cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Devesa da Rogueira
Características
Na parte baixa conta cunha vexetación mediterránea. De igual maneira, é posible atopar freixos, faias, teixos, acivros, capudres e bidueiros. Tamén forman parte da devesa a Cova do Vello -con augas subterráneas- e as grutas do Oso, consideradas un habitáculo rupestre. En canto á minaría, foi unha fonte importante de chumbo, cobre, ferro e antimonio, se ben no século XXI só mantén a explotación da lousa.
No ano 2020, obtivo a certificación outorgada pola entidade FSC (Forest Stewardsip Council en inglés), pola súa xestión e conservación da biodiversidade.
Escuadrón Suicida
Emitiuse en galego o 29 de xullo de 2020 na TVG. O director de dobraxe foi Antón Rubal e foi traducido por Andrea Ucha Bouzada.
Personaxes
Ben Affleck e Ezra Miller recuperan os seus papeis de Batman contra Superman: O amencer da xustiza como Bruce Wayne / Batman e Barry Allen / Flash, respectivamente.
Futuro
A escena de crédito medio do filme leva ao filme de 2017 A Liga da Xustiza. Ademais, houbo varios spin-offs e secuelas anunciadas en fase de desenvolvemento:
Secuela
En febreiro de 2019, confirmouse que Margot Robbie repetiría o seu papel de Harley Quinn. En marzo de 2019, The Hollywood Reporter anunciou que Idris Elba foi elixido como Deadshot, en substitución de Will Smith, que abandonou debido a conflitos de programación. En abril de 2019, David Dastmalchian e Daniela Melchior foron elixidos como Polka-Dot Man e Ratcatcher, mentres que John Cena estaba en conversacións para o papel de Peacemaker.
Indoeuropeo
O termo lingüístico Indoeuropeo pode facer referencia:
Lynn Margulis
Lynn Margulis, nada en Chicago (Illinois) o 5 de marzo de 1938 e finada en Amherst (Massachusetts) o 22 de novembro de 2011, foi unha recoñecida bióloga estadounidense. Esta muller ademais de numerosos estudos (Licenciada na Universidade de Chicago, Doutora pola Universidade de Wisconsin...) tivo moitos títulos e recoñecementos, como a medalla outorgada polo expresidente Bill Clinton en 1999 ou a Medalla Nacional da Ciencia. Formou parte da Natural Academy of Science dende 1983 e da Russian Academy of Natural of Science. Foi nomeada doutora honoris causa pola Universidade de Vigo e investida o 26 de xaneiro de 2007.
Desenvolveu o seu traballo como profesora distinguida do Departamento de Xeociencias da Universidade de Massachusetts. Entre os seus numerosos traballos no campo do evolucionismo destacou a súa teoría sobre o paso de células procariotas a células eucariotas (Endosimbiose Serial).
Traxectoria
Lynn Margulis iniciou os seus estudos de secundaria no instituto Público de Hyde Park, pero cando os seus pais a trasladaron á Escola Laboratorio da Universidade de Chicago, ela volveu ao instituto cos seus antigos amigos. Desta etapa de instituto recordaba con gran cariño a súa mestra de lingua castelá, a señora Kniazza.
Aos 16 anos foi aceptada no programa de adiantados da Universidade de Chicago onde aos 20 anos licenciouse, segundo ela adquiriu o título, un marido (Carl Sagan) e un máis duradeiro escepticismo crítico.
En 1958, continuará a súa formación na Universidade de Wisconsin como alumna dun mestrado e axudante de profesora. Estuda bioloxía celular e Xenética (xenética xeral e xenética de poboacións), mostrando unha grande admiración polo seu mestre James F. Crow (``Cambiou a miña vida, grazas a el souben que quería estudar xenética´´).
Xa se sente atraída polo mundo das bacterias desde o seu comezo que, naquela época, ela dicía que eran consideradas só na súa dimensión de xérmenes de carácter patóxeno e sen interese na esfera do evolucionismo. Lynn comezou a investigar os traballos ignorados e esquecidos para apoiar a súa primeira intuición sobre a importancia do mundo microbiano na evolución. Nos seus diferentes traballos nos guía no que foi a súa investigación e os antecedentes das súas achegas.
As súas achegas a bioloxía e ao evolucionismo son múltiples: describe paso a paso e con concreción a orixe das células eucariotas (a SET, considérase o seu mellor traballo; xunto a K.V. Schwartz clasifica a vida na terra en cinco reinos agrupados en dous grandes niveis: bacterias e eucariotas; formula a súa teoría sobre a simbioxénese e a teoría de importancia desta na evolución; apoia dende o primeiro momento a hipótese de Gaia do químico James E. Lovelock, contribuíndo a ela dende a bioloxía e intentando que adquirise categoría de teoría; realizar unha suma de traballos concretos sobre organismos bacterianos e formas de vida simbiótica... Na última fase da súa vida, traballou na posible orixe dos cilios das espiroquetas.
Teoría da endosimbiose serial (SET)
Tras quince intentos fracasados de publicar os seus traballos sobre a orixe das células eucariotas, en 1966 logra que a revista Journal of Theoretical Biology acepte e finalmente publique a finais de 1967 o seu artigo Origin of Mitosing Cells. Max Taylor, especializado en protistas, mestre na Universidade de British Columbia, foi o que a bautizou co acrónimo SET (Serial Endosynbiosis Theory).
Apollon F1
Apollon foi un construtor suízo de Fórmula 1. O equipo participou nun Gran premio do Mundial de Fórmula Un, pero non puido clasificarse. O equipo estaba formado polo piloto de carreiras Loris Kessel.
New Brigade
New Brigade é o álbum de estrea da banda danesa de punk rock Iceage, publicado o 7 de xaneiro de 2011 a través do selo What's Your Rupture?. Pitchfork situou o disco no número 37 da súa lista dos mellores 50 álbums de 2011, mentres que a revista Uncut situouno no número 46.
Apollon F1
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave)
Muddy Waters
A revista de música Rolling Stone ubicouno no posto número 17 na lista dos mais grandes artistas de tódolos tempos.
Traxectoria
Waters foi gravado por primeira vez nunha plantación do delta do Mississippi por Alan Lomax para a Biblioteca do Congreso en 1940. Máis tarde, mudouse a Chicago (Illinois).
Salientou polo seu estilo de tocar a guitarra denominado slide. A súa primeira gravación para Chess Records amosaba a Waters en guitarra e vocais, apoiado por un contrabaixo. Logo engadiría percusión e a harmónica de Little Walter para completar a súa clásica formación de blues. Foron célebres as súas xiras polo Reino Unido nos anos 60.
Finou dun ataque ao corazón mentres durmía, en Westmont, Illinois, o 30 de abril de 1983, e foi soterrado no cemiterio de Restvale, en Aslip, preto de Chicago.
Influencia
Muddy Waters influíu en artistas punteiros do rock como Elvis Presley, Chuck Berry, Keith Richards, Eric Clapton ou Jimi Hendrix.
O Codeso, Ermedelo, Rois
O Codeso é un lugar da parroquia de Ermedelo no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 10 habitantes (3 homes e 7 mulleres).
Pobos iupik
Os iupik son un grupo de pobos indíxenas que habitan no oeste, suroeste e centro de Alasca, nos Estados Unidos de América, ademais de Chukotka, Rusia. Son esquimós e está relacionados cos pobos inuit e Inupiaq. Entre os pobos iupik cóntanse:
Tortes, Tortes, Becerreá
Tortes é un lugar da parroquia de Tortes no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 20 habitantes (10 homes e 10 mulleres).
Infancia clandestina
Infancia clandestina é un filme de 2011 dirixido por Benjamín Ávila e protagonizando Natalia Oreiro, Ernesto Alterio e César Troncoso. É unha coprodución entre a Arxentina, o Brasil e España.
Aclamado pola crítica, o filme gañou dez premios da Academia das Artes e Ciencias Cinematográficas da Arxentina e cinco premios da Asociación de Críticos Cinematográficos da Arxentina, incluíndo o Cóndor de Prata ó mellor filme, mellor director, mellor guión orixinal, mellor actriz e mellor actriz secundaria. Foi escollido como candidato da Arxentina para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 85ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Saint-Germain-les-Paroisses
Xeografía
Saint-Germain-les-Paroisses agrupa a seis aldeas das marxes occidentais da conca de Belley: Appregnin, Brognin, Cessieu, Essieu, Meyrieu e Trappon.
Lugares de interese
Castelo de Beauretour, en ruiñas, do século XII
Fernando Martín Álvarez
Fernando Martín Álvarez, nado o 30 de maio de 1947 en Trigueros del Valle (Valladolid), é un empresario español, dedicado á promoción inmobiliaria e que foi un presidente do Real Madrid no 2006.
É dono da empresa inmobiliaria Martinsa-Fadesa e tamén posúe participacións de Unión Fenosa, Telefónica, Banco Santander e o BBVA.
Dear Basketball
Dear Basketball é unha curtametraxe animada estadounidense de 2017 escrita e narrada por Kobe Bryant e dirixida e animada por Glen Keane. A curta está baseada nunha carta que Kobe Bryant escribiu para The Players' Tribune o 29 de novembro de 2015 anunciando o seu retiro do baloncesto.
Foi distribuído en liña a través de go90. A curta gañou o Oscar á mellor curtametraxe animada na 90ª edición dos Oscar, facendo que Bryant sexa a primeira estrela da NBA en gañar este premio.
La Voz de la Liga
La Voz de la Liga foi un periódico editado en Ferrol entre 1915 e 1917.
Historia e características
Órgano da Liga Popular para consecución do ferrocarril Ferrol-Betanzos, apareceu a finais de 1915. De periodicidade quincenal. Entre os seus colaboradores figurou Manuel Comellas Coímbra. Aínda se publicaba en 1917.
A Farrapa, Berdeogas, Dumbría
A Farrapa é un lugar da parroquia de Berdeogas no concello coruñés de Dumbría na Comarca de Fisterra. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña 97 habitantes (48 homes e 49 mulleres).
Tube Alloys
miniatura|right|[[Frederick Lindemann|Lord Cherwell, conselleiro científico do primeiro ministro, o mariscal en xefe do aire Charles Portal, o almirante da frota Dudley Pound e Winston Churchill en xuño de 1941]] Tube Alloys foi o nome en código dun programa clandestino de investigación e desenvolvemento, autorizado polo Reino Unido e coa participación do Canadá, para desenvolver armas nucleares durante a segunda guerra mundial. Comezando antes que o Proxecto Manhattan dos Estados Unidos, os esforzos británicos mantivéronse como información clasificada e polo tanto incluso nos círculos máis altos do goberno referíanse a el en conversas codificadas.
A posibilidade de crear armas nucleares xa estivera presente dende o comezo da guerra. Na Universidade de Birmingham, Rudolf Peierls e Otto Frisch coescribiron un memorando no que explicaban que unha pequena masa de uranio-235 puro podería utilizarse para producir unha reacción en cadea nunha bomba co poder de miles de toneladas de TNT. Isto deu lugar á formación do comité MAUD, que propuxo un esforzo por tódolos medios posibles para o desenvolvemento de armas nucleares. Wallace Akers, supervisor do proxecto, escolleu conscientemente o enganoso nome "Tube Alloys". A dirección do proxecto formaba parte do Departamento de Investicgación Científica e Industrial do Reino Unido.
O programa Tube Alloys foi o primeiro proxecto de armas nucleares da historia. Por mor do seu alto custo, e polo feito de que o Reino Unido estaba a loitar nunha guerra a distancia de bombardeo dos seus inimigos, o proxecto subsumiuse finalmente dentro do Proxecto Manhattan. Malia chegar a un acordo cos Estados Unidos para compartir a tecnoloxía de armas nculeares, e para absterse de usalas o un contra o outro ou contra outros países sen consentimento mutuo, os Estados Unidos non forneceu detalles completos dos resultados do Proxecto Manhattan ó Reino Unido. A Unión Soviética conseguiu información valiosa grazas ós seus espías atómicos infiltrados tanto no proxecto estadounidense coma no británico.
Jim Loscutoff
James "Jim" Loscutoff, nado en San Francisco (California) o 4 de febreiro de 1930, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense que xogou durante 9 tempadas na NBA, todas elas en Boston Celtics, cos que gañou sete aneis de campión. Con 1,96 metros de altura, xogaba na posición de aleiro.
Universidade
Comezou a súa carreira universitaria no Grant Tech Community College de Oakland (California), onde pasou dous anos antes de ser transferido á Universidade de Oregón. Tras un ano cos Ducks, incorporouse ás Forzas Armadas dos Estados Unidos, onde pasou tres longos anos antes de volver de novo á universidade para terminar a súa carreira. En total promedió 14,9 puntos e 14,8 rebotes por partido. Como homenaxe á súa brillante traxectoria foi incluído no Salón da Fama do Deporte de Oregón.
Profesional
miniatura|200px|esquerda|"Número retirado" de Loscutoff. Foi elixido na cuarta posición no Draft da NBA de 1955 por Boston Celtics, onde se incorporou xa con 25 anos. Foi elixido expresamente polo adestrador Red Auerbach para dotar de máis intensidade defensiva ao seu equipo, que aínda que en ataque foi o primeiro en ter unha media de máis de 100 puntos nunha tempada, a 1954-55, o seu defensa era das peores da liga.
Foi designado "o home da machada" pola súa intensidade defensiva, e xunto a Bill Russell, outro excelente defensor, formaron parte da grandeza dos Celtics dos anos 60, que conseguiron 7 títulos, 6 deles consecutivos, con Loscy nas súas filas.
Terminou a súa carreira ao finalizar a tempada 1963-64, e o club decidiu renderlle unha homenaxe retirando a súa camiseta co número 18, pero pediu que ese dorsal puidese ser portado por outro xogador no futuro, polo que no alto do Boston Garden, e hoxe en día do TD Banknorth Garden, colga unha bandeirola co seu alcume, "LOSCY", no canto do número como ocorre cos outros 22 retirados. Posteriormente ese dorsal co 18 foi levado por Dave Cowens, en cuxa honra finalmente se retirou. No total da súa carreira promedió 6,2 puntos e 5,6 rebotes por partido.
Vida posterior
Na actualidade Loscutoff reside entre Florida e Andover, Massachusetts, onde a súa familia é propietaria dun campamento de día para nenos.
Ed Macauley
Charles Edward "Ed" Macauley, nado o 22 de marzo de 1928 en St. Louis, Missouri, é un antigo xogador estadounidense de baloncesto profesional da NBA.
Comezos
Asistiu ao instituto e á Universidade de Saint Louis, onde o seu equipo gañou o campionato NIT en 1948. Foi nomeado "AP Xogador do Ano" en 1949.
As Chás
San Xoán das Chás é unha parroquia eclesiástica galega que se localiza no arciprestado dos Milagres na diocese de Ourense, e que ten as súas terras e os seus lugares repartidos entre dous concellos, o de Maceda na comarca de Allariz - Maceda e o de Montederramo na comarca da Terra de Caldelas. No ano 2014 tiña 115 habitantes (55 homes e 60 mulleres), o que supón unha diminución de 83 habitantes en relación ao ano 2000.
As entidades do Alto do Rodicio, Barreiros, Bouzas, A Caseta e O Rodicio pertencen ao concello de Maceda; as de Cacharrequille, As Chás, Cordelle de Abaixo, Os Currás, A Laxe, O Medón, As Ratoeiras e Retorta ao concello de Montederramo.
Inês Galvão
Inês Galvão, nada en Juiz de Fora o 10 de xuño de 1959, é unha actriz brasileira.
Pedro López Rodríguez
Pedro López Rodríguez, nado en Lugo o 21 de xaneiro de 1997, é un futbolista profesional galego, da canteira do Club Deportivo Lugo, que actualmente xoga de defensa central no Unionistas de Salamanca cedido polo club lucense.
Oso pardo europeo
Descrición
O oso pardo ten entre 36 e 38 dentes|miniatura|215px É un habitante característico de bosques maduros de Europa, en hábitats boscosos na zona occidental e na oriental en hábitats de tundra. A súa lonxevidade vai dos 25 aos 30 anos, chegando até os 47 en catividade. Nos Pireneos constatouse que un oso ao que se lle chamaba Papillon contaba con 29 anos cando morreu. Aínda que se constatou que algún exemplar alcanzou os 34 anos de idade o normal é que vivan entre 20 e 25 anos.
As crías adoitan presentar manchas brancas no pescozo e no peito, a modo dun colar esbrancuxado máis ou menos amplo, marca que habitualmente desaparece a partir da primeira muda ao ano de idade, mais pode quedar algún resto nos adultos.
A súa pelaxe renóvase unha vez ao ano, na época estival,
A visión non a teñen moi desenvolvida comparada con outros sentidos, aínda que si pode ver en cor durante a noite. A longa distancia recoñecen formas mais non detalles, e detectan moito mellor animais ou obxectos en movemento que inmóbiles. Nalgunhas situacións desfavorables poden erguerse sobre as súas patas traseiras para aumentar o seu campo de visión. O seu oído é extremadamente agudo e desenvolvido do mesmo xeito có olfacto que é excelente, finísimo e, sen dúbida, o seu sentido máis desenvolvido e o que máis lles axuda na súa vida cotiá. Grazas a el poden detectar a longa distancia moitas das súas fontes de alimento e tamén o estado sexual doutros exemplares durante a época de celo.
As súas mandíbulas teñen entre 36 e 38 dentes, entre os que destacan 4 caninos puntiagudos e robustos como os doutros carnívoros. Con todo, a presenza de incisivos aptos para cortar herba e talos, e de molares amplos e aplanados capaces de triturar alimentos de orixe vexetal, fan que a dentadura deste carnívoro estea perfectamente adaptada a un réxime omnívoro.
Xenética
No continente europeo existen dúas liñas xenéticas: a oriental e a occidental; esta, á súa vez, está subdividida en dúas subpoboacións xeneticamente diferenciadas por terse refuxiado durante a glaciación de Würm unha no denominado refuxio ibérico e a outra no refuxio balcánico.
Só teñen poboacións viables na área de distribución da súa liña xenética oriental: Rusia, Estonia, Letonia, Polonia, Eslovaquia, Romanía e Ucraína (estas catro últimas localizadas nos Cárpatos) e na Península Escandinava en Suecia, Finlandia e Rusia.
Das poboacións da liña xenética occidental só a do refuxio balcánico ten viabilidade a longo prazo e localízase na antiga Serbia e zonas fronteirizas de Austria e Italia. En Austria e Italia leváronse a cabo cadanseu proxecto para a reintrodución do oso: Reintroducción do oso na Austria central e Reintroducción do oso no Trentino (Alpes italianos).
As poboacións pertencentes a esa mesma liña xenética pero no refuxio ibérico localízanse na Cordilleira Cantábrica, Pireneos e sur da Península Escandinava e están nun estado de conservación moi precario. Aínda que grazas á Fundación Oso Pardo a situación do oso pardo cantábrico está mellorando na Cordilleira Cantábrica. O oso pardo pirenaico con todo viuse abocado á extinción das súas particularidades xenéticas pola existencia unicamente de osos autóctonos machos do mesmo xeito cós osos do sur de Escandinavia que entraron en contacto coa liña xenética oriental. O goberno francés levou a cabo dous proxectos de Reintroducción do oso nos Pireneos coa intención de recuperar a especie mais os seus esforzos non conseguiron de momento acadar unha poboación viable.
Dimorfismo sexual
Nesta subespecie hai un claro exemplo de dimorfismo sexual: en termo medio, os machos teñen un peso de 115 kg podendo acadar máis de 250 kg e as femias 85 kg, podendo acadar 150.
Reprodución
Os osos acadan a madurez sexual entre os 3 e os 5 anos. Son polígamos e o seu celo ten lugar entre maio e xullo. Nas femias, a cópula provoca a ovulación -en linguaxe técnica chámase "ovulación inducida"-, o que incrementa as súas posibilidades de quedar preñadas. A implantación é diferida, é dicir, o óvulo fecundado frota libremente no útero e non se implanta ata o outono; só entón comeza a verdadeira xestación, que dura uns dous meses. En plena hibernación, no mes de xaneiro e na seguridade da oseira, a femia pare dunha a tres crías, excepcionalmente catro, que pesan ao nacer uns 350 g, e os oseznos acadan entre 20 e 25 kg ao cumprir o seu primeiro ano de vida. Viven coa nai aproximadamente un ano e medio. O intervalo entre dous partos é de, polo menos, dous anos.
Alimentación
Os osos son omnívoros: na primavera e no outono a súa alimentación é sobre todo vexetal, mais tamén aprecian as preas. O seu alimento preferido son os panais de mel. Ademais cazan pequenos vertebrados e insectos e, no momento de remonte dos salmóns nos ríos, fanse piscívoros, concentrándose preto das beiras. Unicamente algúns individuos se especializan na captura de grandes presas, sobre todo animais domésticos e de caza.
Costumes
Oso pardo europeo durmindo á mañanciña|miniatura Os osos pasan o inverno nas súas oseiras, nas que dormen cun sono entrecurtado, sen variacións na súa temperatura corporal. É tamén neste período cando os osos paren (decembro, xaneiro) e comezan a criar aos seus oseznos.
As femias adoitan moverse por áreas dalgunhas decenas de km2 que empregan de forma intensa. Pola contra, os machos teñen grandes áreas de campeo, que abranguen a varias femias. Un macho adulto radiomarcado no actual Parque Rexional de Riaño (León) moveuse durante catro anos por unha extensión de 2.447 km2. A calidade do hábitat ten unha notable influencia sobre a extensión da área de campeo. Os exemplares que viven nos bosques boreais de coníferas -moito menos produtivos cós bosques caducifolios temperáns- teñen áreas de campeo moito maiores. Por exemplo, os machos estudados en Suecia e Noruega móvense por extensións de 5.430 km2 de media, mentres que as femias teñen áreas de campeo medias de 345 km2.
No tocante aos hábitats que ocupan, prefiren as carballeiras, faiais e bidueirais, pero tamén utilizan as formacións arbustivas, as matogueiras e os rochedos.
Como detectar a súa presenza
As pegadas do oso pardo, grandes, anchas, e onde aparecen marcadas con claridade as fortes unllas e os dedos, e a planta de pés e mans, son moi distintivas. Os expertos poden detectar así mesmo a presenza do oso polas marcas de unllas nos troncos das árbores, as pedras viradas, as colmeas atacadas, ou os pelos perdidos nas codias e aramiadas.
Distribución
miniatura|250px|Distribución do oso pardo europeo nos Pireneos (2019).
Status poboacional da especie
A nivel xeral atópase nunha situación vulnerable con extincións parciais en toda a súa distribución coincidindo coas zonas máis humanizadas e coas subespecies en máis alto risco de extinción.
miniatura|Un oso pardo europeo nun [[Billetes do rublo belaruso|billete de 50 rublos belarusos]] Central: 15-20 Sur: 10-12
O oso pardo no Cantábrico
miniatura|dereita|250px|En verde: termos municipais con presenza de exemplares de oso pardo europeo entre 1993 e 2012. En vermello: área núcleo da especie.
Núcleo occidental
A poboación occidental distribúese por uns 2.600 km2 e é a máis importante no tocante ao número de exemplares, xa que inclúe a maior parte da poboación cantábrica de osos, cun censo en 2023 de 250 exemplares. Esta poboación espállase polos montes do Alto Sil leonés e tamén polos montes lindeiros de Lugo, aínda que en Asturias é onde ocupa maior superficie. En León, os osos localízanse principalmente nos concellos de Villablino, Palacios e Páramo del Sil, mentres que en Lugo adoitan ser vistos nos municipios de Cervantes e Navia de Suarna. Os concellos asturianos onde habitan preferentemente son Cangas del Narcea, Degaña, Somiedo e Belmonte de Miranda, que é onde se contabiliza o meirande número de reproducións cada ano, aínda que tamén se localizan exemplares nos concellos de Proaza, Allande, Ibias, Tineo, Salas, Yernes e Tameza, Quirós, Teverga, Lena, Grado e Santo Adriano.
Existen puntos críticos que interesa conservar como corredores ecolóxicos para evitar os problemas asociados aos procesos de illamento. En torno ao porto de Lechariegos prodúcese un estreitamento de tan só 10 km de ancho, causado por actividades mineiras e turísticas. Outras zonas importantes para o futuro desta poboación son os montes próximos ao porto de Cienfuegos, que permiten o paso de Degaña (Asturias) ata a Serra dos Ancares (Lugo-León), a Serra de Begega, comunicación entre Somiedo e a Serra do Courio, nos Concellos de Salas e Bellmonte de Miranda (Asturias), o estreito corredor boscoso entre o macizo das Ubiñas e a serra de Sobia, nos concellos asturianos de Teverga e Quirós.
Tense constancia da presenza do oso pardo en Galicia xa dende a Idade Media. A distribución do oso pardo chegou a abranguer as catro provincias galegas, aínda que de xeito irregular. O oso debeu chegar incluso ata a costa como denota a toponimia; como por exemplo a parroquia costeira de Oseiro no concello de Arteixo cuxo topónimo fai referencia á abondosidade de osos. Os derradeiros osos galegos foron abatidos nos anos 20 do século XX. Ortuño e De la Peña (1977) citan a unha osa e maila súa cría como os derradeiros osos cazados nos Ancares en 1920.
A presenza do oso en Galicia regresou a comezos da década de 2000 de maneira esporádica nas rexións montañosas orientais, procedentes de Asturias e León. Estas visitas fixéronse cada vez máis frecuentes como consecuencia das accións proteccionistas. A Fundación Oso Pardo (FOP) informou que, desde o 2007, o límite xeográfico entre Lugo e León considérase xa un espazo reprodutor para a especie, e rexistráronse dúas femias paridas nun mesmo ano, o que constata o importante crecemento que está experimentando a poboación de osos no alto Sil e no alto Narcea, non descartándose que, de seguir coa política de restauración dos seus hábitas naturais, cheguen a reproducirse outra vez en Galicia. No censo de 2023, constatouse a existencia de 11 exemplares de oso en Galicia.
Núcleo oriental
A poboación oriental abrangue unha superficie de aproximadamente uns 2.480 km2, que se espallan polos montes do nordeste leonés e norte de Palencia (87%) e as montañas cántabras próximas (10%), así como por un pequeno sector asturiano nos concellos de Caso e Ponga (3%). Segundo o censo de 2023, neste núcleo habitan 120 exemplares.
Ademais nesta poboación existen puntos críticos que ameazan con acrecentar os problemas asociados aos procesos de illamento. A serra de Curavacas, imprescindible corredor entre os núcleos oseiros de Riaño (León) e das cabeceiras boscosas do Pisuerga (Palencia), os vales de Lechada, Río Vargas e Naranco que permiten a comunicación entre Cantabria e Castela e León están ameazados pola futura estación de San Glorio.
Ramón Vilas González
Ramón Vilas González, finado na Coruña o 28 de xaneiro de 1944, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Ramón Vilas Arias. Foi xuíz municipal da Coruña (1905). Membro do Partido Liberal e leal a Manuel García Prieto, foi concelleiro da Coruña, deputado provincial polo distrito de Ferrol-Ortigueira (en 1915 e outra vez en 1919) e en 1922 foi elixido presidente da Deputación da Coruña ata a ditadura de Primo de Rivera. Convocou unha Asemblea de Deputacións e Concellos de Galicia o 5 de marzo de 1922. Durante a Segunda República foi Vicepresidente da Electra Popular Coruñesa e volveu ser deputado provincial en 1934.
Vida persoal
Casou con María del Pilar Durán Cao, e foi pai de María del Pilar Vilas Durán, que casou con José Miñones Bernárdez.
Saint-Germain-sur-Renon
Saint-Germain-sur-Renon é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Nossa Senhora do Rosário, Santa Maria
Nossa Senhora do Rosário é un barrio brasileiro da cidade de Santa Maria, Río Grande do Sur. O barrio está situado no distrito de Sede.
Oleaceae
Oleaceae, as Oleáceas, son unha familia de plantas pertencente á orde Lamiales. Comprende 24 xéneros de plantas leñosas, incluídos arbustos, árbores e rubideiras. Caracterízase polas follas opostas que poden ser simples ou pinnadamente compostas. As súas flores posúen cáliz e corola con catro lóbulos.
Descrición
Son árbores, arbustos ou rubideiras leñosas; plantas hermafroditas, andromonoicas ou dioicas. Follas opostas ou ás veces alternas, trifoliadas ou imparipinnadas, sen estípulas. Inflorescencias terminais ou axilares, cimosas, paniculadas, dicasiais, subumbeliformes, fasciculadas ou flores solitarias, flores actinomorfas; sépalos 4 (–numerosos), libres ou sen sépalos, valvados, ás veces ausentes; corola xeralmente simpétala, 4 (–numerosos) lóbulos, ás veces os pétalos libres ou ausentes; estames 2 (4), adnados ao tubo da corola nas flores simpétalas, anteras con dehiscencia lonxitudinal; ovario súpero, bilocular, estilo terminal con estigma bilobado ou subcapitado, ou estigma sésil. Froito unha drupa, baga, cápsula ou sámara, a miúdo cunha semente.
Usos
Moios dos membros desta familia son economicamente importantes, como a oliveira, polos seus froitos (as olivas) e o aceite que se extrae deles. Os freixos (árbores do xénero Fraxinus) son valiosos pola súa madeira e as Forsythias, lilas, xasmíns e Chionanthus valóranse coma plantas paisaxísticas.
Taxonomía
Oleaceae foi descrita por Hoffmanns. & Link e publicado en Flore portugaise ou description de toutes les ... 1: 62. 1809. O xénero tipo é: Olea L.
Xéneros
Lista de xéneros e sinónimos relacionados por orde alfabética segundo APWeb:
Enxeñaría de telecomunicación
A enxeñaría de telecomunicación é unha rama da enxeñaría, que usa a electrónica para resolver problemas de deseño electrónico, interconexión de redes e transmisión de sinais. O termo telecomunicación refírese á comunicación a distancia. Isto inclúe moitas tecnoloxías, como radio, telegrafía, televisión, teléfono, comunicacións de datos e redes informáticas. A definición dada pola ITU (International Telecommunication Union) para telecomunicación é toda emisión, transmisión e recepción de signos, sinais, escritos e imaxes, sons e informacións de calquera natureza, por fío, radioelectricidade, medios ópticos ou outros sistemas electromagnéticos.
En Galiza impártese na Escola Técnica Superior de Enxeñaría de Telecomunicacións de Vigo, da Universidade de Vigo, adaptada ao Espazo Europeo de Educación Superior.
Historia
Nos últimos anos, e aproveitando o desenvolvemento da informática, experimentou un auxe moi notable, aparecendo novas ramas baseadas nos sistemas dixitais de emisión e recepción, con novas ramas como a telemática e a telefonía móbil ou celular.
Áreas do coñecemento
Os elementos dun sistema de telecomunicación son un emisor, un medio e un receptor. O emisor é un dispositivo que transforma ou codifica a mensaxe nun fenómeno físico, o sinal. O medio de transmisión, pola súa natureza física, tende a modificar ou degrada-lo sinal no seu traxecto dende o emisor ó receptor. O receptor pode requirir un mecanismo de decodificación para recupera-la mensaxe a partir do sinal recibido. Este mecanismo pode ser deseñado para tolerar unha degradación significativa do sinal. Nalgúns casos o receptor é o ollo ou o oído humano (ou outro órgano sensorial) e a recuperación do sinal realízaa o cerebro
A telecomunicación pode ser punto a punto, punto a multipunto ou broadcast (difundida), que é unha forma particular do punto a multipunto que vai só dende o transmisor ós receptores.
Campos de acción
Uns dos papeis do enxeñeiro de telecomunicación en canto o deseño de novos sistemas de comunicacións é analiza-las propiedades físicas do medio de transmisión, e as propiedades estatísticas da mensaxe para deseña-los mecanismos de codificación e decodificación máis efectivos.
A outra, e que máis profesionais ocupan hoxe en día, son as redes dixitais e analóxicas ó longo do planeta (océanos incluídos) onde existan persoas que precisen comunicarse. O traballo do enxeñeiro de telecomunicación é deseñar, instalar, operar e manter redes de difusión de radio e televisión, redes telefónicas fixas (pares e coaxiais de cobre), celulares (celas de radio) e globais mediante teléfonos por satélite, redes de comunicación de datos privadas e públicas, utilizando tódolos medios dispoñibles (cobre, fibra óptica, radios e satélites), logrando redes escalables e racionalizando os investimentos en infraestrutura.
Nos tres últimos anos, as redes que máis creceron en capilaridade e capacidade de transporte son as redes de telefonía celular e de transporte de Internet, que empregan tódalas tecnoloxías antes citadas, creando unha revolución nas comunicacións entre persoas e institucións sen precedentes. Outro aspecto das telecomunicacións é a progresiva informatización da actividade humana, que fai posible o crecemento das demais ramas do saber e actividade humanas.
Ligazóns externas
Телекомуникации Telecommunications Telecomunicaţii 電信
Ponte Caldelas, Ponte Caldelas, Ponte Caldelas
A vila de Ponte Caldelas na parroquia de Ponte Caldelas é a capital do concello do mesmo nome. Este lugar é a sede do concello e doutros edificios importantes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 982 habitantes (442 homes e 540 mulleres).
Lingua estoniana
Fonoloxía
Hai en estoniano nove fonemas relativos ás vogais simple — a e i o u õ [] ä [æ] ö [ø] ü [y] — os cales presentan tres duracións distintas. Desas, a simple e a longa son segmentalmente fonémicas, sendo o terceiro nivel de duración só suprasegmentalmente fonémico, presentando tamén cun contorno tonal distintivo. A ortografía estoniana distingue só as vogais curtas e as longas (denotadas pola súa duplicación). Hai tamén 19 ditongos (Hint 1978); e tamén se atopan agrupamentos polisilábicos de vogais.
Ponte Caldelas, Ponte Caldelas, Ponte Caldelas
Institucións públicas
Entres outros, na capital, atópanse o concello, os xulgados de paz, o instituto, un colexio de educación infantil e primaria.
Lingua estoniana
Fonoloxía
Hai unha serie de consoantes oclusivas xordas e non aspiradas, con tres duracións fonémicas, representadas b d g, p t k e pp tt kk. O resto das consoantes tamén presenta distinción na duración, mais na escrita só son distinguidas as consoantes curtas e longas. Como nas vogais, dous niveis de duración segmental son fonémicos, e o terceiro nivel é suprasegmentalmente fonémico. Por exemplo, para o fonema 'n': curto - 'n' en lina "pano das mans", longo 'n' en linna "da cidade" e extralongo 'n' en linna "para a cidade".
Ponte Caldelas, Ponte Caldelas, Ponte Caldelas
Festas
A festa máis importante é a festa da troita que se celebra o último fin de semana de maio. É unha das máis importantes da provincia e da comunidade autónoma.
Lingua estoniana
Fonoloxía
As fricativas son s h, alén de f š ž z, usadas en empréstitos. As demais consoantes son j l m n r v, alén das alofónicas velares nasais nk e ng. As consoantes poden palatalizarse, mais esa distinción non se marca na ortografía. A palatalización ocorre antes das vogais frontais. Cerca do 0,15% do léxico presenta total palatalización fonémica, cando ocorre sen unha vogal frontal.
A tonicidade das palabras recae na primeira sílaba. Con todo, os empréstitos internacionais e as consoantes extralongas alteran en parte ese padrón.
Gramática
Tipoloxicamente, o estoniano presenta características de linguas tanto aglutinatinantes como sintácticas. Ao longo da súa historia, a lingua alemá tivo unha forte influencia sobre o estoniano, tanto no vocabulario como na sintaxe.
Morfosintaxe
En estoniano, non hai xénero gramatical, mais os substantivos e adxectivos declínanse en catorce casos. A maioría dos casos en estoniano denota relacións que outras linguas son expresas polo uso de preposicións.
Abaixo está un exemplo das declinacións da palabra auto, que significa coche:
Só tres dos casos enriba teñen función gramatical: o nominativo (o axente/suxeito da frase), o acusativo (o obxecto directo) e o partitivo (obxecto parcial).
Pronomes
Hai dous tipos de pronome para cada persoa en estoniano. Un, máis longo, para cando o foco está no axente e outro máis curto para cando o foco está na acción. Son:
Plural
Como non hai xénero nese idioma, non hai diferenza entre "el" e "ela" ou "eles" e "elas".
Verbos
O sistema de conxugación verbal non presenta distinción entre os tempos presente e futuro (a forma do presente utilízase en ambos contextos coa adición de marcadores de tempo), e hai formas especiais usadas para expresar unha acción iniciada por un suxeito indeterminado (o "impersoal").
Verbo istuma (sentarse)
mina istun
sina istud
tema istub
meie istume
teie istute
nemad istuvad
Negación
A negación faise engadindo a palabra ei antes do verbo:
mina ei istu; sina ei istu etc
Período helenístico
Desígnase como período helenístico (do grego antigo ἑλληνίξειν hellēnizein, "falar en grego", "vivir como os gregos") ou período alexandrino o período histórico que decorre entre a morte de Alexandre Magno en 323 a. C. e a conquista do Antigo Exipto en 30 a. C. polos romanos. Caracterízase pola difusión da civilización grega nunha vasta área que se estendía do Mediterráneo oriental até á Asia Central. De modo xeral, o helenismo foi a concreción dun ideal de Alexandre: o de levar e difundir a cultura grega aos territorios que conquistaba. É neste período histórico que as ciencias particulares tiveron o seu primeiro e grande desenvolvemento. É o tempo de Euclides e Arquimedes. O helenismo tamén marca un período de transición para o apoxeo e dominio de Roma.
Os traballos arqueolóxicos e históricos recentes están a pór en valor este período, antes mal coñecido, e en particular dous aspectos característicos da época, a existencia e o peso dos grandes reinos dirixidos por dinastías de orixe grega ou macedónica (os láxidas, seléucidas, antigónidas, así como o papel determinante de centos de cidades cuxo papel, ao contrario do que antes se pensaba, non estaban a declinar.
A conquista de Alexandre
Rei de Macedonia aos 20 anos, señor da Grecia dous anos máis tarde, Alexandre Magno emprendeu desde o seu breve reinado (apenas 13 anos, entre 336 a. C. e 323 a. C.) a conquista máis espectacular e rápida da Antigüidade. Un reino de tamaño medio, asociado a algunhas cidades gregas, venceu ao maior imperio da época, o Imperio Persa de Darío III. O soberano aqueménida foi vencido en catro anos (334 a. C.-330 a. C.) e tres batallas, a de Gránico, Isso e Gaugamela. Os tres anos seguintes consagrounos á lenta e difícil conquista das satrapías da Asia Central, e logo, até o 325 a. C, a afianzar a dominación macedónica sobre o noroeste da India. Foi así que Alexandro, baixo a presión das súas tropas fatigadas, debeu renunciar a continuar a súa epopea e retornar cara o que se convertera no corazón do seu imperio, a Mesopotamia.
Co fin de asegurar o seu poder a longo prazo, tentou asociar a clase dirixente do antigo imperio Aqueménida á osamenta administrativa do seu reino. Tentou así crear unha monarquía que asumise á vez a herdanza macedónica e grega dunha parte e tamén a persa e, de xeito máis xeral, asiática. A morte inesperada do rei, posibelmente por unha enfermidade, á idade de 33 anos, puxo fin a esta tentativa orixinal aínda que moi contestada polo contorno macedónico do soberano.
O período dos diádocos (323-281 a.C.)
Grecia, Macedonia e Asia Menor foron sacudidas profundamente polas campañas militares incesantes entre os diádocos, mentres que a parte oriental do imperio se emancipou rapidamente da súa tutela coa creación dos reinos gregos de Bactriana. Pouco lles importaba a estes xenerais que parte do imperio gobernar, o esencial era reinar. Así Demetrio Poliorcetes, fillo de Antígono Monóftalmo, dirixiu co seu pai o esencial de Asia e logo, após a derrota e a morte de Antígono, tentou facerse coa Macedonia, chegando a logralo provisoriamente antes de fracasar e rematar a súa vida miserabelmente. O fillo máis vello de Tolomeo I, Tolomeo Keraunos foi expulsado do Exipto polo seu pai, refuxiouse co seu medio irmán Lisímaco na Tracia e fíxose co seu reino e logo coa Macedonia antes de facer asasinar a Seleuco, que marchaba contra el. O Medio Oriente estivo así totalmente dominado polas ambicións destes xenerais, que tomaban presto o título de rei, e das súas tropas, constituídas fundamentalmente de mercenarios gregos e macedonios.
O soberano máis lúcido foi Tolomeo I, un dos compañeiros de infancia de Alexandro, de quen algúns autores estiman que era fillo ilexítimo de Filipo II. Fíxose rapidamente co Exipto e empeñouse en crear un estado estábel, renunciando así ás ambicións imperiais, que estimaba seren pouco realistas. Isto fai del un dos enterradores da idea imperial, mais tamén un dos fundadores do mundo helenístico.
O equilibrio do século III
Neste século estableceuse un equilibrio precario entre tres dinastías xurdidas dos diádocos. A Macedonia estaba gobernada polos descendentes de Antígono Monóftalmo (os Antígonos), o Exipto polos Láxidas e o imperio máis extenso e máis homoxéneo (Asia Menor, Siria e Mesopotamia) polos Seléucidas. Mais a división do mundo helenístico era maior. Con efecto, a carón das tres monarquías principais existían reinos máis pequenos cuxo rol non é, porén, menos primordial. Así, o reino dos Atálidas, arredor de Pérgamo, os reinos do Ponto ou de Bitinia, o mesmo o fundado por Hierón en Siracusa, na Magna Grecia.
Ademais destas numerosas monarquías, existían confederacións de cidades que se opuñan, ás veces con éxito, ás empresas dos reinos helenísticos, en particular ao da Macedonia. Dous destes estados federais, a Liga aquea con Aratos e a liga etolia, xogaron tamén un papel importante até á conquista romana. Certas cidades, por último, lograron preservar totalmente a súa independencia e manter relacións de igual a igual cos reinos, como por exemplo Rodas.
A intervención romana e a desaparición política do mundo helenístico
A finais do século III, a Magna Grecia, ou sexa, o sur de Italia e Sicilia, caeu baixo o dominio romano após un século de enfrontamentos, ora baixo Pirro II, ora no marco das guerras púnicas. Fixo falta agardar até o inicio do século II a. C. para que Roma interviñese realmente en Oriente. Nun primeiro tempo, subxugou militarmente aos Antigónidas e sobre todo a Antíoco III, a última grande figura política dos soberanos helenísticos antes de Mitrídates e Cleopatra. Logo, nun proceso lento e complexo que se estendeu durante case dous séculos, e coa complicidade das cidades e do reino de Pérgamo, Roma asegurouse a dominación completa do Mediterráneo oriental. O acto final desta conquista foi a loita que opuxo a Octavio e a Marco Antonio, aliado da derradeira soberana do Exipto, Cleopatra VII, e a derrota e suicido desta última en 30 a. C.
Paralelamente, a influencia política dos Seléucidas foi derrotada en Asia central, en Persia e logo na Mesopotamia, após o reinado de Antíoco III (223-187 a. C.). Este último dispuxo aínda dos medios para dirixir unha expedición até os límites do río Indo. Baixo o reinado do seu fillo, os Seléucidas non lograron nin sequera vencer a insurrección dos macabeos na Palestina. A irrupción dos partos acelerou esta descomposición política e, a comezos dos século I a. C., os soberanos seléucidas xa non gobernaban máis que na Siria.
As estruturas políticas: reinos e cidades
O declive relativamente rápido destes reinos fainos preguntarnos sobre a fraxilidade aparente e a natureza das monarquías helenísticas, así como sobre a permanencia da outra grande estrutura política herdeira do mundo grego, a cidade.
O reino helenístico, unha monarquía absoluta
A monarquía helenística é persoal. Isto significa que é soberano aquel que, polo seu mérito individual, as súas accións, normalmente militares, e a súa conduta, pode aspirar ao título de basileus ("rei"). En consecuencia, a vitoria militar é frecuentemente o acto que lexitima a ascensión ao trono e que permite reinar sobre unha provincia ou un estado. Os Seléucidas utilizaron a toma de Babilonia por Seleuco I en 312 a. C. para lexitimar a súa presenza na Mesopotamia, ou a súa vitoria en 281 a. C. sobre Lisímaco para xustificar as súas reivindicacións sobre a rexión dos estreitos e o sur da Tracia. Os reis de Bitinia aproveitáronse igualmente da pseudo-vitoria en -277 do seu devanceiro Nicomedes I (que en realidade cedera os territorios e se aliara con eles) sobre os gálatas para afirmar as súas pretensións territoriais.
Esta monarquía persoal non posuía regras de sucesión precisas, o que ocasionaba querelas incesantes e numerosos asasinatos cando concorrían varios herdeiros, nin de leis fundamentais nin de textos que regulasen os poderes do soberano. Todo procedía do rei e, en particular, as leis. Este carácter absoluto e persoal foi á vez a forza e a debilidade destas monarquías en función do carácter e da personalidade do soberano. Fíxose polo tanto preciso, fora da Macedonia, onde a monarquía era unha institución antiga, crear ideoloxías que xustificasen a dominación de dinastías de orixe macedónica e de cultura grega sobre as poboacións totalmente estranxeiras a esta civilización. Os láxidas convertéronse así en faraóns aos ollos dos exipcios e procederon a aliarse ao clero autóctono mediante grandes doazóns aos templos.
Mais estes soberanos gobernaban tamén sobre poboacións de orixe grega e macedonia ás que debían mostrar a imaxe dun rei xusticeiro que aseguraba a paz e que se comportaba como benfeitor. É a noción de everxetismo, que fai do monarca helenístico o benfeitor dos seus súbditos. A consecuencia deste feito, iniciado xa por Alexandre Magno, foi a divinización cando vivos dun grande número de soberanos, así como as honras cultuais rendidas polos seus súbditos ou polas cidades autónomas ou independentes a quen lles tiñan rendido servizo. Isto permitiu afortalar a cohesión do reino arredor da dinastía.
A fraxilidade do poder dos soberanos helenísticos obrigábaos a unha actividade incesante. Debían vencer militarmente aos seus adversarios, polo que este período se caracterizou por unha serie de conflitos entre soberanos ou contra adversarios externos: os partos, os romanos etc. Foi así que os soberanos tiveron que viaxar continuadamente a fin de instalar guarnicións e construír cidades para controlar os seus estados. Antíoco III foi o que máis se desprazou, entre Siria, Exipto, Mesopotamia, Persia, as fronteiras da India, Asia Menor e Grecia antes de morrer preto de Susa en 187. Para poder manter estes exércitos e financiar a construción das cidades, foilles indispensábel construír administracións sólidas e, sobre todo, fiscais. Os reinos helenísticos eran, antes do máis, xigantescas estruturas de explotación fiscal, converténdose así en herdeiros directos do Imperio Aqueménida.