cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reino de Hawai
O derrocamento
A República foi proclamada o 4 de xullo de 1894, co insurrecto Sanford B. Dole como primeiro presidente, que se dedicaría nos anos sucesivos a facer campaña a prol da anexión de Hawai aos Estados Unidos de América. Como se prevía, en 1898 o Congreso dos Estados Unidos aprobou o ingreso de Hawai como territorio. O ínclito Dole foi designado como primeiro gobernador do novo Territorio de Hawai.
Pokémon Colosseum
Pokémon Colosseum (ポケモンコロシアム) é un videoxogo de rol desenvolvido por Genius Sonority, publicado por The Pokémon Company e distribuído por Nintendo como parte da serie Pokémon. No Xapón, lanzouse para a consola GameCube o 21 de novembro de 2003, en América do Norte o 22 de marzo de 2004 e en Europa o 14 de maio de 2004. Contrario a títulos anteriores, o xogo non conta con encontros aleatorios con Pokémon; no seu canto, o xogador pode roubar os Pokémon doutros adestradores. O xogo conta con numerosos modos de batalla para un xogador e multixogador.
Vilaflores, San Martiño de Pacios, Begonte
Vilaflores é un lugar da parroquia de San Martiño de Pacios no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Éider real
miniatura|Macho e femia de éider real no seu hábitat natural en Alasca. miniatura|A rechamante cabeza do macho. miniatura|Éider real camiñando en [[Weltvogelpark Walsrode (Walsrode Bird Park)]] miniatura|Femia no [[Alaska Sea Life Center, Seward, Alasca]] miniatura|Ovos de Somateria spectabilis no [[MHNT]] O éider real (Somateria spectabilis) é un gran pato mariño que se reproduce ao longo das costas do Ártico do nordeste de Europa, Norteamérica e Asia. En Galicia é unha ave accidental. Pasa a maior parte do ano en ecosistemas mariños costeiros nas latitudes altas e migra á tundra ártica para reproducirse en xuño e xullo. Pon de catro a sete ovos nun niño escarvado no chan forrado con herbas e penuxe.
Taxonomía e etimoloxía
Carl Linnaeus describiu por primeira vez esta especie en 1758 na 10ª edición da súa obra Systema Naturae, asignándoa ao xénenro Anas, xunto co resto dos patos. En 1819, William Elford Leach trasladouno xunto cos outros éideres grandes ao xénero Somateria, onde permanece desde entón. Está moi estreitamente relacionado con outros membros do seu xénero, e pode hibridarse co éider común. Malia ter unha área de distribución moi ampla, é unha especie monotípica (sen subespecies).
O nome do xénero, Somateria, é unha combinación das palabras gregas sōma, 'corpo', e erion 'la', é dicir, 'corpo lanoso', facendo referencia ao famoso penuxe espeso e suave do éider. O nome específico spectabilis é a palabra latina que significa 'rechamante', 'salientable' ou 'digno de verse', pola elegancia da plumaxe do macho adulto. O nome común, éider real, equivale exactamente co seu nome islandés. "Éider" (ou "eider" ) deriva en última instancia do islandés æður,'éider', á súa vez derivada do Nórdico antigo æthr. Denomínase "real" porque a plumaxe do macho lembra a coroa e roupaxe dun rei.
Descrición
É un pato grande, que mide de 50 a 70 cm de lonxitude cunha envergadura alar de 86 a 102 cm. Os machos son, como media, máis pesados que as femias, cun peso medio de 1 668 kg nos machos e 1 56 kg nas femias. A masa dun individuo pode variar considerablemente dunha estación a outra, desde só 0,9 kg ata 2,2 kg. Como todos os éideres, a especie presenta dimorfismo sexual; o macho é lixeiramente meirande e, en plumaxe reprodutora, é moito máis colorido que a femia. O macho é inconfundible co seu corpo principalmente negro, peito branco con tons beixes e cabeza de múltiples cores. A cabeza, caluga e pescozo son grises azulados claros. A meixela é gris clara. O bico, que está separado da face por unha delgada liña negra, é vermello cunha punta branca e unha grande e distintiva protuberancia amarela. Algunhas terciarias están curvadas cara arriba e forman unha especie de "esporóns" ao longo do dorso.
A femia é en conxunto de cor marrón cálido, lixeiramente máis claro na cabeza e no pescozo. As plumas nas súas partes superiores e flancos están marcadas con chevróns anegrados, mentres que os do seu pescozo e cabeza levan finas liñas negras. Ten unha mancha beixe na base do bico e un anel ocular beixe que se estende facendo unha banda curva cara atrás detrás do ollo. O bico da femia foi descrito como negro ou gris, e as súas patas e pés son grises verdosos.
Os exemplares novos son marróns agrisados. A finais do seu primeiro outono, os machos novos mudan nunha plumaxe máis escura, con peito e mitra brancos; tardan tres anos en adoptar a plumaxe completa de adulto.
Hábitat e área de distribución
O éider real é unha especie circumpolar do Ártico. Reprodúcese nas costas do Ártico de Alasca, Canadá, Groenlandia, Svalbard e Rusia, utilizando diversos hábitats de tundra. Inverna nas áreas mariñas do ártico e subártico, principalmente no mar de Bering, a costa oeste de Groenlandia, leste do Canadá e norte de Noruega. As aves invernantes poden formar grandes bandadas en augas costeiras axeitadas, e algúnhas delas constan de máis de 100 000 exemplares. Tamén aparece anualmente fronte ás costas do nordeste dos Estados Unidos, Escocia e Kamchatka.
Coirós, Coirós
San Xulián de Coirós é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Coirós. Segundo o IGE en 2013 tiña 512 habitantes (257 mulleres e 255 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 423 habitantes.
Éider real
Alimentación
As estratexias de alimentación do éider real cambian dependendo da estación. Durante a maior parte do ano, vive no mar, onde se mergulla para comer invertebrados bentónicos. Durante a estación reprodutora, a maior parte da súa busca de alimento realízaa en lagos e lagoas de auga doce, a onde fai incursións, alimentándose principalmente de pequenos invertebrados recollidos na superficie da auga. Aliméntase de moluscos, crustáceos como cangrexos reais e ourizos de mar, estrelas de mar e anemones.
Coirós, Coirós
Historia
Coa reforma parroquial da diocese de Santiago de 1867, foille anexada parte da antiga parroquia da Espenuca. Con todo, esta mudanza non se manifestou nos nomenclátores até o ano 1910.
Éider real
Reprodución
A femia constrúe un niño escarvando no chan, xeralmente preto da auga. Fórrao con vexetación e penuxe do seu propio corpo. Pon de 2 a 7 ovos, que só ela choca durante 22 ou 23 días. As crías cóidanas as femias colectivamente.
Coirós, Coirós
Topónimo
Coirós é un topónimo prerromano, que xorde antes do século III, e que se refire á pedra ou a un alto rochoso.
Éider real
Vocalización
A canción do macho é unha especie de arrolo de pomba trémulo transcrito como croo-croo-croo ou hoo-hoo-hooo. A femia fai diversos cacarexos baixos e gruñidos.
Lonxevidade
O éider real máis vello coñecido era unha femia que viviu polo menos 18 anos e 11 meses. Era unha ave que fora anelada cando era xa adulta ao sur de Gambell, Alasca en 1940, que foi cazada en 1958 en Utqiagvik, Alasca.
Conservación e ameazas
Debido á súa gran poboación e vasta área de distribución, o éider real está considerado como "especie pouco preocupante" pola Unión Internacional para a Conservación da Natureza. O éider real é unha das especies ás que se aplica o Acordo sobre a Conservación de Aves Acuáticas Migratorias Africano-euroasiático (AEWA).
Os ovos e crías de éider real teñen moitos predadores, como a gaivota hiperbórea, o corvo grande, a palleira parasita e o raposo ártico.
Kimberley
Kimberley é a capital da Provincia Setentrional do Cabo, na República Surafricana. Segundo o plan urbano de Kimberley de 1998, a cidade conta cuns 210.800 habitantes e cuns 46.207 fogares, dos que o 65% o compoñen "coloureds" e brancos. O aeroporto de Kimberley está situado a sete quilómetros da cidade. A poboación atópase preto do río Orange e é famosa por ser a localidade onde se identificou por primeira vez a roca kimberlita.
A minería e a fundación da cidade
En 1866 Erasmus Jacobs atopou unha pequena pedra branca nas beiras do río Orange, na granxa De Kalk, arrendada aos griquas, preto de Hopetown. A pedra resultou ser un diamante de 21,25 quilates (4,25 gramos). En 1871 atopouse nas ladeiras de Colesberg Kopje un diamante aínda máis grande, de 83,50 quilates (16,7 gramos), que conduciu á primeira febre do diamante na rexión. Cando chegaron miles de mineiros, o outeiro desapareceu e o lugar que ocupaba foi coñecido como The Big Hole (O Buraco Grande en inglés).
Na zona construíuse unha cidade, New Rush, que foi rebautizada como Kimberley o 5 de xuño de 1873, en honra ao entón Ministro de Asuntos Exteriores británico para as Colonias, John Wodehouse, primeiro Conde de Kimberley. Os británicos, que tiñan o control da maior parte de Suráfrica, anexionaron rapidamente a área das minas de diamante, que se converteu na colonia británica do Griqualandia Occidental. Isto molestou aos bóers, debido a que querían que fose parte do Estado Libre de Orange, xa que a zona atópase entre os ríos Orange e Vaal.
A compañía máis grande que operaba con minas de diamantes en Suráfrica era a Compañía De Beers, de Cecil Rhodes. Kimberley converteuse rapidamente na cidade máis grande da zona, sobre todo debido a unha masiva inmigración africana proveniente de todas as partes do continente. Os inmigrantes foron aceptados cos brazos abertos, porque a compañía De Beers necesitaba man de obra barata para o traballo nas minas.
Escaváronse cinco grandes buracos na terra, aos que seguiron as conducións de kimberlita. A maior de todas elas, a mina Kimberley ou Big Hole cubría 170.000 m2, alcanzando unha profundidade de 240 metros e cunha produción de 3 toneladas de diamantes. A mina pechouse en 1914, mentres que tres dos foxos restantes -Du Toitspan, Wesselton e Bultfontein- pecháronse en 2005.
Crecemento da cidade
Kimberley converteuse o 2 de setembro de 1882 na primeira cidade do Hemisferio Sur en instalar iluminación eléctrica nas rúas. A crecente importancia de Kimberley permitiulle albergar unha das primeiras Exhibicións Internacionais e Surafricanas en 1892. A exhibición foi inaugurada o 8 de setembro por sir Henry Loch, entón Gobernador da Provincia do Cabo de Boa Esperanza. Realizáronse exposicións de arte, unha exposición de cadros da colección real da raíña Vitoria I e maquinaria e ferramentas para a minería entre outros obxectos. A exhibición espertou un interese considerable a nivel internacional, do que resultou unha gran competencia para lograr un lugar para poder expor nela.
En 1896 abriuse en Kimberley a primeira escola de minas de Suráfrica e posteriormente foi trasladada a Johannesburgo, que resultou o embrión da Universidade da Witwatersrand. De feito, os primeiros dous anos as clases dábanse en Cidade do Cabo, Grahamstown ou Stellenbosch, o terceiro ano en Kimberley e o cuarto en Johannesburgo. De Beers pagou enteiramente as 9.000 libras esterlinas que custaron os edificios.
O 14 de outubro de 1899, a cidade foi asediada ao comezo da Segunda Guerra dos Bóers. As forzas británicas sufriron numerosas baixas ao tentar levantar o asedio. O 15 de febreiro de 1900 levantouse o asedio, pero a guerra continuou até maio de 1902. Por aquel tempo, os británicos construíran un campo de concentración para albergar mulleres e nenos bóers en Kimberley. En 1913 abriuse a primeira escola de aviación de Suráfrica e empezaron a adestrarse pilotos para o Corpo de Aviación Surafricana (South African Aviation Corps en inglés), máis tarde coñecido como Forza Aérea Surafricana (South African Air Force en inglés). En Kimberley tamén se abriu a primeira bolsa de valores do país. Kimberley propuxo en maio de 2007 ao novo Kimberley Stadium como unha das sedes da Copa Mundial de Fútbol de 2010, aínda que finalmente non foi elixido.
Lista de concellos de Ávila
Lista de concellos da provincia de Ávila: 300px|miniatura|Mapa dos concellos da provincia de Ávila|dereita
Fontela, Lamas, San Sadurniño
Fontela é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 6 habitantes (4 homes e 2 mulleres).
O Moucho, Berdillo, Carballo
O Moucho é un lugar da parroquia de Berdillo no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2022 tiña 118 habitantes (62 homes e 56 mulleres).
Andrei Glavina
Andrei Glavina, nado en Susńievițe o 30 de novembro de 1881 e finado en Pula o 9 de febreiro de 1925, foi un político e escritor istrorromanés, autor do primeiro libro en lingua istrorromanesa.
Traxectoria
De orixe humilde, naceu durante nunha aldea istrorromanesa dependente do concello de Bogliuno, entón parte do Imperio austrohúngaro, Durante unha das súas viaxes de estudo ao territorio istrorromanés, en 1893, o filólogo romanés Teodor Burada seleccionouno, de acordo cos seus pais, para educalo en Romanía en instucións de recoñecido prestixio, para aprender a lingua romanesa e a lingüística neolatina coa finalidade de promover o rexurdimento do istrorromanés. Logo de estudar en Iaşi e Blaj volveu a Istria en 1901, coa habilitación para a docencia da lingua italiana e mais da lingua romanesa e estableceuse como docente en Albona ata 1918. Despois da Primeira guerra mundial coa integración de Istria en Italia, Andrei Glavina mudouse a unha aldea istrorromanesa próxima ao Učka e loitou con tenacidade para lograr en 1921, a creación da primeira escola romanesa en Istria, que contou coa colaboración de Romanía pero que desapareceu coa morte de Glavina. Tamén loitou pola formación do único concello istrorromeno, Susńievițe (oficialmente Val d'Arsa) que unía sete localidades istrorromanesas, do que se converteu en alcalde en 1922. Tentou efectuar a recuperación da conca do río Raša, e a explotación dunha mina de carbón, obras que se completaron logo da súa morte. Avogou pola recuperación da identidade étnica istrorromanesa e polo seu recoñecemento.
Como escritor en 1905 publicou en Bucarest o Calendar lu Rumeri din Istria, unha colección de proverbios e contos istrorromenos que constitúe o primeiro libro en istrorromanés. A súa dona Fiorella recolleu os seus escritos inéditos (poemas, contos, cancións e cartas en italiano e istroromanés) na obra póstuma Promemoria e Lettere.
Estación de Almería
300px|Antiga estación de Almería, agora en desuso|miniatura A estación de Almería, chamada intermodal, é a única estación de ferrocarril e autobús da cidade de Almería, en Andalucía.
Edificio
A antiga estación de ferrocarril de Almería, agora en desuso, foi rematada en 1893 en arquitectura de ferro e cristal. Dise que foi deseñada por Alexandre Gustave Eiffel, aínda que é máis fiable que fose deseñada por un dos seus discípulos. A súa fachada principal é de tres corpos. Nas súas funcións de estación foi substituída polo edificio lateral da estación intermodal, que ademais concentra o maior tráfico de autobuses da provincia.
Desde 2005 os trens foron desprazados á nova estación intermodal, situada uns metros antes da antiga, que como o seu propio nome indica une servizos ferroviarios e por estrada. Foi a primeira estación intermodal construída en España.
Servizos ferroviarios
O tráfico ferroviario foi sempre escaso en Almería. Tradicionalmente chegaba só a liña Moreda-Guadix-Almería de vía única electrificada, que nunca tivo gran tráfico de viaxeiros. A electrificación só se usaba para os trens de mineral cara ao Marquesado, debido ás fortes pendentes. Unha vez que o servizo de mercadorías desaparece tralo peche das minas, a electrificación (3.000 V) desactívase. É estación términi de trens.
Actualmente chegan a esta estación os seguintes trens:
Prevese a chegada da alta velocidade a esta estación desde Murcia (2012-2015).
Os Casás, Adelán, Alfoz
Os Casás é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 15 habitantes (4 homes e 11 mulleres).
Jared Leto
Jared Joseph Leto (nado o 26 de decembro de 1971 en Bossier City, Luisiana) é un músico, actor, director e produtor estadounidense. É o vocalista e guitarrista rítmico da banda 30 Seconds to Mars, banda que formou en 1998 xunto co seu irmán máis vello Shannon Leto.
Como actor traballou tanto en grandes producións de Hollywood como en filmes independentes e aparece en películas como Fight Club (O club da loita), Requiem for a Dream (Requiem por un soño) ou The Thin Red Line (A delgada liña vermella) entre outras.
En 2014, polo seu papel de transexual en Dallas Buyers Club, logrou o Óscar e o Globo de Ouro ao mellor actor secundario.
Reinhold Messner
250px|dereita|miniatura|Reinhold Messner, 1985 Reinhold Andreas Messner, nado o 17 de setembro de 1944 en Villnöß-Funes, Tirol do Sur, é un alpinista italiano de lingua alemá que se converteu na primeira persoa do mundo en escalar os oitomil. Messner foi a primeira persoa en ascender o monte Everest en solitario e sen axuda de osíxeno en 1980, así como ao Nanga Parbat. Tamén cruzou a Antártida sen axudas externas.
Maxila
miniatura|450px|Esquema dun [[crustáceo malacostráceo. No céfalon, móstranse (en cor rosada) as mandíbulas, as maxílulas e as maxilas.]]
As maxilas son unhas das pezas bucais dos artrópodos mandibulados (crustáceos, miriápodos e insectos).
Trátase de dous pares de pezas provistas dun pequeno apéndice denominado palpo.
Hai que ter en conta que as denominacións nos diferentes grupos crea certa confusión. Nos insectos chámanse maxilas ao primeiro par de maxilas, chamándose labio á estrutura formada pola fusión do segundo par de maxilas. O mesmo ocorre nos miriápodos; cando presentan segundo par de maxilas, estas están fusionadas co primeiro par. Nos crustáceos, chamanse maxílulas ao primeiro par de maxilas, denominándose simplemente maxilas ao segundo par.
Crustáceos
Nos crustáceos, as maxilas son cada un dos dous quintos apénices cefálicos, situados no segmento maxilar, moi delgados (moito máis que as mandíbulas), birrámeos, compostos, nos malacostráceos decápodos, por un endopodito mastigador e un exopodito alongado e curvo de función ventiladora.
Insectos
miniatura|180px|[[Radiación adaptativa|Adaptacións das pezas bucais dos insectos.
lr (vermello): labro, md (verde): mandíbulas, mx (amarelo): maxilas, lb (azul): labio.]]
Nos insectos, as maxilas son cada un dos dous apéndices laterais, compostos por varios artellos e frecuentemente dotados de palpos sensoriais, que están situados entre as mandíbulas e o segundo par de maxilas, que están fusionadas formando o labio. Parten do cuarto segmanto cefálico, e a súa función é a mastigación do alimento.
Constan dos seguintes elementos:
Combe, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
Combe é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Gundín, Lamas, San Sadurniño
Gundín é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).
Artaxerxes V
Besos (falecido no ano -329) foi un nobre persa.
Sátrapa de Bactriana baixo o reinado de Darío III, matou a este rei e autoproclamouse rei co nome de Artaxerxes V. Foi logo derrotado por Alexandre o Grande.
Agde
Historia
O nome deriva dunha antiga colonia grega, Agathé Tyché, a boa fortuna, fundada polos foceos procedentes de Marsella contra o 600 a.C.. Os romanos déronlle o nome de Agatha Narbonensis.
Agde é coñecida pola súa lava basáltica, usada na arquitectura local, como pode verse na catedral de Saint-Etienne do século XII.
Durante a Idade Media o vizcondado de Agde pertenceu á casa de Trencavel, antes de ser anexionada polos reis de Francia despois da cruzada contra os albixenses
Economía
Estación balnearia, turismo, comercio, a economía tradicional baseábase na pesca e na viticultura.
Cap d'Agle
No barrio de Cap d'Agle está un dos centros nudistas máis grandes do mundo en supercifie.
Clavos, Adelán, Alfoz
Clavos é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 6 habitantes (2 homes e 4 mulleres).
Combustión
miniatura|dereita|Combustión A combustión (do latín combustio, -onis), é unha reacción química na que un elemento combustible se combina con outro comburente, desprendendo calor outras radiacións visibles ou non e producindo un óxido. Os tipos máis frecuentes de combustibles son os materiais orgánicos que conteñen carbono e hidróxeno. O produto desas reaccións pode incluír monóxido de carbono (CO), dióxido de carbono (CO2), auga (H2O) e cinzas. O proceso de destruír materiais por combustión coñécese como incineración.
Tipos de combustión
Dependendo de como se produzan as reaccións de combustión, poden ser de diferentes tipos:
Produtos da combustión
Entre as substancias máis comúns que adoitan aparecer como consecuencia da combustión están:
Babettes gæstebud
Sinopse
En 1871, nunha noite de tempestade, Babette chega a unha aldea dinamarquesa fuxindo de Francia durante a represión á Comuna de París. Ela emprégase como cociñeira na casa de dúas anciás solteiras, fillas dun rigoroso pastor. Alí ela vive durante catorce anos, até que un día descobre que gañara unha fortuna na lotería e en lugar de volver a Francia, pide permiso para preparar unha cea en conmemoración do centésimo aniversario do pastor. Ao principio, os convidados fican asustados, temendo ferir algunha lei divina ao aceptar unha cea francesa, mas acaban acudindo e gozando coa festa de Babette.
Congreso de Verona
O Congreso de Verona, celebrado de outubro a decembro de 1822 en Verona, foi unha reunión na que a na que as potencias que formaban parte da Santa Alianza, Rusia, Austria e Prusia e Francia (que se uniíu en 1818), máis outras adheridas posteriormente (Reino de Sardeña, Toscana, Reino das Dúas Sicilias, Módena e Parma).
Entre os principais acordos destacan: a retirada dos austríacos de Piemonte e o seu acuartelamento en Nápoles; a retirada dos otománs dos principados de Moldavia e Valaquia e a protección da igrexa ortodoxa en Oriente; e a intervención francesa para restaurar a Fernando VII en España e nas colonias españolas independizadas (en América). Gran Bretaña, opúxose a esta última decisión, que non se levou a cabo, mentres as demais foron executadas nos meses seguintes.
Consecuencia en España
O ciclo de revolucións que se producira en 1820 por toda Europa e que en España se manifestou co pronunciamento exitoso levado a cabo por Rafael del Riego e que obrigou ao rei absolutista, Fernando VII, a xura-la Constitución de Cádiz e iniciar o Trienio Liberal, provocou un grande efecto no resto dos países europeos de tal xeito que as potencias asinantes da Santa Alianza se reuniron en congreso.
A petición do monarca español, decidiuse que o, 7 de abril de 1823, se levara a cabo a invasión de España por parte dos Cen Mil Fillos de San Luís, que penetraron con escasa resistencia até Cádiz para devolver o país ao seu lexítimo dono. Comezou así a etapa da Década Absolutista, coñecida como a Década Ominosa polos liberais.
Controversia
A Santa Alianza condenou a deriva revolucionaria do Trienio liberal en España, pero na práctica conxuntamente só se realizaron notas de protesta por parte de cada embaixador das potencias da alianza. Con todo, un xornal inglés, o Morning Chronicle, publicou pouco despois da celebración do congreso un suposto tratado de Verona, que condenaba calquera réxime liberal, a liberdade de prensa e sancionaba a invasión francesa. Soamente a historiografía española considerou este tratado como verdadeiro, polo menos até 2011.
Antirrevisionismo
Dentro do movemento marxista-leninista internacional, un antirrevisionista é quen favorece a liña teórica e práctica asociada con Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin, Iosif Stalin e Mao Zedong (ou Mao Tse-tung) e que opoñese ao trotskismo (o cal considera que Lev Trotski é o “auténtico” sucesor ideolóxico de Lenin). Ademais critica á dirixencia soviética posterior a Stalin, é dicir, partindo de Nikita Khrushchev. Os antirrevisionistas afirman que a URSS baixo o férreo mando de Stalin representou a última e definitiva implementación correcta do chamado socialismo científico, teorizado e preconizado pola dupla Marx-Engels e trasladado á práctica por Lenin.
Líderes antirrevisionistas
A seguinte é unha lista dos principais líderes e dirixentes comunistas, históricos ou actuais, que no seu momento autodefinieronse como antirrevisionistas:
Labroideos
miniatura|dereita|350px|[[Maragota (Labrus bergylta)]] Os labroideos (Labroidei) son unha suborde de peixes mariños incluída na orde Perciformes.
Taxonomía
Comprende seis familias (ITIS):
So laang we's du do bast
«So laang we's du do bast» (en galego: «Mentres esteas aí») é unha canción composta por Henri Mootz, Jean Roderes e interpretada en luxemburgués por Camillo Felgen. Foi elixida para representar a Luxemburgo no Festival de Eurovisión de 1960 tras ser seleccionada internamente pola emisora luxemburguesa Télé-Luxembourg.
Selección
«So laang we's du do bast» foi seleccionada para representar a Luxemburgo no Festival de Eurovisión 1960 pola emisora luxemburguesa Télé-Luxembourg.
No festival
A canción participou no festival celebrado no Royal Festival Hall o 29 de marzo de 1960, sendo interpretada polo cantante luxemburgués Camillo Felgen. A orquestra foi dirixida por Eric Robinson.
Foi interpretada en terceiro lugar, seguindo a Suecia con Siw Malmkvist interpretando «Alla andra får varann» e precedendo a Dinamarca con Katy Bødtger interpretando «Det var en yndig tid». Ao final das votacións, a canción recibiu 1 punto, obtendo o 13.º posto (último) de 13.
17 de abril
O 17 de abril é o 107º día do ano do calendario gregoriano (108º nos anos bisestos). Quedan 258 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Victoria Beckham.
Mortes
miniatura|100px|Benjamin Franklin.
Santoral
Na Igrexa católica:
Outros
Os 366 días do ano
Corbite, Adelán, Alfoz
Corbite é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 17 habitantes (9 homes e 8 mulleres).
Kauri
O kauri (Agathis australis) é unha conífera endémica que crece no norte da Illa Norte de Nova Zelandia e é a maior especie de árbore de Nova Zelandia, rivalizando no diámetro do seu tronco coa sequoia. As árbores de kauri crecen rectas e até unha grande altura (aproximadamente uns 50 m), cunha cortiza suave e pequenas follas ovaladas. Cando a árbore é nova, ten a forma dun cono estreito con pólas saíndo ao longo de toda a lonxitude do tronco. Os troncos crecen rectos e, a medida que van gañando altura, as pólas máis baixas van caendo até que finalmente as pólas superiores convértense nunha coroa impoñente que sobresae por riba das demais árbores e domina o bosque. Ao caeren as pólas inferiores, o tronco transfórmase nunha gran columna sen pólas. A cortiza despréndese do tronco en escamas de pequeno tamaño, o que impide que outras plantas epífitas ruban ao seu tronco. miniatura|esquerda|350px|Follas de kauri novo (Gumdiggers Park en Waiharara, Northland, Nova Zelandia) A reprodución ten lugar entre piñas masculinas e femininas dunha mesma árbore. A fertilización das sementes pode levarse a cabo mediante pole do mesmo ou de diferente árbore. As piñas femininas tardan dous anos en madurar. As sementes dispoñen de ás e son dispersadas polo vento cando as piñas se desintegran.
O tamaño, dureza e resistencia da madeira de kauri fixeron dela un material popular na construción de edificios e barcos, especialmente para mastros, debido á súa veta paralela e á ausencia de ramas até unha grande altura. A cor clara da súa madeira facíaa tamén particularmente axeitada para a fabricación de mobiliario. Así mesmo, utilizábase para a construción de pontes, valos, encoros, moldes para a forxa de metais, tallas, cisternas, barrís, rodetes para a industria téxtil, travesas de ferrocarril, madeiros para minas e túneles etc. A coroa e o toco da árbore posúen unha veta moi apreciada pola súa beleza, polo que se usou para panelar paredes e para fabricar ornamentos e móbeis.
Porén, intensivamente talado para explotar a súa madeira no pasado, o kauri é na actualidade moitísimo menos común que nos tempos anteriores á chegada dos europeos a Nova Zelandia, até o punto de que estivo a punto de desaparecer.
Os antepasados do kauri apareceron durante o período Xurásico (hai entre 190 e 135 millóns de anos). Os escasos bosques de kauris aínda existentes encóntranse na metade setentrional da Illa Norte. Quizais a árbore de kauri máis famosa é a denominada Tane Mahuta, situada no bosque de Waiopoua (rexión de Northland), e cuxo nome significa O señor do bosque en maorí. Trátase da maior árbore de kauri que existe na actualidade (4,4 m de diámetro e 17,7 m de altura até o nacemento da primeira rama). A árbore máis anciá é a denominada Te Matua Ngahere (O pai do bosque), tamén no bosque de Waiopoua e cunha idade estimada duns 2.000 anos. Algúns dos maiores exemplares talados nos dous últimos séculos eran moito máis vellos.
Os bosques de kauris non son realmente áreas nas que só medre o kauri, senón que existen tamén podocarpos (como o rimu, o miro, o toteira, o toatoa e o tanekaha) e outras árbores de madeira dura, como o tawa e o taraire. O sotobosque é denso e exuberante, con pequenas árbores, matogueiras, felgos, musgos, liques, plantas epífitas e bexucos. Os escasos bosques superviventes de kauris de Nova Zelandia convertéronse nunha atracción turística debido ao tamaño dos kauris.
A finais do século XIX e principios do XX, a goma de kauri (resina de kauri semifosilizada) converteuse nun artigo valioso, particularmente para a produción de vernices, e foi o centro dunha industria considerábel naquel tempo.
Kauri das marismas ou kauri antigo
miniatura|esquerda|220px|Escaleiras talladas no interior dun tronco de kauri antigo (Ancient Kauri Kingdom, Awanui, Northland, Nova Zelandia O termo kauri das marismas (swamp kauri) ou kauri antigo (ancient kauri) refírese a troncos de kauri que permaneceron enterrados baixo terra (xeralmente en marismas) durante un período considerábel de tempo. Estes troncos proveñen de bosques de kauri que foron sepultados debido a cataclismos naturais (erupcións volcánicas, cambios de nivel do mar, inundacións etc.) hai moito tempo (as análises do carbono 14 realizadas a esta madeira mostran que algúns exemplares foron sepultados hai incluso 50.000 anos). As follas e as piñas das árbores con frecuencia consérvanse xunto co tronco. Non obstante, unha vez extraídos e en contacto co ar, deterióranse axiña.
A calidade da madeira extraída é variábel. En xeral, é comparábel á do kauri vivo, aínda que lixeiramente inferior, especialmente no referente á cor. Porén, o seu aspecto é mellorábel mediante o uso de tinguiduras naturais, as cales proporcionan tons marróns escuros e verdosos que realzan os detalles da veta. En calquera caso, é sorprendente que a madeira se conserve despois de tanto tempo baixo terra e que, tras un proceso de secado, poida ser aproveitada, fundamentalmente para mobiliario e decoración.
O Piñeiro, Berdillo, Carballo
O Piñeiro é unha aldea da parroquia de Berdillo no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Tiña 73 habitantes no ano 2022 segundo datos do IGE dos cales eran 40 homes e 28 mulleres.
Barbapapa
alt= Bouteilles de sirop Barbapapa|miniatura|Botellas de almibre Barbapapa Barbapapa é unha serie de libros infantís, creada o 19 de maio de 1970 pola parella franco-norteamericana, Annette Tison e Talus Taylor. Os Barbapapa son personaxes con forma de pera de diversas cores que teñen a capacidade de mudar de forma á mantenta.
O Acivro, Santalla de Pena, Begonte
O Acivro é un lugar da parroquia de Santalla de Pena no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Barbapapa
Os libros publicounos en francés L'École des loisirs e despois Éditions du Dragon d'Or. Traducíronse a máis de trinta linguas, e adaptáronse en series animadas de televisión.
Orixe
Algo máis tarde, nun restaurante, a parella deseñou no mantel un personaxe inspirado na larpeirada: un personaxe rosa con formas arrondeadas.
Personaxes
miniatura|Barbapapas
Sipura
Sipura ou Sipora (en indonesio, Pulau Sipura /Sipora) é unha illa de Indonesia. Está situada preto de Sumatra e é a máis pequena e máis desenvolvida das catro Illas Mentawai, con 601 km². A capital da rexencia das Illas Mentawai, Tua Pejat, atópase en Sipora. Estímase que entre o 10 e o 15% da selva orixinal consérvase nesta illa.
As illas de Pagai do Norte (Pagai Utara) e Pagai do Sur (Pagai Selatan) están situadas ao sur, e tamén teñen puntos de surf ao longo das súas costas occidentais. A cuarta e máis grande das illas Mentawai, Siberut está situada ao norte de Sipora.
Estela San José
Estela San José Asensio, nada en Valladolid en 1973, é unha xuíza española, que durante unha década foi titular do xulgado de instrución de Lugo.
Traxectoria
Nada en Valladolid, converteuse en xuíza e en 2006 foi destinada a Lugo para facerse cargo do xulgado de instrución da cidade. En 2008, mentres investigaba unha trama de explotación a inmigrantes en Lugo, atopou unha rede fraudulenta para a retirada de multas de tráfico na Xefatura de Tráfico luguesa. Esta investigación xudicial acabou por custarlle o posto ao xefe provincial de Tráfico e ao Subdelegado do Goberno en Lugo, Jesús Otero Calvo (PSOE). A maior parte dos investigados foron finalmente absoltos, incluídos a que despois sería alcaldesa de Lugo, Lara Méndez.
En 2011 iniciou a investigación da Operación Campión, que levou a prisión o empresario Jorge Dorribo e a Joaquín Varela de Limia, director do Instituto Galego de Promoción Económica, e que causou a dimisión política do popular Pablo Cobián Fernández e do nacionalista Fernando Blanco Álvarez.
En 2015 deixou a cidade de Lugo e marchou a Huelva para facerse cargo do Xulgado 3 do Penal, onde continuaba na primavera de 2018.
Faxilde, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
Faxilde é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 1148 habitantes no ano 2020 segundo datos do IGE, dos que 555 eran mulleres e 553 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 1220 veciños, e 2005, cando eran 1212.
Laxe, Lamas, San Sadurniño
Laxe é un lugar da parroquia de Lamas no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres).
Faxilde, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
Conta cun equipo de fútbol chamado Atlético Faxilde C.F que actualmente xoga en Segunda Galicia e foi fundado no ano 1977.
O Coto, Adelán, Alfoz
O Coto é un lugar da parroquia de Adelán no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Gabriel Axel
Axel Gabriel Erik Mørch, máis coñecido como Gabriel Axel, nado en Aarhus o 18 de abril de 1918 e finado en Bagsværd o 9 de febreiro de 2014, foi un director de cinema, actor, guionista e produtor dinamarqués. É coñecido polo seu filme Babettes gæstebud (1987), que escribiu e dirixiu, e co cal gañou o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa.
Traballo (socioloxía)
miniatura|150px|dereita|Traballo no [[Tahuantinsuyo. Desde a orixe da humanidade o traballo é unha actividade social.]] O traballo, unha das categorías centrais da socioloxía (e da economía), pode definirse como a execución de tarefas que implican un esforzo físico ou mental e que teñen como obxectivo a produción de bens e servizos para atender as necesidades humanas.
O traballo é, por tanto, a actividade a través da cal o home obtén os seus medios de subsistencia, polo que, ou ben traballa para vivir ou vive do traballo dos demais.
O concepto de traballo foise transformado e adquiriu relevancia desde a revolución francesa e a revolución industrial.
Evolución do traballo
A natureza colectiva do traballo humano e o sistema de relacións sociais que o conforma, fai do traballo un centro de atención constante para os sociólogos: Comte, o fundador da socioloxía, sostiña que a división do traballo leva á evolución social.
Malcán, San Simón da Costa, Vilalba
Malcán é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 20 habitantes (7 homes e 13 mulleres).
Traballo (socioloxía)
Evolución do traballo
Cada formación social desenvolve un tipo específico de relacións sociais para atender a actividade laboral que *impacta decisivamente nas características de cada sociedade e na cultura e forma de vida dos seus habitantes. A constitución mesma da humanidade como especie social está vinculada ao desenvolvemento de relacións cooperativas no traballo. Por outra parte, o conflito social derivado das relacións laborais é unha das cuestións máis atendidas pola socioloxía.
miniatura|170px|Traballador norteamericano de comezos do século XX.
En xeral os grandes sociólogos (Comte, Weber, Durkheim) concederon ao traballo un lugar central nas súas teorías. Pero só a partir da segunda guerra mundial foi cando se desenvolveu unha socioloxía do traballo. Conceptos claves da socioloxía como os de "división do traballo", "clase social", "estratificación social", "conflito", "poder", están intimamente relacionadas coas implicacións sociolóxicas do traballo.
Para a socioloxía do traballo o estudo do traballo vai máis alá das "relacións sociais de emprego" para centrarse no moito máis amplo e complexo concepto de "mundo do traballo", que abarca todas as formas de traballo e actividade, prestando atención tanto á actividade como á intención para a cal a actividade se leva a cabo, chegando até o concepto mesmo de "empresa" como esforzo colectivo do traballo.
A socioloxía presta atención e estuda as implicacións sociais da relación do traballo coa ferramenta (técnica e a tecnoloxía).
Globo de Betanzos
O Globo de Betanzos é un aeróstato de papel non tripulado que se solta tódolos anos na vila de Betanzos a noite do 16 de agosto na honra de San Roque.
Primeiros globos en Betanzos
Atribúese a invención dos globos de papel aos chineses e a súa chegada a Europa a Marco Polo, sería supostamente un dos axudantes do explorador veneciano quen introducira esa tradición en Betanzos.
A tradición de lanzar globos de papel en Betanzos ten máis de douscentos anos. O primeiro aeróstato do que se hai constancia elevouse o 29 de maio de 1814 para celebra-la onomástica do rei Fernando VII, que retornara a España poucos días antes. Non se coñece exactamente como era este primeiro globo, tan só que era un "voluminoso globo" de papel causou admiración entre as persoas que presenciaron o acontecemento. Dende entón hai constancia da solta de globos en acontecementos sinalados: o segundo aeróstato documentado data de 1837 como conmemoración da promulgación da Constitución española dese mesmo ano, facendo voar dous globos para a ocasión; outro evento conmemorativo foi o matrimonio de Isabel II con Francisco de Asís, sendo celebrado co voo dun novo globo; en 1858 a monarca pasou pola cidade de regreso a Madrid dende A Coruña, sendo celebrado elevando un novo globo.
Relación coas festas de San Roque
Paralelamente, aínda que se descoñecen os anos e a súa continuidade, o concello comezou a incluír a elevación dun ou máis globos durante as festas patronais na honra de San Roque. Consta a construción de aeróstatos con tal fin nos anos de 1834, 1840, 1863 ou 1865, realizados por artesáns como Manuel Ramos Casal ou Juan Contas. Entre os anos 1868 e 1871 o globo foi confeccionado por Luis Abella, a quen tamén se lle encargou facer o do ano 1876, mentres que no 1872 foi feito por Antonio Pedreira. Emporiso, Claudino Pita Pandelo é o persoeiro relacionado inseparablemente ó Globo de Betanzos, quen o fixo no ano 1875 e de 1877 en diante. Vales Villamarín citaba que no primeiro terzo do século XX voábanse dous grandes globos durante as festas padroeiras: un o día 15 de agosto coincidindo coa Asunción de María, e outro o día 16, o día de San Roque, sendo o segundo de dimensións máis reducidas.
En 1868 voáronse tres globos polos que pagaron a Luis Abella a suma de 96 escudos. No ano seguinte foron de novo tres, mais desta volta o encargado da construción dos globos foi Manuel Ramos Casal, que ademais subministrou os materias necesarios para a súa construción. A partir do ano 1935 suprimiuse o globo do día 15, elevándose un único globo de grandes dimensións o día 16. Claudino Pita é o responsable do actual deseño, que cada ano continúan recreando os seus descendentes ata os nosos días, interrompéndose o evento unicamente durante a Guerra Civil e durante a pandemia por coronavirus en 2020.
En 2018 o globo de Betanzos non voou por primeira vez na súa historia a causa dunha rotura motivada presuntamente por engancharse a algún elemento, presumiblemente unha farola da torre da igrexa de Santo Domingo, se ben descoñécese cal puido ser o lugar exacto onde rompeu un dos cuarteróns. Ante a imposibilidade de que o aeróstato voase valorouse queimalo no chan, do mesmo xeito como "se queimaría" no ceo, aínda que finalmente optouse por repartir o papel entre o público asistente. miniatura|Ascenso do Globo. miniatura|esquerda|300px|Igrexa de Santo Domingo de Betanzos.
Características
O Globo de Betanzos faise de xeito artesanal e cos materiais empregados tradicionalmente. As dezaseis porcións que o conforman están feitas con papel pardo, pegado con engrudo de fariña de centeo e reforzado con cinta de algodón. Está ilustrado con viñetas humorísticas. Acada unha altura máxima de 25 metros, un diámetro máximo de 16 metros e unha circunferencia máxima de pouco máis de 50 metros. Pesa baleiro arredor de 150 quilogramos, alberga ata 2 300 m³ de aire, que se quenta mediante a queima de "pachuzos" (fachos de palla) e "chourizos" (paquetes de papel apertado) impregnados en aceite. Considérase o globo de papel máis grande do mundo.
O globo lánzase a noite do 16 ó 17 de agosto dende a praza Irmáns García Naveira de Betanzos e sóltase dende campanario da igrexa de Santo Domingo. Ó evento, que dura algo máis de media hora, asisten cada ano decenas de miles de espectadores.
Galáns
O topónimo galego Galáns pode referirse a:
O Lousado, Santalla de Pena, Begonte
O Lousado é un lugar da parroquia de Santalla de Pena no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 29 habitantes (14 homes e 15 mulleres).
Batman
Batman (en galego, O home morcego) é un superheroe de banda deseñada, que apareceu por primeira vez na historia O estraño caso do sindicato químico da revista Detective Comics #27 en maio de 1939. Foi creado polo artista Bob Kane e o escritor Bill Finger, aínda que só Kane recibiu crédito oficial. Ao principio Batman non era máis que un dos personaxes que aparecían en Detective Comics, pero co tempo converteuse en protagonista de cómics e filmes, compartindo o éxito con outro personaxe de DC Comics, Superman. Tempo despois, outro personaxe comezou a acompañar a Batman nas súas aventuras, Robin, rapaz cunha personalidade alegre e aberta que contrastaba co escuro carácter de Batman. Varios personaxes ocuparon o rol de Robin ao longo das series de Batman: Dick Grayson, Jason Todd e na actualidade, Tim Drake.
Batman tivo varias adaptacións tanto para a radio como para o cine e a televisión, tanto animadas, como o Batman de 1969, como non. As dúas primeiras adaptacións para o cinema, Batman e Batman volve foron dirixidas por Tim Burton en 1989 e 1992 respectivamente, a última adaptación para o cinema dirixiuna Christopher Nolan no ano 2005 co título de Batman empeza e O cabaleiro escuro.
Galáns, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
Galáns é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 114 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 57 eran mulleres e 57 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 124 veciños, e 2005, cando eran 117.
18 de abril
O 18 de abril é o 108º día do ano do calendario gregoriano (108º nos anos bisestos). Quedan 257 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|David Ricardo.
Mortes
miniatura|100px|Albert Einstein.
Outros
Os 366 días do ano
Ramón González Figueroa
Ramón González Figueroa, nado na Coruña en 1898 e finado na mesma cidade o 4 de novembro de 1977, foi un futbolista galego. Xogaba de dianteiro e destacou especialmente no Vigo Sporting e no Deportivo da Coruña. Foi internacional coa selección española, coa que gañou a medalla de prata nos Xogos Olímpicos de 1920.
Eiviño, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
Eiviño é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 81 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 43 eran mulleres e 38 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 107 veciños, e 2005, cando eran 116.
Ramón González Figueroa
A súa fichaxe polo Deportivo da Coruña en 1923, xunto ás de Otero, Isidro e Chiarroni, pouco despois de que a fusión do Vigo Sporting co Fortuna dese orixe ao Celta de Vigo, provocou unha batalla legal entre os dous clubs e foi o detonante da actual rivalidade Celta-Deportivo.
Traxectoria
Comezou xogando no Fabril, dende o mesmo ano da creación do club, e tras un curto paso polo Real Club Coruña marchou a Vigo, onde xogou no Vigo Sporting. Co club vigués disputou o Campionato de Galicia, proclamándose campión nas tempadas 1918/19, 1919/20 e 1922/23. Disputou ademais a Copa de España, marcando dous goles na edición 1922/23.
O 11 de marzo de 1923 foi o autor do único gol no derradeiro derbi entre o Vigo Sporting e o Fortuna de Vigo, pouco antes de que estes dous equipos se fusionasen para formar o Celta de Vigo. Tras o nacemento do Celta, os xogadores do Vigo Sporting Otero, Chiarroni e Ramón González abandonaron o club e ficharon polo Deportivo da Coruña. O feito foi considerado unha afronta para o club vigués e sería un dos detonantes da histórica rivalidade co equipo coruñés. As protestas do Celta, que acusaron o Deportivo de ter subornado aos xogadores vigueses, levaron a Federación Galega a inhabilitar os tres futbolistas tránsfugas, acusándoos de profesionalismo, mentres que o Deportivo foi descualificado do Campionato de Galicia. Porén, o Deportivo recorreu ante a Real Federación Española de Fútbol, a cal se pronunciou en favor dos herculinos e anulou a sanción contra o club por entender que non existira suborno, instando á FGF a que readmitise o Deportivo no campionato, aínda que si mantivo a sanción sobre os tres xogadores por existir duplicidade de fichas. A FGF enviou un escrito de protesta á RFEF, mais esta reafirmouse na súa decisión, polo que a FGF convocou unha asemblea extraordinaria na que acordou por maioría aceptar o veredicto da RFEF.