cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vespula germanica
Comportamento
Vespula germanica é un depredador oportunista e preieiro, que posúe unha ampla dieta que varía de acordo aos requerimentos do niño. Durante os períodos de altos requerimentos enerxéticos (por exemplo, durante a construción do niño ou fronte a baixas temperaturas) a súa dieta consiste principalmente en carbohidratos, dos que o néctar, o mel, as froitas maduras e as secrecións azucaradas de pulgóns son as súas fontes máis habituais, mentres que o consumo de proteínas, que obtén de artrópodos cazados vivos (como moscas, mosquitos, e eirugas) e preas, é maior cando as obreiras deben alimentar ás larvas.
Vespula germanica pode tolerar baixas temperaturas, o que lle permite realizar a busca de alimentos nun amplo rango diario e estacional. Vespula germanica non presenta un comportamento agresivo co ser humano, aínda que pode atacar de sentirse molestada. Este comportamento increméntase en outono, cando se acerca o fin do seu ciclo vital e escasea o alimento, ou se o seu niño é perturbado.
Xavier Cugat
Participación no cine
En España participou en Nunca en horas de clase (1978), dirixida por José Antonio de la Loma e Una rosa al viento (1984), por Miguel Iglesias.
Éxitos musicais. Gravacións
En 1940 gravou a canción Perfidia co cantante Miguelito Valdés, a cal se converteu nun gran éxito. A súa música seguía as modas do momento e gravou cancións de todo tipo de xéneros: conga, mambo, merengue, rumba e samba, entre outros. O seu exemplo foi moi pronto seguido por outras orquestras, como a de Pérez Prado. A súa orquestra foi unha canteira de onde xurdiron destacados intérpretes da canción tropical como Perico Rodríguez e Vitín Avilés.
Vespula germanica
Ciclo de vida
Vespula germanica é un insecto eusocial e extremadamente organizado. As súas colonias presentan diferentes castas: raíña, obreiras e machos. Xeralmente hai unha raíña encargada de poñer os ovos e de regular as actividades da colonia; varias obreiras, responsábeis da recolección de alimentos e o mantemento do niño, e algúns machos, cuxa única función é a reprodució, e que aparecen ao final da temporada.
Despois do inverno as raíñas que hibernaron comezan a construción do niño en sitios secos e protexidos, e soamente durante este período é posíbel velas fóra do niño. Na maioría dos casos os niños están construídos baixo terra, pero en áreas urbanas adoitan encontrarse en cavidades de paredes, espaxos entre teitos, tanques etc. As colonias son fundadas en primavera, e a raíña encárgase de todo até que nacen as primeiras obreiras. As obreiras continúan coa construción do niño, do seu mantemento e a súa defensa, así como tamén da provisión de alimentos para as larvas e a raíña. Conta o final do verán a raíña comeza a producir os individuos reprodutores (machos e futuras raíñas), que abandonan o niño para reproducirse. Posteriormente, as novas raíñas buscan algún lugar protexido para hibernar até a primavera seguinte, mentres que as obreiras e os machos morren gradualmente e o niño queda abandonado.
Vandal (web)
Vandal é un sitio web galego de videoxogos fundado en 1997. É a máis antiga en lingua castelá xunto a MeriStation, e a primeira especializada en videoconsolas. Ademais dos contidos tradicionais sobre videoxogos, leva anos publicando artigos e noticias sobre hardware, entretemento e deportes electrónicos.
Xavier Cugat
Éxitos musicais. Gravacións
Xavier Cugat cumpriu extensas etapas de gravación de discos con selos como Columbia Records e RCA Victor. Co primeiro son famosos Mambo at the Waldorf, Merengue, by Cugat, Cugat Favorite Rhumbas, e outros, todos con doce temas de contido; así mesmo, co selo Victor é de gran popularidade o disco Cugat in Spain entre outros. Xavier Cugat tocaba o violín, e é notorio que gustaba dos diversos instrumentos da orquestra, e, máis notorio aínda, que a marimba non faltaba en ningunha das súas interpretacións e gravacións, o que mostra a súa grande afinidade por este instrumento musical. Precisamente é notable o uso que da marimba fai no álbum Merengue! by Cugat!. Este disco foi editado en 1955 con motivo da celebración en Santo Domingo da Feira da paz e confraternidade do mundo libre que celebrou o ditador Rafael Leónidas Trujillo nese mesmo ano.
Vespula germanica
Ciclo de vida
Ao comezar o outono o niño presenta o seu maior desenvolvemento, podendo alcanzar até 90 cm de diámetro con 15 panais (pisos). O niño está sempre recuberto por unha parede de celulosa que as obreiras fabrican mesturando o que obteñen da casca das árbores coa súa saliva. En cada niño pode haber máis de 250 novas raíñas e 10 000 obreiras. Excepcionalmente, en áreas invadidas, as colonias poden sobrevivir ao inverno, alcanzando poboacións até 20 veces maiores.
Distribución
Esta especie é de origxe mediterráneo, abarcando a súa área de distribución Europa, o norte de África e zonas temperadas de Asia. Actualmente invadiu Norteamérica (leste dos Estados Unidos), Suramérica (especialmente Chile e a Arxentina), Nova Zelandia e o sur de Australia. Xeralmente, nos lugares onde é unha especie invasora, está considerada como unha praga para diferentes actividades como a agricultura, a ganadaría, a apicultura e o turismo.
Vandal (web)
A oficina de Vandal está situada no centro da Coruña, mentres que os editores están repartidos por toda Europa. A maioría dos seus visitantes son españois e mexicanos.
Soiuz TMA-11M
Soiuz TMA-11M foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 7 de novembro de 2013 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Vandal (web)
Historia
Na súa fase inicial, a web Vandal.net era actualizada cada tres semanas, alterando a súa portada e seccións para preservar contidos antigos como arquivos. Porén, tras uns meses, a web comezou a actualizarse de forma regular, acabando por ter actualizacións diarias.
Lourinhã
Lourinhã é un municipio do distrito de Lisboa, ao norte da cidade, na subrexión do Oeste de Portugal. A poboación en 2011 era 25.735, nunha área de 147,17 km². Dez anos despois, en 2021, aumentou un 2% até 26.261 persoas. A sede do municipio é a cidade de Lourinhã, cunha poboación de 8.800 habitantes. O municipio limita ao norte con ‎‎Peniche‎‎ e ‎‎Óbidos‎‎, ao nordeste con ‎‎Bombarral‎‎, ao sueste con ‎‎Cadaval‎‎ e ao sur con ‎‎Torres Vedras‎‎.‎
Soiuz TMA-11M
Características
Soiuz TMA-11M, unha Soiuz modelo TMA-M cos cosmonautas Richard Mastracchio, Mikhail Tiurin e Koichi Wakata a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e facer experimentos e mantemento durante un período de seis meses. A nave acoplouse ao módulo de investigación Rassvet (MRM1, Mini Research Module 1) e regresou o 14 de maio de 2014 ás 1:58 GMT. Na nave iba o facho olímpico dos Xogos Olímpicos de Inverno de 2014 que tiveron lugar en Sochi (Rusia).
Vandal (web)
Historia
O seu nome, Vandal, deriva do videoxogo de rol Vandal Hearts, publicado por Konami. Ao longo do tempo, a plataforma pasou de centrarse exclusivamente en PlayStation e Nintendo 64 a cobrir todas as consolas, PC s e dispositivos móbiles. Ademais, expandiu o seu alcance ao incluír contidos relacionados con hardware, entretemento e deportes electrónicos.
Lourinhã
Historia
O nome Lourinhã posibelmente se orixinou no período de dominación romana. A orixe da vila medieval está ligada a Jordan, un cabaleiro francés que participou no exitoso asedio de Lisboa en 1147. O rei Afonso Henriques concedeulle ao cabaleiro a rexión de Lourinhã como feudo e permitiulle outorgar un foro (dereito feudal) aos seus colonos en 1160. Outra orixe do nome Lourinhã pode estar relacionado coa terra de procedencia do seu señor feudal, xa que Jordan era da rexión do Loira. esquerda|miniatura|250x250px| Igrexa do Convento de Santo António en Lourinhã. esquerda|miniatura|250x250px| Museu da Lourinhã Os dereitos de Lourinhã foron confirmados por cartas do rei Sancho I en 1218 e de novo por Afonso III en 1258. A parroquia de Lourinhã converteuse nunha das máis ricas da diocese de Lisboa, como reflicte a súa igrexa principal, exemplo da arquitectura gótica portuguesa do século XIV. As obras góticas da igrexa principal foron patrocinadas por Lourenço Vicente, un arcebispo de Braga nacido en Lourinhã que recibiu a vila como doazón do rei Xoán I en 1384. Desa época son as pinturas no estilo primitivo flamengo dun mestre anónimo que pasou a ser coñecido como mestre da Lourinhã, con ampla produción referida ao culto xacobeo.
Vandal (web)
Historia
En abril de 2016, Vandal diversificou as súas temáticas, lanzando Vandal Sports, seguido polas seccións Ware (dedicada ao hardware) e Vandal Random (enfocada no mundo do entretemento) en 2017. Nese mesmo ano, Vandal converteuse nunha sección do diario El Español.
Nos seus 25 anos de existencia, Vandal mantívose como líder na prensa de videoxogos en castelán, acumulando máis de 5500 análises rexistradas no agregador Metacritic e formando parte do xurado de votación nos premios The Game Awards desde 2019.
Lourinhã
Historia
No século XVI fundáronse o mosteiro franciscano de Santo António (1598) e unha Igrexa e Caridade da Misericordia (1586). Esta, organización benéfica relixiosa, alberga hoxe un museo con destacadas pinturas renacentistas, incluíndo as do misterioso mestre da Lourinhã.
A finais do século XIX modernizáronse as infraestruturas con vías de comunicación, auga canalizada e luz eléctrica, alén de melloras no sistema educativo. A economía dependía principalmente da agricultura e da pesca.
Vandal (web)
Historia
Destácase tamén pola súa presenza en redes sociais, contando con millóns de seguidores en varias plataformas. Segundo o director Pablo Grandío, a estratexia editorial de Vandal baséase na independencia editorial, o rigor informativo, o respecto ás diferenzas e a inclusión de todos os públicos no sector do videoxogo.
Lourinhã
Historia
O turismo é hoxe unha fonte de ingresos cada vez máis importante, debido ás extensas e pintorescas praias do municipio e, máis recentemente, aos restos paleontolóxicos atopados, que inclúen ósos fosilizados, pegadas, ovos e mesmo embrións de dinosauros xurásicos. Moitos dos cales se poden ver no museo local (Museu da Lourinhã).
É unha das poucas zonas de elaboración de augardentes, ademais de Coñac e Xerez, que recibiu a denominación.
Vandal (web)
Historia
A Revista Vandal é socia da Asociación galega de videoxogos e contidos interactivos - videoxogo.gal, e Grandío é vicepresidente da mesma.
Lourinhã
Parroquias civís
Administrativamente, o concello está dividido en 8 parroquias ou freguesias:
Clima
Lourinhã ten un clima de transición, entre o clima mediterráneo e o oceánico, con veráns cálidos e secos e invernos suaves e húmidos. As temperaturas non adoitan ser moi quentes nin demasiado frías.
Paleontoloxía
A área de Lourinhã é coñecida polos achados de dinosauros e outros fósiles no Xurásico Tardío, e dálle o nome á Formación Lourinhã. O Museu da Lourinhã alberga a principal colección de dinosauros.
Michael Anderson (baloncesto)
Michael Levin Anderson, nado o 23 de marzo de 1966 en Filadelfia, Pensilvania, é un ex-xogador e adestrador profesional de baloncesto estadounidense. Actualmente traballa como adestrador asistente nos Saint Peter's Peacocks da NCAA. Como xogador desenvolvíase na pocisión de base cunha altura de 1,86 m. Foi MVP e máximo asistente da ACB na temporada 1995−96 sendo xogador do Caja San Fernando.
Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck
Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck, tamén coñecido polo seu nome latinizado, Christianus Godofredus Nees ab Esenbeck, nado o 14 de febreiro de 1776 en Erbach, daquela unha aldea do Odenwaldkreis, no sur de Hessen, e finado o 16 de marzo de 1858 en Breslau, actualmente Wrocław, Polonia, foi un botánico alemán.
Traxectoria
Nees von Esenbeck, despois de conseguir o seu doutoramento en medicina en 1800, foi profesor de botánica na Universidade de Erlangen en 1818, despois na Universidade de Bonn en 1819 e, finalmente na de Berlín, desde 1848.
Nees dirixiu o Xardín botánico de Erlangen, e despois fundou e dirixiu o Xardín Botánico de Bonn (de 1818 a 1830).
En 1816 foi elixido membro da Academia Leopoldina, unha das máis prestixiosas Sociedades científicas de Europa, da que, en 1818, foi nomeado presidente, posto que conservou até a súa morte.
Estudou especialmente as algas de auga doce e os cogomelos.
En 1848 implicouse na vida política do seu país e, debido á súa oposición ao goberno, este destituíno do seu posto de profesor e retiroulle a súa pensión, polo que morreu na pobreza.
Abreviatura
A abreviatura Nees emprégase para recoñecer a Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck como autoridade na descrición e taxonomía en botánica.
Berg
Berg (saami: Bïerjen) é un municipio sueco (kommun) do condado de Jämtland. Berg atópase nos landskap de Jämtland e Härjedalen e a súa capital é Svenstavik.
O municipio de Berg é o que ten o menor grado de aglomeración urbana de toda Suecia. O grado de aglomeración é do 30%, en comparación coa media nacional de case o 85%. Dende o 1 de xaneiro de 2010 o concello está incluído na área administrativa para a lingua saami, que garante dereitos especiais aos habitantes que falan saami.
Soiuz TMA-12M
Soiuz TMA-12M foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 25 de marzo de 2014 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
A tripulación de respaldo da Soiuz TMA-12M estaba formada por Aleksandr Samokutiaiev, Elena Serova e Barry Wilmore.
Airamonte, Laxosa, O Corgo
Airamonte é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Xaquín López García
Xaquín López García, nado en Chantada en 1962, é un xornalista galego, especialmente dedicado aos informativos en televisión.
Traxectoria
En 1986 comezou a traballar como bolseiro no centro territorial de TVE en Galicia. Tres anos máis tarde incorporouse ao servizo de RNE en Lugo, onde permaneceu tres anos antes de mudarse ao mesmo posto pero nos servizos centrais en Santiago de Compostela (1992-1997).
Laxosa, Laxosa, O Corgo
Laxosa é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Xaquín López García
Traxectoria
En 1997 mudou de medio (a radio pola televisión) ao trasladarse a Madrid, onde formou parte do equipo fundacional da redacción do canal 24 Horas de TVE. Durante as décadas seguintes seguiu vinculado a TVE, alternando distintos roles pero sempre en informativos: La 2 Noticias (1998), redacción central dos Servizos Informativos de TVE (2000) e distintos postos de correspondente en Caxemira, Xapón, ou principalmente África. Os traballos informativos de López sobre o continente africano traducíronse tamén en produtos documentais, como "A golpe de trinchera", un documental codirixido con Sonsoles Meana en 2020, e onde narra a presenza de Boko Haram en Maiduguri (Nixeria), e que foi seleccionado no Festival de Cine e Dereitos Humanos de Barcelona.
As Carochas, Laxosa, O Corgo
As Carochas é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Soiuz TMA-12
Soiuz TMA-12 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 8 de abril de 2008 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Xaquín López García
Traxectoria
Outro dos temas investigados por López foi o narcotráfico galego e, en especial, a figura de Sito Miñanco. Nunha das súas reportaxes destapou unha liña de corrupción no cárcere de Huelva que proporcionaba tratos favorables, incluídos permisos, a determinados reclusos, entre eles Miñanco. Como consecuencia da reportaxe, o director da prisión (Francisco Sanz) foi cesado e Miñanco trasladado ao penal de Alxeciras. Miñanco á súa vez denunciou a López: en 2015 querelouse por calumnias por unha reportaxe sobre branqueo de capital procedente do narcotráfico, que foi arquivada pola Audiencia Provincial de Madrid, e en 2018, demandouno por inxurias, demanda que foi rexeitada no xulgado 29 de Madrid, e desestimada a apelación de Miñanco de novo pola sección 2ª dese Tribunal.
Soiuz TMA-12
Características
Soiuz TMA-12 foi lanzada cos cosmonautas Oleg Kononenko, Sergei Volkov e Yi Soyeon a bordo para acoplarse coa Estación Espacial Internacional. A nave acoplouse ao módulo Pirs para unha misión de seis meses. Durante a súa estancia a ISS recibiu a visita das misións STS-124, STS-126 e Soiuz TMA-13 e dos cargueiros Progress M-64, Progress M-01M e Progress M-65. A nave regresou con Konenko, Volkov e o turista espacial Richard Garriott a bordo o 19 de abril de 2008. Yi regresaría na Soiuz TMA-11.
Vilas Medici
thumb|303px|Localización das grandes e pequenas vilas Medici na Toscana As vilas Medici son unha serie de complexos de edificios rurais na Toscana que foron propiedade de membros da familia Medici entre o século XV e o século XVII. As vilas desempeñaron varias funcións: eran os pazos dos Medici, espallados polo territorio que gobernaban, demostrando o seu poder e riqueza. Tamén foron resorts recreativos para o lecer e o pracer dos seus donos, e, máis prosaicamente, eran o centro das actividades agrícolas nas leiras circundantes. En 2013, as vilas dos Médici foron engadidas ó Patrimonio Mundial da UNESCO.
Historia
thumb | 303px | Pintura da Vila Medici di Poggio a Caiano de [[Giusto Utens]] As primeiras vilas dos Medici foron a Villa del Trebbio e a de Cafaggiolo, ambas casas grandemente fortificadas construíronse no século XIV na rexión do Mugello, o berce orixinal da familia Medici. No século XV, Cosme de Medici construíu vilas deseñadas por Michelozzo en Careggi e Fiesole, edificios aínda bastantes severos, pero con espazos recreativos adicionais: patios, balcóns, e xardíns. Lorenzo de Medici pasou longos períodos na Villa di Careggi. Gradualmente, Florencia foi rodeada por unha colección de vilas dos Médici, con outras en partes máis afastadas do Gran Ducado de Toscana. A finais do século XVI, había polo menos 16 grandes propiedades, con polo menos outras 11 de interese secundario (principalmente agrícolas ou propiedade da familia Medici durante un curto período de tempo), xunto cunha constelación de granxas e pavillóns de caza en toda a Toscana. Giusto Utens pintou unha serie de lunetas que representan as principais vilas dos Medici no século XVII, que agora están en mans da Vila La Petraia.
As últimas vilas dos Medici foron a Villa di Montevettolini e a Villa di Artimino, compradas en 1595/6 por Ferdinando I mentres estaba a ampliar a Villa di Castello, Villa La Petraia e Villa dell'Ambrogiana.
As vilas posteriores son exemplos destacados do Renacemento e arquitectura barroca, e a miúdo estaban acompañadas por xardíns. O xardín da Villa di Castello, creado para Cosme I de Medici, gran duque da Toscana, foi o primeiro en Italia de Niccolò Tribolo, que máis tarde deseñou os xardíns de Boboli para a Nova residencia florentina de Cosme, o Palazzo Pitti.
Cada membro significativo da familia Medici posuía unha propiedade. O duque mudábase de casa en casa. Cando estaba nunha residencia, a vila convertíase nun microcosmos da corte dos Medici. Para cazar, podería visitar a Villa del Trebbio, Villa di Cafaggiolo ou Villa di Pratolino, na primavera residía na Villa dell'Ambrogiana e trasladábase á Villa di Artimino, para pasar o verán pola súa posición máis fresca e elevada.
Despois da morte de Gian Gastone de Medici en 1737, o Gran Ducado da Toscana e os bens dos Medici, incluídas as súas vilas, foron adquiridos por Francisco, Duque de Lorena (máis tarde emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico). Francisco só visitou a Toscana unha vez en 1739 e durante os seguintes vinte e seis anos as vilas quedaron desatendidas. En consecuencia, cando Leopoldo II herdou o ducado en 1765, moitas estaban nun pobre estado e derubáronse. O resto continuou en uso polos Lorena ata 1860 cando Toscana foi absorbida polo novo Reino de Italia. A Casa de Savoia optou por vender todas as vilas Medici (La Petraia e Poggio a Caiano), agás dúas, que permaneceron no seu poder ata o final da monarquía en 1946. Hoxe en día, algunhas das vilas Medici son museos, outras están ocupados por institucións, e algunhas son propiedade privada, e adoitan ser alugadas de forma privada ou usadas ​​para organizar eventos públicos.
En 2006, o goberno italiano presentou as vilas Medici para que as designasen como Patrimonio da Humanidade da UNESCO. Na 37ª Comité do Patrimonio Mundial da UNESCO en 2013 en Phnom Penh, "As vilas e xardíns dos Médici na Toscana" engadiuse á lista do Patrimonio Mundial.
Vilas e xardíns na lista da UNESCO
thumb | Villa del Trebbio Doce vilas e dous xardíns forman parte do Patrimonio Mundial da UNESCO:
Vilas maiores
thumb|Vista frontal da Vila La Petraia thumb|Vila di Castello
Vilas menores
thumb|Villa di Lilliano
Galería
Ademais das súas casas rurais, os Medici tamén ocuparon os seguintes edificios en Florencia:
e a Villa Medici en Roma.
Donalbán, Laxosa, O Corgo
Donalbán é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
A Eirexa, Laxosa, O Corgo
A Eirexa é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
A Estación, Laxosa, O Corgo
A Estación é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Liga ACB 1995-96
A temporada 1995–96 da Liga ACB, celebrada entre o 10 de setembro de 1995 e o 2 de xuño de 1996, foi a décimo terceira temporada da máxima categoría do baloncesto español desde a creación da Asociación de Clubs de Baloncesto (ACB) para substituír á antiga Primeira División. O campión desta edición foi por segundo ano consecutivo o FC Barcelona Banca Catalana.
Playoff polo título
Fonte: Linguasport
Playoff pola permanencia
Festina Andorra e Gijón Baloncesto descenden á Liga LEB.
Lei Fundamental da República Federal de Alemaña
A Lei Fundamental da República Federal de Alemaña Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland) é a Constitución de Alemaña.
Historia
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Constitui%C3%A7%C3%A3o_da_Alemanha.jpeg/253px-Constitui%C3%A7%C3%A3o_da_Alemanha.jpeg|miniatura|338x338px| Edición en portugués impresa no [[Brasil en 1961.|esquerda]] Foi aprobada formalmente o 8 de maio de 1949 e, coa sinatura dos Aliados, entrou en vigor o 23 de maio de 1949 como a constitución de facto da Alemaña Occidental.
A palabra alemá Grundgesetz pódese traducir como Lei básica ou Lei Fundamental. Non se utilizou o termo Verfassung (constitución), xa que os creadores viron o Grundgesetz como un documento provisional, que sería substituído pola constitución da Alemaña reunificada. Isto non foi posible no contexto da Guerra fría, a falta de entendemento entre os aliados despois da conferencia de Ialta e as proclamacións da a proclamación República Federal de Alemaña o 7 de outubro de 1949 e da República Democrática Alemá cinco semanas despois.
Reunificación
Corenta anos despois, en 1990, uns meses despois da simbólica caída do muro de Berlín, Alemaña foi reunificada cando os estados da RDA se fusionaron coa RFA. A Lei Fundamental mantívose como base realizándose algúns cambios, a maioría deles pertinentes á reunificación, e no preámbulo. Outras modificacións importantes realizáronse en 1994, 2002 e 2006.
Soiuz TMA-13
Soiuz TMA-13 foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 12 de outubro de 2008 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TMA-13 foi lanzada cos cosmonautas Michael Fincke, Richard Garriott (como turista espacial) e Iuri Lonchakov a bordo para acoplarse coa Estación Espacial Internacional. A nave acoplouse ao módulo Zvezda para unha misión de seis meses. Durante a súa estancia a ISS recibiu a visita das misións STS-119 e Soiuz TMA-14 e dos cargueiros Progress M-66 e Progress M-02M. A nave regresou o 8 de abril de 2009.
O Lousado, Laxosa, O Corgo
O Lousado é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
A arquitectura do século XX de Frank Lloyd Wright
Nomeamento
A través dos esforzos liderados pola Frank Lloyd Wright Conservancy, unha organización sen ánimo de lucro, a colección incluíuse orixinalmente na Lista Indicativa do Patrimonio Mundial en 2008 con dez dos edificios de Wright. Logo creceu a 11 sitios en 2011, pero a S. C. Johnson & Son Inc. Administration Building and Research Tower en Racine, Wisconsin, finalmente eliminouse. A UNESCO remitiu unha candidatura para a súa inscrición en 2015 para a súa revisión en xullo de 2016. O Consello de Patrimonio Mundial Frank Lloyd Wright, liderado por Conservancy, traballou en estreita colaboración co Servizo de Parques Nacionais e a UNESCO para reconsiderar a proposta orixinal e facer os cambios apropiados.
En decembro de 2018, unha proposta revisada presentouse con oito edificios, excluíndo a Torre de prezos en Bartlesville, Oklahoma, e o Marin County Civic Center en San Rafael, California, a partir da proposta. En xuño seguinte, o Consello Internacional de Monumentos e Sitios deu unha recomendación positiva. O sitio foi inscrito na lista do Patrimonio Mundial en xullo de 2019.
Listaxe do Patrimonio da Humanidade
Os oito edificios representativos de Wright seleccionados para o Patrimonio da Humanidade foron deseñados na primeira metade do século XX. O primeiro edificio incluído, Unity Temple (001), rematouse en 1908. O último, O Guggenheim (008), rematouse en 1959, o ano en que morreu Wright, aínda que o seu deseño comezou na década de 1940.
Maceda, Maceda, O Corgo
Maceda é un lugar da parroquia de Maceda no concello lugués do Corgo, na comarca de Lugo.
Fosforribosil pirofosfato
O fosforribosil pirofosfato (PRPP) é unha pentosa fosfato e un intermediario bioquímico na formación de nucleótidos púricos a través da inosina-5-monofosfato. Por tanto, é un bloque de construción químico necesario para a formación do ADN e ARN. As vitaminas tiamina e cobalamina e os aminoácidos triptófano e histidina tamén conteñen fragmentos derivados do PRPP. Fórmase a partir de ribosa 5-fosfato (R5P) pola acción do encima ribosa-fosfato difosfoquinase:
Na xeración de purinas de novo, o encima amidofosforribosiltransferase actúa sobre o PRPP para crear fosforribosilamina. Na vía da biosíntese de histidina prodúcese a reacción entre o PRPP e o ATP, que activa este último polo corte dun anel. Os átomos de carbono da ribosa no PRPP forman a cadea linear e parte do anel de imidazol da histidina. O mesmo ocorre na biosíntese do triptófano, no que o primeiro paso é a N-alquilación do ácido antranílico catali<ada polo encima antranilato fosforribosiltransferase.
Aumento do PRPP
O aumento dos niveis de PRPP caracterízanse pola sobreprodución e acumulación de ácido úrico o que conduce á hiperuricemia e hiperuricosuria. É unha das causas da gota.
O incremento dos niveis de PRPP tamén se observan na enfermidade de Lesch–Nyhan. Unha diminución dos niveis do encima hipoxantina guanina fosforribosil transferase (HGPRT) causa esta acumulación, xa que o PRPP é un substrato utilizado pola HGPRT durante o salvamento de purinas.
A Ponte do Vao, Laxosa, O Corgo
A Ponte do Vao é un lugar da parroquia de Laxosa no concello lucense do Corgo na comarca de Lugo.
Soiuz TMA-13M
Soiuz TMA-13M foi unha misión espacial tripulada lanzada cara a Estación Espacial Internacional o 28 de maio de 2014 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.
Características
Soiuz TMA-13M, unha Soiuz modelo TMA-M cos cosmonautas Alexander Gerst, Maksim Suraiev e Gregory Wiseman a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional e facer experimentos e mantemento durante un período de seis meses. A nave acoplouse ao módulo de investigación Rassvet (MRM1, Mini Research Module 1) e regresou o 10 de novembro de 2014 ás 3:58 GMT.
Vilariño, Maceda, O Corgo
Vilariño é un lugar da parroquia de Maceda no concello lugués do Corgo, na comarca de Lugo.
Barreiros, Marei, O Corgo
Barreiros é un lugar da parroquia de Marei no concello lucense do Corgo, na comarca de Lugo.
Coedo, Marei, O Corgo
Coedo é un lugar da parroquia de Marei no concello lugués do Corgo, na comarca de Lugo.
Lence, Marei, O Corgo
Lence é un lugar da parroquia de Marei no concello lucense do Corgo, na comarca de Lugo.
Jaime Altozano
Jaime García-Altozano Garrido, nado en Ciudad Lineal, Madrid o 4 de agosto de 1993, coñecido como Jaime Altozano, é un divulgador, produtor musical e youtuber destacado pola súa difusión musical a través de Internet. Colaborou en programas de TV como WifiLeaks (#0), La mejor canción jamás cantada (La 1) ou Dónde estabas entonces? (LaSexta)  e de radio como Música y significado de Radio Clásica analizando as bandas sonoras do Señor dos Aneis (de Howard Shore)   e Star Wars (John Williams)  e nas seccións musicais de programas de radio como Hoy por Hoy na SER ou He venido aquí a hablar de lo mío en RNE.
En febreiro de 2023, a súa canle de YouTube acumulaba 3,24 millóns de subscritores.
Traxectoria
Altozano estudou piano no Conservatorio Profesional Arturo Soria de Madrid, dous anos da dobre licenciatura en Matemáticas e Física na Complutense e produción musical na escola Música Creativa. Abriu a súa canle en maio de 2017 para ofrecer educación musical doada e gratuíta. As súas análises de BSO como O Señor dos Aneis, Harry Potter e Star Wars, e vídeos sobre música clásica empregando cancións de Pokémon, Dragon Ball, The Beatles ou La Oreja de Van Gogh fixéronse populares.
En outubro de 2017, Ramón Gener publicou Un gesto lo puede cambiar todo, que copiaba a análise De Pokémon a Bach. Una historia de VOCES. Gener responsabilizou deste plaxio a un colaborador seu, e asegurou descoñecer a obra de Altozano. En decembro dese ano comentou en directo a ópera La bohème de Puccini emitida en streaming dende o Teatro Real de Madrid co obxectivo de ser vista por máis de cen mil persoas.
A canle acadou 187.000 subscritores ao medio ano de abrir, e duplicou a cifra cinco meses despois.
En 2018 entrevistou a Hans Zimmer, con máis de 1,5 millóns de visualizacións. En novembro do mesmo ano publicou unha análise de El mal querer de Rosalía, que recibiu resposta da cantante a través de Instagram. Até a data, é o vídeo máis visto da súa canle, con máis de 7 millóns de visualizacións.
Elisa Loncón
Elisa del Carmen Loncón Antileo, nada o 23 de xaneiro de 1963 na comunidade de Lefweluan de Traiguén, na rexión de Araucanía, é unha lingüista e política mapuche, activista dos dereitos indíxenas. En 2021, Loncón foi elixida como unha das representantes do pobo mapuche para a Convención Constitucional. Logo da creación do órgano constituínte, Loncón foi elixida Presidenta da Convención Constitucional o 4 de xullo de 2021.
Jaime Altozano
Traxectoria
En 2019 chegou ao millón de subscritores, e publicou un vídeo especial para celebralo. Colaborou co youtuber colombiano Alvinsch e coa canle Quantum Fracture en colaboración coa Universidade Politécnica de Madrid para responder cientificamente por qué "Happy Birthday to You" non se pode tocar na batería. Con Quantum Fracture compuxo unha trap paródico sobre o terraplanismo. En outubro, colaborou co cantante Agoney na interpretación do seu éxito "Black" nunha versión balada para La 2 Noticias.
Elisa Loncón
Traxectoria
Loncón naceu en Lefweluan, unha comunidade mapuche preto de Traiguén, na rexión de Araucanía. Medrou na pobreza, lembrando que a súa familia sofría inseguridade alimentaria a longo prazo. Nunha entrevista do ano 2017, Loncón declarou que o centro cerimonial mapuche local de Lefweluan foi destruído en favor dun vertedoiro e viu como os seus irmáns desenvolvían infeccións cutáneas mentres xogaban no lixo.
Jaime Altozano
Traxectoria
En febreiro de 2020 volveu a TVE para dar unha charla aos concursantes de OT sobre harmonía e composición.
En abril de 2022, entrevistou a Rosalía sobre o seu disco MotoMami, publicando unha análise da produción, composición e harmonía. A análise xunto coa entrevista completa recibiron máis de 7 millóns de visualizacións.
Elisa Loncón
Traxectoria
Loncón estudou inglés na Universidade de La Frontera en Temuco. Ten estudos de posgrao no Instituto Internacional de Estudos Sociais da Haia e na UAM Iztapalapa de Cidade de México. É doutora pola Universidade de Leiden e doutora en literatura pola Pontificia Universidade Católica de Chile.
Jaime Altozano
Vida persoal
Desde 2017 é parella da youtuber arquitecta Ter.
Elisa Loncón
Traxectoria
Loncón é profesora a tempo completo na Universidade de Santiago, centrada na investigación sobre o ensino da lingua mapuche e a súa persistencia no contexto contemporáneo. Escribiu diversos libros e publicacións, principalmente sobre innovación e expansión dos recursos léxicos da lingua mapuche.
Activismo político
Formou parte da organización cultural Ad Mapu e do Aukiñ Wallmapu Ngulam (AWNg ou Consello de Todas as Terras). Como parte do AWNg, participou no deseño da bandeira mapuche, a Wenufoye. O traballo de Loncón foi nomeado polas Nacións Unidas nun comunicado de prensa de 2017 que instaba ao goberno chileno a deixar de empregar a lei antiterrorista contra activistas mapuches. Tamén fundou a Rede polos Dereitos Educativos e Lingüísticos dos Pobos Orixinarios de Chile mediante que a inclusión das linguas indíxenas no sistema de ensino de Chile cando se debatía a Lei Xeral de Educación de 2007. Ademais, redactou o proxecto de Lei Xeral de Dereitos Lingüísticos dos Pobos Orixinarios que pretendía oficializar estas linguas.
En 2021, foi candidata á Convención Constitucional chilena, en representación da poboación mapuche das rexións de Coquimbo, Valparaíso, Santiago, O'Higgins e Maule. Durante a campaña ademais da defensa dos dereitos do colectivo mapuche, manifestou a súa vontade de que a futura carta magna recoñece a Chile como un Estado plurinacional. Foi electa, converténdose nun dos membros da Convención. O 4 de xullo de 2021, despois da inauguración da Convención, foi elixida presidenta. Logrou 96 votos na segunda volta, principalmente das coalicións de esquerda e centro esquerda ("Apruebo Dignidad", "La lista del pueblo" e parte da "Lista del Apruebo").
Pouco despois de ser elixida presidenta da Convención Constitucional, Loncón declarou o seu obxectivo de debater os temos de liberación dos chamados presos da revolta e dos presos políticos do conflito mapuche. Logo de seis meses, segundo o regulamento da Convención, o seu exercicio como presidenta chegou á fin, continuando como membro dende o 4 de xaneiro de 2022. Na súa mensaxe de despedida, Loncón apelou ao diálogo e criticou o que considerou escasa vontade de colaboración do goberno de Sebastián Piñera ao inicio das sesións da Convención.
Pulqueria
Aelia Pulqueria (en Aelia Pulcheria, en Πουλχερία), nada en Constantinopla o 19 de xaneiro de 399 e finada o 18 de febreiro de 453, foi unha emperatriz bizantina, considerada santa tanto para a igrexa ortodoxa como para a católica.
Traxectoria
Pulqueria naceu na dinastía teodosiana, que gobernaba Constantinopla. Os seus pais eran os emperador Arcadio e a emperatriz Aelia Eudoxia. A irmá máis vella de Pulqueria, Flaccilla, naceu en 397 mais probablemente morreu nova. Os seus irmáns máis novos foron Arcadia (nado en 400), o futuro emperador Teodosio II (nado en 401) e Marina (nada en 401). Axiña se distinguiu pola súa piedade e a súa ortodoxia nunha época de frecuentes discusión teolóxicas que se convertían moitas veces en cuestións políticas.
Trala morte prematura dos seus pais, asumiu durante dous anos a rexencia en nome do seu irmán Teodosio. Teodosio proclamou a Pulqueria, Augusta, o 4 de xullo de 414; era deo coronata e posuía basileia. Nesta época fixo un voto de virxindade. Retirouse a un palacio nas proximidades de Constantinopla, onde viviu unha vida de piedade e devoción xunto a un grupo de seguidoras, aínda que sen apartarse da actualidade política do imperio. miniatura|esquerda|150px|Moeda de Aelia Pulqueria Mentres cazaba a cabalo en 450, Teodosio caeu e feriu a columna; faleceu dous días despois por mor da lesión. O que ocorreu exactamente no goberno durante o interregnum non está claro. Especúlase que reinou soa sobre o imperio arredor dun mes trala morte de Teodosio, o que principalmente implicou organizar o funeral público de Teodosio. Como o emperador falecido non tiña fillos varóns sobreviventes, Pulqueria puido dar lexitimidade dinástica a alguén de fóra casando con el. Ela quería manter o seu voto de virxindade a pesar de aceptar un matrimonio lexítimo. Casou con Marciano, un tribuno achegado ao xeneral Aspar, probablemente pola suxestión do xeneral. As orixes de Marciano eran baixas en comparación dos emperadores previos. Unha condición para o matrimonio era que Marciano respectase o voto de virxindade de Pulqueria, o que el aceptou.
Non se coñece en que día de 453 faleceu Pulqueria. Probablemente faleceu en Constantinopla. A súa morte conmocionou o pobo, xa que formara un vínculo cos habitantes da cidade.
No político, a súa grande obra foi asegurar a continuidade do Imperio Bizantino nunha época de enormes convulsións. Co seu matrimonio, quedou garantida a sucesión pacífica da coroa imperial.
No relixioso, destacou a súa loita contra o monofisismo. Tivo un importante papel no concilio de Calcedonia (451). Nel participou co seu marido Marciano e foi aclamada como a nova Santa Helena, defensora da ortodoxia católica. A ela débese tamén a edificación de varias igrexas en Constantinopla, algunhas delas de gran veneración para o pobo. Pola súa piedade, Pulqueria gozou de gran popularidade.
A súa festa celébrase o 10 de setembro.
O Loureiro, Marei, O Corgo
O Loureiro é un lugar da parroquia de Marei no concello lucense do Corgo, na comarca de Lugo.
Marei, Marei, O Corgo
Marei é un lugar da parroquia de Marei no concello lucense do Corgo, na comarca de Lugo.
Dee O'Hara
Dolores B. " Dee" O'Hara, nada o 9 de agosto de 1935 en Nampa (Idaho), foi a primeira enfermeira aeroespacial da NASA, sentando as bases do campo da enfermería espacial. O'Hara foi a enfermeira oficial dos sete astronautas do Mercury e as súas familias, e continuou prestando apoio ao programa  Gemini, aos astronautas do  Apollo e ao  Skylab. dereita|miniatura|Astronauta [[John Glenn, piloto do Mercurio-Atlas 6 misión espacial, con Dolores B. O'Hara, ]]
Forzas Aéreas
Convencida pola súa compañeira de cuarto, decidiu alistarse nas Forzas Aéreas, algo que non era habitual para as mulleres naquela época. O'Hara completou a formación de oficiais na base aérea de Maxwell, Alabama, co grao de tenente segundo.
En maio de 1959, O'Hara foi asignada á Base Patrick da Forza Aérea en Cabo Cañaveral, Florida, en apoio do Programa Mercurio. En 1963 foi asignada oficialmente como enfermeira de oficina en Cocoa Beach, Florida.
O'Hara dimitiu das Forzas Aéreas de EE. UU. en 1964, para trasladarse ao centro espacial tripulado (máis tarde o Centro Espacial Johnson) para establecer a Clínica de Medicina de Voo.
The Power of the Dog (filme)
The Power of the Dog é un filme de 2021 escrito e dirixido por Jane Campion. Está baseado na novela homónima de 1967 novela de Thomas Savage. Está protagonizado por Benedict Cumberbatch, Kirsten Dunst, Jesse Plemons e Kodi Smit-McPhee. Foi rodado case completamente en Otago, Nova Zelandia, e o filme é unha coprodución internacional entre Nova Zelandia, Australia, o Reino Unido, os Estados Unidos de América e o Canadá. The Power of the Dog abrangue temas como o amor, a dor, o resentimento, os celos e a sexualidade humana.
Nicolás Villageliú
Nicolás Villageliú Mandía, nado na Coruña en 1815 e finado na Habana o 8 de agosto de 1892, foi un avogado e notario galego.
The Power of the Dog (filme)
The Power of the Dog estreouse na 78ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia o 2 de setembro de 2021, onde Campion gañou o León de Prata á mellor dirección. O filme tivo unha estrea limitada nos cinemas en novembro de 2021, e estreouse internacionalmente a través de Netflix o 1 de decembro de 2021. The Power of the Dog recibiu a aclamación universal por parte da crítica, que eloxiou a dirección de Campion, así como o guión, a fotografíaa, a banda sonora e as interpretacións dos catro actores principais. Foi amplamente considerado como un dos mellores filmes de 2021 por varias listas do top ten.
Dee O'Hara
Enfermeira espacial
O'Hara gañou a confianza dos astronautas. Chegara a un acordo con eles de que non lle ocultarían información, e ela non traizoaría a súa confianza, a menos que pensase que podería poñelos en perigo a eles ou á misión. Era a única enfermeira asignada aos astronautas. O'Hara achegouse aos astronautas e ás súas familias. Antes de cada lanzamento, realizaba os exames físicos previos ao voo, incluíndo a altura, o peso, a temperatura e as medicións da presión arterial. Os astronautas non aceptaban que ninguén máis que O'Hara lles sacase sangue antes do lanzamento.
O'Hara Tamén axudou montando o hospital portátil no Gran Bahama para apoiar exame de voo do correo e, se necesitado, trata astronautas feridos após aterraxe (especialmente no sub orbital voos).
En 1964, trasladouse a Houston para establecer a Clínica de Medicina de Voo no Centro Espacial Johnson. Foi enfermeira de saúde laboral ata 1967, e directora da Oficina de Medicina Preventiva entre 1967 e 1971.
Durante o Programa Gemini traballou cos astronautas e as súas familias, sendo a única enfermeira xunto aos cinco cirurxiáns de voo. O'Hara realizaba todas as comprobacións previas ao voo, voaba a Cabo Cañaveral e permanecía alí ata que a tripulación se recuperaba e era levada de volta a Cabo, para realizar os exames posteriores ao voo. En Houston realizou todas as revisións rutineiras e os exames máis detallados, xunto con todas as tarefas administrativas e a atención ás familias dos astronautas. Ademais de atender ás familias dos astronautas, a clínica tamén se ocupaba dos pilotos de operacións dos avións da NASA e de todo o persoal da tripulación. O'Hara apoiou aos astronautas do Programa Apolo, tanto nas traxedias (como o incendio do Apolo 1) como nos logros (como as aluaxes).
Entre 1971 e 1974, O'Hara foi a directora da División de Operacións Médicas na Rama de Medicina de Voo ata que se trasladou ao Centro de Investigación Ames. Participou na decisión de deixar en terra ao astronauta Ken Mattingly do Apolo 13 debido á preocupación de que puidese contraer o sarampelo alemán.
O'Hara participou en todos os lanzamentos dos programas Mercury,  Gemini e  Apollo. Despois do Skylab, tamén foi convidada a participar no Programa de Probas Apolo- Soyuz ( ASTP) e no primeiro voo do transbordador en 1981. Durante a súa etapa como enfermeira dos astronautas, recibiu moito correo dos fans.
Ames Centro Investigador
En 1974, O'Hara trasladouse ao Centro de Investigación Ames, onde dirixiu o Centro de Investigación Humana ata a súa xubilación en 1997. Entre os seus proxectos, estivo a cargo dos estudos de repouso en cama que descubriron paralelismos fisiolóxicos entre o repouso en cama e as condicións dos voos espaciais, achados que foron fundamentais para os estudos en terra sobre a saúde orbital dos astronautas.
Tras a súa xubilación, O'Hara seguiu traballando como voluntaria no Centro de Investigación Humana de Ames. Tamén é membro externo da Human Research Institutional Review Board.
Mariño, Marei, O Corgo
Mariño é un lugar da parroquia de Marei no concello lucense do Corgo, na comarca de Lugo.
Nicolás Villageliú
Traxectoria
Marchou a Cuba. Fíxose avogado e traballou como escribán no bufete de Ramón Irola. Foi Escribán Real de Facenda durante moitos anos. Despois traballou como notario público na cidade da Habana. Foi o primeiro presidente do Centro Gallego de La Habana. Finou na Habana o 8 de agosto de 1892.
Antonio de los Ríos Arenas
Traxectoria
Debutou na Segunda División aos 20 anos, nas filas do España de Tánxer, na primeira xornada da tempada 1954/55. Despois de dous anos en Tánxer, fichou en 1956 polo Sevilla. No equipo adestrado por Helenio Herrera non contou con minutos, e en xaneiro de 1957 foi cedido xunto con Liz ao Deportivo da Coruña, dentro dunha operación na que o Sevilla conseguiu o traspaso de Arsenio. Debutou na Primeira División na xornada 20 da tempada 1956/57, contra o FC Barcelona en Riazor, formando no medio do campo xunto con Villarrubia. Disputou un total de 11 partidos co Deportivo e marcou un gol, precisamente contra o Sevilla.
Regresou ao club hispalense ao remate da campaña, e xogou oito encontros na seguinte, incluíndo un partido da Copa de Europa contra o Real Madrid. Na tempada 1959/60 xogou co Levante na Segunda División.
A Barca, Frontón, Pantón
A Barca é un lugar da parroquia de Frontón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Samprizón, Marei, O Corgo
Samprizón é un lugar da parroquia de Marei no concello lucense do Corgo, na comarca de Lugo.
Era da información
miniatura|As tres fases da era da información miniatura|500px A era da información, tamén coñecida como era dos computadores, era dixital ou era dos novos medios é un período histórico que comezou a mediados do século XX, caracterizado por un rápido cambio na industria tradicional establecida pola Revolución Industrial a unha economía baseada principalmente na tecnoloxía da información. O comezo da era da información pode asociarse co desenvolvemento da tecnoloxía dos transistores.
Segundo a Rede de Administracións Públicas das Nacións Unidas, a era da información formouse ao capitalizar os avances na microminiaturización por computador, o que levaría a unha información modernizada e a procesos de comunicación tras un uso máis amplo dentro da sociedade, converténdose no motor da evolución social.
Historia
O desenvolvemento da comunicación e da transmisión de información é unha das características especiais da nosa civilización desde que se inventou a imprenta de tipos móbiles cara ao ano 1450 por Johannes Gutenberg. Ao permitir producir libros de xeito masivo supuxo un gran pulo á conservación e á transmisión de información, ideas e cultura.
Este pulo viuse reforzado no século XIX coa aparición da prensa escrita e a comunicación por cable (telégrafo e teléfono), seguido no século XX pola aparición dos medios de comunicación de masas como a radio e a televisión, e finalmente a informática e internet, que dan lugar a unha sociedade baseada no coñecemento (e paralelamente unha economía do coñecemento).
A nivel académico desenvólvense as teorías da información, a teoría xeral de sistemas e a teoría da cibernética, que teñen como función estudar como lograr facer chegar as mensaxes con maior eficación a un público cada vez máis grande, máis crítico, esixente ou simplemente saturado e insensible. A unión das telecomunicacións e o tratamento da información crearon a disciplina coñecida como telemática.