cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tónica
Contido de quinina
A auga tónica medicinal en orixe contiña só auga carbonatada e unha gran cantidade de quinina. Pero, hoxe en día a maioría das tónicas conteñen unha cantidade menos importante de quinina, empregándose principalmente polo seu sabor. Como consecuencia, é menos amarga, e habitualmente tamén é adozada, a miúdo con xarope de millo ou azucre. Algúns fabricantes tamén producen tónica light (ou de dieta), que pode conter edulcorantes artificiais. A tónica de estilo tradicional cun pouco máis de quinina e auga carbonatada é menos común, pero pode ser preferida por aqueles que desexan o sabor amargo.
Usos
A tónica utilízase a miúdo como unha mestura para cócteles, sobre todo os elaborados con xenebra ou vodka (por exemplo, un Gin Tonic). A tónica con sabor engadido de limón ou lima e un refresco máis popular en Europa que nos Estados Unidos.
Pobo otoe
Os otoe son un pobo indíxena do medio oeste dos Estados Unidos de América. A súa lingua, o chiwere, forma parte da familia síux e é falada por outros pobos afíns como os iowa e os missouria.
Historicamente, os otoe vivían como un pobo semi-nómade nas chairas centrais a carón do río Missouri, nos estados de Nebrasca, Kansas, Iowa e Missouri. Construían casas de cortiza de umeiro cando traballaban a terran, e usaban tipis cando viaxaban, como outras tribos das chairas. Moitas veces abandonaban as súas aldeas para cazar bisontes.
No século XIX, moitas das súas vilas foron destruídas mor das liortas con outras tribos. O contacto cos europeos e as enfermidades xogaron un papel principal no seu declive. Hoxe en día, están federalmente recoñecidos como "tribo otoe de Oklahoma", e comparten reserva co pobo sauk e meskwaki.
Eleccións municipais en Cangas
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Cangas dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Cangas]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Cangas desde a aprobación da Constitución de 1978.
Política (Vigo)
Política foi un semanario editado en Vigo entre 1932 e 1934.
Chamín de Abaixo, Chamín, Arteixo
Chamín de Abaixo é un lugar da parroquia de Chamín no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 189 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 96 homes e 93 mulleres.
Los Angeles Daily News
Los Angeles Daily News, tamén coñecido como Daily News of Los Angeles, é o segundo xornal que máis circula nos Ánxeles, California. É o principal xornal de Los Angeles Newspaper Group, parte da empresa de Digital First Media, que ten a súa base de operacións en Colorado.
Vaso de cóctel
miniatura|Un vaso de cóctel baleiro
Los Angeles Daily News
As oficinas de Daily News atópanse situadas en Woodland Hills, e a maioría dos seus lectores son do Val de San Fernando. Os seus artigos polo xeral tratan sobre os negocios do val, educación e crime. Polo xeral teñen unha visión dereitista e centralista, aínda que apoianron a Barack Obama para presidente.
Vaso de cóctel
O vaso de cóctel (tamén chamado copa martini) é un vaso que ten un recipiente en forma de cono colocado sobre un talo sobre unha base plana.
Los Angeles Daily News
A empresa xornalística Digital First Media tamén publican os seguintes diarios rexionais:
Vaso de cóctel
Utilízase principalmente para servir cócteles. A súa forma derívase do feito de que todos os cócteles tradicionalmente se serven fríos e conteñen un elemento aromático. Así, o talo permite que o bebedor poida soster o vidro sen afectar á temperatura da bebida, e o recipiente ancho coloca a superficie da bebida directamente baixo o nariz do bebedor, asegurando que o elemento aromático ten o efecto desexado.
Los Angeles Daily News
Torrance Daily Breeze cobre a rexión suroeste do Condado dos Ánxeles; Long Beach Press Telegram cobre a rexión de Long Beach, Compton e Norwalk; Whittier Daily News cobre a área de Whittier; San Gabriel Valley Tribune cobre o Val de San Gabriel; Pasadena Star-News cobre a rexión de Pasadena e Arcadia; Inland Valley Daily Bulletin cobre o Val de Pomona e a área de Ontario; San Bernardino Sun cobre o Val de San Bernardino; Redlands Daily Facts cobre a rexión de Redlands e Yucaipa; Press-Enterprise cobre as rexións occidental e central do Condado de Riverside; Orange County Register cobre o Condado de Orange.
Vaso de cóctel
Unha copa de cóctel estándar contén 13,3 centilitros.
Revelations (álbum)
Revelations é o terceiro álbum da banda inglesa de post-punk Killing Joke, publicado en maio de 1982 a través do selo E.G. Records.
Lingua hindi
O hindi (हिन्दी) é un idioma falado en moitos estados do Norte e do Centro da India. É unha lingua indoeuropea, da familia Indoirania. Evolucionou a partir dos idiomas prákritos da Idade Media (indoario medio) e, indirectamente, do sánscrito, do cal toma gran parte do vocabulario técnico, relixioso e xurídico. A consecuencia da influencia musulmá no Norte da India, contén tamén un elevado número de empréstitos do persa, do árabe e do turco.
Características
O hindi é o cuarto idioma máis falado no mundo, despois do inglés. Preto de 500 millóns de persoas falan hindi como primeira lingua e o número total de persoas que o entenden pode superar os 800 millóns.
Por razóns de rivalidade político-relixiosa entre a India e Paquistán, vense considerando como un idioma diferente do urdú (que é o idioma oficial de Paquistán). Mais na súa forma coloquial ambos os dous son mutuamente intelixíbeis, sendo desde un punto de vista lingüístico variedades dun mesmo idioma. As súas diferenzas redúcense basicamente ao sistema de escrita, que no caso do hindi usa o alfabeto devanágari, mentres o urdú emprega o alfabeto árabe. Ambos e dous idiomas tamén se diferencian na súa terminoloxía culta, que no hindi se colle xeralmente do sánscrito (xa que os indios que o falan son na súa maioría hindús), mentres que en urdú os cultismos son principalmente de orixe persa-árabe (pois a maior parte dos usuarios son musulmáns).
Antes da partición da India, entre a India e Paquistán, en 1948, o hindi e o urdú falados eran considerados o mesmo idioma, ou hindustano. Desde a partición, o "hindi padrón" desenvolveuse substituíndo as palabras de orixe árabe e persa por vocábulos do sánscrito.
Partit dels Socialistes de Catalunya
O Partit dels Socialistes de Catalunya (PSC) é un partido socialdemócrata catalán creado o 16 de xullo de 1978 coa fusión do Partit Socialista de Catalunya-Congrés, o Partit Socialista de Catalunya-Reagrupament e a federación catalá do PSOE. O PSC está asociado ó PSOE co que comparte grupo parlamentario no Congreso dos Deputados.
Nas eleccións municipais de 1979 consolídase como a segunda forza de Cataluña. Nas eleccións autonómicas de 1980 presentou como candidato á Generalitat a Joan Reventós que non puido evitar o triunfo do candidato converxente Jordi Pujol. En 1999 consegue ser a forza máis votada nas eleccións autonómicas pero con menos escanos que Convergència i Unió. Tras as eleccións autonómicas de 2003 o candidato do PSC, Pasqual Maragall vai gobernar co apoio de ERC e de ICV-EUiA.
Love (álbum de The Cult)
Love é o segundo álbum da banda inglesa de post-punk The Cult, publicado o 18 de outubro de 1985 a través do selo Beggars Banquet Records. O disco foi lanzado en preto de 30 países de todo o mundo, vendendo ao redor dos 2,5 millóns de copias. Love foi gravado nos Jacob's Studios en Farnham, Surrey, entre xullo e agosto de 1985.
Lingua hindi
Fonoloxía e escrita
A escrita devanágari, de tipo semi-silábico, está constituída de signos consonánticos que comportan unha vogal por defecto, susceptíbel de ser modificada ou suprimida por signos anexos.
Love (álbum de The Cult)
Listaxe de cancións
Todos sos temas compostos por Ian Astbury e Billy Duffy.
Lingua hindi
Breve resumo de Sintaxe
A orde normal de palabras nunha frase é SOV (Suxeito-Obxecto-Verbo). Mais se as posposicións van unidas con nomes, a orde en Hindi-Urdú tórnase máis libre que en inglés, pero non tanto como en latín ou sánscrito. A alteración da orde das palabras serve (xunto con o ton da fala) tamén para mudar a énfase da frase. Se o suxeito é un nome, o adxectivo pode ir antes do mesmo (na posición atributiva) ou entre o nome e o verbo (na posición predicativa, mais só se o verbo é होना ser). Se o suxeito é un pronome o adxectivo vai en posición predicativa. O lugar entre o suxeito e o verbo pode ir ocupado por adverbios, frases instrumentais, frases en dativo, frases en locativo etc. A orde das palabras - ao contrario que en inglés ou francés - non precisa ser reinvertido nas oracións interrogativas. As preguntas poden formularse colocando o pronome interrogativo क्या no inicio mesmo da frase. As oracións interrogativas máis formais poden realizarse colocando a partícula negativa न ao final da frase. Isto indica unha pregunta educada (sen necesidade de usar "por favor"). Porén a partícula negativa vai diante do verbo. Certas partículas resaltan a palabra que as segue inmediatamente, p.ex., ही (só, soamente, como partícula enfática), भी  (tamén), तक, तो , भर  etc. As cláusulas nominais están a miúdo unidas pola conxunción कि  (lit., que, de orixe persa).
El Condor (filme)
El Condor é un filme estadounidense de 1970 dirixido por John Guillermin.
Lingua hindi
Breve resumo de Sintaxe
As oracións compostas (aquelas con dous ou máis cláusulas simples de importancia similar) están, polo corrente, unidas por conxuncións como और — e, या  — ou, लेकिन  — mais, pero, इसलिये  — por iso, वरना  — doutro xeito, outramente etc. Ás veces son utilizadas conxuncións dobres se son precisas, p.ex.: न … न  — nen … nen.
El Condor (filme)
O filme foi rodado en 35mm en Technicolor en Almería, España, e para a rodaxe creouse unha gran fortaleza de adobe que foi reutilizada para outros filmes, como Conan o bárbaro (1982) e March or Die (1977).
Chamín de Arriba, Chamín, Arteixo
Chamín de Arriba é un lugar da parroquia de Chamín no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 124 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 56 homes e 68 mulleres.
Catastro de Ensenada
miniatura|dereita|Marqués da Ensenada O catastro de Ensenada é unha magna indagación catastral dirixida en 1750 polo marqués da Ensenada, ministro de Facenda de Fernando VI. Abranguía os territorios da Coroa de Castela: isto é, a maior parte da España peninsular agás as Illas Canarias, a Coroa de Aragón, o reino de Valencia, Navarra e os Señoríos Vascos, que estaban exentos do pago de impostos. Os traballos de campo prolongáronse até 1756.
Esta indagación sería a base dunha reforma fiscal na que se pretendía racionalizar e facer máis xusto o sistema contributivo; para que isto fose realidade había que coñecer a riqueza de cada un. O obxectivo principal era rematar dunha vez por todas coa gran cantidade de impostos que había (alcabalas, décimos, primicias, foros etc), moi difíciles de controlar, e que gravaban sobre todo á maioría dos contribuíntes, especialmente ós pobres, mentres que os ricos estaban moi beneficiados a causa de que estes impostos se asentaban sobre as producións e bens de consumo e non sobre as rendas e ingresos netos obtidos pola posesión de terreos e casas. A reforma fiscal consistiría na substitución das rendas provinciais por un imposto único, a Única Contribución, proporcional á riqueza de cada un. Este proxecto fracasou por oposición dos dous estamentos que se opuñan a perder tódolos seus privilexios: a nobreza e o clero.
O Catastro converteuse na fonte documental máis importante para coñecer como era a Coroa de Castela a mediados do século XVIII, posto que é un censo de poboación, un censo gandeiro, un censo de explotacións agrarias, un censo industrial, un nomenclátor...
O interrogatorio
miniatura|O interrogatorio do Catastro de Ensenada publicado en [[1749.]]
Estudos simultáneos
Ao tempo que se fixo o Catastro aproveitouse para confeccionar outros documentos complementarios:
En 1759 a Real Xunta de Única Contribución mandou realizar un Vecindario a partir dos datos do Catastro. Este documento resultou fundamental, pois non se dispuña de información nin actualizada nin fiable da poboación da Coroa. Os dous últimos recontos de poboación eran de 1591 (en tempos de Filipe II) e 1717, cando se fixo o Vecindario de Campoflorido, moi imperfecto.
El Látigo (1883)
Historia e características
Apareceu o 25 de xuño de 1883. Semanario satírico dirixido por Federico Rodríguez Arosa, entre os seus redactores estaba Ramón G. Vicetto. Tratou o proxecto do porto comercial para Vigo. Cesou a súa publicación a principios de novembro de 1883.
Chaperona
250px|dereita|miniatura|Vista da parte superior dun modelo do complexo chaperona bacteriano [[GroES/GroEL.]] En bioloxía molecular, as chaperonas ou chaperonas moleculares son proteínas que axudan ao pregamento ou despregamento (sen afectar a enlaces covalentes) e na ensamblaxe ou desensamblaxe doutras estruturas macromoleculares (como poden ser outras proteínas ou complexos), pero non forman parte de ditas estruturas cando estas están desempeñando as súas funcións biolóxicas normais, unha vez que estas xa completaron o seu proceso de pregamento ou ensamblaxe. Porén, as chaperonas non se ocupan exclusivamente do pregamento das proteínas, xa que evitan tamén a súa agregación anormal ou interveñen no transporte a través de membranas e outras funcións.
Unha importante función das chaperonas é impedir que as cadeas de polipéptidos acabadas de sintetizar ou subunidades ensambladas se agreguen formando estruturas non funcionais. Por esta razón, moitas chaperonas, pero non todas, chámanse tamén proteínas de choque térmico debido a que a tendencia a agregarse se incrementa a medida que as proteínas se desnaturalizan polo estrés térmico. Neste caso, as chaperonas non transmiten ningunha información estérica adicional requirida para o pregamento das proteínas, senón que impiden agregacións anormais. Porén, algunhas "chaperonas estéricas" moi específicas si transmiten información estrutural (estérica) adicional ás proteínas, as cales non poden pregarse espontaneamente. Estas proteínas violan o chamado dogma de Anfinsen, que di que a estrutura nativa das proteínas globulares pequenas está determinada só pola súa secuencia de aminoácidos. miniatura|500px|dereita|Estrutura cristalina da chaperonina.
Localización e funcións
O fenómeno do ateigamento macromolecular (macromolecular crowding ou concentración moi elevada de proteínas en solución) pode ser importante na función das chaperonas. Un ambiente ateigado no citosol pode acelerar o proceso de pregamento, xa que unha proteína pregada compactamente ocupará menos volume ca unha cadea proteica despregada. Porén, o ateigamento pode reducir o rendemento das proteínas correctamente pregadas ao incrementar a agregación de proteínas. O ateigamento pode tamén aumentar a efectividade das proteínas chaperonas como GroEL, as cales poden contrarrestar esta redución na eficiencia do pregamento.
Hai diversos tipos e mecanismos entre un conxunto de chaperonas que encapsulan os seus substratos pregados. As chaperoninas caracterízanse por unha estrutura de dobre anel amoreado, que se encontran en procariotas, no citosol de eucariotas, e nas mitocondrias.
Outros tipos de chaperonas están implicados no transporte a través de membranas biolóxicas, por exemplo as membranas das mitocondrias e retículo endoplasmático en eucariotas. Chaperonas específicas de translocación bacterianas manteñen as cadeas polipeptídicas precursoras acabadas de sintetizar nun estado xeralmente sen pregar competente para a translocación e guíanas ao translocón.
Seguen descubríndose novas funcións das chaperonas, como a axuda á degradación das proteínas, actividade de adhesina bacteriana, e a resposta a doenzas ligadas á agregación de proteínas (por exemplo, as producidas por prións).
Mecanismo posible: cando unha chaperona identifica unha proteína mal pregada, os extremos hidrófilos atraen a molécula proteica, despois a proteína é encerrada dentro da chaperona, proceso que require ATP. A proteína dentro da chaperona é pregada correctamente. Finalmente a chaperona libera a molécula proteica xa correctamente pregada.
Retículo endoplasmático
No retículo endoplasmático existen chaperonas moleculares xerais, de lectina e non clásicas, que axudan ao pregamento das proteínas.
Nomenclatura e exemplos de chaperonas bacterianas e arqueanas
Hai moitas familias de chaperonas; cada familia actúa axudando ao pregamento de proteínas de diferente xeito. En bacterias como Escherichia coli, moitas destas proteínas se expresan abundantemente en condicións de forte estrés, como por exemplo cando a bacteria está nun lugar con temperaturas elevadas. Por esta razón, usouse historicamente o termo "proteína de choque térmico" para nomear a estas chaperonas. O prefixo "Hsp" (heat shock protein) úsase para designar as proteínas de choque ou shock térmico.
Hsp60
A Hsp60 (ou complexo GroEL/GroES en E. coli) é o complexo de chaperona grande (~ 1 MDa) mellor caracterizado. O GroEL é un dobre anel tetradecámero cunha zona hidrofóbica na súa abertura; é tan grande que pode acomodar no seu lume a proteína fluorescente verde de 54-kDa co seu pregamento nativo. A GroES é unha chaperonina heptámera dun só anel que se une á súa cochaperonina GroEL en presenza de ATP ou ADP. Tamén actúa na matriz mitocondrial como chaperona molecular. HSP60 ten dúas misións no transporte de proteínas mitocondrial. Funciona catalizando o pregamento de proteínas destinadas á matriz e mantén as proteínas en estado despregado para o seu transporte a través da membrana mitocondrial interna.
Hsp70
A Hsp70 (DnaK en E. coli) é quizais a chaperona pequena (~ 70 kDa) mellor caracterizada.
As proteínas Hsp70 son axudadas polas proteínas Hsp40 (DnaJ en E. coli), que incrementan o consumo de ATP e a actividade de Hsp70s.
Sinalouse que o incremento da expresión das proteínas Hsp70 na célula orixina unha diminución da tendencia cara á apoptose.
Aínda que non se conseguiu aínda unha comprensión precisa do mecanismo utilizado por esta proteína, sábese que Hsp70s presenta un estado de enlace de alta afinidade con proteínas non pregadas cando se une ao ADP, e un estado de baixa afinidade cando se une ao ATP.
Pénsase que se concentran moitas Hsp70s arredor do substrato non pregado, estabilizándoo e impedindo a súa agregación ata que a molécula non pregada se prega correctamente, momento no que a Hsp70s perde afinidade pola molécula e difunde lonxe de alí. A Hsp70 tamén actúa como unha chaperona molecular mitocondrial e cloroplástica nos eucariotas.
Hsp90
A Hsp90 (HtpG en E. coli) é probablemente a chaperona peor coñecida. O seu peso molecular é de arredor de 90 kDa, e é necesaria para a viabilidade en eucariotas (e posiblemente tamén en procariotas). É esencial para activar moitas proteínas de sinalización na célula eucariota.
Todas as Hsp90 teñen un dominio de unión ao ATP, un dominio medio, e un dominio de dimerización. Críase inicialmente que abrazaban a súa proteína substrato (tamén coñecida como proteína cliente) ao unirse o ATP, pero as estruturas publicadas recentemente por Vaughan et al. e Ali et al. indican que as proteínas clientes poden unirse externamente aos dominios N-terminal e medio da Hsp90.
A Hsp90 pode tamén requirir proteínas do tipo das cochaperonas como inmunofilinas, Sti1, p50 (Cdc37), e Aha1, e tamén coopera co sistema da chaperona Hsp70.
Hsp100
As proteínas Hsp100 (familia Clp en E. coli) foron estudadas in vivo e in vitro pola súa capacidade de unirse e despregar proteínas etiquetadas (marcadas) ou mal pregadas.
As proteínas da familia Hsp100/Clp son grandes estruturas hexaméricas con actividade de despregamento de proteínas en presenza de ATP. Estas proteínas pénsase que funcionan como chaperonas enfiando (introducindo) as proteínas clientes a través dun pequeno poro de 20 Å (2 nm) que teñen, dándolle deste modo á proteína cliente a oportunidade de pregarse.
Algunhas destas chaperonas Hsp100, como ClpA e ClpX, asócianse coa serina protease tetradecamérica de dobre anel ClpP. En vez de catalizar o repregamento das proteínas clientes, estes complexos son responsables da destrución de proteínas mal pregadas e etiquetadas.
A Hsp104, que é a Hsp100 de Saccharomyces cerevisiae, é esencial para a propagación de moitos prións de lévedos. A deleción do xene HSP104 causa que as células non poidan propagar certos prións.
Historia
A investigación sobre as chaperonas ten unha longa historia. O termo "chaperona molecular" apareceu por primeira vez na literatura científica en 1978, e foi acuñado por Ron Laskey para describir con el a capacidade dunha proteína nuclear chamada nucleoplasmina de impedir a agregación de proteínas histonas pregadas co ADN durante a ensamblaxe dos nucleosomas. O termo foi aplicado despois por R. John Ellis en 1987 para describir as proteínas que mediaban a ensamblaxe postraducional de proteínas complexas. En 1988, estaba claro que proteínas similares mediaban este proceso en procariotas e eucariotas. Os detalles deste proceso foron determinados en 1989, cando se demostrou o pregamento das proteínas dependente do ATP in vitro.
Fontoira, Goiriz, Vilalba
Fontoira (do latín fontem auream, 'fonte de ouro' ), é un lugar da parroquia de Goiriz, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 34 habitantes (15 homes e 19 mulleres).
Rialdonio, San Lourenzo de Nogueira, Meis
Rialdonio é un lugar da parroquia de San Lourenzo de Nogueira no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 102 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 54 eran mulleres e 48 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 119 veciños, e 2005, cando eran 118.
A Pedreira, Barxés, Muíños
A Pedreira é un lugar da parroquia de Barxés no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Non amosa datos segundo o Instituto Nacional de Estadística.
Atelopus ignescens
O Atelopus ignescens é unha especie de ra da familia Bufonidae. É endémica da zona norte dos Andes de Ecuador. Considerouse extinta pois non se observaban exemplares dende 1988, até que foi descuberta de novo no 2016.
Redescubrimento
En maio de 2016, científicos do Centro Jambatu da Fundación Otonga e IKIAM anunciaron o redescubrimento da especie. Foi observado primeiro por un sacerdote salesiano e unha familia labrega. Posteriormente, os expertos Luis Coloma, Giovanni Onore e Elicio Tapia certificaron o achado.
O proceso de extinción desta especie relaciónase a múltiples factores, sendo algúns deles o cambio do clima, a aparición da enfermidade quitridiomicose, a perda de hábitat e a introdución de depredadores foráneos.
Tratado de Tui (1372)
O tratado de Tui foi un tratado asinado na cidade galega de Tui entre o rei de Portugal Fernando I e o rei de Castela Henrique II en abril de 1372.
Cláusulas
Neste tratado modificaron algunhas das cláusulas do tratado de Alcoutim, asinado entre ambos os monarcas o ano anterior, sendo as máis importantes o acordo da anulación do compromiso matrimonial do rei portugués coa infanta de Castela Leonor de Trastámara, filla do rei castelán, e o restablecemento das fronteiras entre ambos os reinos anteriroes ás acordadas no citado Tratado de Alcountim.
O Cruceiro, Barxés, Muíños
O Cruceiro é un lugar da parroquia de Barxés no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Non amosa datos o Instituto Nacional de Estadística desa aldea.
Tutmosis IV
Menkheperure Tutmosis, coñecido decote como Tutmosis IV, foi o oitavo faraón da 18ª Dinastía de Exipto. Fillo natural do anterior faraón Amenofis II, o seu reinado comezou sobre o ano 1400 a.C. e tivo unha duración duns 10 anos, até o ano 1390 a.C.
Traxectoria
Era fillo de Amenofis II, pero tiña poucas posibilidades de acadar o trono do seu pai pois había moitos candidatos por diante del, todos eles fillos tamén do rei. Ademais era fillo dunha esposa secundaria, chamada Tiaa. Malia todo, cando Amenofis II morreu, tódolos herdeiros ó trono que ían por diante de Tutmosis na liña sucesora xa morreran, e polo tanto puido ser coroado faraón. miniatura|esquerda|Sala do [[Templo de Karnak encargada por Tutmosis IV.]] 220px|miniatura|dereita|Tutmosis IV co deus [[Anubis.]] Durante o seu curto reinado de dez anos xa existiron rivalidades entre o poder do faraón e o poder crecente do clero de Amón. De feito, cando Tutmosis IV acadou o trono de Exipto, non lexitimou o seu reinado pola intercesión de Amón como adoitaba facerse, senón que afirmou que era o deus Ra quen lle asegurara que sería rei coa condición de desenterrar da area a Grande Esfinxe de Gizeh, que levaba séculos abandonada e descoidada. 180px|miniatura|dereita|Momia de Tutmosis IV. A estratexia de facer do deus Ra un competidor do deus Amón funcionou ben a curto prazo, restándolle poder ós sacerdotes, de xeito que Tutmosis IV puido ter un reinado tranquilo. Como non era fillo da raíña principal, tivo que casar con dúas medio irmás súas, chamadas Iaret e Nefertari, coas que tivo varias fillas. Pero o seu primoxénito e futuro sucesor naceu da súa primeira muller, chamada Mutemuia, cando aínda non era faraón. Este sucesor sería o futuro Amenofis III.
O reinado de Tutmosis IV non estivo cargado de guerras nin se caracterizou pola excesiva construción de monumentos arquitectónicos. Colleu o trono dun reino esplendoroso e prestixioso, e cando morreu deixouno igual tras 10 anos case sen conflitos.
Morreu sendo xove, e foi enterrado no Val dos Reis, dentro da tumba coñecida como KV43, na que hoxe poden verse unhas pinturas moi ben conservadas. A momia de Tutmosis IV foi atopada en 1898 polo exiptólogo francés Victor Loret dentro da tumba do seu pai Amenofis II, tamén nun moi bo estado de conservación.
Goodbye Bread
Goodbye Bread é o cuarto álbum de estudio do músico estadounidense de garage rock Ty Segall, publicado o 20 de xuño de 2011 a través do selo Drag City. Pitchfork puxo ao disco no número 31 na súa lista dos mellores álbums de 2011. O álbum presentou un estilo máis melódico e remirado que os seus anteriores traballos máis orientados cara o rock. Porén, aínda hai efectos de distorsión como o fuzz e o overdrive en temas como "My Head Explodes" e "Where Your Head Goes".
Aínda que só se publicou un sinxelo do álbum ("I Can't Feel It"), rodáronse tres vídeos musicais para "Goodbye Bread", "Where Your Head Goes" e "You Make the Sun Fry".
USA Today
USA Today (en galego: Estados Unidos Hoxe) é un xornal dos Estados Unidos de tirada nacional publicado por Gannet Corporation. É o diario de maior tirada nese país (con aproximadamente 2,25 millóns de copias calquera día entre semana) e o segundo con maior tirada no mundo anglófono (despois de The Times of India).
Historia
esquerda|miniatura|200x200px|[[Máquina expendedora de USA Today en Nova York.]] USA Today foi fundado o 15 de setembro de 1982 por Allen Neuharth. Pretendía rachar cos xornais máis tradicionais (considerados ás veces demasiado grises, cheos de palabras e sen cor), cun estilo cheo de grandes diagramas e fotografías. É tamén coñecido polas súas enquisas sobre as opinións do público estadounidense.
Inicialmente o xornal tamén pretendía manterse á parte dos métodos tradicionais de distribución, e véndese por medio de máquinas expendedoras. USA Today tamén buscou acomodarse ós viaxeiros de negocios e distribuíase amplamente en aerolíñas, aeroportos e hoteis, como forma adicional a outros puntos de venda. Tamén foi un dos primeiros xornais en utilizar transmisións vía satélite para mandar a edición final a distintas localidades do país para a súa impresión e distribución en mercados rexionais. A innovación e o uso de centros rexionais de impresión permitiron atrasar a hora de peche das edicións e poder incorporar eventos máis recentes de novas e deportes en cada edición.
Noradrenalina
miniatura|dereita|Noradrenalina ou norepinefrina. [[Nomenclatura da IUPAC|Nome IUPAC:4-[(1R)-2-amino-1-hidroxietil]benceno-1,2-diol. Número CAS: 51-41-2.]]
A noradrenalina ou norepinefrina é unha catecolamina con múltiples funcións fisiolóxicas e homeostáticas, que pode actuar como hormona e como neurotransmisor. As áreas do corpo que producen ou se ven afectadas pola noradrenalina denomínanse noradrenérxicas.
A noradrenalina sintetízase a partir da dopamina polo encima dopamina beta-hidroxilase. Libéraa á circulación sanguínea a medula suprarrenal como hormona, e tamén é un neurotransmisor no sistema nervioso central e sistema nervioso simpático, onde é liberada por neuronas noradrenérxicas do locus coeruleus. A noradrenalina exerce as súas accións uníndose aos receptores adrenérxicos. A partir da noradrenalina sintetízase a adrenalina.
Nomenclatura
Os termos noradrenalina (do latín nor + ad + renal) e norepinefrina (do grego nor + epi + nephros) son intercambiables e co mesmo significado etimolóxico (nor + enriba dos riles). Nor é un prefixo químico.
Noradrenalina é o nome máis usado na maior parte do mundo e popularmente, polo que foi o elixido para o título deste artigo e o que principalmente se utilizará aquí, pero as autoridades médicas promoveron o termo norepinefrina como nomenclatura favorecida nalgúns países, e o termo é o máis usado nos Estados Unidos e aparece en moitos libros e publicacións científicas.
A historia do nome da noradrenalina ten que ver coa do nome da adrenalina, que se descubriu primeiro. No século XIX O. Schäffer e despois J. J. Abel xa traballaran con extractos das glándulas adrenais. Abel extraeu deses extractos un benzoíl derivado ao que chamou epinefrina (pero non é a mesma substancia hoxe chamada así). En 1901 o xaponés J. Takamine foi o primeiro en extraer con éxito o verdadeiro principio activo das glándulas adrenais e denominouno adrenalina. O termo Adrenalin foi patentado nos Estados Unidos de América como marca comercial (patente xa expirada). Nos Estados Unidos de América os nomes aprobados na USAN (United States Approved Name) son epinefrina e norepinefrina e tamén son eses os aprobados como INN (International Non-proprietary Name), porque adrenalina sería moi parecido á marca rexistrada Adrenalin. Pero en Europa prefírese adrenalina e noradrenalina, e eses son os nomes aprobados, por exemplo, na EP (European Pharmacopoeia) e no BAN (British Approved Name) e os máis usados no mundo fóra dos Estados Unidos. De todos modos, os adxectivos utilizados en relación con esas substancias en todo mundo son adrenérxico e noradrenérxico.
Funcións
Cando a noradrenalina actúa como fármaco, incrementa a presión sanguínea ao aumentar o ton vascular (tensión dos músculos lisos dos vasos) a través da activación do receptor adrenérxico-α. O aumento da presión sanguínea causa o reflexo barorreceptor, que orixina bradicardia reflexa, pero outro reflexo compensatorio evita a caída da frecuencia cardíaca.
Química
A noradrenalina é unha catecolamina e unha fenetilamina. As fenietilaminas son aminas que teñen un grupo amino unido por unha cadea de dous carbonos a un anel aromático. O estereoisómero natural é a L -(−)-(R)-noradrenalina. No termo "noradrenalina" o prefixo químico nor- indica que a noradrenalina é o seguinte menor homólogo da adrenalina. As estruturas das dúas moléculas difiren só en que a adrenalina ten un grupo metilo unido ao seu nitróxeno, e na noradrenalina ese metilo é substituído por un átomo de hidróxeno. O prefixo nor- deriva probablemente dunha abreviación da palabra "normal", usada para indicar un composto desmetilado.
Produción
A noradrenalina é liberada cando se activan unha serie de cambios fisiolóxicos por un evento estresante.
No cerebro, isto está causado en parte pola activación dunha área do tronco encefálico chamada locus coeruleus. Este núcleo é a orixe da maioría das vías da noradrenalina. As neuronas noradrenérxicas envían proxeccións bilateralmente (envían sinais a ambos os lados do cerebro) desde o locus ceruleus por distintas vías e a moitas partes, como ao córtex cerebral, sistema límbico, e medula espiñal, formando un sistema de neurotransmisores.
A noradrenalina tamén é liberada polas neuronas posganglionares do sistema nervioso simpático, para transmitir as respostas de loita ou fuxida en cada tecido.
A medula suprarrenal produce noradrenalina nas células cromafíns e libéraa no sangue.
Sistema da noradrenalina
As neuronas noradrenérxicas do cerebro forman un sistema de neurotransmisores, que, cando é activado, exerce efectos sobre grandes áreas do cerebro, influíndo na alerta, excitación e no sistema de recompensas.
Anatomicamente, as neuronas noradrenérxicas orixínanse no locus coeruleus e no campo tegmental lateral. Os axóns das neuronas do locus coeruleus actúan sobre os receptores adrenérxicos situados en:
Pola súa parte, os axóns das neuronas do campo tegmental lateral actúan sobre os receptores adrenérxicos do hipotálamo, por exemplo.
Mecanismo
A noradrenalina sintetízase a partir da tirosina, e é empaquetada en vesículas sinápticas. Leva a cabo a súa acción ao ser liberada nos espazos sinápticos, onde actúa sobre os receptores adrenérxicos, seguido polo sinal de terminación (ver máis abaixo), xa sexa pola degradación da noradrenalina, ou pola súa captación polas células circundantes.
Biosíntese
A noradrenalina é sintetizada seguindo unha ruta con tres pasos encimáticos na medula suprarrenal e polas neuronas postganglionares do sistema nervioso simpático a partir do aminoácido tirosina: A tirosina convértese en L-DOPA en reacción catalizada pola tirosina hidroxilase; despois a L-DOPA transfórmase en dopamina pola acción da L-DOPA carboxilase; e a dopamina orixina a noradrenalina pola acción da dopamina beta-hidroxilase. Posteriormente a noradrenalina podería dar lugar á adrenalina en reacción catalizada pola feniletanolamina N-metiltransferase. A noradrenalina e a adrenalina só se diferencian polo grupo metilo que ten esta última.
Transporte Vesicular
miniatura|dereita|150 px|Síntese de catecolaminas. Entre a descarboxilación e a β-oxidación final, a noradrenalina é transportada en vesículas sinápticas. Isto é feito polo transportador vesicular de monoaminas (VMAT) da bicapa lipídica. Este transportador ten a mesma afinidade para a noradrenalina, adrenalina, e isoproterenol.
Liberación
Para levar a cabo as súas funcións, a noradrenalina necesita ser liberada das vesículas sinápticas. Hai moitas substancias que modulan esta liberación; algunhas inhiben e outras estimulan a liberación.
Por exemplo, hai receptores adrenérxicos α2 presinápticos inhibitorios, que exercen unha retroalimentación negativa sobre a liberación por modulación homotrópica.
Unión ao receptor
A noradrenalina realiza a súa acción sobre as células diana ao unirse e activar receptores adrenérxicos. A expresión na célula diana de distintos tipos de receptores determina o efecto celular, e, por tanto, a noradrenalina ten distintas accións en distintos tipos de células.
Terminación
O sinal de terminación é o resultado da recaptación e degradación da substancia.
Captación
A captación extracelular de noradrenalina cara ao citosol faise presinapticamente (captación 1) ou por células non neuronais próximas (captación 2). Ademais, hai un mecanismo de captación vesicular desde o citosol cara ás vesículas sinápticas.
Degradación
miniatura|350px|Degradación da noradrenalina (norepinefrina). Os [[encimas móstranse en cadros. ]] Nos mamíferos, a noradrenalina é rapidamente degradada orixinando varios metabolitos. Os principais metabolitos son:
Fontes nutricionais
miniatura|dereita|Na imaxe o [[aminoácido tirosina a partir do cal se sintetiza a noradrenalina. A L -tirosina está presente nas proteínas de alimentos como carne, noces, e ovos, por exemplo.]]
A síntese de noradrenalina depende da presenza do aminoácido tirosina, que se encontra nas proteínas da carne, noces ou ovos. Os produtos lácteos como o queixo conteñen moita tirosina (a propia palabra tirosina vén do grego "tyros", queixo). Ademais, o corpo pode sintetizar tirosina a partir do aminoácido esencial fenilalanina. A tirosina é o precursor da dopamina, e esta á súa vez o da adrenalina e noradrenalina.
Axentes noradrenérxicos
A actuación dos axentes noradrenérxicos pode describirse pola enfermidades para a que están indicados (por indicación), ou polo punto onde estes medicamentos actúan dentro do mecanismo de acción da noradrenalina (polo sitio de acción).
Por indicación para distintas doenzas
A noradrenalina (norepinefrina) pode utilizarse para o tratamento do trastorno por déficit de atención/hiperactividade, depresión, e hipotensión. A noradrenalina, igual que outras catecolaminas, non pode cruzar soa a barreira hematoencefálica, polo que son necesarias drogas como as anfetaminas para incrementar os seus niveis no cerebro.
Trastorno por déficit de atención/hiperactividade
A noradrenalina, xunto coa dopamina, xogan un importante papel na atención e concentración. Para persoas con trastorno por déficit de atención con hiperactividade (TDAH), prescríbense medicamentos psicoestimulantes como o metilfenidato (Ritalin/Concerta), dextroanfetamina (Dexedrina), e Adderall (unha mestura de dextroanfetamina e sales de anfetamina racémica) para axudar a incrementar os niveis de noradrenalina e dopamina. A atomoxetina (Strattera) é un inhibidor selectivo da recaptación de noradrenalina, e é un medicamento específico para o TDAH, xa que só afecta á noradrenalina e non á dopamina. Como resultado, Strattera ten un menor potencial de abuso. Porén, podería non ser tan efectivo como o son os psicoestimulantes para as persoas con TDAH. Cómpre consultar ao médico para encontrar o medicamento e a dose máis axeitada. (Outros inhibidores da recaptación de serotonina e noradrenalina, actualmente aprobados como antidepresivos, tamén foron probados para o tratamento de TDAH.)
Depresión
Na depresión están implicadas diferenzas no sistema da noradrenalina. Os inhibidores da recaptación de serotonina e noradrenalina (IRSN ou SNRI) son antidepresivos que tratan a depresión ao incrementaren a cantidade de serotonina e noradrenalina dispoñible para as células postsinápticas no cerebro. Existe algunha evidencia que implica que os IRSNs poderían tamén incrementar a transmisión de dopamina. Isto débese a que os IRSNs funcionan inhibindo a recaptación, é dicir, impedindo que os transportadores de serotonina e noradrenalina capten os seus respectivos neurotransmisores de volta ás vesículas de almacenamento para o seu uso posterior. Se normalmente o transportador de noradrenalina tamén recicla un pouco de dopamina, entón os IRSNs tamén mellorarán a transmisión dopaminérxica. Por iso, os efectos antidepresivos asociados co incremento dos niveis de noradrenalina poderían ser parcialmente ou en gran parte debidos ao aumento simultáneo de dopamina (especialmente no córtex prefrontal do cerebro).
Os antidepresivos tricíclicos (TCAs) incrementan tamén a actividade da noradrenalina. A maioría deles tamén incrementan a actividade da serotonina, pero tenden a producir efectos secundarios non desexados debido á inactivación non específica da histamina, acetilcolina e os receptores adrenérxicos alfa-1. Efectos secundarios comúns son sedación, boca seca, estrinximento, taquicardia, trastornos de memoria, hipotensión, visión borrosa e aumento de peso. Por esta razón foron en gran medida substituídos por novos fármacos de recaptación selectiva, como os IRSS (ou SSRI, inhibidores selectivos de recaptación de serotonina), como a fluoxetina (Prozac), o cal ten pouco ou ningún efecto sobre a noradrenalina, e os novos IRSNs mencionados máis arriba, como venlafaxina (Effexor) e duloxetina (Cymbalta).
Polo sitio de acción
Os medicamentos que afectan ás funcións da noradrenalina teñen as súas dianas en diferentes puntos do mecanismo de funcionamente da molécula, desde a síntese ao sinal de terminación.
Moduladores da síntese
A α-metiltirosina é unha substancia que intervén bloqueando a tirosina hidroxilase necesaria para a síntese de noradrenalina.
Moduladores do transporte vesicular
Este transporte pode ser inhibido pola reserpina e tetrabenazina.
Moduladores da captación
Inhibidores da captación 1 son:
Inhibidores da captación 2 son:
Papel de axente antiinflamatorio no Alzheimer
A noradrenalina do locus ceruleus, ademais do seu papel neurotransmisor, difunde localmente desde as "varicosidades". Deste modo funciona como un axente aitiinflamatorio endóxeno no microambiente arredor das neuronas, células gliais, e vasos sanguíneos do neocórtex e hipocampo. Na enfermidade de Alzheimer pérdense ata o 70% das células produtoras de noradrenalina. Sábese que a noradrenalina estimula as células de microglía do rato a suprimir a produción inducida polo péptido beta-amiloide (Aβ) de citocinas e a súa fagocitose do Aβ, o que suxire que esta perda podería xogar un papel no desenvolvemento da enfermidade.
Quintá, Barxés, Muíños
Quintá é un lugar da parroquia de Barxés no concello ourensán de Muíños na comarca da Baixa Limia. Non amosa datos segundo o Instituto Nacional de Estadística.
Seixo, San Lourenzo de Nogueira, Meis
Seixo é un lugar da parroquia de San Lourenzo de Nogueira no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 78 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 46 eran mulleres e 32 homes, o que representa un pequeno aumento respecto ós anos 2010, cando tiña 76 veciños, e 2005, cando eran 75.
Chamín do Medio, Chamín, Arteixo
Chamín do Medio é un lugar da parroquia de Chamín no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 42 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 21 homes e 21 mulleres.
Marcos Canle
Marcos Canle é un adestrador de fútbol galego.
Traxectoria
En outubro de 2010 foi contratado polo Pontevedra CF B en substitución de Carlos Vila Mouriño. Foi cesado tras unha racha negativa de resultados en abril de 2011 e a falta de 7 partidos para rematar o campionato, sendo o seu substituto José Luis Uhía.
Xabarín Club
No ano 2021, o Xabarín Club chegou á cifra récord de 146 000 socios. Segundo os rexistros históricos do programa, entre 1994 e 2021 arredor dun 30% dos nenos galegos son ou foron socios.
Simca 1000
O Simca 1000 foi un modelo de automóbil familiar producido polo fabricante francés Simca entre 1961 e 1978 e polo fabricante español Barreiros entre os anos 1965 e 1978. Pertencía ó segmento de turismos familiares con 4 portas, motor traseiro e tracción traseira. O motor de 944 cc producía 52 cabalos de potencia.
Xabarín Club
Orixe
O Xabarín Club comezou a súa emisión o 18 de abril de 1994, case dez anos despois do nacemento da TVG, o 24 de xullo de 1985. Aínda que sempre houbo contidos para o público infantil na TVG antes da creación deste espazo, a súa emisión non era regular. A idea do Xabarín Club xurdiu como un encargo interno para a emisión de contidos infantís nun programa que tamén tivese un club social. O concepto do club de socios era unha fórmula de éxito que xa existía nos Estados Unidos con Mickey Mouse Club ou Cartoon Network. O Xabarín Club comezou como unha banda de cinco porcos (Clodio, Tareixa, Uxía, Xonxa e Carolo) liderados por un porco bravo, o Xabarín, algo inédito neste tipo de clubs, que sempre contaban con persoas como presentadores.
Gocendre, Goiriz, Vilalba
Gocendre é un lugar da parroquia de Goiriz, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres).
Xabarín Club
Orixe
A través da Federación de Organismos de Radio e Televisión Autonómicos (FORTA), a TVG comezou mercando as series animadas xunto con outras canles autonómicas, sendo as preferidas as series xaponesas por seren máis económicas e por contar con moitos capítulos para a captación dunha audiencia fiel. Na súa primeira etapa, na segunda metade da década de 1990, converteuse nun fenómeno social entre os nenos e a rapazada galega da época, que máis tarde foron identificados colectivamente como Xeración Xabarín. Ademais da emisión de series de animación, o Xabarín Club contou coa súa propia banda sonora, composta de cancións e vídeos musicais de grupos de música do rock bravú e da movida viguesa, como Killer Barbies, Siniestro Total, Os Diplomáticos de Monte-Alto, Aerolíneas Federales, Os Resentidos, Yellow Pixoliñas ou Heredeiros da Crus, así como grupos da lusofonía como Kussondulola, As Amarguinhas ou Despe e Siga.
Simca 1000
Un modelo máis barato do mesmo coche foi fabricado cun motor de 844 cc e 38 cabalos de potencia e comercializado como Simca 900.
Xabarín Club
Orixe
Produto do éxito destas cancións xurdiu A cantar con Xabarín, unha serie de 5 CDs gravados polos grupos que aparecen no programa. O "Xabarín" tamén achegaba novidades de cine, vídeo e DVD, así como música e bandas sonoras de novos grupos galegos, concertos, discos, series de debuxos animados, banda deseñada, mangas, eventos, mostras, certames, videoxogos, revistas e fanzines, literatura infantil e xuvenil e unha axenda de recomendacións para o lecer na fin de semana. Ademais, o éxito do programa veu acompañado das "Xabaxiras" (1998), concertos da música do programa aos que asistiron milleiros de nenos galegas.
En 1999, o Xabarín Club emitiu a primeira produción galega, Os vixilantes do Camiño, unha animación en 2D producida por Miguelanxo Prado e Suso Iglesias. Está protagonizada polos personaxes do Xabarín Club e está inspirada no Camiño de Santiago. Componse de 13 episodios de 26 minutos e unha longametraxe de 80. A serie foi editada en DVD pola TVG en 2008.
Novo deseño do Xabarín
miniatura|Miguelanxo Prado, creador do personaxe do Xabarín. O "Xabarín" estreou nova imaxe en 2007 para celebrar en abril o seu 13º aniversario. Nesta nova etapa o "Xabarín" contou con novas seccións, como "Xabarín informa"; un pequeno espazo de información e novas diarias.
No ano 2013, lanzouse unha publicación de banda deseñada e literatura xuvenil chamada OINK!, dirixida a nenos dos seis aos quince anos e cuxos contidos estaban baseados no programa. Desta publicación saíron ao mercado cinco números mensuais acn custe de 3 euros. A editora foi a empresa Agalip, de Bertamiráns, con licenza da Televisión de Galicia. Na iniciativa participaron escritores e autores de banda deseñada como Miguelanxo Prado, Kiko da Silva, Miguel Porto, Fran Bueno, Marilar Aleixandre, Kohell, Victor Rivas, Pinto & Chinto, Miguel Robledo, Jacobo Fernández, e Andrés Meixide entre outros. Miguelanxo Prado foi o autor da capa, ademais de ilustracións interiores. Varios dos autores participaran tamén na revista Golfiño, unha incursión previa do Xabarín na banda deseñada. En xaneiro do 2014, coincidindo coa publicación do quinto número, iniciaron a campaña de mecenado ''OINK! unha revista para a rapazada galega'' en Verkami, aínda que en marzo só acadaran uns 8.000 dos 36.000 € que precisaban para continuaren o proxecto.
O 2 de decembro de 2016 comezou a transmisión da Xabarín TV, unha canle en liña infantil que funciona como unha lista de reprodución.
En marzo de 2019, celebrou o seu 25º aniversario cun concerto na Sala Capitol de Santiago.