cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George Bonsor
Carmona
miniatura|Alcázar da Porta de Sevilla (Carmona). Movidos os do faladoiro pola súa afección cara as antigüidades, aínda que sen ningunha cualificación, conseguiron por amizades permiso do gobernador civil para realizar escavacións no Alcázar (coñecido como "de afora", "de arriba" ou tamén da Porta de Marchena), un dos monumentos antigos máis emblemáticos da historia da cidade. Polas súas enquisas, lecturas e paseos Bonsor sospeitaba que baixo terra había gran cantidade de restos arqueolóxicos que vinculaba co forte terremoto de 1504. Segundo escribe no seu diario, durante os últimos meses de 1881, el e os seus amigos estiveron escavando febrilmente coa axuda de xornaleiros (que viñeran andando desde Soria [en busca de traballo]) movidos máis polo verme da cobiza que por outra cousa: buscaban nada menos que o tesouro do rei Pedro I o Cruel.
A transformación
Tras esta aventura excavatoria do Alcázar (cuxos resultados non se coñecen), Bonsor interrompeu o seu diario de 1881 e deu por concluída a súa viaxe de estudos. A transformación vital que experimentou, desde o incipiente pintor de cabalete ao arqueólogo-escavador constitúe un proceso íntimo e misterioso. Non consta que asistise a cursos nalgunha escola de arqueoloxía (por exemplo a recentemente fundada [1882] École de Archéologie du Louvre de París). O seu biógrafo Maier insinúa vagamente que Bonsor asesorouse debidamente en Francia, Bélxica e Inglaterra, o que non deixa de ser un desexo nun home como Bonsor que sempre deixaba constancia escrita de todos os seus pasos. É de supor que a práctica de campo polas bravas, como se facía entón, aprendendo dos erros xunto a un estudo disciplinado de todo o publicado en Europa operarían a súa transformación científica. Velaquí o que Fernández López opinaba da afección carmonense:
A integración de Bonsor neste grupo entusiasta de Carmona, unido pola afección común ao estudo dos monumentos e antigüidades da cidade, culminaría na fundación dun ente erudito privado, a Sociedad Arqueológica de Carmona. Así pois, Bonsor era un afeccionado: coñecía o debuxo técnico (de feito estreouse levantando o plano do Alcázar, do mesmo xeito que faría co do Alcázar da Porta de Sevilla). Desde logo, nunca realizara prospeccións de campo con pico e pa nin era enxeñeiro ou arquitecto de profesión, nin sequera mestre de obras. Descoñecía, pois, as habilidades da nacente disciplina arqueolóxica (xeoloxía, estratigrafía) que lle permitisen analizar ou reconstruír unha estrutura desenterrada. Nun curto espazo de tempo debeu asimilar coñecementos suficientes de xeólogo, antropólogo, etnólogo, prehistoriador, arquitecto e historiador. Foi un ousado autodidacta con talento que aprendeu pronto e sobre a marcha con materia allea polo seu don de linguas, as súas relacións europeas e a súa filosofía positivista.
A existencia dunha área de necrópole coñecíase desde uns anos antes, entre 1868 e 1869, con motivo dos traballos de violación do chamado Camino del Quemadero. Así que iniciouse unha etapa de espolio sistemático por parte de afeccionados e propietarios dos terreos, cun obxectivo lucrativo, de forma que se vendían as pezas extraídas a coleccionistas. Bonsor, home serio xa determinado pola arqueoloxía, propuxo asociarse a Juan Fernández López, quen posuía unha importante colección de antigüidades romanas, para a compra das terras de onde se extraeron ao obxecto de apropiarse legalmente dos futuros achados; ao cal o farmacéutico accedeu e ademais, permitiulle facer propiedade común da súa colección particular.
Con este proxecto o 19 de decembro de 1881 finalizou a viaxe de Bonsor a España retornando a Lille, onde o esperaba o seu pai, para comezar a súa outra «viaxe»: á Arqueoloxía. A reflexión familiar debeu ser moi sinxela: por entón a investigación arqueolóxica europea descubrira España, as súas limitacións científicas, a súa historia e cultura antigas, a súa arqueoloxía de gabinete, as facilidades que outorgaba para as escavacións e mesmo o traslado ao país propio de todo o atopado. Sabíase doutros arqueólogos franceses e alemáns que fixeran de España o seu lugar de residencia: ían, cultivaban, volvían e publicaban. Despois de todo, o achado arqueolóxico non era máis que un ben suxeito ao tráfico xurídico privado e ao libre mercado (ben tanxible). Aquilo era barato, con grandes facilidades e posibilidades de "airearse" polo norte durante os meses de calor.
A Revolución Industrial producira aquela clase de audaces burgueses emprendedores que facían mercado e aproveitábanse del. Unha clase de homes dispostos a desenterrar os tesouros da Historia para levalos ao mercado, guiados pola razón, é dicir, coñecendo os seus intereses e o seu proveito. Ningún escavador particular e estranxeiro ousaría espoliar as relativamente modestas antigüidades metropolitanas das potencias colonialistas (Inglaterra, Alemaña ou Francia). Cando isto sucedeu, reaccionaron con lexislacións expeditivas.
A arqueoloxía da morte
A apertura dunha tumba considerábase moral e relixiosamente unha violación ou unha profanación. A apertura dunha tumba antiga, feita co debido método, e a apropiación do seu contido con fins científicos considerábase un acto lexítimo e unha fonte de información historiográfica (material e simbólica). Unha das grandes frustracións do arqueólogo é atopar unha tumba xa violada desde a antigüidade. Os inicios das actividades arqueolóxicas da sociedade Bonsor & Fernández centraríanse basicamente na arqueoloxía hispanorromana, coa escavación da xa coñecida e moi espoliada necrópole e o descubrimento do anfiteatro, centrándose tamén no estudo das murallas, portas e alcázares de Carmona así como o seguimento e rexistro dos restos construtivos que aparecían intramuros. Unha vez adquiridos os terreos agrícolas apropiados en sociedade cooperativa, Bonsor comezou a deseñar o proxecto de escavación durante os anos 1882 e 1883, contratando peóns (con Luís Reyes Calabazo como orientador [morreu en 1898] e Rafael Pérez Barreira como capataz) e equipamentos. Procuraban ler todo o publicado sobre Historia e descubrimentos arqueolóxicos. Co fin de recibir consellos e formación práctica, ambos os socios emprenderon unha viaxe por distintos museos de Europa.
Carmo romana
miniatura|Escultura achada na Tumba do Elefante (Museo da Necrópole de Carmona). Esta etapa desenvolveuse entre 1882 e 1886. A documentación que se conserva actualmente en todo o concernente á escavación da necrópole romana é relativamente escasa porque en gran parte foi vendida por Bonsor á Hispanic Society. Aínda que suficiente como para saber que supuxo o primeiro proxecto de escavación sistemática e planificada en España. As primeiras escavacións de Juan Fernández e George Bonsor remóntanse ao inverno de 1882 nos terreos que adquiriran de oliveiras e canteiras coñecidos como os campos de la Paloma, de Manta e de la Plata. Os traballos continuaron ao longo de todo o inverno e a primavera de 1883, e no outono, primavera e verán de 1884, para finalizar, momentaneamente, cara a primavera de 1885, data na que xa se escavaron 225 estruturas funerarias, alcanzando a cifra de 300 nos seguintes anos. As principais tumbas poden observarse actualmente en tecnoloxía 3D.
Arqueoloxía liberal
esquerda|miniatura|Cabeza de Servilia. Bonsor e o seu socio español estableceran os cimentos dunha moderna arqueoloxía liberal baseada na propiedade privada e o libre mercado. O recinto foi cercado con garda e construíuse no centro da necrópole da súa propiedade un museo "in situ" de concepción funcional, que foi tamén a vivenda de Bonsor e depósito da súa colección ata que se mudou ao castelo de Mairena. Alí hospedaban aos arqueólogos estranxeiros visitantes.
Existe evidencia de que se cobraba unha entrada por visitalo e facíanse rebaixas a grupos. A inauguración produciuse o 24 de maio de 1885. A Necrópole e o seu Museo quedaron expostos ao público. Aquel mesmo ano tamén se fundou a Sociedade Arqueológica de Carmona, entidade erudita privada, radicada na rúa San Felipe número 15 xunto ao xornal "La Verdad", que pretendía dar un lustre académico e científico ao núcleo carmonense. A este ano corresponde o achado doutras dúas grandes tumbas, a chamada Columbario-triclinio e a Tumba do Elefante.
O último gran descubrimento realizado na necrópole de Carmona, levado a cabo exclusivamente por Juan Fernández López en terreo da súa propiedade, foi a chamada Tumba de Servilia. O seu nome débese ao achado dun pedestal estatuario na que se le a inscrición SERVILIAE L F P MARI MATER D. Nesta escavación produciuse o descubrimento dunha estatua de muller sen cabeza e o pedestal de mármore aludindo á inscrición nomeada anteriormente. O 6 de xuño de 1886 realizouse a presentación oficial ás autoridades científicas españolas para que, dado o seu carácter privado, xulgasen os traballos realizados. A Real Academia da Historia e da de Belas Artes de San Fernando, institucións sobre as que recaía a competencia en materia arqueolóxica e conservación do Patrimonio histórico-artístico, nomearon académicos correspondentes de ambas as academias a George Bonsor e Juan Fernández López. Desde 1905 até a súa doazón ao Estado Español en 1930, non existe ningún dato de novos traballos ou escavacións desenvolvidos no xacemento.
O anfiteatro de Carmona
miniatura|Estatua achada por Juan Fernández López na chamada Tumba de Servilia.(Museo da Necrópole de Carmona). Dentro das escavacións que se realizaron na Necrópole, destaca o achado do anfiteatro de Carmona, en cuxo descubrimento foi decisivo o labor de Bonsor. A topografía do terreo fixo sospeitar aos arqueólogos que, no chamado Campo de la Plata, debería atoparse o monumento público que ían buscando: unha inmensa caivanca que até entón se usou para albergar amurca.
En maio de 1885 realizáronse unhas sondaxes previas para o que trazaron unha gabia de ensaio cunha anchura de 0,80 metros desde a zona alta da caivanca ao centro da depresión, con orientación sueste-noroeste, até alcanzar a rocha, que deu como resultado o descubrimento de parte da praecinctio.
Alqueno
Polimerización
A polimerización de alquenos é unha reacción que rende polímeros de alto valor industrial con grande economía, como os plásticos polietileno e polipropileno. Os polímeros dos monómeros alquenos denomínanse en xeral poliolefinas ou en raros casos polialquenos. Un polímero formado a partir de alfa-olefinas denomínase polialfaolefina (PAO). A polimerización pode proceder por medio dun radical libre ou un mecanismo iónico, convertendo o dobre enlace nun enlace simple e formando enlaces simples para unirse a outros monómeros. A polimerización de dienos conxugados como o buta-1,3-dieno ou o isopreno (2-metilbuta-1,3-dieno) resulta principalmente na adición 1,4 e posiblemente algunha adición 1,2 do monómero dieno a unha cadea de polímero en crecemento.
Los Nikis
Los Nikis foi un grupo de música españo fundado nos oitenta. Apareceu para dar á movida unha volta de porca ao estilo dos Ramones. Cunha letras divertidas e unha discutible calidade musical, pasearon o seu estilo guitarreiro durante toda a década. Cancións como El imperio contraataca, La naranja ya non é mecánica e Por el interes te quiero Andrés garantíronlles un recuncho na historia da música en España. Deixaron o grupo a principios dos anos 90, para dedicarse cada un ás súas respectivas carreiras profesionais, volvendo publicar un disco en edición limitada a finais da década titulado Más de lo mismo.
Alqueno
Complexación de metais
Os alquenos son ligandos en complexos alqueno metal de transición. Os dous centros de carbono enlázanse co metal usando os orbitais pi* e pi C–C. As mono- e diolefinas utilízanse a miúdo como ligandos en complexos estables. O ciclooctadieno e norbornadieno son axentes quelantes moi usados, e incluso ás veces úsase o propio etileno como ligando, por exemplo, no sal de Zeise. Ademais, os complexos metal–alqueno son intermediarios en moitas reaccións catalizadas por metal como a hidroxenación, hidroformilación e polimerización.
Métodos industriais
Os alquenos prodúcense por cracking de hidrocarburos. As materias primas son principalmente compoñentes de condensado de gas natural (principalmente etano e propano) e nafta. Os alquenos rómpense a altas temperaturas, a miúdo en presenza de ceolita como catalizador, para producir unha mestura de alquenos principalmente alifáticos e alcanos de menor peso moleclar. A mestura é separada por destilación fraccionada. Isto úsase principalmente para a fabricación de alquenos pequenos (de ata seis carbonos). 500px|center|Cracking de n-octano para dar pentano e propeno
Relacionado con isto está a deshidroxenación catalítica, na que o alcano perde hidróxeno a alta temoperatura para producir o alqueno correspondente. Isto é o inverso da hidroxenación catalítica de alquenos. 600px|center|A deshidroxenación do butano para dar butadieno e isómeros do buteno Este proceso tamén se coñece como reformado. Ambos os procesos son endotérmicos e diríxense cara á formación do alqueno a altas temperaturas por entropía.
Los Nikis
O único membro dos Nikis que retomou a carreira musical foi Joaquín Rodríguez, fundando o grupo Los Acusicas xunto a Mauro Canut (Los Vegetales), contando para o seu primeiro disco "Ha sido este" coas colaboracións de Emilio Niki e Nacho Canut (Fangoria).
Trala súa disolución, unha gran cantidade de grupos en España decláranse herdeiros do seu estilo pop punk desenfadado, como Airbag, FANTA, Depressing Claim, No Picky, Shock Treatment, D.D.T. e moitos máis. O club de fans dos Nikis adoita organizar un concerto tributo anual no que os grupos realizan versións dos Nikis.
Alqueno
Reaccións de eliminación
Un dos métodos principais para a síntese de alquenos no laboratorio é a eliminación de haluros de alquilo, alcohois e compostos similares. O máis común é a β-eliminación por medio do mecanismo E2 ou E1, pero tamén se coñecen as α-eliminacións.
O mecanismo E2 proporciona un método máis fiable de β-eliminación que o E1 na maioría das sínteses de alquenos. A maioría das eliminacións E2 empezan cun alquil haluro ou alquil sulfonato éster (como un tosilato ou triflato). Cando se usa un alquil haluro, a reacción chámase deshidrohaloxenación. Para os produtos non simétricos, os alquenos máis substituídos (aqueles con menos hidróxenos unidos ao C=C) tenden a predominar (ver a regra de Zaitsev). Dous métodos comúns de reaccións de eliminación son a deshidrohaloxenación de alquil haluros e a deshidratación de alcohois. Un exemplo típico móstrase máis abaixo; nótese que, se é posible, o H é anti con respecto ao grupo saínte, incluso se isto orixina o isómero Z, que é menos estable.
500px|center|Un exemplo de eliminación E2
Ciutadans honrats
A expresión en catalán Ciutadans honrats (en galego, cidadáns honrados) refírese a unha clase de aristocracia urbana que se desenvolveu no Reino de Aragón durante a baixa idade media simultaneamente ao propio crecemento político das grandes cidades.
Historia
A partir do século XI, en paralelo ao crecemento desas grandes cidades, foise constituíndo unha clase de patriciado burgués que, co incremento da liberdade municipal concedido pola realeza, irá monopolizando o goberno da cidade.
Fraguas, Paizás, Ramirás
Fraguas é un lugar da parroquia de Paizás, no concello ourensán de Ramirás. Segundo o IGE do 2009 tiña 32 habitantes dos que 15 eran homes e 17 eran mulleres, o que supón un mantemento de habitantes con respecto a 2008.
Ciutadans honrats
Historia
A máxima representación desta clase foi o ciutadà honrat de Barcelona (cidadán honorable de Barcelona), que estaba exento de determinados tributos e gozaba de prerrogativas. Formaron un número reducido de familias, pero tamén se podía acceder a iso por acordo favorable dos conselleiros da cidade.
Era unha oligarquía urbana cun poder crecente nun momento en que o desenvolvemento municipal das grandes cidades en toda Europa competía co campo, tradicional feudo da nobreza.
Los Nikis
Historia do grupo
O grupo xurdiu en Algete no ano 1980, cunha formación orixinal que tiña a Rafa Cabello na batería, Joaquín Rodríguez no baixo eléctrico, Arturo Pérez na guitarra e Emilio Sancho na voz. Ese mesmo ano, participaron no I Concurso Rock Diputación de Madrid, dende a que comezan a darse a coñecer, comezando a percorrer o país.
George Bonsor
O anfiteatro de Carmona
Tomás Domínguez Romera, conde de Rodezno, era o propietario ausente dos terreos e este tíñao arrendado a José Domínguez y Trigueros, de quen obtiveron o permiso necesario para realizar novos traballos durante cinco meses. A intención dos arqueólogos era adquirir estes terreos, pero o prezo posto polo propietario era inalcanzable para eles.
Los Nikis
Membros
Os Nikis foron, ao longo da súa carreira:
Ciutadans honrats
Historia
En Valencia, desde 1420, aos ciutadans honrats, doutores, licenciados en dereito e aqueles que tiñan estudos de dereito, recoñecíanselles as mesmas honras, grazas e inmunidades que aos cabaleiros e homes de paraxe.
George Bonsor
O anfiteatro de Carmona
Este anfiteatro é un edificio complexo, xa que conxugaba finalidades propias de teatros e circos. A pesar diso, considerouse a posibilidade de atopar noutro lugar o teatro ou o circo. O anfiteatro de Carmona, que é un dos primeiros construídos en Hispania, foi un achado importante para a arqueoloxía romana no seu tempo ao ter a singularidade de ser descuberto mediante un novo concepto de investigación arqueolóxica.
Consciente Bonsor do valor do monumento, tratou por todos os medios que a súa escavación se efectuase completamente, aínda que sen éxito, apelando ás institucións oficiais e en especial á Real Academia da Historia un de cuxos académicos, Rada, mesmo inclúe o anfiteatro na súa memoria sobre a Necrópole. Juan Fernández López refire nas Memorias de la Sociedad Arqueológica de Carmona que recibiron 300 pesetas que solicitaran á Deputación Provincial, pero que non cobraron até un ano máis tarde, non podendo practicar as escavacións en extensión, como tiñan proxectado. O anfiteatro romano de Carmona foi propiedade privada até 1973 en que os Condes de Rodezno doárono ao Estado, pero tal cesión non mellorou as expectativas deste xacemento, case abandonado aos efectos do tempo e sen obras de escavación posteriores.
Arqueoloxía pre-romana: Los Alcores
A primeira etapa desenvolveuse entre os anos 1894 e 1898. A exploración de Los Alcores iniciouna a Sociedad Arqueológica de Carmona a partir da intuición do socio Manuel Pelayo del Pozo, quen en 1884 pensou na cultura ante-romana. Tras algunhas escavacións pouco éticas e desafortunadas de Juan Peláez y Barrón e algún outro socio xornalista mal avenido, a partir de 1885 continuou Bonsor en solitario, ao permitilo o regulamento da Sociedade.
O seu obxectivo era o de estudar determinadas estruturas intuídas da época protohistórica da rexión. O interese por este período (eneolítico-bronce tardío-Ferro I) hai que buscalo no xiro que se produciu en Europa na investigación arqueolóxica que, en detrimento do Paleolítico, centrou a súa procura nos períodos máis atractivos para a orixe e conformación dos nacionalismos europeos, entre o Neolítico e a dominación romana.
Aqueles achados protohistóricos (ante-romanos) que ían aparecendo baixo túmulos ou a pouca profundidade suscitaban unha dúbida fundamental: viñan dalgunha outra cultura ou foran concibidos in situ polos aborixes (neste caso, xenericamente os iberos)?
Alqueno
Reaccións de eliminación
Os alquenos poden sintetizarse a partir de alcohois por medio dunha deshidratación, e nese caso a auga pérdese polo mecanismo E1. Por exemplo, a deshidratación de etanol produce eteno:
Ciutadans honrats
Historia
Un exemplo desta influencia atópase na cidade de Orihuela a finais do século XV e comezos do XVI.
Alqueno
Reaccións de eliminación
Os alquenos poden prepararse indirectamente a partir de alquil aminas. A amina ou amoníaco non é un grupo saínte axeitado, así que primeiro a amina se alquila (como na eliminación de Hofmann) ou oxidase a un óxido de amina (a reacción de Cope) para unha eliminación suave. A reacción de Cope é unha syn-eliminación que ocorre a ou por debaixo de 150 °C, por exemplo:
300px|center|Síntese de cicloocteno por eliminación de Cope
A eliminación de Hofmann é pouco común porque o alqueno menos substituído (non de Saytseff) é xeralmente o produto principal.
Os alquenos xéranse a partir de α-halosulfonas na reacción de Ramberg–Bäcklund, por medio de intermediarios sulfonas de aneis de tres membros.
George Bonsor
Arqueoloxía pre-romana: Los Alcores
En resposta ao evolucionismo darwiniano, que postulaba un desenvolvemento cultural policéntrico entre civilizacións posto que a psique era común, o difusionismo monocéntrico, de ideoloxía máis conservadora, atribuía o progreso ao contacto cultural e ao fluxo cultural entre superior e inferior. Dentro do marco difusionista étnico, que comezara a xurdir do idealismo filosófico alemán a partir da década de 1880, a capacidade humana para a innovación foi considerada tan limitada que os descubrimentos básicos, como a cerámica ou a metalurxia do bronce, parecían non poder ser inventados máis que unha vez e por tanto recorríase ao difusionismo como explicación da súa expansión por todo o mundo.
Black Hawk Down
Black Hawk Down é un filme estadounidense de 2001 gañador de 2 premios Óscar, mellor son e mellor montaxe, dun total de 4 participacións. Foi dirixido por Ridley Scott e escrito por Ken Nolan. O argumento está baseado no libro homónimo de Mark Bowden que narra o feito real acontecido durante unha misión estadounidense de pacificación, con mandato da ONU, en Somalia, en 1993.
Alqueno
Síntese a partir de compostos carbonilo
Outro importante método para a síntese de alquenos implica a construción dun novo enlace dobre carbono–carbono por acoplamento dun composto carbonilo (como un aldehido ou cetona) a un equivalente carbanión. Tales reaccións chámanse ás veces olefinacións. O máis coñecido destes métodos é a reacción de Wittig, pero hai outros métodos relacionados.
Black Hawk Down
Sinopse
Durante outubro de 1993, soldados estadounidenses de elite, Rangers e Delta Force son enviados a Mogadiscio, Somalia, como parte dunha operación de paz das Nacións Unidas: os cargamentos de alimentos enviados pola ONU son sistematicamente roubados polas milicias dos señores da guerra, notablemente Mohamed Farrah Aidid, o máis poderoso, que non dubidan en ametrallar a inocentes civís para conseguilo. O xeneral William F. Garrison (EEUU) está ao mando da operación que, segundo os seus asesores, non debería levar máis aló de dúas semanas, mais os final tarda máis tempo do debido, polo que Washington impaciéntase. Entón establécese unha nova misión, levada a cabo polas forzas Rangers e Delta dos Estados Unidos. O obxectivo é capturar a un grupo de guerrilleiros liderados por Aidid que promoven o estado de anarquía e con eles como reféns, negociar o fin da guerra civil. Cando empeza a misión todo parece ir ben; un grupo de helicópteros UH-60 Black Hawk e OH-6 Little Bird con membros dos Delta Force e dos Rangers abordo diríxese a Mogadiscio, nun aparente estado de calma. Un espía infiltrado sobre o terreo indica onde se reúnen os personaxes a capturar. Pero a guerra urbana é un escenario complexo onde os helicópteros son gravemente vulnerables ao fogo desde edificios, especialmente ás granadas autopropulsadas (RPG).
Alqueno
Síntese a partir de compostos carbonilo
A reacción de Wittig implica a reacción dun aldehido ou cetona cun reactivo de Wittig (ou fosforano) do tipo Ph3P=CHR para producir un alqueno e Ph3P=O. O reactivo de Wittig prepárase doadamente a partir de trifenilfosfina e un haluro de alquilo. A reacción é bastante xeral e tolera moitos grupos funcionais, incluso ésteres, como neste exemplo:
Black Hawk Down
Sinopse
Cando un dos soldados Rangers cae dun helicóptero, comezan seriamente os problemas. Un dos rebeldes logra impactar a un Black Hawk e derrúbao, outro dos helicópteros que acode ao rescate tamén é impactado. Con dous helicópteros derribados, a misión convértese nunha misión de rescate. É un escenario inesperado que se abre nun momento de graves problemas, xa que as milicias non só están ben armadas, senón que se confunden entre as masas de persoas. Soldados da ONU de Malaisia, Paquistán e EUA entran por terra ante a gravidade da situación. Vulnerables tamén ás granadas autopropulsadas e aos AK-47 das milicias, pronto se encontrarán con feridos e falecidos entre as súas filas.
Alqueno
Síntese a partir de compostos carbonilo
350px|center|Un exemplo típico de reacción de Wittig
Black Hawk Down
Sinopse
Ao final convértese a misión nunha desesperada carreira contra reloxo para rescatar aos caídos, atrapados e feridos nunha cidade que se converteu en zona de combate mortal. Lograrán finalmente conducir os superviventes cara a salvación. Esgotados e feridos, son recibidos á entrada da zona segura (un estadio deportivo) por pícaros rindo que corren e xogan, paquistanís amables con bandexas de té e auga. Os refachos dos AK-47 aínda soan tras eles.
George Bonsor
Arqueoloxía pre-romana: Los Alcores
Os difusionistas constataban a similitude de certas manifestacións de culturas inferiores coas das grandes civilizacións superiores, chegando á conclusión de que aquelas imitaban pobremente a estas. Así calquera artefacto arqueolóxico atopado nun xacemento debía mostrar a pegada dunha influencia exterior máis potente, fose minoica, fenicia, exipcia, celta, grega etc. Precisamente situada nalgún dos territorios que por entón estaban a ser explotados polas principais potencias coloniais europeas. Había que elucubrala por metodoloxía comparativista; facíanse detalladas clasificacións de artefactos, corpus, que se organizaban en secuencias culturais para establecer paralelismos (discusión de paralelos). Había multitude de eruditos de gabinete que peritaban ante unha simple fotografía por este método. Neste cambio de perspectiva xogou tamén un papel determinante o descubrimento das raíces prehistóricas das chamadas culturas clásicas, a partir dos traballos de Heinrich Schliemann en Grecia e de William Matthew Flinders Petrie en Exipto, por citar os máis representativos, que se produciron entre 1880 e 1900, é dicir no momento en que se realiza a síntese do modelo filolóxico e o modelo naturalista, unión que deu lugar á moderna arqueoloxía.
Alqueno
Síntese a partir de compostos carbonilo
Relacionada coa reacción de Wittig está a olefinación de Peterson. Esta usa un reactivo baseado no silicio menos accesible en lugar do fosforano, pero permite a selección de produtos E ou Z. Se o que se desexa é un produto E, outra alternativa é a olefinación de Julia, que usa o carbanión xerado a partir dunha fenil sulfona. A olefinación de Takai baseada nun intermediario organocromo tamén orixina produtos E. Un composto de titanio chamado reactivo de Tebbe é útil para a síntese de compostos metileno; neste caso, reaccionan mesmo os ésteres e amidas.
George Bonsor
Arqueoloxía pre-romana: Los Alcores
No seminario de Santo Isidoro de Sevilla impartíase a materia de Arqueoloxía Cristiá. A pesar de encontrarse numerosos abades entre os profesionais da Arqueoloxía, hai que dicir que en España a Igrexa Católica estivera freando o estudo de todo o relacionado coa prehistoria e vía con malos ollos o darwinismo, a evolución natural e o antediluviano. Aínda en 1894 o proto-arqueólogo sevillano Carlos Cañal afirmaba:
Alqueno
Síntese a partir de compostos carbonilo
Un par de compostos carbonilo poden tamén ser acoplados redutivamente (con redución) para xerar un alqueno. Os alquenos simétricos poden prepararse a partir dun só aldehido e cetona que se acopla con si mesmo, usando a redución de metal titanio (a reacción de McMurry). Se van ser acopladas dúas cetonas diferentes, pode usarse un método indirecto máis complexo como a reacción de Barton–Kellogg.
Karlskoga
Karlskoga é unha cidade sueca no condado de Örebro capital do municipio de Karlskoga. No ano 2017 a súa poboación era de 27 553 habitantes.
Anais irlandeses
Os anais irlandeses son un grupo de diversas obras medievais que foron compiladas tras o final da Irlanda gaélica no século XVII.
Karlskoga
Está situada na ribeira norte do lago Möckeln, e o pequeno asentamento foi inicialmente chamado Möckelns bodar. O nome Karlskoga deriva de Carlos (Karl) IX, significando skog bosque.
Historia
A parroquia de Karlskoga creouse en 1586 e pouco despois construíuse unha igrexa de madeira. No século XVII establecéronse catorce pequenas ferrerías e oito martinetes para o forxado de ferro. A meirande parte deles aínda estaban operativos na década de 1860, pero a produción dominante de ferro atopábase no de Bofors. En 1871, Bofors produciu 6 124 toneladas métricas de ferro, máis que calquera outra planta en Suecia. En 1882, a parroquia (socken) de Karlskoga tiña 11 184 habitantes.
Alqueno
Síntese a partir de compostos carbonilo
Unha soa cetona pode tamén converterse no alqueno correspondente por medio da súa tosilhidrazona, usando un metóxido de sodio (a reacción de Bamford–Stevens) ou un alquilitio (a reacción de Shapiro).
Ascóspora
dereita|miniatura|250x250px|Morchella elata, contendo ascósporas. Ascóspora é unha espora (meiospora) que se produce no interior dun asco. Esta clase de espora é específica dos fungos clasificados como ascomicetos (Ascomycota).
Tipicamente un asco contén oito ascósporas. As oito esporas son producidas pola combinación dunha división redutora (meiose), seguida por unha división normal (mitose). A meiose transforma o núcleo diploide orixinal do cigoto, con carga xenética 2n, en catro células haploides con carga xenética n.
Alqueno
Síntese a partir de alquenos: metátese de olefinas e hidrovinilación
Os alquenos poden pepararse por intercambio con outros alquenos nunha reacción chamada metátese de olefinas. Frecuentemente, a perda de gas eteno utilízase para impulsar a reacción cara a un produto desexado. En moitos casos, obtense unha mestura de isómeros xeométricos, pero a reacción tolera moitos grupos funcionais. O método é particularmente efectivo para a preparación de alquenos cíclicos, como na síntese de muscona: 550px|center|A metátese de cerramento de aneis utilizada na síntese de muscona
Karlskoga
Historia
A cidade de Karlskoga evolucionou ao redor de Bofors, que a finais do século XIX pasou de ser unha fábrica de ferro a fabricar canóns, e no século XX converteuse nunha industria de defensa máis diversificada. O propietario de Bofors máis famoso foi Alfred Nobel, que foi dono da compañía dende 1894 ata a súa morte en decembro de 1896. Nobel tivo un papel clave na remodelación da fábrica de ferro cara a un produtor moderno de canóns e unha industria química. Durante os veráns de 1894-1896 tamén viviu na casa señorial de Björkborn. Aínda que morreu na súa vila en San Remo, Italia e tiña unha casa en París, decidiuse que a súa residencia estaba en Björkborn, en Karlskoga. Debido a isto o seu famoso testamento, escrito en París no ano 1895, foi legalmente rexistrado en Karlskoga, o que finalmente fixo posible establecer os Premios Nobel.
Ascóspora
Como consecuencia da meiose, todo o ADN de ambos os dous sistemas duplícase, para facer un total de catro sistemas. O núcleo que contén os catro sistemas divídese en dúas etapas, separándose en catro novos núcleos. Despois deste proceso, cada un dos catro duplicados experimenta unha división por mitose. Consecuentemente, o asco conterá catro pares de esporas.
George Bonsor
Arqueoloxía pre-romana: Los Alcores
Posiblemente influíse en Bonsor a proximidade do arqueólogo profesional francés Arthur Engel ou quizais se sentise estimulado polas noticias sobre os asombrosos achados do enxeñeiro-arqueólogo belga Luis Siret en Almería (publicados con grande aceptación internacional en Anveres en 1887).
Bonsor foi un difusionista convencido. A exploración de Los Alcores foi, sen dúbida, un dos seus traballos máis transcendentais. A súa importancia céntrase en tres aspectos que se relacionan:
a) Por unha banda, na natureza dos seus descubrimentos. Os seus achados eran tumbas non contemporáneas entre si. Cada túmulo era un cemiterio que contiña un ou varios enterramentos (microespazo pechado). O ritual funerario podía ser por inhumación ou por incineración e non había unha maneira establecida de colocar a pira, a urna e os obxectos. Había así mesmo túmulos individuais (Bencarrón, Mesa de Gandul, Alcantarilla, El Acebuchal, Santa Lucía e Cañada de Ruiz Sánchez) e estruturas megalíticas.
b) Por outra banda, na metodoloxía e o criterio espacial empregados no seu traballo de campo. Os enxovais, a cerámica, o tipo de ritual daban lugar a interpretacións ambiguas sobre datación, status social, etnia ou intercambios comerciais. Bonsor dá moita importancia á análise das relacións entre xacementos, e á análise das relacións dos xacementos coa contorna ambiental no que se sitúan. Intúe, no macroespazo da veiga do Guadalquivir, a permanente presenza de “pobos”: celtas, fenicios, libio-fenicios (cartaxineses), como motores da civilización e do asentamento de culturas (aculturación), nun inconcreto marco de “colonias” e colonización agrícola fenicia ou púnica, que non explicou no seu momento. A súa simpatía anglosaxoa polo semita (fenicio, libio-fenicio ou púnico) facíase evidente.
c) E por último, pola forma expositiva; os seus resultados foron publicados de maneira brillante na Revue Archeologique en 1899, baixo o título Les colonies agricoles pre-romaines de la Vallée du Betis, converténdose na primeira e máis famosa publicación de George Bonsor.
Posteriormente volveu centrarse en Los Alcores (a chamada segunda exploración de Los Alcores 1900-1911), realizando prospeccións e escavacións que son de significativa importancia, pois permitiron a Bonsor precisar e describir a secuencia cultural da rexión da veiga de Carmona e, por extensión, do baixo Guadalquivir.
Como resumo secuencial: Bonsor mantén a existencia desde o Neolítico dunha cultura indíxena pre-existente no val do Guadalquivir, que se verá influída pola colonización fenicia (que tivo un marcado carácter agrícola no val) durante o Bronce Final, da que se orixinaría a cultura Tartesa, que alcanza o seu máximo apoxeo durante o Ferro I. Ao final deste período terá que soportar a invasión céltica e a cartaxinesa. Bonsor nega calquera influencia grega nesta área sudoccidental de Andalucía.
Karlskoga
Historia
En 1940 a cidade de Karlskoga e os seus arredores (o mesmo territorio do presente municipio de Karlskoga) conseguiron o título formal de cidade (stad). Dende 1971 este termo non ten significado legal e só a área urbanizada é considerada realmente cidade.
Anais irlandeses
Os anais eran a maneira que os monxes determinaban os días festivos segundo a cronoloxía anual. Co tempo, engadíronse obituarios de sacerdotes, abades e bispos xunto a sucesos políticos de resonancia.
Contido
As copias manuscritas dos anais compilados corresponden a:
Outras fontes
Outras fontes que conteñen material analítico: Moitos destes anais foron traducidos e publicados pola Escola de Estudos Célticos, Instituto de estudos avanzados de Dublín (Dublin Institute for Advanced Studies), ou a Sociedade de textos irlandeses (Irish Texts Society).
O tratado Cogad Gáedel re Gallaib (Guerra dos irlandeses contra os estranxeiros) tamén contén unha gran cantidade de valiosa información da Era viquinga en Irlanda que non sobreviviu noutras fontes contemporáneas. A maioría procede de fontes anteriores aos Anais de Inisfallen, que chegou até os nosos días en forma abreviada e chea de lagoas.
Anais perdidos
Doutra banda existen algúns anais dos que se tivo coñecemento da súa existencia, pero que non sobreviviron:
George Bonsor
Itálica
Atraído polos tesouros da antiga cidade romana e polas facilidades de escavación, arrendou un terreo cara ao sur de Itálica no que emprendeu unha serie de escavacións sen ningún coñecemento técnico. Os traballos que comezou Huntington tiveron que ser interrompidos por causa da guerra cos Estados Unidos de 1898. Este primeiro contacto foi de especial importancia para o futuro de George Bonsor, xa que este mantivo unha estreita e intensa amizade e colaboración con Huntington durante toda a súa vida, froito da cal se conserva unha abundante e expresiva relación epistolar e mercantil.
A exploración das illas Scilly
Unha vez rematada a primeira exploración de Los Alcores, Bonsor emprendeu a das illas Scilly. Ambas as exploracións gardan unha íntima relación coa presenza fenicia no Occidente europeo. Esta sería a única vez que Bonsor acometeu unha investigación de ámbito europeo, de plena iniciativa persoal e contando exclusivamente cos seus propios medios. miniatura|300x300px|Mapa de Europa baseado na xeografía de Estrabón amosando as illas Casitérides ao noroeste de Iberia. Bonsor utiliza o método hipotético-deductivo, que consiste nunha estratexia de investigación que parte de toda unha serie de teorías previas cuxa contrastación sería o obxectivo último da investigación. O obxectivo principal era atopar probas arqueolóxicas que demostrasen a presenza dos fenicios nas illas Scilly, arquipélago identificado pola historiografía británica coas Casitérides da antigüidade. As illas Scilly son un grupo de illas e illotes, situadas ao suroeste da península de Cornualla. Tan só cinco das illas estaban habitadas: Saint Mary's, Tresco, Saint Martin's, Bryer e Saint Agnes. St. Mary, que é a capital, conta coa maior parte da poboación. Na época, estaba moi difundida en Inglaterra a crenza orientalista de que os fenicios chegaran até a rexión de Cornualla, desde o emporio comercial de fundación máis antiga deste pobo en Europa occidental: Tartessos, a Tharsis bíblica, en busca de estaño. Esta cuestión constitúe unha das fontes do xa exposto semitismo inglés, cuxo máximo representante en Inglaterra foi o historiador George Rawlinson coa súa obra History of Phoenicians, que é precisamente a obra que Bonsor manexou como modelo histórico.
Cabe destacar o ambicioso do proxecto que non era senón o claro reflexo dunha idea de arqueoloxía filolóxica. Verdadeiramente, é na exploración das Scilly onde Bonsor alcanzou a plena madurez como arqueólogo aínda que non fose considerado como tal no seu país.
Bonsor estudou en tres viaxes estivais unha serie de tumbas en varias das illas sen atopar vestixios fenicios, que el coñecía moi ben. Tampouco atopou evidencias de vetas minerais nin chegou a intuír a etnia dos seus habitantes. Chegou á conclusión de que as illas Scilly non eran as Casitérides. Ante o precario dos seus achados, non os publicou aínda que tiña un diario pormenorizado da súa viaxe. Tomou mostras de arxilas, de cunchas, de fauna etc. que fixo analizar por científicos ingleses. Aínda que os obxectivos históricos expostos inicialmente non foron alcanzados, existiron outros factores que se relacionan coa súa metodoloxía prospectiva que son os que confiren un gran valor ao seu traballo nas illas Scilly.
Madurez de Bonsor como arqueólogo
miniatura|Dous ilustres colegas franco-arqueólogos. Pierre París (dereita) xunto a Arthur Engel en [[Osuna.]] Bonsor alcanzou un recoñecemento unánime pola súa notable contribución ao progreso e avance dos estudos arqueolóxicos. A lectura da súa correspondencia revela os seus estreitos lazos con autoridades científicas da época. Por iso, foi nomeado membro de varias Sociedades:
Alqueno
Síntese a partir de alquenos: metátese de olefinas e hidrovinilación
A hidrovinilación catalizada por metais de transición é outro importante método de síntese de alquenos que empeza polo propio alqueno. En xeral, implica a adición dun hidróxeno e un grupo vinilo (ou un grupo alquenilo) ao dobre enlace. A reacción de hidrovinilación foi descrita primeiramente por Alderson, Jenner e Lindsey usando sales de rodio e rutenio, outros catalizadores metais empregados comunmente hoxe en día son o ferro, cobalto, níquel e paladio. A adición pode facerse de modo moi rexioselectivo e estereoselectivo, e as eleccións dos centros metálicos, ligandos, substratos e contraións a miúdo xogan un papel moi importante. Recentes estudos mostraron que o uso de carbenos N-heterocíclicos con Ni pode ser útil para as preparacións selectivas de olefinas xerminais funcionalizadas ou alquenos 1,1-disubstituídos.
Síntese a partir de alquinos
A redución de alquinos é un método útil para a síntese estereoselectiva de alquenos disubstituídos. Se se desexa obter un cis-alqueno, úsase comunmente unha hidroxenación en presenza de catalizador de Lindlar (un catalizador heteroxéneo que consta de paladio depositado sobre carbonato de calcio e tratado con varias formas de chumbo), aínda que a hidroboración seguida de hidrólise proporciona unha aproximación alternativa. A redución de alquinos por sodio metálico e amoníaco líquido dá lugar ao trans-alqueno.
600px|center|Síntese de cis- e trans-alquenos a partir de [[alquinos]]
Para a preparación multisubstituída de alquenos, a carbometalación de alquinos pode dar lugar a unha gran variedade de derivados de alquenos.
Rearranxos e reaccións relacionadas
Os alquenos poden sintetizarse a partir doutros alquenos por reaccións de rearranxo ou redistribución. Ademais da metátese de olefinas (descrita arriba), poden utilizarse moitas reaccións pericíclicas como a reacción eno e o rearranxo de Cope.
180px|center|O rearranxo de Cope de divinilciclobutano a ciclooctadieno
Nomes da IUPAC
Para formar a raíz dos nomes da IUPAC para os alquenos, simplemente cambia o infixo -an- do composto parental a -en-. Por exemplo, CH3-CH3 é o alcano etANo. O nome do CH2=CH2 é, por tanto, etENo.
Nos alquenos superiores, nos que existen isómeros que difiren na localización do dobre enlace, úsase o seguinte sistema de numeración:
George Bonsor
Madurez de Bonsor como arqueólogo
Pero, indiscutiblemente, o feito máis revelador deste recoñecemento foi o ser chamado a formar parte do comité francés de organización do Congreso Internacional de Antropoloxía e Arqueoloxía Prehistóricas para desempeñar o cargo de secretario adxunto coincidindo coa Exposición Universal, o que significou o seu pleno recoñecemento no concerto internacional.
Alqueno
Nomes da IUPAC
550px|center|miniatura|Nomes dos hex-1-enos substituídos.
George Bonsor
Madurez de Bonsor como arqueólogo
Durante estes anos colaborou cunha serie de artigos na reorganización da Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, que foron publicados consecutivamente nos anos 1897, 1898 e 1899 e que se englobaron baixo o título Noticias arqueológicas de Carmona. Nestes artigos comunicou os descubrimentos que se produciron ao longo destes anos, entre outros o dos mosaicos romanos baixo o soar que ocupaba o antigo convento de Santa Catalina de Carmona, posteriormente convertido en praza de Abastos. Recompilou os achados de cabezas femininas romanas en distintas épocas e lugares de Carmona, que atribuíu á época de Tiberio polo estudo do toucado, aos que engadiu a descrición da Tumba de Postumio acompañado dun debuxo da planta e sección da mesma, pois Bonsor considerábaa contemporánea das esculturas estudadas.
Alqueno
Notación Cis–trans
No caso específico de alquenos disubstituídos nos que os dous carbonos teñen cada un un substituínte, pode usarse a notación cis–trans. Se ambos os substituíntes están no mesmo lado do enlace, este defínese como cis-. Se os substituíntes están a ambos os lados do enlace, este considérase trans-. miniatura|300px|center|Diferenza entre os isómeros cis- e trans-
George Bonsor
Madurez de Bonsor como arqueólogo
Revelou materiais inéditos da necrópole romana de Arva, un chumbo e dous lacrimatorios con marca de fabricante, e asesorou sobre a conservación de antigüidades, en concreto sobre o control da humidade e a conservación dos obxectos metálicos. Por último, publicou un conciso estudo sobre hiposandalias romanas (calzado para cabalos), acompañado dun curioso debuxo.
Alqueno
Notación E–Z
Cando un alqueno ten máis dun substituínte (e especialmente necesario se ten 3 ou 4 substituíntes), a xeometría do dobre enlace descríbese usando as etiquetas E e Z. Estas etiquetas proceden das palabras alemás entgegen, que significa 'oposto', e zusammen, que significa 'xunto'. Os alquenos cos grupos de maior prioridade (o que se determina pola regra de prioridade de Cahn-Ingold-Prelog) no mesmo lado do dobre enlace teñen estes grupos xuntos e desígnanse como Z. Os alquenos cos grupos de maior prioridade en lados opostos desígnanse como E.
Ecuación de Laplace
miniatura|Pierre-Simon Laplace En cálculo vectorial, a ecuación de Laplace é unha ecuación en derivadas parciais de segunda orde de tipo elíptico, que recibe ese nome en honra ao físico e matemático Pierre-Simon Laplace.
Aglomerante
Os aglomerantes son materiais que teñen a finalidade de xuntar partículas e unilas co desenvolvemento da súa resistencia mecánica, como resultado de procesos físico-químicos. Empréganse para unir entre si os áridos, aceiros, fibras... obténdose así o formigón, morteiros, fibrocemento...
Ecuación de Laplace
Introducida polas necesidades da mecánica newtoniana, a ecuación de Laplace aparece en moitas outras ramas da física teórica como a astronomía, a electrostática, a mecánica de fluídos ou a mecánica cuántica.
Aglomerante
Os aglomerantes máis utilizados son o xeso, o cal, e o cemento.
Ecuación de Laplace
Definición
, dobremente diferenciables, de variables reais (x,y,z), tal que:
George Bonsor
Arqueoloxía de campo
Importante necrópole, situada a un quilómetro ao nordés de Carmona, ao redor da antiga vía romana que conducía a Axati (Lora del Río). Os seus achados serviron de referencia-tipo.
Xacemento que se atopa entre o camiño de Lora del Río e o canellón que deu nome ao xacemento, a un quilómetro ao norte de Carmona, moi próximo á necrópole da Cruz del Negro.
As escavacións máis importantes de toda esta nova exploración de Los Alcores foron as levadas a cabo neste gran conxunto arqueolóxico. Pode considerarse a esta área que engloba a varias necrópoles, todas elas pertencentes ao hábitat situado na Mesa de Gandul, que Bonsor sempre identificou coa cidade romana de Lucurgentum, citada por Plinio. Os primeiros traballos neste xacemento levounos a cabo en 1895, cando escavou varios túmulos en Bencarrón Alto. Con todo, foi na campaña de 1902, cando completou a escavación de case a totalidade das necrópoles megalíticas, tartesa e romana. En 1905 proxecta con Arthur Hengel escavar de novo na Mesa de Gandul nas ruínas de dous pequenos templos, cun orzamento de 1000 pesetas. O propietario do terreo, Marqués de Gandul, esixiu compartir os achados. O proxecto frustrouse.
Neste lugar, que se atopa a 4 quilómetros ao nordés de Carmona, Bonsor escavou unha estrutura que denominou túmulo, situada no bordo do Alcor, en terras da Marquesa de las Torres de la Presa.
Área na que se atopaba unha terra negra chea de detritos domésticos, na que achou un grupo de vinte e dous pequenos silos que contiñan pedras queimadas, ósos de animais, láminas de sílex cortantes e dentadas, punzóns e pequenos instrumentos de cobre, pesas de tear, placas de arqueiro, un ídolo de violín e fragmentos de cerámica campaniforme decorada.
Xacemento situado ao sur da estrada Carmona-El Viso, entre esta e o camiño que sae cara ao casarío, na Veiga, datado nun momento eneolítico precampaniforme.