cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GN-z11
Esta galaxia ten un desvío para o vermello espectroscópico de z = 11,1, o que corresponde a unha distancia de aproximadamente 32 millóns de anos luz da Terra. GN-z11 é observada como era hai 13,4 millóns de anos, só 400 millóns de anos despois do Big Bang, como resultado, a súa distancia é amplamente (e erroneamente) relatada como 13,4 millóns de anos luz.
Adobe PageMaker
Aldus PageMaker ou Adobe PageMaker, marcou un fito na historia dos programas de desktop publishing en combinación coa linguaxe de descrición de páxina PostScript, o ordenador Apple MacIntosh e a impresora láser. Permitían simular a un prezo moito menos que as estacións de traballo de fotocomposición o resultado das filmadoras, grazas á linguaxe común, o Postscript.
Ata mediados da década de 1990, dominou o mercado no campo da produción gráfica, de material publicitario e xornalístico. En virtude dese éxito, a empresa foi adquirida por Adobe. O programa foi descatalogado, sendo substituído por Adobe InDesign.
Patrick Forrester
Patrick Graham Forrester, nado en El Paso (Texas) o 31 de marzo de 1957, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-105, STS-128 e STS-117.
Traxectoria
Entrou a traballar na NASA en xullo de 1993 e foi seleccionado como astronauta en maio de 1996, participando nas misións STS-105, STS-128 e STS-117. Pasou un total de 39,60 días no espazo.
Redondela TV
Redondela TV é un medio de comunicación local da vila de Redondela en formato de portal de televisión. Ten varias canles, todas elas adicadas ao ámbito local, como a música, a gastronomía ou historia do concello. Ademais, Redondela TV adoita retransmitir en streaming todos os plenos do concello.
Meninxe
miniatura|dereita|300px|Situación das tres meninxes. miniatura|dereita|300px|Sección do cranio e meninxes. miniatura|dereita|As meninxes que envolven a medula espiñal. As meninxes son as membranas que, a modo de envoltorio, cobren todo o sistema nervioso central, que queda situado baixo o cranio (cerebro, cerebelo e tronco do encéfalo) e a columna vertebral (medula espiñal). As tres meninxes, duramáter (paquimeninxe ou externa), aracnoide e piamáter (leptomeninxe ou interna), limitan 3 espazos: o epidural, o subdural e o subaracnoide.
A palabra procede do grego μῆνιγξ, "membrana".
Todas as estruturas que entran e saen do encéfalo ou da medula espiñal deben atravesar as meninxes.
A función das meninxes é protectora. Protexe mecanicamente e contra a entrada de substancias químicas nocivas e microorganismos e leva vasos sanguíneos.
Duramáter
A duramáter é unha membrana grosa, a máis próxima ao cranio das tres meninxes. Consta de dúas capas, a periostial, que é a máis externa, e a capa interna. Contén grandes vasos sanguíneos que se dividen en capilares na piamáter. Está composta de tecido fibroso denso, e a súa superficie interna está cuberta de células aplanadas similares ás presentes na superficie da piamáter e aracnoide. A duramáter envolve a aracnoide e rodea e sostén os grandes canais venosos (seos durais) que recollen sangue do cerebro para enviala ao corazón.
A duramáter orixina pregamentos ou proxeccións que profundizan na cavidade cranial rodeando catro áreas, e orixinando os seguintes tabiques de tecido menínxeo:
Aracnoide
A aracnoide é a meninxe intermedia, chamada así porque ten unha aparencia de arañeira. Serve de colchón amortecedor para o sistema nervioso central. A aracnoide é unha membrana fina e transparente. Está composta por un tecido fibroso e, igual cá piamáter, está cuberta por células aplanadas que son impermeables aos fluídos. A aracnoide non segue as circonvolucións da superficie do cerebro polo que parece un saco pouco axustado. Na rexión do cerebro un gran número de finos filamentos chamados trabéculas aracnoides pasan desde a aracnoide ao espazo subaracnoide e mestúranse co tecido da piamáter.
Piamáter
A piamáter é unha membrana moi fina e delicada. É a envoltura menínxea que se adhire firmemente á superficie do encéfalo e medula espiñal, seguindo os contornos das circunvolucións e sucos cerebrais. Está composta de tecido fibroso cuberto na súa superficie externa por unha lámina de células aplanadas que se cre son impermeables aos fluídos. A piamáter está atravesada por vasos sanguíneos que cursan polo cerebro e medula espiñal, e os seus capilares interveñen na nutrición do cerebro.
Espazos
Normalmente, a duramáter está unida ao interior do cranio e do canal das vértebras da columna. A aracnoide está unida á duramáter, e a piamáter está unida ao tecido do sistema nervioso central.
O espazo subaracnoide é o espazo que separa a aracnoide da piamáter, que está cheo de líquido cefalorraquídeo. Hai diversas rexións nas que o espazo subaracnoide se agranda formando cisternas subaracnoides.
Cando a duramáter e a aracnoide se separan debido a unha lesión ou enfermidade (e nos cadáveres), o espazo entre elas denomínase espazo subdural, polo que se considera un espazo potencial que só existe en certos casos.
O espazo epidural entre a duramáter e o óso só existe entre o canal das vértebras e a medula espiñal, ata o forame magno. No cranio é só un espazo potencial en caso de que se produza unha hemorraxia epidural.
Patoloxía
Existen tres tipos de hemorraxia na que están implicadas as meninxes:
Outras condicións médicas que afectan as meninxes son a meninxite (infección bacteriana ou ás veces vírica ou fúnxica) e os meninxiomas, que son tumores da meninxe ou metástases de tumores doutras partes do corpo.
Noutros animais
Nos peixes, as meninxes constan dunha soa membrana (a meninxe primitiva). Nos anfibios, réptiles e aves, as meninxes son dúas, unha duramáter grosa, e unha segunda membrana interna tamén grosa, a meninxe secundaria. Os mamíferos manteñen a duramáter, e neles a meninxe secundaria divídese en aracnoide e piamáter, polo que teñen tres meninxes. .
Avesada, Serres, Muros
Avesada é un lugar da parroquia de Serres no concello coruñés de Muros, na comarca de Muros. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 27 habitantes (15 homes e 12 mulleres).
O topónimo Avesada procede do latín (terra), "terra labrada con arado", do latín , "dar a volta".
La Ilustración de La Coruña
La Ilustración de La Coruña foi un xornal editado na Coruña entre 1860 e 1865.
Traxectoria
Subtitulado Diario de literatura, mercantil y avisos, apareceu a principios de xaneiro de 1860. Cambiou o seu título por Ilustración de la Coruña en febreiro de 1860 e a partir de 1864 volveu chamarse La Ilustración de la Coruña. Estivo dirixido por Gonzalo Brañas Sánchez-Boado, Eladio Fernández Miranda e Domingo Camino. Contiña información local e xeral e preocupouse pola chegada do ferrocarril a Galicia. Cesou a súa edición en 1865.
Atrapasoños
dereita|miniatura|Atrapasoños. Nalgunhas cultura nativas americanas, os atrapasoños (en asabikeshiinh, a forma inanimada da palabra "araña", en ) son aros feitos de salgueiro, en cuxo oco hai unha rede ou arañeira. O atrapasoños tamén pode incluír obxectos sagrados como certas plumas ou contas. Traditionalmente pendúranse nos berces como xeito de protección.
Os atrapasoños son orixinarios do pobo ojibwa e foron adoptados gradualmente por pobos veciños a través da matrimonio mixto e o comercio. Non foi até o movemento panindianista da década de 1960 e 1970 cando foron adoptados por nativos americanos de diversos pobos e culturas. Algúns considérano como un símbolo de unidade das diferentes nacións indias, e un símbolo xeral de identificación cos nativos americanos e as Primeiras Nacións. Porén, outros nativos americanos consideran que os atrapasoños están sobreexplotados comercialmente e que foron apropiados ofensivamente por non nativos.
Bouzas, Baños de Molgas, Baños de Molgas
Bouzas é un lugar da parroquia de Baños de Molgas no concello ourensán de Baños de Molgas na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 23 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 13 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 27 habitantes (12 homes e 15 mulleres).
Galena
A galena é un mineral da clase dos sulfuros cuxa fórmula química é PbS. É insoluble en auga e de brillo metálico.
Aspecto
O seu aspecto cando cristaliza é o de cubos metálicos de cor agrisada, aínda que máis imperfectos cos da pirita.
Lugares onde se atopa
A galena atópase en filóns hidrotermais, en pegmatitas e en xacementos sedimentarios sulfurosos. Aparece normalmente asociada á pirita, á calcopirita, á barita e á esfalerita.
Usos da galena
Debido á súa alta porcentaxe en chumbo (o 86,6%), a galena utilízase como fonte deste elemento. Algunhas veces a presenza de prata (galena argentífera) neste mineral provocou que se utilizase tamén como fonte da mesma.
Antigamente utilizábase na fabricación de esmaltes cerámicos.
Outros sulfuros
Outros minerais nos que a presenza de xofre é destacada son:
A marcasita, a arsenopirita, a pirita, a calcopirita, a pirrotina e o cinabrio.
PDBsum
PDBsum é unha base de datos que proporciona unha visión xeral dos contidos de cada estrutura macromolecular tridimensional depositada no Protein Data Bank (PDB). A versión orixinal da base de datos desenvolveuna polo ano 1995 Roman Laskowski e os seus colaboradores da University College de Londres. En 2014, PDBsum era mantida por Laskowski e colaboradores no laboratorio de Janet Thornton no European Bioinformatics Institute (EBI).
Todas as estruturas da base de datos PDBsum inclúen unha imaxe da estrutura (vista principal, vista inferior e vista lateral dereita), compoñentes molecular contidos no complexo (estrutura), diagrama da reacción encimática se é apropiado, asignacións funcionais de Gene Ontology, unha secuencia 1D anotada por Pfam e asignacións de dominio de InterPro, descrición das moléculas unidas e gráficos que mostran as interaccións entre as proteínas e a estrutura secundaria, diagramas esquemáticos de interaccións proteína-proteína, análise das fendas contidas na estrutura e ligazóns a bases de datos externas. Utilízanse os programas de gráficos moleculares RasMol e Jmol para proporcionar unha visión en 3D das moléculas e das súas interaccións en PDBsum.
Desde o lanzamento do 1000 Genomes Project en outubro de 2012, todas variantes dun só aminoácido identificadas polo proxecto foron mapeadas nas secuencias de proteínas correspondentes no Protein Data Bank. Estas variantes tamén se mostran en PDBsum, con referencias cruzadas cos identificadores de UniProt relevantes. PDBsum contén moitas estruturas de proteínas que poden ser de interese para o deseño de fármacos baseado na estrutura. Unha rama de PDBsum, chamada DrugPort, está enfocada nestes modelos e está ligada coa base de datos de dianas de fármacos DrugBank.
Kick-Ass 2 (filme)
Kick-Ass 2 é un filme británico-estadounidense dirixido por Jeff Wadlow que foi estreado no 2013. É a secuela do filme de 2010 Kick-Ass, e ó igual ca el, está baseado nas serie de banda deseñada Kick-Ass 2 e Hit-Girl, ámbalas dúas obra de Mark Millar e John Romita, Jr..
Sinopse
Despois de que a tola valentía de Kick-Ass (Aaron Taylor-Johnson) inspirara a toda unha fornada de novos defensores do ben dirixidos polo coronel Barras e Estrelas (Jim Carrey), o heroe decide unirse a eles. Pero cando Chris D'Amico (Christopher Mintz-Plasse), que regresa co nome de The Motherfucker, decide desfacerse desta panda de superheroes afeccionados, só Hit Girl (Chloë Grace Moretz) poderá impedir que sexan esmagados.
Castelo de Moeche
miniatura|Patio de armas.
O castelo de Moeche é un castelo medieval do século XIV, un dos escenarios principais das revoltas irmandiñas. Está situado na parroquia de San Xurxo (Moeche), na cabeceira do val sobre o que se asenta.
Historia
Tras a Batalla de Montiel este castelo foi o escenario dunha nova batalla, a última, entre Henrique de Trastámara, axudado polo francés Beltrán du Guesclin e Fernán Pérez de Andrade, e Pedro I o Cruel no que este último perdeu a vida.
As revoltas irmandiñas
O castelo foi un dos protagonistas da revolta dos Irmandiños, vasalos oprimidos que se levantaron en armas, e que levaron a Nuno Freire de Andrade, o Mao, a fuxir ao castelo de Andrade (Pontedeume). Finalmente os irmandiños serían vencidos.
A primeira gran revolta tivo lugar aquí como resposta os abusos de Nuno Freire de Andrade. Baixo o liderado de Roi Xordo a Irmandade Fusquenlla xurdida en Pontedeume e Betanzos chega a terras lucenses e diríxense a este castelo para dar morte ao señor feudal que, temoroso do levantamento, xa non se atopaba nel. Tras destruír as súas terras perségueno ata Compostela onde o protexe o arcebispo, que lles presenta batalla na Batalla do Eume onde os irmandiños caen derrotados e segundo algunhas fontes Roi Xordo perde a vida finalizando así o primeiro levantamento.
Foi no segundo levantamento irmandiño cando lograron destruír o castelo aló polo ano 1467
Descrición
É un castelo medieval do século XIV que pertenceu á nobre familia dos Andrade (señores feudais), construída en cachotería de xisto e perpiaños nos esquinais, arcos e ameas. Mestura trazos señoriais e defensivos. Rodéase o conxunto por un foxo pouco profundo.
Situación actual
Actualmente está completamente restaurado e pódese visitar. Contén unha visita guiada e unha exposición histórica.
Nikkō
Nikkō (日光市, にっこうし, Nikkō-shi) é un concello da prefectura de Tochigi no Xapón. Está situado ó norte da rexión de Kantō e ó noroeste da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. Ten 1.449,87 km² de superficie, unha poboación de 90.641 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 62,5 h/km².
O concello de Nikkō limita cos concellos de Kanuma, de Utsunomiya, de Shioya, de Nasushiobara (son da prefectura de Tochigi); de Katashina, de Numata, de Midori (son da prefectura de Gunma); de Hinoemata e de Minamiaizu (son da prefectura de Fukushima).
Framboeseiro
O framboeseiro (Rubus idaeus) é unha planta rubideira que medra particularmente en claros de bosques ou prados, en especial onde o lume ou os cortes de árbores deixaron un espazo aberto para que medre esta colonizadora oportunista. É de fácil cultivo e ten tendencia a se estender a menos que se manteña baixo control. Prefire solos profundos e acedos, pois os calcarios producen clorose.
Características
O seu froito é a framboesa, unha polidrupa de sabor forte e doce, vermella, que sae durante o verán tardío ou o outono temperán. Esta froita do bosque é parecida á amora pero máis pequena e branda.
A framboesa negra (Rubus occidentalis) e a framboesa azul (Rubus leucodermis) son oriúndas de América. En Asia (desde India até China) existen ao redor de 180 tipos de framboesas aínda non catalogados.
Actualmente existen dous cruzamentos de R. idaeus con especies americanas R. occidentalis. Destes cruzamentos obtivéronse diferentes variedades para mellorar a produción de froito, que chega ás dúas colleitas anuais (floración de primavera e estival).
Entre outros nutrientes, estas froitas conteñen cantidades considerábeis de ácido eláxico, unha substancia que segundo os actuais estudos, podería ser beneficiosa na quimioprevención de certos tipos de cancro. As framboesas escuras (negras e azuis) conteñen cantidades considerábeis de antocianina -como o ácido eláxico, un biofenol- que se aplica contra os radicais libres de osíxeno que provocan a dexeneración de células e dos órganos en mamíferos e humanos. Estudos da Ohio State University dirixidos polo Prof. Gary Stoner levaron á presentación dunha solicitude de patente nos Estados Unidos respecto dos usos do ácido eláxico e a antocianina para combater a dexeneración de órganos e de diferentes tipos de cancro.
Saint-Brieuc-des-Iffs
Saint-Brieuc-des-Iffs (en Sant-Brieg-an-Ivineg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
George L. Trager
George Leonard Trager, nado en Newark (Nova Jersey) o 22 de marzo de 1906 e finado o 31 de agosto de 1992 en Pasadena (California), foi un lingüista americano, que chegou a ser presidente da Linguistic Society of America en 1960.
Traxectoria
Durante os seus anos na Universidade Yale durante dúas décadas (1930-1950 aproximadamente) mantivo unha estreita colaboración con outros lingüistas de prestixio como Edward Sapir, Morris Swadesh, Benjamin Lee Whorf, Charles Hockett, e desde 1941, Leonard Bloomfield.
Desde 1937, colaborou con Benjamin Whorf en estudos históricos e comparados das linguas azteco-tanoanas, pero o traballo que tiñan planeado viuse interrompido pola morte de Whorf en 1941.
Escribiu as esntradas sobre lingua e lingüística para a 14ª edición da Encyclopædia Britannica. Como Sapir e Swadesh, foi consultante da International Auxiliary Language Association, que presentaron Interlingua en 1951.
Sobrada, Tomiño
San Salvador de Sobrada é unha parroquia do concello de Tomiño na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE en 2009 tiña 939 habitantes (455 homes e 484 mulleres) o que supón un aumento respecto do ano 1999 canto tiña 768 habitantes.
Patrimonio
A igrexa parroquial é de finais do século XVIII, pero conserva sobre o lintel da porta do muro norte dúas mochetas con cabezas de bóvidos da primitiva portada románica. Nela celébrase o luns de Pascua o Lance da Cruz, no que participan párrocos e pescadores das dúas beiras do río Miño.
Festas
Celébrase a festa do Cristo do Socorro a segunda fin de semana de agosto, e tamén se conta coa Festa do lanzó da Cruz, que se celebra o Domingo e Luns de Pascua.
Bernard Comrie
Bernard Comrie, nado o 23 de maio de 1947 en Sunderland, Inglaterra, é un lingüista británico, especialista en tipoloxía lingüística, universais da linguaxe e en linguas caucásicas.
Traxectoria
É profesor e director no Departamento de Lingüística do Instituto Max Planck Institute para a antropoloxía evolutiva en Leipzig, Alemaña, e Profesor Distinguido de lingüística na Universidade de California, Santa Barbara. Tamén ensinou na Universidade do sur de California e na Universidade de California, Os Ánxeles. Obtivo a súa licenciatura e doutoramento na universidade de Cambridge.
Badernado, Serres, Muros
Badernado é un lugar da parroquia de Serres no concello coruñés de Muros, na comarca de Muros. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 206 habitantes (90 homes e 116 mulleres).
Ácido eláxico
miniatura|representación da fórmula do ácido eláxico.|dereita O ácido eláxico é un polifenol, que protexe a moitas plantas contra a luz ultravioleta, virus, bacterias e parasitos. O AE está presente nas plantas como elaxitanin, o que se activa baixo tensións a ácido eláxico.
O ácido eláxico (inglés: Ellagic acid, alemán: Ellagsäure) ten a fórmula sumaria C14H6O8. O número CAS-es 476-66-4.
Hórreo tipo Ribadeo
miniatura|dereita|235px|Hórreo con pombal en [[Foz.]]
O hórreo tipo Ribadeo (chamado normalmente na comarca cabazo ou cabozo) é un tipo de hórreo galego que se presenta no norte da provincia de Lugo, ao longo dunha área longa e estreita que bordea a costa cantábrica entre Viveiro e Navia e avanza polo val do río Masma ata Mondoñedo e polo do río Eo ata Vegadeo. Convive con outras tipoloxías, tales como o hórreo tipo Mondoñedo, que o supera en densidade, e o hórreo asturiano, co que se asocia.
Ácido eláxico
Segundo estudos no Xapón, Alemaña e os Estados Unidos de América, os elaxitaníns comidos de plantas por mamíferos e humanos activan as súas propiedades protectoras no corpo, combatendo inflamacións crónicas (reuma, artrite), colesterol, radicais libres de osíxeno (peróxidos, superóxidos) e certos tipos de cancro.
Fontes de elaxitanins/ácido eláxico son varias noces e froitas, en especial as framboesas. As súas variedades escuras nas alturas de Colombia e México son extremamente ricos en AE.
Hórreo tipo Ribadeo
Características
miniatura|dereita|200px|Hórreo tipo Ribadeo en [[Barreiros.]]
Morfoloxía
É un hórreo de planta rectangular, ancho e grande. A suspensión é moi elevada, con dous ou tres andares incluíndo a cámara. O celeiro ten as mesmas dimensións que a cámara, e excepcionalmente é maior, formando unha galería arredor dela pechada cunha balaustrada baixa. Entre o celeiro e a cámara unha cornixa de lousa fai as veces de tornarratos.
As catro paredes da cámara teñen aberturas de ventilación abucinadas, grandes e rectangulares, chamadas na zona furados ou bufarros. Dispóñense en series horizontais, normalmente en número de tres. O tellado ten catro augas e pouco beiril. Está rematado por numerosos terminais piramidais de punta prominente, colocados sobre os vértices e as arestas do tellado.
O acceso faise polo exterior, a través dunha escaleira de fábrica que leva ás portas, colocadas en cada andar nun dos costais. Ademais das portas de acceso, nos andares inferiores poden apareces pequenas xanelas de iluminación. Nos hórreos máis altos, o andar inferior do celeiro (a adega) emprégase para almacenar patacas e outros froitos, a intermedia (paneira) para o trigo e outros cereais e a superior (hórreo) para o millo. É corrente atopar hórreos nos que parte da cámara se emprega como pombal.
Construción
As paredes da cámara son de cachotería de xisto, que é a rocha que conforma o subsolo predominante na comarca. O aparello resultante é irregular e de pouco grosor. Ás veces o aparello é en seco, deixando entre as pedras fendas que contribúen á ventilación, e outras veces revócase e píntase, adquirindo o aspecto dunha fábrica de albanelería.
As pezas singulares, tales como os tornarratos ou o chan da cámara, frecuentemente están formadas de grandes lousas de xisto que descansan directamente sobre os muros perimétricos do celeiro.
Ka‘ahumanu
Ka‘ahumanu, formalmente Elizabeth Ka‘ahumanu, nada en 1768 e finada en 1832, foi a raíña rexente do Reino de Hawai.
Traxectoria
Naceu o 17 de marzo de 1768 na illa hawaiana de Maui e os seus proxenitores foron Ke‘eaumoku de Kauaʻi e Namahana de Maui. Ke‘eaumoku era un conselleiro real e amigo de Kamehameha I, e el concertou un matrimonio para a súa filla de 13 anos. Kamehameha tivo numerosas mulleres pero Ka‘ahumanu converteuse na súa favorita.
Exuma, Bahamas
Exuma é un distrito das Bahamas, que consta de máis de 360 illas (ou caios). O maior dos caios é Gran Exuma, que ten 60 km. de lonxitude. A cidade máis grande do distrito é George Town (poboación 1000), fundada en 1793 e situada en Gran Exuma. O trópico de Cáncer pasa pola cidade. Toda a cadea de illas ten 209 km. de longo e 72 km²
Exuma foi colonizada ao redor de 1783 polos Norteamericanos leais que fuxían da Guerra Revolucionaria de Independencia. Os expatriados crearon unha plantación de algodón para a economía das illas. George Town foi nomeada en honra a Xurxo III, a quen os colonos mantiveron a súa lealdade.
Lord John Rolle, un dos principais colonos lealistas asentado nas Exumas, é considerado unha gran figura para o patrimonio nas illas. Á súa morte en 1835, outorgou todas as súas máis importantes terras en Exuma aos seus escravos. Como resultado diso, unha serie de cidades en Gran Exuma foron nomeadas na súa honra (como Rolleville e Rolletown).
As illas son un lugar popular para a vela, mergullo nos arrecifes de coral e a exploración de cavernas. Moitas das praias e illas incluíndo extensas áreas de arrecifes en mar a fóra, están incluídos no Exuma National Land and Sea Park. Algunhas das illas sobre as que hai residentes permanentes e resorts inclúen Caio Staniel (sede da Staniel Cay Yacht Club, unha instalación fixa nas Exumas), Caio Aves, Caio Musha e Caio Iguana. A Gruta Thunderball, situada a poucos centos de metros fóra de Caio Staniel, é o lugar onde foi filmada a película de James Bond Thunderball. Caio Sandy, que está a un curto paseo en bote de Exuma, foi o lugar utilizado para a rodaxe de varias escenas de Piratas do Caribe e un comercial de Shell.
As Exumas son o fogar histórico dos indios Lucaian, que foron totalmente escravizados nos anos 1500, deixando as illas deshabitadas ata a década de 1700. No ínterim, as Exumas proporcionan moitos agochos aos piratas. Elizabeth Harbor foi unha gorida favorita do capitán Kidd. dereita|miniatura|Exuma
O Pinal
O topónimo galego O Pinal pode referirse a:
Gonzalo Gómez Caridad
Traxectoria
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi mobilizado e participou na guerra no bando franquista. Funcionario do Concello da Coruña. Embarcou en 1948 coa súa muller no “Marques de Comillas” rumbo a Venezuela. Fixeron unha parada na Habana para visitar á familia de Jesús Vázquez Gayoso. En Caracas entrou en contacto cos exiliados galegos Xosé Velo Mosquera e Xoán Noya. Participou na fundación do Lar Gallego en 1948 e foi secretario da xunta directiva que presidía Xosé Velo. Fixo viaxes constantes a Galicia, algún que durou dous anos (entre 1956 e 1959). Na súa derradeira etapa estivo no interior de Venezuela, no estado Barinas e na cidade de Valencia, capital do estado Carabobo. En Barinas tivo unha ferraxería, foi secretario de Cultura da Irmandade Galega de Valencia e editou a revista Aturuxo. Colaborou co periódico A Nosa Terra e no xornal electrónico venezolano Aporrea. Pouco antes de morrer escribiu e editou electrónicamente as súas memorias da guerra civil co título Renacer de esperanzas, nas que o protagonista, Antón Dopazo (heterónimo de Gonzalo), describe a súa participación na guerra no lado faccioso en oposición aos seus ideais progresistas e democráticos.
Vida persoal
Casou con Josefa Freire Patiño, e foi pai de Gonzalo Gómez Freire.
Ramón González Brunet
Ramón González Brunet, nado en Vigo c. 1886 e finado na mesma cidade o 27 de agosto de 1936, foi un político e sindicalista galego.
Traxectoria
Membro da Unión General de Trabajadores (UGT), da que foi dirixente en Vigo, e do Partido Socialista Obrero Español (PSOE), sufriu a represión posterior ás xornadas de folga de 1917 e da ditadura de Primo de Rivera. Foi elixido concelleiro de Vigo nas eleccións de 1931 que deron lugar á proclamación da República.
Tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo escondido na casa de Benito Alonso Valiñas e Angelina Montero Franqueira, os pais de Xesús Alonso Montero, que rexentaban a taberna El Recreo, mais foi descuberto o 3 de agosto. Xulgado en consello de guerra sumarísimo e condenado a morte, foi executado no Cemiterio de Pereiró xunto aos deputados Ignacio Seoane, Enrique Heraclio Botana e Antonio Bilbatúa Zubeldía, o alcalde, Emilio Martínez Garrido, o alcalde de Lavadores, José Antela, o mestre e pedagogo, Apolinar Torres e os dirixentes socialistas Ubaldo Gil Santóstegui e Manuel Rey Gómez.
Ramon d'Abadal i de Vinyals
Traxectoria
Estudou dereito en Barcelona e Madrid e historia en París, militante da Lliga Regionalista, formación pola que foi deputado por Vic (1917-1921). Participou na fundación de Acció Catalana, escisión da Lliga. En 1933 volta á Lliga e dirixe La Veu de Catalunya.
En 1936 apoiou os sublevados en contra do goberno da República Española. Foi membro do Consello Privado de Xoán de Borbón. En 1943 entrou no Institut d'Estudis Catalans.
Cefalea en acios
Sintomatoloxía
Caracterízase por unha dor de cabeza unilateral (sobre todo na rexión orbitaria), moi intensa, que típicamente aparece a intervalos regulares de entre 12 e 48 horas durante períodos de tempo determinados (habitualmente de 1 a 3 meses), desaparecendo o resto do ano. Porén, os períodos de actividade e os períodos de remisión poden varias segundo a persoa, o sexo e a idade: hai doentes que a padecen de xeito crónico durante o ano todo, e hainos que teñen períodos de remisión máis prolongados, de até catro anos. É frecuente que apareza durante o sono nocturno (na fase REM) ou pola mañá ao acordar, e adoita aparecer case que sempre ás mesmas horas do día. Na meirande parte dos casos, a cefalea acompáñase de lacrimación e rinorrea acuosa (caída de pingas polo nariz) e poden, como as outras cefalxias, acompañarse de fotofobia, sonofobia, edema palpebral, suoración na cara, miose, ptose palpebral e náuseas, aínda que, contrariamente á xaqueca, non cursan con alteracións visuales nin outros síntomas neurolóxicos que habitualmente compoñen o aura da xaqueca. Ao contrario que todas as demais cefaleas, a cefalea en acios adoita acompañarse de axitación (inquedanza psicomotriz). A literatura médica describe a dor coma o máis intenso que un ser humano pode sufrir sen perder a consciencia. É, polo tanto, unha doenza grandemente incapacitante, xa que impide ao paciente realizar calquera actividade mentres estean presentes os ataques (que teñen unha duración entre media hora e 3 horas). Ademais deixa secuelas coma o esgotamento ou a depresión. É un importante factor de risco para o suicidio. A cefalea en acios aparece bruscamente entre a adolescencia e os 50 anos, e desaparece bruscamente cando o paciente chega arredor dos 70 anos. Non se coñecen as causas, mais semella estar relacionado cos ritmos circadiáns e algunhas interaccións do hipotálamo.
Diagnóstico
O diagnóstico da cefalea en acios é estritamente clínico. Non hai probas diagnósticas que establezan con certeza a doenza. As probas diagnósticas coma a TAC ou a resonancia só serven para descartar outras patoloxías. Así, a Clasificación Internacional de Cefaleas establece que para diagnosticar unha serie de criterios diagnósticos.
Tratamento
Nos doentes con cefalea en acios adoitan pasar anos antes de diagnosticárenlles a doenza correctamente, xa que habitualmente confúndense con xaquecas e outras cefalxias. Médicamente, as cefaleas en acios son consideradas benignas, mais ao ser a dor tan intensa, un ataque severo trátase coma emerxencia médica. Os fármacos que se empregan habitualmente para tratar as cefaleas (AINEs e paracetamol) non melloran a dor nestes pacientes. O tratamento de elección nestes casos é o triptano, neuroléptico que tamén se emprega na xaqueca. Ademais, o osíxeno pode axudar a mellorar a dor durante as crises, polo que esta doenza é un dos motivos de pautar oxixenoterapia domiciliaria. Nos períodos onde non hai crises, o que se procura e alongar o máximo posíbel os períodos sen crises. Para iso, emprégase bloqueantes dos canais de calcio coma o verapamilo, corticoides e, nos caos onde este tratamento non funcione, o litio.
Receptor de neurotransmisor
miniatura|300px|Figura 1. A estrutura de hélice α sete transmembrana do [[receptor acoplado á proteína G.]]
Un receptor de neurotransmisor, tamén chamado neurorreceptor, é unha proteína receptora de membrana das células do sistema nervioso, musculares e inmunitarias, que é activada por un neurotransmisor. Os compostos químicos de fóra da célula, como un neurotransmisor, poden chocar coa membrana celular e poden encontrar receptores ao longo da membrana. Se un neurotransmisor choca co seu receptor correspondente, únense e poden desencadear outros eventos dentro da célula. Por tanto, un receptor de membrana forma parte da maquinaria molecular que permite que as células se comuniquen entre elas. Un receptor de neurotransmisor é unha clase de receptores que se une especificamente con neurotransmisores e non a outras moléculas.
En células postsinápticas os receptores de neurotransmisores reciben sinais que desencadean un sinal eléctrico ao regularen a actividade de canles iónicas. O influxo de ións polas canles iónicas abertas debido á unión de neurotransmisores a receptores específicos pode cambiar o potencial de membrana dunha neurona. Isto pode resultar nun sinal que discorre ao longo do axón e transmítese a través da sinapse a outra neurona e posiblemente a unha rede neural. Nas células presinápticas pode haber receptores específicos para os neurotransmisores liberados pola propia célula, que se denominan autorreceptores, o cal proporciona unha retroalimentación e evita unha excesiva liberación de neurotransmisores.
Localización
Os receptores de neurotransmisor están localizados na superficie das neuronas e células da glía. Nunha sinapse unha neurona envía mensaxes a outras neuronas por medio de neurotransmisores. Por tanto, a neurona postsináptica, que é a que recibe a mensaxe, agrupa os receptores de neurotransmisores nese lugar da súa membrana. Os receptores de neurotransmisores poden estar inseridos en calquera rexión da membrana das neuronas, como as dendritas, axóns ou corpo celular.
Tamén están localizados en células musculares (unión neuromuscular con receptores de acetilcolina) e inmunitarias.
Receptores ionotrópicos: canles iónicas reguladas por neurotransmisor
As canles iónicas reguladas por ligando son un tipo de receptor ionotrópico ou receptor ligado a canle. Son un grupo de canle iónica transmembrana que se abre ou pecha en resposta á unión dun mensaxeiro químico ou ligando (neste caso o neurotransmisor),
O sitio de unión de ligandos endóxenos a complexos proteicos de canles iónicas reguladas por ligando está normalmente localizado en diferentes porcións da proteína (un sitio de unión alostérica) de onde está situado o poro de condución. A ligazón directa entre a unión ao ligando e a apertura ou peche da canle iónica, que é característica das canles iónicas reguladas por ligando, contraponse ao funcionamento directo dos receptores metabotrópicos, os cales usan un segundo mensaxeiro. As canles iónicas reguladas por ligando son tamén diferentes das canles iónicas reguladas por voltae (que se abren e pechan dependendo do potencial de membrana) e canles iónicas activadas por estiramento (que se abren e pechan dependendo da deformación mecánica da membrana celular).
Receptores metabotrópicos: receptores acoplados á proteína G
miniatura|Un [[receptor opioide|receptor acoplado á proteína G opioide mu co seu agonista.]]
Os receptores acoplados (ou ligados) á proteína G (GPCRs ou GPLR), tamén coñecidos como receptores de dominio sete transmembrana, receptores 7TM, receptores heptahelicoidais ou receptores serpentina, comprende unha gran familia de proteínas de receptores transmembrana que é sensible a moléculas de fóra da célula e activa vías de transdución de sinais internas e, finalmente, respostas celulares. Os receptores acoplados á proteína G encóntranse só en eucariotas, incluíndo os lévedos, coanoflaxelados, e animais. Entre os ligandos que se unen e activan estes receptores están compostos sensibles á luz, cheiros, feromonas, hormonas e neurotransmisores e varían en tamaño desde pequenas moléculas a péptidos e grandes proteínas. Os receptores acoplados á proteína G están implicados en moitas enfermidades, e son tamén a diana de aproximadamente o 30% de todos os fármacos modernos.
Hai dúas vías principais de transdución de sinais que implican os receptores acoplados á proteína G: as vías de sinalización por AMPc e a vía de sinalización por fosfatidilinositol. Cando un ligando se une ao GPCR causa un cambio conformacional en dito receptor, o que fai que este actúe como un factor de intercambio do nucleótido guanina (GEF). O GPCR pode despois activar unha proteína G asociada intercambiando o seu GDP unido por un GTP. A sububnidade α da proteína G, xunto GTP unida, pode despois disociarse das subunidades β e γ para seguir afectando a proteínas de sinalización intercelular ou proteínas funcionais diana directamente dependendo do tipo de subunidade α (Gαs, Gαi/o, Gαq/11, Gα12/13).
Desensibilización e concentración do neurotransmisor
Os receptores de neurotransmisores poden sufrir desensibilización inducida por ligando, é dicir, poden volverse insensibles por unha exposición prolongada aos seus neurotransmisores. Os receptores de neurotransmisores están presentes tanto nas neuronas postsinápticas coma nas presinápticas; nestas últimas teñen a función de recibir o neurotransmisor e nas primeiras a de impediren a liberación dun determinado neurotransmisor. Ademais de en células neuronais, os receptores de neurotransmisores encóntranse tamén en varias células inmunitarias e musculares. Moitos receptores de neurotransmisores están categorizados como un receptor serpentina ou receptor acoplado á proteína G porque abranguen todo o grosor da membrana cruzándoa sete veces. Os receptores de neurotransmisores fanse insensibles ao tipo de neurotransmisor que reciben cando se expoñen durante extensos períodos de tempo. Este fenómeno coñécese como desensibilización inducida por ligando ou regulación á baixa.
Exemplo de receptores de neurotransmisores
Velaquí as principais clases de receptores de neurotransmisores:
Faballón
Chámase faballón, fabón, faba loba ou fabaca á especie Vicia faba, planta herbácea, anual, rubideira, de caules semierectos, que dá o seu nome á familia das fabáceas, da cal é a especie tipo, e tamén se denominan así as súas sementes, comestíbeis.
Características
A planta do faballón é recta e ergueita, con talos fortes de até 1,6 m de altura, grosos, angulosos e lampiños. As follas son alternas, paripinnadas e compostas, con 1.3 pares de folíolos grandes, ovalados, non rematados en gabiáns. As flores preséntanse en acios de 2 a 8, soibre un pedúnculo común curto, con pétalos brancos manchados de violeta, púrpura ou negro.
miniatura|esquerda|250px|Faballóns na vaíña abrta.
O froito é un legume de vaíña alongada, grande (de entre os 10 e os 30 cm de lonxitude), suculento e pubescente, ergueito, mouro na madurez. Dentro da vaíña dispóñense as sementes, de 2 a 6, grandes. ovaladas, deprimidas, e dispostas formando unha ringleira, de cor verde amarelada, e cun peso dun ou dous gramos.
Como no caso doutras fabáceas, teñen a propiedade de fixar nitróxeno no solo. Sobre un 80 % del é consumido pola propia planta, e o 20 % restante mellora a fertilidade da terra, razón pola cal o seu cultivo é empregado en sistemas de rotación para fortalecer solos esgotados.
Subespecies e variedades
As principais subespecies e variedades cultivadas son:
Cultivo
Orixinario da conca mediterránea, hoxe cultívase en todo o mundo.
O faballón desenvólvese ben en case todos os tipos de solos.
Precisa abundante humidade e uns 700 mm anuais de choiva. Tolera as xeadas, polo que se pode adaptar ás condicións de montaña.
Ligazóns externas
[https://web.archive.org/web/20111106030758/http://www.usc.es/snl/term/Vocabularios/t-botanica.pdf Vocabulario botánico. Universidade Santiago de Compostela]
Megalitismo en Galicia
O megalitismo en Galiza considérase que forma parte dunha mesma zona megalítica na que entra, ademais de Galiza, o norte de Portugal até o río Douro, Asturias e o occidente das provincias de León e Zamora. Esta zona ten arquitecturas, enxovais, unha organización social e un sistema de crenzas que, desde a análise de inicios do século XXI, se estima que son relativamente homoxéneos. O megalitismo atlántico peninsular caracterízase pola abundancia de sitios arqueolóxicos, máis de cinco mil só en Galiza, e revela a existencia dunha poboación numerosa e moi espallada. O fenómeno tumulario galego dátase entre o VI milenio antes de Cristo e o 2000 a. C.
Estruturas arquitectónicas
miniatura|270px|Dolmen de Axeitos A construción característica do megalitismo son os grandes monumentos construídos con grandes pedras. Os máis abundantes e típicos son as antas ou dolmens, que son estruturas funerarias sobre as que se constrúe un túmulo ou mámoa. Contan cunha cámara principal e ás veces un corredor, construídas con varias laxes fincadas e cubertas por outra ou outras. No interior da cámara acostuman aparecer gravados ou pinturas de función simbólica.
Túmulos
As antas estaban parcial ou totalmente cubertas de terra, formando unha mámoa. Coñécense tamén coma medorras ou medoñas. As mámoas teñen planta circular ou ovalada, vense na paisaxe coma montes de terra suaves parecidos a mamas (de onde collen o nome) e son, polo xeral, visíbeis a longa distancia. A función destes túmulos é a de enterramento colectivo, xa que os mortos ían acompañados dun enxoval funerario consistente en alimentos, armas, útiles, adornos e ídolos. Non se ten conservado ningún esqueleto debido á acidez do solo.
Estes túmulos distribúense uniformemente por todo o territorio e aparecen tanto a escasos metros da costa coma nas altas montañas orientais. Son máis frecuentes na metade occidental e especialmente nos cumios das serras de superficies chas (coma na Serra do Barbanza) e en chairas situadas a media altura, nunca en pendentes escarpadas. As mámoas adoitan aparecer en conxuntos, formando necrópoles tumularias.
O diámetro oscila entre os 8 metros e os 40. Os máis grandes son o da Mouta Grande (Verea) e o da Madorra da Granxa (Castro de Rei), que chegan aos 70 m. A altura oscila entre os 50 cm e os 4 m, malia que a maioría non supera os 2 m. Habitualmente existe un anel periférico de pedra e unha coiraza. Dado que os túmulos foron usados durante longos períodos de tempo, as estruturas varían, dándose casos de túmulos que incorporan túmulos preexistentes.
Dolmens
As estruturas interiores das mámoas constitúen a cámara funeraria, que adoita ser de planta poligonal. Están construídos con pedras de gran tamaño (aínda que, en poucas ocasións, sexa simplemente cachotería). Os ortóstatos están fincados verticalmente e inclinados cara ao interior. Féchanse por riba con pedras de grande tamaño. Paviméntanse con terra batida ou mesmo lousas. En Galiza son de tamaño pequeno.
Os dolmens simples son os máis antigos. Durante o período de maior desenvolvemento da cultura megalítica apareceron os dolmens de corredor, nos que estes corredores, de tamaño pequeno, se unen á cámara e se van ampliando cara ao exterior. Parece que os corredores tiveron importancia ritual, xa que neles teñen aparecido elementos simbólicos, coma estelas.
Os enxovais son pouco abondosos hoxe en día, en parte debido ao espolio secular ao que foron sometidas as mámoas.
Cistas
miniatura|esquerda|250px|"Casota de Freán", en [[Berdoias, Vimianzo - posíbel cista]] No último período do megalitismo os enterramentos fanse máis pequenos e consisten en túmulos secundarios en masas tumularias, túmulos sen cámara diferenciada e cistas sen túmulo.
Menhires
Os menhires galegos rematan en punta, teñen os lados asimétricos e están decorados con cazoletas.
Crómlech e círculos líticos
O consenso existente entre investigadores actuais, destacan a escasa presenza de crómlech e círculos líticos en Galicia, fronte a numerosa cantidade de túmulos e dólmenes conservados no territorio.
O feito de que non se coñeza en galego ningún nome popular específico para designar este tipo de estruturas circulares, pode darnos unha idea de que non son moi frecuentes (Vilaseco, 2009 ).
A maioría dos supostos círculos de pedras (crómlech) desapareceron. Coñécense os da Eira das Meigas no monte Neme, na illa da Estrela (Corme), no Areoso (illa de Arousa), no monte Corzán (Negreira) e na chaira da Mourela (As Pontes).
Primeiras investigacións
Na definición de fenómenos megalíticos, La Tour d´Auvergne introduciu termos inspirados no bretón como "dolmen" ou "menhir", ós que atriuiu erroneamente unha orixe celta. Con posterioridade ó longo do século XIX e principios do XX, xorde un movemento entusiasmado polo celtismo, que trata de documentar estes fenómenos realizando buscas por todo o territorio galego.
Os primeiros estudos da época falarán principalmente de castros e menhires, sen definir os círculos líticos ata a escritura de Historia de Galicia de Manuel Murguía en 1875. A pesar dos primeiros nomeamentos, non se achegou documentación gráfica ou xeográfica específica, polo que actualmente resultan imposibles de identificar (Vilaseco, 2009)
En 1867, publícase Estudios sobre la época céltica en Galicia por Leandro de Saralegui y Medina, no que se citan sen chegar a definilos, <<grandes agrupacións de menhires estendidos por un espazo máis ou menos extenso, sen orde simétrica, formando, cando menos na aparencia, inmensos carneillous>>
Evolución
Nunha primeira fase ou "fase inicial" as antas máis antigas eran poligonais simples e as cámaras eran de pequeno tamaño (12 m de diámetro por 1 m de altura) e sen corredor. Os enxovais típicos consisten en cerámica lisa ou con decoración impresa e instrumental lítico como micrólitos, lamelas, doas de variscita e machadas puídas.
As mámoas do último período ou "fase final" (2200-2000 a.C.) son de tamaño reducido (entre 6 a 12 m de diámetro e menos de 1 m de altura). Son sartegos de forma cadrada ou rectangular e cunha única tampa como cuberta que salientan menos na paisaxe. Parece coma se se abandonasen os enterramentos colectivos e se xeneralizasen os individuais. Os enxovais son distintos dos anteriores: dobres machadas, dobres aixolas, mazas, ciceis e aixadas grandes. A presenza de obxectos perforados tense interpretado como proba da existencia de contactos coas rexións atlánticas de Francia e da Bretaña e o sur da Península Ibérica. Este período antecede á aparición da cultura do vaso campaniforme.
Economía
A economía era mixta, baseada na agricultura (leguminosas e cereais) e na gandaría (caprinos e ovinos, xunto con súidos e gando vacún). Ademais, estas actividades completaríanse coa recolección de froitos, a caza e a pesca.
Arte
No caso da pintura consérvanse poucas representacións por mor da humidade ambiental. Aparece máis ca nada nos monumentos de corredor, cun predominio da figuración xeométrica. Algunhas construcións con pinturas son o Dolmen de Dombate, Pena Cuberta ou o Forno dos Mouros, entre outros.
Ferguson Research Ltd.
Harry Ferguson Research Limited foi unha empresa británica creada por Harry Ferguson que foi máis coñecido como "o pai do moderno tractor agrícola". Tamén foi un aviador pioneiro, converténdose nun dos primeiros en construír e voar no seu propio avión en Irlanda, e tamén no desenvolvemento de sistemas de tracción ás catro rodas para automóbiles, incluíndo o seu uso pioneiro nos coches de carreiras de Fórmula Un. A compañía tiña a base en Siskin Drive, en Coventry, Inglaterra.
Megalitismo en Galicia
Arte
No tocante ó gravado os motivos seguen a ser xeométricos predominantemente (zigzags, círculos, motivos en O, ondulacións, motivos radiais, báculos, cruzamentos, figuras antropomorfas esquemáticas e a enigmática "A Cousa"). "A Cousa" é unha figura da que non se coñece con exactitude o seu significado, que segundo algunhas interpretacións podería ser unha machada.
Ferguson Research Ltd.
Historia
Harry Ferguson era copropietario da famosa empresa de tractores Massey -Ferguson, pero creceu intrigado coa investigación de Tony Rolt e Freddie Dixon. En 1950, fundaron Ferguson Research Ltd. as súas ofertas da tracción Ferguson 4wd aos fabricantes de automóbiles ignoráronse. Nos seguintes anos, Ferguson vendeu a súa participación en Massey -Ferguson e en 1960 dedicouse á construción dun coche de Fórmula 1 Coventry - Climax con tracción as catro rodas.