cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2011
Setembro
miniatura|230px|Detector OPERA. miniatura|230px|[[CASA 212 da Forza Aérea de Chile, accidentado cerca da Illa Robinson Crusoe, no arquipélago Juan Fernández (Chile).]]
Febreiro
miniatura|[[Elizabeth Taylor.]]
Abril
miniatura|[[Sidney Lumet.]]
Maio
miniatura|[[Osama bin Laden.]]
Xullo
miniatura|[[Facundo Cabral.]] miniatura|[[Amy Winehouse.]]
Premio Nobel
No ano de 2011, as seguintes persoas foron contempladas co premio:
Lingua indíxena
Para a lingüista Yásnaya Elena Aguilar Gil é calquera lingua cuxa poboación e territorio non alcanzou a formar o seu propio país e, polo tanto, sempre é precaria fronte a calquera lingua que utilice o Estado.
Apolo e Dafne
miniatura|Escultura realizada polo escultor Gian Lorenzo Bernini Apolo e Dafne é un relato pertencente á mitoloxía grega que a través do tempo foi narrado por autores helenísticos e romanos en forma de viñeta literaria. Ovidio, poeta romano, relata o mito no poema As metamorfoses (Libro I, 416-517).
Mito
En tempos pasados, Dafne rexeitara moitos amantes potenciais pois prefería a exploración dos bosques e a caza. Seu pai, un deus-río, que segundo unhas tradicións era Ladón e segundo outras era Peneo, pediulle que casara para darlle netos, mais Dafne pediulle que a deixase solteira como a irmá xemelga de Apolo, Artemisa, a quen estaba consagrada e quería permanecer virxe. Porén, o pai advertíraa que era demasiado fermosa como para manter afastados tódolos seus pretendentes.
Ao non poder tomala como esposa, prometeu que a amaría eternamente e sería o seu símbolo, empregaría os seus poderes da eterna xuventude e inmortalidade para que estivese sempre verde e que de loureiro se farían as coroas para recompensar aos poetas e aos vencedores dos Xogos Píticos.
Virtude fronte a luxuria
O mito de Apolo e Dafne foi interpretado como un enfrontamento entre a virtude —Dafne— e os desexos carnais —Apolo—. Mentres Apolo persegue a Dafne luxuriosamente, ela sálvase mediante unha metamorfose, que pode ser considerada como un acto de castidade eterna. Dafne vese forzada a sacrifica-lo seu corpo e converterse nun loureiro como única escapatoria ás presións e constantes apetitos sexuais de Apolo.
Apolo e Dafne na arte
Hai múltiples representacións da fábula ao longo da historia da arte.
Escultura
Bernini realizou entre os anos 1622 e 1625 unha escultura en mármore a tamaño case natural. Bernini intenta capturar a emoción de Dafne e as fases do seu cambio. A escultura, vista dende as costas de Apolo, oculta a figura de Dafne e amosa só a árbore na que se transforma despois de pedir axuda ao seu pai. Isto fai que ao dar a volta á estatua se contemple a transformación da ninfa. A expresión de horror no rostro de Dafne e a de sorpresa no de Apolo mostran un contraste de actitudes. Dafne parece descoñecer a súa transformación segundo mira cara atrás por enriba do seu ombreiro, cos beizos entreabertos polo medo. Mentres, Apolo non pode disimular un aceno de sorpresa nin pode crer o que ven os seus ollos. Esta escultura inspirouse no Apolo Belvedere de Leocares. Pertence ao estilo barroco e está exposta na Galería Borghese de Roma.
Candedo
O topónimo galego O Candedo pode referirse a:
Diprotodontes
A dos diprotodontes (Diprotodontia) é unha orde de mamíferos marsupiais australidelfos que, sen ser un dos máis ricos en canto a número de especies, si que é un dos máis rechamantes pola diversidade das que o integran. Desde os impoñentes canguros (Macropus sp.) aos diminutos falanxeros pigmeos (Cercartetus sp.) pasando polo coala (Phascolarctos cinereus), os falanxeros (Phalanger sp.) ou os petauros (Petaurus sp.), xa que a súa historia estivo marcada por unha extraordinaria capacidade de adaptación, dando como resultado unha diversidade morfolóxica como poucos outros grupos taxonómicos mostran.
Hoxe viven en Australasia, como mínimo, 53 especies de diprotodontes, desde as que non superan o talle dunha rata a grandes animais do tamaño dun home. Unhas, poboan o árido deserto central de Australia, e outras as selvas tropicais húmidas, pero todos son fitófagos, a excepción da rata almiscreira marsupial (Hypsiprymnodon moschatus), que tamén se alimenta de insectos.
Recluídos na afastada Australia e illas próximas, tardaron longo tempo en ser coñecidos polos europeos. En 1629 o capitán neerlandés Francisco Pelsaert encallou co seu barco, o Batavia, nunha illa do litoral occidental de Australia. A el débese a primeira descrición dos canguros, dos que dixo: "atopamos nestas illas un gran número dunha especie de gatos que son moi estrañas criaturas; teñen aproximadamente o tamaño dunha lebre e a súa cabeza parece a dunha civeta; as súas patas anteriores son moi curtas..." Tratábase dun pequeno canguro chamado tammar (Wallabia eugenii), pero o relato do seu descubridor pasou practicamente inadvertido. Durante todo o século XVII, diversos exploradores fixeron mención de estraños gatos, cans, lebres ou cordeiros entrevistos nas terras do sur, pero houbo que esperar a outro accidente de navegación, máis de 150 anos despois do de Pelsaert, para que os canguros foran realmente descubertos polos naturalistas europeos. O Endeavour, baixo o mando do capitán Cook, arribou aos arrecifes de coral no nordeste de Australia en 1770, e a súa tripulación debeu de permanecer cerca de tres meses en terra. Cook escribiu entón acerca duns animais "que se moven correndo e saltando sobre as súas patas posteriores" e que "non se parecen en nada a ningún dos animais europeos que eu vin". Foi Cook que os denominou kangaroo, segundo a pouco clara denominación que lles daban os indíxenas, e o seu relato causou sensación.
Características físicas
Existen dúas características comúns que definen as especies da orde, aínda que unha delas é compartida ademais con Peramelemorphia. Trátase da sindactilia, fenómeno consistente na fusión de dedos, e que no caso dos diprotodontes afecta ao 2º e 3º das extremidades posteriores, dándolles a estas un estraño aspecto como dun dedo deforme con dúas uñas.
A segunda é a que dá nome ao clado. Diprotodontia vén a significar con "dous dentes primeiros", e precisamente estes marsupiais posúen só dous incisivos no maxilar inferior.
Evolución
Os restos fósiles de diprotodontes máis antigos coñecidos datan do oligoceno (hai entre 24 e 35 millóns de anos), aínda que os marsupiais xa existían nestas terras desde o cretáceo.
Descrición
A orde foi descrita en 1866 polo biólogo, paleontólogo e anatomista comparativo inglés Richard Owen, na súa obra Anatomy of Vertebrates, publicada en Londres por Longmans, Green and Company.
Clasificación
Segundo o Sistema Integrado de Información Taxonómica (SIIT, ou ITIS nas súas siglas en inglés), a orde vomprende as subordes, superfamilias e familias seguintes:
Orde Diprotondontia Owen, 1866
A continuación móstranse dúas versións da clasificación taxonómica da orde, con pequenas diferenzas entre ambas. A primeira, baseada en McKenna e Bell (1997) é a publicada en The Taxonomicon e inclúe clados fósiles.
---o Magnorde Syndactyli (Gill, 1871) |-o Orde Peramelemorphia (Kirsch, 1968) `-o Orde Diprotodontia Owen, 1866 |- Xénero Brachalletes De Vis, 1883 (†) |- Xénero Koalemus De Vis, 1889 (†) |- Xénero Sthenomerus De Vis, 1883 (†) |-o Familia Palorchestidae (Tate, 1948) (†) |-o Familia Tarsipedidae Gervais & Verreaux, 1842 |-o Familia Thylacoleonidae Gill, 1872 (†) |-o Familia Wynyardiidae Osgood, 1921 (†) |-o Superfamilia Phalangeroidea (Thomas, 1888) | |-o Familia Acrobatidae Aplin, 1987 | |-o Familia Burramyidae Broom, 1898 | |-o Familia Ektopodontidae Stirton et al., 1967 (†) | |-o Familia Macropodidae (Gray, 1821) | |-o Familia Miralinidae Woodburne et al., 1987 (†) | |-o Familia Petauridae (Bonaparte, 1838) | |-o Familia Phalangeridae Thomas, 1888 | |-o Familia Phascolarctidae Owen, 1839 | `-o Familia Pilkipildridae Archer et al., 1987 (†) `-o Superfamilia Vombatoidea (Burnett, 1830) |-o Familia Diprotodontidae Gill, 1872 (†) |-o Familia Ilariidae Tedford & Woodburne, 1987 (†) `-o Familia Vombatidae Burnett, 1829
A segunda, máis recente, só inclúe clados con especies vivas e distribúe as familias en tres subordes en lugar de dúas superfamilias como a anterior.
---o Orde Diprotodontia Owen, 1866 |-o Suborde Macropodiformes Ameghino, 1889 | |-o Familia Hypsiprymnodontidae Collett, 1877 | |-o Familia Macropodidae Gray, 1821 | `-o Familia Potoroidae Gray, 1821 |-o Suborde Phalangeriformes Szalay, 1982 | |-o Superfamilia Petauroidea Bonaparte, 1838 | | |-o Familia Acrobatidae Aplin, 1987 | | |-o Familia Petauridae Bonaparte, 1838 | | |-o Familia Pseudocheiridae Winge, 1893 | | `-o Familia Tarsipedidae Gervais & Verreaux, 1842 | `-o Superfamilia Phalangeroidea Thomas, 1888 |  |-o Familia Burramyidae Broom, 1898 |  `-o Familia Phalangeridae Thomas, 1888 `-o Suborde Vombatiformes Burnett, 1830 |-o Familia Phascolarctidae Owen, 1839 `-o Familia Vombatidae Burnett, 1829
Xenopus laevis
miniatura|dereita|Xenopus laevis. Xenopus laevis é unha especie de anfibio acuático africano da familia Pipidae moi utilizado en investigación como organismo modelo. Presenta tres curtas uñas características nos pés das patas traseiras, que utiliza para desgarrar a súa comida. A palabra Xenopus significa "pé estraño" e laevis significa "liso". Esta especie pode medrar ata os 13 cm. Ten un corpo e cabeza aplanados, e carece de lingua.
A especie encóntrase en gran parte da África subsahariana (Nixeria e o Sudán ata Suráfrica), e en poboacións illadas, como especie introducida, en Norteamérica, Suramérica e Europa. Todas as especies da familia Pipidae carecen de lingua e de dentes e son completamente acuáticas. Utilizan as súas mans para meter a comida na boca e introducila na gorxa, e un bombeo hipobranquial para arrastrar ou succionar o alimentos que están na boca. Os Pipidae teñen patas potentes para nadar e botarse sobre as presas. Tamén utilizan as uñas das patas traseiras para desgarrar cachos dos alimentos que son grandes. Presentan oído interno e medio. Teñen liña lateral que percorre todo o seu corpo e parte inferior, coa cal poden percibir os movementos e vibracións na auga. Utilizan para procurar o seu alimento os seus dedos sensibles, o seu sentido do olfacto e o sistema da liña lateral. Son preeiros e comen case todo tipo de lixo orgánico ou ser vivo morto, moribundo ou vivo que poidan atrapar.
Descrición
Estes anfibios abundan en lagoas, pozas e ríos agás na parte sueste da África subsahariana. Son de vida acuática e xeralmente de cor verdosa cincenta. As variedades albinas comercialízanse como mascotas e tamén as de “tipo silvestre". Ás veces confúndese co Hymenochirus pero poden distinguirse ben porque o X. laevis ten pés palmados só nas patas de atrás, e a outra especie nas catro patas. Caracterízanse entre os anfibios por ter verdadeiras uñas que usan para trepar e desgarrar os peixes e cágados que comen. Poñen ovos desde o inverno á primavera. Durante a estación de chuvias viaxan a outras pozas de auga para procurar comida.
A duración media da súa vida está entre 5 e 15 anos, e hai rexistros dalgúns individuos que viviron de 20 a 25 anos. Mudan a pel todas as estacións, e comen a súa pel desprendida.
Aínda que carecen de saco vocal, os machos fan unha chamada de apareamento consistente en vibracións curtas e longas, ao contraer os músculos larínxeos intrínsecos. As femias tamén responden vocalmente, indicando a súa aceptación (mediante un son de golpes secos) ou rexeitamento (sucesión lenta de clics). Teñen unha pel lisa escorregadiza que está multicoloreada no dorso con manchas oliváceas cincentas ou marróns. A parte ventral é cor crema clara con tons amarelos.
O macho e a femia poden distinguirse doadamente polas seguintes diferenzas: Os machos son xeralmente un 20% máis pequenos, con corpos e pernas delgadas. Os machos fan chamadas de apareamento para atraer as femias, soando como un grilo que estive baixo a auga. As femias son meirandes, cunha aparencia máis repoluda e con protuberancias parecidas a cadeiras sobre as súas patas traseiras, nas cales almacenan os ovos internamente. A femia non canta ou chama coma o macho, pero si responde ás súas chamadas (algo extremadamente raro entre os anfibios).
Tanto os machos coma as femias teñen cloaca, a través da cal eliminan os residuos dixestivos e urinarios e pola que saen os ovos (nas femias).
Na natureza
miniatura|esquerda|O monoxeneo [[Protopolystoma xenopodis, un parasito da vexiga urinaria de Xenopus laevis.]] Na natureza Xenopus laevis vive en zonas húmidas, lagoas, e lagos de rexións áridas ou semiáridas da África subsahariana. Xenopus laevis e Xenopus muelleri viven ao longo do límite occidental do Gran Val Rift. A xente da zona subsahariana está xeralmente moi familiarizada con esta especie, e algunhas culturas úsana como unha fonte de proteínas, un afrodisíaco, ou unha medicina para a fertilidade, xa que con frecuencia estes anfibios comen insectos que conteñen cantaridina.
Na natureza os Xenopus laevis son frecuentemente infectados por varios parasitos, como os platihelmintos Monogenea que infectan a vexiga urinaria.
Subespecies
Segundo Anphibian Species of the World existen tres subespecies:
Uso en investigación
Xenopus foi desde hai tempo un importante sistema para facer estudos en bioloxía molecular, celular e do desenvolvemento de animais vertebrados. Os extractos libres de célula de Xenopus son un importante sistema in vitro para estudos de aspectos fundamentais da bioloxías molecular e celular. É o único sistema modelo de vertebrados que permite análises in vivo de alto rendemento da función xénica e de bioquímica. Finalmente, os ovocitos de Xenopus son un sistema moi axeitado para estudos sobre transporte de ións e fisioloxia de canais iónicos.
Aínda que X. laevis non ten un tempo curto de xeración nin a simplicida<de xenética desexable en organismos modelo xenéticos, é un importante organismo modelo en bioloxía do desenvolvemento, bioloxía celular, toxicoloxía e neurobioloxía. X. laevis tarda de 1 a 2 anos en chegar á madurez sexual e é tetraploide. Porén o seu embrión é grande e fácil de manipular, o que fixo que se usase moito en estudos de bioloxía do desenvolvemento. Outra especie relacionada, Xenopus tropicalis, está agora sendo promovida como un modelo máis viable para estudos xenéticos. Roger Wolcott Sperry utilizou X. laevis nos seus famosos experimentos para describir o desenvolvemento do sistema visual, que levaron á formulación da hipótese da cromoafinidade.
Os ovocitos de Xenopus son un interesante sistema de expresión en bioloxía molecular. Ao inxectaren ADN ou ARNm no ovocito ou no embrión en desenvolvemento, os científicos poden estudar os produtos proteicos nun sistema controlado. Isto permite a expresión funcional rápida de ADNs manipulados (ou ARNm). Isto é especialmente útil en electrofisioloxía, onde a facilidade de rexistro no ovocito fai que a expresión de canais de membrana sexa moi útil. Un problema no traballo con ovocitos é eliminar as proteínas nativas que poderían crear confusión nos resultados, como canais e membrana nativos. A tradución de proteínas pode ser bloqueada ou o empalme do pre-ARNm pode ser modificado por inxección de oligos antisentido Morpholino no ovocito (para que se distribúan por todo o embrión) ou nas fases temperás do embrión (para que se distribúan só nas células fillas da célula do embrión inxectada).
Os extractos dos ovos de X. laevis son tamén utilizados comunmente para estudos bioquímicos da replicación e reparación do ADN, xa que estes extractos soportan unha completa replicación do ADN e outros procesos relacionados nun ambiente libre de células que permite unha doada manipulación.
Adicionalmente, varios individuos de X. laevis foron enviados ao espazo na lanzadeira espacial Endeavour en 1992 para que os científicos puideses comprobar se a reprodución e o desenvolvemento podían ocorrer con normalidade en gravidade cero.
X. laevis é tamén notable polo seu uso no primeiro método ben documentado de proba de embarazo ao descubrirse que a urina das mulleres preñadas inducía a produción de ovocitos de X. laevis. Na urina das mulleres preñadas hai cantidades substanciais da hormona gonadotropina coriónica humana (HCG), e pode inxectarse HCG da que se dispón comercialmente en machos e femias de Xenopus para inducir o comportamento reprodutor destes anfibios en catividade en calquera época do ano.
Base de datos de organismo modelo para Xenopus
Xenbase é a base de datos de organismo modelo para Xenopus laevis e Xenopus tropicalis.
Como mascota
Nas tendas de mascota os X. laevis son con frecuencia confundidos con Hymenochirus, que soin moi similares. Porén poden distinguirse doadamente polas seguintes características:
Como praga
Este anfibio é un voraz predador e adáptase doadamente a moitos hábitats. Por esta razón, pode facilmente converterse nunha especie invasora daniña. Poden viaxar a curtas distancias ata outros corpos de auga, e documentáronse casos de que algúns poden sobrevivir a conxelacións suaves. Poden devastar as poboacións nativas de ras e outras criaturas ao comérenlles as súas crías.
Nos Estados Unidos descubríronse en 2003 poboacións de Xenopus laevis nunha lagoa de San Francisco, e a súa tenencia, transporte ou venda está prohibida en varios estados de EUA. En Europa existen colonias silvestres no sur de País de Gales.
X. laevis pode ser un importante vector epidemiolóxico e a fonte inicial do fungo Chytridiomycota Batrachochytrium dendrobatidis, o cal foi implicado no drástico declive das pobaoacións de anfibios en moitas partes do mundo ao causar quitridiomicose, que non afecta a X. laevis, o cal fai del un portador moi eficaz.
Fructuós Gelabert
Fructuós Gelabert i Badiella, nado en Vila de Gràcia o 15 de xaneiro de 1874 e finado en Barcelona o 27 de febreiro de 1955, foi un director, guionista, operador de cámara e produtor cinematográfico catalán. Foi, xunto a Segundo de Chomón, o pioneiro máis importante do cinema español e o primeiro que rodou filmes en Cataluña. Foi o director do que se considera o primeiro filme español con argumento, Riña en un café (1897). Ata ese momento só se filmaran fragmentos de tipo documental.
Traxectoria
Gelabert naceu na rúa Llibertat da Vila de Gràcia, naquel momento un municipio independente. O seu pai, Joan Gelabert, era un ebanista de orixe mallorquina, mentres que a súa nai, Llúcia Badiella, sufría un trauma psicolóxico por mor dun accidente e non podía ocuparse do seu fillo. En 1876, a familia trasladouse ao barrio de Sants, onde o pai abriu un obradoiro. Fructuós aprendeu o oficio do seu pai, mais tamén se interesou na fotografía e comezou a traballar cos irmáns Napoleón, que eran donos dun importante estudio de fotografía en Barcelona.
En 1895 asistiu á proxección do kinetoscopio, invento de Edison para representar imaxes en movemento, e dende entón afeccionouse ás lanternas máxicas e a todo tipo de instrumentos que servisen precisamente para presentar esas imaxes. O ano seguinte asistiu ás sesións do cinematógrafo Lumière no taller dos irmáns Napoleón e viu entre outros filmes L'Arroseur arrosé, co que decidiu que a súa futura ocupación sería o cinema.
En 1897, púxose en contacto co fotógrafo Santiago Biosca, con quen construíu unha réplica do invento francés e rodou os documentais Salida de los trabajadores de la fábrica "La España Industrial" e Salida del público de la iglesia parroquial de Santa María de Sants. Animado pola lembranza de L'Arroseur arrosé decidiu arriscarse a facer un filme de ficción, Riña en un café, que rodou integramente no patio anexo ao Casino de Sants, coa axuda dalgúns amigos e clientes do casino como actores e con Santiago Biosca como operador de cámara. Con todos eles e algúns dos irmáns Lumière realizou a que se considera a primeira estrea en Barcelona.
O ano seguinte realizou a primeira filme español con efectos especiais, Choque de dos trasatlánticos (1898), para o que empregou maquetas e barcos en miniatura. Nos anos seguintes dedicouse por completo ao cinema: rodou documentais como Visita de Doña Cristina y Don Alfonso XIII a Barcelona, en 1898, primeiro filme español distribuído por todo o mundo, e inventou dispositivos de proxección.
En 1905 rodou finalmente o seu primeiro grande éxito mundial, Los guapos de la Vaquería del Parque, comedia de quince minutos, pola que mesmo recibiu unha oferta para ir traballar aos Estados Unidos, que rexeitou. O éxito do filme permitiulle que en 1906 a empresa Diorama se convertese nunha produtora cinematográfica, rebautizada como Films Barcelona. En 1908 construíu os primeiros estudios cinematográficos de Barcelona, cunha inmensa galería de vidro xuntos os xardíns da leira Lluís Martí Codolar, exalcalde de Barcelona. En 1910 rodou a súa obra mestra, Guzmán el Bueno, coa principal dama do teatre catalán do momento, [[Margarida Xirgu].
En 1928 filmou o seu último filme, La puntaire. O filme foi un fracaso estrepitoso debido a que non se estreou ata os anos trinta, cando todos os filmes eran sonoros. Esta mala experiencia apartouno definitivament da rodaxe de filmes e coa axuda dos seus novos socios Arisó e Ruiz, dedicouse exclusivamente á reparación e invención de aparatos cinematográficos coa súa propia marca, Frugel, con poucos beneficios.
Despois da guerra civil, recuperou a idea de investigar as posibilidades do cinema en tres dimensións, mais sen apoio económico os seus traballos quedaron en nada. En 1950 faleceu a súa esposa, e viúvo, diabético e pobre, foi acollido polo seu fillo Josep.
En 1952, Joan Francesc de Lasa, daquela un director mozo admirador de Gelabert, conseguiu que o concello de Barcelona lle fixese unha modesta homenaxe no cinema Alexandra, ademais de pasarlle unha pequena cantidade de diñeiro que o axudase a sobrevivir algo mellor. Porén, Gelabert investiu os cartos en rodar unha nova versión de Riña en un café, que se perdera entre a aparente indiferenza do sector.
Albarellos
O topónimo Albarellos pode referirse a:
Fructuós Gelabert
Traxectoria
Faleceu no barrio de Sants de Barcelona, o 27 de febreiro de 1955, totalmente esquecido pola industria cinematográfica.
Provincia de Guantánamo
Ten unha área de 6.176 km² e posúe unha poboación de 508.576 habitantes (1996), dos cales 208.000 corresponden á capital. Ocupa o décimo lugar entre as provincias do país pola súa extensión e o undécimo pola súa poboación.
Os crimes da rúa Morgue
Os crimes na rúa Morgue é un relato de Edgar Allan Poe, publicado en 1841.
Está encadrado nos casos de Monsieur Dupin, considerados como os primeiros relatos de misterio da literatura. Desenvolve aquí os elementos típicos da novela de misterio: un investigador de dotes excepcionais e o relato das súas aventuras a través dun compañeiro de residencia. Dupin constitúe un paradigma, desenvolvido despois en Sherlock Holmes.
Neste caso, Dupin debe resolver a estraña morte de dúas mulleres, unha nai e a súa filla, aparecidas mortas no seu domicilio de París.
Guerras pírricas
miniatura|300px|Ruta de [[Pirro de Epiro durant a campaña no sur de Italia e Sicilia.]] As chamadas Guerras pírricas (280-275 a. C.) foron unha serie de batallas e alianzas políticas cambiantes que enfrontaron ós gregos (especificamente Epiro, Macedonia, e as cidades-estados da Magna Grecia), os romanos, os pobos itálicos (primordialmente os samnitas e os etruscos), e os cartaxineses.
As Guerras pírricas comezaron inicialmente como un conflito de pouca importancia entre Roma e a cidade de Tarento pola violación dun tratado marítimo cometida polos romanos. Tarento, con todo, prestara axuda ó gobernante grego Pirro, rei de Epiro, no seu conflito coa illa de Corfú, e solicitara axuda militar de Epiro. Pirro fixo honra á súa obrigación con Tarento, polo que se uniu á serie de conflitos que envolvían a esta cidade, Turios (así como outras cidades da Magna Grecia), os romanos, os samnitas e os etruscos. Para complicar a análise histórica do conflito, Pirro tamén se involucrou nos conflitos políticos internos de Sicilia, así como na loita que mantiña esta illa contra o dominio cartaxinés.
A participación de Pirro nos problemas rexionais de Sicilia reduciu a influencia cartaxinesa alí drasticamente. En Italia, as súas intervencións parecen ser moi ineficientes, aínda que tiveron implicacións a longo prazo. As Guerras pírricas demostraron á vez que os estados da Grecia continental se volveron incapaces de defender as colonias da Magna Grecia e que as lexións romanas eran quen de competir cos exércitos dos reinos helenísticos—os poderes mediterráneos dominantes da época. Isto abriu o camiño para o dominio romano sobre as cidades-estados da Magna Grecia e adiantou a consolidación do poder de Roma en toda Italia. A boa traxectoria romana en conflitos militares internacionais axudaría tamén na súa decisión de rivalidade con Cartago, o que terminou nas guerras púnicas.
Lingüisticamente, as Guerras pírricas son a orixe da expresión "vitoria pírrica", un termo para unha vitoria gañada con tal esforzo e sacrificio que non compensa a vantaxe obtida.
Tauromaquia
250px|miniatura|Touro nunha corrida A tauromaquia (do grego ταῦρος, touro, e μάχομαι, loitar) é a práctica de lidar touros, tanto a pé como dacabalo.
Historia e características
A súa expresión máis moderna e elaborada é a tourada ou corrida de touros, un espectáculo que naceu en España no século XII e que se practica tamén en Portugal, sur de Francia e en diversos países de Hispanoamérica, como México, Costa Rica, Colombia, Perú, Venezuela, Ecuador, Panamá e Bolivia. É tamén espectáculo de exhibición en China, Filipinas e Estados Unidos. As corridas de touros espertaron vivas polémicas desde os seus mesmos comezos entre partidarios e detractores.
En sentido amplo, a tauromaquia inclúe ademais todo o desenvolvemento previo ao espectáculo como tal, desde a cría do touro á confección da vestimenta dos participantes, ademais do deseño e publicación de carteis e outras manifestacións artísticas ou de carácter publicitario, que varían de acordo aos países e rexións onde a tauromaquia é tradicional.
miniatura|300px| Corridas de touros ao estilo español no mundo: {{Legend|#EB1C14|Corrida de touros legal.}} {{Legend|#00D007|Corrida de touros prohibida, que se practicaba tradicionalmente.}} Nota: Algúns concellos prohibiron as corridas de touros en países e rexións onde é legal. miniatura|300px|A tauromaquia nas provincias españolas no século XIX. miniatura|300px|center|A tauromaquia nas provincias españolas no 2012.
Praza de touros
250px|dereita|thumb|Exterior da [[praza de touros de Pontevedra, a única de Galicia]]
As prazas de touros son recintos pechados, xeralmente circulares e descubertos, onde se celebran as touradas. Os seus estilos arquitectónicos son diversos de acordo ao maior ou menor grao de antigüidade, aínda que na actualidade predominan as de estilo neomudéxar. Teñen a súa orixe na Europa antiga. Principalmente consiste nun anfiteatro pechado de forma aproximadamente circular con bancadas e servizos que rodean un espazo central onde se realiza o espectáculo taurino, chamado ruedo, un terreo de terra batida (arena) rodeado dunha ruela onde se preparan e refuxian os toureiros.
Arunachal Pradesh
Arunachal Pradesh é un dos 29 estados da India e é o máis setentrional do país. Arunachal Pradesh limita cos estados indios de Assam e Nagaland polo sur, e comparte fronteira internacional con Bután polo oeste, con Myanmar polo leste e está separado da China polo norte pola disputada liña McMahon. Itanagar é a capital do estado.
Unha gran parte do estado é reclamada pola República Popular da China, que se refiren a el como "Tíbet do sur". Unha gran parte do estado foi temporalmente ocupada polas forzas chinesas durante a guerra de 1962.
Roseau
Historia
A cidade de Roseau foi construída sobre un antigo asentamento caribe chamado Saïri. A pesar de que a illa foi descuberta por Cristovo Colón o 3 de novembro de 1493, os primeiros europeos en lograr colonizar a illa foron os franceses. No século XVII arribaron á zona leñadores franceses que rebautizaron o lugar co nome de Roseau debido ao gran número de canas que había nas beiras do río, tamén chamado Roseau. En francés, Roseau significa cana. A nova colonia logrou ter a súa propia igrexa en 1730, o que hoxe é a catedral católica. Os británicos tomaron pola forza a cidade en 1761.
En 1768 a capital de Dominica foi trasladada de Porstmouth a Roseau. O enxeñeiro británico encargado de levar a cabo o traslado e de converter a Roseau na nova capital, Nathaniel Minshall, deseñou a nova cidade tomando como centro da mesma a rúa High Street e a igrexa anglicana no que entón se chamaba Church Savannah, hoxe en día Newtown Savannah. A cidade estaba defendida polo corpo dos Old Roseau Boys School coa súa base na praia. Como última medida para romper co pasado francés cambiouse o nome da cidade polo de Charlotteville en honra da raíña Carlota. Con todo o nome de Roseau logrou sobrevivir ao cambiou e acabou impóñendose fronte ao novo, aínda que a cidade tamén se chamaba en ocasións Newtown (Cidade Nova).
No século XVIII, Roseau tan só abarcaba o que é agora o barrio do seu casco antigo, e a principios do século XXI, aproximadamente tan só unha sétima parte da poboación da cidade vive nel. Newtown e Potter's Ville, os antigos suburbios, foron creados entre finais do século XVIII e principios do século XIX. Outro suburbio, Goodwill, foi establecido nos anos 1950. Foi a partir desa década cando a cidade experimentou un maior crecemento urbanístico e demográfico coa chegada de habitantes das zonas rurais en busca de traballo.
Contracción de Lorentz
A contracción de Lorentz é, segundo a teoría da relatividade, a contracción do tamaño dun corpo a medida que a súa velocidade se achega a velocidades comparables coa da luz. Orixinalmente foi introducido por Hendrik Lorentz como unha forma de explicar a ausencia de resultados positivos no experimento de Michelson-Morley. Posteriormente foi deducido por Albert Einstein no contexto da relatividad especial. A contracción de Lorentz vén descrita pola seguinte expresión:
Fidalgo
Un fidalgo é alguén pertencente á fidalguía, o estamento máis baixo da nobreza na coroa de Castela e un grao superior á aristocracia no reino de Portugal.
Como topónimo pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Roseau
Historia
A cidade foi arrasada en 1979 polo furacán David, polo que tivo que ser reconstruída practicamente na súa totalidade. O barrio de Bath Estate foi creado a principios dos anos 1980. Desde entón, diversas novas barriadas - como Stock Farm, Castle Comfort e Wall House - foron construídos ao redor dos xa existentes. Algúns barrios máis antigos como Fond Cole e Canefield pertencen hoxe en día ao área semiurbana que está ao redor de Roseau.
Xeografía e localización
Roseau atópase na parroquia de San Xurxo (Saint George), Dominica está dividida en parroquias ou parish, organización herdada da colonización francesa, a máis poboada do país, e da que tamén é a capital. Localizada a, atópase na costa suroeste do país. A cidade está bañada polo mar Caribe, o que lle permite dispor dun importante porto, tanto para as transaccións comerciais como para a chegada de cruceiros turísticos. Está rodeada do mar Caribe e a elevación do Morne Bruce, desde deonde pódese ver unha vista panorámica da cidade, sendo unha das poucas zonas chairas da zona. Roseau está situada na desembocadura do río Roseau ou río da Raíña (Queen's), que cruza a cidade, sendo un dos ríos máis longos que cruzan as capitais dos estados caribeños.
Suburdios
a Cidade de Roseau ten 13 suburbios ou barrios:
Demografía
Evolución demográfica:
Economía
Roseau exporta produtos tropicais como limas, mollo de lima, aceites esenciais, froitas e verduras tropicais, laranxas, cacao, copra e especias. A cidade é o principal centro comercial e turístico do país. Nela atópanse situadas a maioría das principais empresas e axencias do país, sendo a sede de numerosas empresas de turismo, e do sector terciario en xeral. Tamén serve de base para a rodaxe de películas nos numerosos escenarios naturais cos que conta a illa.
A maioría das entidades bancarias presentes en Dominica teñen a súa sede ou oficina en Roseau. Así, en Roseau atópase a sede do Banco Nacional de Dominica ou NBD, National Bank of Dominica -primeiro banco de Dominica-. Na cidade tamén se atopan presentes o The Bank of Nova Scotia, o First Caribbean International Bank, o Royal Bank of Canada, o AID Bank (Dominica Agricultural Industrial Development Bank) e o Eastern Caribbean Central Bank Agency.
Arquitectura
miniatura|255px|dereita|Rúa de Roseau. O distrito central ou casco antigo (Central district) está repleto de numerosas casas de pequenas dimensións, e só uns poucos espazos verdes ábrense entre as edificacións. Mostra un estilo arquitectónico mestura de construcións modernas, sobre todo na zona do Bayfront, fronte ao porto, xunto con edificios de pouca altura de estilo colonial francés e británico, e de estilo crioulo, feitas de madeira e cos seus típicos balcóns e celosías.
Roseau está distribuída en pequenas cuadras de edificios, sendo o tamaño das cuadras batante menor comparado co doutra capitais veciñas como Kingstown ou Castries. A cidade foi construída cunha distribución cuadriculada.
Monumentos e atractivos turísticos
Roseau é o principal centro de turismo do país. A cidade ten praias de area negra de orixe volcánico como un dos seus maiores atractivos turísticos.
Contracción de Lorentz
A contracción de Lorentz tamén pode entenderse como o efecto da dilatación temporal e como o aumento da masa inercial dun corpo ou partícula.
Roseau
Monumentos e atractivos turísticos
Os edificios relixiosos máis representativos son o templo da igrexa anglicana de St. George's.
En canto a zonas verdes ou axardinadas destacan os Xardíns Botánicos e os xardíns da State House, sendo Roseau un caso excepcional neste sentido, xa que non é habitual que haxa espazos verdes deste tamaño en zonas tan céntricas nas outras capitais do Caribe.
Nas proximidades da cidade localízanse fontes termais. Outro dos seus atractivos turísticos é o mergullo con tubo na praia de Champagne Beach, onde se produce un burbulleo da auga nos fondos mariños.
A 8´9 km ao noroeste da cidade, no val do río Roseau, na vila de Trafalgar, atópase a paraxe das fervenzas coñecidas como Trafalgar Falls. Trátase do maior atractivo natural da illa. Ten dúas fervenzas, a maior dela duns 38 metros de altura, e a segunda, duns 23 metros.
Outro dos atractivos naturais, o Titou Gorge, tamén no val do Roseau, atópase a uns 9 quilómetros ao nordés de Roseau, en Laudat. Trátase unha piscina natural na base dunhas fervenzas e cuberta por vexetación.
Numerosos turistas acoden a Roseau en busca dun bo lugar para pescar ou onde contemplar cachalotes.
Xardíns Botánicos
Os Xardíns Botánicos, coñecidos popularmente como the Gardens, foron creados en 1891 polo goberno da Coroa británica cando Dominica aínda era parte do Imperio Británico co obxectivo de proporcionar sementes aos agricultores da illa. Este espazo semiaberto, é o único espazo deste tipo aberto aos cidadáns e visitantes da cidade, está situado no Morne Bruce e reúne unhas condicións climáticas favorables para o crecemento de plantas tropicais. En 1889 compraron a William Davies 40 acres duns terreos de plantacións de cana de azucre en Bath Estate, no Morne Bruce. O conservador dos xardíns, Henri Green empezou a plantación dos xardíns un ano máis tarde, en 1890. En 1982 fíxose cargo dos xardíns Joseph Jones. Nos xardíns pódense diferenciar dúas zonas. A primeira delas ten plantas ornamentais e a segunda serve para desenvolver plantas para a agricultura local. As distintas plantas dos xardíns eran traídas de todas partes do mundo, xa que este dependía do Xardín Botánico Real de Kew. Pódense ver exemplares do papagaio imperial, papagaio que só se atopa na illa. Unha das atraccións dos xardíns son os restos dun autobús que chocou cun enorme baobab, que quedou desa forma desde o paso do furacán David, furacán que no transcurso de oito horas destruíu a maior parte dos xardíns e das árbores máis antigas e de maior tamaño.
Entre 1960 e 1970, os xardíns tiñan un dos campos de crícket con mellor reputación de todo o Caribe. Os xardíns foron visitados pola raíña Isabel II de Inglaterra e o duque Felipe de Edimburgo en 1966 e 1985. Os xardíns son usados tamén para celebracións relixiosas, cabalgatas e desfiles e outros eventos culturais e de recreo.
Infraestruturas
miniatura|250px|esquerda|Foto aérea de Roseau na que pode verse o seu porto aberto. En Roseau atópanse os edificios do goberno do país, así como os consulados estranxeiros en Dominica. A cidade conta cos tres principais portos marítimos do país, que sriven para o comercio e transporte de mercancías, e para o amarre de cruceiros turísticos ou embarcacións de recreo. O situado en Woodbridge Bay atópase a uns 2 quilómetros ao norte da cidade, mentres que o Roseau Ferry Terminal e o Cruise Ship Berth atópanse no Bayfront, a pouca distancia do centro da cidade.
O Hospital de Roseau, o Princess Margaret, é un dos tres cos que conta o país, e conta cunha cámara hiperbárica de descompresión para posibles accidentes na práctica de submarinismo, deporte moi practicado polos turistas.
Transporte
A cidade ten numerosas empresas de alugueiro de vehículos e taxis, e cun servizo de autobuses e microbuses que conectan a cidade co resto da illa.
Celebracións e acontecementos
En Roseau celébranse varios festivais e festividades, algúns deles compartidos co resto do país, outros exclusivos da cidade. Entre eles destacan o Festival mundial de mísica crioula de Dominica (Dominica's World Creole Music Festival), celebrado anualmente no país. Dominica's World Creole Music Festival
As celebracións nacionais pola Independencia do país tamén se producen na capital. As celebracións duran catro semanas en outubro e novembro, e contan con varios días sinalados como Kwèyòl Day, Heritage Day, e National Day. Diferentes actividades como desfiles, música en vivo ou mercadillos nos Xardíns Botánicos ou noutros lugares serven para amenizar as celebracións.
Museos
O Museo da Dominica (Dominica Museum), situado na antiga oficina de correos e xunto ao Old Market, o antigo mercado de escravos, onde se mostra historia e a vida na illa desde o período colonial ata a actualidade, así como a historia xeolóxica da illa, e o Vitoria Memorial Museum, son as principais ofertas culturais da cidade.
Deportes
En Roseau celébranse os acontecementos deportivos máis importantes do país. Así, a selección de fútbol de Dominica disputa os seus partidos como local no estadio de Windsor Park, con capacidade para 6.000 espectadores. Un dos principais deportes, o crícket, conta cun terreo de xogo nos mesmos Xardíns Botánicos, sendo este un dos principais do país.
Educación
A Universidade das Indias Occidentais (The University of the West Indies) ten un centro en Roseau, o The Dominica University Centre.
Medios de comunicación
En Roseau atópanse a maior parte de medios de comunicación do país. A cidade ten varias publicacións periódicas e diarios, algúns en formato electrónico, como The Chronicle, The Dominican.net, Dominica News, News-Dominica.com, The Estafes (edición de Dominica), Wáshington Post: Dominica, D-Eco Magazine, Domnitjen Magazine e The Sun Newspaper. En Roseau atópanse as emisoras de radio Kairi FM, Q95FM ou DBS Radio.
Cathy Young
Traxectoria
Nada en Moscova, tiña 17 anos cando a súa familia emigrou ós Estados Unidos en 1980, converteuse nun cidadá naturalizada en 1987 como Catherine Alicia Young. Gradouse na Universidade de Rutgers en 1988. En Rutgers escribiu unha columna para o xornal estudantil diario Targum e traballou como escritora do estudante para The Detroit News. Tamén completou a súa autobiografía, publicada en 1989 e continúa a súa asociación con The Detroit News, onde foi columnista habitual dende 1993 até 2000 e traballou como xornalista independente para diversas publicacións como The New York Times, The Washington Post, The Philadelphia Inquirer, Newsday, The New Republic, The Wall Street Journal, The American Spectator, National Review, Salon.com, The Weekly Standard, e Reason. No seu segundo libro, publicado en 1999, criticou tanto o feminismo como o tradicionalismo dende o que describiu como un punto de vista proigualdade, unha filosofía que, segundo ela, pode ser chamado "feminismo ou algunha outra cousa".
Voo 629 de United Airlines
O voo 629 de United Airlines foi un Douglas DC-6B, con rexistro N37559 e bautizado como Mainliner Denver, que foi voado cunha bomba de dinamita situada na equipaxe facturada o día 1 de novembro de 1955. O estoupido ocorreu sobre Longmont, Colorado ao redor das 7:03 p.m. hora local, mentres o aparello estaba en ruta dende Denver, Colorado, cara Portland, Oregon, e Seattle, Washington. Os 39 pasaxeiros e 5 tripulantes a bordo morreron no estoupido e accidente.
Os investigadores determinaron que Jack Gilbert Graham foi o responsable de poñer a bomba para matar a súa nai como vinganza pola súa infancia e para cobrar un suculento seguro de vida. Tras 15 meses, Graham, que xa tiña un amplo historial criminal, foi xulgado, condenado e executado polo crime.
Infestación
Denomínase infestación á invasión dun organismo vivo por axentes parasitos externos ou internos.
Diferenza coa infección
A diferenxa fundamental co termno infección, é que este último aplícase exclusivamente a microorganismos que teñen como obxectivo a súa reprodución no organismo infectado, causando en moitas ocasións a morte do mesmo, mentres que o obxectivo dos parasitos é a súa supervivencia a costa do hóspede que parasitan.
Polo tanto, o termo infección debe restrinxirse á acción de bacterias, virus e outros microorganismos cuxa acción sexa a descrita anteriormente.
Clasificación
As infestacións pódense clasificar como internas ou endóxenas, ou externas ou esóxenas, segundo a situación do parasito no seu hóspede. A infestación externa ou a infestación ectoparasítica é unha enfermidade na que o parasito vive principalmente na superficie do corpo do seu hóspede, como exemplos, os ácaros, carrachas e piollos. Unha infestación interna ou infestación endoparasítica é unha afección na que o parasito habita principalmente no interior do corpo do seu hóspede e inclúe principalmente as infestacións causadas por vermes.
Vilarello, A Allonca, A Fonsagrada
Vilarello é un lugar da parroquia da Allonca, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2022 estaba deshabitado.
A lenda de Shenron, o Dragón Sagrado
A lenda de Shenron, o Dragón Sagrado (ドラゴンボール 神龍の伝説) é o primeiro filme da serie de anime Dragon Ball. Dirixido por Daisuke Nishio, foi estreado en 1986.
Sinopse
Primeiro filme animado de Dragon Ball que narra as circunstancias en que se coñecen os personaxes máis peculiares da serie (Son Goku, Bulma, Oolong, Yamcha, Puar e o Mestre Mutenroi entre outros) e de como se produce a primeira busca das 7 bólas do dragón para conseguir que Shenron cumpra un desexo.
Michael Beinhorn
Michael Beinhorn é un músico e produtor discográfico estadounidense. Durane os anos 80 comezou a súa carreira profesional como músico, tocando os teclados na banda Material de Bill Laswell. Tocou co músico de jazz Herbie Hancock, aparecendo no álbum Future Shock, que contiña o éxito "Rockit", coescrito por Beinhorn e que é considerado un dos temas seminais do hip hop.
Como produtor comezou a traballar tamén a principios dos 80, e produciu álbums de artistas como Red Hot Chili Peppers, Soundgarden, Hole, Marilyn Manson ou Ozzy Osbourne. No ano 1998 gañou un Grammy polo seu traballo no disco Celebrity Skin de Hole.
Arkia
Historia
En 1949 fúndase a cidade de Eilat, a cidade máis austral de Israel, seguidamente establécese Eilata Airlines para manter unha comunicación aérea directa coa zona central de Israel. A aeroliña foi propiedade de El Al e Histadrut (federación laboral de Israel), iniciando as súas operacións en 1950. Posteriormente pasou a denominarse Aviron, e finalmente Arkia Israel Airlines. No seu primeiro ano de servizo, transportou 13.485 pasaxeiros nos seus dous voos semanais, operados cunha aeronave Curtis Commando.
Durante a década de 1950 a aeroliña continuou o seu crecemento, renovando a súa frota a aeronaves de maior tamaño (DC-3), e pasando a operar dous voos diarios. Isto permitiulles alcanzar un tráfico superior a 70.000 pasaxeiros anuais. Na medida en que a cidade de Eilat continuou crecendo durante a década de 1960, tamén o fixo Arkia, introducindo a aeronave jet Herald na súa frota, e expandindo a súa presenza con novas rutas a Xerusalén, Sharm el-Sheij, e Santa Caterina. Unha subsidiaria, Kanaf Arkia Airline and Aviation Services foi fundada cando Arkia Israel Airlines adquiriu o 50% das accións de Kanaf Airlines and Aviation Services, e para fins da década de 1960 comezou a operar voos regulares a través de Israel, desde Rosh Pina no norte até Ofira, no sur da península do Sinaí.
En marzo de 1980, Kanaf Arkia Airline and Aviation Services adquiriu a totalidade das accións de Arkia Israel Airlines, fusionando ambas as compañías. A aeroliña continuou crecendo rapidamente durante a década de 1980, incursionando no mercado de voos chárter internacionais e no mantemento de aeronaves. A aeroliña é propiedade de Kanaf-Arkia Airlines (75%) e os seus empregados (25%).
En febreiro de 2007, o Ministerio de Turismo de Israel outorgou a Arkia Israel Airlines licenzas para voar a Lárnaca (ruta que recentemente El Al deixara de operar), en Chipre; e a Dublín, Irlanda.
Incidentes e accidentes
O 28 de novembro de 2002, aproximadamente 20 minutos antes de que estalase a bomba no Paradise Hotel de Mombasa (Kenya), un Boeing 757 de Arkia foi atacado con dous mísiles antiaéreos que non chegaron a impactar por pouco, logo de engalar do Aeroporto Internacional de Moi en Kenya. A aeronave puido aterrar sen problemas en Tel Aviv. miniatura|200x200px|ATR de Arkia no [[Aeropuerto de Eilat|Aeroporto de Eilat.]]
Frota
miniatura|Arkia [[ATR 72-500]] miniatura|Arkia [[Boeing 757|Boeing 757-300]] right|miniatura|Arkia [[Embraer 195]] A frota de Arkia Israel Airlines inclúe as seguintes aeronaves (agosto de 2017):
Silver Linings Playbook
Silver Linings Playbook é un filme estadounidense escrito e dirixido por David O. Russell que foi estreado no 2012. O filme é unha adaptación da novela The Silver Linings Playbook de Matthew Quick. Está protagonizado por Bradley Cooper e Jennifer Lawrence, xunto con Robert De Niro, Jacki Weaver, Chris Tucker, Anupam Kher e Julia Stiles nos papeis de elenco.