do encontro e emerxendo a súa cabeza periodicamente para tomar o ar. Son un dos poucos mamíferos que dan a luz baixo a auga, coma os cetáceos e sirénidos. As crías nacen tamén baixo a auga, cun peso de entre 25 e 45 kg e unha lonxitude media de 127 cm, e debe nadar até a superficie para tomar o seu primeiro alento. Polo xeral paren unha única cría, aínda que se dan casos de dous. Os hipopótamos mozos a miúdo apóianse nas costas das súas nais cando a auga é demasiado profunda para eles. Nadan baixo a auga para aleitarse, aínda que tamén o fan en terra se a nai sae da auga. O destete prodúcese entre seis e oito meses despois do nacemento e a maior parte das crías son totalmente independentes cando acadan o ano de idade.
Como moitos outros grandes mamíferos, a estratexia reprodutiva dos hipopótamos cualifícase como selección K, cunha única cría grande e ben desenvolvida cada varios anos, a diferenza dos mamíferos pequenos, coma os roedores, que dan a luz varias crías pouco desenvoltas varias veces ao ano (selección r).
Comportamento agresivo
thumb|100px|upright|Un sinal de aviso. Os hipopótamos son animais agresivos; os adultos son hostís mesmo cos crocodilos, que a miúdo viven nos mesmos ríos e lagoas, especialmente cando as súas crías están entre o grupo. Son moi agresivos cara os humanos e a miúdo están considerados como un dos animais máis perigosos de África;​ hai constancia de ataques a persoas en barcas ​ e matan a centos de persoas ao ano.
Para marcar o seu territorio, ou mesmo como un sistema de sinalización ou orientación, os machos (e, en moita menor medida, as femias) fan virar as súas colas mentres defecan, para distribuír o seu excremento por unha zona máis extensa, e son retrominxentes (descargan os ouriños cara atrás), probabelmente polo mesmo motivo.
É moi raro que se maten entre eles, mesmo durante loitas territoriais. Polo xeral un macho dominante e un hipopótamo xove e solteiro que o retara deixarán de loitar cando está claro que un dos dous é máis forte. Cando unha zona está densamente poboada, ou cando un hábitat comeza a facerse pequeno, os machos dominantes tentarán en ocasións matar as crías, aínda que as nais defenderanos de forma moi agresiva, chegando mesmo a matar o macho; este tipo de comportamento non se dá en condicións normais. ​ Hai documentados algúns incidentes de canibalismo, pero crese que é un comportamento de individuos angustiados ou enfermos, non de animais sans.