cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Copa Italia
Década de 2000
Á perda de interese pola Copa acompañouna un novo cambio de formato, coa inclusión de novo dunha fase de grupos. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Inter_Coppa_Italia_cropped.jpg/220px-Inter_Coppa_Italia_cropped.jpg|esquerda|miniatura| O [[Football Club Internazionale Milano|Inter de Milán celebrando a conquista da súa quinta Copa Italia en 2006.]] Durante estes anos o torneo entrou en constante declive. A partir do ano 2005 introduciuse unha novidade ao estruturar as fases previas aos oitavos de final en eliminatorias a partido único, participando nelas os 12 clubs de Serie A non clasificados para competicións europeas, e todos os de Serie B e Serie C. Con todo, tampouco estas novidades conseguiron atraer de novo grandes masas aos estadios, nos que os equipos adoitaban aliñar os seus xogadores suplentes.
Porén, outro cambio normativo, posto en marcha en 2007 con motivo da sexaxésima edición do torneo, coa redución de equipos só aos clubs da Serie A e B, así como a reintrodución da final a partido único nunha sede permanente (o Olímpico de Roma), parecía revitalizar o torneo. En 2008 produciuse un novo cambio organizativo, que volveu estender a competición aos equipos das ligas menores, establecéndose o sistema de partido único en tódalas fases excepto as semifinais, disputadas dende entón a ida e volta.
Os anos 2000 caracterizáronse polos dous títulos da Lazio, e sobre todo polos acalorados duelos entre o Inter e a Roma: dito enfrontamento repetiuse en cinco finais, catro delas consecutivas, gañando tres títulos o equipo nerazzurro e dous o giallorosso.
Década de 2010
A década rematou coa edición 2019/20, que, debido a unha parada forzada por mor da pandemia de COVID-19, viu modificada o seu formato, rematando co terceiro éxito napolitano da década.
Década de 2020
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Coppa_Italia_2009_premiazione.jpg/220px-Coppa_Italia_2009_premiazione.jpg|miniatura| A [[Società Sportiva Lazio|Lazio coa súa quinta Copa Italia, gañada na campaña 2008/09.]] A década de 2020 comezou coa Juventus reforzando o seu liderado no número de títulos na edición 2020/21.
Para a tempada seguinte, o número de equipos participantes reduciuse de 78 a 44 tras un novo cambio de formato da competición, reservando a participación na copa nacional só aos equipos da Serie A e B, ademais de catro da Serie C. O Inter logrou o seu oitavo título, volvendo coser a escarapela despois de once anos.
Formato
O equipo vencedor do trofeo consegue, para a tempada seguinte, a clasificación para a fase de grupos da Europa League. Se o equipo triunfante xa obtivese a clasificación para a Liga de Campións, accederá a Europa League o equipo clasificado inicialmente para a Conference League.
A partir da tempada 2021/22, o torneo estrutúrase do seguinte xeito:
Trofeo
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/La_Coppa_Italia_del_calcio_1922.jpg/170px-La_Coppa_Italia_del_calcio_1922.jpg|miniatura| O primeiro trofeo da Copa Italia (1922). O trofeo orixinal da primeira edición da Copa Italia, gañado en 1922 polo Vado, foi destruído durante o período fascista, polo que a FIGC realizou unha réplica en 1992, con motivo do 70º aniversario da Copa. Está exposto na sede da Cassa di Risparmio di Savona en Vado Ligure. Do mesmo xeito que esta, a copa que se puxo en xogo de 1936 a 1943, así como as de 1958 e 1959, eran dun estilo moi diferente á versión actual.
Aínda que a competición xa se retomara con carácter definitivo un par de anos antes, non foi ata 1960, máis precisamente o 30 de maio, cando a Lega Nazionale Professionisti, de cara á final da duodécima edición, decidiu encargar o trofeo actual. Fabricado en ouro puro, a nova copa, cuxa realización foi encomendada a unha empresa milanesa, tiña no seu momento un valor de dous millóns e medio de liras.Desde entón, o trofeo orixinal entrégaselle durante un ano ao equipo vencedor, que o debe devolver a continuación á Lega, recibindo a cambio unha réplica de menor valor (primeiro feita en imitación de ouro, e máis tarde en prata) para conservar nas súas vitrinas.
Para a edición 2010/11 a Lega Serie A e o Ministerio de Defensa de Italia chegaron a un acordo para lle dar á competición o nome do 150º aniversario do Risorgimento. Deste xeito, o equipo vencedor (o Inter de Milán) recibiu tres trofeos: ademais da Copa Italia e da Copa Dall'Ara, o equipo nerazzurro tamén recibiu a Copa do do 150º aniversario da Unificación de Italia.
Escarapela
Ademais de recibir o trofeo, o vixente campión da Copa Italia tamén pode lucir nos seus uniformes oficiais, durante os doce meses seguintes á conquista do título, unha pequena escarapela tricolor como símbolo da vitoria, dun xeito moi semellante ao que ocorre co scudetto para os equipos campións de liga. ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rivera_Gianni_02.jpg/170px-Rivera_Gianni_02.jpg|miniatura| A escarapela tricolor na camiseta de [[Gianni Rivera.]] A escarapela, cosida por primeira vez na tempada 1958/59 nas camisetas da Lazio que gañara a anterior edición da copa, consistía inicialmente nun círculo exterior de cor vermella, outro intermedio en branco e un interior en verde. Este formato utilizouse ata a tempada 1984/85. A partir do ano seguinte, usouse o modelo co círculo exterior verde, o intermedio branco e o interior vermello. A escarapela co exterior vermello reapareceu temporalmente nas camisetas da Sampdoria da tempada 1988/89, e da Juve nos primeiros partidos da tempada 1990/91. Finalmente, a partir da tempada 2006/07, restableceuse definitivamente a tipoloxía orixinal.
Antes da concepción da escarapela, durante o período de entreguerras, o equipo gañador da Copa de Italia xa tiña dereito a lucir no peito un distintivo do título conseguido. Esta non era, con todo, a escarapela que se comezou a usar décadas máis tarde, senón un pequeno escudo englobando no seu interior uns fasces (debido ao réxime fascista imperante naquela época no Reino de Italia). Este distintivo usouse entre as edicións de 1935/36 e 1942/43.
Palomares del Río
Ten unha área duns 13 km² e unha poboación de 8.843 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 647,54 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 35 m e a 10 km da capital provincial, Sevilla.
Gran Premio de España de 2023
O Gran Premio de España de 2023 (oficialmente o Formula 1 AWS Gran Premio de España 2023) é unha carreira de Fórmula 1 que se disputou o 4 de xuño de 2023 no Circuíto de Cataluña, Montmeló, España. Foi a sétima carreira do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2023 marca a cincuenta e tres proba do Gran Premio de España como un evento do Campionato Mundial desde a tempada inaugural en e a trinta e tres vez que se celebrou unha rolda do Campionato do Mundo no circuíto de Barcelona-Cataluña.
Antecedentes
Seguindo o paquete de actualizacións do Mercedes W14 introducido na rolda anterior, o Gran Premio de Mónaco, para esta carreira presntáronse novas actualizacións que melloraron o fluxo de aire do coche. Ferrari revelou un paquete de actualizacións para o seu SF-23, cambiando dunha solución de torsión aerodinámica negativa a un estilo de fluxo descendente, semellante ao do Red Bull Racing RB19. Este recibiu unha pequena actualización no seu chan e difusor.
Pneumáticos dispoñibles
O fornecedor de pneumáticos Pirelli levou os compostos de pneumáticos C1, C2 e C3 (designados como duro, medio e brando, respectivamente) para que os equipos os usaran na carreira.
Cambios na pista
A partir desta edición, a Fórmula 1 utilizará o trazado empregado pola MotoGP desde o 2021, eliminando a chicana no último sector da volta que a Fórmula 1 utilizaba todos os anos desde que se introducira no 2007, e convertendo as curvas finais dos coches de Fórmula 1 a unha configuración moi rápida que a Fórmula Un utilizou por última vez no 2006.
Cualificación
A cualificación celebrouse o 3 de xuño de 2023 ás 16:00 hora local (UTC+2).
Informe da cualificación
George Russell informou que empezaba a chover cando comezou o primeiro segmento, a primeira metade da sesión de Fórmula 2 ese día celebrouse baixo unha forte choiva. Valtteri Bottas saíuse da pista na curva 12, marcando a sesión con bandeira vermella debido á grava na pista, pero Bottas xa volvera á pista cando ondeouse a bandeira vermella. Fernando Alonso e Alexander Albon uníronse a Bottas na grava, na curva final e na curva 5, respectivamente. Mentres tanto, Nico Hülkenberg lideraba a sesión, pero o seu tempo por volta eliminouse pronto debido a unha infracción por saltarse os límites da pista. Charles Leclerc tivo unha mala sesión, marcando un mal tempo quedando 19º e eliminado na primeira quenda, a primeira vez desde o Gran Premio de Mónaco de 2019. Ao monegasco uníronse Bottas, Kevin Magnussen, Albon e Logan Sargeant. Mentres tanto, Carlos Sainz e Max Verstappen denunciaron a Pierre Gasly por obstaculizar, cunha investigación convocada despois da sesión.
A segunda quenda Sergio Pérez tamén saíuse da pista. Un incidente que involucrou a Lewis Hamilton e George Russell mostrouse nas repeticións, o primeiro sufriu importantes danos na parte dianteira. Russell quedou baixo investigación por obstaculizar, e uniuse a Pérez, Guanyu Zhou e os AlphaTauris de Nyck de Vries e Yuki Tsunoda como eliminados na Q2.
Hamilton montou un novo alerón dianteiro cando comezaba a terceira e última quenda, que tamén foi a primeira Q3 de Hülkenberg en España. Clasificouse sétimo con Hamilton quinto. Verstappen acadou a pole position, con Sainz detrás del. Lando Norris quedou terceiro mentres que Oscar Piastri ocupaba a décima e última posición na grella da Q3. Alonso fixo un tempo para ser noveno, superado por Lance Stroll en sexto lugar. Gasly estaba preparado para gozar dunha cuarta posición, ata que dúas sancións separadas de tres posicións o deixaron caer ao décimo posto, co seu compañeiro de equipo Esteban Ocon en sétimo lugar.
Carreira
A carreira celebrouse o 4 de xuño de 2023, ás 15:00 hora local (UTC+2).
Informe da carreira
O polaco Max Verstappen liderou de principio a fin. Lando Norris contactou con Lewis Hamilton ao entrar na primeira curva, danando o seu alerón dianteiro e obrigándoo a entrar no pit lane para cambialo, o que comprometeu moito a súa saída na segunda fila. O chan de Hamilton tamén resultou danado. Os comisarios avisaron ao compañeiro de equipo de Hamilton George Russell por gañar unha vantaxe na chicana inicial e saltar cinco coches, non foi necesaria ningunha investigación. Nunha parada temperá, Valtteri Bottas trocou os seus pneumáticos brandos por duros mentres Charles Leclerc, que partía desde o pit-lane, pasaba a Alexander Albon polo décimo sexto posto, Lance Stroll marchaba terceiro lugar ata que Hamilton o adiantou
Guanyu Zhou e Nico Hülkenberg cambiaron os seus pneus brandos por duros na volta 9 co piloto de Alfa superando ao Haas. Esteban Ocon pronto os seguiu aos boxes. Carlos Sainz entrou na volta 16 para poñer pneumáticos medios, o que provocou unha resposta confusa do piloto de Ferrari; mentres tanto Leclerc montaba brandos. Sergio Pérez pronto atopouse detrás de Fernando Alonso, co Aston pronto entrou a boxes a montar pneumáticos brandos. Norris pronto volveu a entrar en boxes, Hamilton seguiu con medios e reincorporouse detrás de Sainz. Cos pilotos facendo as súas paradas, Verstappen e Pérez lideraron en 1–2 para Red Bull con Sainz en terceiro lugar, ademais, Verstappen tiña unha diferenza tan grande que cambiou por duros na volta 26 e non perdeu a vantaxe co seu compañeiro de equipo. Con todo, Pérez baixaría ao noveno tras unha parada para montar pneumáticos duros, aínda que pronto pasou a Alonso coa axuda do DRS. Stroll decidiu montar os duros e reincorporouse na décimo terceira posición. Mentres tanto, Oscar Piastri entrou aos boxes xunto con Pierre Gasly.
Na volta 50, Sainz, Alonso, Russell, Hamilton e Pérez cambiaron os seus compostos mentres que Verstappen víu unha bandeira branca e negra debido a tres diferentes infraccións dos límites da pista. Ocon intentou defenderse de Alonso, que o seu antigo compañeiro puido adiantalo. Mentres tanto, Yuki Tsunoda recibiu unha penalización de cinco segundos debido ao que se considerou perigoso un movemento defensivo ante Zhou, que o deixou fóra dos puntos da 9º posición. Verstappen acadou a volta rápida e gañou a carreira por diante de Hamilton e Russell, o que supúsolle o seu terceiro Grand Slam na súa carreira.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Estados membros da OTAN
miniatura|embros da OTAN resaltados en azul. miniatura|Cronoloxía dos países que deveñen membros da OTAN ata 2020. Os países marcados en azul escuro eran xa membros da OTAN nese momento, mentres que os países marcados co azul claro indican os novos membros. A OTAN (Organización do Tratado do Atlántico Norte) é unha alianza internacional composta de 30 estados membros de Europa, América do Norte, e Asia. Estabeleceuse coa sinatura do Tratado do Atlántico Norte o 4 de abril de 1949. O Artigo Cinco do tratado expón que se un ataque armado acontece contra algún dos estados membros, será considerado un ataque contra todos eles, polo que os demais estados membros asistirán ao membro atacado, con forzas armadas se é preciso.
Dos 30 países membros, 27 atópanse principalmente en Europa, dous en América do Norte, e un en Asia. Entre 1994 e 1997, creáronse foros máis amplos para a cooperación rexional entre a OTAN e os seus veciños, como a Asociación para a Paz, a iniciativa do Diálogo mediterráneo e o Consello de Asociación Euro-Atlántico.
Todos os membros teñen exércitos, agás Islandia, que non posúe un exército típico (mais ten unha garda costeira e unha pequena unidade de especialistas civís para as operacións da OTAN). Tres dos membros da OTAN son países con armamento nuclear: Francia, Reino Unido e Estados Unidos. A OTAN conta con 12 estados membros fundadores. Tres novos estados asociáronse entre 1952 e 1955, e un cuarto membro uniuse en 1982. Dende 1999 a 2020, despois da fin da Guerra Fría, a OTAN engadiu 14 membros máis.
Fundación e cambios na afiliación
Dezaoito estados uníronse á OTAN dende a súa fundación en 1949 por 12 países (Bélxica, Canadá, Dinamarca, Francia, Islandia, Italia, Luxemburgo, Países Baixos, Noruega, Portugal, Reino Unido e Estados Unidos). O maior aumento de membros produciuse en 2004 cando se uniron 7 países. Ata agora, ningún país saíu da alianza.
As adicións do século XX inclúen a Grecia e Turquía en 1952, Alemaña do Oeste en 1955, e España en 1982. Tres países do antigo Pacto de Varsovia, Hungría, República Checa e Polonia adheríronse en 1999. Coa reunificación alemá en 1990 incorporouse o territorio da antiga Alemaña do Leste. En maio do 2000, 10 países do Báltico e de Europa do Leste formaron o grupo Vilnius para cooperar para afiliación na OTAN.
As adicións do século XXI comezaron en 2004 cando se uniron sete estados do grupo Vilnius (Bulgaria, Estonia, Letonia, Lituania, Romanía, Eslovaquia, Eslovenia). Os tres restantes asociáronse posteriormente, Albania e Croacia en 2009 e Macedonia do Norte en 2020. Montenegro uniuse en 2017.
Copa de Portugal
A Copa de Portugal (en Taça de Portugal) é unha competición de fútbol de Portugal. Trátase da máis importante competición portuguesa en formato de copa, así como da segunda competición nacional máis prestixiosa do país, por detrás da Primeira Liga. Dispútase anualmente dende a tempada 1938/39, cando sucedeu ao Campionato de Portugal, utilizando o mesmo trofeo pero cambiando o nome e o formato da competición. Está organizada pola Federación Portuguesa de Fútbol.
Dispútana todos os clubs da Primeira Liga, da Segunda Liga, da Terceira Liga, do Campionato de Portugal e algúns representantes dos Campionatos de Distrito. Os equipos filiais non poden participar. Xógase segundo o sistema de eliminación directa a partido único, a excepción das semifinais que se xogan a ida e volta. Desde 2015 denomínase Taça de Portugal Placard por motivos de patrocinio.
A conquista do torneo dá acceso directo á fase de grupos da Europa League. A final xógase no Estadio Nacional do Jamor, en Oeiras, e o trofeo é tradicionalmente entregado polo Presidente da República Portuguesa.
O primeiro vencedor do torneo foi o Académica, mentres que o club máis laureado é o Benfica, con 26 títulos.
Historia
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/First_cup_of_portugal.jpg/120px-First_cup_of_portugal.jpg|dereita|miniatura|160x160px| A primeira Copa de Portugal, gañada polo [[Associação Académica de Coimbra (baloncesto)|Académica en 1939.]] Na tempada 1921/22 creouse o Campionato de Portugal, un torneo con formato de eliminatorias que foi a primeira competición oficial portuguesa a nivel nacional. Os clubs clasificábanse en competicións rexionais (en sistema de liga) e despois disputaban o Campionato de Portugal (en sistema de eliminatorias). O primeiro vencedor do Campionato de Portugal foi o FC Porto. Os clubs que máis títulos lograron nesta época foron o Sporting e o propio Porto, con catro trofeos cada un.
Na tempada 1938/39 o fútbol portugués atravesou varias reformas e foi nese momento cando se creou a Copa de Portugal, substituíndo ao desaparecido Campionato de Portugal, pero utilizando o mesmo trofeo e o mesmo sistema de eliminatorias. O primeiro campión da nova competición foi o Académica de Coimbra. O vencedor da segunda edición foi o Benfica, que foi o principal dominador da competición durante as seguintes décadas, sumando ata 26 títulos.
O Campionato de Portugal, nas súas 17 edicións disputadas, tivo sete gañadores diferentes. A Copa de Portugal foi gañada por 13 clubs diferentes.
Formato
A Copa de Portugal é disputada anualmente por todos os clubs da Primeira Liga, da Segunda Liga, da Terceira Liga e do Campionato de Portugal, polos campións e subcampións dos Campionatos de Distritos, e polos campións das Copas de Distrito. Os equipos filiais que participan nalgún deses campionatos non poden participar na Copa de Portugal.
O formato actual da Copa de Portugal consta de seis eliminatorias a un só partido, seguidas dunhas semifinais a ida e volta, e un partido final nun campo neutral, o Estadio Nacional.
Trofeo oficial
O trofeo oficial da Copa de Portugal, que data de 1922, pertence á Federación Portuguesa de Fútbol. Pesa 20 kg e consiste nunha copa de prata cicelada e ricamente ornamentada ao estilo manuelino. Consta dun relevo prateado formada por carabelas e en segundo plano fragatas. Na parte superior contén escudos coa Cruz de Cristo e o Escudo Nacional. Na parte inferior destaca a decoración con catro floróns. As asas do trofeo están trenzadas e rematadas pola esfera armilar e a Cruz de Cristo. Conectando o relevo á base hai 4 columnas, cada unha decorada con 145 flores de lis rematadas nos extremos por medias canas. A base, feita en madeira, está decorada con 4 floróns de prata, coincidentes cos floróns do relevo. A base ten no medio un escudo de prata ricamente estilizado no medio e remata cun pedestal de madeira onde anualmente se colocan en placas de prata os nomes dos clubs gañadores.
O trofeo que antes se entregaba aos gañadores do Campionato de Portugal (1921–1938) era idéntico ao da Copa de Portugal. Na base do trofeo oficial da Copa de Portugal están tamén os nomes de todos os gañadores do Campionato de Portugal.
Estadio da final
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/StadionJamor.JPG/180px-StadionJamor.JPG|esquerda|miniatura|180x180px| Estadio Nacional, escenario da final da Copa de Portugal As primeiras finais da Copa de Portugal disputáronse no Estádio do Lumiar e no Campo das Salésias, ambos en Lisboa. O Estádio Nacional inaugurado en 1944 en Oeiras, preto de Lisboa, acolle tradicionalmente a final da Copa de Portugal desde 1946, con só seis excepcións.
En 1961, a Federación Portuguesa de Fútbol acordou cos clubs finalistas (FC Porto e Leixões), e por petición do Porto, que a final se disputase no estadio deste club, o estadio das Antas. A pesar de xogar na casa, o club do Porto caeu derrotado por 0-2, sendo esta a única conquista do Leixões na Copa de Portugal. Nas tempadas 1974/75, 1975/76 e 1976/77, a Federación decidiu que a final se xogase no estadio do club que tivese gañado a Copa a tempada anterior.
En 1975, a final enfrontou ao Boavista contra o Benfica, coa vitoria do primeiro por 2-1. Dita final tivo lugar por primeira e única vez no estadio José Alvalade, xa que o Sporting gañara a Copa a tempada anterior. Ao ano seguinte, en 1976, a final foi disputada de novo polo Boavista ante o Vitória, logrando outra vez a vitoria o equipo do Porto por 2-1. O partido tivo lugar no estadio das Antas porque a Federación considerou que o estadio do Bessa, sede do Boavista, era demasiado pequeno para acoller a final. En 1977, a final volveu xogarse no estadio das Antas. Outro dos motivos polos cales se cambiaron as sedes das edicións de 1975 a 1977 era que o Estadio Nacional de Jamor estaba considerado como un símbolo do Estado Novo que acababa de ser derrocado.
Na tempada 1982/83, o FC Porto pediu de novo á Federación Portuguesa disputar a final contra o Benfica no seu estadio, declarando que se negarían a xogar se esta se celebrase no Estadio Nacional. A FPF cedeu e a final de 1983 disputouse no estadio das Antas, gañando os encarnados por 1-0. Na tempada 2019/20, debido á pandemia de COVID-19, a final non se celebrou no Estadio Nacional por non contar con condicións de seguridade suficientes. Así, a final da Copa de Portugal desa tempada disputouse por primeira vez no estadio Cidade de Coimbra, situación que se repetiu na seguinte campaña.
Premio Nacional de Poesía Joven Miguel Hernández
O Premio Nacional de Poesía Joven Miguel Hernández é un dos premios literarios nacionais de España convocados polo Ministerio de Cultura.
Foi establecido en 2010 e a súa primeira convocatoria tivo lugar en 2011. O premio ten por obxectivo favorecer os novos poetas creadores para que sexan coñecidos e «outorgar unha primeira oportunidade para a difusión e o goce das súas obras». O premio instituíuse no centenario do nacemento do poeta Miguel Hernández e recoñece a obra publicada no ano anterior por un autor menor de trinta e un anos, a idade á que aquel morreu. A súa dotación económica inicial, como o resto dos premios nacionais de literatura, é de 20.000 euros.
Galardoados
Relación de autores e obras premiadas:
Derry Girls
Sinopse
Derry Girls está ambientada na vida de catro adolescentes de Derry, Irlanda do Norte, e un de Londres na década de 1990 que estudan nun colexio feminino de monxas católicas. A protagonista é Erin Quinn, unha moza ambiciosa e sarcástica, e o resto do grupo está formado pola súa curmá Orla, as súas amigas Claire e Michelle, e o primo inglés desta última, James. Erin vive na mesma casa cos seus pais, o seu avó materno, a súa tía e a súa curmá.
A historia desenvólvese nos anos 90 e está marcada polo final do conflito de Irlanda do Norte, que tivo en Derry a un dos seus máis tristes protagonistas: a cidade estivo tradicionalmente dividida entre barrios católicos —quen a chaman Derry— e protestantes —Londonderry—, e foi foco de conflitos como a batalla do Bogside (1969) ou o Domingo Sanguento (1972). A pesar diso, a maioría das historias están relacionadas coa adolescencia e a transición cara á madurez. A propia autora, Lisa McGee, é norteirlandesa e baseouse na súa infancia para perfilar a maioría das historias.
O elenco protagonista está formado por xente que xa interpretara algúns papeis en series británicas e irlandesas, mentres que os secundarios son defendidos por xente con experiencia. Entre eles cabe destacar a Ian McElhinney (Game of Thrones), Tommy Tiernan (The Tommy Tiernan Show), Tara Lynne O'Neill (EastEnders) e Ardal O'Hanlon (Father Ted).
Recepción
Derry Girls converteuse na serie de televisión máis vista en Irlanda do Norte desde que se teñen rexistros, cun 54% de cota de pantalla en termos xerais e un 64% entre o público obxectivo de 16 a 34 anos. A raíz do éxito de audiencia do primeiro episodio, Channel 4 confirmou a segunda tempada e vendeu os dereitos de emisión internacional a Netflix.
As valoracións da crítica especializada foron positivas en termos xerais. O diario The Guardian valorou a súa autenticidade, a súa visión da adolescencia, e a súa capacidade para explicar o día a día da sociedade norteirlandesa, cos mesmos soños e preocupacións que o resto do país.
A serie foi galardoada como «mellor comedia» nos Premios da Televisión Irlandesa de 2018 e nos da Royal Television Society de 2019.
Lista de adestradores gañadores da Copa de Europa e da Liga de Campións da UEFA
dereita|miniatura| Trofeo da [[Liga de Campións da UEFA]] A Copa de Europa foi unha competición de fútbol disputada entre 1956 e 1992. O adestrador español José Villalonga levou ao Real Madrid á vitoria na primeira edición e repetiu a fazaña na tempada seguinte. Os clubs e técnicos ingleses dominaron a competición a finais da década de 1970 e principios da de 1980, gañando todos os torneos entre 1977 e 1982. A pesar diso, os adestradores italianos son os que máis títulos posúen, despois de gañar once edicións desde 1956.
A competición converteuse na Liga de Campións da UEFA en 1992, e o belga Raymond Goethals, á fronte do Olympique de Marsella, conquistou o primeiro título tralo cambio de denominación.
Carlo Ancelotti é o único adestrador que gañou o torneo en catro ocasións (dous co Milan e dous co Real Madrid), e o único en disputar cinco finais. Bob Paisley e Zinedine Zidane gañaron tres veces, o primeiro deles co Liverpool e o segundo co Real Madrid. Outros 17 adestradores gañaron o título en dúas ocasións, e só cinco deles o lograron con dous clubs diferentes: Carlo Ancelotti co Milán en 2003 e 2007 e co Real Madrid en 2014 e 2022; Ernst Happel co Feyenoord en 1970 e co Hamburgo SV en 1983; Ottmar Hitzfeld co Borussia Dortmund en 1997 e co Bayern de Múnic en 2001; José Mourinho, co Porto en 2004 e co Inter de Milán en 2010; e Jupp Heynckes co Real Madrid en 1998 e co Bayern de Múnic en 2013. Sete homes gañaron o torneo tanto como xogador como como adestrador: Miguel Muñoz, Giovanni Trapattoni, Johan Cruyff, Ancelotti, Frank Rijkaard, Pep Guardiola e Zidane.
Por ano
dereita|miniatura| [[Carlo Ancelotti converteuse no primeiro e único adestrador en gañar catro títulos, despois de gañar o cuarto deles co Real Madrid en 2022. Ademais é o adestrador con máis finais disputadas, 5.]] dereita|miniatura| [[Bob Paisley foi o primeiro adestrador en gañar o título tres veces, todas co Liverpool.]] dereita|miniatura| [[Zinedine Zidane é o único adestrador que gañou tres títulos consecutivos, todos co Real Madrid.]] dereita|miniatura| [[Brian Clough gañou dous títulos consecutivos como adestrador do Nottingham Forest.]] dereita|miniatura| [[Ernst Happel foi o primeiro adestrador en gañar o título con dous clubs diferentes.]] dereita|miniatura| [[Ottmar Hitzfeld, adestrador gañador en 1997 e 2001.]] dereita|miniatura| [[Jupp Heynckes, gañador en 1998 e 2013.]] dereita|miniatura| [[Alex Ferguson gañou dous títulos como adestrador do Manchester United en 1999 e 2008, e chegou a outras dúas finais.]] dereita|miniatura| [[Vicente del Bosque gañou dous títulos como adestrador do Real Madrid en 2000 e 2002.]] dereita|miniatura| [[José Mourinho, gañador en 2004 e 2010.]] dereita|miniatura| [[Pep Guardiola gañou dous títulos como adestrador do Barcelona en 2009 e 2011.]]
Xilomanano
O xilomanano é unha molécula anticonxelante, que se encontra no escaravello de Alasca tolerante á conxelación Upis ceramboides. A diferenza das proteínas anticonxelantes, o xilomanano non é unha proteína senón unha combinación dun azucre oligosacárido (con manosa e xilosa) e un ácido graxo que se encontra na membrana celular. Como tal, espérase que funcione de maneira distinta que as proteínas anticonxelantes e crese que o fai incorporándose directamente na membrana celular e impedindo a conxelación da moléculas de auga dentro da célula.
O xilomanano tamén se encontra na alga vermella Nothogenia fastigiata (da familia Scinaiaceae). A fracción F6 do xilomanano sulfatado de Nothogenia fastigiata inhibe a replicación de varios virus, incluíndo o virus do Herpes simplex tipos 1 e 2 (HSV-1, HSV-2), o citomegalovirus humano (HCMV, HHV-5), o virus respiratorio sincitial (RSV), o influenzavirus A, influenzavirus B, virus Junin e Tacaribe, virus da inmunodeficiencia simia e (feblemente) os virus da inmunodeficiencia humana tipos 1 e 2.
Lekeberg
Lekeberg é un concello sueco (kommun) do condado de Örebro. O municipio atópase no sur do condado e limita cos concellos de Hallsberg e Laxå ao sur, co de Degerfors ao oeste, co de Karlskoga ao noroeste, co de Örebro ao nordés, e co de Kumla ao leste. A súa capital é Fjugesta. En xuño do ano 2022 o concello tiña unha poboación de 8 713 habitantes.
Parque Nacional de Mikumi
O Parque Nacional de Mikumi (en suahili: Hifadhi ya Mikumi) é un espazo protexido en Mikumi, preto de Morogoro, Tanzania. O parque foi establecido en 1964, actualmente ten unha superficie de 3 230 quilómetros cadrados e é o cuarto máis grande no país. O parque é atravesado pola autoestrada de Tanzania coñecida como A-7.
O Mikumi limita ao sur coa reserva de caza Selous; as dúas áreas forman un ecosistema único. Outras dúas áreas naturais que bordean o parque nacional son as montañas de Udzungwa e as montañas Uluguru.
František Chochola
Traxectoria
Chochola completou os seus estudos superiores de Escultura na Academia de Belas Artes e Escola de Artesanía de Bechyně entre 1959 e 1963.
Despois do servizo militar traballou primeiro como operario nunha factoría e despois como escenógrafo nun teatro, antes de atopar un emprego como restaurador no Museo de Kolín. A partir de 1968 comezou a traballar por conta propia como escultor, medallista e ilustrador de libros en Praga e en Kolín. Tras o final da Primavera de Praga, emigrou a Hamburgo en 1971.
Chochola acadou a nacionalidade alemá en 1992.
En Alemaña, en 1999 deseñou a súa primeira moeda por encarga do Bundesbank, e pouco despois gañou o concurso, xunto con Ettore Lorenzo Frapiccini, para o deseño de todas as moedas da serie circulante do euro da República de San Marino, que se puxeron en circulación en 2002. A partir dese ano encargouse tamén do deseño dun bo número de moedas conmemorativas en euros emitidas por Alemaña.
En 2002 foi galardoado co premio de gravado Johan Veit Döll, outorgado conxuntamente pola cidade de Suhl e a Sociedade Alemá da Medalla de Arte.
Orgullo Galego
Orgullo Galego é unha comunidade en redes en lingua galega que naceu no Facebook o 10 de xuño do ano 2016. Actualmente é a comunidade en lingua galega máis grande de toda Internet.
Historia
No mes de xuño do ano 2016 naceu no Facebook Orgullo Galego, unha páxina que nos seus inicios tiña como obxectivo divulgar os pensamentos, ideas e reflexións de Borxa González e Anxo Sánchez, dous rapaces de Pontevedra e A Coruña. O nome nace da idea de contar cun recuncho para todas as persoas que se sintan orgullosos e orgullosas do seu.
Froito do éxito acadado, decidiron transformar o proxecto nunha comunidade, darlle máis contido propio e extenderse a outras redes.
Nos seguintes anos chegaron a outras plataformas como Instagram, Twitter, YouTube e máis recentemente a Twitch, TikTok, Telegram, Spotify e Mastodon. Tamén contan cunha páxina web onde soben contido propio.
miniatura|Entrevista en Nós Televisión. A primeira vez que saíron publicamente nos medios foi nunha entrevista en Nós Televisión emitida no mes de novembro do ano 2020.
Desde o ano 2021 están constituídos como empresa S.L. Abriron unha tenda online e tamén un apartado de subscricións mediante as que acceder a contido exclusivo, promoción de eventos e proxectos e colaborar co proxecto. Até xullo de 2022 levan publicados ducias de artigos sobre distintas temáticas vinculadas á realidade galega e máis de 15.000 post en redes.
A lingua galega é a columna vertebral do proxecto e traballan para demostrar que se pode chegar a un público elevado sen necesidade de abandonar a lingua propia de Galicia. Buscan achegar o seu grao de area para a normalización dunha rede 100% en galego.
Redes sociais e comunidade
Están presentes en Facebook, Instagram, Twitter, Telegram, Twitch, Tik Tok, Youtube, Spotify e Mastodon, cunha comunidade superior ás 380.000 persoas que continúa a medrar no seu día a día. Ademais do diverso contido que soben as súas redes sociais cada día, tamén contan cunha canle en Twitch onde conversan con distintas persoas de relevancia como poden ser as Tanxugueiras, Suso de Toro, Manuel Rivas, Rafa Quintía, Montse Fajardo, Ledicia Costas, Carlos Núñez ou Anselmo López Carreira entre outros. Nestas conversas contan con contido de todo tipo mais principalmente ligado á historia, ritos, tradicións e actualidade.
A conversa con Anselmo López Carreira sobre a historia do Reino de Galicia foi galardoada co premio do público na edición do ano 2021 de Youtubeiras.
Na canle de Spotify levaron adiante varias listas temáticas sobre música en galego e que busca divulgar ás bandas galegas que apostan polo idioma de Galicia. Ademais, na súa páxina web contan cunha lista de bandas de música en galego que supera as 600.
Na súa canle de Youtube tamén contan con series sobre o Camiño de Santiago, xornadas sobre entroidos de Galicia, vídeos divulgativos da Mascarada Ibérica ou as series de Rubén Riós Camiñantes do Noso e Arrieiros Somos, esta última premiada en varios festivais.
No mes de maio do ano 2022 foi seleccionado polos Fondos Proxectos Culturais do Reino de Galiza da área de cultura da Deputación de Coruña.
En 2023 foi Premio Rosalía de Castro de Lingua.
Maria Bonita
Maria Gomes de Oliveira (coñecida como Maria de Déa e, tras a súa morte, Maria Bonita), nada en Paulo Afonso o 17 de xaneiro de 1910 e finada en Poço Redondo o 28 de xullo 1938, foi unha cangaçeira brasileira, compañeira de Virgulino Ferreira da Silva, O Lampião. Foi a primeira muller en participar nun grupo de cangaço, unha modalidade de bandidismo asentada no nordeste do Brasil entre o século XIX e mediados do século XX.
Orixe
Foi filla de Maria Joaquina Conceição de Oliveira, coñecida como Dona Déa, e de José Filipe Gomes de Oliveira. Maria naceu e criouse no seo dunha familia humilde na aldea de Malhada da Caiçara, que actualmente se atopa no concello de Paulo Afonso. Daquela pertencía ao concello de Santo Antônio de Glória, antigo nome de Glória, no interior de Baía.
Primeiro Matrimonio
Aos quince anos, nun matrimonio concertado polas familias, casou co seu curmán, o zapateiro Zé de Neném. A relación foi problemática, pois Maria sufriu as infidelidades e o maltrato do seu marido alcólico. Por vinganza, comezou a enganalo con varios homes. O seu matrimonio rompeu definitivamente ao coñecer a Virgulino Ferreira da Silva.
Unión co Lampião e entrada no cangaço
En 1929, aínda casada, converteuse na amante de Virgulino Ferreira da Silva, coñecido como O Lampião. Ese mesmo ano fuxiu con el para formar parte da banda do cangaço, na que foi coñecida como Maria da Déa ou Maria do Capitão. Coñecida pola súa beleza e forte personalidade, a diferenza das demais mulleres do cangaço, Maria nunca foi maltratada polos cangaceiros e tiña varios privilexios. Levaba vestidos de seda, luvas con estampados florais, sandalias e botinas. Tamén usaba xoias caras, broches, moedas de prata e decoraba o cabelo con adornos de ouro. No pescozo e nos pulsos levaba o mesmo perfume francés có Lampião.
A vida no cangaço era difícil, pois pasaban moitas necesidades e vivían agochados. Os seus membros tiñan, amais, moitas supersticións. Os homes tiñan certos requisitos e rituais respecto ás relacións sexuais coas cangaçeiras. Por exemplo, Maria non podía deitarse co Lampião os venres. Tampouco se permitían as relacións na véspera de fuxir a un novo agocho. Antes de calquera acto sexual, as mulleres debían bañarse. Unha parte da auga do río gardábase só para a limpeza das súas partes íntimas. Por contra, os homes ás veces non se lavaban, e mesmo transmitían infeccións de transmisión sexual que contraían nos cabarés da comarca. Porén, as supersticións eran seguidas moi en serio nas relacións sexuais dentro do cangaço. Esa noite os cangaceiros quitaban os seus colares de oración.
Constantemente enganada polo Lampião, Maria tivo varios ataques de celos, mais este tratábaa con paciencia e cariño. En 1931 os dous mesmo viaxaron a unha granxa para gozaren da lúa de mel que non tiveran. Porén, para Maria non foi suficiente. Varios testemuños aseguran que Maria, por vinganza, iniciou unha relación extramatrimonial co comerciante João Maria de Carvalho. Do seu amante recibiu zapatos, roupa e outros agasallos, mais disque Lampião nunca sospeitou.
Pouco despois da lúa de mel, Maria quedou embarazada. Confirmouse que tivo unha filla co Lampião, Expedita Gomes de Oliveira Ferreira, a única recoñecida legalmente. De acordo coas regras de cangaço, a nena foi criada por unha parella de amigos vaqueiros.
Con todo, hai dúbidas sobre o parentesco dos supostos xemelgos Arlindo e Ananias Gomes de Oliveira. Ambos eran considerados fillos de María Bonita e O Lampião. Porén, outras fontes afirman que eran os irmáns máis novos de Maria.
Nome
A baiana era coñecida dende pequena como María de Déa, en referencia á súa nai. Nin a familia de Lampião nin a súa banda a chamaron María Bonita, alcume que só se popularizou despois da súa morte. Existen varias versións sobre a orixe deste nome. Un deles di que foi un invento de xornalistas da prensa de Río de Xaneiro, posibelmente inspirado na película Maria Bonita (1937), baseada na novela homónima de 1914 de Afrânio Peixoto. Outra teoría afirma que a alcumaron así os soldados, impresionados pola beleza da cangaçeira, cando foi asasinada.
Patrimonio histórico
En 2006 o goberno municipal de Paulo Afonso restaurou a casa da infancia de Maria Bonita, onde creou o Museo Casa de María Bonita.
Literatura
En 2018 a xornalista Adriana Negreiros publicou o libro ''Maria Bonita. Sexo, Violência e Mulheres no Cangaço''.
Pedra de raio (folclore)
Pedra do raio é o nome de varios tipos de pedra vinculadas a raios e lendas en varios lugares do mundo. miniatura| Imaxe dun [[biface do Paleolítico Inferior.]]
Denominacións
Pedra do raio, pedra do lóstrego, pedra do trono, pedra da pezoña, pedra da cobra ou da serpe ou pedra do trono   son algúns dos nomes que se lle dá en Galiza a varios tipos de pedras de diversas orixes, entre elas aos instrumentos de pedra prehistóricos, principalmente bifaces, sílex, cristais de rocha que adoitan atoparse nas raíces das árbores, fulgurita, meteoritos etc. As pedras de raio poden ter diversas formas, poden ser redondas, alongadas, en forma de prisma etc. Tamén se chama ceraunia, do latín ceraunio; Solino, recolle as referencias de Plinio ás xoias ceraunias dos lusitanos que protexen contra a violencia do raio.
Tradición histórica, crenzas e usos
A pedra do raio era usada como amuleto para levar consigo ou colocábase no tellado ou no interior da casa para protexerse, ou para sandar velenos.
A crenza nas pedras do raio atópase en toda Europa, Asia, Polinesia e moitos outros lugares do mundo.
No mundo clásico grecorromano e na Grecia e Italia modernas
Os gregos e romanos, polo menos desde o período helenístico en diante, utilizaron as cabezas de machado de pedra do Neolítico para a apotropaica protección dos edificios. Zeus acostumaba ser representado cun raio na man, porén ás veces leva un machado de pedra. Na época romana cosíanse dentro de colares de cans xunto cun anaquiño de coral para evitar que os cans se volvesen tolos.
Unha pescuda de 1985 sobre o uso de machados prehistóricos en contextos romano-británicos atopou corenta exemplos, dos cales vinte e nove estaban asociados a edificios (incluíndo vilas, estruturas militares, templos e fornos). En Italia colgábanse ao pescozo dos nenos para protexelos de enfermidades e para afastar o mal de ollo e aínda hoxe algunhas casas en Grecia poden ter unha astropelékia ("machada de raio") para protexer o fogar.
Idade Media
thumb|Perkūnkulkės, pedras do raio da zona de [[Žibuliai, Lituania]] Durante a Idade Media moitas destas pedras ben labradas eran veneradas como armas, que durante a "guerra no ceo" foran usadas para expulsar a Satanás e os seus exércitos. De aí que no século XI o emperador bizantino enviou ao emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico un "machado do ceo"; e no século XII un bispo de Rennes afirmou o valor dos trebóns como un medio divinamente designado para asegurar o éxito na batalla, a seguridade no mar, a seguridade contra o trono e a inmunidade contra os soños desagradábeis.
Escandinavia
Na mitoloxía escandinava as pedras do raio, tamén chamadas pedras de Thor, eran frecuentemente adoradas como deidades domésticas que evitaban feitizos e bruxerías. Votábaselles cervexa como ofrenda e ás veces unxíanse con manteiga. En Suecia ofrecen protección contra elfos.
Suíza
miniatura|Cabezas de machada atopadas nun lugar de fabricación neolítico en Suíza do ano 2700 a.C., dispostas nas distintas etapas de produción de esquerda a dereita. En Suíza o dono dunha pedra do raio dálle voltas, no extremo dunha correa, tres veces arredor da súa cabeza, e lánzaa á porta da súa vivenda á chegada dunha tormenta para evitar o impacto dos raios nas vivendas.
Francia
Nos Alpes franceses protexen as ovellas, mentres que noutros lugares de Francia pénsase que facilitan o parto. Casualmente foi en Francia onde se deu un maior debate científico sobre o tema. En 1723, o naturalista Antoine de Jussieu, nas memorias á Académie Royale des Sciences de Paris, afirma que as ceraunias son ferramentas humanas, comparándoas coas herramientas atopadas no Caribe ou Canadá. En 1734, o anticuario Nicholas Mahudel, nas memorias á Académie Royale des Inscription et Belles-Lettres, destaca a semellanza funcional entre as ceraunias e outras ferramentas. Boucher de Perthes, foi un arqueólogo descubriu cara a 1830 ferramentas de sílex nas gravas do val do río Somme e apuntou as súas teorías sobre o home antediluviano; foi o primeiro en establecer que Europa fora poboada polo home primitivo, sendo un precursor das teorías de Charles Darwin.
Países lusófonos e Península Ibérica
Segundo a crenza popular en Portugal, o raio é unha pedra que cae e afunde sete paus ou brazas, cada ano sobe unha braza, e tarda sete anos en saír á superficie. Cando a pedra cae, salta moitas veces no chan, deixando a terra esgazada.
No sur de Portugal, os dentes de quenlla fosilizados tamén son "considerados como pedras de raio".
No Brasil os meteoritos tamén se chaman pedras de raios e o sílex úsase como pedra para adiviñar onde hai ouro, tesouros e auga.
En Cataluña chámanse pedres de llamp ou ceràunies e poñíanse como badal nos chocallos para protección do gando. En Aragón os talismáns de sílex chámanse piedras de rayo ou rellas. En Euskal Herria son tximistarria ou ozpinarria os machados protectores de pedras de raio.
Nas Illas Británicas
Nos varios países das illas Británicas hai varias denominacións e crenzas relativas. En Inglaterra chámanlle "fairy dart" (dardos de fada) e "thunderstone" (pedra do raio), en Cumbria, no complexo prehistórico de Shap Stone Avenue unha das pedras megalíticas chámase tamén Thunder Stone. En Escocia é coñecida co nome de "fairie hammers" (martelos das fadas) e en galés "gaé sídhe". En Irlanda é o Silum Baling Go (uña do dedo gordo do pé de Baling Go).
Na tradición báltica e eslava
Na clasificación de Dumézil, Perun era o deus da guerra e do poder militar e físico, e como tal tiña unha ampla gama de armas fantásticas. Na mitoloxía eslava os raios e as frechas eran pedras, segundo as crenzas, a fulgurita e a belemnita, así como algúns restos de ferramentas prehistóricas, son restos desas armas, chamadas "pedras de Perun", "pedras de trono" e "frechas de Perun"; outras denominacións son "dedos do demo", "dedos de Deus" e "dedos da Virxe". En Lituania chámanse "dedos de Berkun". Críase que as pedras do trono volvían ás veces ao ceo despois de permanecer na terra sete anos. As pedras servían de protección contra a mala sorte, maxia negra, doenzas e, por suposto, contra os raios. Perun ten outra arma tan destrutiva como as frechas de pedra e raio: as mazás douradas. Nas lendas eslavas as mazás de ouro aparecen como o dispositivo definitivo de destrución. Un exemplo diso pódese ver nesta canción popular bosníaca:
... Te izvadi tri jabuke zlatne
Eu baci ih nebu u visine...
O rei dos gatos
dereita|miniatura| Ilustración de John D. Batten The King of the Cats (O rei dos gatos) é un conto popular das illas británicas. O exemplo máis antigo coñecido atópase en Beware the Cat, escrito por William Baldwin en 1553, aínda que está relacionado coa historia do século I de "A morte de Pan". Outras versións relevantes inclúen unha carta escrita por Thomas Lyttelton, publicada por primeira vez en 1782, MG Lewis contou a historia a Percy Bysshe Shelley en 1816, e unha versión foi adaptada por Joseph Jacobs de varias fontes, incluíndo unha recollida por Charlotte S. Burne. Walter Scott informou de que era un conto infantil moi coñecido nas Highlands de Escocia no século XVIII. Pódese clasificar como un conto da "morte dun elfo (ou gato)": Aarne–Thompson–Uther tipo 113A ou lenda migratoria Christiansen tipo 6070B.
Resumo
Un home que viaxa só ve un gato (ou escoita unha voz), que lle fala dicindo que lle diga a alguén (a miúdo un nome estraño, presuntamente descoñecido para o personaxe) que morreu outra persoa (normalmente un nome estraño) versións simplemente fan que o viaxeiro vexa un grupo de gatos celebrando un funeral real. Chega ao seu destino e conta o que pasou, cando de súpeto o gato da casa chora algo así como "Entón eu son o rei dos gatos!", corre pola cheminea ou sae da porta, e nunca máis se volve ver.