cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arma de fogo
Funcionamento
Ao principio todas as armas de fogo cargábanse introducindo pola súa boca a pólvora de impulsión, un taco e o proxectil ou proxectís. En canto ao funcionamento do sistema de ignición existen importantes controversias xa que se menciona a posibilidade do emprego dunha braza ou ferro arroibado para facelo funcionar introducíndoo no fogón, pero parece máis probable que se usase un botafogo, que consistía nunha vareta cun anaco de pabío ou mecha acesa asegurada nun extremo.
Estas armas só resultaban perigosas para o inimigo en distancias curtas, porque non tiñan o suficiente alcance, pero conferían ao usuario un gran poder disuasorio e psicolóxico sobre o adversario. En contrapartida, hai que destacar que eran armas dun dificultoso funcionamento e que revestían certo perigo para o que as manexaba, xa que podían estalar nas mans con moita facilidade, e a súa precisión era dubidosa.
Esta situación mellorou no século XV coa incorporación do serpentín nos sistemas de mecha, o que permitía soster a arma con ambas mans e apuntar ao obxectivo con maior precisión, aumentando así a eficacia da arma.
Manexo
As primeiras armas de fogo portátiles podían usarse de dous xeitos distintos:
1. Como unha rudimentaria bazuca coa cureña apoiada sobre o ombreiro e unha man sostendo a arma mentres a outra man sostiña unha brasa para acender o fogón da arma no momento indicado.
2. Cunha técnica de tiro na que unha man apuntaba a arma mentres que o peso da mesma aguantábase apertando a cureña baixo as axilas.
Armas modernas
miniatura|Unha metralladora [[Heckler & Koch MG4 do exército alemá.]] Grazas á tecnoloxía moderna, a fabricación e utilización de armas de fogo evolucionarón considerablemente nas últimas décadas, especialmente desde a invención antes da metade do século XIX de sistemas verdadeiramente eficaces de cartucheria metálica que posibilitaron armas de retrocarga seguras e eficientes pola súa correcta obturación dos gases na recámara, Rápida recarga (ata en posición de tendido) e facilidade de municionamento.
A mellora paulatina de tales armas, causada fundamentalmente polos avances da técnica bélica e a aplicación de sistemas de repetición, automatismos, pólvora sen fume e aumento, ata límites insospechados para os nosos antepasados, da precisión e alcance deron como resultado a súa amplísima variedade e especialización actual.
Na actualidade as forzas armadas de moitos países contan no seu arsenal con subfusís, fusís de asalto, metralladoras, rifles de precisión, pistolas semiautomáticas etc.
Perigos para a saúde
O perigo das armas de fogo é moi relevante, cun impacto significativo no sistema de saúde. En 2001, estimouse que o custo das mortes e lesións por armas de fogo foi de US $ 100.000 millóns por ano nos Estados Unidos (US $ 300 por estadounidense).
Morte
miniatura| upright |Taxas de homicidios e suicidios relacionados con armas en países da OCDE de ingresos altos, 2010, países no gráfico ordenados por taxas totais de morte (homicidio máis suicidio máis outras mortes relacionadas con armas de fogo).
Nos 52 países de ingresos altos e medianos que contan con 1400 millóns de habitantes e non están involucrados en conflitos civís, estímase que as mortes por arma de fogo ascenderon a 115 000 persoas ao ano no decenio de 1990.
O asalto con arma de fogo resultou en 173.000 mortes, a nivel mundial, en 2015, fronte ás 128.000 mortes en 1990, con todo, isto representa unha caída na taxa de 2,41/100.000 en 1990 a 2,35/ 00.000 en 2015, xa que a poboación mundial ha aumentado en máis de dous mil millóns. Ademais, houbo 32.000 mortes non intencionadas por armas de fogo en todo o mundo en 2015.
En 2017, houbo 39,773 mortes relacionadas con armas nos Estados Unidos; máis do 60% foron suicidios utilizando armas de fogo. As armas de fogo son o segundo mecanismo principal de morte por lesións despois dos accidentes automobilísticos.
Neses 52 países, a arma de lume é o primeiro método utilizado para o homicidio (dous terzos) pero só o segundo método para o suicidio (20%).
Para evitar lesións non intencionales, a capacitación en seguridade de armas inclúe educación sobre o almacenamento adecuado de armas de fogo e o procedemento para utilizar no manexo de armas de fogo.
Lesión
Segundo datos de EE. UU., estímase que tres persoas resultan feridas con armas de fogo por cada persoa que resulta morta por arma de fogo.
Ruído
Un perigo común do uso repetido de armas de fogo é a perda auditiva inducida por ruído (NIHL). O NIHL pode resultar dunha exposición prolongada ao ruído ou de ruídos de impacto de alta intensidade, como disparos. As persoas que disparan armas a miúdo teñen un patrón característico de perda auditiva que se coñece como "oído do tirador". A miúdo teñen unha perda de alta frecuencia con mellor audición nas frecuencias baixas e un oído adoita ser peor que o outro. A orella ao lado onde o tirador sostén a arma recibirá protección contra a onda sonora do ombreiro, mentres que a outra orella permanece desprotexida e máis susceptible ao impacto total da onda sonora.
A intensidade dun disparo varía; as pistolas de menor calibre adoitan ser máis suaves, mentres que as de maior calibre adoitan ser máis ruidosas. Aínda que a intensidade dun disparo adoita oscilar entre 140 dB e 175 dB. Os disparos en interiores tamén provocan fortes reverberaciones que tamén poden ser tan daniñas como o propio disparo . Segundo o Instituto Nacional de Xordeira e Outros Trastornos da Comunicación, o ruído por encima de 85 dB pode comezar a causar perda de audición. Aínda que moitos sons causan dano co tempo, ao nivel de intensidade dun disparo (140 dB ou máis), o dano no oído pode ocorrer instantaneamente.
A protección auditiva é a única forma de protexer os oídos contra o dano dos disparos, xa que non hai opción para que o tirador estea máis lonxe da fonte de son ou para reducir a intensidade a un nivel seguro. Se é posible, os observadores deben tentar afastarse, pero a protección auditiva a miúdo segue sendo necesaria. Diferentes tipos de tiradores poden beneficiarse de diferentes tipos de protección auditiva. Cando se practica co obxectivo, recoméndase usar un tapón de inserción, así como unha orelleira sobre as orellas. Recoméndase aos cazadores que usen protección auditiva de tipo electrónico que pode amplificar os sons suaves como o renxer das follas mentres reduce a intensidade do disparo. A protección auditiva personalizada tamén pode ser eficaz e normalmente recoméndase para persoas que practican tiro ao prato. Con todo, a protección auditiva ten limitacións e, debido á alta intensidade das armas, é certamente posible que os tiradores aínda desenvolvan perda auditiva. Con todo, a protección auditiva xeralmente reduce a cantidade de dano que sofre o oído, mesmo se non pode protexelo por completo.
El Gran Bufón
El Gran Bufón foi un semanario ilustrado humorístico español editado en Madrid que se fundou en decembro de 1912, en total apareceron 18 números. Con importante participación de Exoristo Salmerón, Tito, entre os colaboradores estiveron José Francés, Ricardo Marín, Eugenio López Aydillo, Ramón Fernández Mato. Castelao colaborou nos números 17 e 18 do ano 1913.
American Broadcasting Company
miniatura|dereita|200px|Logo da ABC A American Broadcasting Company (ABC) é unha das catro máis grandes cadeas de televisión estadounidenses. Está constituída por varias divisións: televisión (ABC), radio (ABC Radio), noticiarios (ABC News), deportes (ABC Sports) e entretemento, entre outras.
Historia
Comezou cando a radio en expansión NBC dividiuse en 1927 en dúas cadeas independentes: Blue Network (Cadea Azul) e Red Network (Cadea Vermella). Para evitar un monopolio nas comunicacións, a NBC foi obrigada a vender a cadea Azul en 1942, mercándoa o 12 de outubro de 1943 Edward J. Noble, fabricante dos doces Life-Savers, que lle deu o seu nome actual á compañía, a American Broadcasting Company, en 1945. Despois de fusionarse con United Paramount Theaters en 1953, a ABC expandiuse na industria televisiva e pronto se converteu nunha das tres cadeas máis importantes. Especializouse na transmisión deportiva e desenvolveu a repetición instantánea en 1961. A cadea foi mercada por Capital Cities Communications en 1985 e por The Walt Disney Company en 1995.
Unión Social Cristiá de Baviera
miniatura|[[Franz Josef Strauß, o político máis emblemático da CSU.]] A Unión Social Cristiá (CSU) é un partido político de Baviera (Alemaña). Foi fundada en 1946, e está liderada por Horst Seehofer. É membro da Internacional Demócrata de Centro e da Unión Internacional Demócrata.
Loureiro, Samos
Santa María de Loureiro é unha parroquia do concello de Samos na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 70 habitantes (35 homes e 35 mulleres), os mesmos ca no ano anterior.
Unión Social Cristiá de Baviera
A CSU é un partido conservador baseado nos valores cristiáns que está só presente en Baviera, onde gañou todas as eleccións dende a segunda guerra mundial 1962-2008 cunha maioría absoluta de escanos desde 1970, con máis do 50% dos votos. O seu maior éxito foron as eleccións do Estado Libre de Baviera de 2003, que recibiu 60,7% dos votos e máis de dous terzos das cadeiras no parlamento bávaro. Con todo, nas eleccións bávaras de 28 de setembro de 2008 caeu a 43,4% dos votos, o que tamén significou a perda da maioría absoluta dos asentos parlamentarios. Así, por primeira vez en máis de corenta anos, precisaron dun socio de coalición para estar no goberno. A finais de outubro de 2008, pactou unha alianza co Partido Demócrata Liberal (FDP).
O presidente do goberno de Baviera foi sempre da CSU, excepto por un breve período entre 1954 e 1957, cando se formou un goberno de coalición de todas as forzas políticas agás a CSU.
Galería de imaxes da igrexa de San Pedro de Ansemil
A igrexa de San Pedro de Ansemil está situada na parroquia de Ansemil, concello de Silleda.
Unión Social Cristiá de Baviera
No parlamento alemán, a CSU forma un grupo xunto coa CDU, o seu equivalente noutros Landers. Con todo, as posicións das dúas partes non coinciden sempre, normalmente o CSU defende posicións sobre política interior e xustiza máis de dereitas, menos europeísta e en cambio máis comprometido coas políticas económicas e sociais. Nas eleccións federais do 18 de setembro de 2005, a CSU gañou 7,4% dos votos (46 asentos) e participa do goberno de coalición da chanceleresa Angela Merkel, xunto coa CDU (27,8%, 180 asentos) e o SPD (34,2%, 222 asentos).
House at the End of the Street
House at the End of the Street é un filme estadounidense dirixido por Mark Tonderai que foi estreado no 2012. Está protagonizado por Jennifer Lawrence, Max Thieriot, Gil Bellows e Elisabeth Shue. Malia a negativa resposta da crítica, foi un éxito de recadación e acadou o número 1 na primeira semana da estrea.
Sinopse
Cando unha moza adolescente se muda xunto coa súa nai a unha nova cidade, descobre que a súa casa está a carón doutra na que tivo lugar un dobre asasinato. As cousas comezarán a complicarse cando a moza se fai amiga dun rapaz que sobreviviu á masacre.
Francis John Byrne
Francis John Byrne, nado en 1934 e finado o 30 de decembro de 2017, foi un historiador irlandés.
Traxectoria
Nado en Shanghai, onde o seu pai, un home de Dundalk, era capitán dun barco no río Amarelo, Byrne foi evacuado coa súa nai a Australia cando estoupou a segunda guerra mundial. Despois da guerra, a súa nai regresou a Irlanda, mentres que o seu pai father, que sobrevivira como prisioneiro en mans dos xaponeses, volveu ocupar o traballo como mestre do porto.
Byrne asistiu ó Blackrock College no Condado de Dublín, onde aprendeu latín e grego antigo, ademais do chinés que aprendeu na súa estadía en Shanghai. Estuou Historia antiga de Irlanda na University College Dublin, onde se graduou con honras. Estudou paleografía e latín medieval en Alemaña, e despois foi lector de linguas celtas en Suecia, antes de regresar á University College en 1964 para ocupar unha cátedra
A obra máis coñecida de Byrne é Irish Kings and High-Kings (1973). Foi editor adxunto de New History of Ireland (9 volumes) da Real Academia de Irlanda. Publicouse un festschrift na súa honra en 1999 coa edición do seu antigo alumno Alfred P. Smyth.
Ethiopian Airlines
Ethiopian Airlines (amhárico: የኢትዮጵያ አየር መንገድ, Yäitəyop̣əya äyärə mänəgädə); acurtado como የኢትዮጵያ, Yäitəyop̣əya), anteriormente Ethiopian Air Lines (EAL) e normalmente coñecida sinxelamente como Ethiopian, é a aeroliña nacional de Etiopía e pertence na súa totalidade ao goberno do país. EAL fundouse o 21 de decembro de 1945 e comezou a operar o 8 de abril de 1946, iniciando voos internacionais en 1951. En 1965 cambiou o seu nome de Ethiopian Air Lines a Ethiopian Airlines. A aeroliña é membro da Asociación de Transporte Aéreo Internacional dende 1959 e da Asociación de Aeroliñas Africanas (AFRAA) dende 1968. Ethiopian é membro da alianza de aeroliñas Star Alliance, á cal se uniu en decembro de 2011.
Frota
En outubro de 2017 a frota de Ethiopian Airlines estaba formada polos seguintes avións:
James Thompson
Co nome inglés de James Thompson houbo varias personalidades ao longo da historia:
.dk
.dk é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) para Dinamarca.
N. H. U.
N.H.U. foi un grupo musical galego de rock progresivo, psicodelia e jazz fusión formado en 1973 en Santiago de Compostela. Teñen un disco de estudio homónimo, gravado no 1978 coa discográfica Zafiro. Atópanse entre os primeiros grupos musicais de rock que empregaron o galego nas súas letras. En 2014 recibiron nos II Premios Martín Codax da Música o Premio Honorífico.
Historia
O grupo formouse no 1973 e no 1974 ten a formación de:
No mesmo ano entrou Xoán Piñón para substituír o guitarra que marchou por diferenzas con Abal, José Antonio Fernández "Bretch". Xoán Piñón toca cunha Fender Jaguar para despois cambiala por unha Gibson SG.
O grupo bebe das influencias de King Crimson, Yes ou Frank Zappa.
En 1976 Xoán Piñón abandonou o grupo ao rematar a súa carreira universitaria. Entre 1975 e 1976 varios integrantes foron chamados ao servizo militar, polo que o grupo quedou en pausa. Ao seu regreso comezou a aventura de gravar o disco e de buscar locais nos que tocar: “non era doado que nos deixasen tocar en certos sitios, a xente non estaba afeita a esta música, así que lle dicíamos que ademais de guitarras eléctricas tiñamos instrumentos clásicos, como violíns e frautas, o que era certo”, di Xosé Ferreiro. "Temos dous repertorios, a un chamámoslle "La Obra": trátase de composicións propias de rock "progresivo", a súa maioría instrumentais na onda harmónica máis caótica e psicodélica: é NHU no seu estado esquizoide natural, os directos son unha especie de transo con 50 minutos de música sen interrupcións, non se fan concesións estéticas, soa compacto e orixinal… (…) a interpretación da música está baseada en códigos propios, certos esquemas de memorización, e unha dose importante de improvisación e intuición que enriquece e dá gran personalidade ao grupo… O outro repertorio é pura pachanga que tocamos en vodas e salas de festa (para financiar o tremendo equipo que tiñamos)" di Xosé Piñón. O disco é actualmente propiedade da discográfica BMG Ariola, que mercou RCA. É unha rareza e ten a día de hoxe a valoración como o disco en galego vendido máis caro en poxa, alcanzando 240 euros en Ebay no Reino Unido, segundo informa Sono-tone.
Tiñan material para un segundo álbum que nunca chegaría: “era difícil darlle saída a esa música en Galicia”. De feito a banda continuou tocando en salas de festas e algúns dos seus membros, coma o propio Xosé Ferreiro, seguen na música, no grupo Os Apóstoles.
Edicións discográficas
Tamén hai unha reedición alemá e unha española con BMG.
Barbeito
En agricultura, o termo barbeito pódese referir a:
Como topónimo, Barbeito pode referirse a:
Como apelido pode referirse a:
Almallo Rugby Clube Ferrol
O Almallo R.C. foi un equipo de rugby galego, da cidade de Ferrol, fundado en 1997.
Historia
O Almallo Ferrol tomou o relevo natural do anterior club de rugby da cidade, o "Marina Ferrol", trala desaparición deste a principios dos anos 90 e trala tentativa infrutuosa do traslado a Narón, a mediados da década.
O Almallo, na súa primeira tempada (1997-98) na competición, acadou o título da Segunda División, e na seguinte tempada (1998-1999) estivo a piques de gañar o título da Primeira División, acadando finalmente o segundo posto. Porén non chegou a disputar a fase de ascenso á liga Nacional ao carecer de categorías inferiores. Neste ano integrouse na Universidade da Coruña - Campus de Ferrol. Tralas tempadas 2000-01 e 2001-02, na que descende a Segunda División, o Campus retira o seu apoio ao club e decide non presentar equipo á Liga Galega, aínda que segue mantendo equipo de Rugby 7 e de Rugby Praia.
Jorge Inglés
miniatura|Retrato de Íñigo López de Mendoza, Marqués de Santillana, pintado por Jorge Inglés Jorge Inglés foi un pintor do século XV, nado en Inglaterra, que chegou a Castela desde Flandres para decorar a Catedral Vella de Salamanca.
Traxectoria
Case todo canto cabe dicir deste pintor cuatrocentista son supostos. O seu apelido deixa inferir a nacionalidade, pero tamén se pensou na flamenga. En calquera caso, un nórdico, nado e morto ignórase cando, e cuxa única data coñecida é o 5 de xuño de 1454, cando don Íñigo López de Mendoza, Marqués de Santillana, deixa no seu testamento unha manda ao Hospital de Buitrago, dispondo que se instálese na súa capela o «retablo dos Anxos, que mandei facer ao mestre Jorge Inglés, pintor...». Tal retablo, que aínda viu Ponz no seu sitio -hoxe está na colección do Duque do Infantado, en Madrid-, compúñase dunha táboa, a de S. Jorge, desaparecida; dunha imaxe de vulto da Virxe, adquirida polo Marqués na feira de Medina; de dúas táboas figurando anxos cantores; doutras dúas, magníficas, coas figuras orantes do Marqués e da súa esposa, D.ª Catalina Suárez de Figueroa, e dunha predela cos bustos dos pais da Igrexa. Pero son suficientes as dúas táboas ditas de orantes, o Marqués tendo detrás seu a un paxe, Dª Catalina a unha doncela, para admirar o estilo rigoroso, preciso, de superior debuxo, do autor, así como o seu pleno coñecemento da pintura flamenga e, sobre todo, da escola de Tournai.
miniatura|Retablo de San Jerónimo procedente do mosteiro da Mellorada (Olmedo). Pintura sobre táboa. Consérvase no [[Museo Nacional Colexio de San Gregorio.]]Moi ben puido ser tamén este artista o miniaturista de determinados códices da biblioteca do Marqués, pero iso importa menos que outras pinturas que lle foron xustamente atribuídas; unhas, as do excelente retablo de S. Jerónimo, do desaparecido mosteiro de La Mejorada -hoxe no Museo Nacional Colexio de San Gregorio de Valladolid (e outras táboas illadas); outras, as do retablo da Virxe en Villasandino (Burgos). En todas elas Jorge Inglés mantén idéntica dignidade e sobriedade de dicción, a dunha pintura de principios flamengos que se resumiu nos seus contactos con España. E del arrinca tal orientación na cor castelán.
Club Atlético Rosario Central
O Club Atlético Rosario Central é un club de fútbol arxentino da cidade de Rosario na provincia de Santa Fe. Foi fundado o 24 de decembro de 1889 e a súa principal actividade deportiva é o fútbol. A institución conta cuns 63.000 socios e compite na Primeira División da Arxentina.
Kandalf
miniatura|Proxecto KDE Kandalf era a anterior mascota do proxecto KDE durante as versións 2.x. Foi remplazado por Konqi, un dragón verde, debido posiblemente a un incumprimento do copyright, dada a similitude de Kandalf co mago Gandalf (de O Señor dos Aneis de J. R. R. Tolkien).
Ligazóns externas
Kandalf Kandalf
Ollodourado islandés
O ollodourado islandés ou parrulo islándico (Bucephala islandica) é un pato mariño de mediano tamaño do xénero Bucephala, os ollodourados. O seu nome científico significa 'cabeza de touro de Islandia' (do grego bous e kephale), debido á forma bulbosa da súa cabeza.
Descrición
Os adultos son de aparencia similar aos ollodourados (Bucephala clangula). Como media, os machos adultos miden 48,8 cm de longo e pesan 1,0 kg; as femias son normalmente de 43,2 cm e pesan 0,6 kg. Os machos adultos teñen unha cabeza escura cun brillo púrpura e unha mancha branca con forma de crecente na pate frontal da cara. As femias adultas teñen un peteiro principalmente amarelo. O macho do ollodourado islandés difire do macho de B. clangula en que este último ten unha mancha redonda branca na cara, é menos negro no dorso do animal, ten un brillo verdoso, e un peteiro máis longo. As femias de B. clangula son de cabeza máis arredondada e teñen un peteiro no que só a puna é amarela.
Vocalizacións
O ollodourado islandés é unha ave relativamente silenciosa que xeralmente só fai vocalizacións durante a tempada de apareamento e cortexo. Entre estas están píos de baixo volume, gruñidos e grallidos. Durante o voo, o rápido movemento das ás da ave crea un son parecido a un asubío baixo.
Área de distribución e hábitat
O seu hábitat de apareamento consiste en lagos e lagoas con bosque principalmente no noroeste de Norteamérica, pero tamén en puntos espallados do leste do Canadá e Islandia. As femias regresan aos mesmos sitios de apareamento ano tras ano e tamén tenden a usar os mesmos sitios de nidación. Os machos permanecen coa súa parella durante todo o inverno e defenden o territorio durante a estación de apareamento, e despois marchan ao seu sitio de muda. As parellas a miúdo mantéñense mesmo se macho e femia están separados durante longos períodos de tempo no veran durante o tempo da muda. A parella reúnese despois nas áreas de invernada.
En Islandia a ave coñécese co nome de húsönd (pato da casa), e é unha especie común no lago Mývatn no norte da illa.
Comportamento
Son aves migratorias e viaxan para pasar a maior parte do inverno en augas costeiras protexidas ou augas abertas do interior. O ollodourado islandés, xunto con outras moitas especies de patos mariños, depende de estuarios costeiros urbanizados, que son importantes lugares nos seus padróns migratorios. Estes estuarios proporcionan un excelente lugar de invernada e puntos de parada durante a migración da ave. É unha ave errante extremadamente rara no oeste de Europa (e pode verse en Galicia, onde é unha ave rara accidental) e no sur de Norteamérica.
Son aves que se mergullan e se alimentan baixo a auga. Comen insectos acuáticos, crustáceos e vexetación. Os seus principais alimentos son os crustáceos mariños Gammarus oceanicus e Calliopus laeviusculus. Unha gran parte da súa dieta consiste en mexillóns e gasterópodos.
O ollodourado islandés é considerada unha especie arbórea porque fan moitos dos seus niños en cavidades que encontran en árbores vellas. Tamén nidifican en toqueiras ou sitios protexidos no chan. Non adoitan compartir o hábitat co moito máis numeroso B. clangula. O ollodourado islandés adoita ser territorial cara a outras aves que se aventuren nos seus dominios, especialmente se son patos machos. As confrontacións poden orixinar liortas. Os machos fan unha exhibición territorial ao longo dos límites do seu territorio, tanto en terra coma na auga. Estas exhibicións territoriais duran uns 6 minutos e adoitn causar que outros machos realicen tamén a súa propia exhibición.
Reprodución
miniatura|Ovo na colección do [[Museo de Wiesbaden]] Sábese moi pouco sobre os sitios e padróns de reprodución do ollodourado islandés. Despois da estación de apareamento, as aves migran a sitios de muda específicos para realizar a muda das plumas, que fai que non poidan voar durante un período de entre 20 e 40 días. Estes sitios de muda adoitan ser zonas húmidas que son máis resistentes á seca e teñen abundante comida, e sofren menos influencia humana e dos predadores.
Entomoloxía
miniatura|320 px|[[Saltóns de Galicia.]]
A entomoloxía é a rama da zooloxía cuxo obxecto é o estudo dos insectos.
Aplicacións
As aplicacións da entomoloxía son variadas:
O Pousadoiro de Arriba, Mera de Arriba, Ortigueira
O Pousadoiro de Arriba é un lugar da parroquia de Mera de Arriba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non tiña habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 3 habitantes.
Galería de imaxes do Camiño Francés
miniatura|300px|Unha peregrina chegando a Villalcázar de la Sirga (Palencia). O Camiño francés ou Camiño Real é a ruta principal entre as distintas variantes que ofrecen os Camiños de Santiago. Recolle os peregrinos procedentes de Europa e percorre o norte da península desde Roncesvalles (Navarra) ou Somport (Huesca) ata Santiago de Compostela. No seu percorrido vai acollendo outras vías que conflúen nesta en diferentes puntos; esta imaxe de diferentes camiños confluíndo nun mesmo punto final quérese ver representada na figura da vieira como símbolo do Camiño.
Suevia
Suevia pódese referir a:
Xudracos, Mera de Arriba, Ortigueira
Xudracos é un lugar da parroquia de Mera de Arriba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo o IGE en 2009 estaba deshabitado, se ben no ano 2000 tiña 1 habitante.
Neuralxia do trixémino
300px|thumb|right|O [[nervio trixémino e as súas ramas]]
A neularxia do nervio trixémino, tamén coñecida como neuralxia do trixémino, síndrome da dor facial paroxística, doenza de Fothergill, prosopalxia dolorosa, ou aínda como tic doloroso (do francés, tic douloureux). É unha patoloxía neuropática do nervio trixémino, que causa episodios de dor intensa nos ollos, beizos, nariz, coiro cabeludo, testa e mandíbula. O nervio trixémino é o V par cranial. É de carácter mixto, fornecendo ao sistema nervioso de datos sensoriais coma a presión ao tacto, a termocepción (temperatura) e a nocicepción (dor).
Prevalencia
É máis común en mulleres, nunha proporción de 3 por cada 2 homes, e xeralmente os síntomas aparecen após os 40 anos, coa maioría dos novos casos xurdindo entre os 60 e os 70 anos. A súa incidencia anual é de preto de 4,3 por cada 100.000 persoas da poboación xeral. A manifestación bilateral só acontece nun 3% dos casos. A área máis comunmente atinxida é maxilar
Signos e síntomas
A neuralxia do trixémino é unha afección pouco común, caracterizada por ataques recorrentes de dor lancinante e súbita, descrita coma un choque doloroso, intenso e fortemente incapacitante. É coñecida como unha das doenzas máis dolorosas do mundo, e antes de ter tratamento, era unha das causas máis habituais de suicidio. Un movemento leve pode ser mesmo dabondo para causar unha crise dolorosa, que malia durar, polo xeral, só uns poucos segundos, pode desencadear outros procesos dolorosos máis prolongados no tempo. Despois dunha crise a dor e a sensibilidade diminúen un pouco.
Dauvit Broun
Dauvit Broun, nado en 1961, é un historiador e académico escocés. É profesor de historia de Escocia na Universidade de Glasgow. Unha especialista en Idade Media escocesa e estudos celtas, é un especialista en historia medieval antiga e escribiu numerosas obras sobre as listas de reis escoceses antigos, así como sobre alfabetización, cartas e identidade nacional escoesa, e sobre o texto coñecido como de Situ Albanie. É editor de New Edinburgh History of Scotland e de The Scottish Historical Review.
Honras
Dauvit foi elixido membro da Real Sociedade de Edimburgo en 2013. En xullo de 2017, Broun foi elixido membro da Academia Británica (FBA), a academia nacional do Reino Unido para as ciencias sociais e as humanidades.
Neuralxia do trixémino
Diagnóstico
thumb|Unha exame neurolóxica pode identificar doenzas subxacentes ou servir para facer diagnósticos en menores de 40 anos.
O diagnóstico é esencialmente clínico, seguindo os criterios diagnósticos definidos pola IASP (International Association for the Study of Pain) e pola ICHD/IHS (International Classification of Headache Disorders/International Headache Society) son:
Frecuencia de áreas atinxidas
Xeralmente atinxe só a un lado da cara, sendo as áreas afetadas máis comúns:
Diagnóstico diferencial
Outras causas posíbeis da dor crónica na cara son :
Causas
Existen diversas causas posíbeis, e os mecanismos que levan a este trastorno aínda non están totalmente esclarecidos. De entre as posibilidades máis comúns están:
Tratamento
thumb|200px|right|[[Carbamazepina, un dos fármacos empregados nesta doenza.]]
O tratamento farmacolóxico máis empregado baséase no uso de anticonvulsivantes coma a [carbamazepina (Tegretol) ou difenilhidantoína (Hydantal) ou de narcóticos. O tratamento con carbamazepina pode ser iniciado cunha dose 100 mg/dáa con aumento gradual de 100 mg a cada 2-3 días até atinxir o efecto desexado. Outros medicamentos con efectos analxésicos poden ser usados simultaneamente para amenizar a dor.
Existen varios tratamentos cirúrxicos posíbeis, entre eles: a alcolización, a microdescompresión vascular e a termocoagulación mediante radiofrecuencia. Procedementos menos invasivos son a electromioestimulación, que tamén calma a dor.
Must! Awards
Os premios '''Must! Awards''' son un galardón outorgado anualmente pola revista Must! mediante votación dos seus lectores, que distinguen o labor en distintos ámbitos da televisión, música, cine, teatro e moda en España.
Historia
Son realizados desde o ano 2010, ano na que a revista adquiriu moita fama ao sacar nas súas portadas a grandes personalidades e no que realizaron o seu primeiro aniversario. En 2011 foron presentados pola popular presentadora Berta Collado.
Palmarés
Os premios entréganse actualmente en 15 categorías, cun máximo de cinco candidatos para cada unha delas.
Graciliano Luís
Traxectoria
Comezou a xogar a fútbol nas Illas Canarias, especialmente no Real Unión e no CD Tenerife. Ao igual que outros compañeiros, como Espinosa e Cárdenes, ficha polo Celta de Vigo no ano 1928.
Solo xogaría no Celta dúas tempadas pero tivo ocasión de vivir un momento histórico, que foi a creación da Primeira e Segunda División, compartindo dianteira con xogadores como Polo, Reigosa, Chicha, Rogelio Tapia ou Alfredo Eguía. Nesta primeira tempada co formato de divisións estatais o Celta disputou a promoción para decidir que equipos xogarían en Primeira e cales en Segunda División, na primeira eliminatoria o Celta vencería ao Sporting de Xixón pero caeu en semifinais ante o Sevilla FC, polo cal tivo que debutar en Segunda División
Graciliano foi o primeiro xogador en marcar un gol no Estadio de Balaídos, no amigábel de inauguración ante o Real Unión de Irún, o Celta saltou ao campo con: Lilo, Cabezo, Pasarín, Paredes, Cárdenes, Vega, Reigosa, Chicha, Tapia, Polo e Graciliano. O encontro remataría con goleada céltica por 7-0, con gol de Graciliano.
Tras retirarse da practica do fútbol, Graciliano exerceu como adestrador, debutando como preparador físico do club tinerfeño Iberia no ano 1939, aínda que non durou moito, xa que presentou a súa dimisión a raíz de problemas coa disciplina dos xogadores.
Ameixa rubia
miniatura|Ameixas rubias á venda na praza do [[O Grove|Grove]] A ameixa rubia (Venerupis rhomboides, Pennant 1777 ; antes Tapes rhomboides) é unha especie de molusco bivalvo mariño pertencente á familia dos Venéridos (Veneridae), da orde Veneroida.
Morfoloxía
Ten unha cuncha sólida, equivalva pero non equilateral (o umbo está desprazado cara á parte anterior) e perfil ovalado. Presenta liñas de crecemento finas. A charnela posúe tres dentes cardinais en cada valva, algúns bífidos.
A cor é típicamente rubia, avermellada, desde tons cremas a rubia castaña, adoito con raias, manchas ou bandas quebradas máis escuras que a cor do fondo.
Hábitat e bioloxía
En Galicia abunda nas Rías Baixas. Vive enterrada nos fondos de area e grava, desde a franxa infralitoral ata os 200 m de profundidade.
Aproveitamento pesqueiro e comercial
Péscase con raños desde a embarcación.
Cocíñase e consómese como as outras ameixas, aínda que esta é menos apreciada. A carne endurece se se prolonga a cocción. Tamén se utiliza para conserva.
Salud Torres
Salud Torres Díaz, nada en Ourense en 1912 e finada en Mosteiro de Ribeira (Xinzo de Limia) o 29 de outubro de 1937, foi unha sindicalista e política galega.
Felipe Gil Casares
Felipe Gil Casares, nado o 16 de outubro de 1877 en Santiago de Compostela e finado o 3 de agosto de 1953 en Vilagarcía de Arousa, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo do catedrático de Ciencias Ramón Gil Villanueva e neto do eminente químico Antonio Casares Rodríguez, amais de irmán do médico Miguel Gil Casares. Licenciouse en dereito e foi catedrático de dereito civil na Universidade de Santiago de Compostela.
O 25 de agosto de 1923, o alcalde de Santiago Vicente Goyanes Cedrón presentou a súa renuncia, argüíndo razóns de saúde e de acumulación de traballo na súa cátedra de Medicina, sendo aceptada na sesión municipal do día 29. A alcaldía asumiuna o concelleiro monterista e garcíaprietista Manuel Fuentes Rodríguez, que levaba todo o mes de agosto exercendo a alcaldía accidental. Por fin, o 13 de setembro produciuse a caída do Goberno do país de García Prieto tras o golpe de Estado de Miguel Primo de Rivera. Era cuestión de tempo que en Santiago o mandato de Fuentes chegase á súa fin, e así sucedeu a tarde do 1 de outubro. Nas dependencias da alcaldía presentouse o Comandante Militar de Santiago e Coronel do Rexemento de Zaragoza nº 12, Julio Rodríguez Pérez, quen tras visitar o Pazo de Raxoi decidiu a destitución de todos os concelleiros, recibindo a autoridade militar o bastón de mando. A continuación convocou para esa mesma tarde a Xunta de Asociados co obxecto de proceder á elección de novos concelleiros. Unha vez reunidos, entre eles Gil Casares, o coronel deu lectura a un decreto en virtude do cal os membros da Xunta quedaban automaticamente convertidos en concelleiros. Procederon a continuación a votar ao alcalde, que resultou o propio Felipe Gil Casares por 20 votos a favor e un en branco. Desempeñou este posto ata xaneiro de 1924 e de novo de novembro de 1930 até o 12 de abril de 1931.
miniatura|300px|Candidatura dereitista da provincia da Coruña para as eleccións de febreiro de 1936.
Logo de proclamarse a República entrou en Acción Popular, partido que entrou a formar parte da CEDA, coalición pola que saíu elixido deputado pola provincia da Coruña nas eleccións xerais españolas de 1933 e de 1936.
Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 presentouse ao comandante militar de Compostela Bermúdez de Castro con 30 mozos das JAP armados para ofrecer os seus servizos aos sublevados. O 17 de novembro de 1936 nomeárono reitor da USC, posto desde o que promoveu unha xuntanza de apoio aos sublevados entre os reitores da España franquista dirixida á comunidade internacional. Desde novembro de 1938 foi maxistrado da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Supremo de España.
Vida persoal
Casou con Carmen Pérez Esteso e foi pai de Antonio, Rafael, José María, Mª de la Asunción. Miguel e Mª del Carmen Gil Pérez.
Armental
O topónimo galego Armental pode referirse a:
ADN satélite
O ADN satélite é un tipo de secuencias repetitivas do ADN que se separan a partir do ADN cromosómico por ultracentrifugación diferencial. O ADN satélite consta de longas secuencias dispostas en tándem repetitivas e non codificantes. O ADN satélite é o principal compoñente dos centrómeros dos cromosomas e dos telómeros, e forma o principal compoñente estrutural da heterocromatina.
O nome "ADN satélite" débese a que estas secuencias, debido á súa natureza repetitiva, tenden a ter unha frecuencia de nucleótidos (adenina, guanina, citosina e timina) diferente da do resto do ADN, polo que teñen tamén diferente densidade e sedimentan por separado nas ultracentrifugacións de ADN en gradiente de densidade de cloruro de cesio, formando unha banda secundaria ou "satélite" distinta da banda do resto do ADN.
Tipos de ADN satélite
O ADN satélite, xunto co ADN minisatélite e o ADN microsatélite, consta de repeticións en tándem. Algúns tipos de ADN satélite humano son:
A secuencia nucleotídica das repeticións está bastante ben conservada entre as especies. Porén, é común a variación na lonxitude das repeticións. Por exemplo, o ADN minisatélite é unha curta rexión de (1-5kb) con 20-50 repeticións variables en número.
No xenoma humano
O xenoma humano contén arredor dun 7 % de ADN satélite. .
O ADN α-satélite (tamén chamado ADN alfoide) está constituído por repeticións dun motivo de 171 pares de bases. Atópase no centrómero de todos os cromosomas, onde se estende por rexións con lonxitudes que van desde centos de miles de pares de bases a varios millóns. O número de repeticións e o tamaño total varían dun cromosoma a outro e dun individuo a outro. O ADN α-satélite contribúe á función do centrómero, permitindo o recrutamento da proteína CENP-B (Centromeric protein B) pola intermediación dun motivo conservado de 17 pares de bases. Porén, non é indispensable para a correcta función do centrómero, xa que poden observarse neocentrómeros plenamente funcionais en rexións xenómicas desprovistas de α-satélites.
O ADN satélite III está constituído por repeticións dun motivo de 5 pares de bases (GGAAT), que ocupa varios centos de kb na rexión pericentromérica da maior parte dos cromosomas.
No xenoma do rato
O ADN satélite representa arredor do 3,5 % do xenoma murino e está asociado a rexións centroméricas e pericentroméricas de todos os cromosomas. Hai dous tipos de satélites no ADN murino:
Damon Lindelof
miniatura|Damon Lindelof na Comic-Con 2007. Damon L. Lindelof, nado o 24 de abril de 1973 en Teanack, Nova Jersey, é un guionista e executivo de televisión.
Traxectoria
Foi cocreador, produtor e guionista principal da serie de televisión Lost. Damon tamén escribiu e produciu Crossing Jordan, e escribiu para Nash Bridges, Wasteland, e a serie de antoloxía da MTV Undressed. Anteriormente fixera o traballo de revisar guións para a Paramount, a Fox, e os Alan Ladd studios. Lindelof é un autoproclamado fan de Stephen King e semella ter incluído moitas referencias aos seus traballos na serie Lost, sobre todo da serie The Dark Tower. Cando era universitario, Damon era membro dun grupo de música chamado Petting Zoo.
Actualmente está producindo un cómic para a Marvel Comics chamado Ultimate Wolverine vs. Hulk, que ten lugar no universo Ultimate Marvel.
Hórreo
miniatura|dereita|Hórreo inglés en Somerset [[Inglaterra.]] miniatura|dereita|Piorno de pedra en [[Pontevedra.]] miniatura|dereita|Hórreo de madeira en [[Allariz.]] Un hórreo é unha construción destinada a gardar e conservar os alimentos afastados da humidade e dos animais para mantelos nun estado óptimo para o seu consumo. Caracterízase por manterse sobreelevado sobre pés, co fin de evitar a entrada de humidade e animais dende o chan e por permitir a ventilación a través de rañuras nas paredes perimétricas.
Étimo
miniatura|esquerda|Reconstrución de horreum en [[Saalburg, Alemaña.]] A palabra latina horreum (do grego ὡρεῖον, σιτοφυλακεῖον, ἀποθήκη, celeiro) designaba en orixe un edificio no que se gardaban froitos do campo, especialmente o gran. A palabra horror, -oris, horror, provén da mesma raíz, polo que estes edificios tiñan de escuros e fríos.
Durante o Imperio a palabra horreum empregábase para calquera lugar destinado a conservar cousas de calquera natureza, sexa viño (horrea vinearia), mercancías e provisións (horreum penarium) ou mesmo diñeiro ou obras de arte. Séneca di que a súa biblioteca é un horreum. O significado máis estendido da palabra é o de celeiro de froitos e cereal. Ademais dos horrea subterranea había outros dous tipos máis capaces de manter a humidade afastada, un deles construído en superficie e o outro (o chamado horrea pensilia ou sublimia) construído sobre pequenos pes dereitos de pedra sobre o chan.
Os horrea publica formaban parte do sistema público de abasto das cidades romanas e da administración fiscal do Imperio. O mesmo se empregaban para a recadación de impostos que para a conservación de bens que nas casas non quedaban seguros, o horreaticus. Estaban baixo a supervisión dun funcionario responsable chamado horrearius.
Outros autores fan derivar o actual hórreo dun órreo prerromano presente na toponimia e na hidronimia, e que tería xa o significado de silo para o gran.
A palabra cabazo provén, segundo Trapero Pardo, do termo cabaza, froito que frecuentemente se deixaba secar nos tornarratos. Segundo Corominas provén dun calapaccia, de probable orixe prerromano, que significaba «cuberta a modo de casca», en alusión probable aos sombreiros vexetais cos que se cubrían. Outra explicación relaciona a palabra cabazo co tema latino capio, capere, empregado para nomear contedores e trebellos de capacidade. A palabra celeiro ou cileiro provén dun cellarium latino, de cella, silo ou adega baixo terra, como espigueiro ven de spicarium, derivada de spica, espiga.
Fontes literarias
Alén das tipoloxías que existen hoxe na Península, atópanse en todo o planeta celeiros aéreos sobre pés que son morfoloxicamente afíns ao hórreo, en todo ou en parte, tales como o stabur noruegués, o hebre sueco, o sol'ek polaco, o kukuruzniak serbio, por mencionar só algúns dos que se dan en Europa. Estas similitudes morfolóxicas cos hórreos hispanos, porén, non poden supoñer parentesco entre eles, polas radicais diferenzas do medio no que se atopan, sobre todo no referente ao clima, ao réxime de cultivos e á dieta base.
É frecuente ler que o hórreo ten a súa orixe en celeiros elevados e ventilados que existían nos poboados celtibéricos antes da chegada dos romanos, pero as escasas referencias literarias que existen non permiten establecer unha relación formal co actual tipo. Marco Terencio Varrón, que no século I a.C. percorreu a Hispania con Pompeio, falaba ambiguamente duns celeiros sobre a terra empregados polos galaicos, supra terra granaria in agro quidam sublimia faciunt ut in Hispania Citeriore et in Apulia, ita ut non solum a lateribus per fenestras, sed etiam subtus a solo ventus regirare possit. Na mesma época Xulio César, en De bello civili, fala da súa erección: locis certis horrea constituit vecturasque frumenti. Virxilio, nas Xeórxicas, establece similitudes exiguus mus sub terris posuitque domus atque horrea fecit. Plinio o Vello, xa no século I, di na súa Naturalis Historia que na Hispania Citerior alibi, contra, suspendunt granaria lignea columnis et perflari undique malunt atque etiam a fundo, referíndose por vez primeira a celeiros aéreos sobre espeques. O agrónomo Columela, no século I d.C., en Liber de arboribus, insiste nese aspecto dos ''pensile horreum, quo imponantur fructus. Porro horrea pensilia dicuntur, quae non in plano posita sunt sed tignis suspensa, quo sicciora sint'', preferible para as rexións húmidas. Na mesma época Vitrubio, nos Dez Libros de Arquitectura, falando no Libro VI da disposición da casa campesiña, di que ''granaria sublimia et ad seeptemtrionem aut aquilonem spectantia disponantur; ita enim frumenta non poterint cito cancalescere, sed ab flatu refrigera diu servantur. Naamque ceterae regiones procreant curculionem et reliquas bestiolas, quae frumentis solent nocere'', dando instrucións para facer os celeiros nun andar elevado aberto ao vento do norte e ao nordés, para evitar que o gran se caldee, pois os outros aires crían gurgullos.
A primeira referencia documentada da existencia de hórreos no actual territorio español atópase nun documento do ano 800 relativo á fundación do mosteiro de Taranco, no Val de Mena, na actual provincia de Burgos. Tal documento rexistra doazóns de gando, terras e edificios, entre eles «hedificavimus ibi domicilia, cellarios, orreos, torcularibus, cortinis, ortos, molinis, manzanares, vineis seu cetera arbusta pomifera», aínda que non hai unanimidade entre os diversos autores sobre se se trata aquí dun hórreo tal e como agora o coñecemos ou doutra variante menos evolucionada. Gonzalo de Berceo, no século XII, evocando un milagre de San Millán de la Cogolla, fala duns artesáns que constrúen un hórreo de madeira.
Cambios na agricultura
A consolidación do hórreo como tipoloxía producírase a partir dos cambios producidos pola introdución do cultivo do millo no século XVII, que desprazará o paínzo como alimento primario das clases populares, sobre todo en Galiza e Asturias. Os celeiros aéreos existentes maniféstanse capaces de asumir a conservación do novo cereal, necesitado de ventilación e secura para ser apto para a moenda. A maior proliferación do uso do hórreo producírase a partir dos procesos desamortizadores do século XIX, que reestruturarán a propiedade da terra e a distribución das súas rendas, e durará ata mediado o século XX coa mecanización das tarefas agrícolas.
Estudos modernos
O polaco Eugenius Frankowski, en 1920, na súa obra Hórreos y palafitos de la Península Ibérica, profundou nesa teoría palafítica, que máis adiante sería cuestionada pola teimosa ausencia de evidencias arqueolóxicas. López Soler formula en 1931 a hipótese de que o hórreo, e en particular o hórreo galego, é o resultado da paulatina segregación dunha función que o volume da casa expulsa fóra.
Extensión xeográfica
miniatura|dereita|250px|Espigueiros en [[Arcos de Valdevez, Portugal.]] O hórreo foi unha construción auxiliar indispensable na vida campesiña do norte húmido peninsular, e en pleno uso ata a chegada da crise do sistema agrario tradicional. A súa boa adecuación a unhas necesidades climáticas moi específicas fixo que fose adoptado en áreas moi diferentes do norte húmido, con certas adaptacións formais segundo as zonas.
Deste xeito, aínda que baixo diferentes denominacións e tipoloxías, atopamos hórreos en Galiza, norte de Portugal, Asturias, provincia de León, Cantabria, País Vasco e Navarra. Estímase que se conservan en Galiza 30.000 hórreos, 10.000 en Asturias, 400 en León, 32 en Cantabria, 23 en Navarra e cantidades case testemuñais no País Vasco, alén dun número indeterminado de espigueiros en Portugal e dunha cantidade tamén descoñecida de cabazos móbiles vexetais en Galiza.
As peculiaridades da estrutura da propiedade da terra e a dispersión da poboación permitiron que o hórreo mantivese a súa razón de ser sobre todo en Asturias, Galiza e norte de Portugal. A área de convivencia do hórreo tipo asturiano con tipo galego-portugués ten o seu límite oriental no río Baraio, en correspondencia directa coa estrutura xeolóxica subxacente, coñecida como Cabalgamento de Baraio. O límite occidental desta área non está estudado con detalle, pero abrangue sectores do macizo do Courel.