cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meron Mazur
Traxectoria
Foi ordenado sacerdote da Orde de San Basilio Magno o 8 de setembro de 1990 polo bispo de San Xoán Bautista en Curitiba, Efraím Basílio Krevey. O 21 de decembro de 2005 foi nomeado bispo auxiliar de Curitiba, sendo consagrado bispo polo arcebispo maior de Kíiv-Galicia Liubomyr Huzar o 26 de febreiro de 2006. O 12 de maio de 2014 foi nomeado bispo de Inmaculada Concepción en Prudentópolis.
Anxélica
A anxélica (Angelica archangelica L., sin. Archangelica officinalis Hoffm., Archangelica officinalis var. himalaica C.B.Clarke), é unha planta denominada así por ser crenza popular que a planta é un agasallo do arcanxo Gabriel por mor das súas propiedades medicinais.
Arte paleocristiá
Denomínase arte paleocristiá ó estilo artístico que se desenvolve na Europa Occidental durante os cinco primeiros séculos da nosa era como consecuencia da aparición dunha nova relixión, o cristianismo durante a época romana.
Anxélica
Descrición
200px|miniatura|A anxélica É unha herba bienal de follas grandes que pode chegar a medir dous metros de altura. Posúe unha raíz grosa que ao ser cortada zumega un líquido de cor amarela e de textura leitosa (posúe un cheiro recendente característico). Posúe flores brancas moi ramificadas (florea a partir do mes de abril en Europa).
Cultívase por sementeira a finais de agosto (zona mediterránea), non adoita florear o primeiro ano de cultivo e se o fai ocorre no segundo ano polo mes de abril. Apáñase a raíz da planta (Angelicae radix) cando está en pleno desenvolvemento (antes de rosear) e se corta lonxitudinalmente en varios anacos para deixar que enxugue ao ar. Os froitos da planta apáñanse ben maduros.
Arte paleocristiá
A nova arte vai herdar do mundo clásico a necesidade de dar forma antropomórfica á idea do divino contrariamente ó xudaísmo que non concibe a representación de Deus polo que ó primeiro o cristianismo vai recorrer a formas simbólicas e alegóricas procedentes do mundo clásico ata atopar o seu propio modo de expresión. As primeiras mostras da arte paleocristiá son tecnicamente pobres, centradas no significado máis ca na forma, cun fondo sentido espiritual, e ata o ano 313 determinado pola persecución do cristianismo que facía que fose en parte unha arte subterránea, confinada nas catacumbas. Logo do edicto de Milán de Constantino os cristiáns comezaron a construír basílicas para o culto, xeralmente dividido en tres zonas: o patio aberto e porticado ós pés da igrexa, o nartex e a cabeceira.
Cronoloxía
Pódense diferenciar tres períodos:
Anxélica
Descrición
A Angelica archangelica medra brava en Finlandia, Suecia, Noruega e Islandia, na meirande parte dos países do norte. Cultívase en Francia, principalmente en Marais Poitevin, unha parte da comarca de Niort no départment de Deux-Sèvres.
Especies afíns
A planta adoita confundirse con dúas especies moi semellantes:
Medicinais
Adóitase empregar a raíz acotío polas súas propiedades de axuda na dixestión (tónica estomacal), xeralmente en infusión (40 g / L de auga aproximadamente). Na Idade Media críase que era unha herba que sandaba a peste.
Principios activos
Raíz: Aceite esencial (0,3-2%), especialmente rico en monoterpenos (alfa e beta felandrenos, alfa-pineno), sesquiterpenos (bisabolol, bisaboleno, beta-cariofileno), lactonas macrocíclicas, cumarinas (umbeliferona, ostol), abundantes furanocumarinas (anxelicina, arcanxelicina, bergapteno, xantotoxina, isoimperatorina). Sitosterol; ácidos fenolcarboxílicos; taninos; sacarosa. Froitos: Aceite esencial (1%): abundantes felandrenos, furanocumarinas.
Indicacións
É un amargo recendente: o aceite esencial e os principios amargos (lactonas) teñen un efecto aperitivo, estomáquico (eupéptico, dixestivo), espasmolítico, antimicrobiano, carminativo, expectorante e rubefaciente. As furanocumarinas, especialmente a anxelicina, ten unha importante actividade sedante e coronariodilatadora. Popularmente emprégase ademais coma diurético, emenagogo, abortivo e, en aplicación externa, coma cicatrizante, antiinflamatorio e analxésico (antirreumático, antineurálxico).Indicado para ansiedade, insomnio, inapetencia, dispepsias hiposecretoras, flatulencia, disquinesia hepatobiliar, espasmos gastrointestinais, gastroenterite, enterocolite, colon irritábel, bronquite, enfisema, asma, xaquecas, dismenorreas, hipertensión arterial, coronariopatías. En uso tópico: reumatismo, neuralxias, feridas, úlceras dérmicas.
Evitar prescribir aceites esenciais por vía interna durante a gravidez, a lactación, a nenos menores de seis anos, pacientes con epilepsia, párkinson ou outras doenzas neurolóxicas. Non aplicar topicamente a meniños menores de dous anos ou a persoas con alerxias respiratorias. O aceite esencial, en doses moi elevadas, pode resultar tóxico, cun efecto paralizante sobre o sistema nervioso. A planta fresca é fotosensibilizante por mor ás furanocumarinas: evitar a exposición ao sol tras a aplicación tópica. A planta seca pode producir dermatite de contacto (dermatite vesicular recorrente): manipular con luvas. Moitas cumarinas teñen unha forte actividade calcioantagonista.
Úsase a raíz, eventualmente as follas e os froitos. Infusión: Unha cullerada de sobremesa por curnca, unha cunca despois das comidas.
Industriais
200px|miniatura|Reclamo dun licor que contén anxélica, [[Alemaña|Alemaña do leste DDR en 1980]] Tanto a raíz como as follas empréganse coma un dos compoñentes na elaboración dalgúns licores de fórmulas complexas famosos nas que a anxélica é compoñente xunta outras herbas, coma son a xenebra, o asente, chartreuse e a bénédictine.
Culinarios
Emprégase coma condimento, por exemplo na elaboración da mestura das finas herbas. Nos países nórdicos (norte de Europa) é altamente popular (por exemplo pode verse na cociña de Groenlandia ou na Laponia, así coma na cociña norueguesa) adóitanse pór as follas da planta mesturadas con diferentes pratos de verdura. Nas cociñas do resto de Europa acostúmase empregar en ensaladas e potaxes.
Taxonomía
Angelica archangelica foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 250–251. 1753. Angelica: nome xenérico que deriva do latín para "anxelical", en referencia ás propiedades medicinais da planta, que disque foron reveladas a un monxe por un anxo que lle dixo que era unha cura para unha praga.
archangelica: epíteto
Castelo de Fürstenried
O Castelo de Fürstenried é unha construción barroca da Casa real de Baviera construída ao longo do século XVIII como residencia de verán. O castelo está localizado no suroeste da capital bávara, Múnic, e foi construído por orde de Maximiliano II de Baviera baixo a supervisión do arquitecto Joseph Effner durante o bienio de 1715 a 1717. O palacio é un magnífico exemplo da arquitectura barroca alemá do século XVIII. Desde o ano 1875 foi a residencia do rei Otto I de Baviera, irmán de Luís II de Baviera. O palacio converteuse nun sanatorio particular do rei bávaro afectado de graves desordes mentais.
Campionato Brasileiro Série A 1967 (Taça Brasil)
O Campionato Brasileiro Série A 1967, oficialmente Taça Brasil foi a 10º edición da Série A, o primeiro nivel de fútbol no Brasil. Empezou o 30 de xullo e finalizou o 29 de decembro de 1967. O campión foi o Palmeiras.
Ángel Durán Álvarez
Ángel Durán Álvarez, nado en Santa Comba (Bande) en 1949, é un político galego. Foi alcalde de Barbadás desde 1979 ata 1987.
Traxectoria
É mestre industrial na Residencia Sanitaria de Ourense e militante de UCD e de Coalición Galega.
Nas eleccións municipais de 1979 foi o número 1 na lista de UCD no concello de Barbadás, e foi o candidato máis votado. Non obstante nun primeiro momento foi elixido alcalde o candidato número 2 de Alianza Popular, Raimundo Álvarez Rodríguez, se ben foi impugnado polo xulgado ao non ser o número 1 da lista do seu partido, e estivo no cargo 15 días ata a decisión xudicial.
En 1987 pasou á oposición cando unha moción de censura de concelleiros tránsfugas do seu partido pasaron a Centristas de Galicia, provocando o seu cesamento como alcalde.
Lama, Santiago de Gaioso, Outeiro de Rei
Lama é un lugar da parroquia de Santiago de Gaioso no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 16 habitantes (8 homes e 8 mulleres).
Toponimia
O orónimo provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Baldariz, Cartelle, Cartelle
Baldariz é un lugar da parroquia de Cartelle no concello ourensán de Cartelle na comarca da Terra de Celanova. Tiña 30 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 13 eran homes e 17 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 30 habitantes (14 homes e 16 mulleres).
Cantus Arcticus
Subtitulada Concerto para paxaros e orquestra, incorpora gravacións en cinta magnética de cantos de paxaros gravados preto do círculo polar ártico e nos pantanos de Liminka no norte de Finlandia.
Antecedentes
En 1955 a Koussevitzky Foundation outorgoulle a Jean Sibelius unha bolsa de estudos polo seu 90 aniversario para permitir que un novo compositor finlandés elixido por el estudase nos Estados Unidos. Sibelius escolleu a Rautavaara, que viña de pasar unha tempada en Viena, e que se trasladou a Nova York para estudar na Juilliard School con Vincent Persichetti entre 1955 e 1956. En 1955 chamou a atención internacional por primeira vez ao gañar a Thor Johnson Composer’s Competition de Cincinnati (Estados Unidos) co seu A Requiem in Our Time para metais e percusión.
Composición
250px|miniatura|esquerda|Edificio principal da [[Universidade de Oulu, institución que encargou a composición de Cantus Arcticus a Rautavaara.]] En 1971 Rautavaara recibiu o encargo dunha cantata para darlle maior solemnidade á celebración da primeira cerimonia de doutoramento da Universidade de Oulu, do mesmo xeito que en 1880 fixera a Universidade de Breslau, que encargou a Johannes Brahms a súa Akademische Festouvertüre.
Segundo parece, Rautavaara non puxo demasiada ilusión no encargo ao considerar que non sería un éxito duradeiro. Con todo, o coro que debía interpretala non podía, e logo de deixar a súa idea de compoñer unha cantata para coro e orquestra deciciu observar e aceptar o que a natureza lle daba. Deste xeito, o compositor decidiu escribir unha cantata distinta, deixando de lado o academicismo e pasando a facer unha obra experimental, substituíndo o coro por gravacións de paxaros, rexistradas maioritariamente nas proximidades de Oulu, creando un concerto para orquestra e paxaros que alternase gravacións de cantos de paxaros con extensas texturas orquestrais para evocar as vastas extensións xeadas do Ártico. Unha vez rexistrados os cantos dos paxaros o compositor non considerou que fose preciso procesalos moito, e no canto diso tentou que fose a orquestra a que xerase a atmosfera crepuscular, mestura de realidade e soño, como fondo sobre o que despregar os cantos dos paxaros.
Logo da súa estrea, que tivo lugar o 18 de outubro de 1972 na Universidade de Oulu coa Oulu Sinfonia baixo a dirección de Stephen Portman, Cantus Arcticus converteuse no primeiro éxito internacional de Rautavaara, sendo interpretada con moita máis frecuencia que calquera outra das súas obras, e en palabras do propio Rautavaara:
Aínda que probablemente non fora exactamente o que agardaba a Universidade de Oulu.
Características
250px|miniatura|Casetas de observación de aves en [[Liminganlahti (Liminka), nas proximidades de Oulu. Foi nesta zona onde Rautavaara rexistrou os cantos de paxaros empregados para o seu Concerto para paxaros e orquestra. ]]
Características xerais
Polas propias características do acto para o que foi composta, a obra non é moi longa, tendo unha duración de entre 15 e 18 minutos.
Cantus Arcticus é posiblemente o máis coñecido dos 14 concertos escritos por Rautavaara. Ao contrario dos outros 13 concertos que compuxo ao longo da súa vida, Cantus Arcticus non está escrito para instrumento solista, senón que a orquestra toca cunha gravación dos cantos de aves que habitan o círculo polar ártico. A pesar deste carácter experimental da obra, Rautavaara non se afasta totalmente do sinfonismo posromántico, aínda que cun certo estilismo de intención mística. O catálogo de Schott Music defínea como "cálidamente romántica e coloridamente impresionista".
Na obra, a textura orquestral entrelázase con contrapunto dos cantos de paxaros rexistrados por Rautavaara, o que resulta nun continuo diálogo entre a orquestra e as aves, cuxo canto emerxe e desaparece ao longo da obra. Esta continua interacción fai que a música sinxela da orquestra, grazas aos paxaros, adquira unha nova dimensión, "abríndose fóra das salas de concertos e auditorios á natureza ilimitada do norte". Rautavaara agrega aos cantos das aves tres movementos sombríos, maxestosos e misteriosos, complementándose ambos os elementos (paxaros e orquestra) e creando un resultado inquedante e inesqueciblemente evocador, nun mundo sonoro misterioso e exótico. A pesar de non tratarse dunha obra programática, Cantus arcticus evoca vívidas imaxes da paisaxe finlandesa.
Cantus Arcticus é considerada ás veces como unha obra electroacústica, e como adoita ocorrer en todas estas obras, mestura a "realidade" da orquestra ao vivo co "artificio" dos sons electrónicos (neste caso os cantos de paxaros gravados). O compositor finlandés Kalevi Aho non concorda con esta visión e non a considera unha obra de música electrónica ao tratarse de sons naturais, polo que a encadra na música concreta, aínda que Rautavaara tamén empregou a música aleatoria.
Aho considera que a obra "contén algunhas invencións musicais brillantes, como a entrada dos paxaros logo da introdución do vento-madeira.
Os paxaros na música
Nesta obra Rautavaara continúa unha práctica estendida ao longo da historia da música, a inclusión dos cantos dos paxaros na música. Esta práctica, iniciada mediante a imitación dos cantos dos paxaros con diversos instrumentos que se remonta a compositores como Giles Farnaby (ca. 1563-1640) e cuxo maior expoñente foi o francés Olivier Messiaen.
Un dos primeiros exemplos da utilización de cantos de paxaros gravados empregados como parte dun concerto ao vivo é Pini di Roma, do compositor italiano Ottorino Respighi, onde incorporaba o rexistro en gramófono dun reiseñor. Dende ese momento téñense empregado frecuentemente gravacións para complementar e realzar a música escrita, sendo con frecuencia parte do proceso de composición, se ben Cantus Arcticus é o exemplo máis coñecido desta práctica.
Estrutura
A obra está estruturada en tres movementos:
Instrumentación
Amais do elenco orquestral, Rautavaara realizou gravacións de tres especies de aves que habitan no norte de Finlandia, o carrán ártico, a laverca cornuda e o cisne.
Edicións e gravacións
Cantus Arcticus foi inicialmente editada por Fazer Music en 1972. En 2003, anos despois da absorción de Fazer Music por parte de Warner Music Group en 1993, Fennica Gehrman editou a obra, que tamén foi editada por Boosey & Hawkes para numerosos países.
A obra é a segunda obra de Rautavaara máis gravada por detrás de Pelimannit. Selos como Naxos, Ondine, Finlandia ou BIS teñen rexistrado a obra da man de destacados directores como Leif Segerstam ou Osmo Vänskä e orquestras como a Sinfonia Lahti ou a Helsingin kaupunginorkesteri.
Río Bardoso
O río Bardoso é a cabeceira dereita do río Rosende.
Curso
Nace a 478 m entre a Pedra da Cabra e o Coto Vello, na serra de Montemaior, preto de Vilariño, Montemaior (Laracha). Desemboca na xunta co río Calvelo formando o Rosende baixo a ponte das Táboas, na parroquia de Artes (Carballo).
Maniotas
Causas
a) Prodúcense pola produción de ácido láctico debido a unha combustión anaerobia da glicosa (respiración anaerobia). A dita respiración proporciona menos enerxía por mol de glicosa, pero resulta ser unha reacción máis rápida. O ácido láctico excita os terminais nerviosos das neuronas sensitivas da dor, provocando intensas dores en numerosos puntos do tecido muscular afectado.
b) Existen tamén outras explicacións menos admitidas pola comunidade científica, como a rotura das miofibrilas (células que compoñen o músculo) ou a cristalización do ácido láctico. Porén, a cristalización do ácido láctico é imposíbel a condicións estándar bioquímicas (37 °C, pH 7.4), polo que esta última explicación está completamente rexeitada cientificamente.
Prevención
O mellor xeito de previlas é realizar un quecemento previo ao exercicio, e cun adestramento progresivo. Beber inxentes cantidades de bases febles como bicarbonato sódico non fará máis que producir importantes trastornos dixestivos. Nin zume de limón ou auga con azucre farán nada pola súa dor.
Teosofía
A teosofía (do grego theosophia, de theos, divino, e sophia, sabedoría) é unha doutrina que mantén que todas as relixións son proxeccións e tentativas do home por coñecer "o Divino" e que, en consecuencia, cada relixión posúe unha parte da verdade.
Características
A teosofía foi fundada polos pensadores da Antigüidade. A orixe do termo atópase nos filósofos de Alexandría, os philalèthes (do grego phil, que ama, e aletheia, verdade). A palabra teosofía data do século III e débese a Ammonios Saccas e os seus discípulos, que fundaron o sistema teosófico ecléctico. O método consiste, por unha banda, en coñecer a experiencia do divino pola éxtase espiritual e a intuición directa, e por outra en razoar por analoxías. Por este motivo chamábase aos discípulos de Ammonios Saccas "os analoxistas", por mor do seu hábito de interpretar as lendas, mitos e narracións sacras segundo unha lóxica de analoxía e de correspondencia.
O Concise Oxford Dictionary describe a teosofía como unha das varias filosofías que profesan alcanzar o coñecemento de Deus a través do éxtase espiritual, da intuición directa ou de relacións individuais especiais, en particular un movemento moderno que segue as ensinanzas hinduístas e budistas e que busca a fraternidade universal.
Sociedade teosófica
O termo teosofía corresponde tamén a un sistema de crenzas moderno, que foi utilizado por Helena Petrovna Blavatsky para definir tematicamente a súa propia doutrina. Con Henry Steel Olcott e William Quan Judge fundou a Société théosophique (Sociedade teosófica) en 1875. Esta organización espiritualista está emparentada con outros movementos iniciáticos cos cales ten trenzados numerosos lazos ata hoxe (Masonería, Rosa-Cruz, Martinismo).
Os cinco símbolos máis destacados no selo da Sociedade Teosófica son a Estrela de David, o Ankh, a esvástica, o Ouroboros e o Aum. Arredor está escrito o lema "Non hai maior relixión que a verdade".
Campionato Brasileiro Série A 1967
Campionato Brasileiro Série A 1967 pode referirse á:
Aparello respiratorio
O sistema, aparello ou aparato respiratorio dun organismo aerobio, é un sistema biolóxico constituído por un conxunto específico de órganos e estruturas que interveñen na respiración, é dicir, no intercambio de gases respiratorios (osíxeno e dióxido de carbono) entre o organismo e a súa contorna. A anatomía e fisioloxía do sistema respiratorio é moi variable, dependendo do tamaño do organismo, do hábitat no que vive, e da súa historia evolutiva.
Outros animais, coma os insectos, teñen sistemas respiratorios con características anatómicas moi simples, e nos anfibios a pel mesma xoga un rol vital no intercambio de gases. As plantas tamén teñen sistemas respiratorios, pero a direccionalidade do intercambio de gases pode ser oposta á dos animais. O sistema respiratorio das plantas inclúe características anatómicas coma as estomas, que se atopan en varias partes da planta.
A respiración en seres unicelulares e pluricelulares simples
Os seres unicelulares respiran por medio de difusión a través da súa membrana celular. (Ver célula). Os organismos pluricelulares simples, como as hidras e as medusas que están compostas de dúas capas de células, tamén realizan o intercambio respiratorio por difusión, pois todas as súas células superficiais están en contacto coa auga, que contén osíxeno disolto.
Invertebrados
As miñocas realizan o intercambio de gases a través da súa pel (respiración cutánea).
Os moluscos xeralmente posúen branquias que permiten o intercambio de gases entre o medio acuoso e os seus sistemas circulatorios. Estes animais tamén posúen un corazón que bombea o sangue que contén hemocianina como a súa molécula captadora de osíxeno. Polo tanto, este sistema respiratorio é similar ao dos peixes vertebrados. O sistema respiratorio dos gasterópodos pode incluír branquias ou un pulmón.
Algunhas especies de cangrexo usan un órgano respiratorio chamado pulmón branquiostegal. A súa estrutura en forma de branquia aumenta a superficie para o intercambio de gases, que é máis axeitado para tomar osíxeno do aire que da auga. Algunhas das arañas e dos ácaro máis pequenos poden respirar simplemente intercambiando gas pola superficie do corpo. As arañas máis grandes, os escorpións e outros artrópodos usan un pulmón primitivo.
A maioría dos insectos respiran pasivamente a través dos seus espiráculos (aberturas especiais no exoesqueleto) e o ar chega a todas as partes do corpo mediante unha serie de tubos cada vez máis pequenos chamados traqueas cando os seus diámetros son relativamente grandes e traqueolas cando é moi pequeno. As traqueolas entran en contacto con células individuais de todo o corpo. Están parcialmente cheas de fluído, que se pode retirar das traqueolas individuais cando os tecidos, como os músculos, están activos e teñen unha gran demanda de osíxeno, achegando o aire ás células activas. Isto é probablemente provocado pola acumulación de ácido láctico nos músculos activos causando un gradiente osmótico, movendo a auga fóra das traqueolas e das células activas. A difusión de gases é efectiva a pequenas distancias pero non a maiores. Esta é unha das razóns polas que os insectos son relativamente pequenos. Os insectos que non teñen espiráculos e traqueas, como algúns colémbolos, respiran directamente a través da pel, tamén por difusión de gases.
Críase que os insectos intercambiaban gases co medio ambiente continuamente pola simple difusión de gases no sistema traqueal. Porén, máis recentemente, documentáronse grandes variacións nos patróns ventilatorios dos insectos e a respiración dos insectos parece ser moi variable. Algúns pequenos insectos non demostran movementos respiratorios continuos e poden carecer de control muscular dos espirais. Outros empregan a contracción muscular do abdome xunto coa contracción espiritual coordinada e a relaxación para xerar patróns de intercambio cíclico de gases e reducir a perda de auga á atmosfera. A forma máis extrema destes patróns denomínase ciclos de intercambio de gas descontinuos.
Peixes
Os peixes introducen auga a través da súa boca bañando as branquias onde captan osíxeno e liberan o dióxido de carbono; logo expulsan a auga a través do opérculo (unha abertura que teñen a cada lado do corpo).
Anfibios
Tanto os pulmóns como a pel serven como órganos respiratorios nos anfibios. A ventilación dos pulmóns nos anfibios depende da ventilación da presión positiva. Os músculos baixan o solo da cavidade oral, agrandándoa e atraendo o ar polas fosas nasais cara á cavidade oral. Coas fosas nasais e a boca pechadas, entón empúxase o solo da cavidade oral cara arriba, o que obriga o ar a baixar a traquea cara aos pulmóns. A pel destes animais está moi vascularizada e húmida, manténdose a través da secreción de moco procedente de células especializadas e está implicada na respiración cutánea. Aínda que os pulmóns son órganos primarios para o intercambio de gases entre o sangue e o ar ambiental (cando están fóra da auga), as propiedades únicas da pel axudan ao intercambio rápido de gases cando os anfibios están mergullados en auga rica en osíxeno. Algúns anfibios teñen branquias nas fases iniciais do seu desenvolvemento (por exemplo, os cágados de ras ou sapos), mentres que outros os conservan na idade adulta, como algunhas salamandras.
Georges Vézina
Joseph Georges Gonzague Vézina, nado o 21 de xaneiro de 1887 en Chicoutimi, Quebec (Canadá) e finado o 27 de marzo de 1926 ibídem, foi un xogador profesional de hóckey sobre xeo que xogou de porteiro sete tempadas na National Hockey Association (NHA) e nove na National Hockey League (NHL), todas cos Montreal Canadiens. Logo de asinar cos Canadiens en 1910, Vézina xogou en 327 partidos de liga regular consecutivos e outros 39 nos play-offs, antes de saír antes de tempo durante un partido en 1925 a causa dunha enfermidade. Vézina foi diagnosticado con tuberculose, e morreu o 27 de marzo de 1926.
Aparello respiratorio
Réptiles
A estrutura anatómica dos pulmóns é menos complexa nos réptiles que nos mamíferos, xa que os réptiles carecen da extensa estrutura arbórea das vías respiratorias que se atopa nos pulmóns dos mamíferos. Non obstante, o intercambio de gases nos réptiles prodúcese nos alvéolos. Os réptiles non posúen diafragma. Así, a respiración prodúcese a través dun cambio no volume da cavidade corporal que é controlado pola contracción dos músculos intercostais en todos os réptiles agás nas tartarugas. Nelas, a contracción de pares específicos de músculos dos flancos regula a inhalación e a exhalación.
Georges Vézina
O único porteiro en xogar para os Canadiens entre 1910 e 1925, Vézina axudou ao equipo a gañar a Stanley Cup en 1916 e 1924, chegando ás finais da Stanley Cup noutras tres ocasións. Alcumado "Chicoutimi Cucumber" pola súa compostura tranquila na portería, Vézina conseguiu o menor número de goles en contra na liga en sete ocasións durante a súa carreira: catro veces na NHA e tres na NHL. En 1918, Vézina converteuse no primeiro porteiro da NHL en rexistrar un shutout e conseguir unha asistencia de gol. Ao principio da tempada 1926-27, os Canadiens doaron o Vezina Trophy á NHL como premio ao porteiro que conseguira menos goles en contra durante a tempada. Dende 1981, o premio ten sido entregado ao porteiro máis destacado determinado polo voto dos directores xerais da NHL. Na localidade natal de Vézina, Chicoutimi, o seu pavillón deportivo recibe o nome de Centre Georges-Vézina no seu honor. Cando abriu o Hockey Hall of Fame en 1945, Vézina foi unha das nove personalidades introducidas.
Aparello respiratorio
Aves
miniatura|esquerda|250 px|Sacos aéreos e pulmóns nas aves O sistema respiratorio das aves difire significativamente do dos mamíferos. En primeiro lugar, teñen pulmóns ríxidos que non se expanden e contraen durante o ciclo respiratorio. En lugar diso, teñen un extenso sistema de sacos aéreos distribuídos polos seus corpos actúan como o fol que atrae o ar ambiental aos sacos e expulsan o ar rexeitado despois de que pasou polos pulmóns. As aves tampouco teñen diafragma nin cavidades pleurais.
Georges Vézina
Vida persoal
Georges, o máis novo de oito irmáns, naceu o 21 de xaneiro de 1887 en Chicoutimi (Quebec), fillo de Jacques Vézina, un panadeiro local e inmigrante de St. Nicolas de La Rochelle (Francia), e a súa muller Clara. O xove Georges asistiu á escola no Petit Séminaire de Chicoutimi ata os catorce anos, cando deixou a escola para axudar na panadería do seu pai. Xogaba ao hóckey dende moi novo, participando en partidos informais na rúa con outros rapaces da súa idade. Vézina participou nestes partidos en zapatos, e non empregou patíns ata os 16 anos, cando entrou no equipo local de Chicoutimi. Como Chicoutimi estaba nunha zona remota do Quebec, a máis de 200 quilómetros da cidade de Quebec, o equipo non participaba en ningunha liga organizada. Máis ben, o club, coñecido como os Saguenéens ("xente de Saguenay", a rexión na que se encontra Chicoutimi), percorría a provincia, xogando partidos de exhibición fronte unha gran variedade de clubs.
Aparello respiratorio
Aves
Os pulmóns das aves son máis pequenos que os mamíferos de tamaño comparable, mais os sacos aéreos representan o 15% do volume corporal total, en comparación co 7% dos alvéolos que actúan como fol nos mamíferos.
Georges Vézina
Vida persoal
Vézina casou con Marie-Adélaïde-Stella Morin o 3 de xuño de 1908, en Chicoutimi. Despois da morte de Vézina, informouse de que fora o pai de 22 fillos. Este rumor iniciouse cando o director dos Canadiens, Leo Dandurand, lles dixo aos xornalistas que Vézina "non fala inglés e ten vinte e dous fillos, incluídos tres grupos de trixemelgos, e todos eles naceron no intervalo de nove anos". En realidade, a familia Vézina só tiña dous fillos e Georges chapurreaba inglés. En 1912 tiveron o seu primeiro fillo, un neno chamado Jean-Jules. Un segundo fillo naceu a noite que os Montreal Canadiens gañaron a súa primeira Stanley Cup en 1916. Para honrar o evento, Georges chamou ao neno Marcel Stanley. Cando non estaba a xogar ao hóckey, Vézina traballaba nunha fábrica de curtidos en Chicoutimi, vivindo unha vida tranquila.
NHA
miniatura|dereita|150px|Vézina como membro do Chicoutimi Hockey Club. O 17 de febreiro de 1910, o Chicoutimi Hockey Club xogou un partido de exhibición fronte aos Montreal Canadiens. Malia xogar fronte a un equipo inferior, os Canadiens non foron capaces de marcar un gol, perdendo o partido. Isto levou a Joseph Cattarinich, porteiro dos Canadiens, a convencer o seu equipo para ofrecerlle unha proba a Georges Vézina, que era o porteiro de Chicoutimi. Vézina inicialmente rexeitou a oferta, permanecendo en Chicoutimi ata que os Canadiens regresaron en decembro dese mesmo ano. Desta vez convenceron a Georges, amais do seu irmán Pierre, para ir a Montreal. Os dous irmáns Vézina chegaron o 22 de decembro de 1910. Mentres que Pierre non conseguiu entrar a formar parte do equipo, Georges impresionou os Canadiens, especialmente polo seu uso do stick para parar os disparos. Vézina asinou un contrato de 800 C$ por tempada, e debutou profesionalmente o 31 de decembro de 1910, fronte aos Ottawa Senators. El xogou os 16 partidos dos Canadiens na tempada 1910–11, finalizando cun rexistro de oito vitorias e outras tantas derrotas, mais conseguindo o menor número de goles en contra na liga.
Aparello respiratorio
Aves
A inhalación e a exhalación prodúcense aumentando e diminuíndo alternativamente o volume de toda a cavidade toraco-abdominal (ou celoma) empregando os músculos abdominais e costais. Durante a inhalación os músculos unidos ás costelas vertebrais contráense inclinándose cara a adiante e cara a fóra. Isto empuxa as costelas esternais, ás que están unidas case en ángulo recto, cara a abaixo e cara a adiante, levando o esterno (coa súa quilla prominente) na mesma dirección. Isto aumenta os diámetros vertical e transversal da porción torácica do tronco. O movemento cara a adiante e cara a abaixo, en particular, do extremo posterior do esterno tira a parede abdominal cara a abaixo, aumentando tamén o volume desa rexión do tronco. O aumento de volume de toda a cavidade do tronco reduce a presión do aire en todos os sacos aéreos toraco-abdominais, facendo que se enchan de aire.
Mamíferos
Nos humanos e noutros mamíferos, a anatomía dun sistema respiratorio típico é o tracto respiratorio. O tracto divídese en tracto superior e inferior. O tracto superior inclúe o nariz, as cavidades nasais, os seos, a farinxe e a parte da larinxe por riba dos pregamentos vocais. O tracto inferior inclúe a parte inferior da larinxe, a traquea, os bronquios, os bronquíolos e os alvéolos.
Os cabalos teñen respiración nasal obrigada, o que significa que son diferentes a moitos outros mamíferos porque non teñen a posibilidade de respirar pola boca e deben tomar o ar polo nariz.
Os elefantes son os únicos mamíferos que se sabe que non teñen espazo pleural. Pola contra, a pleura parietal e a visceral están compostas por tecido conectivo denso e están unidas entre si mediante tecido conectivo laxo. Esta falta de espazo pleural, xunto cun diafragma infrecuentemente groso, crese que son adaptacións evolutivas que permiten ao elefante permanecer baixo a auga durante longos períodos de tempo mentres respira a través da súa trompa, que emerxe como un snorkel. Nos elefantes, os pulmóns están unidos ao diafragma e a respiración depende principalmente do diafragma en lugar da expansión da caixa torácica.
A respiración no ser humano
miniatura|200px|[[Tracto respiratorio#Tracto respiratorio inferior|Tracto respiratorio inferior: 1. Traquea 2. Broquio principal 3. Bronquio lobular 4. Bronquio segmentario 5. Bronquíolo 6. Conduto alveolar 7. Alvéolo.]] Nos seres humanos, o sistema respiratorio consiste nas vías aéreas, pulmóns e músculos respiratorios, que provocan o movemento do aire tanto cara a dentro como cara a fóra do corpo. O intercambio de gases é o intercambio de osíxeno e dióxido de carbono, do corpo co seu medio. Dentro do sistema alveolar dos pulmóns, as moléculas de osíxeno e dióxido de carbono intercámbianse pasivamente, por difusión, entre o contorno gasoso e o sangue. Así, o sistema respiratorio facilita a osixenación coa remoción contaminante do dióxido de carbono (e outros gases que son refugallos do metabolismo) da circulación.
O sistema tamén axuda a manter o balance entre ácidos e bases no corpo a través da remoción eficiente do dióxido de carbono do sangue.
O home utiliza respiración pulmonar cuxo aparello respiratorio divídese conceptualmente en:
Adaptación ás alturas
O organismo sempre conserva unha atracción inspirada de osíxeno do 21 % (FiO2) porque a composición da terra é constante, mais a medida que vai aumentando a altitude irá baixando a presión atmosférica e polo tanto a concentración de osíxeno que inspiramos tamén diminuirá.
Enfermidades do aparello respiratorio
Os trastornos do sistema respiratorio pódense clasificar en varios grupos xerais:
Os trastornos do sistema respiratorio adoitan ser tratados por un pneumólogo e un terapeuta respiratorio.
Se hai unha incapacidade para respirar ou unha insuficiencia respiratoria pódese ter que empregar un ventilador médico.
Georges Vézina
NHA
miniatura|esquerda|200px|Georges Vézina con Canadiens ao principio da súa carreira. Na tempada seguinte Vézina liderou de novo a liga en goles en contra, así como gañar oito partidos, xunto con 10 derrotas. Vézina conseguiu o primeiro shutout da súa carreira na tempada 1912-13, na vitoria dos Canadiens sobre Ottawa por 6 goles a 0 o 18 de xaneiro de 1913, para unha das súas nove vitorias nesa tempada. Os Canadiens finalizaron na primeira posición da NHA por primeira vez na súa historia na tempada 1913-14, nun empate cos Toronto Blueshirts. Unha vez máis, Vézina liderou a liga co menor número de goles encaixados, mentres conseguiu 13 vitorias e sete derrotas. Baixo as normas da NHA, o equipo clasificado na primeira posición xogaría as finais da Stanley Cup, mais a causa do empate na cabeza da táboa, os Canadiens tiveron que xogar unha serie a dous partidos que se decidiría por diferenza de goles fronte a Toronto. Vézina conseguiu un shutout no primeiro partido fronte aos Blueshirts, unha vitoria por 2-0 de Montreal, mais encaixou seis goles no segundo partido, permitíndolles aos Blueshirts competir pola Stanley Cup, que finalmente gañaron.
NHL
Na tempada 1918-19, Vézina conseguiu 10 vitorias e axudou os Canadiens a derrotar os Ottawa Senators nos play-offs para conseguir o dereito a xogar pola Stanley Cup fronte aos campións da PCHA, os Seattle Metropolitans. Celebrada en Seattle, os dous equipos estaban empatados na serie ao mellor de cinco partidos cando foi cancelada por mor da epidemia de gripe española, a primeira vez que a Stanley Cup non foi entregada. Nos 10 partidos dos play-offs anteriores á cancelación, Vézina conseguiu seis vitorias, perdendo tres partidos e empatando un, cun shutout. Vézina conseguiu case os mesmos rexistros as tres tempadas seguintes, con 13 vitorias, 11 derrotas e unha media de goles en contra por riba dos catro nas tempadas 1919–20 e 1920–21. Gañou 12 partidos na tempada seguinte, na que de novo non foron capaces de clasificarse para a Stanley Cup.
miniatura|dereita|200px|Georges Vézina c. 1919–21. Liderou os Canadiens no camiño aos seus dous primeiros campionatos da Stanley Cup. Despois de gañar 13 partidos na tempada 1922-23, Vézina liderou os Canadiens cara aos play-offs da NHL, onde perderon a serie a dous partidos por diferenza de goles fronte aos Senators, que finalmente se alzarían coa Stanley Cup. A tempada seguinte viu o regreso de Vézina ao liderado da liga en menor número de goles encaixados. A súa media de 1,97 goles por partido supuxo a primeira vez que un porteiro conseguiu unha media inferior aos dous goles por partido. Con outra tempada de 13 vitorias, os Canadiens alcanzaron os play-offs da NHL, onde se encontraron de novo cos Ottawa Senators. Desta volta os Canadiens gañaron a serie, posteriormente derrotaron os Vancouver Maroons da PCHA antes de alcanzar as finais da Stanley Cup por primeira vez en cinco anos. Xogando contra os Calgary Tigers da Western Canada Hockey League, Vézina e os Canadiens gañaron a serie ao mellor de tres partidos por dous partidos a cero, con Vézina conseguindo un shutout no segundo partido. O campionato foi o primeiro dos Canadiens como membros da NHL e o segundo título da súa historia. Despois dunha tempada de 17 vitorias en 1924-25, na que Vézina conseguiu unha media de goles en contra de 1,81 para liderar de novo a liga, os Canadiens chegaron ás finais da Stanley Cup. Os Canadiens só se clasificaron despois de que os Hamilton Tigers, os campións da liga regular, foron suspendidos por renunciar a xogar os play-offs se non se lles pagaba máis. Enfrontándose aos Victoria Cougars, os Canadiens perderon a serie por tres partidos a un.
De regreso a Montreal ao campo de adestramento para a tempada 1925-26, Vézina estaba notablemente enfermo, aínda que non dixo nada ao respecto. No momento do primeiro partido dos Canadiens o 28 de novembro fronte aos Pittsburgh Pirates, perdera 35 libras (15,9 quilos) no lapso de seis semanas, e tiña 102 graos Fahrenheit (38,9º centígrados) de febre. De todos os xeitos, saltou ao xeo e completou a primeira parte sen encaixar ningún gol. Vézina comezou a vomitar sangue no descanso antes de regresar para o inicio do segundo período. A continuación desplomouse na área da súa portería, e deixou o partido, sendo substituído polo antigo porteiro do equipo olímpico estadounidense, Alphonse Lacroix.
Ó día seguinte ao partido, Vézina foi diagnosticado con tuberculose e aconselláronlle regresar á casa. Fixo unha última viaxe ao vestiario dos Canadiens o 3 de decembro para dar o seu último adeus aos seus compañeiros de equipo. Dandurand describiría máis tarde a Vézina sentado na súa esquina do vestiario con "bágoas caendo polas súas meixelas. Estaba mirando as súas vellas gardas e patíns que Eddie Dufour [o adestrador dos Canadiens] dispuxera na esquina de Georges. Despois, pediu un pequeno favor, a camiseta que levara nas últimas series mundiais". Vézina regresou á súa cidade natal de Chicoutimi coa súa muller Marie, onde morreu nas primeiras horas do 27 de marzo de 1926, no Hôtel-Dieu hospital á idade de 39 anos. Aínda que tan só xogou un período completo cos Canadiens esa tempada, o club pagoulle o seu salario de 6.000$ ao completo, un testemuño do importante que Vézina fora para o equipo.
Legado
Un dos porteiros dominadores na NHA e nos inicios da NHL, Vézina liderou os Canadiens a cinco finais da Stanley Cup, nas que gañaron dous títulos. Ao longo da súa carreira, Vézina conseguiu o mellor rexistro de media de goles en contra na liga, e tivo a segunda mellor media noutras cinco ocasións. Dende que se uniu aos Canadiens en 1910, ata que se viu forzado a retirarse en 1925, Vézina nunca perdeu de xogar un partido nin foi substituído, xogando 328 partidos de liga regular consecutivos, así como 39 nos play-offs. Aínda que xogou a maior parte da súa carreira nunha época na que os porteiros non podían mover os seus pés para facer unha parada (a regra cambiou en 1918), Vézina é visto como un dos mellores porteiros da historia do hóckey sobre xeo; o Montreal Standard referiuse a el como "o mellor porteiro das últimas dúas décadas" no seu obituario.
O Hockey Hall of Fame foi creado en 1945 e entre as nove primeiras personalidades introducidas estaba Vézina. En 1998 Vézina ocupou o posto 75 na lista de The Hockey News dos 100 Mellores Xogadores de Hóckey. Cando a NHL anunciou os cen maiores xogadores co gallo do centenario da liga en 2017, Vézina foi incluído na lista.
Vezina Trophy
miniatura|esquerda|O [[Vezina Trophy no Hockey Hall of Fame en Toronto.]]
Un legado duradeiro de Vézina foi o trofeo que leva o seu nome. Ao principio da tempada 1926-27, Leo Dandurand, Leo Letourneau e Joseph Cattarinich, propietarios dos Montreal Canadiens, doaron o Vezina Trophy á NHL en honor a Vézina. Ía ser entregado ao porteiro do equipo que conseguira o menor número de goles durante a liga regular. O primeiro en recibir o trofeo foi o sucesor de Vézina na portería dos Canadiens, George Hainsworth. El gañou o trofeo tamén as dúas seguintes tempadas. En 1981, a NHL mudou o formato de concesión do trofeo, outorgándollo no seu lugar ao porteiro considerado o mellor da liga segundo votación dos directores xerais da NHL, e esa mesma tempada creouse o William M. Jennings Trophy, que premia ao porteiro que xogara canto menos 25 partidos e tivera encaixado o menor número de goles en contra durante a liga regular.
Ao longo da historia do trofeo varios porteiros conseguiron o galardón en varias ocasións. A continuación móstranse os tres porteiros que máis veces gañaron o trofeo:
Centre Georges-Vézina
miniatura|Exterior do [[Centre Georges-Vézina.]]
En honor do primeiro atleta profesional de Chicoutimi, a cidade renomeou o seu pavillón de hóckey sobre xeo como Centre Georges-Vézina en 1965.
Picnonótidos
A dos picnonótidos (Pycnonotidae) é unha familia de aves paseriformes da suborde dos páseros ou paxaros cantores de mediano tamaño, cuxas especies reciben xeralmente o nome de bulbul.
A familia está distribuída pola maioría de África e no Oriente Próximo, Asia tropical ata Indonesia e polo norte ata Xapón. Unhas poucas especies illeiras aparecen en illas tropicais do océano Índico.
Comprende unhas 130 especies reunidas nuns 24 xéneros.
Aínda que algunhas especies se encontran na maioría dos hábitats, as especies africanas encóntranse predominantemente en selvas, mentres que as especies selváticas son raras en Asia, e prefiren áreas abertas.
A palabra bulbul deriva da palabra da lingua árabe بلبل, que significa 'reiseñor', pero non pertencen á familia dos reiseñores.
Características
Os picnonótidos son paseriformes delgados de pescozo curto. Teñen colas longas e ás curtas e arredondadas. En case todas as especies o peteiro é lixeiramente alongado e un pouco ganchudo no extremo. Varían en lonxitude desde os 13 cm dos máis pequenos aos 29 cm do Pycnonotus zeylanicus. Os dous sexos son iguais, aínda que as femias adoitan ser lixeiramente menores. Nunhas poucas especies as diferenzas son tan grandes que foron descritas como especies funcionalmente diferentes. A suave plumaxe dalgunhas especies é moi colorida con orificios nasais, meixelas, gorxa e sobrecellas amarelos, pero a maioría son de cores apagadas, cunha plumaxe de marrón oliva a negra uniforme. As especies con ollos de cores apagadas a miúdo teñen aneis oculares contrastantes. Algunhas teñen cristas moi aparentes. Os bulbuis son aves que emiten moitas vocalizacións, e as chamadas da maioría das especies foron descritas como nasais ou cavernosas. Un autor describiu o canto do Hypsipetes amaurotis como "os ruídos menos atractivos feitos por calquera ave".
Os bulbuis son xeralmente monógamos. Unha rara excepción é o Eurillas latirostris, que polo menos en parte da súa área de distribución, parece ser polígama e utiliza un sistema de lek para buscar parella. Algunhas especies tamén teñen costumes aloparentais, nos que os que non se reproducen, xeralmente os individuos novos de anteriores nidacións, axudan a criar as crías da parella reprodutora dominante. Poñen ata cinco ovos rosas purpúreos en niños nunha árbore aberta e son incubados polas femias. A incubación xeralmente dura entre 11 e 14 días e os pitiños empluman en 12 a 16 días.
Descrición
A familia foi descrita en 1840 polo zoólogo e escritor inglés, especializado en ornitoloxía, George Robert Gray.
Clasificación
O esquema tradicional de clasificación era dividir os bulbuis en catro grupos, chamados grupos de Pycnonotus, Phyllastrephus, Criniger e Chlorocichla polos seus xéneros característicos (Delacour, 1943). Porén, análises máis recentes demostraron que este esquema estaba probablemente baseado en interpretacións erradas das características.
A comparación das secuencias do citocromo b do ADNmt encontraron que cinco especies de Phyllastrephus non pertence aos bulbuis, senón a un enigmático grupo de aves cantoras de Madagascar (Cibois et al., 2001; ver máis abaixo as especies en cuestión). De xeito similar, as análises de secuencias de ADN nuclear dos xenes RAG1 e RAG2 suxiren que o xénero Nicator non é tampouco un bulbul (Beresford et al., 2005). Así o esquema previo non conseguiu ter en conta debidamente a bioxeografía, como indicou o estudo de Pasquet et al. (2001), que demostrou que o xénero Criniger debe ser dividido nunha liñaxe africana e outra asiática (Alophoixus). Usando a análise dunha secuencia de ADNn e dúas de ADNmt, Moyle & Marks (2006) encontraron que había unha liñaxe en gran medida asiática e un grupo africano; o Calyptocichla serinus parece ser moi distinto e forma un grupo propio. Algúns taxons non son monofiléticos e cómpre máis investigación para determinar as relacións dentro dos xéneros máis grandes.
Lista de especies
miniatura|Pycnonotus jocosus miniatura|Spizixos semitorques miniatura|Hypsipetes amaurotis miniatura|Hypsipetes crassirostris
Basal
Bulbuis típicos Bulbuis verdes típicos e semellantes Incertae sedis
Este podería ser semellante a Calyptocichla ou non ser un bulbul en absoluto.
Relacións cos humanos
O Pycnonotus jocosus e o Pycnonotus cafer foron capturados para o comercio de mascotas en grandes cantidades e foron moi introducidos en áreas tropicais e subtropicais non nativas como por exemplo o sur de Florida, Fixi, Australia e Hawai. Algunhas especies son consideradas pragas agrícolas, particularmente das orquídeas.
En xeral os bulbuis son resistentes ás presións humanas sobre o medio ambiente e son tolerantes a un hábitat alterado. Unhas 13 especies considéranse ameazadas polas actividades humanas, e son principalmente especies forestais ameazadas pola perda de hábitat.
Leontopithecus chrysomelas
Leontopithecus chrysomelas é unha especie de primate platirrino da familia Callitrichidae endémica do Brasil. Atópase só nas terras baixas e o pé de monte dos fragmentos de bosque tropical do estado de Baía, e considérase como unha especie en perigo.
Rowan Atkinson
Rowan Sebastian Atkinson, nado en Consett (Condado de Durham, Inglaterra) en 1955, é un humorista e actor británico.