cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proteína SUMO
Función
Hai catro isoformas de SUMO confirmadas en humanos, que son: SUMO-1, SUMO-2, SUMO-3 e SUMO4. As SUMO-2/3 mostran un alto grao de semellanza e son distintas de SUMO-1. SUMO-4 é similar ás SUMO-2/3 pero difire en que ten unha prolina en vez de glutamina na posición 90. Como resultado, SUMO-2/3 non son procesadas e conxugadas en condicións normais, pero utilízanse para modificar proteínas en condicións de estrés como pode ser a fame. Durante a mitose, SUMO-2/3 localízanse nos centrómeros e cromosomas condensados, mentres que SUMO-1 localízase no fuso mitótico e na zona media do fuso, o que indica que os parálogos de SUMO regulan diferentes procesos mitóticos nas células de mamíferos. Un dos principais produtos da conxugación con SUMO asociados cos cromosomas mitóticos orixínase pola conxugación con SUMO-2/3 da topoisomerase II, que é modificada exclusivamente por SUMO-2/3 durante a mitose. As modificacións SUMO-2/3 parecen estar implicadas especificamente na resposta ao estrés. SUMO-1 e SUMO-2/3 poden formar cadeas mixtas, pero como SUMO-1 non contén os sitios de consenso interno de SUMO que se encontran en SUMO-2/3, crese que serve para terminar estas cadeas poliSUMO. A serina en posición 2 de SUMO-1 está fosforilada, o que suscita o concepto de "modificador modificado".
Estrutura
As proteínas SUMO son pequenas; a maioría teñen arredor de 100 aminoácidos e unha masa de 12 kDa. A lonxitude e masa exactas varía nos distintos membros da familia SUMO e depende do organismo do que procede a proteína. Aínda que as SUMO comparadas coa ubiquitina teñen moi pouca identidade de secuencia con esta en canto a aminoácidos, si teñen unha estrutura de pregamento case idéntica.
A estrutura da SUMO1 humana é a que se mostra na figura da dereita. SUMO1 é unha proteína globular cos seus dous extremos (en vermello e azul) ben separados da parte central da proteína. O centro globular da proteína consta dunha hélice alfa e unha folla beta. As figuras que se mostran están baseadas en análises de resonancia magnética nuclear da proteína en solución.
Predición da unión a proteínas SUMO
A maioría das proteínas que son modificadas por SUMO conteñen o motivo de consenso tetrapéptido Ψ-K-x-D/E, onde Ψ é un residuo hidrofóbico, K é a lisina conxugada ao SUMO, x é calquera aminoácido, D ou E é un residuo de carácter ácido. A especificidade de substrato parece que deriva directamente de Ubc9 e do respectivo motivo do substrato. Actualmente os programas dispoñibles para a predición son:
Unión das proteínas SUMO
A unión de SUMO á súa molécula diana é similar á da ubiquitina (e tamén á doutras proteínas similares á ubiquitina como NEDD 8). Unha protease cliva (corta) un péptido C-terminal da SUMO (nos humanos isto fano as proteases SENP e nos lévedos as Ulp1) e queda exposto o motivo diglicina. A SUMO despois únese ao encima E1 (encima activador de SUMO ou SAE), que é un heterodímero. Despois pasa a un encima E2, que é un encima conxugante (Ubc9). Finalmente, unha das proteínas que se ligan a E3 únea á proteína. Nos lévedos, hai catro proteínas SUMO E3, Cst9, Mms21, Siz1 e Siz2. Aínda que na ubiquitinación é esencial un encima E3 para engadir a ubiquitina á súa diana, as probas suxiren que o E2 é suficiente para a sumoilación con tal de que estea presente a secuencia de consenso. Pénsase que a ligase E3 promove a eficiencia da sumoilación e nalgúns casos dirixe a conxugación de SUMO en motivos que non son o de consenso. Os encimas E3 poden ser a grandes trazos clasificados como proteínas PIAS, como Mms21 (un membro do complexo Smc5/6) e PIAS-gamma e as proteínas HECT. Porén, algúns E3 como RanBP2 non o son. Algunhas evidencias recentes indican que cómpre a presenza de PIAS-gamma para a sumoilación do factor de transcrición yy1 pero é independente do dedo RING de cinc (identificado como o dominio funcional das ligases E3). A sumoilación é reversible e pode ser eliminada das moléculas diana por SUMO proteases específicas. Nos lévedos de xemación, a SUMO protease Ulp1 localízase unida ao poro nuclear, mentres que Ulp2 é nucleoplásmica. A diferente localización subnuclear dos encimas des-sumoilizantes está conservada nos eucariotas superiores.
William Faulkner
William Faulkner, nado en New Albany (Mississippi) o 25 de setembro de 1897 e finado en Oxford o 6 de xullo de 1962, foi un escritor estadounidense. O seu verdadeiro apelido era Falkner, que cambiou por motivos comerciais. Esta considerado o único modernista americano da década de 1930, seguindo a tradición experimental de escritores europeos como James Joyce, Virginia Woolf e Marcel Proust, e coñecido polo seu uso de técnicas literarias innovadoras, como o monólogo interior, a inclusión de múltiples narradores ou puntos de vista e saltos no tempo dentro da narración.
Traxectoria
Faulkner criouse preto de Oxford, lugar ao que se trasladou a familia en 1902. Era o maior de catro irmáns dunha familia tradicional sureña. En Faulkner hai unha grande influencia do ambiente xeral do Sur: Mississippi marcou o seu sentido do humor, a súa forte caracterización do carácter típico sureño e os seus temas atemporais.
No ano 1915 deixa os estudos e comeza a traballar no banco do seu avó. Durante a I Guerra Mundial ingresa como piloto da RAF (Real Forza Aérea Británica). Cando regresa á súa cidade, entra como veterano na Universidade de Mississippi, aínda que volve deixar os estudos, agora para dedicarse a escribir. Durante esa época realiza traballos como pintor de teitos e portas, ou carteiro na Universidade de Oxford (de onde o botan polo costume de ler a correspondencia antes de entregala), e publica o seu primeiro e único libro de poemas: The Marble Faun (1924).
Xornalismo e viaxes
A partir de 1921 Faulkner traballa como periodista en Nova Orleans e coñece ao escritor de contos Sherwood Anderson, que o axuda a encontrar un editor para a súa primeira novela, A paga dos soldados (1926).
Pasa unha tempada viaxando por Europa. Ao seu regreso comeza a escribir unha serie de novelas ambientadas no condado ficticio de Yoknapatawpha (inspirado no condado de Lafayette, Mississippi), onde transcorren gran parte dos seus escritos, e do cal fai unha descrición xeográfica e traza un mapa en Absalóm, Absalóm! (1936). Alí pon a vivir 6928 brancos e 9313 negros, como pretexto para presentar personaxes característicos do grupo sudista arruinado do cal era arquetipo a súa propia familia. A primeira destas novelas é Sartoris (1929), na que identificou o coronel Sartoris co seu propio bisavó, William Cuthbert Falkner, soldado, político, construtor ferroviario e escritor. Despois publicou O ruído e a furia, que confirmou a súa madureza como escritor.
Casou con Estelle Oldham, decidindo establecer a súa casa e fixar a súa residencia literaria na pequena vila de Oxford.
A pesar da boa aceptación dos lectores da súas obras, só se vendeu ben Santuario (1931). Os seus temas do mal e a corrupción continúan sendo relevantes na actualidade. A secuela do libro, Requiem for a Nun, é a única obra de teatro que publicou. A introdución é unha única frase que abarca unhas cantas páxinas. Debido ao éxito de Santuario conseguiu un traballo, bastante máis lucrativo, como guionista de Hollywood. En 1946, o crítico Malcolm Cowley, preocupado porque Faulkner era pouco coñecido e apreciado, publicou The Portable Faulkner, libro que reúne extractos das súas novelas nunha secuencia cronolóxica.
Nobel
En 1949 outorgáronlle o Premio Nobel de Literatura; en 1955 recibiu o premio Pulitzer pola súa novela Unha fábula; e gañou o National Book Award (postumamente) polas súas Collected Stories. Está considerado un dos creadores de ficción máis monumentais da historia de la Literatura. A influencia de Faulkner na literatura radica en aspectos técnicos que se manifestan no emprego de determinadas fórmulas. Faulkner influiría en autores posteriores en español, como Juan Carlos Onetti, Juan Benet, Gabriel García Márquez, Isabel Allende e Alejo Carpentier, así como en Julio Cortázar e Mario Vargas Llosa.
Faulkner foi coñecido e acusado publicamente polo seu alcoholismo.
Angelica
Angelica, as anxélicas, é un xénero con 287 especies de plantas fanerógamas pertencente á familia Apiaceae. Comporta 287 especies descritas e destas, só 116 son aceptadas.
Descrición
Son herbas perennes, rexas a magras, ergueitas, caulescentes, ramificadas, glabras a tomentosas, con rexas raíces axonomorfas. Follas pecioladas, membranáceas a subcoriáceas, pinnadas ou pinnado-ternadas, compostas, xeralmente con folíolos largos, dentados ou lobados ou, menos comunmente, disecados; pecíolos envaiñadores, as vaíñas caulinares frecuentemente inchadas e sen lamelas. Inflorescencia de umbelas compostas, laxas; pedúnculos terminais e laterais; involucro ausente ou de poucas brácteas foliáceas (ou raramente de brácteas case tan longas coma os radios); radios moi numerosos a escasos, patente-ascendentes, frecuentemente unidos na base; involucelo de numerosas bractéolas angostas, enteiras ou ausentes; pedicelos delgados, patentes, frecuentemente unidos por unha membrana. Dentes do cáliz miúdos a conspicuos ou ausentes; pétalos ovados a obovados, cun ápice inflexo máis angosto, brancos, rosados ou purpúreos; estilos curtos a magros, o estilopodio xeralmente baixo-cónico. Froitos oblongo-ovados a obovados, conspicuamente aplanados dorsalmente, glabros a tomentosos; carpóforo 2-partido; costelas 5, as dorsais filiformes a asado magra ou suberosamente, as laterais largamente con ás magras ou suberosas; costelas dos 2 mericarpos separadas; vitas escasas a numerosas, adheridas ao pericarpo ou á semente; semente frecuentemente sucada por baixo dos intervalos, a face aplanada ou cóncava.
Taxonomía
O xénero foi descrito por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 250–251. 1753. A especie tipo é: Angelica sylvestris L., a anxélica brava.
Especies
As máis comúns que atopamos en Galiza son:
O Rego do Sapo, Cazás, Xermade
O Rego do Sapo é un lugar da parroquia de Cazás no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá.
Filmes de Suriname propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
Propostas
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou Suriname para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.
Vilar de Sucarral, Vieiro, A Fonsagrada
Vilar de Sucarral é un lugar da parroquia de Vieiro, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Millepora exaesa
Millepora exaesa é unha especie de cnidario hidrozoo da subclase dos hidroidolinos, orde dos antoatecados, suborde dos capitados, unha das quince recoñecidas na actualidade (2020) na familia dos milepóridos.
Descrición
A especie foi descrita en 1775 polo naturalista, explorador e orientalista sueco Peter Forsskål, un dos chamados dezasete apóstolos de Linneo.
Sinónimos
Ademais de polo protónimo que lle impuxo Forsskål, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Hábitat
Millepora exaesa vive nas costas de mares tropicais asociado aos arrecifes coralinos, a profundidades desde os 3 aos 15 m. É común en hábitats de arrecifes pouco profundos, en zonas costerias de augas turbias e en augas despexadas en mar aberto. É unha especie coñecida por tolerar a sedimentación.
Distribución
Esta especie está moi estendida na rexión Indo-Pacífica. Encóntrase nas costas do mar Vermello até preto de Madagascar, e no sueste asiático, incluído o sur do Xapón, Australia, até a Micronesia e a Samoa Americana. No Pacífico oriental, encótrase no atol de Clipperton.
Bioloxía
Como case todos os membros da orde dos antoatecados é un hidrozoo colonial. O cigoto convértese nunha larva plánula dentro do gonóforo e logo se libera como unha larva actínula que, tras a metamorfose, dá lugar a un pólipo que se asenta no substrato.
Ameazas
miniatura|180px|M. exaesa parcialmente branquexada en [[Guam]] Millepora exaesa é susceptíbel ao branquexamento, aínda que menos que as súas conxéneres M. dichotoma ou M. platyphylla. É un dos primeiros falsos corais duros en branquexarse, pero é resistente, e pode recuperarse despois do branquexamento.
En 2005 exportáronse 50 espécimes de M. exaesa vivos para o comercio de acuarios.
En xeral, a principal amenaza para este coral é o cambio climático global, en particular, as temperaturas extremas que conducen ao branquexamento e a unha maior susceptibilidade ás enfermidades. As enfermedides dos corais converteuse nunha grave ameaza para os arrecifes de coral en todo o mundo, e é unha das principais causas da deterioración dos arrecifes.
Estado de conservación
A amenaza coñecida máis importante para esta especie é a redución extensa do hábitat dos arrecifes de coral debido a unha combinación de ameazas. Descoñécese as tendencia específica da súa poboación, pero esta redución pode inferirse da perda estimada do hábitat. A especie está moi estendida e é común en toda a súa área de distribución, e aínda que é susceptíbel ao branquexamento, recupérase rapidamente e, polo tanto, é probábel que sexa máis resistente á perda do hábitat e á degradación dos arrecifes debido a un suposto gran tamaño de poboación efectiva. Polo tanto, a perda de hábitat estimada do 21 % dos arrecifes xa destruídos dentro da súa na etapa crítica de degradación.
Trndo en conta todo isto, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o staus da especie como LC (pouco preocupante).
Fly Williams
James "Fly" Williams, nado en Nova York o 18 de febreiro de 1953, é un ex xogador de baloncesto norteamericano. En 1978 logrou 100 puntos nun partido da Liga IS8 (máxima división da liga de institutos de Nova York).
Traxectoria
Nacido en Brownsville, no barrio dr Brooklyn estudou no Instituto Madison, alí ao primeiro amosou interese polo béisbol pero era alto de máis para ser competitivo e pasouse ao baloncesto. Despois de rematar o instituto recrutárono en 1972 para a Universidade Estatal Austin Peay en Clarksville (Tennessee).
Williams marcou na súa primeira tempada unha media de 29.4 puntos por partido, o quinto mellor dos Estados Unidos. O equipo de Austin Peay puido participar no torneo da NCAA e Williams anotou 26 puntos en cada un dos partidos clasificatorios pero o seu equipo caeu ante o da Universidade de Kentucky.
Na súa segunda tempada marcou 27.5 puntos por partido. O seu equipo cualificouse para torneo da NCAA e malia Williams marcar 26 puntos o seu equipo caeu na primeira rolda contra o Notre Dame por 108–66. Nos seus dous anos en Austin Peay marcou 1.541, unha media de 28.5 por partido.
Carreira profesional
Os Denver Nuggets fixéronse con Williams na primeira rolda do draft ABA de 1974 mais venderon o seu contrato os Spirits of St. Louis. A tempada 1974–75 foi mala para Williams e o seu equipo. Logrou só 9.4 puntos por partido e non xogou a tempada seguinte;(1975–76). Os Philadelphia 76ers selecciárono na novena rolda do draft da NBA de 1976 pero non se chegou a asinar contrato. Williams entón xogou en equipos da CBA e na Liga do Leste.
Martín, A Ciadella, Sobrado
Martín é un lugar da parroquia da Ciadella, no concello coruñés de Sobrado, na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Madarnás, Cartelle, Cartelle
Madarnás é un lugar da parroquia de Cartelle no concello ourensán de Cartelle na comarca da Terra de Celanova. Tiña 14 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 9 eran homes e 5 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
Leonor de Aquitania
miniatura|dereita|350px|Leonor de Aquitania.
Leonor de Aquitania (en francés Aliénor d’Aquitaine ou Éléonore de Guyenne; en inglés Eleanor of Aquitaine), nada contra 1122 ou 1124 en Belin ou en Bordeos  (Ducado de Aquitania) e finada o 31 de marzo ou o 1 de abril de 1204 en Poitiers,  e non na Abadía de Fontevraud, como se cita en moitos textos,  foi condesa de Poitiers, duquesa de Aquitania e Güiena, duquesa de Gascuña por dereito propio, así como raíña consorte de Francia e raíña consorte de Inglaterra. Foi a nai de Ricardo Corazón de León e de Xoán sen Terra. Durante o seu primeiro matrimonio participou na Segunda Cruzada e, á súa volta da Terra Santa, Leonor desempeñou un importante papel na política da Europa Occidental.
Primeiros anos
Os quince anos, finou o seu pai Guillerme X de Poitiers e Leonor herdou o ducado de Aquitania, moi ansiado por Francia. A causa disto, a solución máis razoable foi a de ligar ambas as liñaxes e quedou deste xeito ligado o futuro de Leonor ó do futuro Luís VII de Francia. A voda tivo lugar o 25 de xullo de 1137 en Bordeos e como era de costume na época, as celebracións duraron varios días. A parella estivo no palacio de l'Ombrière, preto de Bordeos ata a súa partida á París. A noite de vodas, os noivos foron coroados duques de Aquitania na catedral de Saint Pierre de Poitiers. . Nese mesmo ano ascenderon ó trono francés, tras a morte do rei Luís VI.
Raíña de Francia
No ano 1145, Leonor de Aquitania tivo a súa primeira filla, María, futura condesa de Champaña. As tensións entre a parella comezaron moi cedo, cando a raíña apoiou o matrimonio ilexítimo da súa irmá Petronila co conde Raúl I de Vermandois, mentres que o rei enviaba o seu irmán Roberto a invadir o condado como castigo pola bigamia do conde.
Leonor convenceu o seu marido de participar na Segunda Cruzada (1147-1149). Antes da partida promoveu torneos para recadar recursos, recolleu doazóns e foi a todas as abadías a pedir a bendición. Acompañou o seu marido na expedición, así como outras damas da nobreza, máis ela, contaba co título de líder feudal do exército de Aquitania en pé de igualdade con outros dirixentes.
Durante a expedición, as diferenzas entre Leonor e Luís creceron pois mentres que Leonor desexaba a loita para reconquistar o condado de Edessa, que pertencía ó seu irmán Raimundo de Tolosa, Luís consideraba máis importante acadar Xerusalén. A discusión rematou cunha rebelión por parte dos cabaleiros de Aquitania, e o exército quedou dividido.
No 1149, Luís e Leonor regresan a Europa, pasando por Roma onde Uxío III promoveu a súa reconciliación. A segunda filla do matrimonio, Alicia Capeto, naceu pouco despois, pero a relación xa estaba esgotada. No 1152 o matrimonio é anulado por consanguinidade e Leonor recuperou o control dos seus territorios.
Raíña de Inglaterra
miniatura|dereita|Anverso do selo de Leonor no que se le Leonor, pola graza de Deus, Raíña dos Ingleses, Duquesa dos Normandos. No reverso, a lenda di Leonor, Duquesa de Aquitania e Condesa dos Anxevinos.. O 18 de maio de 1152, Leonor casou na catedral de Santo André de Bordeos co que sería o rei Henrique II de Inglaterra, unindo os seus dominios en Francia cos que xa posuía o seu novo marido (Anjou, Maine e Normandía alén de Inglaterra e Gales). Deste xeito formábase o chamado Imperio anxevino, no cal os reis de Inglaterra sendo vasalos do rei de Francia, controlaban un territorio oito veces maior ó controlado por Luís VII.
Prison Song (canción)
Prison Song é a canción de apertura de Toxicity, o segundo disco do grupo armenio-americano System of a Down. Escrita por Serj Tankian e Daron Malakian, a canción expresa as inxustizas do sistema presidiario dos Estados Unidos.
Leonor de Aquitania
Viúva
Á morte de Henrique II de Inglaterra o 6 de xullo de 1189, Leonor foi liberada por orde do novo rei, o seu fillo Ricardo Corazón de León. Viaxou por toda Inglaterra e liberou os prisioneiros do antigo rei ós que mandou xurar fidelidade a Ricardo. Ela gobernou no seu nome ata comezos de 1191. Cando Ricardo partiu á Terra Santa durante a Terceira Cruzada, Leonor vai buscar a Berenguela de Navarra e condúcea en pleno inverno ata Messine, onde Ricardo se dirixía para partir cara a Terra Santa. Acadárono o 30 de marzo e a voda celebrouse o 16 de maio.
Cando Ricardo Corazón de León volvía da cruzada, foi capturado en Austria. Leonor, indignada pola falta de reacción por parte do Papa (quen protexía normalmente os cruzados), escríbelle para recriminarlle a súa actitude e pedirlle axuda para rescatar o seu fillo. Ela mesma foi quen entregou o rescate a Henrique VI, fillo de Frederico I Barbarroxa no inverno de 1193. .
Apolar
miniatura|dereita|200px|A auga non é unha molécula apolar. Véxase a distribución de cargas eléctricas, debido á diferenza de electronegatividade entre o O e o H.
Leonor de Aquitania
Viúva
No 1200, con oitenta anos, dá mostras dunha gran fortaleza cando decide viaxar cara a Castela, cruzando os Pireneos para escoller entre as súas netas, as infantas de Castela - fillas da súa filla Leonor e de Afonso VIII de Castela- a que sería a esposa do fillo de Filipe II de Francia, o futuro Luís VIII. A escollida foi Branca, unha das máis célebres raíñas de Francia, rexente do reino en tres ocasións e modelo de virtude e habilidade política.
Leonor de Aquitania finou o 1 de abril de 1204 en Fontevrault ós 82 anos. Foi sepultada alí mesmo co seu esposo Henrique II e co seu fillo Ricardo Corazón de León.
Apolar
Apolar é todo aquilo que carece de polos. Especialmente, en química, aplícase a certo tipo de moléculas.
Unha molécula é polar cando un dos seus extremos está cargado positivamente, mentres que o outro o está de maneira negativa. Cando unha molécula é apolar, estas cargas no existen.
Adóitase usar o termo hidrófobo para unha substancia apolar, debido á similitude de comportamentos con respecto á auga, o chamado disolvente universal: unha substancia hidrófoba é aquela que repele á auga ou foxe dela, a as substancias apolares non se disolven en agua, mesmo as que sexan líquidas (como o aceite). A auga é un disolvente polar e, por tanto, no seu seo só pode albergar moléculas polares.
Isto débese a que, a nivel microscópico, algo pode disolverse nunha substancia cando aparecen unhas pontes moleculares entre as partículas de disolvente e de soluto. Estas pontes (ou enlaces moleculares secundarios) aparecen entre as zonas con cargas de distinto signo en ambas as moléculas.
A auga é unha molécula polar (ten dúas zonas con distinta carga, positiva e negativa) e calquera substancia que se queira disolver nela ten que ser polar, para que se poidan poder establecer ditos enlaces.
Moléculas apolares
As moléculas apolares están formadas por átomos de non metal unidos por enlaces covalentes, sempre que non exista entre eles unha diferenza de electronegatividade importante. Na práctica, as moléculas apolares poden ser:
O imperio do sol
O imperio do sol (en Empire of the Sun) é un filme estadounidense dirixido por Steven Spielberg que foi estreado en 1987. Está baseado na novela de J.G. Ballard Empire of the Sun. Estreouse en galego na TVG o 21 de marzo de 2002.
Sinopse
Cando, en decembro de 1941, o exército xaponés ocupa Shanghai, a privilexiada vida de James Graham, un neno inglés de clase alta, toca á súa fin. É separado dos seus pais e confinado nun campo de concentración próximo a un aeroporto militar xaponés. Nun ambiente dominado pola tristura e a miseria, verase obrigado a madurar prematuramente, e isto condicionará a súa visión do mundo.
Las Hurdes
miniatura|350px|dereita|Mapa das Hurdes. Las Hurdes (Las Jurdis en estremeño) é unha comarca pertencente á provincia de Cáceres, ao pé da serra de Gata. Ocupa 471 km² de extensión, e ten unha poboación escasa e decrecente.
Distínguense Las Hurdes Altas, zona en xeral abrupta e con poucas hortas, e Las Hurdes Bajas, máis ricas e con máis cultivos e poboacións (como Pinofranqueado e Caminomorisco).
Las Hurdes foi unha das comarcas menos avanzadas de España, subdesenvolvida economicamente. Presenta poucos servizos e a súa poboación, xa escasa, viuse obrigada a emigrar. Na actualidade presenta melloras de comunicación. Fíxose famosa como exemplo da pobreza estrema en España despois do filme de Luis Buñuel Las Hurdes, tierra sin pan.
Acción xudicial
Acción xudicial (en Class Action) é un filme estadounidense de 1991 dirixido por Michael Apted. Está protagonizado por Gene Hackman e Mary Elizabeth Mastrantonio, xunto con Laurence Fishburne, Colin Friels, Fred Dalton Thompson e Donald Moffat nos papeis secundarios. O filme estreouse na 17ª edición do Festival Internacional de Cinema de Moscova.
Estreouse en galego o 28 de setembro de 1998 a través da TVG.
Estación de Sant Vicenç de Calders
Sant Vicenç de Calders é unha estación de ferrocarril localizada no barrio homónimo de El Vendrell, na provincia de Tarragona. A estación está na confluencia das liñas Barcelona-Vilafranca-Tarragona e Barcelona-Vilanova-Valls.
Historia
A estación entrou en servizo o 24 de abril de 1887, cando foi construída na confluencia das liñas, que eran propiedade da Companyia dels Ferrocarrils de Tarragona a Barcelona i França (TBF).
Rodalies Barcelona
É cabeceira de dúas liñas, unha diríxese cara Barcelona pola costa, a R2 Sud, e a outra tamén cara Barcelona, vía Vilafranca del Penedès, a R4.
Shin Chan: O pequeno samurai
Shin Chan: O pequeno samurai (クレヨンしんちゃん 嵐を呼ぶ アッパレ！戦国大合戦) é é un filme de animación baseado no anime Shin Chan. No Xapón, a estrea deste filme produciuse nos cinemas o 20 de abril do 2002.
En galego, saíu á venda en DVD o 16 de novembro do 2005, sen ser proxectada nos cinemas.
Sinopse
Todo comeza cando Nevado escarva un buraco no xardín. Alí Shin Chan atopa unha carta datada do período Segoku, que se corresponde co ano 1574, cando aconteceron as guerras civís. Unha vez leu o papel, é transportado ata esa época. Alí coñece a un samurai ao que lle salva a vida. Tamén se fai amigo dos antergos dos seus amigos Masao, Kazama, Boo-chan e Nene.
Unha vez que desaparece Shin Chan, seus pais empezan a buscar o xeito de viaxaren ao pasado para rescatalo. Cando acadan a maneira e encontran a Shin Chan, tentan volver, pero fracasan. Namentres procuran unha forma de volver ao presente, axudan ao samurai Matabe a impedir a invasión da vila. A guerra comeza.
Música
A canción empregada na versión orixinal como tema de peche é 二中のファンタジー ～体育を休む女の子編～ (A fantasía dos dous – A rapariga coa pel de galiña) interpretada por Hideki Fujisawa.
Billboard
miniatura|300px|Logo de Billboard. Billboard é unha revista semanal estadounidense adicada á industria musical, sendo unha das revistas comerciais máis antigas no mundo. Mantén varias listas musicais recoñecidas internacionalmente, que seguen as cancións e álbums máis populares en varias categorías de forma semanal. As dúas máis destacables son a Billboard Hot 100, que clasifica cancións con máis vendas físicas sen ter en conta o seu xénero; e a Billboard 200, que corresponde ás vendas de álbums.
Historia
Billboard naceu en Cincinnati o 1 de novembro de 1984, fundada por William H. Donaldson e James H. Hennegan. Orixinalmente chamouse Billboard Advertising e tratábase dun xornal comercial da industria de colocación de carteis, en inglés bill é cartel e de aí provén o seu nome. Poucos anos despois da súa fundación, comezou a informar sobre distintos entretementos ao aire libre, ocupando estes a meirande parte do seu espazo. Co tempo pasou a informar sobre espectáculos circenses, carnavais, parques de atraccións, feiras e outras atraccións. A revista comezou a cubrir as películas no ano 1909 e a radio nos anos 20.
Co desenvolvemento da industria discográfica durante os anos 30, Billboard comezou a publicar listas musicais. Orixinalmente eran só tres listas de xéneros específicos: pop, rhythm & blues e country & western. Na década dos 50 introduciu unha sección cubrindo a industria da televisión, na que se incluían listas de cualificacións de programas. A revista continuou publicando noticias de feiras, carnavais e parques de atraccións ata o ano 1961, cando eses departamentos foron transferidos a unha nova publicación semanal chamada Amusement Business. Nese tempo a cobertura da televisión tamén foi transferida a outra publicación.
Dende 1961 ata 2005, Billboard dedicouse completamente á industria musical. Nese último ano, a revista e a súa páxina web comezaron a dar cobertura de todas as formas de entretemento dixital e móbil.
Amusement Business prosperou durante unhas décadas, pero co cambio de século tivo dificultades. Cambiou a súa frecuencia de semanal a mensual e finalmente deixou de publicarse en maio do 2006.
L'Homme Machine
L'Homme Machine (O Home Máquina) é unha obra filósofica de Julien Offray de La Mettrie que apareceu anónimamente en Leiden en 1748. É o exemplo máis radical do século XVIII en canto a produción de materia de explicación mecanicista e materialista do home. O libro foi moi mal acollido na súa época e desencadeou tempestades entre os medios eclesiásticos, o que produciu que os ecos da obra non traspasaran o límite do seu tempo e que o autor fora perseguido por Holanda.
Punto de vista filósofico
Para La Mettrie a materia está dotada dunha tendencia esencial cara o movemento. O autor apóiase nas experiencias dos biólogos contemporáneos como por exemplo: Trembley, Réamur e Haller. O proxecto desta obra de inspiración cartesiana é diferente do que Descartes estableceu; unha ruptura entre o animal (máquina) e o home (unión substancial da alma e o corpo).
O autor extrae de aquí consecuencias sobre a posibilidade de educar aos primeiros primates, para establecer semellanza cos homes. A moral da obra está de acordo co materialismo mecánico. Non existe ningún valor moral absoluto e transcendente, polo tanto a ética non pode estar fundada máis que na natureza e na sociedade. A sociedade recompensa e castiga en función do interese que se encontra no comportamento, por iso, non se poñen obxecións na xerarquía de valores nin no sistema de sancións.
A moral social oponse á moral fundada na natureza e nos ditados da razón. A moral do pracer busca felicidade, que ven a ser para La Mettrie, gozar de sensacións agradables.
Contido
A obra desenvolve unha tese de identidade entre as funcións psíquicas e os estados corporais. Radicalizou a posición de Descartes que consideraba o corpo vivo dos animais como máquinas e estendeuno ata o ser humano.
En continuidade coa historia natural da alma, La Mettrie reafirma a súa teoría materialista. A diferenza entre o home e o animal é gradual e non esencial; se o home se dotou de linguaxe, non debe verse máis ca un simple accidente da materia. Alí onde outros falaban de esencia e finalidade, La Mettrie non admitía que era un accidente na materia senón que era unha virtude do monismo materialista que se dá no home na unidade do físico e do moral.
O único principio que gobernaba o ser humano é a sensación que supón facer algo en concreto. Tamén recoñece que a alma, a razón e a vontade non constitúen os valores principais.
Raimundo López Pol
Raimundo López Pol, nado en Santiago de Compostela en 1877 e finado na mesma cidade o 19 de setembro de 1958, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Figura da artesanía compostelá, foi escultor na súa xuventude. Dedicouse ao comercio. Foi presidente do Centro Republicano compostelán durante a monarquía e concelleiro de Santiago de Compostela dende 1911. Foi elixido alcalde de Santiago de Compostela nas eleccións municipais de abril de 1931. Militante da ORGA, en xullo de 1932 convocou unha asemblea de municipios de toda Galicia para a elaboración do proxecto de Estatuto de Galicia (1932). Foi cesado como alcalde en novembro de 1934. Foi un dos fundadores do Partido Nacional Republicano do que foi elixido presidente do comité local de Santiago de Compostela en maio de 1935. Nas eleccións de febreiro de 1936 concorreu na Candidatura Republicana de Centro e Coalición que encabezaba Manuel Iglesias Corral pero non foi elixido. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sufriu multas e foi desterrado. Permaneceu tres anos en Cuba, retornando a Santiago de Compostela en xullo de 1939. Xulgado o 8 de febreiro de 1940, foi condenado a seis meses de inhabilitación e sancionado cunha multa de 25.000 pesetas.
Vida persoal
Casou en 1900 con Concepción Garabal Sánchez, que finou en 1928, e foi pai de Mercedes, Santiago, Manuel (destacado pintor) e Concepción López Garabal.
Ribas, A Ciadella, Sobrado
Ribas é un lugar da parroquia da Ciadella, no concello coruñés de Sobrado, na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Tabigal
Tabigal é unha empresa galega especializada en acabados interiores de reformas e construción. Traballa principalmente para Inditex e as súas marcas.
Forman parte do grupo Placas Norte, Metal Yeso, Metal Gips e Disc Acustic.
Entrena
Entrena é un concello situado na comunidade autónoma da Rioxa (España), a 13 quilómetros da capital, Logroño. Ten 1.451 habitantes, unha superficie de 21,03 km² e unha densidade de 69,00 hab/km².
Xeografía
O relevo do municipio é chairo, a súa altitude varía entre os 500 e os 600 metros. A meirande parte do terreo atópase nun glacis, antiga canle do Río Iregua. Na zona sur atópanse os primeiros contrafortes da Serra de Moncalvillo. A vila sitúase nesta zona, sobre o cerro El Conjuro.
Os ríos son escasos e con gran estiaxe. Apenas unhas barrancas procedentes da serra cruzan o termo de Sur a Norte, como Ruicidera ou Río Daroca.
Historia
A zona estivo poboada en época romana, como indica a existencia do poboado romano da Dehesa, ademais da calzada de Zaragoza-Briviesca que pasaba por alí.
Afonso I de Asturias "o Católico" a mediados do século VIII reconquistou a vila aos musulmáns. Segundo o Dicionario Xeográfico, editado en Barcelona en 1830, Entrena sería fundada por este rei contra o ano 750, pero xa se sabe pola Crónica de Afonso III que as incursións realizadas por este rei non supuxeron a fundación de vilas. Estas expedicións, levadas a cabo xunto co seu irmán Froila, consistiron en matar os musulmáns que atopaban e recoller cristiáns para levalos ás montañas.
Entrena non puido pertencer a ningún reino cristián até a conquista de Viguera por parte do rei navarro Sancho I Garcés en 924.
En 1044 aparece documentado baixo o nome romance de Antelena.
Desde 1076 pertencería ao Reino de Castela e ao seu rei Afonso VI. Este, ante o valor estratéxico da zona, fronteiriza cos reinos de Aragón e Navarra, repoboou e levantou diversas prazas fortes para protexer os seus intereses, entre elas Entrena.
En 1160, Sancho VI de Navarra repoboou a vila, tras conquistar A Rioxa aproveitando a minoría de idade do rei castelán Afonso VIII. Tras varias capitulacións entre os monarcas de Navarra e Castela, volve pasar a mans do rei castelán en 1179. Amais, aparece no Cartulario de Santo Domingo de la Calzada de 1168, citando a García Bermúdez como señor desta vila así como da de Ausejo.
A vila foi doada pola raíña Estefanía de Foix, viúva do rei García Sánchez III de Navarra o de Nájera ao mosteiro de Santa María a Real de Nájera, aparecendo nomeada como "Antelana".
A arca da Misericordia
En 1571 Francisco de Moreda constituíu unha caixa de previsión agrícola, que tiña como obxectivo repartir cereals, especialmente trigo, entre os labradores máis pobres. Estes debían devolver o préstamo en gran cun mínimo interese. Normalmente beneficiábanse desta os veciños do pobo, pero durante a primeira metade do século XVIII tamén o fixeron os de localidades veciñas. Estivo en funcionamento ata 1799.
Estradas
A principal vía de acceso é a LR-254 que comunica Entrena con Lardero e Logroño a través da N-111. A LR-137 atravesa a localidade de sueste a noroeste e enlaza coas estradas N-111, N-120 e N-232 unindo localidades como Nalda, Navarrete e Fuenmayor. A LR-445 comunica Entrena coa veciña localidade de Sojuela e a LR-444 parte da LR-137 á altura da Ermida de Santa Ana ata Medrano.
Edificios e monumentos
Construída no ano 1545 en fábrica de cadeirado, é unha igrexa dunha nave de tres tramos con capelas entre contrafortes, cruceiro e cabeceira ochavada de tres planos. Dentro da igrexa parroquial sobresaen o retablo maior e o coro.
Fundado en 1503 por don Carlos Ramírez de Arellano e a súa dona Juana de Zúñiga, Condes de Aguilar e señores de Cameros. As primeiras en habitalo foron tres monxas procedentes de Tordesillas. En 2001 foi clausurado por falta de vocacións.
miniatura|dereita|200px|Ermida da Santa Ana Situada a 2 km da localidade pola LR-137 en dirección Navarrete. De aparencia barroca, do século XVIII, foi restaurada en 1964 e 2005. O luns de pentecoste realízase unha procesión levando unha imaxe da santa até a ermida. Tras a misa vaise á próxima paraxe As Ribeiras onde, baixo as choperas, ásanse chuletas.
Campamento romano da Ciadella
260px|miniatura|dereita|A zona non cuberta do recinto presenta un peor estado de conservación que a zona cuberta, por mor da vexetación. O campamento romano da Ciadella foi un asentamento militar activo entre os séculos II e IV, sito no tramo viario entre Brigantium e Lucus Augusti, entre as actuais parroquia galegas da Ciadella (Sobrado) e Vilariño (Vilasantar). Nel mantíñanse entre 500 e 600 militares da Cohors I Celtiberorum Equitata civium romanorum, que tiña a súa sede en Lucus Augusti. Esta unidade auxiliar do exército imperial romano tivo como función a vixilancia da Vía XX, traballo que desempeñou entre os anos 123 e 395.
Entrena
Edificios e monumentos
miniatura|esquerda|100px|Cruceiro Construído a mediados do século XVI, situado na praza do Coso. Está formado por un fuste cilíndrico situado sobre bancadas, e rematado por un capitel toscano. Sobre el sitúase un nó con fornelo, no que aparecen seis imaxes, cunha cruz con calvario por unha banda e a Piedade polo outro.
Está situada nunha fornelo na rúa Regajo. é romanista, de comezos do século XVII.
Campamento romano da Ciadella
Historia e características
A Cohors I Celtiberorum Equitata civium romanorum, formada no ano 80, tería sido trasladada dende Mauritania a Hispania no ano 123, adscrita á Legio VII Gemina (León) por orde do emperador Adriano, como testemuña a Tessera de Castromao (Celanova), que di:
Entrena
Flora e fauna
miniatura|dereita|200px|Aciñeiras A maior parte do municipio é utilizado para cultivos e apenas quedan terreos con vexetación autóctona. Nas zonas non labradas crecen carballos, aciñeiras. Ademais nos últimos anos están a recuperarse olmos que outrora abundasen na localidade. En 1995 o concello cedeu terreos nos cerros San Lázaro, Tono e Cuatro Cantos a ICONA, para repoboalos con piñeiros. En canto a arbustos destaca o tomiño, romeu, mormaga e os abruñeiros dos que se elabora o pacharán.
A fauna salvaxe que abunda nesta localidade son os coellos e lebres e en menor medida teixugos e donicelas. En ocasións podémonos atopar con raposos ou algún xabaril, o cal é moi abundante na próxima Serra de Moncalvillo.
Campamento romano da Ciadella
Historia e características
O recinto foi construído entón, nun planalto de 480 metros sobre o nivel do mar, rodeado por unha pequena cadea montañosa, preto do río Cabalar. Tiña unha muralla perimetral de 172 x 140 metros, coas esquinas redondeadas, e un foxo externo que complementaba as funcións defensivas da muralla. A extensión do campamento era de 2,4 hectáreas. Existían ademais catro portas de acceso ó campamento, e varias torres de vixilancia. No interior había dous edificios principais. Un deles era a Principia (cuartel xeral), de planta case cadrada, que medía 29,5 x 29,6 metros. A carón da Principia estaba o Praetorio (residencia do comandante) de 38 x 29,6 metros. Os dous edificios estaban separados por unha ampla rúa. O resto dos edificios serían barracóns, sanitarios, cortellos para os animais e unha cantina.
Segundo algúns autores, sería neste campamento onde estaría situada a mansión Brigantium da vía XX, ou per loca maritima, do Itinerario de Antonino.
Entrena
Demografía
Nos últimos 5 anos Entrena recibiu a chegada de numerosos inmigrantes, a maioría magrebís, que aceleraron o seu crecemento demográfico, así como vindos doutras comunidades, debido aos altos prezos da vivenda en Logroño.
Campamento romano da Ciadella
Historia e características
O abandono do campamento tivo lugar no século IV, cando a unidade militar foi trasladada a Iuliobriga (Cantabria). Foi entón cando comezou a súa deterioración, sobre todo na época da ocupación xermánica, malia que nalgunhas épocas foi novamente habitado. No século XIX sofreu o espolio da súa cantaría para a construción de edificios veciños.
miniatura|Ara adicada á deusa fortuna por un oficial, Valerius Lupus, atopada no campamento e conservada no [[Castelo de Santo Antón (A Coruña).]]
Entrena
Demografía
A súa poboación a 1 de xaneiro de 2009 era de 1.488 habitantes. miniatura|centro|700px|Vista panorámica do pobo desde o cerro Tono (novembro de [[2007)]]
Historia
No censo de poboación da Coroa de Castela do século XVI, Entrena aparece nas adicións de Nájera empadroada por 232 veciños (1.160 almas). No xa citado Dicionario Xeográfico de Barcelona (1830) cítase a Entrena con 255 veciños (1.285 almas). No censo da Provincia de Logroño de 1840 rexistra 191 veciños (803 almas).
Campamento romano da Ciadella
Escavacións
As escavacións do recinto comezaron oficialmente en 1934, dirixidas por Ángel del Castillo López e Sebastián González, sendo Castillo quen identificou en 1943 que se trataba dun campamento romano e non unha mansio (paradas oficiais nos camiños romanos). Os materiais atopados no lugar foron abondosos, salientando pezas de cerámica, vidros e utensilios de ferro e bronce. Atopáronse tamén moedas, pertencentes a un rango de tempo que atinxe dende Domiciano (ano 86) até Claudio II (ano 270). A maioría destas pezas atopadas na Ciadella están expostas de xeito permanente no Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de San Antón sito na cidade da Coruña.
Entrena
Economía
A economía de Entrena baséase no cultivo de froiteiros, vide e cenoria e da industria que deriva deles. O cultivo de regadío é posible grazas ao Río Antigo canle que capta as augas do Iregua en Islallana. En total hai 1.658 ha de cultivo das cales 783 son de regadío (1992). Desde 1888 Entrena é a sede da Comunidade de Regadores do Río Antigo, mentres que o Sindicato de Regas de Adestra foi creado o 28 de xuño de 1973. Ademais cultívanse oliveiras, cereais, maceiras e outras explotacións de menor interese.
Neste pobo hai cinco adegas. Ademais en 2008 está en construción unha Adega-Hotel, aproveitando o crecente turismo do viño que se practica na Rioxa. Tamén están instaladas varias empresas hortofrutícolas e conserveiras.
Campamento romano da Ciadella
Escavacións
Boa parte do campamento non está escavado. Unha parte do sitio escavado ten unha cuberta futurista (aceiro e vidro) reutilizada, que protexe ás ruínas dos efectos erosivos. Malia todo, a zona cuberta ocupa unha superficie inferior á décima parte do recinto histórico, de xeito que a maior parte das ruínas están expostas á acción da choiva, do vento e da vexetación.
Entrena
Deportes
miniatura|dereita|200px|Partido de [[Fútbol sala no polideportivo.]] Entrena posúe un pavillón polideportivo adaptado a deportes como o fútbol sala ou a pelota vasca. En 2005 creouse o equipo de fútbol sala Villa de Entrena, quedando campións de cópaa federación da Rioxa na tempada 2005-2006.
Desde 2005 celébrase o Rallysprint Villa de Entrena válido para o campionato autonómico. Realízase sobre terra, utilizando varios camiños veciñais.
Ademais ten piscinas municipais, situadas na estrada de Nalda.
Festas
miniatura|dereita|200px|San Blas As festas máis importantes son as de San Cristóbal celebradas o 10 de xullo. Outras festividades son:
Carl Jonas Love Almqvist
miniatura|dereita|Pintado por Almqvist, 1823 Carl Jonas Love Almqvist, nado en Estocolmo en 1793 e finado en Bremen en 1866, foi un escritor sueco.
Rosende, Cazás, Xermade
Rosende é un lugar da parroquia de Cazás no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 6 habitantes (2 homes e 4 mulleres).
Carl Jonas Love Almqvist
Traxectoria
Membro dunha familia acomodada estudou Filosofía na Universidade de Uppsala. Influenciado pola obra de Jean Jacques Rousseau trasladouse ao norte do condado de Värmland, próximo a Noruega, para vivir nun rural que tiña idealizado. Alí casou cunha campesiña, Anna Maria Andersdotter Lundström (1799–1868), coa que tería dous fillos.
Acusado de fraude e de tentar envelenar con arsénico a un prestamista co que contraera débedas emigrou aos Estados Unidos en 1851. Alí residiu en Filadelfia (Pensilvania) empregando o nome falso de Lewis Gustawi onde volveu casar, sendo bígamo. Procurando regresar a Suecia, en 1865 volveu a Europa, establecéndose en Bremen baixo a identidade de doutor Wastermann, alí falecería en 1866.
Por mor da visión crítica da sociedade e política do seu país que daba nos seus libros, a Igrexa e o Estado condenárono como revolucionario perigoso, mais co tempo a obra revalorizouse e é considerada como adiantada ao seu tempo e profética en moitos aspectos.
Traducións en galego
En xullo de 2021, a editorial Hugin e Munin publicou a novela Det går an co título As nosas normas traducido do sueco por Marta Dahlgren.
XXVIII edición dos Premios Goya
A 28ª cerimonia de entrega dos Premios Goya tivo lugar no Centro de Congresos Príncipe Felipe, localizado no Hotel Auditorium de Madrid, o 9 de febreiro de 2014. Por primeira vez o presentador foi o humorista Manel Fuentes, substituíndo a Eva Hache, presentadora das dúas anteriores edicións.
Pereda, Cartelle, Cartelle
Pereda é un lugar da parroquia de Cartelle no concello ourensán de Cartelle na comarca da Terra de Celanova. Tiña 47 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 24 eran homes e 23 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 51 habitantes (27 homes e 24 mulleres).
Farinxe
A farinxe é un tubo musculoso situado no pescozo e revestido dunha membrana mucosa; conecta o nariz e a boca coa traquea e o esófago. Pola farinxe pasan tanto o aire coma os alimentos, polo que forma parte tanto do aparello dixestivo coma do aparello respiratorio. No home mide uns trece centímetros, estendido desde a base externa do cranio ata a 6ª ou 7ª vértebra cervical, situándose diante da columna vertebral.