cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Produción primaria
Produción mariña
Á contra dos ecosistemas terrestres, nos océanos e no litoral costeiro case toda a fotosíntese osixénica realízana microalgas eucaríoticas e cianobacterias, isto é, o fitoplancto. As macroalgas e as as plantas vasculares están ligadas só o litoral continental e fan unha contribución menor á produción primaria global. As algas, en conxunto, son un amplo grupo polifilético de organismos, que abrangue a especies unicelulares, coloniais ou non, e as macroalgas. Entre os principais grupos produtores están as algas verdes, as algas vermellas (uni- ou pluricelulares) e as algas pardas (pluricelulares). Tamén o son as eubacterias, que ademais de importantes fotosintetizadores nos océanos tamén están presentes nas augas terrestres, e algunhas arqueas fototróficas. De feito, a metade da produción primaria dos océanos débese á actividade das cianobacterias. Aquelas especies de arqueas que son fototróficas non seguen un proceso de fotosíntese que implique ao osíxeno.
Pola outra banda, os grupos de algas macroscópicas están confinadas ao litoral costeiro, xa que precisan dun substrato no que adherirse e estar pero estar dentro capa fótica, a onde chega a luz. Unha excepción a isto son os Sargassum, que son macroalgas pero que están libres na superficie da auga.
Factores limitantes
Os factores que limitan a produción primaria no océano contrastan coas necesidades dos ecosistemas terrestres. A auga, inda que é o abundante, inflúe pola súa salinidade, condutividade ou temperatura afectando as taxas metabólica. Porén, a variabilidade destes factores é menor que nos ambientes terrestres xa que a auga ten unha capacidade calorífica que mingua os cambios de temperatura e porque a formación de xeo ten un efecto de illamento térmico cando a temperatura é baixa. Con todo, a dispoñibilidade de luz, que é a fonte de enerxía, os nutrientes minerais, que dependen das correntes oceánicas e doutros factores de acumulación, xogan un papel determinante nos patróns de produción primaria dos océanos.
Luz
A capa da auga do océano á que da chegado a luz solar chámase capa fótica ou eufótica. Esta é unha capa relativamente pouco profunda, que vai entre aproximadamente 10-100 m, desde a superficie do océano. A profundidade da capa fótica defínese, en xeral, pola profundidade á que a luz alcanza o 1% do seu valor de superficie. A luz vese atenuada segundo avanza pola columna de auga e vese absorbida, tanto pola auga como pola materia disolta, material particulado ou biomasa de fitoplancto.
A fotosíntese neta na columna de auga vén determinada pola relación entre a capa fótica e capa de mestura. A mestura por turbulencia que xera a enerxía da colisión dos ventos coa superficie de auga produce que a columna de auga se mesture e homoxeneíce, ata que a turbulencia se disipa e crea esa capa de mestura. Canto máis abaixo chegue a capa de mestura, menor será a cantidade de luz que chegue ao fitoplancto presente nesa posición da auga. A capa de mestura pode variar na súa posición e estar tanto na superficie da zona fótica como por debaixo da zona fótica. Cando a capa de mestura está por debaixo da zona fótica o fitoplancto vese nunhas condicións nas que a luz chega menos tempo e ten que medrar en condicións de máis escuridade. A profundidade máxima da capa de mestura na que o acontece a medra da poboación de fitoplancto denomínase profundidade crítica. Namentres existan nutrientes dabondo, a produción primaria neta será positiva sempre que a capa de mestura estea a unha posición máis profunda ca profundidade crítica.
Existen compoñentes espaciais e temporais que afectan a como son de importantes para a produción as mesturas provocadas polo vento como canta luz está dispoñible na superficie do océano. Unha destas compoñentes é o ciclo estacional, que causado polo xiro axial da Terra. Outra son os patróns de dirección nas correntes de vento, inda que teñen un menor peso na distribución da biomasa nos océanos. Con isto, nas zonas temperadas, como no Atlántico Norte, hai un patrón claramente estacional de incidencia solar na superficie do mar e no grao de mestura das augas. Nas rexións tropicais, que son o centro dos principais xiros dos fluxos oceánicos, a luz só varía lixeiramente nalgúns momentos do ano, e a mestura só se dá en casos esporádicos, como son durante os eventos de tormentas e furacáns.
Nutrientes
A mestura tamén ten un papel importante na limitación da produción primaria por nutrientes. Os nutrientes inorgánicos, como o nitrato, o fosfato e o ácido silícico, xa que lles son necesarios ao fitoplancto para sintetizar moitas das súas moléculas e compoñentes celulares. Debido ao afundimento do material particulado nos océanos pola gravidade (como o plancto, o material fecal ou os organismos mortos), os nutrientes pérdense constantemente e saen da zona fótica. Só se reabastecen grazas á mestura vertical da auga ou grazas ao afloramento de auga máis profunda, rica en nutrientes. Cando hai un quecemento das augas superficiais, e se reducen os ventos na superficie, aumenta a estratificación da auga, cunha termoclina, e fórmanse dúas masas de auga nas que hai unha dificultade para se mesturar. Con todo isto, entre os momentos de mestura vertical, a produción primaria supón un consumo constante dos nutrientes ata chegar a un momento de esgotamento destes. Esa falta de nutrientes está acompañada dunha perda continua de material particulado que afunde para o fondo dos océanos, e, inda que hai luz suficiente, limitan a produción. Porén, se a zona fótica é profunda dabondo, a produción primaria pode continuar por debaixo da capa de mestura namentres cheguen os recursos de nutrientes para o crecemento nunhas condicións de luz limitada.
Ferro
O micronutriente que é o ferro é un factor limitante, xa que é é un cofactor das encimas que participan nas cadeas de redución do nitrato e na fixación de nitróxeno. A principal fonte de ferro nos océanos é o po dos desertos, que os carrexa o vento.
Naquelas rexións oceánicas nas que non hai un aporte de ferro, como pode ser o caso do Pacífico Sur e Norte, a falta de ferro pode limita severamente a produción primaria. A estas áreas chamóuselles HNLC, do inglés High Nutrient, Low-Chlorophyll (alta cantidade de nutrientes, baixa clorofila). Nas zonas HNLC o ferro limita a medra de fitoplancto e implica a saturación nesas augas doutros nutrientes, limitantes noutras rexións. Tense estudado se o aporte antrópico de ferro nesas zonas supoñía un aumento na produtividade primaria das zonas e aumentaba o secuestro de dióxido de carbono atmosférico. Con todo, ese aumento da produción é só breve e limitado.
The Teen Idles
The Teen Idles foi unha banda estadounidense de hardcore punk formada en Washington, D.C. en agosto de 1979. Uns adolescentes Nathan Strejcek, Geordie Grindle, Ian MacKaye e Jeff Nelson foron os membros do grupo. A súa discografía consiste en dúas sesións demo e un EP, Minor Disturbance, editado antes da súa separación en novembro de 1980. The Teen Idles foi a primeira banda en asinar coa influente discográfica independente Dischord Records. Foron un dos primeios referentes tanto do movemento straight edge como do D.C. hardcore, e MacKaye e Nelson formarían posteriormente a banda seminal Minor Threat.
The Teen Idles estiveron entre os primeiros grupos de punk rock do movemento hardcore de principios dos 80 en saír da súa escena local e xirar por todos os Estados Unidos. Inspirados por outras bandas de punk estadounidense como The Cramps e Bad Brains, a música de The Teen Idles foi unha primeira versión do hardcore punk, e un intento, segundo palabras de MacKaye, "de escapar dunha música moi danada". Os seus directos, letras e estilo musical buscaron revivir un movemento punk que eles crian que perdera o seu entusiasmo orixinal.
Historia do Cairo
Saladino e Mamelucos
A cidade expandiuse polo norte arredor da mesquita de Baibars (1269), co barrio popular de Hasayniyya. No oeste cavouse unha nova canle, o Khalig al-Naziri (1325), e entre as dúas canles apareceron 600 Ha de nova cidade con mansións, xardíns e paseos. Máis ao oeste, xunto ao Nilo, construíronse os primeiros peiraos dun novo porto, o de Bulaq (1260-1277).
Anette Olzon
Anette Olzon (apelido de casada Blyckert) é a vocalista da banda finlandesa de metal sinfónico, Nightwish, á cal chegou a comezos do 2007 para substituír a finlandesa Tarja Turunen. Olzon fora anteriormente vocalista da banda sueca Alyson Avenue.
Historia do Cairo
Saladino e Mamelucos
miniatura|dereita|300px|Plano da cidade en 1549 por Matteo Pagano miniatura|300px|O Cairo 1888 miniatura|300px|O Cairo 1933
A Cidadela pasou a ser o gran recinto palaciano dos sultáns e representativo da cidade para o que se construíron novos edificios, grandes salas de recepcións e mesquitas. Aos seus pes, un novo centro urbano foi configurándose: mercado, mausoleo e madrasa do sultán Hasán (1356-9), antigo hipódromo de ibn Tulún reconfigurado coma campo de xogos, xardín e praza. A ruta entre a cidade fatimita e a Cidadela converteuse nun novo eixo comercial e residencial, continuación da al-Muizz de al-Qahira.
Cairo otomán
En 1517 O Cairo pasou a se converter en simple capital provincial do Imperio Otomán. Os seus paxás seguiron co desenvolvemento establecido nos séculos anteriores, primando as grandes construcións (mesquitas, madrasas, mausoleos) sobre o deseño urbano propiamente dito. A cidade acentuou o seu carácter comercial e a edificación destacable colmatou as antigas directrices do sur e oeste. Especialmente cara o Nilo, arredor do estanque Ezbekiya confórmase unha área residencial das elites con profusión de xardíns. Este vai ser O Cairo que coñecerá Napoleón na súa conquista e estadía de 1798-1801.
Séculos XIX e XX
Co protectorado británico, a partir de 1883, toda esa nova cidade converteuse nun enclave colonial, o barrio europeo do Cairo, centro da cidade ata hoxe. Xa no século vinte, no período de entreguerras, O Cairo coñece outro período de expansión. Vén da man da construción de tres novas pontes sobre o gran río (o control das súas crecidas posibilita o ordenamento das beiras) que axudan ao salto urbano, primeiro as illas de Gezira e Roda e despois á beira occidental en Giza: así o zoolóxico e a universidade, no antigo parque dun pazo de Ismail. Na outra beira, a Cidade Xardín vén completar a súa París do Nilo. A zona portuaria de Bulaq acolle cara o norte toda a incipiente industria cairota e o grande afluxo de nova poboación traballadora (de 374.000h en 1882 a 1 312 000 en 1937).
Coa independencia en 1957, O Cairo convértese na capital da República Árabe de Exipto. O crecemento exponencial de poboación agravou os problemas urbanos. Dáse unha variante endémica cairota de chabolismo: os grandes cemiterios ao norte e sur da Cidadela, coñecidos coma Cidade dos Mortos (cunhas infraestruturas relativamente mellores que nos superpoboados vellos barrios), van sendo ocupados progresivamente por miles e xa millóns de ocupantes, que atopan alí as condicións mínimas de habitación. Tentando paliar a situación tense construído nas últimas décadas unha coroa de cidades satélites.
Festival de Eurovisión Júnior 2004
O II Festival da Canción de Eurovisión Júnior foi a segunda edición do certame musical xuvenil (8-15 anos) de Eurovisión. Tivo lugar o 20 de novembro de 2004 no Håkons Hall en Lillehammer, Noruega e durou 2 horas e 15 minutos. Foi presentado por Stian Barsnes Simonsen e Nadia Hasnaoui. 18 países participaron no certame, debutando Francia e Suíza. Orixinalmente eran 20 países, mais Israel e Alemaña retiráronse antes do certame.O certame gañouno España coa cantante de 9 anos María Isabel coa canción "Antes muerta que sencilla" (Antes morta que sinxela).
Esfera
240px|dereita A esfera é o lugar xeométrico dos puntos do espazo que teñen unha distancia constante respecto a outro chamado centro. Non debe confundirse o valor areal da súa superficie co volumétrico do espazo que pecha. Os dous están en función desa distancia constante chamada raio (R), pero a medida deste último ten o valor de:
mentres que o valor da súa superficie é:
miniatura|300px|Esfera celeste Podería definirse tamén a esfera coma un poliedro de infinitas caras. A importancia desta figura na xeometría levou á creación do sistema de coordenadas polares en oposición ás tradicionais coordenadas cartesianas.
Lingua shuar
A lingua shuar é unha lingua xíbara falada polo pobo shuar, que habita en Ecuador. Fálase na zona suroriental de Ecuador, onde se asentan comunidades indíxenas shuar e está estreitamente relacionado co huambisa do Perú. Aínda que o grupo étnico shuar supera os 80 000 membros, só uns 35 000 seguen usando a lingua, e é en Ecuador onde habita a gran maioría do pobo indíxena.
Slowdive
Slowdive é unha banda inglesa de shoegaze formada no ano 1989 en Reading. Estivo composta principalmente por Nick Chaplin (baixo), Rachel Goswell (voces, guitarra), Neil Halstead (voces, guitarra) e Christian Savill (guitarra). Varios baterías tocaron no grupo, incluídos Ian McCutcheon, Adrian Sell, e, o máis destacado Simon Scott, que tocou nos seus dous primeiros álbums e no último, homónimo da banda. Halstead é o seu principal compositor.
Goswell e Halstead coñecíanse xa dende a súa infancia en Reading, Berkshire, cando Goswell era unha seareira obsesiva de The Smiths. Scott deixou o grupo en 1994 e cando Savill e Chaplin marcharon despois do lanzamento de Pygmalion, os restantes membros cambiaron o nome do grupo para Mojave 3.
A banda reuniuse en 2014 anunciando que tocaría no festival Primavera Sound de Barcelona.
Sugababes
Sugababes é un grupo musical británico de R&B, Pop e Dance. As compoñentes son Keisha Buchanan, Heidi Range e Amelle Berrabah.
Formación do grupo
Keisha Buchanan (30 de setembro 1984), Mutya Buena (21 de maio 1985) e Siobhan Donaghy coñecéronse nunha festa cando tiñan 13 anos. A familia de Keisha era de Xamaica, a nai de Mutya de Irlanda e o pai de Filipinas. Decidiron formar o grupo en 1998. London Records fíxolles un contrato cando tiñan 14 anos.
Siobhan abandonou o grupo cando estaba de xira polo Xapón en 2001. No seu lugar entrou Heidi Range. Mutya Buena abandonou o grupo en novembro de 2005 e no seu lugar entrou Amelle Berrabah, de ascendencia marroquina.
One Touch
O primeiro single, "Overload", chegou á sexta posición da lista inglesa de sinxelos e foi nomeada a un premio Brit, os Grammy ingleses. Outras cancións que entraron no top 40 do Reino Unido foron "New Year", "Run for Cover" e "Soul Sound". Este primeiro álbum vendeu 200.000 copias en todo o mundo e o single "Overload" 138.000.
Angels With Dirty Faces
Na gala dos premios Brit gañan o premio á Mellor Actuación Feminina e o disco vende 2 millóns de copias en todo o mundo.
Three
O terceiro álbum do grupo segue conseguindo éxitos e o seu primeiro single, "Hole In The Head" entra ao número 1 no Reino Unido e en Dinamarca. É número 2 en Irlanda, Holanda e Noruega. Esta canción sería a primeira das Sugababes en entrar na lista Billboard de EUA. Entra ao 96 do Hot 200 e consegue o número 1 no Billboard Dance Chart.
O segundo single, "Too Lost In You" (BSO de Love Actually) entra no top 10 do Reino Unido, Alemaña, Holanda e Noruega e triunfou en Taiwán, China e Filipinas. Esta canción é unha versión de "Quand J'ai Peur de Tout" da francesa Patricia Kaas. "In the Middle", terceiro single, entra no top 10 inglés e é top 20 en Irlanda. "Caught In A Moment" é unha balada que entra ao número 8 no Reino Unido. O disco vende en total 2,5 millones de copias.
En marzo de 2005 Mutya dá a luz á súa filla Tahlia.
Taller In More Ways
O cuarto disco é o primeiro en entrar no número 1 da lista de álbums do Reino Unido. O primeiro single, "Push The Button" é número 1 no Reino Unido, Irlanda, Austria e Nova Zelandia. Número 2 en Alemaña, número 3 en Noruega, Australia e Suíza e top 10 en Italia, Grecia, Bulgaria, Holanda e Suecia. Vendeu preto de 3.700.000 copias en todo o mundo chegando ao 6º posto na clasificación mundial de sinxelos. Foi nomeado ao Mellor Single Inglés nos premios Brit, pero o premio levouno Coldplay con Speed Of Sound.
En novembro de 2005 Mutya Buena deixa o grupo e no seu lugar entra Amelle Berrabah. Pese a iso elas afirman que seguen sendo amigas.
O segundo single, "Ugly", é número 3 no Reino Unido. O seguinte single, "Red Dress" é cantado por Amelle e é número 4 no Reino Unido. Na re-edición do disco con Amelle, hai cancións como "Gotta Be You", "Follow Me Home" e "Red Dress", que son cantadas por Amelle, Heidi e Keisha pero as restantes son cantadas por Mutya en lugar de Amelle, agás a inédita "Now You're Gone". A finais de 2006 reciben un Premio Guiness dos Récords á mellor actuación do século.
O novo single, "Follow me Home" entrou ao posto 32 no Reino Unido e ao 25 en Irlanda.
Overloaded: the Singles Collection
Este é un compilatorio dos seus éxitos máis destacados, aínda que non incluirá os temas "New Year", "Soul Sound", "Caught in a Moment" e "Follow me Home". O novo single incluído neste disco é a canción "Easy", e outro tema inédito incluído nesta compilación é "Good To Be Gone", que sera o seguinte single. As cancións novas, "Easy" e "Good to be Gone", inclúen xa a voz da nova compoñente, Ammelle Berrabah.
Change
Change é o seu quinto álbum de estudio, publicado en outubro do 2007 no Reino Unido, e que conta con single #1 nas listas Británicas "About you Now". O disco acadou o n.º 1 en Reino Unido, e tivo un éxito moderado no resto de mundo. O segundo single é "Change", unha balada que competiu polo #1 de Nadal do Reino Unido, e chegou ao posto #13. O terceiro single é "Denial" e editouse o 17 de marzo de 2008.
Latino Salgueiro Pereira
Latino Salgueiro Pereira, nado en Vilaza (Gondomar) cara a 1878 e finado no mesmo concello o 21 de outubro de 1961, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Licenciado en medicina pola Universidade de Santiago de Compostela en 1905. Instalado en Gondomar ao ano seguinte, foi despois médico municipal do concello. Foi xuíz municipal de Gondomar en 1910, renunciando ao cargo en 1913. Foi nomeado alcalde de Gondomar en marzo de 1938. Finou en Gondomar con 83 anos.
Recoñecementos
Unha praza de Gondomar leva o seu nome dende 1962.
Vida persoal
Casou en 1906 con Dolores Espinosa Rodríguez, que finou en 1923. Casou en segundas nupcias con María Magdalena Espinosa Rodríguez. Foi pai de Ramón (médico), Dolores (Relixiosa), José Antonio (farmacéutico), Alfonso (empresario), Sergio (practicante e mestre), Teresa, Emilio (médico) do primeiro matrimonio, e de Aureliana (farmacéutica) e Latino Salgueiro Espinosa (fundador do Cine Imperial da Ramallosa) do segundo.
Mars Audiac Quintet
Mars Audiac Quintet é o terceiro álbum de estudio da banda anglo-francesa de avant-pop Stereolab, publicado o 8 de agosto de 1994 a través do selo Duophonic Records no Reino Unido e de Elektra Records nos Estados Unidos. Durante a gravación do disco o guitarrista Sean O'Hagan deixou a banda para xirar con The High Llamas, mentres que a teclista Katharine Gifford entrou no grupo. Foi o primeiro top 20 da banda no Reino Unido.
Heródoto
Heródoto (en grego Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς [Hēródotos Halikarnāsseús]; en latín, Hērŏdŏtus Hălĭcarnassensis) nado en Halicarnaso (actual Bodrum, en Turquía) no 485 a. C. e finado en Turios no 425 a. C. foi un historiador e xeógrafo grego, considerado o pai da historiografía.
Traxectoria
Era orixinario de Halicarnaso, Tras a súa participación dunha revolta contra o tirano Ligdamis tivo que marchar ao exilio na illa de Samos, e dedicouse a viaxar, viaxes que o levaron a Exipto, chegando ata a primeira catarata do Nilo, a Babilonia, a Siria, a Libia, a Italia e a Sicilia. Viviu en Atenas, e aquí recolleu as tradicións orais das principais familias, en especial dos Alcmeónidas.
Heródoto escribiu a historia da invasión persa de Grecia, coñecida como a As historias de Heródoto, considerada a primeira obra de historia, ata entón rexistrábanse os acontecementos históricos en crónicas e épicas, pero Heródoto foi o primeiro en tratar o pasado como un problema filosófico, que permitía coñecer o comportamento humano. E foi o primeiro en recoller testemuñas presentes nos feitos que describía e preocuparse pola obxectividade, na súa obra dá tamén abondas referencias etnográficas. Aínda que a obra non foi apreciada na antigüídade, Aristóteles califícaa de mitóloga, Aulo Xelio califícao de fabuladora, e tan só a partir do Renacemento comezou a ser valorada.
As historias publicouse entre o 430 a. C. e o 424 a. C., divídense en nove libros, que reciben o nome das musas. Os primeiros seis tratan do crecemento do Imperio Persa e da súa influencia en Grecia. Os tres últimos describe os intentos do rei Xerxes por vingar a batalla de Maratón e absorber Grecia dentro do Imperio Persa.
Heródoto describe na súa obra os confíns da terra, nese contexto enténdese a primeira referencia ás illas Casitérides no libro terceiro, aínda que só para afirmar que non sabe nada delas.
Participou na fundación dunha colonia ateniense, Turios, na Magna Grecia, e da que recibiu a cidadanía e na que se cre que morreu polo 425 a.C.
The Futureheads
The Futureheads é unha banda inglesa de post-punk procedente de Sunderland. Está formada por Ross Millard (voces e guitarra), Barry Hyde (voces e guitarra), David "Jaff" Craig (baixo) e Dave Hyde (batería). O seu nome está sacado do título do álbum de The Flaming Lips Hit to Death in the Future Head.
Nebulosa protosolar
miniatura|200px|Pequena porción de [[Nebulosa de Orión|Orión con gases que lembran a unha nebulosa protosolar]] A nebulosa protosolar foi a nube de gas ou disco de acrecemento na que se formou o Sistema Solar. A hipótese nebular foi proposta en 1755 polo filósofo alemán Immanuel Kant quen hipotetizou que a nebulosa solar rotaba lentamente na súa orixe.
Historia e características
Esta nebulosa solar foise condensando ao arrefriarse e achairando paseniñamente polo efecto combinado das forzas de gravidade e centrífuga formando, co tempo, a estrela central e os planetas. Partindo deste modelo Pierre Simon Laplace formulou en 1796 unha teoría máis detallada, pero non máis acertada, da formación do sistema solar a partir dunha nebulosa rotante primixenea. O concepto moderno equivalente ao de nebulosa solar é o de disco de acrecemento. Tales discos ou nebulosas protoplanetarias puideron ser observados ao redor de estrelas moi novas.
Pénsase que as lúas dos planetas xigantes formáronse nun proceso semellante crecendo a partir dun disco de acrecemento que alimentaba de masa os planetas na súa formación. Pola contra actualmente considérase que a formación da Lúa aconteceu de maneira moi diferente tras o impacto cun protoplaneta do tamaño de Marte. Así mesmo algunhas lúas doutros planetas que viran en órbitas retrógradas ou caóticas considérase que son asteroides ou núcleos cometarios capturados máis recentemente.
As diferenzas de composición química e isotópica dos diferentes corpos do sistema solar permiten explorar as condicións iniciais na nebulosa solar. Estímase que a masa mínima necesaria para formar os planetas a partir do material presente na nebulosa solar considerando unha composición de elementos lixeiros (hidróxeno e helio) e elementos pesados semellantes á do Sol podería ser dun 1% da masa solar.
20 de agosto
O 20 de agosto e o 232º día do ano do calendario gregoriano e o 233º nos anos bisestos. Quedan 133 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px| Salvatore Quasimodo.
Mortes
miniatura|100px| Avelino Pousa Antelo.
Outros
Ver tamén - meses: xaneiro, febreiro, marzo, abril, maio, xuño, xullo, agosto, setembro, outubro, novembro, decembro
Judith Wright
Judith Arundell Wright, nada en Nova Gales do Sur (Australia) o 31 de maio de 1915 e finada en Camberra o 26 de xuño de 2000, foi unha escritora e crítica australiana, alén dunha activista polos dereitos dos aborixes australianos.
Traxectoria
Entrou para a Universidade de Sydney en 1934, onde estudou filosofía, historia, psicoloxía e inglés sen se formar. Arredor dos seus vinte anos, quedou progresivamente xorda. Entre 1837 e 1938 viaxou por Europa. Con 30 anos, coñeceu o compañeiro co cal máis tarde casaría: J.P. McKinney.
Considerada unhas das maiores figuras da literatura australiana en ensaios e poesía, foi Doutora Honoris Causa polas Universidades de Queensland, Nova Inglaterra e Sydney.
Judith Wright faleceu en Camberra a 26 de xuño de 2000, con 85 anos.
Manuel Gómez Román
Manuel Gómez Román, nado en Vigo o 24 de xullo de 1875 e finado na mesma cidade o 11 de novembro de 1964, foi un arquitecto galego.
Traxectoria
miniatura|275px|[[Edificio Banco de Vigo]] Cunha fonda afección dende neno pola pedra labrada, comezou en Madrid a carreira de Arquitectura. Porén, abandonouna en 1896 incitado polo seu temperamento bohemio, artístico e rebelde, que mesmo o levou a enfrontarse cun profesor.
Durante estes anos dedicouse á construción e a dar clases de debuxo nunha academia fundada por el. En 1914 retomou os estudos de Arquitectura, empurrado fundamentalmente polo seu amigo e mentor Antonio Palacios Ramilo, que concluíu en 1917, con 41 anos.
Nesa época xa tiña unha obra considerábel, adoito asinada por compañeiros como Luis Vidal e Guasón, Manuel Felipe Quintana ou Jenaro de la Fuente Álvarez. Desta etapa son os Almacéns Simeón, a Casa Mülder, a Casa do Pobo para o sindicato UGT ou a casa para Saturnino García.
Pouco a pouco a obra de Gómez Román foi derivando cara ao galeguismo arquitectónico, fiel aos materiais e estilos do país. Realizou innumerábeis bosquexos, sobre todo para a Exposición Internacional da Pesca que se ía celebrar en Vigo, e que finalmente veuse malograda.
Na década de 1930 entrou en política. Foi candidato á alcaldía de Vigo pola Fronte Popular e chegou mesmo a ser Secretario Xeral do Partido Galeguista.
Trala Guerra civil española foi nomeado Vicepresidente da Editorial Galaxia e da Fundación Penzol. En 1951 ingresou na Real Academia Galega e promoveu xunto con Francisco Fernández del Riego e Xesús Ferro Couselo a conmemoración do Día das Letras Galegas.
A súa obra arquitectónica consta de máis de 2000 obras en diferentes cidades galegas. Colaborou tamén con debuxos artísticos e caricaturas en prensa e publicou traballos sobre as características da arquitectura galega. miniatura|275px|[[Casa de Correos e Telégrafos de Vigo|Correos e Telégrafos, Alameda da Praza de Compostela]]
Arquitectura e características
A súa opinión arquitectónica céntrase nos seguintes puntos:
Obra
miniatura|Casa de Saturnino García.
Vigo
Conta, amais, cunha obra singular conservada en Bouzas, Vigo.
Lugo
miniatura|[[Museo de Lugo]]
Técnica narrativa
As técnicas narrativas son os diversos procedementos usados polo autor dun texto narrativo para crear o relato:
Cohesión
A cohesión textual é unha propiedade que deben presentar os textos para seren verosímiles. Por cohesión enténdese a relación que establecen entre si tódolos elementos textuais (proposicións, palabras, frases, cláusulas, oracións, parágrafos)
O concepto de cohesión textual
Para que un texto teña coherencia, é necesario que os elementos que o conforma posúan cohesión:
Procedementos de cohesión por substitución
A repetición dunha mesma palabra nun texto pode derivar en monotonía, e denota, así mesmo, pobreza de vocabulario. Para evitalo dispomos de variados recursos polos cales utilizamos outras palabras coas que garda relacións significativas e que non alteran ó substituíren a comprensión do texto e achegan cohesión, son:
O emprego de conectores
Os conectores son elementos gramaticais que conectan e relacionan bloques de texto. Nos textos narrativos predominan os conectores temporais, mentres que nos descritivos, os conectores espaciais.
Oswald
Oswald é un antropónimo anglosaxón que pode referirse a:
Sebastián Taborda
Traxectoria
Comezou a xogar no seu país, no Defensor Sporting. Despois de estar cedido en varios clubs suramericanos, como Fénix (Uruguai), Pumas de la UNAM (México) e Universidad Católica, chegou a Europa no 2005 para xogar no Deportivo da Coruña, que pagou 2,9 millones de euros polo 70% do pase do xogador. A súa gran virtude é a súa envergadura, que a sabe aproveitar perfectamente no xogo aéreo. Normalmente é usado como revulsivo nas segundas partes dos partidos ou ante situacións adversas no marcador. Iso sucedeu nun partido contra o Valencia CF, no que Taborda marcou un gol coa cabeza aos poucos segundos de entrar no terreo de xogo, gañándose o alcume de 'Falito'. Cabe destacar que algúns dos seus goles máis importantes foron marcados saíndo case sempre desde o banquiño. Na tempada 2008–09 foi cedido ao Hércules CF de Segunda División. Tras rematar o seu contrato co Deportivo o 1 de setembro de 2009, volveu ao Uruguai para xogar novamente no Defensor Sporting. En 2010 foi contratado por Newell's Old Boys da Arxentina.
Selección nacional
Até a data foi convocado tres veces coa selección uruguaia, xogando un partido.
Oswine
Oswine é un antropónimo anglosaxón que pode referirse a:
Manuel García Pastoriza
Manuel García Pastoriza foi un político galego.
Traxectoria
Alférez provisional, ex combatente na guerra. Foi nomeado presidente da Comisión Xestora de Cangas en febreiro de 1940. Posteriormente foi primeiro tenente alcalde do concello de Cangas.
Oswulf
Oswulf ou Osulf é un antropónimo anglosaxón que pode referirse a:
David Livingstone
David Livingstone, nado en Blantyre, South Lanarkshire, (Escocia) o 19 de marzo de 1813 e finado en Chitambo, na actual Zambia o 1 de maio de 1873, foi un explorador, médico e misioneiro escocés, coñecido principalmente polo descubrimento das cataratas Victoria e pola súa actividade antiescravista.
Ventura Pérez Mariño
Ventura José Emilio Pérez Mariño, nado en Vigo o 29 de decembro de 1948, é un xurista e político galego. Foi maxistrado da Audiencia Nacional, deputado no Congreso e alcalde de Vigo.
Traxectoria
En 1993 pediu a excedencia do poder xudicial para presentarse como candidato independente ao Congreso dos Deputados, encabezando a lista do PSdeG pola provincia de Lugo. Deixou o cargo o 13 de febreiro de 1995 a instancias do partido, catro días despois de romper a disciplina do grupo parlamentario votando en contra do goberno en catro ocasións. Amais, solicitaba publicamente a dimisión do presidente Felipe González, a formación dun goberno de xestión e a convocatoria de eleccións anticipadas.
David Livingstone
Segunda viaxe
Sen a axuda da sociedade misioneira, Livingstone propúxose conseguir novas fontes de financiamento para volver a África nunha nova expedición e conseguiunas na Royal Geography Society. En 1858 volveu a África cunha grande expedición inglesa na que o acompañaban moitos eruditos. Explorou o espazo comprendido entre o lago Nyassa e o Zambeze. Porén, o río era innavegable a partir dos rápidos de Kabrabasa e o barco da expedición non era tan manexable como as pequenas canoas que Livingstone utilizou na súa primeira viaxe, que ademais se podían transportar por terra. Livingstone empeñouse en continuar e a expedición acabou en desastre: morreron moitos dos membros occidentais, entre eles a súa muller Mary a causa dun ataque de disentería en 1863, e o seu irmán Charles. En 1864 volveu a Inglaterra coa súa reputación minguada. esquerda|miniatura|David Livingstone, [[Frederick Havill.]]
Terceira viaxe
Livingstone quería volver a África e aproveitou a polémica existente sobre as fontes do Nilo. A pesar da súa caída en desgraza puido convencer a Royal Geography Society e a un investidor independente de que financiasen o seu proxecto para descubrir o nacemento do río. Algúns historiadores opinan que o das fontes do Nilo non foi máis que unha escusa e que o que Livingstone en realidade quería era morrer en África.
Ventura Pérez Mariño
Vida persoal
Está casado coa tamén xuíz Dolores Galovart.
David Livingstone
Terceira viaxe
En marzo de 1866 Livingstone estaba de novo en África comezando esta vez a súa expedición na illa de Zanzíbar. Descubriu os lagos Bangweulu e Mweru, e o río Lualaba, afluente do río Congo que identificou erroneamente co Nilo. Despois dirixiuse á ribeira do lago Tanganica (1867).
Desaparición e encontro con Stanley
A partir de 1868 non se soubo nada do doutor Livingstone e os desertores da expedición espallaron rumores sobre a súa a morte. Con todo, a opinión pública mostrábase escéptica. Un ano despois da desaparición, o xornal New York Herald mandou o seu reporteiro estrela, Henry Morton Stanley, na procura de Livingstone. O reporteiro dirixiuse a Zanzíbar na espera de que o doutor aparecese (ese era o lugar onde repoñía as súas provisións) pero non deu resultado. Así, durante varios meses dedicouse a explora-la zona ata que un día chegou a Ujiji, onde os nativos o informaron de que o Livingstone se atopaba alí. O encontro foi o 11 de novembro de 1871 e é lendaria a frase que Stanley pronunciou ao saudar o explorador: Doutor Livingstone, supoño.
Stanley pensaba quedar moi pouco tempo con Livingstone pero a personalidade deste asombrouno e levouno a pasar máis de catro meses con el, tempo no que exploraron o lago Tanganika. Stanley tentou que o doutor volvese a Inglaterra pero a súa saúde era moi delicada e quedou en África cando ambos se despediron en 1872 en Uyanyembe. Á súa volta, o reporteiro escribiu un libro sobre o seu encontro co doutor no que facía quizais unha visión demasiado optimista del (presentaba o doutor cunha aura de santidade), talvez pareceulle máis comercial presentar un santo que un vello amargado, ou quizais realmente o doutor o impresionou de tal forma que só viu os aspectos positivos da súa personalidade. miniatura|Estatua de Livingstone, preto das cataratas Victoria.
Enfermidade e morte
Livingstone quería completa-la súa misión, e a pesar da súa mala saúde continuou as exploracións ata o 1 de maio de 1873, data en que morreu en Chitambo, daquela Rodesia Setentrional e agora en Zambia, a causa da malaria e dunha hemorraxia interna producida por unha obstrución intestinal. Susi e Chamah, antigos compañeiros africanos do doutor, extraeron os seus órganos e enterráronos ó pé dunha árbore, encheron o seu corpo de sal e deixárono secar durante 14 días. Despois levárono ata o cónsul británico en Bagamoio que trasladou o cadáver a Inglaterra. Un exame forense no que se identificaron as lesións no brazo esquerdo a causa do ataque do león permitiu asegura-la autenticidade dos restos. O seu ataúde estivo exposto pola Royal Geography Society e o 18 de abril de 1874 (que foi día de loito nacional) foi enterrado na abadía de Westminster, despedido como un heroe.
Seaxburh
Seaxburh ou Sexburga é un antropónimo anglosaxón feminino que pode referirse a:
Staind
Staind foi unha banda estadounidense de rock alternativo formada en 1995 en Springfield, Massachusetts. Durante 16 anos o grupo estivo composto polo vocalista e guitarrista Aaron Lewis, o guitarrista Mike Mushok, o baixista Johnny April e o batería Jon Wysocki (que marchou en maio do 2011). Ata a data Staind editou seis álbums de estudio: Tormented (1996), Dysfunction (1999), Break the Cycle (2001), 14 Shades of Grey (2003), Chapter V (2005) e The Illusion of Progress (2008). O seu último álbum auto-titulado publicouse no 2011. A banda tamén conseguiu varios sinxelos que alcanzaron os postos máis altos das listas e venderon ao redor dos 15 millóns de discos en todo o mundo.
On the Mouth
On the Mouth é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Superchunk, publicado o 10 de febreiro de 1993 a través do selo Matador Records. O disco foi gravado entre os días 14 de 20 de setembro de 1992 nos West Beach Studios co enxeñeiro Donnell Cameron, sendo producido por John Reis e Superchunk.
On the Mouth marcou a estrea do batería Jon Wurster coa banda, que substituíu a Chuck "Chunk" Garrison.
Luís Bolívar Massó
Luís Bolíbar Massó, finado en Cangas o 14 de novembro de 1939, foi un industrial conserveiro e político galego.
Traxectoria
Fillo de Francisca Massó Ferrer e Tomás Bolívar Galup. Dono da fábrica de conservas Massó Hermanos da ría de Aldán. Nos últimos anos da ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro de Cangas e elixido primeiro tenente de alcalde. Volveu ser nomeado primeiro tenente de alcalde en abril de 1930, na corporación presidida por Indalecio García Soto. Foi elixido concelleiro nas eleccións do 12 de abril de 1931. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado primeiro tenente de alcalde de Cangas en marzo de 1938 na corporación presidida por Joaquín Carnero Graña.
Vida persoal
Nunca casou.
Descrición
Un procedemento didáctico para definir e caracterizar a modalidade descritiva é a comparación con aqueles textos pertencentes a outras modalidades, en concreto a narración e o diálogo:
O que describe pretende provocar no receptor unha imaxe semellante á impresión real que el recibiu no seu momento. O texto descritivo é un tipo de escrito que ten o propósito básico de informar acerca de como é ou foi algo.
Algúns tipos de descrición:
Tipos de descrición segundo a actitude:
Thomas Keneally
Thomas Michael Keneally, nado en Sydney o 7 de outubro de 1935, é un escritor australiano, autor da novela Schindler's Ark, que foi adaptada ó cinema no filme de Steven Spielberg, A lista de Schindler.
Traxectoria
Educouse no St. Patrick's College de Strathfield, onde se estableceu un premio literario que leva o seu nome. Ingresou no Seminario de San Patricio de Manly para ser sacerdote católico, pero abandonouno antes da súa ordenación. Traballou como mestre de escola en Sydney antes do seu éxito como novelista, e foi profesor na Universidade de Nova Inglaterra (1968-1970).
Keneally era coñecido como "Mick" até 1964, pero comezou a utilizar o nome de Thomas xa na súa primeira publicación, seguindo os consellos do seu editor de usar o que é realmente o seu primeiro nome.
En 1983 foi nomeado Oficial da Orde de Australia (AO). É un dos Australian Living Treasures e ó longo da súa vida salientou como un firme defensor da República de Australia, no sentido da ruptura dos lazos coa monarquía británica, e mesmo publicou o libro Our Republic en 1993. Varios dos seus ensaios republicanos aparecen na páxina web do Movemento Republicano de Australia.
Keneally tamén actuou nalgúns filmes. Tivo un pequeno papel en The Chant of Jimmie Blacksmith (baseada na súa novela) e desempeñou o papel de pai Marshall no filme de Fred Schepisi, The Devil's Playground (1976).
Joaquín Sobreira Lage
Joaquín Sobreira Lage foi un político galego.
Vida persoal
Casou con Josefina Berriz en 1928.
Roberto Verino
Manuel Roberto Mariño Fernández, nado en Verín o 3 de maio de 1945, é un deseñador de moda galego, máis coñecido como Roberto Verino.
Traxectoria
Adquiriu os seus coñecementos en París, e en 1982 sacou unha colección de prêt-à-porter de muller que tivo éxito, e dende aquela tivo sempre un oco dentro do mundo da moda. Paralelamente tamén creou o seu tecido empresarial de carácter internacional, tendo tendas de roupa en París, en Madrid, en Lisboa, así como tamén ten un perfume, Eau de Verino, ou produce viños, Terra do Gargalo, coa Denominación de Orixe Monterrei.
En 2022 ingresou como académico numerario da Sección Artes da Imaxe da Real Academia Galega de Belas Artes.
Sparklehorse
Sparklehorse foi unha banda de indie rock estadounidense que foi liderada polo cantante e multi-instrumentalista Mark Linkous até a súa morte por suicidio o 6 de marzo de 2010. O batería e multi-instrumentalista Scott Minor era un colaborador frecuente.
Batalla de Wareham
A batalla de Wareham foi un conflito militar entre as forzas saxoas de Alfredo o Grande e as do caudillo viquingo Guthrum no ano 876. No século IX o rei Alfredo xa iniciara un sistema de defensa baseado en cidades fortificadas coñecidas como burh. Tras as derrotas dos reinos de Mercia e Northumbria, en 874 Guthrum atreveuse a iniciar unha ofensiva contra o reino de Wessex que se mantivo até entón nunha especie de statu quo durante as arremetidas viquingas no leste, aínda que xa mantivera enfrontamentos previos non exentos de pagos de rescate (danegeld) a cambio de paz cos daneses. En 876 as forzas viquingas estaban divididas en dúas frontes, o grande exército pagán encabezado por Halfdan Ragnarsson en York consolidando o seu poder na zona, e Guthrum coa segunda onda coñecida como grande exército de verán no sur.
Guthrum levou o seu exército até o porto de Poole no sur de Inglaterra e alí uniuse con outro exército viquingo que estaba a invadir a área que se atopa entre os ríos Frome e Trent, área gobernada por Alfredo. Segundo o cronista Asser na súa obra Vida de Alfredo, este primeiro enfrontamento tivo como resultado a vitoria viquinga, capturando o "castellum" (un pequeno forte da época romana) e a praza fortificada de Wareham, desencadeando o conflito militar que foi resolto de novo co pago dun danegeld, unha paz efémera que foi rota en 877 cando Guthrum volveu invadir Wessex e provocou unha cadea de conflitos nos que, en principio, parecía que Alfredo era protagonista dunha derrota tras outra.
David Malouf
David Malouf, nado en Brisbane o 20 de marzo de 1934, é un escritor australiano que cultivou principalmente a novela, aínda que tamén ten contos, poemarios, ensaios, libretos e obras de teatro.
Traxectoria
Malouf é fillo dun pai libanés cristián e unha nai inglesa xudía de ascendencia sefardí-portuguesa.
Graduouse na Universidade de Queensland en 1955. Viviu en Inglaterra; Toscana, Italia; e Sydney, onde deu clases na universidade do mesmo nome.
A súa obra trata de temas da historia, a sociedade e as paisaxes de Australia.
Os primeiros libros que publicou foron poemarios, pero empezou a ser coñecido despois da súa primeira novela, Johnno (1975), un relato semiautobiográfico dun mozo que creceu en Brisbane durante a segunda guerra mundial. An Imaginary Life (1978) "consagrouno definitivamente como unha das voces de referencia do continente".
En 2008 foi elixido membro da Royal Society of Literature.
Malouf é abertamente gai e reside en Italia dende 1977.
Napoleón II de Francia
Napoleon II, nado o 20 de marzo de 1811 e finado o 22 de xullo de 1832, fillo de Napoleón Bonaparte foi brevemente o segundo emperador francés. miniatura|210px|dereita|Napoleón II
Traxectoria
Napoléon François Joseph Charles, foi coñecido desde o seu nacemento como rei de Roma, a súa nai foi a segunda esposa de Napoleón, a arquiduquesa María Luísa de Austria. Tres anos despois do seu nacemento en París e co derrube do Primeiro Imperio Francés, Napoleón abdicou no seu fillo o 4 de abril de 1814, o 6 dese mes Napoleón renuncia el e a súa descendencia á coroa francesa. En 1815 coa volta de Napoleón ó poder restaurase o título de Príncipe imperial pero non o de rei de Roma. Trala desfeita de Waterloo, Napoleón abdica o 22 de xuño de 1815 e a Cámara de Representantes e dos Pares recoñecen a Napoleón II como emperador malia vivir en Vienne en poder dos aliados, o 7 de xullo estes entran en París e poñen fin ó réxime, Napoleón II viviu o resto dos seus días en Austria co dereito a levar o título de duque de Reichstadt. Morreu de tuberculose no seu palacio de Viena ós 21 anos.
Distritos de Portugal
Lista dos antigos distritos portugueses:
Distritos en Portugal
En Portugal un Distrito Administrativo ou, simplemente, Distrito, é unha división administrativa que data de 1835. Até entón o país estaba dividido en provincias, que se subdividían en comarcas. A Lei de 25 de abril de 1835 suprimiu as provincias e as comarcas e creou 17 distritos no continente e catro nas Illas Adxacentes. Á fronte de cada Distrito ficaría un Administrador-Xeral - a partir de 1840, designado por un Gobernador Civil.
Poucas mudanzas houbo dende entón; a mudanza de sede do distrito de Lamego, que pasou para Viseu, debido á súa posición máis central; e a creación do distrito de Setúbal, en 1926, autonomizado do distrito de Lisboa.
Os catro distritos sitos nas illas adxacentes - tres no arquipélago dos Azores (Angra do Heroísmo, Horta e Ponta Delgada) e un en Madeira (Funchal) - foron suprimidos coa entrada en vigor da Constitución de 1976, que lle concedeu unha autonomía rexional a través dos respectivos Estatuto Político-Administrativo da Rexión Autónoma dos Azores e Estatuto Político Administrativo da Rexión Autónoma de Madeira previstos na Constitución da República Portuguesa.
En Portugal a designación Distrito é tamén aplicada ás grandes divisións xudiciais do país, cada unha correspondendo a un Tribunal da Relação. Neste ámbito os distritos son chamados distritos xudiciais. Actualmente existen os Distritos Xudiciais de Guimarães, do Porto, de Coímbra, de Lisboa e de Évora.
Estadio Peter Mokaba
O Estadio Peter Mokaba en Polokwane, Suráfrica, é un campo de fútbol con capacidade para 46.000 espectadores, construído para a Copa Mundial de Fútbol de 2010. Foi inaugurado en 2010.
Parque Nacional Torres del Paine
miniatura|Parque Nacional Torres del Paine, xaneiro de 2018 O Parque Nacional Torres del Paine é un parque chileno declarado pola UNESCO reserva da biosfera e a oitava marabilla do mundo en 2013.
Estadio Peter Mokaba
Historia
Trátase dun do cinco novos estadios construídos para o Campionato do Mundo de 2010, e atópase no Complexo Deportivo Peter Mokaba. Está situado aproximadamente a 5 km do centro da cidade, e a súa capacidade para o campionato será de 46.000 espectadores.
Parque Nacional Torres del Paine
O Parque
O Parque Nacional Torres del Paine está situado na Rexión de Magallanes e da Antártica Chilena, comuna de Torres del Payne, provincia de Última Esperanza. A 154 quilómetros ao nordeste de Puerto Natales e a 399 quilómetros de Punta Arenas, comprende 227 298 hectáreas. Fundouse baixo o nome de Parque Nacional de Turismo Lago Grey o 13 de maio de 1959 cando a principal actividade da zona era aínda a gandaría, por riba dos beneficios do turismo. O 30 de abril de 1970 o parque suma 11 000 novas hectáreas ao terreo protexido e cambia o nome polo o que é coñecido actualmente: Parque Nacional Torres del Paine.
A súa creación quedou rexistrada no D.S. N° 383 do Ministerio de Agricultura. É coñecido mundialmente polos macizos que lle dan nome, rochas de granito modeladas pola forza do xeo glaciar.
Estadio Peter Mokaba
Características
A forma da grande estrutura de formigón está inspirada nunha árbore local chamada Baobab, cunha estrutura de aceiro que suxeita o teito plano desde cada esquina do estadio, e co apoio nuns troncos sobre os que se asentan as ramplas de circulación vertical. As instalacións foron organizadas para ofrecer un cómodo acceso, estacionamento e circulación dos afeccionados que asisten aos encontros tanto de fútbol como de rugby que se poderán disputar no seu interior.