cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heavy metal
Antecedentes
Os guitarristas Dave Davies de The Kinks, Pete Townshend de The Who e Jeff Beck de The Yardbirds comezaron tamén a experimentar cos sons acoplados. Os baterías comezaron tamén a adoptar un enfoque máis complexo e amplificado para igualar os volumes cada vez máis altos das guitarras. Os vocalistas tamén modificaron a técnica de forma semellante, incrementando a súa dependencia na amplificación e a miúdo adaptando tons máis estilizados e dramáticos. En termos de puro volume, especialmente en actuacións en directo, o uso extensivo de amplificadores Marshall de The Who considérase transcendental na evolución destes sons.
miniatura|250px|dereita|[[Jimi Hendrix en 1967.]] A combinación do blues rock co rock psicodélico formou gran parte da base orixinal para o heavy metal. Un dos grupos máis influentes na fusión destes xéneros foi o trío británico Cream, que acadaron un son característico nos riffs unísonos do guitarrista Eric Clapton e o baixista Jack Bruce, así como na batería de dobre baixo de Ginger Baker. Os seus dous primeiros álbums, Fresh Cream (1966) e Disraeli Gears (1967), están considerados como prototipos esenciais dos posteriores estilos. O álbum de estrea de The Jimi Hendrix Experience, Are You Experienced (1967), considérase tamén de grande influencia no xénero. A técnica de Jimi Hendrix sería posteriormente emulada por moitos guitarristas de heavy metal, e o sinxelo con máis éxito deste álbum, "Purple Haze", identifícase en ocasións como o primeiro éxito do heavy metal.
A finais dos anos 1960, moitos cantantes de rock psicodélico como Arthur Brown comezaron a crear actuacións teatrais e estrafalarias, incluso en ocasións macabras, que serían outro factor de influencia para moitos grupos posteriores de heavy metal. O grupo Vanilla Fudge, que publicou o seu primeiro álbum homónimo en 1967, foi descrito como "unha das poucas ligazóns norteamericanas entre a psicodelia e o que se convertería no heavy metal".
Orixe
Existen desacordos na crítica musical sobre quen se pode considerar como o primeiro grupo de heavy metal. A maioría dos críticos norteamericanos tenden a favorecer a Led Zeppelin neste senso, mentres que a crítica británica adoita considerar a Black Sabbath como os iniciadores do xénero. Outro sector da crítica, principalmente norteamericano, ten argumentado tamén a favor doutros grupos como Iron Butterfly, Steppenwolf ou Blue Cheer.
miniatura|dereita|250px|[[Black Sabbath en 1970.]] En 1968 o son que sería posteriormente coñecido como heavy metal comezou a tomar unha forma definitiva. En xaneiro dese ano o grupo de San Francisco Blue Cheer publicou unha versión do tema de Eddie Cochran "Summertime Blues" no seu álbum de estrea Vincebus Eruptum, que moitos consideran como a primeira gravación de heavy metal. Ese mesmo mes Steppenwolf publicou o seu álbum de estrea homónimo Steppenwolf, que incluíu no tema "Born to Be Wild" unha das primeiras referencias documentadas do termo "heavy metal" nunha letra de canción. En xullo dese ano, Jeff Beck Group publicou o seu primeiro álbum, Truth, que segundo a crítica musical desa época contiña "os ruídos máis derretidos, espiñados e rotundamente divertidos de tódolos tempos". En outubro, The Beatles publicou o seu White Album coa canción "Helter Skelter", que se converteu nun dos temas de son máis duro publicado por un grupo tan famoso naquel entón. A ópera rock S.F. Sorrow do grupo The Pretty Things, publicada en decembro dese ano, incluíu o que se consideran cancións "proto heavy metal" como "Old Man Going" e "I See You".
Neste período contracultural tamén destacou o grupo MC5, nos seus comezos parte da escena do garage rock de Detroit, que desenvolveron un estilo distorsionado visto como unha grande influencia no posterior son do heavy metal e a posterior música punk. The Stooges tamén comezou a establecerse como unha influencia para estes sons, con temas como "I Wanna Be Your Dog" que incluíron fortes riffs de guitarra distorsionados. Pink Floyd publicou dúas das súas cancións máis pesadas e ruidosas ata aquela data, "Ibiza Bar" e "The Nile Song", esta última considerada como unha das cancións máis duras gravadas por este grupo. O álbum de estrea de King Crimson incluíu o tema "21st Century Schizoid Man", considerado dentro do heavy metal por varios críticos.
En xaneiro de 1969 foi publicado o álbum de estrea homónimo de Led Zeppelin, que acadou a posición número 10 na lista Billboard. En xullo dese ano, Led Zeppelin e Grand Funk Railroad tocaron no Atlanta International Pop Festival, e ese mesmo mes Leslie West publicou o álbum Mountain, con pesados sons de guitarra de blues rock e vivas voces. Xa baixo o nome de Mountain tocaría en agosto dese ano durante unha hora no festival de Woodstock. O álbum de estrea oficial do grupo Mountain Climbing de (1970), malia ser considerado inicialmente dentro do xénero hard rock, acadou a posición número 85 da lista "Top 100 Metal Albums" compilada por Hit Parader en 1989, na que tamén apareceu o álbum de 1971 Survival do grupo Grand Funk Railroad, na posición número 72. Na mesma época, en novembro de 1970, Love Sculpture publicou o álbum Forms and Feelings, que incluíu unha forte e agresiva versión da "Danza do Sabre" de Aram Khachaturian.
miniatura|esquerda|250px|[[Jimmy Page e Robert Plant en 1977.]] Led Zeppelin definiu os aspectos centrais do xénero emerxente, co estilo de guitarra altamente distorsionado de Jimmy Page e as voces dramáticas do cantante Robert Plant. Outros grupos xa cun son consistentemente máis pesado probarían ser igual de importantes na codificación do xénero. As publicacións en 1970 dos álbums Black Sabbath e Paranoid por parte de black Sabbath, e a de In Rock por parte de Deep Purple resultaron ser cruciais neste senso.
Black Sabbath desenvolveu un son particularmente pesado debido en parte a un accidente sufrido polo guitarrista Tony Iommi antes da fundación do grupo. Incapaz de tocar con normalidade, Iommi tivo que axustar a súa guitarra para que lle fose máis doado tocala e baseouse en power chords pola súa relativa simplicidade en canto á posición requirida dos dedos. Deep Purple presentaba flutuacións entre estilos nos seus primeiros anos, pero en 1969 o vocalista Ian Gillan e o guitarrista Ritchie Blackmore lideraron o grupo cara a un estilo máis próximo ao heavy metal. En 1970 Black Sabbath e Deep Purple acadaron éxitos nas listas do Reino Unido con "Paranoid" e "Black Night" respectivamente. Ese mesmo ano outras dúas bandas británicas publicaron álbums de estrea con tinturas de heavy metal: Uriah Heep con Very 'Eavy... Very 'Umble e UFO con UFO 1. Bloodrock publicou o seu álbum de estrea homónimo, cunha colección de pesados riffs de guitarra, voces roucas e letras macabras, e Budgie adaptou os novos sons no contexto dos tríos musicais. As temáticas líricas de corte ocultista e a imaxinería empregada por Black Sabbath e Uriah Heep probaron ser de grande influencia na estética asociada ao xénero, con Led Zeppelin contribuíndo a poñer en primeiro plano este tipo de elementos co seu álbum Led Zeppelin IV, publicado en 1971. En Alemaña, o grupo Scorpions estreouse co álbum Lonesome Crow en 1972. Nese mesmo ano Ritchie Blackmore destacou cos seus solos de guitarra no álbum de Deep Purple Machine Head, e posteriormente en 1975 deixaría o grupo para formar Rainbow. Ao outro lado do Atlántico, o grupo que marcou a tendencia foi Grand Funk Railroad, descrito como o "grupo americano de heavy metal con máis éxito comercial dende 1970 ata a súa separación en 1976, establecendo a fórmula do éxito nos anos setenta: as xiras continuas". Outros grupos identificados co heavy metal emerxeron nos Estados Unidos, como Blue Öyster Cult (1972), Aerosmith (1973) e Kiss (1974). Todos estes grupos chegaron a unha audiencia cada vez maior grazas a xiras continuas e actuacións en directo cada vez máis elaboradas.
Posteriormente comezaron a darse as argumentacións de se estes grupos e outras bandas da época poden cualificarse verdadeiramente dentro do heavy metal ou se en realidade pertencen ao hard rock, e os grupos máis próximos ás raíces no blues ou con maior énfase na melodía adoitan ser adscritos a este último grupo. AC/DC e o seu álbum de estrea High Voltage de 1975 é un exemplo disto. A enciclopedia de Rolling Stone do ano 1983 cualificounos como "O grupo australiano de heavy-metal AC/DC", mentres que outros historiadores posteriores consideran que é unha cualificación inapropiada, argumentando que o grupo se encadra dentro da música rock. No caso concreto de AC/DC, as diferentes opinións na definición do xénero engádense tamén á distinción persistente entre o estilo musical e a identificación da súa grande audiencia, con números máis habituais da música rock que do heavy metal.
En certos casos existe menos controversia, e tras Black Sabbath o seguinte exemplo principal foi o grupo británico Judas Priest, que se estreou co álbum Rocka Rolla en 1974. O autor Ian Christe escribiu "Judas Priest chegou para unificar e amplificar as diversas partes destacadas da paleta sonora do rock. Por primeira vez, o heavy metal converteuse nun verdadeiro xénero en si mesmo"" Malia que Judas Priest non chegou a ter un álbum entre os primeiros 40 postos das listas nos Estados Unidos ata 1980, para moitos historiadores foi o grupo definitivo de heavy metal tras Black Sabbath. O seu uso das guitarras, con tempos rápidos e sons máis metálicos e menos relacionados co blues sería unha das maiores influencias nos grupos posteriores. Ao mesmo tempo que o heavy metal comezaba a gañar popularidade apareceron as críticas ao xénero. As obxeccións máis habituais destes críticos déronse pola adopción por parte do xénero do espectáculo visual e artificios, mais o que percibiron como a principal ofensa foi unha suposta vacuidade na propia música e líricas empregadas por estes grupos.
Popularidade
O punk rock emerxeu a mediados dos anos 1970 en reacción contra as condicións sociais da época así como contra unha música rock que consideraba demasiado indulxente e sobreproducida, incluíndo o heavy metal. As vendas de discos de heavy metal declinaron de forma considerable a finais desta década en favor do punk, a música disco e o rock máis popular. Os selos principais enfocáronse no punk, e moitos grupos novos de heavy metal inspiráronse no son enerxético e agresivo deste movemento e os seus valores lo-fi e DIY. Os grupos de heavy metal underground comezaron a publicar copias de discos sen grandes custos de gravación e de forma independente destinados a audiencias reducidas mais devotas a eles.
miniatura|dereita|300px|[[Motörhead en 1982.]] O grupo Motörhead, fundado en 1975, foi a primeira banda importante en abarcar ámbolos extremos divisorios entre o punk e o heavy metal. A explosión do punk en 1977 tívose en conta nos medios musicais británicos, como por exemplo nas publicacións NME e Sounds, que bautizaron este novo movemento co nome de "Nova Onda do Heavy Metal Británico". Entre as bandas que se incluíron dentro desta denominación destacan Iron Maiden, Saxon e Def Leppard, atribuíndoselles unha revitalización do heavy metal. Seguindo o liderado establecido por Judas Priest e Motörhead, comezaron a producir un son máis duro, reducindo os elementos de blues e dando énfase ó uso de tempos cada vez máis rápidos.
Contra 1980 este novo movemento entrou nas correntes principais máis populares, grazas a álbums de Iron Maiden, Saxon e Motörhead acadando posicións entre os primeiros 10 lugares das listas de vendas británicas. Dentro do mesmo movemento pero acadando un menor éxito comercial atópanse grupos como por exemplo Venom e Diamond Head, que tamén resultaron influentes no desenvolvemento do xénero. En 1981, Motörhead converteuse no primeiro destes grupos de heavy metal en acadar o primeiro posto das listas do Reino Unido con No Sleep 'til Hammersmith.
A primeira xeración de grupos do heavy metal comezou nesta época a perder protagonismo, coa separación de Deep Purple trala saída do grupo de Blackmore en 1975, e a separación de Led Zeppelin tralo falecemento de John Bonham en 1980. Black Sabbath tivo múltiples problemas de pelexas internas entre os seus membros e de abuso de substancias estupefacientes, a maiores da competición que comezou a presentar o seu grupo abreconcertos con orixe nos Ánxeles, Van Halen. Eddie Van Halen estableceuse como un dos principais guitarristas da época, e o seu solo no tema instrumental "Eruption" do seu álbum homónimo de 1978 considérase un fito dentro do xénero. O son de Van Halen chegou ata o terreo da música pop cando foi incluído no tema "Beat It" de Michael Jackson, que foi número 1 nas listas dos Estados Unidos en febreiro de 1983.
Inspirada polo éxito de Van Halen comezou a desenvolverse unha escena de heavy metal no sur de California a finais dos anos 1970. Con base nos clubs de Sunset Strip nos Ánxeles, grupos como Quiet Riot, Ratt, Mötley Crüe e W.A.S.P. tiveron influencias do heavy metal tradicional de comezos da década. Estes grupos incorporaron a teatralidade do glam metal representada por Alice Cooper e Kiss. Os grupos deste xénero adoitan distinguirse visualmente por estilos de cabelo longo e moi traballados, acompañados de vestimentas rechamantes, e as súas letras adoitan promover o hedonismo e os comportamentos salvaxes, incluíndo palabras malsoantes e sexuais e o uso de narcóticos.
miniatura|esquerda|250px|[[Iron Maiden en 1980.]] Co despertar da Nova Onda do Heavy Metal Británico e o éxito de Judas Priest British Steel en 1980, o heavy metal comezou a ter unha maior popularidade a comezos da década de 1980. Moitos artistas do xénero beneficiáronse da exposición recibida na MTV, que comezou a súa emisión no ano 1981, e as vendas de discos adoitaban incrementarse considerablemente cando se emitían os vídeos musicais destes grupos na cadea televisiva. Os vídeos de Def Leppard do seu disco Pyromania de 1983 convertéronos en estrelas nos Estados Unidos, e Quiet Riot converteuse no primeiro grupo do país en acadar a primeira posición na lista Billboard co álbum Metal Health dese mesmo ano. Un dos primeiros eventos fundamentais na crecente popularidade do heavy metal foi o US Festival de 1983 en California, na que Ozzy Osbourne, Van Halen, Scorpions, Mötley Crüe, Judas Priest e outros grupos do xénero reuniron as maiores audiencias do evento de tres días de duración.
Entre 1983 e 1984 o heavy metal pasou de supoñer un 8% das vendas de discos nos Estados Unidos ata un 20%. Comezaron a publicarse varias revistas especializadas no xénero, incluíndo Kerrang! en 1981, e Metal Hammer en 1984. No ano 1985 Billboard declarou que "O (heavy) metal ampliou a súa base de audiencia. A música metal xa non é dominio exclusivo dos adolescentes varóns. A audiencia do metal agora é maior (de idade universitaria), menor (preadolescente) e con máis presenza feminina".
Cara a mediados dos anos 1980 o glam metal converteuse nunha presenza dominante nas listas dos Estados Unidos, na televisión musical e nos circuítos de concertos. Novos grupos como Warrant, Poison e Cinderella eran atraccións maiores, mentres que outros grupos como Mötley Crüe e Ratt continuaron a ser populares. Facendo de ponte estilística entre o hard rock e o glam metal, o grupo de Nova Jersey Bon Jovi acadou un grande éxito co seu terceiro álbum, Slippery When Wet, publicado en 1986. A banda sueca de estilo semellante Europe acadou a consideración de estrela internacional co álbum de 1986 The Final Countdown, cando o tema homónimo deste disco acadou o número 1 nas listas de éxitos de 25 países. Xa en 1987, a MTV comezou a emitir un novo programa titulado Headbanger's Ball, adicado exclusivamente a emitir vídeos musicais de grupos de heavy metal. Porén, a audiencia deste xénero xa comezara a separarse en "faccións", cunha parte underground favorecendo sons máis extremos e desdeñando o glam metal e outros estilos máis populares.
En 1988, Jane's Addiction xurdiu da escena de clubs de hard rock dos Ánxeles co seu álbum de estrea Nothing's Shocking. Na crítica deste álbum, Rolling Stone declarou "Jane's Addiction é o verdadeiro herdeiro de Led Zeppelin". Este grupo foi un dos primeiros en ser identificado dentro da tendencia do metal alternativo que se popularizaría na seguinte década.
Diversificación de estilos
Moitos subxéneros do heavy metal desenvolvéronse fóra da corrente principal comercial durante os anos 1980. Houbo diversos intentos de cartografar o complexo mundo do heavy metal underground, con exemplos notables por parte de AllMusic e de Garry Sharpe-Young, quen publicou unha enciclopedia sobre o heavy metal en múltiples volumes que separa os subxéneros en cinco categorías principais: thrash metal, death metal, black metal, power metal e os subxéneros relacionados doom metal e gothic metal.
En 1990, unha crítica publicada na revista Rolling Stone suxeriu que se debía retirar o termo "heavy metal" xa que consideraba que o xénero era "ridiculamente vago", afirmando no artigo que este termo só conseguía alimentar "as ideas equivocadas dos fanáticos do rock & roll que aínda asumen que cinco grupos tan distintos entre si como Ratt, Extreme, Anthrax, Danzig e Mother Love Bone soan igual".
Thrash metal
O thrash metal xurdiu a comezos dos anos 1980 baixo a influencia do hardcore punk e a Nova Onda do Heavy Metal Británico, particularmente con temas de estilo acelerado denominado speed metal. Esta corrente comezou nos Estados Unidos, cunha escena principal localizada na rexión da baía de San Francisco. O son desenvolvido polos grupos de thrash metal era máis rápido e agresivo que o dos grupos anteriores do heavy metal tradicional e do glam metal. Os riffs de guitarra de rexistros baixos adoitan sobrepoñerse con partes de shredding, e as letras tratan habitualmente temas de corte nihilista ou de problemática social empregando unha linguaxe visceral e cruenta. O thrash metal foi descrito por algúns autores coma unha forma de "música urbana de desgraza".
Este xénero popularizouse principalmente polos denominados "Big Four of Thrash": Metallica, Anthrax, Megadeth e Slayer. Tres grupos alemáns, Kreator, Sodom e Destruction xogaron un papel fundamental na recepción deste estilo en Europa, e outros grupos coma Testament e Exodus en San Francisco, Overkill en Nova Jersey, e Sepultura no Brasil tamén tiveron un impacto significativo. Malia que o thrash metal comezou coma unha corrente underground e se mantivo así durante case unha década, os principais grupos deste movemento comezaron a chegar a unha audiencia maior. Metallica acadou un posto entre as primeiras 40 posicións da lista de álbums de Billboard en 1986 con Master of Puppets, que sería o primeiro álbum de platino deste xénero. Dous anos despois, o seu disco ...And Justice for All acadou o número 6 desta lista, mentres que Megadeth e Anthrax tamén conseguiron estar entre os primeiros 40 postos da lista nos Estados Unidos.
Cun menor éxito comercial que os outros tres grandes grupos, Slayer publicou o que se considera coma un dos álbums definitivos do xénero, Reign in Blood de 1986, acreditado por incorporar timbres de guitarra máis pesados e por incluír representacións explícitas de morte, sufrimento, violencia e ocultismo na lírica do xénero. Slayer atraeu seguidores pertencentes a grupos skinhead, o que provocou que o grupo fose obxectivo habitual de acusacións de promoción da violencia e o nazismo. Aínda que Slayer non recibiu tanta difusión nos medios coma outros grupos contemporáneos seus, a súa música tivo un papel fundamental no desenvolvemento do metal extremo.
A comezos dos anos 1990 os éxitos comerciais do thrash metal redefiniron a corrente principal do heavy metal. O álbum homónimo de Metallica de 1991 foi número 1 na lista Billboard, e o grupo estableceu unha base internacional de fans. O disco de Megadeth Countdown to Extinction de 1992 fixo o seu debut no número dous da lista, Anthrax e Slayer chegaron a estar entre os 10 primeiros postos, e outros álbums de grupos rexionais coma Testament e Sepultura chegaron a estar entre os 100 primeiros postos da lista.
Death metal
miniatura|esquerda|200px|[[Chuck schuldiner de Death]] O thrash metal comezou a evolucionar e dividirse en xéneros máis extremos. Segundo a MTV "A música de Slayer foi directamente responsable do ascenso do death metal". O movemento death metal tanto en Norteamérica coma en Europa adoptou e primou os elementos de blasfemia e diabolismo empregados por grupos coma Slayer. Os grupos norteamericanos Death e Possessed considéranse transcendentais neste estilo. Ámbolos dous grupos están considerados coma a inspiración do nome deste subxénero. A finais dos anos 1980 e comezos da década de 1990 o death metal comezou a ser notable en Suecia, onde xurdiron novas formas de death metal melódico.
O death metal utiliza a velocidade e agresividade do thrash metal e o hardcore punk, fusionándoas con líricas violentas e satánicas. As voces neste xénero adoitan ser escuras, incluíndo voces guturais, gritos agudos, e outras técnicas pouco comúns no canto. Complementando o estilo grave e agresivo das voces atópase o uso de guitarras a baixos tons e cunha alta distorsión, e unha percusión extremadamente rápida, habitualmente empregando técnicas de dobre bombo e blast beats. Os cambios no tempo e métrica e o uso da síncope son tamén típicos deste xénero.
O death metal ao igual que o thrash metal polo xeral rexeita as teatralidades dos estilos anteriores, optando por estéticas máis xerais de vaqueiros e chaquetas de coiro. Porén, existen excepcións a isto, coma os grupos Deicide, que levaban unha cruz invertida na cabeza e actuaban vestidos con armaduras, e Morbid Angel que adoptou imaxinería neofascista. Estas dúas bandas xunto con Death e Obituary impulsaron a escena death metal en Florida a mediados dos anos 1980. No Reino Unido, o estilo relacionado denominado grindcore, liderado por grupos como Napalm Death e Extreme Noise Terror, tivo unha notable emerxencia con raíces no movemento anarco-punk.
Black metal
Xa en 1990, Mayhem empregaba regularmente pintura corporal cadavérica, que moitos outros grupos de black metal adoptaron. Bathory inspirou os movementos do viking metal e do folk metal, e Immortal foi un dos pioneiros no uso dos blast beats. Algúns dos grupos escandinavos desta escena foron asociados con actos de violencia a comezos da década de 1990, e os grupos Mayhem e Burzum foron asociados a queimas de igrexas. A cada vez maior publicidade comercial no death metal xerou unha resposta negativa. Comezando en Noruega, gran parte da escena underground escandinava pasou a apoiar a escena black metal. En palabras do ex-vocalista de Gorgoroth, Kristian Espedal: "O black Metal non estivo nunca pensado para chegar a unha audiencia... tiñamos un inimigo común que era, por suposto, a cristiandade, o socialismo e todo o que a democracia representa".
No ano 1992 comezaron a aparecer escenas de black metal en áreas fóra de Escandinavia, incluíndo Alemaña, Francia e Polonia. En 1993 o asasinato do guitarrista de Mayhem Øystein Aarseth por parte do músico Varg Vikernes desencadeou unha cobertura intensiva dos medios. Ao redor de 1996, cando moitos membros da escena crían que o xénero estaba estancándose, varios grupos chaves, incluíndo Burzum e os finlandeses Beherit, mudaron cara a un estilo dark ambient, mentres que o black metal sinfónico comezou a ser explorado polos suecos Tiamat e os suízos Samael. A finais da década dos 90 e comezos dos anos 2000, os noruegueses Dimmu Borgir e os británicos Cradle of Filth achegaron de novo o black metal ás correntes principais.
Power metal
A finais da década de 1980 o xénero do power metal fíxose realidade en parte coma reacción perante a dureza do death metal e do black metal. Malia ser un estilo relativamente underground en Norteamérica, acadou unha extensa popularidade en Europa, o Xapón e Suramérica. O power metal enfócase en melodías e temáticas épicas e alentadoras. O prototipo deste son foi establecido a mediados da década de 1980 polo grupo alemán Helloween, que combinou os power riffs, o enfoque melódico e o canto de ton agudo e "limpo" de grupos coma Judas Priest e Iron Maiden coa enerxía e velocidade do thrash metal.
Os grupos tradicionais de power metal coma os suecos HammerFall, os ingleses DragonForce e os estadounidenses Iced Earth presentan un son claramente enraizado no estilo da Nova Onda do Heavy Metal Británico. Moitos grupos deste xénero coma por exemplo os estadounidenses Kamelot, os fineses Nightwish, Stratovarius e Sonata Arctica e os italianos Rhapsody of Fire caracterízanse por un son sinfónico, chegando a empregar en ocasións acompañamentos de orquestras e cantantes de ópera. Este xénero tamén presenta unha gran base de admiradores no Xapón e Suramérica, destacando grupos coma os brasileiros Angra e os arxentinos Rata Blanca.
Estreitamente relacionado co power metal atópase o metal progresivo, que adoptou a complexa aproximación á composición de grupos coma Rush e King Crimson. Este estilo fixo aparición nos Estados Unidos a comezos da década de 1980, destacando grupos coma Queensrÿche, Fates Warning e Dream Theater. A mestura de sons do metal progresivo e do power metal tipifícase no grupo estadounidense Symphony X co seu guitarrista Michael Romeo á cabeza.
Doom metal
O movemento doom metal xurdiu a mediados dos anos 1980, con grupos coma os estadounidenses Saint Vitus, The Obsessed e Trouble e os suecos Candlemass. Este xénero rexeitou a énfase doutros estilos do heavy metal na velocidade, reducíndoa ata o extremo. As raíces deste xénero atópanse nas temáticas líricas e no enfoque musical dos comezos de Black Sabbath, e The Melvins foi un grupo de significativa influencia no doom metal e nunha serie de subxéneros deste. O doom metal dá prioridade ós tempos melancólicos, e presenta un ambiente sepulcral en comparación con moitas das outras variedades de heavy metal.
San Pedro, San Pedro de Cervantes, Cervantes
San Pedro é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervantes no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 27 habitantes, dos cales 16 eran homes e 11 eran mulleres.
Heavy metal
Doom metal
miniatura|esquerda|230px|[[Sunn O))) no 2015]] A publicación en 1991 de Forest of Equilibrium, o álbum de estrea do grupo británico Cathedral, axudou a desatar unha nova onda de doom metal. Nesta mesma época, a fusión de estilos resultante no doom-death por parte de grupos británicos coma Paradise Lost, My Dying Bride e Anathema deu lugar ao gothic metal europeo, cos seus arranxos característicos de dous vocalistas, exemplificados polos noruegueses Theatre of Tragedy e Tristania. O grupo estadounidense Type O Negative introduciu unha variante americana neste novo estilo.
Tamén nos Estados Unidos xurdiu a finais dos anos 1980 o sludge metal, mesturando características do doom metal e o hardcore, con grupos coma Eyehategod e Crowbar liderando unha prominente escena en Luisiana. A comezos da década seguinte os tamén norteamericanos Kyuss e Sleep, inspirados polas anteriores bandas de doom metal, foron a punta de lanza do stoner metal, mentres que o grupo de Seattle Earth axudou a desenvolver o subxénero do drone metal. A finais dos anos 1990 xurdiron novos grupos coma Goatsnake, mesturando os sons do stoner metal co doom metal, e Sunn O))), cruzando as liñas entre o doom metal, o drone metal, e o dark ambient.
Subxéneros e fusións
A era do dominio do heavy metal na corrente principal en Norteamérica finalizou a comezos dos anos 1990 coa emerxencia de Nirvana e outros grupos de grunge, sinalando o comezo do éxito comercial do rock alternativo. Estes grupos de grunge víronse influenciados polo son do heavy metal, pero rexeitando os excesos musicais e visuais dos grupos máis populares deste xénero.
Ao igual que Jane's Addiction, moitos dos grupos máis populares de comezos dos anos 1990 con raíces no heavy metal foron cualificados dentro do subxénero do metal alternativo. Os grupos da escena grunge de Seattle coma Soundgarden, acreditado por "facer un lugar para o heavy metal no rock alternativo", e Alice in Chains atopáronse no centro do movemento do metal alternativo. Esta etiqueta aplicouse a un amplo espectro doutros grupos que fusionaron o heavy metal con outros estilos diferentes. Faith No More combinou o seu son de rock alternativo co punk, funk, heavy metal e o hip hop, Primus uniu elementos do funk, punk, thrash metal e música experimental, mentres que Tool mesturou o heavy metal e o rock progresivo. Outros grupos coma Fear Factory, Rammstein, Ministry e Nine Inch Nails comezaron a incorporar o heavy metal na súa música industrial e viceversa, dando lugar ao metal industrial. Marilyn Manson seguiu un camiño semellante a estes últimos, incorporando tamén elementos provocativos seguindo un estilo semellante a Alice Cooper. Polo xeral, os grupos de metal alternativo, aínda sen representar unha escena cohesiva, presentan unha unión na súa disposición para experimentar co xénero do heavy metal e o seu rexeitamento xeral da estética do glam metal. Estas mesturas de estilos e sons representaron a ollos dos historiadores "o colorido resultado do heavy metal abríndose para encarar o mundo exterior".
A mediados da década de 1990 xurdiu unha nova fornada de grupos estadounidenses inspirados polo novo metal alternativo e a mestura de xéneros. Denominado "nu metal", grupos coma Slipknot, Rage Against the Machine, Linkin Park, Limp Bizkit, Papa Roach, P.O.D., KoЯn, Deftones e Disturbed incorporaron elementos que variaban dende o death metal ata o hip hop, en moitas ocasións incluíndo DJs e líricas de rap. O nu metal obtivo un considerable éxito comercial e de popularidade grazas ás frecuentes aparicións na MTV e a introdución en 1996 do festival Ozzfest, o que levou aos medios a comezar a falar dun rexurdimento do heavy metal. En 1999 Billboard informou que só nos Estados Unidos existían por aquel entón máis de 500 programas especiais de radio adicados ao heavy metal, case tres veces máis que dez anos atrás. Malia que o nu metal acadou popularidade, os admiradores do heavy metal tradicional polo xeral non acolleron ben este novo estilo, e a comezos dos anos 2000 a popularidade deste movemento comezou a estar en declive.
Estilos máis recentes
O metalcore, un híbrido do metal extremo e o hardcore punk, emerxeu coma unha forza comercial a mediados da década dos 2000, tras pasar as dúas décadas anteriores sendo na súa maioría un fenómeno underground. Algúns dos grupos pioneiros deste xénero foron Earth Crisis, Converge, Hatebreed e Shai Hulud. No 2004 o metalcore melódico, influenciado polo death metal melódico, conseguiu acadar unha certa popularidade, con discos coma The End of Heartache de Killswitch Engage e The War Within de Shadows Fall acadando os postos número 21 e 20 respectivamente na lista de álbums Billboard.
Evolucionando a partir do metalcore xurdiu o mathcore, un estilo ritmicamente máis complicado e progresivo exemplificado en bandas coma The Dillinger Escape Plan, Converge e Protest the Hero. A característica particular do mathcore é o uso de compases estraños, descrito ás veces coma "comparable ritmicamente ao free jazz".
O heavy metal en xeral mantivo a súa popularidade na década dos 2000, particularmente na Europa continental. Escandinavia confirmouse coma un dos territorios con maior número de grupos innovadores e de éxito, mentres que Bélxica, Países Baixos e principalmente Alemaña eran os mercados máis significativos. Varios destes grupos conseguiron múltiples álbums nos primeiros 20 postos das listas de vendas en Alemaña entre o 2003 e o 2008, incluíndo os fineses Children of Bodom, os noruegueses Dimmu Borgir, os alemáns Blind Guardian e os suecos HammerFall.
Na mesma década xurdiu un novo xénero extremo de fusión coñecido coma deathcore, que incorpora elementos coma os riffs do death metal, as pausas do hardcore punk e as voces guturais do metalcore. Algúns dos grupos destacados deste xénero son Whitechapel, Suicide Silence, Despised Icon e Carnifex.
O termo "retro-metal" foi empregado para describir grupos coma os estadounidenses The Sword e High on Fire, os suecos Witchcraft e os australianos Wolfmother. O álbum de 2006 Age of Winters de The Sword presenta unha forte inspiración nas obras de Black Sabbath e Pentagram, mentres que Witchcraft engadiu elementos do folk rock e o rock psicodélico e o disco de estrea homónimo de Wolfmother no 2005 ten claras influencias nos traballos de Deep Purple e Jimmy Page. Mastodon, co seu estilo progresivo/sludge suscitou as afirmacións sobre un rexurdir da escena heavy metal nos Estados Unidos, denominada por algúns críticos coma a "Nova Onda do Heavy Metal Americano".
Xa na década de 2010 comezou a popularizarse un novo estilo denominado "djent", xurdido a partir do metal progresivo estándar, caracterizándose pola súa complexidade progresiva, rítmica e técnica. O djent adoita incluír acordes palm mute fortemente distorsionados, riffs sincopados e polirritmia xunto a solos de guitarra. Tamén é característico deste xénero o uso de guitarras de sete, oito e nove cordas. Algúns dos grupos destacados deste xénero son TesseracT e Textures.
Ganga
Para o artigo sobre a novela de Antón Lopo, véxase Ganga (libro)
Os Pterocliformes son unha orde de aves neognatas que inclúe unha soa familia, Pteroclidae ou Pteroclididae. A orde Pterocliformes non é aceptada por todos os autores, de maneira que a familia Pteroclidae inclúese ás veces entre os Columbiformes ou os Ciconiiformes.
Características
As gangas son pequenas, de pescozo e cabeza semellantes ás pombas, pero de corpos robustos e compactos. Teñen ás longas e un voo rápido e directo. Posúen patas emplumadas, e o xénero Syrrhaptes teñen emplumados tamén os dedos. Son de cor marrón clara ou verdosa con manchas.
Voan en bandadas aos seus durmideiros ao amencer e á tardiña. Adoitan pór dous ou tres ovos directamente sobre a terra.
Provincias da República Popular da China
As provincias (en 省, Shěng), anteriormente divisións administrativas de nivel provincial (en 省级行政区, Shěng Jí Xíngzhèngqū) ou divisións administrativas de primeiro nivel (en 一级行政区, Yī Jí Xíngzhèngqū), son as divisións territoriais de máis alto nivel na República Popular da China. Ten 34 divisións, clasificadas en 23 provincias (incluíndo a Provincia de Taiwán, que é reclamada pero non controlada pola República Popular da China ), catro concellos, cinco rexións autónomas, e dúas rexións administrativas especiais.
A República Popular da China reclama a soberanía sobre o territorio administrado pola República da China, considerándoa como a provincia de Taiwán. A República Popular tamén administra algunhas illas que forman parte de Fujian, Taiwán. Orixinalmente formaban parte da provincia unificada de Fujian, que dende a fin da Guerra civil chinesa en 1949 foi dividida entre os dous países.
Subprefectura de Oshima
miniatura|300px|Localización da subprefectura de Oshima en Hokkaidō A Subprefectura de Oshima (渡島支庁, おしましちょう, Oshima-shichō) é unha subprefectura da prefectura de Hokkaidō do Xapón. Ten 3.936,08 km² de superficie e unha poboación de 456.300 habitantes (2005). A súa capital é Hakodate-shi.
Delta E
O Delta E e a súa variante Delta E1 foron uns foguetes espaciais dos estadounidense en servizo entre 1965 e 1971.
Características
Os Delta E e Delta 1 foron uns foguetes lixeiros da familia de foguetes Delta que foron usados un total de 23 veces entre 1965 e 1971, sen ningún fallo. Diferenciábanse do Delta D no uso de etapas melloradas. O Delta E1 usaba unha etapa superior máis potente que a do Delta E. Eran capaces de situar 540 kg de carga en órbita baixa e 150 kg en órbita de transferencia xeoestacionaria.
NK Lokomotiva
O NK Lokomotiva é un club de fútbol croata da cidade de Zagreb. Fundouse en 1914 e compite na Prva HNL.
Falanxe proximal
A falanxe proximal é parte do esqueleto dos dedos. É a falanxe máis proximal das tres. Na superficie inferior, artéllase co óso metacarpiano correspondente, mediante unha articulación metacarpofalánxica.
A parte proximal é máis grosa, mentres que a parte distal é máis delgada. Por diante remata nun cóndilo óseo que se artella coa falanxe intermedia mediante unha articulación interfalánxica.
Robledo, San Pedro de Cervantes, Cervantes
Robledo é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervantes no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 non tiña habitante algún.
Helianthus tuberosus
Descrición
Helianthus tuberosus é unha planta perenne herbácea que crece ata os 1,5-3m de alto con follas opostas na parte superior do talo pero alternadas na parte inferior. As follas teñen unha textura pelosa e áspera. As follas máis longas da parte inferior do talo son ovoides agudas e anchas e poden chegar aos 30 cm de longo. As follas da parte alta da planta son menores e máis estreitas.
As flores son amarelas e agrupadas en inflorescencias en capítulo de 5 a 10 cm de diámetro, con de 10 a 20 flores liguladas e 60 ou máis pequenos flósculos.
Os tubérculos son alongados e irregulares, normalmente de 7,5 a 10 cm de longo e de 3 a 5 cm de grosor, e o seu aspecto lembra vagamente o dunha raíz de xenxibre, cunha textura crocante cando está crúa. Varían en cor de marrón claro a branco, vermello ou púrpura.
Uso na alimentación
Antes da chegada dos europeos a América, os nativos americanos cultivaban Helianthus tuberosus como recurso alimenticio. Os tubérculos consérvanse durante anos despois de ser plantados, polo que a especie espallou a súa área de distribución desde o centro de Norteamérica ás rexións do leste e oeste. Os primeiros colonizadores europeos comprenderon isto e enviaron tubérculos a Europa, onde se converteu nunha colleita popular e naturalizouse alí. Despois caeu pouco a pouco en desuso en Norteamérica, pero fixéronse intentos de comercializala con certo éxito a finais do século XX e inicio do XXI.
O tubérculo contén un 2% de proteína, non ten aceites, e unha ten sorprendente ausencia de amidón. É rico noutros carbohidratos como a inulina (76%), que é un polímero do monosacárido frutosa. Os tubérculos que levan almacenados certo tempo converten a súa inulina en frutosa. Teñen un sabor doce pola frutosa, que é unha vez e media máis doce que a sacarosa.
O consumo destes tubérculos tamén foi promocionado como unha alternativa saudable na alimentación dos diabéticos de tipo 2, porque a frutosa que conteñen é doadamente tolerada por esas persoas. As variacións de temperatura afectan á cantidade de inulina que produce a planta. Cando non crece en rexións tropicais fabrica menos inulina que cando está nunha rexión máis cálida.
miniatura|Flores de H. tuberosus
Historia
A planta cultivárona primeiro os indíxenas americanos moito antes da chegada dos europeos; este amplo cultivo dificulta saber cal era o rango nativo exacto da especie. O explorador francés Samuel de Champlain descubriu que os pobos nativos de Nauset Harbor en Massachusetts cultivaban tubérculos que sabían a alcachofa. Ao ano seguinte, Champlain volveu á mesma área para encontrar esas raíces que tiñan un aroma parecido ás acelgas. Entón trouxo a planta a Francia. Posteriormente, Petrus Hondius, un botánico holandés plantou un tubérculo reseco desta planta no seu xardín de Terneuzen e a planta conseguiu crecer. Aparentemente, a planta era axeitada para os solos e climas europeos, xa que se multiplicou rapidamente. A mediados do xéculo XVII, a planta convertérase nunha planta de horta moi común para o consumo humano en Europa e as Américas e usábse tamén para alimentar o gando en Europa e a América colonial. Os franceses eran especialmente afeccionados a este vexetal, que chegou á súa máxima popularidade a finais do século XIX. A planta foi denominada 'o mellor vexetal de sopa' no Festival de Niza de 2002 do patrimonio da cociña francesa.
Tamén se lle ten chamado "trufa do Canadá". En Francia quedou asociada, xunto co colinabo, coas privacións dos anos da ocupación nazi durante a Segunda guerra mundial, onde o racionamento e a escaseza dos alimentos tradicionais fixeron dela unha parte habitual da dieta francesa ata que o final da guerra volveu ao seu papel acostumado de comida para os animais.
Cultivo e uso
miniatura|Plantas novas de H. tuberosus nun xardín. miniatura|Tubérculos.
A diferenza da maioría dos tubérculos, pero igual que a maioría das asteráceas (incluíndo a alcachofa), os tubérculos almacenan os carbohidratos en forma de inulina en vez de como amidón. Por esta razón, os seus tubérculos son unha importante fonte de inulina utilizada como fibra alimentaria na fabricación de alimentos.
O rendemento das colleitas é alto, normalmente de 16 a 20 toneladas/ha de tubérculos, e de 18 a 28 toneladas/ha de peso de follaxe. A planta ten tamén un potencial para a produción de etanol como combustible, usando cepas de lévedos adaptadas á inulina para a fermentación.
É unha planta doada de cultivar, que practicamente se pode deixar soa para que creza. Porén, a calidade dos tubérculos comestibles degrádase, a non ser que as plantas sexan desenterradas e replantadas en solo fértil. Como incluso unha pequena parte dun tubérculo pode crecer se se planta, a especie pode arruinar xardíns ao asfixiar ou quitarlle a luz ás plantas próximas e pode estenderse por grandes áreas. Os granxeiros que as plantan e rotan as colleitas poden ter que tratar o campo cun herbicida (como o glifosato) para deter o seu espallamento. Cada raíz pode formar de 75 a 200 tubérculos ao ano.
Os tubérculos son ás veces usados como un substituto das patacas: Teñen unha consistencia similar e na súa forma crúa teñen unha textura similar, pero máis doces, con olor máis a noz; crúas e cortadas finas, son axeitadas para ensaladas. A súa inulina fai que os tubérculos teñan tendencia a poñerse brandos ao cocelos, pero manteñen mellor a súa textura cando se fan ao vapor. A inulina non pode ser degradada polo sistema dixestivo humano pero é metabolizado polas bacterias do colon. Isto pode causar flatulencia e, nalgúns casos, dor gástrica.
A planta contén 650 mg de potasio por cada 150 g. Tamén contén moito ferro e fibra alimentaria, así como niacina, tiamina, fósforo e cobre (ver táboa).
Pode utilizarse como alimento animal, pero debe lavarse antes para alimentación da maioría dos animais. Porén, os porcos poden comela con seguridade directamente do chan. Os talos e follas poden colleitarse e usarse como forraxe, aínda que cortar moito a parte aérea da planta reduce moito a colleita de tubérculos.
Produtos fermentados
En Baden-Württemberg, Alemaña, un 90% da colleita desta planta utilízase para producir un licor chamado "Topinambur" (un dos nomes que se lle dá a planta en varios idiomas) ou tamén "Topi" ou "Rossler". A finais do xéculo XIX, esta planta xe se usaba en Baden para facer un brandy ou licor con diversos nomes.
Gordon Moakes
Traxectoria
Moakes converteuse en membro de Bloc Party despois de contestar a un anuncio que lera na revista NME, posto alí por Kele Okereke e Russell Lissack na procura dun baixista para a súa banda. A pesar de non ser baixista, Lissack díxolle no seu primeiro ensaio que Moakes fora o único músico que fixera as audicións que fora capaz de tocar a liña de baixo para o tema que Okereke e Lissack elixiran para as probas. Moakes, Lissack e Okereke formaron a primeira encarnación de Bloc Party en 2002, co nome The Angel Range, e fixeron algunhas actuacións en Londres. Moakes tamén puxo en marcha e encargouse da páxina web da banda neses tempos.
Parte das primeiras letras da banda foron co-creadas por Moakes e Okereke, notándose a súa participación nas de temática máis política.
Helianthus tuberosus
Produtos fermentados
Este brandy ten un cheiro afrutado e un lixeiro aroma a noz doce. Caracterízase por unha nota térrea pracenteira e intensa. Os tubérculos son primeiro lavados e secados nun forno antes de seren fermentados e destilados. Poden despois refinarse máis para facer o "Rossler Vermello" engadíndolle a planta Potentilla erecta e outros ingredientes como certas bagas, para producir unha decocción adstrinxente e algo amarga. Utilízase como dixestivo e como remedio para a diarrea ou dor abdominal.
Esquema piramidal agrícola
Na década de 1980 esta planta tivo certa notoriedade cando os granxeiros do mediooeste norteamenricano plantaron as súas sementes no que despois se viu que era un esquema económico piramidal, que resultou ser unha estafa. Había pouco mercado para este tubérculo nos Estados Unidos daquela, pero aos granxeiros aseguráronlles que axiña aparecería no mercado de bens de consumo. Os únicos que lle tiraron proveito foron os distribuidores iniciais e algúns dos primeiros niveis de agricultores (que venderon as súas sementes aos seguintes niveis de agricultores deste esquema piramidal, os cales perderon cartos). Como resultado moitas granxas que plantaron grandes cantidades deste cultivo arruináronse.
Gordon Moakes
Traxectoria
Moakes tocou máis instrumemtos no segundo álbum da banda, A Weekend in the City, interpretando a batería en "Sunday" e o glockenspiel en "Waiting For the 7.18" e "SRXT".
Subprefectura de Iburi
miniatura|300px|Localización da subprefectura de Iburi en Hokkaidō A Subprefectura de Iburi (胆振支庁, いぶりしちょう, Iburi-shichō) é unha subprefectura da prefectura de Hokkaidō do Xapón. Ten 3.697 km² de superficie e unha poboación de 432.578 habitantes (2004). A súa capital é Muroran-shi.
Gordon Moakes
Traxectoria
Durante xullo e agosto do 2008, Moakes non saíu de xira con Bloc Party debido a que a súa muller estaba a piques de dar a luz, polo que a banda se buscou un substituto para ese tempo.
Moakes traballou tamén coa banda yourcodenameis:milo, na canción "Wait a Minute" do seu álbum Print Is Dead Vol 1. "Wait a Minute" sería editada como sinxelo de 7" nunha edición limitada o 4 de outubro do 2006. Moakes deseñou a portada do mesmo.
No mes de decembro do 2009, Moakes, Paul Mullen (vocalista e guitarrista de The Automatic) e William Bowerman (batería de La Roux) traballaron xuntos no estudio nun novo proxecto paralelo, cando Bloc Party estaba en hiato e The Automatic e La Roux inactivos polas datas de Nadal. En xaneiro do 2010 o grupo revelou o seu nome, Young Legionnaire, e realizou o seu primeiro concerto a finais de mes en Londres.
Riande, San Pedro de Cervantes, Cervantes
Riande é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervantes no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado.
H-1 (motor foguete)
H-1 é a designación dun motor foguete usado no Saturno I e no Saturno IB.
Volume (magnitude)
O volume é a magnitude física que expresa a cantidade de espazo que ocupa un obxecto. A súa ecuación de dimensións é [V]=L3. A súa unidade no Sistema Internacional de Unidades é o metro cúbico (m3). Outra unidade moi empregada é o litro (l). Equivalencias: 1m3=1000l; 1l=10−3m3=1dm3
Unidades de volume
Pódense clasificar en tres categorías:
Sistema Internacional de Unidades
O metro cúbico é a unidade fundamental do SI para volumes. Debe considerarse cos seguintes múltiplos e submúltiplos:
Múltiplos
Submúltiplos