cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Replicación do ADN
Estruturas do ADN
O ADN normalmente ten unha estrutura bicatenaria na que as dúas cadeas ou febras se trenzan entre si formando a característica dobre hélice. Cada febra do ADN é unha cadea formada por catro tipos de nucleótidos, cada un dos cales contén o azucre desoxirribosa, un fosfato, e unha base nitroxenada ou nucleobase (hai catro: adenina, citosina, guanina, e timina, abreviadas como A, C, G e T). A adenina e guanina do ADN son purinas, mentres que a citosina e a timina son pirimidinas. Estes nucleótidos forman enlaces fosfodiéster, creando o esqueleto desoxirribosa-fosfato da dobre hélice do ADN, mentres que as nucleobases están situadas na parte interior da hélice. As bases dos nucleótidos son complementarias coas da febra oposta e enlázanse coas de enfronte por pontes de hidróxeno para formar pares de bases. Os pares son A=T (con dúas pontes de hidróxeno), e C≡G (con tres pontes de hidróxeno).
As febras de ADN teñen unha direccionalidade, e os dous extremos dunha febra monocatenaria denomínanse "extremo 3' (tres prima)" e "extremo 5' (cinco prima)". Por convención, se se dá a secuencia de bases dunha febra monocatenaria do ADN, o extremo esquerdo da secuencia é o 5', e á dereita estará o extremo 3'. As febras dunha dobre hélice son antiparalelas, e unha delas vai de 5' a 3' mentres que a febra oposta vai de 3' a 5'. Os números destes termos refírense ao átomo de carbono da desoxirribosa ao cal se une o seguinte fosfato da cadea. A direccionalidade ten consecuencias na síntese de ADN, porque a ADN polimerase só pode sintetizar o ADN nunha dirección engadindo nucleótidos ao extremo 3' dunha febra de ADN (a síntese do ADN é en dirección 5'-3').
O apareamento de bases complementarias no ADN por medio de pontes de hidróxeno significa que a información contida en cada febra é redundante. Os nucleótidos dunha febra sinxela poden utilizarse para reconstruír nucleótidos sobre a febra de nova síntese complementaria.
ADN polimerase
miniatura|250px|dereita| As ADN polimerases engaden nucleótidos ao extremo 3' dunha febra de ADN. Se por accidente se incorpora un nucleótido non complementario, a polimerase queda inhibida para continuar a extensión da febra. A actividade de corrección de probas elimina o nucleótido non complementario e a extensión da febra continúa.
As ADN polimerases son unha familia de encimas que levan a cabo todas as formas de replicación do ADN. As ADN polimerases en xeral non poden iniciar a síntese de novas febras partindo de cero, senón que só poden estender unha febra de ADN ou ARN xa existente apareada cunha febra molde. Para empezar a síntese, debe crearse un curto fragmento de ARN, chamado cebador ou primer, que se aparea coa febra molde do ADN.
A ADN polimerase engade unha nova febra de ADN estendendo o extremo 3' dunha cadea de nucleótidos existente, engadindo a ela un a un novos nucleótidos que son complementarios cos da febra molde por medio da creación de enlaces fosfodiéster. Os nucleótidos necesarios chegan á zona de síntese do ADN en forma de nucleósidos trifosfato, pero incorpóranse ao ADN en forma de nucleótidos (monofosfato). Precisamente, a enerxía para este proceso de polimerización do ADN procede da hidrólise dos enlaces fosfoanhidro de fosfato de alta enerxía entre os tres fosfatos dos nucleósidos trifosfato. (propiamente falando os nucleótidos teñen un só fosfato, e se teñen máis denomínanse nucleósidos difosfato ou trifosfato). Cando se engade un nucleótido a unha febra de ADN en crecemento, a formación dun enlace fosfodiéster entre o fosfato proximal do nucleótido á cadea en crecemento vai acompañado da hidrólise dun enlace de alta enerxía coa liberción dos dous fosfatos distais en forma de pirofosfato. A hidrólise encimática do pirofosfato resultante en dous fosfatos inorgánicos separados consome un segundo enlace fosfato de alta enerxía e fai que a reacción sexa irreversible.
En xeral, as ADN polimerases son moi exactas na súa actividade de replicación, e teñen unha taxa de erro intrínseca de menos dun erro por cada 107 nucleótidos engadidos. Ademais, algunhas ADN polimerases teñen tamén unha capacidade de corrección de probas, polo que poden quitar nucleótidos do extremo dunha febra en crecemento para corrixir as bases mal apareadas. Finalmente, os mecanismos de reparación de erros de apareamento post-replicación revisan os erros que poida ter o ADN, e son quen de distinguir erros de apareamento que hai na febra de nova síntese con respecto á secuencia da febra orixinal. En conxunto, estes tres pasos de discriminación permiten unha fidelidade de replicación de menos dun erro por cada 109 nucleótidos engadidos.
A taxa de replicación do ADN nunha célula viva foi medido como a taxa de elongación do ADN do fago T4 na bacteria Escherichia coli infectada polo fago. Durante o período de incremento de ADN exponencial a 37 °C, a velocidade é de 749 nucleótidos por segundo. A taxa de mutación por par de bases por replicación durante a síntese do ADN do fago T4 é de 1,7 por 108. Esta replicación é, pois, abraiantemente rápida e exacta.
Replicación semiconservadora
miniatura|dereita|300px|Representación gráfica das tres hipóteses sobre a replicación do [[ácido desoxirribonucleico|ADN a) Conservadora b) Dispersante c) Semiconservadora.]]
Na década de 1950 había tres hipóteses sobre a replicación do ADN en canto á conservación das febras orixinais nas moléculas replicadas. Estas hipóteses eran as seguintes:
O experimento de Meselson e Stahl realizado na bacteria Escherichia coli en 1958 demostrou que a hipótese correcta era a semiconservadora, é dicir, cada molécula de ADN replicada ten unha febra completa orixinal e unha febra completa de nova síntese.
Proceso de replicación
A replicación do ADN, como todos os procesos de polimerización biolóxica, ten lugar por medio de tres etapas coordinadas e catalizadas encimaticamente, que son: iniciación, elongación e terminación.
Elongación
A ADN polimerase ten unha actividade 5'-3'. Todos os sistemas de replicación do ADN coñecidos requiren un grupo 3'-hidroxilo libre para que se poida iniciar a síntese (Nota: o ADN é lido en dirección 3' a 5' mentres que a nova febra sintetízase na dirección 5' a 3'). Distínguense catro mecanismos de iniciación da síntese, que son:
O primeiro destes mecanismos é o mellor coñecido e é o utilizado polos organismos celulares. Neste mecanismo, unha vez que as dúas febras están separadas, a primase engade cebadores de ARN a febras molde. A febra guía (líder, condutora ou continua) recibe un cebador de ARN mentres que a febra retardada (ou descontinua) recibe varios. A ADN polimerase estende a febra guía de forma continua desde o cebador con alta procesividade, mentres que a febra retardada esténdese de forma descontinua desde cada un dos cebadores, formando fragmentos de Okazaki (de aí que tamén se chamen febra continua e descontinua). A RNase retira os fragmentos de cebador de ARN, e unha ADN polimerase de baixa procesividade distinta da polimerase replicativa entra para encher con ADN os ocos onde estaban os cebadores. Cando isto se completa, atópase unha soa amosega na febra guía e varias amosegas na febra retardada. Un encima ligase actúa agora para encher estas amosegas, completando así a nova molécula de ADN replicada. Por tanto, a febra retardada ou descontinua, que estaba formada por fragmentos de Okazaki separados, faise finalmente continua.
A primase usada neste proceso difire significativamente entre bacterias e arqueas/eucariotas. As bacteias usan unha primase que pertence á superfamilia da proteína DnaG, que contén un dominio catalítico de tipo pregamento TOPRIM. O pregamento TOPRIM contén unha parte central α/β con catro febras conservadas nunha topoloxía de tipo Rossmann. Esta estrutura tamén se encontra nos dominios catalíticos da topoisomerase Ia, topoisomerase II, a familia OLD de nucleases e nas proteínas de reparación do ADN relacionadas coa proteína RecR.
A primase utilizada por arqueas e eucariotas contén unha versión moi conservada derivada do motivo de recoñecemento do ARN (RRM). Esta primase é estruturalmente similar a moitas ARN polimerases dependentes de ARN virais, transcriptases inversas, ciclases xeradoras de nucleótidos cíclicos e ADN polimerases das familias A/B/Y que están implicadas na replicación e reparación do ADN. Na replicación eucariota, a primase forma un complexo coa Pol α.
No proceso de replicación do ADN as ADN polimerases teñen diferentes papeis. En E. coli, a ADN Pol III é o encima polimerase principal responsable da replicación do ADN. Ensámblase no complexo de replicación na forquita de replicación que presenta unha procesividade extremadamente alta, e permanece intacto en todo o ciclo de replicación. Ao contrario, a ADN Pol I é o encima responsable da substitución dos cebadores de ARN por ADN. A ADN Pol I ten unha actividade de exonuclease 5' a 3' ademais da súa actividade de polimerase, e usa a súa actividade exonuclease para degradar os cebadores de ARN por diante del a medida que estende a febra de ADN por detrás del, nun proceso chamado traslado de amosega (nick translation). A Pol I é moito menos procesiva que a Pol III porque a súa función principal na replicación do ADN é crear moitos tramos de ADN curtos e non uns poucos tramos moi longos.
En eucariotas, o encima de baixa procesividade Pol α, axuda a iniciar a replicación. Os encimas de alta procesividade son a Pol δ e a Pol ε.
A medida que continúa a síntese de ADN, as febras de ADN orixinais seguen desenrolándose a cada lado da burbulla de replicación, formando unha forquita de replicación con dous brazos. Nas bacterias, que teñen unha única orixe de replicación no seu cromosoma circular, este proceso xera unha "estrutura en theta" (que lembra á letra grega theta, θ). Ao contrario, os eucariotas teñen cromosomas máis longos e lineares e inician a replicación desde moitas orixes en cada cromosoma.
Forquita de replicación
dereita|miniatura|Esquema da forquita de replicación. a: molde, b: febra guía, c: febra retardada, d: forquita de replicación, e: cebador, f: [[fragmento de Okazaki.]] miniatura|300px|dereita|Na forquita de replicación do ADN actúan moitos encimas.
A forquita de replicación ou forcada de replicación é unha estrutura que se forma no núcleo durante a replicación do ADN. É creada pola acción das helicases, que rompen as pontes de hidróxeno que mantiñan unidas as dúas febras do ADN. A estrutura resultante ten dúas ramificacións ou brazos da forquita, cada unha constituída por unha soa febra do ADN. Estas dúas febras serven como moldes para as fibras guía e retardada, que se crean cando a ADN polimerase introduce nucleótidos complementarios sobre os moldes; os moldes poden denominarse molde da febra guía e molde da febra retardada.
Febra guía
A febra guía (ou líder ou condutora ou continua) é a febra do ADN nacente que está sendo sintetizada na mesma dirección en que avanza a forquita de replicación en crecemento. Unha polimerase fai a "lectura" da febra guía molde e engade nucleótidos complementarios á febra guía nacente de forma continua.
A polimerase implicada na síntese da febra guía é a ADN polimerase III (ADN Pol III) en procariotas e a Pol δ en eucariotas. A Pol ε pode substituír a Pol δ en circunstancias especiais.
Febra retardada
A febra retardada (ou atrasada ou descontinua) é a febra de ADN nacente cuxa dirección de síntese é oposta á dirección de crecemento da forquita de replicación. Debido a esta orientación, a replicación da febra retardada é máis complicada comparada coa da febra guía.
A febra retardada sintetízase en segmentos curtos separados (descontinuos). Sobre a febra retardada molde, unha primase "le" o mode de ADN e inicia a síntese dun cebador de ARN curto complementario. Unha ADN polimerase estende os segmentos cebados, formando fragmentos de Okazaki (que constan de ARN e ADN). Os cebadores de ARN son despois eliminados e substituídos por ADN, polo que todo o fragmento de Okazaki é agora de ADN, e os fragmentos de ADN separados son unidos por unha ADN ligase formando unha febra continua.
A responsable da extensión (con ADN) dos cebadores (de ARN) engadidos durante a replicación da febra retardada é a ADN polimerase III (en procariotas) ou a Pol δ (en eucariotas). A eliminación dos cebadores realízaa a ADN polimerase I (en procariotas) e a Pol δ (en eucariotas). A primase eucariota é intrínseca á Pol α. En eucariotas, a Pol ε axuda á reparación durante a replicación do ADN.
Dinámica da forquita de replicación
Os ADN monocatenarios espidos tenden a pregarse sobre si mesmos formando estruturas secundarias; estas estruturas poden interferir co movemento da ADN polimerase. Para evitar isto, únese ao ADN unha proeínas de unión á febra sinxela ata que se sintetiza unha segunda febra, o que impide a formación da mencionada estrutura secundaria.
As proteínas abrazadeira forman unha abrazadeira escorregante arredor do ADN, o que axuda á ADN polimerase a manter o contacto co seu molde, o que contribúe á procesividade. A cara interna da abrazadeira permite que o ADN se enfíe a través dela. Unha vez que a polimerase chega ao final do molde ou detecta ADN bicatenario, a abrazadeira escorregante sofre un cambio conformacional que libera a ADN polimerase. As proteínas de carga da abrazadeira utilízanse para cargar inicialmente a abrazadeira sobre o ADN, xa que rcoñecen a zona de unión entre o molde e os cebadores de ARN. :274-5
Proteínas que inteveñen na replicación do ADN
Na forquita de replicación, ensámblanse moitos encimas sobre o ADN formando unha máquina molecular complexa chamada replisoma en moitos organismos. A seguinte é unha lista dos principais encimas de replicación que forman parte do replisoma:
Maquinaria de replicación
As maquinarias de replicación constan de factores implicados na replicación do ADN e aparecen nas febras monocatenarias molde do ADN. As maquinarias de replicación inclúen os primosotores, que son encimas de replicación, como os seguintes: ADN polimerase, ADN helicases, abrazadeiras do ADN e ADN topoisomerases, e tamén as proteínas de replicación, como por exemplo as proteínas de unión á febra sinxela do ADN (SSB). Nas maquinarias de replicación estes compoñentes coordínanse. Na maioría das bacterias, todos os factores implicados na replicación do ADN están localizados en forquitas de replicación e os complexos permanecen nas forquitas durante a replicación do ADN. Estas maquinarias de replicación denomínanse replisomas ou sistemas de ADN replicase, termos que orixinalmente se aplicaban de forma xenérica ás proteínas localizadas nas forquitas de replicación. Non obstante, nas células eucariotas e nalgunhas células bacterianas non se forman replisomas.
Como as maquinarias de replicación non se moven do seu sitio en relación ao ADN molde, estas fábricas ou factorías denomínanse factorías de replicación. Nunha imaxe descritiva alternativa, as factorías de ADN son similares a proxectores, e os ADNs son como filmes cinematográficos que van pasando continuamente polos proxectores. No modelo da factoría de replicación, despois de que ambas as ADN helicases para a febra retardada e a guía se cargan nos ADNs molde, as helicasaes móvense ao longo dos ADNs unha en dirección á outra ata que chocan. As helicases permanecen asociadas durante o resto do proceso de replicación. Peter Meister et al. observaron os sitios de replicación directamente no lévedo de xemación monitorizando ADN polimerases α etiquetadas con proteína fluorescente verde (GFP). Detectaron a replicación do ADN de pares de loci etiquetados espazados simetricamente desde unha orixe de replicación e atoparon que a distancia entre os pares diminuía marcadamente co tempo. Este descubrimento indica que o mecanismo da replicación do ADN funciona con dúas factorías de ADN. É dicir, cárganse parellas de factorías de replicación nas orixes de replicación e as factorías asócianse unha coa outra. Ademais, os ADNs molde móvense ás factorías, o cal produce unha extrusión dos ADNs monocatenarios molde e os ADNs nacentes. O descubrimento de Meister é a primeira proba directa do modelo da factoría de replicación. Posteriores investigacións indicaron que as ADN helicases forman dímeros en moitas células eucariotas e as maquinarias de replicación bacterianas permanecen nunha soa localización intranuclear durante a síntese de ADN.
As factorías de replicación realizan o desenredo das cromátides irmás. Este desenredo é esencial para distribuír as cromátides nas células fillas despois da replicación do ADN. Como as cromátides fillas despois da replicación do ADN se manteñen unidas entre si por medio de aneis de proteínas cohesinas, a única oportunidade que hai de desenredalas é na replicación do ADN. A fixación de maquinarias de replicación como factorías de replicación pode mellorar a taxa de éxito na replicación do ADN. Se a forquita de replicación se movese libremente nos cromosomas, a catenación de núcleos agravaríase e impediría a segregación mitótica.
Terminación
Os eucariotas inician a replicación do ADN en múltiples puntos do cromosoma, e modo que as forquitas de replicación acaban encontrándose e terminanado en moitos puntos do cromosoma; estes non se sabe que estean regulados de ningún modo particular. Como os eucariotas teñen cromosomas lineares, a replicación do ADN non pode chegar ao punto final máis extremo dos cromosomas, senón que acaba un pouco antes na rexión do telómero que é unha zona de ADN repetitivo preto dos extremos. Isto acurta os telómeros da febra de ADN filla. O acurtamento dos telómeros é un proceso normal nas células somáticas. Como resultado, as células só poden dividirse un certo número de veces antes de que a mencionada perda de ADN impida máis divisións (isto denomínase límite de Hayflick). Nas células da liña xerminal, que pasan ao ADN á seguinte xeración, o encima telomerase estende as secuencias repetitivas da rexión do telómero para impedir a súa degradación. A telomerase non está normalmente activa nas células somáticas, pero en ocasións pode estalo por erro, o que podería orixinar a formación dun cancro. Unha actividade da telomerase incrementada é unha das marcas distintivas do cancro.
A terminación require que o progreso da forquita de replicación do ADN deba parar ou ser bloqueado. A teminación nun locus específico, cando ocorre, implica a interacción entre dous compoñentes: (1) unha secuencia de sitio de terminación no ADN, e (2) unha proteína que se une a esta secuencia para deter fisicamente a replicación do ADN. En varias especies de bacterias, esta denomínase proteína de unión ao sitio de término da replicación ou proteína Ter.
Como as bacterias teñen cromosomas circulares, a terminación da replicación ocorre cando se encontran dúas forquitas de replicación no extremo oposto do cromosoma parental. E. coli regula este proceso utilizando secuencias de terminación que, cando se unen á proteína Tus, só permiten que pase unha dirección de forquita de replicación. Como resultado, as forquitas de replicación están obrigadas a encontrarse sempre na rexión de terminación do cromosoma.
Regulación
miniatura|150px|O [[ciclo celular das células eucariotas.]]
Eucariotas
Nos eucariotas, a replicación do ADN está controlada no contexto do ciclo celular. A medida que a célula crece e se divide, progresa a través das distintas fases do ciclo celular. A replicación do ADN ten lugar durante a fase S (fase de síntese de ADN). O avance da célula eucariota polas sucesivas fases do ciclo está controlado por puntos de control do ciclo celular. A progresión por estes puntos de control (checkpoints) está controlada por complexas interaccións entre varias proteínas, entre as que están as ciclinas e as quinases dependentes de ciclina. A diferenza das bacterias, o ADN eucariota replícase dentro dos límites do núcleo (pero hai tamén ADN nas mitocondrias e cloroplastos).
As replicacións dos xenomas do cloroplasto e mitocondrial ocorren independentemente do ciclo celular, por medio do proceso da replicación de bucle D.
Foco de replicación
En células de vertebrados, os sitios de replicación concéntranse en localizacións chamadas focos de replicación. Os sitios de replicación poden ser detectados por inmunomarcaxe das febras fillas e encimas de replicación monitorizan os factores de replicación etiquetados con GFP. Utilizando estes métodos encontrouse que na fase S do ciclo celular aparecen focos de replicación de varios tamaños e posicións e o seu número por núcleo é moito menor que o número de forquitas de replicación xenómicas.
P. Heun et al.(2001) rastrexaron os focos de replicación etiquetados con GFP en células de lévedo de xemación e atoparon que as orixes de replicación se moven constantemente nas fases G1 e S e a súa dinámica decrece significativamente na fase S. Tradicionalmente, pensábase que os sitios de replicación eran fixados na estrutura espacial dos cromosomas pola matriz nuclear ou proteínas laminas. Os resultados de Heun negan este concepto tradicional, xa que os lévedos de xemación non teñe laminas, e os seus datos apoian que as orixes de replicación se autoensamblan e forman focos de replicación.
A formación de focos de replicación está regulada polo disparo (inicio da replicación) das orixes de replicación, controlado espacial e temporalmente. D. A. Jackson et al.(1998) revelaron que as orixes veciñas dispáranse simultaneamente nas células de mamíferos. A xustaposición espacial dos sitios de replicación produce o agrupamento das forquitas de replicación. A agrupación rescata as forquitas de replicación bloqueadas e favorece o progreso normal das forquitas de replicación. O progreso das forquitas de replicación é inhibido por moitos factores, como a colisión con proteínas ou con complexos que se unen fortemente ao ADN, a deficiencia de desoxirribonucleósidos trifosfato (dNTPs), as amosegas nos moldes de ADN etc. Se as forquitas de replicación quedan bloqueadas e as secuencias restantes a partir da forquita bloqueada non son replicadas, as febras fillas teñen sitios non replicados obtidos en amosegas. Os sitios non replicados nas febras parentais manteñen as outras febras unidas pero non as febras fillas. Por tanto, as cromátides irmás resultantes non poden separarse xuntas e non poden repartirse entre as dúas células fillas. Cando as orixes veciñas se disparan e a forquita a partir dunha das orixes queda bloqueaa, unha forquita que partiu doutra orixe accede en dirección oposta á da forquita bloqueada e duplica os sitios non replicados.
Bacterias
miniatura|200px|A proteína Dam [[metilación|metila a adenina dos sitios GATC despois da replicación.]]
A maioría das bacterias non pasan por un ciclo celular ben definido senón que copian continuamente o seu ADN; durante o seu rápido crecemento, isto pode ter como resultado que se produzan concorrentemente moitas roldas de replicación. En E. coli, que é a bacteria mellor estudada, a replicación do ADN está regulada por varios mecanismos, incluíndo os seguintes: a hemimetilación e secuestro da secuencia de orixe, a proporción de ATP con respecto ao ADP, e os niveis da proteína DnaA. Todo isto controla a unión de proteínas iniciadoras ás secuencias de orixe.
Como E. coli metila as secuencias GATC do ADN, a síntese de ADN dá lugar a secuencias hemimetiladas. Este ADN hemimetilado é recoñecido pola proteína SeqA, que se une e secuestra a secuencia orixe; ademais, a DnaA (necesaria para a iniciación da replicación) únese peor ao ADN hemimetilado. Como consecuencia, as orixes que acaban de ser replicadas non poden iniciar inmediatamente outra rolda de replicación do ADN.
O ATP acumúlase cando a célula está nun medio rico, o que desencadea a replicación do ADN unha vez que a célula alcanzou un tamaño específico. O ATP compite co ADP para unirse á proteína DnaA, e o complexo DnaA-ATP pode iniciar a replicación. Certo número de proteínas DnaA son tamén necesarias para a replicación, xa que cada vez que se copia unha orixe, o número de sitios de unión para a DnaA duplícase, polo que se require a síntese de máis DnaA para posibilitar outra iniciación da replicación.
Wishing I Was There
Wishing I Was There é o terceiro single da cantante australiana Natalie Imbruglia, lanzado o mercado o 25 de maio do ano 1998 baixo o selo RCA e producido por Phil Thornalley. A cara B do single é a canción "Why", unha canción escrita por Imbruglia e Matt Bronleewe.
Lacuna Coil
Lacuna Coil é un grupo de metal gótico formado en Milán, Italia en 1994. Antigamente foron coñecidos como Sleep of Right e Ethereal.
Historia
miniatura|dereita|250px|A banda nun concerto, na cidade de [[Imola]] A música de Lacuna Coil está inspirada na cultura gótica e Nu Metal, usando acordes de guitarra melódicos, alternando voces pesadas e un pouco de influencia pop. Sengundo as súas propias declaracións, a banda está influenciada por grupos coma Paradise Lost, Tiamat, Septic Flesh e Type O Negative.
A banda formouse en 1994 co nome de Sleep of Right. Logo, en 1995, cambiáronse o nome a Ethereal, e asinaron un contrato coa casa discográfica Century Media en 1997. Atopando que o nome Ethereal xa era doutra banda, decidiron renomearse como Lacuna Coil (que significa «espiral baleiro» en italiano).
Nese entón, o grupo estaba composto por Cristina Scabbia, Andrea Ferro e Marco Coti Zelati. A banda gravou un EP, homónimo á banda, e emprenderon un xira apoiando aos compañeiros de discográfica Moonspell. Nesta xira uníronse á banda Cristián Migliore e Cristián Mozzati, guitarrista e batería respectivamente.
Logo gravaron o seu primeiro LP, In A Reverie, e uniuse á banda o guitarrista Marco Biazzi. A banda realizou outra vira por Europa, acompañando á banda Skyclad.
En 2002, o grupo lanzou o albúm Comalies, que foi aclamado pola crítica do heavy metal en todos os recunchos do mundo. Un ano despois, o primeiro sinxelo deste albúm, Heaven's A Lie, comezou a atraer a atención e lanzou á banda ao estrellato. O segundo sinxelo, Swamped, tamén se converteu nun grande éxito e foi usado na banda sonora do videoxogo Vampire:The Masquerade - Bloodlines e tamén na película Resident Evil: Apocalypse. Graváronse vídeos para ambos sinxelos e foron transmitidos continuamente pola MTV, estendendo a popularidade da banda.
A principios de 2006, o grupo lanzou o seu álbum Karmacode, a secuela do grande éxito mundial que representou Comalies.
2007
2007 (MMVII) foi designado:
A Grela, Vigo, Cambre
A Grela é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 20 habitantes (8 homes e 12 mulleres).
O termo A Grela procede dunha resegmentación de latín agrĕlla, diminutivo de agra, ou peza de terra, onde se interpreta ese a- inicial como artigo.
Xanthomonas
Xanthomonas é un xénero de proteobacterias, moitas das cales causan doenzas nas plantas. A maioría das variedades de Xanthomonas están dispoñíbeis na National Collection of Plant Pathogenic Bacteria (NCPPB) do Reino Unido e noutras coleccións internacionais de culturas coma a ICMP en Nova Zelandia, CFBP en Francia e VKM en Rusia. Tamén na M.T.C.C. da India.
Patoxénese en plantas
Xanthomonas pode infectar unha variedade de especies incluíndo a pementeira, o arroz, os cítricos, a tomateira, o algodoeiro e a soia. Algúns tipos de Xanthomonas causan máculas localizadas nas follas, mais outros esténdense sistematicamente e causan podremias nedras ou a destrución da folla. Inxectan un número de proteínas efectoras, incuíndo efector TAL, no interior das plantas.
Club Deportivo Mensajero
O Club Deportivo Mensajero-La Palma é un club de fútbol español da localidade de Santa Cruz de la Palma, na illa de La Palma. Fundouse en 1922 e compite na Segunda División B.
LeAnn Rimes
Margaret LeAnn Rimes, máis coñecida como LeAnn Rimes, nada en Jackson o 28 de agosto de 1982, é unha das máis famosas cantantes de música country e pop americana do século XXI. Descuberta en 1996 na música country, aos 13 anos. O seu primeiro álbum, “Blue”, chegou a nº1 no Top Country Álbuns e foi certificado “multi-platina” en vendas. Aos 20 anos, xa tiña vendido máis de 34 millóns de copias.
O comezo da carreira
Natural de Jackson, no Mississippi, a cantante comezou a cantar antes dos dous anos, e aos 11, xa vivindo en Texas, gravou "All That", o seu primeiro álbum de cancións orixinais. O éxito que obtivo, lanzado por unha pequena editora independente, chamou a atención da Curb Records, que editou "Blue", segundo disco de LeAnn Rimes, cando a artista só tiña 13 anos. Por detrás do tema-título está unha historia que, até hoxe, se asocia á cantante: a canción "Blue" fora escrita nos anos 1960 por un locutor de radio e promotor discográfico que, ao encontrar Leann, se rendeu aos seus talentos e lle suxeriu que cantase a música.
Asumindo o papel de "padriño" da artista, Bill Mak garante ter escrito "Blue" para Patsy Cline antes da morte da cantante, espallando o rumor de que tiña esperado 30 anos até encontrar outra voz capaz de interpretar a canción. Inspirada na historia e nas semellanzas de Leann coa lenda, a prensa comeza a presentar a nova cantante como sucesora de Patsy Cline. Máis tarde, porén, descubriuse que a música xa fora gravada por tres artistas diferentes. A constatación non eliminou o impacto do disco, un éxito de vendas nos EUA.
A partir de entón, o aplauso do público e os récords batidos ("You Light Up My Life: Inspirational Songs", de 1997, foi o primeiro disco country en entrar directamente nas listas de éxitos Pop e country contemporánea) marcan o camiño de Leann. Despois do lanzamento dunha colectánea cos seus primeiros temas, a cantante vendeu millóns de copias de "Sitting On Top of the World", lanzado en 1998. Atrás ficaron dous Grammys, sendo Leann a primeira cantante country en vencer na categoría de Mellor Artista Revelación.
LeAnn participou na canción "Just Stand Up", unha canción para axudar na campaña "Stand Up For Cancer", xunto con moitas outras artistas, incluíndo Carrie Underwood, Ciara, Beyoncé, Mariah Carey, Miley Cyrus, Leona Lewis, Fergie, Mary J. Blige, Rihanna, Ashanti, Natasha Beginfield, Keyshia Cole.
Recoñecemento mundial
O recoñecemento a nivel mundial veu coa banda-sonora de "Coyotte Ugly" (ShowBar), para o cal gravou catro músicas de Diane Warren, entre as cales está o éxito "Can't Fight the Moonlight". No filme, Leann fai tamén unha pequena aparición, naquela que foi a súa segunda incursilón no cinema, após a estrea en "Holiday in Your Heart", filme adaptado dun libro co-escrito pola cantante.
En 2001, e na resaca dos atentados de 11 de setembro, xorde no mercado "God Bless America", unha colección de éxitos da artista, alternados con versións de clásicos da canción norteamericana, para emprestarlle ánimo ao pobo dos Estados Unidos. Un ano despois, a cantante lanza "Twisted Angels", un conxunto máis de orixinais.
Lapa, Vigo, Cambre
Lapa é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 26 habitantes (11 homes e 15 mulleres).
Cuatro (instrumento)
miniatura|Cuatro portorriqueño. O cuatro é un instrumento da familia da guitarra. Chegou a América polas migracións canarias e hoxe é utilizado no Caribe Hispano en países como México, Colombia e, especialmente, Venezuela e Porto Rico.
Cuatro de Porto Rico
Antigamente o cuatro de Porto Rico estivo composto por catro ordes de cordas dobres. No entanto, o cuatro actual está formado por cinco ordes de cordas dobres metálicas con afinación ascendente: O cuatro é, hoxe en día, o instrumento nacional de Porto Rico e está vinculado á cultura xíbara, é dicir, dos campesiños de Borinquen. miniatura|150px|Cuatro de Venezuela.
Cuatro de Venezuela
O cuatro de Venezuela ten 4 cordas simples de nailon con afinación:
Illas Banda
As illas Banda (Indonesio:Kepulauan Banda) son un grupo de dez pequenas illas volcánicas no Mar de Banda e pertencen as illas Molucas en Indonesia. A poboación é de aproximadamente 15.000 habitantes. A capital é Banda Neira, na illa do mesmo nome. As illas convertéronse nun destino popular para o mergullo.
Historia
Ata a chegada dos europeos, Banda tiña un goberno oligárquico liderado por 'orang kaya' (homes poderosos) cos bandeses tendo un comercio activo e independente no arquipélago. Banda foi a única fonte no mundo para producir a noz moscada, unha das principais especias utiliza como condimento e conservante na cociña e na medicina, e moi apreciada nos mercados europeos. Os comerciantes árabes vendíana a República de Venecia a prezos exorbitantes. Os mercadores e comerciantes nunca divulgaran o lugar exacto de orixe, de modo que ningún europeo podía deducir a súa orixe.
As primeiras fontes escritas de Banda son da Suma Oriental un libro escrito por un boticario portugues Tomei Pires establecido en Malaca entre 1512 e 1515, pero que visitou varias veces Banda. Na primeira visita e contacto cos navegantes malaios de Malaca, calculou entón unha poboación entre 2.500-3.000 habitantes. Informou dos Bandaneses como parte dunha rede comercial que abarcaba o conxunto de Indonesia, e os únicos comerciantes de longa distancia naturais das Molucas para o transporte de produtos a Malaca, aínda que tamén había algúns comerciantes xavaneses.
Ademais da noz moscada e craveiro, Banda tamén era un posto comercial significativo. Entre os produtos que pasaron pola banda foron craveiro de Ternate e Tidore, aves do paraíso das illas Aru e Nova Guinea, entre outros.
A chegada dos portugueses
En agosto de 1511 en nome do rei de Portugal, Afonso de Albuquerque conquistou Malaca, que era o centro do comercio de Asia. En novembro dese ano, logo de asegurar Malaca e creendo coñecer a localización das illas Banda, enviou unha expedición de tres barcos ao mando do seu amigo de confianza António de Abreu para localizalas. Pilotos malaios foron recrutados e forzados, a guialos vía Xava, as Illas menores da Sonda e da illa de Ambón ata Banda, onde chegaron a principios de 1512. Quedaron alí como os primeiros europeos en chegar ás illas durante un mes, a comprar e encher os seus barcos coa noz moscada e craveiro de cheiro. Abreu, a continuación, saíu a navegar por Ambón, mentres que o seu vice-capitán Francisco Serrãou achegouse ás Molucas, pero se afundiu terminando en Ternate. Ocupados con loitas noutras partes do arquipélago, como Ambón e Ternate, só regresaran en 1529. A poboación local melanesia descendeu masacrada polos holandeses en 1621. Fort Belgica en Bandaneira, e un dos fortes da COV, é a fortaleza máis grande de Europa en Indonesia.
En 1999 estalaron violentos conflitos relixiosos, que inflinxiron un duro golpe ó Turismo.
Xeografía
As Illas Banda atópanse a uns 130 quilómetros ao sur da illa de Ceram e preto de 2.000 quilómetros ao leste de Xava. As illas levántanse do chan do océano entre 4 a 6 quilómetros de profundidade, e teñen unha superficie total de aproximadamente 180 km². O mar de Banda é un popular paraíso de mergullo. Entre outras cousas, Jacques Cousteau visitou a zona varias veces. O volcán Gunung Api entrou en erupción con regularidade. Recentemente, en 1988.
Hai sete illas habitadas e varias deshabitadas. As illas habitadas son as seguintes:
Telesforo Lorenzo Gama
Telesforo Lorenzo Gama, nado en Lérez (Pontevedra) o 9 de xaneiro de 1921 e finado o 6 de setembro de 2013, foi un futbolista galego máis coñecido como Foro que xogaba na demarcación de centrocampista. Era sobriño dos tamén futbolistas Gonzalo, Edelmiro e O'Donell Lorenzo Codesido.
Illas Banda
Xeografía
Grupo principal:
Telesforo Lorenzo Gama
Traxectoria
En 1941 comezou a xogar no Pontevedra CF, o seu bo papel como dianteiro levouno a fichar polo Celta de Vigo na Primeira División na tempada 1942/43. Militou no equipo vigués ata o ano 1945 tras un frustado intento polo Real Madrid a causa dunha lesión de xeonllo.
Illas Banda
Xeografía
Ao oeste do grupo principal:
Futebol Clube de Arouca
O Futebol Clube de Arouca é un club de fútbol portugués da vila de Arouca, Área Metropolitana do Porto, Portugal. Foi fundado en 1951 e compite na Segunda Liga. O seu campo é o Estádio Municipal de Arouca, con capacidade para 2.000 espectadores.
Illas Banda
Xeografía
Oriente:
Telesforo Lorenzo Gama
Traxectoria
Despois tamén xogou no CD Ourense, Racing de Ferrol e Pontevedra CF, onde se retirou do fútbol en activo.
Illas Banda
Xeografía
Sueste:
Outras illas, pequenas e / ou deshabitadas, son:
Poboación e linguas
A maioría dos residentes actuais son descendentes dos inmigrantes ou exiliados de diversas partes de Indonesia. Os nativos Bandaneses viven hoxe nas illas Kei (Kepulauan Kei) ao sueste das Illas Banda, onde o Banda fálase nas vilas de Banda Eli e Banda Elat en Kai Bicar.
A maioría falan un Bandanese a lingua crioula malaio baseada en que difire da Ambon Malayo.
Homieĺ
Homieĺ (en belaruso Гомель; en ruso Гомель, "Gomel") é unha cidade de Belarús, centro administrativo da rexión de Homieĺ e a segunda maior do país. Ten unha poboación de 479.935 habitantes (2006) e sitúase na parte sueste do país, na marxe esquerda do río Soj. Localízase nas proximidades da fronteira con Ucraína e da central nuclear de Chernóbil. Malia ter sufrido bastante contaminación polo desastre nuclear de 1986, a poboación continuou a medrar.
Manolo Otero
Manolo Otero, nado en Madrid o 25 de xuño de 1942 e finado en São Paulo o 2 de xuño de 2011, foi un cantante español de orixe galega.
Traxectoria
Fillo dun cantante de ópera e zarzuela e dunha nai actriz, herda as influencias artísticas dos seus proxenitores. Manolo Otero é licenciado en Filosofía e Letras. Estivo casado con María José Cantudo, coa que tivo un fillo.
Deuse a coñecer no ano 1974 co seu primeiro álbum titulado Todo el Tiempo del Mundo. Entre as súas cancións máis coñecidas atópanse María no más, Vuelvo a ti, ou Bella mujer. Participou no filme Juicio de faldas (1969).
Morreu vítima dun cancro no fígado.
Cotillón
O topónimo galego Cotillón pode referirse a:
Hrodna
Hrodna (en belaruso Гродна, [ ˈhrodna ]  (AFI) ; en ruso Гродно,  [ ˈɡrodnə ]  (AFI) ) é unha cidade de Belarús. Está situada á beira do río Neman, preto das fronteiras con Polonia e Lituania. Tiña 327.540 habitantes censados en 2009. É a capital da rexión e distrito homónimos.
Platón
Platón (en grego antigo: Πλάτων, Plátōn) nado en Atenas c. o ano 428/427 ou 424/423 a. C. (un ano despois da morte do estadista ateniense Pericles) e morto no ano 347 a. C. na Antiga Atenas (Antiga Grecia) foi un importante filósofo grego do período clásico seguidor de Sócrates e mestre de Aristóteles. No 387 a. C. fundou a Academia de Atenas, institución que continuaría ao longo de máis de novecentos anos e á que Aristóteles acudiría desde Estagira a estudar filosofía ao redor do 367 a. C., compartindo uns vinte anos de amizade e traballo co seu mestre.
Participou activamente no ensino da Academia e escribiu as súas obras, maioritariamente en forma de diálogo, sobre os máis diversos temas, tales como: filosofía política, ética, psicoloxía, antropoloxía filosófica, epistemoloxía, gnoseoloxía, metafísica, cosmogonía, cosmoloxía, filosofía da linguaxe e filosofía da educación. A diferenza dos seus contemporáneos, crese que todo o seu traballo sobreviviu intacto.
Platón desenvolveu as súas doutrinas filosóficas mediante mitos e alegorías. Na súa "teoría das formas" ou "ideas", sostivo que o mundo sensible é só unha "sombra" doutra máis real, perfecta e inmutable. Dese mundo proveñen o alma humana (que é inmortal pero esta atópase "encarcerada" no corpo) e as ideas universais que estruturan a realidade. Estas últimas, segundo a súa "teoría da reminiscencia", son innatas na alma e "lembradas" pola razón (anamnese). Platón tamén é considerado como un dos fundadores da filosofía política ao considerar que a cidade xusta estaría gobernada por "filósofos reis". Tentou tamén plasmar nun Estado real a súa orixinal teoría política, razón pola cal viaxou dúas veces a Siracusa, Sicilia, con intencións de poñer en práctica alí o seu proxecto, pero fracasou en ambas as ocasións e logrou escapar penosamente e correndo perigo a súa vida debido ás persecucións que sufriu por parte dos seus opositores.
Platón morreu aos 80 anos de idade, dedicándose nos seus últimos anos de vida a impartir ensinos na Academia da súa cidade natal. Tras a súa morte, dita institución estivo ao cargo do seu sobriño Espeusipo. Durante varios séculos, a "Antiga Academia" foi abandonando o platonismo, dando un xiro filosófico cara ao escepticismo na "Nova Academia". Esta foi clausurada definitivamente polo emperador Xustiniano no 529.
No século I a. C., Antioco de Ascalón retomou as ideas de Platón absorbendo doutrinas da escola  peripatética e  estoicas, formando así o chamado " platonismo medio" seguido por Filón de Alexandría e Plutarco. Este foi á súa vez base do chamado "Neoplatonismo", defendido por filósofos como Plotino e Porfirión. Ditas doutrinas influíron nas relixións cristiás, xudías e islámicas durante a Idade Media e Moderna en figuras como San Agostiño, Avicena, Maimónides, Marsilio Ficino e Henry More. O platonismo posteriormente foi criticado por filósofos como Nietzsche, Heidegger e Popper. Con todo, a súa influencia como autor e sistematizador foi incalculable en toda a historia da filosofía, da que se dixo con frecuencia que alcanzou identidade como disciplina grazas aos seus traballos. Del, Alfred North Whitehead chegou a comentar:
Nome
miniatura|Platón era un loitador e o seu nome vén polas súas costas anchas. Herma do [[Museos Capitolinos|Museo Capitolino, Roma.]] O nome de Platón foi, ao parecer, o alcume que lle puxo o seu profesor de ximnasia e que se traduce como aquel que ten anchas costas, segundo recolle Dióxenes Laercio en Vidas, opinións e sentenzas dos filósofos máis ilustres (Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων). O seu nome verdadeiro era Aristocles.
Nacemento e familia
Debido á falta de relatos sobreviventes, sábese pouco sobre a vida e a educación de Platón. Platón naceu cara ao ano en Atenas ou na illa de Exina, no seo dunha familia aristocrática e influente ateniense. Era fillo de Aristón, quen se dicía descendente de  Codro, o último dos reis de Atenas, e de Perictione, cuxa familia estaba emparentada con Solón (considerado un dos Sete sabios de Grecia, é recoñecido habitualmente como o iniciador da Democracia ateniense); era o irmán máis novo de Glaucón e de Adimanto, irmán máis vello de Potone (nai de Espeusipo, o seu futuro discípulo e sucesor na dirección da Academia) e medio-irmán de Antifonte (pois Perictione, logo da morte de Aristón, casou con Pirilampes e tivo un quinto fillo). Critias e Cármides, membros da ditadura oligárquica dos Trinta Tiranos que usurpou o poder en Atenas despois da guerra do Peloponeso, eran, respectivamente, tío e primo de Platón por parte da súa nai. En consonancia coa súa orixe, Platón foi un acérrimo anti-demócrata (véxanse os seus escritos políticos: República, Político, Leis); con todo, iso non lle impediu rexeitar as violentas accións que cometeran os seus parentes oligárquicos e rexeitar participar no seu goberno.
Interneurona
miniatura|dereita|Arco reflexo no que unha interneurona da [[medula espiñal forma parte do arco.]]
Platón
Educación
Segundo Dióxenes Laercio, Platón coñeceu a Sócrates (a influencia deste filósofo foi determinante para o conxunto do pensamento platónico) á idade de 20 anos, aínda que o historiador W. K. C. Guthrie móstrase convencido de que xa o frecuentaba con anterioridade. De calquera modo, pode acordarse en que o primeiro encontro produciuse entre o 412 e o 407 a.C. (é dicir, entre os quince e os vinte anos de Platón). A partir de alí, foi un dos membros máis próximos do círculo socrático ata que en 399, Sócrates, que contaba uns setenta anos, foi condenado á pena de morte polo tribunal popular ateniense, acusado polos cidadáns Ánito e Meleto de " impiedad" (é dicir, de non crer nos deuses ou de ofendelos) e de "corromper á mocidade". A Apoloxía móstranos a Sócrates fronte ao tribunal, ensaiando a súa defensa e acusando os seus opositores da inxustiza que estaban a cometer contra el; logo de ser declarado culpable, Sócrates menciona a un grupo de amigos que están na tribuna, entre eles Platón. Con todo, Platón mesmo fai que no Fedón (diálogo que leva o seu nome e ao referir a Equécrates a tarde última de Sócrates cos seus amigos antes de beber a cicuta) diga, que "Platón estaba enfermo, creo". Á mantenta da súa ausencia, W. K. C. escribe: "Xulgalo de forma desfavorable por iso sería inxusto, xa que non só debemos esa circunstancia a Platón mesmo, senón que o conxunto do Fedón, por non dicir nada doutros diálogos, deixa fóra de toda dúbida a indubidable realidade e a forza da súa devoción a Sócrates. Os seus sentimentos puideron ser tan intensos que non fose capaz de soportar o espectáculo de ser testemuña da morte real do mellor, o máis sabio e o máis xusto dos homes que coñeceu".
Logo da perda de Sócrates, Platón, que tiña só vinte e oito anos, retirouse con algúns outros dos discípulos do seu mestre a Megara, Sicilia, á casa de Euclides (socrático, fundador da escola megárica). De alí viaxaría a Cirene, onde se reuniu co matemático Teodoro (personificado no Teeteto) e con Aristipo (socrático tamén, fundador da escola cirenaica) e a Exipto, aínda que estas dúas últimas viaxes son postas en dúbida por moitos especialistas. Téñense por máis seguros, en cambio, as viaxes a Italia e a Sicilia, non só porque hai máis testemuños, senón pola decisiva Carta VII, sobre a base da cal se reconstrúe o resto das súas travesías. Na súa viaxe a Italia tería contacto con eléatas e pitagóricos, dúas das principais influencias que acusan as súas obras, en especial con Filolao, Eurito e Arquitas de Tarento, quen era, á vez, político e filósofo na súa polis. No 387 viaxou por primeira vez a Sicilia, á poderosa cidade de Siracusa, gobernada polo tirano Dionisio; alí coñeceu a Dión, o cuñado de Dionisio, por quen sentiu poderosamente atraído e ao que transmitiu as doutrinas socráticas acerca da virtude e do pracer. Segundo un relato tradicional, ao final da súa visita, Platón sería vendido como escravo por orde de Dionisio e rescatado, en Exina, polis que estaba en guerra con Atenas, polo cirenaico Anníceris, que o recoñeceuno e liberouno de contado.