cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gavutu
Xunto coa veciña illa de Tanambogo, desempeñou un papel importante na campaña de Guadalcanal durante a segunda guerra mundial. En 1942, os xaponeses trataron de establecer unha base aérea na illa. Entre o 7 e o 9 de agosto de 1942 na Batalla de Tulagi e Gavutu-Tanambogo, os elementos do 2º Rexemento dos Marines dos Estados Unidos asaltaron e ocuparon a illa.
Galería de imaxes da Laracha
Galería de imaxes do concello da Laracha na provincia da Coruña.
Cistationina
A cistationina  é un aminoácido intermediario na ruta de síntese de cisteína. Ten dous grupos carboxilo e dous grupos amino, xa que se orixina pola fusión de dous aminoácidos, que quedan unidos por un átomo de xofre formando un tioéter asimétrico.
Xérase a partir da homocisteína e serina pola acción do encima cistationina beta sintase, que necesita fosfato de piridoxal como cofactor.
Homocisteína + serina → cistationina + H2O
É clivada (cortada) pola cistationina gamma-liase, orixinando cisteína e α-cetobutirato. Esta reacción é dependente do fosfato de piridoxal e nela a cistationina perde un dos seus grupos amino (por iso se forma o cetoácido, sen o grupo amino).
Un exceso de cistationina na urina denomínase cistationinuria, que se debe a unha deficiencia de cistationina gamma-liase.
miniatura|esquerda|150px|Metabolismo da cisteína. A primeira reacción é catalizada pola [[cistationina beta sintase e a segunda pola cistationina gamma-liase.]]
Bill Hicks
William Melvin Hicks (16 de decembro de 1961 - 26 de febreiro de 1994) foi un cómico, monologuista, crítico social e músico estadounidense. O seu material, que abarca unha ampla gama de temas sociais como a relixión, a política e a filosofía, foi controvertido e a miúdo cargado de comedia escura.
Aos 16 anos, mentres aínda estaba no instituto, Hicks comezou a actuar no Comedy Workshop en Houston, Texas. Durante os anos 80 xirou extensamente polos Estados Unidos e realizou varias aparicións de alto perfil na televisión, aínda que foi no Reino Unido onde amasou unha significativa base de seguidores, enchendo grandes locais durante a súa xira de 1991. Hicks tamén acadou algún recoñecemento como guitarrista e compositor.
Hicks morreu de cáncro de páncreas aos 32 anos de idade. Nos anos posteriores á súa morte o seu traballo gañou unha significativa aclamación en círculos creativos (particularmente tras unha serie de edicións de álbums póstumos) e desenvolveu un considerable seguimento de culto. En 2007 foi posto no número 6 da lista dos "100 mellores monologuistas" da canle británica Channel 4, e chegou ao número 4 na actualización da lista en 2010. En 2017 a revista Rolling Stone púxoo no número 13 na súa lista dos "50 mellores monologuistas de todos os tempos".
Primeiros anos
Moi cedo, Hicks comezou a burlarse das crenzas relixiosas da súa familia, membros da Convención Baptista do Sur. Bromeaba no Houston Post en 1987, "Éramos baptistas de Yuppie. Preocupábannos cousas como, 'Se raias o Subaru do teu veciño, debes deixar unha nota?'" A biógrafa Cynthia True describiu unha típica discusión co seu pai:
Porén, Hicks non rexectou a propia ideoloxía espiritual, e durante toda a súa vida buscou varios métodos alternativos de experimentala. Kevin Slade, irmán máis vello de Dwight, introducíuno na Meditación Trascendental e noutras formas de espiritualidade. Durante unha fin de semana de Acción de Grazas, Kevin levou a Hicks e a Dwight a un curso de Meditación Trascendental en Galveston, Texas. Preocupados sobre o seu comportamento rebelde, os seus pais levárono a un psicanalista cos 17 anos. Segundo Hicks, o analista levouno a un lado tras a primeira sesión de grupo e díxolle, "Podes continuar vindo se queres, pero son eles, non ti".
Inicios
Hicks estivo asociado ao grupo de cómicos Texas Outlaw Comics desenvolvido no Comedy Workshop en Houston na década dos 80.
California e Nova York
En xaneiro de 1986 Hicks usaba drogas recreativas e os seus recursos financeiros disminuíran. Porén, a súa carreira conseguiu outro ascenso en 1987, cando apareceu no Young Comedians Special de Rodney Dangerfield. Ese mesmo ano mudouse á cidade de Nova York, e durante os cinco anos seguintes actuou unhas 300 veces por ano. No álbum Relentless bromea de que deixou de usar drogas porque "unha vez que te levan a bordo de un OVNI é bastante difícil superar iso", aínda que nas súas actuacións continuou eloxiando con entusiasmo as virtudes do LSD, a marihuana e os cogomelos alucinóxenos.
Finalmente caeu no tabaquismo, un tema que figuraría nas súas actuacións a partir de entón. A súa adición á nicotina, o amor a fumar, e os intentos ocasionais de deixalo convertéronse nun tema recorrente nos seus últimos anos.
En 1988 Hicks asinou co seu primeiro representante de negocios profesional, Jack Mondrus.
No tema "Modern Bummer" do seu álbum de 1990 Dangerous, Hicks di que deixou de beber alcohol en 1988.
Fama
En 1990 Hicks lanzou o seu primeiro álbum, Dangerous, con actuación do especial One Night Stand de HBO, e do festival Just for Laughs de Montreal. Tamén formou parte dun grupo de monologuistas estadounidenses que actuaron no mes de novembro no West End de Londres. Hicks tivo un grande éxito no Reino Unido e Irlanda, e continuou xirando por estes países durante 1991. Ese ano regresou a Just for Laughs e filmou o seu segundo vídeo, Relentless.
Hicks realizou un breve desvío cara a gravación musical co álbum Marble Head Johnson en 1992, colaborando co seu amigo do instituto en Houston Kevin Booth e co batería de Austin, Texas, Pat Brown. Durante ese mesmo ano xirou polo Reino Unido, onde gravou o vídeo Revelations para Channel 4. Pechou o espectáculo coa súa filosofía de vida que ao pouco tempo se faría famosa, "É só un paseo". Nesa xira tamén gravou o seu espectáculo editado nun dobre CD titulado Salvation. Hicks foi votado "Hot Standup Comic" pola revista Rolling Stone en 1993. Bill mudouse á cidade dos Ánxeles no ano 1992.
Hicks e Tool
A banda de metal progresivo Tool invitou a Hicks a abrir varios dos seus concertos nas súas aparicións no festival Lollapalooza de 1993, onde Hicks unha vez pediu á audiencia que buscasen unhas lentes de contacto que perdera. Milleiros de persoas obedeceron.
Os membros de Tool sentían que eles e Hicks "estaban resoando conceptos similares". Pretendendo sensibilizar sobre o material e as ideas de Hicks, Tool dedicou o seu álbum Ænima (1996) a Hicks. Tanto a envoltura lenticular da embalaxe de Ænima como o estribillo da canción "Ænema" fan referencia a un sketch do álbum de Hicks Arizona Bay, na cal se contempla a idea dos Ánxeles caendo no océano Pacífico. A derradeira canción de Ænima, "Third Eye", contén dos álbums de Hicks Dangerous e Relentless.
Unha versión alternativa da arte de Ænima amosa un debuxo de Bill Hicks, chamándoo "Another Dead Hero" (outro heroe morto), e hai mencións a Hicks tanto no libreto como no disco.
Censura e repercusión
En 1984 Hicks foi invitado a aparecer no programa Late Night with David Letterman por vez primeira. Tiña unha broma que usaba con frecuencia en clubs de comedia sobre como causou un grave accidente que deixou a un compañeiro de clase nunha cadeira de rodas. A NBC tiña unha política pola que non se podía emitir bromas sobre discapacitados no programa, facendo moi difícil realizar o seu monólogo sen mencionar palabras como "cadeira de rodas".
O 1 de outubro de 1993 Hicks tiña programada unha aparición no Late Show with David Letterman na CBS, a onde Letterman se mudara pouco antes. Era a súa décimo segunda aparición nun talk show nocturno de Letterman, pero toda a súa actuación foi eliminada da emisión: ata ese momento a única ocasión na que se cortou toda o monólogo dun cómico despois de gravar. Segundo Hicks a súa actuaión foi eliminada porque os produtores de Letterman crían que o material, que incluía bromas sobre a relixión e o movemento antiabortista, non era axeitado para emitir. O produtor Robert Morton culpou inicialmente á CBS, que negou a súa responsabilidade; posteriormente Morton admitiu que fora a súa decisión. Aínda que despois Letterman expresou o seu pesar sobre como se actuara con Hicks, este non regresaría novamente ao programa. Hicks estaba someténdose a quimioterapia no momento da súa derradeiroa aparición no Late Show, algo que descoñecía Letterman e a meirande parte da xente fóra da súa familia, e morreu menos de catro meses despois.
Letterman finalmente emitiu na súa totalidade o monólogo censurado o 30 de xaneiro de 2009. A nai de Hicks, Mary, estivo presente no estudio e apareceu no programa como invitada. Letterman responsabilizouse da decisión orixinal de quitar a actuación de Hicks do programa de 1993. "Di máis sobre min que sobre Bill", dixo despois de emitir a actuación, "porque non hai absolutamente nada malo con iso".
Inditex
Industria de Diseño Textil, S.A. (Inditex) é unha multinacional da industria téxtil de orixe galega. É o primeiro grupo europeo de confección de roupa por diante da sueca H&M, a xaponesa Uniqlo e a estadounidense Gap, sendo a terceira empresa do sector a nivel mundial tras Nike (34.350 millóns de dólares) e LVMH (42.636 millóns de euros; Louis Vuitton, Moët Hennessy). Ten a súa sede central no Polígono de Sabón en Arteixo, provincia da Coruña. Está composto por case un cento de compañías de deseño, fabricación e distribución téxtil. Amancio Ortega, o home máis rico de España (e de Europa) é o fundador e o accionista maioritario. A súa presidenta actual é Marta Ortega.
Inditex a 31 de xaneiro de 2018 ten 7.475 tendas en todo o mundo e posúe as marcas Massimo Dutti, Bershka, Oysho, Pull and Bear, Stradivarius, Zara, Tempe e Uterqüe, e tamén a marca de baixo custo Lefties. En marzo de 2015 Inditex acadou un valor en bolsa de 89.761 millóns de euros, sendo a segunda empresa do IBEX-35, despois do Banco Santander, en valoración.
A maioría da produción atópase en países con man de obra barata como Marrocos, China e Turquía, malia que boa parte da produción continúa en España e Portugal, en particular a da marca Zara. Ademais, Inditex ten unha fábrica de deseño e produción de calzado na vila de Elx.
Historia
miniatura|esquerda|Primeira tenda de Zara, [[A Coruña.]] miniatura|150px|Bata deseño de GOA. En 1963 Amancio Ortega, Rosalía Mera, Antonio e Josefina Pepita (irmáns de Amancio), Primitiva Renedo (muller de Antonio) e Miguel Jove (marido de Pepita) xunto con José Antonio Caramelo (quen máis tarde fundaría Caramelo) traballan en La Maja e marchan para fundar unha empresa dedicada á fabricación de pezas de roupa de vestir na rúa Noia da Coruña. En 1971 fundan Goa (as iniciais dos irmáns Amancio e Antonio Ortega Gaona ao revés) no Polígono da Moura na Grela. En 1974 Amancio Ortega merca a terceira parte do polígono de Sabón que estaba a construír a Deputación da Coruña en Arteixo. Non foi porén ata 1975 cando abriu a primeira tenda baixo a denominación Zara na rúa Juan Flórez da Coruña. Durante os dez anos seguintes, a cadea estendeuse rapidamente por toda España e en 1985 creouse INDITEX como cabeceira do grupo de empresas, que medrou progresivamente ata contar con varios centros de fabricación, que distribuían os seus produtos a distintos países europeos, abrindo tendas no Porto (1988), Nova York (1989) e París (1990).
No ano 1991 o grupo expandiuse coa creación da cadea de tendas Pull and Bear e a adquisición do 65% da cadea Massimo Dutti, merca que se completou en 1995. Tamén se creou Kiddy's Class, unha cadea de tendas de roupa para nenos. Bershka abriu as súas portas en 1998 e ao ano seguinte mercou Stradivarius.
O 2001 converteuse nun ano importante para o grupo, coa apertura de Oysho e a saída a bolsa do grupo o 23 de maio por un valor total dun billón de pesetas. Dous meses despois o grupo xa formaba parte do selecto IBEX 35. A expansión do grupo seguiu ata hoxe en día.
En 2002 crea a marca Often que sae ao mercado en 2003. En 2006 a marca pecha tendo entón 40 establecementos, 36 en España e catro en Portugal. Trinta desas tendas foron vendidas ao empresario catalán Julián Imaz coas que creou Friday's Project. En 2010, xa coa marca Often pechada, o Tribunal Xeral da Unión Europea rexeitou a petición de Inditex para rexistrar a marca para reloxos e complementos por posible confusión coa marca española de reloxos Olten.
En 2011-12 a marca Oysho chegou a un acordo de deseño e colaboración con Adidas.
Subsidiarias
Dende a creación da empresa foise ampliando o número de marcas coas que vende. Algunhas son de creación propia e outras foron mercadas.
Beneficios
O grupo Inditex facturou no ano 2005 uns 6.741 millóns de euros, un 25% máis que o ano anterior, converténdose así no primeiro grupo téxtil europeo (superando por primeira vez á empresa sueca H&M) e segundo do mundo detrás da empresa norteamericana Gap. O beneficio neto do grupo acadou os 803 millóns de euros nese ano. En 2006 o beneficio do grupo situouse nos 1.002 millóns de euros, cun volume de negocio de 8.196 millóns de euros.
Ademais, o grupo integra tamén diversas empresas como Zara Logística ou Tempe, de produción de calzado e a construtora GOA Invest. A roupa que non se vende despois de facer o ciclo por tódolos mercados onde está Inditex remata en mercados como o de África, fóra dos círculos nos que se moven as empresas de Inditex.
Política ambiental
En 2007 o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) confirmou a multa de 60.101 euros imposta a Inditex pola Xunta por ter instalado un xerador eólico sen autorización nas súas instalacións de Sabón.
Entre 2007 e 2010 Inditex iniciou un proxecto de aforro enerxético e produción eléctrica construíndo unha planta de coxeración de 5.000 kW, unha instalación termo solar de 1.500 m2 e un aeroxerador de 850 kW. Entre todos producen máis da metade da enerxía consumida nas instalacións de Sabón. Nos centros loxísticos de Meco, Tordera, Zaragoza, Elche e León fixéronse instalacións fotovoltaicas. O proxecto global inclúe a redución da enerxía consumida polas tendas, redución da produción de residuos e deseños ecoeficientes.
Produción
A roupa e complementos que vende Inditex provén principalmente de empresas alleas ao grupo aínda que os deseños e estilos son propios de cada marca xa que contan con xestión independente e organización propia na toma de decisións. O grupo comercializa 1177 millóns de pezas de ropa ao ano. Zara é a única marca que ten produción propia, aproximadamente a terceira parte dos seus artigos son feitos en fábricas de Inditex ou rematados alí. O calzado é deseñado e xestionado pola filial Tempe de Alacant para tódalas marcas do grupo. Os artigos de punto son fabricados por Indipunt en Narón, outra filial do grupo.
Centros loxísticos
miniatura|180px|Muíño de vento na Avda. Amancio Ortega de Sabón.
Polémicas
miniatura|esquerda|Protesta contra Inditex en Santiago de Compostela. A empresa foi denunciada en máis dunha ocasión pola utilización de man de obra infantil, así como polas duras condicións laborais, próximas á escravitude en países do terceiro mundo ou en vías de desenvolvemento.
En 2006 o diario portugués Expresso fixo públicas fotografías en Felgueiras de nenos de 11 a 14 anos cosendo zapatos para Zara. Inditex comprometeuse a investigar o caso e declarou que no último ano ata 400 empresas deixaron de traballar para eles por diversos incumprimentos: traballo infantil, liberdade de asociación, saúde, seguridade ou impacto ambiental.
Inditex prescindiu de Javier Chércoles Blázquez, Director do Departamento de Responsabilidade Corporativa, por diferenzas con Pablo Isla tras unha inspección en 2008 a unha empresa que traballou para Zara en Bangladesh acusada de abusos verbais, físicos e reducións de salarios. Chércoles redactou o Código Ético Interno de Zara, e Inditex aprobou o acordo de prevención após o colapso do Rana Plaza en Dacca.
En 2011 AHA, unha contrata de Zara no Brasil, foi inspeccionada por un equipo de inspectores de traballo e axentes da policía. Liberaron a 15 traballadores a maioría bolivianos e peruanos que eran explotados en condicións de escravitude en São Paulo en xeiras de 16 horas diarias por un soldo miserable, algúns deles eran menores de catorce anos.
En 2018 o goberno chinés acusou a Zara de ter atentado contra a súa soberanía ao identificar a Taiwán como un país independente. Inditex creou unha categoría individual para o Tíbet, Hong Kong, Macau e Taiwán como mercados, e non como países.
A empresa foi acusada de plaxio, e condenada en repetidas ocasións.
A CIG ten denunciado reiteradamente á construtora GOA Invest polas condicións laborais das empresas que fan as tendas de Inditex.
O Candedo, O Castro, Dozón
O Candedo é un lugar da parroquia do Castro, no concello pontevedrés de Dozón, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 20 habitantes (10 homes e 10 mulleres), 2 menos ca no ano 2000.
Tara, Ribasieira, Porto do Son
Tara é un lugar da parroquia de Ribasieira no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 2 habitantes (2 homes).
Síndrome do Emperador
A síndrome do emperador, síndrome do neno tirano ou síndrome do neno rei é un trastorno de conduta que afecta aos nenos. Principalmente iniciase no fogar, cando o neno comeza por desafiar ao pai e á nai, e máis adiante faino con calquera persoa. Este trastorno caracterízase polo sentimento de autoridade que pode chegar a ter un menor de idade cara aos demais; polo regular isto prodúccese por terlle dados privilexios desmesurados ao neno ou nena que a padece, dándolle todo o que quere sen ningún tipo de condición; deste xeito, cando non obtén o que quere, tende a enfados extremos que poden terminar en agresións verbais e físicas xunto con fumes de autoridade.
Asíntota
miniatura|[[gráfica dunha función|Gráfica de dúas hipérboles e as súas asíntotas no plano cartesiano.]] miniatura|Tratado sobre cónicas, s. XVIII En matemáticas, chámase asíntota da gráfica dunha función, a unha recta á que se aproxima continuamente a gráfica desa función, é dicir, que a distancia entre as dúas tende a cero a a medida que se estenden indefinidamente.
Historia
A palabra asíntota deriva do grego: ἀσύμπτωτος asýmptōtos, «aquilo que non cae»; onde a- posúe un valor privativo (= non), mentres que sym-ptōtos indica aquilo que «cae» ou «cae xunto (a algo)». Adoita darse a definición de asíntota como curvas que «non se encontran nunca». Esta interpretación intuitiva foi plasmada por Apolonio de Perga no seu coñecido tratado Sobre as seccións cónicas, para referirse a unha recta que non interseca unha rama dunha hipérbole.
En xeometría, o comportamento asintótico refírese a unha eventual propiedade entre curvas, e máis precisamente, entre funcións ou partes de funcións: segmentos de recta, ramas de hipérbole ou de parábola etc. É neste sentido en que se fala de «recta asintótica» como tanxente ao infinito dunha rama parabólica, ou ben de curvas asintóticas.
O seu estudo máis profundo desborda o campo de aplicación da xeometría elemental e o trazado de curvas planas; co desenvolvemento da álxebra e do cálculo infinitesimal, as nocións intuitivas «tende a infinito» e «tende a cero» formalízanse co concepto de límite matemático, e con iso tamén o cálculo de asíntotas.
Gráfica de asíntotas
As asíntotas axudan á representación de curvas, proporcionan un soporte estrutural e indican o seu comportamento a longo prazo. En tanto que liñas rectas, a ecuación dunha asíntota é simplemente a dunha recta, e a súa expresión analítica dependerá da elección do sistema de referencia (y = m•x + b en coordenadas cartesianas).
Se ben adoitan representarse nun mesmo sistema de coordenadas, as asíntotas non forman parte da expresión analítica da función, polo que -en numerosos exemplos- non están incluídas explicitamente dentro da gráfica, ou ben indícanse cunha liña punteada.
En moitos casos, as asíntotas coinciden cos eixes de coordenadas, é dicir que as súas ecuacións en coordenadas cartesianas serán: x = 0, y = 0.
Distínguense tres tipos:
right|150px|miniatura|Comportamento asintótico entre unha curva e unha recta.
Determinación analítica de asíntotas
En análise, cálculo e xeometría analítica, o comportamento de funcións non triviais nas proximidades de puntos de «indefinición» (tales como a división por cero ou as formas indeterminadas) proporciona información valiosa sobre a súa gráfica, e neste contexto as asíntotas xorden naturalmente como «solucións» (ou direccións) nestes puntos. Neste sentido, unha función pode ter unha «asíntota pola dereita» pero non pola esquerda (ou viceversa); ou ben unha recta pode intersecar unha curva nun número finito (ou infinito) de puntos, e presentar aínda así un comportamento asintótico.
Cálculo de asíntotas por medio de límites
Chámase asíntota vertical dunha rama dunha curva y = f(x), á recta paralela ao eixe ''e que fai que a rama desa función tenda a infinito. Se existe algún destes dous límites: a recta x = a denomínase asíntota vertical.
Exemplos: logaritmo neperiano, tanxente
Chámase asíntota horizontal dunha rama dunha curva y = f(x) á recta paralela ao eixe x que fai que a rama desa función tenda a infinito. Se existe o límite: a recta y = a é unha asíntota horizontal.
Exemplos: función exponencial, tanxente hiperbólica
A recta de ecuación y = mx + b (m ≠ 0) será unha asíntota oblicua se: .
Os valores de m e de b calcúlanse coas fórmulas: .
Asíntotas de funcións racionais
Na representación gráfica dunha función racional ten un papel esencial, cando existen, as asíntotas. Se ben é posible aplicar o método por límites descrito anteriormente, no caso de funcións racionais, adoitan empregarse técnicas algorítmicas que non precisan da análise matemática.
Unha función racional pode ter máis dunha asíntota vertical, pero só unha que sexa horizontal ou oblicua (é dicir que se ten asíntota horizontal entón non pode ter asíntota oblicua, e viceversa).
Poesía perdida
Poesía perdida (1993, Edicións do Castro) é un libro póstumo de Ricardo Carballo Calero no que se recollen os seus poemas en lingua castelá, en edición de Claudio Rodríguez Fer.
Asíntota
Asíntotas de funcións racionais
Para maior claridade, sexa:
Poesía perdida
Características
A Introdución é de Claudio Rodríguez Fer e está escrita en galego. Os poemas de Carballo Calero están en castelán.
Asíntota
Asíntotas de funcións racionais
As asíntotas verticais danse nos valores que anulan o denominador pero non o numerador. Se hai unha raíz común, compárase a multiplicidade das raíces.
Poesía perdida
Características
Carballo Calero publicou en vida dous libros de poesía en castelán Trinitarias (1928) e La soledad confusa (1931). Non reeditou estes libros nin publicou máis libros poéticos en castelán pero deixounos todos perfectamente reagrupados, organizados e datados en cinco volumes: Versos para olvidar, Versos para romper, Romancero de apócrifos y canónicos, Teoría de Eva e Avena loca. Son máis de trescentos poemas que van de 1925 a 1947.
Claudio Rodríguez Fer sinala que a poesía de Carballo Calero foi editorialmente monolingüe desde 1934 (O silenzo axionllado), todos os seus libros de versos están en galego. Este monolingüismo “ilustra o seu compromiso co idioma de Galcia, que tantas veces defendeu política, cultural e cientificamente, do mesmo xeito que o seu bilingüismo creativo evidencia a súa autenticidade á hora de escribir. O castelán foi a súa lingua materna e formativa, así como a íntima en moitas das súas relacións, fenómeno que, unido a circunstancias biográficas, motivou que o cultivase tamén literariamente con xenerosidade”.
Asíntota
Recta asintótica
Unha curva polar terá unha dirección asintótica cando, para \theta_0\ dado,
Poesía perdida
Versos para olvidar
Son sesenta poemas escritos entre 1925 e 1930, entre os quince e os vinte anos da vida do autor. Por iso xa no Prólogo de Trinitarias Nicolás García Pereira falaba de poemas xuvenís, máis sentidos ca pensados.
Asíntota
Recta asintótica
A curva ten entón unha recta asintótica se existe un real λ tal que e achégase á recta de ecuación
Poesía perdida
Versos para olvidar
Trinta e catro deses poemas xa foran publicados no libro Trinitarias, aquí aparecen corrixidos e aumentados con vinte e seis poemas máis.
Asíntota
Círculo asintótico
Unha curva polar terá un círculo asintótico se existe un \rho_0\ dado, tal que
Poesía perdida
Versos para olvidar
Claudio Rodríguez Fer destaca un soneto que anticipa as tres dimensións na vida e na obra de Carballo Calero: a transcendente (centrada no filosófico e no relixioso), a erótica (centrada na muller) e a cultural (centrada no mítico, no histórico e no artístico):
Asíntota
Círculo asintótico
A curva enrólase sobre o círculo de ecuación se na veciñanza de θ  entón a curva enrólase ao interior do círculo asintótico; inversamente, se, entón enrólase ao exterior.
Calder Memorial Trophy
Para o premio ao campión da American Hockey League vexa Calder Cup
Asíntota
Exemplos
As máis variadas funcións posúen comportamento asintótico: dende a simple gráfica dunha curva plana en dúas dimensións, ata superficies tridimensionais máis complexas; tanto en funcións alxébricas (polinómicas, racionais) como transcendentes (trigonométricas, logarítmicas, exponenciais), xa sexa en coordenadas cartesianas, polares etc.
Poesía perdida
Versos para olvidar
Nestes poemas da época da adolescencia resultan evidentes as pegadas do Romantismo e do Modernismo. Sinala Claudio Rodríguez Fer que o rexeitamento da existencia, o sentimento de soidade, a atracción do irracional e misterioso, a tendencia á melancolía, a ambientación crepuscular e nocturna, a estima pola soño, a frustración amorosa e a atracción erótica son elementos tan románticos coma modernistas.
Calder Memorial Trophy
miniatura|O Calder Memorial Trophy. O Calder Memorial Trophy é un trofeo anual outorgado "ao xogador seleccionado como o máis competente no seu primeiro ano de competición na National Hockey League". Servindo como premio ao Novato do Ano na NHL, esta versión do trofeo entrégase dende a súa creación na tempada 1936-1937 da NHL. A votación lévase a cabo por membros da Professional Hockey Writers' Association ao final da liga regular para determinar o gañador.
Asíntota
Exemplos
As asíntotas actúan como curvas guía para graficar outras curvas, ou funcións.
Calder Memorial Trophy
Historía
miniatura|esquerda|O presidente da NHL [[Red Dutton presenta o Calder Memorial Trophy a Gus Bodnar en 1944.]] O trofeo recibe o seu nome en honor a Frank Calder, o antigo Presidente da National Hockey League (NHL) dende a súa creación en 1917 ata a súa morte en 1943. Aínda que o premio de Rookie of the Year (Novato do Ano) é entregado dende a tempada 1932-33, o Calder Trophy foi presentado por primeira vez ao final da tempada 1936-37. Despois da morte de Calder en 1943, o trofeo foi renomeado como Calder Memorial Trophy.
Poesía perdida
Versos para olvidar
Formalmente semellan modernistas a riqueza léxica, o rexistro cultista, a variedade métrica e a busca da sensorialidade, da plasticidade e da musicalidade.
Asíntota
Superficies e estruturas
400px|right|miniatura|En tanto que soportes rectos, as liñas asintóticas proporcionan estabilidade, como se aprecia nas [[estrutura hiperboloide|estruturas hiperboloides.]]
Calder Memorial Trophy
Historía
En 1990, Sergei Makarov, dos Calgary Flames, converteuse no xogador máis vello, con 31 anos, en gañar o Calder, malia ter xogado para o equipo "non oficialmente" profesional do HC CSKA Moscova (o equipo do "Exército Vermello") na Unión Soviética. Logo desta tempada, as condicións para conceder o Calder foron modificadas para que só puideran ser elixidos xogadores menores de 26 anos o 15 de setembro na súa tempada como rookies.
Poesía perdida
Versos para romper
Ademais deste romance hai outros entroncados coa liña neopopularista do grupo do 27 e moitos son de ambientación andaluza, seguramente escritos na fronte durante a guerra ou despois na cadea andaluza. Mesmo algúns teñen elementos mouriscos, axitanados e andalucistas.
Christopher Tolkien
Christopher John Reuel Tolkien, nado en Leeds, Inglaterra, o 21 de novembro de 1924 e finado en Draguignan o 15 ou 16 de xaneiro de 2020, foi mellor coñecido como o fillo do escritor John Ronald Reuel Tolkien, do que era o segundo fillo máis vello, e mais como o editor da maior parte do traballo do seu pai, publicado de maneira póstuma.
Calder Memorial Trophy
Historía
O premio ten sido gañado a maioría das veces por rookies dos Toronto Maple Leafs, que o gañaron en nove ocasións.
Poesía perdida
Romancero de apócrifos y canónicos
Son trinta e cinco romances de asunto bíblico, apócrifo ou canónico escritos entre 1930 e 1943. Adán y Lilith, Satán y Miguel, Caín y Abel, Jog, Agar, Isaac, Dina y Sijem, Salija y José, Sansón, Ruth y Booz, Davi y Absalón, Judith y Olofernes, Salomé, Marta y María, Judas... son algúns dos protagonistas dos romances.
Christopher Tolkien
Os Tolkien: pai e fillo
Tolkien pai escribiu moitísimo material vinculado á mitoloxía da Terra Media, que non foi publicado mentres vivía; aínda que orixinalmente a súa intención era publicar O Silmarillion xunto con O Señor dos Aneis, e xa había partes moi desenvolvedas, morreu en 1973 deixando o proxecto inconcluso.
Calder Memorial Trophy
Historía
A votación é realizada ao final da liga regular por membros da Professional Hockey Writers Association, e cada votante individual clasifica aos seus cinco mellores xogadores segundo un sistema que outorga 10–7–5–3–1 puntos. Finalmente nomínanse tres finalistas e o trofeo é entregado durante a cerimonia dos NHL Awards logo da finalización dos play-offs.
Poesía perdida
Romancero de apócrifos y canónicos
Romance de Dina y Sijem:
Christopher Tolkien
Os Tolkien: pai e fillo
Christopher foi sempre parte da audiencia crítica da fición do seu pai, primeiro como neno, escoitando as historias de Bilbo Bulseiro, e logo como un adolescente e novo adulto, retroalimentando o seu pai en O Señor dos Aneis durante os últimos anos da súa xestación, e incluso participando nos debates literarios dos Inklings. O propio Christopher asignouse a tarefa de interpretar os, a miúdo, confusos mapas da Terra Media, co fin de xerar as versións mostradas nos libros. Christopher redebuxou o mapa principal a finais dos 70, para aclarar as letras e corrixir algúns erros e omisións.
Calder Memorial Trophy
Gañadores
dereita|170px|miniatura|[[Eric Vail, gañador en 1975.]] dereita|170px|miniatura|[[Mario Lemieux, gañador en 1985.]] dereita|170px|miniatura|[[Luc Robitaille, gañador en 1987.]] dereita|170px|miniatura|[[Pavel Bure, gañador en 1992.]] dereita|170px|miniatura|[[Martin Brodeur, gañador en 1994.]] dereita|170px|miniatura|[[Daniel Alfredsson, gañador en 1996.]] dereita|170px|miniatura|[[Alexander Ovechkin, gañador en 2006.]] dereita|170px|miniatura|[[Gabriel Landeskog, gañador en 2012.]]
Christopher Tolkien
Morte do pai
Tras a morte do seu pai, Christopher púxose a organizar todas as notas do seu pai, algunhas das cales estaban escritas en vellos recortes de papel. Moito do material estaba escrito á man, con frecuencia un simple esbozo estaba escrito sobre outro esbozo anterior, e os nomes das personaxes cambiaban continuamente entre o comezo e o fin do mesmo texto. Descifrar isto foi unha ardua tarefa, e talvez só alguén coa proximidade ao autor que posuía Christopher, e tan coñecedor na evolución das historias, podía facer que todo concordase. Aínda así, Christopher admitiu que moitas veces tivo que adiviñar o que o seu pai quixo dicir.
Non obstante, ao traballar con Gui Gavriel Kay, puido publicar O Silmarillion en 1977, seguido dos Contos inconclusos de Númenor e a Terra Media en 1980, e os doce volumes de The History of Middle-earth, entre 1983 e 1996.
Poesía perdida
Teoría de Eva
Son cen retratos femininos, cen sonetos escritos entre 1939 e 1941 na cadea de Xaén.
A maioría dos retratos participan, na descrición, da prosopografía, da etopeia, da hipotipose e da etoloxía:
Avena loca
É o último libro de poesía en castelán escrito por Carballo Calero. Son cincuenta e catro poemas escritos entre 1945 e 1947, en plena posguerra e xa de volta en Galicia.
O título do libro pode estar relacionado con Libro del Buen Amor de Juan Ruíz, o Arcipreste de Hita. Segundo Claudio Rodríguez Fer no libro hai influencias, ademais de Juan Ruíz, de Alonso Martínez, Fernando de Rojas, Juan del Encina, Gil Vicente, Antonio Machado, Miguel de Unamuno...
Moitos dos poemas tratan do amor e da muller, algúns en clave humorística. Tamén aparecen o desalento e o pesimismo do home que acaba de volver da cadea
Synurophyceae
Os sinúridos (Synurophyceae) son un reducido grupo de algas unicelulares douradas, móbiles, e case todas de augas doces.
Os rexistros fósiles de estomatocistos son útiles nos estudos paleolimnolóxicos. Informan dos niveis de nutrientes no ambiente, no caso das especies fluviais, e dos niveis da distribución das capas de xeo na terra, no caso das especies mariñas.
Características
miniatura|left|upright|alt=Imaxe SEM de alta resolución dunha célula de Synura. Está cuberta con cincuenta placas ovais e delicadas.|Unha célula da alga de augas doces Synura petersenii obtida con microscopía electrónica (co que a cor da imaxe non é a real)
Os sinúridos están cubertos con placas e espiñas de silicato. En Synura estas placas aparecen por riba da superficie dos cloroplastos. As placas son simetricas bilateralmente e fórmase por deposicións que saen dunha vesícula. A membrana desa vesícula que forma a placa, a silicalemma, controla a forma na que as proteínas e glicoproteinas se teñen que ir xuntando para formar as placas. As placas montan unhas sobre das outras estando sempre a parte anterior dunha sobre do lateral dereito da que ten á esquerda. As células teñen dous flaxelos heterocontos. Isto é, teñen dous flaxelos diferentes, e un é máis longo. Sempre hai un deles que ten "fíos", talos laterais, por todo el. Os flaxelos saen paralelos un do outro da parte anterior da célula. As placas silíceas prodúcenas as vesículas de Golgi. Os seus fotoreceptores consisten de abombamentos da célula parellos aos flaxelos, que non están nin asociados coa membrana celular nin cos cloroplastos. Así é que os sinúridos non teñen "ollos" fotoreceptores como os seus grupos máis achegados. A membrana do núcleo celular non está asociada, ou estao pouco, co retículo endoplasmático do cloroplasto.
Os sinúridos non son fagocitadores.
Clasificación
Andersen & Preisig, en Lee et al. (2000) clasificounos en:
Antes desta última clasificación, os sinúridos estaban catalogados dentro das algas douradas, na orde das Ochromonadales como familia Mallomonadaceae. Andersen, seguindo suxestións de Cavalier-Smith, clasificounas como un grupo separado en 1987, dándolle a categoría de clase.
Audiovisual
miniatura|Os compoñentes de alta calidade audiovisual reproducen a experiencia dun concerto en directo.
O termo audiovisual (AV, ou A/V) fai referencia a obras cos compoñentes do son e da imaxe, á produción ou uso desas obras, ou ó equipamento empregado para a creación das devanditas. Exemplos de ditas producións son os filmes e os programas de televisión.
Nos últimos tempos as presentacións de negocios adoitan ser audiovisuais, cunha persoa proporcionando o son mediante a fala, acompañando a exposición con series de imaxes proxectadas nunha pantalla.
Percepción visual
O ollo humano percibe a luz, unha parte do espectro electromagnético. O ollo recibe os estímulos dos raios de luz procedentes da contorna que atravesan o cristalino incidindo na parte posterior do ollo coñecida como retina. Alí estimulan uns foto-receptores (bastóns e conos), estes de tres tipos diferentes, sensíbeis a tres lonxitudes de onda distintas que permiten ver en tricromía, e que envían impulsos nerviosos a través do nervio óptico cara á cortiza cerebral encargada da visión, creándose así as imaxes percibidas. Xa que cada un dos ollos ten unha visión lixeiramente diferente dun obxecto, o cerebro debe encargarse de fusionar as imaxes para crear un efecto tridimensional (estereoscópico), permitindo percibir de forma instantánea a profundidade e a distancia. Na retina, ademais, dáse o fenómeno da persistencia retiniana, que permite crear a sensación de movemento, aínda que realmente o percibido sexa unha sucesión de imaxes fixas a unha determinada velocidade.
Percepción auditiva
O son é unha vibración que se transmite a través dun medio. Estas vibracións transmítense pola orella a través dos ósos do oído, dos cales dependen o rango de audición do suxeito. É distinto para os humanos e para outros animais, e é maior nos individuos mozos que nos adultos ou anciáns, xa que co paso do tempo pérdense as frecuencias agudas. Estas vibracións transfórmanse en impulsos nerviosos que chegan ó cerebro.
Primeira división española 1980/81
A tempada 1980/81 da Primeira división española de fútbol, que foi a 50ª edición do campionato, comezou o 6 de setembro de 1980 e rematou o 26 de abril de 1981.
A Real Sociedad proclamouse campión por primeira vez na súa historia.
Academia Auriense-Mindoniense de San Rosendo
A Academia Auriense-Mindoniense de San Rosendo é unha corporación de dereito público, de carácter cultural, fundada polos bispados de Ourense e Mondoñedo-Ferrol, que ten como fins a investigación e difusión da figura de San Rosendo.
Historia
Foi constituída en Celanova o 22 de novembro de 2008, coincidindo coa clausura do Ano Xubilar de San Rosendo. Foi promovida polas dioceses de Mondoñedo-Ferrol e Ourense, sendo os seus padroádegos os correspondentes bispos Luís Quinteiro Fiúza e Manuel Sánchez Monge. Está presidida polo teólogo Segundo Leonardo Pérez López.
Entre os académicos hai teólogos, historiadores, escritores, artistas plásticos e investigadores. .
A Academia edita a revista Rudesindus.
Ten a súa sede no pazo episcopal de Mondoñedo. Foi inaugurada o 28 de febreiro de 2009, coincidindo co cabodano do pasamento de Álvaro Cunqueiro.
Juvénal Habyarimana
Juvénal Habyarimana, nado o 8 de marzo de 1937 e finado o 6 de abril de 1994, foi o terceiro Presidente da República de Ruanda dende 1973 ata 1994. Tiña por alcume "Kinani", unha verba ruanda que significa "invencible".
Traxectoria
Habyarimana foi un líder ditatorial, sospeitoso de fraude electoral polas súas reeleccións sen oposición: 98,99% dos votos o 24 de decembro de 1978, 99,97% dos votos o 19 de decembro de 1983, e 99,98% dos votos o 19 de decembro de 1988. Durante o seu mandato, Ruanda tivo un réxime totalitario no que as forzas do partido MRND instaban á xente a cantar e bailar para louvar ó Presidente en desfiles de masas de "animación" política. Se ben o país no seu conxunto foi un pouco menos pobre durante o mandato de Habyarimana, a meirande parte dos ruandeses vivían en circunstancias de extrema pobreza.
O 6 de abril de 1994 foi asasinado cando o seu avión, que tamén levaba ó Presidente de Burundi, Cyprien Ntaryamira, foi derribado preto do Aeroporto Internacional de Kigali. O seu asasinato foi a faísca que prendeu a violencia étnica e motivou o Xenocidio de Ruanda.
Arik Air
Arik Air é unha aeroliña nixeriana que opera unha rede de voos domésticos, rexionais e internacionais. Na actualidade é a aeroliña máis grande de Nixeria e tamén a aeroliña nacional de Serra Leoa. Opera principalmente dende dous centros de conexión no Aeroporto Internacional Murtala Muhammed, en Lagos, e o Aeroporto Internacional Nnamdi Azikiwe, en Abuja. A súa sede é o Arik Air Aviation Center, situada no soto do aeroporto Murtala Muhammed.
Lingua somalí
A lingua somalí (en somalí, Af-Soomaali; en árabe الصومالية) é unha lingua afroasiática, da rama oriental do grupo das linguas cuxitas. Fálase sobre todo en Somalia e en partes adxacentes de Djibuti, Etiopía e Kenya, entre outros.
Debido á Guerra Civil Somalí e á emigración, os falantes do idioma encóntranse espallados en multitude de países, e o seu número exacto é descoñecido, pero estímase que poida estar entre os 12 e os 18 millóns.
Clasificación da lingua
O somalí é unha lingua afroasiática. O idioma máis próximo ao somalí é o oromo. Ademais posúe unha importante cantidade de palabras de orixe árabe no seu léxico. E tamén ten numerosos préstamos lingüísticos do inglés e do italiano, que entraron na época colonial.
Os estudos académicos do idioma somalí comezaron a ser publicados ao redor de 1870.
Uns dos eruditos máis importantes no seu estudo son R. C. Abraham, B. W. Andrzejewski, Annarita Puglielli e John I. Saeed.
Falantes
miniatura|320px|esquerda|A diáspora somalí. O somalí fálase no corno de África, sobre todo en Somalia e en Somalilandia e Puntlandia (que se separon de Somalia en 1991 e 1998 respectivamente, pero que aínda non gozan de recoñecemento internacional), países nos que é a lingua oficial (xunto co árabe), en Etiopía (especialmente no Ogadén), en Djibuti (onde a fala a maioría da súa poboación), e no leste de Kenya.
Debido á Guerra Civil Somalí e á emigración, os falantes deste idioma encóntranse repartidos en multitude de países. As comunidades somalís ao redor do mundo inclúen a países de Oriente Medio, Europa, América do Norte e Australia. O número exacto de falantes é descoñecido pero estímase que pode estar entre os 12 e os 18 millóns. Porén, as estimacións en canto á cantidade de falantes varían moito.
A falta dun censo estatístico en Somalia, e a gran cantidade de expatriados, refuxiados e emigrantes fan imposíbel avaliar correctamente a cantidade de falantes de somalí. Ademais de que hai tamén cerca de medio millón de persoas que a teñen como segunda lingua.
Unha fonte estima que hai 7,78 millóns de falantes de somalí en Somalia, e máis de 4,87 millóns noutros países.
Pola súa parte, a Dutch Universiteitsbibliotheek Utrecht (Biblioteca Universitaria Holandesa de Utrecht) avalía os falantes de somalí entre 10 e 15 millóns.
Historia
Antes do período colonial, os somalís letrados e os relixiosos escribían ou en alfabeto árabe ou simplemente transliteraban ad hoc o somalí para a escrita árabe.
Unha carta de Sayyid Mohammed Abdullah Hassan (líder relixioso e nacionalista de Somalia a un intelectual, que foi coñecida polas autoridades coloniais, estaba escrita en árabe. E o Qur'an (Corán) era ensinado en toda a Somalia, estando os nenos afeitos ao alfabeto árabe desde moi cedo.
De acordo con materiais descubertos en 1940, moitas inscricións en lápidas e cartas antigas mostran que como, por exemplo o que ocorre hoxe co urdú e o persa (farsi), a lingua era escrita en alfabeto árabe. Porén, non había unha codificación padrón para ese uso e non se sabe exactamente sobre a extensión do mesmo.
Nos anos da década de 1920 houbo diversas tentativas para o establecemento dun padrón escrito para esta lingua.
Como o país estivera baixo o dominio de diversos países europeos con linguas diferentes (italiano, inglés), durante a época da transición para a independencia, foron usadas esas linguas polo goberno, en especial na educación profesional, onde o inglés parecía máis práctico.
Nese ano, por exemplo, distribuíronse panfletos ao público nun partido de fútbol nun estadio de Mogadixo, definindo un padrón.
Os primeiros dicionarios comprensivos producíronse en 1976, os Qaamuus kooban ee af Soomaali ah e Qaamuuska Af-Soomaaliga. Os empregados públicos debían aprobar exames de suficiencia lingüística somalí. Nunha campaña de alfabetización rural, os estudantes das cidades foron enviados a zonas rurais para ensinar a nova escrita. Así, de acordo con diversos informes, contra 1978 a maioría dos somalís estaban alfabetizados, como resultado do máis rápido desenvolvemento de alfabetización ocorrido na historia de África.
Porén, máis recentemente, co colapso do goberno central e o fin do estado de dereito en Somalia despois da Guerra Civil Somalí nos anos 90, houbo unha significativa caída no índice de alfabetización e un estancamento no desenvolvemento do idioma somalí aínda que se mantivo como lingua oficial do país e dos gobernos rexionais, como Somalilandia e Puntlandia.
Dialectos
Os dialectos somalís divídense en tres grupos:
Escrita
Hai máis dunha escrita para a lingua somalí.
Escrita osmanya
miniatura|Equivalencia entre os alfabetos Osmanya e Latino Somalí.
En somalí é denomínase far soomaali (escrita somalí) ou cismaanya. Escríbese de esquerda a dereita. Son 30 caracteres, que representan con gran exatitude a fonética dos sons da lingua, e son 9 para sons vogais e 21 para sons consoantes. Presenta tamén 9 caracteres propios para algorismos máis o "cero". O nome das letras baséase no alfabeto árabe, as letras waw (𐒓) e ya (𐒕) úsanse para indicar as vogais longas uu e ii. Os tons da lingua non se representan nesa escrita. Eses tons indican número, xénero e caso gramatical.
Aínda nos anos 70 unha gran cantidade de persoas usábana para a correspondencia persoal e a contabilidade, Coa chegada da escrita latina, favorecida e promovida polo goberno de Siad Barre nos anos 70, o osmanya deixou de ser corrente, entrando forte caída. Algúns libros e revistas tamén foron publicados neste alfabeto.
Escrita wadaad
miniatura|150px|Táboa de pedra somalí do século XIV, escrita en árabe.
O wadaad é a adaptación tradicional do alfabeto árabe, e existe desde o século XIII, camdo foi implantado polo xeque Yusuf al-Kowneyn para axudar no ensino do Corán e a familiarización coa lingua árabe. Aínda que varios wadaads (relixiosos somalís) e estudosos locais usaron durante séculos a escrita árabe para escribir en somalí, non foi até o século XIX cando o xeque Uways al-Barawi, do clan Tuuni favoreceu esta escrita para uso no dialecto maay, falado no sur de Somalia. O lingüista somalí Muuse Xaaji Ismaaciil Galaal introduciu radicais alteracións na expresión da pronuncia da escrita árabe e introduciu novos símbolos para vogais nos anos 50.
Escrita kaddare
A escrita kaddare foi inventada polo xeque Hussein Sheikh Ahmed Kaddare en 1952. Considerábase como unha transcrición do somalí foneticamente robusta e moi precisa ortograficamente polas comisións técnicas que buscaban uuha escrita padrón para o somalí. Dúas características curiosas desta escrita son o uso de maiúsculas e minúsculas (máis ou menos como no galego), ausente nas outras escritas excepto a latina, e o feito de poder poderse escribir sen levantar a pluma ou o lapis da folla (máis ou menos como un escrita en cursiva (a man).