cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bocareu
Características
Como todos os engráulidos o bocareu diferénciase dos seus parentes os clupeidos polo seu corpo máis esvelto, o tamaño un pouco menor, o maxilar superior sobresaíndo do inferior e a boca moi grande (ao que aluden moitos dos seus nomes vulgares), que termina moi por detrás do ollo.
O seu alongado e esvelto corpo, comprimido lateralmente, está revestido de escamas grandes e caedizas, pode alcanzar un máximo de 20 cm no canal da Mancha e no sur do mar do Norte, pero os exemplares capturados raramente miden máis de 16 cm, sendo aínda menores na parte meridional da súa área de distribución (por exemplo, máximo de 10 cm no mar de Azov).
miniatura|240px|Debuxo dun bocareu, por Gervais (1877).
En Galicia pode chegar á súa lonxitude máxima, os 20 cm.
A coloración do dorso é azulada ou algo verdosa, separada nitidamente da prateada dos flancos e o ventre por unha banda escura.
O fociño é cónico, co maxilar superior moito máis saínte que o inferior. Ten dentes pequenos en ambos os maxilñares, no vómer e nos ósos palatinos.
A aleta dorsal, única, pequena, está situada no centro do lombo. As aletas pelvianas están situadas á altura da orixe da dorsal, A aleta anal, relativamente longa, comeza pouco despois do extremo posterior da dorsal. A aleta caudal é fondamente gallada.
Descrición
A especie foi descrita por primeira vez por Linneo en 1758 na décima edición do seu Systema Naturae data e edición que marcan o comezo da taxonomía e nomenclatura modernas, no que a denominou como Gadus encrasicolus. Posteriormente sería reclasificado dentro do xénero Engraulis.
Sinonimia científica
A continuación relaciónanse os sinónimos utilizados por diversos autores, distinguindo entre os admitidos, os non admitidos oficialmente, e os que teñen incorreccións ortográficas:
Sinonimia vulgar en galego
Constantino García recolle as variantes bocarón (en Sada), bucareu (en Escarabote e Marín) e mocarte (tamén en Sada). Franco Grande recolle tamén mocareu e Cuveiro macareu, pero non o localizan.
Cornide afirmaba, erroneamente, que o nome galego propio era o de xouba.
Antón Santamarina en Ríos Panisse establece dúas etimoloxías: por un lado, as denominacións rematadas en -arte (bocarte, mocarte) procederían do vasco, onde existe a forma bokart, e este do latín bucca, pola morfoloxía e tamaño da boca do peixe; o mesmo o castelán boquerón reflicte o tamaño da súa boca.
Por outra banda están as formas bocareo, macareu e variantes, que parecen derivar do gascón moderno macarèu e do francés maquereau, que aló designa á xarda (Scomber scombrus) e que aquí cedeu o seu nome a esta especie, o noso bocareu, por ser un préstamo incorrectamente asimilado.
Hábitat e bioloxía
miniatura|Caixa de bocareus nun mercado de [[Samsun, Turquía.]]
Distribúese polas costas do Atlántico nororiental, desde o sur de Suecia Noruega, pasando polas de Dinamarca, mar do Norte, illas Británicas, canal da Mancha, Países Baixos, Bélxica, Francia, España, Portugal e as costas occidentais de África, ata as provincias do Cabo Occidental e o Oriental, así como en todo o Mediterráneo.
É un peixe peláxico, eurihalino, moi gregario, que forman cardumes que, nos meses estivais, se achegan á costa para a reprodución e, ás veces, chegan a augas escocesas, do Kattegat e ao oeste do mar Báltico. Nadan normalmente en augas de máis de 100 m de profundidade aínda que no inverno poden desprazarse a augas máis profundas.
Aliméntanse de zooplancto, sobre todo de copépodos, pero tamén de algas.
A reprodución ten lugar nos meses de xuño a agosto no sur do mar do Norte, o canal da Mancha, no mar Cantábrico e entre abril e setembro no Mediterráneo. As femias producen entre 13 000 e 20 000 ovos, peláxicos, que eclosionan aos 2 ou 4 días.
Pesca
Aprovéitase o verán, cando se achega á costa, para pescalo (costeira do bocareu ou da anchoa) con artes de deriva ou de cerco (traíñas). No Mediterráneo adoita enganar ao peixe de noita con luces, como se fai coa sardiña. As captutas europeas e do noroeste aficano oscilan entre as 200 000 e as 300 000 t anuais.
En Galicia
O primeiro rexistro de Engraulis encrasicolus en augas galegas é o de Cornide en 1788, no que o cita á especie como Clupea encrasicolus, o nome co que a bautizara Linneo algúns anos antes. Xa no século XX aparece mencionado por diversos autores, como de Buen (en 1929 en Vigo; en 1935 en toda Galicia), pasando, entre outros, por Anadón (1950), que asegura que é abundante en todo o país, López-Jamar (1977, no ictioplacto da ría de Arousa), Fernández et al., (1979, en fondos menores de 100 m desde o alfoz do Miño ata Fisterra), Ferreiro e Labarta (1984, desova na ría de Vigo) ou Álvarez ''et. al.'' (1988, Análise da pesquería do cerco).
Usos culinarios
miniatura|Bocareus fritos. miniatura|Bocareus en vinagre.
O bocareu, coa sardiña e o xurelo, son os tres peixes azuis máis consumidos en España.
En calquera caso, cómpre advertir de que esta diferenciación no uso de bocarte e de anchoa non se dá noutras zonas da península Ibérica.
O bocareu consómese en fresco ou semiconservado en salmoira.
Cando se presenta en semiconserva adoita recibir o nome de anchoa.
Segundo don Eladio Rodríguez:
Outras especies similares
Ademais da especie típica, hai outras especies de bocareus ou bocartes que tamén son obxecto de captura, así como doutras especies semellantes de xéneros afíns a Engraulis:
(Os nomes galegos, escritos en letra grosa, son os propostos por Lahuerta e Vázquez)
Lugar xeométrico
Un lugar xeométrico é un conxunto de puntos que cumpren determinadas propiedades xeométricas.
No espazo
Hai figuras xeométricas moi complexas que poden ser descritas mediante o lugar xeométrico xerado polos ceros dunha función ou dun polinomio. En xeral, os lugares xeométricos xerados polos ceros do conxunto de polinomios reciben o nome de variedade alxébrica, e as propiedades de ditas variedades estúdanse na xeometría alxébrica.
Por exemplo, as cuádricas están definidas como o lugar xeométrico dos ceros de polinomios cuadráticos. Exemplos de cuádricas son a esfera, o elipsoide, o paraboloide, o hiperboloide, o cilindro ou o cono.
Véxase tamén
โลคัส (แก้ความกำกวม)
Gioura
Gioura (Grego: Γιούρα) é unha illa grega e un asentamento abandonado na parte oriental das Espóradas. Administrativamente é parte do concello de Alónissos. O nome da illa remóntase aos tempos antigos como Gerontia. O nome modificouse con posterioridade a Gioura. A illa tamén conta cun asentamento neolítico. O pequeno asentamento abandonouse a finais da década de 1990 e agora non hai ninguén.
Regueira de Arriba, Lema, Carballo
Regueira de Arriba é un lugar da parroquia de Lema no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 19 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 8 homes e 11 mulleres.
Estribela, Lourizán, Pontevedra
Etimoloxía
O nome de estribela vén de estera-bel-a, que significa "o arroio escuro".
Urbanismo
É un barrio mariñeiro con casas típicas de pescadores. No 1993 entrou en vigor unha lei que impide a construción de novos edificios no centro histórico, e no 2008 púxose en marcha un plan de axudas á rehabilitación de vivendas. Dado a esta nova lei, a poboación de Estribela medrou moi pouco.
Comunicacións
Por este barrio pasan as estradas PO-11, N-558 e PO-546.
Cano Estremera
Carlos Enrique Estremera Colón, máis coñecido como Cano Estremera, nado en Santurce o 2 de setembro de 1958 e finado en San Xoán o 28 de outubro de 2020, foi un cantante de salsa de orixe portorriqueña.
Traxectoria
Motivado polo seu dous pais a estudar música, empezou cantando himnos relixiosos. Comezou no mundo profesional como percusionista cun grupo de músicos que se formou no barrio obreiro de Santurce. Un ano máis tarde, foi vocalista do grupo folclórico Los Pleneros del Quinto Olivo, que se dedicaban ao xénero da plena. A súa maior oportunidade chegou a unirse á Orquestra Mulenze 76, que tiña un contrato exclusivo con Fania Records.
Estríldidos
Os estríldidos (Estrildidae) forman unha familia de pequenos paseriformes dos trópicos do Vello Mundo e Australasia. Poden clasificarse como familia (Estrildidade) ou como subfamilia dentro da familia Passeridae, que estritamente definida comprende os pardais do Vello Mundo. En Galicia vive a especie Estrilda astriid (bico de coral común ), que é unha especie introducida.
Son comedores de sementes gregarios e a miúdo coloniais con peteiros curtos e grosos pero bicudos. Son todos similares en estrutura e hábitos, mais varían amplamente en cores e padróns da plumaxe.
Todos os estríldidos constrúen niños cupuliformes grandes e poñen de cinco a dez ovos brancos. Algúns dos Lagonosticta e Ptylia son hóspedes de paxaros de crianza parasita da familia Viduidae.
A maioría son sensibles ao frío e necesitan hábitats cálidos, xeralmente tropicais, aínda que uns poucos, como o Lonchura monticola, Oreostruthus fuliginosus e Neochmia temporalis, e os do xénero Stagonopleura, adoptaron os climas fríos do sur de Australia e as terras altas de Nova Guinea.
A especie máis pequena da familia é Nesocharis shelleyi de só 8,3 cm, aínda que a especie de menos peso é Estrilda troglodytes de 6 g. A especie máis grande é Padda oryzivora, de 17 cm e 25 g de peso.
Evolución
miniatura|350px|Orixe das especies de estríldidos
Estudouse a filoxeografía e posible orixe das especies de estríldidos. O seguinte esquema pode ser útil para representar unha orixe hipotética na India no último e máis forte erguemento do Himalaia (hai 16,5 millóns de anos), cando se estableceu o réxime de chuvias do monzón na India (ver figura). As conclusións deste estudo son: miniatura|250px|Árbore filoxenética dos estríldidos
Anjou
miniatura|Mapa do Anjou miniatura|Bandeira da antiga provincia do Anjou.
Anjou foi unha rexión histórica e cultural francesa que se corresponde coa antiga provincia do mesmo nome e cuxa capital é Angers. Aínda que xa hai ben tempo que desapareceu o ducado, o termo « Anjou » aínda se utiliza para definir o territorio do Maine e Loira. O logo do departamento retoma o termo «Anjou». O territorio do Anjou correspóndese co actual departamento de Maine e Loira, así como con outros territorios integrados en diversas divisións administrativas.
Historia
Anjou aparece na Antigüidade como entidade territorial co pobo dos andecavos. O seu territorio, centrado en Angers (daquela Andegavum), correspóndese en parte cos límites do futuro Maine e Loira. Após a ocupación romana, o Anjou encóntrase máis tarde no centro de varias influencias e rivalidades, sobre todo entre os francos e os bretóns. Sendo xa condado, convértese no corazón do imperio Plantagenêt, ou «imperio anxevino» no século XIII.
Anjou conserva a súa independencia fronte aos reis de Francia até 1259, data do Tratado de París, que o vincula á coroa de Francia. Dado en herdanza tras a morte de Luís VIII de Francia, pasou a ser ducado en 1360. O Anjou anexionouse definitivamente ao Reino de Francia en 1481.
Culturalmente, asócianse ao Anjou os seus viñedos, o río Loira, os seus materiais de construción (lousa e tufa calcaria), así como a súa gran concentración de trogloditas.
Poitou
miniatura|Mapa da antiga provincia do Poitou. Poitou (en poitevino Poetou) era unha provincia francesa que abranguía os actuais departamentos da Vendée (Baixo Poitou), Deux-Sèvres e Vienne (Alto Poitou), así como o norte da Charente e unha parte do oeste de Haute-Vienne. A súa capital era Poitiers. miniatura|Bandeira da provincia do Poitou. A antiga provincia deulle o seu nome á Marisma poitevina, situada no antigo golfo dos Pictóns, na costa occidental de Francia, e que representa a segunda zona húmida máis grande de Francia en termos de superficie despois da Camarga ; a marisma esténdese desde o Atlántico até as portas de Niort e desde o sur da Vendée até o norte de La Rochelle.
Villisca
Villisca é unha poboación que se encontra no condado de Montgomery no estado estadounidense de Iowa. Segundo o Censo de 2010 tiña unha poboación de 1252 habitantes e unha densidade poboacional de 254,02 persoas por km².
Xeografía
Villisca localízase nas coordenadas. Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, Villisca ten unha superficie total de 4.93 km², coa totalidade da súa superficie sobre terra firme, con nin un quilómetro cadrado de auga.
Historia
A noite do 9 de xuño de 1912 tivo lugar o masacre de Villisca, onde un asasino levou por diante a vida de 8 persoas, 6 deles nenos.
Izenave
Izenave é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Anchoa
Anchoa é o nome que recibe o bocarte ou bucareu semiconservado en salmoira. miniatura|190px|Fábrica de anchoas en [[Santoña.]]
Etimoloxía
O termo anchoa quizais proveña do catalán anxova, este do xenovés (zeneize) anciöa, e este do grego ἀφύη aphýē.
Elaboración da semiconserva
O proceso de elaboración das anchoas, como calquera proceso industrial, foi modificándose e mecanizándose, aínda que se manteñen técnicas artesanais no caso de produtos de maior calidade. Basicamente consiste nas seguintes fases:
O produto resultante é unha semiconserva: o mecanismo de conservación é pola acción da salmoira, xa que o tratamento térmico é insuficiente para destruír a flora bacteriana presente. Por este motivo, e a diferenza das conservas, os envases de anchoas deben manterse baixo refrixeración e o período de consumo preferente é moito menor: desde os 6 meses ata un ano.
A presentación máis común é baixo forma de filetes de anchoa, con ou sen pel, pero sempre desprovistos da espiña. Pode utilizarse aceite de oliva como líquido de cobertura, outros aceites comestibles ou salmoira.
A elaboración dos filetes de anchoa para a súa posterior conservación en frasco ou en lata é un delicado e esmerado labor artesanal. Cando chega o bocareu á conserveira comeza o longo proceso de elaboración que se inicia co salgado e posterior prensado deste saboroso bocado. Despois de efectuado o prensado cómpre deixar repousar as anchoas catro ou cinco meses a unha temperatura que oscila entre os 18 e os 25 °C, até que adquiren a cor avermellada e o aroma apropiados.
Pasado este tempo, córtanse as anchoas e procédese á fase de secado, que se consegue mediante un centrifugado que extrae o máximo salitre para que o seu espazo o ocupe a maior cantidade de aceite posíbel. O seguinte paso é o envasado, que consiste en abrir as anchoas e retirar a man a espiña central, convertendo cada unha delas en dous filetes. Tras recortar os flocos e acometer unha última limpeza, as anchoas envásanse e quedan listas para o aceitado, peche, empaquetado (caso das latas) e etiquetado.
Os filetes de anchoa son unha semiconserva que, a diferenza das verdadeiras conservas, non se someteron ao proceso de esterilización, porque a calor as inutilizaría. Por iso é necesario almacenar os frascos ou as latas en refrixeración, entre 5 e 10 °C, e consumilas nun período de tempo non superior aos 8 meses desde a súa data de fabricación.
En España
miniatura|200px|Tapas con anchoas e outros produtos.
A técnica da conservación da anchoa en salmoira e pasteurización en España xorde a finais do século XIX da man de artesáns chegados de Italia á busca deste peixe que xa escaseaba nas súas augas. Posteriormente o proceso intensificouse coa chegada de máis italianos despois da segunda guerra mundial. O auxe chegou en Santoña en 1915, da man de Giovanni Vella Scatagliota, que viñera de Trapani (Sicilia), e que se dedicaba daquela á industria da salga de peixe. O proceso consistía en limpar e preparar os filetes de anchoa, deixalos madurar en salmoira e, finalmente, recubrilos con manteiga e, despois, en aceite de oliva. Aínda que a produción ía destinada inicialmente á exportación, a partir de mediados dos anos 1950 comezou a xeneralizarse o consumo de anchoas en aceite en España, primeiro en establecementos de restauración e logo no consumo particular, en formatos pequenos.
A pesar de ser a frota vasca (portos de Bermeo e Ondarroa) a que máis bocareu captura en España, a rexión conserveira da anchoa con máis sona é Cantabria, o que non impide que Asturias, Galicia e o País Vasco tamén elaboren esta semiconserva.
As conservas de anchoas especialmente afamadas son as de Santoña (Cantabria) e de L'Escala (Xirona). En Santoña celébrase a Feria de la Anchoa de Santoña e, no 2007, convocouse a I Conferencia Mundial da Anchoa. En L'Escala existe o Museu de l'Anxova i la Sal.
Sambade, Lema, Carballo
Sambade é un lugar da parroquia de Lema no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 22 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 13 homes e 9 mulleres.
Problem Child 3: Junior in Love
Sinopse
Junior Healy é un neno de once anos, cunha endiañada imaxinación, que non para de facer falcatruadas. O seu pai, totalmente desesperado, decide inscribilo nunha academia de baile para que empregue a súa hiperactividade en algo máis produtivo. Alí, Junior coñece á encantadora Tiffany, de quen se namora perdidamente, e decide cortexala sen pensar nas consecuencias.
Cenlle, Cenlle, Cenlle
Cenlle é un lugar da parroquia de Cenlle, no concello ourensán de Cenlle. Segundo o IGE a súa poboación en 2011 era de 206 persoas (108 mulleres e 98 homes), o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 273 habitantes.
Cenlle é a capital tradicional do concello (e ao que lle dá nome) de Cenlle, na actualidade e dende tempos da guerra civil esta capitalidade dispútase entre Xubín (núcleo situado ó pé do Miño) e o propio Cenlle.
Historia
A tradición oral fala da escasa antigüidade (aprox. 200 anos) deste núcleo que se conforma como o punto equidistante entre os lugares de poboación mais antigos: A Pena, Roucos e Názara, para a construción da súa igrexa parroquial, aínda que documentos históricos testemuñan a existencia de poboamento moito antes.
A poboación carece de edificios brasonados ou señoriais de mérito.
Patrimonio
miniatura|dereita|Peto de ánimas. miniatura|dereita|Cruceiro de ánimas. O interese artístico da igrexa (1860) reside na escultura de Santa Lucía, do século XVI, das máis singulares obras do Mestre de Sobrado
O peto de ánimas hoxe acaroado a cabeceira e antes no adro, presenta un pequeno retablo no cal se alude ao poder do Espírito Santo en forma de pomba no alto, tendo á dereita a San Antonio e á esquerda a Virxe María que mostra por debaixo un grupo de catro ánimas, estando dous dos extremos prendidos do escapulario da Virxe e do Neno. Conserva parte do seu policromado. Trátase dun peto de tipo aberto, cun fornelo rectangular coroado por unha cruz sobre un cubo e acompañada de dous pináculos.
Na praza, fronte a igrexa parroquial, está o Cruceiro de ánimas. Sobre un cubo, coa representación das ánimas sitúase unha columna cadrada con símbolos da Paixón de Cristo. No fuste, aparece a Verónica portando o seu pano, no pano vese a faciana de Cristo. Por riba do capitel, situase a imaxe de Cristo na cruz e un anxo que porta o Santo Graal. Polo reverso vese unha Virxe sobre a cabeza do anxo co fillo morto nos brazos. O cruceiro estivo, en tempos, totalmente policromado, polo menos a parte superior do mesmo. Tamén tivo caixa de esmolas, pero agora aparece totalmente tupido polo cemento. Sitúase xusto baixo as tres ánimas. Pola fronte do fuste aparece gravado: “ANO DE 1877” e pola parte traseira: “FEZ M G” (fíxome Manuel González).
Agrón (planta)
O agrón ou brizo (Nasturtium officinale ou antigamente Nasturtium nasturtium-aquaticum) é unha planta crucífera. Cultívase para aproveitar as súas follas para ensaladas que conteñen un elevado contido en vitamina C, a súa semente utilízase como picante. Dáse en medios húmidos e acuáticos, sobre todo nas beiras dos mananciais, regatos e ríos.
Descrición
É unha planta perenne, acuática ou semiacuática de entre 10 a 50 cm de altura que se agrupa en grandes colonias. Os talos ascendentes son ocos e algo carnosos. As follas, de cor verde escura, son glabras, bipinnadas e con limbo ancho. As flores, pequenas e brancas, reúnense en ramilletes ou panículas terminais.
Propiedades
Rico en iodo, ferro, vitaminas A, C e E. Utilízase como estimulante e diurético. Usado en medicina popular para aliviar a bronquite e certas afeccións cutáneas.
Utilízanse as follas, a raíza, os gromos tenros e frescos.
O agrón é un purgante, estimulante dixestivo e diurético.
Taxonomía
Nasturtium officinale foi descrita por William Townsend Aiton e publicado en ''Hortus Kewensis; or, a Catalogue of the Plants Cultivated in the Royal Botanic Garden at Kew. London (2nd ed.) 4: 110'', no ano 1812. Nasturtium vén do latín nasus = "naríz" e tortus = "torto" por mor ao cheiro picante da planta que irritaba o nariz e obrigaba a facer acernos torcéndoa.
Nutrición
miniatura|300px|[[Nutrición heterótrofa|Nutrición oral heterótrofa: Parasteatoda tepidariorum alimentándose de Cicadella viridis.]] Nutrición é o proceso biolóxico a través do cal os organismos asimilan alimentos ou nutrientes para a realización das súas funcións e actividades vitais, tales como o crecemento, movemento, reprodución etc. Existen dous tipos de nutrición, a nutrición autótrofa cando os seres son capaces de sintetizar substancias esenciais para o seu metabolismo a partir de substancias inorgánicas e a nutrición heterótrofa cando os seres se alimentan coas substancias orgánicas sintetizadas por outros organismos, ben autótrofos ou heterótrofos. Entre os organismos hetrótrofos están as bacterias e os animais.
A nutrición pode ser feita por vía oral, ou sexa, pola maneira natural do proceso de alimentación, ou dun modo especial. No modo especial temos a nutrición enteral e a nutrición parenteral. A primeira ocorre cando o alimento colócase directamente nunha área do tubo dixestivo (xeralmente o estómago ou o xexuno) a través de sondas que poden entrar polo nariz ou boca ou por un orificio feito por cirurxía directamente no abdome do paciente. A nutrición parenteral é a que se fai cando o paciente se alimenta con preparados para administración directamente na vea, sen pasar polo tubo dixestivo.
No dominio da saúde e medicina (e tamén veterinaria), a nutrición humana é o estudo das relacións entre os alimentos inxeridos e a doenza ou o benestar do home ou dos animais.
Echidna (xénero)
Echidna é un xénero de peixes angüiliformes da familia dos murénidos, subfamilia dos mureninos.
Especies
No xénero Equidna recoñécense 11 xéneros:
The Peanuts Movie
The Peanuts Movie (tamén coñecido nalgúns países como Snoopy and Charlie Brown: A Peanuts Movie) é un filme estadounidense de animación de 2015 dirixido por Steve Martino. Está baseado na historieta de banda deseñada Peanuts, creada por Charles M. Schulz. Foi producido por Blue Sky Studios e distribuído por 20th Century Fox. É a quinta longametraxe baseada en Peanuts, e a primeira en 35 anos. Conta coas voces de Noah Schnapp como Charlie Brown e, a través de gravacións de son, Bill Melendez como Snoopy e Woodstock.
Tempadas dos Arizona Coyotes
Os Arizona Coyotes son un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Glendale ([Arizona]],Estados Unidos). Forman parte da Pacific Division da Conferencia Oeste, na National Hockey League (NHL). A franquía foi fundade en 1972 baixo o nome de Winnipeg Jets, mudándose a Phoenix (Arizona) en 1996, e a súa primeira tempada na liga foi a 1996-97. Dende o seu traslado a Arizona o equipo xogou máis de 1.500 partidos, gañando cerca de 700. O equipo clasificouse oito veces para os play-offs, onde a súa mellor participación chegou na tempada 2011-12, cando chegou ás finais da Conferencia Oeste, caendo eliminado fronte a Los Angeles Kings por 1-4, mais nas demais ocasións non conseguiu superar nunca a primeira rolda.
Ano a ano
Nota: PX = Partidos xogados, V = Vitorias, D = Derrotas, E = Empates, OTL = Derrotas na prórroga, Pts = Puntos, GF = Goles a favor, GC = Goles en contra, PIM = Penalties in minutes, Pos. = Posición na División
Rexistros do 13 de abril de 2009.
Sitta frontalis
Sitta frontalis é unha especie de ave paseriforme da familia Sittidae, os gabeadores. Distribúese ao longo do sur de Asia por Paquistán, a India e Sri Lanka e cara o leste e sur da China e Indonesia.
Descrición e hábitat
Ten a capacidade, igual que outros gabeadores, de gabear polas árbores, incluso descendendo cabeza abaixo, a diferenza dos petos que só pode escalalos. Aliméntase activamente de insectos e arañas, e pode encontrarse alimentándose en bandadas con outros paseriformes.
A especie é un típico gabeador de cor azul con cabeza grande, cola curta e bico e pés prominentes. Chega a medir 12,5 cm de longo e é de cor azul violáceo nas partes superiores, con cara de cor lavanda, partes inferiores de cor beige e unha gorxa abrancazada. O bico é de cor vermella moi distintivo, único caso desa cor na familia, e ten unha mancha negra na fronte.
O macho ten unha lista superciliar negra, pero as femias carecen dela e teñen unha cor máis cálida na rexión inferior. Os xoves son versións máis apagadas do adulto. Hai catro variacións diferentes de sombreado das partes inferiores e a extensión do branco na gorxa tamén varía.
É un paxaro ruidoso, xa que a súa chamada consta dun repetido «sit-sit-sit».
Taxonomía
Segundo o Congreso Ornitolóxico Internacional e Alan P. Peterson, existen cinco subespecies:
Río Baleo
O río Baleo é un curso fluvial galego, pertence á vertente cantábrica.
Nace a uns 340 m de altitude, nos contrafortes da Faladoira e na Serra do Pando. Desemboca na ría de Ortigueira.
Primeira división española 1939/40
A tempada 1939/40 da Primeira división española foi a novena edición do torneo. Celebrouse entre o 3 de decembro de 1939 e o 28 de abril de 1940.
Foi a primeira edición do torneo logo dunha paréntese de tres anos motivado pola guerra civil española (17 de xullo de 1936 - 1 de abril de 1939).
O Atlético Aviación (actual Atlético de Madrid) proclamouse campión por primeira vez na súa historia.
Severo González Botana
Severo González Botana, finado en Noia en xaneiro de 1922, foi un comerciante e político galego.
Primeira división española 1939/40
Foi a primeira tempada na que participou un equipo galego, o Celta de Vigo.
Promoción pola permanencia
Disputada nun campo neutral en Madrid.
Severo González Botana
Traxectoria
Dono dun comercio-ferretería en Noia. Foi o primeiro presidente da Juventud Republicana de Noia, fundada en 1893. Foi elixido concelleiro de Noia en 1904. Foi nomeado alcalde de Noia en 1909. Dimitiu en decembro de 1910 a causa das revoltas polo imposto de consumos.
Primeira división española 1939/40
Promoción pola permanencia
Celta de Vigo contra Deportivo da Coruña: 1-0
Polo que o Celta salvou a categoría e o Deportivo non logrou ascender.
Severo González Botana
Vida persoal
Casou con Julia Riva Botana e foi pai de María del Carmen González Riva.
Tarhunta-Radu
Tarhunta-Radu foi rei de Arzawa sobre o -1350.
Sucedeu a Madduwattas. Entón as fronteiras do reino eran Tuwanuwa (Tyana, a uns 170 km ao sur de Hattusas) e Uda (non identificada). Foi probabelmente este rei o que tivo contactos diplomáticos con Amenhotep III de Exipto, ao que pediu unha filla en matrimonio, pero probabelmente non lle foi concedida.
Sucedeuno Anzapahhadu.
Izernore
Izernore é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Meteor (satélites)
miniatura|256px|Un Meteor-2. Meteor é unha familia de satélites meteorolóxicos soviéticos e rusos.
Características
Meteor agrupa toda unha serie de familias de satélites meteorolóxicos que comezaron a ser desenvolvidos na época soviética e continuaron evolucionando ata seguir sendo usados pola actual Rusia nas súas formas máis modernas. Os satélites Meteor orixinais comezaron a ser lanzados en 1964 e foron os primeiros satélites meteorolóxicos da Unión Soviética.
Meteor 1
Meteor 1 foi a primeira serie de satélites meteorolóxicos soviéticos. Foron desenvolvidos por VNIIEM, tiñan unha masa duns 2200 kg e estaban estabilizados nos tres eixos, cun corpo presurizado e dous paneis solares. Eran inxectados en órbitas polares duns 600 km de altura. Levaban os seguintes instrumentos a bordo:
Lanzáronse 38 Meteor 1 entre 1964 e 1977, todos mediante foguetes Vostok-2M, aínda que os once primeiros foron nomeados baixo a denominación Kosmos e só a partir da décimo segunda unidade se empezou a usar a denominación Meteor 1. Ademais, as unidades 18, 25 e 28 a 31 coa denominación oficial foron realmente parte da serie Meteor-Priroda.
Meteor 2
Meteor 2 foi a continuación mellorada dos Meteor 1. Levaban a bordo tres cámaras de televisión para o espectro visible e infravermello, un radiómetro de cinco canais e outro para medir densidades de fluxo no espazo próximo á Terra. Meteor 2-21 levaba a bordo ademais un retrorreflector para medicións por láser desde terra.
Lanzáronse 21 Meteor 2 entre 1975 e 1992, os primeiros mediante foguetes Vostok-2M e o resto mediante foguetes Tsiklon-3. Os satélites tiñan unha masa duns 1300 kg e eran inxectados en órbitas polares de 850 x 950 km de altura.
Meteor 3
Meteor 3 foi a terceira xeración de satélites meteorolóxicos polares soviéticos. Tiñan unha masa de entre 2150 e 2250 kg e eran inxectados en órbitas heliosincrónicas. A bordo levaban os seguintes instrumentos:
Lanzáronse 7 Meteor 3 entre 1984 e 1994, o primeiro deles infrutuoso, e todos mediante foguetes Tsiklon-3.
Meteor 3M
Meteor 3M debía ser a serie que continuara aos Meteor 3, pero finalmente se lanzou unha única unidade, co resto sendo canceladas. Meteor 3M-1 levaba a bordo o instrumento estadounidense SAGE-3. Levaba tamén a cámara MR-2000-M1, un radiómetro Klimat e os instrumentos MIVZA, MTVZA, MSU-E, SFM-2, KGI-4C e MSGI-5EI. O satélite, con 2477 kg de masa, foi lanzado o 10 de decembro de 2001 mediante un Zenit-2 a unha órbita polar de 996 x 1016 km de altura e deixou de funcionar o 6 de marzo de 2006 debido a un problema co seu sistema de enerxía, máis alá do seu tempo de vida esperado de 3 anos.
Meteor-M 1
Meteor M é a xeración de satélites que debía substituír os Meteor 3M e da cal se lanzou tamén unha única nave. O satélite, Meteor-M 1, tiña unha masa duns 2900 kg e leva os seguintes instrumentos a bordo:
Foi lanzado o 17 de setembro de 2009 mediante un foguete Soiuz 2-1b Fregat.
Meteor-M 2
Meteor-M 2 é a continuación de Meteor-M 1. Teñen unha masa de 2750 kg e son lanzados mediante foguetes Soiuz-2-1b. Levan os seguintes instrumentos a bordo:
Bolsa adiposa de Bichat
miniatura|275px A bolsa adiposa de Bichat é unha bolsa de tecido graxo localizada na faciana, por diante do óso cigomático.
Unha peculiaridade das bolsas ou bolas de Bichat é que son o último tecido graxo a ser consumido. Polo tanto, a desaparición deste tecido indica un grao severo de inanición.
A Matraca Perversa
A Matraca Perversa é un grupo musical galego, formado entre Compostela e A Estrada contra o ano 2002. A maior parte dos seus membros viñan doutras formacións, algunhas tan relevantes como Xenreira ou Nen@s da Revolta. O estilo da banda estivo dende o principio aberto á experimentación, pero cunha base máis próxima ao ská e aos ritmos latinos.
Traxectoria
A súa primeira formación estábel estaba formada por Marcos Payno (saxo alto e voz), Sevi (saxo tenor e coros), Iago (percusións), Mariano (baixo), Pablito (batería), Manu Payno (trompeta e coros), Jasper (guitarra e voz) e Alex Salgueiro (teclado).
A idea orixinal do grupo era a de facer música de festa e ao mesmo tempo servir como ferramenta de intervención social, cun compromiso político moi marcado. A aparición da banda e a súa primeira popularidade está moi vencellado ao momento social que estaba a vivir a Galiza, tras a catástrofe do Prestige. Nese tempo, A Matraca Perversa, colabora con distintos colectivos como Nunca Máis ou Burla Negra, denunciado a manipulación dos medios da catástrofe. Nesa liña de denuncia está o seu primeiro traballo Mass Circus Media, gravado no 2003 con poucos medios técnicos e distribuído gratuitamente a través da páxina web do grupo.
Entre o ano 2005 e comezos do 2006 o grupo sofre diversos cambios na súa formación, sendo se cadra o máis destacábel a marcha de Marcos Payno. O grupo continúa a súa traxectoria, dando os seus primeiros concertos na outra beira do Atlántico e anunciando un novo disco para o 2007. Porén diversos factores levan a que a banda cese as súas actividades por un longo tempo, non volvendo a aparecer até mediados do 2007, cunha participación no concurso A polo ghit e unha colaboración na homenaxe 120 capadores a Os Diplomáticos de Monte-Alto.
Przemysław (nome)
Przemysław é un nome eslavo polaco que significa alguén que é intelixente ou enxeñoso. É derivado doutro nome polaco, Przemysł. Os seus diminutivos son: Przemek, Przemko, Przemuś e Przemcio.
A forma femenina é Przemysława.
Novela gótica
miniatura|dereita|O Frankenstein de Mary Shelley, ficción gótica do período romántico inglés.
Dragón chinés
miniatura|350px|Detalle dos [[Nove dragóns de Chen Rong, 1244, Dinastía Song.]]
Novela gótica
A novela gótica é un dos subxéneros de novela que se crean no Romanticismo. Orixínase na Inglaterra do século XVIII coa obra de Horace Walpole The Castle of Otranto (1764), como reacción contra os ideais ilustrados que pretendían ofrecer unha explicación racional dos comportamentos e misterios do ser humano.
Dragón chinés
Os dragóns chineses (en 龍) son criaturas lendarias da mitoloxía e o folclore chinés. Os dragóns teñen moitas formas animais como tartarugas, peixe, mais son máis comunmente representados como cobras con catro patas. Os dragóns chineses tradicionalmente simbolizan fortes poderes, particularmente control sobre a auga, a pluviosidade, os tifóns e as inundacións. O dragón é tamén un símbolo de poder, forza, e boa sorte para persoas que son dese signo. Con isto, o Emperador da China normalmente utilizou o dragón como símbolo do seu poder imperial e da súa forza.
Novela gótica
O nacemento dos monstros
No verán de 1816, Percy B. Shelley e a súa esposa Mary visitaron a Lord Byron na casa deste en Suíza. Alí, Byron retou o matrimonio e o seu médico persoal, John W. Polidori, a escribir unha historia de terror. De alí xurdiu a idea de Frankenstein e o relato The Vampyre, escrito por Polidori. Ámbalas dúas historias son o pórtico do xénero de terror moderno: a criatura monstruosa e salvaxe (a Criatura de Frankenstein); e o ser maléfico, pero atractivo e sedutor (o vampiro). Soamente faltaba un terceiro monstro: o propio ser humano que se deixa levar polas súas máis baixas paixóns e que xa aparece no conto O corazón delator por Edgar A. Poe.
O Seixo, Lema, Carballo
O Seixo é un lugar da parroquia de Lema no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 17 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 9 homes e 8 mulleres.
A Picota, Oleiros, Oleiros
A Picota é un lugar da parroquia de Oleiros no concello coruñés de Oleiros.
Provincia de Esfahan
A Provincia de Esfahan (en persa استان اصفهان) ou Isfahán é unha das 30 provincias de Irán de Irán, localizada no centro do país e a súa capital é Isfahán.
Xeografía
A provincia de Isfahán abrangue unha superficie de 107.029 km², e atópase localizada na rexión central de Irán.
Historia
Durante os séculos XVII e XVIII, a cidade de Isfahán foi a capital do Imperio Safávida.
A Corveira de Baixo, Buciños, Carballedo
A Corveira de Baixo é un lugar da parroquia de Buciños que se localiza no concello de Carballedo da comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 7 habitantes (3 mulleres e 4 homes).
Topnimia
O topónimo deriva do latín sitio de corvos, situado nun lugar  baixo. A xente da zona di A Curveira.
A Acea, Meire, Allariz
A Acea é un lugar da parroquia de Meire, no concello ourensán de Allariz, na comarca de Allariz - Maceda. Segundo o IGE, en 2010 tiña 42 habitantes (17 homes e 25 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo "Acea" é o árabe as-saniya, que é un muíño de auga destinado a moer fariña.
Izieu
Izieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
O Piñeiro, Oleiros, Oleiros
O Piñeiro é un lugar da parroquia de Oleiros no concello coruñés de Oleiros.
Francis B. Schulte
Francis B. Schulte, nado o 23 de decembro de 1926 en Filadelfia (Pensilvania, Estados Unidos) e finado o 17 de xaneiro de 2016 no mesmo lugar, foi un eclesiástico católico latino, entre 1988 e 2002 arcebispo metropolitano de Nova Orleáns.
Furón bravo
O tourón ou furón bravo (Mustela putorius), tamén coñecido como turón común, negro ou turón do bosque, furón europeo, ou furón salvaxe, é un pequeno carnívoro da familia dos mustélidos, espallado por gran parte de Europa, o norte de África e Asia occidental. O tourón foi domesticado en tempos antigos co fin de que cazase coellos para o home, dando como resultado ao furón (Mustela putorius furo).
Características físicas
A cor da pelaxe varía entre gris, marrón e amarelento no lombo, sendo negro en patas e bandullo. Un par de bandas brancas rodean os ollos, illando un característico antiface escuro en torno a eles. Tamén son de cor branca a boca e as orellas. Posúen un total de 34 dentes.
Normalmente, en liberdade non superan os 7 ou 8 anos.
Hábitat
O tourón pode vivir case en calquera lugar que lle procure un lugar onde agocharse dende o cal poida axexar ás súas presas, incluíndo bosques, zonas de matogueira, pradeiras, terreos rochosos e ribeiras dos ríos. O territorio que reclama cada animal pode achegarse aos 2 quilómetros cadrados.
A distribución deste animal na Península Ibérica ocupa a maior parte desta, aínda que nos últimos anos viuse expulsado de moitas zonas debido á desertización e os incendios forestais. Atópase protexida en gran parte de Europa.
Os seus principais inimigos son as rapaces nocturnas, as grandes serpes como a víbora e a cobra bastarda e os carnívoros grandes coma o raposo e mailo lobo.
Identificación na natureza
Malia seren difíciles de ver polo naturalista afeccionado, dada a súa capacidade para agocharse na maleza e no soutobosque, pódense identificar doadamente varios indicios da súa presenza, como poden ser as pegadas, sons e excrementos.
As pegadas son semellantes ás da marta cibelina, pero de menor tamaño. Constan de 4 ou 5 dedas coa impresión das poutas non retráctiles ben desenvolvida. As pegadas das patas traseiras miden máis que as das patas dianteiras, e ocasionalmente aparecen acompañadas da marca deixada pola cola no barro ou a neve.
Alimentación
Ademais de pequenos mamíferos (ratas, ratos, coellos, lebres, toupas, furafollas...), o tourón pode capturar tamén aves, peixes, anfibios, réptiles e caranguexos de río. Complementa a súa dieta con insectos e as larvas destes, así como sementes e bagas. Tamén consome ovos, aínda que non rompe a casca destes, senón que só a fende e bebe o seu interior a través dun pequeno buraco. O seu baixo perfil e versatilidade permítelle cazar en calquera sitio, ata baixo a auga. Localiza as súas presas con facilidade grazas ao seu fino oído, vista aguda e sobre todo polo olfacto.
Reprodución
Os touróns son animais solitarios, polo que só conviven con outros membros da súa especie durante a época de celo e cría. O período de apareamento acontece entre febreiro e abril, data na que os machos deixan os seus hábitos nocturnos, vólvense agresivos e poden observarse doadamente berrando e pelexándose durante todo o día. Cando un deles resulta vencedor, aproxímase á femia e sométea trabándolle no pescozo, procedendo a copular mentres lanza todo tipo de ruídos característicos.
Tras 6 semanas de xestación a femia pare de 3 a 12 crías que nacen case espidas e totalmente desvalidas no seu niño, xeralmente un tobo de coello ampliado ou un oco na base dunha árbore. O pouco pelo que teñen é completamente agrisado e non comeza a diferenciarse ata as 3 semanas de idade. Logo da cuarta semana abren os ollos e deixan de mamar antes da sétima. Tras ser adestrados na caza pola súa nai, os novos touróns independízanse aos dous ou tres meses, mais non poden reproducirse ata logo dos nove meses, chegando ás veces a tardar ata dous anos en realizar a súa primeira cópula.
Genaro Blanco Roo
Genaro Blanco Roo, nado en Noia cara a 1868 e finado no mesmo concello en febreiro de 1957, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Traballaba no Rexistro da Propiedade de Venancio Vidal Reino. Foi elixido concelleiro de Noia en 1905 e continuou nas sucesivas eleccións até 1923. Foi nomeado alcalde en 1914, cesando en 1916. Volveu ser alcalde en 1918, substituíndo a Arturo Pérez Neu, quen non chegou a posesionarse do cargo. Foi apoderado de Eduardo Gasset nos seus intereses mineiros. Presentou unha candidatura como Fuerzas Liberales ás eleccións do 14 de abril de 1931, que foi derrotada (3 concelleiros fronte a 16). Foi nomeado deputado provincial en 1933.
Morea salferida
Características
Os machos poden chegar a alcanzar os 100 cm de lonxitude total.
Óso cigomático
miniatura|250px|Óso cigomático esquerdo O óso cigomático é un óso da faciana tamén coñecido como malar. Presenta dúas caras, catro bordos e catro ángulos. Articúlase tanto con ósos do cranio (frontal, temporal e esfenoide) coma con ósos da faciana (maxilar superior). É ademais un óso dobre.
Cara anterior
É unha superficie lisa, destinada á inserción de dous músculos da mímica: o cigomático maior e o menor.
Cara posterior
Forma parte da fosa cigomática. Relaciónase co músculo temporal
Bordo superior
Serve para articularse coa apófise orbitaria externa do frontal.
Bordo inferior
Articúlase co maxilar inferior.
Bordo anterior
É un punto bastante superficial do óso. Relaciónase coa bolsa adiposa de Bichat.
Bordo posterior
Articúlase coa apófise cigomática do temporal constituíndo o arco cigomático.
Ángulo supero-interno
Forma parte da parede externa da órbita.
Ángulo supero-externo
Relaciónase co músculo temporal.
Ángulo infero-externo
Relaciónase co músculo maseter
O ángulo infero-interno atópase unido ó maxilar superior.
Skruostakaulis
Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla
miniatura|dereita|280px|Letreiro co plano da Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla. A Ruta do Mar de Arousa e Ulla ou Ruta Marítima Xacobea conmemora a chegada por mar do corpo do apóstolo Santiago a Galicia, logo do seu martirio en Xerusalén; ordenou Herodes Agripa I a súa decapitación no ano 44.
A antiga lenda xacobea, recollida nos textos medievais, relata que tralo martirio algúns discípulos de Santiago recolleron o seu corpo decapitado e trasladárono a través de todo o Mediterráneo e da costa atlántica ibérica ata Iria Flavia. A travesía fixérona na célebre "barca de pedra"; a tradición conta que foi no Pedrón, unha ara romana dedicada a Neptuno, onde se amarrou a barca do Apóstolo logo da longa viaxe.
Os dous discípulos que acompañaron o corpo de Santiago ata Galicia, Teodoro e Atanasio, tiveron que andar espelidos para se enfrontar á obstinación da raíña Lupa e a furia dos lexionarios romanos acantoados na cidade de Dugium (preto de Fisterra). No carro de bois que portaba o corpo do Apóstolo, vencidos os perigos, seguiron o seu camiño ata soterraren os seus restos no monte Libredón (Santiago de Compostela).
A conmemoración anual da Translatio Xacobea a través da ría de Arousa, promovida pola Fundación Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla, celébrase a finais de xullo ou principios de agosto. Non se lle outorga ó peregrino a Compostela trala realización do percorrido, no canto obtense o Diploma Traslatio Xacobea. miniatura|Translación do Apóstolo na Fonte do Carme en [[Padrón.]]
Historia
miniatura|esquerda|120px|A estrela sobre a arca de mármore. Escudo de Arzúa. No ano 813, durante o reinado de Afonso II, o ermitán Paio divisou preto do castro Libredón unha estrela sobre unha arca de mármore, avisou de contado ó bispo de Iria Flavia Teodomiro, quen acudiu axiña. Atoparon un sepulcro onde había tres corpos, un deles degolado e coa cabeza baixo do brazo; atribuíronlle os restos ó apóstolo Santiago.
Onde se descubriu o sartego foi erixido un mausoleo no que repousan os tres corpos, coincidindo coa tradición de que os discípulos Atanasio e Teodoro foron soterrados a carón de Santiago apóstolo.
Decatándose o rei Afonso II da transcendencia do descubrimento do sepulcro ou Inventio Xacobea, peregrinou ó sartego no mesmo ano. Ordenou edificar unha igrexa arredor da tumba, estendendo a nova por toda a Europa cristiá. O achado do sepulcro daríalle ós cristiáns o pulo necesario na loita contra os musulmáns na península Ibérica.
Afonso III o Magno peregrinou no 872 e volveu no 874 coa raíña Ximena; ordenou edificar unha nova basílica, que consagraron no ano 899. O culto a Santiago foise estendendo progresivamente.
A lenda xacobea
miniatura|Cidade vella de [[Iafa.]] Xorden arredor da figura do apóstolo Santiago unha serie de lendas que se acrecentan tralo descubrimento do sepulcro, aumentando a súa sona. Segundo a tradición cristiá predicou o apóstolo na Hispania romana, regresando logo dun tempo a Xerusalén, foi daquela cando Herodes Agripa I o mandou apresar arredor do ano 44, ordenando que fose decapitado.
A lenda xacobea recollida nos textos medievais relata que os discípulos de Santiago apóstolo Anastasio e Teodoro recolleron o corpo decapitado e trasladárono dende o porto de Iafa a través de todo o Mediterráneo e da costa atlántica ibérica ata Iria Flavia, facendo a travesía na "barca de pedra", que amarraron no Pedrón, logo da longa viaxe. miniatura|esquerda|O [[Pico Sacro.]] Presentáronse os discípulos diante da raíña Lupa coa intención de atopar un lugar onde dar repouso ó seu mestre; Lupa desconcertada enviounos perante o gobernador de Dugium, preto de Fisterra, quen manda apresar ós intrusos de contado. Mais conseguen escapar os discípulos regresando xunto á raíña.