cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enrique Bunbury
Radical sonora
Bunbury gravou nos Ánxeles (California), San Xoán (Porto Rico) e en Cidade de Guatemala. Meses despois marchou a Marrocos con ese material e alí compuxo novos temas e deu forma ós que xa levaba baixo o brazo. Co apoio de Phil Manzanera marchou a Londres para concibir Radical sonora (1997), o seu álbum debut como solista. Manzanera foi o seu produtor. O primeiro disco en solitario de Enrique separábase totalmente do son de Héroes. A súa aposta persoal achegábase á electrónica, á música árabe e ó rock máis psicodélico.
Bunbury arriscou, pois quería investigar sobre novas tendencias e sobre el mesmo. O resultado foi dispar. A crítica aclamouno con cautela, pero o público deulle as costas.
Fragmento de Klenow
O fragmento de Klenow exo−
Igual que para certas tarefas a actividade exonuclease 5' → 3' da ADN polimerase I de E. coli era un inconveniente, para certas aplicacións tampouco é desexable a actividade de exonuclease 3' → 5' que mantén o fragmento de Klenow. Este problema pode solucionarse introducindo mutacións no xene que o codifica. Como resultado, exprésanse formas do encima que presentan a actividade de polimerase 5' → 3', pero que carecen de actividade de exonuclease, xa que o sitio activo correspondente se ve afectado. Esta forma do encima denomínase fragmento de Klenow exo- ou fragmento de Klenow exo menos.
Enrique Bunbury
Pequeño
Decidiu entón dar un salto ó baleiro con Pequeño (1999), un álbum con aires de cabaret e de sons mediterráneos, que presentou inicialmente como o seu último álbum: ''Propúxenme facer o disco que me saira, e saiu 'Pequeño'. Dábame igual se a xente non o entendía. Quería facelo e se me tiña que retirar, pois me retiraba. Así mo propuxen''.
A cousa comezou a cambiar. A pesar do relativo -máis ben escaso- apoio das radiofórmulas, Pequeño calou entre o público. Cancións como "Infinito" ou "El viento a favor" encumiaron novamente a Bunbury, que volveu ó primeiro plano da actualidade.
Fragmento de Klenow
O fragmento de Klenow exo−
O fragmento de Klenow exo- utilízase nalgunhas reaccións de marcaxe fluorescente para micromatrices, entre outras.
Enrique Bunbury
Pequeño
Terminada a etapa de Pequeño, Bunbury foi a Tarragona a compoñer o seu terceiro disco de estudo. Antes publicou como regalo para os fans un directo, Pequeño cabaret ambulante (2000), co que pretendeu reflectir o espírito da xira que máis disfrutei na miña vida.
Flamingos
O artista tomouse case nove meses para parir un disco complexo, ata que naceu Flamingos (2002), onde hai cancións con máis de 150 pistas de son. Acompañábano en Avinyonet de Puigventós (Xirona) a súa banda de nove músicos, e se achegaron aos estudios de Music Lan moitos amigos do zaragozano, como Jaime Urrutia, Quimi Portet, Shuarma, Carlos Ann, Kepa Junkera ou Adrià Puntí, que foron deixando as súas pegadas nun disco denso, marcado pola ruptura matrimonial dun Bunbury que posa vestido de boxeador para a portada do disco. A mensaxe é evidente: "Golpeáronme, pero teño ganas de erguerme e pelexar"; de aí cancións como "Contar contigo" ou "No se fíe". Todo o disco en conxunto é unha metáfora cara a súa tráxica separación, con letras moi comprometidas.
A aposta musical de Bunbury dá os seus froitos. Axiña é disco de ouro, o lanzamento é todo un éxito en México e Arxentina, e colga o cartel de non hai billetes nos primeiros concertos en España. En varias capitais mexicanas fórmanse colas de máis de 4.000 persoas para que Bunbury asine un disco.
Un ano e medio de xira, con máis de 150 concertos e máis de 300.000 discos vendidos entre España e América, consolidan a figura dun artista que xa ten estatura de estrela. Bunbury paseouse durante 2002 e 2003 polos principais escenarios de México (Auditorio Nacional), Arxentina (Estadio Obras) ou Nova York (Central Park). O colofón ó interminable tour Flamingos foi un DVD que publicou en setembro de 2003 titulado Una cita en Flamingos, que recolle dous concertos e multitude de información sobre a xira máis importante da súa carreira.
El viaje a ninguna parte
En 2004 edítase El viaje a ninguna parte, un disco dobre onde amosa o seu lado máis viaxeiro, con ritmos, música e letras moi en consonancia coa súa personalidade cosmopolita, destacando auténticas obras de arte como "Canto (el mismo dolor)".
Os seus devaneos co rock, o tango, as rancheiras, a música árabe, o blues ou o jazz caracterizaron ó autor.
2005 - 2006
En 2005, a través da súa páxina web, Enrique Bunbury anuncia a disolución de El Huracán Ambulante (a banda que o acompañaba durante os últimos 8 anos), a cancelación do resto da xira por España e América, e o seu temporal retiro (sen data de regreso) dos escenarios.
No primeiro dos dous concertos de despedida que mantivo da xira (Zuera e Cambrils), retirouse na quinta canción ("Sácame de aquí", pertencente ao disco Flamingos) para non volver, suspendendo ademais o segundo e último concerto desta etapa que pechaba. Esta era a terceira vez que non completaba unha actuación na provincia de Zaragoza. A primeira tivo lugar na sala Oasis de Zaragoza, cando se suspendera o primeiro concerto da xira 2003 en Vila-real e este ía ser o primeiro da comentada xira, pero na sétima canción, "Infinito", abandonou o escenario e a actuación cancelouse definitivamente. A segunda ocasión tivo lugar nas festas do Pilar, o 12 de outubro de 2004, no Paseo da Independencia de Zaragoza, cando só actuou durante unha das dúas horas que se estipularan, ao non volver a saír despois do primeiro descanso.
En 2006 saca á venda Canciones 1996-2006, un recompilatorio de temas dos seus álbums en solitario. Durante ese ano, realiza colaboracións nos discos de varios grupos, como Revólver ou Quique González. Tamén colaborou no último disco recompilatorio de Pereza, chamado Los amigos de los animales.
Participou tamén no novo vídeo de Jaime Urrutia, "Nada por aquí", do disco El muchacho eléctrico, onde Bunbury participara tamén na gravación de dito tema. O videoclip foi rodado en exteriores, principalmente na antiga estación de tren de Entrevías, Madrid.
Tamén en 2006 Enrique Bunbury e Nacho Vegas realizan no Porto de Santa María os vídeos e fotos promocionais do seu novo traballo discográfico. O título inicial era Bunbury y Vegas, barallándose tamén a posibilidade de que fose ó revés, Vegas y Bunbury. Este disco publicouse o 18 de setembro de 2006 co título final de El tiempo de las cerezas.
Lánzase como primeiro videclip "Días extraños", cantada por Nacho Vegas. O videoclip pode visualizarse de forma gratuíta desde a web oficial do dúo. Posteriormente, na sinatura de autógrafos na cidade de México, deciden a presentación de cinco concertos para promocionar este disco, todos eles no Teatro Metropolitan da mesma cidade, ademais de filmar durante a súa estadía o videoclip de "Puta desagradecida", que servirá para promocionar o seu disco en terra azteca.
Regreso de Héroes del Silencio
O 14 de febreiro do 2007, Héroes del Silencio anunciaba o seu retorno aos escenarios nunha xira mundial de dez concertos para conmemorar o aniversario da creación do grupo e das súas primeiras gravacións. A xira levaríaos a tocar en Zaragoza, Sevilla, Valencia, Buenos Aires, Cidade de Guatemala, Os Ánxeles, México DF e Monterrey.
A expectativa pola volta foi tal que as entradas en México e España esgotáronse aos dous días de poñerse á venda, colapsándose a páxina web desde a que se vendían.
En total, os 10 concertos contaron coa asistencia de máis de 500.000 persoas. En España, o concerto de Cheste (Valencia) foi un dos máis multitudinarios da historia do pop-rock español e, debido á enorme afluencia de público (estímase que intentaron acceder ao recinto preto de 100.000 espectadores), formáronse colas quilométricas na estrada que unía Valencia e arredores co circuíto de velocidade.
Tras finalizar a xira, Bunbury confirmou o final definitivo da banda e que continuaría coa súa carreira en solitario.
Hellville de Luxe
Tamén estreou nova banda tras a disolución de "El Huracán Ambulante", que lle acompañará durante a xira de promoción deste novo álbum (o concerto inaugural foi o 6 de setembro de 2008, en Zaragoza, na Feira de Mostras; en febreiro estará visitando América) e que está conformada por Álvaro Suite, Robert Castellanos, Jorge “Rebe” Rebenaque, Ramón Gacías e Jordi Mena.
O disco publicouse en 3 formatos: Dobre vinilo, CD e edición dixital para iTunes.
Las consecuencias
En xuño de 2009 anunciouse que o novo disco de Bunbury, o seu sexto traballo en solitario, vería a luz a finais de outubro dese ano. Finalmente o lanzamento do disco, titulado Las consecuencias (que contou coa colaboración de Miren Iza, cantante do grupo Tulsa, en varios temas) produciuse o 16 de febreiro de 2010. Previamente, o 15 de xaneiro saíu á luz o vídeo de "Frente a frente", versión dunha canción de Jeanette, dirixido por Juan Antonio Bayona, correspondente ao primeiro sinxelo do novo proxecto discográfico, e no que contou co cameo da propia Jeanette.
Na súa primeira semana á venda chegou ao máis alto en España e México. En España o álbum é número 1 tanto en vendas físicas (formato vinilo e CD) como dixitais (a través de iTunes). O vídeoclip de "Frente a frente" foi o máis visto, segundo certifica Nilssen Music Control, con máis de 1,5 millóns de visitas en YouTube. En México, grazas á prevendas, foi disco de ouro (30.000 copias vendidas) o mesmo día do seu lanzamento. Ese día o artista foi realizar unha firma de autógrafos promocional e para a súa sorpresa fixéronlle entrega do disco de ouro. Isto explícase grazas ás prevendas, que engloban os álbums vendidos entre o 8 e o 15 de febreiro a nivel nacional.
Este éxito foi inesperado, xa que antes do lanzamento do disco Bunbury declarou que pensaba que sería un disco de culto que só apreciarían os seus maiores fans, "unha obra moi pouco inmediata" que podería resultar inaccesible para o gran público. "Vai gustar a uns poucos, moito; e a outros moitos, pouco. Pero advirto, non son bo adiviñando o futuro. É un álbum difícil, lento, íntimo... Non sei até que punto radiable", declaraba o 12 de febreiro.
-2667
Acontecementos
miniatura|175px|esquerda|Estatua de Zoser, [[museo do Cairo]]
Outros
Historia ano a ano
Shrek
Shrek é un filme de animación 3D gañador do Premio da Academia de animación, baseado no conto de William Steig titulado Shrek! (1990). Foi dirixido polo neozelandés Andrew Adamson e animado por DreamWorks Animation SKG en maio de 2001. Converteuse na primeira película gañadora do premio Oscar ao mellor filme de animación, categoría introducida no ano 2001. Publicouse en DVD en novembro dese mesmo ano. Foi aclamado pola crítica como unha película de animación merecedora de interese adulto, con moitas bromas e temas dirixidos ao público adulto pero un guión sinxelo dabondo para atraer aos nenos.
O filme tivo un grande éxito coa súa estrea en 2001 e axudou a establecer a DreamWorks coma o principal competidor de Walt Disney Pictures no campo do cine de animación, en particular da animación dixital. De feito, Shrek pasou a se converter na mascota das producións de animación da compañía. Este filme ten tres continuacións: Shrek 2 (2004) e Shrek the Third (2007) e Shrek Forever After (2010).
Estreouse en galego na TVG o 9 de abril de 2009.
Sinopse
Shrek é un ogro que vive nun horrible pantano; odia ser molestado e é moi celoso "da súa intimidade", pero ve o seu fogar invadido repentinamente por un grupo de personaxes de contos de fadas que foron desaloxados por un malvado e baixiño tirano (Lord Farquaad), que é o malvado da historia, con aspiracións de converterse en rei.
Enfadado, Shrek acode con este personaxe tan estraño para esixirlle que lle devolva o seu pantano e saque ós personaxes dos contos que el mesmo enviou aí, para así recuperar a súa amada soidade. Pero este, a cambio, ofrécelle un trato: devolverlle o seu pantano a condición de que rescate a unha princesa que está prisioneira nun castelo custodiado por un enorme dragón lanza-lume e así poder cumprir o seu obxectivo de casar con ela.
Daquela Shrek, acompañado por un asno falante chamado simplemente Asno, diríxese ó castelo onde se atopa retida a princesa. A terrible criatura lanza-lume que vixía o lugar resulta ser unha dragoa, e logo de correr grandes aventuras durante o rescate de devandita princesa, finalmente dáse conta de que o mundo non é tan malo como cría, pois atopa a amizade sincera no asno e o amor na princesa que debía rescatar.
Banda sonora
A música de Shrek foi composta por Harry Gregson-Williams, pero ademais na película incluíronse temas vocais de diferentes artistas. Estes temas son:
Vitela
miniatura|[[Filete de vitela.]] A vitela (ou carne de tenreira) é o nome utilizado para o produto da cría de carne branca e lene de becerros. Os xatos machos das vacas leiteiras, que son indesexados para a industria leiteira, poden aproveitarse para a produción deste tipo de carne.
O nome "vitela", segundo o Portal das Palabras refírese a unha cría de até os dous anos e á súa carne (vitela ou tenreira). O termo becerro refírese á cría de máis ou menos dous anos, e cuxo e pucho de menos de dous anos, e xato mentres lle duran os dentes de leite. Xovenco, almallo ou novelo chámase cando xa ten tres anos.
Beneficios nutricionais
Adóitase considerar ás veces como carne vermella por mor da súa cor encarnada. Tendo en conta que a vitela está clasificada como unha carne branca pola súa cor rosada, e que salienta por ser especialmente febra, non hai dúbida de que achega unha gran variedade de beneficios nutricionais no seu consumo.
Por exemplo, 100 gramos de carne de tenreira achegan 21 gramos de proteínas, ademais de achegar minerais tales como potasio, ferro, calcio, magnesio e cinc. Ten un baixo contido en graxas, e convértese nun alimento facilmente dixeríbel, grazas en especial ao seu alto contido en auga e por ser unha carne xeralmente tenra (de aí o seu nome).
Tipos de carne
Existen dous tipos de carne: a branca e a rosada. No caso de produción de carne branca o obxectivo deste sistema é obter becerros con 115 a 200 kg de peso vivo (70 a 125 kg de carcasa), con aproximadamente 3 a 4,5 meses de idade. Polo tanto os becerros precisan gañar, de media, máis de 900 g/cabeza e día, con boa conversión.
A carne rosada prodúcese con becerros de 5 a 6 meses de idade, cun peso vivo de 225 a 250 kg ou 135–150 kg de carcasa. Para atinxir este peso os animais precisan gañar, de media, 1,2 kg por día.
Produción da carne branca
O sistema de carne consiste en aloxar os animais en gaiolas individuais, e alimentalos exclusivamente cunha dieta líquida - privándoos de calquera outro alimento - preferibelmente un substituto artificial do leite, que debe ser deficiente en ferro. En Holanda e en Bélxica o sistema inicia con consumo de 125 a 200 g do substituto industrial do leite para 1 a 2,5 litros de auga e finaliza con 1 400 a 1 500 g/día de substituto para 8,5 a 9 litros de auga.
Produción de carne rosada
O sistema de alimentación baséase no uso de substituto do leite durante as primeiras semanas de vida do becerro, facéndose o desaleitamento o máis rápido posíbel, utilizándose entón, ración concentrada fornecida á vontade, e pequenas cantidades de forraxe.
Controversias
Alégase que os becerros son colocados en gaiolas cun espazo insuficiente para que exerza as súas funcións máis básicas, como se virar ou andar, sen nunca se exercitar ou recibir baños de sol.
Diversos grupos de dereitos dos animais teñen actuado contra a produción de carne de vitela no mundo, argumentando que esta se produce dun xeito cruel.
En 2011, após ser sorprendido (e, posteriormente, absolto) pola Real Federación Española de Ciclismo en exame antidopaxe, o ciclista español Alberto Contador chegou a alegar "nunca máis comerei vitela", por cuestións de procedencia de carne. O exame foi positivo para clenbuterol, substancia utilizada para, entre outros usos, engordar gado.
Lingua xavanesa
O xavanés é a lingua que se fala principalmente nas zonas central e oriental da illa de Xava, en Indonesia, empregado aproximadamente por unhas 75 500 000 persoas. O xavanés pertence á familia austronesia; polo tanto, está relacionado co bahasa indonesio e o malaio. Moitos falantes de xavanés tamén usan bahasa indonesio como lingua oficial e de negocios.
Clasificación
O idioma xavanés pertence á subrama súndica da rama malaio-polinesia occidental, a cal á súa vez é unha rama da sub-familia malaio-polinesia da familia austronesia. É unha lingua próxima ao malaio, ao sondanés, ao madurés, ao balinés e, en menor medida, a varias linguas de Sumatra e Borneo.
Falantes
Fóra de Indonesia existen grandes comunidades de falantes de xavanés en países veciños como: Timor Oriental, Malaisia, Singapur, Australia, Taiwán e Hong Kong na China. Tamén hai comunidades de falantes en Suriname, Nova Caledonia e os Países Baixos.
Historia
O xavanés pode ser considerado como unha das linguas clásicas do mundo, cunha vasta literatura que abrangue máis de doce séculos. Os estudosos dividen a historia da lingua xavanesa en catro etapas diferentes:
O idioma é escrito utilizando a escritura xavanesa (descendente da escritura brahmánica da India), a escritura arabo-xavanesa, o alfabeto árabe e o alfabeto latino. Aínda que non é o idioma oficial de ningún país, é a lingua austronesia con máis falantes nativos. É falada por aproximadamente 80 millóns de persoas. Polo menos o 45% da poboación de Indonesia é de orixe xavanesa. Por tal razón, o xavanés tivo un importante papel no desenvolvemento do indonesio, lingua nacional de Indonesia, un dialecto do malaio.
Dialectos
Existen tres grupos principais de dialectos do xavanés: o xavanés occidental, xavanés oriental e xavanés central. As diferenzas entre estes grupos dialectais son fundamentalmente a pronunciación e, en menor medida, o vocabulario. Todos os dialectos xavaneses son máis ou menos mutuamente intelixibles.
A variante de Xava Central, baseada na forma de Surakarta (e tamén en certo grao na de Yogyakarta), é considerado como o dialecto xavanés máis "culto", polo que o xavanés estándar inspírase neste dialecto. Estas dúas cidades son as sedes dos catro principados xavaneses, herdeiros do Sultanato de Mataram, que unha vez reinou a case totalidade de Xava, como tamén fóra desta.
Beppe Fenoglio
Beppe Fenoglio, nado en Alba (Cuneo) en 1922 e morto en Turín en 1963, foi un escritor italiano. As obras de Fenoglio céntranse en dous temas principais, o mundo rural da rexión de Langhe e a guerra partisana.
Chusé Inazio Nabarro
Chusé Inazio Nabarro, nado en Tauste en 1962, é un poeta e filólogo en aragonés, licenciado en filoloxía hispánica. Desde o 2004 é o presidente do Consello d'a Fabla Aragonesa.
-2637
Outros
Historia ano a ano
Cadros de xogadores da Copa Mundial de Clubs da FIFA de 2006
Estes son os cadros de xogadores que van participar na Copa Mundial de Clubs da FIFA de 2006, que tivo lugar do 10 ó 17 de decembro de 2006 no Xapón.
40px Al Ahly
Adestrador: Manuel José de Jesus
40px FC Barcelona
Adestrador: Frank Rijkaard
40px Jeonbuk FC
Adestrador: Choi Gang-Hee
40px SC Internacional
Adestrador: Abel Braga
Cosmogonía
A cosmogonía pretende establecer unha realidade, axudando a construír activamente a percepción do universo (espazo) e da orixe de deuses, homes e elementos naturais. Á súa vez, permite apreciar a necesidade do ser humano de concibir unha orde física e metafísica que permita conxurar o caos e a incerteza.
Papiamento
O papiamento (/ˌpɑːpiəˈmɛntoʊ/) é unha lingua crioula de base portuguesa e castelá falada no Caribe Neerlandés. É a lingua máis falada nas illas caribeñas de Aruba, Curaçao e Bonaire, tendo status oficial en Aruba e Curaçao. O papiamento tamén é unha lingua recoñecida nos organismos públicos neerlandeses de Bonaire, San Eustaquio e Saba.
Historia
O papiamento orixinouse do pidgin portugués coñecido como Guene, falado polos escravos africanos traídos polos holandeses para o traballo na cana de azucre. Despois da toma de Cabo Verde por Portugal e a devolución de Nova Holanda á xurisdición portuguesa, algúns xudeus sefarditas portugueses de Cabo Verde e case todos os do nordeste brasileiro foron para as antillas holandesas, levando consigo o portugués. A lingua xudeu-portuguesa mesturarase co Guene dos escravos africanos, dando orixe á primeira forma do papiamento, no século XVIII. Coa administración do imperio colonial holandés nas illas, a influencia holandesa lega moitas palabras do seu idioma ao papiamento. No final do século XIX a influencia do español ocorre co contacto cos países veciños, especialmente Venezuela.
O nome procede da palabra papiá, que significa 'conversar', derivada orixinalmente da palabra portuguesa papear. Orixínase igualmente deste verbo coloquial o nome do crioulo de base lusófona de Malaca, o papiá kristáng. O verbo papiá aínda existe no crioulo caboverdiano, e significa falar.
Táboa comparativa
*Variante de Santiago
Edwin Landseer
miniatura|dereita|180px|Gando bravo en Chillingham. Sir Edwin Henry Landseer, nado o 7 de marzo de 1802 e finado o 1 de outubro de 1873, foi un pintor e escultor inglés da época victoriana, famoso sobre todo polas súas pinturas de escenas de animais, aínda que a súa obra máis coñecida son as estatuas de leóns en Trafalgar Square, Londres.
Traxectoria
Landseer comezou a súa carreira como pintor no 1815, á idade de trece anos, expondo na Royal Academy, da cal viría ser membro once anos despois.
Moi esquecido na actualidade pola empalagosería dos seus cadros, foi porén na súa época un pintor famoso, cuxos cadros eran moi cotizados.
Josefa Álvarez
Josefa Álvarez Rodríguez, nada en San Tomé, na parroquia de Freás de Eiras (Ramirás) o 16 de febreiro de 1906 e finada no Carregal (Cartelle) o 17 de setembro de 2017, foi unha supercentenaria galega que durante un tempo foi a segunda persoa máis vella de Galicia.
Edwin Landseer
Traxectoria
miniatura|150px|dereita|Un dos catro leóns ao pé da columna [[Nelson.]]
Outros datos
Sobre a prolífica capacidade pictórica de Landseer, dicíase, burlonamente, que era quen de pintar con ambas mans á vez, p.ex., que era capaz de pintar a cabeza dun cabalo coa dereita e o rabo coa esquerda.
Josefa Álvarez
Traxectoria
Traballou de labrega e, ao quedar orfa de nai cedo, levou a crianza dos seus nove irmáns e mais do pai, que quedara cego. Finou con 111 anos e 215 días. Os seus últimos anos pasounos nunha residencia de anciáns, a da Nosa Señora do Mundil, en Cartelle.
Vida persoal
Non casou.
Numismatique & Change
Numismatique & Change (anteriormente Numismatique) foi unha revista divulgativa francesa de periodicidade mensual dedicada á numismática e ao papel moeda, creada en outubro de 1972 por René-Louis Martin e publicada ata xullo de 2016.
A revista fundouse baixo o título de Numismatique e co subtítulo de Le premier mensuel français de la monnaie ("A primeira publicación mensual francesa da moeda"), mais cambiou o seu nome a partir do número 15.
Na súa derradeira etapa estaba dirixida por Arnaud Habrant e o seu xefe de redacción era Charles Hervis.
O seu derradeiro número foi o de xullo-agosto de 2016. Nese número, o 479, a revista anunciou a súa propia desaparición por mor da caída das vendas.
Indalecio Armesto
Indalecio José Armesto Cobián foi un filósofo, político, xurista, avogado e xornalista galego nado o día 29 de setembro de 1837, na cidade de Pontevedra. Hegeliano e secreto masón a voces, tivo unha axitada vida pública, destacada pola continua loita a favor da república e das reformas sociais. O 22 de febreiro de 1890, despois dun atentado con arma de fogo perpetrado por Carmen Aldao o 19 de abril de 1889, morre en Pontevedra, debido a un repentino derramamento cerebral froito dunha posíbel mala recuperación das súas feridas.
Infancia e xuventude (1836-1865)
Indalecio Armesto nace en Pontevedra o día 29 de setembro de 1837, fillo de Ramona Armesto e de pai descoñecido. É bautizado na parroquia de San Bartolomé, recibindo o nome de Indalecio José. Pertence a unha familia de certa fidalguía, na que atopa un ambiente cultural propicio para unha fonda formación, en tolerancia liberal. A saga dos Armesto coa que convivía destacaba por acoller grandes nomes como o de Pedro Armesto (avó), Constantino Armesto (tío), Federico Saiz (cuñado) ou Víctor Said Armesto (sobriño).
Aínda así, a crise económica familiar leva a I. Armesto a non acadar máis que a formación primaria, debido á necesidade de traballar en oficinas de Pontevedra e, posteriormente, A Coruña. Os estudos oficiais nunca reflectiron o seu verdadeiro nivel cultural. Autodidacta de serie, o seu precoz talento quedaba demostrado por múltiples poemas, destacando o seu soneto dedicado ao gobernador José María de Michelena.
Aos 18 anos trasládase a Madrid, traballando nun primeiro intre no Monte Pío, xunto con Melchor Ordóñez, colaborando con publicacións desa Sociedade. Máis tarde acóllese baixo a tutela de Eduardo Chao, bo amigo, traballando na Compañía «La Unión» e incluso escribindo no xornal «El Crédito». Participa nas discusións que se levan a cabo no café «El Iris», nas que participaban grandes figuras como Eugenio Montero Ríos, o seu declarado inimigo político, Juan Bravo Murillo ou Roberto Robert y Casacuberta. Rexeita o krausismo da época, que tiña raíces profundas en Madrid, criticando duramente os seus achegamentos, como a doutrina harmónica de Julián Sanz del Río. Colabora nos xornais «La Discusión», dirixido por Francisco Pi y Margall, e en «La Tutelar», dirixido por José Canalejas. Estableceu amizade cos políticos republicanos Emilio Castelar, Francisco Pi y Margall e José María Rivero.
No ano 1864 é partícipe da ruptura do partido demócrata entre socialistas, como Nicolás Salmerón ou Francisco Pi y Margall, e individualistas, como Emilio Castelar ou Eugenio García Ruiz. Armesto opta pola vía socialista, facendo gala do seu estilo sintético que trata de solucionar as tensións entre sociedade e individuo sen rachar en ambos momentos. É clara a afinidade coas ideas piymargallianas e con Nicolás Salmerón.
De Pontevedra ao exilio en Portugal (1865-1868)
Despois da tráxica «Noite de San Daniel», na que participa activamente, en 1865 regresa a Pontevedra. Formando parte do Comité Democrático, comeza a tomar parte na actividade política e xornalística da cidade. Colabora en «El País», «La Perseverancia» e «El Alerta». A súa máxima actividade terá lugar coa súa entrada no xornal «El progreso», tratando temáticas moi variadas. Escribe filosofía, economía, política, … pasando por ensaios literarios e poesía.
Coa sospeita xeneralizada de que I. Armesto e a súa familia son progresistas e liberais, agudizada polos contactos que este tivera en Madrid, nos que destacan membros do partido demócrata e da intelectualidade do momento, así como pola súa forte actividade política, trátase de acusalo dalgunha forma fronte as autoridades. Nesta sospeita pesaba moito a súa filiación á masonería e ao republicanismo. Fracasado o pronunciamento do 22 de xuño de 1866 contra a monarquía, vívese un ambiente de represalias nas que todos os sospeitosos de participar ideoloxicamente do feito foron perseguidos. I. Armesto é avisado de que ía ser prendido por conspirador, polo que a finais do ano 1867, coa axuda dun contrabandista, escapa a Portugal.
Regreso do exilio e «Gloriosa» actividade (1868-1873)
Tras a «Revolución de La Gloriosa», regresa a Pontevedra en outubro de 1868, nun ambiente de máxima liberdade. No inicio do Sexenio Democrático foi nomeado pola Xunta Revolucionaria presidente da Deputación de Pontevedra o 27 de outubro de 1868. Manifesta as súas ideas e identifícase co credo republicano federal, declarándose posteriormente, coa polémica levada a cabo cos seus colegas pertencentes a La Democracia, como republicano federal «benévolo», en contraposición aos «intransixentes». É director do xornal «La Voz del Pueblo», que ven substituír a «La Revista», sendo a súa etapa mais achegada ao pensamento proudhoniano, preto de Francisco Pi y Margall. Chega a ser Secretario do Goberno da Provincia de Pontevedra.
A nivel xornalístico, colabora dende 1870 en «El Propagandista» e faise redactor de «El Derecho», sendo o voceiro para a defensa das súas ideas políticas republicanas. Tamén colabora, a partir de 1872, en «La Crónica», publicando «Cuentos filosóficos» relativista-existenciais cun marcado carácter moral. Destacan as súas polémicas con xornais católicos como «La Patria», «La Paz», «La Concordia» ou «La Solidaridad».
O fracaso da Primeira República (1873-1877)
No ano 1873, I. Armesto sae elixido, nas eleccións do 10 de maio, deputado ó Congreso da nacente Primeira República española. Porén, froito dunha campaña contra el, levada a cabo polos republicanos federais «intransixentes» do xornal «El Deber», anúlanlle a acta en Madrid, por ser membro da Comisión Permanente e non ter dimitido con anterioridade (6 meses) as eleccións. Dáse unha forte polémica entre republicanos federais «benévolos» e «intransixentes», sendo o voceiro de Armesto o xornal, recentemente fundado por el, «La República», o cal dirixe.
Reactivación política e xornalística (1877-1882)
Despois da etapa silenciosa, retorna no ano 1877 a actividade, tanto política como xornalística, da man de «El Anunciador», do que será director a partir de 1879. Mantén fortes polémicas con «El Eco del Miño», «El Porvenir», «El Clamor», «El Voto Popular» e «El Libredón». Nestes intres publica o seu famoso ensaio La crisis religiosa. En 1880 comeza a colaborar con «La Ilustración Gallega y Asturiana», xunto cos grandes persoeiros do panorama galego, como Rosalía de Castro, Eduardo Pondal ou Emilia Pardo Bazán. Publica Las Serenatas de Schubert e, no ano 1881, ''El pueblo y la revolución. Carta al Sr. D. Nicanor Rey''.
Querela, desterro e emigración (1882-1885)
Armesto reproduce no seu periódico «El Anunciador» un solto que aparece en «La Verdad», tamén reproducido en «La Concordia». Nel relátase o chamamento a Madrid de José Elduayen Gorriti, Marqués do Pazo da Mercede, para render contas sobre o seu anterior cargo como Presidente do Banco de España, podendo referir algún tipo de actividade corrupta, como un desfalco. José Elduayen Gorriti denuncia aos tres directores dos respectivos periódicos e son condenados. No caso de Armesto, en segunda instancia, tendo que cumprir un desterro de 3 anos e 7 días. Comunícanllo o 9 de marzo de 1883. As buscas de apoio por parte dos seus amigos e «irmáns» masóns, como Práxedes Mateo Sagasta ou Antonio Romero Ortiz, non serviron de nada para trocar o desterro en multa.
O 31 de marzo de 1883 anúnciase a partida de I. Armesto a Coruña, lugar elixido para o desterro, e un día despois marcha. Tense como unha vítima do xogo político, orquestrado para librarse del e deixar en mans dos seus rivais políticos, como Eugenio Montero Ríos, os asuntos públicos, lonxe da súa potente e atenta crítica. Torcuato Ulloa dedícalle un poema que expresa a tristeza da situación e en «El Anunciador» denúnciase a situación de inxustiza que está a sufrir Armesto, así como se pretenden mostrar as causas profundas da mesma.
Xa en Coruña abre un bufete de avogados e participa da vida política e cultural, colaborando no xornal «La Voz de Galicia», baixo o pseudónimo de «Rameau», aceptando a oferta de Xoán Fernández Latorre, o seu fundador. Destaca a súa recensión crítica de «La cuestión palpitante» de Emilia Pardo Bazán, tratando de facer compatíbel o naturalismo da autora co idealismo hegeliano.
Mal de saúde, mal economicamente, baixo de moral e sufrindo unha terríbel soidade, Indalecio decide marchar de Coruña. O 18 de decembro de 1883 emigra a Arxentina, para conseguir ser nomeado cónsul do país en Vigo. Non o consegue e regresa aos tres meses, o 12 de marzo de 1884. «El Porvenir» realizou unha síntese do proceso completo, dende a condena ata a ida á emigración.
Últimos anos e morte (1885-1890)
Vaise a Madrid a principios de 1885, onde abre un bufete de non moito éxito. Continúa publicando en «El Anunciador». Sae á luz o seu gran ensaio Pasado y Porvenir, onde acomete o devir dende o fracaso da Primeira República, revisando a súa historia persoal e analizando as figuras dos principais representantes do partido republicano: Emilio Castelar, Francisco Pi y Margall e Nicolás Salmerón. A partir da metade de abril de 1885, volve a Galicia e instálase en A Estrada, onde continúa publicando en «El Anunciador».
Pouco antes de rematar a súa condena, José Elduayen Gorriti perdoa a Armesto, o 7 de novembro de 1885. Regresa definitivamente a Pontevedra, continuando a súa actividade política e entrando nunha grande polémica con Miguel Payá y Rico, Arcebispo de Santiago, que remata co seu abandono de «El Anunciador», segundo Armesto, mais pola perda do espírito republicano do xornal que por ver en perigo o seu sustento material. Aos poucos días do abandono de «El Anunciador» funda «La Justicia», xornal feito á súa medida. Publica El Estado e Ruiz Zorrilla, Castelar, y Salmerón. Exercendo como avogado, dedícase a defender causas humildes ao longo da provincia, sendo nomeado no ano 1887 Presidente do Colexio de Avogados de Pontevedra.
O 19 de abril de 1889 é ferido de bala por Carmen Aldao, parente súa coa que se rumoreaban amores. Tras unha recuperación aparentemente doada de 20 días, reincorpórase como director de «La Justicia», tendo en maio unha polémica co xornal «La Integridad» por mor do asasinato de dous albixenses considerados herexes. Morre 10 meses despois, o 22 de febreiro de 1890, dun derramamento cerebral, seguramente consecuencia dunha secuela ou deficiente recuperación. Foi soterrado no Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra.
Pensamento político
Indalecio Armesto foi durante toda a súa vida un personaxe público comprometido coa reforma social e económica, tendo como máximo ideal a xustiza. As reformas políticas, aínda que relevantes, eran consideradas secundarias. O medio para acadar as reformas sempre foi, para el, a legalidade e o dereito, xa que descartaba totalmente as vías da violencia e da loita armada cidadán. Era de vital importancia lograr un equilibrio harmónico entre o individuo e a sociedade, superando na síntese da antinomía o colectivismo, asociado ao comunismo, e o anarquismo individualista, chegando incluso a falar do equilibrio entre traballo e capital, facendo gala das reminiscencias proudhonianas que lle acompañarían para sempre.
Un exemplo claro do seu pensamento pode verse na defensa do proteccionismo. Tiña reparos en adoptar a corrente librecambista, que se impuña en Europa a partir das publicacións de Adam Smith, xa que trata de evitar que, co librecambismo, a sociedade entre nunha liberdade salvaxe e rompa o equilibrio en favor do individuo, podendo chegar á negación do social mesmo caendo nunha anarquía, na liberdade pola liberdade, onde a competencia non deixaría espazo para a corrección das inxustizas. Tamén apoia a proposta por motivos prácticos, debido a que España non estaba preparada para soportar un comercio internacional baixo os postulados do librecambismo.
Traxectoria republicana
Dentro do paradigma republicano, pasou por tres etapas ben diferenciadas. Nun primeiro intre, ata o ano 1873, defínese como republicano socialista federal «benévolo», do lado de Nicolás Salmerón e Francisco Pi y Margall, participando das súas ideas democrático-progresistas, e moi influenciado polo proudhonismo e as ideas dos socialistas utópicos. Oponse, polo tanto, á tendencia conservadora de Emilio Castelar. Entrou en varias polémicas cos republicanos federais «intransixentes», debido a que dubidaba en usar o termo federal cando estaba en período electoral por Pontevedra e a que os «intransixentes» coa premisa federal impulsaban medios revolucionarios violentos para acadar os seus fins que Indalecio rexeitaba, pedindo reflexión e prudencia.
Cando a Primeira República fracasa, toma a decisión definitiva de deixar de lado as súas aspiracións federais e prefire ser un republicano, sen mais. A violencia revolucionaria propia dos «intransixentes», en contraposición coa súa mesura política apoiada na vía legal, lévao a afastarse definitivamente do movemento e a criticar duramente a aqueles «egoístas» que considera que fan fracasar o proxecto republicano. Chega un momento de silencio e profunda reflexión política no que se afasta de Francisco Pi y Margall e dos movementos obreiros.
Relación coa masonería
O pensamento e a vida de Indalecio Armesto están atravesados pola súa pertenza a sociedades masónicas. Vive a época de efervescencia destes ideais, ao saír da clandestinidade a partir de 1854 e comezar a manifestarse nas rúas, sobre todo co aumento de liberdades, en 1868. Era moi común que os grandes intelectuais afíns ao republicanismo e, en definitiva, progresistas, pertencesen a algunha sociedade masónica. De feito, os periódicos mais tradicionais cualificaban de masón a todo aquel que tivese un pensamento liberal, racionalista ou progresista.
Armesto pertencía a unha sociedade masónica pontevedresa denominada «Helénica 63», única rexistrada en Pontevedra no século XIX, na que era un dos membros destacados, xunto con Pascual Paz. O seu nome simbólico era Arístides. Aínda así, evitaba manifestar directamente a súa pertenza á ideoloxía masónica, mantendo un segredo de sobra coñecido polos seus contemporáneos. Apoiaba a causa sobre todo de forma indirecta, reproducindo publicacións doutros xornais a modo de soltos, e incluso estivo involucrado na publicación dun Código Masónico no xornal «La Crónica». Tamén destacan as súas polémicas coa prensa conservadora nas que é patente por onde van os tiros do seu pensamento.
Fontes do pensamento filosófico de Armesto
A súa principal fonte de inspiración no referente ao pensamento filosófico será Étienne Vacherot (1809-1897), este é un pensador ecléctico, asociado á corrente espiritualista francesa desenvolta previamente por Victor Cousin (1792-1867).
Ambos autores estarán entre os máis citados por Armesto, a través da súa discusión continua coas posicións de Vacherot, vai Indalecio Armesto formando o seu pensamento metafísico, empregando a Vacherot tanto como inspiración positiva como tamén de contrapunto negativo.
Vacherot será decisivo na concepción de Armesto acerca da maneira de abordar a teorización da relixión, levándoo a investigar a idea mesma de relixión, o que o conduce a unha investigación sobre o papel deste concepto na natureza humana. Ao mesmo tempo, Vacherot representará unha figura mediadora, que porá en contacto a Armesto coas escolas filosóficas francesa e alemá.
Unha segunda fonte de inspiración atoparase na figura de Pierre-Joseph Proudhon, que influenciará a Armesto no seu pensamento político, sobre todo na primacía que lle outorgara á idea de xustiza. Con Proudhon afondará no concepto de dialéctica, que porá en discusión coa noción máis radical deste concepto proposta por Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Ao final da súa vida de feito, chegará a considerarse a si mesmo coma un socialista da escola de Proudhon.
Deste xeito, Hegel será tamén unha das súas principais influencias, así, Armesto adoptará o idealismo como o «verdadeiro sistema metafísico», e tomará tamén como modelo as posicións de Hegel acerca da «historia universal». Pese á grande influencia que suporá Hegel no seu pensamento, sempre o abordará dun xeito crítico, estando en desacordo especialmente co seu concepto de relixión.
Respecto do krausismo, o autor pontevedrés manterá sempre un diálogo crítico, do mesmo modo que con outras correntes da súa época, como o evolucionismo e o positivismo, aos que non vai a obviar, pero dos que será crítico como non pode ser doutra maneira dende as súas posicións, máis vinculadas a este «idealismo metafísico», influenciado tamén polo naturalismo romántico, no que se pode sentir a pegada, non só de Hegel, senón tamén de Friedrich Schelling.
Armesto, apostará pola construción dunha metafísica racional e científica, e por unha primacía da investigación apriorística, idealista e inmanentista, por unha metafísica que sirva de apoio a ciencia, seguindo quizais neste aspecto o proxecto kantiano. Esta harmonía entre ciencias positivas e metafísica é unha das pezas vertebrais do pensamento de Indalecio Armesto.
O monismo antropolóxico. Teoría do coñecemento
Indalecio Armesto pretende en Discusiones (1878) tratar con claridade as máis importantes cuestións da metafísica, proporcionando unha idea o máis exacta posible do estado da ciencia. O fundamental no seu estudo é a compaxinación de metafísica e ciencia.
Monismo metafísico. O home como termo da natureza
Armesto aposta claramente polo monismo metafísico (e psicolóxico). A escola espiritualista sostén que o home é un composto de materia e espírito que se relacionan entre si, pero que na separación o espírito conserva as súas enerxías e propiedades con independencia da materia. Enfrontando materialismo e espiritualismo; o espiritualismo sostén que o materialismo non descubre a realidade das substancias e forzas químicas, físicas ou fisiolóxicas e é incapaz de explicar os procesos superiores do espírito.
O home aparece como a síntese de infinita variedade de formas, como se fose a causa final da creación, a entelequia do universo. O mesmo principio que preside a harmonía corpórea, preside igualmente a súa vida espiritual. A unidade de principio lévanos á concepción monística da realidade antropolóxica.
Epiderme
miniatura|dereita|As dúas capas da pel: epiderme e derme. miniatura|dereita|Capas nas que se subdivide a epiderme. O estrato córneo aparece máis compacto nesta imaxe do que na anterior debido a unha diferente preparación da mostra.
Indalecio Armesto
Monismo metafísico. O home como termo da natureza
Para Armesto non hai separación entre espírito e materia, senón que están unidos intimamente no home, necesarios dun só principio. O home é un ser indivisible: ten por baseamento a animalidade e por natureza a razón. Por iso, o home non pode ser só espírito senón sensación, sentimento, intelixencia e vontade.
Epiderme
A epiderme é a capa máis externa da pel, que está situada encima da segunda capa da pel, chamada derme. Trátase dun epitelio estratificado escamoso ou pavimentoso, composto por células chamadas queratinocitos, que están mortas na parte superior da epiderme e que proliferan na parte inferior. A epiderme actúa como unha eficaz barreira protectora contra a penetración de patóxenos no organismo, facendo da pel unha barreira natural contra a infección. Tamén regula as perdas de auga do corpo cara á atmosfera por medio da perda de auga transepidérmica, que ten escaso control fisiolóxico (distinta da suoración).
Indalecio Armesto
Monismo metafísico. O home como termo da natureza
A liberdade non é exclusiva do espírito así como non o é a fatalidade do corpo. A fatalidade dáse en ambos. No home, esta fatalidade organízase e equilíbrase baixo unha forza, que é a verdadeira unidade do ser. A liberdade entón non é exclusiva do espírito puro senón que é o mesmo home en canto que como ser sintético se ergue sobre o dobre fatalismo da natureza e o espírito. Así a liberdade convértese en lei e aspiración constante da historia da humanidade.
Epiderme
Nos humanos, a epiderme máis fina é a das pálpebras (0,05 mm) e a máis grosa a das palmas da man e plantas dos pés (1,5 mm).
As cristas da rede ) son engrosamentos epidérmicos que se estenden inferiormente entre as papilas dérmicas. Debaixo da epiderme hai capilares sanguíneos conectados a arteriolas e vénulas.
Indalecio Armesto
Conciencia e coñecemento
Ademais da personalidade e a liberdade, Armesto considera a conciencia como propiedade constitutiva do home. A conciencia expresa ó coñecemento dun coñecemento; sempre indica un saber de algo.
Epiderme
A súa orixe embrionaria é ectodérmica.
Indalecio Armesto
A definición de conciencia en xeral
A conciencia para Armesto é o eu percibíndose no fenómeno, en canto unidade indivisible, idéntica e activa; percepción que a análise descubre no fondo de todo feito psicolóxico, e afirmando a súa existencia como ser pensante.
Funcións intelectuais
Considérase que Armesto é, na lóxica e na doutrina da ciencia, kantiano; no referido ó valor obxectivo do coñecemento é hegeliano. Quere, desde Hegel, superar o dualismo e antinomías kantianas. Seguindo o pensamento de Immanuel Kant, reitera que en todo coñecemento hai que distinguir a materia e a forma. Establece a diferenza entre sensacións afectivas (simples modificacións do suxeito) e sensacións representativas, que constitúen a verdadeira materia do coñecemento. A partir de aquí comezan as funcións intelectuais, articuladas sucesivamente en percepción (sensibilidade) e entendemento e razón. A percepción inicia a función intelectual, elemento básico que supón doutro elemento básico previo. Sobre esta variedade de elementos dispares actúa o espírito, que as reduce á unidade da imaxe -a imaxe sen ser puramente subxectiva tampouco existe na realidade como tal imaxe-. O eu percibe unha imaxe que representa un obxecto real pero non directamente o obxecto, interpóndose o simulacro que a imaxinación forma con motivo da sensación. Armesto afirma, como Kant, que o espazo e o tempo non son realidades absolutas; son relacións que existen entre as cousas con independencia do modo de percibilas. A diferenza de Kant, considera que espazo e tempo non son intuicións puras a priori, senón que necesitan da experiencia (neste erro funda toda a súa escéptica).
Epiderme
Compoñentes celulares
A epiderme non ten nervios nin vasos sanguineos, e nútrese por difusión desde a derme. Está constituída por un 95% de queratinocitos pero tamén contén melanocitos, células de Langerhans, células de Merkel, e células inflamatorias.
Indalecio Armesto
Funcións intelectuais
O entendemento por outra banda é a verdadeira función científica do espírito. A imaxinación sintetiza os elementos da experiencia (imaxe). O entendemento sintetiza as percepcións sensibles reducíndoas á unidade de idea ou noción. As ideas reciben a súa forma do entendemento e toman o seu contido da experiencia.
Epiderme
Capas
miniatura|300px|Esquema que mostra unha sección da epiderme coas capas epidérmicas. A epiderme está composta por 4 ou 5 capas dependendo da rexión da pel que se considere. Ditas capas en orde descendente son: :