cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Evolución das células
As primeiras células
Este particionamento ou individualización puido ter empezado coa formación de esferoides parecidos a células constituídos por proteinoides, que se observa que se forman quentando unha disolución de aminoácidos con ácido fosfórico como catalizador. Estas esferas de proteinoides teñen moitas das características básicas das membranas celulares. As protocélulas baseadas en proteinoides que encerraban moléculas de ARN puideron ser a primeira vida celular da Terra.
Outra posibilidade que se ten sinalado é que as costas de antigas zonas litorais puideron ter servido de laboratorio xigante, xa que facilitarían os incontables experimentos necesarios para que se orixinasen as primeiras células. As ondas mariñas que rompían nas costas crearían unha delicada escuma composta de burbullas. Os ventos puideron telas levado á costa. É posible que as moléculas orgánicas se concentrasen nas liñas costeiras do mesmo modo. As augas costeiras pouco profundas tamén tenden a ser máis quentes, concentrando máis as moléculas por causa da evaporación. Aínda que as burbullas que están feitas só de auga e aire tenden a estoupar rapidamente, as burbullas aceitosas son moito máis estables, o que lles daría máis tempo para que dentro das burbullas a natureza realizase estes cruciais experimentos. Os fosfolípidos son un bo exemplo dun composto aceitoso que puido ser común nos mares prebióticos.
Os fosfolípidos están compostos por unha cabeza hidrófila nun extremo e unha cola hidrófoba no outro, polo que se di que teñen carácter anfipático. Posúen unha característica importante para a construción de membranas celulares; xúntanse para formar membranas de bicapa. Unha burbulla de monocapa lipídica só pode conter aceite, e non é propicia para albergar moléculas orgánicas hidrosolubles, pero unha burbulla de bicapa lipídica pode conter no seu interior auga, e é o probable precursor das membranas celulares modernas. Se unha proteína incrementaba a integridade da súa burbulla parental, entón esa burbulla tiña unha vantaxe, e sería favorecida nun futuro proceso de selección natural. Puido ter ocorrido un primitivo tipo de reprodución cando as burbullas explotaban, liberando o resultado dos experimentos aleatorios que se tivesen realizado no seu interior no medio que as rodeaba. Unha vez que había suficientes compostos axeitados que foran desta maneira liberados no medio, podería chegarse ao desenvolvemento das primeiras células.
Metabolismo da comunidade
O antepasado común das liñaxes celulares que existen actualmente (eucariotas, bacterias, e arqueas) puido ser inicialmente, en lugar dun só organismo, unha comunidade de organismos que facilmente intercambiaban compoñentes e xenes. Esta comunidade puido ter constado de:
A célula eucariótica parece que evolucionou a partir da comunidade simbiótica de células procarióticas. Orgánulos que levan o seu propio ADN como as mitocondrias e cloroplastos son, respectivamente, restos de bacterias antigas simbióticas que respiraban oxíxeno, e de cianobacterias fotosintéticas, mentres que polo menos parte do resto da célula puido ter derivado dunha célula arqueana ancestral. Este concepto denomínase teoría endosimbiótica, que é unha da máis importantes que explican a eucarioxénese. Aínda se debate sobre se os orgánulos como o hidroxenosoma foron anteriores á orixe das mitocondrias ou ao contrario: ver a hipótese do hidróxeno sobre a orixe das células eucarióticas.
A forma exacta en que estas liñaxes de microbios evolucionaron a partir desta comunidade postulada non está resolta actualmente, pero está sendo moi investigada polos biólogos utilizando o gran fluxo de novos datos que están a ser proporcionados polas análises xenómicas. Para máis detalles sobre a orixe dos eucariotas véxase o artigo principal:
Código xenético e mundo de ARN
As probas modernas indican que a evolución celular temperá ocorreu nun medio biolóxico radicalmente distinto do da bioloxía moderna. Crese que naquel mundo antigo, o actual papel xenético central do ADN era realizado polo ARN, e a catálise estaba en gran medida mediada polo ARN (é dicir por ribozimas). Este concepto coñécese como hipótese do mundo de ARN.
Segundo esta hipótese, o antigo mundo de ARN sufriu unha transición ao mundo moderno celular por medio da evolución da síntese de proteínas, seguida da substitución de moitos catalizadores ribozimas celulares por encimas proteicos. As proteínas son moito máis flexibles na catálise que o ARN debido á existencia de diversas cadeas laterais de aminoácidos con propiedades químicas características. No conxunto de ARNs das células hoxe existentes parece que se conservaron algúns "fósiles moleculares" deste antigo mundo de ARN, entre os que estarían os propios ribosomas (nos cales o ARN cataliza a formación do enlace peptídico), os modernos catalizadores ribozimas RNase P, e os ARNts.
O código xenético universal conserva algunhas probas do mundo de ARN. Por exemplo, os estudos recentes dos ARN transferentes, e dos encimas que os cargan co seu aminoácido (que é o primeiro paso na síntese proteica) e o modo en que eses compoñentes recoñecen e aproveitan o código xenético, utilizáronse para suxerir que o código xenético universal emerxeu antes da evolución do método moderno de activación de aminoácidos para a síntese proteica.
Padróns canónicos
Aínda que as orixes evolutivas das principais liñaxes das células modernas son disputadas, as distincións principais entre as tres grandes liñaxes da vida celular (chamados dominios) son xeralmente admitidas.
En cada un destes tres dominios, a replicación do ADN, a transcrición, e a tradución teñen características distintivas. Hai tres tipos de ARNs ribosómicos, e xeralmente tres versións de cada proteína ribosómica, unha por cada dominio da vida. Estas tres versións do aparato de síntese proteica denomínanse padróns canónicos, e a existencia destes padróns canónicos proporciona a base para a definición dos tres dominios (Bacteria, Archaea, e Eukarya (ou Eukaryota)) das células actualmente existentes.
Uso da xenómica para inferir as liñas evolutivas
Os esforzos científicos están actualmente centrándose en reconstruír a evolución inicial mediante a análise de xenomas completos en vez de só a de xenes do ARNr da subunidade ribosómica menor ou duns poucos xenes como se fixera inicialmente.
As árbores evolutivas baseadas só no ARNr da subunidade menor ribosómica non captan axeitadamente todos os eventos da evolución dos primeiros eucariotas, e os proxenitores das primeiras células nucleadas non se coñecen con seguridade. Por exemplo, a análise do xenoma completo de lévedos (eucariotas) mostra que moitos dos seus xenes teñen unha relación máis próxima con xenes bacterianos que cos de arqueas, e agora está claro que as arqueas non son os proxenitores únicos dos eucariotas, en contradición con descubrimentos anteriores baseados nos ARNr e en mostras limitadas doutros xenes.
Unha das hipóteses é que a primeira célula nucleada se orixinou a partir de dous procariotas antigos diferentes que estableceran ente eles unha realción simbiótica para realizar cada un partes especializadas do metabolismo. Un dos socios desta simbiose proponse que era unha bacteria e o outro unha arquea. Postúlase que esta relación simbiótica progresaría pola fusión celular dos dous socios para xerar unha célula quimérica ou híbrida cunha estrutura interna membranosa que foi o antecedente do núcleo. A seguinte etapa neste esquema foi a transferencia do xenoma dos dous socios ao núcleo e a súa fusión. Sinaláronse diversas variantes desta hipótese para a orixe dos eucariotas (ver eucarioxénese). Outros biólogos discuten esta concepción e enfatizan a importancia do metabolismo da comunidade, a idea de que as comunidades vivas iniciais comprenderían moitas entidades diferentes de células, que compartirían os seus materiais xenéticos máis amplamente que os microbios actuais.
Citas
"'A primeira célula orixinouse no mundo previamente prebiótico pola xuntanza de varias entidades que deron a rara oportunidade a unha soa vesícula de levar a cabo tres procesos vitais esenciais e moi diferentes. Estes son: (a) copiar macromoléculas informacionais, (b) levar a cabo funcións catalíticas específicas, e (c) acoplar enerxía do ambiente en formas químicas utilizables. Isto favorecería a subseguinte evolución celular e metabolismo. Cada un destes tres procesos esenciais probablemente se orixinou e se perdeu moitas veces antes da Primeira Célula, pero só cando estes tres ocorreron á vez a vida arrancou e empezou a evolución darwiniana.' (Koch e Silver, 2005)"
"'A evolución das células modernas pode dicirse que é o problema máis desafiante e importante ao que se enfrontou o campo da Bioloxía. Nos días de Darwin o problema nin sequera podía imaxinarse. Durante a maior parte do século XX foi inabordable. En calquera caso, o problema permanecía enterrado na epígrafe que valía para todo da 'orixe da vida'---onde, como é un problema biolóxico e non (bio)químico, era efectivamente ignorado. O interese científico na evolución celular empezou unha vez que se determinou a árbore filoxenética universal, o armazón no cal tiña que ser formulado o problema. Pero ata que chegou a xenómica microbiana á escena os biólogos non puideron realmente facer moito sobre este problema da evolución celular.' (Carl Woese, 2002)"
Notas
Este artigo incorpora material do arigo de Citizendium "Evolution of cells", que ten licenza Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported pero non GFDL.
Emblema de Vietnam
O emblema de Vietnam é un dos símbolos nacionais do país. É circular, cun fondo vermello e unha estrela vermella no medio que representa o Partido Comunista de Vietnam, a historia revolucionaria e o futuro de Vietnam. A engrenaxe e os cultivos representan a cooperación da agricultura coa industria.
Galería de imaxes de Lobios
Galería de imaxes do concello de Lobios na provincia de Ourense. miniatura|500px|Imaxe panorámica de [[Lobios]]
A Faeira
O topónimo galego A Faeira pode referirse a:
Catarroja
Catarroja é un concello do País Valenciano que se atopa na bisbarra da Horta Sud. Limita con Albal, Alcàsser, Massanassa, Paiporta, Picanya, Torrent e a cidade de Valencia.
Xeografía
Situado na comarca da Horta Sud, atópase a 8 km da capital Valencia e moi preto do lago valenciano por excelencia, a Albufeira. O seu porto da Albufeira é famoso, grazas ao cal converteuse na berce de l'all i pebre (allo e pemento prato típico valenciano no cal a base principal é a anguía).
Esténdese por unha extensa chaira aluvial afundida dende o Mioceno, que se eleva dende o Mar Mediterráneo até os cerros do oeste.
A horta e o elemento máis definitorios da paisaxe, onde a Albufeira coas súas barcas, a pesca, o porto e o cultivo do arroz son a razón da súa existencia. Os campos de arroz coas pequenas construcións que albergan os motores de auga e os hortos de laranxas conforman a paisaxe agraria na actualidade. O clima é mediterráneo.
Economía
É unha vila de tradición pesqueira, aínda que pouco a pouco esta vaise perdendo, mais tamén ten unha ampla zona de horta, e sobre todo o cultivo arroz, o cal cultívase na ribeira da Albufeira, no Camí del Port.
En canto á industria destaca de xeito importante o sector do moble. Tamén pódese destacar a existencia dun forte tecido empresarial situado no seu polígono.
Accesos
Accédese a esta localidade dende Valencia, por estrada, tomando a CV-4001. Tamén ten estación de ferrocarril da liña de Cercanies València C-1 e C-2 (RENFE).
Rojas
Rojas é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 74 habitantes (INE 2012).
Glottolog
Glottolog é un proxecto da base de datos bibliográfica das linguas do mundo, en particular, das menos coñecidas. Creado polo Instituto Max Planck de Leipzig, Alemaña, é un intento de acadar unha fonte bibliográfica completa para as linguas do mundo (95% da diversidade lingüística do mundo) e para achegar unha forte base empírica para as definicións de linguas e as clasificacións da linguaxe. Está composto dun catálogo de linguas e familias de linguas do mundo chamado "Languoid" e a súa bibliografía " Langdoc ". Asígnase un identificador único e estable, o Glottocode, a todas as familias, linguas e dialectos, chamado "langoids ", que se identifican. Estes son organizadas a través dunha clasificación xenealóxica (a árbore Glottolog), que está baseada nas máis recentes investigacións dispoñibles. Ofrece acceso a máis de 180 000 referencias de traballos descritivos, tales como gramáticas, dicionarios, listaxes de palabras e textos.,
Marta Rivera de la Cruz
Marta Rivera de la Cruz, nada en Lugo o 4 de xuño de 1970, é unha escritora galega en lingua castelá, ademais de política de Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía, colaboradora en diversos medios de comunicación e un dos apoios máis destacados da asociación Galicia Bilingüe. Nas Eleccións xerais de 2015 e nas Eleccións xerais de 2016 foi escollida deputada por Madrid. Nas Eleccións xerais de abril de 2019 foi elixida deputada pola Provincia da Coruña, aos poucos meses renunciou ao escano no Congreso dos Deputados para ocupar o cargo de Conselleira de Cultura e Turismo da Comunidade de Madrid. Tralos malos resultados de Ciudadanos nas Eleccións á Asemblea de Madrid de 2021 abandonou a formación política.
Goente
O topónimo galego Goente pode referirse a:
Marta Rivera de la Cruz
Formación e comezos literarios
Filla do xornalista Francisco Rivera Cela. É licenciada en Ciencias da Información e especialista en Comunicación Política pola Universidade Complutense de Madrid. Comezou a súa carreira literaria no ano 1996 coa novela El refugio, que resultou gañadora do II Premio de Novela Corta Joven y Brillante 1996.
Dous anos máis tarde, en 1998, obtivo o Premio Ateneo de Sevilla de Novela Joven coa obra Que veinte años no es nada, na que relataba a paixón irrevogable que Luisa sente por un famoso escritor, Cósimo Herrera, vinte anos maior ca ela. Da obra fixéronse cinco edicións.
Escudo de Asturias
dereita|150px O Escudo do Principado de Asturias adoptouse oficialmente o 27 de abril de 1984. É rectangular, cuadrilongo e cos extremos ó lado inferior arrodeados e unha punta ou ángulo saínte no centro do devandito lado, coa proporción de seis de alto por cinco de ancho.
Marta Rivera de la Cruz
Formación e comezos literarios
No ano 2000 publicou dúas novelas: Linus Daff, inventor de historias e Viajar a Chipre.
Escudo de Asturias
Historia e lexislación
Trae sobre campo azul a Cruz da Vitoria, en ouro, incrustado con pedras preciosas da súa natural cor, e as letras alpha maiúscula e omega minúscula, tamén de ouro, que penden dos seus brazos destro e sinistro, respectivamente; e en senllas liñas, con letras de ouro, a lenda "HOC SIGNO TVETVR PIVS - HOC SIGNO VINCITVR INIMICVS" (con este emblema deféndese ó piadoso - con este emblema véncese ao inimigo) a primeira na banda dereita e a segunda ao banda esquerda.
Marta Rivera de la Cruz
Formación e comezos literarios
Cultiva tamén o xénero do ensaio e en 2001 apareceu Fiestas que hicieron historia. Hotel Almirante foi a súa seguinte novela. Publicada en 2002, xira arredor do descubrimento do cadáver dunha moza nun hotel de luxo. Un ano máis tarde, en 2003, a autora publicou Tristezas de amor, unha incursión no xénero do ensaio, e en 2004 Grandes de España.
Así mesmo, a autora escribiu numerosos relatos, coma "El beso del andén".
Escudo de Asturias
Historia e lexislación
Segundo a lei que o regula, o escudo non poderá ser utilizado como símbolo de identificación por ningunha outra institución pública ou privada que non sexa o Principado de Asturias. Non se admite ningún uso que vaia en detrimento da súa alta significación.
Marta Rivera de la Cruz
Finalista do Planeta
En 2006 publica En tiempo de prodigios, que resultou finalista do Premio Planeta de Novela dese mesmo ano. A novela narra a historia de Cecilia, unha muller á que a vida non lle sorrí pero que descobre unha historia que lle vai contando pouco a pouco o avó da súa mellor amiga, Silvio.
Historia da literatura galega (Xerais)
A Historia da literatura galega é unha obra en catro tomos escrita por Xosé Ramón Pena e publicada por Edicións Xerais de Galicia en 2013, 2014, 2016 e 2019, respectivamente. O tomo IV chega ata 1975 e está prevista a continuación. A edición correu a cargo de Anaír Rodríguez. Os libros, que non levan ilustración interior ningunha, carecen, tamén, de índice onomástico, a diferenza dalgún dos outros títulos da mesma temática, que si o teñen. A obra recibiu un Premio Fervenzas Literarias (2014), un Premio da Crítica Galicia (2015) e un Premio Antón Losada Diéguez (2017).
Marta Rivera de la Cruz
Finalista do Planeta
A súa novela La importancia de las cosas publicouse en 2009. Nela, o protagonista é un profesor universitario, Mario Menkell, autor dunha única e exitosa novela, que recibe a nova de que o inquilino do seu piso de alugueiro se suicidou. Tras a sorpresa inicial, a partir das pertenzas do individuo, intentará recompoñer a súa historia.
Escudo de Asturias
Historia e lexislación
Mantense os escudos existentes naqueles edificios declarados monumentos histórico-artísticos. Tamén os que figuren naqueloutros que formen parte substancial do ornato e decoración.
O Escudo do Principado goza de idéntica protección que os demais símbolos do Estado Español do que a Comunidade Autónoma forma parte.
Historia da literatura galega (Xerais)
Historia da literatura galega I. Das orixes a 1853.
miniatura|300px|Algúns exemplares da Historia da literatura galega nun expositor no [[Culturgal de 2014.]] 2013, 433 páxs.
Marta Rivera de la Cruz
Outros labores
Ademais de escritora, Marta Rivera de la Cruz desenvolveu a súa actividade como editora: foi responsable da antoloxía Cuentos de Navidad e da última edición da obra de Alejo Carpentier, La ciudad de las columnas. É colaboradora habitual de diversos medios, coma El País Semanal, El Progreso ou o programa de radio Al sur de la semana da cadena COPE. miniatura|Papeleta das [[Xerais de abril de 2019.]]
Historia da literatura galega (Xerais)
Historia da literatura galega I. Das orixes a 1853.
Contidos:
Historia da literatura galega II. De 1853 a 1916. O Rexurdimento.
2014, 440 páxs.
Marta Rivera de la Cruz
Posición verbo da política lingüística
En 2008, Rivera de la Cruz apoiou publicamente as teses defendidas pola organización Galicia Bilingüe, que, entre outras pretensións, avoga pola derrogación da Lei de normalización lingüística, garante da igualdade de dereitos entre as linguas galega e castelá no territorio administrativo galego. A escritora luguesa foi unha das caras visíbeis que durante a campaña das eleccións ao parlamento de Galiza en 2009 e posteriormente se manifestou en prol do uso prioritario do castelán no ensino, na administración e nos medios de comunicación, en detrimento do galego.
Historia da literatura galega (Xerais)
Historia da literatura galega II. De 1853 a 1916. O Rexurdimento.
Contidos:
Faustino Domínguez Coumes-Gay
Faustino Domínguez Coumes-Gay, nado na Coruña o 31 de agosto de 1845 e finado na mesma cidade o 17 de xullo de 1900 foi un arquitecto galego.
Historia da literatura galega (Xerais)
Historia da literatura galega III. De 1916 a 1936.
2016, 520 páxs.
Faustino Domínguez Coumes-Gay
Traxectoria
Fillo do arquitecto Faustino Domínguez Domínguez e de María Luisa Coumes-Gay, en 1861 ingresou na escola de Arquitectura de Madrid, obtendo o título de arquitecto en 1867. Entre 1868 e 1870 foi arquitecto municipal de Ferrol, antes de volver a Madrid. Casou na Coruña con Sabina de la Cámara Bayou.
En 1879 volveu definitivamente a Galicia, ocupando o posto de arquitecto municipal de Compostela (1879-1887) e provincial da Coruña. En 1890 substituíu o seu pai como presidente da Real Academia Galega de Belas Artes.
Historia da literatura galega (Xerais)
Historia da literatura galega III. De 1916 a 1936.
Contidos:
Faustino Domínguez Coumes-Gay
Obras
A súa obra responde aos estilos historicista e ecléctico. Destacan o instituto e as Escolas da Guarda (1891), a reconstrución do Teatro Rosalía de Castro, as casas de esquina que creou na Coruña, Compostela e Ferrol, e o mercado municipal de Padrón.
Historia da literatura galega (Xerais)
Historia da literatura galega IV. De 1936 a 1975. A «longa noite».
2019, 544 páxs.
Faustino Domínguez Coumes-Gay
Obras
Deseñou tamén a fachada que durante cen anos se empregou nos fogos do Apóstolo e a igrexa de Santo André da Coruña (1890), considerado o mellor templo neorrománico de Galicia.
Historia da literatura galega (Xerais)
Historia da literatura galega IV. De 1936 a 1975. A «longa noite».
Contidos:
Marauder (álbum)
Marauder é o sexto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Interpol, publicado o 24 de agosto de 2018 a través do selo Matador Records. Foi producido por Dave Fridmann e gravouse no seu estudio, Tarbox Road, en Cassadaga, Nova York dende decembro de 2017 ata abril de 2018.
Do disco editáronse tres sinxelos: "The Rover" o día 7 de xuño, "Number 10" o 30 de xullo, e "If You Really Love Nothing" o 23 de agosto.
Bella Hadid
Isabella Khair Hadid, nada nos Ánxeles (Estados Unidos) o 9 de outubro de 1996, é unha modelo de moda estadounidense, máis coñecida como Bella Hadid. Asinou con IMG Models no 2014. Foi nomeada "Modelo do Ano" por GQ no 2016. En xuño de 2016, Hadid foi clasificada no un das 50 mellores modelos por Modelos.com.
Traxectoria
Hadid naceu e criouse nos Ánxeles, filla de Mohamed Hadid e a modelo Yolanda Hadid. A súa nai é holandesa-americana, e o seu pai é de orixe palestina. Hadid ten dous irmáns, unha irmá máis vella chamada Gigi, quen é tamén unha modelo, e un irmán máis novo, Anwar. Ten dous medio-irmás máis, Marielle e Alana.
En outono de 2014, Hadid mudouse á cidade de Nova York e empezou a estudar fotografía na Escola de Deseño Parsons, asinando con IMG pouco antes. Dende entón deixou a un lado a escola por mor do seu éxito na carreira de modelo. Expresou o seu interese de volver a escolar e retomar a fotografía de moda como carreira unha vez é feita a de modelo. Hadid tamén expresou interese na escritura e na interpretación.
Vida persoal
Hadid comezou unha relación co cantante canadense The Weeknd a comezos de 2015; a parella foi vista xunta por primeiro vez en abril en Coachella. Hadid protagonizou o seu vídeo musical "In the Night" en decembro de 2015. Fixeron a súa apararición xuntos na alfombra vermella nos Grammys en febreiro de 2016. En novembro de 2016, a parella rompeu.
Día de San Patricio
miniatura|Celebración do Día de San Patricio de 2004 en Cork.
O Día de San Patricio (Lá Fhéile Pádraig) é unha festa que celebra a San Patricio, o máis coñecido dos patróns de Irlanda, xeralmente celébrase o 17 de marzo. É a festa nacional de Irlanda e festivo en Irlanda do Norte. Celébrase popularmente en moitos países sen ser festivo, especialmente por irlandeses de orixe pero tamén por moita xente doutras orixes, tal é o caso do Canadá, Gran Bretaña, Australia, os Estados Unidos, a Arxentina, Nova Zelandia e Galicia. Xeralmente celébrase todo o que é verde, bébese cervexa irlandesa e cómese comida irlandesa.
Historia
A festa de San Patricio estableceuse no calendario litúrxico da Igrexa católica debido á influencia do erudito franciscano Luke Wadding a comezos do século XVII, aínda que xa viña sendo celebrado pola igrexa local irlandesa desde moito antes. En Irlanda cando cae en Semana Santa obsérvase a festividade relixiosa o 15 de marzo, como sucedeu en 1940 e no 2008. Tradicionalmente era tan só unha festividade relixiosa, non foi ata 1903 cando se converteu nunha data festiva civil tras unha lei presentada polo deputado irlandés James O'Mara na Cámara dos Comúns, máis tarde outra lei prohibiulles ós pubs abrir nesa data e que se mantivo en vigor ata os anos 70. A primeira parada oficial do Día de San Patricio foi en 1931 presidida polo ministro de defensa, Desmond FitzGerald. Desde 1996 celébrase o Festival do Día de San Patricio, unha celebración que desde 2006 dura cinco días.
Tiraboleiro
miniatura|Tiraboleiros manexando o botafumeiro Os tiraboleiros (os que manexan o turibulum, en latín incensario) son as persoas encargadas de desprazar o botafumeiro pola Catedral de Santiago de Compostela.
O equipo está integrado por 8 persoas, todas homes, que non se dedican profesionalmente a este labor. Visten cunhas sotanas vermellas. O traballo dos tiraboleiros consiste en transportar o botafumeiro dende o museo da catedral ata o cruceiro do templo, cargalo de carbón e incenso, penduralo da corda e posteriormente poñelo en movemento. Para iso teñen primeiro que empurralo, e logo aproveitar a inercia do botafumeiro para, coa axuda da corda e dun sistema de poleas, irlle dando velocidade e percorrido. Tamén son os tiraboleiros os que deteñen o botafumeiro, chapándoo ao voo.
Historia
A orixe da palabra tiraboleiro atopámola no latín turiferarium, ou sexa, o que move o incenso.
Literatura infantil
Enténdese por literatura infantil aquela escrita pensando no público infantil como destinatario, máis o conxunto de textos literarios que a sociedade considerou aptos para os máis pequenos, pero que en orixe escribíronse pensando en lectores adultos (por exemplo As viaxes de Gulliver ou Platero e eu).
Noutro sentido do termo, menos habitual, abrangue así mesmo as pezas literarias escritas polos propios nenos. Por outra banda, ás veces considérase que o concepto inclúe a literatura xuvenil, escrita por ou para os adolescentes; pero o máis correcto é denominar ó conxunto literatura infantil e xuvenil.)
Aparición da literatura infantil na historia literaria
A crítica literaria moderna considera esencial o carácter de "literatura", polo que hoxe exclúese, da produción presente, os textos basicamente morais ou educativos. Esta é unha concepción moi recente e case inédita na Historia da Literatura.
A literatura para nenos foi medrando a medida que se asentaba a concepción da infancia coma unha etapa do desenvolvemento humano propia e específica; isto é, segundo se estendía a idea de que os nenos non son nin adultos en pequeno nin adultos con minusvalía. Na Idade Media non existía unha noción da infancia coma período diferenciado e necesitado de obras específicas, polo que non existe tampouco propiamente unha literatura infantil. Iso non significa que os menores non tiveran experiencia literaria, senón que esta non se definía en teros diferenciados da experiencia adulta.
Premios
O Premio Merlín convocado pola editorial Xerais e o Premio O Barco de Vapor de SM son os principais galardóns que se entregan en Galicia no eido da literatura dirixida ós nenos e mozos.
Escritores
Algunhas das figuras que cabe salientar no referido á produción literaria infantil e xuvenil en lingua galega nos últimos anos son os seguintes:
Soiuz 7K-OK
Soiuz 7K-OK foi un dos primeiros modelos de nave Soiuz deseñado para misións na órbita terrestre. Estivo en servizo entre 1966 e 1970, con lixeiras variantes.
Características
Os tres primeiros voos de proba, non tripulados, estiveron pragados de problemas: o primeiro, denominado Kosmos 133, enviou a nave a órbita, pero esta volveuse incontrolable e o sistema automático de a bordo activou a autodestrucción ao detectar que a aterraxe ía producirse en territorio chinés; o segundo nin sequera levantou voo ao detectar a cápsula, erroneamente, un fallo no lanzamento, activando a torre de escape con persoal aínda na torre de lanzamento e causando unha explosión que matou e feriu a varios; e no terceiro (Kosmos 212) a nave chegou a órbita pero sufriu dalgúns problemas menores e a cápsula de reentrada rematou afundida no mar de Aral. A pesar de todo, o cuarto voo dunha Soiuz 7K-OK foi tripulado por Vladimir Mikhailovich Komarov, engalando o 23 de abril de 1967 na misión que sería denominada Soiuz 1. Tras varios problemas en órbita, na reentrada os paracaídas fallaron, coa cápsula tripulada impactando en terra a gran velocidade e matando a Komarov. O desastre da Soiuz 1 significou un atraso de meses no programa tripulado soviético. A 7K-OK foi redeseñada ata ser considerada segura e cumpriría 13 misións posteriores, tripuladas e non tripuladas, con éxito e sen fatalidades.
A Veiga, Insua, Ortigueira
A Veiga é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 11 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 5 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 15 habitantes.
División (matemáticas)
En matemática, especificamente en aritmética elemental, a división é unha operación aritmética que é a inversa da multiplicación e ás veces pode interpretarse como unha resta repetida.
Noutras palabras, consiste en pescudar cantas veces un número (o divisor) está contido noutro número (o dividendo). Na división de números enteiros ademais do dividendo e o divisor interveñen outros números. Así ao resultado enteiro da división denomínaselle cociente e se a división non é exacta, é dicir, o divisor non está contido un número exacto de veces no dividendo, a operación terá un resto ou residuo, onde:
Que tamén pode expresarse:
Táboa
O algoritmo constrúese a partir dunhas táboas elementais. A lectura da táboa faise da forma 10 : 5 = 2, que se le: "Dez entre cinco igual a dous".
miniatura|Exemplo dunha división
Consideremos o dividendo 8593, e o divisor 23.
Escríbese o dividendo á esquerda e o divisor na dereita contido nunha escuadra aberta cara á dereita.
Tómase a primeira cifra do dividendo (8); divídese pola primeira do divisor (2). (No caso de que a primeira cifra do dividendo sexa menor que a do divisor tómanse dúas cifras do dividendo.
8:2=4; multiplícase 4x23=92, que excede, 85<92 polo que se toma unha unidade inferior, neste caso 3. En efecto 3x23=69. Este produto réstase das dúas primeiras cifras (ou tres no caso de excepción sinalado), 85-69=16.
A este resto engádeselle a cifra seguinte do dividendo 9. Con devandito número, 169, procédese de igual xeito que coas primeiras cifras, e sucesivamente con todas as cifras do dividendo.
Ao non haber máis cifras do dividendo este 14, é o resto que sempre ha de ser menor que o divisor.
O resultado é o seguinte: 8593 dividido por 23 dá un cociente de 373 e un resto de 14; onde se ha de verificar que: 373x23 14=8593.
Galería de imaxes de Vilariño de Conso
Galería de imaxes do concello de Vilariño de Conso na provincia de Ourense.
División (matemáticas)
Algoritmo da división. Exemplo
Sexa a división do dividendo 948 polo divisor 32. A disposición e algoritmo descríbense abaixo, sendo o resultado cociente 29, e o resto 20.
32 \,
Onde a primeira cifra do cociente, "2", é o número que multiplicado polo divisor aproxímase máis por defecto ás dúas primeiras cifras, como número, do dividendo; as cifras "30" que se sitúan debaixo é o resto que representa a diferenza entre devandita multiplicación "64" e as dúas primeiras cifras do dividendo "94"; (se fose necesario para poder realizar a multiplicación por defecto, poderíanse tomar unha cifra máis do dividendo). A devanditas cifras "30" engádeselle a cifra posterior dereita de do dividendo "8", que, tomado como número 308, constitúese en novo dividendo ao que se lle aplica o mesmo procedemento, dando un novo cociente como cifra "9" e un resto de 20. O resultado cociente é o número formado polas dúas cifras 29.
Comprobación:
29 * 32 = 928 20
esta é o xeito en que se realiza a verificación para ver se esta ben a conta.
Álxebra: división de monomios
Regra:
Para dividir dous monomios divídense os seus coeficientes e réstanse os expoñentes da parte literal.
Nota sobre as divisións inexactas
Se unha división de coeficientes non é exacta, represéntase como fracción. Tamén se deixa indicado o cociente de calquera letra que ao restar expoñentes dea expoñente negativo.
Deste xeito, ao dividir, por exemplo, a / ab a resposta non é b senón 1 / b.
Dividir un polinomio entre un monomio
Divídese cada termo do polinomio polo monomio separando os coeficientes parciais cos seus propios signos
Dividir dous polinomios
Regra para a división de dúas polinomios:
2. Divídese o primeiro termo do dividendo entre o primeiro termo do divisor.
3. Multiplícase este cociente por cada termo do divisor e este produto réstase do dividendo.
4. Á diferenza obtida agrégaselle o seguinte termo do dividendo e repítese a operación ata que se dividiron todos os termos do dividendo.
5. Para desenvolvelo con máis rapidez debemos utilizar os métodos Horner ; Ruffini; Teorema do resto, estes tres métodos axudásennos con máis eficacia.
Ligazóns externas
(Matemáticas na BBC)
Exemplos de divisións (Álxebra)
Royuela de Río Franco
Royuela de Río Franco é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 228 habitantes (INE 2012).
Dereito de familia
O dereito de familia ou tamén chamado dereito familiar é o conxunto de normas e institucións xurídicas que regulan as relacións persoais e patrimoniais dos membros que integran a familia, entre si e respecto de terceiros.
Natureza xurídica
Tradicionalmente considerouse que o dereito de familia é unha póla do dereito civil; porén, posto que este último se estrutura sobre a base da persoa individual e dado que habitualmente estimouse que as relacións de familia non poden quedar rexidas só por criterios de interese individual e a autonomía da vontade, gran parte da doutrina considera que é unha póla autónoma do dereito, con principios propios. Porén, para considerarse autónoma, é preciso que se dean tres supostos: a independencia doutrinal, a independencia lexislativa e a independencia xudicial.
Varios países recolleron lexislativamente este cambio doutrinario ditando un Código de Familia (á parte dun Código Civil). Ese foi o caso de Alxeria, Bolivia, o Canadá, Cuba, Nicaragua, Costa Rica, O Salvador, Filipinas, Venezuela, Honduras, Malí, Marrocos, Panamá, Polonia e Rusia, entre outros.
Estevo Nemanjić
Estevo Nemanjić (en serbio latino Stefan Nemanjić, en serbio cirílico Стефан I Немањић), coñecido tamén como Estevo I Nemanjić, Estevo II Nemanjić e Stefan Prvovenčani (Estevo o Primeiro Coroado) na historiografía en galego ou Stefan (I ou II) Nemanjić), nado en 1165 e falecido en 1228, coñecido como o gobernante do Estado serbio de Raška que logrou promover este principado á condición de reino.
Biografía
Estevo o Primeiro Coroado foi o segundo fillo do Gran Župan (Gran Príncipe) Estevo Nemanja, irmán máis novo de Vukan, que gobernaba o Principado de Zeta e irmán máis vello de Rastko Nemanjić, coñecido despois como San Sava, que foi o fundador da Igrexa Ortodoxa Serbia independente. Heredou o título de Gran Župan en 1196, cando o seu pai abdicou para se facer monxe.
O seu reinado comezou cunha loita contra seu irmán Vukan, que o expulsou de Serbia co apoio do Reino de Hungría. Estevo aliouse co rei Kaloyan de Bulgaria, que puxo á súa disposición un exército de cumáns a cambio de territorios do leste de Serbia. A crise terminou cando Sava negociou unha paz entre os seus dous irmáns e Estevo recuperou o seu poder.
Dado que a curia serbia tiña ambicións para estender a súa influencia nos Balcáns, Estevo usou estas circunstancias propicias para obter a súa coroa real, converténdose así no primeiro rei serbio. En Bizancio, o seu irmán Sava conseguiu asegurar a posición autocéfala para a Igrexa serbia, obtendo un arcebispado de Manuel I, Patriarca de Constantinopla, co se converteu no primeiro arcebispo ortodoxo serbio. Así, os serbios adquiriron ambas as formas de independencia: temporal e relixiosa. miniatura|esquerda|220px|A Serbia de Estevo Nemanjić.
Foi coroado en 1217 polo papa Honorio III, sendo o seu título completo "Rei das terras de Raška, Duklja, Travunia, Dalmacia e Zachlumia", aínda que a versión máis curta foi "Rei dos serbios", elevando o estado á categoría de reino independente, recoñecido internacionalmente. Cando recibiu o título de rei adoptou o nome de Estevo II Nemanjić, aínda que tamén é coñecido como Estevo Prvovenčani (''o Primeiro Coroado), como primeiro monarca da dinastía.
Segundo o historiador Nicetas Choniates, Estevo e Eudocia tiveron unha difícil relación e sepáraronse, acusándose mutuamente de adulterio, despois de teren tres fillos. Volveu casar en 1207 ou 1208 con Ana Dandolo, neta do Dux de Venecia Enrico Dandolo, coa que tivo un fillo e unha filla.
A Estevo II sucerérno, sucesoivamente, tres dos seus fillos: Radoslav (Estevo III), Vladislav e Uros Nemanjić, que marcaron un período de estancamento da estrutura do estado.
Radoslav (1228-1233) desempeñou un reinado carente de acontecementos importantes, sendo tutelado politicamente polo Despotado de Epiro; o seu medio irmán (1233-1243) aproveitou a impopularidade de Radoslav para derrocalo e instaurar un goberno moi influído polo Segundo Imperio búlgaro, cuxo emperador Iván Asen II de Bulgaria era o seu sogro.
O terceiro fillo de Estevo II Prvovenčani que accedeu ao trono foi Estevo Uroš I (1243–1276), que tamén derrocou ao seu irmán aproveitando a debilidade de Bulgaria, o seu principal apoio. Ademais, beneficiouse do declive dos búlgaros en Epiro para intentar expandir os seus territorios, alcanzando os seus confíns a Dubrovnik e Hungría
A Volta, Insua, Ortigueira
A Volta é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 6 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 3 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 9 habitantes.
Medios Digitales de Galicia
Medios Digitales de Galicia é unha sociedade anónima do Grupo Voz que, canda Radio Voz Galicia e Voz Audiovisual, pasou a formar parte da sociedade limitada Medios Audiovisuales Gallegos, constituída na Coruña o día 28 de decembro de 2008. A compañía Medios Digitales de Galicia é titular dunha licenza para desenvover unha canle de televisión dixital terrestre de ámbito autonómico.
A súa sede está na rúa Gambrinus, nº 97, no Polígono industrial A Grela - Bens, A Coruña.
Vilavella
O topónimo Vilavella pode referirse a:
Župan
Un župan ou zupan (en servio e croata, župan ou жупан) é un antigo título nobiliario, político e administrativo medieval típico dos pobos eslavos da rexión dos Balcáns. Un župan era unha especie de duque ou conde, responsábel do goberno dun territorio feudal e vasalo dun príncipe ou dun rei.
Ás veces úsanse estes títulos occidentais análogos (duque, marqués, conde) para designar os župans, como traducións non literais.
O territorio gobernado por un župan chámase župa (ou zupa) e, ás veces, županato. O termo "župa" foi común entre os pobos eslavos occidentais (checos, polacos, eslovacos) e meridionais (serbios, croatas, búlgaros) na Idade Media, e crese que etimoloxicamente é de orixe ávara.
Kevin Carter
Kevin Carter, nado o 13 de setembro de 1960 en Xohanesburgo e finado o 27 de xullo de 1994 no mesmo lugar, foi un reporteiro gráfico surafricano, membro do Bang-Bang Club, que gañou un Pulitzer en 1994 por fotografar un meniño sudanés famélico cun voitre detrás.
Traxectoria
Comezou a súa carreira aos 23 anos (1983), cando poboacións periféricas como Soweto -preto de Xohanesburgo- estaban en guerra. Alí, sendo membro de The Johannesburg Star, fotografou os civís expectantes ante a situación que estaban vivindo.
Pero se Carter é famoso é por unha fotografía que realizou dez anos máis tarde, en 1993. O sudanés Kong Nyong, por aquel entón un neno famélico, encontrábase defecando nas aforas do seu poboado mentres un voitre estaba ao axexo. Carter, que observou a escena, fotografouno. Esperou para tomar unha foto mellor: co voitre abrindo as súas ás, pero non o conseguiu. Segundo el, conseguiu recuperarse e continuar co seu camiño. O 26 de marzo de 1993, The New York Times publicou a foto e gañou o Pulitzer. A opinión pública entendeu a foto como unha alegoría do que sucedía no Sudán: Kong era o problema da fame e a pobreza, o voitre era o capitalismo e Carter era a indiferenza do resto da sociedade. A crítica cebouse con el pola súa suposta indiferenza, e intentou xustificarse, alegando que o neno facía as súas necesidades, que a tribo se encontraba a 20 metros del e que o animal esperaba a súa ración de comida. Kong Nyong morreu por febre (dito polos seus pais) en 2008.
O 27 de xullo de 1994, Carter foi a un lugar onde xogaba de pequeno e suicidouse mediante unha mangueira que enganchou no tubo de escape da súa camioneta. Morreu de intoxicación por monóxido de carbono aos 33 anos. Da súa nota de suicidio lese:
955
Mortes
Historia ano a ano
Carlos Zurita
Carlos Emilio Juan Zurita y Delgado, nado en Antequera o 9 de outubro de 1943, é o esposo da infanta de España, duquesa de Soria e de Hernani, Margarida de Borbón, irmá máis nova do rei Xoán Carlos I, filla de Xoán de Borbón, conde de Barcelona e de María das Mercedes de Borbón-Dúas Sicilias. Carlos Zurita, como duque consorte de Soria e de Hernani, posúe tratamento de Excelentísimo Señor.
Traxectoria
O duque de Soria é médico, especialista no aparello respiratorio e circulatorio. Licenciado en Medicina pola Universidade de Sevilla, recibiu o Premio Extraordinario de Licenciatura ao posuír o mellor expediente académico da súa promoción. Doutorouse no Colexio de San Clemente dos Españois en Bolonia obtendo o Premio Extraordinario do Doutoramento. En 1971, Carlos Zurita obtivo por oposición o posto de profesor-xefe de servizo da Escola Nacional de Enfermidades do Tórax.
Contraeu matrimonio coa infanta Margarita na igrexa de San Antonio de Estoril, Portugal, o 12 de outubro de 1972. O matrimonio tivo dous fillos:
En 1989, os Duques de Soria crearon a Fundación Cultural Duques de Soria. O seu principal obxectivo é promover a lingua e cultura españolas. A fundación colabora coopera con universidades e institucións culturais españolas para contribuír ao desenvolvemento cultural e científico en España.
O Duque de Soria é Presidente da Federación Española de Amigos de Museos e da Fundación de Amigos do Museo do Prado. Tamén é membro da Real Academia Nacional de Medicamento.
No ano 2003, aos Duques de Soria concedéuselles a Gran Cruz da Orde de Afonso X o Sabio polo seu labor realizado en fomento da ciencia e a cultura.
Ligazóns externas
ja:Template:Spanish Royal Family
The Godfather Part III
O padriño (III parte) é un filme estadounidense de 1990 dirixido por Francis Ford Coppola, e escrito por Coppola e Mario Puzo. Trátase dunha secuela de O padriño (1972) e O padriño (II parte) (1974), e completa a historia de Michael Corleone, un capo da mafia que tenta lexitimar o seu imperio criminal. O filme tamén inclúe relatos ficticios de eventos reais: a morte do papa Xoán Paulo I en 1978 e o escándalo bancario papal de 1981–82, ámbolos dous ligados no filme ós negocios de Michael Corleone. O filme está protagonizado por Al Pacino, Diane Keaton, Talia Shire e Andy García.
Cecil B. DeMille
Cecil Blount DeMille, nado en Ashfield (Massachusetts) o 12 de agosto de 1881 e finado nos Ánxeles o 21 de xaneiro de 1959 foi un director de cinema e produtor estadounidense.
Traxectoria
Nado en Massachusetts mentres os seus pais estaban alí de vacacións, criouse en Washington, Carolina do Norte. O apelido do seu pai, pastor episcopaliano, era de orixe neerlandesa, onde adoita escribirse "de Mil".
DeMille comezou no teatro como actor en 1900. Tamén dirixiu e produciu algunhas obras. O seu maior éxito nesa época foi Reckless Age de Lee Wilson en 1913. O ano seguinte estreouse o seu primeiro filme, The Squaw Man, codirixido por Oscar Apfel.
Nas décadas de 1910 e 1920 a súa sona e éxito aumentou. Moitos dos seus filmes foron épicos nos que participa unha gran cantidade de extras. Foi tamén o primeiro en empregar o Technicolor en Northwest Mounted Police.
DeMille foi un dos primeiros directores de Hollywood en converterse nunha estrela. En 1950 interpretouse a si mesmo no filme de Billy Wilder Sunset Boulevard, no que Gloria Swanson pronuncia a célebre frase "All right, Mr. DeMille, I'm ready for my close-up" (“De acordo, señor DeMille, estou preparada para o meu primeiro plano”).
Mísia
Susana Maria Alfonso de Aguiar, coñecida como Mísia, nada en Porto en 1955, é unha cantora portuguesa.
Ricardo Sérgio
Ricardo Sérgio é un xornalista e locutor radiofónico portugués. Colabora na emisora Antena 3, no xornal Diário de Notícias e na revista Op.
Traxectoria
É licenciado en Comunicación Social e Cultural pola Universidade Católica Portuguesa. Comezou a facer radio nos anos 1990, na radio da escola. Antes de facelo en Antena 3, traballou na RFM e no NetParque.
Na Antena 3, edita o info-3 e fai a emisión da tarde con Mónica Mendes. Fai tamén a emisión dos festivais de verán. Foi o protagonista da radionovela Perdidos no Éter, de Nuno Markl, con quen tamén fixo o Bizarro Bazar.
Amais da radio, tamén fixo teatro co Grupo de Teatro Independente da Universidade Católica Portuguesa e o grupo do Palco Oriental.
Antena 3 (Portugal)
thumbnail Antena 3 é unha estación de radio da rede Rádio e Televisão de Portugal que ten sede na cidade de Lisboa. A súa programación é baseada en música alternativa e na divulgación de novos grupos musicais portugueses.
A Antena 3 é a radio nova do grupo RTP, que inclúe tamén Antena 1, Antena 2, RTP África e RTP Internacional. Emite para todo o Portugal continental e illas. No sur de Galicia tamén pode ser escoitada, en especial nas zonas raianas con Portugal, con gran potencia de emisión nos 102.00 da FM, sinal que vén do centro emisor de Muro, na Serra Amarela - Alto do Muro ou ben nos 104.00 da FM do centro emisor localizado en Valença.
Historia
Nos últimos anos, a Antena 3 tivo como directores a Jorge Alexandre Lopes, Luís Montez e José Mariño.
Equipo da Antena 3
Entre os locutores e programas da casa están:
1378
Mortes
Historia ano a ano