cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mentira
Paradoxos relacionados coa mentira
Dentro de calquera situación na que se dan sempre respostas duais (por exemplo, si/non, branco/negro), unha persoa da que sabemos que está a mentir consistentemente sería, de forma paradoxal, unha fonte de verdade. Hai moitos paradoxos desta clase, sendo o máis famoso o que se coñece como o paradoxo do mentireiro, comunmente expresado como «esta proposición é mentira» ou «esta proposición é falsa». O denominado paradoxo de Epiménides —«todos os cretenses menten», declara Epiménides o cretense- foi un precursor do paradoxo do mentireiro, aínda que o feito de que sexa ou non un paradoxo tamén está en discusión. Hai unha clase de adiviñas lóxicas relacionadas con este asunto que, en inglés, se coñecen co nome de «knights and knaves» (usualmente "cabaleiros e escudeiros", "cabaleiros e viláns" ou "cabaleiros e serventes", en galego), nos que o obxectivo é determinar, dun grupo de persoas, quen mente e quen di a verdade.
Detección das mentiras e a súa abordaxe psicolóxica
A detección de mentiras é un campo de estudo de distintas ramas da psicoloxía, e máis concretamente, a psicoloxía xurídica, con especialidades como a psicoloxía forense e a psicoloxía criminalística, entre outras.
Aínda que tradicionalmente, tanto popular como cientificamente, a detección de mentiras se baseaba en criterios de conduta, as metaanálises realizadas a principios do século XXI constatan as limitacións desa formulación, xa que leva moitos erros. Por tanto, investíganse sobre todo dous aspectos: o de desenvolver estratexias activas á hora de realizar entrevistas e prestarlle máis importancia aos indicios contextuais da mentira.
Fármacos da verdade
Un exemplo é o tiopentato de sodio (pentotal sódico). Tendo en conta que como axente hipnótico, cunha dose controlada, a súa actuación no cerebro humano produce depresión das funcións corticais superiores, pensouse que podería resultar de utilidade en interrogatorios. Considérase que a mentira é unha elaboración complexa, consciente, moito máis complicada que a verdade, así que, se se deteriora a actividade superior cortical, ao suxeito resultaralle moito máis complicado manter a súa vontade e a “verdade” fluiría na súa conversación con maior facilidade. Iso é, polo menos, a teoría, posta en práctica durante decenios polos servizos de espionaxe de moitos países. Até certo punto, a idea é correcta, pero non garante, nin moito menos, que o suxeito vaia contar o que se espera, posto que hai moitos factores que poden modificar o experimento, desde un adestramento especial até condicións ambientais ou, simplemente, unha asunción da mentira como verdade por parte do suxeito.
Illa Monos
A Illa Monos pertence á República de Trinidad e Tobago. É unha das numerosas illas do grupo "Illas Bocas", que se sitúan cerca do grupo "Bocas do Dragón", situadas entre a illa Trinidad e Venezuela. Esta illa posúe este nome xa que unha vez habitaron uns monos avermellados, que logo foron desaparecendo.
A Pezoca, Oleiros, Oleiros
A Pezoca é un lugar da parroquia de Oleiros no concello coruñés de Oleiros. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 209 habitantes (107 homes e 102 mulleres).
Chamariza
A chamariza (Vitex agnus-castus), tamén coñecida como agnocasto ou árbore da castidade é un arbusto da familia das verbenáceas. Segundo Plinio, as mulleres gregas que querían preservar a súa castidade colocaban follas da planta nas súas camas e durmían con ela xa que existía a crenza que podía inhibir a libido. Hoxe aínda se emprega para usos medicinais.
The Greatest Man That Ever Lived (Variations on a Shaker Hymn)
"The Greatest Man That Ever Lived (Variations on a Shaker Hymn)" é unha canción da banda de rock alternativo estadounidense Weezer, editada o 13 de maio do 2008 como sinxelo do seu sexto álbum, Weezer.
Despois de ser anunciado como terceiro sinxelo tamén se anunciou un vídeo musical para o tema, porén este nunca chegou a facerse. Cuomo describiu á canción como a "máis ambiciosa" que ten composto, e trátase do seu tema favorito de Weezer.
Fernando Rodríguez Corcoba
Fernando Rodríguez Corcoba, nado na Coruña o 21 de marzo de 1948 e finado o 24 de xullo de 2018 na mesma cidade, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago, funcionario, avogado en exercicio (entre 1988 e 1991) e asesor xurídico de empresas, Fernando Rodríguez foi en 1984 presidente da Xunta Reitora do "Padroado Provincial para a Mellora da Vivenda Rural", dependente da Consellaría de Presidencia e en 1986 asumiu o cargo de secretario xeral técnico da Consellaría de Educación. En 1991 foi nomeado delegado provincial de Traballo e Servizos Sociais na Coruña, cargo que ocupou só dous anos (entre 1991 e 1993), xa que logo pasou a ser delegado provincial de Xustiza, Interior e Relacións Laborais. Despois de acceder ó Goberno Civil da Coruña en 1996, foi Subdelegado do Goberno na súa provincia natal. Foi deputado do PP no Parlamento de Galicia.
Presentouse como número un das listas do Partido Popular na Coruña nas eleccións municipais de 2003. Malia mellorar os resultados do seu predecesor, Antonio Erias, non conseguiu rachar con outra maioría absoluta consecutiva de Francisco Vázquez e na poxa polo liderado local do partido perdería fronte a Carlos Negreira.
Após esta dobre derrota decidiu abandonar, xunto con outros dous concelleiros electos, o PP en xuño de 2006 e crear un partido independente chamado COR.CO.BA. (Coruñeses Con Buenos Argumentos), que ficaría fóra da corporación municipal de 2007 e que se retirou da loita en plena campaña das eleccións municipais de 2011 ante a previsíbel maioría absoluta do Partido Popular.
Ágar-ágar
miniatura|Ágar-ágar.
Paz (homónimos)
O termo Paz pode referirse a:
Ágar-ágar
O ágar-ágar é unha substancia mucilaxinosa que se obtén de certas algas mariñas que viven sobre todo en augas do leste de Asia. T
Tamén se coñece polos nomes xelosa, xelosina, xelatina vexetal, xelatina chinesa ou xelatina xaponesa.
Etimoloxía
O termo deriva de agar-agar, o nome malaio da xelea extraída das algas vermellas.
Composición
miniatura|250px|Estrutura do polímero agarosa. O ágar-ágar é unha mestura de dous compoñentes: o polisacárido lineal agarosa e unha mestura heteroxénea de moléculas máis pequenas chamadas agaropectina. A agarosa supón aproximadamente o 70 % da mestura.
Esta mestura forma a estrutura de soporte das paredes celulares de certas especies de algas, que se libera ao fervelas. Estas algas son coñecidas como agarófitos, e pertencen ao filo dos rodófitos (algas vermellas).
Aínda que ambas as clases de polisacáridos comparten a mesma estrutura básica, estando formadas por unidades alternadas de D-galactosa e de 3,6-anhidro-L-galactopiranosa, unidas por enlaces α-(1-3) e β-(1-4), a agaropectina está modificada con grupos ácidos, tales como sulfato e piruvato.
O ágar-ágar presenta histérese, fundindo a 85 °C e solidificando entre os 32 e os 40 °C. Esta propiedade subministra un equilibrio adecuado entre a fácil fusión e unha boa estabilidade do xel a temperaturas relativamente altas. Dado que moitas aplicacións científicas requiren incubación a temperaturas próximas á temperatura do corpo humano (37 °C), o ágar-ágar é máis apropiado que outros axentes solidificantes que se funden a esta temperatura, como a xelatina.
Historia
Estas algas e o xel extraído delas foron utilizadas desde tempos antigos nos países do Extremo Oriente (como a China, o Xapón e Corea) e foi levada a Europa conta a metade do século XIX. Na actualidade, as algas produtoras de ágar-ágar cultívanse en moitas zonas.
Usos
O seu uso principal é como soporte de cultivo en microbioloxía, para o crecemento de bacterias, fungos e virus bacteriófagos. Presenta a gran vantaxe de que case ningún microorganismo é capaz de degradalo, polo que as placas fabricadas con el non se alteran. En bacterioloxía emprégase como caldo de cultivo desde que Robert Koch fixera público o seu emprego en 1882.
Tamén se usa como laxante, e para diversos usos en tecnoloxía alimentaria, como espesante para sopas, xelatinas vexetais, xeados e algunhas sobremesas, e como axente aclarador da cervexa.
Troublemaker
"Troublemaker" é unha canción da banda de rock alternativo estadounidense Weezer, editada o 26 de xullo do 2008 (dixitalmente o 20 de maio) como terceiro sinxelo do seu álbum Weezer. Estreouse no número 39 da lista da Billboard Hot Modern Rock Tracks, e acadou o seu segundfo posto.
Anteriormente pensouse na canción como primeiro sinxelo do álbum, pero por razóns descoñecidas finalmente foi elixida "Pork and Beans".
Rivers Cuomo afirmou que o tema, xunto con outros do The Red Album, estaba fortemente influenciado polo rapeiro Eminem e pola "súa divertida forma de usar rimas".
A canción foi lanzada como contido descargable para os videoxogos Rock Band (xunto con "Dreamin'" e "The Greatest Man That Ever Lived") e Tap Tap Revenge. A canción usouse tamén para anuncios da televisión da serie The Mentalist e no trailer da película Fired Up.
Yarmouth, Nova Escocia
miniatura|dereita|300px|Yarmouth Yarmouth é unha vila portuaria e pesqueira de 7.162 habitantes do condado de Yarmouth, no golfo de Maine, na baía de Fundy, no suroeste da provincia atlántica Nova Escocia no Canadá. É a segunda localidade máis meridional do Canadá e adoita ser denominada "a entrada a Nova Escocia".
Historia
Denominada orixinalmente como Port Forchu, foi fundada en 1759 e anexionada en 1890. Ao longo do século XIX foi un importante centro de construción naval, sendo o lugar do mundo que rexistraba maior tonelaxe per cápita, mais cando os barcos de vapor comezaron a asumir a dominar na navegación, a cidade esmoreceu.
Economía
A actividade económica desta pequena cidade está baseada na pesca, por mor da proximidade do banco Georges, no transporte e no turismo. A cidade atópase no cerne dos caladoiros de langosta máis importantes do mundo polo que, usualmente, recibe as maiores cantidades de desembarque de langosta de todo Canadá.
Yarmouth conta cun porto de ligazón rápida cos Estados Unidos, así como cun aeroporto e unha autoestrada que unen a cidade co resto do mundo.
Gran Premio de Alemaña de 1999
O Gran Premio de Alemaña de 1999 (oficialmente o LXI Grosser Mobil 1 Preis von Deutschland) foi unha carreira de motor de Fórmula 1 celebrada o 1 de agosto de 1999 en Hockenheimring, Hockenheim, Baden-Württemberg, Alemaña. Foi a décima carreira da tempada de de Fórmula Un.
Con Michael Schumacher ferido, Eddie Irvine logrou unha segunda vitoria consecutiva mentres perseguía o campionato, axudado polo seu compañeiro de equipo Mika Salo, que o deixou adiantalo para darlle o liderado. Nas primeiras voltas os pilotos finlandeses eran primeiro e segundo, o que segundo Martin Brundle "non está mal para unha nación de 5 millóns". Con todo, Mika Häkkinen finalmente estrelouse na volta 25 debido a unha falla dos pneumáticos, permitindo que Heinz-Harald Frentzen terminara terceiro no Gran Premio do seu país.
Volveu a rumorearse que Damon Hill abandonaba a Fórmula 1 cando presuntamente retirouse co coche sen avarías. Hill alegou que o Jordan tiña problemas de freos.
Eddie Irvine deu o trofeo de vencedor a Mika Salo, que lideraba o final da carreira e dixouno pasar por ordes do equipo, logo da carreira.
Diego Alende
Diego Alende López, nado en Santiago de Compostela o 25 de agosto de 1997, é un futbolista galego que xoga como defensa no Andorra, da Segunda División.
Traxectoria
Alende xogou nas categorías inferiores do Celta de Vigo, asinando un novo contrato de cinco anos de duración o 11 de agosto de 2015. Fixo o seu debut co Celta B na Segunda División B o 20 de setembro dese mesmo ano con vitoria 6–1 fronte á Arandina CF.
O debut de Alende co primeiro equipo do Celta na Primeira División produciuse o 5 de decembro de 2015 no encontro fronte ó Betis que rematou 1–1, entrando no segundo período en substitución do goleador Théo Bongonda. Poucos días despois xogou como titular do primeiro equipo na Copa do Rei fronte ao Almería. Xogou catro anos co filial do Celta, converténdose no capitán do equipo.
O 20 de agosto de 2020 asinou como novo xogador do Club Deportivo Lugo, cedido por unha tempada polo Valladolid.
Selección española
En xaneiro de 2016 debutou coa selección española sub-19 nun partido amigábel contra Italia.
Cenlle, Cenlle
Santa María de Cenlle é unha parroquia do concello de Cenlle, provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2011 tiña 264 habitantes (137 mulleres e 127 homes), o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 339 habitantes. O curato é de entrada e provisión ordinaria.
Xeografía
Está situada nun outeiro no centro do concello lindando polo norte con San Fiz de Navío, ao leste con Razamonde e Vilar de Rei, ao sur con Sadurnín e ao oeste con San Lourenzo da Pena. O terreo é pedregoso dominado polo monte Barazal dende o cal se divisa case todo o partido xudicial de Ribadavia e parte do do Carballiño.
Patrimonio
No monte Barazal existe unha ermida de San Breixo e na praza do mesmo nome atopábase a casa chamada A Tenencia, que era do Cabido de Ourense, con 1.800 xornais de terra, lugar onde recollía os froitos que anualmente recollía en concepto de foros e rendas. Tamén existe unha capela de San Bieito de propiedade particular.
Nesta parroquia existían dous escudos hoxe desaparecidos e un "cemiterio de brasóns", que alude aos apelidos Pallarés e Piñeiro. Leva unha man portando un feixe de espigas, un castelo e un piñeiro.
Parroquias de Cenlle
miniatura|esquerda|As dez parroquias que conforman o concello de Cenlle.
Diamantes de sangue
miniatura|Buscador de diamantes en [[Serra Leoa.]] Os diamantes de sangue ou diamantes de guerra son aqueles diamantes obtidos nunha zona de guerra, mediante o uso de escravos ou persoas en réxime de semiescravitude. Usualmente asócianse cos que financiaban os conflitos que tiveron lugar a mediados dos anos 90 e a comezos da primeira década do terceiro milenio en África Occidental.
Nalgúns casos, as Nacións Unidas sancionaron a exportación destes diamantes, argumentando que financian exércitos enfrontados a gobernos legais ou ben involucrados en graves violacións dos Dereitos humanos prolongando desta forma os conflitos. En concreto, sinalábase á UNITA de Angola e ó Revolutionary United Front de Serra Leoa como provedores de diamantes de guerra. Nestes casos, usualmente son vendidos no mercado negro.
Cultura popular
En 2006 estreouse o filme Diamante de sangue, no cal se fai un relato sobre o xeito no que as grandes multinacionais explotadoras de diamantes os adquiren no mercado ilegal e como manipulan o mercado legal e os seus prezos. Pola súa banda, a canle History Channel difundiu un documental chamado Diamantes de sangue, sobre o negocio dos Diamantes de Conflito e como lograron erradicar isto nos países de América.
Castrillón, Lema, Carballo
Castrillón é un lugar da parroquia de Lema no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 89 habitantes (47 homes e 42 mulleres).
Tras a cristianización, construíuse na croa do castro de Castrillón a capela de Santa Irene.
Os paxaros
Os paxaros (en The Birds) é un filme estadounidense de 1963 dirixido e producido por Alfred Hitchcock. Está vagamente baseado na historia de 1952 do mesmo nome de Daphne du Maurier. A historia céntrase nunha serie de sucesos violentos e inexplicables relacionados con ataques de paxaros en Bodega Bay, California. O filme conta con Rod Taylor e Tippi Hedren nos papeis principais, e con Jessica Tandy, Suzanne Pleshette e Veronica Cartwright nos secundarios. O guión é obra de Evan Hunter, a quen Hitchcock encargou desenvolver novas personaxes e unha trama máis elaborada pero mantendo o título e concepto dos ataques de paxaros sen explicación.
En 2016, Os paxaros foi declarado "cultural, histórico ou esteticamente significativo" pola Biblioteca do Congreso, e foi escollido para a súa preservación polo National Film Registry.
Gimnástica Segoviana Club de Fútbol
Ata o 7 de abril de 2006 denominouse Sociedad Deportiva Gimnástica Segoviana, pero un Decreto da Xunta de Castela e León obrigou á Asemblea a cambiar a denominación orixinaria do club.
Estadio
A Gimnástica Segoviana xoga os seus encontros como local no Estadio Municipal de La Albuera. Foi inaugurado o 27 de xuño de 1977, e orixinalmente a súa superficie era de terra, sendo substituída por céspede en 1982. O club xoga os seus encontros en La Albuera desde a tempada 1978/1979. Anteriores estadios do equipo son La Dehesa (ata o 28 de xuño de 1932), Chamberí (ata o 23 de abril de 1944) e Peñascal (ata o 27 de xuño de 1977).
Mezonzo, Vilasantar
Santa María de Mezonzo é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Vilasantar. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 142 habitantes (76 homes e 66 mulleres) distribuídos en 17 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 255 habitantes.
miniatura|Mezonzo no [[Catastro de Ensenada (1753).]] miniatura|Mezonzo no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1848). ]]
Personaxes
Nesta parroquia viviu San Pedro de Mezonzo, nun importante mosteiro do que aínda se conserva a igrexa. Tamén aquí naceu o famoso guerrilleiro antifranquista Manolito Bello.
Enterro da Sardiña en Murcia
O Enterro da Sardiña é unha festividade que se celebra en Murcia (España) durante as Festas de Primavera e cuxo acto central é un gran desfile de carrozas que culmina coa queima da sardiña o sábado seguinte á Semana Santa. Está declarada Festa de interese turístico internacional.
Os seus inicios remóntanse ao ano 1851, cando un grupo de estudantes murcianos querían imitar as mascaradas que viran en Madrid.
Durante todo o ano as chamadas agrupacións sardiñeiras fan os preparativos da festa. Dentro destes actos preparatorios as agrupacións nomean cada ano un Gran Peixe e, desde 1988, a unha Dona Sardiña, títulos honoríficos que presiden simbolicamente as celebracións. As agrupacións sardiñeiras en Murcia son: Apolo, Aquiles, Baco, Centauro, Centro Brujo, Ceres, Diana Cazadora, Eros, Hércules, Júpiter, Marte, Mercurio, Momo, Morfeo, Neptuno, Odín, Palas Atenea, Plutón, Polifemo, Saturno, Selene, Ulises e Vulcano.
A semana previa ao gran desfile do sábado realízanse multitude de pequenos desfiles de charangas e actos preparatorios entre os que destacan o testamento e o velorio da sardiña. O desfile do sábado consiste nun desfile mestura de entroido e mitolóxico, no que o principal interese son os xoguetes que reparten desde as carrozas. Unha vez finaliza o desfile, quéimase unha escultura que representa unha gran sardiña. A queima da sardiña prodúcese xunto á Ponte Vella e a continuación un gran despregamento de fogos artificiais pon fin ás Festas de Primavera.
Acerbaixán
Acerbaixán  (en acerbaixano: Azərbaycan), oficialmente República de Acerbaixán (en acerbaixano: Azərbaycan Respublikası), é un estado situado no Cáucaso á beira do Mar Caspio. Limita con Rusia polo norte, Xeorxia e Armenia polo oeste e o Irán polo sur. A República Autónoma de Nakhichevan (un enclave de Acerbaixán) limita con Armenia ao norte e ao leste, o Irán ao sur e oeste e Turquía ao noroeste.
Cultural, histórica e politicamente, Acerbaixán é considerado parte de Europa. No entanto, a súa localización no Cáucaso meridional sitúao nunha fronteira imaxinaria entre Europa e Asia. Trátase realmente dunha nación transcontinental, a medio camiño entre os dous ámbitos xeográficos. Estas clasificacións son arbitrarias, pois non hai diferenza xeográfica facilmente definible entre Asia e Europa.
Acerbaixán é membro de máis de 40 organizacións internacionais, incluíndo as Nacións Unidas, o Consello de Europa, o Movemento de Países Non Aliñados, o Banco Asiático de Desenvolvemento, a Comunidade de Estados Independentes, a Organización da Conferencia Islámica e a Organización de Cooperación Económica do Mar Negro. É un dos integrantes da Asociación para a Paz da Organización do Tratado do Atlántico Norte, así como da alianza militar Organización do Tratado de Seguridade Colectiva (OTSC). É tamén membro observador da Organización Mundial do Comercio.
Etimoloxía
miniatura|Acerbaixán e as súas principais cidades
De acordo coa etimoloxía moderna, o nome de Acerbaixán deriva de Atropates, un Sátrapa Persa , baixo o Imperio aqueménida, quen máis tarde foi reinstalado como o sátrapa de Media baixo Alexandre o Grande. Crese que a etimoloxía orixinal do nome ten as súas raíces no Zoroastrismo (unha vez dominante). No Avesta, Frawardin Yasht ("Himno aos anxos da garda"), hai unha mención de âterepâtahe ashaonô fravashîm ýazamaide, que literalmente se traduce do avéstico como "adoramos o fravashi do sagrado Atropatene." O nome "Atropates" en si mesmo é a transliteración grega do antigo iraniano, probablemente medo, nome composto co significado de "Protexido polo lume (sagrado)" ou "a terra do lume (sagrado)". O nome grego foi mencionado por Diodoro Sículo e Estrabón ao longo dos milenios, o nome evolucionou a Āturpātākān (persa medio), logo Ādharbādhagān, Ādharbāyagān, Āzarbāydjān (persa novo) e actualmente Acerbaixán.
En 1918 o goberno de Musavat adoptou o nome "Acerbaixán" para a República Democrática de Acerbaixán, proclamada o 28 de maio dese ano, por razóns políticas, aínda que o nome de "Acerbaixán" sempre se utilizou para referirse á rexión adxacente da rexión contigua do noroeste de Irán. Así, ata 1918, cando o réxime de Musavat decidiu nomear o novo estado independente de Acerbaixán, esta designación utilizábase exclusivamente para identificar a provincia iraniana de Acerbaixán.
Historia
Pertencente ao Irán (por entón Persia), Acerbaixán foi ocupado polo Imperio Ruso no século XVIII. Até entón, o territorio dividíase en tres provincias: Arran, Shirvan e Nakhichivan.
A administración rusa comezou a fins do século XIX coa explotación dos campos petrolíferos de Bakú. Tras a revolución do 1917, toda a Transcaucasia acadou a independencia, mais rematada a guerra civil foi reincorporada á nova URSS, co status de República.
Acadou definitivamente a independencia no 1991.
Goberno e política
Acerbaixán é unha República presidencialista. O Presidente de Acerbaixán elíxese por un período de 5 anos.
O poder lexislativo está nas mans da Asemblea Nacional, un organismo elixido democraticamente, que consta de 50 membros.
A maioría de idade está establecida nos 18 anos.
Os críticos do sistema político considérano en realidade unha cleptocracia. A corrupción está instalada en todos os niveis.
Subdivisións
350px|miniatura|División de Acerbaixán
Acerbaixán está dividido en:
Economía
A pesar dos abondosos recursos petrolíferos, o país non puido saír do marasmo económico que seguiu o derrubamento da Unión Soviética.
A economía está baseada na industria, que inclúe a construción de maquinaria, o refino de petróleo (do que o país é un produtor moi importante), a industria téxtil e a química.
A agricultura representa un terzo do PIB. Os regadíos están moi estendidos. Nas terras baixas, preto de Mar Caspio o clima permite o cultivo de algodón, froitas, té, tabaco e outros cultivos típicos dos climas subtropicais. O verme da seda é criado para o seu aproveitamento na industria téxtil da seda. Nas zonas montañosas do norte e do oeste practícase a gandería, principalmente bovina, ovina e caprina. No mar Caspio practícase a pesca, en particular a do esturión.
Demografía
miniatura|esquerda|Evolución demográfica de Acerbaixán entre 1960 e 2010 (en miles)
A súa poboación estimábase en 9 411 800 habitantes o 10 de xullo de 2013.
Ao redor do 95 % da poboación é etnicamente azarí (de relixión musulmá e predominantemente xiíta, cunha lingua pertencente á póla turca da familia altaica). Este pobo está presente no Irán, onde existen dúas provincias de igual nome.
As minorías étnicas inclúen os lezguios o 1,35%, os rusos (a maioría dos rusos emigraron dende que Acerbaixán declarou a súa independencia) o 1,35% e os armenios o 1,35% (Case todos os armenios viven na rexión separatista de Nagorno-Karabakh). Hai tamén varios grupos étnicos máis pequenos no país, como os ávaros, tats, xudeus, tártaros, turcos, talysh e ucraínos.
Segundo datos de 2009, a esperanza de vida ao nacer en Acerbaixán é de 62 anos nos homes e 66 nas mulleres.
Centeás, Lema, Carballo
Centeás é un lugar da parroquia de Lema no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 36 habitantes (18 homes e 18 mulleres).
(If You're Wondering If I Want You To) I Want You To
"(If You're Wondering If I Want You to) I Want You to" é unha canción da banda de rock alternativo estadounidense Weezer, editada o 18 de agosto do 2009 como primeiro sinxelo do seu álbum Raditude. Estreouse no número 21 da Billboard Rock Songs Chart, e na mesma posición na lista Alternative Songs. A canción foi tocada por vez primeira ao vivo o 23 de agosto do 2009 en Toronto, Ontario.
Cristina Torre Cervigón
Cristina Torre Cervigón, nada en Madrid en 1942, é unha xeóloga, coleccionista e presidenta da Fundación Torres-Pujales.
Traxectoria
Cristina Torre, de familia coruñesa, estudou o bacharelato no Instituto Eusebio da Guarda da Coruña, e posteriormente trasladouse a Madrid licenciándose na Facultade de Ciencias ( Xeoloxía) pola Universidade Complutense de Madrid (UCM). Traballou como profesora axudante da UCM, e na Universidade Autónoma de Madrid. Acadou o número un da oposición a profesorado de Ensino Medio e exerceu como  catedrática de bioloxía-xeoloxía no IES Beatriz Galindo de Madrid.
En 1977 casou co pintor Julio Pujales, con quen comezou a súa afección á arte moderna. En 2006 tras a morte do seu marido creou a Fundación Torre-Pujales, e posteriormente o Museo de Arte Contemporánea Costa da Morte en Corme. En 2020 a Fundación doou case mil libros ao Xeoparque da Costa da Morte, depositados nunha estancia da  biblioteca municipal de Laxe, que  se denominará colección Uxío Torre Enciso.
Obxectivos de Desenvolvemento Sostíbel
miniatura|Logo dos ODS Os Obxectivos de Desenvolvemento Sostíbel (ODS) son un grupo de obxectivos relativos ó desenvolvemento internacional futuro. Foron creados polas Nacións Unidas e promovidos coma Obxectivos Globais para o Desenvolvemento Sostíbel. Substituíron ós Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio que caducaron na fin de 2015. Os ODS abarcan de 2015 a 2030. Hai 17 obxectivos e 169 metas específicas para estes obxectivos.
Obxectivos
En agosto de 2015, 193 países acordaron os seguintes 17 obxectivos: miniatura| Home sen fogar en Tokio-
Xavelina
miniatura|220px|Peltasta (soldado da [[infantaría|infantaría lixeira tracia) con dúas xavelinas.]]
Historicamente usouse como arma, empregada polos cazadores prehistóricos para conseguir animais de mediano ou gran tamaño, como os xavarís, e polos guerreiros nas súas batallas, pero na actualidade utilízase case exclusivamente en competicións atléticas.
Historia
En moitas sepulturas de guerreiros celtiberos acháronse xavelinas de ferro e, no tapiz de Bayeux se representa unha batalla con xavelinas lanzadas ao aire contra o exército inimigo. Para darlles maior forza de impulso e recuperalas despois de guindalas, atábanse algunhas cunha correa ao soldado, correa que se conoce co nome de "amento" (do latín amentum).
A xavelina foi case sempre lanzada a man, ao contrario das frechas con arco e as catapultas, que disparaban proxectís mediante a acción dun mecanismo.
Porén, existía dispositivos para axudar ao lanzador do dardo a alcanzar unha maior distancia, xeralmente chamado propulsor.
Na Idade Media, aparatos lanzadores como espringales e béstas usáronse para lanzar xavelinas moi pesadas ou moi longas para poder ser gunidadas por homes.
Na actualidade
Na actualidade a xavelina utilízase case exclusivamente en competicións atléticas.
Orixe deste deporte
Tendo en conta que o lanzamento de artefactos de diferentes formas e tamaños para cazar animais a distancia para conseguir sustento remóntase a moitos miles de anos atrás, e que o home desde antigo sempre tivo unha tendencia a medirse cos demais homes para demostrar que era o mellor, pódese supoñer que a exhibición deste tipo de habilidades, lanzar máis lonxe ou con máis puntería, podería ter unha orixe moito máis distante do que mostra a historia escrita.
A técnica para lanzar a xavelina suponse que era diferente á actual, posto que se permitía utilizar tiras de coiro para utilizalas como propulsor, chamadas amentum en latín, e que, acabadas en dous orificios polos que se introducían dous dedos para enrolalas na xavelina, prolongaban a lonxitude do brazo do atleta e, ao mesmo tempo imprimían á xavelina un xiro que a estabilizaba no aire.
Obdulia Taboadela
Obdulia Taboadela Álvarez, nada en Madrid o 22 de novembro de 1964, é unha profesora universitaria e política coruñesa.
Traxectoria
Licenciada en Ciencias Políticas e Socioloxía pola Universidade Complutense de Madrid (UCM) e doutora en Socioloxía. Dende 1995 é profesora Titular de Socioloxía no Departamento de Socioloxía, Ciencia Política e da Administración da Universidade da Coruña e profesora titora no centro asociado da UNED en Pontevedra dende 1999.
Desde 2004 ata a súa incorporación ao Goberno municipal no 2007 desempeñou o cargo de Subdelegada do Goberno na Coruña. Até 2009 foi concelleira delegada de Interior, Persoal e Informática. De 2009 a 2011 ocupou a concellaría de Urbanismo.
En xullo de 2011 regresou á Universidade para se ocupar de Socioloxía Económica do Grao de ADE na UDC, a coordinación do Mestrado Oficial en Migracións Internacionais, e o inicio de novos proxectos de investigación vinculados aos cambios sociais nos países de economías emerxentes. miniatura|Papeleta para o Senado nas Eleccións de abril de 2019.
Eugenio Serrano de Casanova
Eugenio Rufino Serrano de Casanova, nado en Neda en 1841 e finado en Barcelona en 1920, foi un militar e empresario galego, coñecido por ser o impulsor da Exposición Universal de Barcelona de 1888.
Traxectoria
Fillo doo curtidor Martín Serrano, que foi alcalde de Neda en dúas ocasións, tivo oito irmáns máis. Despois de comezar a estudar en Ferrol, aos 18 anos (1859) marchou a Madrid para facer estudos de perito mercantil. Ao pouco alistouse no exército onde consegue un posto como capitán da administración militar. Tras o exilio de Isabel II, pasouse ao exército carlista e marchou a Barcelona, onde se implicou no proceso que levou á Terceira Guerra Carlista.
Antes de que estourase o novo levantamento apartouse do carlismo e marchou a París, onde creou a revista Gazette des touristes, dedicada ao turismo termal. Como parte das súas actividades empresariais, en 1873 acudiu á Exposición Universal de Viena, un feito que o marcou persoal e profesionalmente para toda a vida. Foi secretario da Exposición Universal de Filadelfia en 1876 e actuou como delegado rexio en todas as exposicións celebradas en Europa: Frankfurt, Bordeos, Ámsterdam, Niza, Liverpool, así como nas exposicións universais de París (1878) e de Antuerpe (1885).
Nese ano trasladouse a Barcelona coa idea de promover unha exposición universal na capital catalá, onde estableceu unha xunta organizadora na que se integra tamén o enxeñeiro ferrolán Andrés Comerma. O 11 de marzo de 1885 propúxolle ao Concello de Barcelona a organización dunha exposición universal, sen financiamento público, en troques da cesión temporal dos terreos (200.000 m²) e dos dereitos de explotación, acordo que asina o 9 de xuño co alcalde Francesc Rius i Taulet.
En 1887 Serrano Casanova demostrou a súa incapacidade para levar un proxecto desa envergadura e foi apartado do proxecto a cambio dunha indemnización. Segundo os seus biógrafos Juan Prados Tizón e Jaume Roulón Lluís, a manobra respondía a un interese do concello por controlar o proxecto, no que a burguesía local viu a posibilidade de obter cuantiosos beneficios. En maio de 1888 púidose finalmente realizar a exposición, pero sen a súa presenza. A partir dese momento converteuse en propietario de dous balnearios na provincia de Xirona.
Faleceu en 1920 en Barcelona e foi soterrado nunha foxa común no cemiterio de Montjuïc.
Vida persoal
Casou e tivo un fillo. Dúas bisnetas forman o dúo musical Hermanas Serrano.
Baltasar Carlos de España
Traxectoria
Fillo do rei Filipe IV de España e da súa primeira esposa Isabel de Francia, foi bautizado o 4 de novembro de 1629 na madrileña parroquia de San Xoán. Os padriños foron a infanta dona María, futura raíña de Hungría, e o infante don Carlos, tíos do recentemente nado, a quen levou en brazos dona Inés de Zúñiga y Velasco, condesa de Olivares (esposa do Conde-Duque de Olivares), nunha cadeira de cristal de rocha, que disque era a alfaia máis preciosa que ata entón se vira.
A propia condesa de Olivares, que tamén era Camareira maior da raíña Isabel, exerceu como aia do príncipe, o que deu lugar a comentarios sobre o control que o conde-duque de Olivares exercía sobre o herdeiro.
Trala revolta catalá de 1640, Filipe IV tratou de granxearse o favor dos aragoneses para conseguir diñeiro e homes para a nova fronte de guerra. Unha das medidas adoptadas con este fin foi presentar o príncipe Baltasar Carlos para ser xurado como príncipe herdeiro do Reino de Aragón. O xuramento realizouse o 20 de agosto de 1645, cando o príncipe contaba con dezaseis anos de idade, na Catedral do Salvador de Zaragoza. Así Baltasar Carlos pasaba a ser príncipe de Xirona, Gobernador Xeral de Aragón, duque de Montblanc, conde de Cervera e señor da cidade de Balaguer. Pola súa banda, o 13 de novembro dese mesmo ano, Baltasar Carlos foi xurado herdeiro polas Cortes de Valencia.
En abril de 1646, desexoso Filipe IV de que o seu fillo fose xurado herdeiro da Coroa polos navarros, como o ano anterior o fora polos aragoneses, trasladouse xunto a este desde Madrid a Pamplona, onde, logo de recoñecerse os foros do reino navarro, se celebrou solemnemente a cerimonia o día 3 de maio.
Finalizado o acto, a familia real trasladouse a Zaragoza. O día 5 de outubro, véspera do segundo cabodano da raíña Isabel de Borbón, Filipe IV e Baltasar Carlos asistiron ás vésperas e nocturno na súa memoria. Aquela mesma tarde o príncipe sentiuse doente e ao día seguinte, sábado 6 de outubro, tivo que quedar en cama mentres o rei acudía ao funeral. A enfermidade, varíolas, foi fulminante. Así, o martes 9 de outubro ás oito de mañá, o arcebispo de Zaragoza administráballe o viático. Dise que o "Santísimo" se expuxo ata as tres da tarde, cando se fixo unha procesión xeral ao convento de Xesús, a onde se levara a Virxe de Cogullada e que foi logo trasladada procesionalmente ao altar da Seo, onde se venerou con candeas e oracións. Ás nove da noite dese mesmo día 9 de outubro morría o príncipe Baltasar Carlos. Os seus restos permaneceron en Zaragoza ata a noite do 16 de outubro, miniatura|250px|Detalle do "Príncipe Baltasar Carlos a caballo" de [[Velázquez datado en 1635 (Museo do Prado de Madrid).]]
Consecuencias da morte de Baltasar Carlos
A morte do príncipe deixou a Monarquía sen un herdeiro varón directo, o que ocasionou unha grave crise dinástica (a única posible herdeira que quedaba con vida era a infanta María Teresa ) e sumiu o rei nun profundo desazo, como se observa nunha carta escrita á súa conselleira espiritual, sor María de Ágreda:
Desta carta despréndese a dor e a desesperación de Filipe IV, quen, en apenas cinco anos, perdera o seu irmán máis novo, o cardeal-infante don Fernando; a súa muller, Isabel de Borbón; e o seu único fillo varón e herdeiro universal, o príncipe Baltasar Carlos.
Trala morte de Baltasar Carlos, Filipe IV estaba obrigado a casar de novo para dar continuidade á dinastía. A elixida foi a prometida do falecido príncipe e sobriña súa, en canto filla da súa irmá María Ana, a arquiduquesa Mariana de Austria.
Os discursos sobre a conveniencia dunha ou outra esposa para Filipe IV comezaron desde a mesma morte de Baltasar Carlos, dada a urxencia que presentaba a cuestión sucesoria. Razóns políticas e de Estado, así como físicas ou naturais, e que poderían resumirse no "capital dinástico" e na madurez sexual, determinaron que a nova esposa do rei debía ser a moza arquiduquesa, que por esas datas contaba tan só doce anos de idade.
En xaneiro de 1647 Filipe IV emitiu un decreto coa resolución de casar coa arquiduquesa Mariana de Austria. O matrimonio celebrouse o 7 de outubro de 1649 en Navalcarnero. Deste matrimonio nacerían varios fillos, dos que só sobrevivirían a infanta Margarita Teresa, casada co emperador Leopoldo I, e o futuro Carlos II.
Billy Wilder
miniatura|dereita|Lápida da tumba de Billy Wilder Samuel Wilder, máis coñecido como Billy Wilder, nado en Sucha Beskidzka, Galicia, Austria (entón no Imperio Austrohúngaro), o 22 de xuño de 1906 e finado en Beverly Hills (Estados Unidos), o 27 de marzo de 2002, foi un director de cine estadounidense de orixe austríaca.
Traxectoria
Wilder pasou a súa infancia e a súa mocidade en Austria. O seu primeiro traballo foi como cronista no xornal austríaco Juranek. Continuou traballando como cronista en Berlín, tendo que alternar esta ocupación con outras para sobrevivir. Alí afeccionouse ó cine, tras ver diversas películas que lle impresionaron fondamente. Unha delas foi O acoirazado Potemkin, de Sergei Eisenstein. Entrou a traballar para a UFA onde coñeceu aos grandes directores do momento.
Trala subida ó poder de Hitler, Wilder viuse obrigado a abandonar Berlín, debido á súa ascendencia xudía. A súa nai morrería nos campos de concentración de Auschwitz. Estivo en París e, desde alí, en 1934 trasladouse aos Estados Unidos, xunto ó actor Peter Lorre. Wilder e Lorre compartiron apartamento, fame e momentos moi difíciles durante unha tempada. Alí comezou a traballar como guionista para a Paramount, e tivo a ocasión de colaborar con Ernst Lubitsch, o seu gran mestre. O día do seu funeral dixo: "Quedámonos sen Lubitsch. Peor aínda, quedámonos sen as películas de Lubitsch".
En 1981 dirixiu a súa última película, Buddy Buddy. A partir de entón as compañías aseguradoras xa non querían asegurar películas súas debido á súa avanzada idade. Morreu 21 anos máis tarde á idade de 95 anos na súa residencia de Beverly Hills (California) por mor dunha pneumonía. Os seus restos atópanse no Cemiterio Westwood Village Memorial Park nos Ánxeles. Nunha entrevista publicada en 1952 Wilder enumerou as súas dez películas favoritas:
Candidaturas ó Oscar
Como director
Como guionista
En total foi nomeado oito veces como director, gañando dúas, e doce como guionista, gañando en tres ocasións.
Franz Schubert
Franz Peter Schubert, nado en Viena o 31 de xaneiro de 1797 e finado na mesma cidade o 19 de novembro de 1828, foi un compositor austríaco, un dos continuadores do romanticismo musical iniciado por Beethoven. Gran compositor tanto de lieder (breves composicións para voz e piano) como de música de cámara e mesmo orquestal.
Foi un dos principais músicos austríacos de comezos do século XIX. Foi o único nado na que era capital musical de Europa nos séculos XVIII e XIX: Viena. Viviu apenas 31 anos, tempo suficiente para crear unha obra musical notable pola súa gran beleza e inspiración. O seu talento creceu á sombra de Beethoven, ó que admiraba, finando ó ano seguinte da morte do seu ídolo. A súa existencia foi opaca. Só despois de morto o seu arte comezou a ser recoñecido e a conquistar a admiración da crítica e o público.
I'm Your Daddy
"I'm Your Daddy" é unha canción da banda de rock alternativo estadounidense Weezer, editada o 20 de xaneiro do 2010 como sinxelo do álbum Raditude. Estreouse no número 30 na lista Modern Rock Tracks.
Franz Schubert
En Viena Schubert levou unha vida bohemia rodeado de intelectuais, amante das tabernas e dos ambientes populares, afastado dos salóns e da etiqueta da nobreza. Desta contorna procede o famoso termo de schubertiadas: reunións de artistas de tódolos ámbitos que formaban un círculo brillante e animado dedicado á música e á lectura.
Infancia e educación
Aos cinco anos, Schubert comezou recibir clases regulares da man de seu pai, e un ano despois matriculouse na escola na que el exercía. Aínda que non se sabe con exactitude cando recibiu a súa primeira instrución musical, o seu irmán Ignaz deulle leccións de piano, aínda que durante un breve período de tempo, xa que Franz sobrepasouno en poucos meses. Ignaz despois lembrou:
Agrupación Deportiva Sala 10
O Sala 10 Zaragoza é un equipo de fútbol sala español da cidade de Zaragoza (Aragón), que actualmente xoga na División de Honra da Liga Nacional de Fútbol Sala. Foi fundado en 1987 e se converteu no principal equipo de Zaragoza trala desaparición do Sego Zaragoza, máis coñecido como Pinturas Lepanto. O seu debut na División de Honra produciuse na tempada 1999-2000.
Franz Schubert
Infancia e educación
Recibiu as súas primeiras leccións de violín da man de seu pai cando tiña oito anos, formándoo ata o punto de que podía tocar duetos sinxelos de xeito competente. Pouco despois recibiu as súas primeiras leccións fóra do ámbito familiar a cargo de Michael Holzer, organista e director de coro da igrexa parroquial en Lichtental. Holzer frecuentemente aseguráballe ao pai de Schubert, con bágoas nos ollos, que nunca tivera un alumno coma el e as leccións puideron consistir en gran medida en conversas e expresións de admiración. Holzer deu ao mozo clases de piano e órgano, así como en baixo cifrado. Segundo Holzer, con todo, non lle deu ningunha instrución real, xa que Schubert xa sabía todo o que tentara ensinarlle. Máis ben, mirábao con «asombro e silencio». Parece que o rapaz adquiriu máis coñecementos cun aprendiz de carpinteiro que o levaba a un almacén de pianofortes próximo, onde practicaba con mellores instrumentos. Tamén tocaba a viola no cuarteto de cordas familiar, cos seus irmáns Ferdinand e Ignaz no primeiro e segundo violín, e seu pai no violonchelo. Escribiu os seus primeiros cuartetos para cordas para este conxunto.
Agrupación Deportiva Sala 10
Historia
A Agrupación Deportiva Sala 10 fundouse en 1987 como club afeccionado de Zaragoza, e nos seus primeiros anos permaneceu en campionatos rexionais de Aragón. O equipo non ingresou nos campionatos da Liga Nacional de Fútbol Sala ata 1992, cando se inscribiu en Primeira Nacional "B".
Franz Schubert
Infancia e educación
En 1804, o mozo Schubert chamou a atención de Antonio Salieri, daquela a principal autoridade musical de Viena, que recoñeceu o seu talento vocal. En novembreo de 1808, con once anos entrou como cantor na capela imperial, conseguindo unha bolsa que lle permitiu estudar gratuitamente na escola municipal de Stadkonvikt (Seminario imperial), a principal escola de Viena para as persoas que non tiñan orixes aristocráticas. Nel, descubriu as aberturas e sinfonías de Mozart, as sinfonías de Joseph Haydn e o seu irmán máis novo, Michael, e as aberturas e sinfonías de Beethoven, un compositor polo que desenvolveu unha admiración significativa. O seu contacto con estas e outras obras, combinado con visitas ocasionais á ópera, estableceron as bases para unha educación musical máis ampla. Tamén o influíron considerablemente as cancións de Johann Rudolf Zumsteeg, un importante compositor de lieder. O mozo estudante precoz «quería modernizar» as cancións de Zumsteeg, segundo o informado por Joseph von Spaun, amigo de Schubert. A súa amizade con Spaun comezou no Stadtkonvikt e durou toda a súa curta vida. Neses primeiros anos, o economicamente acomodado Spaun proporcionou ao empobrecido Schubert gran parte do seu papel para manuscritos.
Mentramentres, comezou a amosar o seu xenio nas súas composicións. Salieri decidiu comezar a darlle clases en privado de teoría musical e mesmo de composición. Segundo Ferdinand, a primeira composición para piano do neno foi unha Fantasía para catro mans. A súa primeira canción, Klagegesang der Hagar, escribiuna un ano despois. Permitiuselle ocasionalmente dirixir a orquestra do Stadtkonvikt e foi a primeira orquestra para a que escribiu. Adicou boa parte do resto do seu tempo no Stadtkonvikt a compoñer música de cámara, varias cancións, pezas para piano e, máis ambiciosamente, obras corais litúrxicas en forma de «Salve Regina» (D. 27), un «Kyrie» (D. 31), amais do inacabado «Octeto para vento» (D. 72, que se di que conmemora a morte de súa nai en 1812), a cantata Wer ist groß? para voces masculinas e orquestra (D. 110, para o aniversario de seu pai en 1813) e a súa Primeira Sinfonía (D. 82).
Agrupación Deportiva Sala 10
Historia
Coa desaparición do Pinturas Lepanto, principal club de fútbol sala da cidade, o Sala 10 se converteu no primeiro equipo de Zaragoza. Aínda que en 1995 o equipo conseguiu o ascenso no terreo de xogo, o Sala 10 tivo que renunciar á División de Prata por falta de financiamento. Un ano despois, os aragoneses finalizaron campións e ascenderon á segunda categoría, con patrocinadores e un novo modelo de xestión.
Franz Schubert
Mestre na escola de seu pai
miniatura|O mozo Schubert, óleo de [[Josef Abel.]] No final de 1813, Schubert abandonou o Stadtkonvikt e regresou á súa casa para recibir formación docente na St. Anna Normal-hauptschule. En 1814 ingresou na escola de seu pai como mestre do alumnado máis novo. Durante máis de dous anos, o mozo sentiu unha gran monotonía. Con todo, había intereses que o compensaban. Continuou recibindo leccións privadas de composición de Salieri, quen lle dou máis experiencia técnica real que calquera dos seus outros mestres, antes da súa separación en 1817.
Agrupación Deportiva Sala 10
Historia
O Sala 10 permaneceu na División de Prata tres anos ata que, na tempada 1998-99, como Foticos Zaragoza, ascendeu á División de Honra por primeira vez na súa historia. Na máxima categoría permaneceu dúas tempadas, ata que na tempada 2000-01 descendeu ao perder na fase de permanencia ante o FC Barcelona. O seu paso na segunda categoría durou un ano, xa que na tempada 2001-02 volveu ascender.