cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Voo 655 de Iran Air
Segundo o goberno iraniano, o Vincennes derrubou neglixentemente o avión civil: o A300 estaba facendo identificación amigo-inimigo no transpondedor usando o Modo III (non o Modo II utilizado polos avións militares iranianos), un sinal que o identifica como un aparello civil. O evento xerou unha gran cantidade de críticas aos Estados Unidos. Algúns analistas culparon ao capitán do Vincennes, que entrara en augas iranianas, de conduta imprudente e agresiva nunha contorna tensa e perigosa.
En 1996 os Estados Unidos e Irán chegaron a un acordo no Tribunal Internacional de Xustiza que incluía a declaración "...os Estados Unidos recoñecen o incidente aéreo do 3 de xullo de 1988 como unha terrible traxedia humana e expresan un profundo pesar pola perda de vidas causada polo incidente...". Como parte do acordo, os Estados Unidos non admitiron responsabilidades legais nin se desculparon formalmente a Irán pero accederon a pagar unha cantidade de 61,8 millóns de dólares en compensación ás familias dos pasaxeiros.
Iran Air segue utilizando o número de voo 655 na ruta entre Teherán e Dubai como recordo ás vítimas. Este incidente está entre os 8 peores desastres da historia da aviación.
Imidazol
O imidazol é un composto orgánico coa fñormula C3N2H4. É un sólido branco ou incoloro soluble en auga, que produce unha disolución medianamente alcalina. En química, é un composto heterocíclico aromático, clasificado como un diazol e ten átomos de nitróxeno non adxacentes.
Moitos produtos naturais, especialmente alcaloides, conteñen o anel imidazol. Estes imidazois comparten o anel 1,3-C3N2 pero presentan diversos substituíntes. Este sistema anular está presente en importantes moléculas biolóxicas, como o aminoácido histidina e a hormona relacionada histamina. Moitos fármacos conteñen o anel imidazol, como certos antifúnxicos, a serie de antibióticos de nitroimidazol e o sedante midazolam.
Cando se fusiona cun anel de pirimidina, forma unha purina, que é o composto heterocíclico que contén nitróxeno máis abondoso na natureza.
Niterói
Niterói é unha cidade do estado brasileiro do Río de Xaneiro, situada a 5 km en liña recta da cidade do Río de Xaneiro, capital do estado, á cal está unida por unha ponte de 14 km de lonxitude. Cando a cidade de Río se converteu en municipio neutro e capital do Brasil independente, Niterói pasou a ser capital da entón Provincia do Río de Xaneiro, actualmente estado do Río de Xaneiro. En 1960 a capital do Brasil foi transferida a Brasilia e, 14 anos despois, en 1974, coa fusión entre o estado do Río de Xaneiro e o estado da Guanabara (formado pola cidade do Río de Xaneiro), Niterói perdeu o status de capital.
Imidazol
O nome "imidazol" (imidazole) foi acuñado en 1887 polo químico alemán Arthur Rudolf Hantzsch (1857–1935).
Niterói
miniatura|esquerda|Vista parcial do Museu de Arte Contemporánea e da cidade de Niterói. Posúe como actividades económicas o comercio e os servizos, a industria (destacando a industria naval) e en menor escala o turismo. Nela sitúase o Museo de Arte Contemporánea, proxecto do arquitecto Oscar Niemeyer, con vistas á baía de Guanabara.
Imidazol
Estrutura e propiedades
O imidazol é un anel de 5 membros plano. Pode existir en dúas formas tautoméricas, porque o hidróxeno pode unirse a calquera dos dous átomos de nitróxeno. O imidazol é un composto altamente polar, como evidencia o seu momento dipolar eléctrico de 3,67 D. É moi soluble en auga. Clasifícase como composto aromático debido á presenza dun anel plano que contén 6 electróns π (un par de lectróns do átomo de nitróxeno protonado e un de cada un dos catro átomos restantes do anel).
Velaquí algunhas estruturas resonantes do imidazol:
Anfoterismo
O imidazol é anfótero. É dicir, pode funcionar como ácido ou coma base. Como ácido, o pKa do imidazol é 14,5, polo que é menos ácido que os ácidos carboxílicos, fenois e imidas, pero lixeiramente máis ácido que os alcohois. O protón ácido é o que está unido ao nitróxeno. A desprotonación dá lugar ao anión imidazol, que é simétrico. Como base, o pKa do ácido conxugado (citado como pKBH+ para evitar confusión entre os dous) é aproximadamente 7, polo que o imidaol é unhas sesenta veces máis básico que a piridina. O sitio básico é o nitróxeno co par solitario (e non unido ao hidróxeno). A protonación dá lugar ao catión imidazolio, que é simétrico.
Preparación
O descubrimento do imidazol fíxoo en 1858 o químico xermano-británico Heinrich Debus, aínda que xa se descubriran antes na década de 1840 varios derivados do imidazol. O glioxal, o formaldehido e o amoníaco condénsanse para formar imidazol (glioxalina, como foi denominado orixinalmente). Esta síntese, aínda que produce un rendemento relativamente baixo, aínda se usa para xerar imidazois C-substituídos. Nunha modificación de microondas, os reactivos son bencilo, benzaldehido e amoníaco en ácido acético glacial, formando 2,4,5-trifenilimidazol ("lofina").
O imidazol pode sintetizarse por numerosos métodos ademais de polo método de Debus. Moitas destas sínteses poden tamén aplicarse a imidazois substituídos variando os grupos funcionais nos reactivos. Estes métodos categorízanse normalmente polo número de compoñentes reactivos.
Os enlaces (1,2) e (2,3) poden formarse tratando un 1,2-diaminoalcano, a altas temperaturas, cun alcohol, aldehido, ou ácido carboxílico. Cómpre usar un catalizador deshidroxenante, como o platino en alúmina. Os enlaces (1,2) e (3,4) poden tamén formarse a partir de α-aminocetonas N-substituídas e formamida con calor. O produto será un imidazol 1,4-disubstituído, pero aquí como R1 = R2 = hidróxeno, o propio imidazol é o produto. O rendemento desta reacción é moderado, pero parece ser o método máis efectivo de obter unha substitución 1,4.
Este método ten bos rendementos para os imidazois substituídos. Unha adaptación do método de Debus, denomínase síntese de imadazol de Debus-Radziszewski. Os materiais de inicio son glioxal substituído, aldehido, amina e amoníaco ou sal de amonio.
Pode sintetizarse imidazol por fotólise de 1-viniltetrazol. Esta reacción só dá un rendemento substancial se o 1-viniltetrazol se produce eficientemente a partir dun composto orgánico, como o 2-tributilestaniltetrazol. A reacción, que se mostra abaixo, produce imidazol cando R1 = R2 = R3 = hidróxeno. O imidazol pode tamén formarse nunha reacción en fase de vapor. A reacción ocorre con formamida, etilenediamina e hidróxeno sobre platino en alúmina, e debe ter lugar entre 340 e 480 °C. Isto forma un produto de imidazol moi puro.
A reacción de Van Leusen pode tamén empregarse para formar imidazois que empezan a partir de TosMIC (tosilmetil isocianuro) e unha aldimina. A síntese de imidazol de Van Leusen permite a preparación de imidazois a partir de aldiminas por reacción con TosMIC. A reacción foi posteriormente ampliada a unha síntese de dous pasos na cal a aldimina se xera in situ: a reacción de Van Leusen de tres compoñentes (vL-3CR).
Significado biolóxico e aplicacións
O imidazol incorpórase a moléculas biolóxicas moi importantes. A máis frecuente é o aminoácido histidina, que ten unha cadea lateral imidazol. A histidina está presente en moitas proteínas e enzimas e desempeña un importante papel na estrutura e función de enlace da hemoglobina. Os compostos de histidina baseados no imidazol desempeñan unha importante función no tmponamento intracelular. A histidina pode ser descarboxilada a histamina, que é tamén un composto biolóxico común. A histamina pode causar urticaria cando se produce durante as reaccións alérxicas. A relación entre a histidina e a histamina móstrase a continuación:
Unha das aplicacións do imidazol é na purificación de proteínas etiquedadas con histidina (His) en cromatografía de afinidade de metal inmobilizado (IMAC). O imidazol utilízase para eluír as proteínas etiquetadas unidas a ións níquel adheridos á superficie de esferas na columna de cromatografía. Pola columna pasa un exceso de imidazol, que despraza a etiqueta His da coordinación co níquel, liberando as proteínas etiquetadas con His.
O imidazol converteuse nunha parte importante de moitos fármacos. Os imidazois sintéticos están presentes en moitos funxicidas e medicamentos antifúnxicos, antiprotozoarios e antihipertensivos. O imidazol forma parte da molécula de teofilina, que se encontra nas follas e grans de café, que estimula o sistema nervioso central. Está presente tamén no medicamento anticanceroso mercaptopurina, que combate a leucemia ao interferir coas actividades do ADN.
Varios imidazois substituídos, como o clotrimazol, son inhibidores selectivos da óxido nítrico sintase, o que os converte en interesantes dianas de drogas nas inflamacións, enfermidades neurodexenerativas e tumores do sistema nervioso. Outras actividades biolóxicas do farmacóforo imidazol están relacionadas coa regulación á baixa dos fluxos de Ca2+ K+ intracelulares e a interferencia co inicio da tradución.
Derivados farmacéuticos
Os derivados de imidazol substituídos son un valioso tratamento de moitas infeccións sistémicas fúnxicas. Os imidazois pertencen á clase dos antifúnxicos de azol, entre os que están o cetoconazol, o miconazol e o clotrimazol.
Como comparación, outro grupo de azois é o dos triazois, que inclúe o fluconazol, itraconazol e voriconazol. A diferenza entre os imidazois e os triazois implica o mecanismo de inhibición do enzima citocromo P450. O N3 do composto imidazol únese ao áromo de ferro do hemo do citocromo P450 férrico, mentres que o N4 dos triazois únese ao grupo hemo. Os triazois teñen unha maior especificidade polo citocromo P450 que os imidazois, polo que son máis potentes que os imidazois.
Algúns derivados de imidazois presentan efectos sobre os insectos, por exemplo o nitrato de sulconazol mostra un forte efecto anti-alimentación sobre a larva do escaravello australiano que dixire a queratina da especie Anthrenocerus australis, como tamén ten o nitrato de econazol sobre a couza da roupa Tineola bisselliella.
Aplicacións industriais
Moitos compostos de importancia industrial e tecnolóxica conteñen derivados do imidazol. O polibencimidazol (PBI) termoestable contén imidazol fusionado a un anel de benceno e enlazado ao benceno, e actúa como un retardante do lume. O imidazol pode encontrarse tamén en varios compostos usados en fotografía e electrónica.
Sales de imidazol
miniatura|dereita|80px|Catión imidazolio simple Os sales de imidazol, nos que o anel imidazol está no catión coñécense como sales de imidazolio (por exemplo, nitrato ou cloruro de imidazolio). Estes sales fórmanse a partir da protonación ou substitución no nitróxeno do imidazol. Foron utilizados como líquidos iónicos e precursores de carbenos estables. Os sales nos que un imidazol desprotonado é un anión son tamén ben coñecidos; estes sales denomínanse imidazolatos (por exemplo, o imidazolato de sodio, NaC3H3N2).
Eleccións xerais en Pontevedra
Eleccións xerais na provincia de Pontevedra desde 1977. No período comprendido entre 1977 e 2016 o número de representantes de Pontevedra no Congreso dos deputados diminuíu de 8 a 7.
Rioseco, Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz
Rioseco é un lugar da parroquia de Santa Mariña de Lagostelle no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 10 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 5 homes e 5 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 8 habitantes.
Kiwi (froita)
Este artigo trata sobre a froita, para máis información sobre a planta véxase: kiwi (planta). right|thumb|250px miniatura|250px|
O kiwi é a froita da planta do mesmo nome (Actinidia deliciosa) que medra en climas temperados. Debe o seu nome a unha remota similitude de aspecto entre o froito de orixe chinesa e a ave neozelandesa chamada kiwi. O froito cuberto de micropelos pode evocar a curiosa e típica plumaxe desta ave.
Cómpre salientar que o cultivo do kiwi aclimatouse moi ben en Galiza e é unha froita que raramente precisa de produtos contra pragas ou fitosanitarios, polo que pode cultivarse de maneira ecolóxica facilmente (para cultivo véxase artigo kiwi (planta)).
Clasifícase botanicamente coma unha baga oval duns 6,25 cm de longo, coa pela magra de cor verde acastañada e densamente cuberta duns peliños rexos e curtos de cor marrón. A polpa, firme até madurar completamente, é normalmente de cor verde brillante zumarenta e con diminutas sementes negras dispostas arredor dun cor abrancazado. Tamén hai variedades de kiwi coa polpa de cor alaranxada.
Ten un sabor subacedo a bastante acedo, semellante ao da grosella ou do amorodo.
Adoita ser un alérxeno frecuente, especialmente a pela.
A maduración da froita en Galiza dáse a principios de abril.
Produción
En España cultívanse unhas 1.200 ha, cunha produción de 25.700 Tm. A produción en Galiza é de 22.000 Tm. Tamén hai algunhas plantacións en Asturias, o País Vasco, Navarra, Cataluña e a Comunidade Valenciana. Consumo de kiwi en España: 151.849 Tm (importacións: 124.000 Tm; exportacións: 11.400 Tm).
Para máis información sobre a produción do kiwi, véxase artigo Kiwi (planta).
Conservación do froito
Para a conservación industrial dos froitos en estado fresco, requírese sometelos a unha temperatura de 0 °C, con humidade relativa de 90-95 %, suplementadas con atmosferas controladas ou outras tecnoloxías. O 1-metilciclopropeno favorece a conservación da firmeza do froito, xa for que o tratamento se realice antes da introdución en cámara fría, xa for que se efectúe durante o período de conservación. Isto débese a que o kiwi é moi sensíbel á presenza de etileno, e o 1-metilciclopropeno inhibe a percepción do etileno por parte do froito.
Información nutricional
O kiwi é unha froita considerada cun alto contido de vitamina C (cabe salientar que o kiwi é a froita con máis vitamina C do mundo) e E. É baixa en colesterol. Produce efectos anticanceríxenos, ten capacidade antioxidante e antiinflamatoria, mellora o sistema inmunolóxico e aumenta as defensas no organismo. Achega outros nutrientes esenciais para o organismo coma fosfato, magnesio e cobre.
Cada 100 gramos achegan soamente 46 quilocalorías; 1 gr de proteínas; 0,6 g de graxas; 8,5 g de carbohidratos; 3,2 g de fibra; 40 mg de calcio; 31 mg de fósforo; 0,5 mg de ferro; 4 mg de sodio; 370 mg de caroteno e vitaminas (B1: 17 mg; B2: 50 mg; B3: 410 mg; B6: 120 mg; C: 70 mg; E: 930 mg); 295 mg de potasio; 330 mg de iodo; e 15 mg de magnesio.
A luteína é un composto fitoquímico que reduce o risco de cancro, enfermidades cardíacas e dexeneración macular e cataratas, ambas causas importantes de cegueira. Ademais, o kiwi contén moita fibra solúbel(diabetes, trastornos cardíacos) e insolúbel (cancro de colon, estrinximento e diverticulite). O cobre é vital para o crecemento dos nenos, fortalece os ósos e fai desenvolver o cerebro e o sistema inmunitario. Ten máis potasio que a banana e controla a presión sanguínea, controla a actividade do corazón e mantén o equilibrio dos fluídos.
Santiago Sanz Fraile
Santiago Sanz Fraile, máis coñecido como Yayo, nado en Santander o 15 de maio de 1914, foi un futbolista e adestrador cántabro, que xogaba na demarcación de centrocampista. A súa carreira estivo ligada na súa meirande parte ao Celta de Vigo, primeiro como xogador, militando dez anos no club, e logo como adestrador, dirixindo ao primeiro equipo e aos filiais en varias etapas, principalmente ao Gran Peña. Adestrou tamén entre outros o Pontevedra, o Racing de Ferrol, o Compostela (en tres etapas) e o Langreo, co que logrou un ascenso á Segunda División.
Foi pai de Quecho, histórico futbolista do Ourense, e que tamén militou no Celta.
Como xogador
A súa xuventude estivo marcada pola estancia de tres anos no penal de El Dueso, en espera dun xuízo que finalmente o condenou a só un ano de cárcere. Comezou a xogar ao fútbol no Rayo Cantabria, pasando logo ao Racing de Santander, co que debutou en Primeira División o 3 de febreiro de 1935, nun encontro fronte ao Arenas de Getxo. Foi o seu único encontro en liga esa tempada, mentres que na campaña seguinte, xa co coruñés Paco González no banco, disputou outros dous partidos, marcando dous goles.
Trala guerra civil militou brevemente no Malacitano, aínda que non chegou a debutar, fichando logo polo Salamanca. Con este equipo disputou as tempadas 1940/41 e 1941/42 da Segunda División, disputando 42 partidos de liga, nos que anotou 15 goles, incluídos dous tripletes fronte a Barakaldo e Sporting de Gijón.
No ano 1942 tanto o Real Zaragoza coma o Celta de Vigo apostaron forte por fichalo, recalando finalmente en Vigo. Militou no club celeste durante dez tempadas, formando no centro do campo con xogadores como Aretio, Fuentes ou Miguel Muñoz. Disputou co Celta a primeira final de Copa do Xeneralísimo do club no ano 1948, fronte ao Sevilla en Chamartín, onde ocupou o centro do campo celeste xunto con Gaitos e Alonso. Alonso tivo que ocupar a portería trala lesión de Francisco Simón e o Celta acabou perdendo por 1-4 e con só oito xogadores no campo, trala expulsión de Pahiño e a lesión tamén de Aretio.
Despois de 10 anos no Celta Yayo retirouse aos 38 anos de idade, sendo na última tempada xogador-adestrador axudando a Roberto Ozores trala substitución de Luís Casas Pasarín, e na que só xogou un encontro, lesionándose ante o Racing en Santander, a súa vila natal.
Como adestrador
Comezou a súa carreira como adestrador cando aínda era xogador do Celta, dirixindo o Club Deportivo Casablanca ata a súa desparición en 1953. Tamén foi adestrador do Pontevedra, ao que dirixiu uns meses en 1951. En 1954 pasou a adestrar o Gran Peña. Co equipo de Lavadores conseguiu o ascenso á Terceira División na tempada 1955/56.
En abril de 1957, a raíz do falecemento do adestrador do Racing de Ferrol e antigo compañeiro de Yayo no Celta, Juan Vázquez Tenreiro, o club ferrolán recorreu a el para substitulo á fronte do equipo, que militaba na Segunda División. Colleu o equipo en postos de descenso a falta de oito xornadas para o remate da tempada 1956/57, e conseguiu salvar o equipo na promoción de permanencia, derrotando o Turista de Vigo. Ao remate da campaña regresou ao Gran Peña, no que estivo ata o seu cesamento en outubro de 1959.
A continuación pasou brevemente polo Zeltia, ata que se fixo cargo do Celta de Vigo a finais da tempada 1959-60 en Segunda División, unha tempada na que pasaron polo banco do Celta catro adestradores. Primeiro foi o arxentino Enrique Lúpiz o que tivo que deixar o posto por problemas coa homologación do titulo de adestrador, sendo substituído por Baltasar Albéniz, que dirixiu o equipo a maior parte da tempada clasificándoo para a fase de ascenso. Pero a directiva do club tentou contratar a Helenio Herrera para os encontros de fase de ascenso ás costas de Albéniz, polo que este dimitiu. Finalmente fíxose cargo Yayo do equipo que ao final acabou compartindo a dirección con Ricardo Zamora. Yayo permaneceu como adestrador tamén a tempada seguinte, na que clasificou o equipo na segunda posición, só por detrás do Osasuna, perdendo a promoción de ascenso contra o Oviedo.
Na tempada seguinte marchou a Puertollano, onde se puxo á fronte do Calvo Sotelo durante dúas tempadas, alcanzando dous primeiros postos, pero sen conseguir o ascenso. En 1962 colleu as rendas da SD Compostela, na Terceira División, sucedendo a Dagoberto Moll. Adestrou dous anos o equipo santiagués, clasificándoo no primeiro e no segundo posto da táboa, pero fallando na fase de ascenso ámbolos dous anos, no primeiro contra o Andorra turolense, e no segundo contra o Béjar Industrial. Deixou o Compostela en 1965, pasando a dirixir o Club Turista, pero regresou ao club santiagués pouco despois como secretario técnico. A comezos de 1966 pasou a exercer como adestrador, e continuou nesta función ata 1969.
En 1969 fichou polo UP Langreo, co que conseguiu o ascenso á Segunda División na súa primeira tempada. Na segunda tempada foi destituído a falta de cinco xornadas, co equipo no posto 17º, sendo substituído por Fernando Bouso. A continuación regresou ao Gran Peña, co que ascendeu a Terceira na campaña 1971/72, grazas en boa parte aos 53 goles de Waldo. En 1973 comezou a súa terceira etapa á fronte do Compostela. Acadou a segunda posición da Terceira División e xogou sen éxito a fase de ascenso, deixando o club ao remate da competición. Regresou outra vez ao Gran Peña, ao que adestrou durante seis anos ata 1980.
Os méritos contraídos por Santiago ao servizo do Celta foron premiados coa imposición da Medalla ao Mérito da Federación Española de Fútbol e a insignia de ouro e brillantes do Celta.
O seu fillo Quecho tamén xogou no Celta a comezos dos anos 80, e triunfou máis tarde no Ourense.
46
Outros
40er
Karl August Weikkolin
Karl August Weikkolin, nado o 7 de abril de 1842 en Vihti e finado o 7 de maio de 1891 en Oshakati, foi un pastor luterano finlandés.
Escudo de Croacia
O escudo está composto por un brasón xedrezado ou xaquelado de goles e prata; de vinte e cinco ordes (cadradas), cinco ordes en horizontal e o mesmo número en vertical. Ao timbre, unha coroa composta por cinco escudos estilizados, coas súas puntas cara ao xefe, nos que aparecen as armas das rexións históricas das que orixinouse Croacia:
Atlético Arteixo
O Atlético Club Arteixo é un club de fútbol galego, da localidade de Arteixo, na provincia da Coruña. Fundado en 1949, actualmente xoga na Terceira División RFEF, no Grupo 1. O seu campo é o Ponte dos Brozos, con capacidade para 2.000 espectadores.
Na tempada 2004–05, o Atlético Arteixo xogou en Segunda División B. Ao final da tempada o equipo foi descendido dúas categorías, a Preferente Autonómica de Galicia, debido aos impagamentos.
Historia
A súa mellor posición foi na tempada 2004–05, onde xogou na Segunda División B, eliminando na fase de ascenso da liguiña a Segunda B ao Real Oviedo. Nesta tempada enfrontouse a históricos como a UD Las Palmas ou o Rayo Vallecano. Ao final da campaña o equipo foi descendido dúas categorías á Preferente Autonómica, debido aos non pagamentos.
Burramys parvus
Burramys parvus é unha especie de mamífero marsupial australidelfo da orde dos diprotodontes, suborde dos falanxeroideos e familia dos burramíidos, que é a única integrante actual do xénero Burramys. coñecido na bibliografía internacional como pósum pigmeo das montañas.
Trátase dun pequeno mamífero omnívoro das montañas do sur de Australia que se encontra en grave perigo de extinción, moi ameazada polo quentamento global.
A especie foi descrita en 1898 polo médico e paleontólogo australiano de orixe escocesa Robert Broom, en ''Proc. Linn. Soc. N.S.W.'', 10: 564.
Este marsupial, coñecido desde 1895 como fósil, foi redescuberto vivo en 1966.
Características
Mide 11 cm de lonxitude desde a cabeza até a cola, que alcanza os 14 cm. O seu peso é de tan só 45 g. Ten a aparencia dun rato cunha pelaxe gris que se fai amarelada no ventre. A cola está desprovista de pelo. A femia ten catro mamilas no marsupio.
Distribución e hábitat
Encóntrase no sur do estado de Victoria e no Parque Nacional de Mont Kosciuszko en Nova Gales do Sur, nas rexiós montañosas, entre os 1 400 e os 2 000 m de altitude. Vive en pedregais e cúmulos de rochas.
A especie ten tres poboacións illadas entre si, xeneticamente distintas:
A súa área de dispersión é moito máis pequena que a distribución asignada, xa que se estima que ocupa menos de 6 ou 7 km².
Costumes
É un animal nocturno que pasa o día durmindo.
A maior parte do ano, os machos e as femias viven por separado, as femias viven máis alto que os machos. Na época de celo, os machos soben para achegárense ás femias.
No monte Higginbotham, os machos debían cruzar para isto unha estrada, que poñía a súa vida en perigo. Para eviatalo construíuse un túnel que pasa baixo a estrada (e que os habitantes da zona chaman o túnel do amor) e os sinais da estrada advirten aos condutores que teñan coidado.
Nutrición
Aliméntase de insectos, arañas, vermes, froitos, noces e grans, que poden recoller no verán e gardar para consumir na estación fría.
Reprodución
A época de celo é no outono, entre novembro e decembro. Os partos son xeralmente de catro crías.
Supervivencia da especie
A poboación de Burramys parvus estimábase en 1994 que alcanzaba os 2 600 animais, dos que ao redor de 2 000 eran femias e 600 machos. É unha das especies máis vulnerábeis debido ao aumento das temperaturas en Australia no século XX, debido a que o seu ciclo de vida require que as montañas estean cubertas de neve durante un longo período. Calcúlase que un aumento na temperatura de 1 °C destruiría o seu hábitat.
Aínda que é unha especie común onde se encontra, a súa poboación está diminuíndo. Broome, en 2008, estimou a poboación total en aproximadamente 1 700 adultos femias e 550 machos.
Estado de conservación
En 2008 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualificou o status da especie como CR (en perigo crítico) debido a que a súa área de dispersión é de menos de 100 km², nos que ocupa menos de 10 km²; ademais a poboación está moi fragmentada, e persiste a caída na extensión e calidade do seu hábitat e o número de individuos maduros.
Ioannis Svoronos
Ioannis Nikolaos Svoronos  (grego: Ιωάννης Ν. Σβορώνος), nado o 27 de abril de 1863 en Míconos e finado o 7 de setembro de 1922 en Atenas, foi un numismático e arqueólogo grego.
Traxectoria
Svoronos naceu nunha familia de mariños mercantes que se ocupaban do comercio de trigo entre Rusia e Grecia.
Entre 1974 e 1978 cursou a súa educación secundaria, e xa os seus mestres advertiron a súa atracción pola numismática e a arqueoloxía. Seguindo o desexo da familia, Svoronos matriculouse na Escola de Dereito da Universidade de Atenas, mais abandonou os seus estudos para se dedicar á arqueoloxía e á numismática, inicialmente de xeito autodidacta, con frecuentes visitas a Atenas para comprar libros sobre esas materias.
Ao seu regreso a Grecia ingresou no Museo Numismático de Atenas, coa axuda do seu tío, Alexander Meletopoulos, un influente coleccionista de moedas e antigüidades que o recomendou ao daquela director do museo. A súa adscrición a esta institución permitiulle facer frecuentes viaxes para visitar as principais coleccións numismáticas europeas e, entre os anos 1883 e 1887, para se formar nas universidades de Berlín, de Londres e de París, cos mellores profesores do seu tempo.
Ao remate deste período formativo, en 1887 regresou ao Museo Numismático de Atenas, onde ocupou un posto de axudante, aínda que axiña foi reclamado por Theodor Mommsen para volver a Berlín e colaborar un tempo con Friedrich Imhoof-Blumer.
En 1889, cando Svoronos tiña 26 anos, foi nomeado director do Museo Numismático de Grecia, posto que ocupou durante máis de tres décadas, ata a súa morte en 1922.
En 1898, fundou e dirixiu a publicación de periodicidade anual Journal International d’Archéologie Numismatique, na que el mesmo foi un destacado colaborador, coa publicación de múltiples artigos.
No período 1918-1920 exerceu a docencia na Universidade de Atenas, como titular da cátedra de Numismática, Metroloxía e Escultura.
Ioannis Svoronos faleceu en Atenas en setembro de 1922 vítima dun derramo cerebral que se atribúe ao exceso de traballo, xa que naqueles momentos estaba a elaborar seis traballos simultaneamente.
Publicacións
Esta é unha escolma das monografías de Ioannis Svoronos ao longo da súa carreira:
Urticales
Urticales foi considerado como unha orde de plantas herbáceas e leñosas.
Número de Péclet
En transmisión de calor (advección e difusión térmica), o número de Péclet defínese como:
Urticales
Historia do taxon
Tras a clasificación realizada polo sistema de clasificación APG III de 2009, as plantas correspondentes a esta orde, incluíndo catro familias, pasaron a formar parte da orde Rosales e da subclase Rosidae. A razón do cambio de subclase débese ao abandono do mesmo taxon Hamamelidae, por mor tamén do sistema APG III.
Número de Péclet
En transferencia de materia (advección e difusión de materia), defínese como:
Urticales
Historia do taxon
As catro familias a seguir considéranse, polo tanto, dentro da orde Rosales, e debido á relación que posúen entre elas tras estudar as análises filoxenéticas das súas secuencias de ADN, denomínanse tamén como rósidas urticales.
Cómpre salientar outras dúas familias consideradas con anterioridade dentro deste taxon: Celtidaceae e Cecropiaceae:
Características
Flores variábeis, hermafroditas e unisexuais; xineceo frecuentemente súpero, de carpelos abertos, unilocular; en xeral anemófilas e solitarias, si hai inflorescencias, estas son illadas e variábeis, raramente en amentos monoclamídeos. Os froitos son drupas denominadas tamén núculas. Chalazogamia até porogamia.
Henry Fonda
Henry Jaynes Fonda, máis coñecido por Henry Fonda, nado en Grand Island, Nebrasca, o 16 de maio de 1905 e finado nos Ánxeles o 12 de agosto de 1982, foi un actor de cine e teatro estadounidense. Fillo de William Brace Fonda e de Herberta Krueger Jaynes. Fonda tiña antepasados neerlandeses, sendo o apelido Fonda orixinario de Frisia, unha rexión europea que se estende dende o norte dos Países Baixos ata o noroeste de Alemaña.
Era o patriarca dunha familia de actores, entre os que están os seus fillos Jane Fonda e Peter Fonda, e a súa neta Bridget Fonda.
Gañador dos premios Óscar, Globo de Ouro, BAFTA e Tony. O cineasta John Ford, cando nunha entrevista se lle preguntou que era o cine para el, contestou: "Vostede viu camiñar a Henry Fonda? Pois iso é o cine". Esta frase valería para resumir a carreira de Fonda, un deses mitos do cine que se foron forxando a base de talento puro e traballo.
Traxectoria
Henry Fonda estudou xornalismo na Universidade de Minnesota, máis abandonou o curso no segundo ano. En 1925, traballaba nunha empresa en Omaha cando foi convidado para facer un papel importante nunha produción afeccionada da Community Playhouse. Nesa época el xa impresionara co seu metro oitenta e seis centímetros. Apaixonouse polo cine e o seu primeiro papel profesional foi na película You and Me, de Philip Barry.
A súa estrea no cine americano foi en 1935, repetindo o papel que fixera no teatro na adaptación de The Farmer Takes a Wife. Nesa mesma época faise amigo doutro actor novato, James Stewart, amizade que durou ata a súa morte. En 1936, Henry casou con Frances Seymour Brokwaw, unha americana rica e divorciada con quen tivo dous fillos, os tamén actores Jane Fonda e Peter Fonda. O casamento rematou traxicamente en 1950, co suicidio de Frances despois dun colapso nervioso.
Casou outras tres veces: en decembro de 1950, con Susan Levine Blanchard, con quen adoptou unha meniña; en 1957, coa italiana Afdera Franchetti e, en 1965, con Shirlee Mae Adams, con quen estivo casado ata a súa morte.
Antes de partir para a segunda guerra mundial como contramestre de terceira clase, participou en máis de vinte filmes, algúns grandes éxitos de portelo e crítica como Jezebel, Jesse James, Ao rufar dos tambores e As uvas da ira, coa que foi nomeado ao Óscar ó mellor actor.
Henry Fonda participou nunhas 90 películas. Conseguiu un Óscar como mellor actor xa ao final da súa carreira polo seu papel en On Golden Pond en 1981, poucos meses antes de morrer a consecuencia dun cancro e dunha doenza crónica de corazón na súa casa dos Ánxeles, acompañado pola súa muller Shirlee e a súa filla Jane Fonda, que tamén participara na súa derradeira película.
Filmografía
miniatura|Henry Fonda no filme Slim miniatura|Henry Fonda no filme Jezebel. miniatura|dereita|220px|Henry Fonda en The Lady Eve.
Red Jacket (1853)
O Red Jacket foi un dos máis veloces e máis grandes veleiros xamais construídos. Foi o primeiro barco da White Star Line. Foi nomeado en honor a Sagoyewatha, un famoso xefe indio da tribo dos Seneca, chamado "Red Jacket" (Chaqueta Vermella) polos colonos.
O Red Jacket foi deseñado por Samuel Hartt Pook e construído polos estaleiros de George Thomas en Rockland, Estados Unidos en 1853, sendo o último barco en ser botado desde este estaleiro.
Na súa primeira viaxe, o Red Jacket bateu o récord de velocidade na ruta transatlántica, viaxando desde Nova York ata Liverpool en 13 días.
Wojtek
miniatura|dereita|Wojtek Wojtek, diminutivo de Wojciech, nado en 1942 e finado en decembro de 1963, foi un oso pardo sirio adoptado polos soldados da 22ª Compañía de Artillaría do exército polonés durante a segunda guerra mundial. Na Batalla de Montecassino, Wojtek axudou a mover municións do exército. Tras a finalización da guerra, o oso foi levado a Escocia e ficou no Zoolóxico de Winfield Park, converténdose nun exemplar moi famoso durante moitos anos.
ŠK Slovan Bratislava
O ŠK Slovan Bratislava é un club de fútbol da cidade de Bratislava, en Eslovaquia. Foi fundado en 1919 e xoga na primeira división da liga eslovaca.
Historia
O club fundouse en 1919, empezou xogando na liga checoslovaca e de 1939 a 1944 xogaría na primeira liga eslovaca, isto debido á separación que existiu cos checos na segunda guerra mundial. Neste período de 6 anos o Slovan Bratislava logrou gañar a liga en 4 ocasións e foi subcampión nas 2 restantes, mostrando a súa supremacía na rexión.
En 1944 o país se reunifica e volven á liga checoslovaca, onde lograrían o título en 8 ocasións ata 1993, cando ocorre a separación pacífica da República Checa e Eslovaquia. Desde 1993 logrou gañar o título en 5 ocasións máis, a última en 2009.
Camilo de Cabo Fernández
Camilo de Cabo Fernández, nado en Monforte de Lemos o 29 de marzo de 1925 e finado en Vigo o 26 de febreiro de 2009, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de defensa central, máis coñecido como Cabiño.
Traxectoria
Ficha polo Celta de Vigo na tempada 1947-48 na que o equipo remata a liga na cuarta posición e chegou a final da Copa do Xeneralísimo ante o Sevilla FC. Deixou o Celta no ano 1952 e retirouse no CD Logroñés.
Lisa Kudrow
Lisa Marie Diane Kudrow, nada no barrio de Encino, nos Ánxeles (California) 30 de xullo de 1963, é unha actriz estadounidense gañadora dun premio Emmy, e coñecida principalmente por interpretar a Phoebe na comedia de situación Friends.
Primeiros anos
Kudrow naceu en Encino, California. É a filla máis nova dun matrimonio xudeu formado por Lee (médico) e Nedra Kudrow (axente de viaxes), e ten unha irmá (Helena Sherman) e dous irmáns (David e Derrick). Asistiu ao instituto de secundaria Portola en Tarzana (California) e graduouse no Vassar College na especialidade de Bioloxía. Fala fluidamente o idioma francés.
Carreira
Iniciou a súa carreira como comediante sendo membro de The Groundlings. Presentouse á audición para o programa Saturday Night Live en 1990, pero o programa elixiu a Julia Sweney. Foi contratada para o papel de Roz na serie de televisión Frasier, pero foi despedida durante a filmación do episodio piloto. O seu primeiro papel importante na televisión foi o de Ursula Buffay, a excéntrica camareira da serie Mad About Your. Esta interpretación levouna ao seu papel protagonista en Friends, como a irmá xemelga de Ursula, Phoebe Buffay, un papel polo que gañou un Premio Emmy en 1998 na categoría de Mellor Actriz secundaria nunha Serie de Comedia. Do elenco da serie, ela foi a protagonista que máis candidaturas conseguiu nestes premios (6). Ela e Jennifer Aniston foron as únicas que gañaron este premio.
Participou en filmes como: Romy and Michele's Higs School Reunion, The Opposite of Sex, Colgadas do teléfono, Marci X, Unha terapia perigosa e a súa secuela Outra terapia perigosa. Tamén protagonizou o filme biográfico Wonderland, película que relata a vida da estrela porno John Holmes.
Kudrow personificou a Valerie Cherish, a personaxe principal na serie orixinal da HBO, The Comeback. A serie estreouse na HBO o 5 de xuño de 2005. Ademais foi co-creadora, escritora e produtora executiva da serie. O show non foi renovado para outra tempada.
No ano 2007 co-protagonizou o filme P.S., I Love You, xunto con Hilary Swank e Gina Gershon. Ese mesmo ano protagonizou a comedia ácida, Kabluey dirixida por Scott Prendergast, unha película independente, que recibiu moi boas críticas, sobre todo para Kudrow. Varios críticos coincidiron que con esta película, demostra unha vez máis que é a mellor intérprete dos ex Friends. En 2008 participou na película Hotel for Dogs.
En 2010 rodou unha serie de quince episodios que para a Internet, chamada Web Therapy, onde interpreta a Fiona, unha psicóloga que pasa consulta a través de Internet. Ademais da protagonista, é tamén produtora e guionista da serie.
Vida persoal
Dende 1995, Kudrow está casada co publicista francés Michel Stern, a quen coñeceu cando este visitaba a rodaxe de Friends. Teñen un fillo, Julian Murray, nado o 7 de maio de 1998.
Premios e candidaturas
Globos de Ouro Premios Emmy
Screen Actors Guild Award
American Comedy Awards
Premios Blockbuster Entertainment
Premios da Asociación de Críticos de Cine de Chicago
Chlotrudis Awards
Independent Spirit Awards
Kid's Choice Awards
MTV Movie Awards
Premios da Sociedade de Críticos de Cine Online.
Satellite Awards
Premios TV Guide
Premios Teen Choice
Willem Claeszoon Heda
miniatura|Natureza morta ([[Frans Hals Museum, Haarlem)|300px]] Willem Claeszoon Heda, quen asinaba abreviando o seu nome en Claez., nado en 1594 en Haarlem e morto arredor de 1680 na súa cidade natal, foi un pintor holandés especializado en naturezas mortas.
Traxectoria
A súa pintura mostra a súa excelencia na plasmación de reflexos e na calidade na reprodución da superficie dos obxectos. As naturezas mortas de Heda presentan frecuentemente unha composición en forma de triángulo, no que os obxectso máis en alto son colocados nun lado. Heda utiliza unha paleta de cores restrinxida, de xeito que as súas pinturas semellan, a primeira vista, case monócromas. Curiosamente parece utilizar os mesmos obxectos en cada composición. Nas súas obras anteriores a 1635 mostra o influxo de Pieter Claesz (1596 ou 1597-1660), así como de Floris Van Dyck (1575-1651).
O Rijksmuseum de Ámsterdam, o museo Boijmans Van Beuningen de Rotterdam e o Museum voor Schone Kunsten de Gante posúen arredor de 70 obras de Heda.
Heda traballou toda a súa vida en Haarlem e foi presidente da Sint Lucasgilde (confraría de San Lucas), que agrupaba aos pintores, máis o final da súa vida non o coñecemos. Heda tivo numerosos discípulos, entre eles o seu fillo Gerrit Willemz Heda (activo entre 1642-1702).
Fixación dun alelo
En xenética de poboacións, a fixación dun alelo é o cambio producido na poza xénica desde unha situación na que existen polo menos dúas variantes dun determinado xene (alelos) a unha situación na que só queda un dos alelos. En ausencia de mutación, todos os alelos deben finalmente ou ben perderse totalmente na poboación ou ben quedar fixados (estabilizados permanentemente na poboación). Que un xene acabe finalmente por perderse ou quedar fixado depende dos coeficientes de selcción e as flutuacións aleatorias nas proporcións alélicas. A fixación pode referirse a un xene en xeral ou a unha posición nucleotídica en particular da cadea de ADN (locus).
No proceso de substitución, un alelo que previamente non existía orixínase por mutación e sofre fixación ao estenderse pola poboación por deriva xenética aleatoria ou por selección positiva. Unha vez que a frecuencia dun alelo é do 100%, é dicir, é a única variante do xene presente en todos os individuos, dise que está "fixado" na poboación.
De xeito similar, as diferenzas xenéticas entres taxons dise que están fixadas en cada especie.
Historia da fixación
A primeira mención da fixación dun xene en traballos publicados encóntrase na obra de Kimura On Probability of Fixation of Mutant Genes in a Population. Neste traballo de Kimura publicado en 1962, usábanse técnicas matemáticas para determinar a probabilidade de fixación de xenes mutantes nunha poboación. Kimura determinou que a probabilidade de fixación depende da frecuencia inicial dun alelo e a varianza media do cambio de frecuencia xénica por xeración.
Probabilidade de fixación
Cando só actúa a deriva xenética, cada conxunto finito de xenes ou alelos ten un "punto de coelescencia" no cal todos os descendentes converxen cun só antepasado (é dicir, 'coalescen'). Este feito pode utilizarse para obter a frecuencia de fixación xénica dun alelo neutro (que non está baixo ningunha forma de selección) para unha poboación de tamaño variable (con tal que sexa finito e distinto de cero). Como o efecto da selección natural se estipula que é desprezable, a probabilidade de que nun tempo dado ese alelo finalmente quede fixado no seu locus é simplemente a súa frecuencia p na poboación nese tempo. Por exemplo, se unha poboación ten o alelo A cunha frecuencia do 20%, e un alelo a cunha frecuencia do 80%, hai un 80% de posibilidades de que despois dun número infinito de xeracións a quede fixado no locus (asumindo que a deriva xenética é a única forza evolutiva que está actuando).
Para unha poboación diploide de tamaño N e unha taxa de mutación neutra \mu, a frecuencia inicial dunha nova mutación é simplemente 1/(2N), e o número de novas mutacións por xeración é 2N\mu. Como a taxa de fixación é a taxa da da mutación neutra nova multiplicada pola súa probabilidade de fixación, a taxa de fixación global é. Así, a taxa de fixación para unha mutación non suxeita a selección é simplemente a taxa de introdución de ditas mutacións.
Para tamaños de poboación fixados, a probabilidade de fixación dun novo alelo con vantaxe selectiva s pode ser aproximada usando a teoría dos procesos de ramificación. Unha poboación con xeracións que non se solapan n = 0, 1, 2, 3, ..., e con X_n xenes (ou "individuos") no tempo n forma unha cadea de Markov baixo as seguintes asuncións. A introdución dun individuo que posúa un alelo cunha vantaxe selectiva corresponde a X_0 = 1. O número de descendentes de calquera individuo debe seguir unha distribución fixada e está determinado independentemente. Neste marco as funcións xeradoras p_n (x) para cada X_n satisfan a relación de recorrencia e poden utilizarse para computar as probabilidades  de non ter descendentes no tempo n. Pode demostrarse que, e ademais, que a \pi_n converxe nun valor específico \pi, que é a probabilidade de que o individuo non teña descendentes. A probabilidade de fixación é entón, xa que a supervivencia indefinida do alelo beneficioso permiirá o seu incremento de frecuencia ata un punto no que as forzas selectivas aseguren a fixación.
Río Romeán
O río Romeán, ou río de Romeán, é un curso fluvial galego, da comarca de Lugo, con caudal regular, afluente do Chamoso.
Fixación dun alelo
Probabilidade de fixación
A probabilidade de fixación está tamén influenciada polos cambios no tamaño de poboación. En poboacións en crecemento, os coeficientes de selección son máis efectivos. Isto significa que é máis probable que os alelos beneficiosos acaben fixados, mentres que os alelos deletéreos é máis probable que se perdan. En poboacións cuxo tamaño está diminuíndo, os coeficientes de selección son máis efectivos. Así, hai unha maior probabilidade de que se perdan alelos beneficiosos e os deletéreos queden fixados. Isto é debido a que se unha mutación beneficiosa é rara, pode perderse simplemente debido á posibilidade de que un individuo non teña descendencia, sen importar o seu coeficiente de selección. En poboacións en crecemento, o individuo medio ten un maior número esperado de descendentes, mentres que en poboacións en diminución o individuo medio ten un número máis baixo de descendentes esperados. Así, en poboacións en crecemento é máis probable que o alelo beneficioso se transmita a máis individuos na seguinte xeración. Isto continúa ata que o alelo aumente na poboación e sexa finalmente fixado. Porén, na poboación en diminución é máis probable que o alelo non poida transmitirse, simplemente porque os pais non producen descendencia. Isto causaría que incluso se perdese unha mutación beneficiosa.
Río Romeán
Curso
Nace da xuntanza do río da Barranca e do rego das presas preto da fonte do Canteiro, no concello de Castroverde. Transcorre en dirección sur-suroeste. Baña as parroquias de Gondar, Soutomerille, Romeán, Paderne, Segovia, Piñeiro, Arxemil e Pedrafita.
Pasteurización
300px|miniatura|dereita|Bacterias do [[cólera.]] A pasteurización é o proceso térmico realizado a líquidos (xeralmente alimentos) co fin de reducir os axentes patóxenos que poden conter, tales como bacterias, protozoos, mofos e fermentos etc. O proceso de quecemento recibe o nome do seu descubridor, o científico-químico francés Louis Pasteur (1822-1895). A primeira pasteurización tivo lugar o 20 de abril de 1864 polo mesmo Pasteur e o seu compañeiro Claude Bernard.
Río Romeán
Curso
Ao longo de parte do seu curso, separa o concello de Lugo dos concellos de Castroverde e O Corgo, no que se interna, para desembocar na ponte de Galiñeiros, entre as parroquias de Arxemil e Pedrafita, no río Chamoso, que é afluente do Miño.
Fixación dun alelo
Tempo de fixación
Adicionalmente, fixéronse investigacións sobre o tempo medio que tarda unha mutación neutra en ser fixada. Kimura e Ohta (1969) demostraron que unha nova mutación que finalmene se fixa pasará unha media de 4Ne xeracións como polimorfismo na poboación. O tempo de fixación medio Ne é o tamaño efectivo de poboación, é dicir, o número de individuos nunha poboación idealizada baixo deriva xenética necesarios para producir unha cantidade equivalente de diversidade xenética. Xeralmente o estatístico da poboación usado para definir o tamaño efectivo de poboación é o grao de heterocigose, pero poden usarse outros.
Pasteurización
Un dos obxectivos do tratamento térmico é a esterilización parcial dos alimentos líquidos, alterando o menos posible a estrutura física, os compoñentes químicos e as propiedades organolépticas destes. Trala operación de pasteurización os produtos tratados arrefríanse axiña e se selan hermeticamente con fins de seguridade alimentaria; debido a este feito é básico na pasteurización o coñecemento do mecanismo da transferencia de calor nos alimentos. A diferenza da esterilización, a pasteurización non destrúe as esporas dos microorganismos, nin tampouco elimina tódalas células dos microorganismos termofílicos.