cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Encontro Medieval de L'Entregu
Desenvolvemento
Despois da coroación e a representación teatral organízase unha cea medieval que está presidida polo recentemente nomeado rei Aurelio, representantes do Concello de Samartín del Rei Aurelio, autoridades, e todas as persoas que lles gusten de asistir e vaian vestidas con roupa medieval.
Unha das actividades que xera máis expectación é o desfile medieval que se desenvolve o sábado pola tarde e no que participa o rei xa coroado para recibir o apoio dos seus súbditos polos embarcadoiros do pobo. O rei vai acompañado de gaitas, autoridades, grupos de animación e de todas aquelas persoas que vaian vestidas con traxes medievais.
Estas actividades celébranse sempre o terceiro fin de semana de xullo, venres, sábado e domingo, no marco das Festas de La Laguna que son as festas patronais da vila, con máis dun século de tradición.
Toda a cartelaría e publicidade relacionada co Encontro Medieval faise en idioma asturiano.
Historia
O I Encontro Medieval tivo lugar no ano 2006 coa coroación de José María López Suárez e coa representación da obra teatral "Entre querellas y doncellas", de Pablo Rodríguez Medina que foi posta en escena polo Grupo Teatro Refajo.
En 2007 celébrase a segunda edición coa coroación como rei de Chechu García. A obra representada é "Texedora d'orbayu" de Pablo Rodríguez Medina e representada polo Grupo Teatro Refajo.
O III Encontro Medieval ten como rei Aurelio a Mario Efrén García Villar que é coroado no trascurso da obra "Las siete novias del rey", escrita por Xulio Arbesú e representada polo Grupo Teatro Refajo.
En 2009 celébrase o IV Encontro Medieval coa coroación de Ana Rosa Suárez e a representación da óbra "Apocalipsis: el camino que nos marca" de Xosé Ramón Martín Ardines.
O V Encontro Medieval coroa a Graciano Torre e pon en escena a obra de teatro "De hechiceras, mujeres y reyes", escrita por Pedro Alberto Marcos.
A sexta edición de 2011 celébrase coa coroación do futbolista Secundino Suárez (Cundi) e a representación da obra "Ensayo general", escrita por Chechu García e Roberto Corte.
O sétimo Encontro Medieval do ano 2012 coroa ao escritor Pablo Xuan Manzano no trascurso da obra "Bienvenido rey Aurelio", escrita por Elisabeth Felgueroso.
No oitavo Encontro Medieval de 2013 coróase ó ilustrador Alfonso Zapico durante a representación da obra musical "El rey y otras fibras" do músico e escritor Nacho Fonseca que foi posta en escena e cantada polo grupo de teatro e coro Padre Coll.
Luís Gómez Pacios
Luís Gómez Pacios, nado en Lugo en 1925 e finado en 1983, foi un pintor galego.
Traxectoria
Formouse en debuxo técnico, comezando a traballar como debuxante para o Servizo Topográfico de España. En 1956 entrou a traballar no Museo Provincial de Lugo realizando a catalogación de pezas en fichas, mediante a realización de debuxos esquemáticos. Comezou a traballar tamén como profesor de debuxo no Colexio Fingoi de Lugo e na Escola de Artes Aplicadas e Oficios Artísticos da mesma cidade.
Como pintor entrou a formar parte en 1962 do grupo Seis Urogallos, creado xunto a Jesús Blas Lourés, Manuel Cancio Varela, Tino Prados López, Xosé López Guntín e Antonio Estrada, coa intención de achegar a arte ao pobo. Relizaban os seus traballos nun local da praza de Santo Domingo cedido polo gobernador civil da provincia, Luis Azcárraga y Bustamante, e expuñan no Portón do Recanto, e tralo peche deste local, no restaurante Ferreirós.
A súa obra consolidouse, e a partir de 1969 aprézase un cambio conceptual, aparecendo temas relacionados coa psicoloxía e coas lendas e tradicións galegas.
Recibe varios premios ao longo da súa carreira.
Barrio de Muñó
Barrio de Muñó é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 34 habitantes (INE 2012).
Pispieiro, Anxeriz, Tordoia
Pispieiro é un lugar da parroquia de Anxeriz no concello coruñés de Tordoia, da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres), o que supón unha forte diminución con respecto ao ano 2013, cando tiña 17 habitantes.
Galería de imaxes de Vilar de Santos
Galería de imaxes de Vilar de Santos na provincia de Ourense.
Gran Premio de España de 2017
O Gran Premio de España de 2017 (oficialmente o Fórmula 1 Gran Premio de España Pirelli 2017) é unha carreira de Fórmula 1 que se disputou o 14 de maio de 2017 no Circuíto de Cataluña, Montmeló, España. Foi a quinta carreira do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2017 e o vixésimo sétimo en Cataluña.
Cualificación
Sebastian Vettel acabara de cambiar o seu motor, entre o último adestramento libre e a clasificación, e aínda agradecía o rápido traballo cando seu enxeñeiro o mandou volver a boxes. Tras o susto e algunhas mudanzas nos comandos do coche, todo volveu a funcionar e o alemán anotou 1:20.939. A pesar de non ser un tempo de pole, foi suficiente para que o alemán pasara á Q2. Lewis Hamilton, no entanto, saíu a pista inmediatamente e logrou 1:20.511, terminando a Q1 no cume. Destaca o contraste entre os dous pilotos da STR. Mentres Sainz foi noveno, Kvyat terminou a Q1 en último lugar.
Eliminados: Marcus Ericsson (Sauber), Jolyon Palmer (Renault), Stoffel Vandoorne (McLaren), Lance Stroll (Williams) e Daniil Kvyat (Toro Rosso).
Bottas e Hamilton abandoaron os boxes cando ondeou a bandeira verde. Ao completar súas voltas rápidas, os pilotos ficaron separados por 0.090. Mais non pasou moito tempo antes de que Sebastian Vettel se metese entre o dúo, diante de Bottas por só 0.005. O que destacou na Q2 foi Fernando Alonso que, diante do seu público conseguiu pasar á Q3 por primeira vez o ano, facendo que os seareiros e o box de McLaren vibrasen de emoción. Grosjean unha vez máis non conseguiu trazar a última chicana e ficou fóra do Q3.
Eliminados: Kevin Magnussen (Haas), Carlos Sainz (Toro Rosso), Nico Hülkenberg (Renault), Romain Grosjean (Haas) e Pascal Wehrlein (Sauber).
Mercedes debeu premer o "botón máxico de potencia" para a clasificación, porque na primeira saída para o Q3 Hamilton masacrou a marca da pole, anotada por Mark Webber en 2010, e fixo 1m19s149. Sebatian Vettel aínda conseguiu reaccionar e acadar o segundo lugar a 0s051 de Lewis. Bottas ficou co terceiro posto a 0s124 do compañeiro, con Kimi a 0s290 do mellor tempo.
Carreira
Vettel tivo un comezo mellor que Hamilton e liderou na primeira curva. Entón un incidente con Bottas, Räikkönen e Verstappen significou que tanto Räikkönen como Verstappen retiráronse con danos na suspensión e Bottas quedou lixeiramente tocado. O incidente tamén fixo que Felipe Massa picara unha roda, á vez que obrigaba a Alonso a abandonar a pista, levándoos a terminar a carreira fóra dos puntos. Isto deixou os dez primeiros con Vettel, Hamilton, Bottas, Ricciardo, Pérez, Ocon, Hülkenberg, Magnussen, Sainz e Grosjean. Hamilton quedou con Vettel durante 14 voltas, cando Ferrari decidiu cubrirse cun undercut entrando en boses para montar pneumáticos brandos. Hamilton, pola súa banda, mantívose na pista durante 7 voltas máis e reincorporouse uns 7 segundos detrás de Vettel con pneumáticos medios. Vettel perdeu ao redor de 4 segundos con Hamilton tratando de superar a Bottas, que aínda non entrara a boxes, antes de completar un espectacular adiantamento a Bottas.
A falta de algo máis de 30 voltas, o McLaren de Vandoorne tocouse con Massa e retirouse con danos na suspensión, gañándose unha penalización na grella da seguinte carreira. O VSC apareceu para que o seu coche puidese ser retirado da pista e isto permitiu a Hamilton entrar en boxes para montar os pneumáticos brandos máis rápidos, sen perder moito tempo con Vettel debido á velocidade limitada. Entón Vettel foi chamado para entrar en boxes e montar os pneumáticos medios máis lentos, xusto cando terminaba o VSC, dando como resultado qe Vettel saía do pitlane xunto a Hamilton. Tocáronse coas rodas e Hamilton viuse forzado a sairse da pista e caeu detrás de Vettel. Logo na volta 38, o Mercedes de Bottas sufriu un fallo de motor (do motor que utilizara para todas as carreiras anteriores) e isto promoviu a Ricciardo ao podio. Mentres tanto, Pascal Wehrlein que fixera unha única parada, usou o VSC ao seu favor e saíu dos boxes oitavo. Logo pasou ao 7º logo da retirada de Bottas. Con todo, recibiu unha penalización de cinco segundos por un erro ao entrar no pit lane.
Hamilton, con pneumáticos máis rápidos, logrou superar a Vettel para o liderado na recta na volta 44 e mantívose á cabeza para gañar a carreira, reducindo a vantaxe de Vettel no campionato a 6 puntos e aumentando a vantaxe de Mercedes no Campionato de Construtores a 8 puntos sobre Ferrari. Ricciardo terminou terceiro no seu primeiro podio da tempada e tomo o quinto lugar no Campionato. Malia as novas melloras, o seu Red Bull estaba 75 segundos por detrás de Hamilton, a maior distancia de toda a tempada, Ricciardo foi o único outro coche agás dos dous líderes en terminar na volta do líder. Os seguintes en cruzar a liña de meta foron os Force India de Pérez e Ocon. Logo, Nico Hülkenberg terminou no sexto posto co Renault, o seu mellor resultado desde o seu regreso ao deporte en. Wehrlein cruzou a liña no 7º lugar, pero foi rebaixado ao oitavo pola súa penalización, aínda que logrando 4 valiosos puntos para o loitador equipo Sauber. O Toro Rosso de Carlos Sainz subiu ao sétimo lugar. Kvyat e Grosjean terminaron 9º e 10º respectivamente despois de que Kevin Magnussen, que corría no noveno lugar, sufrira unha picada lenta debido ao contacto con Kvyat e caeu a 14º lugar. Fernando Alonso terminou no posto 12, a primeira vez que terminou unha carreira na tempada, pero admitiu que lle faltaba o ritmo de carreira para ir a corde coa súa magnífica cualificación.
Os Estados e Imperios da Lúa
Os Estados e Imperios da Lúa (en L'autre monde ou les états et empires de la Lune; coñecida tamén como Histoire comique des États et Empires de la Lune e ás veces como Voyage dans la Lune) é unha narración iniciática en lingua francesa a cargo do autor Cyrano de Bergerac a propósito dunha viaxe imaxinaria á Lúa. Isto sérvelle ao escritor de pretexto para desenvolver unha sátira do seu tempo. Foi escrita aproximadamente en 1650 e publicada de forma póstuma dous anos despois da morte do autor, acontecida o 28 de xullo de 1655. A publicación correu de mans do seu amigo Henry Le Bret.
Foi traducida ó galego por Henrique Harguindey e foi publicada pola editorial Rinoceronte Editora no ano 2019.
Festa móbil
O motivo de que estas festas ocorran nun día diferente segundo o ano é que o domingo de Pascua coincide co primeiro domingo que segue á primeira lúa chea da primavera. A partir desta festa determínanse todas as outras.
Levoso, Quintillán, Forcarei
Levoso é un lugar da parroquia de Quintillán, no concello de Forcarei, na provincia de Pontevedra. No ano 2008 tiña 16 habitantes, 10 deles eran homes e 6 eran mulleres; isto supón en relación ao ano 2006 un descenso no número de efectivos.
Richard Roundtree
Richard Roundtree, nado en New Rochelle, Nova York, o 9 de xullo de 1942, é un actor e modelo estadounidense. Destacou como "o primeiro heroe de acción negro" pola súa interpretación do detective privado John Shaft no filme de 1971 Shaft, e as súas catro secuelas, estreadas entre 1972 e 2019. Polo primeiro destes filmes, foi candidato ao Globo de Ouro á mellor nova estrela do ano en 1972.
Levoso, Quintillán, Forcarei
Historia
A sociedade dos emigrantes da Terra de Montes na Arxentina, Residentes del Ayuntamiento de Forcarey en El Plata Pro Cultura y Protección, fundada o 22 de outubro de 1922, axudou a erguer un edificio escolar en Levoso. A primeira pedra colocouse o 4 de setembro de 1927, inaugurándose un ano despois.
Richard Roundtree
Traxectoria
Roundtree naceu en 1942, fillo de John e Kathryn Roundtree. Asistiu ao New Rochelle High School, graduándose en 1961. Durante os anos do instituto, xogou con éxito no equipo de fútbol americano da escola. Posteriormente, Roundtree estudou na Southern Illinois University en Carbondale, Illinois. Roundtree deixou a facultade en 1963 para iniciar a súa carreira.
Roundtree comezou a súa carreira profesional como modelo na Ebony Fashion Fair tras ser descuberto por Eunice W. Johnson. Despois do éxito na feira, pasou a traballar de modelo de produtos como a brillantina Duke e os cigarros Salem. en 1967, Roundtree uniuse ao Negro Ensemble Company. O seu primeiro papel na compañía foi interpretar o lendario boxeador Jack Johnson na produción de The Great White Hope. Roundtree destacou como protagonista de filmes blaxploitation na década de 1970, especialmente polo detective John Shaft no filme de acción Shaft (1971) e as súas secuelas. Tamén apareceu con Laurence Olivier e Ben Gazzara en Inchon (1981). Na televisión, interpretou o escravo Sam Bennett na serie de 1977 Roots e ao Dr. Daniel Reubens en Generations entre 1989 e 1991. Aínda que Roundtree continuou a traballar na década de 1990, moitos dos seus filmes non foron ben recibidos; porén, logrou éxito no teatro.
Non obstante, durante ese período, reapareceu na pequena pantalla como icona cultural. O 19 de setembro de 1991 apareceu nun episodio de Beverly Hills, 90210 con Vivica A. Fox e en 2000 volveu interpretar a John Shaft en Shaft, con Samuel L. Jackson como protagonista.
En 2019, Roundtree coprotagonizou a comedia What Men Want, e volveu ao papel de John Shaft en Shaft, secuela do filme de 2000, con Samuel L. Jackson e Jessie Usher, que interpretan a John Shaft II e John Shaft III, respectivamente. Esta vez, a personaxe de Roundtree foi descrita como o pai da personaxe de Jackson, mentres que supostamente era o seu tío no filme de 2000.
Angel Stadium of Anaheim
O Angel Stadium of Anaheim, orixinariamente chamado Anaheim Stadium e posteriormente Edison International Field of Anaheim, é un parque de béisbol situado en Anaheim, California (Estados Unidos). Desde a súa apertura serve como estadio local de Los Angeles Angels da Major League Baseball (MLB). Entre 1980 e 1994 tamén albergou os partidos locais de Los Angeles Rams da National Football League (NFL). O estadio é popularmente coñecido como The Big A (do inglés: A Grande A), alcume acuñado polo xornalista deportivo Bud Furillo. O Angel Stadium é o cuarto estadio en activo máis antigo da MLB, só por dertás do Fenway Park de Boston, o Wrigley Field de Chicago e o Dodger Stadium dos Ánxeles. Entre outros eventos, albergou os All-Star da MLB de 1967, 1989 e 2010.
Grupo de Arqueoloxía da Terra de Trasancos
|dereita|miniatura|Ermida de Chamorro onde atoparon os primeiros petróglifos. O Grupo de Arqueoloxía da Terra de Trasancos (GATT) é unha asociación cultural constituída en Ferrol en 1991 e adicada á investigación, inventariado, divulgación e preservación do patrimonio histórico e arqueolóxico.
Os inicios desta asociación están en traballos de campo feitos para André Pena Graña e co tempo, organizarse con máis xente en grupos de traballo que percorren a Terra de Trasancos e os concellos veciños catalogando e documentando achados, dende mámoas a petróglifos. O grupo está formado por algo máis dunha ducia de persoas. Caracterízase o seu traballo pola publicación dos seus achados e a divulgación dos mesmos en publicacións locais.
Publicacións
miniatura|Debuxo do [[petróglifo de Chamorro (Serantes, Ferrol).]]
Goiás
O topónimo Goiás pode referirse a:
Quins
O topónimo Quins pode referirse a varios lugares de Galiza e Francia:
O Rapadoiro, Anxeriz, Tordoia
O Rapadoiro é un lugar da parroquia de Anxeriz, no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 20 habitantes (9 homes e 11 mulleres).
Quintillán, Quintillán, Forcarei
Quintillán é un lugar da parroquia de Quintillán, no concello de Forcarei, na provincia de Pontevedra. No ano 2008 tiña 57 habitantes, 24 deles eran homes e 33 eran mulleres; isto supón en relación ao ano 2006 un leve descenso no número de efectivos.
Ácido mirístico
O ácido mirístico (ou ácido tetradecanoico) é un ácido graxo saturado moi común coa fórmula molecular CH3(CH2)12COOH. Un miristato é un sal ou éster do ácido mirístico.
O ácido mirístico recibe o seu nome do nome científico da noz moscada (Myristica fragrans). A manteiga de noz moscada é nun 75% trimiristina, o triglicérido formado por glicerina e tres ácidos mirísticos. Ademais de na noz moscada, o ácido mirístico atópase no aceite de sementes de palma, aceite de coco, manteiga (do leite) e é un compoñente menor de moitas outras graxas. Tamén se encontra no espermaceti, a fracción cristalizada do aceite de esperma de balea.
Na célula o ácido mirístico con frecuencia engádese cotraducionalmente á penúltima glicina do extremo N-terminal de quinases asociadas a receptores para conferirlle ao encima "localización de membrana" (o encima queda asociado á membrana). Esta adición denomínase miristoilación. O ácido mirístico ten unha hidrofobicidade dabondo alta como para ser incorporado á zona de ácidos graxos dos fosfolípidos da bicapa lipídica das membranas da célula eucariótica. Deste modo o ácido mirístico actúa como lípido áncora nas biomembranas.
É un compoñente de xabóns e cosméticos. O éster isopropil miristato utilízase en cosmética e preparacións medicinais tópicas cando se procura unha boa absorción a través da pel.
A redución do ácido mirístico rende miristil aldehido (tetradecanal) e o alcohol miristílico.
Non teísmo
O non teísmo é unha definición que se refire as correntes espirituais ou filosóficas que non discorren ou mencionan a crenza nun Deus creador ou absoluto. Diferénciase do ateísmo no que os non teístas poden aceptar conceptos espirituais como a crenza en entidades superiores ou espíritos, aínda que estes son vistos xeralmente como seres non absolutos que evolucionan e cambian. O filósofo Anthony Kenny distingue os agnósticos, que atopan a premisa «Deus existe» descoñecida, dos non cognotivistas (os non teístas).
Lista de concellos de España por provincia
Existen en España 8.124 concellos. O concello máis setentrional é Mañón (A Coruña), o máis meridional é El Pinar de El Hierro (Santa Cruz de Tenerife), o máis occidental é La Frontera (Santa Cruz de Tenerife) e o máis oriental é Maó (Illas Baleares). O máis extenso é Cáceres e o máis poboado Madrid.
As seguintes son listas de concellos de España ordenados por diferentes categorías.
Concellos por comunidade autónoma
miniatura|500px|dereita|Mapa municipal de [[España. 2004]]
Concellos máis poboados
Concellos de España ordenados por número de habitantes. Aparecen aqueles con máis de 200.000 habitantes.
Non teísmo
Algo similar acontece co xainismo, relixión moi achegada ao budismo, que de xeito análogo nega expresamente a crenza nun deus creador.
Lista de concellos de España por provincia
Concellos máis extensos
Concellos de España ordenados pola extensión do seu termo, non do núcleo urbano. Aparecen aqueles con máis de 700 km².
Non teísmo
Aínda que o budismo e o xainismo son consideradas relixións non teístas, estas si aceptan a crenza en realidades espirituais, como o renacemento, os milagres e o karma, e na existencia de seres espirituais, como espíritos e deidades. En resumo, ambas non poden considerarse ateístas (ao aceptar, por exemplo, esa existencia de deuses, malia non ser vistos como creadores) nin agnósticas (ao aceptar como certa a crenza en conceptos espirituais como o karma). En xeral, budistas e xainistas non renden culto aos deuses que son vistos como de natureza non permanente. As súas deidades son seres iluminados que alcanzaron a Iluminación, como os Tirthankar e os Budas, o seu trato a estes difire moito do concepto tradicional occidental de deidade.
Lista de concellos de España por provincia
Concellos máis extensos
Datos obtidos polo Instituto Xeográfico Nacional de España (Ministerio de Fomento) e publicados polo INE dentro do anuario Estatístico de España.
Berán
O topónimo galego Berán pode referirse a:
Short Circuit 2
Short Circuit 2 é un filme estadounidense dirixido por Kenneth Johnson que foi estreado en 1988. Secuela do filme Curtocircuíto.
Sinopse
O robot Número Cinco, máis coñecido como Johnny Cinco, sae moi animado en busca dun pouco de "input urbano", pero uns pandilleiros, un banqueiro cobizoso e unha banda de rateiros ven na súa inxenuidade un billete de alta tecnoloxía cara a unha vida resolta.
Los Barrios de Bureba
Los Barrios de Bureba é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 215 habitantes (INE 2012).
Doenza pulmonar obstrutiva crónica
miniatura|250px|Comparación dun pulmón sano e outro con Doenza pulmonar obstrutiva crónica. A doenza pulmonar obstrutiva crónica (DPOC) (en inglés COPD - chronic obstructive pulmonary disease) é unha enfermidade pulmonar caracterizada pola presenza dunha obstrución das vías aéreas (alvéolos, bronquíolos e bronquios, na meirande parte das veces de xeito progresivo e en xeral irreversíbel. A causa principal da DPOC é a inflamación crónica dos pulmóns por mor da inhalación de pequenas partículas nocivas e gases, sobre todo o fume do tabaco. É por iso que a DPOC é unha doenza prevíbel se se abandona o tabaquismo. A obstrución das vías aéreas provoca pois unha limitación do fluxo do ar aos pulmóns. Esta limitación do fluxo aéreo non é máis ca unha serie de procesos inflamatorios mesturados, como poden ser a bronquiolite obstrutiva, ou enfisema (destrución do parénquima). Co paso do tempo, estes procesos rematan por minguar a capacidade respiratoria do doente e chegan mesmo a acurtar considerábelmente a vida do paciente. Entre un 20% e un 25% dos fumadores rematan por desenvolver a doenza. Porén, aínda son descoñecidas as causas da predisposición ao padecemento da DPOC. Case que tódolos estudos confirman que pode ser un compoñente multifactorial o que determine a susceptibilidade individual á enfermidade, isto é, interveñen elementos xenéticos, como ambientais (alimentación, tabaco, estilo de vida etc). É a 4º causa de morte no mundo, e constitúe unha das doenzas na que non se conseguiu minguar a mortalidade nos derradeiros 30 anos.
Definición
No ano 2002, o Segundo Consenso Mexicano para o Diagnóstico e Tratamento da DPOC, definiuno coma unha doenza caracterizada pola limitación do fluxo aéreo, que non é modificábel significativamente e usualmente progresiva. Esta limitación asóciase cunha resposta inflamatoria anormal dos pulmóns e a vía aérea cuxos factores de risco máis importantes so a exposición a partículas nocivas e gases, principalmente derivados do consumo de tabaco e a exposición ao fume de leña. Segundo a iniciativa GOLD de 2006, na Guía para o manexo e prevención da DPOC:
Epidemioloxía
A prevalencia mundial da DPOC é arredor de entre o 5 e o 10 % da poboación adulta entre 40 e 80 anos. Se se considera o total da poboación, a prevalencia é de aproximadamente o 1 % en todas as idades. A prevalencia é maior en homes, malia que nos últimos anos veuse detectando un aumento exponencial dos casos de DPOC en mulleres. Isto pode ser debido ao incremento do tabaquismo tamén nas mulleres nas últimas décadas. A DPOC adoita diagnosticarse tarde, xa que moitos doentes non presentan síntoma ningún. As probas de función respiratoria, como poden ser as espirometrías, poderían axudar a un diagnóstico precoz. A mortalidade por DPOC varía grandemente entre os diferentes países, sendo unha das principais causas de morte tanto nos países desenvolvidos coma nos subdesenvolvidos. O 96% dos doentes teñen máis de 40 anos.
Mortalidade
A mortalidade global da DPOC estaba na sexta posición con 2,2 millóns de mortes en 1990, e prevese unha tendencia en ascenso ata a terceira causa de morte en 2020. Un estudo realizado nos Estados Unidos no período 1971-2000 mostrou que o cambio de maior importancia durante ese tempo foi o aumento da mortalidade nas mulleres, que pasou de 20,1/100 000 en 1980 a 56,7/100 000 en 2000.
Morbilidade
De forma global, a morbilidade da DPOC é elevada, aumenta coa idade e é superior en homes que en mulleres na actualidade.
Etioloxía
A DPOC está fundamentalmente asociada ao tabaquismo, sobre todo en países desenvolvidos. Nalgunhas sociedades moi deprimidas, debido á exposición a fumes tóxicos, pode desenvolverse EPOC. Tamén se dá casos, aínda que cada vez menos en países desenvolvidos, de persoas que cociñan con lume de leña en espazos reducidos e mal ventilados.
Factores de risco
Nos países desenvolvidos, o tabaquismo contribúe ao 95 % dos casos de DPOC, sendo o factor de risco máis prevalecente. Outros factores comunmente asociados a unha DPOC son: miniatura|upright|Distribución do [[xene PiZZ en Europa.]]
Causas
A etioloxía da EPOC é multifactorial, e nela interveñen tanto factores xenéticos coma ambientais. Porén, case un 95% dos casos de DPOC no mundo teñen o tabaco como factor asociado. As causas máis importantes de DPOC no mundo son o tabaquismo, a contaminación, as infeccións e factores xenéticos.
Contaminación ambiental
A prevalencia de DPOC é maior en cidades e áreas industrializadas. Ademais a incidencia e a mortalidade da bronquite crónica e o enfisema están moi relacionadas con altos niveis de dióxido de xofre.
Infeccións
As infeccións respiratorias das vías altas durante as primeiras etapas da vida están asociadas a DPOC en etapas posteriores da vida. As infeccións víricas latentes, como a do adenovirus, os rinovirus ou o virus respiratorio sincitial (VRS), poden causar amplificación das resposta inflamatoria no enfisema e predispor ao desenvolvemento da DPOC.
Xenéticas
Máis do 95% das persoas con DPOC grave teñen o alelo do xene PiZZ. Estes individuos padecen enfisema prematuro, moitas veces acompañado de bronquiectasias e bronquilisis. miniatura|right|Distribución do xene PiZZ en Europa.
Fisiopatoloxía
Na DPOC prodúcense distintos fenómenos patolóxicos en cinco puntos anatómicos, o que resulta en varias manifestacións clínicas:
A resposta inflamatoria esaxerada á inhalación de partículas ou gases (fundamentalmente o fume do tabaco), alén dunha resposta inflamatoria «normal» de protección, é un evento característico da EPOC que provoca lesións pulmonares en fumadores susceptibles. A lesión da célula epitelial bronquial e a activación dos macrófagos causan a liberación dos factores quimiotácticos que recrutan os neutrófilos da circulación. Os macrófagos e neutrófilos liberan entón unhas proteasas que afectarán á metaloproteinasas da matriz (MMP) e á elastasa dos neutrófilos (NE) provocando alteracións no tecido conxuntivo. Unha vez secuestrados os neutrófilos adhírense á célula endotelial e migran ao tracto respiratorio baixo o control de factores quimiotácticos como o leucotrieno B4 ou a interleucina (IL)8.
Así mesmo, os linfocitos T CD8+ citotóxicos teñen un papel na cascada inflamatoria. Sinalouse que a presenza de linfocitos T podería diferenciar entre os fumadores que desenvolven DPOC e aqueles en que non a desenvolven, baseado na relación entre o número de células T, a cantidade de destrución alveolar e a intensidade de obstrución ao fluxo aéreo. Unha das causas descritas para explicar a resposta inflamatoria amplificada na DPOC é a colonización da vía aérea por patóxenos bacterianos ou víricos. É posible tamén que o fume do tabaco dane a célula epitelial bronquial xerando novos autoantíxenos que estimulan resposta inflamatoria, chegando a postular que a DPOC fose unha doenza autoinmune.
A proteólise, a fibrose e a remodelaxe das vías aéreas pequenas son as características prominentes da patoloxía do enfisema. A célula endotelial vascular, os neumocitos e os mastocitos poden contribuír tamén na patoxenia da DPOC.
Cadro clínico
250px|miniatura|[[Acropaquia nun paciente masculino de 51 anos con cardiopatía crónica e enfisema]] A DPOC asóciase fundamentalmente a dúas doenzas:
Diagnóstico
280px|miniatura|Volumes e capacidades pulmonares estáticos Para o diagnóstico de DPOC emprégase unha proba denominada espirometría, que mide a capacidade funcional pulmonar. Os suxeitos presentan unha FEV1 post-broncodilatador menor ao 80 % (agás no estadio 1, onde VEF1 é maior ou igual ao 80 %) e unha relación FEV1/FVC menor a 0,70.
Tratamento
O tratamento desta doenza pretende evitar a progresión da enfermidade e aliviar os síntomas derivadas da mesma. A terapia con osíxeno é de uso obrigatorio en caso de diminución na concentración da saturación de osíxeno, ben sexa esta medida cuns gases arteriais ou cun oximetría de pulso.
Os casos de enfermidade crónica trátanse con esteroides inhalados como a beclometasona; ademais úsase o bromuro de ipratropio, o tiotropio ou con glicopirronio bromuro. Recoméndase o uso de esteroides orais superior a catorce días como a prednisona, porque despois deste tempo non hai un efecto demostrado; usáronse esquemas de cinco días de tratamento oral con bos resultados con esteroides parenterais como a hidrocortisona ou metilprednisolona indícados no caso de que durante a enfermidade preséntese broncoespasmo, desta maneira redúcese a obstrución ao fluxo. O uso de teofilina non é contraditorio aínda que non se considera na maioría de escenarios. O uso de sulfato de magnesio é controversial, e algunhas guías reservan o seu uso para a asma. A fisioterapia respiratoria indícase como piar central no tratamento.
Tratamento farmacolóxico
A base do tratamento farmacolóxico son medicamentos inhalados, con diferentes accións na árbore respiratoria:
Osixenoterapia
En xeral, a administración de osíxeno de forma crónica está indicada en pacientes con DPOC que teñen hipoxemia (PaO2 menor de 55 mm Hg), ou unha PaO2 entre 55 e 60 mm Hg asociado á hipertensión pulmonar, cor pulmonale ou poliglobulia secundaria (hematocrito >55 %). Nestes pacientes demostrouse que a osixenoterapia continua de polo menos 15 horas mellora a supervivencia. Poden ser necesario baixos fluxos de osíxeno, dado que en pacientes con DPOC, o control da respiración está controlado fundamentalmente polos niveis de osíxeno máis que polos de carbónico, aumentos da entrega de osíxeno pode diminuír esta resposta e causar insuficiencia respiratoria con retención carbónica. As guías clínicas da American Thoracic Society sobre DPOC recollen o uso de osíxeno e os seus riscos.
Ogrobe, Vilamor, Mondoñedo
Ogrobe é un lugar da parroquia de Vilamor, no concello lugués de Mondoñedo, na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2014 tiña 33 habitantes (16 homes e 17 mulleres).
Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Capela da virxe de Guadalupe.
Eragon (filme)
Eragon é un filme fantástico dirixido por Stefen Fangmeier que foi estreado no 2006. Está baseado na novela Eragon de Christopher Paolini.
Gothic metal
O gothic metal (ou goth metal) é un estilo que combina a musicalidade do heavy metal coas atmosferas e ambientacións escuras do gothic rock. A música deste estilo é diversa xa que os grupos clasificados dentro del adoptan a estética gótica a distintos xéneros de heavy metal. As letras dos temas deste estilo adoitan ser melodramáticas, romanticas e tristes, tratando en ocasións temas de fantasía.
O estilo orixinouse a comezos dos anos 1990 en Europa evolucionando a partir do death-doom. Os primeiros grupos considerados dentro deste estilo son os ingleses Paradise Lost, My Dying Bride e Anathema. Outros grupos pioneiros da mesma época son os estadounidenses Type O Negative, e os suecos Tiamat. Os noruegueses Theatre of Tragedy desenvolveron unha estética denominada "a bela e a bestia" que combina voces masculinas agresivas con voces limpas femininas, estilo adoptado tamén por algúns outros grupos posteriores. A mediados dos anos 1990 Moonspell, Theatres des Vampires e Cradle of Filth adaptaron a temática e estética gótica ao black metal. A finais da década dos anos 1990 fíxose popular unha variante sinfónica do gothic metal, con grupos como Tristania e Within Temptation.
A comezos do século 21 o gothic metal comezou a ser máis popular en Europa, particularmente en Finlandia onde grupos como HIM, Lullacry e Poisonblack conseguiron acadar os primeiros postos en listas de vendas. Nos Estados Unidos algunhas bandas como Type O Negative, HIM, Lacuna Coil, Evanescence e Cradle of Filth tamén acadaron un certo éxito comercial.
Eragon (filme)
Sinopse
Eragon era un campesiño de 17 anos que vive nunha aldea chamada Carvahal no mundo ficticio e máxico de Alagaësia onde lendas indican que habitaban dragóns e outras criaturas. Mentres estaba cazando, Eragon atopa unha gran xema azul, da cal nace un dragón azul chamado Saphira. Eragon decide quedar con Saphira en segredo, pero un par de criaturas máxicas, os Ra'zac, son enviadas por Galbatorix, o rei de Alagaesia, para atopar a Eragon e ó dragón. Isto fai que Eragon teña que fuxir da súa casa con Saphira. Cando regresa descobre que o seu tío Garrow fora asasinado polos Ra'zac, polo que inicia a súa viaxe para vingalo. Acompañado por un contador de contos sabio chamado Brom, Eragon e Saphira toman o mando dos lendarios xinetes de Dragón. Eragon aprende maxia, a pelexar con espadas e a montar dragóns para cumprir a lenda dos xinetes de Dragón e o seu destino, así como para axudar ós vardenos a derrocar o Imperio e ó seu rei tirano, Galbatorix. Detrás de todo isto, está Durza, un sombra, un feiticeiro posuído por un espírito endiañado.
A Torre, Anxeriz, Tordoia
A Torre é un lugar da parroquia de Anxeriz, no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
Jordi Cruz Mas
Jordi Cruz Mas, nado en Manresa, Barcelona, o 29 de xuño de 1978, é un cociñeiro español. Dende o ano 2010 é o chef titular do restaurante ABaC de Barcelona, e dende 2017 conta con 3 Estrelas Michelin.
Traxectoria
miniatura|ABaC Restaurant i Hotel, na Avenida Tibidabo, 1. Realizou estudos de cociña na Escola Superior de Hostalaría de Manresa. Ós 14 anos empezou a traballar no restaurante Estany Clar de Cercs (Barcelona), establecemento onde recibiu a súa primeira estrela Michelin en novembro de 2004, converténdose ós seus 26 anos no chef máis novo de España, e no segundo do mundo, en recibir esta distinción. Rexenta o restaurante ABaC de Barcelona.
En 2014 e 2016 participou nas Badaladas de Noitevella na 1 (parte de Televisión Española) xunto a Pepe Rodríguez e Anne Igartiburu. En 2014 propúxose baixar de peso para ter unha mellor saúde movido polo reto proposto por Men's Health, baseándose en deporte e unha boa dieta. Baixou entre dez e vinte quilos e apareceu na portada da revista Men's Health.
Colabora no programa MasterChef España, do que é xurado xunto con Samanta Vallejo-Nágera e Pepe Rodríguez e tamén na versión infantil, MasterChef Junior España.
Base Antártica Española Juan Carlos I
miniatura|dereita|Illa Livingston, onde está situada a base. miniatura|dereita|Vista da Base.
Copa do Mundo de Ciclocrós
Xeralmente, o calendario da competición conta con entre 6 e 9 probas maioritariamente celebradas en Bélxica e Países Baixos que se disputan entre outubro e xaneiro do ano seguinte. Ao comezo só contaba coa categoría elite masculina, pero progresivamente foronse engadindo categorías ata chegar ás actuais: elite masculina e feminina, sub-23 masculina e xuvenil masculina e feminina.Até a edición 2002-03 só se disputaba 1 proba por país na que sempre había 1 en Bélxica, pero posteriormente establecéronse 2. Dende a 2004-05 e ata a ctualidade sempre se celebran 3 carreiras en territorio belga. Outro país que ten máis dunha proba nas súas terras son Países Baixos e anteriormente Italia. Ademais, dende a 2014-15 estableceuse unha proba nos Estados Unidos que no 2017 se elevou a dúas. As únicas probas da Copa do Mundo disputadas en territorio estatal foron na proba vasca do Ciclocross de Igorre.
Xestela
Descrición
É un arbusto perenne con talo rizomatoso, distribuído no hemisferio norte. Pode contar con talos estériles e fértiles. Os estériles comezan a medrar despois de que os fértiles agromasen; e adoitan ser máis longos e arbustivos. Eses segmentos conteñen un feixe de pólas erectas, até 20 segmentos de 5 a 50 cm de longo. Os fértiles adoitan ser a metade de longos ca os estériles e normalmente máis suculentos.
Distribución e hábitat
Atópase xeralmente no hemisferio norte. Necesita de certa humidade edáfica e ambiental, polo que acostuma medrar preto de regueiros ou en solos lamacentos. Espállase por todo o litoral ibérico, incluíndo as Illas Baleares até os 1.800 metros de altitude. Falta no extremo sur da Comunidade Valenciana.
Propiedades
A xestela ten varios compostos químicos, usados coma menciñas. Rico en minerais silicatados (10%), potasio e calcio, con propiedades diuréticas. É prescrita para coidar tecidos conxuntivos (cartilaxes, tendóns, e ósos) e tamén pólipos​, epistaxes, e sangrados. Os rebentos cómense coma vexetais no Xapón pola primavera. Ten un moi alto número diploide - 216 (108 pares de cromosomas) - 5 veces máis grande ca o número humano diploide (46). thumb|250px thumb|250px
Usos na menciña herborista
Na menciña popular a xestela gozaba dende tempos moi remotos de gran prestixio, especialmente polo seu poder hemostático e eficacia contra as graves afeccións dos riles e da vexiga. Actualmente emprégase para combater as hemorraxias, vómitos de sangue, as afeccións renais e vesicais, os cálculos e as pedras. A xestela axuda en casos onde outros diuréticos non adoitan dar resultados, como por exemplo nas hidrocardias, na hidropersía da pleura costal ou en trastornos renais por mor á escarlatina ou outras graves doenzas.
Denominación popular
A xestela, único nome recollido no dicionario da Real Academia Galega recibe outros nomes populares galegos, como herba estrañeira e rabo de cabalo. Outras denominacións son chifre, cabaliña e herba canuda.
Antonio Catalán
Antonio Catalán Díaz, nado en Corella (Navarra), o 25 de xuño de 1948, é un empresario navarro que logrou grandes éxitos no mundo da hostalería, creando dúas das cadeas hoteleiras de maior relevo en España: NH Hoteles e AC Hoteles.
Biografía
Antonio Catalán é licenciado en Empresariais pola antiga "Escola de Comercio" da Universidade Pública de Navarra. Toda a súa carreira profesional posterior desenvolveuse no sector da hostalería. As súas primeiras andanzas no mundo económico foi tras dunha gasolineira propiedade do seu pai, levando a súa xestión económica.
En 1997, tras discrepancias coa administración do grupo, abandona NH vendendo tódalas súas participacións aos italianos, por un total de 12.000 millóns de pesetas (70 millóns de Euros). Despois aventurouse nun novo proxecto hoteleiro: AC Hoteles, unha cadea hoteleira composta na súa maioría por hoteis de 4 e 5 estrelas que son do 100% da propiedade da empresa matriz.
Controla o 65% do capital de AC Hoteles.
Acisclo Manzano
Acisclo Rogelio Manzano Freire, nado en Ourense o 6 de maio de 1940, é un escultor galego.
Traxectoria
Estudou na Escola de Formación Profesional Acelerada e na Escola de Artes e Oficios de Santiago de Compostela. Traballou nun curto período no obradoiro de Francisco Asorey. Integrouse no grupo "O volter" con Xaime Quessada e Xosé Luís de Dios e no grupo "Sete artistas galegos", con Manuel Buciños, Arturo Baltar, Virxilio Fernández Cañedo e Xavier Pousa Carrera.
En 2023 premio Alecrín da Cultura das entidades culturais galegas en Cataluña.
Obra
Empezou cun expresionismo de extraordinaria forza. Máis tarde foi cara a formas recluídas, vagamente figurativas. A etapa ibicenca está directamente inspirada nos restos fidianos do Partenón.
Ten ilustrado distintas obras dos escritores Luís González Tosar e Miguel Mosquera Paans.
Publicacións
Archivos de la memoria y el mar, Ourense, 2008.
Mazarico escolopáceo
O mazarico escolopáceo ou becacina escolopácea (Limnodromus scolopaceus) é unha especie de ave limícola de mediano tamaño. O nome do xénero Limnodromus procede do grego antigo limne, 'marisma' e dromos, 'corredor'. O nome específico,  scolopaceus, é de orixe neolatina, que significa 'similar á becacina', de scolopax, scolopacis.
Os adultos teñen patas amareladas e un peteiro longo e escuro. O seu corpo é marrón escuro na parte superior e avermellado na inferior coa gorxa e peito con pintas e barras nos flancos. A cola ten un patrón barrado negro e branco. A plumaxe de inverno de adultos e xuvenís é predominantemente gris.
O seu hábitat reprodutor é a tundra húmida do norte distante de Norteamérica e do leste de Siberia. Aniñan no chan, xeralmente preto da auga.
Migran ao sur dos Estados Unidos e chegan polo sur ata América Central. O mazarico escolopáceo é un raro visitante de Europa occidental, e algúns individuos permanecen en Europa durante longos períodos. Pode verse en Galicia como ave accidental moi rara.
Aliméntanse sondando co peteiro en augas pouco profundas e na lama. Comen principalmente insectos, molusocs, crustáceos e vermes mariños e algúns vexetais.
É máis probable velo preto de zonas de auga doce que o seu conxénere o mazarico cincento.
Rozados, Quintillán, Forcarei
Rozados é un lugar da parroquia de Quintillán, no concello de Forcarei, na provincia de Pontevedra. No ano 2008 tiña 76 habitantes, 40 deles eran homes e 36 eran mulleres; isto supón en relación ao ano 2006 un leve descenso no número de efectivos.
Jaime Cortesão
Jaime Zuzarte Cortesão, nado en Ançã, Cantanhede o 29 de abril de 1884 e finado en Lisboa o 14 de agosto de 1960), foi un médico, político, escritor e historiador portugués. Fillo do filólogo António Augusto Cortesão, irmán do historiador Armando Cortesão e pai da ecoloxista Maria Judith Zuzarte Cortesão.
Traxectoria
Jaime Cortesão Estudou no Porto, en Coímbra e en Lisboa, licenciándose en Medicina en 1909. Foi profesor no Porto de 1911 a 1915, cando foi elixido deputado por aquela cidade. En plena primeira guerra mundial defendeu a participación do país no conflito, intervindo como voluntario do Corpo Expedicionário Português, no posto de capitán médico, experiencia que relatou nas súas memorias.
Fundou, con Leonardo Coimbra e outros intelectuais, en 1907 a revista Nova Silva. En 1910, con Teixeira de Pascoaes, colaborou na fundación da revista A Águia e en 1912 iniciou Renascença Portuguesa, que publicaba o boletín A Vida Portuguesa. En 1919 foi nomeado director da Biblioteca Nacional de Portugal. En 1921 abandonou a Renascença Portuguesa e foi un dos fundadores da revista Seara Nova.
Participou nunha tentativa de derrube da ditadura militar portuguesa, presidindo a Junta Revolucionária establecida no Porto. Por ese motivo foi destituído do seu cargo na Biblioteca Nacional de Lisboa en 1927. Exiliouse en Francia, de onde saíu en 1940, cando foi invadida polas forzas da Alemaña nazi no contexto da segunda guerra mundial. Dirixiuse ó Brasil a través de Portugal, onde foi detido por un curto período de tempo.
Xa no Brasil, estableceuse no Río de Xaneiro, dedicándose ó ensino universitario. Especializouse na historia dos Descubrimentos portugueses (da que resultou a publicación dunha obra homónima) e na formación territorial do Brasil. En 1952 organizou a Exposição Histórica de São Paulo, para conmemorar o 4.º centenario da fundación da cidade.
Regresou a Portugal e 1957. Tras involucrarse na campaña de Humberto Delgado, foi detido por catro días, xunto con António Sérgio, Vieira de Almeida e Mário de Azevedo Gomes en 1958, ano no que foi elixido de novo presidente da Sociedade Portuguesa de Escritores.
Soritáceos
Os soritáceos (Soritacea) son un grupo de foraminíferos bentónicos miliólidos que posúen testas porcelanosas. Poden presentar diversas formas de crecemento pero tipicamente teñen moitas cámaras. Algúns da familia dos sorítidos poden crecer ata un centrímetro, o que é un tamaño enorme para un protista. Todos os soritáceos albergan no seu corpo algas endosimbióticas, ás que seguramente se debe que poidan acadar os seus grandes tamaños. Algunhas especies teñen como simbiontes algas vermellas, outras teñen algas verdes, e outras presentan endosimbiontes dinoflaxelados, como Symbiodinium. Estes grandes foraminíferos que conteñen simbiontes atópanse normalmente en augas oligotróficas tropicais. O seu rango estratigráfico vai do Permiano superior á actualidade. Ao grupo dáselle xeralmente á categoría de superfamilia, e xunto co nome tradicional Soritacea, o grupo tamén se denomina ás veces Soritoidea, dentro da suborde Miliolina.
Bernardino González Paz
Bernardino González Paz, finado en Pontevedra o 28 de outubro de 1918, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Sebastián González Rodríguez. Militante do Partido Republicano Radical, do que foi presidente en Pontevedra en 1911, foi elixido concelleiro de Pontevedra en 1909. Colaborou en La Libertad e foi administrador de El Rebelde. Dirixiu a Alianza Mariñeira de Cangas en 1916. Foi procesado con Eusebio Alonso Vieites por instigar na folga xeral de 1917. Foi presidente do Recreo de Artesanos. Foi desterrado a Vigo en 1917 por unha denuncia de Benito Corbal por calumnias nun mitin en 1915. Finou como consecuencia da gripe de 1918.
Vida persoal
Casou con Ceferina García Paz en 1907, e foi pai de Sebastián González García-Paz e Daría González García.
Serialismo integral
Historia
A xeración máis nova dos compositores europeos xurdida trala segunda guerra mundial, rodeada de privacións materiais e dun grande illamento cultural, experimentou unha forte reacción contra a súa herdanza cultural, xa que para eles a tradición da música occidental parecía intrínsecamente vencellada aos fracasos políticos e sociais do pasado. Pensaban que se ía xurdir un mundo novo e mellor, tamén era necesario crear un novo tipo de música totalmente distinta a calquera outra que existira ata o momento. O neoclasicismo, a corrente dominante na música europea durante un cuarto de século, foi visto con certa sospeita e aversión pola meirande parte dos compositores máis novos, que o vían como unha tentativa de reconciliar as revolucións técnicas postonais e os fundamentos estéticos da época anterior, polo que era necesario levar a cabo unha ruptura total coas nocións musicais anteriores. Crian que os primeiros compositores do século XX fallaran á hora de levar a cabo unha revolución musical que comportase unha era radicalmente nova, en palabras de Pierre Boulez: