cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trofeo Aarne Honkavaara
Gañadores por equipo
O equipo para o que máis xogadores alzaron o trofeo é Jokerit de Helsinqui, cun total de seis xogadores, cada un cun trofeo. Os dous equipos que máis xogadores achegaron ao palmarés do galardón foron o propio Jokerit e Ässät, con seis títulos cada un, se ben só tres xogadores alzaron o trofeo xogando no equipo de Pori. Xogadores doutros dez equipos gañaron o trofeo Aarne Honkavaara ata a tempada 2019-2020:
Máximos goleadores antes da implantación do trofeo
Antes da creación do galardón os máximos goleadores da máxima categoría do hóckey sobre xeo finlandés foron os seguintes:
Decapodiformes
miniatura|250px|Larva de [[Psychroteuthis glacialis.]] miniatura|250px|[[Lura colorada (Loligo forbesii).]] miniatura|250px|[[lura|Luras comúns (Loligo vulgaris). Aquarium Finisterrae, A Coruña.]]
A dos decapodiformes (Decapodiformes) é unha superorde de moluscos cefalópodos unha das dúas que integran a subclase dos coleoideos, que inclúe todas as especies que teñen dez brazos (oito curtos e dous longos), como as xibas (ou sepias), as luras, as potas e os chocos. A outra superorde é a dos octopodiformes (polbos e similares).
Clasificación
Superorde Decapodiformes
Segundo o ITIS:
Superorde Decabrachia
Susana Martínez-Conde
Susana Martínez-Conde, nada na Coruña o 1 de outubro de 1969 é unha científica neuronal galega.
Decapodiformes
Clasificación
Segundo The Taxonomicon:
Susana Martínez-Conde
Traxectoria
Susana é licenciada en Psicoloxía pola Universidade Complutense de Madrid e doutora en Medicina polo programa de neurociencia da Universidade de Santiago de Compostela. É profesora de oftalmoloxía, neuroloxía, fisioloxía e farmacoloxía na Universidade Estatal de Nova York, no Centro Médico Downstate, onde dirixe o Laboratorio de Neurociencia Integrativa. Dirixiu laboratorios anteriormente no Barrow Neurological Instituto e no University College de Londres.
Decapodiformes
Clasificación
superorde Decapodiformes
Susana Martínez-Conde
Traxectoria
As súas investigacións tratan sobre a neurociencia perceptual, cognitiva e oculomotor. É coñecida polos seus estudos sobre as ilusións, os movementos do ollo e percepción e os trastornos neurolóxicos.
Forma parte do Comité de Sabias da Cátedra de Feminismos 4.0 da Universidade de Vigo.
Base nitroxenada
As bases nitroxenadas son compostos orgánicos cíclicos, que inclúen dous ou máis átomos de nitróxeno. Son parte fundamental dos nucleósidos, nucleótidos e ácidos nucleicos. Bioloxicamente existen cinco bases nitroxenadas principais, que se clasifican en dous grupos, bases púricas (derivadas da estrutura da purina) e bases pirimidínicas (derivadas da estrutura da pirimidina). A adenina (A) e a guanina (G) son púricas, mentres que a timina (T), a citosina (C) e o uracilo (U) son pirimidínicas. As catro primeiras bases atópanse no ADN, mentres que no ARN en lugar de timina existe o uracilo.
Por comodidade, cada unha das bases represéntase pola letra indicada. Un punto fundamental é que as bases nitroxenadas son complementarias entre si, é dicir, forman parellas de igual maneira que o farían unha chave e a súa pechadura. A adenina e a timina son complementarias (A-T), ó igual que a guanina e a citosina (G-C). Dado que no ARN non existe timina, a complementariedade establécese entre adenina e uracilo (A-U). A complementariedade das bases é a clave da estrutura do ADN e ten importantes implicacións, pois permite procesos como a replicación do ADN e a tradución do ARN en proteínas.
Órrea
O topónimo galego Órrea pode referirse a:
Campus Universitario de Pontevedra
O Campus Universitario de Pontevedra é un dos tres campus que acolle a Universidade de Vigo. Está situado na cidade de Pontevedra e ofrece estudos de grao, posgrao e doutoramento en Ciencias Sociais, Ciencias da Saúde, Educación, Artes, Enxeñería e Deportes.
Historia
O Campus Universitario de Pontevedra ten as súas orixes na escola Normal situada na cidade, que desde o século XIX foi a escola Normal da provincia de Pontevedra e a Escola de Enfermaría dependente da Deputación Provincial de Pontevedra. A Escola Normal de Pontevedra, orixe da actual Facultade de Ciencias da Educación (creada en 1999), foi creada en 1845 e a Escola de ATS (Axudante Técnico Sanitario), orixe da actual Escola de Enfermaría, foi creada en 1974. Estas dúas escolas ofrecían desde facía moitos anos os estudos universitarios por excelencia da cidade de Pontevedra, ademais do Centro Asociado da UNED na provincia de Pontevedra, situado no barrio de Monte Porreiro da cidade, onde se pode cursar un amplo abano de estudos universitarios (distintas enxeñerías, Historia, Matemáticas, Dereito, Física, Química, Psicoloxía, Linguas Estranxeiras, Socioloxía, Economía, Empresariais, Pedagoxía, etc.). O Centro Asociado da UNED de Pontevedra creouse en xaneiro de 1973 e comezou a funcionar en marzo de 1973, sendo o primeiro centro rexional de España situado fóra de Madrid, xunto co das Palmas de Gran Canaria.
Coa división da Universidade de Santiago de Compostela en tres universidades e sete campus en 1989 pola ley 11/1989 de 20 de xullo de Ordenación do Sistema Universitario de Galicia, creouse o Campus Universitario de Pontevedra e establecéronse novas facultades na cidade. A oferta de estudos universitarios en Pontevedra ampliouse con novas titulacións e cursos.
A primeira facultade que se puxo en marcha no campus de Pontevedra en 1990 foi a Facultade de Belas Artes. En 1991 incorporouse unha segunda escola de enxeñaría, a Escola de Enxeñaría Forestal.
En 1993, creouse a Facultade de Ciencias Sociais, que comezou cunha primeira titulación en Publicidade e Relacións Públicas en 1994 e, en 1995, comezaron a funcionar os estudos implantados na actual Facultade de Fisioterapia. En 1999, implantáronse os estudos de Xestión e Administración Pública na Facultade de Ciencias Sociais e os de Ciencias do Deporte na Facultade de Educación. En 2003 implantouse o grao en Comunicación Audiovisual na Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación Posteriormente, en 2009, creouse o Centro Universitario da Defensa, dependente do Campus de Pontevedra, na Escola Naval Militar de Marín, situada a 6 quilómetros da cidade, onde se imparten estudos de enxeñería mecánica.
O 7 de xullo de 2022 polo decreto 133/2022 creáronse dúas facultades máis no campus de Pontevedra  a Facultade de Deseño e a Facultade de Dirección e Xestión Pública.
Nos últimos anos, o Campus Universitario de Pontevedra especializouse no ámbito da creación, tomando o nome de Campus CREA.
O campus de Pontevedra foi declarado Campus Verde o 18 de novembro de 2015, sendo o primeiro en España en conseguir esta distinción.
A cadea americana de cafeterías Starbucks abriu un espazo na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte en setembro de 2019. Ese mesmo mes, a Xunta de Galicia cedeu á Universidade as plantas 5ª, 6ª e 7ª do seu edificio administrativo da rúa Benito Corbal 47 durante 20 anos para albergar as oficinas do Campus CREA.
No curso 2022-2023, o campus de Pontevedra ofertou 29 titulacións, das cales 12 son graos, 12 másteres e 5 doutoramentos Desde o ano 2000 ata o 2022 o número de alumnos do campus incrementouse nun 20%.
En 2022 o Campus Universitario de Pontevedra tiña 4.049 alumnos.
Organización
O Campus Universitario de Pontevedra está situado no campus da Xunqueira, ao norte da cidade e no centro da cidade. O campus da Xunqueira desde un punto de vista urbanístico, conta cunha rotonda central e varias rúas con múltiples prazas de aparcadoiro, incluídas as destinadas aos estudantes.
Neste campus hai un total de cinco facultades: a Facultade de Comunicación, a Facultade de Fisioterapia, a Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte a Escola de Enxeñeiros Forestais e a Facultade de Dirección e Xestión Pública.
A Biblioteca Central do Campus atópase na primeira planta da Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación, e os Servizos Administrativos do Campus e o Lugar de Entrega e Recollida de Documentación (LERD) do Sistema Universitario de Galicia están situados na Escola de Enxeñaría Forestal.
No centro da cidade atópase a Facultade de Belas Artes, situada xunto á Praza de España no edificio neoclásico de principios do século XX do antigo Cuartel de San Fernando, e a Escola de Enfermaría, situada no Hospital Provincial de Pontevedra. O vicereitorado e a administración do campus atópanse tamén no centro da cidade, na Casa das Campás.
As oficinas do Campus CREA atópanse nas plantas 5ª, 6ª e 7ª do edificio administrativo da Xunta de Galicia, na rúa Benito Corbal, 47. Este edificio acollerá tamén provisionalmente a Facultade de Deseño a partir de 2023.
O campus de Pontevedra acolle cada ano a estudantes Erasmus procedentes de universidades doutros países, cuxo número se incrementou nos últimos anos. Para facilitar a súa estancia na cidade, a Erasmus Student Network conta cunha sede situada nun local específico da Escola de Enxeñería Forestal.
Centros do Campus Universitario de Pontevedra
As instalacións universitarias presentes en Pontevedra son as seguintes:
Marín
A cidade é tamén sede da Escola Superior de Conservación e Restauración de Bens Culturais de Galicia.
As carreiras universitarias do campus con maior taxa de emprego son Fisioterapia (93%) e Publicidade e Relacións públicas (86,6%).
Infraestruturas
O campus universitario conta cunha gardería no seu extremo norte, dedicada principalmente aos fillos do persoal da zona escolar A Xunqueira e integrada na rede de garderías da Xunta de Galicia A galiña azul. Doutra banda, o complexo hospitalario pontevedrés converteuse en 2012 no Complexo Hospitalario Universitario de Pontevedra, onde os estudantes de Medicina da Facultade de Santiago de Compostela poden realizar os seus últimos anos de carreira.
A universidade conta con Comedores Universitarios na Facultade de Comunicación e a Escola de Enxeñaría Forestal, no campus da Xunqueira, e na Facultade de Belas Artes, no centro da cidade.
A universidade dispón dun Pavillón Deportivo na rúa Cruz Vermella para a comunidade universitaria con actividades de cardiofitness, cros-training, pilates, ciclismo en pista ou deportes na pista polideportiva. Tamén hai un parque de calistenia xunto á Facultade de Fisioterapia e un embarcadoiro na beira norte do Lérez.
O apeadoiro da RENFE Pontevedra-Universidade presta servizo ao campus desde 2001 para os estudantes que desexen chegar en tren. Ademais, a liña 1 do autobús urbano de Pontevedra ten parada na rúa Alexandre Bóveda para dar servizo tamén ao campus pontevedrés. Hai un carril bici e prazas de aparcadoiro no campus e tamén ao longo da rúa Celso Emilio Ferreiro.
Zonas verdes
O campus conta con zonas verdes ao redor dos edificios universitarios e unha zona verde lonxitudinal máis ampla ao sur da Facultade de Comunicación, paralela á rúa Celso Emilio Ferreiro. Con todo, a gran zona verde para o goce de estudantes e profesores do campus é o parque contiguo da Illa das Esculturas, con 7 hectáreas de terreo que co parque da Familia totaliza 13 hectáreas. A Facultade de Belas Artes, no centro da cidade, tamén conta cunha zona verde fronte á súa fachada principal, os chamados Xardíns de Marescot, onde se atopa un monumento-fonte ao Doutor Marescot.
Tradicións e cultura
Os patróns doutras facultades son San Leandro (Escola de Enxeñaría Forestal), Santo Isidoro de Sevilla (Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte) e Santo Aquiles (Facultade de Fisioterapia).
RAG1
RAG1 (ou Recombination activating 1, activador da recombinación 1), tamén chamada RAG-1, é unha proteína que nos humanos esta codificada no xene RAG1 (xene activador da recombinación 1) do cromosoma 11.
A proteína codificada por este xene está implicada na activación da recombinación V(D)J das inmunoglobulinas. A proteína codificada está implicada no recoñecemento do substrato ADN, pero a actividade de clivaxe e unión estable tamén necesita de RAG2. O complexo RAG-1/2 recoñece a secuencia sinal de recombinación (RSS) que flanquea as rexións V, D e J no xene que codifica a rexión constante das cadeas pesada e lixeira dun anticorpo. O complexo únese ás secuencias sinal de recombinación e fai unha amosega no ADN. Isto orixina a eliminación da RSS e a unión final das secuencias V D e J. Os defectos neste xene poden ser a causa de varias doenzas.
O Pumariño, Carral, Begonte
O Pumariño é un lugar da parroquia de Carral no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Aerodramus papuensis
Aerodramus papuensis, coñecida vulgarmente como salangana papúa, é unha especie de ave da subclase das neornites, infraclase dos neognatos, orde dos apodiformes, familia dos apódidos e tribo dos colocaliinos (que comprende as salanganas), unha das vinte e seis integradas hoxe no xénero Aerodramus, endémica de Nova Guinea.
Descrición
A especie foi descrita en 1941 polo zoólogo canadense Austin Loomer Rand, co nome de Collocalia whiteheadi papuensis, é dicir, unha subespecie de Collocalia whiteheadi.
Etimoloxías
Para a do xénero, véxase Aerodramus
Variacións taxonómicas
Posteriormente á súa descrición foi elevada á categoría de especie e denominada Collocalia papuensis e, máis recentemente, reclasificada dentro do xénero ''Aerodramus
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie tamén se coñeceu polo sinónimos:
Subespecies
Non se coñecen subespecies.
Características
A salangana papúa mide ao rededor de 14 cm de longo. A plumaxe das súas partes superiores é de cor parda escura, e máis clara nas inferiores. Ten tres dedos en cada pata en lugar dos catro habituais no resto das especies do xénero (fáltalle o hallux).
Costumes
É capaz de ecolocalizar pero, a diferenza das demais especies estudadas do grupo dos colocaliinos, que principalmente usan a ecolocalización cando voan no interior das covas onde descansan e se reproducen, a salangana papúa úsaa tamén no exterior pola noite. Ademais esta especie emite clics simples, non duplos como a maioría dos membros de Aerodramus.
Distribución
Encóntrase principalmente no norte da illa de Nova Guinea, tanto na parte pertencente a Indonesia como na de Papúa Nova Guinea.
Almansa, Palmeira, Ribeira
Almansa é un lugar da parroquia de Palmeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Futura supresión
Na próxima edición do Nomenclátor de Galicia esta entidade será eliminada ao tratarse do antigo nome dunha rúa que hoxe se denomina A Canle, localizada na zona urbana da vila de Palmeira.
Pedro Abad
Tiña en 2015 unha poboación de 2.927 habitantes.
Cabeza de fauno (Michelangelo)
miniatura|Copia de Cabeza de fauno A Cabeza de fauno é unha escultura desaparecida de Michelangelo, crese que foi copiada doutra antiga e executada durante a súa aprendizaxe no Pazo Medici Riccardi de Lourenzo o Magnífico en Florencia, entre 1489 e 1492.
Na Casa Buonarroti atópase dende 1989, unha escultura de Cesare Zocchi que está sen datar, pero pénsase que a realizou a finais do século XIX, na que representa a Michelangelo moi pequeno esculpindo a cabeza de fauno, unha escultura que se gardaba na Galería Uffizi e que se pensaba que podería ser a de Buonarroti, desapareceu durante a segunda guerra mundial nun traslado realizado polas tropas alemás.
Departamento de Potosí
200px|miniatura|Localización do departamento en Bolivia dereita|200px|miniatura|Departamentos de Bolivia
Aurelio Miras Portugal
Aurelio Domingo Miras Portugal, nado no Carballiño o 28 de maio de 1950, é un político galego.
Departamento de Potosí
O departamento de Potosí é un dos nove departamentos nos que se divide administrativamente o territorio de Bolivia. A súa capital é a cidade de Potosí.
Aurelio Miras Portugal
Traxectoria
Fillo de Aurelio Miras Azor e irmán de María Teresa Miras Portugal, sendo un mozo universitario activo na loita antifranquista foi captado, xunto con outra xente nova ourensá, por Euloxio Gómez Franqueira para formar unha forza de centro autonomista que acabou integrada en Unión de Centro Democrático. Licenciado en Dereito. Foi concelleiro do Carballiño e deputado provincial de Ourense dende 1979 a 1987 por UCD. Foi tamén membro do Parlamento de Galicia por UCD de 1981 a 1985, de Coalición Galega de 1985 a 1989, de Centristas de Galicia dende 1990 e 1993, e do Partido Popular de 1993 a 1997 e de 2005 a 2009. Exerceu a presidencia da Comisión 7ª de Agricultura, alimentación, gandería e montes e foi relator, entre outras, da consensuada proposición de lei de normalización lingüística. En 1997 foi nomeado Director Xeral de Turismo, no ano 2001 Secretario Xeral de Comunidades Galegas. Foi conselleiro ao longo de toda a derradeira lexislatura de Fraga Iribarne. Foille concedido en 2004 o profesorado honoris causa pola Universidad de Ciencias Empresariales y Sociales de Buenos Aires na especialidade de Ciencias Políticas.
Departamento de Potosí
Provincias
O departamento está dividido en 16 provincias:
Aurelio Miras Portugal
Conselleiro de Cooperación Exterior, Emigración e Inmigración
Nomeado Conselleiro en 2001 na última lexislatura de Fraga, exerceu en sucesivas remodelacións as competencias de cooperación exterior, emigración e inmigración.
Cooperación Exterior
Redactou o proxecto de Lei de cooperación ao desenvolvemento e incrementou os fondos destinados aos países en vías de desenvolvemento.
Cooperación co IGADI e o INCYDE para a potenciación da presenza internacional da empresa e da cultura de Galicia
Emigración
Creou a Fundación Galicia Emigración para canalizar coordinadamente a axuda de particulares e as principais empresas afincadas en Galicia enviada a aqueles países durante a devandita crise. Creou o portal web da emigración Galiciaberta.
Divulgou as figuras de Celso Emilio Ferreiro e Eduardo Blanco Amor en Venezuela e a Arxentina, respectivamente e en colaboración co Arquivo da Emigración do Consello da Cultura Galega levou a cabo a recuperación e dixitalización do patrimonio documental da diáspora.
Inmigración
Deseñou a primeira política autonómica na materia mediante o fomento do asociacionismo, a orientación social e laboral e axudas sociais e individuais. Celebrou convenios de colaboración cos concellos de maior poboación inmigrante.
Trala crise do Prestige manifestouse partidario, xunto con outros conselleiros, dunha acción propia non supeditada á actuación do Estado. Esta situación saldouse coa saída de Xosé Cuíña do goberno galego ; na seguinte remodelación, perdeu as competencias en cooperación exterior creando, en troques, unha Dirección Xeral de Inmigración.
Deputado autonómico
Como deputado autonómico do PP na oposición, durante o período do goberno bipartito PSOE-BNG, contribuíu ao consenso na elaboración do ditame da Comisión especial de emigración. Foi relator do proxecto de Lei de Turismo de Galicia onde chegou a consensuar varias emendas aínda que o seu grupo parlamentario acabou votando en contra do mesmo.
Ranger 3
Ranger 3 foi a primeira sonda do Bloque II do programa Ranger da NASA pensado para enviar sondas non tripuladas á Lúa e fotografar a súa superficie antes de impactar nela. Foi lanzada mediante un Atlas-Agena B o 26 de xaneiro de 1962 desde a plataforma LC-12 do Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
Ranger 3 foi enviada a impactar contra a superficie lunar e comezar a fotografala dez minutos antes do choque. A bordo levaba unha cápsula que debería ter soportado o impacto e depositado un sismómetro na superficie. A súa misión tamén incluía medir a radiación gamma no espazo interplanetario, estudar a reflectividade do radar na superficie lunar e seguir facendo probas técnicas para desenvolver mellores sondas interplanetarias.
A nave
A sonda foi a primeira cun deseño do denominado Bloque II, unha mellora das dúas Ranger previas. Estaba formada por unha base hexagonal de 1,5 m de diámetro sobre a cal se atopaba unha estrutura cónica de aluminio de 3,1 m de alto coroada por unha esfera de 65 cm de diámetro formada no seu exterior por madeira de balsa e contendo no seu interior un sismómetro que debería quedar pousado na superficie lunar tras o impacto da nave. Ranger 3 levaba tamén un motor para corrección de rumbo e outro para retrofreado. A enerxía eléctrica era proporcionada por dous paneis solares que lle daban á nave unha envergadura de 5,2 m; a enerxía almacenábase nunha batería de prata-cinc de 11,5 kg de peso e 1000 vatios-hora. Acaroada á base atopábase unha antena parabólica de alta ganancia, mentres que o resto de instrumentos repartíanse entre a base e o cono. A bordo atopábase tamén unha antena omnidireccional de media ganancia. As comunicacións corrían a cargo de dous transmisores funcionando a 960 MHz, un cunha potencia de 3 W e outro de 50 mW. O control de actitude era proporcionado por un controlador de estado sólido, por sensores solares e terrestres e por varios por chorros de control. O control térmico era pasivo, mediante recubrimentos dourados, pintura branca e superficies de aluminio puído.
Instrumentos
Ranger 3 levaba a bordo varios insrumentos:
O Reto, O Val de Xestoso, Monfero
O Reto é un lugar da parroquia do Val de Xestoso no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. Tiña 10 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 5 eran mulleres.
Santa María de Alta, Lugo
Santa María de Alta é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 130 habitantes, deles 65 eran homes e 65 eran mulleres, o que supón un aumento de 5 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
O Bacelo, Palmeira, Ribeira
O Bacelo é un lugar da parroquia de Palmeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
O Rego, Carral, Begonte
O Rego é un lugar da parroquia de Carral no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Cuntis
Cuntis é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Caldas. Segundo o IGE en 2014 tiña 4.931 habitantes (5.340 en 2005). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Xeografía
O concello está situado no noroeste da provincia de Pontevedra, e limita cos concellos de Valga, A Estrada, Campo Lameiro, Moraña e Caldas de Reis. Ten 79,8 km², e conta con 78 entidades de poboación repartidas entre 8 parroquias.
Megalitismo
Consérvanse varios asentamentos megalíticos, entre elas once medorras (mámoas do Alto da Crus, no límite coa Estrada; Chan do Castro, Campo das Tombas, A Moma e Pedra Moma, en Arcos de Furcos; Congostra do Río, en Ferreiros; mámoas da Eira e Lagoa dos Mouros, en Zo; Petouto dos Mouros, en Pena de Arriba Troáns; Petouto ou Monte do Sino en Hervés, Troáns; e As Piñeiras, en Vilameán, Estacas) e un menhir, a lapa do Marco Carreira, en Estacas, Santo André de Cesar, de maior tamaño cá lapa de Gargantáns (Moraña).miniatura|250px|esquerda|Escavacións en Castrolandín no [[2005.]]
Idade de bronce
Consérvanse diversos petróglifos, como o Outeiro do Forno de Tella, situado no polígono industrial da Ran, que ten diversas figuras. Na laxe de maior tamaño hai cérvidos, círculos concéntricos e pías. Noutras laxes menores (ás veces tapadas pola maleza) hai outras figuras. Nunha delas hai un cérvido fusionado a un motivo circular con pía central.
En Cardecide están os petróglifos de Cartas, con arredor de 35 motivos circulares, e Cartas da Fóra, con figuras circulares, pseudolabirinto e pías. En Laxos está O Pereiriño, con pías. O Castelo (entre Laxos e Xinzo), ten motivos circulares e pía. En Cequeril está a Laxe dos Homes, con figuras antropomorfas, posibelmente medievais. O Outeiro dos Campiños ten círculos concéntricos, espiral e pías. O Outeiro do Casal ten motivos circulares. Outro petróglifo é o Outeiro do Galiñeiro.
Época castrexa
Da cultura castrexa quedan varios poboados castrexos. O máis coñecido é o castro de Castrolandín, escavado. Outros poboados son o castro de Meira, castro de Laxos, O Castreliño e O Castriño, en Xinzo; o castro da Bragaña, en Estacas; o monte do Sino, entre Novás e Hervés; o castro de Sobrada, en Troáns); o castro de Montesandeu, de Piñeiro ou de San Mamede e Entrecastros, en Sebil; o castro Sebil, o de Vilar do Mato, o de Arcos e o Castelo, no monte Xesteiras; o Monte do Castelo, en Calvos; o castro da Aurela, entre Arcos e Portela.
Época romana
Trala romanización de Galicia os romanos asentáronse preto dos mananciais de augas termais. A vila foi chamada Aqua Calidae, integrada no territorio dos cilenos, moi próxima á mansión Aquis Celenis (Caldas de Reis), situada na vía XIX do itinerario de Antonino, que unía Lugo con Braga.
Un dos vestixios máis significativos, aínda que xa desaparecido, é un baño con varios canos que abastecían de auga, que tiña na parte central unha imaxe dun soldado portando unha lanza e un escudo ou dunha Minerva, e ao cal se accedía a través dun corredor abovedado. A estatuíña está en paradoiro descoñecido, conservándose só un debuxo. Unha ara, adicada ao deus Buximus, está depositada na Casa da Cultura. Consérvanse tamén varios elementos arquitectónicos e funerarios desta época, así como gran cantidade de tégula, muíños e moedas.
Idade moderna
Até a división territorial do século XIX, esta área xeográfica formou parte da provincia de Santiago. As súas parroquias dependían da xurisdición de Baños, baixo señorío do arcebispo de Santiago. Tamén pertencían a esa xurisdición as parroquias de Carracedo (no concello de Caldas de Reis), e O Couso, Morillas e Muimenta (do concello de Campo Lameiro).
Lugares de interese turístico
miniatura|250px|esquerda|Reitoral e igrexa de [[Estacas, Cuntis|San Fiz de Estacas.]]
Feiras
Aínda que antigamente se celebraban tres (a do Baño, a de Santo Isidro en Meira e a da carballeira do 18 en Troáns), arestora só se celebran o día 22 de cada mes e os sábados pola mañá na Praza da Constitución. A feira do dezaoito recuperouse como feira sustentábel artesanal, gastronómica e lúdica con carácter anual a partir de 2009. Celébrase o sábado máis próximo ao día 18 do mes de xuño.
Lugares de Cuntis
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Cuntis vexa: Lugares de Cuntis.
Economía de Corea do Norte
Corea do Norte ten unha das últimas economías planificadas do mundo. A maioría das súas industrias necesitan mantemento, como resultados do baixo investimento e da falta de pezas de reparo. O país ten poucas relacións con outros, e recibe axuda da ONU en alimentos.
Pedroche
250px|thumb|Vista de Pedroche Pedroche é un concello español da provincia de Córdoba, en Andalucía. Atópase no Valle de los Pedroches, a 621 metros de altitude e a 93 km de Córdoba.
Tiña en 2015 unha poboación de 1.624 habitantes.
Sociedade Relixiosa dos Amigos
miniatura|A estrela vermella e negra empregouse como símbolo extraoficial do servizo social cuáquero dende finais do século XIX, e foi adoptada oficialmente (con algúns cambios) polo Comité Americano de Servizo dos Amigos (American Friends Service Committee) en 1917. Outra variación é empregada pola organización británica Quaker Peace and Social Witness. A Sociedade Relixiosa dos Amigos, xeralmente coñecida como os cuáqueros ou amigos, é unha comunidade relixiosa disidente fundada en Inglaterra por George Fox (1624-1691). Aínda que eles mesmos se chamaron «amigos», a xente chamounos «quakers» ou «tremedores» («quake» significa «tremor» en inglés). Talvez en alusión á instrución dada por George Fox ós seus seguidores de «tremer no nome do Señor», e tamén pode corresponder á experiencia de quen eran «movidos» polo Espírito. «Quaker» en galego coñécese como «cuáquero».
Estendéronse nos Estados Unidos polas actividades de William Penn, especialmente no estado de Pensilvania. Non teñen un credo oficial, e os cuáqueros poden chegar a ter crenzas diversas, en diferentes países e a escala nacional. A pesar diso, son considerados unha das igrexas historicamente pacifistas.
Crenzas
Aínda que non existe ningún credo oficial para a Sociedade Relixiosa dos Amigos, os cuáqueros expresaron por escrito a súa fe nos denominados Testemuños Cuáqueros, que forman a base da súa fe e da súa práctica.
Desde os inicios do movemento, moitos cuáqueros manifestaron a súa intención de «atopar a verdade» e de revivir as experiencias do cristianismo primitivo. . Dese xeito, algúns destacados dirixentes sentiron guiados polo Espírito Santo, polas Sacras Escrituras e, máis particularmente, por unha voz ou luz interior que lles revelaba o camiño para atopar a verdade espiritual. Con respecto a esta voz interior, tipicamente úsase a frase inglesa "a still, small voice" (que vén de 1 Reis 19:12, a cal así se traduce na Versión Autorizada do rei Xacobe ​ e a cal a Biblia de Xerusalén traduce como "o rumoreo dunha brisa suave").
Así pois, unha das crenzas máis peculiares do cuaquerismo é esta convicción de que cada persoa leva algo do divino dentro de si; cada persoa pode ter un contacto directo con Deus, sen necesidade de recorrer a sacerdotes nin a sacramentos.
Nesta convicción baséase tamén, en gran parte, a diversidade de crenzas particulares que conviven dentro da comunidade cuáquera mundial, desde as Igrexas Evanxélicas dos Amigos, tan difundidas no mundo hispano, ata as comunidades universalistas.
Os cuáqueros, en xeral, defenden a xustiza, a vida sinxela, a honradez estrita e o pacifismo. Cuestionan a relixión establecida, evitan a pomposidade e a guía sacerdotal. Tamén sosteñen que en canto cristiáns, mulleres e homes, poden e deben participar no ministerio relixioso.
A base das súas crenzas son os Testemuños cuáqueros e os principios compartidos por todas as ramas cuáqueras son Paz, Verdade ou integridade, Igualdade e Simplicidade.
Culto
O culto dos cuáqueros non programados consiste nunha reunión silenciosa de máis ou menos unha hora, durante a cal toda persoa pode ser chamada a ofrecer unha mensaxe que provén do Espírito. Entre os cuáqueros programados, en troques, tamén adoita haber adoración silenciosa, pero durante menos tempo, e como parte dun servizo relixioso máis do estilo protestante.
Os cuáqueros rexeitaron a escravitude dende a súa aparición en Inglaterra. Foron os primeiros que a condenaron nos Estados Unidos, mesmo antes da independencia dese país. En Inglaterra apoiaron o movemento antibelicista Unión de Control Democrático aínda en momentos de grande apoio nacional ós esforzos de guerra.
A Lodeira, Vilaselán, Ribadeo
A Lodeira é un lugar da parroquia de Vilaselán, no concello lugués de Ribadeo, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2022 estaba despoboado.
Pazo de Cascaxide
O Pazo de Cascaxide é unha casa señorial localizada no lugar de Cascaxide, na parroquia de Escuadro (Silleda), construído a finais do século XVII con algunha parte de principios do XVIII.
O edificio é de planta rectangular, baixo o piso e salvando o desnivel do terreo, ten un piso máis con arcadas nunha das frontes, torre de catro plantas e balcóns de balaustrada que sobresaen da fachada. A fachada principal ten porta adintelada, copete cun grande escudo e gárgolas. Noutra das frontes ten un piso faiado con balconada e dous escudos. Prolóngase cunha muralla na que se abre o portón de arco de medio punto.
Entre as dependencias anexas hai dous hórreos e unha capela.
Nel rodouse parte do filme Lobos de Arga.
É de propiedade privada, da familia Espinosa.
Call Me by Your Name (filme)
Call Me by Your Name (en Chiamami col tuo nome) é un filme de 2017 dirixido por Luca Guadagnino e escrito por James Ivory. Está baseado na novela homónima de 2007 de André Aciman, e é o derradeiro filme da triloxía de Guadagnino coa temática "desexo", despois de I Am Love (2009) e A Bigger Splash (2015). Protagonizado por Timothée Chalamet e Armie Hammer, no filme tamén aparecen Michael Stuhlbarg, Amira Casar, Esther Garrel e Victoire Du Bois.
Sinopse
Ambientada no norte de Italia en 1983, Call Me by Your Name conta a relación romántica entre un rapaz de 17 anos, Elio Perlman (Timothée Chalamet) e o alumno universitario do seu pai de 24 anos, Oliver (Armie Hammer).
Colexiata de Santa María de Vilafranca do Bierzo
miniatura|Vista da Colexiata dende o exterior.
A Colexiata de Santa María del Cluniaco, Coruniego ou Cruñego é un templo relixioso do concello de Vilafranca do Bierzo, na bisbarra do Bierzo (provincia de León). Ten a súa orixe nun mosteiro beneditino erixido no século XII, con hospedaxe anexa para atender aos peregrinos franceses que facían o camiño de Santiago. Os restos desta antiga abadía perdéronse, ocultos pola Colexiata moderna.
Historia
Orixinalmente tratábase dun mosteiro da orde de Cluny, doado (entre outros) pola raíña Urraca de León á devandita orde en 1110. Consérvase o documento no que o abade Hugo de Cluny lle agradece a Dona Urraca estas doazóns en nome da casa borgoñoa. Os cluniacenses impulsaron o rito romano. Durante o pontificado de Gregorio VII, o reino de León relacionouse coa Santa Sé a través dos legados, principalmente o Cardeal legado de Marsella, quen representaba o Papa no reino de León.
Dona Urraca recibiu axuda militar de Borgoña nas súas campañas. Os monxes de Cluny daban acollida aos peregrinos que facían o Camiño de Santiago, mentres que a partir de 1118 os cabaleiros da orde dos Templarios de Hugo de Payens e Godofredo de Saint-Adhemar lles ofrecían protección no seu camiñar.
A decadencia do mosteiro comeza a principios do século XIV unida ao declive das peregrinacións, e a principios do século XVI, se ben o mosteiro segue en pé, perdeu todo o seu esplendor material e espiritual. Por todo iso, en 1529, a instancias do entón vicerrei de Nápoles, don Pedro Álvarez de Toledo e Zúñiga, a abadía de monxes convértese en Colexiata de cóengos, procedéndose á súa reedificación con pretensións monumentais ao xeito das grandes basílicas romanas do Renacemento.
A Colexiata estivo gobernada por un Abade mitrado e 24 cóengos, cunhas 60 parroquias baixo a súa xurisdición. A finais do século XIX converteuse en parroquia da Asunción, dentro do bispado de Astorga; funcións parroquiais e dependencias que persisten na actualidade.
Arquitectura
A Colexiata constitúe unha interesante mostra da arquitectura berciana do século XVI, aínda que a súa terminación se produza douscentos anos despois. O templo ten planta de salón, con tres naves e cabeceira poligonal de cinco lados iguais. O primeiro tramo é o cruceiro, que non sobresae en planta, pero si en altura; o segundo con dúas capelas laterais, que sobresaen en planta pero en alzada quedan a metade de altura das naves laterais, no centro do segundo tramo encadrado por catro grandes piares, encóntrase o coro capitular. O primitivo proxecto consideraba cinco tramos, pero os dous últimos non chegaron a construírse, quedando deste xeito un templo desproporcionado.
No seu interior, o templo destaca pola gran variedade de cubertas que van dende a bóveda poligonal con nervios da capela maior, ata as bóvedas de aresta estreladas máis ou menos complicadas que cobren a sancristía, e capelas, a cúpula sobre pendentes coroada por lanterna e nervación radial, na parte central do cruceiro, e a do coro radial con circunferencia no medio.
A torre ten varios corpos cúbicos con óculos no centro, o superior octogonal con catro ocos de arco de medio punto entre pilastras para as campás, por enriba do cal se levanta un pequeno templete con oito ocos, rematando o conxunto agulla e pequena esfera.
Rexión determinante da complementariedade
350px|miniatura|Parte "superior" dun anticorpo ([[rexión Fab). As rexións determinantes da complementariedade da cadea pesada das inmunoglobulinas móstranse en vermello .]]
As rexións determinantes da complementariedade (CDR, polas súas siglas en inglés) son unha parte dos dominios variables das cadeas pesada e lixeira das inmunoglobulinas (anticorpos) producidos polas células B, e dos receptores da célula T, situados na superficie das células T, por onde estas moléculas se unen ao seu antíxeno de maneira altamente específica. Un conxunto de CDR constitúe un parátopo. Como son as partes máis variables desas moléculas, os CDR son esenciais para a diversidade de especificidades para o antíxeno xeradas polos linfocitos.
Localización e estrutura
miniatura|esquerda|Esquema dun anticorpo cos seus [[dominio variable|dominios variables en azul, e os CDR (que forman parte de ditos dominios variables en azul claro.]]
Na secuencia de aminoácidos dun dominio variable dun receptor de antíxeno hai tres CDR (CDR1, CDR2 e CDR3) situados non consecutivamente. Como os receptores de antíxeno están formados tipicamente por dous dominios variables (en dúas cadeas polipeptídicas diferentes, a cadea pesada das inmunoglobulinas e a lixeira), hai seis CDR en cada receptor de antíxeno que fan contacto en conxunto co antíxeno. Unha soa molécula de anticorpo ten dous receptores de antíxenos (nos extremos da rexión Fab) e, por tanto, contén doce CDR. Nun anticorpo pentamérico como a IgM hai 60 CDR en total
Como a maior parte da variación de secuencia asociada coas inmunoglobulinas e receptores de células T (TCR) se encontra nos CDR, estas rexións denomínanse ás veces rexións hipervariables. Dentro do dominio variable, CDR1 e CDR2 encóntranse na rexión (V) da cadea polipeptídica, e CDR3 inclúe parte da rexión V, e toda a rexión de diversidade (D, só na cadea pesada) e a rexión de empalme ou unión (J). A CDR3 é a máis variable.
A estrutura terciaria dun anticorpo é importante para analizar e deseñar novos anticorpos. As estruturas tridimensionais dos CDR non H3 de anticorpos foron agupadas e clasificadas por Chothia et al. e máis recentemente por North et al. A modelización de homoloxía é un método computacional para construír estruturas terciarias a partir de secuencias de aminoácidos. As denominadas regras H3 son regras empíricas para construír modelos de CDR3.
Aligátor
Os aligátores son réptiles crocodilianos do xénero Alligator. As dúas únicas especies deste xénero que existen actualmente son o aligátor do Mississippi (A. mississippiensis) e o aligátor da China (A. sinensis). Ademais, coñécense varias especies extintas fósiles de aligátores. Apareceron no Paleoceno hai uns 37 millóns de anos.
O nome "alligator" é probablemente unha deformación feita polos falantes ingleses da palabra castelá lagarto, que era como lle chamaban ao aligátor os primeiros exploradores españois de Florida. Posteriores ortografías da palabra inglesa foron allagarta e alagarto, e finalmente acabou dando alligator, que se convertería tamén no nome científico.
Descrición
Un adulto medio de aligátor do Mississippi pesa uns 360 kg e mide uns 4,0 m de lonxitude, pero ás veces poden medrar ata chegar aos 4,4 m e aos 450 kg. Os máis grandes que se rexistraron, atopados en Louisiana, medían 5,84 m. O aligátor da China é menor e raramente supera os 2,1 m e os machos non pasan dos 45 kg.
Os aligátores adultos son negros ou de cor marrón oliva escura co ventre branco, mentres que os individuos novos teñen marcas amarelas ou brancas fortemente contrastadas que van difuminándose coa idade.
Non se mediu a duración media da vida destes animais. En 1937, un espécime adulto levouse de Alemaña a un zoo de Serbia e agora ten polo menos 80 anos de idade. Aínda que non existen rexistros válidos sobre a data de nacemento deste animal, é considerado o máis vello que vive en catividade.
Hábitat
Os aligátores son nativos só dos Estados Unidos e a China.
A especie de Norteamérica vive nos estados de Florida e Louisiana, e na parte sur de Xeorxia, Alabama, e Mississippi, e zonas costeiras de Carolina do Sur, Carolina do Norte e leste de Texas, na esquina máis sueste de Oklahoma, e no extremo sur de Arkansas. A maioría dos aligátores do Mississippi habitan en Florida e Louisiana, onde hai un millón de exemplares en cada estado. No sur de Florida é o único lugar onde os aligátores comparten o hábitat con crocodilos.
O aligátor chinés actualmente encóntrase só no val do río Yangtzé e partes de provincias adxacentes, e está en perigo extremo de desaparecer, xa que se cre que quedan só unhas poucas ducias vivindo libres na natureza. De feito, hai moitos máis vivindo en zoos de todo o mundo. No Rockefeller Wildlife Refuge no sur de Louisiana hai varios exemplares desa especie que se manteñen alí en catividade nun intento de conservar esa especie.
Comportamento
Os grandes aligátores macho son animais solitarios e territoriais. Os aligátores máis pequenos poden encontrarse a miúdo en grandes cantidades uns xuntos aos outros. O exemplar máis grande da zona (macho ou femia) defende o territorio; os máis pequenos teñen unha maior tolerancia por outros aligátores de similar tamaño.
Os aligátores móvense por terra con dous tipos de macha, unha é unha "reptación" na que arrastran a barriga, e outra é a "marcha alta" na que se erguen sobre as súas catro patas levantando a barriga do chan. Os aligátores tamén poden alzar o seu corpo e manterse en equilibrio sobre as patas posteriores e cola e avanzar uns pasos como parte das súas arremetidas cara adiante ou cara arriba. Porén, non poden camiñar sobre as súas patas traseiras longas distancias.
Aínda que o aligátor ten un corpo pesado e un metabolismo lento, pode lanzarse á carreira rápida durante un curto tramo, especialmente en arremetidas moi curtas. A principal presa dos aligátores son os animais máis pequenos que poden matar e comer dun só bocado. Poden cazar tamén presas máis grandes ao agarralas cos dentes e arrastralas á auga para afogalas. Os aligátores consomen alimentos que non poden tragar enteiros deixando que apodrezan e estean máis moles, ou mordéndoos e xirando todo o seu corpo na auga ou movendo a cabeza enerxicamente a un lado e outro ata que esta se desgarra e despeza. Os xiros denomínanse "rolo da morte". Para iniciar estes xiros é esencial que a cola se flexione nun ángulo significativo, xa que un aligátor coa cola inmobilizada non pode realizalos.
A Bouciña, Palmeira, Ribeira
A Bouciña é un lugar da parroquia de Palmeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Aligátor
Comportamento
A maioría dos músculos da mandíbula do aligátor evolucionaron para morder e manter atrapada as presas. Os músculos que pechan a mandíbula son extraordinariamente poderosos, pero os que abren as manbíbulas son comparativamente febles. Como resultado, un home adulto pode manter pechadas as mandíbulas do animal simplemente apertándoas forte coas mans. Para transportalos abonda con utilizar unhas poucas voltas de fita americana arredor da súa mandíbula.
Os aligátores son xeralmente tímidos cos humanos e tenden a marchar andando ou nadando se un se aproxima. Isto fai que algunhas persoas cometan a imprudencia de achegarse demasiado aos aligátores ou aos seus niños, provocando o ataque do animal. En Florida, está prohibido alimentar os aligátores, para que estes non perdan o medo aos humanos nin asocien os humanos coa comida, o que os faría máis perigosos para a xente e tamén acabaría sendo perigoso para eles.
Os aligátores da China hibernan durante o inverno. Son bastante dóciles.
Dieta
O tipo de alimentos que comen os aligátores de Norteamérica depende da súa idade e tamaño. Cando son novos, os aligátores comen peixes, insectos, caracois, crustáceos e vermes. A medida que maduran, comen presas progresivamene máis grandes, como peixes grandes como os lepisosteidos, tartarugas e diversos mamíferos, especialmente roedores como os coipús e ratas do almiscre, xunto con aves, cervos e outros réptiles. Consomen tamén prea se están famentos dabondo. Nalgúns casos, os aligátores máis grandes capturan cans, pumas de Florida e mesmo osos negros, polo que é un superdepredador en toda a súa área de distribución. O seu papel como depredador no cume da pirámide trófica pode determinar a abundancia das especies de presas, incluíndo tartarugas e roedores (como o M. coypus). Os seus estómagos conteñen a miúdo pedras (gastrólitos) que o animal tragou para axudar á dixestión mecánica. A medida que os humanos invaden os seus hábitats, prodúcense algúns ataques a humanos, aínda que son pouco frecuentes. Os aligátores, a diferenza dos crocodilos, se encontran un humano non o consideran inmediatamente como unha presa, pero poden atacar para defenderse se son provocados.
Os aligátores da China comen peixes, ras e ratas, e raras veces animais domésticos. Son moi tímidos e non atacan aos humanos.
Reprodución
Os aligátores xeralmente maduran ata ter unha lonxitude de 1,8 m. A estación de apareamento é ao final da primavera. En abril e maio, os aligátores forman os chamados "coros de bramidos", nos cales grandes grupos destes animais braman xuntos durante algúns minutos unhas poucas veces ao día, xeralmente dunha a tres horas despois do mencer. Os bramidos dos aligátores norteamericanos machos están acompañados de poderosas emisións de infrasóns, que fan vibrar a auga. Outra forma de exhibición do macho é un ruidoso golpe coa cabeza. Recentemente, foron observados en primavera reunidos en grandes cantidades para formar grupos de cortexo, o que se denomina "danza do aligátor".