cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Literatura éuscara
A Escola de Sara
O século XVII foi unha etapa de espiritualidade, e a cultura estaba moi vinculada a ela. Os sacerdotes da zona difundíana na lingua que mellor entendía o pobo: o éuscaro. Por iso, o século XVII é un período de auxe da cultura vasca. Son desta época os escritores que conforman a chamada Escola de Sara: un grupo de escritores unidos por uns trazos de estilo dentro da historia da literatura nesta lingua. Neste século tamén se atopan autores como Oihenart.
Os membros da Escola de Sara procedían principalmente do triángulo formado polas localidades de Sara, Donibane Lohizune e Ziburu. Entre os seus membros cabe destacar os sacerdotes Axular e Etxeberri Ziburukoa. En provincias veciñas atópanse tamén autores como Materre, Klaberia, Hirigoiti ou Guillentena. Os escritores da escola de Sara tiñan certos trazos comúns:
Pedro Agerre "Axular" (1556-1664)
esquerda|miniatura|200px|A casa natal de Axular, en [[Urdazubi, Navarra]] Considerado o Cervantes euskaldun, Pedro Agerre Azpilkueta naceu na vila de Urdazubi, en Navarra, nun casarío chamado Axular, de onde recibiría o seu sobrenome. Realizou os seus estudos sacerdotais en Pamplona e os de ciencias humanas, retórica e filosofía en Lleida e Salamanca. En 1596 ordenouse sacerdote en Tarbes e durante catro anos traballou de orador en Donibane Lohizune, cuxo bispo, Bertrand Etxauz, nomearíao reitor de Sare. Con todo, como non era francés, Axular tivo que loitar polo posto. Un cura de Donibane Lohizune chamado Joanes Harostegi denunciouno por ese motivo, pero Axular recibiu o beneplácito de Henrique IV, rei de Francia, xa que o natural de Urdax, sendo un navarro do sur, era natural dunhas terras de cuxos dereitos a casa de Albret non renegara. Permaneceu á fronte da devandita parroquia durante moitos anos. Alí faleceu, en 1644.
Viviu nunha contorna rica e cambiante, mentres España estaba en decadencia Francia vivía unha época dourada, pois aínda sendo ambos os países católicos, este último tiña unha grande sede de sabedoría que o levaría a buscar máis aló do cristianismo. Tampouco debemos esquecer que, tras a Paz dos Pireneos de 1659, Francia vivía unha época de tranquilidade e cando Axular escribiu Gero, o catolicismo afianzárase en Francia.
Gero, bi partetan partitua eta berecia (1643) foi a súa única e a obra que revolucionaría e asentaría a prosa en éuscaro. Atendendo ao título parece haber dúas partes, aínda que só se recolleu unha, quizais porque ambas están nunha, porque non escribiu máis ou non chegou a publicar a segunda parte. O seu contido resúmese na seguinte atsotitza ou refrán: "Gero dioenak bego deu" ("Quen di logo, di déixao"), é dicir, proba que deixar as tarefas para logo é o lema do vago, e para iso toma os argumentos e frases de moitos autores clásicos, amontoándoos pero relacionándoos con mestría e beleza.
A crítica recorda que Axular foi orador, antes de escritor, e é por iso polo que utiliza o xénero persuasivo, pois o seu fin é cambiar o comportamento humano. Para este fin utiliza unha gran gama de recursos retóricos, coidando tres trazos:
Joanes Etxeberri Ziburukoa
Escribiu tres libros, todos en verso e de temática relixiosa, Oihenart considera que tamén escribiu outras tres: Familiako Gutunak, Eguneroscoa, e Hiztegia. Pero tradicionalmente considérase que non son máis que partes da súa obra principal Manual Devotionezcoa.
Este autor responde con claridade a unha das preguntas que sempre houbo na historia da literatura: para quen debe escribir o poeta? O autor non ten dúbidas, para o pobo.
Séculos XVIII e XIX
O século XIX viu un maior desenvolvemento dos estudos filolóxicos e antropolóxicos, con figuras como Resurrección María de Azkue, que da literatura en lingua vasca, a cal coñeceu un marcado declive, que, paradoxalmente, só comezou a remitir cando, en 1876, foron derogados os Foros vascos. A obra, tanto literaria como política, de Sabino Arana é unha das expresións máis evidentes do proceso de recuperación do vasquismo, que desembocaría no xurdimento do nacionalismo vasco.
Literatura anterior á guerra civil
miniatura|200ppx|Sede da [[Euskaltzaindia, en Bilbao.]] En 1919, por iniciativa da Sociedade de Estudos Vascos e o patrocinio das catro deputacións vascas, fundouse a Euskaltzaindia, dedicada ao estudo e a promoción do éuscaro. Os académicos tiñan que representar proporcionalmente todos os territorios vascos e intentouse en todo o posíbel reunir persoas de todas as tendencias políticas, principalmente nacionalistas e foristas. Nesta época existiu un debate sobre se había que crear un modelo unificado para o uso escrito. Os académicos que estaban a favor non tiñan moita forza dentro da institución, e ademais estes non chegaban a un acordo en torno ao camiño a seguir. Aínda que se puideron tomar algunhas decisións básicas sobre o vasco escrito, o proxecto do éuscaro batua tivo que esperar ata a posguerra.
En moitísimos casos, as publicacións anteriores á guerra civil estiveron moi influenciadas por teorías que pretendían modificar a flexión e a morfoloxía vascas aplicando unha suposta lóxica interna da lingua. Moitos escritores, fieis a un purismo estrito, refugaron antiquísimos préstamos latinos e románicos por consideralos barbarismos, substituíndoos por neoloxismos ou localismos de dubidosa procedencia. Nalgúns casos o froito destas tendencias foi un volapuk incomprensíbel para o vascofalante corrente e este euskara berria (éuscaro novo) non conseguiu chegar máis que a un reducido círculo de iniciados. As obras que transcenderon ao tempo foron as escritas polos que, aínda tendo certas "teimas", souberon aprender dos clásicos e confiaron no que lles dicía o seu propio xenio da lingua máis que en teorías que o tempo a acabado por caducar: Resurrección María de Azkue, Nicolás Ormaetxea, Xabier de Lizardi, Esteban Urkiaga, Domingo Aguirre e Jean Etxepare foron algúns deles.
Por norma xeral, a situación da literatura foi mellor en Francia que en España, xa que os vascofranceses tiveron dende sempre un maior costume de ler e escribir en éuscaro. Ao norte dos Pireneos, en 1887 aparece o semanario Eskualduna en Baiona, dando lugar a unha tradición de escritores que participan do estilo directo e fresco do xornalismo. Blaise Adéma, Jean Hiriart-Urruty e Jean Etxepare publicaron artigos de primeiro nivel, con grande acollida no País Vasco francés. Os primeiros artigos de divulgación científica e os primeiros indicios de narrativa moderna en éuscaro atópanse entre estas páxinas. Ideoloxicamente formaba parte dos coñecidos como txuriak (brancos, conservadores, fronte aos gorriak, vermellos), os cales gozaban dunha posición hexemónica en todo o País Vasco francés, e na súa etapa final acabou alineándose co petainismo durante a ocupación nazi. En 1944 caeu en descrédito e foi substituído polo semanario Herria, dirixido por Piarres Lafitte, revista que seguiu publicándose até os nosos días.
En prosa, destaca sobre todo o novelista Domingo Aguirre (1864-1920). A súa obra ten un forte carácter costumista. Kresala (Auga de mar, 1906) mostra a vida nun pobo pesqueiro. Garoa (O fento, 1912), en cambio, desenvólvese nas montañas de Oñati (Guipúscoa).
Literatura posterior á guerra civil
Tras a guerra civil, a literatura en éuscaro coñeceu un período enormemente difícil. Os primeiros libros que se publicaron foron Urrundi (1945) (De lonxe), do conselleiro do Goberno Vasco no exilio Telesforo Monzón, editado en México e o poema Arantzazu (1949) de Salvador Mitxelena (1919-1965) editado en Guatemala.
A partir de finais da década de 1950 algúns escritores novos empezaron a publicar as súas obras, entre eles Gabriel Aresti, cuxo libro máis importante foi Harri eta herri (Pedra e pobo, 1964), na liña da poesía social. Esta obra, que se converteu no libro mais vendido en éuscaro na súa época, é o signo dunha xeración cunha nova mentalidade, xa que nel aparece a imaxe dun pobo vasco urbano e enfrontado aos problemas sociais, lonxe xa do estereotipo do pobo vasco rural do poema Euskaldunak de Orixe. Aresti ten certa relación coa obra doutros poetas vascos que se expresaron en castelán, como Blas de Otero ou Gabriel Celaya, cos que comparte o compromiso social. A figura de Aresti está intimamente relacionada cos primeiros grupos de teatro e o colectivo musical Ez dok Hamairu, iniciadores da corrente coñecida como "Euskal Kantu Berria" (Nova Canción Vasca).
Despois dos primeiros pasos no tardofranquismo, foi desenvolvéndose un mundo editorial que chega a publicar ao redor de 1.500 títulos ao ano, cuns 300 escritores. O autor de maior éxito editorial fóra das fronteiras do País Vasco foi sen dúbida Bernardo Atxaga, moi especialmente polas súas novelas Obabakoak (coa que obtivo o Premio Nacional de Narrativa de España) e Memorias dunha vaca (Behi euskaldun baten memoriak), que lograron gran difusión ao ser traducidas ao castelán e, posteriormente, a outras linguas.
En 2002 Unai Elorriaga recibiu o Premio Nacional de Narrativa pola súa novela Un tranvía cara a SP (SPrako Tranbia).
Alfred Nobel
Primeiros anos
Naceu nunha familia de enxeñeiros; aos 9 anos de idade o seu pai, Immanuel Nobel, trasladou a familia a Rusia. Nese país el e os seus irmáns recibiron unha esmerada educación en ciencias naturais e humanidades. Pasou gran parte da súa mocidade en San Petersburgo, onde o seu pai instalou unha fábrica de armamento que crebou en 1859. Regresou a Suecia en 1863, completando alí as investigacións que iniciara no campo dos explosivos: en 1863 conseguiu controlar mediante un detonador as explosións da nitroglicerina, inventada polo italiano Ascanio Sobrero.
En 1865 perfeccionou o sistema cun detonador de mercurio; e en 1867 conseguiu a dinamita, un explosivo plástico resultante de absorber a nitroglicerina nun material sólido poroso, co que se reducían os riscos de accidente (as explosións accidentais da nitroglicerina, nunha das cales morrera o seu propio irmán Emil, espertaran fortes críticas contra Nobel e as súas fábricas).
Patentes
Aínda produciu outras invencións no terreo dos explosivos, como a gelignita (1875) ou a balistita (1887). Nobel patentou todos os seus inventos e fundou compañías para fabricalos e comercializalos desde 1865 (primeiro en Estocolmo e Hamburgo, logo tamén en Nova York e San Francisco). Os seus produtos foron de enorme importancia para a construción, a minería e a enxeñería, pero tamén para a industria militar (para a cal foran expresamente deseñados algúns deles, como a balistita ou pólvora sen fume); con eles puxo os cimentos dunha fortuna, que acrecentou co investimento en pozos de petróleo no Cáucaso.
Por todo iso, Nobel acumulou unha enorme riqueza, pero tamén un certo complexo de culpa polo mal e a destrución que os seus inventos puidesen causar á Humanidade nos campos de batalla. A combinación de ambas as razóns levoulle a legar a súa fortuna a unha fundación -a Fundación Nobel, creada en 1900- co encargo de outorgar unha serie de premios anuais ás persoas que máis fixesen en beneficio da Humanidade nos terreos da Física, a Química, o Medicamento, a Literatura e a Paz.
Das súas máis de 350 patentes, o seu invento máis famoso é a dinamita, que resolvía o problema da inestabilidade da nitroglicerina, e que, a partir dese momento, evitou as mortes que se producían pola manipulación da nitroglicerina, ao facer esta máis estable por riba de granulado de ladrillo. Non hai que esquecer que posiblemente, o grande incentivo para este invento foi a morte do seu irmán no laboratorio onde artesanalmente fabricaban a nitroglicerina, cabe dicir que a dinamita puido terse creado por accidente ao mesturarse cunha arxila nun carro de transporte.
Pasamento
No seu testamento asinado o 27 de novembro de 1895 no Club Sueco-Noruegués de París, Nobel establece coa súa fortuna un fondo desde onde se premiarían aos mellores expoñentes na Literatura, Medicina, Física, Química e a Paz.
Estaba no seu fogar en San Remo, Italia cando un ataque cardíaco lle causou a morte. En recoñecemento seu, dita cidade envía flores para a cerimonia dos Nobel.
Calcúlase que a súa fortuna no momento da súa morte era de 33 000 000 de coroas, das que deixou á súa familia apenas 100 000 coroas. O resto foi a un fondo para o Premio Nobel.
Everything All the Time
Everything All the Time é o álbum de estrea da banda estadounidense de indie rock Band of Horses, editado o 21 de marzo do 2006 a través do selo Sub Pop Records. Contén novas versións de cinco dos seis temas aparecidos no seu Tour EP, algúns deles con títulos distintos.
Barcelos (homónimos)
O topónimo Barcelos pode referirse a:
Vs. (álbum de Mission of Burma)
Vs. é un álbum da banda estadounidense de post-punk Mission of Burma, editado no ano 1982. Foi realizado despois do seu EP Signals, Calls, and Marches, e trátase do único álbum que lanzou a banda durante os 80, xa que pouco despois Mission of Burma separouse debido a que a Roger Miller diagnosticáronlle un acúfeno.
O álbum é aclamado como un dos exemplos clásicos do movemento post-punk e foi colocado no número 49 dos 100 mellores discos dos 80 por Pitchfork Media. Eddie Vedder afirmou que o álbum de Pearl Jam de 1993 Vs. foi titulado así como homenaxe a este disco de Mission of Burma. En abril do ano 2016 a revista Rolling Stone colocouno no posto 40 da súa lista dos 40 mellores álbums de punk de todos os tempos.
Listaxe de cancións
Todos os temas foron compostos por Roger Miller agás onde se indique:
Miradoiro de Santa Cruz
alt=Vista de Ribadeo dende o Monte de Santa Cruz|miniatura|Vista de Ribadeo dende o Monte de Santa Cruz O miradoiro de Santa Cruz forma parte da ruta dos miradoiros de Ribadeo. Sitúase no monte de Santa Cruz, con vistas cara á ría de Ribadeo e o mar Cantábrico, incluíndo lugares como a ponte dos Santos (parcialmente tapada pola vila), As Figueiras (Castropol) e demais paisaxes da zona.
Neste miradoiro atópase unha pequena ermida, e na súa veciñanza pasa o Camiño de Santiago. Tamén hai dúas cruces (unha antiga e outra máis nova) que son as que lle dan nome o miradoiro, e xunto a elas está erixido o monumento ao Gaiteiro Galego, obra do escultor ourensán Antón Faílde; por detrás das cruces agóchase o observatorio astronómico (A Casa da Ría). O lugar dispón de mesas, bancos, grellas e auga corrente para uso campestre.
Destácase aínda máis pola festividade que se celebra o primeiro domingo de agosto, recoñecida de interese turístico, a coñecida Xira de Santa Cruz que, celebrada xunto coa festividade na honra dos gaiteiro (o Día da Gaita), fan do recinto un lugar de asento e abrigo de romarías.
Gracia Querejeta
Traxectoria
Filla do produtor Elías Querejeta, que lle abriu o camiño no mundo do cine, estudou Historia Antiga na Universidade Complutense de Madrid. Debutou no mundo do cine como actriz cando só contaba 13 anos na película Las palabras de Max de Emilio Martínez Lázaro.  Ós poucos foi pasando por tódolos oficios do cine e en 1981 intervén como axudante de dirección en Dulces horas de Carlos Saura. En 1988 foi axudante de dirección e montaxe da serie 7 huellas dirixindo dentro dela Tres en la marca que logrou o Premio Teatro Arriaga no Festival de Cortometrajes de Bilbao. En 1990 dirixe xunto a Jesús Ruiz e Nacho Pérez da Paz, o documental El viaje del agua, premio Goya ó mellor documental español. Nese mesmo ano escribe e dirixe tamén La adolescencia, un capítulo da serie de televisión El hombre y la industria.
Polémica con Javier Marías
A súa película "El último viaje de Robert Rylands" está baseado na novela "Todas las almas" de Javier Marías. O escritor sostivo unha agre polémica no xornal "El País" con Elías e Gracia Querejeta, ós que acusaba de desfigurar o seu libro ata facelo irrecoñecible. Esixiu que se suprimise toda mención ó seu nome e á súa novela nos títulos de crédito da mesma e iniciou un longo proceso xudicial que, tras dúas sentenzas favorables ó escritor en 1998 e 2002, terminou o 7 de marzo de 2006 cando o Tribunal Supremo rexeitou os recursos presentados pola produtora de Elías Querejeta e ratificou as sentenzas anteriores.
366
Outros
Historia ano a ano
Historia de Chongqing
miniatura|320 px|Esculturas rupestres A cidade de Chongqing foi a capital do reino Ba, antigo pobo que desapareceu hai cerca de 2500 anos. Por estar lonxe da ruta da seda, a cidade perdeu súa importancia até o século XIX cando as potencias estranxeiras con intereses na China solicitaron que a cidade ábrase aos estranxeiros. En 1901, creouse unha colonia xaponesa na cidade.
Emilio Martínez Lázaro
Emilio Martínez Lázaro, nado en Madrid no ano 1945 é un director de cine español.
Historia de Chongqing
En 1938, Chongqing transformouse na capital da República Chinesa de Chiang Kai-shek, que era reivindicada polo Xapón. Chongqing foi gravemente bombardeada polas tropas xaponesas durante ese período. A internvención da China Nacionalista potencializou o rápido desenvolvemento da cidade que, en poucos anos, pasou de 200 mil habitantes a máis dun millón.
Emilio Martínez Lázaro
Biografía
Naceu en Madrid en 1945. Estudou nun colexio de xesuítas e máis tarde empezou os estudos de Enxeñería Industrial, que abandonaría para estudar Ciencias Físicas en Madrid.
Historia de Chongqing
Do paleolítico ata a cidade contemporánea
Empuxado por outros pobos, o mítico pobo Ba foi emigrando dende o curso medio do Yangtzé augas arriba cara a cunca de Sichuan. Seica no século XI aC, cando a dinastía Shang foi derrocada pola nacente Zhou, guerreiros Ba axudaron a esta última e lles foi concedido organizar o seu territorio coma un estado cos seus propios gobernantes.
O Reino de Ba, citado xa no período das Primaveras e Outonos (719-476 aC), floreceu no período dos Reinos combatentes (475-256 aC) con múltiples capitais (Fuling, Fengdu, Zhongxian, de 50 a 200 km augas abaixo da actual cidade), unha das cales situouse na estratéxica península entre o Yangtzé e o seu afluente o Jialing, o centro do Chongqing de hoxe en día (distrito de Yuzhong, a "cidade nai" ). No 316 aC foi conquistado polo reino rival de Qin, inda que lle foi permitido seguir con certa autonomía.
Cando a dinastía Qin unificou China (221-210 aC), a reforma administrativa que levou adiante rematou co último resto de Ba, construíndo unha cidade amurallada no canto da súa capital. Chamada Jiangzhou pola seguinte dinastía Han, que gobernaría o imperio chinés por máis de catro séculos, foi o primeiro nome histórico da metrópole. No século II dC a muralla foi reparada e ampliada. Foron moitos os nomes que adoptou coas sucesivas dinastías ata que en 1189, no tempo da dos Song Meridionais, lle foi imposto o actual.
En 1370, recentemente instaurada a dinastía Ming, volveuse a reconstruír a muralla, desta vez en sólida fábrica de pedra. E no final dos Ming, a rebelión que rematou coa dinastía Qing no trono, deixou a cidade ao saqueo e destrución, polo que tivo que ser restaurada (1663). Tiña 17 portas e arredor de oito quilómetros de perímetro. A máis, a administración imperial apoiou o repoboamento da cidade cunha política de forte inmigración. A muralla foi novamente reforzada en 1760.
A municipalidade chinesa
miniatura|330 px|Centro comercial En 1938 foi a capital provisional da República da China baixo os nacionalistas de Chiang Kai-shek. Pola súa protexida situación xeográfica, durante a segunda guerra mundial moitas fábricas e universidades foron trasladadas alí dende o leste do país o que incrementou enormemente a súa poboación e a transformou de porto fluvial en capital fortemente industrializada.
Finalmente, en 1997 foi elevada ao rango de municipalidade directamente administrada polo goberno central (a cuarta tras Shanghai, Beijing e Tianjin). A pretensión é convertela en metrópole do xigantesco desenvolvemento que está a experimentar China no interior do país. De feito, o perfil urbano de Chongqing está a cambiar día a día.
Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra
miniatura|Vista xeral. miniatura|Panteón central
O cemiterio municipal de Santo Amaro (tamén coñecido como San Mauro) é un camposanto da parroquia de Mourente, no concello de Pontevedra. Trátase do cemiterio máis grande de todo o municipio. Foi proxectado en 1879 polo arquitecto municipal Alejandro Rodríguez Sesmero e inaugurado o 29 de setembro de 1882. O primeiro persoeiro famoso en ser enterrado aquí foi o escritor pontevedrés Andrés Muruais, finado días despois da inauguración do recinto.
En 2012 o concello puxo en marcha un programa de visitas guiadas polo camposanto.
Personaxes ilustres
Algúns persoeiros enterrados no camposanto:
Barxelas
O topónimo galego Barxelas pode referirse a:
Toy Story
Toy Story (en galego, Historia de xoguetes) é unha película de animación xerada por computadora de Pixar e Walt Disney Pictures. Estreouse nos Estados Unidos o 22 de novembro de 1995.
Foi a primeira longametraxe totalmente animada por computadora e o primeiro proxecto importante de Pixar no cine.
Sinopse
A familia de Andy mudarase de casa e os xoguetes fan unha reunión para afinar os últimos detalles da mudanza. Ó remate da reunión lembran que ese día é o aniversario de Andy, polo que a maioría dos xoguetes teñen medo de ser substituído por algún novo agasallo. Woody, o xoguete preferido de Andy, chama á calma e envía a un grupo de soldados verdes á festa de aniversario para que nomeen os regalos que reciba Andy. Cando acaban todos os agasallos e entre eles non hai ningún xoguete, a nai de Andy saca un agasallo que tiña escondido e pásallo ó fillo. Antes de que os soldados informen da identidade do regalo, os nenos soben ó cuarto de Andy correndo e os xoguetes volven ás súas posicións orixinais. O agasallo que recibiu Andy era un xoguete chamado Buzz Lightyear, unha figura de acción espacial baseada no protagonista dunha serie de televisión.
É Nadal e os xoguetes están novamente atentos ós agasallos de Andy, entre os que se encontran unha muller con faciana de pataca e un cachorro.
Xoán III Rizocopo, Exarca
Xoán III Rizocopo (tamén chamado Ioannes Rizocopus) foi un exarca de Rávena (710).
Pouco despois de que o Papa Constantino partise para Constantinopla, atopouse con Xoán en Roma. Pouco despois Xoán foi asasinado. O pobo de Rávena fixo xefe a un tal Giorgius; este logo gañou a lealdade de Cervia, Forli, Forlimpopoli, e outras cidades. A rebelión foi finalmente reprimida, pero destruíu moita da autoridade efectiva do exarcado, que era só de importancia secundaria ata que foi finalmente eliminado en 752.
Día da Vitoria en Europa
miniatura|135px|[[1945.]] O día da Vitoria en Europa (en inglés VE Day) celébrase no Reino Unido e en varios outros países europeos o 8 de maio desde 1945. No Reino Unido foi declarado festivo por Winston Churchill, logo de que o 7 de maio de 1945 Alfred Jodl, Comandante Supremo do Exército do III Reich, anuncia pola radio que todas as tropas alemás se renderían ao día seguinte, rematando así a segunda guerra mundial en Europa.
Walt Frazier
Walter "Clyde" Frazier, nado en Atlanta (Xeorxia) o 29 de marzo de 1945, foi un xogador de baloncesto estadounidense da década dos 70. Xogou durante 13 tempadas na NBA, dez delas para os New York Knicks. Na actualidade é comentarista deportivo para a televisión.
Universidade
Logo dunha existosa carreira coma xogador no seu instituto, tivo difícil elixir universidade no seu estado de nacemento, Xeorxia, debido á segregación racial que naquela época marcaba a política de universidades coma Georgia Tech ou outras universidades do sur, que non admitían alumnos afroamericanos. Tivo que trasladarse ao estado de Illinois para poder competir alí na pequena Universidade de Southern Illinois, da II División da NCAA. Promediou, en dúas tempadas, 17,7 puntos e 10,6 rebotes.
Xosé Luís Rodríguez Pardo
Xosé Luís Rodríguez Pardo, nado na Coruña o 13 de decembro de 1936 e finado na mesma cidade o 12 de xuño de 2018, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Participou no Consello da Mocedade e na fundación do Partido Socialista Galego en 1963 e no Consello de Forzas Políticas Galegas. Foi fundador da Agrupación Cultural O Galo de Santiago (1961) e da Agrupación Cultural O Facho da Coruña (1963). Formou parte das primeiras directivas de ADEGA.
Klaas-Jan Huntelaar
Dirk Jan Klaas Huntelaar, máis coñecido como Klaas-Jan Huntelaar ( pron. neerlandesa: [ˈklaː ˈʃɑn ˈɦʏn.tə.ˌlaːr] (13px|alt=|link= escoitar) ), nado en Bronckhorst, Güeldres, o 12 de agosto de 1983, é un futbolista neerlandés que xoga para o AFC Ajax e para a.
Xosé Luís Rodríguez Pardo
Traxectoria
Partidario de achegarse ao PSOE formou parte con Ceferino Díaz e Fernando González Laxe do Colectivo Socialista-PSG, constituído o 2 de abril de 1978. Plasmaron o seu proxecto no manifesto coñecido como Documento dos 19, foron expulsados do PSG e integráronse no PSdeG-PSOE.
Participou na elaboración do Estatuto dos dezaseis, e nas Cortes Xerais no texto material do Estatuto de Autonomía de Galicia. Foi deputado pola provincia da Coruña na I lexislatura (1979-1982) e senador na II e III lexislatura (1982-1989).
Colaborou en distintos medios de prensa, como no desaparecido Xornal.com
SEPECAT Jaguar
Deseñado como adestrador avanzado para substituír o Folland Gnat, o Jaguar foi convertido a derradeira hora nun avión de ataque a baixa cota, equipado cunha avanzada aviónica de navegación e operativa. O primeiro avión entregouse á RAF no ano 1973, e o primeiro escuadrón, o 54, formouse en marzo do ano 1974. O Jaguar substituíu ó Phantom nas misións de interdirección, ataque e recoñecemento, e equipou un total de oito unidades. Os escuadróns de Jaguar de ataque baseados na RFA convertéronse en Tornado entre os anos 1983 e 1986. O Escuadrón 11, unidade de recofoto da RAF Germany, equipouse co Tornado no ano 1989, pero os tres escuadróns da RAF Coltishall (que forman parte da reserva estratéxica da OTAN) seguiron co Jaguar ó longo dos anos 90.
Douglas MacArthur
Douglas MacArthur, nado o 26 de xaneiro de 1880 e finado o 5 de abril de 1964, foi un militar estadounidense condecorado coa Medalla de Honra. Xeneral do Exército dos Estados Unidos. Estivo ao mando das tropas de Estados Unidos do Océano Pacífico durante a segunda guerra mundial. Trala rendición do Xapón, asumiu o cargo de gobernador militar do país ocupado, onde deixou bo recordo segundo as crónicas.
SEPECAT Jaguar
Especificacións
dereita|300px
Acereiro
miniatura|Vista da planta. miniatura|Ilustración. miniatura|Inflorescencia. miniatura|Detalle da flor. O acereiro, Prunus lusitanica, é unha planta leñosa arbórea do xénero Prunus, nativa do suroeste de Francia, España, Portugal, Marrocos, Macaronesia os Azores, as illas Canarias e a illa de Madeira). É unha arboriña de ribeira bastante rara en Galiza, considerándose unha reliquia do terciario, e sobrevivindo en moi contados lugares, frescos e acedos. É o único Prunus  (xénero ao que pertencen a ameixeira e a cerdeira, entre outros) de folla perenne natural de Galiza. Atopamos exemplares na serra do Xurés, no canón do río Arnoia (Sande e Cartelle) e na desembocadura ao Miño do río Deva, en Pontevedra, entre outros lugares.
Descrición
Trátase dunha arboriña ou arbusto que adoita medir arredor de 4 ou 5 m de altura, mais pode acadar 15 m de altura dependendo moito do lugar. Superficialmente posúe o aspecto dun loureiro (Laurus nobilis). O tronco é curto, groso e flexuoso, coa casca cinsenta ou parda con tendencia a negrexar. A copa é baixa, bastante ovoide. Dependendo da estación, en flor non é difícil a súa identificación, xa que a flor vén en acios da lonxitude das follas bastante vistosos. As pólas e xemas son de cor avermellada. As follas son son simples e alternas, ovais, lanceoladas, duns 12 cm de longo e 3–5 cm de ancho, co ápice agudo, finamente serradas, algo coriáceas. A face é verde verde escura brillante e o envés máis pálido e glauco. O pecíolo é vermello e mide arredor de 2 cm. é tamén algo coriáceo. As flores son miúdas (8–15 mm de diámetro) con cinco pétalos brancos pequenos; dispostas en acios de 8–25 cm que se desenvolven entre os meses de maio e xullo. Son moi recendentes. Os froitos é unha drupa de 1 cm. aproximadamente, primeiramente verde e despois vermellos. A carabuña é lisa. Finalmente os froitos se tornan negros.ao maduraren no verán. As sementes son espalladas polas aves (papuxas, merlas e tordos). Reprodúcese tanto sexualmente como clonalmente mediante rebentos de cepa e de raíz e por porbaixas, chegando a conformar cepas de ducias de individuos conectados polo mesmo sistema radical e/ou pólas que nun momento dado tocan o chan e desenvolven raíces.
Hábitat
Aparece preferentemente en estacións de media montaña mediterránea con influencia atlántica. Tamén ten predilección polas paisaxes montañosas e con relevo accidentado, entre os 180 e os 1 150 metros de altitude. En canto a requerimentos de solo, a maioría destas poboacións atópanse en substratos moi pouco evolucionados ou litosolos (nalgúns casos, incluso en canchais), polo que se pode considerar pouco esixente neste sentido, aínda que tamén aparece en solos desenvolvidos. Xeralmente atópase en substratos de pH acedo (granitos, cuarcitas, lousas, arenitas…), malia que tamén é capaz de prosperar sobre rochas calcarias, polo que non se pode considerar unha especie estritamente silicícola. O acereiro gusta dos climas suaves, medrando a unha altitude entre os 600-700 metros sobre o nivel do mar. Acostuma aparecer nos bosques de ribeira aínda que non par da auga. En Galiza dáse en canóns, valgadas, regatos, e solos acedos, rochosos, húmidos, vizosos e frescos, mellor se son silíceos, aparecen en chairas de clima suave con frecuentes choivas e néboas que reducen ao mínimo a época de seca. En Galiza non forma bosques, pero si noutros lugares como en Estremadura, onde lle chaman "loreras". Tolera ambientes sombrizos mais medra e florea con maior intensidade en áreas iluminadas.
Distribución
A distribución actual da especie é dispersa e, xeralmente, ligada a ambientes de temperaturas relativamente suaves e choivas ou brétemas frecuentes, que minimicen o período de seca.
É bastante raro en Galiza, de feito situábase unicamente no Xurés. Nun artigo da revista "Quercus" de xullo do 2002, nun artigo sobre "El cañón del Arnoia: una fraga olvidada" afirman que o acereiro aparece tamén no río Arnoia No Arnoia o acereiro mestúrase con sobreiras, carballos, amieiros e salgueiros, nun ecosistema moi rico e en serio perigo polas centrais hidroeléctricas maiormente. Téñense localizado exemplares norío Deva, en Pontevedra, concretamente na zona da desembocadura no río Miño.
A nivel ibérico é unha planta tamén escasa, estimándose a súa poboación en algo máis de 31 000 exemplares. Está considerado, logo, coma unha reliquia dos bosques do tipo laurisilva que na Península tiveron grande importancia durante o Terciario. Aparece nas de Las Villuercas (7000 - 8000 exemplares), Montes de Toledo (500), varios barrancos da vertente meridional de Gredos (600 - 700) e do Macizo del Montseny (1200). Tamén hai poboacións illadas en León (800-900), Galiza (100-200), Asturias (<50), Cantabria (<50), País Vasco (<100) e Navarra (100-150) Nas Illas Canarias está presente nos bosques de laurisilva. En España e en Francia está catalogada como especie vulnerábel.
Foi introducida e localmente naturalizada en zonas temperadas do norte de Francia, Gran Bretaña, Irlanda, Nova Zelandia e o oeste dos EUA: California, Oregón e Washington.
Cultivo e usos
O pau é louro; emprégase na fabricación de mobles macizos, elementos estruturais de calidade. Tamén para talla e escultura, torneados. E en xeral as mesma aplicacións que a madeira de cerdeira. A madeira é moi apreciada en ebanistería, porén a escaseza da especie non permite a súa talla. Ten tamén un uso ornamental pola fermosura das súas flores e para formar sebes. O froito é amargo e só comestíbel para as aves, aínda que non se constatou que sexa tóxico.
Comunidades vexetais asociadas aos acereiros peninsulares
En xeral, falando de condicións máis mediterráneas que as que atopamos en Galiza, pódese dicir que na súa contorna abunda arbustos de folla perenne e lauroide, como érbedos, acivros, loureiros e vivurnos, xunto a árbores esixentes en humidade, caducifolias e, especialmente, subesclerófilas, coma amieiros, cerquiños, caxigos, castiñeiros, freixos, capudres e pradairos. Tamén abundan uces coma a uz branca (Erica arborea), a uz das vasoiras (Erica scoparia) e a uz lusitana Erica lusitanica. Porén no sotobosque das formacións de acereiros máis mestas o número de fanerógamas herbáceas e pequenas leñosas é escaso, pola ausencia de luz: Teucrium scorodonia , Carex elata , Cistus psilosepalus  (raro) e a xibarda Ruscus aculeatus . É característica, pola contra, a presenza de elementos lianoides (hedra, herba salgueira, Lonicera etrusca , boudaña (Brionia dioica ) e multitude de fentos, coma o fento común (Pteridium aquilinum), o dentabrún (Osmunda regalis), fento fero ou fenta (Blechnum spicant), Athyrium filix-foemina, Dryopteris filix-mas e outros. A respecto da súa bioloxía reprodutiva, trátase dunha especie monoica, que florea a mediados de maio ou xuño e cuxa polinización pode ser entomófila ou non, mais en calquera dos casos predomina a autofecundación. Os froitos maduran a finais do verán ou comezos do outono e son espallados, en parte, polos paxaros, especialmente por papuxas e merlas. Coma contrapunto ao escaso recrutamento por vía sexual, dáse unha intensa reprodución asexual, xa que, como se mencionou antes, os individuos presentan un potencial vexetativo enorme e son capaces de regromaren de cepa tras o ramalleo, a talla, ou incluso despois dun lume forestal. Así, gran parte das poboacións están formadas por exemplares clónicos producidos por porbaixa ou por rebentos de cepa.
Taxonomía
Prunus lusitanica foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 473, no ano 1753. . O seu restritivo específico lusitanica, refírese a Lusitania, o nome romano para parte da actual área onde se sitúa Portugal. O nome galego acereiro (en portugués azereiro)viría do latín serodio cereseum, este do lat. cerăsus, e este do grego. κερασός, o mesmo que o termo cerdeira ou cereixa; pola súa semellanza con esta especie, e non deixar de ser un Prunus subxénero Cerasaus, que produce unha especie de cereixas.
Acéptanse tres subespecies en función de caracteres morfolóxicos que cómpre revisar:
1757
Outros
Historia ano a ano
Éxtase (emoción)
miniatura|[[Jean Benner, Ecstasy.]] Éxtase (do grego έκ-στασις ek-stasis) é un estado de plenitude máxima usualmente asociado a un pracer intenso que dura uns momentos. Despois da súa fin a volta á vida cotiá, pode verse incluso transformada polo evento previo, e así sentir un grao de satisfacción constante.
Light Yagami
Light Yagami (夜神 月) é un personaxe ficticio e o protagonista antiheroe da serie manga e anime Death Note, creada por Tsugumi Ōba e Takeshi Obata. É un estudante moi intelixente que atopa o Death Note que o shinigami Ryuk lanzou á Terra. Usando o caderno, que permite asasinar a calquera sabendo o seu nome e faciana, Light convértese nun asasino en masa que mata criminais en todo o mundo coñecido como Kira (キラ), e tenta erradicar a maldade e os delitos a fin de crear unha utopía como "o deus do novo mundo".
Na adaptación anime, a súa voz é a de Mamoru Miyano, e nos filmes é interpretado por Tatsuya Fujiwara.
Éxtase (emoción)
Descrición
Desde un punto de vida psicolóxico a éxtase é unha perda de autocontrol ou unha perda temporal da consciencia, que a miúdo se asocia co misticismo relixioso ou coas relacións sexuais. Durante a éxtase non é posible comunicarse con outras persoas nin realizar accións normais. Acostuma durar curtos períodos de tempo, aínda que pode chegar a prolongarse varias horas.
Na linguaxe cotiá, a palabra denota unha intensa experiencia de euforia por razóns obvias. Raramente se usa nun contexto científico, xa que é un concepto que moi difícil de definir.
Tipos
A éxtase pode ser inducida mediante actividades relixiosas ou creativas, meditación, música, danza, exercicios de respiración, exercicio físico, a relación sexual ou o consumo de drogas. A técnica especial que unha persoa utiliza para inducir a éxtase tamén é asociada coas tradicións relixiosas e culturais particulares daquel individuo. Nalgúns casos, unha persoa pode obter unha experiencia extática por erro.
As persoas interpretan a experiencia despois de acordo coa súa cultura e crenzas como unha revelación de Deus, unha viaxe ao mundo dos espíritos ou un episodio psicótico. A experiencia xunto coa súa posterior interpretación pode cambiar fortemente o valor do sistema e da visión do mundo do suxeito (por exemplo, para facer a conversión relixiosa).
En 1925, James Leuba escribiu: "Entre a maioría das poboacións non-civilizadas, como entre os pobos civilizados, certas condicións de éxtase son considerados como posesión divina ou como unión co divino. Estes estados son inducidos por medio de drogas, por excitación física, ou por medios psíquicos. Pero, con todo producido e en calquera nivel da cultura se pode atopar que eles posúen certas características comúns que suxiren incluso para o observador superficial, algunha conexión profunda".
Milicia Popular
Milicia Popular foi un diario de inspiración comunista, voceiro do Quinto Rexemento de Milicias Populares comandado por Enrique Líster, publicouse entre o 26 de xullo de 1936 e o 24 de xaneiro de 1937 imprentado por Benigno Rodríguez. Contou coa colaboración de Lorenzo Varela.
Pasaremos
Pasaremos foi unha revista de inspiración comunista, nun principio órgano da 1ª Brigada Mixta, logo da 11ª División ao mando de Enrique Líster. Publicouse entre o 1 de decembro de 1936 e o 18 de decembro de 1938.
Tutti i santi giorni
Tutti i santi giorni é un filme italiano dirixido por Paolo Virzì que foi estreado no 2012. Está baseado no romance La generazione de Simone Lenzi (do cal é unha adaptación moi libre).
José Pereira Troncoso
Vida persoal
Casou con Carmen Vázquez.
Recoñecementos
Ten unha avenida dedicada en Sabarís, desde o cámping na beiramar ata case a autovía.
Gran Premio de Australia de 1992
O Gran Premio de Australia de 1992 foi unha carreira de Fórmula 1 que se disputou o 8 de novembro de 1992 nun circuíto urbano na cidade de Adelaida. A carreira foi o 57º Gran Premio de Australia e o oitavo disputado no circuíto de Adelaida, que tamén o converteu no oitavo GP de Australia que formou parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. Foi a décimo sexta e última carreira do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1992. O momento máis significativo foi unha colisión entre Ayrton Senna e Nigel Mansell cando o brasileiro intentou adiantar ao inglés, eliminando a ambos pilotos. Esta debía ser a última carreira de Fórmula 1 de Mansell antes de pasar a IndyCar, aínda que regresou brevemente en e.
Martin Brundle (que pasou en a Ligier), o gañador da carreira Gerhard Berger (que regresou a Ferrari en 1993) e Riccardo Patrese (que se uniu a Benetton para 1993) estabann entre os moitos pilotos para quen esta foi a última carreira cos seus equipos actuais, mentres que para Jan Lammers, Stefano Modena, Maurício Gugelmin, Olivier Grouillard foi a última carreira da súa andaina na Fórmula 1. Tamén se rumoreaba que sería a última carreira de Ayrton Senna en Mcclaren, pero isto finalmente resultaría falso xa que o brasileiro permanecería co equipo en.
Esta foi a carreira final de McLaren cun motor Honda Racing F1 ata. A compañía deixou de participar neste deporte logo desta carreira, aínda que o Mugen unha filial da compañía continuou. Regresaron en como fornecedores de motores a BAR. Para os equipos Dallara e March, esta foi a súa última aparición no deporte.
Shikamaru Nara
Shikamaru Nara (奈良シカマル) é un personaxe do manga e anime Naruto. "Shika" (鹿) significa cervo e "-maru" (丸) é "camiño", "círculo" ou "ben desenvolto", pero é comunmente usado como sufixo nos nomes de homes; "Nara" é unha cidade do Xapón, antiga capital do país, na que os cervos andan ao doután e que deu nome á era na cal o Budismo se introduciu no Xapón.
Personalidade e Habilidades
ó comezo, é un Genin que se graduou xunto con Naruto Uzumaki e os outros. É un xenio frouxo e despreocupado que foi promovido ó nivel Chūnin menos dun ano despois da graduación. Pertence a un clan de manipuladores de sombras e de pastores de cervos, así que a súa técnica especial é o Kagemane no Jutsu (Técnica de Imitación de Sombra).
Shikamaru é unha persoa pouco entusiasta que preferiría tomar unha soneca a emocionarse por algo e ó que lle gustan os xogos de estratexia que gustan ós vellos, como o Shōgi (xadrez xaponés) e o Go. Cando se ve nunha situación de acción, incómoda ou que requira algún esforzo da súa parte, acostuma a dicir o "Mendokuse" (problemático) que é o asunto, a persoa ou o obxecto.
Hormisdas, papa
Santo Hormisdas I, nado en Frosinone e finado en Roma o 16 de agosto de 523, foi elixido papa o 20 de xullo de 514. Antes de ser ordenado sacerdote estaba casado e é o pai do futuro papa Silverio.
Traxectoria
No ano 525 encargoulle a Dionisio o Exiguo, un astrónomo e abade dun mosteiro romano, estabelecer como ano primeiro da era cristiá o do nacemento de Xesús. Dionisio errou nos seus cálculos, segundo agora se sabe, pois datou o reinado de Herodes I o Grande uns seis anos antes. Dionisio deduciu que Xesús nacera no ano 753 da fundación de Roma, cando en realidade correspondía ao 748.
María Victoria Carballo-Calero
dereita|miniatura|María Victoria Carballo-Calero con diversas autoridades na entrega do Premio Trasalba 2021. María Victoria Carballo-Calero Ramos, nada en Ferrol o 11 de maio de 1942, é unha historiadora da arte galega, especializada en arte contemporánea, arquitectura e cidade.
Hormisdas, papa
Traxectoria
Durante o seu pontificado san Bieito de Nursia fundou a orde dos beneditinos e a famosa abadía de Montecassino, destruída en 1944 nun bombardeo.
María Victoria Carballo-Calero
Foi Premio da Cultura Galega, modalidade Artes Plásticas en 2022. Segundo o xurado: "pola "ampla bagaxe" na investigación académica e a difusión cultural da autora no que atinxe á arte galega do século XX".
Hormisdas, papa
Traxectoria
Estabeleceu que os bispados deixasen de ser outorgados por privilexios.
Television Sydney
Television Sydney (TVS) é unha televisión local comunitaria de Sidney. Membro da Australian Community Television Alliance.
Hormisdas, papa
Traxectoria
Faleceu en Roma o día 6 de agosto de 523.
María Victoria Carballo-Calero
Traxectoria
É Catedrática de Historia da Arte Contemporánea da Universidade de Vigo. Académica de número e conservadora da Real Academia de Belas Artes de Galicia. Correspondente das Reales Academias de San Fernando (Madrid) e Santa Isabel de Hungría (Sevilla). Decana da Facultade de Historia da UVi. Vogal do Padroado do Centro Galego de Arte Contemporánea. Vogal do Padroado da Fundación Otero Pedrayo e vocal das Comisións de Patrimonio da Xunta de Galicia e do Concello de Ourense.
É filla de Ricardo Carballo Calero e María Ignacia Ramos e nai de María Victoria (profesora de Filoloxía Inglesa da Universidade de Vigo); José Ramón; Ricardo (maxistrado); María Elena e Pablo (profesor de Dereito Mercantil da Universidade de Vigo).
Television Sydney
Historia
A TVS comezou a emitir en febreiro de 2006 pola canle 31 da UHF, desde o 1 de marzo de 2010 transmite tamén na canle 44 da TDT, alén diso emite vía internet. A programación céntrase en asuntos locais, con algúns programas doutras canles locais de Nova Gales do Sur e outros producidos pola Universidade de Nova Gales do Sur, completa a súa programación coa venda de espazos televisivos, a emisión de informativos de canles internacionais, como os de Al Jazeera English ou da Deutsche Welle TV, de programas para minorías étnicas, como Chandana TV para a minoría india, Beedesh Bangla para os orixinarios de Bangladesh, Henan TV para a chinesa, e mais tamén emite filmes antigos.
Berghaus
Berghaus pode estar referido a:
Globina
As globinas son unha familia de proteínas globulares, que se cre comparten un antepasado común. Todas estas proteínas incorporan o pregamento de globina, constituído por unha serie de oito segmentos de hélice alfa idénticos. Dous membros prominentes desta familia son a mioglobina e a hemoglobina, que levan ambas un grupo prostético hemo, e únense de forma reversible ao oxíxeno. Esta ampla e ben estudada familia está distribuída en moitos organismos.
Tipos
As globinas evolucionaron a partir dun antepasado común e poden dividirse en tres grupos: globinas de dominio simple, e dous tipos de globinas quiméricas, flavohemoglobinas e sensores acoplados a globinas. As bacterias presentan os tres tipos de globinas, mentres que as arqueas carecen de flavohemoglobinas, e os eucariotas non teñen sensores acoplados a globinas. Nunha mesma especie coexisten hemoglobinas con distintas funcionalidades.
Nos vertebrados coñécense oito globinas: androglobina, citoglobina, globina E, globina X, globina Y, hemoglobina, mioglobina e neuroglobina.
Xenes
Entre os xenes humanos que codifican proteínas globinas están os seguintes:
Exemplos
Son exemplos de globinas as seguintes:
Avelino López Otero
Avelino López Otero, nado en Acevedo (San Xurxo de Piquín, concello de Ribeira de Piquín; por entón do concello de Meira), en 1903 e finado o 25 de setembro de 1936, foi un xornalista e político galego.
Traxectoria
miniatura|Portada do anteproxecto do 3 de xullo de 1932. Licenciouse en dereito e tras emigrar durante un tempo a Cuba instalouse na Coruña, onde foi correspondente de El Pueblo Gallego, dirixiu en Lugo o semanario republicano Guión (1930), no que colaboraron importantes políticos republicanos de Lugo e intelectuais e literatos de toda Galicia. Membro da masonería, traballou como secretario do seu irmán, o político César López Otero e con el foi o promotor da constitución do concello de Ribeira de Piquín, constituído o 5 de marzo de 1935. Avelino formou parte da comisión de técnicos que redactou o anteproxecto do Estatuto de Autonomía para a Asemblea que convocara o concello de Santiago de Compostela en 1932 e que constituíu a versión definitiva do estatuto que se plebiscitou en 1936. Despois de pertencer á Organización Republicana Gallega Autónoma e á Federación Republicana Gallega, foi secretario xeral do Partido Republicano Gallego entre 1933 e 1934, ata que se integrou en Izquierda Republicana. En 1933 figuraba como director de Tierra Gallega.
José María Calviño
Traxectoria
Doutor en Dereito, exerceu a avogacía en Madrid, A Coruña, Valencia e Huelva. A súa actividade laboral levouno a tomar contacto cos medios de comunicación e estivo vinculado a TVE desde 1970. Despois representou a Radiotelevisión Española na comisión xurídica da Unión Europea de Radiodifusión. Paralelamente, foi designado membro do Subcomité de Medios de Comunicación do Consello de Europa.
En 1980 as Cortes Xerais designárono, a proposta do Grupo Socialista, vogal do Consello de Administración de RTVE e logo da vitoria do Partido Socialista Obrero Español, o primeiro Goberno de Felipe González nomeouno Director de RTVE.