cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Autosoma
Aínda que son os cromosomas sexuais os que determinan o sexo con que nace o individuo, algúns xenes que teñen que ver coa reprodución e aspecto están nos autosomas. E, reciprocamente, os cromosomas sexuais non só conteñen xenes para caracteres sexuais, senón tamén interveñen en moitos procesos non sexuais.
Ramón González Vigide
Ramón González Vigide, nado en Cristimil (Lalín) en 1854 e finado en 1931, foi un agrarista e benfeitor galego.
Traxectoria
Emigrou a Buenos Aires onde entrou en contacto coas ideas socialistas. De regreso á súa parroquia iniciou unha campaña para concienciar aos seus conveciños na necesidade da educación e da asociación dos labregos, e fundou en 1906 a Sociedad de Agricultores de Gresande. A sociedade bonaerense Unión del Partido de Lalín púxolle o seu nome á escola que creou no lugar de Porreiros (Gresande) en 1922.
Rodrigo García Varela
Rodrigo García Varela, finado na Coruña o 3 de xaneiro de 1936, foi un actor e director galego.
Vida persoal
Casou con Josefa Albertino Losada en 1925.
Julián Lago Cordero
Julián Lago Cordero, nado en Vigo e finado en Bouzas o 5 de xuño de 1928, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Trasladouse a vivir a Coia en 1891. Procurador, foi xuíz municipal de Bouzas (1894-1896). Foi alcalde de Bouzas (1895-1898).
Estoicismo
miniatura|[[Zenón de Citio. Foto Paolo Monti, 1969.]]
Cunha forte orientación ética, os estoicos sostiveron as virtudes do autocontrol e o desapego, levadas ao seu extremo no ideal da ataraxia, como medios para acadaren a integridade emocional e intelectual. No ideal estoico, é a liberación das paixóns a que permite ao espírito acadar a sabedoría; o logro da mesma é unha tarefa individual, e parte da tarefa do sabio é desfacerse dos conceptos e influencias que a sociedade na que vive lle inculcou. Porén, o estoico non despreza a compaña doutros homes, e a axuda aos máis necesitados é unha práctica recomendada. Os estoicos cultivaron a lóxica, a física, a política e sobre todo a ética.
Entre os estoicos máis famosos contáronse numerosos filósofos e homes de estado gregos e romanos; o desprezo polas riquezas e a gloria mundana fixo desta unha filosofía adoptada tanto por emperadores (coma Marco Aurelio) como por escravos (coma Epicteto). Cleantes de Aso, Crisipo de Soli, Séneca e Catón adscribíronse tamén á escola estoica.
Contexto histórico
Para o cidadán da Época Clásica, a época inmediatamente anterior á helenística, as polis proporcionaban un sinal de identidade e unha comunidade social e política capaz de dar sentido á súa vida. Mais a caída das polis gregas baixo a espada das diferentes forzas invasoras tivo como consecuencia a desconfianza, o desarraigamento e máis a inseguridade.
En resumo, a Época Helenística foi un momento de crise en que as éticas dos estoicos e os epicúreos constituíron as dúas respostas máis significativas. Ambas as dúas intentarían crear valores éticos e novas formas de convivencia. Este esforzo tería como resultado principal a aparición e extensión de que a vida feliz era aquela que lles permitía ás persoas acadaren a ataraxia, é dicir, que o obxectivo fundamental da ética era proporcionar o autocontrol e a liberdade interior que permitisen ás persoas superaren os sufrimentos propios da existencia humana.
Callobre, A Estrada
San Martiño de Callobre é unha parroquia que se localiza no concello da Estrada. Segundo o IGE en 2011 tiña 426 habitantes (239 mulleres e 187 homes), distribuídos en 12 entidades, o que supón unha diminución respecto de 1986 cando tiña 667 habitantes. En 1842 tiña unha poboación de feito de 372 persoas.
Estoicismo
Orixe e etapas
O Estoicismo naceu en Atenas e tomou o seu nome do pórtico (Στο&alpha en grego, stoá) onde Zenón de Citio impartía as leccións. Este primeiro período recibiu o nome de Estoicismo antigo.
Máis tarde, a partir da introdución desta doutrina en Roma por parte de Panecio de Rodas, orixinouse o chamado Estoicismo medio. Diferenciábase do anterior polo seu carácter ecléctico, pois recibiu influencias tanto do Platonismo coma do Aristotelismo e o Epicureísmo.
Callobre, A Estrada
Xeografía
A Sobreira de Valiñas é unha sobreira centenaria de grandes dimensións. Pertence ao Pazo do mesmo nome.
Patrimonio
A Casa de Valiñas, no lugar de Vilar, preto do río Liñares, pertenceu aos Figueroa Bermúdez. Destaca a cheminea e entre as dependencias, un hórreo e unha capela.
Estoicismo
Orixe e etapas
Para rematar, tivo lugar o denominado Estoicismo novo ou romano, que abandonou a tendencia ecléctica tratando de retornar ás súas fontes.
O seguinte esquema mostra a situación cronolóxica de cada fase do Estoicismo indicado, así mesmo, as figuras máis representativas de cada unha delas:
Filosofía estoica
Para os estoicos, o ben era a virtude, e a virtude consistía na capacidade para soportaren con fortaleza e serenidade os golpes do destino. Todo canto lle ocorría ás persoas non só era inevitable, senón que era bo, porque formaba parte dunha orde superior, a orde do Universo.
Para eles o Cosmos, ao que tamén chamaban Deus, era unha estrutura racionalmente organizada da que o home non era máis ca unha pequena parte. Todos os acontecementos estaban determinados, de maneira que nada sucedía ao chou. Todo canto ocorría era polo ben do todo, e o que era bo para o todo tiña que ser bo para as partes.
O mal non existía, só un coñecemento equivocado do Universo podía levarnos a crer nel. Polo tanto, para os Estoicos, o estado de felicidade era un estado de imperturbabilidade ante calquera acontecemento. Esta actitude era o resultado dunha reflexión racional que intentaba comprender o significado da vida humana coma parte do significado do Universo. Por isto, tamén para os Estoicos, soamente o que sabe pode ser feliz.
Campos da filosofía estoica
No campo da lóxica desenvolveron a lóxica indutiva. Dividiron a lóxica en Retórica (ciencia do recto dicir) e Dialéctica (ciencia do recto discorrer).
No campo da ética defenderon vivir consonte a Natureza, aceptando a orde das cousas. Non hai un Deus fóra da Natureza ou o Mundo (panteísmo). Ademais o sabio estoico será imperturbable ante o destino e a desgraza e dominar as paixóns. Este é o camiño cara á felicidade.
No campo da política defenderon o cosmopolitismo, que dicía que todos os homes son iguais, logo han de vivir baixo un mesmo goberno. O estoico é un cidadán do mundo.
Acea de Ama, Rutis, Culleredo
Acea da Ama é un lugar da parroquia de Rutis no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña. Linda coa Acea de Ama do Burgo. Tiña 302 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE, dos cales 144 eran homes e 158 mulleres.
Topónimo
O topónimo Acea de Ama fai referencia a unha acea (do árabe as-saniya, "roda hidráulica" ou "muíño"). Ama vén do prerromano*am-, refererido a unha canle de augas, como son na Acea de Ama o río Mero ou a ría do Burgo.
Gran Premio de Suráfrica de 1963
O Gran Premio de Suráfrica de Fórmula 1 de , celebrouse en East London o 28 de decembro de 1963.
Li He
Li He en chinés 李賀, nado en 791 e finado en 817, foi un escritor chinés da dinastía Tang.
Traxectoria
Trátase dun poeta cuxo surrealismo fai pensar na inspiración xamanística dos Cantos de Chu.
Tivo mala fortuna desde novo xa que o seu nome, homófono ao do emperador, impediulle obter un posto na corte. Aos vinte e sete anos morreu de tuberculose. A súa obra narra os reveses da súa carreira.
Castro, Rutis, Culleredo
Acea da Ama é un lugar da parroquia de Rutis no concello coruñés de Culleredo na comarca da Coruña. Tiña 327 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE, dos cales 158 eran homes e 169 mulleres.
Alende, Pereira, Forcarei
Alende é un lugar da parroquia de Pereira, no concello pontevedrés de Forcarei. Segundo o IGE do 2008 tiña 13 habitantes deles 7 homes e 6 eran mulleres, o que supón que se mantivo a poboación desde 2007.
Revue Numismatique
Revue Numismatique, cabeceira herdeira da anterior Revue de la Numismatique Française, é unha revista científica francesa centrada no ámbito da numismática, fundada en 1835 por Louis de La Saussaye e Étienne Cartier, e actualmente vinculada organicamente á Sociedade Francesa de Numismática.
Fundación e evolución
Neste contexto, en 1835 créase a Revue de la Numismatique Française, da man dalgúns membros da Sociedade Real dos Anticuarios de Francia e doutras sociedades arqueolóxicas tanto francesas como doutros países, e dirixida nesta primeira etapa por Louis de La Saussaye e Étienne Cartier. O seu primeiro número apareceu o ano seguinte, en 1836.
O nacemento da revista foi, xa que logo, anterior ao da Sociedade Francesa de Numismática, xa que esta non se constituíu ata 1865. E non foi aínda ata case un século despois, en 1958, cando a revista pasou a depender organicamente da SFN, en condición de editora.
A Revue Numismatique hoxe
Cada ano, a Sociedade publica un novo número de Revue Numismatique, e cada dez anos uns índices temáticos dos seus artigos, escritos polos máis prestixiosos investigadores tanto franceses como estranxeiros. As linguas admitidas nas colaboracións son, ademais do francés, o alemán, o inglés, o castelán e o italiano. Na súa publicación, a Société Française de Numismatique conta coa colaboración do Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS).
Os ámbitos dos que se ocupa Revue Numismatique abranguen a numismática e a histoira monetraia e, accesoriamente, a arqueoloxía, a historia económica, a histoira da arte, a epigrafía, a sixilografía e a glíptica, todas elas nos seus aspectos máis relacionados co estudo das moedas, as medallas e os obxectos monetiformes. As seccións da revista organízanse consonte as divisións histórico-culturais tradicionais: numismática celta, grega, romana, bizantina, medieval, moderna, contemporánea e oriental; ademais doutras como as medallas, as fichas monetiformes, e a historia da disciplina numismática e das coleccións.
Da dirección e da administración da Revue encárgase un comité de dirección composto por catro directores, asistidos por dous secretarios de redacción, e un comité de administración constituído polo comité de dirección mais un número igual de membros do Consello de Administration da Société Française de Numismatique.
Listaxe de directores da revista
Preséntanse por orde cronolóxica os membros das direccións colexiadas da Revue Numismatique desde o seu primeiro número ata a actualidade:
Casiano Martínez Fernández
Casiano Martínez Fernández, finado en Bouzas o 22 de xullo de 1925, foi un empresario e político galego.
Traxectoria
Casou con Manuela Dávila Garrido e foi concelleiro municipal de Bouzas, dende 1895 ata 1898, sendo alcalde Andrés Mallo. Pertenceu á Xunta Pericial de Catastro. Tamén foi Vicexerente da Sociedad de Seguros Mútuos Marítimos de Vigo.
Alén da vida
Alén da vida (en Hereafter) é un filme estadounidense dirixido por Clint Eastwood que foi estreado no 2010. Estreouse en galego na TVG o 3 de maio de 2015.
Casiano Martínez Fernández
Traxectoria
O concello adicoulle unha rúa ao ano seguinte do seu pasamento.
Alén da vida
Sinopse
Narra paralelamente a historia de tres personaxes que tiveron algún tipo de contacto coa morte: unha xornalista da televisión francesa (Cécile de France), que estivo a piques de morrer durante o tsunami que asolou o sueste asiático no Nadal de 2004; un neno (George McLaren) de Londres que perde a persoa que máis quería nun terrible accidente, e un norteamericano (Matt Damon) co don de poder comunicarse cos mortos.
Nísiros
Nísiros é unha illa grega situada ao sur do mar Exeo. Forma parte do arquipélago do Dodecaneso e da rexión administrativa homónima cuxa capital é Rodas.
Xeografía
A capital e o porto de Nisiros é Mandraki, situado ao noroeste ao pé dun outeiro abrupto. A brancura das súas casas contrasta coa escuridade da terra volcánica. Ao sur da illa atópase o pobo de Nikia, na cima dun outeiro a 400 m sobre o nivel do mar. As súas casas brancas coas portas e fiestras pintadas de vivas cores e os seus tellados de tella destacan sobre o campo circundante. Nisiros posúe fermosas praias entre as que destacan as de Mandraki, Joklaki, Agia Irini e Avlaki.
Mitoloxía e historia
A mitoloxía grega conta que durante a Xigantomaquia (a guerra entre os deuses e os Xigantes), Poseidón colleu unha rocha da illa de Cos e lanzouna contra o xigante Polibotes, formando así a illa de Nísiros (Estrabón X,5,16). Pola contra, Pseudo-Apolodoro conta que Polibotes, fuxendo, chegou á illa de Cos, e Poseidón lanzou contra el un pedazo da illa de Nísiros.
Un castelo construído polos cabaleiros da orde de San Juan de Xerusalén destaca ao sur da pequena cidade mentres que unha igrexa próxima está consagrada a Panagía Spiliani (A nosa señora das Covas). Construída en 1600, esta relacionada con multitude de tradicións e encerra unha fermosa icona do século XVIII.
Economía
As fontes de auga quente da illa, coñecidas desde a antigüidade, seguen activas hoxe en día nas proximidades de Lutra, a 1'5 km de Mandraki. Pali, un pobo de pescadores, atópase ao leste de Lutra. Os cultivos máis importantes da illa son a oliveira, a figueira, a vide e as árbores froiteiras.
Nísiros non é autosuficiente en auga doce. Recibe auga todos os anos, sobre todo no verán, desde Rodas.
Toén
Toén é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca de Ourense. Segundo o IGE no ano 2015 tiña 2.426 habitantes (2.521 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Xeografía
O concello está constituído por 41 núcleos de poboación agrupados en oito parroquias. Limita cos concellos de Barbadás polo leste, con Ourense ao norte (separados polo río Miño), con Cartelle ao sur, e con Castrelo de Miño ao sur.
As zonas de maior altitude sitúanse nas franxas sur e leste, pero sen cumios moi elevados, de pouco máis de 600 metros. As terras do norte, oeste e centro forman o extenso val do río Miño. Este río está embalsado no encoro de Castrelo de Miño, onde recibe as augas do rego de Puga, rego de Xestosa e o rego de Fragoso.
Hai un gran contraste nas temperaturas, baixas en inverno e altas en verán, con néboas persistentes e chuvias escasas (uns 800 mm).
Os produtos máis abundantes son a vide no val e a pataca e o centeo no interior, pero a maior parte das terras están marcadas pola masa forestal, sobre todo por matos. O sector agrario en Toén xira fundamentalmente en torno á produción vinícola, cun 53% da superficie total cultivada. As parroquias de Alongos, Puga e Feá pertencen á Denominación de Orixe O Ribeiro, sendo unha das zonas de maior produción de caldos autóctonos.
En relación coas actividades industriais destaca a existencia de varias canteiras de pedra de moita importancia no terzo norte do concello, en torno aos núcleos de Mugares, Puga e Feá.
A estrada secundaria OU-342 comunica a cidade de Ourense co concello entrando pola parroquia de Mugares, mentres que a OU-317 o fai polas Airas. Dende a autovía A-52, tomando a saída de Cortegada, pódese coller cara a Feá á dereita, Alongos á esquerda ou Toén de fronte.
Demografía
A poboación municipal sufriu grandes cambios durante o século XX. En 1900 Toén contaba con 3.881 habitantes, alcanzando o seu máximo poboacional en 1950 (4.369). A proximidade coa capital da provincia freou en certa medida unha emigración masiva como ocorreu noutros concellos. Porén, este feito non impediu un descenso paulatino da poboación desde 1950 até a actualidade.
Historia
Atopáronse restos do paleolítico na Piteira e O Loureiro (Moreiras)<ref.
A través da documentación medieval do tombo do mosteiro de Celanova sábese da existencia do mosteiro de Santa Uxía, cara ao Porto dos Abades, e do mosteiro de San Vicente, fundado como mosteiro particular polo converso Esgas e doado polo seu pai Fafila a san Rosendo no ano 952 xunto con varios lugares como Mugares e diversas terras. Existiu tamén un castelo en Louredo, doado polo rei ó bispo Martiño de Ourense. No Pozo Meimón foi asasinado o bispo de Ourense no século XV por Lope de Alongos e uns criados seus a instancias duns nobres (entre eles os Puga) dentro do contexto das guerras civís nobiliarias de finais do XV.
Lugares de Toén
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Toén vexa: Lugares de Toén.
Lago Vostok
300px|dereita|miniatura|Localización do Lago Vostok. O lago Vostok é unha masa de auga subglacial localizada na Antártida, por baixo da Estación Vostok, un centro de investigación dirixido por Rusia. Este lago permaneceu descoñecido durante moito tempo, grazas ó seu peculiar encadramento xeográfico e permanece como unha das últimas zonas por explorar do planeta Terra. Só en 1996 se descubriu a súa verdadeira extensión. O lago Vostok ten unha forma elíptica con 250 km de longo e 40 km de ancho cubrindo unha área de 14.000 km². O seu fondo é irregular e divídese en dúas bacias, a máis profunda con cerca de 800 m e a outra con 200 m. Calcúlase que o lago conteña un volume de 5.400 km³ de auga doce. Está totalmente protexido da atmosfera e outros contactos co exterior por unha espesura de 4 km de xeo antártico.
O tempo de residencia da auga no Lago Vostok é de cerca de 1 millón de anos (no lago Ontario (de dimensións semellantes) este valor é de seis anos). Este feito leva a que o ambiente químico do lago sexa extremadamente oxidante, con concentracións de osíxeno 50 veces superiores a lagos normais. O xeo que se encontra na zona superior crese que deriva da conxelación da auga do propio lago. Esta característica fai desta zona unha potencial zona de mostraxe. A espesura de xeo aumenta de Sur para Norte, de acordo co fluxo do xeo no sentido do Océano Índico.
A orixe do lago Vostok é, segundo a opinión da maioría dos científicos, a dun lago normal que foi cuberto por xeo, a medida que se desenvolveron os glaciares da Antártida. Isto debeu ocorrer hai 30 millóns de anos e terminou hai 15 millóns de anos. Desde entón o lago e as súas eventuais formas de vida encóntranse illados, un dos motivos polos que ten interese científico.
Dadas as condicións do lago, os únicos organismos, se hai algún presente, deben ser microbios ou bacterias, posiblemente de estirpes totalmente novas para a Ciencia. As formas de vida existentes hai 15 millóns de anos eran diferentes das actuais e pénsase que este período de tempo de illamento poida ter conducido á evolución de novas especies. As características destes micro-organismos permanecen descoñecidas e poden ter implicacións importantes, especialmente se fosen axentes patoxénicos con capacidade de provocar novas doenzas. Mais a cuestión da presenza ou non de vida no lago Vostok aínda non foi resolvida e é obxecto de debate na comunidade científica. Un grupo de científicos rusos nega a existencia de vida no lago debido ás concicións oxidantes da súa auga e clasifica as descubertas doutros investigadores como resultado de contaminación. Por outro lado, os defensores da idea de vida argumentan que hai outros lagos antárticos extremadamente oxidantes que son ricos en micro-organismos. As zonas máis profundas do lago deben polo contrario ter características anaerobias e poden ser o local ideal para procurar vida. Se fose probada a inexistencia de vida no lago Vostok, esta vai ser a primeira masa de auga totalmente estéril encontrada no planeta.
Leros
Leros é unha illa grega que forma parte do arquipélago do Dodecaneso no mar Exeo, situada ao sur de Leipsoí e ao norte de Kálimnos.
Historia
Segundo Homero a illa participou na guerra de Troia baixo os xefes Antifos e Feidotos, descendentes de Hércules. Segundo Anaxímenes de Lámpsaco, Leros e Icaria foron colonizadas por habitantes de Mileto, pero iso seguramente foi para preparar a revolta xónica, e erixiu nas illas fortalezas para unha máis fácil defensa, pero a revolta xonia foi dominada e a illa quedou sometida a Persia como dependencia de Mileto. Logo das guerras médicas seguiu baixo o poder de Mileto e foi aliada de Atenas, alianza que mantivo durante a Guerra do Peloponeso ata que ao final da guerra, Mileto e as súas dependencias, incluíndo Leros, pasaron a Esparta (-404); no século seguinte caeu baixo influencia de Rodas. No -357 foi incorporada a Caria por Mausolo, e no -340 pasou a Persia. No -332 coa vitoria de Alexandre o Grande a illa converteuse nun estado aliado de Macedonia. Á morte de Alexandre aliouse con Rodas e Exipto. Aliada de Roma na metade do século II a. C. foi incorporada ao Imperio ao final do século I a. C., probablemente na provincia de Creta.
O período romano foi seguido polo bizantino baixo os cales foi parte do thema de Samos. No 1309 os cabaleiros de San Juan de Rodas desembarcaron na illa e no 1314 apoderáronse e fortificárona. Foi atacada polos otománs (o almirante Kemal Reis) en 1505 sen éxito, e outra vez no 1508. Por un tratado coa Porta otomá, os cabaleiros cederon Leros o 24 de decembro de 1522, e foi ocupada pacificamente o 1523. Baixo os turcos gozou de feito dun réxime de autonomía.
Participou na revolta grega do 1821 pero polo tratado de 3 de febreiro de 1830, asinado en Londres, Grecia tivo que renunciar ás illas a cambio de Eubea.
O 1911 estalou a guerra entre Italia e o Imperio Otomán, e o 1812 foi ocupada polos italianos e incluída despois na administración do Dodecaneso. Nesta época chegou a ter os seus propios selos para as comunicacións con Turquía. No 1930 fundouse Portolago (Lakka) que é o porto natural máis grande de augas profundas do Mediterráneo. Portolago converteuse nunha base militar esencial polos italianos e o mesmo Benito Mussolini tivo unha residencia.
Durante a segunda guerra mundial foi un dos obxectivos máis atacados polos aliados (só Creta foi máis bombardeada). Despois do armisticio con Italia de 8 de setembro de 1943, os británicos ocuparon a illa e os alemáns bombardeárona continuamente e finalmente foi ocupada en novembro de 1943 tras a batalla de Leros (12 a 16 de novembro de 1943). Un ano despois foi liberada por un batallón grego e posta baixo administración militar británica ata o 1948 en canto a illa e as demais do Dodecaneso foron entregadas a Grecia o 7 de marzo de 1948.
Xeografía
Leros é unha illa de 53 km² e uns 9.000 habitantes. Os seus portos principais son Lakki para os ferrys (na costa oeste) e Agia Mariña para os aeroescorregadores (costa leste). A cidade principal, Platanos (Πλατονος), posúe unha magnífica fortaleza bizantina recentemente restaurada na que se atopa a Igrexa da Panagía, fai as funcións de capital coa sede do goberno local pero a vida está á beira en Agia Mariña, que ten o porto principal.. As outras cidades son Jerokambos e Parzéni.
Economía
A maioría dos habitantes da illa de Leros viven da pesca de esponxas. A illa está comunicada co resto de Grecia por un servizo de ferris así como un aeroporto do que saen cada día dous avións cara a Atenas.
Turismo
A illa é frecuentada por un grupo de intelectuais europeos, do que destacan o francés Bernard-Henri Lévy e o belga Patrick De Deken.
Ángel Carro Crespo
Ángel Carro Crespo (tamén citado polo antropónimo galeguizado Anxo), finado en Lugo o 21 de outubro de 1956, foi un empresario galego e valedor do deporte en Lugo durante o franquismo.
Traxectoria
Foi presidente da Cámara de Comercio da cidade de Lugo así como do Círculo das Artes (neste último caso entre os anos 1934 e 1940).
En 1936, en calidade de Presidente da Cámara de Comercio luguesa, enviou á Comandancia Militar 120 paquetes de cigarrillos, para a súa distribución entre as forzas de orde (Exército e Garda Civil) que o 23 de xullo de 1936 comezaron as detencións de destacados persoeiros locais.
Nas primeiras eleccións municipais celebradas tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi un dos cinco concelleiros pola circunscrición de Lugo, concello do que foi primeiro tenente-alcalde. Foi deputado provincial e vicepresidente da Deputación de Lugo.
Deporte
miniatura|Vista do estadio Anxo Carro. Foi presidente da Ximnástica Lucense na década de 1940, até 1947, ano no que dimitiu.
Tanto o vello (que fora unha doazón de Carro Crespo á Ximástica Lucense ) coma o novo (inaugurado en 1974) estadio Anxo Carro onde disputa os seus partidos o Club Deportivo Lugo está nomeado na súa honra.
Recoñecementos
Foi nomeado comendador da Orde do Mérito Civil en 1956.
Conservación e restauración
miniatura|Restauración do [[Pórtico da Gloria]] miniatura|300px|O Daniel da [[Capela Sistina, antes e despois da intervención]] A conservación e restauración é a ciencia que se encarga do estudo e control dos axentes e formas de alteración que afectan os materiais constituíntes dos bens culturais. O profesional que a desenvolve recibe o nome conservador-restaurador.
Concepto e definición
Ao longo da historia esta actividade ten recibido diversos nomes, como restauración, restauro, conservación-restauración ou conservación, e os profesionais teñen levado o nome de curator, restaurador, conservador-restaurador ou conservador. O sinónimo máis exacto é conservación, e existe a tendencia a empregar este último cada vez máis por parte dos conservadores-restauradores en diversos foros e na docencia. A pesar de ter máis tradición, nas últimas décadas o termo restauración tiña virado a designar a actividade do chef culinario, producindo unha confusión entre a conservación-restauración e a hostalaría. Por esta e outras razóns de consenso dentro da comunidade de conservadores-restauradores en todo o mundo, na actualidade emprégase o termo conservación-restauración ou simplemente conservación, considerando a restauración un tipo específico de traballo dentro da mesma.
Dende un punto de vista científico existen múltiples definicións da conservación-restauración. Segundo Cesare Brandi, por exemplo, chámase restauración a calquera intervención dirixida a devolver a eficiencia a un produto da actividade humana.
Tipos
Dentro da disciplina de conservación-restauración os profesionais recoñecen a existencia de tres campos de traballo, que reciben os seguintes nomes:
Historia e ámbito de estudo
miniatura|300px|Vídeo de 1950 amosando actividades de conservación no [[Rijksmuseum de Ámsterdam.]] Pódese falar de conservación-restauración dos bens culturais dende a antigüidade ata a época contemporánea, pero dende un punto de vista teórico máis preciso son fundamentais os séculos XIX e XX, cando se definen as cartas internacionais que regulan o funcionamento da disciplina. O ámbito de estudo abarca todo tipo de bens culturais en tódalas súas vertentes, aínda que a tradición habitual ata o de agora implica que a conservación-restauración estea centrada sobre todo nos bens culturais materias de tipo moble, principalmente (escultóricos, pictóricos, arqueolóxicos, documentais, fílmicos e fotográficos, musicais etc.).
Metodoloxía
miniatura|Detalle da restauración do Pórtico da Gloria miniatura|Desde 1998 todos os invernos a [[Universidade Harvard envolve algunhas estatuas para prever a corrosión meteorolóxica]] A conservación e restauración de bens culturais é unha disciplina de carácter científico deudora de diversas fontes como a química, as técnicas de documentación, a historia da arte, procedementos e técnicas artísticas etc. É unha ciencia multidisciplinar que ten como fin último o coñecemento das técnicas e procedementos con que foron realizadas as obras co obxectivo de preservalas para futuras xeracións. Por iso, o profesional debe estar dotado dunha metodoloxía científica que proporcione nova información rigurosa sobre o patrimonio.
Polo tanto, a conservación-restauración centra o seu esforzo, nun primeiro momento, na diagnose dos factores e procesos de alteración dos bens culturais. O método consta de: É fundamental a colaboración interdisciplinar coas numerosas ciencias auxiliares. Os factores de alteración, cos axentes que os desencadean, poden ser biolóxicos, químicos, antrópicos etc. A intervención sobre os bens culturais, tras unha primeira fase de análise, pode dividirse en dous tipos fundamentais: conservación preventiva e conservación activa.
Especialidades, estudos oficiais e institucións
Nos centros que imparten estes estudos, así como en numerosas institucións de conservación e museos, é habitual a compartimentación en varios bloques ou especialidades. Esas especialidades dependen do material co que se traballa, do tipo de ben cultural co que se trata ou de ambas cousas: escultura, pintura, arqueoloxía, papel, tecidos, mobiliario, instrumentos musicais... A pesar de que existen importantes institucións internacionais adicadas á conservación e restauración de bens culturais (por exemplo o International Institute for Conservation), pode dicirse que esta é unha disciplina relativamente nova, de maneira que non existe un consenso claro para este tipo de estudos no Espazo Europeo de Educación Superior. A situación é diversa dependendo do país escollido. O resultado é que en España existen titulacións de estudos superiores impartidos tanto nas universidades como nas escolas superiores, dependentes estas últimas das administracións autonómicas. Ambas titulacións son teoricamente equivalentes, pero iso non é obstáculo para que se teña producido unha importante polémica sobre a atribución do título de grao. En Galiza o único título oficial é o impartido pola Escola Superior de Conservación e Restauración de Bens Culturais de Galicia.
Código deontolóxico
A conservación-restauración como todas as disciplinas científicas ten o seu propio código deontolóxico.
Eduardo Gómez Luaces
Eduardo Gómez Luaces, nado en Ferrol o 17 de xuño de 1904 e finado en Regla o 3 de xuño de 1975, foi un historiador e xornalista galego.
Traxectoria
Chegou a Cuba coa súa familia sendo neno. Realizou estudos nas Escolas Pías de Guanabacoa. En 1921 retornou a Galicia, pero ao cabo de poucos anos volveu a Cuba. En 1938 graduouse de Bacharel en Ciencias e Letras e iniciou estudos de Medicina, aínda que non chegou a graduarse. Estableceuse en Regla onde foi administrador de El Clamor Popular (1943) e director de El Observador (1943-1946) e de ''Regla Nro. 6 (1949). En 1959 foi director técnico da revista Viajeros''. Foi Historiados oficial de Regla e secretario da Sociedade Cubana de Historia da Medicina.
Lampris guttatus
Descrición
A especie foi descrita en 1788 polo zoólogo danés Morten Thrane Brünnich, baixo o nome de Zeus guttatus, na súa obra "Om en ny fiskart, den draabeplettede pladefish, fanget ved Helsingör i Nordsöen 1786". ''K. Danske Selsk. Skrift. N. Saml''. 3: 398-407,
Etimoloxía
Para a do xénero, ver Lampris.
O epíteto específico, guttatus, é o nominativo singular do adxectivo do latín científico guttatus, -a, -um, derivado do termo do latín clásico gutta, -ae, "gota", "mancha", en alusión ao seu corpo salferido de manchas deste peixe.
Sinónimos
Ademais de polo nome válido actualmente, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
As principais características da lúa real son:
Distribución e hábitat
En Europa encótrase no Atlántico, até o mar do Norte, e no Mediterráneo. No verán é un hóspede reguular no mar do Norte, e das augas occidentais norueguesas.
Bioloxía
A súa bioloxía é pouco coñecida. Aparentemente é un animal solitario. Aliméntase principalmente de cefalópodos, peixes peláxicos e crustáceos.
Relación cos humanos
Péscase ocasionalmente con redes de arrastre de fondo e palangres. Rara vez presente nos mercados europeos, véndese en fresco. A súa carne, comesgtíbel, de cor avermellado, é excelente, tenra e de sabor delicado, parecida ao do salmón, e moi rica en graxa. É moi prezada nos países do Extremo Oriente e do Pacífico, especialmente en Hawai.
Adoita capturarse en pescarías comerciais menores, como captura incidental, xomo, por exeplo, nas pescarías de palangre no golfo de México en cantidades reducidas, e como captura secundaria nas pescarías de atún. En 1994, as capturas mundiais alcanzaron as 77 t, e alcanzaron un máximo de 1 107 t en 2009.
Monotelismo
O debate
O grande impulsor desta doutrina foi o Patriarca de Constantinopla Serxio, quen conseguiu que o Patriarcado de Alexandría (copto), no 633 e a Igrexa Apostólica Armenia, no 634, ámbalas dúas de crenza monofisita, aceptasen a doutrina. Alarmado, o Patriarca de Xerusalén Sofronio dirixiu unha carta ao Papa Honorio I, quen, porén, deu a razón aos monotelistas. Isto animou ao emperador Heraclio a ditar con carácter oficial unha profesión de fe monotelista: a Ectesis, no 638. Este documento levantou iradas protestas en boa parte do pobo fiel, carismáticos predicadores e teólogos, que conseguiron que o novo Papa convocase un sínodo e proclamase as dúas vontades, correspondentes as dúas naturezas de Cristo.
Lampris guttatus
Relación cos humanos
Tamén pode ser capturado ocasionalmente con redes de cerco en pescarías de peixe espada no golfo da Guinea e nas costas de Namibia. Ocasionalmente foi citado polos barcos pesqueiros que operan fronte a Nova Inglaterra. Captúrase en cantidades relativamente grandes e con frecuencia se desbota nas pescarías de lirio do sur de Nova Zelandia. Tamén aparece comunmente de maneira incidental nas pescarías de palangre peláxico de atún en barcos con base en Hawai, e nas de palangre de atún e marlíns nas costas de Australia.
Monotelismo
Consecuencias
O fracaso do monotelismo supuxo:
Lampris guttatus
En Galicia
A presenza da lúa real é rara nas augas galegas. Porén, na lonxa de Ribeira, a máis importante de Europa na descarga de peixes e mariscos de baixura, é tamén un dos recintos que reciben maior variedade de especies. Cada día pasan por ela cerca de 150 variedades distintas e, de cando en vez, aparecen algunhas raras, que adoitan seren habituais noutros mares. Hai poucos días chegou ao porto da capital da Barbanza unha peza de 75 kg dunha lúa real (Lampris guttatus), nada habitual en augas galegas, pero que ten unha carne moi prezada, capturada por un arrastreiro da cidade. Vendeuse con facilidade, dado que se trata dunha especie cuxa carne é moi demandada na restauración.
Polo Norte
240px|miniatura|dereita|[[Proxección acimutal mostrando o Océano Glacial Ártico e o Polo Norte.]]
Juan Joaquín Otero
Juan Joaquín Otero Pérez, nado en Vilagarcía de Arousa cara 1893 e finado no mesmo concello o 21 de setembro de 1970, foi un escritor e xornalista galego.
Polo Norte
O polo Norte, tamén chamado polo norte xeográfico e polo norte terrestre, é o lugar onde se localiza o extremo norte da Terra; é o lugar onde o eixe de rotación do planeta corta á superficie. O lugar oposto é o polo sur.
Juan Joaquín Otero
Traxectoria
Estudo no Colexio Minerva de Vigo, onde colaborou en La Concordia e Noticiero de Vigo. Emigrou a Cuba nos primeiros anos do século XX. Foi xefe de redacción de Eco de Galicia (1919-1920) e Heraldo de Galicia e subdirector de Carteles. Publicou poemas en Galicia, Voz Astur, Galicia Gráfica, Alma Gallega, Ecos de España, Carteles e Cuba y España e colaborou en El Progreso. Foi presidente do Club de Leones da Habana e tesoureiro do Instituto Cubano de Cultura Hispánica. En 1955 recibiu a Orde de Isabel la Católica. Residiu no poboado de Güines. Usou o pseudónimo Juan Joaquín. Foi membro correspondente da Real Academia Galega. Regresou a España en abril de 1958.
Lampris guttatus
En Galicia
Desde o centro do Centro Oceanográfico da Coruña, do Instituto Español de Oceanografía, sinalaron que, a falta de estudar a presenza desta especie nas aguas galegas, «non se pode sinalar que a súa aparición poida deberse ao cambio climático». Os expertos manifestaron que para facer este tipo de aseveración, «hai que analizar cantas aparicións da lúa real se contabilizaron nn período amplo». O experto Rafael Bañón Díaz, colaborar do IEO, manifestou que o peixe lúa real é unha especie peláxica «de distribución global» en latitudes temperadas e cálidas. Subliñou que nestas especies «é más difícil falar da súa presenza polo cambio climático, porque o medio peláxico é pouco coñecido, e algunhas especies que podemos considerar raras, en realidade poden ser máis frecuentes do que coñecemos». Para Bañón, sería interesante obter unha mostra de tecido para facer un estudo en profundidade.
Ameazas
A presenza desta especie nas pescarías non representa unha ameaza importante para a súa poboación mundial.
Estado de conservación
Segundo a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), Lampris guttatus é unha especie que está amplamente distribuída e é común, pero non abundante. Considérase que a súa presenza nalgunhas pescarías peláxicas, con todo, non se considera unha ameaza para a súa poboación global. Polo tanto, cualifícase o status da especie como LC (pouco preocupante).
Polo Norte
Todos os corpos celestes teñen un polo norte e outro sur.
Juan Joaquín Otero
Obras
miniatura|200px|Joaquín Otero, retrato en [[Vida Gallega, 1921.]]
Polo Norte
Os eixes de rotación destes corpos non adoitan ser coincidentes co eixe de translación. Así, os da Terra, forman un ángulo de 23,5º, e os de Urano, 97º.
Situación
miniatura|270px|Panorama do Polo Norte.
O polo norte xeográfico terrestre está situado no Océano Glacial Ártico, no que o mar está cuberto por un casquete de xeo ou banquisa. En 1895, o explorador noruegués Fridtjof Nansen (1861 – 1930) acercouse até os 3º e 46' do polo norte xeográfico, pero non foi quen de chegar a el. O primeiro en conseguilo, segundo a fama, foi Robert Peary (1856 – 1920), xunto co seu criado Matthew Henson e catro esquimós, o 6 de abril de 1909.
O compás non apunta co seu polo norte ao polo norte xeográfico, senón cara ao polo sur magnético, situado nas proximades do P.N. xeográfico. A dirección na que apunta varía co tempo, debido á variación de posición do polo magnético en relación ó polo asociado, chamada declinación magnética, que nos anos 2010 ten aumentado ata 50-60 km/ano, cruzando en 2017 dito polo a liña de cambio de data cara a Siberia, a uns 390 km do Polo Norte xeográfico.
A profundidade do mar no polo norte fora determinada en 1958 polo submarino estadounidense USS Nautilus, dando como resultado 4.087 m. Pero o 2 de agosto de 2007 dous batiscafos rusos Mir realizaron unha inmersión no Océano Glacial Ártico, no polo norte, e instalaron no fondo unha bandeira rusa, así como unha cápsula cunha mensaxe para as xeracións vindeiras, a 4.261 m de profundidade.
A terra máis próxima é a illa Kaffeklubben, fronte á costa norte de Groenlandia, a uns 700 km de distancia, aínda que algúns bancos de area, quizais non permanentes, encóntranse lixeiramente máis preto. O lugar habitado permanentemente máis próximo ao polo é a vila de Alert, na rexión de Qikiqtaaluk, Nunavut, Canadá, que está situada a 817 m do polo.
Día e noite
O sol no Polo Norte está continuamente por riba do horizonte durante o verán e por baixo do horizonte durante o inverno. O amencer é xusto antes do equinoccio de marzo (arredor do 19 de marzo) e a partir dese momento o sol tarda tres meses en chegar ao seu punto máis alto, preto de 23 ½° de elevación no solsticio de verán (arredor do 21 de xuño). Despois comeza a baixar, chegando o solpor xusto despois do equinoccio de setembro (arredor do 24 de setembro). Cando o sol é visible no ceo polar parece que se movese nun círculo horizontal por riba do horizonte. Este círculo elévase gradualmente preto do horizonte xusto despois do equinoccio vernal á súa máxima elevación (en graos) sobre o horizonte no solsticio de verán e logo afúndese cara ao horizonte antes de caer por baixo del no equinoccio de outono.
Hora
Na maioría dos lugares da Terra, a hora local determínase pola lonxitude, de xeito que a hora do día está máis ou menos sincronizada coa posición do sol no ceo. Por exemplo, ao mediodía o sol está máis ou menos na súa maior altura. Esta liña de razoamento non o ten o Polo Norte, onde o sol sae e se pon unha única vez ao ano, e todas as liñas de lonxitude, e polo tanto todas as zonas horarias, converxen. Ao non haber presenza humana permanente no Polo Norte non hai zona horaria particular asignada, polo que as expedicións polares poden empregar calquera hora que lles sexa conveniente, como a hora do meridiano de Greenwich, ou a zona horaria do país do que partiron.
Expedicións
250px|miniatura|Imaxe da extensión do casquete polar tomada pola [[NASA en 2005.]] En 1895 o explorador noruegués Fridtjof Nansen achegouse ata 3 graos e 46 minutos do Polo Norte xeográfico, pero non o acadou. En 1908 o Dr. Frederick Cook dixo que chegara ao polo, mais demostrouse que a súa afirmación era un engano.
En 1909 Robert E. Peary, acompañado de Matthew Henson tamén afirmou que chegara ao polo. A pesar de que a reclamación de Peary se creu durante moitos anos, a maioría dos historiadores modernos teñen serias dúbidas. A velocidade que indicou na súa última semana (135 millas náuticas en 6 días) nunca foi igualada no xeo do océano Ártico, nin sequera en moto de neve.
O Polo Norte acadouse por primeira vez por Umberto Nobile, Roald Amundsen, Lincoln Ellsworth e outras trece persoas, o 11 de maio de 1926, no dirixible Norge.
A primeira conquista confirmada do Polo Norte sobre a superficie do xeo foi a de Ralph Plaisted, Walt Pederson, Gerry Pitzl e Jean-Luc Bombardier, que viaxaron polo xeo en moto de neve e chegaron o 19 de abril de 1968. A forza aérea dos Estados Unidos confirmou de xeito independente a súa posición.
Müslüm Maqomayev
Muslim Mahammad oglu Magomayev, nado en Bakú o 17 de agosto de 1942 e finado en Moscova o 25 de outubro de 2008, foi un cantante azarí, coñecido na antiga Unión Soviética nas décadas de 1960 e 1970 como "o Rei" e o "Sinatra Soviético" e que logrou un status de icona en Rusia, o seu nativo Acerbaixán e outros países do bloque soviético polo seu talento vocal e o seu carisma.
Polo Norte
Expedicións
En 2007 o programa de televisión Top Gear da BBC fixo un episodio no que os presentadores realizaron unha viaxe nun coche preparado especialmente ao Polo Norte dende o Canadá, aínda que non se tratou do Polo Norte xeográfico, senón da posición do ano 1996 do Polo Norte magnético (78.58528°N, -104.18583°W).
Müslüm Maqomayev
Traxectoria
Muslim Magomayev procede dunha das dinastías de artistas azarís máis recoñecidas, o seu avó Muslim Magomayev (1885–1937), fora un dos fundadores da moderna música clásica no seu país, o seu pai, Mahammad Magomayev, fora pintor e a súa nai, Aishet Magomayeva, fora unha actriz.Obituario The Washington Post. Magomayev aprendeu a tocar o piano de neno, tomando leccións de voz á idade de catorce anos, e logo estudou composición e piano no Conservatorio de Bakú. Interpretou en público por vez primeira aos 19 nun festival internacional para xente nova en Helsinqui. Ao ano seguinte, en 1962, cantou, en Moscova durante os días de Cultura Azarí, unha aria do Fausto de Gounod e a canción Khotyat li russkie voyni" nun concerto de gala no Palacio de Congresos do Kremlin, converténdose nunha celebridade inmediatamente. Un ano despois deu o seu primeiro concerto en solitario en Moscova nunha sala ateigada e pasou a ser solista do Teatro da Ópera e do Ballet de Acerbaixán. Muslim colleu fama na URSS como cantante de ópera coas interpretacións de "Il barbiere di Siviglia" de Rossini e polas arias da obra de Puccini "Tosca", da de Hajibeyov "Koroghlu" e "Shah Ismayil" composta polo seu avó.
Polo Norte
Expedicións
Empregando vehículos terrestres, o Polo Norte xeográfico alcanzouse por primeira vez o 26 de abril de 2009 pola expedición rusa MLAE-2009 (МЛАЭ-2009), que estaba composta por dous automóbiles anfibios Yemelia-1 (Емеля-1) e Yemelia-2 con remolques. A expedición foi comandada polo construtor dos vehículos Vasili Yelagin.
O 10 de abril de 2013, o arxentino Juan Benegas chegou a pé ao Polo Norte xeográfico, a partir da base rusa Barneo, distante uns 170 km do obxectivo. Foi acompañado por cinco rusos, dos que dous foron evacuados dous días despois de comezada a marcha ao non poderen soportar a baixísimas temperaturas, ademais dun italiano e un belga.
Müslüm Maqomayev
Traxectoria
Na tempada 1964–1965, Muslim foi artista visitante en La Scala de Milán, e logo actuou no Teatro Bolshoi. Máis tarde mudou para a música popular, converténdose nun ídolo pop, facéndose unha figura de culto en toda a URSS, vendendo millóns de álbums. En 1966 e 1969 Magomayev interpretou no Olympia de París. Como compositor escribiu varias bandas sonoras de filmes e mais tamén actuou nalgúns deles, presentando así mesmo programas na televisión e na radio dedicados a importantes músicos do século XX. A principios da década de 1970 mudouse a Moscova, traballando no teatro.
En 1998, Magomayev puxo fin oficialmente á súa carreira musical, dando despois só unhas poucas funcións coa súa dona Tamara Sinyavskaya.
Fenestron
miniatura|300x300px|Fenestron dun [[Eurocopter EC135]] Un Fenestron é un rotor de cola protexido dun helicóptero operando como un ventilador canalizado. O termo Fenestron é unha marca rexistrada do fabricante de helicópteros multinacional Airbus Helicopters (anteriormente coñecido como Eurocopter). A propia palabra procede do termo occitano para unha fiestra pequena, que á súa vez deriva da palabra latina fenestra (fiestra).
O Fenestron diferenciase dunha cola convencional por estar aloxado integralmente dentro da unidade de cola do helicóptero e, ao igual que un rotor de cola convencional, contrarresta o par do rotor principal. Mentres os rotores de cola convencionais teñen dúas ou catro palas, o Fenestron ten entre oito e dezaoito palas; eses poden ter espazos angulares variables para que o ruído se distribúa a través de diferentes frecuencias. Colocar o ventilador dentro dun conduto ten varias vantaxes sobre un rotor de cola convencional, como a redución de perdas na punta dos vórtices, a redución de ruído, e a proteción do propio rotor de danos de colisión e do persoal de terra dos perigos que ten un rotor tradicional.
Foi primeiro desenvolvido para ser usado nun helicóptero operacional da compañía francesa Sud Aviation (agora parte de Airbus Helicopters), sendo adoptado primeiro polo Aérospatiale Gazelle. Dende entón a compañía (e as súas sucesoras) instalaron Fenestrons a moitos dos seus helicópteros. Outros fabricantes tamén fixeron un uso limitado do Fenestron nalgúns dos seus propios produtos, como o Kamov Ka-60, o Boeing-Sikorsky RAH-66 Comanche ou o Kawasaki OH-1.
Churro
miniatura|360px|Churros con [[chocolate quente]]
Un churro é unha masa frixida, xeralmente de forma cilíndrica e estriada, elaborada con fariña e auga, que adoita servirse cuberta de azucre. É un alimento de orixe ibérica, moi popular tamén nos países latinoamericanos.
As persoas que elaboran e/ou venden churros chámanse de churreiros ou churreiras.
Preparación
O doce prepárase cunha masa a base de fariña triga e auga, de forma cilíndrica e frixido en aceite vexetal. Despois adóitaselle engadir unha camada de azucre por fóra (opcionalmente, tamén con canela). Sendo un doce orixinario de Portugal e España, consómese bastante nos países hispano-americanos, desde México até a Arxentina.
A preparación do churro faise cunha ferramenta na cal a masa fica almacenada e, a través dun dispositivo de presión, como unha manivela, envía a masa a un molde, que lle dá o aspecto estriado á mesma. Despois fríxese en aceite vexetal e déixase en repouso até que se lle bota o azucre ou o chocolate por riba ou se rechea.