cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Undertow
Undertow é o primeiro álbum da banda de metal progresivo estadounidense Tool. Foi editado o 6 de abril de 1993 polo selo Zoo Entertainment. Durante unha época na cal o grunge estaba no seu punto máis alto de popularidade, e o pop punk comezaba a emerxer coa axuda das radios, Undertow axudou ao metal a continuar destacando como estilo musical, e permitiu a varias bandas posteriores facerse un oco a través do mainstream. No mes de xullo do ano 2010 o álbum levaba vendidas 2.900.000 copias nos Estados Unidos.
O álbum foi gravado entre outubro e decembro do ano 1992 nos Grand Master Studios, situados en Hollywood, California, por Sylvia Massy. Algunhas das súas cancións son temas que a banda decidiu non incluír no seu primeiro EP, Opiate.
A portada do álbum foi deseñada polo guitarrista Adam Jones. Fotos no libreto dunha muller obesa nua, un home tamén nu e unhas imaxes dos membros do grupo con agullas insertadas na cara xeraron moita controversia, facendo que o álbum fose retirado de moitas tendas como Kmart e Wal-Mart. A banda reaccionou editando outra versión, na cal aparecía un gran código de barras nun fondo branco. Nesta versión incluíase unha nota do grupo explicando a autocensura.
Hemisferio oriental
dereita|miniatura|225px|O Hemisferio oriental, en ocre.
Undertow
Undertow foi elixido décimo mellor álbum do ano 1993 pola publicación Alternative Press
Hemisferio oriental
O Hemisferio oriental é a metade da Terra ao leste do Meridiano de Greenwich.
Undertow
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Tool, agás onde se indique.
"Disgustipated" é a pista número 69 na meirande parte dos CDs editados en Norteamérica (os cortes do 10 ao 68 non conteñen datos). Tamén aparece como corte 39, 10 (principalmente en Europa) ou como canción oculta despois de "Flood", no mesmo corte 9. Nalgunhas edicións de importación xaponesas "Disgustipated" é o tema 70, cunha pequena versión ao vivo de "Flood" na pista 71.
Miguel Ángel Blanco
Miguel Ángel Blanco Garrido, nado en Ermua (Biscaia), o 13 de maio de 1968 e finado en Lasarte o 13 de xullo de 1997, foi un político do PP secuestrado e asasinado por ETA.
Traxectoria
Fillo de galegos de Xunqueira de Espadanedo, licenciouse en Económicas na Universidade do País Vasco. En 1995 afiliouse a Nuevas Generaciones, as mocidades do Partido Popular. Nas eleccións municipais dese ano presentouse nas listas do seu partido no concello de Ermua, e saíu elixido concelleiro.
Blanco foi secuestrado por ETA ás catro da tarde do xoves 10 de xullo de 1997. A pesar das diversas manifestacións que se produciron en España para pedir a súa liberación, a tarde do sábado 12 de xullo, dous días despois, apareceu nun monte con dúas feridas por arma de fogo na cabeza. Faleceu horas despois, na madrugada do 13 de xullo.
Logo da súa morte acuñouse o termo Espírito de Ermua e creouse nese mesmo ano a Fundación Miguel Angel Blanco, presidida pola irmá e promovida por Radio Televisión Española, que doou para a súa creación os ingresos obtidos nun programa de homenaxe.
Xuízo
O 30 de xuño de 2006 foron condenados Francisco Javier García Gaztelu (alias Txapote) e a súa parella Irantzu Gallastegui (alias Amaia) a 50 anos de prisión polo secuestro e asasinato.
O Cruceiro, Santo Ourente de Entíns, Outes
O Cruceiro é un lugar da parroquia de Santo Ourente de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 53 habitantes (18 homes e 35 mulleres).
Zapp Brannigan
Zapp Brannigan é un personaxe ficticio de Futurama, unha serie de animación para televisión creada por Matt Groening e David X. Cohen. Na versión orixinal a súa voz pona Billy West.
Historia
Zapp Brannigan non é un membro de Planet Express mais aparece regularmente en Futurama. É un presuntuoso, egocéntrico e incompetente capitán de nave espacial que tenta persuadir sen descanso a Leela e outras mulleres.
Tuck Everlasting (filme)
Sinopse
A xove Winnie Foster, afogada polo aburrimento e a monotonía, trata de escapar ó control dos seus millonarios e dominantes pais pero a súa vida da un xiro radical cando coñece ós Tuck, unha extravagante familia que parece vivir fóra do tempo. Os Tuck viven no máis recóndito do bosque e agochan un gran segredo: son inmortais grazas á auga dun milagroso manancial que lles proporciona a eterna xuventude. Eles ensinaranlle a Winnie o xeito de desfrutar cada minuto ó máximo e ser feliz. Un día, o tranquilo mundo dos Tuck vese ameazado por un estraño que fai demasiadas preguntas. Entón Winnie verase obrigada a elixir entre a súa antiga vida e o marabilloso mundo que acaba de descubrir.
Hemisferio norte
300px|dereita|O Hemisferio norte, en ocre.
Nas rexións temperadas do hemisferio o inverno vai dende decembro ata febreiro e o verán vai dende xuño ata agosto.
As rexións ao norte do Círculo Polar Ártico experimentan fases no verán nas que o sol nunca se pon, e fases no inverno nas que o sol nunca sae. A duración destas fases poden variar dende varios días nas zonas próximas ao círculo polar ata varios meses no Polo Norte.
Continentes e países no Hemisferio Norte
miniatura|dereita|Hemisferio Norte Continentes no Hemisferio Norte:
Países e territorios localizados plenamente ou en parte no hemisferio norte pertencentes a África:
Países e territorios localizados plenamente ou en parte no hemisferio norte pertencentes a Asia:
Países e territorios localizados plenamente ou en parte no hemisferio norte pertencentes a América do Sur:
Serafín Ferro
Serafín Fernández Ferro, coñecido como Serafín Ferro, nado no barrio de Monelos da Coruña o 12 de agosto de 1914 e morto en Cidade de México o 9 de agosto de 1954, foi un actor galego.
Traxectoria
miniatura|[[Florencio Delgado, Roxelio Rodríguez de Bretaña, Andrés Valín, Carlos Tomé, Johán López Durá, Serafín Ferro e Elixio Rodríguez a bordo do Ipanema.]] Electricista. Chegou a Madrid a comezos dos anos 1930 onde vivían os seus irmáns Amadeo e José, militantes da CNT e da FAI. Traballou de vendedor de pólizas de seguro e tamén de libros, facía publicidade, e investigacións hemerográficas. Pouco se sabe da súa vida, agás por citas indirectas en obras e estudos sobre a Xeración do 27 da literatura española. En Madrid coñeceu a Federico García Lorca e despois a Luis Cernuda, co que mantivo unha relación amorosa ao longo de 1931 e ata a primavera de 1932. Desta época, e dos seus vencellos co grupo da Residencia de Estudiantes, quedarán testemuños gráficos como retratos e debuxos de Moreno Villa ou Ramón Gaya. A relación con Cernuda e a separación posterior inspirou, segundo Vicente Aleixandre, o libro de poemas Donde habite el olvido, publicado en 1934. Coñeceu tamén a Ernesto Guerra da Cal. Traballou de linotipista na imprenta de Manuel Altolaguirre e Concha Méndez e contactou co mundo teatral, ata o punto de volver á Coruña e dirixir o grupo Keltya para representar obras de Yeats e Álvaro de las Casas. Naquel tempo tamén coñeceu a Eduardo Blanco Amor.
Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 residía na Coruña e ante a eventualidade de ser chamado a filas, alistouse na Lexión Española e logo desertou para unirse ao bando leal. Loitou nas frontes de Madrid, Toledo, Guadalaxara e Aragón e polos montes de Asturias. Foi ferido nun bombardeo e despois da súa recuperación ingresou no corpo de Carabineiros. Chegou a Barcelona co grao de tenente, onde escribiu artigos en Nova Galiza, a revista dos escritores galegos do bando republicano, e en Hora de España. Despois da guerra, o seu nome apareceu por erro nunha listaxe de asasinados.
En 1939 o escritor comunista francés André Malraux seleccionouno para o elenco de L'espoir, un filme político de preguerra baseado no conflito civil español. Cando os nacionais ocuparon Barcelona marchou a Francia onde foi internado no campo de refuxiados de Argelès-su-Mer. Exiliouse en México, viaxou no Ipanema e chegou a Veracruz o 7 de xullo de 1939. Esquecido polo mundo e na indixencia, morreu de tuberculose no Sanatorio Español de Cidade de México o 9 de agosto de 1954.
Publicou dous poemas en galego, "Noite" na revista Nós en 1935 e "Nouturno de Lembranza" en Nova Galiza.
Trompeta con pregamentos
A trompeta con pregamentos (Craterellus tubaeformis, anteriormente coñecida coma Cantharellus tubaeformis), é un cogomelo basidiomiceto da familia Cantharellaceae. Son fungos comestibles, que se consomen frescos ou secos.
Descrición
Son fungos de forma circular, tubular ou de funil, a miúdo atravesados por un furado que chega ata ó pé, de entre 2 e 6 (ás veces 10) cm. de alto. O sombreiro, que mide entre 1 e 7 cm. é convexo nos exemplares máis novos pero deprímese rapidamente. A coloración varía entre o castaño e o amarelo con tons agrisados. A beira do sombreiro é enrolada nos exemplares máis novos a sinuosa nos que teñen máis tempo. O pé, amarelo vivo, é relativamente longo e fino, flexible e oco. Non teñen lamelas na parte inferior do sombreiro, pero uns pregos gris prateados recorren lonxitudinalmente o pé. As esporas son abrancazadas. miniatura|esquerda|Trompeta con pregamentos.
Hábitat
Son fungos propios de bosques caducifolios ou de coníferas de chans ácidos.
1567
Acontecementos
esquerda|miniatura|300px|Inscrición na igrexa parroquial de [[Tamaguelos, Verín|Tamaguelos (Verín).]]
Il mostro
Il mostro é un filme franco-italiano dirixido por Roberto Benigni e Yves Attal que foi estreado en 1994. No seu tempo, foi o filme italiano con maior recadación, só superoado por outro filme de Benigni, La vita è bella.
Sinopse
Loris (Roberto Benigni) é un home desempregado que vive nun pequeno departamento propiedade do Señor Roccarotta (Jean-Claude Brialy), o administrador do edificio, quen pretende alugar o apartamento de Loris a persoas que poidan pagalo. Na mesma cidade existe un maníaco sexual que asasina e desmembra mulleres de todo tipo. Unha serie de malentendidos levan a sospeitar á policía que Loris é ese maníaco. Organízase unha misión especial para tratar de atrapalo por medio dunha axente encuberta, Jessica Rossetti (Nicoletta Braschi), quen buscará provocalo sexualmente para poder arrestalo in fraganti.
Alfabeto n'ko
O alfabeto n'ko (ߒߞߏ‎) é un sistema de escrita desenvolvido por Solomana Kante en 1949 para escribir as linguas mandinga de África Occidental. O termo n'ko, o cal quere dicir eu digo en tódalas linguas mandinga, é utlizado tamén para a lingua literaria mandinga estándar, que se escribe en escrita n'ko.
A escrita ten algunhas semellanzas co alfabeto árabe, principalmente a súa dirección (de dereita a esquerda) e as letras que están conectadas entre elas pola base. Ao contrario do árabe, marca obrigatoriamente o ton e as vogais. Os tons do n'ko están marcados como diacríticos, de maneira semellante a como se marcan algunhas vogais no árabe.
1618
Outros
Historia ano a ano
Salvador Dalí
Aínda que o seu principal medio de expresión foi a pintura, tamén fixo incursións no cinema, a escultura, a xoiería e o teatro, e tamén traballou como deseñador de vestiario e escenógrafo, e escribiu algúns libros, entre os que destaca Diario de un genio (1965). Dalí é coñecido polas súas impactantes e oníricas imaxes surrealistas. As súas habilidades pictóricas adóitanse atribuír á influencia e admiración pola arte renacentista. Dalí tivo a habilidade de forxar un estilo persoal e recoñecible. Unha das súas obras máis importantes é A persistencia da memoria, tamén chamada Reloxos brandos, que data do ano 1931. Tamén foi un experto debuxante.
Como artista extremadamente imaxinativo, manifestou unha notable tendencia ao narcisismo e a megalomanía, cuxo obxecto era atraer a atención pública. Esta conduta irritaba a quen apreciaban a súa arte e xustificaba aos seus críticos, que rexeitaban as súas condutas excéntricas como un reclamo publicitario ocasionalmente máis rechamante que a súa produción artística. Dalí atribuía o seu «amor por todo o que é dourado e resulta excesivo, a súa paixón polo luxo e o seu amor pola moda oriental» a un autoproclamado «liñaxe arábigo», que remontaba as súas raíces aos tempos da dominación árabe da península ibérica.
Infancia
miniatura|A familia Dalí en 1910: dende a esquerda, a súa tía María Teresa, os seus pais, a súa tía Catalina (segunda esposa do seu pai), a súa irmá Ana María e a súa avoa Ana.
Dalí tamén tivo unha irmá, Ana María, catro anos máis nova ca el. En 1949 ela publicou un libro sobre o seu irmán, titulado Dalí visto por su hermana. Na súa infancia, Dalí trabou amizade con futuros xogadores do F.C. Barcelona, como Emilio Sagi Liñán ou Josep Samitier. En época de vacacións, no florecente Cadaqués, o trío pasaba moito tempo xogando ó fútbol.
En 1916 descubriu a pintura contemporánea durante unha visita familiar a Cadaqués, onde coñeceu á familia de Ramón Pichot, un artista local que viaxaba regularmente a París, a capital da arte do momento. Seguindo os consellos de Pichot, o seu pai enviouno a clases de pintura co mestre Juan Núñez. Ó ano seguinte, o seu pai organizou unha exposición dos seus debuxos na casa familiar. En 1919, con catorce anos, Dalí participou nunha exposición colectiva de artistas locais no teatro municipal de Figueres e noutra en Barcelona, auspiciada pola Universidade, na que recibiu o premio Reitor da Universidade.
En 1919, cando cursaba sexto de bacharelato no instituto Ramón Muntaner, el e varios amigos editaron a revista mensual Studium, na que había ilustracións, textos poéticos e unha serie de artigos sobre pintores coma Goya, Velázquez ou Leonardo da Vinci.
En febreiro de 1921 a súa nai morreu a consecuencia dun cancro de útero, cando Dalí tiña 16 anos. Sobre a morte da súa nai diría máis tarde que foi «o golpe máis forte que recibín na miña vida. Adorábaa. Non podía resignarme á perda do ser con quen contaba para facer invisibles as inevitables manchas da miña alma...». Trala súa morte, o pai de Dalí contraeu matrimonio coa irmá da súa esposa falecida. Dalí nunca aprobou este feito.
Xuventude en Madrid e París
En 1922 Dalí aloxouse na célebre Residencia de Estudiantes de Madrid para comezar os seus estudos na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. Enseguida atraeu a atención polo seu carácter de excéntrico dandi. Lucía unha longa melena con patillas, gabardina, medias e polainas ó estilo dos artistas vitorianos. Porén, foron as súas pinturas, nas que Dalí probaba o cubismo, as que chamaron a atención dos seus compañeiros de residencia, entre os que se incluían futuras figuras da arte española, como Federico García Lorca, Pepín Bello ou Luis Buñuel. Daquela, é posible que Dalí non entendese completamente os principios cubistas: as súas únicas fontes eran artigos publicados na prensa e un catálogo que lle dera Pichot, posto que no Madrid daquela época non había pintores cubistas.
En 1924 un aínda descoñecido Salvador Dalí ilustrou un libro por primeira vez. Era unha publicación do poema en catalán Les Bruixes de Llers ("As meigas de Llers"), dun dos seus amigos da residencia, o poeta Carles Fages de Climent. Dalí axiña se familiarizou co dadaísmo, influencia que o marcou polo resto da súa vida. Na residencia tamén trabou unha apaixonada relación co mozo Lorca, pero Dalí rematou rexeitando os amorosos reclamos do poeta.
Dalí foi expulsado da Academia en 1926, pouco antes dos seus exames finais, por afirmar que non había ninguén en condicións de examinalo. A mestría dos seus recursos pictóricos reflectiuse no seu impecablemente realista Cesta de pan, pintada en 1926. Ese mesmo ano, visitou París por primeira vez, onde coñeceu a Pablo Picasso, a quen o mozo Dalí admiraría profundamente. Picasso xa recibira algúns comentarios eloxiosos sobre Dalí de parte de Joan Miró. Co paso do tempo e o desenvolvemento dun estilo propio, Dalí converteuse á súa vez nunha referencia e nun factor influente na pintura destes.
Algunhas das características da pintura de Dalí daquela época convertéronse en distintivas para toda a súa obra posterior. Dalí absorbía as influencias de moitos estilos artísticos, dende o academicismo clásico ás vangardas máis rompedoras. As súas influencias clásicas pasaban por Rafael, Agnolo Bronzino, Francisco de Zurbarán, Vermeer e, por suposto, Velázquez. Alternaba técnicas tradicionais con sistemas contemporáneos, ás veces nunha mesma obra. As exposicións da súa obra realizadas en Barcelona naquela época atraeron grande atención, na que se mesturaban as loanzas e os debates suscitados por unha crítica dividida.
Dalí deixou crecer un vistoso mostacho que imitaba o do célebre pintor Diego Velázquez, e que se convertería nun dos seus distintivos persoais no resto da súa vida.
De 1929 á Segunda Guerra Mundial
miniatura|240px|As olladas alucinadas de Dalí (esquerda) e o seu camarada no [[surrealismo, Man Ray, en París, o 16 de xuño de 1934, segundo fotografía de Carl Van Vechten.]]
No ámbito doméstico, a relación de Dalí co seu pai estaba próxima á ruptura. Salvador Dalí i Cusí opoñíase ó romance do artista con Gala, e condenaba a súa relación cos artistas do surrealismo por consideralos —como boa parte da opinión pública— elementos tendentes á dexeneración moral. A tensión foi en aumento ata culminar nun enfrontamento persoal por mor dunha nova sobre Dalí publicada na prensa na que se refería que un debuxo dun Sagrado Corazón de Xesucristo exposto en París polo mozo amosaba unha inscrición na que se lía: «En ocasións, cuspo no retrato da miña nai para me entreter». Ultraxado, o seu pai demandou unha satisfacción pública. Dalí negouse, quizais por temor a ser expulsado do grupo surrealista, e foi botado violentamente da súa casa o 28 de decembro de 1929. O seu pai desherdouno e prohibiulle regresar xamais a Cadaqués. Posteriormente, Dalí describiu como no curso deste episodio presentoulle ó seu pai un preservativo usado contendo o seu propio esperma, coas palabras: «Toma. Xa non che debo nada!». O verán seguinte, Dalí e Gala alugaron a pequena cabana dun pescador nunha baía preto de Portlligat. Despois mercou o terreo, e ó longo dos anos foi ampliándoa ata convertela na súa fastuosa vila xunto ó mar, hoxe reconvertida en casa-museo. Gala e Dalí casaron en 1934 nunha cerimonia civil, e o volverían facer polo rito católico en 1958.
En 1931 Dalí pintou unha das súas obras máis célebres, A persistencia da memoria (Os reloxos brandos), na que segundo algunhas teorías ilustrou o seu rexeitamento do tempo como unha entidade ríxida ou determinista. Esta idea vese apoiada por outras imaxes da obra, coma a extensa paisaxe, ou algúns reloxos de peto devorados por insectos. Os insectos, por outra parte, formarían parte do imaxinario daliniano como unha entidade destrutora natural que, tal como explicou nas súas memorias, viña determinada por unha lembranza da infancia.
Dalí chegou ós Estados Unidos de América grazas ó marchante Julien Levy en 1934. A exposición dalgunhas obras de Dalí —incluída a célebre A persistencia da memoria— levantou unha enorme expectación en Nova York. Organizouse un baile na súa honra, o Dalí Ball, no que compareceu levando unha caixa de cristal pendurada sobre o peito cun sostén dentro. Ese mesmo ano, Dalí e Gala ofreceron un baile de máscaras en Nova York, cortesía da herdeira Caresse Crosby. Foron disfrazados do bebé Lindbergh e o seu secuestrador. O escándalo levantado na prensa foi tan notable que Dalí pediu desculpas publicamente. Cando regresou a París, debeu explicarse ante os surrealistas que non entenderon por que se desculpara por un acto considerado surrealista.
Aínda que a maior parte do surrealismo se adscribira a ideas políticas de esquerda, Dalí mantiña unha posición que se xulgaba ambigua na cuestión das relacións entre arte e activismo político. Os líderes do movemento, principalmente André Breton, acusárono de defender o "novo" e "irracional" do fenómeno hitleriano, acusación que Dalí refutou afirmando que «non son un hitleriano nin de feito nin de intención». Dalí insistía en que o surrealismo podía existir nun contexto apolítico, e negouse a denunciar publicamente o réxime fascista alemán. Este e outros factores fixéronlle perder o seu prestixio entre os seus camaradas artistas, e a finais de 1934 Dalí foi sometido a un "xuízo surrealista" do cal resultou a súa expulsión do movemento. A isto, Dalí respondeu coa súa célebre réplica, «Eu son o surrealismo».
Porén, en 1936, Dalí volveu participar nunha exposición surrealista, esta vez de índole internacional, celebrada en Londres. A súa conferencia, titulada Fantômes paranoïaques authentiques ("Pantasmas paranoicas auténticas"), impartiuna cun traxe de mergullador, casco incluído. Chegou á conferencia cun taco de billar e un par de sabuxos rusos, e no seu transcurso tivo que retirar o casco para poder tomar aire. Comentou ó respecto que «simplemente quería amosar que estaba mergullándose profundamente na mente humana».
Daquela, o mecenas de Dalí era o adiñeirado Edward James, que colaborara xenerosamente no ascenso do artista comprándolle numerosas obras e prestándolle cartos durante dous anos. Convertéronse en bos amigos, tanto é así que James aparece na pintura de Dalí Cisnes reflectindo elefantes. Colaboraron igualmente na creación de dúas das obras máis representativas do movemento: o "teléfono-lagosta" e o sofá dos beizos de Mae West. En 1939 André Breton acuñou o anagrama despectivo «Avida Dollars» (en latín, "ávido de dólares") para criticar a súa paixón polos cartos. Esta sarcástica referencia ó seu puxante negocio da arte tamén pretendía acusalo de cultivar a megalomanía mediante a fama e o diñeiro. Algúns dos surrealistas comezaron mesmo a falar de Dalí en pretérito perfecto, como se xa finara. Algúns grupos surrealistas, e membros adscritos posteriormente, coma Ted Joans, mantiveron contra Dalí unha exacerbada polémica que continuou ata o día da súa morte.
Estancia en Nova York
En 1940, coa segunda guerra mundial arrasando Europa, Dalí e Gala fuxiron ós Estados Unidos, onde viviron durante oito anos. Despois da mudanza, Dalí retomou o seu antigo catolicismo. «Durante ese período», informan Robert e Nicholas Descharnes, «Dalí nunca deixou de escribir».
En 1941 Dalí entregou un guión cinematográfico a Jean Gabin, titulado Moontide ("Marea lunar"). En 1942 publicou a súa autobiografía, La vida secreta de Salvador Dalí. Escribía regularmente para os catálogos das súas exposicións, coma a organizada na Knoedler Gallery de Nova York en 1943. Nese artigo expoñía que
Tamén escribiu unha novela, publicada en 1944, sobre un salón de moda para automóbiles. De aí xurdiu unha caricatura de Erdwin Cox, do Miami Herald, que presentaba a Dalí lucindo un automóbil como vestido de festa.
miniatura|esquerda|200px|Exposición sobre Dalí en [[Londres. En primeiro termo hai unha escultura dun elefante de patas alongadas cunha pirámide no lombo, idéntico a un dos que aparecen no cadro. Ó fondo atópase o London Eye.]]
Un frade italiano chamado Gabriele Maria Berardi anunciou que lle realizara un exorcismo a Dalí nunha visita deste a Francia en 1947. No 2005 foi inaugurada unha escultura do Cristo na cruz na cidade do frade. Comentouse que Dalí entregara esta obra ó frade como prenda de gratitude, e dous expertos españois sobre Dalí consideraron que hai motivos abondos para pensar que a obra fose realmente súa.
Aceptou a decoración dun escaparate dos almacenes Bonwit-Tellerle na Quinta Avenida de Nova York. Fixo unha polémica composición dedicada ó día e á noite: nun lado un manequín con perruca vermella nunha bañeira de astracán e no outro, unha figura deitada nunha cama con baldaquino negro sobre cuxa almofada ardían carbóns. Pero realizáronse modificacións sen permiso do autor, e Dalí en protesta acabou lanzando a bañeira contra o vidro do escaparate. Foi detido e debeu pagar os danos. O xulgado absolveuno, pois el argumentou que defendía a súa obra, e esta protesta foi entendida como unha defensa dos dereitos de autor.
Neses anos, Dalí deseñou ilustracións para edicións traducidas ó inglés de clásicos coma o Quixote, a autobiografía de Benvenuto Cellini e os Ensaios de Michel de Montaigne. Tamén proporcionou decorados para o filme Spellbound de Alfred Hitchcock, e emprendeu con Walt Disney a realización dunha curtametraxe de debuxos animados, Destino, que quedou inconclusa e foi montada en 2003, moito despois do pasamento de ambos.
Esta foi unha das épocas máis frutíferas da súa vida, pero tamén discutida por certos críticos, que vían que Dalí esvaía a fronteira entre arte e bens de consumo ó acantoar a pintura para centrarse máis no deseño e os artigos comerciais.
Derradeiros anos en Cataluña
Dende 1949 Dalí viviu en Cataluña. O feito de que elixise España para vivir en tempos da ditadura fixo que algúns dos seus antigos colegas, así como sectores progresistas, o fixeran branco de novas críticas. Isto suxire que o descrédito con que Dalí era considerado entre surrealistas e críticos de arte se debese, polo menos en parte, a motivacións políticas máis que ó valor intrínseco das súas obras de arte. En 1959 Breton organizou unha exposición antolóxica titulada Homage to Surrealism ("Homenaxe ó surrealismo"), que reunía obras xurdidas nas catro décadas do movemento. A exposición recuperaba pezas de Dalí, Joan Miró, Enrique Tábara e Eugenio Granell. Ó ano seguinte, Breton opúxose enerxicamente á inclusión da Madonna Sixtina de Dalí na Exposición Internacional Surrealista de Nova York.
miniatura|230px|A baía de [[Portlligat, a paisaxe que cativou ó artista en Cadaqués, coa súa casa, hoxe museo. Está formada por un conxunto de barracas de pescadores que foron adquiridas polo pintor e a súa muller, Gala. Aberta ó público en 1997, no seu interior exhíbense recordos do pintor, o seu taller, a biblioteca, as súas habitacións e o xardín.]]
A posguerra abriu para Dalí unha nova etapa artística, caracterizada polo virtuosismo técnico e o recurso a ilusións ópticas, así como ó imaxinario da ciencia ou a relixión. A súa aproximación ó catolicismo foise facendo máis marcada, influída quizais pola conmoción causada pola bomba de Hiroshima e o amencer da era nuclear. O mesmo Dalí denominou esta etapa da súa arte como o período místico-nuclear. A súa intención parecía ser a síntese da iconografía cristiá con imaxes en descomposición relacionadas coa física nuclear, como se desprende de obras coma Crucifixión (Corpus Hypercubus). Baixo a clasificación de "misticismo nuclear" inclúense tamén A estación de Perpiñán (1965) e O toureiro alucinóxeno (1968-1970). En 1960 Dalí empezou a traballar nun teatro e museo persoal, erguidos sobre a súa casa natal en Figueres; foi o maior dos seus proxectos individuais, e dedicaríalle boa parte das súas enerxías ata 1974. Mesmo máis adiante, a mediados da década de 1980, realizou algunhas reformas menores no edificio.
miniatura|175px|esquerda|Salvador Dalí en [[1972.]]
Na súa madurez, o artista tamén se implicou noutras actividades "extra-artísticas" que daban unha medida da súa enorme popularidade como personaxe público. En 1968 Dalí gravou un anuncio televisivo para a marca de chocolate Lanvin, e en 1969 deseñou o logotipo de Chupa Chups. Nese mesmo ano traballou como responsable creativo da campaña publicitaria de Eurovisión, e creou unha grande escultura metálica que foi instalada no escenario do Teatro Real de Madrid. No programa Dirty Dali: A Private View ("Dalí o sucio: Unha visión íntima"), emitido polo Channel 4 do Reino Unido en 2007, o crítico Brian Sewell describía como a finais da década de 1960 foi requirido polo artista para posar sen pantalóns en posición fetal baixo a axila dunha figura de Xesucristo, mentres Dalí o fotografaba e finxía furgar baixo o pantalón.
En 1980, a saúde de Dalí deteriorouse seriamente. Coa súa muller, Gala —que xa manifestaba síntomas de senilidade—, consumiu presuntamente un cóctel de fármacos que danou seriamente o seu sistema nervioso, coa consecuencia de incapacitalo practicamente para a creación artística. Con 76 anos, o estado de Dalí era lamentable, e a súa man sufría constantes tremores que evidenciaban o progreso da enfermidade de Parkinson.
miniatura|230px|A igrexa de Sant Pere en [[Figueres, onde Dalí recibiu o bautismo, a primeira comuñón, e onde se celebrou o seu funeral.]] miniatura|230px|[[Teatro-Museo Dalí en Figueres. Cando o alcalde invitou ó artista a agasallar unha pintura para o museo local, Dalí respondeu estar disposto a doar un museo enteiro e suxeriu como sede o teatro entón abandonado. Neste teatro expuxera as súas dúas primeiras obras en 1918.]]
Gala morreu o 10 de xuño de 1982 e trala súa morte, Dalí perdeu o seu entusiasmo por vivir. Deliberadamente, deshidratouse seriamente —como consecuencia dun intento de suicidio—, aínda que xustificou a súa acción como un método de entrar nun estado de animación suspendida, do mesmo modo que poden facer algunhas bacterias. Mudouse de Figueres ó castelo de Púbol, que lle comprara a Gala, e onde ela finou. En 1984, declarouse un incendio de causas descoñecidas no seu dormitorio. De novo sospeitouse dun intento de suicidio, aínda que quizais se debese a neglixencia do persoal doméstico. De todos os xeitos, Dalí foi rescatado e regresou ó seu domicilio en Figueres, onde un grupo de artistas, mecenas e colegas artistas se encargaron do seu benestar ata os seus últimos anos.
Denunciouse que Dalí foi obrigado por algúns dos seus "coidadores" a asinar lenzos en branco que serían vendidos trala súa morte como orixinais. Estes rumores fixeron que o mercado da arte fose escéptico coas obras atribuídas a Dalí durante a súa última época.
En novembro de 1988 Dalí foi ingresado por mor dun serio fallo cardíaco, e o 5 de decembro de 1988 foi visitado polo rei Xoán Carlos I, quen lle confesou que sempre foi un fiel admirador da súa obra. O 23 de xaneiro de 1989, escoitando o seu disco favorito —Tristán e Isolda, de Richard Wagner— morreu a causa dunha parada cardiorrespiratoria en Figueres, con 84 anos, e cerrando o círculo foi enterrado na cripta de Figueres, situada na súa casa-museo (ver imaxe). A súa cripta atópase ó outro lado da igrexa de Sant Pere, onde fora bautizado, recibira a súa primeira comuñón e onde repousa dende entón; tres bloques máis aló da súa casa natal. Para evitar tensións entre o goberno central e autonómico, Dalí testou en 1982 a favor do estado español como herdeiro universal da súa obra.
Traxectoria
Logo da morte da súa nai en 1921, Dalí marchou a estudar a Madrid, alí ingresa na Residencia de Estudiantes en 1922 e entra en contacto con outros grandes artistas da época como Luis Buñuel ou Federico García Lorca ao tempo que estuda na Escola de Belas Artes de San Fernando. En 1926 realiza a súa primeira visita a París, onde coñece a Picasso, colabora con Buñuel na realización do filme Un chien andalou, que estrean en París en 1929, nese mesmo ano coñece a Gala, que se convertería na súa musa ata a súa morte. Coa chegada ao poder de Francisco Franco, Dalí entrou en conflito co resto dos membros do surrealismo por motivos políticos, e mesmo chegan a expulsalo do movemento, ao que Dalí responde: o surrealismo son eu. En 1940 pola guerra en Europa marcha a vivir aos Estados Unidos, onde ficará até 1948 e que se converterá no período máis produtivo da súa vida.
Obra
Como pintor, Dalí non tivo un único estilo ou técnica. O mellor da súa produción desenvolveuse dentro do surrealismo e os seus cadros, dun gran detalle e meticulosidade no debuxo e con cores brillantes e luminosos, caracterízanse por composicións sorprendentes e insospeitadas de obxectos cotidiáns e imaxes oníricas. Pintou arredor de 1.500 cadros na súa vida.
Ecos de Orense
Ecos de Orense foi un periódico editado en Ourense entre 1910 e 1911.
Historia e características
Apareceu a principios de xullo de 1910. Foi bisemanario e logo semanario. De tendencia católica, estaba promovido por Arturo Salgado Biempica e dirixido por Higinio Ameijeiras. Entre os seus colaboradores figuraron José Fernández Gallego e Marcial Ginzo Soto. En abril de 1911 anunciou a suspensión temporal para converterse en diario. Non hai novas sobre esa saída como diario.
Hemisferio occidental
dereita|miniatura|O Hemisferio occidental, en ocre.
O Hemisferio occidental é a metade da Terra ao oeste do Meridiano de Greenwich. Este termo adoita referirse colectivamente ao continente americano, incluíndo as illas do Caribe e Groenlandia.
A elección do meridiano que traza o límite entre o hemisferio occidental e o hemisferio oriental é arbitraria. Normalmente emprégase o meridiano cero que pasa por Greenwich (Reino Unido). Se se toma como liña de orixe o meridiano de lonxitude 180 º, o hemisferio occidental coincidiría con Eurasia e África en vez de con América.
Batalla de Balaclava
Esta batalla é famosa pola polémica que xerou entre os historiadores a famosa carga de cabalería lixeira británica: a chamada carga da Brigada lixeira. Algúns rexistros históricos indican que a decisión de realizar esta operación militar foi tomada de maneira apresurada e sen a debida análise da situación.
Durante a carga, a Brigada Lixeira foi totalmente destruída. Discutiuse dende o punto de vista da historia militar se o erro foi de quen deu a orde ou da execución; ao parecer o momento e a forma estiveron mal escollidos, co que a culpa sería dos oficiais que deron a orde, cuxo oficial superior sería Lord Raglan. Ordenouse cargar sen apoio de infantería dende unha zona pouco apropiada.
Tras unha carga da Brigada Pesada, a rivalidade entre os oficiais fixo que cargara a Brigada Lixeira, con resultado desastroso.
Século -XXXV
O século XXXV antes de nosa era comezou o 1 de xaneiro do ano 3500 a.C. e terminou o 31 de decembro de 3401 a.C.. O século XXXV a.C. no Próximo Oriente ve a transición gradual do Calcolítico á Primeira Idade do Bronce. A Proto-escritura entra en etapa de transición, desenvolvendose cara a escritura propiamente dita. Os vehículos de Rodas agora son coñecidos máis alá de Mesopotamia, estendéndose ao norte de Cáucaso e a Europa.
O Curro, Santo Ourente de Entíns, Outes
O Curro é un lugar da parroquia de Santo Ourente de Entíns no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) non ten ningún habitante.
Século -XXXV
Culturas
miniatura|alt=EA 32751|A cabeza de EA 32751 ("Ginger, xenxibre") mostra o pelo conservado. Foto feita en 2011.
Artefactos
Normalmente só é posible unha datación aproximada para artefactos de mediados do cuarto milenio.
1574
Outros
Historia ano a ano
O Outeiro, A Arnoia, A Arnoia
O Outeiro é un lugar da parroquia da Arnoia no concello ourensán da Arnoia na comarca do Ribeiro. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 29 habitantes (12 homes e 17 mulleres), dous máis ca en 2010, cando tiña 27 habitantes (11 homes e 16 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Injun (satélites)
miniatura|O [[Injun 3.]] Injun foi o nome dun modelo de satélites artificiais estadounidense adicados ó estudo da magnetosfera terrestre, os cintos de radiación, as auroras e outros fenómenos xeofísicos.
Instituto Social da Mariña
O Instituto Social da Mariña (Instituto Social de la Marina) é unha entidade xestora con personalidade xurídica propia, de ámbito estatal, adscrita á Secretaria de Estado da Seguridade Social dependente do Ministerio de Emprego e Seguridade Social de España, que ten como tarefa a xestión, administración e recoñecemento do dereito ás prestacións do Réxime Especial da Seguridade Social dos traballadores do mar, así como a inscrición de empresas, altas e baixas dos traballadores acollidos a dito réxime especial e demais competencias recoñecidas nas normas reguladoras deste. miniatura|250px|Buque Hospital "Juan de la Cosa".
Tamén desenvolve a formación e promoción profesional dos traballadores do mar axustándose ás directrices da Subsecretaría de Pesca e Dirección Xeral da Mariña Mercante.
New wave of American heavy metal
O new wave of American heavy metal (literalmente nova onda do heavy metal americano), abreviado comunmente coma NWOAHM, é un movemento musical dentro do heavy metal orixinado nos Estados Unidos e no Canadá a comezos e mediados dos anos 1990 e que se espallou principalmente a comezos e mediados da primeira década dos anos 2000. Algúns dos grupos considerados como parte deste movemento formáronse a finais dos anos 1980, pero non foron influentes ou non acadaron popularidade ata a década seguinte. O termo en si mesmo é un préstamo procedente do movemento previo do new wave of British heavy metal dos anos 70 e 80. O NWOAHM engloba unha gran variedade de estilos musicais, incluíndo o metal alternativo, o groove metal, o metal industrial, o nu metal e o metalcore.
Malia que o termo foi empregado polos medios cunha cada vez maior frecuencia, a definición exacta do movemento non chegou a definirse por completo. Isto débese en parte ó cada vez maior número de grupos que asimilan os estilos comúns dentro do NWOAHM pero que non se diferencian o suficiente como para que os medios os consideren dentro dun xénero propio. Varios dos grupos incluídos dentre deste movemento foron acreditados coma responsables de traer o heavy metal de novo á corrente principal da música.
Van (anatomía)
thumb|upright=.5|Posición do van. O van, cós   ou cintura é a parte do corpo entre as costelas e a pelve, onde en persoas cunhas medidas proporcionais acostuma se producir un estreitamento riba das cadeiras.
A medida do van fai referencia á liña horizontal onde a cintura é máis estreita.
Índice van/cadeira
O índice cintura/cadeira é unha relación para dividir o perímetro da cintura entre o da cadeira. O índice a proporción na que a graxa está distribuída a través do tronco.
Un índice de 0,7 para as mulleres e de 0,9 para os homes corresponden aos ideais de saúde e fertilidade.
Medida da cintura
miniatura|Un mozo con sobrepeso cunha circunferencia no van de 100 cm. O tamaño da circunferencia do van dunha persoa utilízase para determinar a obesidade. Un exceso de graxa abdominal é un factor de risco para o desenvolvemento de doenzas cardíacas e outras d oenzas ligadas co sobrepeso. O Instituto Nacional do Corazón, Pulmóns e Sangue dos Estados Unidos (The National, Heart, Lung and Blood Institute, NHLBI) categoriza o risco de enfermidades relacionadas coa obesidade como alto se a circunferencia do van é maior de 102 cm e 88 cm, para os homes e mulleres, respectivamente.
Un estudo publicado por The European Heart Journal en abril de 2007 mostrou que a circunferencia do van, do mesmo xeito que o índice van/cadeira axudan a predicir problemas cardiovasculares.
James M. Cain
miniatura|dereita|[[Edward G. Robinson nun fotograma de Double indemnity de Billy Wilder baseada na novela homónima de James M. Cain]] James Mallahan Cain, nado o 1 de xullo de 1892 e finado o 27 de outubro de 1977, foi un escritor, xornalista e novelista norteamericano. Foi especialmente coñecido polas súas novelas de ambiente sórdido, englobadas dentro da novela negra, do que é un dos seus máximos representantes xunto a Raymond Chandler e Dashiell Hammett.
Traxectoria
Cain naceu nunha familia católica de orixe irlandesa en Annapolis (Maryland). Fillo dun eminente profesor e unha cantante de ópera, herdou o amor pola música da súa nai, pero a esperanza de converterse nunha estrela decaeu cando a súa nai lle dixo que a súa voz non era o bastante boa. Despois de graduarse no Washington College, en 1917 alistouse no exército para combater en Francia no útlimo ano da Primeira guerra mundial, e comezou a escribir para a revista da armada. De volta aos Estados Unidos continuou co seu traballo de xornalista ata que comezou con obras de ficción.
A crítica puntualizou que a fórmula básica da maioría das obras de Cain son case sempre un home que cae por culpa dunha muller, converténdose nun criminal e cómplice dela.
Cain casou en tres ocasións, sendo o seu matrimonio máis coñecido o segundo, coa actriz Aileen Pringle, que acabou cun divorcio dous anos despois tras unha relación tempestuosa.
Cain escribiu toda a súa vida, se ben a maioría das súas novelas foron publicadas a partir de 1940, pero nunca conseguiu repetir os éxitos da primeira etapa. Morreu alcohólico con 85 anos.
Hemisferio sur
miniatura|dereita|300px|O Hemisferio sur, en ocre (non inclúe a [[Antártida).]]
O hemisferio sur, hemisferio austral ou hemisferio meridional é a metade da Terra ao sur do ecuador.
A meirande parte do Hemisferio corresponde a océanos, que inclúe a maior parte do Pacífico e do Índico, a totalidade o Océano Glacial Antártico e a metade meridional do Atlántico. As masas terrestres concéntranse principalmente no continente antártico, Suramérica, gran parte de Oceanía, a parte austral de África e algunhas illas de Asia.
As estacións sucédense de forma inversa ó Hemisferio norte. O verán esténdese entre decembro e marzo, mentres o inverno faino entre xuño e setembro. Preto do 10% da poboación mundial habita neste hemisferio.
O portugués é a lingua máis falada no hemisferio sur, coa Angola, Mozambique, Timor Leste e destacando coa maior poboación do Brasil.
Técnica de dominación
miniatura|A psicóloga social norueguesa Berit Ås. As técnicas de dominación son modos de manipulación social que un grupo dominante pode empregar para conservar a súa posición (nunha xerarquía visible ou non) fronte a persoas doutros grupos. Foi a psicóloga e filósofa norueguesa Ingjald Nisse quen creou este termo e definiu nove técnicas de dominación. Máis adiante Berit Ås, psicóloga social norueguesa, reduciu a lista a cinco técnicas e popularizounas. Existen outros autores que describen e clasifican as técnicas de dominación dun xeito algo diferente, mais as definicións e descricións orixinais de Berit Ås son as maiormente aceptadas.
Orixe
Berit Ås tivo a idea de investigar as técnicas de dominación despois de participar nunha reunión na que descubriu que os homes expresaban de diferentes maneiras que o que ela dicía non era importante. Decidiu imitar estas expresións, como ir buscar café ou comezar xogar con algún obxecto cando alguén falaba, e comprobou que axudaba a que as súas opinións foran escoitadas. Listou e bautizou cinco técnicas de dominación. Segundo Berit Ås, coñecendo as cinco técnicas as mulleres poderán apoiarse mutua e discretamente en público se, no intre en que alguén utiliza unha destas técnicas, elas levantan unha man amosando tantos dedos como número de orde da técnica en cuestión.
Función
As técnicas están fortemente relacionas co status social dentro do grupo. Pódense utilizar dende as posicións máis débiles da xerarquía pero atopámolas de xeito máis natural nas posicións superiores. Calquera tipo de persoas ou grupos poden utilizar técnicas semellantes, máis o termo técnica de dominación foi definido para amosar como os homes manteñen o seu control sobre as mulleres. Aplicado a un nivel persoal, o termo non ten sempre relevancia. Unha persoa nunha situación de desvantaxe pode sempre intentar ridiculizar un opoñente, pero entón o termo técnica de dominación non é o pertinente.
Uso
O termo técnica de dominación utilízano no feminismo, onde é considerado un factor importante no mantemento da xerarquía patriarcal. Fora xa do feminismo, a teoría explica que técnicas similares son usadas para manter apartados do poder persoas con clase social “non apropiada”, idade ou etnia diferente, por exemplo. As técnicas de dominación poden ser usadas, naturalmente, por mulleres contra homes, por mulleres contra mulleres e por homes contra homes.
Facer invisible
Consiste en ignorar as persoas da oposición para silencialas ou marxinalas.
Exemplos:
Ridiculizar
Exemplo:
Agochar información
Trátase de agochar información fundamental a unha persoa para excluíla ou para quitarlle poder.
Castigar ídem per ídem
Poñer a alguén nunha situación tal que, faga o que faga, acabe sendo desprezada e castigada.
Exemplos:
Culpar e avergoñar
Avergoñar a alguén ou insinuar que ela é a culpable da súa situación. Adoita ocorrer en combinación coa ridiculización e o castigo dobre.
Exemplos:
Engadidos posteriores
Berit Ås aumentou a lista máis tarde.
Cousificación do corpo da muller ou do home
Refírese a comentar ou discutir o aspecto físico de mulleres ou homes cando non é relevante.
Violencia ou ameaza de violencia
Aproveitarse da forza física para obrigar a alguén a facer o que un quere, ou facer ver que existe esa posibilidade.
Bandeira de Islandia
A bandeira de Islandia (en islandés: Íslenski fáninn) componse dun fondo de cor azul escuro cunha cruz (escandinava) vermella con bordos brancos. Posúe unhas dimensións de 18:25. É emblema do país nórdico dende a súa independencia o 17 de xuño de 1944.
1788
Outros
Historia ano a ano
Bandeira de Islandia
Historia
Einar Benediktsson deseñou unha bandeira de cor azul na que aparecía unha cruz branca, denominada Hvítbláinn ("azul branco") que foi empregada por primeira vez en 1897. En 1912 o goberno dinamarqués prohibiu o uso da primeira versión da bandeira islandesa durante a celebración dos xogos olímpicos en Estocolmo.
A versión actual da bandeira remóntase a 1915, cando as autoridades dinamarquesas obrigaron a que se incorporase unha cruz de cor vermella no deseño orixinal de Einar Benediktsson para que puidese ser izada, aínda que se prohibiu o seu uso máis aló das augas xurisdicionais islandesas. O 1 de decembro de 1918 o goberno dinamarqués permitiu o uso no mar da bandeira islandesa.
Premio Biblos-Pazos de Galicia
Algúns gañadores deste premio foron Elena Veiga Rilo, Iria López Teixeiro ou o xornalista Alberto Ramos.
Na edición de 2012 o premio foi declarado deserto.
Desde o ano 2013 cambia o seu nome O premio Biblos-Casa Grande Do Bachao para mozas e mozos, nesta novena edición dirixido á novela, co copatrocinio da Casa Grande do Bachao.
Río Hudson
O río Hudson é un río de 506 km de lonxitude, que discorre principalmente polo estado de Nova York nos Estados Unidos de América, formando en parte a fronteira entre os estados de Nova York e de Nova Jersey. O nome do río provén de Henry Hudson, un inglés que navegaba por conta de Francia e de Holanda que explorou o río en 1609. Con todo o primeiro europeo en exploralo foi o italiano Giovanni da Verrazano en 1524, cuxa expedición foi financiada polos comerciantes florentinos de Lión e por Francisco I de Francia.