cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Transformación xenética
Competencia natural
Aproximadamente o 1% das especies bacterianas poden captar de forma natural ADN nas condicións de laboratorio, e máis especies poden captalo nos seus ambientes naturais. O ADN pode transferirse entre diferentes cepas de bacterias, nun proceso que se denomina transferencia horizontal de xenes. Algunhas especies cando a célula morre liberan o seu ADN que pode ser captado por outras células, pero a transformación funciona mellor con ADN de especies moi emparentadas. Estas bacterias competentes de forma natural teñen conxuntos de xenes que proporcionan a maquinaria proteica necesaria para transportar o ADN a través das membranas celulares. O transporte de ADN exóxeno nas células pode requirir proteinas que están implicadas na ensamblaxe de pili de tipo IV e sistemas de secreción de tipo II (T2SS), xunto cun complexo ADN translocase na membrana plasmática. Debido ás diferenzas de estrutura das envolturas celulares das bacterias grampositivas e gramnegativas, hai tamén algunhas diferenzas nos mecanismos da captación do ADN entre estas células, pero a maioría delas comparten características comúns que implican a proteínas relacionadas. O ADN únese primeiro á superficie de células competentes nun receptor do ADN, e pasa a través da membrana plasmática utilizando unha ADN translocase. Só pode atravesar o ADN monocatenario, polo que unha nuclease degrada a outra cadea durante o proceso, e o ADN monocatenario translocado pode despois integrarse no cromosoma bacteriano por medio dun proceso dependente de RecA. Nas células gramnegativas, debido á presenza dunha membrana extra, o ADN require a presenza de canais formados por secretinas na membrana externa da súa parede. Poden requirirse pilinas para que exista competencia, pero non está claro. A captación do ADN xeralmente non é específico de secuencia, aínda que nalgunahs especies a presenza de secuencias de captación de ADN específicas pode facilitar a captación eficiente do ADN.
Competencia artificial
A electroporación é outro método de facer a unha célula competente. Neste método as células son sometidas durante breve tempo a un campo eléctrico de 10-20 kV/cm que se pensa crea buratos na membrana celular a través dos cales poden entrar os plásmidos. Despois do shock eléctrico os buratos volven a pecharse rapidamente polos mecanismos de reparación da membrana celulares.
Lévedos
A maioría das especies de lévedos, incluíndo Saccharomyces cerevisiae, poden ser transformados por ADN exóxeno presente no medio natural ou en condicións de laboratorio. Ao expoñer lévedos intactos a catións alcalinos como os de cesio ou litio as células poden captar plásmidos de ADN. Os últimos protocolos adaptan este método de transformación utilizando acetato de litio, polietilén glicol, e ADN monocatenario. Nestes protocolos, o ADN monocatenario únese preferentemente á parede celular do lévedo, impedindo que o ADN do plásmido faga o mesmo e deixándoo dispoñible para a transformción.
A dixestión encimática, a electroporación, ou a axitación con partículas de cristal pode utilizarse tamén para a transformación de células de lévedos.
Plantas
Existen varios métodos para transferir ADN a células de plantas:
Animais
A introdución de ADN en células animais denomínase xeralmente transfección.
George Shaw
George Kearsley Shaw, coñecido na bibliografía internacional como George Shaw, nado o 10 de decembro de 1751 en Bierton, Buckinghamshire, Inglaterra, e finado o 22 de xullo de 1813 en Londres, foi un médico, botánico e zoólogo inglés.
Traxectoria
Macido en Bierton, Buckinghamshire, e estudou no Hertford College, da Universidade de Oxford, recibindo o seu M.A. en 1772. En 1786 foi profeso auxiliar de botánica na Universidade de Oxford. Foi cofundador da Sociedade Linneana de Londres en 1788, e elixido membro da Royal Society en 1789. En 1791, foi conservador auxiliar da sección de Historia Natural do Museo Británico. Dándose conta de que a maioría dos espécimes que doara ao Museo Hans Sloane estaban en moi malas condicións; o material médico e anatómico que se enviou ao Museo do Royal College of Surgeons, os animais taxidermizados estaban tan deteriorados que deberon ser queimados. A paga do Museo era tan mala que Shaw tivo que escribir moito tempo, e así descoidou a conservación da colección.
Publicou unha das primeiras descricións inglesas cos nomes científicos dalgúns dos animais australianos comúns na súa Zooloxía da Nova Holanda (1794), como se denominaba Australia naquela época. Foi un dos primeiros científicos en examinar un ornitorrinco, e publicou a primeira descrición científica desta especie en The Naturalist's Miscellany, en 1799.
Países Baixos Caribeños
O Caribe Neerlandés (Caribisch Nederland, ) son tres municipios especiais do Reino dos Países Baixos localizados no mar Caribe. Consisten nas illas de Bonaire, San Eustaquio e Saba, Aínda que ás veces o termo "Países Baixos do Caribe" úsase para referirse a todas as illas do Caribe neerlandés. Na lexislación, as tres illas tamén son coñecidas como Bonaire, San Eustaquio e Saba ou as illas BES (acrónimo dos seus nomes). As illas están actualmente clasificadas como  organismos públicos nos Países Baixos e como países e territorios de ultramar da Unión Europea, polo tanto, o  Dereito da UE non se aplica automaticamente.
Bonaire (incluído o illote de Klein Bonaire) é unha das Antillas de Sotavento e está situada preto da costa de Venezuela. San Eustaquio e Saba están no grupo principal das Antillas Menores e están situadas ao sur de Sint Maarten e ao noroeste de Saint Kitts e Nevis. Os Países Baixos do Caribe contaban cunha poboación de 25.987 en xaneiro de 2020.
Estado legal
As tres illas gañaron o seu estado actual tras a disolución das Antillas Neerlandesas o 10 de outubro de 2010. Ao mesmo tempo, as illas de Curaçao e Sint Maarten convertéronse en países autónomos (landen) dentro o Reino dos Países Baixos. A illa de Aruba tamén é un país constituínte do Reino situado no Caribe. O termo "Caribe neerlandés" pode referirse aos tres municipios especiais (por exemplo, para selos), pero tamén pode referirse a todas as illas do Caribe dentro do Reino dos Países Baixos. A poboación dos Países Baixos do Caribe é 25.987 habitantes. A súa superficie total é de.
As illas dos Países Baixos do Caribe votaron por primeira vez nas Eleccións xerais dos Países Baixos de 2012.
Administración
Os municipios especiais (bijzondere gemeenten) realizan moitas das funcións que realizan normalmente os Concellos holandeses. O poder executivo recae no Consello de Goberno dirixido polo gobernador da illa. O principal órgano democrático é o consello insular. Os cidadáns neerlandeses destas tres illas teñen dereito a votar nas eleccións nacionais holandesas e (como todos os nacionais holandeses) nas eleccións europeas.
Oficialmente as illas clasifícanse na lei holandesa como openbare lichamen (literalmente traducido como "organismos públicos") e non gemeenten ( concellos). A diferenza dos municipios normais, non forman parte dunha Provincia holandesa e as competencias que normalmente exercen as deputacións provinciais nos municipios repártense entre os propios gobernos insulares e o goberno central por medio da  Oficina Nacional para os Países Baixos do Caribe. Por este motivo, chámanse concellos "especiais".
Para moitas leis neerlandesas hai unha versión especial para os Países Baixos do Caribe. Por exemplo, a seguridade social non está ao mesmo nivel que nos Países Baixos europeos.
Oficina Nacional
A Oficina Nacional para os Países Baixos do Caribe (Rijksdienst Caribisch Nederland) é responsable dos impostos, policía, inmigración, infraestruturas de transporte, saúde, educación e seguridade social nas illas e ofrece estes servizos en nome do Goberno dos Países Baixos. Esta axencia creouse como o Centro de Servizos Rexionais en 2008 e converteuse na Oficina Nacional para os Países Baixos do Caribe o 1 de setembro de 2010. O actual director é Jan Helmond. O  Representante para os organismos públicos de Bonaire, Sint Eustatius e Saba  Representa ao goberno dos Países Baixos nas illas e tamén realiza tarefas similares a un Comisario do Rei. O actual representante é Gilbert Isabella.
Relación coa Unión Europea
thumb | Os [[Territorios dos Estados membros especiais e a Unión Europea | territorios especiais da Unión Europea]]
As illas non forman parte da Unión Europea e no seu lugar constitúen os "países e territorios de ultramar" (status PTU) da Unión, aos que se aplican disposicións especiais. Segundo o anexo II do Tratado de funcionamento da Unión Europea. O Tratado de Lisboa introduciu un procedemento polo que o Consello Europeo pode cambiar o status dun territorio de ultramar de Dinamarca, Francia ou os Países Baixos sobre a aplicación dos tratados da UE a ese territorio. Agora contida no artigo 355, apartado 6, do Tratado de Funcionamento da Unión Europea. En xuño de 2008, o goberno neerlandés publicou unha enquisa sobre os impactos legais e económicos derivados dun cambio de estado de PTU a rexión ultraperiférica (RUP). A revisión realizouse como parte da revisión planificada da "Lei para os organismos públicos holandeses de Bonaire, San Eustaquio e Saba" ("Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (WolBES)"), onde as illas teñen a opción de converterse en RUP e, polo tanto, son unha parte directa da Unión Europea. En outubro de 2015, a revisión concluíu que as actuais estruturas legais para a gobernanza e integración cos Países Baixos europeos non funcionaban ben no marco de WolBES, pero non se fixeron recomendacións respecto de se un cambio do estado de PTU a RUP axuda a mellorar esta situación.
Xeografía
Os Países Baixos do Caribe forman parte das Antillas Menores. Dentro deste grupo de illas:
Clima
As illas dos Países Baixos do Caribe gozan dun clima tropical durante todo o ano. As illas de Sotavento son máis cálidas e secas que as illas de Barlovento. No verán, as Illas de Barlovento poden estar suxeitas a furacáns.
Ivan Garufalov
Ivan Dimitrov Garufalov (en Иван Димитров Гаруфалов), nado en Malko Tarnovo (Imperio Otomán, hoxe Bulgaria) o 15 de agosto de 1887 e finado en Sofía (R.P. de Bulgaria) o 7 de agosto de 1951, foi un eclesiástico greco-católico búlgaro, exarca apostólico de Sofía entre 1941 e 1951.
Traxectoria
Ivan Dimitrov Garufalov naceu o 15 de agosto de 1887 en Malko Tarnovo, entón parte de Rumelia oriental, baixo suzeranía otomá. Logo de rematar os seus estudos básicos en Malko Tarnovo e en Sofía, entrou na Escola Superior Católica Búlgara de Edirne, onde amosou especial talento pola música sacra e foi axudante de Konstantin Kertev, director do coro da igrexa. En 1905 entrou na Congregación da Resurrección e pasou os primeiros anos en Cracovia. Entre 1908 e 1912 estudou Filosofía e Teoloxía na Pontificia Universidade Gregoriana de Roma, onde foi ordenado sacerdote o 30 de marzo de 1912 polo arcebispo Mihail Mirov.
En 1912 volveu a Edirne, e comezou a súa labor como catequista e profesor na Escola Búlgara. En 1915 foi enviado a exercer o seu ministerio a Malko Tarnovo, onde permanecería até 1940. O 16 de febreiro de 1923 un incendio esnaquizou a escola e a casa sacerdotal. O 10 de xullo de 1925 foi anfitrión de Angelo Roncalli, nomeado delegado apostólico para Bulgaria. O 1 de maio de 1931 comezou coa construción dunha nova igrexa, que rematou en 1935.
En 1941 foi seleccionado substituto do exarca Kiril Kurtev. O 6 de xullo de 1942 o papa Pío XII nomeouno exarca apostólico de Sofía e bispo titular de Lagania. Recibiu a consagración episcopal o 1 de novembro do mesmo ano de mans de Kurtev. Permaneceu no cargo até o seu pasamento en Sofía o 7 de agosto de 1951.
Víctor Paz Estenssoro
Ángel Víctor Paz Estenssoro, nado en Tarija o 2 de outubro de 1907 e finado no mesmo lugar o 7 de xuño de 2001, foi un avogado e político boliviano, que foi presidente de Bolivia en tres ocasións: entre 1952 e 1956, entre 1960 e 1964, e entre 1985 e 1989.
O Brixeo, Salgueiros, Monterroso
O Brixeo é un lugar da parroquia de Salgueiros no concello lucense de Monterroso, na comarca da Ulloa. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Itsasondo
250px|miniatura|Vista de Itsasondo xunto á estrada [[N-I.]] Itsasondo é un concello da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Atópase na comarca de Goierri, a 38 km de Donostia.
O seu termo municipal ten unha extensión de 8,94 km². Tiña en 2015 unha poboación de 675 habitantes.
Paula Rego
Paula Figueiroa Rego, nada en Lisboa o 26 de xaneiro de 1935 e finada en Londres o 8 de xuño de 2022, foi unha pintora e ilustradora portuguesa.
Traxectoria
Paula Rego naceu en Lisboa no seo dunha familia enriquecida durante os anos do réxime de Salazar, o que quizais fose unha primeira influencia para os seus posteriores personaxes, sinistros e dominantes. Foi enviada estudar a St Julian's School, de Carcavelos, Portugal antes de ingresar no Slade School of art onde coñeceu o tamén artista Victor Willing, con quen contraeu matrimonio. Ambos dividiron o seu tempo entre Portugal e Inglaterra ata 1975, cando se trasladou definitivamente ás illas británicas. En 1988 Willing morreu logo de sufrir durante anos de esclerose múltiple. Sogra de Ron Mueck esta influíuno para pasar dos seus traballos en empresas de efectos especiais á arte dentro das galerías. En 1989 entrou na lista de candidatos ao premio Turner e en 2005 concedéuselle o grao de doutor honoris de letras pola Universidade de Oxford.
Obra
Os seus primeiros traballos datan das décadas de 1960 e 1970, neodadaista ou estilo informal. Mestura diferentes técnicas con pintura e collage, xoga con imaxes infantís, fetichistas e traumáticas. As cales serían fundamentais no seu estilo de madurez. Formou parte do London Group, con quen participou en exposicións colectivas xunto a artistas do talle de David Hockney e R. B. Kitaj. Rego desenvolveu un estilo máis ilustrativo e figurativo. Relacionada con Francis Bacon e Lucian Freud pero cunha forte influencia de Beatrix Potter e os seus libros de contos de fadas.
O seu traballo ofrece a miúdo unha cara sinistra, acentuando a dominación maliciosa e a subversión da orde natural. Ocúpase de realidades sociais polémicas, un exemplo sería Triptych (1998) sobre o tema do aborto, actualmente na colección Abbot Hall en Kendal. O estilo de Rego é comparado en ocasións coas ilustracións de historietas ou cómics. Como nas historietas, os animais represéntanse a miúdo en papeis e situacións humanas. Os seus últimos traballos mostran un estilo máis realista, pero en ocasións continúan as referencias animais, a serie Dog Woman de 1990 por exemplo, nunha serie de cadros ao pastel representa a mulleres con diferentes poses propias de cans (ladrando á lúa etc).
Green Mind
Lista de cancións
Todos os temas escritos por J Mascis, agás onde se indique.
Xoán da Cruz
San Xoán da Cruz, de nome secular Juan de Yepes Álvarez e coñecido primeiramente como frei Juan de San Matías, nado en Fontiveros (Ávila) o 24 de xuño de 1542 e finado en Úbeda (Xaén) o 14 de decembro de 1591, foi un relixioso e poeta místico do renacemento español. Foi reformador da Orde da nosa Señora do Monte Carmelo e cofundador da Orde dos Carmelitas Descalzos con santa Tareixa de Xesús.
Xunto con Tareixa de Xesús, considérase a Xoán da Cruz o cume da mística experimental cristiá. Poetas de extracción diversa como Rubén Darío, Juan Ramón Jiménez, Paul Valéry e T. S. Eliot consideraron os poemas de Xoán da Cruz non só como o cume da mística española, senón da poesía en lingua castelá. Dende 1952 é o patrón dos poetas en lingua castelá.
Traxectoria
miniatura|Gravado en talla doce de [[Cornelis Boel, orixe da iconografía do santo, publicado na obra de frei José de Jesús María Relacion de un insigne milagro que Nuestro Señor obra continuamente en vna parte de carne del venerable P.F. Iuan de la Cruz primer Religioso Descalço Carmelita, autenticado y aprouado por el señor don Iuan Vigil de Quiñones, Obispo de Valladolid. Madrid, pola viúva de Alonso Martín, 1615. ]]
Primeiros anos
Naceu en 1542 no municipio abulense de Fontiveros, situado na área delimitada por Madrigal de las Altas Torres, Arévalo e Ávila co nome de Juan de Yepes Álvarez nunha familia de conversos (descendentes de xudeus conversos ao cristianismo), fillo dun tecedor toledano chamado Gonzalo de Yepes e de Catalina Álvarez. Tivo dous irmáns máis vellos chamados Francisco e Luis. O pai de Juan morreu cando tiña catro anos, o que deixou a familia nunha difícil situación. O seu irmán Luis morreu cando el tiña seis anos, quizais pola mala alimentación. A nai e os dous fillos restantes, Francisco e o propio Juan, sufriron unha perentoria pobreza, polo que se viron obrigados a trasladarse primeiro a Arévalo, onde viviron durante catro anos, e en 1551 a Medina del Campo. A tradición achacaba a estas penalidades pasadas que Juan fose un home de escasa corpulencia, bastante baixo de estatura, tanto que Tareixa de Ávila o chamou "o meu medio frade". Con todo, na exhumación, estudo e restauración dos seus restos que se fixo en 1992, confirmouse que a súa estatura estaba entre 1,60 e 1,65 m, normal para a súa época. O incremento de fortuna, que lles reportou o matrimonio do irmán máis vello con Ana Izquierdo, conseguiu que se establecesen alí definitivamente. Juan, grazas á súa condición de pobre de solemnidade, puido asistir ao Colexio dos Nenos da Doutrina, privilexio que o obrigou a realizar certas contraprestacións, como asistir no convento, a axuda a Misa e aos Oficios, o acompañamento de enterros e a práctica de pedir esmola. A mínima formación recibida no colexio capacitouno para continuar a súa formación no recentemente creado (1551) Colexio dos xesuítas, que lle deu unha sólida base en Humanidades. Como alumno externo e a tempo parcial, debía compaxinar os seus estudos cun traballo de asistencia no Hospital da nosa Señora da Concepción de Medina del Campo, especializado na curación de enfermidades venéreas.
Así, pois, entre 1559 e 1563, estudou cos xesuítas; durante os primeiros tres anos, recibe a formación segundo a nova Ratio Studiorum, en que o latín era a base de todo o currículo; no cuarto ano, á parte de recibir instrución retórica, aprendeu a escribir en latín, a construír versos neste idioma e a traducir a Cicerón, Xulio César, Virxilio, Ovidio, Marcial e Horacio. Simultaneamente, viviu as novas correntes do humanismo cristián, con estilo e comportamentos renovados na pedagoxía.
Relación con Tareixa de Ávila
A súa insatisfacción co modo de vivir a experiencia contemplativa no Carmelo, fixérono considerar ir á Cartuxa, pero en 1567 regresou a Medina del Campo por uns poucos días para ser ordenado presbítero e celebrar a súa primeira misa en presenza do seu irmán, o resto da súa familia e os seus amigos do convento e alí coñeceu a Teresa de Cepeda e Ahumada, futura santa Tareixa de Xesús, que chegara á cidade para fundar unha nova sede da súa Reforma carmelita, os chamados carmelitas descalzos. Teresa convenceu a Juan e uniuno á súa causa de reforma da súa orde, que tropezou cunha grande hostilidade por parte dos carmelitas calzados.
Juan regresou a Salamanca e iniciou estudos de teoloxía durante o curso 1567-1568, pero só terminou un curso de catro polo que non obtivo nin sequera o grao de bacharel. En agosto abandonou Salamanca para acompañar a Teresa na súa fundación feminina de Valladolid. O 28 de novembro de 1568 fundou en Duruelo (Ávila) o primeiro convento da rama masculina do Carmelo Descalzo seguindo a "Regra Primitiva" de Santo Alberto, isto é, un establecemento que propugna o retorno á práctica orixinal da orde. Durante a cerimonia cambiou o seu nome polo de frei Juan de la Cruz. En 1570 a fundación trasladouse a Mancera, onde Juan desempeñou o cargo de subprior e mestre de novizos. En 1571, despois dunha breve estancia en Pastrana, onde puxo en marcha o seu noviciado, estableceuse en Alcalá de Henares como reitor do recentemente fundado Colexio convento de Carmelitas Descalzos de San Cirilo.
Juan converteuse nun dos principais formadores para os novos adeptos a esta reforma carmelitana. En 1572 viaxou, convidado por Teresa de Jesús, ao Convento da Encarnación en Ávila, onde asumiu as tarefas de vigairo e confesor das monxas. Permaneceu aquí até finais de 1577, polo que acompañou a nai Teresa á fundación de diversos conventos de descalzas, como o de Segovia.
Enfrontamento entre carmelitas
miniatura|300x300px|Oratorio de san Xoán da Cruz en Úbeda, onde foi sepultado ao morrer. Durante este período, no seo da Orde do Carmelo agraváronse os conflitos xurisdicionais entre os carmelitas calzados e descalzos, debidos a distintos enfoques espirituais da reforma; polo demais, o preito enmarcábase tamén na confrontación entre o poder real e o pontificio por dominar o sector das ordes relixiosas. Así, en 1575, o Capítulo Xeral dos Carmelitas decidiu enviar un visitador da Orde para suprimir os conventos fundados sen licenza do Xeneral e de recluír a nai Teresa nun convento. Finalmente, en 1580 o Carmelo Descalzo erixiuse en Provincia exenta e en 1588 foi recoñecida como Orde.
Encarceramento
Neste contexto é no que se produciu o encarceramento de Juan de la Cruz, quen xa en 1575 fora detido e encarcerado en Medina del Campo durante uns días polos frades calzados. A noite do 3 de decembro de 1577 Juan da Cruz foi novamente apresado e trasladado ao convento de frades carmelitas de Toledo, onde é obrigado a comparecer ante un tribunal de frades calzados para retractarse da Reforma tareixana. Ante a súa negativa, foi recluído nunha prisión conventual durante oito meses. Durante este período de reclusión escribiu as trinta e unha primeiras estrofas do Cántico espiritual (na versión coñecida como protocántico), varios romances e o poema da fonte, e cantounos na súa reclusión para consolarse.
Fuga
Tras concienciarse de que a súa liberación ía ser difícil, planeou detidamente a súa fuga e entre o 16 e o 18 de maio de 1578, coa axuda dun carcereiro, escapou no medio da noite e acolleuse no convento das Nais Carmelitas Descalzas, tamén en Toledo. Para maior seguridade, as monxas enviárono ao Hospital de Santa Cruz, no que estivo mes e medio. A fuga tivo lugar na madrugada do 15 de agosto de 1578: a anécdota ten que ver con que o santo quería celebrar misa en honra da Virxe, comunicouno días anteriores e o Superior respondeulle "Xamais nos meus días".
Cargos na súa orde
En 1578 dirixiuse a Andalucía para recuperarse completamente. Pasou por Almodóvar del Campo, berce dos místicos san Xoán de Ávila e san Xoán Bautista da Concepción, e logo chegou como vigairo ao convento do Calvario en Beas de Segura, Xaén. Estableceu amizade con Ana de Jesús, tras algunhas visitas á fundación de Beas. En xuño de 1579 estableceuse na fundación de Baeza onde permaneceu como Reitor do Colexio Maior até 1582, en que marchou para Selecta tras ser nomeado Terceiro Definidor e Prior dos Mártires desa cidade. Realizou numerosas viaxes por Andalucía e Portugal, por razóns do cargo. En 1588 foi elixido Primeiro Definidor e Terceiro Consiliario da Consulta, o cal o trasladou a Segovia.
Morte e canonización
Inmediatamente trala súa morte, o seu corpo foi desposuído e iniciáronse os preitos entre Úbeda e Segovia pola posesión dos seus restos. En 1593, estes, mutilados, trasladáronse clandestinamente a Segovia, onde repousan no Convento dos Carmelitas Descalzos. O proceso de beatificación e canonización iniciouse en 1627 e finalizou en 1630. Foi beatificado en 1675 por Clemente X e canonizado por Benedito XIII en 1726. Posteriormente, o 24 de agosto de 1926, Pío XI proclamouno Doutor da Igrexa. Dende 1927, os restos do corpo incorrupto do santo descansan nun mausoleo erixido nunha capela do segoviano Convento dos Carmelitas Descalzos, xunto ao Santuario da Fuencisla, no val do Eresma.
Influencia
A poesía de Juan de Yepes constitúe o punto de encontro dunha longa tradición literaria. A súa lírica integra tradicións literarias de distinta orixe que, axuntadas polo escritor nos seus textos, van adquirindo significados e valores múltiples que exceden aqueles que tiñan na súa orixe.
Relixiosidade e filoloxía
A obra de Xoán da Cruz foi, dende sempre, enfocada dende dúas perspectivas, a teolóxica e a literaria, que, en moitas ocasións, se presentaron mesturadas.
Doutra banda, é frecuente no estudo literario da súa obra que ou ben se dean saltos continuos ao teolóxico, ou ben que se estuden de forma conxunta a poesía e os Comentarios doutrinais do propio poeta, coa idea de que estes son necesarios para comprender aquela. Fronte a esta vertente, atópase outra que postula que «a necesidade (ou posibilidade) da interpretación relixiosa é algo que debe ser argumentado e discutido en cada caso», en tanto que o sentido obxectivo da súa poesía non obriga necesariamente a aceptar un significado relixioso.
Poesía
miniatura|299x299px|Escudo gravado nunha folla do [[manuscrito de Sanlúcar.]] A súa obra poética está composta por tres poemas considerados maiores: Noche oscura, Cántico espiritual e Llama de amor viva; e un conxunto de poemas habitualmente cualificados como menores: cinco glosas, dez romances (nove deles poden contarse como unha única composición) e dous cantares. A difusión da súa obra foi manuscrita, e aínda non se dilucidaron todos os problemas textuais que levan. En prosa escribiu catro comentarios aos seus poemas maiores: Subida del Monte Carmelo e Noche oscura para o primeiro destes poemas, e outros tratados homónimos sobre o Cántico espiritual e Llama de amor viva.
As poesías atribuíbles sen lugar a dúbida a san Xoán da Cruz son as recollidas no códice de Sanlúcar ou manuscrito S, xa que este foi supervisado polo mesmo san Xoán. O repertorio dos seus poemas, segundo devandita fonte, restrínxese a dez composicións (os tres poemas maiores citados e outras sete composicións), a condición de que os romances que comprenden os textos titulados In principio erat Verbum, que son un total de nove, sexan considerados unha única obra. A autenticidade do resto da súa obra poética non puido aínda ser dilucidada pola crítica. Por tradición acéptase xeralmente que tamén son seus os poemas Sin arrimo y con arrimo e Por toda la hermosura, e as letrillas Del Verbo divino e Olvido de lo criado. As sete glosas e poemas «menores» de autoría non está discutida son os seguintes, citados polo primeiro verso:
Prosa
A súa obra en prosa pretende ser corolario explicativo, dado o hermetismo simbólico que entre certa crítica se atribúe á súa poesía:
Doutrina
miniatura|200x200px|Relicario de san Xoán da Cruz en [[Úbeda. O seu corpo permanece incorrupto e perfectamente flexible.]] A existencia destas tres vías correspóndese coas tres potencias clásicas da alma: memoria, entendemento e vontade, que nesta mesma orde son reducidas a un estado de perfecto silencio. O silencio da memoria é chamado na mística esperanza. O silencio do entendemento chámase fe e o silencio da vontade caridade ou amor. Estes tres silencios representan á vez un baleiro interior e unha renuncia dun mesmo que alcanza o seu máximo grao a través da virtude da caridade. De aí sobreveñen a enorme angustia e a sensación de morte característica dos místicos, pois unirse a Deus é un perderse previo a si mesmo para despois gañarse.
Orixinalidade
San Xoán da Cruz ofrece unha radical orixinalidade no misticismo consistente no concepto de noite escura espiritual. Dende os inicios históricos da vida retirada eremítica, os buscadores renunciaban aos bens e praceres mundanos someténdose a xaxúns e outras asperezas, co obxecto de baleirar os seus desexos do mundo e enchelo de bens máis elevados. San Xoán da Cruz aclara que esta é soamente a primeira etapa, xa que tras ela vén a citada noite espiritual, en que o buscador, xa desapegado dos consolos e praceres mundanos, perderá tamén o apoio da súa paz, das súas suavidades interiores, entrando na máis "espantable" noite á que si segue a perfecta contemplación.
Monte de perfección
miniatura|293x293px|Monte de perfección. No seu soado debuxo do Monte de perfección a recta senda do ascenso aparece arrodeada por dous camiños laterais sen saída. O da dereita, o camiño mundano, sinala os seus perigos: posuír, gozo, saber, consolo, descanso. Así mesmo o da esquerda marca tamén os perigos dun camiño espiritual: gloria, gozo, saber, consolo, descanso. Sorprende especialmente a lenda dos chanzos do camiño central, o correcto, nos cales se le: Nada, nada, nada, nada, nada. Como nota deste gráfico o autor escribe: "Dá avisos e doutrina, así aos principiantes como aos aproveitados, moi proveitosa para que saiban desembarazarse de todo o temporal e non embarazarse co espiritual, e queden na suma nudez e liberdade de espírito, a cal se require para a divina unión". Algunhas das súas frases breves resumen ben a súa doutrina, como: "nega os teus desexos, e acharás o que desexa o teu corazón" e "o amor non consiste en sentir grandes cousas, senón en ter gran nudez, e padecer polo Amado".
El Noticiero Gallego
El Noticiero Gallego foi o nome de varias publicacións:
Castelo de Doiras
O castelo de Doiras, tamén coñecido como Castelo da Ferrería, é unha fortificación medieval. Sitúase no alto dun risco á beira do río Cancelada, no lugar de Doiras, na parroquia de Vilarello, do concello lugués de Cervantes, preto da Ferrería de Fonquente.
Descrición
Está situado a 700 metros de altitude dominando o río Cervantes, na desembocadura do Doiras, e é posiblemente o monumento máis coñecido e característico da serra dos Ancares. Segundo Ángel del Castillo semella obra da segunda metade do século XV.
Estrutúrase nun polígono rectangular de 25 por 21 metros de ancho elaborado con muros de metro e medio de espesor e oito metros de altura (esta é desigual, debido ós desniveis do terreo), construído en cachotaría de lousa. A torre da homenaxe acada os 14 metros de altura, e ten planta rectangular (10 metros por 8) con muros de 2 metros de espesor. Interior con salóns e apousentos con pinturas ao fresco moi deterioradas. Todo forma conxunto coa igrexa, denantes capela familiar, e o grupo de casas do núcleo urbano.
A porta da entrada é de madeira e ten uns catro metros de altura, dende a cal se accede ao patio de armas. Unha porta cun arco de medio punto permite o acceso ao patio de honra.
Estado de conservación
A pesar de que a primeira vista poida parecer en bo estado de conservación, polo impresionante das estruturas visibles, foi sometido en tempos recentes a diversas restauracións de dubidoso criterio científico e o seu interior atópase nun estado lamentable, ata o punto de que aparece lixo acumulado nalgunhas zonas.
Lendas ó redor do castelo de Doiras
miniatura|250px|O lobishome (graffiti en Pontevedra) Existen dúas lendas situadas no castelo de Doiras. A primeira conta que un pai e un fillo que vivían no castelo discutiron agremente porque o primeiro quería celebrar unha festa na casa mentres que o segundo prefería ir á festa que había en Pedrafita do Cebreiro. O fillo non quixo obedecer ó pai e este lanzoulle unha maldición: "Xa que tanto te gustan as mozas, así andes tras das lobas".
Efectivamente, unha noite o fillo vese impelido a abandonar a cama e o castelo, e remata envorcallándose nunha poza de lama. Así convértese nun lobishome que ataca o gando das aldeas próximas. O pai, agoirado pola falta do fillo e desconfiando que puidese tratarse deste acode a unha meiga, que lle confirma as sospeitas e aconséllalle qué facer para recuperar o fillo: deberá ferilo levemente e este recuperaría o aspecto humano, pero coa cautela de que se matase ó lobo, o fillo tamén morrería. O pai sobe ó monte e ata un año a unha toxeira, de forma que o lobishome acode ó cebo e el consegue facerlle un corte na pel co coitelo que leva.
A segunda lenda, máis coñecida que a anterior, conta a transformación dunha doncela nunha cerva branca e a morte a mans do seu irmán.
No castelo vivía o señor de Froias ou Froiaz e os seus dous fillos: Aldara e Egas; nun castelo veciño vivía Aras, que estaba namorado de Aldara e ía casar con ela. Pero un día Aldara desaparece e ninguén é quen de atopala, por moito que a buscaron por canto sitio hai pai, irmán e noivo, xunto a tódolos servidores do castelo.
Nunca máis se soubo nada de Aldara e deuse por feito que sairía soa do castelo e que sería atacada e comesta por lobos ou xabarís. Pasaron os anos e a lembranza da doncela foise esvaecendo, ata que un día, Egas saíu de cacería e atopouse cunha fermosa cerva branca. Armou rapidamente a súa bésta e cun certeiro disparo abateu o animal. Como non podía cargar el só coa peza, decideu cortarlle unha pata e regresou con ela ó castelo, tras memorizar o lugar para volver con alguén que lle axudara a cargar co animal.
Cando chega ó castelo quere mostrar a peza ó pai e abre o saco no que a traía, pero todos observan, aterrorizados, que o saco contén un brazo humano. O terror aumenta cando comproban que a man loce un anel que recoñecen como pertencente á irmá, Aldara. Acoden axiña ó lugar onde Egas deixara o resto do corpo e o que atopan é o cadáver de Aldara, ó que lle faltaba un brazo.
Cabe supor que algunha meiga ou mouro lle botara un encanto e a transformou en cerva. Ó morrer, cesa o encantamento e recupera a forma humana.
Coroa de Bohemia e Moravia
A Coroa de Bohemia e Moravia foi a moeda oficial durante o establecemento do Protectorado de Bohemia e Moravia por parte da Alemaña Nazi, o cal estivo vixente dende o ano 1939 ó ano 1945, a coroa era tamén coñecida coma a Coroa do Protectorado (en checo: Protektorátní koruna), que estaba subdividida en 100 haléřů.
Moedas
No que se refire as moedas, estas foron acuñadas entre os anos 1940-1944, cuns valores de 10, 20, 50 haleru e 1 koruna, esta última comezouse a acuñar a partir do ano 1941 ata o 1944. Estaban feitas totalmente de cinc, de xeito semellante a outras moedas acuñadas nos territorios ocupados polo réxime nazi. Os deseños dos reversos eran moi semellantes ós das moedas checas previas.
Billetes
Os billetes da R. de Checoslovaquia de 1 e 5 korun foron selados cun cuño do protectorado e a partir do 9 de febreiro de 1940 comezaría a emisión de billetes ordinarios. Despois do selado inicial, o goberno fixo tiradas regulares de 1, 5, 50 e 100 korun no ano 1940, 10 korun no 1942, e 20 e 50 korun en 1944. O Nationalbank für Böhmen und Mähren en Praga (Banco Nacional de Bohemia e Moravia en Praga) introduciu billetes de 500 e 1.000 korun no ano 1942, e xa no ano 1943 introduciría billetes checoslovacos de 5.000 korun sobreimpresos. A partir de 1944, o Banco Nacional imprimiría billetes ordinarios de 5.000 korun.
Ossé
Ossé (en Oc'heg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Pardilla
Pardilla é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 124 habitantes (INE 2012).
Xoán Bernárdez Vilar
Xoán Bernárdez Vilar, nado en Marín o 5 de abril de 1936, é un escritor, historiador e ensaísta galego.
Traxectoria
Nado en Marín en 1936, aos sete anos trasládase a Vigo, onde fai o Bacharelato. Estuda Maxisterio na Escola Normal de Pontevedra. En 1957 convértese en Auxiliar Administrativo da Caja de Ahorros y Monte de Piedad Municipal de Vigo, hoxe Caixanova. Máis tarde, entre 1990 e 1995, realizou a carreira de Xeografía, Arte e Historia na Universidade de Vigo.
Colaborou no programa de radio Raíz e Tempo (primeiro programa en galego despois da guerra civil) de La Voz de Vigo (1965-1975), continuou en Radio Ecca, tamén como guionista histórico. Dirixiu dúas revistas, Galicia Social e Latexo.
Foi asesor histórico da serie da TVG Terras de Merlín, e publicou en múltiples revistas como a do Instituto de Estudos Miñoranos, Encrucillada, Agalia etc. Publicou tamén contos. É tradutor de galego, castelán, portugués, italiano, francés, inglés e latín.
Dende o 22 de febreiro do ano 2003 é Académico Correspondente da Real Academia Galega.
Obras principais
dereita|miniatura
Alianza Macedonia pola Integración Europea
A Alianza Macedonia pola Integración Europea (en Македонска Алијанса за Европска Интеграција; en Aleanca Maqedonase për Integrimin Europian) é un partido político que representa á minoría macedonia de Albania. O partido foi fundado o 30 de outubro de 2004 baixo o nome Alianza Macedonia pola Integración Europea e foi rexistrado oficialmente o 8 de xuño de 2005. O primeiro presidente do partido foi Edmond Temelko, quen foi alcalde de Pustec dende 2007 até 2019. En 2019, un macedonio étnico foi elixido por primeira vez por este partido para o parlamento, Vasil Sterjovski. O propio Sterjovski foi elixido como presidente do partido en setembro de 2019. O partido non apoia as afirmacións de que existe unha minoría búlgara en Albania.
Santa Compaña
miniatura|300px|A Santa Compaña. [[Camilo Díaz Baliño. 1919.]] 300px|miniatura|A Santa Compaña ([[graffiti en Pontevedra)]] A Santa Compaña é unha procesión de mortos ou ánimas en pena que percorren os camiños dunha parroquia. Trátase dun tema do folclore galego. O tema das procesións de mortos e/ou de ánimas é propio da literatura e das tradicións culturais da Europa occidental dende a Idade Media. A zona xeográfica "galega" na que a Santa Compaña influíu máis notoriamente considérase que é o territorio correspondente á antiga Gallaecia, incluíndo o norte de Portugal e Asturias, xa que esta zona posúe características que a identifican como unha comunidade, reflectidas nos seus contos e na súa literatura e testemuñas do fenómeno.
A crenza na Santa Compaña, analizada por Vicente Risco como unha tradición cristiá de poucas pegadas anteriores, está rexistrada por outras fontes anteriores vinculada a tradicións europeas de raigame diferente, integrada máis ou menos ao cristianismo. Recollendo isto por exemplo Martín Sarmiento despois da súa viaxe a Galicia como elemento da antiga cultura aínda vixente. Logo, nos séculos seguintes, atópase en dicionarios, almanaques e na literatura, con máis ou menos consideración da súa función na cultura tradicional galega. Ramón María del Valle-Inclán deulle o toque máis poético. Está tamén estudada dende finais do século XX coma un elemento da antropoloxía cultural galega.
300px|miniatura|Santa Compaña. Feira Medieval de [[Santiago de Compostela|Santiago]]
Orixe
miniatura|300px|Representación da [[Cazaría salvaxe en 1872 polo pintor noruegués Peter Nicolai Arbo.]] A vixencia diste mito de relación dos vivos e dos mortos na sociedade galega recoñécese polos testemuños de fontes escritas ao longo da historia e polas hipóteses de estudos.
Pódese ver que é vixente por diversos documentos da Inquisición do século XVI e comezos do XVII, mencionando xa a crenza, en Galicia, de ánimas errantes que non foron nin ao paraíso, nin ao inferno, nin ao purgatorio.
Martín Sarmiento, despois da súa viaxe por Galicia, anota que a estantiga é un dos seus nomes particulares pola zona de Ourense. El fora testemuña do mito, xa antigo naqueles tempos, de que xa existía polo menos no século XVII. Deste modo, dálle o significado de ser un fenómeno vinculado á mitoloxía europea, é dicir, máis que da procesión de ánimas da tradición cristiá.
Tamén sabemos de Xoán Cuveiro Piñol que a crenza para el se aproxima ao "sluagh" e á "cazaría salvaxe" vencellándoa ao tronco indoeuropeo.
Por outra banda, o antropólogo Carmelo Lisón Tolosana ﻿publicou unha investigación etnográfica sobre a Santa Compaña, ﻿onde di que esta crenza, aínda viva no século XX en Galicia, está vencellada a un mito xermánico, a cazaría salvaxe, que difundiron as invasións destes pobos durante a Alta Idade Media co nome de estandiga ao longo de toda a Hispania. O mito axiña sería cristianizado. Porén, hai outras fontes que apuntan a unha posible orixe celta. A lenda da cazaría salvaxe e as crenzas das culturas célticas van polo tronco dunha crenza antiga, o que supón que se trata de maxia na súa función de acceder ao coñecemento. A herdanza da Santa Compaña dos mitos xermánicos, bastante compartida polos intelectuais, non convenceu a Vicente Risco, quen supón que o aspecto máxico da Compaña é só unha manifestación de relixiosidade fóra das normas e regras da relixión vixente. Nos elementos da descrición atópase por unha banda o mundo da realidade, os lugares da parroquia, xente da aldea viva ou morta, e por outra banda referentes do imaxinario colectivo de códigos e símbolos culturais que vinculan a visión a conceptos.
Descrición
Non existe ningunha descrición consensuada sobre o que é a procesión. Cada testemuña da crenza, e o número é moi importante, pode case por si ter unha descrición diferente. De todos os xeitos, o fenómeno, descrito por aquel que o viu ou comunicado por outros, é sempre unha realización singular. Non obstante, convén reter as posibilidades do tipo de comitiva. A comitiva pode ser semellante á da cazaría salvaxe (Wild Hunt) dirixida por Odín (ou un dos seus substitutos) ou unha das variantes do mundo imaxinario e simbolico da idade media como a Mesnie Hellequin en Francia onde o que é destacable é a brutalidade. A comitiva pode referirse á hoste antiga das ánimas en procesión. Sen esquecer que pode tamén ser unha derivación de procesión de meigas.
Máis alá da multitude das descricións individuais, convén distinguir elementos sobre varios rexistros. Hai aquel que ve a Santa Compaña e hai aqueles que se poden chamar os "crentes", que cren na súa existencia ou que a dubidan vivindo no ámbito da súa crenza. No relato, hai elementos da vida material que cada un pode recoñecer como unha realidade da súa vida cotiá (os lugares da parroquia, a igrexa, as casas, a fonte etc.), elementos que teñen unha realidade mental (as ánimas, os defuntos etc.) así como elementos ficticios que só serven de decoración (o ambiente nocturno, as luces opacas, os murmurios inintelixibles, os corpos brancos e pálidos etc.). Dentro dos elementos que teñen realidade mental pódense distinguir naquelas ánimas da procesión que son de xente coñecida, vivos ou mortos, daqueles que son figuras sen relación cos veciños.
170px|miniatura|esquerda|A Santa Compaña vai precedida por un vivo portando unha cruz... A procesión adoita ir encabezada pola persoa viva que porta entre as súas mans unha cruz e mais un caldeiro con auga bendita; tras el, varias ánimas con cirios acesos, non sempre visíbeis, ségueno. A súa presenza faise notoria no cheiro a cera queimada e no vento que se ergue ao seu paso. 200px|miniatura|... seguido polas ánimas que levan cirios acesos que, ás veces, son ósos
Para zafarse desta obriga de substitución, a persoa que vexa pasar á Santa Compaña debe trazar un circo no chan e deitarse boca abaixo sen mirarlle á cara a ningún espírito. Mentres tanto, a persoa que leva a cruz e o balde vólvese máis branco e vai aldelgazando a cada paso que dá, ata que consegue darlle o caldeiro a outro.
O que si é comunmente aceptado é que a Compaña bota medo, xa que é considerada como sinal de morte. Pode ser porque a Compaña visita todas aquelas casas nas que axiña haberá un pasamento. Pode ser porque a Compaña necesita dun vivo que leve a cruz e anda ás portas pedindo compañía. Cuveiro Piñol, no seu Diccionario Gallego (1876), escribe: Pode ser porque as ánimas da Compaña poden maltratar a xente que atopan polos camiños e ata poden ir molestar á xente na súa casa.
Malia que na maioría das historias a Santa Compaña realiza as súas aparicións de noite, hai tamén casos citados nos que se fala de saídas diúrnas. A frecuencia pode ser de todas as noitas á mesma hora como non. Cada visión é unha recreación e en cada localidade vai evolucionar segundo as necesidades socio-culturaís do grupo onde está vixente.
Lisón Tolosona, con datos dos anos 1960 recolle 124 casos onde o motivo da procesión é para anunciar morte, 32 casos para facer penitencia e 31 casos para castigar. Os nomes para chamar a procesión están relacionados co motivo da súa existencia.
Nomes da Santa Compaña
miniatura|Representación alemá de finais do século XIX dunha hoste antiga, derivación da Cazaría salvaxe como é a Santa Compaña galega. Ánimas voando perseguen aos vivos, encabezadas por un xefe, posiblemente [[Odín.]] Os diferentes nomes da crenza levan consigo un significado que permite atopar a relación establecida entre o fenómeno propio a Galicia e mais a cultura occidental. Os diferentes nomes tamén teñen un uso distinto segundo as zonas xeográficas, sendo isto unha proba do xenio creativo da xente de Galicia en canto á vixencia dun mito da humanidade (neste caso un mito europeo) na súa propia cultura. Destas dúas razóns pódese comprender que o nome atribuído por cada zona corresponde a unha adaptación particular da crenza, a cal estará máis ou menos preto dun dos tres tipos enunciados.
Como liberarse da Compaña
Existen varios remedios para liberarse dela.
A parroquia
A parroquia adoita ser o territorio das andanzas da Santa Compaña, e polo tanto un elemento constitutivo do mito, o cal lle dá vida á crenza en Galicia.
Na cultura galega nas últimas décadas do século XX e primeira do XXI
O tema da Santa Compaña recóllese na cultura popular en forma de espectáculos  e incluso cómics.
Esta procesión anda espallada pola internet, tanto como curiosidade acerca de Galicia como combinada co paranormal.
Tamén algúns músicos e bandas recollen o tema nalgunhas das súas obras, é o caso de Golpes Bajos, Mägo de Oz e Los Suaves, por exemplo.
O nome da banda de rock Heredeiros da Crus está tomado directamente do mito da Santa Compaña.
Unha banda de rock de Rianxo chamada Santa Compaña ten un tema titulado "Urco".
La Bisbal de Falset
La Bisbal de Falset é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Priorat.
Nikolai Sokolov
Nikolai Alekseievich Sokolov, nado en Mokshan, Imperio Ruso, o e finado en Salbris, Francia, o 23 de novembro de 1924, foi un maxistrado ruso. Durante a guerra civil rusa levou a cabo importantes investigacións para o Directorio de Omsk, en nome do Gobernante Supremo, o almirante Aleksandr Kolchak. Entre as súas investigacións destacan os asasinatos da familia imperial rusa e dos mártires de Alapaevsk.
Traxectoria
Sokolov naceu no seo dunha familia de mercadores de Mokshan, preto de Penza, onde o seu pai era fabricante de cordas. Despois de marchar a estudar Dereito en Khárkiv, converteuse en xuíz de instrución para os asuntos extraordinarios.
Trala revolución de Outubro, rexeitou servir ao novo réxime, e marchou á cidade de Omsk, en Siberia, onde entrou en contacto con outros monárquicos.