cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
William Stanley Jevons
William Stanley Jevons, nado no 1 de setembro de 1835 en Liverpool e finado o 13 Agosto de 1882 en Bexhill-on-Sea, foi un importante economista e filósofo inglés. Considérase un representante da escola de utilidade marxinal no período neoclásico.
Estrutura cuaternaria dos ácidos nucleicos
ADN
A estrutura cuaternaria do ADN refírese, pois, á súa organización formando cromatina. Como o xenoma humano é moi grande, o ADN debe estar condensado en forma de cromatina, que consta de unidades repetidas de nucleosomas. Os nucleosomas conteñen ADN e proteínas chamadas histonas. A parte central do nucleosoma xeralmente contén uns 146 pares de bases do ADN enrolados arredor dun octámero de histonas. O octámero de histonas está constituído por oito unidades de proteínas histonas, que son dúas unidades de cada unha das seguintes: H2A, H2B, H3 e H4. As histonas son as principais responsables de dar forma aos nucleosomas e contribúen á estrutrura da cromatina. As proteínas histonas están cargadas positivamente e, por tanto, interaccionan coas cargas negativas dos fosfatos do esqueleto de nucleótidos do ADN. Unha porción das histonas da parte central do nucleosoma, coñecido como dominios da cola, son extremadamente importantes para manter o nucleosoma fortemente unido e darlle a este as súas estruturas secundaria e terciaria, porque estes dominios da cola están implicados en interaccións entre os nucleosomas. A histona enlazadora ou linker H1 está fóra do nucleosoma, pero mantén a estrutura do nucleosoma, asegurando que o ADN permaneza apertadamente enrolado.
William Stanley Jevons
Traxectoria
Jevons era neto do famoso historiador William Roscoe. Primeiro estudou química en Londres. Despois de que o seu pai quebrara, Jevons abandonou a universidade e marchou a Australia. De 1853 a 1858 foi Wardein (o encargado de comprobar a autenticidade das moedas) da Casa da Moeda Australiana de Sidney antes de regresar a Londres e continuar alí os seus estudos. En 1864 converteuse en Fellow da Universidade, en 1866 Profesor no Owens College de Manchester e en 1876 Profesor de Economía no University College London (daquela coñecida como Universidade de Londres), cargo ao que renunciou a principios de 1881. Con case 47 anos, William Stanley Jevons morreu afogado mentres se bañaba no mar preto de Hastings, East Sussex.
William B. Lenoir
Traxectoria
Lenoir graduouse en enxeñería eléctrica polo Instituto Tecnolóxico de Massachusetts en 1961.
William Stanley Jevons
Pensamento
miniatura| O piano lóxico|esquerda Xunto con Léon Walras e Carl Menger descubriu unha solución ao clásico paradoxo dos valores. Como se viu máis tarde, con todo, Hermann Heinrich Gossen xa resolvera o problema.
Estrutura cuaternaria dos ácidos nucleicos
ADN
As modificacións nas proteínas histonas e no seu ADN asociado son modificacións da súa estrutura cuaternaria. A cromatina condensada ou heterocromatina impide a transcrición dos xenes, porque os factores de transcrición non poden acceder ao ADN enrolado Isto contrasta co que ocorre coa eucromatina, que é cromatina descondensada e doadamente accesible á maquinaria transcricional. A metilación do ADN nos nucleótidos inflúe na estrutura cuaternaria da cromatina. Un ADN moi metilado é máis probable que estea en forma de heterocromatina, mentres que o ADN non metilado adoita estar en forma de eucromatina. Ademais, poden producirse modificacións postraducionais nos dominios de cola das histonas centrais do nucleosoma, o que produce cambios na estrutura cuaternaria e na expresión xénica. Os encimas, coñecidos como escritores e borradores epixenéticos, catalizan a adición ou a retirada de varias modificacións nos dominios de cola das histonas. Por exemplo, un encima escritor pode metilar a lisina-9 do dominio de cola da histona H3. Isto pode levar á represión xénica, xa que a cromatina se remodela e lembra a heterocromatina. Porén, poden facerse ducias de modificacións nos dominios de cola das histonas. Por tanto, é a suma de todas as modificacións a que determina se a cromatina estará en estado de heterocromatina ou eucromatina. miniatura|Motivo de pregamento tridimensional coñecido como o bucle bicante (kissing loop). Neste diagrama dous modelos do bucle bicante están superpostos para mostrar as semellanzas estruturais. O esqueleto molecular branco e as bases rosas son da bacteria [[Bacillus subtilis, e o esqueleto molecular gris e as bases azuis son de Vibrio vulnificus. ]] miniatura|Unha interacción do motivo A-menor tipo 1.
William Stanley Jevons
Pensamento
Jevons foi o primeiro en describir o efecto rebote, nomeado específicamente paradoxo de Jevons despois del. Isto refírese ao fenómeno de que os incrementos técnicos da eficiencia enerxética e dos recursos volvense "comer" co aumento do consumo.
Jevons explicou as flutuacións económicas con cambios cíclicos no número de manchas solares (Véxase → teoría das manchas solares). Estes, segundo imaxinaba, eran os responsables das malas colleitas. Os intentos firmes pero infructuosos de Jevons de demostrar esta conexión provocaron o ridículo dos seus contemporáneos. O astrónomo británico Richard Anthony Proctor describiuno en 1880 como "inxenuo" e "cazador de ciclos".
Estrutura cuaternaria dos ácidos nucleicos
Riboswitches
Os riboswitches son un tipo de estrutura de ARNm que serve para regular a expresión xénica e a miúdo únense a un conxunto diverso de ligandos. Os riboswitches determinan como responde a expresión xénica a varias concentracións de pequenas moléculas da célula. Motivos pseudosimétricos obsérvanse nos riboswitches de flavín mononucleótido (FMN), di-AMP cíclico (di-AMPc) ou de glicina. Os riboswitches dise que presentan unha estrutura pseudocuaternaria, na que varias rexions estruturais similares dunha soa molécula de ARN préganse xuntas simetricamente. Como esta estutura se orixina a partir dunha soa molécula e non a partir de varias moléculas separadas, non se pode dicir que é unha verdadeira estrutura cuaternaria. Dependendo de onde se una un riboswitch e como estea disposto, pode suprimir ou permitir a expresión dun xene. A simetría é unha parte importante das configuracións biomoleculares tridimensionais. Moitas proteínas son simétricas na súa estrutura cuaternaria, pero os ARNs raramente teñen estruturas cuaternarias simétricas. Aínda que a estrutura terciaria é variable e esencial para todos os tipos de ARN, a oligomerización do ARN é relativamente rara.
William Stanley Jevons
Pensamento
Menos coñecidas e pouco apreciadas son as contribucións de Jevons ao campo da lóxica formal. Como resultado práctico, desenvolveu a primeira máquina lóxica mecánica complexa en 1869, que presentou á Royal Society en 1870. Con este dispositivo, poderían introducirse frases conceptualmente lóxicas mediante teclas, p. ex. "Todos os A son B" (véxase tamén siloxismo). A máquina considera as frases introducidas como premisas e elimina mecanicamente todas as combinacións de termos que sexan incompatibles coa premisa respectiva. As combinacións restantes pódense ler nunha pantalla.
Estrutura cuaternaria dos ácidos nucleicos
ARNr
Os ribosomas, os orgánulos onde ten lugar a tradución de proteínas, están feitos de ARNr e proteínas. Os ribosomas son o mellor e máis abundante exemplo de estrutura cuaternaria dos ácidos nucleicos. Os detalles da estrutura dos ribosomas varían entre diferentes reinos e especies de seres vivos, pero todos os ribosomas constan dunha subunidade maior e outra menor. Diferentes clases de organismos teñen subunidades ribosómicas de tamaños característicos distintos. A asociación tridimensional das subunidades ribosómicas é esencial para a función ribosómica. A subunidade menor únese primeiro ao ARNm e despois recrútase a subunidade maior. Para que se forme un polipéptido debe haber unha axeitada asociación do ARNm e as dúas subunidades ribosómicas. O ARNr helicoidal está asociado con proteínas ribosómicas globulares. Os codóns que van pasando polo ribosoma chegan ao sitio A do ribosoma e móvense ao sitio P, onde se cataliza a formación do enlace peptídico no centro peptidiltransferase. Unha estrutura tridimensional específica que se observa frecuentemente no ARNr é o motivo A-menor. Hai catro tipos de motivos menores A, todos os cales inclúen moitas adenosinas non apareadas. Estas adenosinas solitarias esténdense cara a fóra e permiten que as moléculas de ARN se unan a outros ácidos nucleicos no suco menor.
ARNt
Aínda que nos ARN transferentes se observaron estruturas secundarias e terciarias, non hai evidencias ata agora de que formen estruturas cuaternarias. Observouse por medio de imaxes de alta resolución que o ARNt interacciona coa estrutura cuaternaria do ribosoma de 70S bacteriano e outras proteínas.
William Stanley Jevons
Obra
miniatura| Principles of economics (Principios de economía), [[1905]]
Estrutura cuaternaria dos ácidos nucleicos
ARNp
O ARN procabeza do bacteriófago φ29 (ARNp ou pRNA) ten a capacidade de formar unha estrutura cuaternaria. O ARNp pode formar unha estrutura cuaternaria ao oligomerizarse para crear a cápside que encerra o ADN xenómico do bacteriófago. Varias moléculas de ARNp rodean o xenoma e por medio de interaccións de empillamento (stacking) e apareamento de bases os ARNp encerran e protexen o ADN. Os estudos de cristalografía de raios X mostraron que o ARNp forma aneis tetraméricos, aínda que as estruturas cryo-EM suxiren que o ARNp pode tamén formar aneis pentámeros.
Motivo do bucle bicante
O motivo de bucle bicante observouse en retroviruss e ARNs codificados en plásmidos. A determinación do número de bucles bicantes necesario para formar a cápside varía de 5 a 6. Cinco bucles bicantes teñen unha estabilidade maior debido á simetría particular que se produce.
ARN nuclear pequeno
O ARN nuclear pequeno combínase con proteínas para formar o espliceosoma no núcleo celular. O espliceosoma é responsable de detectar e cortar intróns nun pre-ARNm, que é un dos primeiros pasos do procesamento do ARNm. O espliceosoma é un gran complexo macromolecular. A estrutura cuaternaria permite que o ARN nuclear pequeno detecte seccuencias de ARNm que necesitan ser escindidas.
Premio Álvaro Cunqueiro de Novela
O Premio Álvaro Cunqueiro de Novela foi convocado en 2022 polo Concello de Mondoñedo en colaboración coa Casa Museo Álvaro Cunqueiro, a Consellería de Cultura, Educación e Universidade e a Editorial Galaxia, coa finalidade de honrar a memoria do escritor Álvaro Cunqueiro e, asemade, axudar á promoción da escrita literaria en lingua galega e á divulgación das súas autoras e autores.
Deben ser obras orixinais e inéditas, a dotación é de 9000 € e a obra gañadora será publicada pola Editorial Galaxia.
Bandeira de Cantabria
A bandeira de Cantabria é un dos símbolos de Cantabria, unha comunidade autónoma de España. As cores da bandeira oficial foron estabelecidas no seu Estatuto de Autonomía. Componse de dúas franxas horizontais iguais, sendo a branca a superior e a vemella a inferior, co escudo da comunidade no seu centro xeométrico.
Historia
Cando, por Real Orde de 30 de xullo de 1845, se asignaron as bandeiras que corresponderían ás diferentes matrículas das provincias marítimas de España, todas elas recibiron como contrasinal deseños aleatorios nas cores azul, vermello, amarelo e branco. Algúns autores defenden que non foi así para a provincia marítima de Santander, na cal se respectou a súa bandeira branca e vermella. Segundo as teses dos historiadores que apoiaron a asunción do estandarte branco e vermello da provincia marítima de Santander pola comunidade autónoma de Cantabria, o seu contrasinal é o único en España anterior á Real Orde de 30 de xullo de 1845 que respectou a súa bandeira branca e vermella empregada cando menos dende o século XVIII por barcos e tropas cántabras. Porén, non existe unanimidade ao respecto xa que as evidencias achegadas sobre o seu uso antes da Real Orde foron refutadas por diversos autores con posterioridade.
150px|miniatura|dereita|250px|Recreación contemporánea do [[lábaro cántabro.]] En calquera caso, a bandeira foi amplamente asumida como emblema na rexión, até o punto que a propia cidade de Santander, que posuía bandeira propia branca e azul, chegou a substituíla pola da matrícula marítima, até que na segunda década do século XX, un informe de Fresnedo de la Calzada propiciou un deslinde dos campos, pasándose a usar a branca e azul para a capital e a branca e vermella pola daquela deputación provincial; sendo posteriormente asumida pola comunidade autónoma cántabra.
No ano 2016, atendendo ás reivindicacións de diversos colectivos tanto sociais como políticos, recoñeceuse oficialmente como símbolo representativo e identitario do pobo cántabro unha segunda bandeira que fora desestimada no proceso autonómico, o lábaro cántabro.
Gonce, Vilafiz, Friol
Gonce é un lugar da parroquia de Vilafiz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
Nikola Milinković
Nikola Milinković (en Никола Милинковић), nado en Sanski Most o 19 de marzo de 1968, é un ex futbolista serbio que xogaba como centrocampista.
Traxectoria
Naceu en Sanski Most, na entón República Socialista de Bosnia e Hercegovina, dentro de Iugoslavia, e comezou a xogar ao fútbol no Radnički Zdena. Xusto antes de comezar a guerra de Bosnia trasladouse a Serbia e alí xogou dous anos no FK Bečej, antes de se mudar a España.
En 1993 fichou polo Lleida, co que debutou na Primeira División na terceira xornada da tempada 1993/94 contra o Rayo Vallecano. Marcou o seu primeiro gol en España na seguinte xornada, contra o Logroñés nas Gaunas, onde bateu ao gardameta Julen Lopetegui. Disputou un total de 31 partidos esa tempada, 26 deles de liga e 5 de Copa do Rei, e marcou seis goles, pero o equipo acabou descendendo. Xogou unha tempada máis co club catalán na Segunda División, disputando a promoción de ascenso, e a continuación fichou polo Almería, tamén de Segunda. Xogou unha tempada no club andaluz, onde foi o máximo goleador do equipo con 12 tantos.
En 1996 fixo a súa primeira incursión no fútbol portugués, fichando polo Chaves, que militaba na Primeira Liga. Disputou 39 partidos de liga nunha tempada e media co club portugués, anotando 8 goles. En decembro de 1997 chegou a Galicia, onde fichou polo Ourense, adestrado por Luis Rodríguez Vaz. No equipo ourensán fíxose coa titularidade no que restaba de tempada e logrou o obxectivo da permanencia. Na tempada 1998/99 contou con poucos minutos e deixou o equipo antes do remate da campaña. Regresou a Portugal e xogou dúas tempadas e media co Alverca na máxima categoría.
Vida persoal
Casou coa xogadora profesional de baloncesto Milana Savić e é pai dos futbolistas Sergej Milinković-Savić e Vanja Milinković-Savić e da xogadora de baloncesto Jana Milinković-Savić.
Palmarés
Grazer AK
Rebordelo, Vilafiz, Friol
Rebordelo é un lugar da parroquia de Vilafiz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
Aspergillus clavatus
Aspergillus clavatus é unha especie de fungo ascomiceto do xénero Aspergillus con conidios de dimensións 3–4,5 x 2,5–4,5 μm. Atópase en solos e esterco animal. O fungo foi descrito cientificamente por primeira vez en 1834 polo micólogo francés John Baptiste Henri Joseph Desmazières.
Este fungo pode producir a toxina patulina, que se pode asociar con doenzas humanas e animais. Porén, esta especie é só ocasionalmente patóxena.
Varias especies de Aspergillus producen esporas secas, hidrófobas que son doadamente inhaladas por humanos e animais, o cal os pon en risco de enfermar. No caso das esporas de A. fumigatus, debido ao seu pequeno tamaño, un 70% delas pode penetrar na traquea e bronquios primairos de vertebrados e case o 1% nos alvéolos. A. clavatus é alerxénico, causando a enfermidade laboral pneumonite por hipersensibilidade.
Historia e taxonomía
Aspergillus clavatus é unha especie do xénero Aspergillus caracterizada por ter conidios uniseriados verdeazulados e formar vesículas con forma de maza alongadas. O fungo foi descrito cientificamente polo micólogo francés  John Baptiste Henri Joseph Desmazières en 1834. Pertence ao xénero Aspergillus sección Clavati, (antes chamada grupo de Aspergillus clavatus) recoñecida por Charles Thom e Margaret Church (1926), daquela con dúas especies: Aspergillus clavatus e Aspergillus giganteus. Nos anos seguintes descubríronse catro especies máis pertencentes a Aspergillus sección Clavati, que eran Aspergillus rhizopodus, Aspergillus longivesica, Neocarpenteles acanthosporus e Aspergillus clavatonanicus. Posteriormente, Samson (1979) concluíu que o denominado Aspergillus pallidus era unha variante branca sinónima de A. clavatus, o que estaba apoiado polas secuencias de ADN idénticas dos dous taxons. Describiuse un estado sexual en 2018 denominado teleomorfo Neocarpenteles, pero seguindo a convención de "un fungo un nome", mantívose para el o epíteto orixinal A. clavatus.
Crecemento e morfoloxía
Aspergillus clavatus ten un crecemento rápido, que resulta na formación dun feltro bastante denso e aveludado de cor verdeazulado. As cabezas conidiais que emerxen son grandes e clavadas cando son moi novos, pero rapidamente se dividen en columnas diverxentes conspicuas e compactas. Os conidióforos que levan conidios son xeralmente de paredes lisas, ásperas e incoloras, hialinas e poden crecer ata ser moi longas. As vesículas con forma de maza alongadas clavadas, levan fiálides en toda a súa superficie, contribuíndo á súa esturutura densamente empaquetada e curta. Os esterigmas son uniseriados, numerosos e moi xuntos. Os conidios que se forman neles son elípticos, lisos e comparativamente de paredes grosas. A. clavatus xeralmente expresa conidióforos de 1,5–3,.00 mm de lonxitude, que xorden de células hifais especializadas e anchas, que finalmente se converten nas células do pé ramificantes. Os conidios de A. clavatus miden 3,0–4,5 X 2,5–3,5 μm. Os cleistotecios prodúcense en cruces despois de aproximadamente 4–10 semanas de incubación en medio de crecemento axeitado a 25 °C. Os cleistotecios son de marróns amarelentos a marrón escuro e o diámetro vai de 315 a 700 µm e teñen unha parede externa relativametne dura (peridio). Na madureza os cleistotecios conteñen ascos que conteñen ascósporas, que son claras, lenticulares (con cristas evidentes) e de entre 6,0 e 7,0 µm de diámetro.
O desenvolvemento das fiálides e formación dos conidios en A. clavatus foi examinado con microscopio electrónico de transmisión e de varrido, e descubriuse que os primeiros conidios e fiálides formados comparten unha parede continua. Ademais, a recombinación dun mutante albino leva á produción de cabezas conidiais heterocarióticas con cores conidiais mesturadas. Detectouse un contido GC de 52,5–55% nas análises de ADN. A súa parede soluble de carbohidratos consta de manitol e arabitol.
Crecemento en ágar con solución de Czapek
As colonias de Aspergillus clavatus crecen rapidamente en ágar con solución de Czapek, chegando a acadar 3,0–3,5  cm, en 10 días a 24–26 °C. O crecemento é xeralmente plano ou moderadamente asucado, coa aparición ocasional de cepas flocosas. Pero xeralmente obsérvase unha capa superficial comparativamente fina de feltro miceliail, que produce un número copioso de conidióforos erectos. A parte inversa é xeralmente incolora, pero faise marrón co paso do tempo nalgunhas cepas. Aínda que o olor non é prominente nalgunhas cepas, pode ser moi desagradable noutras. As grandes cabezas conidiais esténdense 300 a 400 μm por 150 a 200 μm cando son novas. Porén, despois divídense en dúas ou máis cadeas cordiais diverxentes e comprimidas que chegan a ter 1,00 mm e son dunha cor entre verde artemisa e verde lousa. Os conidióforos crecen ata 1,5–3,00 mm de lonxitude e 20–30 μm de diámetro. De vagariño acaban por agrandarse no ápice formando unha vesícula clavada, que consta dunha área fértil de 200 a 250 μm de lonxitude e 40–60 μm de largura. Os esterigmas xeralmente son de 2,5-3,5 μm por 2,0 a 3,0 μm na base da vesícula, ata 7,0 ou 8,0 e por veces 10 μm por 2,5 a 3,0 μm no ápice. Os conidios son comparativamente de paredes grosas e miden 3,0-4.5 μm por 2,5-3.5 μm. Aínda que poden ser máis grandes en certas cepas, noutras a súa aparencia pode ser irregular.
Crecemento en ágar de extracto de malta
miniatura|294x294px|Colonia de Aspergillus clavatus crecendo nunha [[placa de Petri.]] En ágar de extracto de malta, a morfoloxía estrutural de A. clavatus parece ser diferente da observada en ágar con solución de Czapek. As cepas típicas extraídas de medios con malta conteñen estruturas conidiais menos abundantes, que podían ser meirandes en tamaño. Noutras cepas (non típicas), as cabezas conidiais aumentan en número pero diminuen en tamaño. Os conidióforos miden de 300 a 500 μm e levan cabezas columnares non compactas. As cepas típicas poden ter un forte e desagradable cheiro, mentres que as cepas non tipicas son cracteristicametne inodoras. As colonias orixínanse a partir dun conidio no ágar de extracto de malta e constan de 25·107 conidios despois de seis días.
Fisioloxía
A luz estimula elongación dos conidióforos en A. clavatus. E as fontes de carbono máis favorables son o amidón, a dextrina, o glicóxeno e especialmente a frutosa. Ocorre un grao substancial de síntese de lípidos, mentres que se degradan a celulosa e o ácido úsnico. A. clavatus tamén produce riboflavina, ribonuclease, fosfodiesterase ácida e fosfatase ácida cando se cultiva en medio líquido.
A. clavatus ten a propiedade de oxidar a triptamina a ácido indol acético. Pode absober e recoller hidrocarburos do petróleo, incorporar metafosfato e sintetizar etileno, clavatol e ácido kójico. É tamén responsable da produción das micotoxinas patulina e esterigmatocistina. Ten unha capacidade extremadamente alta para a fermentación alcohólica.
As análises xenómicas bioinformáticas revelaron que A. clavatus contén un complemento completo de xenes do sexo identificados de euascomicetos. Describiuse un ciclo sexual heterotálico que implica o cruzamento entre os illamentos de tipo MAT1-1 e MAT1-2. A. clavatus pode tamén ser unha fonte de alimento para os colémbolos e é parasitado por Fusarium solani.
Hábitat e ecoloxía
Aspergillus clavatus adoita describirse como un organismo propio de material residual, que aparece en excrementos e solos e pode cecer tamén en condicións fortemente alcalinas. En canto á súa distribución xeográfica, A. clavatus vive en zonas tropicais, subtropicais e mediterráneas. Obsérvase en baixa frecuencia nos solos da India, e tamén en Bangladesh, Sri Lanka, Hong Kong, Xamaica, Brasil, Arxentina, Suráfrica, Costa do Marfil, Exipto, Libia, Turquía, Grecia, Italia, Estados Unidos de América, Xapón, Rusia, República Checa e Eslovaquia. Detectouse en rochas de covas cársticas e mostras estratigráficas de ata 1200 m de profundidade no Xapón central. Porén, adoita recollerse fundamentalmente en solos cultivados, como os campos de algodón, patacas, cana de azucre, legumes, arroz e Artemisia herba-alba. Tamén se puido obter de solos baixo a vexetación de estepa queimada, solos desérticos, a rizosfera de plataneiras, cacahuetes e trigo. Foi detectado no compost maduro de lixo municipal e os fertilizantes de NPK e de nitróxeno xogan un importante papel no seu proceso de estimulación.
A. clavatus tamén se considera un fungo cosmopolita. Ademais de en solos e excrementos, pode encontrarse en productos almacenados con altos niveis de humidade atrapada, como cereais almacenados, arroz, millo e millo miúdo. Foi illado de insectos, especialmente de abellas adultas mortas e panais de mel. Ademais, pode recollerse de plumas e deposicións de paxaros vivos libres. En xeral, é común en materiais en descomposición. A súa capacidade de resistir condicións fortemente alcalinas permítelle actuar como catalizador da descomposición en situacións onde outros funos adoitan non funcionar.
Aplicacións e usos médicos
Weisner detectou en marzo de 1942 por primeira vez a produción dun antibiótico en cepas de A. clavatus, ao que chamou clavatina. Posteriormente ese antibiótico foi denominado clavacina por Waksman, Horning e Spencer en agosto de 1942. A clavacina tamén se chama patulina. A patulina está recibindo bastante atención actualemtne polas súas manifestacións nos zumes de mazá. A patulina ou clavacina é valiosa no tratamento do arrefriado común e ten un efecto funxiestático ou funxicida sobre certos dermatófitos. Nos solos A. clavatus xunto con Phytophthora cryptogea proporciona protección contra a podremia das plántulas de tomate, ao facer diminuír o espallamento de patóxenos. Inversamente, A. clavatus coa adición de glicosa, incrementa a patoxenidade de Verticillium albo-atrum nos tomates. A. clavatus tamén produce as seguintes substancias: citocalasina E, citocalasina K, trptoquivalina, nortriptoquivalona, nortriptoquivalina, desoxitriptoquivalina, desoxinortriptoquivalina, triptoquivalina E e triptoquivalina N. Ademais, os illamentos de A. clavatus producen ribotoxinas, que poden axudar a desenvolver procesos de inmunoterapia para o cancro. Foi tamén usado na formación de bionanopartículas extracelulares de solucións de nitrato de prata. Estas nanopartículas mostran propiedades antimicrobianas, que actúan contra os estafilococos resistentes á meticilina SARM e SERM.
Patoxenidade
A. clavatus coñécese como axente da asperxilose alérxica e foi implicado en múltiples infeccións pulmonares. Tamén está etiquetado como fungo oportunista, xa que é responsable de causar asperxilose en pacientes inmunocomprometidos. Pode tamén causar neurotoxicoses en ovellas e otomicose.
A alveolite alérxica extrínseca (pneumonite por hipersensibilidade) tamén pode causala A. clavatus con reaccións inmunes de tipo 1. Descríbese como unha verdadeira pneumonía por hipersensibilidade, que adoita ocorrer entre os traballadores da malta, incluíndo síntomas como febre, calafríos, tose e dispnea, polo que tamén se chama "pulmón do traballador da malta", do cal se informou de casos en Escocia e outros lugares. En casos graves utilízanse glicocorticoides. A alveolite alérxica extrínseca está causada por alerxia aos conidios de Aspergillus, xeralmente no individuo non atópico. Tales individuos adoitan estar expostos a po orgánico mesturado con conidios e restos dos micelios. Esta condición afecta ao parénquima pulmonar. A pneumonite por hipersensibilidade mirogranulomatosa, na cal ocorre infiltración granulomatosa intersticial, xeralmente en traballadores da malta, está causado pola alerxia a antíxenos de A. clavatus.
Unha cepa de A. clavatus causou tamén hiperqueratose en xatos. A parede das esporas illadas de esputos de A. clavatus foi extraídas e tratada con etanol despois dunha hidrólise alcalina. Orixina mutáxenos. Os extractos administráronse a ratos non inmunizados, causando unha reacción pulmonar e orixinando casos de micotoxicose pulmonar. Observouse tamén un aumento de tumores pulmonares nos ratos. Este estudo revelou que un illamento de A. clavatus, que pode orixinar metabolitos altamente tóxicos en células bacterianas e de mamíferos, causa unha resposta inflamatoria nos pulmóns de ratos non inmunizados.
Remesil, Vilafiz, Friol
Remesil é un lugar da parroquia de Vilafiz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
O Outeiro, Vilafiz, Friol
O Outeiro é un lugar da parroquia de Vilafiz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Universidade de Namur
A Universidade de Namur (Université de Namur, UNamur, antigamente Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix-FUNDP), en Namur, Bélxica, é unha universidade privada xesuíta, da Comunidade francesa de Bélxica. Tanto a docencia como a investigación realízanse en seis facultades ou escolas de nivel universitario nos ámbitos de:
Xeografía e localización
A Universidade de Namur está situada en Namur, Bélxica. O campus principal está situado no corazón da cidade de Namur, capital de Valonia. O campus universitario principal inclúe o edificio universitario, as seis facultades principais e as bibliotecas universitarias.
Historia
A Universidade de Namur, foi fundada en 1831 como Collège Philosophique de Bellevue. Converteuse en universidade no ano 1900. Durante o século XX e XXI, continuou a súa expansión.
Elasmosaurus
Elasmosaurus é un xénero de plesiosaurios que viviu en América do Norte durante a etapa Campaniana do período Cretácico Superior, hai uns 80,5 millóns de anos. O primeiro exemplar foi descuberto en 1867 preto de Fort Wallace, Kansas, EE. UU., e foi enviado ao paleontólogo estadounidense Edward Drinker Cope, quen o chamou E. platyurus en 1868. O nome xenérico significa "réptil de placa delgada" e o nome específico. significa "cola plana". Cope reconstruíu orixinalmente o esqueleto de Elasmosaurus co cranio ao final da cola, un erro que o paleontólogo Othniel Charles Marsh descartou e pasou a formar parte da súa rivalidade "Bone Wars" (Guerra dos Ósos). Só se coñece definitivamente un esqueleto incompleto de Elasmosaurus, composto por un cranio fragmentario, a columna vertebral e as cinturas pectoral e pélvica, e hoxe recoñécese unha única especie; outras especies agora considéranse inválidas ou foron trasladadas a outros xéneros.
Medindo 10,3 metros (34 pés) de lonxitude e 2 toneladas métricas (2,2 toneladas curtas) de masa corporal, Elasmosaurus tería un corpo aerodinámico con extremidades en forma de pa, unha cola curta, unha cabeza pequena e un pescozo extremadamente longo. Só o pescozo tiña uns 7,1 metros (23 pés) de longo.
Frederick W. Leslie
Traxectoria
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en agosto de 1980, participando na misión STS-73 e pasando un total de 15,91 días no espazo.
Romá, Vilafiz, Friol
Romá é un lugar da parroquia de Vilafiz no concello lucense de Friol na comarca de Lugo.
Mário Coluna
Mário Esteves Coluna, nado na illa da Inhaca o 6 de agosto de 1935 e finado en Maputo o 25 de febreiro de 2014, foi un futbolista portugués de orixe mozambicana, que xogaba principalmente como centrocampista central.
Desenvolveu case toda a súa carreira no Benfica, co que disputou 525 partidos oficiais e marcou 127 goles en 16 tempadas. Alcumado "O Monstro Sagrado", gañou 19 títulos co club lisboeta, entre eles dez ligas portuguesas e dúas Copas de Europa, en 1961 e 1962, marcando un gol en cada unha das dúas finais.
Foi 57 veces internacional coa selección portuguesa, coa que acadou o terceiro posto no Mundial de 1966. Está considerado como un dos mellores centrocampistas da súa xeración e un dos futbolistas portugueses máis talentosos de todos os tempos, así como un símbolo do deporte en Mozambique. Foi durante anos capitán do Benfica e da selección de Portugal, e destacou pola súa capacidade de liderado, o seu comportamento tranquilo e a súa conduta respectuosa, así como por unha boa visión e lectura do xogo desde o medio campo, os pases en profundidade e uns feroces lanzamentos dende lonxe.
Traxectoria
Naceu na illa da Inhaca, no Mozambique portugués, sendo fillo dun portugués e unha mozambicana. Foi descuberto polo Benfica mentres xogaba no Desportivo de Lourenço Marques, onde destacaba no baloncesto e o atletismo. Foi incorporado ao club de Lisboa en 1954, e alí comezou xogando como interior, marcando 14 goles en 26 partidos na súa primeira tempada en Portugal, na que gañou o primeiro dos seus campionatos da Primeira Liga. Posteriormente foi reconvertido con éxito como centrocampista central ou centrocampista ofensivo polo adestrador Otto Glória, aproveitando a súa resistencia e forza, ás que sumaba os seus precisos e potentes disparos dende longa distancia e unhas boas habilidades técnicas.
Xogou no Benfica durante 16 tempadas, ata 1970, sendo o capitán do equipo dende 1963, trala marcha do histórico goleador José Águas. Capitaneou o club ao longo de 328 partidos. Conquistou un total de 10 ligas, nunha das épocas de máis gloria da historia do club.
Gañou dúas Copas de Europa consecutivas co Benfica, nas tempadas 1960/61 e 1961/62, anotando un gol en ámbalas dúas finais. Na primeira delas, contra o FC Barcelona no estadio Wankdorf de Berna, anotou o gol da vitoria, o definitivo 3-2, ao superar cun disparo dende lonxe ao gardameta Ramallets. Na final do ano seguinte, fronte ao Real Madrid no Estadio Olímpico de Ámsterdam, marcou o gol que facía o 3-3 e ía tirar o penalti que supuxo o 4-3, pero Eusébio pediulle tiralo el.
Disputou dúas veces a Copa Intercontinental, perdendo na primeira delas contra o Peñarol e na segunda contra o Santos de Pelé. Acadou aínda unha terceira final consecutiva en 1963, xa como capitán do equipo, pero o partido, disputado no antigo estadio de Wembley, acabou con vitoria para o Milan. En 1965 disputou a súa cuarta final da Copa de Europa, enfrontándose ao Inter de Milán de Helenio Herrera en San Siro, nun encontro que acabou con vitoria italiana por 1-0.
Deixou o Benfica en 1970 e fichou polo Olympique de Lión, onde xogou unha tempada antes de regresar a Portugal para pechar a súa carreira no Estrela de Portalegre, no Alto Alentejo, actuando como xogador-adestrador.
O 8 de decembro de 1970 o Benfica realizoulle unha homenaxe, nun encontro amigable fronte a unha selección da UEFA que contaba entre outros con Johan Cruyff, Dragan Džajić, Geoff Hurst, Bobby Moore, Uwe Seeler ou Luis Suárez. miniatura|Mário Coluna coa camiseta do [[Sport Lisboa e Benfica|Benfica en 1968.]]
Selección portuguesa
Capitaneou os Magriços en todos os partidos da Copa do Mundo de 1966, en Inglaterra, onde o equipo portugués acadou o terceiro posto.
Trala retirada
Despois de que Mozambique se independizase de Portugal en 1975, Coluna ocupou o cargo de presidente da súa Federación de Fútbol. Tamén exerceu como ministro de Deportes do país entre 1994 a 1999.
Morreu en Maputo o 25 de febreiro de 2014 aos 78 anos de idade, tras non poder superar unha infección pulmonar.
Glutamato monosódico
O glutamato sódico, tamén coñecido como glutamato monosódico (GMS, MSG polas siglas en inglés de monosodium glutamate), é o sal do ácido glutámico, un dos aminoácidos non esenciais máis abundantes na natureza.
O GMS foi clasificado como xeralmente recoñecido como seguro (GRAS) pola FDA dos Estados Unidos e un aditivo alimentario pola Unión Europea. O GMS ten o código HS 29224220 e o número E E621, aínda que seguen a facerse estudos sobre a súa seguridade, por exemplo un estudo de 2022 sinalou o glutamato como causante de fatiga por esforzo mental.
O glutamato que forma parte do GMS proporciona o mesmo sabor umami que o glutamato presente noutros alimentos. Ambos son químicamente idénticos.
O GMS é comercializado e usado pola industria alimentaria como potenciador do sabor ou realçador de sabor no Brasil e noutros países, porque equilibra, mestura e mellora o carácter doutros sabores. Algúns nomes comerciais do glutamato monosódico son AJI-NO-MOTO®, Vetsin e Ac'cent.
Historia do GMS como composto umami
En 1908, o profesor Kikunae Ikeda illou o ácido glutámico como unha nova substancia gustativa da alga Laminaria japonica, kombu, mediante extracción e cristalización acuosa, e designou o seu sabor co nome de umami. Sinalou que o caldo xaponés feito de algas katsuobushi e kombu tiña un sabor peculiar que non fora descrito e difería dos sabores doces, salgados, ácidos e amargos. Para verificar que o glutamato era o responsable deste sabor, o umami, o profesor Ikeda estudou as propiedades gustativas de moitos sales de glutamato: calcio, potasio, amonio e magnesio. De todos os sales podíase obter un sabor umami, pero tamén un sabor metálico pola presenza doutros minerais. Entre eles, o glutamato de sodio resultou ser o máis soluble e saboroso, ademais de cristalizar facilmente. O profesor Ikeda chamou ao seu produto glutamato monosódico e solicitou unha patente para producilo. En 1909 baixo a marca AJI-NO-MOTO® (que significa "esencia do sabor" en xaponés), foi comercializado por primeira vez no mundo.
Produción e propiedades químicas
Aplicáronse tres métodos de produción desde que MSG se introduciu por primeira vez no mercado:
Inicialmente, o glute de trigo utilizábase para a hidrólise porque contén máis de 30 g de glutamato e glutamina en 100 g de proteína. Porén, ao aumentar a produción de GMS para satisfacer a crecente demanda, estudáronse novos procesos produtivos: síntese química e fermentación.
A industria da fibra poliacrílica comezou no Xapón a mediados da década de 1950 e adoptouse o acrilonitrilo como material base para sintetizar MSG.
Actualmente, a maior parte da produción mundial de MSG realízase mediante fermentación bacteriana. A fermentación produce o aminoácido ácido glutámico, que se transforma no seu sal sódico, que é máis fácil de disolver en auga. Durante a fermentación, as bacterias seleccionadas (bacterias corineformes) cultivadas con amoníaco e hidratos de carbono de remolacha, cana de azucre, tapioca ou melaza, excretan aminoácidos no caldo de cultivo do que se illa o L-glutamato. Kyowa Hakko Kogyo Co Ltd desenvolveu a primeira fermentación industrial para producir L-glutamato.
Actualmente, os resultados e a velocidade de produción de glutamato a partir de azucres seguen mellorando na produción industrial de GMS, o que permite manter satisfeita a demanda. O produto final, o glutamato monosódico, aparece como un po cristalino branco. Disólvese libremente en auga, pero non é higroscópico. Ademais, é practicamente insoluble en disolventes orgánicos comúns como o éter.
En xeral, o GMS é estable en condicións normais de procesamento de alimentos. O GMS non se descompón durante a cocción, pero como outros aminoácidos, pode sufrir reaccións de Maillard en presenza de azucres a temperaturas moi elevadas.
Uso de GSM como potenciador do sabor
O GSM puro por si só non ten un sabor notable, senón que mellora os sabores doutras substancias.
Non obstante, como outros sabores básicos, excepto a sacarosa, o GMS contribúe á palatabilidade só cando se usa na concentración correcta. Un exceso de GMS terá o efecto contrario sobre o sabor dun prato. Aínda que a cantidade empregada varía segundo o tipo de alimento, nos caldos o agradable sabor diminúe rapidamente se se engade máis de 1g de GMS por 100 ml. Ademais, hai unha interacción entre o GMS e o sal común (cloruro de sodio) e outras substancias umami, como os nucleótidos. Todo debe estar na concentración correcta para acadar a máxima palatabilidade. Debido a estas propiedades, o GMS pódese usar para reducir a inxestión de sal (sodio), o que contribúe á presión arterial alta, enfermidades vasculares e accidentes cerebrovasculares. O sabor dos alimentos baixos en sal mellora coa adición de MSG, mesmo cando a redución de sodio é de 30%. Ademais, o contido de sodio (en porcentaxe en masa ) do MSG é de aproximadamente un terzo (12 %) que en cloruro de sodio (39 %).
Debate sobre o consumo de GSM
O MSG úsase durante máis de 100 anos como condimento. Ao longo dese período, realizáronse numerosos estudos sobre el. O JECFA, unha organización asociada coa FAO e outros organismos internacionais e nacionais que regulan a seguridade dos aditivos alimentarios, considera que o GMS é un potenciador do sabor seguro para o consumo humano.
Un conxunto de síntomas aparentemente causados polo GMS foi orixinalmente chamado síndrome do restaurante chinés cando Robert HM Kwok informou dos síntomas que experimentou despois de gozar dun prato chinés-americano. Kwok suxeriu varios factores como a fonte dos síntomas, incluíndo o alcohol no viño de cociña, o contido de sodio ou o temperado de GMS.
En 1997, Yahng WH xunto co seu equipo de colaboradores da Universidade de Ontario no Canadá, estudaron o efecto do MSG nun grupo de 61 persoas. As conclusións deste estudo suxiren que hai un grupo de persoas sensibles ao GMS. Nos resultados, os autores inclúen datos sobre a aparición de cada un dos síntomas determinados pola FDA como "complexo de síntomas de MSG", que se produciu nun 36 % de individuos despois de inxerir MSG; este estudo incluíu un placebo, co que un 9,8 % dos individuos informaron síntomas despois de tomalo.
A dose oral letal para 50 % de suxeitos (DL50) está entre 15 e 18 g/kg de peso corporal en ratas e ratos, respectivamente; isto supón mil veces máis que a cantidade habitual consumida cada día en forma de aditivo alimentario.
O control adecuado do nesgo experimental inclúe un deseño experimental dobre cego e controlado por placebo (DBPC) e a aplicación en cápsulas, debido ao regusto forte e único dos glutamatos.
As organizacións europeas e americanas citan dous estudos máis para xustificar a súa decisión, un de Tarasoff e Kelly (1993) no que 71 participantes en xaxún recibiron 5 g de GMS, e despois ofrecían un almorzo estándar. Só unha persoa que previamente informou de sensibilidade ao GMS informou de ter unha reacción, que ocorreu co placebo. No estudo de Geha et al. (2000) probaron a reacción de 130 suxeitos que informaron ser sensibles ao GMS. Realizáronse múltiples ensaios DBPC nos que só os suxeitos con polo menos dous síntomas continuaron no estudo. Só dúas persoas do número total de participantes no estudo responderon aos catro desafíos. Debido a esta baixa prevalencia, os investigadores concluíron que a resposta ao GMS non era reproducible.
Estudos adicionais que investigaron se o MSG causa obesidade deron resultados mixtos. Por outra banda, houbo varios estudos que investigan o vínculo anecdótico entre MSG e asma; a evidencia actual non apoia ningunha asociación causal.
Dado que o ácido glutámico é un aminoácido non esencial de vital importancia no cerebro humano e desempeña un papel fundamental e fundamental nas funcións de aprendizaxe e memoria, varios neurólogos están a realizar estudos sobre os posibles efectos secundarios do GMS consumido nos alimentos, pero ningún estudo concluínte mostrou unha conexión. En 2009 iniciouse un estudo no hospital universitario de Bonn sobre o efecto do glutamato na memoria humana.
Os efectos potencialmente nocivos do glutamato só se poden observar en condicións extremas, totalmente imposibles de conseguir na nutrición humana. Un deles é a aparición de problemas visuais en ratas de laboratorio que recibiron glutamato na súa dieta, pero en doses enormemente altas, engadindo 10 ou 20 gramos de glutamato por cada 100 gramos de alimento. Tamén se informou de alteración do hipotálamo en ratas que reciben de forma crónica 3 gramos de glutamato por kg de peso corporal por día. Tamén se observou alteración do funcionamento das canles de calcio na membrana celular en cultivos primarios de neuronas. Un estudo publicado a finais de 2011 mostra que os ratos con diabetes inducida por MSG, aos que se inxectaban diariamente por vía subcutánea cunha dose de 2 gramos por kg de peso corporal de glutamato monosódico, eran susceptibles á tumorigénesis de colon cando se expuxeron ao carcinóxeno de azoximetano. Este estudo, realizado en condicións non relacionadas co uso de GMS nos alimentos, realizouse para examinar a posibilidade de que estes ratos poidan ser un modelo válido para vincular diabetes, obesidade e cancro de colon.
Un estudo de 2022 sinalou o glutamato como causante de fatiga por esforzo mental.
Australia e Nova Zelandia
Food Standards Australia and New Zealand (FSANZ) cita "evidencias abafadoras dunha gran cantidade de estudos científicos" que nega explicitamente calquera relación entre o MSG e as "reaccións adversas graves" ou "efectos a longo prazo" e afirma que o GMS "é seguro para a poboación en xeral". Con todo, describe que en menos do 1% da poboación, os individuos sensibles poden experimentar efectos secundarios "transitorios" como "dores de cabeza, entumecemento / formigueo, arroxamento da cara e do pescozo, tensión muscular e debilidade xeralizada" despois de consumir unha gran cantidade de GMS nunha soa dose. Recoméndase ás persoas que se consideran sensibles que o confirmen mediante unha avaliación clínica adecuada.
A norma 1.2.4 do Código de Normas Alimentarias de Australia de Nova Zelandia esixe que se indique a presenza de GMS como aditivo alimentario na etiqueta dos alimentos envasados. A etiqueta debe indicar o nome da categoría de aditivos alimentarios (por exemplo, potenciador de sabor ), seguido do nome do aditivo alimentario, MSG, ou do seu número do Sistema de Numeración Internacional (INS), 621
EUA
O glutamato monosódico é unha das diversas formas de ácido glutámico presentes nos alimentos, en gran parte porque o ácido glutámico, sendo un aminoácido, ten unha importante presenza na natureza, formando parte de todas as proteínas. O ácido glutámico e os seus sales tamén poden estar presentes nunha gran variedade doutros aditivos, incluíndo proteínas vexetais hidrolizadas, lévedos autolizados, lévedos hidrolizados, extractos de lévedos, extractos de soia e illado de proteínas, que deben etiquetarse con estes nomes comúns e habituais. Desde 1998, o GMS non se pode incluír na categoría de "especias e aromas". Os aditivos alimentarios inosinato de sodio e guanilato de sodio, que son ribonucleótidos, úsanse normalmente en sinerxía con ingredientes que conteñen GMS. Non obstante, o termo "sabor natural" úsase agora na industria alimentaria cando se usa ácido glutámico (GMS sen sodio engadido). Debido á falta de regulación da FDA, non é posible determinar que porcentaxe de "sabor natural" procede do ácido glutámico.
A FDA cre que as etiquetas como "Without MSG" ou "Sen MSG engadidos" son enganosas se o alimento contén ingredientes que son fontes de glutamato libre, como a proteína hidrolizada. En 1993, a FDA propuxo engadir a frase "(contén glutamato)" aos nomes comúns ou habituais de certos hidrolizados de proteínas que conteñan 99 % de composto de glutamato puro.
Na versión de 2004 do seu libro On Food and Cooking, Harold McGee —escritor e entusiasta da comida— sinala que (despois de moito estudo), os toxicólogos chegaron á conclusión de que o GMS é un ingrediente inofensivo para a maioría da xente, mesmo en cantidades significativas.
Glutamato de sodio e metabolismo
Recensións recentes sobre o tema confirmaron que o consumo de glutamato só xera trastornos no metabolismo, cambios significativos na concentración de ácidos graxos, así como nos niveis de insulina e triglicéridos no sangue en adultos en animais experimentais sometidos a doses moi altas carentes de equivalente humano, como a inxección continua na etapa neonatal en ratas. Como se indica textualmente nas conclusións dun destes estudos, " o glutamato monosódico agora considérase seguro para o consumo humano como potenciador do sabor polas axencias nacionais e internacionais que se ocupan dos aditivos alimentarios".