cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Círculo polar ártico
Movemento do círculo polar ártico
A posición do círculo polar ártico está determinado pola inclinación do eixo de rotación da terra con respecto á eclíptica. O ángulo non é constante, senón que ten un movemento complexo determinado por moitos ciclos de períodos desde curtos a moi longos.
A nutación (do latín nutare, cabecear ou oscilar) é o nome polo que se coñece a oscilación periódica do polo da Terra arredor da súa posición media na esfera celeste, debido á influencia da Lúa sobre o planeta, similar ao movemento dunha buxaina cando perde forza e está a piques de caer. A nutación fai que os polos da Terra se despracen uns nove segundos de arco cada 18,6 anos. Por iso, debido á nutación, a inclinación oscila máis de 9" (uns 280 metros na superficie) nese período.
O ciclo de maior duración ten un período de 41.000 anos e unha amplitude de 0,68º, ou 76 quilómetros na superficie. Actualmente a inclinación está decrecendo en 0,47" por ano, polo que o círculo polar ártico estase desprazando cara o norte uns 15 metros por ano.
miniatura|Ángulo de precesión Tamén inflúe a precesión: o movemento de precesión, tamén denominado precesión dos equinoccios, é debido a que a Terra non é esférica senón un elipsoide achatado polos polos. Pódese considerar este movemento como un lento balanceo durante o movemento de translación pero en sentido contrario ás agullas do reloxo. Este balanceo produce que o eixo terrestre debuxe un cono de 47º de abertura con vértice no centro da Terra. Unha volta completa de precesión dura 25.767 anos, ciclo que se denomina ano platónico e cuxa duración fora estimada polos Antigos maias.
Poboacións árticas
miniatura|200px|esquerda|A liña rubia indica a isoterma dos 10 °C en xullo, usada comunmente para definir o límite da rexión Ártica.
Aínda que a maior parte do círculo polar ártico está ocupado polo Océano Glacial Ártico, existen zonas de terra habitadas. Algúns países cunha parte importante do seu territorio dentro do círculo polar ártico son:
Islandia tamén ten parte do seu territorio dentro do círculo polar ártico, pero menos de 1 km². Esta área está entre algunhas pequenas illas, das cales só unha, Grímsey, atópase habitada.
Debido a que só se estudaron fragmentos do Ártico, con quebraxeos ou submarinos nucleares, diversos países están organizando novas expedicións cartográficas para reclamar o maior territorio posible.
Gran Premio de Italia de 1989
O Gran Premio de Italia de 1989 foi unha carreira de Fórmula 1 celebrada no circuíto de Monza o 10 de setembro de 1989. A carreira, que se disputou sobre 53 voltas, foi a décimo segunda proba da tempada de. A carreira foi o 59º Gran Premio de Italia e o 54º, que se celebrou en Monza.
Alain Prost logrou a súa cuarta vitoria da tempada despois de que o seu compañeiro de equipo en McLaren Ayrton Senna sufrise un fallo de motor a nove voltas do final, o que ampliou a vantaxe do francés sobre o brasileiro no Campionato de Pilotos a 20 puntos. Sabendo que marchaba para Ferrari en, Prost deixou caer o seu trofeo de gañador do podio ao xentío, coa desaprobación severa do seu director de equipoRon Dennis. Gerhard Berger, o home ao que Prost substituiría en Ferrari, logrou o seu primeiro podio da tempada co segundo posto, seguido polos dous Williams de Thierry Boutsen e Ricardo Patrese. Os puntos finais foron para Jean Alesi no Tyrrell e Martin Brundle no Brabham.
Pre-carreira
Antes do Gran Premio de Italia, Alain Prost confirmouse como piloto de Ferrari a partir de 1990. Para que os Tifosi que veían a Prost como o vilan, agora era o heroe da multitude. Non importaba que seguise pilotando para McLaren, era un piloto confirmado de Ferrari e agora era tratado como tal (en anos anteriores fora empuxado, abouxado e ata bombardeado con tomates por parte dos Tifosi por atreverse a vencer aos Ferrari).
O anuncio de Prost permitiu a Frank Williams volver a asinar a Riccardo Patrese para 1990 (Prost tiña ofertas de Ferrari e Williams). Tamén anunciaron no Gran Premio que utilizarían o motor Lamborghini V12 en 1990. Confirmaron que os seus pilotos para 1990 serían Derek Warwick e o piloto de probas do equipo Martin Donnelly.
Clasificación
Previsiblemente, o McLaren - Honda de Ayrton Senna foi o máis rápido na cualificación para lograr a súa 38ª pole position. O segundo foi unha sorpresa cando Gerhard Berger de Ferrari uniuse a Senna na primeira fila, mentres que o seu compañeiro de equipo Nigel Mansell foi terceiro. Prost foi o cuarto, uns 1,79 segundos máis lento ca o seu compañeiro de equipo, queixándose publicamente durante toda a fin de semana da baixa potencia do seu motor en comparanza con Senna.
As afirmacións de Prost de que Honda favorecía a Senna foron refutadas polo xefe de Honda e McLaren, Ron Dennis. Con todo, o francés tiña aliados nos ex pilotos de Honda Mansell e o campión do mundo de Keke Rosberg, que tamén comentaron á prensa que cando se soubo que non pilotarian automóbiles impulsados por Honda os seus motores deixaron de funcionar tan ben ou non tiñan tanta potencia como anteriormente. O comentarista da BBC Murray Walker tamén informou durante a carreira en si que Prost era (11 km/h) máis lento que Senna na trampa de velocidade na sesión de quecemento da mañá malia os dous coches tiñan unha configuración de á similar.
O tempo de Senna de 1:23.720 no seu McLaren-Honda V10 foi 2.254 segundos máis rápido que un ano antes no McLaren MP4/4. O seu tempo foi só 0.26 segundos menos que a volta máis rápida xamais lograda no circuíto de Monza fixada por Nelson Piquet no Williams Honda na cualificación para a carreira de 1987. Cando os motores turbo daban uns 300 bhp máis que os atmosféricos de 1989.
Eddie Cheever, que terminara 3º na carreira de 1988, fallou ao cualificar o seu Arrows. Foi a segunda vez en 1989 que o americano non cualificou para unha carreira. O seu compañeiro de equipo Derek Warwick clasificouse 16º. O Brabham-Judd de Stefano Modena foi excluído da carreira cando se atopou que o seu coche non daba o peso mínimo. Isto repescou ao Minardi de Luís Pérez-Sala na grella.
Carreira
Mentres a grella estaba en proceso de formación antes do inicio, o equipo de McLaren transferiu os axustes do coche de Senna ao de Prost coa esperanza de curar o seu problema de manexo (Prost fora en realidade máis de 2 segundos máis lento nas probas da mañá da carreira que Senna). Prost diría máis adiante que mentres que o manexo e o agarre melloraron perceptiblemente, permaneceu a pouca potencia do motor e a pesar delevar os mesmos axustes da á aínda non podía emparellarse ao seu compañeiro de equipo en velocidade na recta.
Benetton perdeu os freos na volta 33, o que supúsolle a retirada, mentres que Nigel Mansell sufriu un fallo da caixa de cambios na volta 41. Senna aínda estaba comodamente na dianteira con Prost loitando para pasar a Berger, segundo logo da retirada de Mansell. Prost pasou Berger diante dos boxes e a tribuna principal e isto ocasionou a infrecuente visión dos Tifosi animando cando un McLaren pasou un Ferrari. Con todo, debe recordarse que Prost era un piloto de Ferrari confirmado para 1990, mentres que Berger, o heroe da carreira de 1988, deixaba á Scuderia para ocupar o asento de Prost en McLaren. O par de Williams de Boutsen e Patrese, logo de atopar os límites do antigo modelo FW12, circulaban en 4º e 5º lugar, pero en ningún momento ameazaron aos líderes.
Na volta 44, o ruxido da multitude contou a historia cando o Honda V10 do McLaren de Senna explotou entrando na Parabólica, derramando aceite nos pneumáticos traseiros e facendo trompear a Senna e retirándose. Dando a Prost o liderado para gañar o seu primeiro Gran Premio de Italia desde 1981. Berger terminou segundo logrando non só os seus primeiros puntos da tempada, senón tamén acabar a súa primeira carreira, mentres que Boutsen chegou terceiro. Malia as queixas do motor de Prost, logrou facer a volta rápida da carreira na volta 43.
A vitoria de Prost restableceu a súa vantaxe de 20 puntos sobre Senna a falta de catro carreiras na tempada. Con todo, debido ao sistema de puntos "Best 11", Prost xa anotara puntos importantes en 11 carreiras, mentres que Senna aínda podía anotar nas catro carreiras restantes. Isto significaba que a menos que Prost gañase as carreiras, el só podería anotar soamente unha pequena cantidade de puntos no resto da tempada mentres que Senna podería posiblemente anotar un máximo de 36 puntos (e gañar o campionato) se gañaba as últimas catro roldas.
Lagoa de Cospeito
A lagoa de Cospeito é unha zona húmida permanente situada no concello de Cospeito, e é unha das lagoas máis importantes de Galicia. Está situada a uns 25 km da capital provincial, Lugo.
Forma parte da zona especial de conservación (ZEC) Parga-Ladra-Támoga e forma parte da Reserva da Biosfera "Terras do Miño".
Características
esquerda|miniatura|Vista aérea da lagoa en 2015. É un dos ecosistemas hídricos máis importantes do noroeste da península. As súas augas proveñen do río Guisande, afluente do Miño.
Tempo atrás existían 2 lagoas que ocupaban unha extensión de 73,75 hectáreas, pero a meirande parte deste territorio foi desecado na década dos 60 para darlle un uso soamente agrícola.
Flora e fauna
Nesta zona húmida existen aves coma avefrías, asubiadores, lavancos, cercetas, galiñas de río ou grúas, anfibios coma ras, tritóns, ou píntegas, peixes coma troitas, e mamíferos coma ourizos ou esquíos.
Respecto da flora constitúese principalmente de vexetación de ribeira coma carballos ou bidueiros, existindo tamén especies insólitas coma o cardiño da lagoa (Eryngium viviparum).
Factor de crecemento de fibroblastos ácido
O factor de crecemento de fibroblastos ácido (aFGF), tamén chamado FGF1 ou FGF-α é un factor de crecemento e proteína de sinalización codificado polo xene FGF1 do cromosoma 5 humano. É sintetizado como un polipéptido de 155 aminoácidos, cuxa forma madura é unha proteína non glicosilada de 17-18 kDa. A proteína factor de crecemento de fibroblastos foi purificada primeiramente en 1975, pero pouco despois, usando diferentes condicións, illáronse o FGF ácido, o factor de crecemento de heparina 1 e o factor de crecemento endotelial-1. A secuenciación dos xenes revelou que o FGF1 era un membro da familia de FGF de proteínas.
Ademais da súa actividade extracelular, o FGF1 pode tamén funcionar intracelularmente. A proteína ten unha secuencia de localización nuclear (NLS), pero a ruta que segue o FGF1 para chegar ao núcleo non está clara e parece que cómpre que se una a algún tipo de receptor da superficie celular, seguido da súa internalización e translocación ao núcleo, onde pode interaccionar con isoformas nucleares de FGFR. Isto é diferente do que ocorre co FGF2, que tamén pode activar os FGFR nucleares, pero que ten variantes de empalme da proteína que nunca abandonan a célula e van directamente ao núcleo.
Función
Os membros da familia do FGF posúen amplas actividades mitoxénicas e de supervivencia celular e están implicados en diversos procesos biolóxicos, como o desenvolvemento embrionario, crecemento celular, morfoxénese, reparación de tecidos e o crecemento e invasión tumorais. Esta proteína funciona como un modificador da migración e proliferación de células endoteliais, así como un factor anxioxénico. Actúa como mitóxeno para diversas células derivadas do mesoderma e neuroectoderma in vitro, así se pensa que está implicado na organoxénese. Describíronse tres variantes de empalme alternativo que codifican diferentes isoformas.
O FGF1 é multifuncional e ten moitos efectos. Como exemplo, en ratos con diabetes inducida pola dieta, que é un equivalente experimental da diabetes de tipo 2 humana, unha soa inxección da proteína FGF1 é dabondo para restablecer os niveis de azucre do sangue ata uns valores saudables durante máis de dous días.
Interaccións
O FGF1 presenta interaccións con:
Charles Berlitz
Charles Frambach Berlitz, nado en Nova York o 20 de novembro de 1914 e finado en Tamarac, Florida, o 18 de decembro de 2003, foi un escritor estadounidense coñecido polas súas obras sobre fenómenos paranormais, aínda que tamén escribiu sobre ensino de linguas.
Traxectoria
O seu libro máis famoso é The Bermuda Triangle, do que vendeu uns vinte millóns de exemplares.
Era neto do fundador das academias de ensino de linguas Berlitz Language Schools. El mesmo foi un gran políglota que falaba trinta e dúas linguas. Graduouse magna cum laude na Universidade Yale e estivo trece anos no exército dos Estados Unidos, principalmente na póla de espionaxe. Logo traballou na empresa da familia, onde foi autor de libros con frases para turistas. Tamén participou na redacción de cursos de linguaxe gravados en cintas e discos.
A finais dos anos sesenta vendeu a súa compañía á firma Crowell, Collier & Macmillan.
Lagar
Un lagar é unha construción adicada a prensar froitos como uvas, mazás ou olivas. Como topónimo Lagar pode referirse a:
Lingua aimará
O aimará é a lingua que falan os aimarás dos Andes. Ten o rango de lingua oficial no Perú e Bolivia; conta tamén cuns miles de falantes en Chile e na Arxentina. En total hai entre dous e tres millóns de falantes.
Constitúe a primeira lingua dun terzo da poboación de Bolivia e é o principal idioma amerindio do sur peruano e o norte chileno.
O aimará ten outras dúas linguas irmás: o kawki, que se dá por extinto e o jaqaru, falado no distrito de Tupe (provincia de Yauyos, Lima) por uns poucos millares de persoas.
Mozárabe
O termo mozárabe pode referirse a:
Nó suevo
miniatura|dereita|A testa de Osterby co nó suevo. miniatura|dereita|Escena dunha batalla do [[Trofeo de Adamclisi: un lexionario romano loita contra un dacio mentres un guerreiro xermánico cun nó suevo xace ferido no chan.]] O nó suevo (Suebenknoten) é un peiteado masculino histórico atribuído ó pobo xermánico dos suevos. O nó é descrito por Tácito na súa obra Xermania, tamén aparece na arte, en representacións dos pobos xermánicos e en corpos momificados de pantanos.
Xermania
Segundo a Xermania de Tácito, os guerreiros suevos peiteaban o seu cabelo cara atrás ou os lados e atábano nun nó, co suposto obxectivo de semellar meirandes e máis impoñentes no campo de batalla. Tácito tamén fala de que este estilo espallouse entre os guerreiros máis novos das tribos xermánicas veciñas, mentres que entre os suevos, o nó era levado polos homes vellos como un símbolo de status, que "distingue ós homes libres dos escravos", sendo os nós máis artísticos levados polos nobres máis poderosos.
Rexistros arqueolóxicos
Os nós suevos foron descubertos en varios corpos conservados en pantanos:
No ano 2000, na costa do Mar Báltico en Czarnowko, preto de Lębork, Polonia, atopouse un caldeiro de bronce que representaba a homes levando o nó suevo.
Duna de Pyla
miniatura|280px|Vista aérea da Gran Duna de Pilat e a súa contorna marítimo e forestal, na costa de [[Aquitania, no suroeste de Francia. É a formación de area máis elevada de Europa e un dos espazos naturais protexidos máis visitados do país. Na parte superior, apréciase a baía de Arcachón.]]
A Gran Duna de Pilat, tamén chamada de Pyla, (en francés, Grande dune du Pilat ou du Pyla; do gascón, Pilòt, "chea" ou "pila") é unha enorme formación de area natural costeira acumulada no litoral aquitano do golfo de Biscaia na entrada da baía de Arcachón. A duna sitúase no termo municipal de La Teste-de-Buch, comuna pertencente ao departamento de Xironda e a comarca natural do Pays de Buch, ao suroeste de Francia.
Características
Tanto a xeomorfoloxía como a posición da Gran Duna atópanse en permanente evolución e desprazamento desde a súa xénese, estimada fai varios miles de anos. Contén un volume total aproximado de máis de 60 millóns de m3 de area fina eólica que se estenden sobre 87 hectáreas de superficie, ocupando 2,7 km de costa lineal e ata 500 m de bosque do Parque Natural das Landas de Gascuña, cara a cuxo interior penetra inexorablemente a razón de 3 a 4 metros anuais, segundo as medicións realizadas desde a década de 1960.
A Gran Duna debe a singular amplitude da súa crista, a máis alta do continente europeo, a un fenómeno xeoloxicamente moi recente: o colapso no século XVIII dun gran banco de area oceánica situado fronte á súa costa. Este banco de area proporcionou o material sedimentario logo transportado progresivamente pola natureza e acumulado, como resultado da actividade humana de forestación e de loita contra a invasión areosa, para conformar o cume da duna que evolucionou desde os 35 m de altura medidos a mediados do século XIX, ata alcanzar entre 80 e 107 m segundo os estudos realizados desde a década de 1980.
A Gran Duna de Pilat e a súa contorna, considerados un ecosistema de valor excepcional, foron protexidos polo Estado francés mediante diferentes medidas de preservación que a partir da primeira clasificación de 1943, estendeuse ao bosque circundante sendo o conxunto declarado “Grand Site National” en 1978. En 1994 se delimitaron e clasificaron as 6.288,26 hectáreas do sitio formalmente como "gran sitio natural de interese paisaxístico e científico", asociado á rede Natura 2000 da Unión Europea sendo o centro de atracción turística máis destacado da rexión aquitana e un dos máis importantes do país, acollendo entre 1 e 1,5 millóns de visitantes anuais.
Constantino II, antipapa
Constantino II, nado en Nepi, foi antipapa desde o 29 de xuño de 767 ao 6 de agosto de 768, durante o pontificado de Estevo III.
Tras a morte do papa Paulo I, o duque de Nepi aproveita para provocar unha insurrección armada e proclamar como papa ao seu irmán, un laico que tomará o nome de Constantino II.
Ao ser laico, foi ordenado antes de ser consagrado Papa, circunstancia nada infrecuente na época, pero que será o motivo polo que un tribunal eclesiástico o depoña o 6 de agosto de 768. Despois de ser deposto arrincáronlle os ollos e foi confinado a un mosteiro, onde máis adiante falecería.
Desígnase como sucesor a un sacerdote romano chamado Filipe que renuncia ao día seguinte.
Chaveán, Chandrexa de Queixa
San Bartolomeu de Chaveán é unha parroquia do concello de Chandrexa de Queixa na comarca da Terra de Trives, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 39 habitantes, deles 21 eran homes e 18 eran mulleres, o que supón unha diminución de 5 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Seceda, Seceda, Folgoso do Courel
miniatura|413x413px|Vista panorámica da aldea de Seceda Seceda é un lugar da parroquia de Seceda, no concello lucense de Folgoso do Courel na comarca de Quiroga. Tiña 27 habitantes no ano 2020 segundo datos do INE, dos cales 14 eran homes e 13 eran mulleres.
Situación
A aldea está sitiada na parroquia de Seceda, no concello de Folgoso do Courel. Na zona oeste do concello lucense, ao carón do concello veciño do Incio.
Interese
A aldea de Seceda foi declarada de ben de interese turístico e conxunto singular. Grazas a isto, a aldea viviu unha importante restauración que mellorou o seu antigo aspecto de abandono; varias fachadas, cubertas, escaleiras e rúas foron restauradas. En consecuencia, nos últimos dez anos, a aldea gañou 8 habitantes, representando o contrario que as aldeas da súa contorna.
Pakantou
Pakantou, é un illote situado no atol de Nui, pertencente a Tuvalu (na Polinesia), no Océano Pacífico. A súa altura media con respecto ao nivel do mar é de 13 metros. Atópase entre os illotes de Piliaieve e Talalolae.
Estereorradián
dereita O estereorradián é unha unidade derivada do SI que mide ángulos sólidos. É o equivalente tridimensional do radián. O seu símbolo é sr.
Definición
O estereorradián defínese facendo referencia a unha esfera de radio r. Se a área dunha porción desta esfera é r², un estereorradián é o ángulo sólido comprendido entre esta porción e o centro da esfera.
Explicación da definición
O ángulo sólido en estereorradiáns, é: Onde S é a superficie cuberta polo obxecto nunha esfera imaxinaria de radio r, cuxo centro coincide co vértice do ángulo.
En dúas dimensións, o ángulo en radiáns está relacionado coa lonxitude de arco, e é: sendo s a lonxitude de arco, e r o radio do círculo.
Ángulo dun casquete esférico
entón cúmprese que
.
Entón o ángulo sólido descrito polo cono que corresponde ao ángulo (plano, véxase a figura) é igual a:
Illa Waiheke
dereita|miniatura|250px|Imaxe do golfo de Hauraki. Waiheke é a illa grande próxima ao centro da imaxe. A illa Waiheke atópase situada no golfo de Hauraki, a 35 minutos de viaxe por transbordador ata Auckland, en Nova Zelandia.
A illa mide 19,3 km de longo, de leste para oeste, variando o seu ancho entre 0,64 km ata 9,65 km. A súa superficie total é de 92 km².
Ten costas por unha extensión de 133,5 km, que inclúen 40 km de praias. Dentro do golfo de Hauraki, é a segunda illa máis grande, logo da illa Gran Barreira, sendo a máis popular e accesible contando con transbordadors regulares e servizos aéreos.
A illa Waiheke ten unha gran cantidade de outeiros con algunhas partes baixas. O punto máis alto está en Maunganui a 231 metros.
O clima é en xeral máis cálido que Auckland con menos humidade e choivas e máis horas con luz de día. Ten unha poboación permanente de 7.000 habitantes aproximadamente.
Cima de Vila, Seoane do Courel, Folgoso do Courel
Cima de Vila é un lugar da parroquia de Seoane de Courel, no concello lucense de Folgoso do Courel na comarca de Quiroga.
Lingua wayuu
O wayuu (en wayuu: Wayuunaiki), é unha lingua arauaca falada por 305 000 persoas do pobo wayuu, que habitan no noroeste de Venezuela e no nordeste de Colombia, na península da Guajira. O wayuu é unha das grandes linguas arauacas. Existen diferenzas mínimas dependendo da rexión da Guajira na que vivan os falantes. A meirande parte dos mozos wayuu tamén falan español de xeito fluído. A extinta lingua guanebuca puido ter sido un dialecto do wayuu.
Para promover a integración cultural e o ensino bilingüe entre os wayuu e os outros colombianos, o Centro Etnoeducativo Kamusuchiwo’u desenvolveu unha iniciativa para crear un dicionario ilustrado wayuunaiki–español, español–wayuunaiki.
Teatro Académico Mozo de Kíiv
O Teatro Molodyy Académico Nacional de Kíiv (Київський національний академічний Молодий театр) é un teatro mozo en Kíiv, Ucraína. Foi fundado en 1979 e aberto o 14 de decembro de 1979. A primeira actuación do Teatro Mozo foi o 26 de abril de 1980. Desde 1985 até o presente, o teatro atópase nunha mansión na rúa Prorizna, casa 17, a cal aloxou en anos diferentes un edificio de apartamentos, un club de oficiais, o Teatro Mozo (Lesya Kurbasa) e o cine "Komsomolets de Ucraína".
Historia
O aniversario do teatro considérase que é o 14 de decembro de 1979, cando a tivo lugar a primeira reunión da compañía do teatro. A primeira actuación do Teatro Mozo tivo lugar o 26 de abril de 1980.
Carles Grau Tallada
Carles Grau Tallada, nado en Lloret de Mar o 10 de marzo de 1990, é un farmacéutico e xogador de hóckey a patíns español, que xoga de porteiro no FC Barcelona.
É irmán máis vello de Marc, Álex e Lluis Grau, todos eles xogadores da OK Liga.
Traxectoria
Tras xogar no CE Vendrell na tempada 2010/11, recalou ao ano seguinte no CP Vic, onde militou durante cinco tempadas. Co Vic xogou unha final da Copa CERS contra o Vendrell en 2013, e en marzo de 2015 conquistou a Copa do Rei, tras derrotar na final ao FC Barcelona, e sendo elixindo mellor xogador do torneo. En 2016 marchou para Portugal para xogar no FC Porto. Nas súas tres tempadas no club luso gañou dúas ligas portuguesas, dúas Copas, dúas Supercopas e foi dúas veces subcampión de Europa, tras perder as finais de 2017/18 e 2018/19 fronte a FC Barcelona e Sporting CP respectivamente.
En 2019 fichou polo HC Liceo, xunto a seu irmán Marc, pasando a xogar por primeira vez no mesmo equipo. Xunto a eles chegaron á Coruña outro par de irmáns, os xemelgos Bruno e Roberto Di Benedetto. Na súa primeira tempada no club galego acabou subcampión da OK Liga, despois de que os play-offs foran cancelados por mor da pandemia por coronavirus, subcampionato que repetiu na tempada seguinte, na que gañou a Copa do Rei. Na campaña 2021/22 proclamouse campión de liga, despois de derrotar na final ao Reus, e foi elixido mellor porteiro do campionato. Ao remate da competición deixou A Coruña para regresar despois de máis dunha década ao FC Barcelona, pasando a ocupar o oco deixado polo histórico Aitor Egurrola.
Selección española
Conquistou coa selección española dúas Copas Latinas en 2010 e 2012, e en 2013 o Campionato do Mundo celebrado en Angola. Foi ademais subcampión do mundo en 2015 e obtivo o bronce europeo en 2016.
Eleccións xerais de España de 1918
As eleccións xerais de España de 1918 tiveron lugar o 24 de febreiro de 1918, convocadas no medio da crise política e económica provocada pola Asemblea de Parlamentarios e a folga xeral de 1917, baixo sufraxio universal masculino. En total foron elixidos 409 deputados ao Congreso, e o partido máis votado foi o Liberal Conservador, dirixido entón por Eduardo Dato, pero as dúas faccións do Partido Liberal dirixidas por Manuel García Prieto e o conde de Romanones, en conxunto, obtiveron máis votos.
Como novidade, cabe destacar a presentación dunha Alianza de Esquerdas, formada polo Partido Reformista (9 deputados), Federación Republicana (10 escanos), Partido Socialista Obrero Español (6 escanos), Partit Republicà Català (4 escanos), Partido Republicano Radical (2 escanos), PURA (un escano), Partido Republicano Democrático Federal (un escano) e republicanos nacionalistas cataláns independentes (2 escanos), que intentaron presentar unha alternativa ao turnismo baixo a dirección de Melquíades Álvarez. Só obtivo 35 escanos, pero con certo eco en Cataluña.
Foi elixido presidente do Congreso o liberal demócrata Miguel Villanueva e presidente do Senado Alejandro Groizard. O xefe de goberno foi Antonio Maura, quen dirixiu un gabinete de concentración con conservadores, liberais e a Lliga Regionalista. O 9 de novembro foi substituído por un goberno de concentración das forzas liberais dirixido por Manuel García Prieto, pero aos 26 días dimitiu e o 5 de decembro formouse un novo goberno dirixido polo conde de Romanones, quen en xaneiro de 1919 suspendeu as garantías constitucionais. O 15 de abril de 1919 foi cesado e convocáronse novas eleccións.
Illa Stewart
A Illa Stewart de Nova Zelandia é a terceira illa de maior tamaño deste país. Atópase situada a 30 km ao sur da illa Sur separada desta polo Estreito de Foveaux. Ten 400 habitantes aproximadamente, a maioría están establecidos na cidade de Oban.
O nome maorí para esta illa é Rakiura.
Xeografía
300px miniatura|Imaxe de satélite da illa de Stewart/Rakiura miniatura|Parte norte da illa Stewart, vista sobre algunhas das baías
Posúe unha área de 1680 km². É montañosa e ten un clima húmido. A zona norte desta illa está dominada polo val pantanoso do río Freshwater. Este río nace preto da costa noroeste da illa con dirección sueste na gran depresión da enseada Paterson. O maior pico é o monte Anglem, preto da costa norte, con 979 metros.
A metade sur é máis ondulada, subindo a un cordal que se estende ao sur do val do río Rakeahua, que tamén desemboca na enseada Paterson. O punto máis ao sueste cordal é o monte Allen, de 750 m. No sueste a terra é algo máis baixa, e é regada polos vales do Río Toitoi, Río Lords, e Río Heron. South West Cape nesta illa é o punto máis meridional das illas principais de Nova Zelandia.
Carie dental
A carie dental (do caries, que significa "podremia"), é unha doenza dos dentes producida pola actividade de bacterias, que producen cavidades no dente. As cavidades poden ser ter unha gama ampla de cores, dende o amarelo ata o negro. Os síntomas poden incluír dor e dificultade ó mastigar. Entre as complicacións da carie están a inflamación do tecido arredor do dente, a perda de dentes e a formación de abcesos.
Illa Stewart
Xeografía
Tres illas grandes e moitos illotes atópanse ao redor da costa. Entre elas destacan Illa Ruapuke, no estreito Foveaux a | 32 km ao nordés de Oban, Illa Codfish (Illa Bacallau), preto da costa noroeste; e a illa Big South Cape, no extremo sueste. Outras illas son grupo de illas Titi/Muttonbird, na desembocadura da enseada Paterson atópanse illa Bench, illa Native, e Ulva. A illa Pearl, Anchorage, e illa Noble, rosean Port Pegasus no sueste. Mar dentro The Snares son illas oceánicas, un volcán e algúns illotes máis pequenos, que nunca estiveron conectadas á maior illa de Stewart.
O clima da illa de Stewart é suave para temperaturas. Con todo, unha guía de viaxes menciona "frecuentes chuvias que fan obrigatorias as 'botas e roupa impermeable'", e outra guía di que as choivas en Oban, a capital, son de 1600 a 1800 mm. ao ano.
Anomalía xeomagnética
Debido a unha anomalía nos contornos de latitudes magnéticas, este lugar está ben situado para observar Aurora polar.
Cidades
A única cidade é Oban, que se atopa situada na Baía Half Moon. Un asentamento anterior era Point Pegasus, que contaba con correo, varias negocios e estaba situada na costa sur da illa. Actualmente atópase deshabitada e só é accesible por mar ou logo dunha difícil excursión atravesando a illa. esquerda|200px|Illa Stewart
Noel Brotherston
Noel Brotherston, nado en Dublín o 18 de novembro de 1956 e finado en Blackburn o 6 de maio de 1995, foi un xogador de fútbol de Irlanda do Norte.
Traxectoria
Nos seus anos activos xogou co Tottenham Hotspur F.C., Blackburn Rovers, Bury F.C., e Scarborough F.C.. Coa selección de fútbol de Irlanda do Norte tivo 27 participacións. Despois de retirarse dedicouse á pintura.
Didelfinos
miniatura|240px|Sarigüeia de orellas brancas ([[Didelphis albiventris).]] miniatura|240px|Marmosa de Robinson ([[Marmosa robinsoni).]] miniatura|240px|Sarigüeia de catro ollos ([[Philander opossum).]] A dos didelfinos (Didelphinae) é unha subfamilia de marsupiais didelfimorfos da familia dos didélfidos que inclúe 16 xéneros con especies actuales.
Entre elas están as especies máis coñecidas de sarigüeias e o único marsupial que habita a rexión Neártica (o popular colocolo, Dromiciops gliroides).
Taxonomía
A historia taxonómica desta subfamilia é complexa. O clado faise necesario ao unificar as especies de didélfidos. As que se clasificaban antes na familia dos Caluromydae, coas que integraba Didelphidae formando respectivamente as actuais subfamilias dos Caluromyinae e Didelphina.
Característica distintiva
Unha das características que identifican aos machos das especies desta subfamilia á que teñen tres bulbos uretrais a diferenza dos Caluromyinae, que teñen dous.
Clasificación
Segundo Voss e Jansa (2009) a sufamilia comprende as tribos e xéneros seguintes:
(Nota: só se inclúen aquí as submailias e xéneros con especies viventes)
Iñaki Azkuna
Iñaki Azkuna Urreta, nado en Durango (Biscaia) o 14 de febreiro de 1943 e finado o 20 de marzo de 2014, foi un médico político vasco do PNV e alcalde de Bilbao.
Traxectoria
Licenciado en Medicina e Cirurxía e doutor cum laude pola Universidade de Salamanca, foi especialista en cardioloxía e radioloxía. Foi profesor de Medicina Física e Radioloxía na Universidade do País Vasco e asistente estranxeiro no Hospital Broussais, da Universidade de París. Desde 1973, traballou como médico adxunto e xefe de sección do Hospital de Cruces de Barakaldo e a partir de 1976, Xefe de Servizo de Radioloxía. En 1981 foi nomeado Director do Hospital de Cruces.
Ao ano seguinte é nomeado Director de Hospitais do Goberno Vasco. De 1983 a 1987 desempeña o cargo de Director Xeral do Servizo Vasco de Saúde (Osakidetza).
En xullo de 1989 é nomeado Secretario xeral da presidencia (lehendakaritza) do Goberno Vasco, desempeñando ditos labores durante dous anos, asumindo en 1991 o cargo de Conselleiro no Departamento de Sanidade do Goberno Vasco, responsabilidade que ocupa até 1999.
Nas eleccións municipais do 13 de xuño de 1999 foi elixido alcalde de Bilbao como cabeza de lista da coalición entre o PNV e Eusko Alkartasuna, grazas aos votos dos concelleiros de Euskal Herritarrok; e posteriormente formaría un pacto de goberno con Iniciativa Ciudadana Vasca, partido liderado polo antigo alcalde de Bilbao José María Gorordo, que fora expulsado do PNV. É reelixido para o cargo tras as eleccións municipais de 2003, de novo en coalición con EA, e 2007, xa en solitario, sen obter maioría absoluta en ningunha delas: en 2003 recibe o apoio de Ezker Batua, que se incorporou ao equipo de goberno, e en 2007 da coalición Ezker Batua-Aralar. Finalmente, nas eleccións municipais de 2011 consegue alcanzar a primeira maioría absoluta (15 concelleiros sobre 29) da historia do PNV en Bilbao, permitíndolle logo gobernar esta lexislatura en solitario e quedando os seus antigos socios de goberno, Ezker Batua, fóra do consistorio.
En setembro de 2011, o concello concedeu a preceptiva licenza de derrubamento do edificio okupado e utilizado como gaztetxe (centro social okupado) de Kukutza III, do barrio de Rekalde. A policía local de Bilbao colaborou coa Ertzaintza no acordoamento dos arredores para o desaloxo do edificio. Os sucesos dexeneraron en enfrontamentos entre policía e manifestantes,   e supuxeron máis de 810 contedores envorcados, 80 dos cales resultaron calcinados e outros 50 sufriron danos de diversa consideración. Ademais, queimáronse 10 vehículos particulares e foron atacados os batzokis de Rekalde e a zona antiga, así como varios establecementos bancarios e comerciais. Os destrozos polos disturbios contra o peche de Kukutza ascenderon a 140.000 euros. Azkuna defendeu a acción policial nestes sucesos, ao igual que o conselleiro de interior Rodolfo Ares, que foi cualificada de desproporcionada polo Ararteko (defensor do pobo) ante o elevado número de partes médicos de lesións, os documentos gráficos e a falta de xustificación da Ertzaintza.
Datos persoais
Casado, tivo un fillo.
En 2003 foille diagnosticado cancro de próstata. A pesar da súa enfermidade continuou a carreira política durante máis dunha década.
Kosmos 259
Kosmos 259 (Космос 259 en ruso), tamén denominado DS-U2-I Nº 3, foi un satélite artificial soviético lanzado o 14 de decembro de 1968 mediante un foguete Kosmos 2I desde a base de Kapustin Yar.
Características
Kosmos 259 foi o terceiro e último membro do modelo de satélites DS-U2-I. Estaba adicado a facer observacións da ionosfera terrestre e investigar como se propagan as ondas de radio VLF pola mesma, labor comezada cos seus predecesores Kosmos 119 e Kosmos 142. Kosmos 259 foi inxectado nunha órbita inicial de 1353 km de apoxeo e 219 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 48,5 graos e un período de 100,2 minutos. Reentrou na atmosfera o 5 de maio de 1969.
Pongalei
Pongalei, é un illote situado no atol de Nui, pertencente a Tuvalu, na Polinesia no Océano Pacífico. A súa altura media sobre o nivel do mar son 13 metros.
Xoán VIII, antipapa
Xoán VIII ou simplemente Xoán, foi antipapa da Igrexa católica durante o ano 844.
Traxectoria
Tras a morte do papa Gregorio IV o arcediago Xoám é proclamado papa dunha forma ilexítima, pero contando co apoio do pobo romano, mentres que a nobreza elixiu no seu lugar ao papa Serxio II, un romano de nacemento nobre. A oposición foi suprimida, e o papa Serxio II interveu para salvar con vida ao antipapa. Xoán é considerado un antipapa pola Igrexa.
Estefanía de Mónaco
Stéphanie Marie Élisabeth Grimaldi, nada en Mónaco o 1 de febreiro de 1965, é a filla máis nova dos príncipes Rainiero III e Grace de Mónaco. Traballou temporalmente como cantante, deseñadora de traxes de baño, modelo e artista.
Primeiros anos
Estefanía naceu en 1965 no Palacio do Príncipe de Mónaco, terceira e último filla do príncipe Rainiero III de Mónaco e de Grace Kelly. A súa madriña de bautismo foi a súa curmá Elizabeth Ann de Massy, filla da princesa Antonieta, mentres que o seu tío materno, John Brendan Kelly, Jr. foi o seu padriño. Estefanía recibiu o seu nome en honor á súa antepasada Estefanía de Beauharnais.
Estudou no Dames de Saint-Maur de Mónaco e despois na Dupanloud de París. Rematou o bacharelato en 1982. Durante os seus anos de escola estudou danza clásica e piano, tamén competiu en ximnasia e equitación. Fala fluidamente monegasco, francés, inglés e italiano.
O 13 de setembro de 1982, cando regresaban a Mónaco da súa casa de campo de Rocagel (Francia), ela e a súa nai sufriron un accidente de tráfico. Grace faleceu o día seguinte, mentres que Estefanía sufriu unha ruptura dunha vértebra do pescozo. Aínda que a versión oficial foi que Grace tivo un derramo cerebral mentres conducía, houbo rumores de que era Estefanía, que non asistiu ao funeral da súa nai por estar convalecente, quen conducía o vehículo. Estefanía negouse a falar da morte da súa nai ata 1989, cando deu unha entrevista en que dixo: "Hai moita presión sobre min, porque todo o mundo di que eu conducía o coche, que é a miña culpa, que matei a miña nai... Non é doado cando tes que vivir iso con dezasete anos". A princesa non volveu falar do asunto ata 2002, cando concedeu unha entrevista á revista francesa Paris Match en que dixo: "Non só tiven que pasar polo horrible trauma de perder a miña nai a unha idade temperá, senón estar ao seu lado no momento do accidente. Ninguén pode imaxinar o moito que sufrín e que sigo sufrindo".
Moda
O seu carácter díscolo e difícil, a súa axitada vida sentimental e a súa rechamante imaxe afastárona do prototipo de princesa europea e provocaron o alcume de «a princesa rebelde». Díxose repetidamente que Estefanía non asumía o seu papel dentro da familia principesca, sometido ao protocolo e obrigas sociais, e preferiu dedicarse ao mundo do espectáculo e do deseño.
Carreira musical
esquerda|miniatura|Estefanía de Mónaco en 1986 En febreiro de 1986, Estefanía autoproduciu e publicou o seu primeiro sinxelo coa discográfica francesa Carrere, baixo a produción de Yves Roze. A canción "Ouragan" e a súa versión en Inglés "Irresistible" foron éxitos internacionais, vendendo máis de 2 millóns de copias. "Ouragan" é un dos sinxelos máis vendidos en Francia en toda a historia. O álbum completo Besoin, lanzado como Stéphanie nalgúns países, vendeu máis de 1,5 millón de exemplares, con 100 000 só en Francia.
Fixo unha breve volta á canción en 2006, cando gravou "L'Or de nos vies", un sinxelo benéfico, xunto coa súa fundación para combater a sida.
Vida persoal
miniatura|esquerda|100px|Monograma real Stéphanie saíu con Paul Belmondo, Anthony Delon, Rob Lowe, Mario Oliver Jutard e Jean-Yves Le Fur antes de comezar unha relación co seu escolta Daniel Ducruet en 1992.
A parella tivo dous fillos, Louis e Pauline Ducruet, nados en 1992 e 1994 respectivamente no Hospital Princesa Grace en Mónaco. Os nenos foron incluídos na liña de sucesión ao trono monegasco cando Estefanía casou con Ducruet o 1 de xullo de 1995 no concello de Mónaco. A parella divorciouse o 4 de outubro de 1996.
Estefanía deu a luz a súa terceira filla, Camille Gottlieb, o 15 de xullo de 1998 no Hospital Princesa Grace. Aínda que no certificado de nacemento nos se incluíu o nome do pai, sospeitouse dende o principio que era o seu xefe de seguridade Jean Raymond Gottlieb e de feito, a propia Camille recoñeceu a Gottlieb como o seu pai. Como os seus pais nunca casaron, Camille non está incluída na liña de sucesión ao trono. miniatura|Estefanía e o seu irmán Alberte en agosto de 2013 En 2001, Estefanía comezou unha relación cun adestrador de elefantes casado, Franco Knie, e mudouse cos seus tres fillos á súa caravana de circo. Porén, a relación rematou en 2002, e a familia volveu a Mónaco. O 12 de setembro de 2003, Stéphanie casou co acróbata portugués Adans Lopez Peres, membro do elenco do circo Knie. O matrimonio acabou en divorcio o 24 de novembro de 2004.
Estefanía é a madriña de Andrea Casiraghi, fillo máis vello da súa irmá Carolina.
Drados, Chandrexa de Queixa
Santo Isidoro de Drados é unha parroquia do concello de Chandrexa de Queixa na comarca da Terra de Trives, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 30 habitantes, deles 18 eran homes e 12 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Batalláns
O topónimo galego Batalláns pode referirse a:
Picanzo isabel
O picanzo isabel (Lanius isabellinus) é unha ave pertencente á familia do lánidos.
Características
Parente próximo do Lanius phoenicuroides. O seu ventre é amarelo pálido. O dorso é agrisado e cola vermella. Coma todos os picanzos presenta un anteface negro. Os xuvenís e femias son menos marcados e confúndense cos xuvenís do Lanius phoenicuroides. A súa lonxitude non excede dos 18 cm.
Distribución
Cría no oeste de Mongolia e oeste da China. Viaxante raro en Europa, e unicamente no outono.
Illa Siple
A illa Siple é unha illa cuberta de neve de 110 quilómetros de longo ao leste do Golfo de Wrigley ao longo da barreira de xeo de Getz, na Costa de Bakutis, na Terra de Marie Byrd, na Antártida.
A súa área é de 6.390 km² e domínaa o volcán en escudo inactivo chamado monte Siple, dunha altitude de 3.110 m, converténdoa na 17ª illa do mundo pola súa altura máxima.
A illa e a montaña foron chamadas así en polo Consello Asesor dos Estados Unidos sobre Nomes Antárticos (EUA-ACAN) en 1967 en honra do explorador Antártico Paul A. Siple (1908 - 1968), Membro da expedicións do Almirante Richard Evelyn Byrd.
Partícula
Unha partícula describe algo moi pequeno. Tecnicamente pode referirse a:
Fernando Hierro
Fernando Ruiz Hierro, nado en Vélez-Málaga o 23 de marzo de 1968, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba principalmente como defensa central e centrocampista defensivo, aínda que tamén desempeñou a posición de mediapunta.
Foi considerado no seu momento como un dos mellores defensores europeos. Na actualidade desempeña o cargo de Director Deportivo da Selección Española de fútbol.
Traxectoria
Formouse na canteira do Vélez CF e foi rexeitado polo CD Málaga. Debutou en primeira división co Valladolid o 4 de outubro de 1987, nun Real Valladolid-RCD Espanyol, e en 1989, apenas un mes logo de xogar a final da Copa do Rei contra o Real Madrid, foi fichado por este último.
No conxunto madridista foi utilizado inicialmente por adestradores como Radomir Antić no posto de mediocentro, aínda que debido á ausencia de centrais de confianza en persoal tamén desempeñou ese papel con frecuencia. O técnico Jorge Valdano situouno definitivamente como central na tempada 1994/1995. Primeiro xunto a Manolo Sanchís e posteriormente con Rafael Alkorta formou parte de dous das mellores parellas de centrais da historia branca. Tras a retirada de Sanchís en 2001, Hierro converteuse no capitán do equipo. Ao longo dos seus 14 tempadas no Madrid gañou un importante número de títulos, entre eles 5 Ligas e 3 Copas de Europa.
Tras abandonar o Real Madrid en 2003, xogou no Al-Rayyan qatarí, e na tempada 2004/05 volveu ao fútbol europeo co Bolton Wanderers inglés do seu antigo compañeiro Iván Campo. O 9 de maio de 2005 anunciou a súa retirada do fútbol profesional ao termo da liga.
Desde o verán de 2007 exerce de Director Deportivo da Real Federación Española de Fútbol.
Selección nacional
Retirouse da súa selección despois do Mundial de Corea e o Xapón 2002 no cal foi elixido no once ideal do torneo. Disputou os mundiais de 1990 (aínda que non chegou a xogar), 1994, 1998 e 2002, e as Eurocopas de 1996 e 2000.
Tras a súa retirada como futbolista, en setembro de 2007 é nomeado director deportivo da Selección Española, cargo que depende da RFEF.
Historia de Sydney
Colonia penitenciaria
miniatura|250px|Mapa de Sydney Cove coa colonia, 1789 A historia urbana de Sydney comeza estritamente en 1788, co asentamento como colonia penitenciaria, fundado por Arthur Phillip para a coroa británica, nunha enseada (Sydney Cove) na beira sur do chamado Port Jackson (en realidade profunda e recortada baía ) na costa suroriental de Australia. Basicamente, na beira oeste da enseada levantábanse os barracóns dos prisioneiros e na oriental os edificios do gobernador e oficiais coas súas propiedades de lecer.
Aínda que o terceiro gobernador, P.Gidley, xa fixera unha primeira contribución, foi durante o mandato (1810-21) do quinto gobernador de Nova Gales do Sur, Lachlan Macquarie, cando Sydney, de feito capital do territorio, se transformou de colonia penal en auténtica cidade co deseño dunha trama urbana e infraestruturas básicas (pontes, peiraos, fortes). A erección de numerosos edificios públicos que aínda hoxe ennobrecen a parte vella da cidade (The Rocks ) deixa constancia do seu labor.
Primeira cidade de Australia
Ademais, a colonización do interior do país a partir de 1813, contribuíu ao incremento de poboación non penal da vila pola inmigración europea (de 2.500h en 1800 a 12.000 en 1820 e 39.000 en 1851). Sobre terreos que xa o gobernador Macquaire reservara para o deporte, deseñouse o parque público (Hyde Park, 1856) da, xa oficialmente, primeira cidade de Australia (1842). A área verde estendeuse progresivamente ata acadar o antigo dominio pertencente á mansión do gobernador (hoxe Royal Botanic Gardens e Domain, que ocupan o leste da Sydney Cove). O desenvolvemento urbano continuou e apareceron os primeiros suburbios (Pyrmont ). Tamén os primeiros recheos para novos peiraos (porto en Darling Bay ao oeste) e o Circular Quay na Sydney Cove (que cubriu o primitivo arroio, 1837).
Século XX
O crecemento metropolitano continuou no século XX ata acadar o millón de habitantes en 1925. Fíxose imprescindible unir as dúas beiras de Port Jackson e, inda que en plena gran depresión, no 1932 inaugurábase a maxestosa Ponte da Baía (Sydney Harbour Bridge ).
En 1957-67 completouse a espléndida paisaxe urbana da cidade coa erección, na punta oposta da Sydney Cove (a leste, no cabo do Royal Botanic Gardens), da Ópera de Sydney do arquitecto nórdico J. Utzon, emblema da metrópole moderna e por extensión do país.
Mundo (homónimos)
O termo mundo pode referirse:
Lista de puntos máis altos por país
miniatura|300px|Mapa temático de países polo punto máis alto no seu territorio