cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pedro Seguín
Foi confesor de Afonso VII e de Fernando II de León e Galicia. Fundou o convento cisterciense de San Miguel de Bóveda e a colexiata de Santa María de Xunqueira de Ambía.
Toshio Suzuki (produtor)
Toshio Suzuki (鈴木 敏夫), nado en Nagoia, Prefectura de Aichi, o 19 de agosto de 1948, é un produtor de cine de anime e colaborador de Hayao Miyazaki, así como antigo presidente de Studio Ghibli. Suzuki está considerado como un dos produtores máis exitosos do Xapón debido ó enorme éxito de recadación (no Xapón) de moitos dos filme de Ghibli.
Traxectoria
En 1967 ingresou na Universidade de Keio e graduouse en literatura en 1972.
Balthasar Gérard
Balthasar Gérard (na tradición neerlandesa: Gerards o Gerardts), nado en 1557 en Vuillafans, no Franco Condado, e finado en 1584 na vila surholandesa de Delft, foi o asasino do líder independentista e estatúder das Provincias Unidas dos Países Baixos Guillerme de Orange, tamén coñecido como Guillerme o Taciturno.
Cando Gérard naceu, o Franco Condado, que actualmente é parte de Francia, pertencía á Monarquía Hispánica. Foi un dos once irmáns dunha familia católica e admiraba profundamente a Filipe II de España, soberano dos Países Baixos e conde de Borgoña. Estudou leis na Universidade de Dole. Xa antes de que Filipe II ofrecese unha recompensa pola cabeza de Guillerme de Orange, Gerárd dixéralles aos seus compañeiros de estudos que apuñalaría o Taciturno.
Filipe II ofreceu unha recompensa de 25.000 coroas a quen matase a Guillerme de Orange, ao que chamaba "peste do conxunto da cristiandade e un inimigo da raza humana".
O asasinato de Guillerme de Orange
miniatura|esquerda|Retrato anónimo de Gérard do [[século XVI. Museo Prinsenhof, Delft]]
Os reparativos
Tras o anuncio da recompensa, Gérard foise a Luxemburgo, onde soubo que Juan de Jáuregui estaba a planear o asasinato. En marzo de 1584 deixou Luxemburgo e viaxou a Tréveris, onde forxou o seu plan antes de que un xesuíta o convencese de cambiar o seu plan orixinal.
En Tournay reuniuse cun coñecido franciscano da época, o Pade Gery. Alí escribiu unha carta con copia entregada para a súa custodia ao gardián do convento franciscano. El mesmo entregoulle o orixinal ao príncipe de Parma, a quen lle dixo: «O vasalo debería preferir sempre a xustiza e o desexo do rei á súa propia vida». Explicoulle o seu plan pero non especificou a natureza exacta da súa estratexia. Ao principio o príncipe creuno pouco adecuado, pero tras realizar diversas consultas pedíuselle que puxese por escrito o seu plan, o que fixo o 11 de abril de 1584.
Gérard pediulle a absolución do príncipe de Parma, pois «ía estar durante algún tempo na compaña herexes e ateos, e debía acomodarse en certa forma aos seus costumes».
Na primeira oportunidade que se lle presentou para o crime non se preparou o suficiente e non tiña plan de fuxida. Naquela época, Guillerme durmía desarmado e só na cama. Esperou outra oportunidade.
O 8 de xullo roldou á espreita no patio do pazo Prinsenhof, na cidade surholandesa de Delft, onde residía Guillerme, examinando a situación. Un alabardeiro preguntoulle por que esperaba alí e el escusouse dicindo que coas súas roupas raídas e sen zapatos novos non podía unirse á congregación na igrexa próxima. O alabardeiro non sospeitou do propósito real de Balthasar e, apiadándose da súa pobreza, conseguiulle 50 coroas.
Á mañá seguinte, Gérard mercoulle a un soldado un par de pistolas e munición.
O asasinato
miniatura|esquerda|Os furados dos disparos aínda están visibles nas paredes do [[Prinsenhof (Delft)|Prinsenhof]] miniatura|Recreación do asasinato nun gravado dun libro de [[Hugo Grotius]]
Cando Guillerme de Orange subía as escaleiras cara ao segundo andar do Prinsenhof faloulle un capitán galés, quen se axeonllou ante el. Guillerme puxo a súa man na cabeza do vello capitán, momento en que Balthasar Gérard saltou desde un recuncho escuro, sacou a súa arma e disparou tres veces. Guillerme caeu. Crese que as súas derradeiras palabras foron «Meu Deus, ten piedade de min e do meu pobre pobo».
Gérard escapou pola porta lateral e correu por un estreito carreiro perseguido polo capitán galés que presenciara os actos. Malia ter preparada a súa fuxida, foi detido coa axuda dun servente e un alabardeiro do príncipe.
A sentenza e a recompensa
Na primeira noite do seu cativerio, Balthasar Gérard foi torturado: penurárono dun pau e bateron nel cun látego, e deixárono pasar a noite coas mans e os pés atados, para que non puidese durmir. Durante os tres días seguintes continuaron as máis diversas torturas, ata que os maxistrados sentenciaron que se lle debía queimar a man dereita cun ferro incandescente, despois separarlle a carne dos ósos con pinzas, destripalo e despezalo vivo, e que lle sacase o corazón do peito e se lle guindase á súa propia cara, antes de, finalmente, decapitalo.
En lugar das 25.000 coroas de recompensa, Filipe II deulles aos pais de Balthasar varias terras no Franco Condado, no actual departamento francés de Doubs, e a familia recibiu un título nobiliario.
Bandeira de Xalisco
A bandeira do estado de Xalisco é dos símbolos do estado mexicano. Consiste nun rectángulo dividido en dúas franxas verticais de medidas idénticas, coas cores na seguinte orde a partir do mastro: azul e ouro. Entre as dúas franxas azul e ouro ten o Escudo do Estado, cun diámetro de tres cuartas partes do ancho de devandita franxa. A proporción entre anchura e lonxitude da bandeira é de catro a sete. Poderá levar un lazo ou gravata das mesmas cores, ao pé do mastro.
O 22 de febreiro de 2008, Xalisco foi o segundo estado mexicano en recoñecer oficialmente unha bandeira propia detrás de Tamaulipas, e é o primeiro estado cunha bandeira legalmente aceptada en cores distintas ás da bandeira de México.
Historia
miniatura|esquerda|150px|O estandarte de armas do [[Reino de Galicia serviu de inspiración para as colores do escudo da Intendencia de Guadalaxara.]] miniatura|dereita|200px|Primeira bandeira da Cidade de Guadalaxara. miniatura|150px|Proposta dunha bandeira estatal para Xalisco no ano 2001. Non se coñecen bandeiras anteriores ó reino de Nova Galicia, que foi fundado sobre o ano 1532, e foi un dos elementos constitutivos territoriais do vicerreinado de Nova España, adquirindo unha ampla autonomía interna en 1574 baixo autorización real dada polo emperador Carlos V, agás por un breve período de 1588 a 1591.
Trala independencia de México, Prisciliano Sánchez, gobernador do Estado entre 1825 e 1826, propón unha bandeira de transición para o estado de Xalisco, a cal consta de tres franxas horizontais, en cor azul mariño na superior e inferior e en ouro na central; cunha disposición superior 3/10, central 4/10 e inferior 3/10.
No ano 2001, Manuel Rodríguez Villegas propuxo unha bandeira para o estado de Xalisco, recuperando a vella bandeira de Prisciliano Sánchez, que constaba de dúas franxas azuis e unha franxa de ouro co escudo do estado no centro, bandeira que se asemellaba á bandeira da Segunda República Española. Porén, no ano 2004, o arxentino Luis Havas, residente na cidade de Guadalaxara, propuxo unha nova bandeira, con dous campos, un azul e outro de ouro, divididos polo escudo do estado e que foi finalmente aceptado como bandeira oficial.
Cores e o seu significado
As cores da bandeira teñen a súa orixe na bandeira do Reino de Galicia, xa que durante moito tempo empregáronse estandartes coas cores ouro e azur do primeiro escudo que lle foi outorgado á Cidade de Guadalaxara; antes de facerse oficial o seu uso e deseño, fixéronse varias propostas coa fórmula bicolor (azul e amarelo ouro). Algunhas veces téñense usado estandartes cunha soa cor e o escudo do estado no centro, e outras veces estandartes con franxas bicolores da bandeira de México.
As tonalidades oficiais exactas da bandeira aínda non foron definidas polas leis da entidade, pero suxírese usar as seguintes de acordo co sistema pantone.
O significado das cores da bandeira estatal son os seguintes:
Yamaga
Yamaga (山鹿市, やまがし, Yamaga-shi) é un concello da prefectura de Kumamoto da rexión de Kyūshū no Xapón. Está situado no centro da illa de Kyūshū e ao norte da prefectura. A súa superficie é de 299,67 km² e a poboación de 55.931 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 187 h/km².
O concello de Yamaga limita cos concellos de Nagomi, de Gyokutō, de Kumamoto, de Kikuchi (son da prefectura de Kumamoto); de Yame (da prefectura de Fukuoka); e de Hita (da prefectura de Ōita).
Rally Comunidade de Madrid
O Rally Comunidade de Madrid é unha proba de rally que se organiza anualmente desde 2010 na Comunidade de Madrid, aínda que tamén adoita visitar provincias limítrofes como Ávila.
Historia
O primeiro gañador foi o lucense Pedro Burgo cun Mitsubishi Lancer Evo X, gañando por máis de medio minuto ao Škoda Fabia S2000 de Alberto Hevia. Outro galego, Sergio Vallejo, impúxose na segunda edición co Porsche 997 GT3 sobre o coruñés Álvaro Muñiz, segundo cun Lotus Exige GT. Os irmáns Vallejo repetiron vitoria en 2012 de novo co 997 cunha ampla vantaxe sobre o Evo X de Jonathan Pérez e Daniel Marbán. En 2013 José Antonio Suárez logrou a súa primeira vitoria no Campionato de España tras unha dura loita co gondomarés Alberto Meira que rematou segundo a só 1,2 segundos.
En 2014 Sergio Vallejo volveu ser protagonista ao lograr a súa terceira vitoria no rally nunha edición onde tamén gañou o seu segundo campionato de España, despois de que o seu principal rival Miguel Ángel Fuster abandonase na segunda etapa. Outro Porsche doutro piloto galego, esta vez o de Iván Ares, gañou na sexta edición, na que dominou de principio a fin. En 2015 gañaron Christian García e Rebeca Liso, campións de España esa tempada, impoñéndose por diante dos irmáns Vallejo. O Suzuki Swift de Gorka Antxustegui foi o máis rápido na edición seguinte, dándolle ao vasco a súa primeira vitoria no nacional. Na edición de 2018 os vencedores foron o piloto asturiano José Antonio Suárez e o copiloto de Salvaterra de Miño Cándido Carrera, a bordo dun Hyundai i20 R5, mesmo modelo que logrou a vitoria ao ano seguinte, conducido por Iván Ares e con David Vázquez á súa dereita.
Emilia Calé
Emilia Calé Torres Sanjurjo (asinou Emilia Calé y Torres de Quintero despois de casada) nada na Coruña o 12 de febreiro de 1837 e finada en Madrid o 18 de setembro de 1908, foi unha narradora, poetisa, dramaturga e xornalista galega en lingua castelá. Empregou, en ocasións, o pseudónimo de Esperanza.
Traxectoria
Foi filla do procurador da Audiencia, e concelleiro liberal no novo concello interino designado en 1868, Francisco Calé Martínez (Orihuela 1813 - A Coruña 1870). En 1862 casou na igrexa de Santiago da Coruña con Lorenzo Gómez Quintero Fernández Morado, natural de San Xoán de Porto Rico e fillo de pai ferrolán, oficial do Consejo Provincial de Orense.
Escribiu artigos e poemas en publicacións galegas como Galicia Revista Universal de este Reino, La Nueva Galicia, Almanaque de Galicia, El Alerta, La Revista, El Desengaño, Revista Compostelana, Revista de Galicia, El Zumbido, El Buscapié, La Tertulia, Galicia Literaria, Galicia Revista Regional, La Revista Popular ou El Eco de Santiago e en xornais e revistas galegas de Hispanoamérica como El Eco de Galicia, La Unión Gallega, Galicia Moderna, Follas Novas, Galicia Revista Semanal Ilustrada ou Aires d’a Miña Terra.
Estableceuse en Madrid en 1871, onde estivo ata 1875, converténdose na anfitrioa da sociedade La Galicia Literaria xunto co seu curmán Teodosio Vesteiro Torres,, faladoiro ao que asistían, entre outros, Manuel Curros Enríquez, Francisco Añón Paz, Luis Taboada, Andrés e Xesús Muruais. A temática da súa obra poética xira en torno á relixión, o amor, a patria e a natureza.
En 1906, cando a fundación da Real Academia Galega, foi nomeada membro correspondente.
Acadou sona a súa filla Emilia Quintero Calé, pianista. miniatura|"A María en el mes de las flores" en [[Galicia. Revista Universal de este Reino, maio de 1862.]]
Galería de imaxes sobre o Día das Letras Galegas
Galería de imaxes sobre o Día das Letras Galegas.
O Día das Letras Galegas é un día de exaltación da lingua de Galicia a través da súa manifestación literaria. Comezou a celebrarse o 17 de maio do 1963, coincidindo co centenario da primeira edición de Cantares gallegos, de Rosalía de Castro.
Cances
O topónimo galego Cances pode referirse a:
Un amor por descubrir
Un amor por descubrir (en The Nephew) é un filme irlandés dirixido por Eugene Brady que foi estreado en 1998. Conta a historia dun mozo birracial estadounidense, Chad Egan-Washington (interpretado por Hill Harper).
Estreouse en galego na TVG o 22 de xullo de 2001.
Bordo diverxente
Os bordos diverxentes máis activos son os responsables das dorsais mediooceánicas, onde o eixo do rift mediooceánico marca o límite entre as placas contiguas, e é onde se forma nova codia oceánica que se incorpora simétricamente a cada unha delas. A extensión que ocorre no rift produce fallas normais ou extensivas, que delimitan chanzos e grabens ou fosas tectónicas paralelos á dirección da dorsal.
Do mesmo xeito que os bordos converxentes, os bordos diverxentes están asociados a actividade volcánica e sísmica. Nas dorsais prodúcese a maior parte do vulcanismo terrestre, e a maior parte de láva que se verte desde a geosfera, pero é un vulcanismo de tipo fluído que permanece ademais oculto baixo o océano. Os terremotos ocorren en asociación con fállas normais recentes que definen o rift, e tamén con fállas transformantes, das que as zonas que constitúen límite de placa están, na súa maior parte, nas propias dorsais, e son a sede dos sismos de maior magnitude que ocorren no océano.
Ademais de límites diverxentes, existen outros dous tipos de límites de placas: os converxentes ou subducción e os pasivos.
Roșia Montană
Roşia Montană (en latín : Alburnus Maior, en húngaro: Verespatak, en alemán: Goldbach) é unha localidade mineira de Romanía, situada nos Montes Apuseni, no Condado de Alba (Transilvania).
Lausana
Lausana (en francés e oficialmente: Lausanne; en arpitano: Losena) é unha cidade suíza de 137.810 habitantes (2016), o que a converte na cuarta cidade do país por poboación, tras Zúric, Xenebra e Basilea. Está situada ó oeste do país, e é capital do cantón de Vaud.
Roșia Montană
Demografía
Fontes:
Lausana
Xeografía
As principais características xeográficas da cidade son o lago de Xenebra e maila súa proximidade coa rexión de Gros-de-Vaud, de grande importancia agro-alimentaria na zona francófona de Suíza. A cidade de Xenebra, coñecida internacionalmente como sede da ONU, atópase tan só a poucos quilómetros de Lausana. Outras cidades como Vevey ou Montreux fan, cada vez máis, parte da "periferia" da cidade.
Roșia Montană
Historia
miniatura|280px|Restos romanos de Alburnus Maior.
Lausana
Historia
A orixe da cidade cómpre procurala nun campo militar romano de nome Lousanna, construído non onde está a poboación actual, senón onde agora se atopan as vilas de Vidy e Ouchy. Logo da caída do Imperio Romano, a inseguridade fronteiriza forzou o traslado de Lausana á súa localización actual, un outeiro de máis doada defensa.
Tras a revogación do Edicto de Nantes en 1685, Lausana pasou a ser un refuxio dos hugonotes franceses. Cara a 1750 empezaron a retornar a Francia, ata a fin da persecución oficial dos protestantes franceses en 1787.
Francisco Bustelo García del Real
Francisco Bustelo García del Real, nado en Madrid o 12 de xaneiro de 1933, é un político español de orixe galega.
Roșia Montană
Historia
A historia bimilenaria de Roșia Montană comeza coa conquista da Dacia polos romanos, que chegaron atraídos polos grandes xacementos de ouro da rexión, establecendo así unha explotación mineira no lugar dun poboado dacio. A existencia de táboas de madeira recubertas de cera datadas entre os anos 131 e 167 son unha proba da importancia da rexión na época. Nestas táboas aparece mencionado o nome romano da localidade (Alburnus Maior), así coma a orixe da maioría dos mineiros. As galerías mineiras da época romana aínda poden visitarse hoxe.
Lausana
Historia
Dende o 14 de abril do ano 1803, Lausana converteuse oficialmente en capital cantonal do Estado de Vaud, este mesmo integrado na confederación Suíza, segundo a constitución da rexión. No ámbito internacional esta cidade acadou o seu renome grazas, entre outros aspectos, á Sede do Comité Olímpico Internacional
Francisco Bustelo García del Real
Traxectoria
Fillo de Francisco Bustelo Vázquez e Carlota García del Real, e neto de Ramón Bustelo González. Doutorouse en económicas na Universidade Complutense de Madrid e dereito na Sorbona de París. Entre 1967 e 1972 deu clases na Facultade de Económicas da Complutense e en 1972 logrou a cátedra de Historia Económica Mundial e de España na Universidade de Santiago de Compostela. Entrou na política durante os seus anos universitarios, foi un dos fundadores das Juventudes Socialistas, participou nas tentativas de rexurdimento do PSOE no interior, razón pola que pasou polo cárcere de Carabanchel, foi deportado no estado de excepción de 1969 á provincia de Teruel e tivo que se exiliar en Francia e Suíza durante case sete anos. No congreso do partido en Suresnes opúxose á elección de Felipe González como secretario xeral e ao abandono do marxismo, porén foi elixido membro da súa Comisión Executiva, dimitiu en 1976 por discrepancias coa dirección do seu partido. Foi membro do Comité Federal do PSOE e deputado pola provincia de Pontevedra (1977-1978) e senador por Madrid (1979-1982). Foi reitor da Universidade Complutense de Madrid (1981-1984).
Roșia Montană
Historia
Aínda que a explotación mineira de ouro non cesou ao longo da historia, tivo un especial impulso durante a época de María Tareixa I de Austria. Hoxe en día é obxecto dun polémico proxecto mineiro.
Francisco Bustelo García del Real
Traxectoria
En 1989 deixou o PSOE e ingresou no PASOC partido integrante de Izquierda Unida. Por discrepancias con Julio Anguita deuse de baixa da coalición en 1996. No 2004 ingresou de novo no PSOE como militante de base.
Lausana
Cultura
miniatura|esquerda|160px|A Catedral de Notre Dame de Lausana. A lingua oficial tanto da vila coma do cantón é o francés. No tocante á relixión, o catolicismo é a relixión do 38% dos habitantes da cidade, mentres que o 27% son protestantes. Un 17% di non profesar ningunha relixión. A terceira confesión é a musulmá, cun 6% de fieis.
Roșia Montană
Historia
No Museo da Mina poden verse obxectos de todas as épocas da explotación.
Lausana
Cultura
Como cidade universitaria, goza de popularidade entre a xente nova. Ademais, son moitas as institucións educativas, suízas e internacionais, que teñen a súa central na cidade.
miniatura|180px|Vista da cidade nunha [[Tálero de tiro|moeda conmemorativa do Festival Federal de Tiro de Lausana de 1876]]
José Grande Juncal
José Grande Juncal, nado en Deiro (Vilanova de Arousa) en 1887 e finado na mesma parroquia en xullo de 1967, foi un activista obreiro, traballador do mar, emigrante, escritor e mestre galego, tamén coñecido coma José de Diego.
Traxectoria
Con 19 anos emigrou á Arxentina, onde se formou e traballou durante dúas décadas. Foi expulsado do país polas autoridades debido á súa militancia en organizacións obreiras anarquistas.
De regreso na súa terra, ó tempo que traballaba coma mariñeiro mantivo actividades na defensa dos obreiros, tentando organizar un sindicato de traballadores do mar. Participou nun mitin de afirmación sindical en Cangas con Jaime Baello o 19 de xaneiro de 1936. Tamén deu conferencias no Centro Cultural de Vilaxoán. Isto fixo que logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fose denunciado polo párroco de San Miguel de Deiro e perseguido polos falanxistas da zona. Durante tres anos conseguiu evitar a súa detención e probable asasinato agochándose no monte, en faiados e casas abandonadas, contando co apoio dalgúns familiares, veciños e amigos.
Rematada a Guerra, puido acollerse á amnistía que perdoaba a vida ós inimigos do réxime que non tivesen delitos de sangue. Volveu traballar no mar ata que un accidente sufrido mentres cargaba un moble no teito dun autobús o deixou incapacitado dun brazo. A partir dese accidente exerceu de mestre, ensinando as primeiras letras ós nenos, labor pola que é recordado cunha placa na súa parroquia.
Recuperación da súa obra
Durante un traballo para unha materia de bacharelato, Lucía Esperón Janeiro descubriu a figura e os escritos de José Grande; animada polo seu profesor, a estudante recompilou os textos biográficos, poemas e disertacións filosóficas que sobreviviran deste autor, publicándoos no seu libro A memoria dun mestre: José Grande Juncal.
Bojnice
Bojnice (en húngaro Bajmóc, en alemán Weinitz) é unha vila histórica sita no centro de Eslovaquia ao norte do río Nitra, preto de Prievidza. No ano 2013 tiña unha poboación de 4.921 habitantes. Bojnice é unha vila principalmente coñecida polas súas atraccións turísticas. Posúe o parque zoolóxico máis antigo do país e tamén un dos spa máis antigos de Eslovaquia. A vila está situada baixo o Castelo de Bojnice, que foi construído con rochas de travertino no século XII.
Xeografía
Bojnice linda ao norte co val do río Nitra, baixo os Montes Strážov. Sitúase a 4 km da cidade de Prievidza, coa que comparte o sistema de transporte público. Outras cidades próximas son Žilina (a 60 km ao norte) e Trenčín (a 65 km ao oeste).
Demografía
Segundo o censo de 2001, a vila tiña 5.006 habitantes, dos que o 97,06% eran eslovacos, o 0,68% checos e o 0,24% alemáns. O 74,55% eran católicos, o 19% non tiña afiliación relixiosa e o 2% luteranos.
Anjelica Huston
Anjelica Susan Huston, nada o 8 de xullo de 1951 en Santa Monica (California), é unha actriz, directora de cine e produtora estadounidense.
Traxectoria
miniatura|esquerda|150px|Anjelica Huston co seu irmán [[Danny Huston na 62 edición dos Premios da Academia en 1990.]] Anjelica Huston é a filla do director John Huston e a neta do actor Walter Huston. Pasou a meirande parte da súa infancia entre Irlanda e Inglaterra. Os dous primeiros filmes nos que apareceu foron dirixidos polo seu pai, aínda que este non quería que fixese cinema.
Huston converteuse na terceira xeración da súa familia que gañou un Óscar pola súa actuación no filme Prizzi's Honor en 1985, uníndose así co seu pai e o seu avó. Máis tarde vai ser nomeada en 1990 e 1991 por Enemies, a Love Story e The Grifters, respectivamente. Entre os seus papeis máis coñecidos está o de Morticia Addams nos filmes The Addams Family (1991) e Addams Family Values (1993), e acadou nomeamentos ós Globos de Ouro por ámbolos dous filmes.
Filmografía
miniatura|dereita|Huston no [[2005.]]
A Abelenda, Erbecedo, Coristanco
A Abelenda é un lugar da parroquia de Erbecedo, no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Tiña 49 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 22 homes e 27 mulleres.
Este lugar dista da capital do concello 14,6 quilómetros.
Maine
O topónimo Maine pode referirse a:
Amais, deu nome a:
Dryopithecus
Dryopithecus é un xénero extinto de primates hominoideos que viviu no leste de África durante o Mioceno superior. É un dos primeiros hominoideos.
Os seus restos foron atopados por toda Europa ata o norte da India. A idade dos fósiles achados oscila entre os 8 e 20 millóns de anos. Especulouse con que o home xurdiu da liña do Dryopithecus.
Jessica Alba
Jessica Marie Alba, nada o 28 de abril de 1981 en Pomona (California), é unha actriz estadounidense.
Traxectoria
Comezou a actuar aos trece anos, aparecendo en Camp Nowhere e The Secret World of Alex Mack (1994), porén fíxose coñecida grazas á serie de televisión Dark Angel (2000–2002) onde interpreta a protagonista Max Guevara. Posteriormente apareceu en varios filmes como Honey (2003), Sin City (2005), Fantastic Four (2005), Into the Blue (2005), Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer e Good Luck Chuck ambos os dous de 2007.
Alba está considerada un sex symbol e frecuentemente atrae a atención dos medios, adoita aparecer na sección "Hot 100" da revista Maxim e AskMen.com votouna como número un das "99 mulleres máis desexadas" en 2006, sendo tamén a "A muller máis sexy do mundo" segundo FHM en 2007. Así mesmo, foi portada da revista Playboy. Entre os premios que recibiu están o Teen Choice, o Saturn, e un nomeamento aos Golden Globe polo seu papel en Dark Angel.
Porto do Son (homónimos)
Amais, dá nome a:
Girl (filme de 2018)
Girl é un filme belga de 2018 dirixido por Lukas Dhont. Foi escrito por Dhont e Angelo Tijssens. Foi estreado na sección Un Certain Regard do Festival de Cinema de Cannes de 2018. Gañou a Caméra d'Or, así como a Queer Palm. Tamén en Cannes, Victor Polster gañou o premio do xurado Un Certain Regard pola súa interpretación. Foi escollido como o candidato belga para os Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 91ª edición dos premios.
Sinopse
Lara, unha rapaza transxénero de 15 anos, estuda nunha prestixiosa academia de danza belga. Os rigores do adestramento como bailarina son cada vez máis complicados por mor da súa preparación para unha cirurxía de reasignación de sexo.
Crónica picta
Crónica picta é o nome que adoitan dar os historiadores (especialmente os máis antigos) a un relato pseudohistórico dos reis pictos que comeza moitos miles de anos antes dos primeiros rexistros históricos pictos e remata despois de que o reino picto fose absorbido por Escocia. O manuscrito orixinal (aínda que perdido) parece poder datarse nos primeiros anos do reinado de Kenneth II de Escocia (que gobernou Escocia dende 971 até 995) xa que el é o derradeiro rei mencionado e o cronista non coñece a duración do seu reinado. Á parte da lista de reis, a crónica sobrevive unicamente no Manuscrito Poppleton do século XIV.
Hai de feito varias versións da crónica picta. O texto denominado "A" é probablemente o máis antigo, o máis completo, e parece ter menos erros que outras versións. Divídese en tres partes:
É evidente que as últimas dúas seccións escribíronse orixinalmente en gaélico, dado que algunhas palabras gaélicas non chegaron a traducirse ó latín.
A Braña, Erbecedo, Coristanco
A Braña é un lugar da parroquia de Erbecedo, no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Tiña 145 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 69 homes e 76 mulleres.
Aeroporto de Moscova-Domodedovo
O aeroporto de Moscova-Domodedovo (IATA: DME, ICAO: UUDD) é un aeroporto internacional ruso situado no territorio de Domodedovo, no óblast de Moscova, a 42 km ao sur do centro de Moscova. Domodedovo é un dos tres grandes aeroportos de Moscova, xunto cos de Sheremetyevo e Vnukovo, ademais de ser un dos aeroportos máis grandes de Rusia e da antiga Unión Soviética en termos de tráfico de pasaxeiros e carga. No ano 2015 pasaron polas súas instalacións 30 504 515 pasaxeiros, un 7,7% menos que en 2014, facéndoo o segundo aeroporto máis concorrido de Rusia.
Víctor Omgbá
Víctor Omgbá, nado en Nkongsamba en 1967, é un escritor e xornalista galego de orixe camerunesa.
Traxectoria
Estudou dereito na Universidade de Yaoundé. En 1995 chegou a Europa e logo de pasar uns meses en Madrid estableceuse na cidade da Coruña. En 2001 publicou Calella sen saída, unha crónica novelada sobre a inmigración e parcialmente autobiográfica, ademais é a primeira obra publicada en galego por un autor afrogalego. En 2002 o seu libro traduciuse ao catalán. É presidente da ONG Equuos Zebra e colabora en La Voz de Galicia.
Campos de xeo
miniatura|300px| [[Campos de xeo Sur vistos dende o glaciar Grey, Chile.]] miniatura|300px|[[Grímsvötn|Lago Grimsvötn no glaciar Vatnajökull, Islandia.]]
Campos de xeo (tamén capa de xeo) é o nome que reciben diversas masas de xeos continentais. Os campos de xeo son extensas áreas mesetosas rochosas cubertas por un manto de xeo, as súas marxes forman ventisqueiros que desembocan, a través de fiordes e canles, ao mar ou algún lago. Os campos de xeo sitúanse principalmente nas zonas polares e patagónicas e cobren diversos accidentes xeográficos, como lagos ou enormes cordóns montañosos.
Os xeógrafos falan de campos de xeo cando a extensión cuberta por xeos e neves supera ou rolda os 50.000 km² e de inlandsis (ou xeo continental propiamente dito), cando as cubertas glaciares superan o millón de quilómetros cadrados (na actualidade existen dous inlandsis, o antártico e o groenlandés).
Segundo estudos xeolóxicos e glaciolóxicos, os campos de xeo serían restos de áreas englaciadas de moito maior tamaño formadas durante a última glaciación. Estes campos de xeo son as principais reservas de auga potable do mundo, polo que teñen un gran valor estratéxico. Na actualidade, a superficie ocupada polo xeo de xeito permanente acada os 15 millóns de km2, un 10% da superficie da Terra.
Principais campos de xeo
Os principais campos de xeos son:
Eóganacht Locha Léin
Eóganacht Locha Léin ou Ui Caipre Luachra foron unha póla da dinastía Eóganachta de Munster. O seu territorio estaba en Iarmuman ou Munster occidental. Luachair (Lúachra) é o nome antigo dun gran distrito nos límites de Cork, Kerry e Limerick. Cairbre de Sliobh Luachra estaba no límite de Cork-Kerry; Éoganacht Locha Lein está arredor dos lagos de Killarney.
O devandeiro desta póla foi Coirpre Luachra mac Cuirc, fillo de Corc mac Luigthig (ou Conall Corc mac Lugdach, o fundador de Cashel) con Mungfionn, filla de Feredach, rei dos pictos. Caipre Luachra foi a sexta xeración descendente de Éogan Mór, devanceiro dos Eoganachta. Caibre marchou cara o oeste por Luachair Deadhaid (Slieveloughra) para fundar as terras da súa dinastía.
Inlandsis
miniatura|300px| Inlandsis ou folla de xeo (palabra de orixe danés ) é a denominación correspondente a todo gran campo glaciar do tipo chamado xeo continental localizado en latitudes elevadas e con extensións realmente continentais (máis dun millón de km²). Na actualidade os dous grandes inlandsis son a calota de xeo que recobre a maior parte da Antártida e o que recobre a maior parte de Groenlandia.
Tipoloxía
Os inlandsis posúen unha forma cupular cunha gran curvatura, independentemente do relevo que posúa o substrato en que están asentados. O peso do xeo (nas partes máis profundas "xeo fósil") e a neve dos inlandsis (na Antártida chega a ter 2.000 m de espesor) provoca o afundimento da placa continental de codia que recobren. Por este motivo, gran parte da codia na Antártida atópase baixo o nivel do mar.
Durante as glaciacións, a extensión dos inlandsis amplíase considerablemente (na de Würm ou wurmiense, os dous grandes inlandsis -no do hemisferio sur e o do hemisferio norte- estendíanse dende os polos ata aproximadamente os 45º graos de latitude). Durante os períodos mornos ou cálidos interglaciares o retroceso dos inlandsis deixa destacadas pegadas no relevo das terras emerxidas: en primeiro lugar prodúcese por isostasia unha lenta elevación do territorio que estivo baixo o xeo, e preséntanse formacións xeofísicas características: escudos (extensas planicies e chairas debidas á forte erosión dos xeos dun inlandsis ao avanzar e retroceder). Isto apréciase especialmente no hemisferio norte onde destacan o Escudo Canadense e o Escudo Escandinavo, lagos glaciares, outeiros morénicas, vales de orixe glaciar, fiordes, firths, rías, xigantescos cantos rodados e (como ocorre na Patagonia Arxentina) picachos illados (antigos nunataks) chamados chihuidos.
Inlandsis da Antártida
O inlandsis antártico constituíuse primeiramente como un campos de xeo a inicios do oligoceno con períodos de avance e retroceso ata o plioceno cando os xeos cubriron o continente da Antártida ao situarse este pola deriva continental na área polar meridional. A idade do xeo estímase entre 120.000 e 500.000 anos.
Gaza mon amour
Gaza mon amour (en غزة حبيبتي) é un filme palestino de 2020 dirixido por Tarzan Nasser e Arab Nasser. É unha coprodución entre Palestina, Francia, Alemaña, Portugal e Qatar. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Venecia, e posteriormente no Festival Internacional de Cinema de Toronto, onde gañou o premio NETPAC ó mellor filme asiático do festival. Foi escollido como candidato de Palestina para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Inlandsis
Inlandsis da Antártida
O inlandsis antártico cobre unha área de máis de 14 millóns de km² ampliándose a uns 30 millóns de km² durante o inverno. Coa súa extensión estival de 14 millóns de km² posúe 30 millóns de km³ de xeo, isto significa o 90% da auga doce do planeta Terra. Se os xeos do inlandsis antártico se derretesen o nivel dos océanos elevaríase 61,1 m. O quecemento global xa provocou a case total desaparición das ducias de miles de quilómetros correspondentes á barreira de xeos Larsen a partir dos 1980.
Baixo a capa de xeo localizáronse varios lagos subglaciais, o maior dos cales é o lago Vostok. A posible existencia de vida microbiana nestes lagos está por determinar.
Inlandsis de Groenlandia
Estímase que esta capa de xeo formouse a finais do Plioceno ou principios do Plistoceno, calculando unha idade media do xeo de 110.000 anos.
O inlandsis groenlandés actualmente posúe unha extensión de 1,7 millóns de km², isto é, o 82% da grande illa norteamericana de Groenlandia. O xeo acada un espesor de máis de 3 km na súa parte central, localizándose lo leito de rocha nalgúns puntos a máis de 300 m baixo o nivel do mar.
O volume dos seus xeos é de 2,85 millóns km³, se se fundise o inlandsis groenlandés o nivel dos océanos ascendería 7,2 m. A situación deste inlandsis é actualmente crítica a causa do quecemento global por factores antrópicos, sendo a velocidade de fusión de 239 km³/ano.
Xosé Vázquez Pintor
Xosé Vázquez Pintor, nado en Melide o 30 de novembro de 1946, é un escritor galego.
Traxectoria
Criado en Agolada, é licenciado en ciencias da educación pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi fundador dos grupos de Teatro Amador Ancoradouro-Mimo e Casa da Bola. No 2008 foi nomeado socio de honra da Asociación de Escritores en Lingua Galega. No 1972 comezou en Cangas de mestre de primaria en Cangas e rematou de profesor de secundaria en Pontevedra.
Ten colaborado en diversos medios, como El Ideal Gallego, A Nosa Terra (socio fundador e colaborador en Deportes e Sociedade), Faro de Vigo, La Voz de Galicia, SER-Galicia ou Televisión do Morrazo.
Ten usado os pseudónimos Álvaro Carmoega e Pepe de Vila.
75 apertas de buxo irmandadas para Pintor é un libro homenaxe publicado en 2022 por Fervenza (ISBN 978-84-18136-61-0).
Uto
Uto (宇土市, うとし, Uto-shi) é un concello da prefectura de Kumamoto da rexión de Kyūshū no Xapón. Está situado no centro da illa de Kyūshū e ao oeste da prefectura. A súa superficie é de 74,19 km² e a poboación de 37.593 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 507 h/km².
División de Honra de Rugby 2020-2021
A tempada 2020-2021 da División de Honra da liga nacional de rugby foi a 54ª edición da principal competición entre clubs de rugby en España.
Uto
O concello de Uto limita cos concellos de Uki e de Kumamoto.
División de Honra de Rugby 2020-2021
O torneo contou con doce equipos participantes: tres casteláns, dous vascos, dous cataláns, dous madrileños, un cántabro, un valenciano e un andaluz. O Getxo Rugby Taldea e o Club Polideportivo Les Abelles ocuparon as prazas que deixaron o Hernani Club de Rugby Elkartea (descendido) e o Club de Rugby Santander (renunciou).
Formato
Por mor da pandemia da COVID o formato da competición foi modificado de xeito que o torneo quedou dividido en dúas fases anteriores ás eliminatorias. Na primeira fase os 12 equipos participantes se enfrontaron todos entre eles unha vez, completando unha volta de 11 xornadas. Ó remate desta primeira fase os seis primeiros equipos da táboa (do 1º ó 6º) pasaron ó Grupo A, e os seis últimos equipos da táboa (do 7º ó 12º) pasaron ó Grupo B. Na segunda fase os seis equipos de cada grupo se enfrontaron entre eles unha vez, completando unha volta de 5 xornadas. Os resultados e puntos acadados na primeira fase entre os equipos clasificados para o mesmo grupo foron arrastrados á segunda fase. Rematada a segunda fase o título se decidiu polo sistema de eliminatorias a partido único no que participaron os seis equipos do Grupo A e os dous primeiros do Grupo B, sendo os cuartos de final do seguinte xeito: Nas semifinais se enfrontaron os vencedores así: Na final se enfrontaron os gañadores das dúas semifinais. Tódolos encontros tiveron lugar no campo do equipo mellor clasificado na liga regular.
Primeira cruzada
A primeira cruzada iniciou o complexo fenómeno histórico de campañas militares, peregrinacións armadas e expansión colonial en Oriente Próximo, que convulsionou esta rexión entre os séculos XI e XIII e que é denominado pola historiografía como as cruzadas.
Aproveitando a chamada de auxilio do emperador bizantino Aleixo I Comneno, enfrontado cos turcos selxúcidas, o papa Urbano II predicou en 1095 nos diferentes países cristiáns da Europa Occidental a conquista da chamada Terra Santa. Ao intento errado de Pedro o Ermitán, seguiu a mobilización dun exército organizado, inspirado polo ideal da guerra santa e liderado por nobres principalmente provenientes do reino de Francia e do Sacro Imperio Romano Xermánico, que foi nutríndose no seu avance de cabaleiros, soldados e numerosa poboación, até transformarse nun fenómeno de migración masiva. Os cruzados penetraron no chamado Sultanato de Rüm e avanzando cara ao sur, foron apoderándose de diversas cidades e rexeitando as forzas enviadas na súa contra polos gobernadores divididos nas súas disputas internas, ata que penetrando nos territorios da dinastía fatimí, conquistaron o 15 de xullo de 1099 a cidade de Xerusalén, formando o Reino de Xerusalén.
A primeira cruzada supuxo politicamente a constitución dos Estados Latinos de Oriente e a recuperación para o Imperio bizantino dalgúns territorios, á vez que significou un punto de inflexión na historia das relacións entre as sociedades da área mediterránea, marcado por un período de expansión do poder do mundo occidental e polo uso do fervor relixioso para a guerra. Tamén permitiron aumentar o prestixio do papado e o rexurdir, tras a caída do Imperio romano, do comercio internacional e do incremento dos intercambios que favoreceron a revitalización económica e cultural do mundo medieval.
Contexto histórico
As orixes das cruzadas en xeral, especialmente a primeira cruzada, proveñen dos acontecementos máis temperáns da Idade Media. A consolidación do sistema feudal en Europa occidental tras a caída do Imperio carolinxio, combinada coa relativa estabilidade das fronteiras europeas tras a cristianización dos viquingos e maxiares, supuxera o nacemento dunha nova clase de guerreiros alfa (a cabalaría feudal) que se atopaban en continuas loitas internas, suscitadas pola violencia estrutural inherente ao propio sistema económico, social e político.
Por outra banda, a comezos do século VIII, o califato dos Omeias lograra conquistar de forma moi rápida Exipto e Siria de mans do cristián Imperio bizantino, así como o norte de África. As conquistas estendéronse até a península ibérica, acabando co reino visigodo. Desde o mesmo século VIII ponse freo en Occidente a esa expansión, coas batallas de Covadonga (722) e de Poitiers (732), e o establecemento dos reinos cristiáns do norte peninsular e do Imperio carolinxio, no que supuxeron os primeiros esforzos dos caudillos cristiáns por capturar territorios perdidos fronte aos gobernantes musulmáns, e que se expresarían ideoloxicamente a partir do corpus cronístico astur-leonés no que máis tarde se denominou Reconquista Española. A partir do século XII tivo factores comúns coas cruzadas orientais (bulas papais, ordes militares, presenza de cruzados europeos).
O factor causante máis visible que contribuíu ao cambio da actitude occidental fronte aos musulmáns de oriente ocorreu no ano 1009, cando o califa fatimí Husein al-Hakim Bi-Amrillah ordenou destruír a igrexa do Santo Sepulcro.
Outros reinos musulmáns que emerxeron tras o colapso dos Omeias, como a dinastía aglabí, invadiran Italia no século IX. O estado que xurdiu nesa rexión, debilitado polas loitas dinásticas internas, converteuse nunha presa fácil para os normandos que capturaron Sicilia en 1091. Pisa, Xénova e o Reino de Aragón comezaron a loitar contra os reinos musulmáns na procura do control do mar Mediterráneo, exemplos do cal podemos atopar na campaña Mahdia e nas batallas que tiveron lugar en Mallorca e en Sardeña.
A idea da guerra santa contra os musulmáns finalmente calou na poboación e resultou unha idea atractiva para os poderes tanto relixiosos como seculares da Idade Media europea, así como para o público en xeral. En parte, esta situación viuse favorecida polos éxitos militares dos reinos europeos no Mediterráneo. Á vez, xurdiu unha nova concepción política que englobaba á cristiandade no seu conxunto, o cal supuña a unión dos distintos reinos cristiáns por primeira vez e baixo a guía espiritual do papado e a creación dun exército cristián que loitase contra os musulmáns. Moitas das terras islámicas foran anteriormente cristiás, e sobre todo aquelas que formaran parte do Imperio romano tanto de oriente como de occidente: Siria, Exipto, o resto do norte de África, Hispania, Chipre e Xudea. Por último, a cidade de Xerusalén, xunto co resto de terras que a rodeaban e que incluían os lugares nos cales Cristo vivira e morrera, eran especialmente sacras para os cristiáns.
En calquera caso, é importante aclarar que a primeira cruzada non supuxo o primeiro caso de guerra santa entre cristiáns e musulmáns inspirada polo papado. Xa durante o papado de Alexandre II, este predicou a guerra contra o infiel musulmán en dúas ocasións. A primeira ocasión foi durante a guerra dos normandos na súa conquista de Sicilia, en 1061, e o segundo caso enmarcouse dentro das guerras da Reconquista española, na cruzada de Barbastro de 1064. En ambos os casos o papa ofreceu a Indulxencia aos cristiáns que participasen.
En 1074, o papa Gregorio VII chamou aos milites Christi («soldados de Cristo») para que fosen en axuda do Imperio bizantino. Este sufrira unha dura derrota na batalla de Mantzikert (1071) a mans dos turcos selxúcidas que abriu as portas de Anatolia aos turcos, que estableceron varios sultanatos na península. A conquista de Anatolia pechara as rutas terrestres aos peregrinos que se dirixían a Xerusalén. A súa chamada, aínda que foi amplamente ignorada e mesmo recibiu bastante oposición, xunto co gran número de peregrinos que viaxaban a Terra Santa durante o século XI, serviu para enfocar gran parte da atención de occidente nos acontecementos de oriente. Algúns monxes como Pedro de Amiens o Ermitán ou Walter o indixente, que se dedicaron a predicar os abusos musulmáns fronte aos peregrinos que viaxaban a Xerusalén e outros lugares sacros de oriente, encirraron aínda máis o lume das cruzadas.
Aleixo Comneno, que xa empregara anteriormente a mercenarios normandos e doutros países de occidente, escribiu unha carta ao papa Urbano II, solicitándolle o seu apoio e o envío de novos mercenarios que loitasen por Bizancio contra os turcos.
Finalmente, sería o propio Urbano II quen estendeu entre o público a primeira idea dunha cruzada para capturar a Terra Santa. Tras o seu famoso discurso no concilio de Clermont (1095), no que predicou a primeira cruzada, os nobres e o clero presente comezaron a gritar as famosas palabras, Deus vult! (en latín, «Deus quéreo!»).
A predicación de Urbano II provocou un estalido de fervor relixioso tanto no pobo como na pequena nobreza (non así nos reis, que non participaron nesta primeira expedición).
Oriente a finais do século XI
esquerda|miniatura|350x350px|Mapa do Califato omeia no momento da súa máxima extensión. Cara ao leste, o veciño máis próximo da cristiandade occidental era a cristiandade oriental: o Imperio bizantino, un imperio cristián que desde o Cisma de Oriente de 1054 rompera explicitamente os seus vínculos co papa de Roma, cuxa autoridade deixou de recoñecerse (de feito, nunca se aceptou máis que como a dunha primum inter pares xunto aos patriarcas). Sutís diferenzas dogmáticas (a cláusula Filioque e a eucaristía acimita ou procimita) permitiron definir a oposición entre a Igrexa católica occidental e a Igrexa ortodoxa oriental. As últimas derrotas militares do Imperio bizantino fronte aos seus veciños provocaran unha profunda inestabilidade que só se solucionaría co ascenso ao poder do xeneral Aleixo I Comneno como basileus (emperador). Baixo o seu reinado, o imperio estaba confinado en Europa e a costa oeste de Anatolia e enfrontábase a moitos inimigos, cos normandos ao oeste e os selxúcidas ao leste. Máis cara ao leste, Anatolia, Siria, Palestina e Exipto atopábanse baixo o control musulmán, aínda que até certo punto fragmentadas por cuestións culturais na época da primeira cruzada. Este feito contribuíu ao éxito desta campaña.
Anatolia e Siria achábanse baixo dominio dos selxúcidas sunnitas, que antigamente formaran un grande imperio, pero que nese momento estaban divididos en Estados máis pequenos. O sultán Alp Arslan derrotara ao Imperio bizantino na batalla de Manzikert, en 1071, e lograra incorporar gran parte de Anatolia ao imperio. Con todo, o imperio dividiuse tras a súa morte ao ano seguinte. Malik Shah I sucedeu a Alp Arslan e continuaría reinando até 1092, período no que o imperio selxúcida se enfrontaría á rebelión interna. No Sultanato de Rüm, en Anatolia, Malik Shah I sería sucedido por Kilij Arslan I, e en Siria polo seu irmán Tutush I, que morreu en 1095. Os fillos deste último, Radwan e Duqaq, herdaron Alepo e Damasco, respectivamente, dividindo Siria aínda máis entre distintos emires enfrontados entre eles e enfrontados tamén con Kerbogha, o atabeg de Mosul. Todos estes Estados estaban máis preocupados en manter os seus propios territorios e en controlar os dos seus veciños que en cooperar entre eles para facer fronte á ameaza cruzada.
División de Honra de Rugby 2020-2021
Primeira fase
Dende a tempada 2019-2020 o bonus ofensivo acádase gañando o encontro anotando tres ensaios ou máis que o equipo rival. Por outra banda os puntos bonus defensivos seguen acadándose cando se perde o encontro por unha diferenza de sete puntos ou inferior.
Eliminatoria
A final da División de Honra tivo lugar no Campo de Las Terrazas (Alcobendas) o 30 de maio de 2021 e nela enfrontáronse os equipos Club Alcobendas Rugby e Valladolid Rugby Asociación Club, que viñan de ser primeiro e segundo da liga regular e de eliminar en semifinais a Futbol Club Barcelona e Club de Rugby El Salvador. O encontro chegou ó descanso con empate a seis e rematou con vitoria para o equipo visitante, o VRAC, que dese xeito acadou o seu 11º título de liga.