cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George W. Bush
Campaña electoral de 2000
Para intentar solucionar estes problemas, tódolos votos do estado de Florida se fixeron pasar por unha máquina de reconto, que deu como gañador a Bush. Pero aquí non rematou todo, porque varios condados onde a marxe era moi estreita tiveron que volver facer un reconto manual. O 9 de decembro a xustiza estadounidense paralizou este reconto e deu por válidos os resultados da máquina de reconto, co que Bush se converteu no gañador no Estado de Florida, e tamén no conxunto do país.
Primeira lexislatura
A primeira lexislatura de George W. Bush como presidente dos Estados Unidos empezou o 20 de xaneiro de 2001 e rematou o mesmo día do ano 2005.
Os primeiros oito meses deste período transcorreron de forma normal. Bush tiña unha maioría exigua, polo que non puido levar a cabo moitas das leis que tiña planeadas, pero o seu apoio popular oscilaba entre o 50% e o 60%.
Porén, o 11 de setembro de 2001 tivo lugar un atentando contra as Torres Xemelgas e o Pentágono. Isto fixo dar un importante xiro á política exterior estadounidense. Ese mesmo día, o presidente declarou unha guerra contra o terrorismo; a súa taxa de aprobación ascendeu ata o 90%.
Neste mesmo mes, Bush decidiu invadir Afganistán, país gobernado polo réxime talibán que, segundo el, daba refuxio a terroristas coma Osama bin Laden. Nesta operación, foi axudado pola meirande parte dos países occidentais e a OTAN. Como resultado desta operación militar, os talibáns foron depostos, pero Osama bin Laden non foi atopado. Bin Laden morreu o 2 de maio de 2011 nunha operación militar realizada por forzas especiais do exército dos Estados Unidos.
En 2002, Bush propuxo por primeira vez a idea do Eixe do Mal, un grupo de países que supuñan unha ameaza para a paz mundial, nos que se incluían Iraq, Corea do Norte e Irán. Pouco despois, a súa administración anunciou que os investigadores descubriran armas de destrución masiva en territorio iraquí. Saddam Husayn, presidente iraquí, foi descrito coma unha ameaza para o mundo mentres seguise mantendo o seu cargo.
En 2003, unha coalición formada por tropas dos Estados Unidos, o Reino Unido e un pequeno grupo de países (entre eles España e Polonia), invadiu Iraq dentro da Operación Liberdade Iraquí. Esta invasión supuxo un grave conflito internacional, dado que non había ningún tipo de resolución das Nacións Unidas que apoiase a existencia de armas de destrución masiva e, polo tanto, unha posible invasión.
O 2 de maio de 2003, Bush anunciou o fin da guerra propiamente dita en Iraq. Isto non era verdadeiramente certo: moitas das tropas da coalición seguían loitando (e seguen) dentro do país. As "armas de destrución masiva" que Bush situaba antes e durante a guerra en territorio iraquí aínda non foron atopadas.
Cos problemas derivados da guerra en Iraq, a aprobación pública de Bush era só do 46% en maio de 2003, e a reelección facíase complicada.
Campaña electoral de 2004
Malia todo isto, na campaña de 2004 George Bush deu mostras de ser un político moi hábil. Na súa loita contra John Kerry, centrou a súa campaña en demostrar que el era capaz de loitar contra o terrorismo e defende-lo país.
O 2 de novembro de 2004 tiñan lugar as eleccións, pero non foi ata o día seguinte cando se souberon os resultados, xa que volveu a haber problemas nas votacións, esta vez en Ohio. John Kerry recoñeceu a súa derrota e non houbo tantas investigacións coma houbera en Florida en 2000.
Bush recibiu 286 votos (de 31 estados, fundamentalmente do centro e do sur) e Kerry 251 (dos outros 29 estados, os situados no nordés, no norte e no occidente americano).
Segunda lexislatura
A segunda lexislatura de George Bush comezou o 20 de xaneiro de 2005 e rematou o mesmo día de 2009, cando Barack Obama xurou o seu cargo.
Os obxectivos que marcou para este período son:
A semiprivatización da Seguridade Social que pretendía Bush foi unha das materias máis candentes dentro do inicio da lexislatura, e a viaxe a Europa que realizou un importante xesto de reparación de relacións tralo conflito diplomático que supuxo a guerra de Iraq.
O seu sucesor na candidatura do Partido Republicano á presidencia dos Estados Unidos foi John McCain, que perdeu as eleccións presidenciais do 2008 ante Barack Obama.
Bartolomé Esteban Murillo
195px|miniatura|dereita|Bartolomé Murillo. Bartolomé Esteban Murillo, nado en Sevilla o 31 de decembro de 1617 e finado na mesma cidade o 3 de abril de 1682 foi un pintor andaluz do Século de Ouro da pintura española.
Moi aprezado na súa época, con grande número de imitadores, Murillo foi esquecido durante séculos, considerado como un pintor amaneirado e melífluo. Porén, foi estimado polos savants británicos, e a mediados do século XX, Murillo regresou como un pintor de primeira categoría. Topicamente foi denominado o Rafael español.
Biografía
Bartolomé Esteban Murillo era fillo de Gaspar Esteban e María Pérez, persoas de acomodada posición. Seu pai era un físico-barbeiro. Orfo desde crío, educado pola súa irmá, en 1619, Murillo entrou como aprendiz no obradoiro do pintor Juan del Castillo, con o que tiña certo parentesco. Segundo o pintor e tratadista Antonio Palomino, Murillo efectuou unha viaxe a Madrid. Debeu ser moi curta, pois unha estadía maior por forza tería deixado trazas. Cóidase que a viaxe tería lugar ora antes de 1645, ora no período 1648-1650, etapa da que se carece de referencias súas en Sevilla. Outras fontes, falan tamén de que tería realizado unha viaxe a Italia. Mais como no caso anterior, todo está envolto en nebulosidades. Sábese, porén, con seguranza, que estivo na corte en 1658.
En 1645 casou con Beatriz Cabrera. O matrimonio tivo trece fillos, varios dos cales serviron a Igrexa. O pintor era confrade da Irmandade do Rosario na súa freguesía da Magdalena, unha confraría relixiosa e membro do gremio de pintores de San Lucas.
Xa arredor de 1800, Francisco Ceán Bermúdez distinguiu tres etapas estilísticas na produción murillesca: fría, cálida e vaporosa. miniatura|esquerda|225px|Sagrada Familia do paxariño, 1645-50, Museo do Prado.
Primeiro período
Viaxase ou non fóra de Sevilla, aínda que xa traballaba como pintor independente desde 1639, Murillo revélase como artista desde 1645. Nese ano recibe un encargo de once lenzos para o Claustro Chico do convento dos frades franciscanos da súa cidade natal. Murillo presenta figuras sagradas notabelmente humanizadas, con cores tostadas. A esa serie pertencen "A cociña dos anxos" (M. Louvre) ou "Morte de santa Clara" (M. Dresde).
Pola mesma época pinta a "Fuxida para Exipto" (M. Xénova, 1648) ; a "Sagrada Familia do paxariño" (M. Prado, 1645-50), reprducidísima en estampas populares, como trasunto modélico da familia cristiá, e portadora dos mellores valores da propaganda contrarreformista; a "Adoración dos pastores" (M. Prado). Neles, Murillo transforma a escenas sagradas en escenas da vida decote, ao igual que fixera Velázquez coas historias mitolóxicas, rebaixándoas ao nivel humano do espectador e fiel. Nesa primeira etapa inflúen no pintor os mestres italianos, comprendéndose aquí o mesmo José de RIbera, e, entre os españois, Alonso Cano, e, sobre todo, Francisco de Zurbarán (1598-1664), un extremeño asentado en Sevilla desde 1630, a petición do propio concello hispalense. Parte desa influencia tradúcese en cadros tenebristas.
Segundo período
A influencia dos flamengos traslúcese tamén nos seus retratos, faceta na que traballou menos, quizais por falla de comitentes, porén deben destacárense "O cóengo Miranda" (Col. Alba), "Cabaleiro con gola" (M. Prado") ou o propio autorretrato do pintor (National Gal., Londres, ca. 1672).
Nesta época, Murillo cofunda a Academia de Pintura de Sevilla en 1660, da que foi o primeiro director, xunto con Francisco de Herrera o Mozo, e traba trato con Juan de Valdés Leal, asentado na cidade desde 1656, aínda que o último é de trato áspero. En 1663, faleceu a súa dona. miniatura|dereita|225px|Rapaces comendo pasteis, 1665-75, Alte Pinakothek, Múnic
Terceiro período
En 1670, Murillo e Valdés Leal son contratados para decorar o Hospital da Caridade, que reformara un arrepeso don Miguel de Mañara, ao que aínda Murillo dera clases de debuxo en 1643. Murillo realiza unha serie de lenzos, nos que so o seu título se esconde un programa sobre as obras de misericordia, todo un tratado sobre a teoloxía tridentina e o Sermón da Montaña. A esa colección pertencen: "Multiplicación dos pans e dos peixes" "Santa Isabel de Portugal tratando os doentes", "Moisés facendo xurdir auga da rocha" ou "San Xoán de Deus con o pobre". Estas obras supoñen a súa culminación artística.
Por estes anos, o pintor dedica a súa atención a infancia, a través de pinturas de nenos, preséntanos a Xesús e o Bautista na súa nenez. Son obras que cimentaron a popularidade de Murillo entre as masas. Unha serie pertence ao Museo do Prado: "Xesús e Xoán Bautista nenos" (1670), "O Divino Pastor".
Murillo non creou o tema da Inmaculada Concepción. Pictoricamente existen fermosas realización de José de Ribera ou Zurbarán, pero tamén era cultivado pola imaxinería (Gregorio Fernández, Alonso Cano), mais Murillo levouno a perfección. Nel, como se ten dito, o pintor glorifica a muller e, aínda repitindo tema, atopa sempre unha nota distintiva. Son numerosas as teas. A máis famosa talvez sexa a "Inmaculada Soult" (1678), que levada polo marechal Soult para Francia do sevillano convento das Venerables, acabou, devolta, no Museo do Prado, que posúe outras dúas. miniatura|esquerda|200px|[[Inmaculada de Soult|Inmaculada Soult, 1678, Museo do Prado]]
Últimos anos
Nos últimos anos, Murillo tórnase o pintor da vida cotiá. A atención segue a ser a infancia, mais son agora, especialmente, pícaros, moinantes e mendigos, de ambos os dous sexos. Son temas que xa apareceran na súa paleta con anterioridade: o "Mozo mendigo", un pícaro catándose as pulgas, do Museo do Louvre, ou os "Rapaces comendo uvas e melón" (Alte Pinakothek, Múnic), datan de 1645-55. Hai quen o pon en relación coa epidemia de peste que bateu Sevilla en 1649. Agora torna ao tema, e faino con outra perspectiva, xa non hai tristeza, senón que trata o tema cunha dozura e amabilidade, que preludian o rococó. Son cadros como "Nenos xogando aos dados" (Viena), "A florista" (Dulwich Gal., Londres), "Nenos comendo melón" (Alte Pinacothek, Múnic), "Rapaz debruzado nun balcón" (National Gal., Londres), "A pequena froiteira" (Alte Pinacothek, Múnic). Veladamente trata un tema erótico con o cadro "Mozas asomadas nunha xanela" (Nat. Gal. Washington, 1665-75), que tamén foi denominado "As galegas".
En 1681 Murillo mudouse a Cádiz para executar un retablo na igrexa dos Capuchinos daquela cidade. Traballando nunha estada, caeu e mancouse gravemente. Trasladado para Sevilla, faleceu o 3 de agosto de 1682, foi sepultado na desaparecida igrexa da Santa Cruz, xusto embaixo do "Descendemento" (1547) do flamengo Pedro de Campaña, o pintor que máis admiraba. miniatura|dereita|200px|Mozas asomadas nunha xanela, 1665-75, National Gallery, Washington
Lena Horne
Lena Mary Calhoun Horne, nada en Brooklyn (Nova York) o 30 de xuño de 1917 e finada na mesma cidade o 9 de maio de 2010, foi unha actriz e cantante estadounidense de jazz e música popular.
A súa carreira, tanto como artista de clubs nocturnos como de intérprete de discos para diversas compañías, abrangue máis de sesenta anos, dende os anos trinta aos noventa do século XX.
Inicios
Lena Horne naceu en Bedford–Stuyvesant, Brooklyn. Era descendente da familia de John C. Calhoun, e ambas as pólas da súa familia tiñan mestura de afroamericanos, indíxenas estadounidenses e estadounidenses de orixe europea e pertencían á parte superior da clase media, ben educada. O seu pai, Edwin Fletcher "Teddy" Horne, Jr. (1893–1970), dedicado ás apostas, abandonou a familia cando ela tiña tres anose mudouse á unha comunidade negra de clase media-alta no distrito de Hill en Pittsburgh, Pensilvania. A súa nai, Edna Louise Scottron (1894–1976), era neta do inventor Samuel R. Scottron; ela era unha actriz cunha compañía teatral negra e viaxaba moito. A avoa materna de Edna, Amelie Louise Ashton, era unha escrava senegalesa. Horne foi criada principalmente polos seus avós, Cora Calhoun e Edwin Horne.
Debutou como corista aos 14 anos, pasando a integrar as filas do célebre Cotton Club de Harlem onde actuaban Duke Ellington, Billie Holiday, Louis Armstrong e Ethel Waters, quen a impactou coa canción "Stormy Weather".
Deuse a coñecer no mundo do jazz na segunda metade da década de 1930, cantando en diversas big bands, especialmente na de Noble Sissle (1938), época en que iniciou a súa carreira cinematográfica. En 1941 incorporose á banda de Charlie Barnet, conseguindo un éxito discográfico coa canción "Good for nothing Joe", e despois actouu asiduamente coa banda do pianista Teddy Wilson.
Carreira interpretativa
Traballou en 16 filme e varias curtametraxes entre 1938 e 1978. A súa aparición máis célebre foi en Stormy Weather, coa súa canción máis representativa, de 1943 e en Cabin in the Sky de Vincente Minnelli xunto a Ethel Waters e Cab Calloway.
Actuou tamén en Broadway, logrando unha candidatura ao Tony en 1957 por Jamaica. Aosos sesenta e tres anos, regresou triunfalmente co seu propio espectáculo Lena Horne: The Lady and Her Music en 1981-1982, producido por Quincy Jones, polo que recibiu un Tony.
Loita racial
miniatura|209px|Lena Horne na Marcha polos Dereitos Civís Comprometida coa lita contra a discriminación racial, o seu primeiro traballo da década dos trinta foi no Cotton Club de Harlem, onde as persoas de raza negra podían traballar mais non eran admitidos como clientes. Nun principio, a súa cor de pel clara fixo que a chamasen "Hedy Lamarr café con leite" ou "Chocolate chanteuse", mais aínda así tivo prohibido pernoctar en hoteis para brancos ata 1942. En 1940 foi a primeira afroamericana que fixo unha xira cunha orquestra de jazz branca e en 1942 foi a primeira afroamericana que obtivo un contrato permanente na Metro Goldwyn Mayer.
Durante a segunda guerra mundial fixo xiras entretendo as tropas aliadas negándose a facelo para audiencias segregadas.
Pasamento
209px|miniatura|Lena Horne. A última aparición de Horne foi en 1999, cando xa sufría de esclerose múltiple. Faleceu o 9 de maio de 2010 no hospital presbiteriano de Nova York aos 92 anos.
Vida persoal
Casou con Louis Jones (1937-1944) con quen tivo dous fillos, entre eles a escritora Gail Lumet Buckley que foi esposa do director Sidney Lumet. Entre 1947 e 1971 estivo casada co director musical Lennie Hayton, mais a súa voda, celebrada en Francia, foi anunciada tempo despois a causa de ser un matrimonio interracial e recibir ameazas de morte.
Dicionario dos seres míticos galegos
O Dicionario dos seres míticos galegos é un ensaio enciclopédico escrito por Xoán Ramiro Cuba, Xosé Miranda e Antonio Reigosa que a modo de dicionario contén 710 entradas do patrimonio mitolóxico galego. É unha compilación dos protagonistas de lendas, mitos e contos populares galegos ordenados alfabeticamente. Orixinalmente publicado no ano 1999, conta con outras dúas edicións, no 2008 (2ª ed.) e no 2022 (3ª ed.).
A obra está baseada nunha ampla bibliografía que abarca numerosos antropólogos e intelectuais galegos como Murguía, Risco, Cunqueiro, Ferrín etc, amais de pescudas dos propios autores nos concellos de Abadín, Begonte, Cangas, Chantada, A Fonsagrada, Lugo, Mondoñedo, Palas de Rei, Paradela, A Pastoriza, A Pontenova e Vilalba.
Lena Horne
Vida persoal
Residía no Upper West Side de Nova York, no famoso edificio Apthorp.
Recoñecementos
Ten dúas estrelas no Paseo da Fama de Hollywood, como actriz e como cantante.
En 1984 foi unha das artistas do ano homenaxeada coa condecoración Kennedy Center Honor en Washington.
Asedio da fortaleza de Hondarribia
miniatura|Asedio de Hondarribia O asedio da fortaleza de Hondarribia tivo lugar cando o exército franco-navarro tomouna no terceiro intento de reconquistar o Reino de Navarra tras a súa invasión en 1512.
Historia
A Hondarribia do século XVI abarcaba a maior parte do termo municipal da actual cidade de Irún, partes de Hendaia e Behobia. A vila e fortaleza estaban situadas nun alto rodeadas de murallas, monte e mar na desembocadura do río Bidasoa.
A súa situación fronteiriza e as súas características orográficas fixeron que tanto Carlos I o Emperador como o monarca francés Francisco I ambicionasen a súa posesión. Por iso, ambas as Coroas designaron comisarios para dilucidar os problemas de límites das augas nos conflitos das vilas de Hondarribia e Hendaia, algo que ata entón se solucionou por concertación, convenio ou facería.
En 1512, realizouse a primeira contraofensiva para recuperar o reino de Navarra tras a súa invasión por parte das Coroas de Castela e Aragón, na que o mariscal Pedro de Navarra con 2.000 homes dentro do continxente de Lautrec e Borbón foron freados por Luís da Cova. Para impedir outra invasión, procedeuse á fortificación, ordenándose en novembro dese ano a construción dun castelo en Behobia, que reforzaba a eficacia do forte de Hondarribia.
A partir de 1517 definiuse por lei os dereitos territoriais da zona por parte dos dous reinos, o de España e o de Francia, quedando os naturais divididos.
A toma polos franco-navarros
A comezos de outubro de 1521 tomouse o castelo de Behobia, por parte das tropas de Bonnivet, sen que apenas se producisen baixas, xa que apenas se opuxo resistencia. Cercando seguidamente a fortaleza de Hondarribia o día 6 de outubro, tomándoa doce días despois, tras tres asaltos por voluntarios navarros e gascóns, entre os que se produciron preto de mil baixas. Diego de Beira, alcaide da praza, rendeuse o 18 de outubro.
Bonnivent estableceu unha guarnición con 3.000 gascóns e navarros ás ordes de Jacques D'Aillon, señor de Luda, que quedou como alcalde da praza "en nome do rei de Navarra".
Carlos I solicitou a arbitraxe do rei Henrique VIII de Inglaterra para que interviñese ante Francisco I e requiríselle esta praza. O coñecemento destas conversacións por parte dos navarros foi decisivo para a substitución da guarnición meses máis tarde.
O asedio da fortaleza
Beltrán da Cova foi designado, en maio de 1522, novo Capitán xeneral de Guipúscoa, que cun aumento de tropas significativo procedentes de distintos lugares, entre 3.000 e 4.000 lanskenetes alemáns, e soldados recrutados en Castela, Navarra, Aragón, Biscaia, A Rioxa e Áraba.
Ante as dificultades para defender o castelo de Behobia, o exército navarro decidiu abandonalo. Realizouse a retirada de forma correcta levándose os canóns, armas e vituallas. Posteriormente dispuxéronse distintas cargas explosivas para destruír as súas murallas, pero as súas mechas foron apagadas polas tropas castelás ao mando do capitán Ochoa Sanz de Asua e que tomaron o castelo.
Dous días despois produciuse a batalla do monte Aldabe ou de San Marcial.
En xullo de 1522, decidiuse render a fortaleza por fame. Tras dez meses sen ser abastecida, comezaron a producirse mortes polo fame. Acudiron tropas francesas e navarras que, tras cruzar o Bidasoa, fixeron fuxir aos soldados españois, podendo abastecer a praza e renovar a gornición. Por esta razón foi destituído Beltrán da Cova, que foi substituído por Íñigo de Velasco.
O control naval da fortaleza permitiu que o abastecemento se puidese manter. Durante todo o asedio ondeou na fortaleza a bandeira vermella de Navarra, a pesar de que os franceses intentaron impor a súa.
No inverno de 1523-1524 organizouse unha grande ofensiva por parte do emperador Carlos I contra Francisco I, coa intención de ocupar Tolosa, a Baixa Navarra, Baiona e Hondarribia. Esta campaña fracasou tras 24 días coa perda dunha cuarta parte do exército por causa de desercións e enfermidades. Estas tropas se reagruparon e pasaron a engrosar o groso do exército que cercaba Hondarribia.
O 2 de febreiro iniciouse o bombardeo da fortaleza e comezaron as negociacións para a rendición. O 27 de febreiro os franceses abandonaron a fortaleza, quedando nela unicamente os navarros, sendo o máis sinalado Pedro de Navarra, fillo do mariscal Pedro de Navarra que resultara morto en estrañas circunstancias, presumiblemente asasinado, na prisión de Simancas en 1522.
O 29 de febreiro de 1524 outorgouse o perdón aos navarros encerrados, coa condición de que no prazo de dous meses entregásense e outorgasen xuramento e fidelidade a Carlos I. A praza entregouse o 29 de abril.
Raza Celta
miniatura|Raza Celta. Número 1. Montevideo. 29 de abril de 1934.
Raza Celta foi un periódico editado en Montevideo entre 1934 e 1935.
Green River
Green River foi unha influente banda de Seattle activa entre os ano 1984 e 1988. Foi unha das primeiras bandas de grunge, e os seus membros formaron parte posteriormente de bandas tan importantes do xénero como Pearl Jam e Mudhoney. No ano 2008 Green River reuniuse e realizou varios concertos.
Traxectoria
Green River formárona en 1984 Mark Arm e Steve Turner. Eles xa tocaran xuntos nas bandas Mr. Epp e The Limp Richards por un curto período de tempo e, despois do fin desas bandas, decidiron formar Green River. Chamaron ao baixista Jeff Ament, na época na banda Derranged Diction, co cal Steve xa traballara. Nun principio Jeff rexeitou entrar no grupo, pois non tiña unha boa impresión do son de Mark en Mr. Epp, que na época era presentada como "a peor banda do mundo". Finalmente Steve convenceu a Jeff para entrar en Green River e o seguinte paso foi recrutar ao batería Alex Vincent da banda Spluii Numa.
A primeira gravación foi a canción "Swallow My Pride", que máis tarde foi incluída na banda sonora do documental HYPE. No fin daquel ano, Stone Gossard, que formaba parte dos Ducky Boys xunto con Steve, entrou na banda como guitarrista. Así, Mark podía concentrarse unicamente nas voces. Coa formación definitiva, Green River estaba preparada para a gravación do seu álbum de estrea, o EP Come on Down pola discográfica Homestead Records, que foi lanzado 6 meses máis tarde. Pouco antes do lanzamento, a banda fixo unha pequena xira polos Estados Unidos.
De volta a Seattle, Steve decidiu deixar a banda para formar Thrown Ups, na que Mark ingresou máis tarde. En Green River, Steve foi substituído por Bruce Fairweather. A banda volveu ao estudio e gravou dúas cancións para o recompilatorio Deep 6 Compilation da C/Z Records, xunto con bandas como The Melvins, Skin Yard, The U-Men, Soundgarden e Makfunkshun. Na metade de 1986 gravaron o seu segundo EP, Dry as a Bone. O álbum foi producido por Jack Endino e foi lanzado polo entón acabado de fundar selo Sub Pop xa en 1987. Despois dunha nova xira Green River comezaba a chamar a atención no underground. Ao lado de Soundgarden, Green River é o principal responsable de colocar a Seattle no mapa, xerando o inicio dun processo que culminaría co estoupido de Nirvana, varios anos máis tarde.
Aproximadamente a finais de 1987 a banda comezou a traballar no seu seguinte disco, Rehab Doll, producido inicialmente por Jack Endino e finalizado por Bruce Calder, e pouco antes do lanzamento previsto do álbum en 1988 a banda anuncia o seu final.
Despois do fin de Green River, Steve e Mark reuníronse con Matt Lukin de The Melvins e Dan Peters de Bundle of Hiss e formaron Mudhoney. Stone, Jeff e Bruce uníronse a Andrew Wood para formar Mother Love Bone. Cando Andrew Wood morreu, Stone e Jeff formaron Pearl Jam. Alex mudouse ao Xapón para estudar dereito.
Green River foi coñecido nos anos 90 por ser a banda que deu orixe a Mudhoney e Mother Love Bone (máis tarde a Pearl Jam). E de feito, o son da banda lembra as súas influencias, a mestura dun punk rock sucio típico do fin da década dos 70 e principios dos 80 (que predomina no son de Mudhoney), co rock'n'roll clásico dos anos 70 de Led Zeppelin e Aerosmith (que foron as principais influencias no son de Mother Love Bone).
Reunións
Green River reuniuse o 30 de outubro de 1993 durante un concerto de Pearl Jam en Las Vegas, Nevada. Nel participaron Arm, Turner, Gossard, Ament e Chuck Treece, que ocupou o espazo de Vincent na batería xa que nese tempo estaba vivindo no Xapón. A banda interpretou as cancións "Swallow My Pride" e "Ain't Nothing to Do" antes de deixar o palco.
O grupo reuniríase novamente no ano 2008 para realizar catro concertos. A formación desta vez incluía a Ament, Arm, Turner, Vincent, Gossard e Fairweather. O primeiro concerto foi o 10 de xullo en The Sunset Tavern, Seattle. Tres días despois Green River tocou no Marymoor Park, para celebrar o 20 aniversario do selo Sub Pop. A banda tocaría novamente o 28 de novembro en Portland, Oregon e o 29 en Seattle, durante o 20 aniversario dos Supersuckers. No ano seguinte realizaría concertos os días 22 e 23 de maio para celebrar os 25 anos dos Melvins.
Entamoeba
Entamoeba é un xénero de microorganismos ameboides do grupo dos Amoebozoa, que son comensais ou parasitos internos de animais.
En 1875, Fedor Lösch describiu o primeiro caso probado de disentería amebiana en San Petersburgo, Rusia. Denominou á ameba que observaba microscopicamente como "Amoeba coli"; pero non está claro se estaba usando o termo como un nome descritivo ou como un nome taxonómico formal. O xénero Entamoeba foi definido por Casagrandi e Barbagallo para a especie Entamoeba coli, que é un organismo comensal. O organismo de Lösch foi renomeado como Entamoeba histolytica por Fritz Schaudinn en 1903 (que morreu en 1906 por unha infección autoinoculada cando estudaba esta ameba). Durante un tempo na primeira metade do século XX todo o xénero Entamoeba foi transferido a Endamoeba, un xénero de amebas que infectan invertebrados e do que se sabe pouco. Pero este cambio foi revertido pola Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica (ICZN) ao final da década de 1950, e o xénero Entamoeba permaneceu estable desde entón.
Especies
Nos humanos encóntranse varias especies. Entamoeba histolytica é o patóxeno responsable da "amebíase" (que inclúe a disentería amebiana e abscesos amebianos no fígado), e outros como Entamoeba coli (non confundir con Escherichia coli cando se abrevian como E. coli) e Entamoeba dispar son inofensivos. Coa excepción de Entamoeba gingivalis, que vive na boca, e E. moshkovskii, que se illa con frecuencia en sedimentos de ríos e lagos, todas as especies de Entamoeba se encontran nos intestinos dos animais aos que infectan. Entamoeba invadens é unha especie que pode causar unha enfermidade similar á causada por E. histolytica pero en réptiles. A diferenza doutras especies, E. invadens forma quistes in vitro en ausencia de bacterias e utilízase como un sistema modelo para estudar este aspecto do seu ciclo de vida. Describíronse moitas outras especies de Entamoeba e é probable que queden aínda moitas por descubrir.
Estrutura
As células de Entamoeba son pequenas, cun só núcleo e tipicamente un só pseudópodo loboso que parece un vulto anterior. Teñen un ciclo de vida simple. O trofozoíto (forma que se alimenta e divide) é de aproximadamente 10-20 μm de diámetro e aliméntase principalmente de bacterias. Divídese por fisión binaria para formar dúas células fillas máis pequenas. Case todas as especies forman quistes, que é o estadio implicado na transmisión aos hóspedes (a excepción nisto é E. gingivalis). Dependendo das especies, os quistes poden ter un, catro ou oito núcleos e son de tamaño variable; o cal é unha característica importante para a identificación das especies.
Clasificación
Entamoeba pertence ás Archamoebae, as cales, como moitos outros eucariotas anaeróbicos, carecen de mitocondrias. Este grupo tamén inclúe a Endolimax e Iodamoeba, que tamén viven nos intestinos animais e son similares en aparencia a Entamoeba, pero isto é debido en parte por converxencia evolutiva. Tamén neste grupo hai formas de vida libre amebo-flaxeladas do xénero Mastigamoeba e xéneros relacionados. Algúns outros xéneros de amebas simbióticas, como Endamoeba, podería acabar probándose que son sinónimos de Entamoeba, pero isto aínda non está claro.
Fisión
David Biron do Weizmann Institute of Science e os seus colegas, estudando Entamoeba invadens, encontraron que aproximadamente un terzo das células podían separarse sen axuda e recrutar amebas veciñas (denominadas as "comadroas" ou "parteiras") para completar a fisión. Biron escribiu o seguinte:
Tamén se informou dun comportamento similar en Dictyostelium.
Como E. histolytica non forma quistes en ausencia de bacterias, E.invadens é a especie que se usa como modelo para os estudos do enquistamento, xa que forman quistes en condicións axénicas (sen estar xunto a outros microorganismos), o que simplifica as análises. Despois de inducir o enquistamento en E. invadens, increméntase inicialmente a replicación do ADN e despois faise máis lenta. Cando remata o enquistamento, formáronse quistes predominantemente tetranucleados xunto con algúns uni, bi e trinucleados.
Guerra sucia na Arxentina
A expresión guerra sucia na Arxentina adoita designar o réxime de violencia indiscriminada, persecucións, represión ilegal, tortura sistematizada, desaparición forzada de persoas, manipulación da información e terrorismo de Estado que caracterizou a ditadura militar da Arxentina, autodenominada Proceso de Reorganización Nacional, que gobernou o país entre os anos 1976 e 1983.
Antecedentes da guerra sucia
275px|miniatura|[[Bombardeo da Praza de Maio, 16 de xuño de 1955.]]
Antes de 1976, a violencia política na Arxentina viña aumentando dentro dun contexto internacional presidido pola guerra fría, o anticomunismo, os Movementos de liberación nacional o foquismo e o auxe da guerra de guerrillas, que a retroalimentaba.
De 1955 a 1966
Poucos meses antes do derrocamento de Juan Domingo Perón, en xuño de 1955, aviadores militares da Mariña de Guerra bombardearon a Praza de Maio causando máis de 300 mortos. En 1956, xa producido o golpe militar, unha sublevación peronista foi reprimida co fusilamento do Xeneral Juan José Valle e outros participantes, incluíndo un episodio de fusilamentos clandestinos na localidade de José León Suárez (Buenos Aires).
No 1959 produciuse a Revolución Cubana, que tería unha forte influencia, sobre todo entre os mozos e a través da figura do Che Guevara, na promoción da guerrilla urbana en América Latina, tamén chamada por entón "a vía armada".
En 1963 foi secuestrado e feito desaparecer, o activista sindical Felipe Vallese, pertencente á Unión Obrera Metalúrgica (UOM-CGT) e que é considerado como o primeiro desaparecido na Arxentina.
No ano 1964 produciuse no Brasil un Golpe militar o primeiro dunha serie de golpes de estado dun novo tipo que tiñan como fin estableceren ditaduras militares permanentes, categorizadas polo politicólogo Guillermo O'Donnell como Estado burocrático-autoritario. O modelo estenderíase a todo o Cono Sur, promovido desde a Escola das Américas dos Estados Unidos en Panamá, baixo a chamada Doutrina da Seguridade Nacional no marco da guerra fría. miniatura|185px|esquerda|[[Cordobazo, 29 de maio de 1969.]]
De 1966 a 1973
En 1966 instalouse a primeira ditadura militar de tipo permanente na Arxentina: a Revolución Arxentina (1966-1973). Durante o seu curso a violencia política dispararíase. Nas manifestacións nas rúas comezaron a ser asasinados manifestantes ao azar cuxos nomes (Santiago Pampillón, Juan José Cabral, Máximo Mena, Adolfo Ramón Bello, Norberto Blanco, Hilda Guerrero de Molina etc) foron enarborados baixo lemas como "o sangue derramado non será negociado". Comezaron a sucederse unha serie de asasinatos de líderes sindicais, militares, políticos e empresariais de primeiro nivel, de alto impacto na opinión pública (Vandor, Aramburu, José Alonso, Sallustro, Juan Carlos Sánchez, Roberto Mario Uzal, Emilio Berisso). Estalaron feitos insurreccionais urbanos masivos que adoptaron nomes como Cordobazo, Rosariazo, Mendozazo, Tucumanazo, Choconazo, Rocazo, Vivorazo. Formáronse as organizacións guerrilleiras FAR, FAP, Montoneros, ERP, que realizaron operacións, atentados e asasinatos de alto impacto. O 22 de agosto de 1972 un grupo de guerrilleiros detidos foron fusilados clandestinamente nunha base militar de Trelew. Este feito en particular foi logo considerado como a primeira acción concreta do terrorismo de estado na Arxentina.
175px|miniatura|[[José López Rega|López Rega, xefe da Triple A.]]
1973
Nesas condicións o goberno militar decidiu convocar eleccións o 11 de marzo de 1973, onde gañou co 50% dos votos o candidato presentado polo peronismo, Héctor Cámpora, ante a proscrición de Juan Domingo Perón. Poucos días despois Cámpora renunciou para permitir novas eleccións libres, na que triunfou a fórmula Juan Domingo Perón - María Estela Martínez de Perón, co 62% dos votos. Menos dun ano despois, o 1 de xullo de 1974, Perón faleceu e debeu asumir a presidencia a súa esposa, María Estela Martínez de Perón, que sería derrocada o 24 de marzo de 1976. Neste período inmediatamente anterior ao golpe militar de 1976, a violencia política agravou a súa escalada.
As dúas principais organizacións guerrilleiras ERP e Montoneros permaneceron activas logo das eleccións de 1973. Ese mesmo ano creouse a Triple A, unha organización parapolicial de tendencia dereitista, dirixida desde o Goberno polo Ministro de Benestar Social, José López Rega.
Poucos días antes de asumir o seu cargo o presidente Cámpora, foron asasinados o Almirante Hermes Quijada polo ERP-22 de agosto, e o dirixente sindical Dirk Kloosterman, secretario xeral do Sindicato de Mecánicos y Afines del Transporte Automotor (SMATA), polas Fuerzas Armadas Peronistas (FAP). O 20 de xuño de 1973, con ocasión do regreso definitivo de Perón ao país, e ante unha mobilización de millóns de persoas xamais vista na historia arxentina, se produciu un enfrontamento armado de enormes proporcións entre Montoneros e outros grupos de civís armados, de tendencias peronistas antagónicas, no cal morreron entre 13 e 25 persoas e 365 feridos: o feito foi coñecido como o Masacre de Ezeiza. Durante todo 1973 se sucederon atentados, secuestros e asasinatos, entre os que se destaca o de José Ignacio Rucci, secretario xeral da Confederación General del Trabajo (CGT), tamén feito por Montoneros.
O 11 de setembro de 1973 produciuse un sanguento golpe militar en Chile no cal asumiría o poder o Xeneral Augusto Pinochet. Existiron conexións estreitas entre as ditaduras militares establecidas naqueles anos no Cono Sur, que se expresaron no chamado Plan Cóndor e que en 1974 manifestáronse co asasinato en Buenos Aires do ex Vicepresidente de Chile e ex Comandante en Xefe do Exército, Xeneral Carlos Prats, por ser un colaborador do derrocado Presidente Salvador Allende.
1974
En 1974 foron asasinados, entre outros, o dirixente sindical Rogelio Coria, secretario xeral da Unión Obreira da Construción da República Arxentina (UOCRA); o alto dirixente radical Arturo Mor Roig; o director do diario El Día de La Plata, David Kraiselburd; o dirixente sindical petroleiro Carlos Pierini; o dirixente sindical e ex-gobernador xusticialista de Córdoba, Atilio López; o avogado Silvio Frondizi; o xefe da Policía Federal Alberto Villar e a súa esposa; o Capitán Humberto Viola e a súa pequena filla; o sacerdote Carlos Mugica; o avogado Rodolfo Ortega Pena.
En agosto de 1974, o ERP atacou a Fábrica Militar de Vila María (Córdoba) e, simultaneamente, o Rexemento 17 de Infantería Aerotransportado de Catamarca. O 6 de setembro Montoneros pasou á clandestinidade, e o 19 de setembro conmoveu ao país co secuestro de dous irmáns Juan e Jorge Born, donos do poderoso grupo empresarial Bunge & Born que é considerado o secuestro e extorsión máis grande da historia, estimado en 60 millóns de dólares.
1975
miniatura|esquerda|En [[1975 o ERP intentou tomar un Batallón do Exército en Monte Chingolo.]] O ano 1975 rexistrou unha extremadamente alta violencia política agravada por un serio baleiro de poder. O golpe militar no Uruguai, país recoñecido pola súa impecable historia institucional, contribuíu a definir unha situación subrexional no Cono Sur, onda Arxentina aparecía como o único país no que persistían as institucións democráticas.
Nese ano de 1975 as organizacións armadas irregulares concretaron accións de moi alto impacto. Montoneros fixo unha incursión por primeira vez na captura dunha unidade militar, asaltando ao Rexemento de Infantería 29 de Monte (Formosa) o 5 de outubro. Pola súa banda o Ejército Revolucionario del Pueblo (ERP) tratou de tomar o Batallón 601 Depósito de Arsenais de Monte Chingolo (Provincia de Buenos Aires) o 23 de decembro, e no feito perderon a vida unha gran cantidade dos seus combatentes.
En 1975 a cantidade de asasinatos de impacto público diminuíron (John Patrick Reagan, cónsul dos Estados Unidos en Córdoba; o xeneral Jorge Cáceres Monié e a súa esposa), pero se multiplicou a cantidade total, alcanzando o punto máis alto das últimas dúas décadas: 490 asasinatos, contra 187 que se rexistraron o ano anterior.
Esa metodoloxía fundada na intervención das Forzas Armadas en cuestións de seguridade interior, baseadas no aniquilamento, sería estendida a todo o país mediante os Decretos 2770, 2771, e 2772 de outubro de 1975. O 28 de outubro mediante a Directiva do Comandante Xeral do Exército 404/75 (Loita contra a subversión), dispúxose a zonificación militar do país en cinco zonas, divididas á súa vez en subzonas e areas, cos seus correspondentes responsables militares.
1976: antes do 24 de marzo
Os primeiros meses de 1976 caracterizáronse pola continuidade do alto nivel de violencia política, combinada cun case completo baleiro de poder e descontrol institucional. O 22 de marzo foi asasinado o dirixente sindical Atilio Santillán (FOTIA-CGT). O 23 de marzo o diario La Opinión de Buenos Aires titulou: "Arxentina inerme ante a matanza". O 24 de marzo produciuse o previsible golpe de estado, apoiado por algúns sectores, rexeitado por outros, e ante a pasividade da maior parte da poboación, dando así inicio a un goberno militar que se autodenominou Proceso de Reorganización Nacional, caracterizado por impoñer unha política represiva na liña do terrorismo de estado, logo coñecida tamén como Guerra Sucia.
Estrutura institucional
O 24 de marzo de 1976 asumiu o poder, como "órgano supremo da Nación", unha Xunta de Comandantes das tres forzas armadas integrada polo xeneral Jorge Rafael Videla, o Almirante Emilio Eduardo Massera e o Brigadier xeral Orlando Ramón Agosti. O primeiro á súa vez, foi designado co título de presidente coa maior parte das funcións dos poderes executivo e lexislativo. "En exercicio do poder constituínte" a xunta estableceu un estatuto ao que deberían someterse tódalas outras leis incluída a Constitución.
O primeiro día a Xunta Militar ditou 31 comunicados. O comunicado nº 1 di:
O comunicado nº 19 estableceu:
Ese mesmo primeiro día impúxose a pena de morte e os Consellos de Guerra (Lei 21.264):
O estado de sitio, coa suspensión das garantías constitucionais, xa fora declarado durante o Goberno de María Estela Martínez de Perón, por Decreto 1368/1974. Poucos días despois o goberno militar sancionou a Lei 21.275 suspendendo o dereito constitucional de opción a saír do país (Constitución Nacional Arxentina, art 23).
A Xunta Militar ditou leis e ordes discrecionais, entre elas dispoñendo detencións ou cesantías masivas, nas que non se consideraba a razón dos actos (Leis 21.258, 21.260, 21.262, 21.274 etc). A lei 21.260 ditada o mesmo 24 de marzo de 1976, por exemplo, establecía:
Estrutura clandestina
Ante a Comisión Interamericana de Dereitos Humanos da OEA o goberno militar explicou que era necesario vincular "o tema dos dereitos humanos coa necesidade de reprimir o terrorismo e a subversión como medio para preservar a seguridade nacional"
Segundo o xeneral Martín Balza, quen fose xefe do Exército entre 1991 e 1999:
O 6 de maio de 1977, o xeneral Alfredo Oscar Saint-Jean, gobernador militar da Provincia de Buenos Aires, declarou ao xornal inglés The Guardian:
Nas ordes secretas do 17 de decembro de 1976 ditadas polo Xefe Estado Maior do Exército, Xeral Roberto Viola, xa non se fala de aniquilar "o accionar" dos subversivos, senón de aniquilar aos individuos:
No telegrama interno AT 183 da embaixada de Estados Unidos na Arxentina do 14 de maio de 1980 relátase:
Noutro documento oficial dos Estados Unidos, un "memorándum de conversación" titulado "Porcas e parafusos da represión gobernamental ao terrorismo-subversión" detállase nunha charla realizada o 7 de agosto de 1979 entre o conselleiro político da embaixada dos Estados Unidos, Willam Hallman; o Oficial de Seguridade Rexional, James Blystone e un alto xefe militar cuxo alias era Jorge Contreras, na que este último detalla longamente a política de represión "por esquerda", termo que utiliza para referirse á acción ilegal:
300px|miniatura|Memorando da embaixada dos Estados Unidos sobre a represión clandestina.
Máis adiante, o mesmo documento, nun subtítulo denominado "Organización e Estrutura", di:
A directiva de operacións represivas 504/77 establecía que a detención dos obreiros sospeitosos "efectuarase co método que máis conveña fóra das fábricas e de xeito velado".
No diario La Nación do 3 de novembro de 1977 publicouse o seguinte comunicado demostrativo da situación no país:
Procedementos
Os procedementos represivos que caracterizaron a guerra sucia na Arxentina escandalizaron á opinión pública mundial e causaron un gran desprestixio internacional dos militares arxentinos.
En realidade estableceuse un sistema descentralizado de represión, a cargo das zonas e áreas militares, no que cada xefe militar tiña carta branca para executar o plan represivo (Balza, 2005 ).
Desaparición forzada
A desaparición forzada foi o réxime que caracterizou ao Proceso de Reorganización Nacional. Máis do 95% dos asasinatos e detencións foron intencionalmente ocultados.
Na Arxentina, durante a guerra sucia, a práctica habitual era deter ilegalmente e en segredo, a través de equipos militares especiais (GT: Grupos de Tarefas), aos opositores e envialos a centros clandestinos de detención (CCD) onde inevitablemente eran torturados. Logo dun tempo o prisioneiro ou prisioneira, ou ben era asasinado, tamén en forma clandestina e sen gardar rexistros do momento e lugar, ou ben era "branqueado" e pasaba a un cárcere legal facéndose pública a súa situación, ou directamente liberado.
A desaparición forzada de persoas e o seu impacto na sociedade arxentina foi recollida nunha canción de éxito de Charly García titulada "Dinosauros", do ano 1983.
Centros clandestinos de detención (CCD)
Para poñer en funcionamento a táctica de desaparición forzada de persoas o goberno militar creou centos de centros clandestinos de detención (CCD).
Cinco grandes centros foron o eixo de todo o sistema: a ESMA e o Club Atlético na Cidade de Buenos Aires; El Campito (Campo de Maio) e El Vesubio no Gran Buenos Aires (Provincia de Buenos Aires); e La Perla en Córdoba.
A pesar das súas diferenzas os CCD foron organizados cunha estrutura e un réxime de funcionamento similar. Todos os CCD contaban cunha ou máis salas de torturas, amplos espazos para manter aos desaparecidos sempre en condicións de gran precariedade, e un centro de vivendas para os torturadores e gardas. Case todos tiñan algún tipo de servizo médico. Nalgúns casos houbo servizos relixiosos permanentes para o persoal militar.
Bibliografía específica sobre centros clandestinos de detención: ver
Tortura sistemática
O Capítulo V (Dereito á seguridade e integridade persoal), punto D (Premas ilegais e torturas), do Informe da Comisión Interamericana de Dereitos Humanos (CIDH) do 14 de decembro de 1979, está dedicado precisamente a rexistrar os casos de tortura que lle foron denunciados.
Pola súa banda, o título C, do primeiro capítulo do Informe Nunca Más da CONADEP está dedicado ás torturas que se practicaban nos CCD, en tanto que se inclúe un título especial para referirse ás torturas no domicilio das vítimas.
Non é posible separar as torturas do resto de análise do terrorismo de Estado na Arxentina. A tortura é un elemento omnipresente da chamada guerra sucia na Arxentina. As súas imaxes establecéronse como o eixo do terror, para as vítimas directas, e máis aló para os familiares, coñecidos e a poboación en xeral.
A tortura do Dr. Norberto Liwsky, sobresido logo polo tribunal militar que o axuizou, e que o informe Nunca Más transcribe en extenso é un exemplo dos padecementos dos detidos-desaparecidos. Nunha parte do seu testemuño o Liwsky di: