cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gliconeoxénese
Reaccións da gliconeoxénese
O proceso de gliconeoxénese superponse ao da glicólise, no sentido de que a maioría das reaccións son reversibles. Nos puntos onde a enerxética da reacción encimática non permite a reversibilidade utilízanse encimas diferentes, que poden funcionar nesas condicións, ou reaccións de rodeo, pero nas demais reaccións actúa o mesmo encima e os mesmos substratos da glicólise, pero en sentido inverso. Os encimas implicados están regulados de maneira que predomine a glicólise, ou a gliconeoxénese, dependendo das condicións fisiolóxicas. Os tres puntos onde a glicólise é irreversible in vivo son as reaccións catalizadas polos seguintes encimas:
Na gliconeoxénese podemos distinguir varias fases:
Conversión do piruvato en fosfoenolpiruvato
Esta é unha das reaccións nas que a reversibilidade non é posible. Para salvar este inconveniente enerxético a célula realiza unha secuencia de reaccións nas mitocondrias e citosol das células hepáticas. Nas ratas, a primeira das reaccións desta secuencia é a transformación nas mitocondrias do piruvato en oxalacetato polo encima piruvato carboxilase, na que se gasta ATP e se incorpora un CO2. A segunda reacción, tamén mitocondrial, é a transformación do oxalacetato en malato pola malato deshidroxenase, na que se gasta NADH. O malato pode saír da mitocondria polo transportador de dicarboxilatos da membrana mitocondrial e chega ao citosol, onde están os encimas da gliconeoxénese. Xa no citosol reoxídase a oxalacetato, producindo NADH, en reacción catalizada pola malato deshidroxenase citosólica. Por último, intervén a fosfoenolpiruvato carboxiquinase, que transforma o oxalacetato en fosfoenolpiruvato, con gasto de GTP e descarboxilación con liberación de CO2. Ademais, a fosfoenolpiruvato carboxiquinase mitocondrial pode orixinar tamén fosfoenolpiruvato na mitocondria directamente a partir do oxalacetato, polo que nesta vía alternativa non habería que formar primeiro malato.
Estas reaccións de rodeo sumadas poden resumirse así: piruvato + ATP + GTP → fosfoenolpiruvato + ADP + GDP + Pi
Téñase en conta nos balances enerxéticos finais, que para sintetizar unha glicosa son necesarias dúas moléculas de piruvato, polo que todos os gastos mostrados nestas reacción estarían duplicados.
Da frutosa 1,6-bisfosfato á frutosa 6-fosfato
Esta é outra reacción irreversible, polo que se utiliza un encima distinto do da glicólise. A frutosa 1,6-bisfosfatase hidroliza un dos fosfatos da frutosa 1,6-bisfosfato, transformándoa en frutosa 6-fosfato.
frutosa 1,6-bisfosfato + H2O → frutosa 6-fosfato + Pi
Da frutosa 6-fosfato á glicosa 6-fosfato
Son necesarias dúas reaccións para realizar esta transformación, pero son as mesmas ca as da glicólise, que agora funcionan en sendido inverso.
Da glicosa 6-fosfato á glicosa libre
glicosa 6-fosfato + H2O → glicosa + Pi
Todas as reaccións
A continuación móstranse todas as reaccións da gliconeoxénese partindo dunha molécula de lactato como precursor.
Balance enerxético da gliconeoxénese
A gliconeoxénese é unha reacción de síntese porque utiliza moléculas dun precursor de 3 carbonos e ten como produto final a glicosa, molécula de seis carbonos. Igual que toda reacción anabólica de síntese, a gliconeoxénese consome enerxía en forma de ATP e poder redutor (NADH). Por cada molécula de glicosa formada a partir de piruvato, hai que romper seis moles de enlaces fosfato de alta enerxía en forma de 4 ATP e 2 GTP, e gástanse 2 NADH, que son utilizados nas reaccións catalizadas pola piruvato carboxilase, fosfoenolpiruvato carboxiquinase e fosfoglicerato quinase. Son necesarios dous moles de piruvato para a síntese dun mol de glicosa.
Regulación
O control da gliconeoxénese realízao o glicagón, que estimula ese proceso, e pola insulina, que actúa de maneira oposta. A glicólise e a gliconeoxénese son reguladas reciprocamente. Se a glicólise (a conversión de glicosa en piruvato) e a gliconeoxénese (a conversión de piruvato en glicosa) puidesen ocorrer simultaneamente en altas taxas, o resultado sería o consumo de ATP e a produción de calor. Aínda que a gliconeoxénese suceda durante o xexún, está tamén estimulada durante o exercicio prolongado, ou por unha dieta altamente proteica, ou en condicións de estrés. Os factores que promoven o fluxo xeral de carbono desde piruvato ata a glicosa inclúen a dispoñibilidade de substrato e as variacións na actividade ou cantidade de certos encimas chave da glicólise e gliconeoxénese. O acetil-CoA activa fortemente a piruvato carboxilase e a gliconeoxénese. O AMP é inhibidor da frutosa 1,6-bisfosfatase e a gliconeoxénese.
Ramsgate
Ramsgate é unha localidade costeira inglesa no distrito de Thanet, ao oeste do condado Kent. Foi un importante porto británico durante o século XIX e pertence á confederación dos "Cinque Ports". A poboación estimada en 1989 foi de 38.200 habitantes.
As principais industrias son o turismo e a pesca, aínda que existe unha pequena industria lixeira. Tamén hai que destacar a fonte de ingresos da ensinanza do inglés como lingua estranxeira.
As dúas igrexas principais son a parroquia de St. Lawrence, adicada a San Lourenzo e construída no século XII e posteriormente reconstruída no século XII. A igrexa de St. Augustine foi construída no século XIX en estilo neoclásico, e foi adicada a san Agostiño (primeiro arcebispo de Canterbury), que estivo en Ramsgate no 596 e cristianizou Britania.
Corona Borealis
Corona Borealis ou Coroa Boreal é unha pequena constelación boreal. As súas principais estrelas forman un arco semicircular. Esta é unha das 88 constelacións modernas, e foi tamén unha das 48 constelacións listadas por Tolomeo, quen referiu á constelación coma Coroa. A palabra Borealis foi engadida despois, en contraste coa Corona Australis, a Coroa Austral.
Non ten estrelas de primeira magnitude. A súa estrela máis brillante, α CrB (Alphecca, tamén coñecida coma Gemma) ten unha magnitude de 2,2 (lixeiramente variable) e é considerada membro difuso da asociación estelar da Ursa Major. A constelación contén moitas estrelas variables interesantes: dúas das máis coñecidas son R Coronae Borealis e T Coronae Borealis.
Obxectos Notables do espazo profundo
Corona Borealis non contén obxectos do espazo profundo brillantes. Abell 2065 é un cúmulo de galaxias que contén cerca de 400 membros, o máis brillante deles é de magnitude 16.
Mitoloxía
150px|miniatura|Corona Borealis e Bootes.
Na mitoloxía grega a coroa pertence a Ariadna, filla do rei de Minos. Ariadna non quería acepta-la proposta de matrimonio de Dioniso, que tiña forma mortal, pois non quería casar cun humano despois de ser abandonada por Teseo. Para probar que era un deus, Dionisio quitouse a coroa e lanzouna ó ceo. Ariadna, compracida, casou con el e tornou inmortal.
Outra lenda di que Dionisio agasallou a Ariadna unha coroa coma presente de vodas. Cando ela morreu, o deus lanzou a coroa ó ceo onde ficou coma constelación. Posteriormente Ariadna foi divinizada por Zeus.
Roberto Bodegas
Roberto Bodegas, nado en Madrid o 3 de xuño de 1933 e finado o 2 de agosto de 2019, foi un director e guionista de cine español.
Traxectoria
Cursou estudos de bacharelato, mariña mercante e filosofía e letras.
En 1958 dirixiu a sección cinema afeccionado no Cine Ateneo de Madrid e un ano máis tarde colaborou na Escola Oficial de Cinema.
En 1961 emigrou a París, onde traballou con directores como Serge Bourguignan, Jean Valérie, Christien Jacques, Gérard Oury, Fred Zimmerman, Dennys de la Patelliere e Jacques Deray.
Entre 1982 e 1990 colaborou con José Luis Garci e Pilar Miró.
11 de novembro
O 11 de novembro é o tricentésimo décimo quinto (315º) día do ano do calendario gregoriano e número 316 nos anos bisestos. Quedan 50 días para rematar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Fiódor Dostoievski. miniatura|100px| Luz Casal.
Mortes
miniatura|100px| Julien Offray de La Mettrie.
Outros
Os 366 días do ano
Appaloosa
miniatura|250px|Cabalo appaloosa. O appaloosa é unha raza de cabalo que se caracteriza pola súa pelaxe con manchas de cores, chamada leopardo. Existe unha gran variedade de tipos de corpos dentro da raza, que derivan da influencia de varias razas de cabalo ó longo da súa historia. Cada patrón na pelaxe do cabalo é o resultado xenético de varios patróns superpostos sobre unha das varias capas base recoñecidas. A cor en patróns dos appaloosa é de especial interese para o estudo da xenética na cor da pelaxe dos cabalos.
Criada segundo as normas dunha asociación fundada en Idaho, nos Estados Unidos, no ano 1938: Appaloosa Horse Club. Esta asociación quería preservar os cabalos do pobo nez perce case extintos. Hai outras razas de cabalos con esta pelaxe "appaloosa". Nalgúns casos coa cor exclusiva e noutros coa pelaxe ocasional ou frecuente a carón doutras cores. O AraAppaloosa é a raza que xurdiu do cruzamento do cabalo árabe co cabalo appaloosa.
The Proclaimers
The Proclaimers son un grupo musical escocés integrado por dous irmáns xemelgos, Charlie e Craig Reid (nados o 5 de marzo de 1962). Son probablemente coñecidos polas súas cancións "Letter from America", "I'm On My Way" e "I'm Gonna Be (500 Miles)", que posicionaron nos primeiros postos das listas musicais de Australia, Islandia e Nova Zelandia. The Proclaimers venderon máis de 5 millóns de álbums en todo o mundo. Teñen realizado 11 álbums de estudio dende 1987 ata o presente, así como tres álbums recompilatorios e un DVD.
Estreito de Rande
300px|miniatura|O estreito de Rande e a [[Ponte de Rande|ponte homónima.]] O estreito de Rande é un estreito mariño galego localizado na ría de Vigo. Separa de xeito natural a enseada de San Simón do resto da ría. Por terra, separa a península do Morrazo da comarca de Vigo. Dende o ano 1978 o estreito está conectado mediante a ponte de Rande, unindo a vila de Moaña coa parroquia redondelá de Cedeira.
O nome do estreito provén do lugar homónimo, na parroquia redondelá.
O 23 de outubro de 1702 librouse no seu seo a Batalla de Rande, que enfrontou ás escuadras das coalicións anglo-holandesa e hispano-francesa na Guerra de Sucesión Española.
Características
A característica principal do estreito é a existencia dunha ponte que conecta os dous extremos, a ponte de Rande. Esta ponte constitúe unha infraestrutura pertencente á autoestrada AP-9, que tamén se estende por ámbalas beiras. Ademais da ponte, a pegada humana limítase a diversas construcións residenciais na beira do mar. Nun tempo houbo fortíns defensivos en ámbalas beiras (fortalezas de Corveiro e de Rande). Nas zonas máis elevadas predomina a vexetación non autóctona, coma piñeiros e eucaliptos, así coma matos e outros arbustos.
O solo é caracteristicamente de tipo granítico, e forma desniveis en forma de cantís de varios metros sobre o nivel do mar. Na beira sur hai dous pequenos areais, a Praia de Rande e a Praia das Cabanas.
Santo Cristo de Laza
Festa do Santo Cristo (Laza)
No concello de Laza, ó sur provincia de Ourense, celébrase o primeiro fin de semana do mes de maio a Festa do Santo Cristo, o patrón da vila.Trátase dunha celebración relixiosa, aínda que porde ter unha orixe pagá. A festa representa a loita entre os mouros e cristiáns e os seus protagonistas son os danzantes, Eva, Abrahán e Isaac.
A vestimenta da Eva é de gala, o traxe dela semella o dunha noiva recuberto de encaixes e tamén conta con xoias e alfaias. Cunha man manexa unha roca coa que vai fiando o liño, mentres na outra porta un cesto con mazás. Ofreceralle a mazá ó Adán, símbolo de pecado.A día de hoxe o traxe segue sendo o mesmo deseño.
=Os danzantes=
Os danzantes son seis mozos da aldea. Van vestidos con pantalón,medias e camisa brancas, faixa vermella, gravata e unha banda azul. Antano estaba composta polas cores da bandeira española; coa recuperación da banda azul artéllanselle as da galega. Cada mozo leva unhas castañolas agás os dous primeiros danzantes (algo parecido aos capitáns) que soamente levan unha porque teñen que suxeitar na outra man a espada, arma coa que representarán a batalla entre mouros e cristiáns.
Os danzantes interpretan en diversos lugares a danza da Santa Cruz nas súas distintas versións. Comenzan coa saída da Eva e remantan coa da súa entrega,ambas as dúas na Picota (Praza do pobo).
=O Abrahán e Isaac=
Estes tres personaxes representan o sacrifico de Isaac. O acto represéntase na Praza da Picota onde se detería a procesión do Santo Cristo para darlle paso. O pregoeiro recita solemnemente a historia bíblica da proba á que Abrahán foi sometido por Iavé ao exisirlle o sacrificio do seu unixénito fillo.
B,C,Xesús. (2000)''. Laza; O entroido enxebre. Ourense'': Deputación Provincial de Ourense.
=Referencias=
Emblema de Acerbaixán
O emblema de Acerbaixán (en Azərbaycan gerbi), é unha mestura de símbolos tradicionais e modernos. O punto central do emblema está ocupado polo lume, un símbolo antigo da terra azarí.
As cores empregadas na composición do emblema son tomadas da bandeira de Acerbaixán. Estas cores atópanse no fondo detrás da estrela de oito puntas onde está o lume. A estrela simboliza as oito ramas do pobo turco, e entre cada punta da estrela hai outra estrela de oito puntas máis pequena.
Na parte inferior do emblema hai unha presa de trigo, o principal produto agrícola do país. A outra planta representada na parte inferior é o carballo.
Xogos Olímpicos de 1928
Os Xogos da IX Olimpíada realizáronse en 1928 na cidade de Ámsterdan (Países Baixos), nun clima de paz e prosperidade que viría a anteceder vinte anos de guerras e incertezas económicas, entre o 17 de maio e o 12 de agosto, coa participación de 3014 atletas, entre eles 290 mulleres, representando a 46 países, dous máis que os Xogos anteriores, disputando dezasete modalidades deportivas.
Nestes Xogos, as mulleres puideron finalmente competir no Atletismo.
O nivel de competividade aumentou, coa volta ós Xogos Olímpicos dos países derrotados na primeira guerra mundial e até entón prohibidos de participaren: Alemaña, Austria, Hungría e Bulgaria.
Os Xogos de Ámsterdan marcan os primeiros Xogos sen a presenza e a lideranza de Pierre de Coubertin, que, doente, non compareceu, permanecendo no seu refuxio en Suíza.
A cerimonia de apertura foi realizada de maneira grandiosa no belo estadio Olympisch, construído para os Xogos, con lugar para 65.000 espectadores. O mundo viu por primeira vez a chama olímpica no estadio, traída de Olímpia especialmente para a ocasión.
Patoloxía
miniatura|250px|Pústula maligna ou nacida A patoloxía, do grego, πάθος, pathos, dano ou sufrimento; e λογία, loxía, estudo, é a parte da medicina que se ocupa do estudo das enfermidades no seu máis amplo sentido, é dicir, como procesos ou estados anormais do corpo ou do seu funcionamento, por causas coñecidas ou descoñecidas.
Características
Non debe confundirse coa nosoloxía, que é a descrición e sistematización das diferentes enfermidades.
Na antigüidade, polo descoñecemento da existencia dos microorganismos e dos fenómenos metabólicos como causa das enfermidades, estas atribuíanse a unha alteración do equilibrio entre os catro humores (patoloxía humoral).
Por extensión, o termo patoloxía utilízase tamén como sinónimo da propia enfermidade (O tabaco está na orixe de numerosas patoloxías).
Especialidades
Segundo o ámbito de estudo podemos falar de:
Pero actualmente, resulta máis habitual unha clasificación das especialidades médicas agrupando as enfermidades segundo o sistema ou órgano afectado (patoloxía cardiovascular, dixestiva, da reprodución), que á súa vez poden subdividirse en áreas máis concretas (por exemplo, odontoloxía, hematoloxía). Outras especialidades baséanse na idade dos enfermos (patoloxía neonatal, xeriátrica).
Por outra banda, e aplicada ás enfermidade das plantas ou animais, estaría a patoloxía vexetal e a patoloxía animal, respectivamente.
Os patólogos apóianse en numerosas ciencias médicas para o coñecemento das enfermidades, o seu diagnóstico e o seu tratamento: microbioloxía, bioquímica, xenética, inmunoloxía ou, a anatomía patolóxica. Esta última busca establecer o diagnóstico da enfermidade mediante a observación das lesións histolóxicas, moitas veces patognomónicas, e os mecanismos básicos da enfermidade (patoxenia).
Laureano Prieto
Traxectoria
dereita|miniatura|Casa de Laureano Prieto en Carracedo da Serra. Fillo de Manuel Prieto e Adelina Rodríguez, estudou as primeiras letras co párroco de Carracedo para continuar despois os estudos en Viana e Verín e o bacharelato no instituto de Ourense. Emigrou a Cuba, onde xa estaban traballando o seu pai e máis o seu irmán Enrique, aínda que regresou pronto a Galicia para estudar Maxisterio. Alí foi onde coñeceu a Vicente Risco, con quen comezou a interesarse polos costumes e tradicións galegas. Foi mestre en Bembibre (Viana), en Pentes (A Gudiña) e na propia Gudiña. Pasou logo a ser mestre de Oleiros (Silleda) para regresar a Ourense, onde se xubilou. Casou dúas veces, con Elena e con Carmen, e tivo unha filla, María Elena.
Publicacións
Á par do seu traballo como mestre dedicouse á investigación etnográfica e recollida de léxico e tradicións propias da Gudiña e Viana, publicando numerosos traballos en distintas revistas especializadas, como o Boletín da Comisión de Monumentos de Ourense ou o Boletín Avriense, tanto galegas como portuguesas. Igualmente colaborou intensamente con Risco, Cuevillas, Taboada Chivite, Ferro Couselo e Xaquín Lorenzo. Formou parte do grupo Marcelo Macías, creado por Ferro Couselo en 1970.
Tamén colaborou con distintas institucións, como por exemplo o Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. Participou, con Ferro Couselo, nas escavacións do Castro de Santa Ádega (en Vilamarín, Ourense), en 1963.
A seguir, algúns dos traballos publicados:
Black Joke
Co nome de Black Joke (A Burla Negra, en galego) coñecéronse distintos buques de finais do século XVIII e comezos do XIX.
Cesante
O termo Cesante pode referirse a :
Luís Campo Fernández
Luís Campo Fernández, nado en Chantada en 1907 e finado en Lugo o 11 de setembro de 1985, foi un avogado, político e historiador galego.
Traxectoria
Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado presidente da Comisión Xestora de Chantada o 26 de xullo. Cesou en outubro. Foi xuíz de Chantada (1939). Volveu ser nomeado alcalde o 11 de agosto de 1944 e cesou en abril de 1949. En 1954 foi nomeado fiscal comarcal de Lalín, Rodeiro e Silleda. Despois exerceu como fiscal Monforte e na Audiencia Provincial de Ourense. Afeccionado á historia, publicou en El Progreso unha serie de 14 artigos sobre casas fidalgas titulada 'Alrededores de una Vieja Casa de Chantada', e escribiu varios libros sobre a comarca de Chantada. Finou en Lugo o 11 de setembro de 1985
Recoñecementos
Unha rúa de Chantada leva o seu nome.
Dinámica de fluídos
A dinámica de fluídos é unha subdisciplina da mecánica dos fluídos (enténdase por fluídos tanto líquidos coma gases). A dinámica de fluídos ramifícase noutras disciplinas como o son: a aerodinámica e a hidrodinámica. A mecánica de fluídos ten un gran rango de aplicacións, incluíndo o cálculo das forzas e os momentos que ocasionan o movemento dos fluídos en problemas desde os máis cotiáns até os máis complexos. A palabra fluído inclúe á auga, ao aire, ás suspensións (que é a forma como se presentan algúns medicamentos), e tamén ao petróleo e os seus derivados. Así mesmo, a palabra dinámica inclúe o movemento xunto ás forzas causantes do mesmo.
O estudo da dinámica dos fluídos ofrece unha estrutura sistemática para o seu estudo baseándose en leis empíricas e semi-empíricas. Estas leis envolven propiedades dos fluídos como o son: a temperatura, presión, densidade e velocidade e tamén funcións de espazo e tempo.
Obxectivos
Os obxectivos do estudo da dinámica de fluídos dependen do problema en concreto que se necesite resolver. Por exemplo, cando se analiza o fluxo que ocorre ao recubrir o papel, un dos obxectivos pode ser o de determinar as condicións nas cales o espesor da película de recubrimento que se formou é uniforme. Tamén na recuperación de petróleo, un problema pode ser a predición de barrís de petróleo que poden ser extraídos dun xacemento. O estudo dos fluídos é moi extenso e é por eles que ramas como a dinámica de fluídos ten razón de ser.
Ecuacións da dinámica de fluídos
Os principais axiomas da dinámica de fluídos son: as leis de conservación, especificamente, lei da conservación da masa, lei da conservación do momento lineal (tamén coñecida como segunda lei de Newton) e a lei da conservación da enerxía (tamén coñecida como primeira lei da termodinámica), todas elas baseadas na mecánica clásica e transformadas á mecánica cuántica. Ademais exprésanse segundo os teoremas de transporte de Reynolds.
Na dinámica de fluídos suponse que os fluídos obedecen á hipótese de continuidade a pesar de que os fluídos están compostos por moléculas que chocan entre si e con obxectos sólidos. Por conseguinte, as propiedades como a densidade, presión, temperatura e velocidade son vistas como propiedades que conteñen puntos infinitesimalmente pequenos que varían dun punto a outro. Desta forma o feito de que os fluídos estean conformados por moléculas discretas, ignórase.
Terminoloxía da dinámica de fluídos
O concepto de presión é esencial no estudo da dinámica de fluídos, tanto na estática como na dinámica. A presión pode ser coñecida en calquera punto do fluído, independentemente se o fluído se atopa en movemento ou non. Para medir a presión poden utilizarse: columnas de mercurio, o tubo de Bourdon, placas de orificio, así como moitos outros métodos.
Mobilizacións estudantís de 1968 na Universidade de Santiago de Compostela
As mobilizacións estudantís de 1968 na Universidade de Santiago de Compostela constituíron un importante movemento político e social que desafiou o sistema político ditatorial vixente na época e que tivo o seu momento culminante nun peche pacífico de máis de mil estudantes no edificio central da Universidade. O peche foi desaloxado ao terceiro día pola Policía Armada mentres os estudantes cantaban “Venceremos nós”, a popular canción americana "We shall overcome" con letra en galego de Xosé Luís Franco Grande, convertida en himno da revolución estudantil. miniatura|dereita|[[Colexio de San Xerome, Reitorado da Universidade de Santiago.]]
Antecedentes
No curso 1967-68 o antigo SEU foi substituído na USC polo Sindicato Democrático de Estudantes da Universidade Galega (SDEUG), dirixido por estudantes antifranquistas, que gaña as eleccións universitarias, fomentando un novo espírito político e reivindicativo.
Na maioría das Facultades o cambio realízase de forma pacífica, ocupando os novos líderes estudantís as vellas estruturas da Asociación de Estudantes do Réxime, incluídos os seus locais e os fondos procedentes das cotas pagas polos propios estudantes para actividades asociativas, constituíndose con normalidade as novas Xuntas de Facultade.
Pero na Facultade de Ciencias o Decano Joaquín Ocón García impediu aos representantes elixidos o acceso aos locais asociativos e negoulles a entrega das cotas abonadas polos estudantes, obstaculizando as reunións e actividades dos representantes electos. O ambiente caldéase e explota na primeira semana de marzo, cando Ocón impide, de forma violenta, que se celebre unha Asemblea da Facultade de Ciencias, con asistencia de centos de estudantes, na que o Delegado de Facultade Pancho Álvarez Fontela ía informar da situación aos seus compañeiros.
Desenvolvemento das mobilizacións
O desaloxo da Asemblea da Facultade de Ciencias provocou unha folga xeneralizada na Universidade, seguida por máis do 90 % do alumnado. Os estudantes reclamaban a dimisión de Ocón, a retirada das denuncias contra os delegados, a súa readmisión na facultade e a devolución do diñeiro destinado a actividades universitarias que fora requisado polo Decano.
O conflito tivo o seu momento culminante cun peche pacífico de mil cincocentos estudantes no edificio central da Universidade, que durou do 9 ao 12 de marzo, e foi desaloxado ao terceiro día pola Policía Armada mentres os estudantes cantaban o “Venceremos nós”. Pero antes, no interior da Universidade, produciuse unha negociación entre os delegados do novo sindicato e as autoridades universitarias, incluído o reitor Ángel Jorge Echeverri, así como un intento de mediación do Gobernador Civil, Antonio Avendaño Porrúa. Durante o peche pronunciáronse varias conferencias de intelectuais acudidos a Santiago para unhas xornadas culturais que se trasladaron ao interior do edificio central da Universidade, con relatores como Armando López Salinas que falou sobre os dereitos humanos.
miniatura|dereita|Fachada da Catedral desde a Alameda. Santiago de Compostela.
Na data dos feitos, o diario La Voz de Galicia narrou da seguinte maneira o desaloxo:
Conclusión do conflito
miniatura|dereita|Facultade de Medicina da Universidade de Santiago. Ao finalizar o peche as asembleas trasladáronse á rúa e continuou a folga indefinida, producíndose numerosas mobilizacións. Nunha Asemblea de Universidade moi multitudinaria, celebrada na Facultade de Medicina o 28 de marzo, interveu a policía violentamente, causando numerosos feridos e realizando varias detencións. Esta intervención policial violenta xerou a indignación dos estudantes, que despediron a pedradas na estación de ferrocarril ao director xeral de Universidades, Hernández Díaz, desprazado a Santiago para tentar resolver o conflito.
As autoridades académicas decidiron adiantar as vacacións de Semana Santa para acougar os ánimos. Ao regreso, o Reitor anunciou a suspensión das sancións e a devolución das cotas, co que se iniciou un lento camiño cara á normalidade. O decano Ocón foi trasladado a outra Universidade e o reitor Echeverri substituído, pero a promesa de levantar totalmente as sancións non se cumpriu. No curso seguinte o SDEUG asumiu a representación asociativa dos estudantes, sen novas trabas.
Líderes estudantís
As mobilizacións non constituíron unha revolta caótica e espontánea, senón que estaban dirixidas por estudantes que tiñan as ideas moi claras, e que pretendían introducir os valores democráticos na vida universitaria. miniatura|Edificio da Facultade de Xeografía e Historia, que en 1968 era a sede central da Universidade, onde se fixo o pecheEn xeral compartían un espírito antiautoritario e unha boa capacidade de análise que lles permitiu conducir o conflito de forma intelixente, actuando de maneira cohesionada e sen radicalismos, como afirma o historiador Ricardo Gurriarán, investigador das mobilizacións. Tiñan, ademais, unha boa formación política e souberon trasladarlle á cidadanía santiaguesa e á sociedade galega as súas reivindicacións e inquietudes. Nese conflito formáronse boa parte dos posteriores líderes políticos galegos que destacaron tras a transición democrática.
Entre estes dirixentes estudantís estaba Vicente Álvarez Areces, delegado do SDEUG da Facultade de Matemáticas, e máis tarde Presidente do Principado de Asturias durante doce anos así como senador; Emilio Pérez Touriño, que por aquel entón era delegado da Facultade de Económicas e xa na Democracia foi Presidente da Xunta de Galicia, Pancho Álvarez Fontela, delegado da Facultade de Ciencias, Alberto Martín de Hijas, delegado de Químicas e máis tarde concelleiro socialista en Vigo, Félix Sarmiento, Nacho Casal e Fausto Dopico, tamén de Ciencias, Francisco Cerviño, que foi deputado no Parlamento de Galicia, Pedro Mariño e Lorenzo Porto, delegados da Facultade de Medicina, Rafael Bárez, Javier Castillo e Cándido Conde-Pumpido, delegados de Dereito, Branca Caamaño, da Facultade de Historia, Fermín Bouza Álvarez, Marisa Melón, Enrique Anciones, Elvira Macho Quevedo, Vitoria Díaz Cabanela, Eduardo Varela e moitos outros.
Efectos sociais e políticos
En xeral todos os que analizaron os acontecementos da primavera de 1968 na Universidade de Santiago destacan a enorme influencia que tiveron no desenvolvemento socio-político de Galicia nos anos seguintes. Fermin Bouza Álvarez, catedrático de Socioloxía, especializado en Opinión Pública, que exerceu na Facultade de Ciencias da Información da Universidade Complutense de Madrid, afirmaba que "Santiago era o marco ideal para aquel movemento que cambiou Galicia moito máis do que a historia tradicional transmitiu á xente, pois cambiou as elites universitarias de toda unha xeración...De aí saíron novos movementos sociais e novos partidos de carácter progresista, e moitos deles autóctonos e nacionalistas". Nin a Universidade de Santiago, nin a sociedade galega foron as mesmas despois do 68.
100
Outros
Historia ano a ano
O Rosario, Loiba, Ortigueira
O Rosario é un lugar da parroquia de Loiba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 60 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 29 homes e 31 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 70 habitantes.
Victor Young
Victor Young, nado en Chicago (Illinois) o 8 de agosto de 1900 e finado en Palm Springs (California) o 10 de novembro de 1956 foi un compositor, violinista e director de orquestra estadounidense.
Traxectoria
Young naceu nunha familia de músicos, pois o seu pai foi membro da compañía de ópera de Joseph Sheehan. Comezou a tocar o violín aos seis anos e mandárono a Polonia con dez anos para quedar co seu avó e estudar no Conservatorio Imperial de Varsovia. Estudou piano con Isidor Philipp en París e sendo un adolescente iniciou unha carreira como violinista de concertos coa Filharmónica de Varsovia.
En San Petersburgo coñeceu o tsar Nicolao, que quedou tan impresionado que lle deu moitos regalos, mais o seu éxito acabou coa revolución. Foi perseguido polos bolxeviques, e foi condenado a morte. Tras unha fuxida chegou a Varsovia, logo a París e por fin aos Estados Unidos.
Volveu a Chicago en 1920 e uniuse á orquestra do Central Park Casino. Marchou logo aos Ánxeles coa súa moza polaca, atopando traballo como violinista para Sid Grauman e logo con Paramount-Publix Theatres. Tras volver a Chicago volveu a Hollywood a mediados da década de 1930 onde se concentrou no seu traballo cinematográfico e compoñendo para cantantes populares como Bing Crosby. Entre as súas cancións destacaron "When I Fall In Love", "Moonlight Serenade (Summer Love)" e "My Foolish Heart".
Young finou en Palm Springs (California por mor dunha hemorraxia cerebral aos 56 anos. Gañou postumamente o Oscar á mellor banda sonora.
Mar Cantábrico
O Cantábrico (en asturiano: Cantábricu, en castelán: Cantábrico, en éuscaro: Kantauri, en francés: Cantabrique) é un mar litoral do océano Atlántico que baña a costa norte de España e a costa suroeste de Francia. Esténdese desde o Cabo Ortegal na provincia da Coruña, ata a desembocadura do río Adour nas costas do departamento Francés das Landes preto de Bayonne. Esta delimitación foi publicada pola Organización Hidrográfica Internacional na súa publicación Limits of oceans and seas (Límites de océanos e mares) en 1953, máxima autoridade internacional na materia de delimitación de mares a efecto de regular o tráfico e seguridade marítima.
Na súa parte máis oriental, xunto ás costas do País Vasco recibe o nome de golfo de Biscaia ou tamén de golfo de Gascuña. Baña 800 quilómetros de costa compartida polas provincias da Coruña, Lugo, Asturias, Cantabria, Biscaia, Guipúscoa e Lapurdi, esta última en Francia.
Características
Constitúe un mar de transición entre os mares fríos do Norte e os tépedos do trópico, o que fai que sexa ecotono de especies vexetais e animais de augas frías. O afloramento de augas profundas e frías existente fronte ás costas galegas fai que a temperatura da auga aumente conforme nos desprazamos cara ao Leste. Esa temperatura da auga superficial presenta unha acusada estacionalidade, así durante o inverno a temperatura da auga pode baixar ata os 11 °C, mentres que no verán alcanza os 22 °C aproximadamente. A partir dos 35 ou 40 m de profundidade a temperatura da auga mantense practicamente estable durante todo o ano. Estas temperaturas son infrecuentemente altas dada a rexión xeográfica que ocupa o mar Cantábrico, e débense aos efectos cálidos da corrente do Golfo.
Os fortes ventos do noroeste que sopran sobre el teñen a súa orixe nas baixas presións centradas sobre as Illas Británicas e o mar do Norte en combinación co anticiclón dos Azores. A distancia percorrida polo vento e o mantemento da súa dirección e velocidade constantes fai que se xeren ondas que oscilan entre 2,5 e 3 metros de altura, o que orixina un mar moi axitado. En condicións moi particulares, máis propicias nos meses de abril-maio e setembro-outubro, os ventos do oeste poden alcanzar magnitudes de galerna con ondas que chegan a superar os 9 metros de altura.
A medida que nos aproximamos á costa francesa as augas van sendo máis cálidas. Posúe unha salinidade media do 35%, aínda que este dato varía moito en función do réxime de choivas imperante na zona e a maior ou menor proximidade á costa e/ou desembocadoras de ríos caudalosos. Ten unha significativa amplitude de marea, podendo ser de 4´5 m como máximo, especialmente nas mareas vivas de marzo e é atravesado pola Corrente do Golfo.
Historia
O mar Cantábrico foi bautizado polos romanos no século I a. C. como Cantabricus Oceanus en referencia a un dos pobos que poboaban as súas costas, os cántabros. Noutras citas clásicas máis antigas aparece co nome de Britannicus Oceanus e Gallicus Oceanus. Nas súas costas creáronse asentamentos humanos de tribos de ástures, cántabros, autrigones, caristios e várdulos que fixeron da pesca a súa principal actividade económica, aínda que esta neses tempos primitivos non foi moi importante. Non obstante a presenza de determinados restos arqueolóxicos anteriores á conquista romana, así como investigacións no campo da xenética, demostran a existencia de contactos marítimos máis aló das costas cantábricas. Achados como o do Caldeiro de Cabárceno, similar aos atopados preto de Battersea (Londres) ou en Dublín (Irlanda), parecen evidenciar que existiron intercambios comerciais marítimos polo menos 600 anos antes da chegada dos romanos entre os poboadores da zona norte da Península e os da zona atlántica europea, especialmente cos habitantes das Illas Británicas.
Coa decadencia romana iníciase un período convulso e con escasas fontes historiográficas. Hidacio sinala que cara ao ano 456 d. C. a costa foi devastada por expedicións de hérulos. Durante este período o litoral cantábrico eran costas indefensas fronte ás razzias dos pobos do norte de Europa. Aínda que o mar probablemente se estaría aberto á navegación de cabotaxe, non se ten constancia da existencia de comercio ou intercambios marítimos. Descoñécese se os portos romanos seguían aínda activos, estaban abandonados ou unicamente daban servizo a intercambios locais. Posteriormente rexístrase a primeira chegada dos viquingos á península ibérica a través do mar Cantábrico no século IX, que intentaron asaltar e saquear numerosos pobos costeiros aínda que foron derrotados en numerosas ocasións e inicialmente por Ramiro I de Asturias. A pesca converteuse nunha importante actividade económica no mar Cantábrico, especialmente a captura de baleas, hoxe extintas na rexión.
Localidades importantes
Principais municipios da beira do mar Cantábrico:
Alfonso Vázquez Martínez
Alfonso Vázquez Martínez, nado en Arbo o 10 de xuño de 1906 e finado en Santiago de Compostela o 11 de novembro de 1976, foi un historiador e publicista galego, que colaborou amplamente no Seminario de Estudos Galegos.
Traxectoria
miniatura|300px|O [[Seminario de Estudos Galegos|SEG en 1936: Xesús Carro, Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Luís Iglesias Iglesias, Sebastián González García-Paz, Felipe Cordero Carrete, Salustiano Portela Pazos, Paulino Pedret, Jaime Vidal Rey, Antón Iglesias Vilarelle, Manuel Díaz Rozas, Alfonso Vázquez Martínez, Xosé Filgueira Valverde, Xulio Francisco Ogando, Ramón Sobrino Buhigas, Anxelo Ramos Colemán, Isidro Parga Pondal, Florentino López Cuevillas e Xoán López Durá]] Fillo de José Vázquez Estévez. Foi profesor auxiliar de paleografía e diplomática na Universidade de Santiago de Compostela, e catedrático no Instituto Escola de Vilalba (1934-1936, sendo o seu primeiro director), e no Instituto de Ourense. Durante a súa carreira profesional compatibilizou a docencia coa investigación, centrándose sobre todo na Comarca do Medio e Baixo Miño. Colaborou coa revista Nós e noutras revistas especializadas, e publicou o ensaio La lamprea del río Miño (1962). Participou tamén no emisión galega na BBC levada a cabo durante o franquismo.
Cámaras Time of Flight
A parte activa da cámara é un sistema opto-electrónico que emite un sinal harmónico modulado s(t), nunha frecuencia próxima á da radiación infravermella curta.
Onde C denota un contraste na modulación, A a amplitude e w=2*pi*F, a frecuencia de modulación relacionada co período en f=1/t. O sensor captura o sinal reflectido na escena que volve cun retardo descoñecido t_d. En condicións ideais, o sinal reflectido é unha réplica retardada do sinal emitido.
Un módulo de correlación cruzada compara as similitudes entre o sinal emitido s(t)e o reflectido r(t)para poder medir o desfase de tempo (tempo de voo, time of flight) t_d. Na práctica, o tempo de integración na correlación cruzada selecciónase como un múltipo do período de modulación. A saída é outro harmónico función do retardo τ.
Cálculo da distancia e modelo de ruído imperante no principio de captura das cámaras Time-of-Flight
O retardo de fase buscado dende a cal o rango, e en consecuencia a distancia ao obxecto, pode ser calculado pódese expresar:
Se mostreamos de forma equidistante \Q(\tau)) en ℕ, ℕ ∈ ℤ+ ≥ 3 puntos en, entón pode resolverse de forma non ambigua seguindo,
A distancia ao obxecto D é proporcional ao retardo de fase dado pola propia fase do sinal mixto \phi(\Q)) e calcúlase do xeito,
Onde c_L é a velocidade da luz sobre aire seco
As compoñentes do sinal harmónico son calculadas a nivel de píxel a partir das mostras \Q_n(x), creando na saída da función un mapa bidimensional \Complex(x), A(x) e \phi(x), onde X⊂ℤ^2 é o campo de valores da imaxe. As compoñentes harmónicas de A(x) e \phi(x) poden ser representadas dentro do vector complexo :
O principio de captura destas cámaras asume que os harmónicos da amplitude, o contraste e o retardo de fase {A,C,φ} están funcionalmente relacionados co ruído sampleado observado Q. E o consenso na investigación ditamina que o modelo probabilístico de distribución desa relación pode definirse de xeito asintótico determinado pola cota inferior de Cramer-Rao
Os valores discretos medidos Q sempre estarán contaminados por erros de medición. Do mesmo xeito, os compoñentes harmónicos A(x) e \phi(x) asociados ao vector de notación complexa referido como tamén se ve, seguindo o mesmo efecto, contaminado e os seus valores finais difiren do valor de campo en Z(x), A(x) e \phi(x), o que resultaría nun contexto ideal (limpo de ruído) na escena capturada polo sensor.
Na procura dunha mellora na precisión e resolución da cámara un bloque de posprocesamento para o filtrado do ruído vólvese necesario. Filtros espaciais, de medias non locais ou de variación e regulación total. Outro bloque de algoritmos de filtrado do ruído empregan a amplitude do sinal recibido como un parametro de confianza para estimar o ruído presente na imaxe e servir de guía na eliminación do mesmo. Na análise do sinal en cámaras ToF atópase unha distribución normal multivariante do ruído onde unha pequena influencia do mesmo sobre o valor da amplitude pode atoparse ata en contornas de baixa sensibilidade. Polo tanto calquera filtro medio empregado para illar a compoñente da amplitude protexerá o sinal.
O momento de orde k que definiría esta presentación do ruído nunha distribución normal multivariante sería :
Contornas de baixa sensitividade
Tómase o contorno de baixa sensitividade como un modo operativo particular da cámara ToF exercido baixo condicións de pouca iluminación, o que resulta en maiores erros de aproximación da distancia aos obxectos en comparación co seu modo normal de operacións. Nun modo operacional normal a cámara pode eliminar o ruído na compoñente de fase \phi. O fenómeno de desenrolamento da fase é improbábel baixo unha boa iluminación e un mínimo de distancia entre a cámara e o obxecto. Pola mesma razón o valor esperado da distancia ao obxectivo non se considera manipulado, isto é E(\phi))= μ_\phi ≃ \phi. Estas propiedades pérdense no contorno de baixa sensitivade.
En termos de influencia nas contornas de baixa sensitividade atopamos os materias de baixa reflectividade, obxectos con texturas escuras, reflexión desde superficies cun baixo ángulo incidente, o efecto mosquito na luz disipada desde obxectos con forma de pináculo, acabados en pirámide aguzada, rutas que pode tomar o raio de luz sen saída ou obxectos situadas a moi alta distancia. O último relacionase co feito de que a reflectividade recibida cae exponencialmente en relación á distancia A ≅ 1/D*2. Na súa adición, o ruído de impulso por parte da cámara tórnase común nas contornas de baixa sensitividade, dado que a varianza do ruído introduce casos de empaquetamento de fase.
Do mesmo modo existen factores introducidos de xeito deliberado como a miniaturización do hardware, en especial o proxector, co que se decrementa a potencia da iluminación activa, ou aplicando tempos de integración moi curtos (por exemplo I_t ≪ 2 ms). Estes factores decídense acotío por necesidades de aforro de batería, por exemplo na integración de sensores ToF en teléfonos móbiles.
Vantaxes da tecnoloxía ToF
As cámaras TOF poden almacenar e ordenar información tridimensional do seu contorno capturado polo seu campo de visión. Esta información difire no uso da memoria interna da cámara, a eficiencia computacional ou na cantidade de información sobre o obxecto analizado. En contraposición a sistemas parangonábeis ás cámaras TOF, por exemplo a tecnoloxía de Kinect, estas non sofren de posíbeis oclusións parciais do proxector lumínico que deriva en perdidas de información de profundidade. En segundo lugar a tecnoloxía oposta é máis sensíbel a cambios naturais nas condicións lumínicas da escena, obténdose un funcionamento ineficaz en condicións de clarón. Finalmente as cámaras TOF tamén son sensíbeis á luz de fondo, como fonte de interferencias, agora ben no caso da tecnoloxía presentada o sinal recibido pode diferenciarse máis facilmente da súa compoñente de fondo.
Así mesmo en competición cos sistemas de escaneo láser. Estes últimos son moi dependentes da calibración dos seus elementos mecánicos. O seu modelo de escaneo liña a liña incrementa o tempo necesario para capturar unha escena 3D en constante cambio. Polo que invalida á tecnoloxía láser para o seu uso en aplicacións a tempo real. No caso de avances nesta problemática como a tecnoloxía Velodyne, capaz de escanear 64 liñas simultaneamente fano a costa do seu campo de visión vertical. O prezo de mercado mantense sensibelmente superior ao das cámaras TOF.
A isto a propia tecnoloxía suma elementos competitivos propios:
Aplicación na industria
miniatura|Imaxe rango da cara dunha persoa capturada cunha cámara ToF. As cámaras ToF empréganse na automoción para obter medidas de profundidade e comprender a escena ante a necesidade dunha freada de emerxencia ao detectar un peón ou obxecto perigoso por baixo dun tempo de colisión que implique un perigo ou dano cara o condutor ou outros ocupantes do vehículo.
A industria do videoxogo ou da robótica tamén se benefician desta tecnoloxía. A habilidade das cámaras para reproducir certas complexidades do ollo humano a tempo real supera os beneficios no uso de cámaras estereoscópicas, ou escáneres láser, por integrarse en hardware máis reducido sendo máis robustas perante o ruído nas seguintes áreas da robótica. • Identificación de obstáculos durante a construción de mapas, localización e cómputo de traxectorias.
• Robots de servizo en ámbalas industrias, xeral e de consumo.
• Montaxe, control de calidade, entrega de materias ou segmentación e escolla de pezas.
Un extenso novo ecosistema industrial depende de análises dunha escena 3D con precisión e rapidez. Mediante a captura do campo de luz, podemos reproducir calquera escena desde calquera posición beneficioso para o campos dos gráficos por computador, visión por computador ou interfaces home-máquina (HMI) Aplicacións en desenvolvemento poden ser a detección xeométrica ubicua en videoxogos ou conferencias web.