cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cristino Álvarez Herrera
Traxectoria
Foi fillo de Cristino Álvarez Hernández, unha relevante figura do franquismo na cidade da Coruña, que nos anos en que naceu Cristino Álvarez era concelleiro e posteriormente primeiro tenente de alcalde da cidade. Diplomado en xornalismo, foi xefe de información parlamentaria, editor e xefe de deportes e xefe de edición na Axencia EFE. Admirador de Álvaro Cunqueiro, Josep Pla, Julio Camba, Martínez Llopis ou Néstor Luján, en xaneiro de 1981 comezou a publicar os seus traballos gastronómicos na Axencia EFE. Foi colaborador habitual de revistas como Sobremesa e xornais como La Voz de Galicia.
Alt Vinalopó
Alt Vinalopó (en castelán: Alto Vinalopó) é unha comarca situada no noroeste da provincia de Alacant, no País Valenciano. A súa capital e concello máis poboado é Villena.
Xeografía
Debe o seu nome a que se atopa xeograficamente no curso alto do río Vinalopó. Limita polo norte coa provincia de Valencia, concretamente coas comarcas de Costera e Vall d'Albaida, ao leste coa comarca do Alcoià, ao sur coa do Vinalopó Mitjà e ao oeste con Castela-A Mancha e a Rexión de Murcia. Ademais, as localidades desta comarca teñen unha relación sociocultural e económica importante coas localidades de Caudete e Almansa, pertencentes á provincia de Albacete.
Lingua
Os concellos de Beneixama, Biar, El Camp de Mirra e La Canyada pertencen ao ámbito lingüístico do valenciano, mentres que os concellos de Salinas, Sax e Villena son de predominio lingüístico castelán.
Dominique Lapierre
Dominique Lapierre, nado en Châtelaillon o 30 de xullo de 1931 e finado o 4 de decembro de 2022 en Sainte-Maxime (Var), foi un escritor francés.
Traxectoria
En 1981 creou unha leprosería infantil en Calcuta, e alí colaborou con Tareixa de Calcuta.
Mestizo
miniatura|250px|Pintura dun home [[Pobo español|español, unha muller indíxena peruana e o seu fillo mestizo, 1770.]] Mestizo é un termo tradicionalmente empregado en España, Filipinas, partes de América Central (especialmente en Belize) e América do Sur que orixinalmente facía referencia a unha persoa descendente dun europeo e dun amerindio ou insular do Pacífico, sen ter en conta onde naceu o individuo. O termo foi empregado como unha categoría étnica e racial nun sistema de castes empregado polo Imperio Español durante a época de dominio das colonias en América. Hoxe en día, e particularmente en América do Sur, o termo adquiriu connotacións máis culturais, xa que a cultura dominante latinoamericana considerase como mestiza, independentemente da súa ascendencia real, e o termo "indio" está reservado exclusivamente para as persoas que mantiveron unha identidade étnica separada, coa súa propia lingua e afiliacións tribais. Por mor disto, a gran maioría dos latinoamericanos de fala hispana son considerados mestizos, aínda que debido a esta nova definición cultural, este termo non pode tomarse como un indicativo de ascendencia real.
Para previr confusión co uso orixinal do termo, os mestizos comezaron a ser chamados colectivamente como castas. Durante o período colonial, os mestizos convertéronse axiña no grupo maioritario da América hispánica e cando as colonias comezaron a acadar a independencia de España, os grupos mestizos fixéronse os dominantes. Nalgúns países de América Latina, como en México, o concepto de "mestizo" foi fundamental para a formación da nova identidade independente que non era nin totalmente española nin totalmente indíxena, e a palabra mestizo adquire o seu significado actual, que é empregado polo goberno para referirse a tódolos mexicanos que non falan linguas indíxenas, incluíndo xente de ascendencia totalmente europea e indíxena, ou mesmo asiáticos e africanos.
Queratinocito
miniatura|dereita|Células epiteliais coa queratina en vermello.
Os queratinocitos son o tipo celular principal que forma a capa externa (epiderme) da pel humana, xa que constitúen o 95% das células que a forman. Atópanse tamén noutros epitelios planos estratificados. Os queratinocitos que se atopan na capa basal (estrato xerminativo) da pel denomínanse ás veces "células basais" ou "queratinocitos basais".
A función principal dos queratinocitos é a formación dunha barreira que protexa contra os danos producidos polo medio externo e da entrada de patóxenos (bacterias, fungos, parasitos, virus), calor, radiación ultravioleta (UV) e a perda de auga. Varias proteínas estruturais (filagrina, queratina), encimas (proteases), lípidos e péptidos antimicrobianos (defensinas) contribúen a manter esta importante función de barreira da pel. Unha vez que os patóxenos comezan a invadir as capas superiores da epiderme, os queratinocitos poden reaccionar producindo mediadores proinflamatorios e en particular quimiocinas como CXCL10 ou CCL2, que atraen os leucocitos ao lugar da invasión do patóxeno (máis tarde poden producir tamén substancias antiinflamatorias).
A queratinización é parte da cornificación que ten lugar durante a formación desta barreira física, na cal os queratinocitos producen cada vez máis queratina e finalmente sofren unha morte celular programada. A capa externa de queratinocitos cornificados da pel está descamándose continuamente e sendo substituída por células das capas inferiores. O tempo medio de renovación da pel é de 21 días.
Os queratinocitos forman unións herméticas cos nervios da pel e manteñen as células de Langerhans e os linfocitos intradérmicos na súa posición na epiderme. Os queratinocitos tamén modulan o sistema inmunitario, xa que, ademais da xa mencionada liberación de péptidos antimicrobianos e quimiocinas, son tamén grandes produtores de mediadores antiinflamatorios como a IL-10 e o factor de crecemento transformante beta (TGF-β). Cando son activados, poden estimular a inflamación cutánea e a activación das células de Langerhans por medio do TNFα e a secreción da IL-1β.
Os queratinocitos migran desprazándose por medio dun movemento rodante durante o proceso de curación de feridas.
Captación da melanina
Os queratinocitos contribúen a protexer o corpo dos raios ultravioleta ao captaren melanosomas, que son vesículas que conteñen o fotoprotector endóxeno melanina, formado polos melanocitos epidérmicos. Cada melanocito epidérmico ten unhas prolongacións chamadas dendritas que se estenden tomando contacto con moitos queratinocitos. A través destas prolongacións dendríticas traspasan os melanocitos aos queratinocitos. A melanina almacénase entón nos queratinocitos arredor do núcleo, onde protexe o ADN dos danos causados pola luz ultravioleta. Por tanto, os queratinocitos non producen melanina, senón que a captan dos melanocitos.
Capas da epiderme
miniatura|dereita|Estratos da epiderme. Os queratinocitos están en continua renovación e pasan progresivamente da capa basal ás zonas superiores, por diferenciación celular, ata a capa córnea, onde forman unha capa de células mortas en forma de escamas e rica en queratina, que se van pouco a pouco desprendendo. Calcúlase que poden tardar ata un mes no traxecto desde a capa basal (capa xerminativa) ata a capa córnea (de 15 a 30 días), aínda que o proceso pode verse acelerado en casos de hiperproliferación de queratinocitos (psoríase).
A epiderme divídese en 5 capas segundo a morfoloxía dos queratinocitos, que da máis interna á máis externa son :
1.- Capa xerminativa ou de rexeneración. Capa basal veciña á derme, de células cuboideas con moitos desmosomas e hemidesmosomas, onde se forman novos queratinocitos por mitose.
2.- Capa espiñosa. Células con moitos gránulos e tonofilamentos
3.- Capa granulosa. Células con gránulos de queratohialina e con corpos laminados membranosos, que verten lípidos impermeables nos espazos intercelulares.
4.- Capa lúcida. A queratinización está bastante avanzada e as células perderon xa o seu núcleo.
5.- Capa córnea. O contido en queratina chega ata o 85 % da proteína total e as moléculas son de maior peso molecular e con máis enlaces cruzados disulfuro ca as das queratinas das capas inferiores. Fórmase unha capa proteica insoluble debaixo da membrana plasmática. A célula morre, desaparecen o núcleo e orgánulos e acaba por desprenderse por descamación na parte máis externa (estrato de descamación).
Células queimadas polo sol
Unha célula epitelial queimada polo sol é un queratinocito cun núcleo picnótico (con condensación irreversible da cromatina) e un citoplasma eosinófilo, que aparece despois da exposición aos raios ultravioleta C ou B ou tamén aos A en presenza de psoralenos (substancias usadas en certos tratamentos de problemas cutáneos). Mostran unha queratinización prematura e anormal, e o proceso foi descrito como un exemplo de apoptose.
Operación Torch
A Operación Torch ("Operación facho") foi unha operación levada a cabo o 8 de novembro de 1942 durante a segunda guerra mundial, e que supuxo a invasión angloestadounidense da África do Norte francesa.
Historia
A Unión Soviética viña presionando ós Estados Unidos e a Gran Bretaña para comezar as operacións en Europa e abrir unha segunda fronte para reducir a presión do exército alemán sobre as tropas soviéticas. Mentres os xenerais norteamericanos favorecían a Operación Sledgehammer, un desembarco na Europa ocupada o máis axiña posible, os británicos crían que iso podería conducir ó desastre. Entrementres propúxose un ataque á África do norte francesa, o que lle daría o control naval do Mediterráneo ós aliados e prepararía a invasión do sur de Europa que se efectuou en 1943. miniatura|300px|Mapa da Operación Torch. A decisión do desembarco tomouse finalmente o 24 de xullo de 1942, escolleuse o nome clave Torch (Facho) e Dwight Eisenhower foi nomeado o 14 de agosto comandante en xefe da operación. Para a posibilidade que España entrase en guerra do lado de Alemaña ou as tropas alemás entrasen en España estaba previsto o Plan Backbone que suporía a ocupación do protectorado español de Marrocos. Os aliados lanzaron unha campaña de desinformación para que o Eixe pensara que a invasión ía ser sobre Dakar.
As tropas coloniais francesas estaban formadas por 200.000 soldados, con 200 avións e tiñan a orde de resistir. A superioridade aeronaval aliada fixo que os franceses pediran o alto o fogo primeiro en Alxer e logo no resto, algunhas gornicións mantiveron a loita ata o día 11. Morreron 49 militares aliados e 1346 franceses.
A derrota francesa levou á invasión alemá da Francia de Vichy e a que os franceses destruíran a súa frota en Tolón para evitar que caera en mans alemás.
Vinalopó Mitjà
O Vinalopó Mitjà (en castelán: Medio Vinalopó) é unha comarca situada na zona montañosa da provincia de Alacant, no País Valenciano. A súa capital e concello máis poboado é Elda.
Xeografía
A comarca atópase nunha zona cunha orografía moi accidentada, con numerosos vales e serras que delimitan as súas fronteiras naturais. Está formada por catro vales, un que discorre de forma vertical e os outros tres de forma horizontal. O val principal é o que forma o corredor do río Vinalopó, que dá nome á comarca, en dirección norte-sur. Neste corredor atópanse as localidades mais poboadas da comarca.
Limita ao norte e oeste co Alt Vinalopó, ao leste co Alacantí e ao sur co Baix Vinalopó.
Fervenza de Augacaída
A fervenza de Augacaída é unha cachoeira formada polo río Aguianza na súa desembocadura ao río Miño. A altura da fervenza é duns 40 metros.
Vinalopó Mitjà
Lingua
A maioría dos municipios da comarca están incluídos na demarcación de predominio lingüístico do valenciano, excepto a capital, Elda, e os municipios de Aspe e Monforte del Cid, que foron sempre tradicionalmente de lingua castelá. Con todo, a lingua maioritaria na comarca é o castelán debido ao maior peso demográfico destes tres municipios (case a metade da poboación da comarca), e polo amplo predomino do castelán en Petrer e, en menor medida, noutros municipios valencianofalantes.
María Teresa Martín Pozo
María Teresa Martín Pozo, nada o 26 de febreiro de 1966 en Zamora, é unha política zamorana, que foi presidenta da Deputación de Zamora dende 2015 ata 2019.
Traxectoria
Licenciouse en dereito na Universidade de Salamanca e é funcionaria de carreira. Militante do Partido Popular. Foi deputada no Congreso dos Deputados (2011-2015), concelleira de Piedrahita de Castro de 2015 a 2019. Dende 2021 é senadora por Zamora.
Fervenza de Augacaída
Características
miniatura|Vistas do río Miño dende o castro de Marce.
Atópase en Marce, parroquia de Vilar de Ortelle, no concello de Pantón. O río Aguianza recolle as augas do rego das Cernadas e do Calve. A 400 metros está o castro de Marce. Existen varias lendas relacionadas coas fervenzas, que din que detrás delas hai unha porta máxica gardada por bruxas as cales levarán baixo o río ao mozo que se atreva a pasar, e así poderá casar coa súa princesa encantada e posuír unha gran fortuna.
A Fervenza de Augacaída sitúase no lado leste do canón que forma o val do Río Miño. Este val consta de pronunciadas ladeiras que poden chegar a acadar alturas de ata 500 metros, orixinando uns desniveis de case 300 metros, situándose a unha cota de 200 metros sobre o nivel do mar, sabendo que a auga do río Miño consérvase no encoro de Belesar.
Augas arriba hai outras fervenzas de tamaño menor. Aos pés da fervenza hai unha poza, na que cae con forza a auga.
Paisaxe e ecoloxía
A fervenza atópase oculta na espesura dun bosque formado de castiñeiros, carballos e outras especies autóctonas, pero principalmente por carballos, entre os restos de viñedos abandonados.
En canto á fauna, podemos encontrar libeliñas, as cales se adoitan pousar nas beiras dos cursos de auga, anfibios como os sapos, que se achegan ás augas limpas nas súas épocas de cría.
Accesos
Existiu unha época na que o camiño ata a fervenza de Augacaída quedou totalmente cerrado pola maleza. Pero no ano 2000 no mes de xuño, o camiño foi novamente reaberto grazas a un equipo de persoas que asistían a un curso formativo de operarios medioambientais, volvendo a popularizar a ruta, á que só se tiña acceso a través dunhas varandas de corda e camiños de pedras.
Hoxe en día, dende hai case dous anos, o camiño foi acondicionado pola Deputación de Lugo, de xeito que se incorporou á ruta unhas pasarelas de madeira, escaleiras e limparon o acceso, facilitando así a chegada. Tamén se colocaron paneis de madeira indicativos para facilitar a ruta, así como un pequeno aparcadoiro antes de iniciar o camiño. O camiño total da ruta de ida e volta e duns 5 km.
Unha vez alí, hai que baixar un sendeiro cunha lonxitude de 2 km. Pero existen unhas escaleiras de madeira as cales dan a un pequeno miradoiro que ten un banco de madeira, con vistas directas á fervenza. Pódese seguir ata a poza na que se depositan as augas da cascada, a través dunha pasarela de madeira.
Valentina Martínez Ferro
María Valentina Martínez Ferro, nada en Santiago de Compostela o 21 de xuño de 1976, é unha política galega do Partido Popular, deputada no Congreso dos Deputados.
Traxectoria
Licenciouse en ciencias políticas e da administración na Universidade de Santiago de Compostela e realizou un mestrado en estudos europeos na Universidade Católica de Lovaina. Especializada en relacións internacionais, formou parte da Secretaría de Relacións Internacionais do Partido Popular de 2002 a 2012.
Foi de número 28 da lista do PP para as eleccións ao Congreso dos Deputados de 2011 pola circunscrición de Madrid sen saír elixida, e no ano seguinte asumiu o posto de directora de gabinete de Jorge Moragas, director pola súa banda do gabinete do presidente do Goberno, Mariano Rajoy. Tras a renuncia de Alberto Ruiz-Gallardón en 2014, tomou posesión como deputada e nesa lexislatura exerceu de voceira adxunta na Comisión de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento e como vogal na Comisión de Asuntos Exteriores e mais na de Orzamentos.
Nas eleccións ao Congreso de 2016 foi de número 17 por Madrid sen entrar na cámara nun primeiro momento. Secasí, tomou posesión como deputada da XII lexislatura o 19 de xuño de 2018 ao substituír a Mariano Rajoy despois da súa renuncia.
Nas eleccións xerais de abril de 2019 ocupou o terceiro posto na lista do PP pola provincia da Coruña, e logrou entrar na cámara baixa. En xullo de 2019 integrouse como vogal nas comisións de Asuntos Exteriores, Transición Ecolóxica, Cooperación Internacional para o Desenvolvemento e na Comisión Mixta Congreso-Senado para a Unión Europea. . Dende 2019 é secretaria de relacións internacionais do PP. Nas eleccións xerais de novembro recuncou na lista do partido pola Coruña e mantivo o seu escano.
Gaheris
Gaheris ou Guérrehet é un cabaleiro da Táboa Redonda e un personaxe recorrente nas lendas da Materia de Bretaña. É o terceiro fillo do Rei Lot e a raíña Morgause e á súa vez, sobriño do Rei Artur. Os seus irmáns son Gauvain, Agravain, Gareth e Mordred.
No libro Le Morte d'Arthur de Thomas Malory, Gaheris é escudeiro do seu irmán máis vello, Gauvain, e axuda a calmar o seu fero temperamento antes de ser nomeado cabaleiro. Participa nos asasinatos por vinganza do rei Pellinore e de sir Lamorak, fillo de Pellinore. O primeiro por asasinar o seu pai e o segundo por ser amante da súa nai.
Serra de Carrascoy
250px|miniatura|Vista da serra de Carrascoy nevada dende [[Librilla.]] A serra de Carrascoy é un macizo montañoso situado na Rexión de Murcia e máis concretamente entre os municipios de Murcia, Fuente Álamo de Murcia e Alhama de Murcia, cunha superficie aproximada de 10.500 hectáreas. Está integrada dentro dun parque rexional denominado Carrascoy y el Valle.
É un dos contrafortes montañosos da Cordilleira Penibética. Este macizo montañoso está formado por materiais do antigo macizo-herciniano Bético-rifeño, que se elevou durante a Oroxenia Alpina. Atópase rodeado por concas terciarias formadas por depresións arxilosas características no sueste da península Ibérica.
Viladóniga
Co topónimo Viladóniga podemos referirnos a catro lugares de Galicia:
Serra de Carrascoy
A paisaxe forestal está formada na maior parte polo piñeiro carrasco (Pinus halepensis) coa presenza dunha reducida poboación de sobreiras (Quercus suber). En canto á fauna, as aves son especialmente variadas con respecto aos mamíferos.
Claudio Garrido Martínez
Claudio Melquiades Garrido Martínez, nado en León en 1954, é un político galego de Camiña Sarria e, anteriormente, do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Veterinario e funcionario da Xunta de Galicia. Nas eleccións municipais de 1995 encabezou a lista do PSdeG-PSOE á alcaldía de Sarria e foi elixido concelleiro. Nas municipais de 1999 volveu encabezar a lista do PSdeG-PSOE e foi elixido alcalde grazas a un pacto de goberno coas formacións independentes Agrupación Sarriana de Integración e os Independentes da Comarca de Sarria.
Nas eleccións municipais de 2003 logrou a vitoria con 7 concelleiros, porén perdeu a alcaldía en favor do candidato de Iniciativa Galega, José Antonio García López, que gobernara con el no anterior mandato e que recibiu o apoio do PPdeG e dunha tránsfuga do BNG.
Nas municipais de 2007 recuperou a alcaldía grazas ao apoio do BNG e do Partido Galeguista. Perdeu a alcaldía en 2011 fronte o PPdeG que acadou a maioría absoluta. Nas municipais de 2015, renunciou a presentarse, concurrindo polo PSdeG Pilar López Yáñez, a cal logrou a alcaldía co apoio doutros grupos. Tras diversos enfrontamentos con López Yáñez, abandonou o PSdeG, encabezando no ano 2019 a lista Camiña Sarria, coa cal logrou a vitoria e recuperou a alcaldía.
Nas municipais de 2023, mantivo a alcaldía ao encabezar a lista máis votada con 7 concelleiros, fronte a 5 do PP, 3 do PSdeG-PSOEe 2 do BNG..
Stevie Ray Vaughan
Stephen Ray Vaughan, nado o 3 de outubro de 1954 e finado o 27 de agosto de 1990) foi un guitarrista estadounidense, cantante, compositor, e produtor de música. A pesar da súa curta carreira de apenas sete anos, foi un dos guitarristas máis influentes no rexurdimento do blues nos anos 80.
Nado e criado en Dallas, Vaughan comezou a tocar a guitarra con sete anos, inspirado polo seu irmán máis vello, Jimmie. En 1971 deixou o instituto e o ano seguinte mudouse a Austin. Tocou con numerosas bandas, e gañou un oco na banda de Marc Benno, The Nightcrawlers, e máis tarde con Denny Freeman en The Cobras, con quen continuou traballando ata finais de 1977. Entón formou o seu grupo propio, Triple Threat Revue, antes de rebautizar a banda como Double Trouble despois de contratar ao batería Chris Layton e ao baixista Tommy Shannon. A fama chegoulle tras actuar no Festival de jazz de Montreux en 1982, e en 1983 o seu álbum de debut, Texas Flood, posicionouse no número 38 nas listas de vendas. Composto por dez cancións, o álbum foi un éxito comercial que vendeu máis de medio millón de copias. Despois de rehabilitarse das súas adiccións a finais de 1986, encabezou xiras de concertos con Jeff Beck en 1989 e Joe Cocker en 1990, antes de morrer nun accidente de helicóptero o 27 de agosto de 1990, á idade de 35 anos.
Vaughan foi inspirado musicalmente polo blues rock americano e británico. Preferiu amplificadores limpos con volume alto e contribuíu á popularidade do equipamento musical clásico. A miúdo combinou varios amplificadores diferentes xuntos e utilizou poucos pedais de efectos. Chris Gill de Guitar World comentou: "O son de guitarra de Stevie era tan seco coma un verán de San Antonio e tan brillante como unha debutante en Dallas, o produto do son natural de amplificadores con amplo espazo libre. Con todo, Vaughan utilizou ocasionalmente pedais para aumentar o seu son, principalmente para potenciar o sinal, a pesar de que ás veces empregou un altofalante Leslie e pedais wah para engadir un toque de estilo".
Vaughan recibiu varios premios de música durante a súa vida e de xeito póstumo. En 1983, os lectores de Guitar Player votárono como o Mellor novo talento e como Mellor guitarrista de blues eléctrico.En 1984, a Blues Foundation nomeouno  Artista do ano e Instrumentista de blues do ano, e en 1987, a revista Performance Magazine deulle o premio á Actuación de rythm and blues do ano. Gañou seis Premios Grammy e dez Premios da Música de Austin, e entrou, despois da súa morte, no Salón da Fama do Blues, no ano 2000, e no Salón e Museo da Fama de Músicos no 2014. Rolling Stone clasificou a Vaughan no duodécimo posto de guitarristas máis grandes de todos os tempos. En 2015, Vaughan e Double Trouble entraron no Salón da Fama do Rock.
Familia e primeiros anos
alt=A black and white image (c.1900s) of an elderly man with white hair and a long beard dressed in a long-sleeved and suspenders standing in front of a tree.|miniatura|O bisavó de Vaughan, Robert Hodgen LaRue, ao redor do ano 1900. O pai de Steve, Jim Vaughan, tamén coñecido como Big Jim, abandonou a escola aos dezaseis anos e ingresou na Armada dos Estados Unidos durante a segunda guerra mundial. Despois de ser despedido, casou con Martha Cook o 13 de xaneiro de 1950. Stephen Ray Vaughan naceu o 3 de outubro de 1954 en Dallas, Texas. Era tres anos e medio máis novo que o seu irmán Jimmie (nacido en 1951). Big Jim conseguiu un traballo como traballador do amianto, unha ocupación que implicaba un duro esforzo manual. A familia mudouse con frecuencia, vivindo en varios estados como Arkansas, Luisiana, Mississippi e Oklahoma antes de pasar á sección de Oak Cliff en Dallas. Neno tímido e inseguro, a Vaughan afectáronlle profundamente as experiencias da súa infancia. O seu pai loitou contra o alcoholismo e aterrorizaba frecuentemente á súa familia e amigos por culpa do seu forte carácter. En anos posteriores, Vaughan recordou que fora vítima da violencia do seu pai. O seu pai morreu o 27 de agosto de 1986, exactamente catro anos antes da morte de Vaughan.
Primeiros instrumentos
A principios da década de 1960, a admiración de Vaughan polo seu irmán Jimmie levouno a probar diferentes instrumentos como a batería e o saxofón. En 1961, como regalo do seu sétimo aniversario, Vaughan recibiu a súa primeira guitarra, un xoguete de Sears. Aprendendo de oído, apaixonouse el mesmo, tocando temas de The Nightcaps, particularmente "Wine, Wine, Wine" e "Thunderbird". Escoitou artistas de blues como Albert King, Otis Rush, e Muddy Waters, e guitarristas de rock como Jimi Hendrix e Lonnie Mack, así como guitarristas de jazz, entre eles Kenny Burrell. En 1963, adquiriu a súa primeira guitarra eléctrica, unha Gibson ES-125T, cunha pastilla de seu irmán Jimmie.
Os inicios
En maio de 1969, despois de deixar Brooklyn Underground, Vaughan uniuse a unha banda chamada Southern Distributor. Aprendera "Jeff's Boogie" de The Yardbirds e tocouna na audición. Mike Steinbach, o batería do grupo, comentou: "O neno tiña catorce anos. Probámolo con "Jeff Boogie", cunha guitarra instrumental moi rápida e tocouna nota por nota". Aínda que interpretaban versións de pop rock, Vaughan transmitiu o seu interese por engadir cancións de blues ao repertorio do grupo, pero dixéronlle que non se gañaría a vida tocando blues e a banda desfíxose. Máis tarde ese ano, o baixista Tommy Shannon entrou nun club de Dallas e escoitou a Vaughan tocar a guitarra. Fascinado pola súa técnica, que describiu como "incrible xa daquela", Shannon colleu un baixo e os dous comezaron a improvisar. Nuns poucos anos comezarían a tocar xuntos nunha banda chamada Krackerjack.
En febreiro de 1970, Vaughan uniuse a unha banda chamada Liberation, que era un grupo de nove, cunha sección de vento. Despois de pasar o último mes tocando o baixo con Jimmie en Texas Storm, inicialmente realizou a audición para baixista. Impresionado pola guitarra de Vaughan, Scott Phares, o guitarrista orixinal do grupo, converteuse modestamente no baixista. A mediados da década de 1970, actuaron no Hotel Adolphus no centro de Dallas, onde ZZ Top lles pediu que actuasen. Durante a pausa de Liberación, Vaughan improvisou con ZZ Top a canción de The Nightcaps "Thunderbird". Máis tarde, Phares describiu así: "Tiraron a casa abaixo, foi incrible, foi unha desas noites máxicas, Stevie encaixou como unha luva".
Asistindo ao Justin F. Kimball High School a principios dos anos 70, os concertos nocturnos de Vaughan contribuíron ao seu descoido dos seus estudos, incluíndo a teoría musical. Adoitaba durmir durante as clases. A súa carreira musical profesional foi desaprobada por moitos dos administradores da escola, pero moitas persoas tamén o animaron a loitar pola súa carreira artística, incluíndo o seu mestre de arte. No seu segundo ano, asistiu a clases nocturnas de arte experimental na Southern Methodist University, pero deixouno cando entrou en conflito cos ensaios.
Primeiras gravacións
En setembro de 1970, Vaughan fixo as súas primeiras gravacións de estudo co grupo Cast of Thousands, no que estaba o futuro actor Stephen Tobolowsky. Gravaron dúas cancións: "Red, White and Blue" e "I Heard a Voice Last Night", para un álbum de compilacións, A New Hi, que contou con varias bandas adolescentes de Dallas. A finais de xaneiro de 1971, sentíndose atrapado nos hits pop con Liberation, Vaughan formou a súa propia banda, Blackbird. Logo de cansarse da escena musical de Dallas, abandonou a escola e mudouse coa banda a Austin, que tiña un público máis liberal e tolerante. Alí, Vaughan comezou tocando inicialmente no Rolling Hills Country Club, un lugar que máis tarde se convertería no Soap Creek Saloon. Blackbird tocou en varios clubs de Austin e abriu concertos para bandas como Sugarloaf, Wishbone Ash e Zephyr, pero non puido manter unha formación consistente. A principios de decembro de 1972, Vaughan deixou Blackbird e uniuse a unha banda de rock chamada Krackerjack. Actuou con eles menos de tres meses.
En marzo de 1973, Vaughan uniuse á banda de Marc Benno, The Nightcrawlers, a Benno coñecérao nunha sesión de improvisación anos antes. A banda contou co vocalista Doyle Bramhall, que coñeceu a Vaughan aos doce anos. O mes seguinte, The Nightcrawlers gravou un álbum en Sunset Sound Recorders en Hollywood para A & M Records. O álbum, que foi rexeitado por A & M, incluía os primeiros traballos de composición de Vaughan, "Dirty Pool" e "Crawlin". Pouco tempo despois, el e The Nightcrawlers viaxaron de volta a Austin sen Benno. A mediados de 1973, asinaron un contrato con Bill Ham, axente de ZZ Top, e realizaron varios concertos polo sur, moitos deles desastrosos. Ham deixou a banda tirada en Mississippi sen ningún medio para regresar a casa e esixiu o reembolso dos gastos de equipamento a Vaughan, os cales nunca foron reembolsados.
En 1975, Vaughan uniuse a unha banda de seis membros chamada Paul Ray and the Cobras, que incluía ao guitarrista Val Swierczewski e ao saxofonista Joe Sublett. Durante os seguintes dous anos e medio, gañáronse a vida semanalmente nun popular local da cidade, o Soap Creek Saloon e, finalmente, o recentemente inaugurado Antone's, coñecido como "a casa do blues" de Austin. A finais de 1976, Vaughan gravou un sinxelo con eles, "Other Days" como a cara A e "Texas Clover" como cara B. O sinxelo, no que Vaughan tocaba a guitarra en ambos temas, foi lanzado o 7 de febreiro de 1977. En marzo, os lectores do Austin Sun votáronos como a "Banda do Ano". Ademais de tocar cos Cobras, Vaughan improvisou con moitas das súas influencias no Antone's, incluíndo a Buddy Guy, Hubert Sumlin, Jimmy Rogers, Lightnin 'Hopkins e Albert King.
Vaughan estivo de xira cos Cobras durante gran parte do ano 1977, pero a finais de setembro, cando decidiron tomar unha dirección musical máis comercial, deixou a banda e formou Triple Threat Revue, que incluía a cantante Lou Ann Barton, o baixista WC Clark, e o batería Fredde Pharaoh. En xaneiro de 1978 gravaron catro cancións en Austin, incluíndo a composición de Vaughan "I'm Cryin". A gravación de trinta minutos é a única gravación de estudio da banda.
Double Trouble
A mediados de maio de 1978, Clark marchou para formar o seu propio grupo e Vaughan cambiou o nome da banda a Double Trouble, tomado do título dunha canción de Otis Rush. Logo do reclutamiento do baixista Jackie Newhouse, Pharaoh deixou o grupo en xullo e foi substituído brevemente por Jack Moore, que se trasladou a Texas dende Boston. Tocou coa banda durante aproximadamente dous meses. Logo Vaughan comezou a buscar un batería e pouco despois coñeceu a Chris Layton a través de Sublett, que era o seu compañeiro de cuarto. Layton, recentemente separado de Greezy Wheels, foi instruído por Vaughan para tocar a ritmo de "shuffle". Cando Vaughan lle ofreceu o posto a Layton, este aceptou. A principios de xullo, Vaughan fixo amizade con Lenora Bailey, coñecida como "Lenny", quen se converteu na súa noiva e, finalmente, na súa esposa. O matrimonio duraría seis anos e medio.
A principios de outubro de 1978, Vaughan e Double Trouble conseguiron un posto como grupo residente nun dos locais nocturnos máis populares de Austin, o Rome Inn. Durante unha actuación, Edi Johnson, unha contable do hipódromo Manor Downs, fixouse en Vaughan. Recomendouno ao propietario de Manor Downs, Frances Carr, e o director xeral Chesley Millikin, que estaba interesado en representar a artistas, e viron o potencial musical de Vaughan. Despois de que Barton abandonase Double Trouble a mediados de novembro de 1979, Millikin firmou con Vaughan un contrato de representación. Vaughan tamén contratou a Robert "Cutter" Brandenburg como director de xiras, a quen coñeceu en 1969. Dirixíndose a el como Stevie Ray, Brandenburg convenceuno de usar o seu segundo nome artísticamente.
En outubro de 1980, o baixista Tommy Shannon participou na presentación de Double Trouble en Rockefeller's en Houston. Shannon, que estaba a tocar con Alan Haynes naquel momento, participou nunha sesión de improvisación con Vaughan e Layton na metade dunha das súas actuacións. Shannon dixo máis tarde: "Eu estaba alí aquela noite, e nunca o vou esquecer foi como, cando entrei pola porta e os oín tocar, foi como unha revelación. Aí é onde quero estar, aí é a onde pertenzo, xusto aí. Durante o descanso, achegueime a Stevie e díxenlle iso. Non me tentei ocultar do baixista [Jackie Newhouse]. Non sabía se el estaba escoitando ou non. Realmente quería estar nesa banda. Senteime aquela noite e soaba moi ben". Case tres meses despois, cando Vaughan lle ofreceu o posto a Bannon, aceptou de bo grado.
Cargos por drogas e xuízo
O 5 de decembro de 1979, mentres Vaughan estaba nun camerino, antes dunha actuación en Houston, un policía fóra de servizo arrestouno despois de velo consumindo cocaína a través dunha ventá aberta. Foi acusado de posesión de cocaína e máis tarde liberado baixo fianza de 1.000 dólares. Double Trouble foron abreconcertos de Muddy Waters, que observou o abuso de substancias de Vaughan: "Stevie talvez podería ser o máis grande guitarrista de todos os tempos, pero non vai vivir ata os 40 anos, se non deixa ese po branco". Ao ano seguinte, tivo que regresar o 16 de xaneiro e o 29 ​​de febreiro para comparecer perante o tribunal.
Durante a última sesión do xuízo, que tivo lugar o 17 de abril de 1980, Vaughan foi condenado a dous anos de liberdade condicional e prohibíuselle saír de Texas. Xunto cunha orde para iniciar un tratamento para a súa adición ás drogas, foi obrigado a "evitar persoas ou lugares de coñecido carácter infame ou prexudicial". Rexeitou cumprir ningunha das dúas ordes. Despois de contratar un avogado, o seu axente da condicional fixo que se revisara a sentenza para que puidese traballar fóra do estado. O incidente levouno a que máis tarde rexeitase o servizo de limpeza dos hoteis cando estaba de xira.
Festival de Jazz de Montreux
Aínda que era popular en Texas nese momento, Double Trouble non conseguiu atraer atención nacional. A sorte do grupo cambiou cando o produtor de discos Jerry Wexler os recomendou a Claude Nobs, organizador do Festival de Jazz de Montreux. Este insistiu en que a noite de blues do festival sería xenial con Vaughan, a quen chamou "unha xoia, unha desas rarezas que aparece unha vez na vida". Nobs estivo de acordo en programar a Double Trouble para o 17 de xullo.
Vaughan abriu cunha mestura da canción de Freddie King "Hide Away" e a súa propia composición instrumental rápida, "Rude Mood". Logo Double Trouble tocou "Texas Flood" de Larry Davis, "Give Me Back My Wig" de Hound Dog Taylor e "Collins Shuffle" de Albert Collins, e tres composicións orixinais: "Pride and Joy", "Love Struck Baby" e "Dirty Pool". O set terminou con apupos dos espectadores. James McBride, de People, escribiu:
"Parecía saído da nada, un enmascarado con sombreiro berrando no Festival de Montreux 82 cunha Stratocaster do 59 na cadeira e dous amigos lanzachamas aos que chamaba Double Trouble. Non tiña disco, nin contrato para gravar, nin nome, pero reduciu o escenario a unha morea de cinzas fumeantes e entón todo o mundo quería saber quen era".
Segundo o director de xiras Don Opperman. "Tal como eu o lembro, as aclamacións e os apupos estaban mesturados, pero Stevie estaba bastante decepcionado. Deume a súa guitarra e foise afastando do escenario, e eu quedeime como: "Vas volver?" Había unha porta traseira, o público non podía velos, pero eu si, volveu ao vestiario coa cabeza nas mans, finalmente achegueime alí e ese foi o final do concerto". Segundo Vaughan: "Non era todo o público [o que apupaba] Foron só algunhas persoas sentadas na parte de diante. A sala fora construída para o jazz acústico e cando cinco ou seis persoas apupan, uau, parece que o mundo enteiro te odia. Pensaban que eramos moi ruidosos, pero veña, tiña catro mantas militares postas sobre o meu amplificador, e o nivel de volume estaba no 2. Estou acostumado a tocar no 10!" A actuación foi filmada e despois lanzada en DVD en setembro de 2004.
A noite seguinte, Double Trouble tiña actuación na sala do Casino de Montreux, con Jackson Browne presente. Browne improvisou con Double Trouble ata o amencer e ofreceulles o uso gratuíto do seu estudo de gravación persoal no centro dos Ánxeles. A finais de novembro, a banda aceptou a súa oferta e gravou dez cancións en dous días. Mentres estaba no estudio, Vaughan recibiu unha chamada de David Bowie, a quen coñecera logo do concerto de Montreux e invitouno a participar nunha sesión de gravación para o seu próximo disco de estudio, Let's Dance. En xaneiro de 1983, a guitarra de Vaughan soou en seis das oito cancións do álbum, incluíndo a canción principal e "China Girl". O álbum foi lanzado o 14 de abril de 1983 e vendeu tres veces máis copias que o anterior álbum de Bowie.
Éxito nacional
A mediados de marzo de 1983, Gregg Geller, vicepresidente de Artists and repertoire en Epic Records, asinou a Double Trouble para o selo por recomendación do produtor John Hammond. Pouco despois, Epic financiou un videoclip para "Love Struck Baby", que foi filmado en Cherry Tavern en Nova York. Vaughan recordou: "Cambiamos o nome do lugar no vídeo. Hai catro anos casei nun club onde tocabamos chamado Rome Inn. Cando pechou, o propietario deume o letreiro, entón no vídeo puxémolo detrás do escenario.
Co éxito de Let's Dance, Bowie pediu a Vaughan ser o principal instrumentista na súa seguinte xira, o Serious Moonlight Tour, entendendo que el foi unha parte esencial do éxito do disco. A finais de abril, Vaughan comezou os ensaios para a xira en Las Colinas, Texas. Cando as renegociacións do contrato para os seus honorarios fracasaron, Vaughan deixou a xira días antes do seu comezo, e foi substituído por Earl Slick. Vaughan dixo: "Eu non podía centrar todo en algo que realmente non me interesaba demasiado. Foi un pouco arriscado, pero realmente non precisaba de todas esas dores de cabeza". Aínda que os motivos foron amplamente discutidos, Vaughan pronto gañou gran publicidade por abandonar a xira.
O 9 de maio, a banda actuou en The Bottom Line, en Nova York, onde tocaron antes de Bryan Adams, con Hammond, Mick Jagger, John McEnroe, Rick Nielsen, Billy Gibbons e Johnny Winter no público. Brandenburg describiu o concerto como "impío": "Creo que Stevie tocou cada nota tan alta e forte, e cunha intensidade que eu non oíra nunca". A exitosa actuación gañou unha crítica positiva publicada no New York Post, afirmando que Double Trouble superou a Adams. "Por sorte, Bryan Adams, o rockeiro canadense que está abrindo concertos para Journey non é cabeza de cartel moi a miúdo", escribiu Martin Porter, que dixo tras a actuación da banda, o escenario foi "reducido a cinzas polo talento orixinal máis explosivo que viu o escenario neoiorquino en bastante tempo".
Texas Flood
Despois de adquirir as gravacións do estudio de Browne, Double Trouble comezou a editar o material para un LP. O álbum, Texas Flood, ábrese coa canción "Love Struck Baby", que foi escrita para Lenny nos seus "días de namoramento". Compuxo "Pride and Joy" e "I'm Cryin" para unha das súas ex-noivas, Lindi Bethel, e ambas son musicalmente similares, pero as súas letras son dúas perspectivas diferentes da súa relación anterior. Xunto coas versións de Howlin 'Wolf, The Isley Brothers e Buddy Guy, o álbum incluíu a versión de Vaughan de "Texas Flood" de Larry Davis, unha canción coa que estaba fortemente asociado. "Lenny", canción composta ao pé da súa cama, serviu como homenaxe á súa muller.
Texas Flood contou cunha portada do ilustrador Brad Holland, coñecido polos seus traballos para Playboy e The New York Times. Orixinalmente pensada para aparecer Vaughan a cabalo, Holland pintouno apoiado nunha parede cunha guitarra, usando unha fotografía como referencia. Posto á venda o 13 de xaneiro de 1983, Texas Flood chegou ao posto n.º 38 e acabou vendendo medio millón de copias. Mentres o editor da Rolling Stone, Kurt Loder, afirmaba que Vaughan non posuía unha voz distintiva, o editor xeral de Allmusic, Stephen Thomas Erlewine, dicía que o lanzamento tivera un "impacto monumental". Billboard describiuno como "unha delicia para os amantes da guitarra". Alex Hodges comentou: "Ninguén sabía o que grande sería ese disco, porque os guitarristas non estaban necesariamente en voga, excepto algúns cuxa importancia era innegábel...[] foi un dos poucos artistas que se recuperou en cada disco nun curto período de tempo".
O 16 de xuño, Vaughan actuou no club Tango de Dallas, presentado o novo álbum. Varios VIP asistiron á presentación, incluídos Ted Nugent, Sammy Hagar e membros de The Kinks e Uriah Heep. Jack Chase, vicepresidente de mercadotecnia de Epic, recordou. "A festa na Tango foi moi importante, foi absolutamente enorme. Todas as personalidades de estacións de radio, DJs, directores de programas, todos os propietarios de discográficas e importantes axentes, prensa, todos os executivos de Nova York, asistiron preto de 700 persoas. Nós aterramos en Dallas con Q102-FM e [DJ] Redbeard. Tiñamos a festa na Tango, foi tremendo". O The Dallas Morning News fíxose eco da actuación comezando coa pregunta retórica: "E se Stevie Ray Vaughan dese unha festa de lanzamento do álbum e todo o mundo asistise? Foi o que pasou o xoves á noite na Tango... [] A adrenalina debía estar fluíndo a través das veas dos músicos pois tocaron cunha rara delicadeza e habilidade ".
Tras unha breve xira por Europa, Hodges arranxou un compromiso para que Double Trouble abrise as actuacións de The Moody Blues durante xira de dous meses por América. Hodges dixo que a moitas persoas non lles gustou a idea de que Double Trouble foran abreconcertos de The Moody Blues, pero dixo que un fío común con ambas as bandas sería "album-oriented rock". Shannon describiu a xira como "gloriosa": "O noso disco aínda era tan exitoso, pero estabamos tocando fronte a coliseos cheos de xente. Simplemente saïamos e tocabamos, e encaixabamos coma unha luva. O son atronou neses coliseos coma un monstro. A xente volvíase tola e non tiñan nin idea de quen eramos!". Despois de aparecer na serie de televisión Austin City Limits, a banda colgou o cartel de completo no Beacon Theater de Nova York. Variety escribiu que o set de 90 minutos no Beacon "non deixou ningunha dúbida de que este mozo músico de Texas é verdaderamente o "heroe da guitarra da época actual".
Couldn't Stand the Weather
En xaneiro de 1984, Double Trouble comezou a gravar o seu segundo álbum de estudio, "Couldn't Stand the Weather" na Power Station, con John Hammond como produtor executivo e o enxeñeiro Richard Mullen. Máis tarde, Layton recordou traballar con Hammond: "era como unha man amable no teu ombreiro, o oposto a alguén que se levante e diga: 'Refagamos isto, vamos facer isto outro'. Non se involucraba dese xeito para nada. Era unha persoa positiva". Cando comezaron as sesións, a versión de Vaughan de "Tin Pan Alley" de Bob Geddins gravouse mentres se controlaban os niveis de son. Layton recordou: "probablemente fixemos a versión máis silenciosa ata aquel momento. Ao rematar [Hammond] dixo: 'isto é o mellor que esta canción vai soar nunca', e marchamos; 'nin sequera obtivemos sons, non?', e el dicía 'non importa, isto é o mellor que conseguirás tocar esta canción'. Intentámolo outra vez cinco, seis, sete veces, nin me lembro. Pero nunca volveu a soar como aquela primeira vez".
Durante as sesións de gravación, Vaughan comezou a experimentar con outras combinacións de músicos, entre eles Fran Christina e Stan Harrison, que tocaron a batería e o saxofón respectivamente no tema de jazz instrumental "Stang's Swang". Jimmie Vaughan tocou a guitarra rítmica na súa versión de "The Things That I Used to Do" de Guitar Slim e na canción que deu o título ao disco, e na que Vaughan imprimiu unha letra cunha mensaxe mundana.
Couldn't Stand the Weather saíu á venda o 15 de maio de 1984 e dúas semanas máis tarde xa superara as vendas de Texas Flood. Chegou ao número 31 e pasou 38 semanas nas listas. O álbum inclúe a versión de Vaughan da canción de Jimi Hendrix, "Voodoo Child (Slight Return)", que causou comparacións inevitables con Hendrix. Segundo o editor de Allmusic, Stephen Thomas Erlewine, Couldn't Stand the Weather confirmou que o aclamado debut non fora casualidade, igualando, senón superando, as vendas do seu antecesor e consolidando así o status de Vaughan como un xigante do blues moderno. Segundo os autores Joe Nick Patoski e Bill Crawford, o álbum "foi un gran punto de inflexión no desenvolvemento de Stevie Ray Vaughan" e a técnica vocal de Vaughan mellorou.
Carnegie Hall
O 4 de outubro de 1984, Vaughan encabezou unha actuación no Carnegie Hall que incluía a moitos músicos invitados. Para a segunda metade do concerto, engadiu a Jimmie como guitarrista rítmico, George Rains como batería, Dr John de tecladista, Roomful of Blues como sección de vento, e a voz de Angela Strehli. O grupo ensaiou menos de dúas semanas antes da presentación, e a pesar do sólido dinamismo de Double Trouble na primeira metade da actuación, segundo Patoski e Crawford, o concepto de gran banda nunca tomou forma completamente. Antes de chegar ao compromiso, as entradas esgotáronse, o que emocionou e puxo extremadamente nervioso a Vaughan, que non acougou ata a metade da terceira canción. Parte dos beneficios foron para os traballos de investigación contra a leucemia e o cancro da fundación de T.J. Martell, o que foi un grande atractivo para o evento.
Presentado por Hammond como "un dos mellores guitarristas de todos os tempos", Vaughan abriu con "Scuttle Buttin", vestindo cun traxe de mariachi adaptado que el describiu como un "esmoquin mexicano". Double Trouble continuou interprentando "Testify" de The Isley Brothers, "Voodoo Child (Slight Return)" de The Jimi Hendrix Experience, "Tin Pan Alley", "The Sky Is Crying" de Elmore James e "Cold Shot" de W.C. Clark, xunto con catro composicións orixinais que inclúen "Love Struck Baby", "Honey Bee", "Couldn't Stand the Weather" e "Rude Mood". Durante a segunda metade da actuación, Vaughan tocou versións de Larry Davis, Buddy Guy, Guitar Slim, Albert King, Jackie Wilson e Albert Collins. O set acabou con Vaughan só tocando "Lenny" e "Rude Mood".
A actuación foi gravada e posteriormente posta á venda como LP en vivo o 29 de xullo de 1997 por Epic Records. Chegou a ser disco de ouro. Inmediatamente despois do concerto, Vaughan asistiu a unha festa privada nun céntrico club de Nova York, que foi patrocinado por MTV, e onde foi recibido durante unha hora por simpatizantes. Ao día seguinte, Double Trouble fixo unha aparición nunha tenda de discos en Greenwich Village, onde asinaron autógrafos para os fans. A finais de outubro de 1984, a banda fixo unha xira por Australia e Nova Zelandia. Os días 5 e 9 de novembro, tocaron na Ópera de Sidney, onde colgaron o cartel de completo. Ao regresar a EE. UU., Double Trouble realizou unha breve xira por California. Pouco despois, Vaughan e Lenny dirixíronse á illa de Saint Croix, nas Illas Virxes dos Estados Unidos, no Caribe, onde quedaron a pasar un tempo de vacacións. O seguinte mes, Double Trouble voou ao Xapón onde deron cinco concertos, un deles no Osaka Kōsei Nenkin Kaikan de Osaka.