cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tirosina
Fontes alimentarias
A tirosina pode sintetizarse no corpo a partir de fenilalanina, polo que non é esencial. Abunda a tirosina en moitos alimentos con contido proteico abondoso, como soia, polo, pavo, peixe, cacahuetes, améndoas, aguacates, produtos lácteos, fabas de Lima, sementes de cabaza, e de sésamo.
Biosíntese
Nas plantas e na maioría dos organismos, a tirosina prodúcese a partir do ácido prefénico (prefenato), un intermediato da vía do ácido siquímico. O prefenato sofre unha descarboxilación oxidativa con retención do grupo hidroxilo para dar p-hidroxifenilpiruvato, o cal é transaminado usando ácido glutámico como fonte de nitróxeno para dar tirosina e α-cetoglutarato.
Nos mamíferos a síntese de tirosina parte do aminoácido esencial fenilalanina, que se obtén dos alimentos. A conversión de fenilalanina en tirosina está catalizada polo encima fenilalanina hidroxilase, unha monooxixenase. Este encima cataliza a reacción que causa a adición dun grupo hidroxilo ao extremo do anel aromático de 6 carbonos da fenilalanina, que así se converte en tirosina.
Trofeo Luis Otero 1981
A 22º edición do Trofeo Luis Otero celebrouse en Pontevedra o 29 de agosto de 1981 a partido único. O campión foi o Pontevedra.
Tirosina
Fosforilación e sulfatación
Algúns dos residuos de tirosina poden ser marcados cun grupo fosfato (é dicir, fosforilados) por proteína quinases. Neste estado fosforilado recibe o nome de fosfotirosina. A fosforilación da tirosina considérase un paso chave na transdución de sinais e na regulación da actividade encimática. A fosfotirosina pode detectarse con anticorpos específicos. Os residuos de tirosina poden tamén modificarse por adición dun grupo sulfato, un proceso coñecido como sulfatación da tirosina. Esta sulfatación está catalizada pola tirosilproteína sulfotransferase (TPST). Existen anticorpos específicos que se poden usar para detectar a sulfotirosina.
Precursor de neurotransmisores e hormonas
Nas células dopaminérxicas do cerebro, a tirosina convértese en levodopa por acción do encima tirosina hydroxilase (TH). A tirosina hidroxilase é o encima limitante implicado na síntese do neurotransmisor dopamina. Ademais, na medula adrenal, a tirosina convértese nas hormonas catecolaminas norepinefrina (noradrenalina), e epinefrina (adrenalina).
As hormonas tiroideas triiodotironina (T3) e tiroxina (T4) tamén derivan da tirosina.
Precursor de alcaloides
Na papoula Papaver somniferum, produtora de opio, a tirosina úsase para producir o alcaloide morfina.
Precursor de pigmentos
A tirosina é tamén precursor do pigmento melanina.
Degradación
miniatura|none|750px|Descomposición da tirosina a [[acetoacetato e fumarato. É necesaria a intervención de dúas dioxixenases nesta vía de descomposición. Os produtos finais poden despois entrar no ciclo do ácido cítrico.]]
A descomposición da L-tirosina (ou para-hidroxifenilalanina) empeza cunha transaminación co α-cetoglutarato catalizada pola tirosina transaminase para dar para-hidroxifenilpiruvato. A descrición posicional para (abreviado p) significa que o grupo hidroxilo e a cadea lateral no anel fenilo están unha en fronte da outra (nunha liña recta, 180º). A seguinte reacción oxidativa catalizada pola p-hidroxilfenilpiruvato-dioxixenase converte o p-hidroxifenilpiruvato en homoxentisato (2,5-dihidroxifenil-1-acetato). Despois, para escindir o anel aromático do homoxentisato requírese outra dioxixenase, a homoxentisato-oxixenase. Así, coa incorporación dunha molécula máis de O<SUB>2</SUB> orixínase maleilacetoacetato. A partir do maleilacetoacetato orixínase fumarilacetato grazas á intervención da maleilacetoacetato-cis-trans-isomerase, que cataliza a rotación do grupo carboxilo creado por oxidación do grupo hidroxilo. Esta isomerase cis-trans contén o coencima glutatión. O fumarilacetoacetato é finalmente escindido pola fumarilacetoacetato-hidrolase que lle adiciona unha molécula de auga.
Deste modo libéranse fumarato (que tamén é un metabolito do ciclo do ácido cítrico) e acetoacetato (3-cetobutirato). O acetoacetato é un corpo cetónico, que se activa con succinil-CoA, e despois pode converterse en acetil-CoA, o cal á súa vez pode oxidarse entrando no ciclo do ácido cítrico ou pode usarse para a síntese de ácidos graxos. Polos produtos finais que se orixinan na degradación da tirosina, esta é un aminoácido tanto glicoxénico coma cetoxénico.
Os isómeros da tirosina orto e meta
miniatura|dereita|500px|Oxidación encimática da tirosina pola [[fenilalanina hidroxilase (arriba) e oxidación non encimática por radicais libres hidroxilo (no medio e abaixo).]]
Coñécense tres isómeros da tirosina. Ademais do aminoácido común L-tirosina que é o isómero para (para-tyr, p-tyr ou 4-hidroxifenilalanina) hai na natureza outros dous isómeros máis, a meta-tirosina (m-tyr ou 3-hidroxifenilalanina ou L-m-tirosina) e a orto-tirosina (o-tyr ou 2-hidroxifenilalanina). Os isómeros m-tyr e o-tyr, que son pouco comúns, orixínanse por hidroxilación por radicais libres non encimática da fenilalanina en condicións de estrés oxidativo.
Usos médicos
A tirosina é precursor de neurotransmisores e incrementa os niveis plasmáticos de neurotransmisores (especialmente da dopamina e norepinefrina), pero ten pouco ou ningún efecto sobre o estado de ánimo. O efecto no estado de ánimo é máis apreciable en persoas sometidas a estrés.
Algúns estudos encontraron que o uso de tirosina era útil en situacións de estrés, frío, fatiga, shock emocional, traballo prolongado e privación de sono, con reducións nos niveis das hormonas do estrés, reducións na perda de peso inducida polo estrés observada en ensaios con animais, melloras no rendemento físico e cognitivo  ; porén, como a tirosina hidroxilase é un encima limitante, os efectos son menos significativos cós obtidos coa L-dopa.
En circunstancias de normalidade a tirosina non parece ter ningún efecto significativo no estado de ánimo, e nas prestacións físicas ou cognitivas. Unha dose diaria adecuada usada para ensaios clínicos é duns 100 mg/kg para adultos. . Non se recomenda exceder de 12000 mg (12 g) diarios. De feito, doses demasiado altas de tirosina reducen os niveis de dopamina. En exceso a tirosina pode facer decrecer a absorción doutros aminoácidos e de L-dopa.
Charles Thomson Rees Wilson
Charles Thomson Rees Wilson, nado o 14 de febreiro de 1869 e finado o 15 de novembro de 1959, foi un físico escocés.
Traxectoria
Naceu na parroquia de Glencorse (preto de Edimburgo). Fillo dun granxeiro, John Wilson, e de Annie Clerk Harper. Despois de que o seu pai morrese en 1873, a súa familia trasladouse a Manchester. Foi educado no Owen's College (unha das orixes da Universidade de Manchester), estudando bioloxía coa intención de controvertese en médico. Despois foi á Universidade de Cambridge onde se interesou pola física e a química.
El Criterio Gallego
El Criterio Gallego foi o título de varias publicacións:
Charles Thomson Rees Wilson
Traxectoria
A partir de entón interesouse particularmente na meteoroloxía, e en 1893 comezou a estudar as nubes e as súas propiedades. Traballou durante algún tempo no observatorio de Ben Nevis, onde fixo observacións da formación das nubes. Entón intentou reproducir este efecto nunha escala menor no laboratorio de Cambridge, expandindo aire húmido nun recipiente pechado. Posteriormente fixo experimentos coa creación de rastros de nube na súa cámara causada por ións e radiación. Pola invención da cámara de néboa recibiu o Premio Nobel de Física en 1927.
Casou con Jessie Fraser en 1908, a filla dun ministro de Glasgow, e a parella tivo catro fillos. Morreu preto de Edimburgo, rodeado da súa familia.
O Cráter Wilson na Lúa foi chamado así na súa honra, no de Alexander Wilson e no de Ralph Elmer Wilson.
Pedro Barba
250px|miniatura|Pedro Barba Pedro Barba (tamén chamada Casas de Pedro Barba) é unha localidade situada na parte oriental da illa canaria de La Graciosa, que pertence administrativamente ao concello lanzaroteño de Teguise, na provincia das Palmas, España. Trátase do núcleo de poboación máis setentrional de todas as Canarias, e o máis próximo á península Ibérica, da que dista 1.034 km en liña recta ata o cabo de Trafalgar.
Historia
Foi o primeiro asentamento da illa, xurdindo en 1880 á calor dunha fábrica de salgadura de peixe.
Demografía
Segundo o Instituto Nacional de Estadística de España, no ano 2019 este núcleo contaba con 3 habitantes censados.
Comunicacións
Está comunicada por unha estrada sen asfaltar co porto da outra localidade habitada da illa, Caleta de Sebo, enlace marítimo coa veciña illa de Lanzarote. A súa praia é duns 110 metros, e ten zona de fondeo.
Arvernus
Arvernus é un deus celta, un epíteto galo do Mercurio romano. Malia que o seu nome fai referencia á tribo dos arvernos, en cuxo territorio Mercurio tiña un importante santuario Puy-de-Dôme, tódalas inscricións a Mercurio Arvernus foron atopadas lonxe da fronteira co Rin. O nome tamén aparece como Mercurio Arvernorix, 'rei dos Arverni'. Compárase tamén co título Mercurio Dumiatis ('de Puy-de-Dôme'), atopado no territorio arverno. O nome, como o dos arvernos e da zona actual de Auverña, semella derivar do protocelta *φara-werno-s ‘en fronte de amieiros.’
Ultraísmo
O ultraísmo é unha vangarda poética xurdida en Madrid en 1918, que tiña como principal propósito sintetizar todas as tendencias da vangarda mundial co mesmo desexo de ruptura e anhelo de novidade.
Características
O ultraísmo foi un movemento literario iniciado en España en 1918, seguindo o modelo creacionista de Vicente Huidobro, enfrontado ao modernismo e ao novecentismo, que dominaran a poesía en lingua española desde fins do século XIX. Á sombra deses estímulos americanos, os ultraístas reuníronse no faladoiro do Café Colonial de Madrid, presidida por Rafael Cansinos Assens e animada por Guillermo de Torre, Juan Larrea, Pedro Garfias, Ernesto López-Parra, Pedro Iglesias Caballero, José María Quiroga Plá e os irmáns Rivas Panedas, nun círculo que se iría ampliando e que chegaría a atraer a atención dun mozo Jorge Luis Borges, pupilos como Rogelio Buendía, Isaac del Vando Villar, Eugenio Montes e Gerardo Diego, o u de militantes feministas como Lucía Sánchez Saornil.
Os poetas ultraístas buscaron:
Orixe e manifestos
O círculo inicial ultraísta recoñecía como padriños o chileno Vicente Huidobro e os franceses Mallarmé e Apollinaire. E aínda que non o mencionan, hai que anotar a súa contemporaneidade co movemento «dadá» creado en Zúrich por Tristan Tzara. Max Aub sintetiza as teses vangardistas dos ultraístas no seu «desexo de afastamento da masa, levando ao seu natural fin o iniciado polos “raros” de finais do século XIX. A literatura era ‘de’ e ‘para’ iniciados». Teses dalgunha maneira herdeiras do futurismo, aínda que limitado ao literario e sobre todo ao poético. Durante máis dunha década a súa actividade e ideoloxía creativa quedaron reflectidas nas revistas Cervantes (1919-1920), Grecia (Sevilla-Madrid), Vltra (1919-1920) en Oviedo e Vltra (1921-1922) en Madrid, Horizonte (Madrid, 1922-1923) e, con menos forza, en Alfar (A Coruña), Reflector (Madrid, 1920) ou Ronsel (Lugo). Tamén hai que citar a Cosmópolis (1919-1922), que, aínda que non é ultraísta, publica os artigos críticos e ensaios sobre literatura de vangarda de Cansinos Assens, Guillermo de Torre ou Borges. Outras revistas de existencia efémera e que serviron de peche para un ultraísmo que coñecería o seu ocaso, xa entrada a década dos vinte, son Perseo (1919), Tableros (1921-1922) ou Revista de Casa de América de Galicia (1921-1927). Ao longo da súa existencia, o movemento deu a luz varios e variados manifestos. O primeiro publicouse no número de xaneiro de 1919 da revista Cervantes. Outros manifestos ultraístas posteriores pero importantes foron o redactado por Guillermo de Torre en Madrid, en novembro de 1920, ​ ou o escrito por Borges e publicado na revista Vltra, en Madrid, o 20 de maio de 1921.
Deuse a circunstancia que entre dous dos países europeos máis afastados de Europa, nun momento de eclosión das vangardas nacionalistas, como Polonia co formismo, florecido entre 1917 e 1922, e España co ultraísmo, chegáronse a intercambiar ideas e materiais.
Borges e Vltra
Un mozo Jorge Luís Borges que se instalou coa súa irmá Norah Borges no Madrid de 1919 implicouse pronto no ambiente dos faladoiros que gobernaban o ambiente cultural da capital de España. Finalmente, as súas preferencias caeron ao lado do culto hebraísta Cansinos Assens; froito diso e da súa amizade co ultraísta, pintor e afeccionado ao haiku Jacobo Sureda, ​ foi o manifesto subscrito por ambos os dous xunto con Juan Alomar e Fortunio Bonanova, publicado en 1920 na revista Baleares. Opúsculo que sería precedente das actividades ultraístas en Arxentina reflectidas en Prisma (1921-1922) e Proa (1922-1923, priméra época). Período que o propio Borges sintetizou no seu artigo publicado en 1921 na revista Nosotros, de Buenos Aires, e que pode resumirse no seguinte programa:
Nas artes plásticas
A tradución estética e plástica do ultraísmo envorcouse nas portadas e ilustracións das revistas que divulgaron o movemento, con artistas como:
O ultraísmo en Galicia.
Algúns poemas de Manuel Antonio poden estar no ultraísmo.
En Romances galegos de Eduardo Blanco-Amor, segundo o Diccionario da literatura galega:
Eugenio Montes por influencia de Gerardo Diego optou polo Ultraísmo e publicou en revistas desa corrente como Cervantes, Grecia, Ultra, Perseo, Cosmópolis e Horizonte.
O poeta ourensán Xavier Bóveda, que nunca publicou en galego, colaborou en Grecia con vinte anos, reclamándose ultraísta. Así, é un dos asinantes do manifesto a prol do “ultraísmo” que aparece na revista xa no número XI do 15 de marzo de 1918.
Manuel Loureiro Adán
Manuel Loureiro Adán, nado en Pontevedra en 1951, é un político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Funcionario da Xunta. Nas eleccións municipais de 2003 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía do Concello de Cotobade e foi elixido alcalde. Volveu ser elixido alcalde nas municipais de 2007.
É pai do escritor Manel Loureiro.
Quimera monstruosa
A (Chimaera monstrosa) é unha especie de holocéfalo da orde dos quimeriformes (Chimaeriformes) propia do nordeste do océano Atlántico e o mar Mediterráneo.
Parece prefirir a plataforma continental superior, entre os 300 e os 500 m de profundidade, cun máximo confirmado de 1 663 m. É ovípara e a época de desova é en primavera e verán. Ten un ciclo de vida moi lento, chegando á madurez sexual entre os 11,2 e os 13,4 anos, cunha lonxevidade de entre 26 e 30 anos.
Romariz, Pedrafita, Guitiriz
Romariz é un lugar da parroquia de Pedrafita no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 18 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 8 homes e 10 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 21 habitantes.
Amígdala
O termo amígdala pode referirse a:
En anatomía
Tamén chamadas tonsilas.
Caravasar
miniatura|250px|dereita|Caravasar en Karaj, [[Irán.]] Un caravasar é un albergue para viaxeiros e comerciantes con instalacións para o almacenamento seguro das mercancías e cortellos para os animais de carga, situado nas longas rutas comerciais ou de peregrinación do mundo musulmán. Deste xeito, a maior concentración de caravasares atopámola en Asia Central, aínda que tamén se estendeu o seu uso polo norte de África e Europa suroriental. Neste caso os caravasares non xogaron un papel fundamental nas grandes rutas comerciais asiáticas, aínda que foron grandes dinamizadores da economía interior da zona, xa que conectaban as cidades e portos máis importantes. Situábanse a 30 km, por regra xeral, uns dos outros.
A palabra caravasar, ou na súa forma menos estendida "caravanserai", provén do persa karawan saray, composta por caravan (كاروان, que significa viaxeiros), e sarai (سرا, que significa hostal, refuxio ou pazo). De tódolos xeitos, tamén reciben o nome de khan.
Descrición arquitectónica
A arquitectura dun caravasar baséase nas regras xeométricas e no seu deseño empréganse un número limitado de elementos arquitectónicos definidos pola ríxida tradición. Aínda así estas pezas articúlanse, combínanse e multiplícanse de xeito que, a pesar de certa unidade estilística, cada caravasar presenta as súas propias particularidades.
Os caravasares, xeralmente, son edificios de planta cadrada ou rectangular que contan con soamente unha porta o suficientemente larga como para que, aberta de par en par, poidan acceder sen problemas bestas grandes ou moi cargadas, como por exemplo os camelos da Ruta da Seda. Este acceso conducía normalmente a un patio amplo que, case sempre, non tiña cuberta. Nas paredes interiores que arrodean o mencionado espazo sitúanse un número de recintos idénticos uns aos outros onde acomodar aos viaxeiros e aos seus servidores. Evidentemente, o espazo do caravasar contaba tamén con cortellos para os animais e almacéns para gardar de xeito seguro as mercadorías. Na maior parte das ocasións os caravasares, para lograr unha mellor protección do que agochaba no interior e persuadir aos posibles agresores, estaban fortificados.
Co tempo os caravasares fóronse sofisticando e ofrecendo novos luxos ou comodidades aos seus hóspedes. De tal xeito, moitos contaron con baños, casas do té e mesquitas. Co tempo tamén foi común que o patio se habilitase como espazo comercial, é dicir, unha auténtica praza na que se situaban postos para a compra de mercadorías necesarias para a viaxe e diferentes artigos.
Fontán, Sarandós, Abegondo
Fontán é un lugar da parroquia de Sarandós no concello coruñés de Abegondo na Comarca da Coruña. Tiña 8 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 8 eran homes e 8 mulleres.
Huso huso
O Huso huso é unha especie de peixe condrósteos da orde dos acipenseriformes e familia dos acipenséridos, que habita principalmente na conca do mar Caspio, e tamén, aínda que menos abundante, na do mar Negro e que, ocasionalmente, se pode encontrar no mar Adriático.
Moi prezado polasa súas ovas, o exquisito e carísimo caviar Beluga, que alcanza nos mercados prezos que oscilan desde os 7.000 aos 10.000 dólares por quilogramo.
Porén, a súa carne non é moi prezada.
Características
É un peixe anádromo, que remonta os ríos para reproducirse.
É de lento crecemento e tardía maduración, e pode vivir uns 150 anos.
Este esturión é un gran depredador, alimentándose doutros peixes.
Estado de conservación
O número de espécímes da especie foi reducíndose estremadamente nos últimos anos debido á sobrepesca e á contaminación, obrigando a moitos gobernos a restrinxir a súa comercialización.
A IUCN clasifica este esturión como "especie en perigo de extinción".
É unha especie protexida que fugura na lista do Anexo II do Convención de Berna. e o seu mercado está restrinxido polo Apédice II do CITES.
As poboacións que subsisten no mar Mediterráneo están fortemente protexida polo Anexo II da Convención de Berna, prohibindo calquera morte intencionada destes peixes.
O Servizo de pesca e Vida Salvaxe dos Estados Unidos prohibiu a importación do "caviar Beluga" e outros produtos derivados deste peixe do mar Caspio desde o 7 de outubro de 2005.
A Curiscada, Burres, Arzúa
A Curiscada é un lugar da parroquia de Burres no concello coruñés de Arzúa na Comarca de Arzúa. Tiña 16 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 9 eran homes e 7 eran mulleres.
Duma Estatal
miniatura|dereita|Emblema da Duma Estatal
A Duma Estatal (en ruso: Государственная дума, tr.: Gosudárstvennaya duma, abreviatura habitual: Госдума, tr.: Gosduma) é a cámara baixa da Federación Rusa, onde o parlamento se coñece como Asemblea Federal de Rusia, sendo a cámara alta o Consello da Federación Rusa. A súa sede está en Moscova.
Poderes da Duma Estatal
A Duma Estatal ostenta os seguintes poderes:
Segundo a Constitución da Federación Rusa de 1993, a Duma Estatal está composta por 450 deputados (artigo 95), elixidos para un período de catro anos (artigo 96). Os cidadáns rusos a partir de 21 anos poden ser elixidos para a Duma (artigo 97).
Scout B1
Scout B1 foi un foguete espacial dos Estados Unidos derivado do Scout B e propulsado exclusivamente por propelente sólido. Estaba concibido como un lanzador de baixo custo e foi usado desde tres sitios de lanzamento: a Base Vandenberg da Forza Aérea en California; o complexo de Wallops Island; e o Complexo de Lanzamento San Marco fronte ás costas de Nixeria.
Xeixade, Sarandós, Abegondo
Xeixade é un lugar da parroquia de Sarandós no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña. Tiña 38 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 20 eran homes e 18 mulleres.
Duma
Unha Duma (en ruso: Дума) é calquera das diferentes asembleas representativas da Rusia moderna e da historia rusa. A Duma Estatal (Госуда́рственная дума) no Imperio ruso e na Federación Rusa corresponde á cámara baixa do parlamento. É tamén o termo empregado para designar a un consello de lexisladores rusos no Principado de Moscova - Boyar Duma (Боярская дума), así como para os consellos municipais no Imperio ruso - Duma Municipal (Муниципальная дума).
A Duma na Rusia moderna
O termo provén da palabra rusa думать (dumat), "pensar". A Boyar Duma foi un consello consultivo para os grandes príncipes e tsares do Principado de Moscova. A Duma foi interrompida polo tsar Pedro o Grande, quen transferiu as súas funcións ao Senado Gobernante en 1711.
Henrique Capriles
Henrique Capriles Radonski, nado en Caracas o 11 de xullo de 1972, é un político e avogado venezolano.
Duma
A Duma na Rusia moderna
A Duma Estatal (en ruso: Государственная дума (Gosudarstvennaya Duma), abreviatura común: Госдума (Gosduma)) é na Federación Rusa a cámara baixa da Asemblea Federal Rusa, sendo a cámara alta o Consello da Federación de Rusia. De acordo coa constitución rusa de 1993, a Duma Estatal está formada por 450 deputados que son elixidos cada catro anos.
A Duma de Estado durante o Imperio Ruso
Baixo a presión da Revolución rusa de 1905, o 6 de agosto de 1905, o tsar Nicolao II publicitou un manifesto acerca da convocatoria da Duma, que inicialmente se cría que sería só un órgano consultivo.o En dito Manifesto de Outubro o tsar comprometeuse a introducir liberdades civís básicas, a proporcionar unha participación máis alta na Duma Estatal e a dotar a Duma de poderes lexislativos e sobresemento. Aínda que Rusia estaba lonxe de ser unha democracia, a Duma Estatal é comparada coa cámara baixa dun parlamento, e o Consello de Estado do Imperio Ruso coa cámara alta. Porén, Nicolao II estaba decidido a manter o seu poder autocrático. Xusto antes da creación da Duma, en maio de 1906, o tsar promulgou unhas leis fundamentais que contradicían o Manifesto de Outubro en varios aspectos. Indicábase en parte que os ministros do tsar non podían ser designados póla Duma e non tiñan que responder ante ela, negando así o goberno representativo en canto ao poder executivo se refire. Ademais, o tsar tiña o poder de disolver a Duma e anunciar novas eleccións cando o desexase.
Henrique Capriles
Traxectoria
Foi alcalde de Baruta, municipalidade de Caracas, dende 2000 ata 2008, ano en que foi elixido gobernador do estado de Miranda.
Duma
A Duma de Estado durante o Imperio Ruso
A elección da Primeira Duma, que empezou a funcionar en xullo de 1906, trouxo de novo a un grupo significativo de socialistas moderados e dos dous partidos liberais, que pedían amplas reformas. Durou tan só dez semanas.
A Segunda Duma, iniciada en febreiro de 1907, foi igualmente efémera. Empregando o poder de emerxencia, o primeiro ministro Piotr Stolipin cambiou a lei electoral e deu un maior valor aos votos da nobreza e os terratenentes. Isto asegurou que a Segunda Duma só estivera dominada por nobres, terratenentes e homes de negocios.
A TerceIra Duma, dominada polos outubristas, existiu entre 1907 e 1912. Estivo orientada cara posicións máis conservadoras, foi capaz de durar un período de cinco anos. O asasinato de Stolipin e as políticas cada vez máis reaccionarias do tsar e do seu Consello de Estado debilitaron aínda máis o poder da Duma.
A Cuarta Duma, 1912–1917, estivo tamén limitada por influencias políticas; porén, desenvolveu un papel fundamental nos sucesos de 1917, cooperando co goberno provisional. Foi disolta tras a Revolución de Outubro.
Tomboliño, Pedrafita, Guitiriz
Tomboliño é un lugar da parroquia de Pedrafita no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 10 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 6 homes e 4 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 16 habitantes.
Icovellauna
Icovellauna é unha deusa celta adorada na Galia. O seu culto realizouse nun templo octogonal en Le Sablon, Metz, construído orixinalmente sobre unha fonte, no cal foron atopadas cinco inscricións dedicadas a ela; e en Tréveris, onde Icovellauna foi honrada nunha inscrición no complexo do templo de Altbachtal. Ámbolos dous lugares están preto do río Mosela, na Galia oriental, na actual Lorena (Francia) e Renania-Palatinado (Alemaña).
Fondevila, Burres, Arzúa
Fondevila (provén de fondo + de + vila, do latín Fundus, 'a parte baixa dunha vila' ) é un lugar da parroquia de Burres no concello coruñés de Arzúa na Comarca de Arzúa. Tiña 7 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 3 eran homes e 4 eran mulleres.
Mesa de Forzas Políticas Galegas
A Mesa de Forzas Políticas Galegas (MFPG) foi unha plataforma política que pretendía unir o nacionalismo galego para dotar a Galicia de forzas políticas propias que exerceran a hexemonía política no país para conseguir a soberanía nacional. Formouse o 11 de xuño de 1980 e dela formaban parte do PSG, AN-PG e a UPG, sen implicar ningún tipo de unidade orgánica. A MFPG manifestouse en contra da Constitución española, do Estatuto de Autonomía, da entrada de España no Mercado Común e na OTAN e traballou para conseguir a unidade dos sindicatos nacionalistas que deu lugar á INTG.
Historia
A súa orixe está nas xuntanzas que a iniciativa do PSG se celebraron entre esta e as forzas que compuñan o BNPG e Unidade Galega. Finalmente o Partido Galeguista e o Partido Obreiro Galego rexeitan formar parte dela. A formación da MFPG supuxo a fin do histórico enfrontamento entre a UPG e o PSG.
A Aroxa, Vilacova, Abegondo
A Aroxa é un lugar da parroquia de Vilacova no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña. Tiña 2 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 0 eran homes e 2 mulleres.
Ser (revista)
Ser foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1935 e 1936.
Historia e características
Subtitulado Semanario Gallego de Izquierdas apareceu en marzo de 1935. Estaba dirixido por Ramón Suárez Picallo e entre os seus colaboradores figuraron Roberto Blanco Torres, Eduardo Blanco Amor, Plácido R. Castro, Camilo Díaz Baliño, Francisco Fernández del Riego, Ánxel Fole, Carlos Maside, Lois Peña Novo, Luís Seoane, Antón Vilar Ponte e Fernando Barcia Veiras. Analizou as posibles reformas da Constitución da República para atender as propostas das comunidades históricas, as alianzas entre os partidos de esquerda, a situación da CNT e dos sindicatos, o ferrocarril e a universidade.
Senegal nos Xogos Olímpicos
O Senegal participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1964, e dende entón participou en cada edición dos Xogos de Verán. O país só gañou unha medalla olímpica na súa historia, unha prata de Amadou Dia Ba na proba de 400 metros valados masculinos en 1988.
O Senegal forma parte do pequeno grupo de países tropicais que participaron nos Xogos Olímpicos de Inverno.
Marugame
Marugame (丸亀市, まるがめし, Marugame-shi) é un concello xaponés da prefectura de Kagawa. Está situado ao norte da illa de Shikoku e no centro-oeste da prefectura. Ten 111,79 km² de superficie e unha poboación de 110.804 habitantes (2009)e ten unha densidade de poboación de 991 hab./km².
O concello de Marugame limita cos concellos de Tadotsu, de Zentsūji, de Mannō, de Ayagawa, de Sakaide e de Utazu.
Turismo
esquerda|200px|miniatura|Castelo de Marugame esquerda|200px|miniatura|Torre do Castelo de Marugame esquerda|200px|miniatura|O barrio histórico de Kasajima
Potou
Potou (en chinés 坡头区) é un distrito pertencente á prefectura de Zhanjiang da provincia de Guangdong na China. O distrito de Potou ten unha superficie de 424 km² e unha poboación de 380.000 persoas. O seu código postal é 524057.
Bouzoa, Vilacova, Abegondo
Bouzoa é un lugar da parroquia de Vilacova no concello coruñés de Abegondo na comarca da Coruña. Tiña 3 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 1 eran homes e 2 mulleres.
Fontelas, Burres, Arzúa
Fontelas é un lugar da parroquia de Burres no concello coruñés de Arzúa na Comarca de Arzúa. Tiña 16 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 7 eran homes e 9 eran mulleres.
Sarah Lorenzana
Sara Escarpizo Couto, coñecida como Sarah Lorenzana ou Margarita del Campo, nada en Cangas o 1 de abril de 1878 e finada en Madrid en 1960, foi unha mestra e escritora galega.
Traxectoria
Filla de Augusto Escarpizo Lorenzana e Elisa Couto Salcedo. Aos 13 anos obtivo o título de mestra superior de instrución primaria, e tres anos despois dirixiu en Pontevedra o Colegio de la Purísima Concepción, onde se ensinaba ás mulleres idiomas, debuxo, música e cultura básica. Despois foi profesora nunha escola de párvulos de Vigo. Animada por Rogelio Lois Estévez, a quen lle prologou o libro Remembranzas (1894), escribiu no semanario El Obrero, asinando como Margarita del Campo e colaborou na Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar. En Pontevedra tamén dirixiu entre 1894 e 1896 a revista El Ángel del Hogar. Foi secretaria en España da publicación artística Le´Envolée e membro da Asociación da Literatura Francesa. En 1906 foi nomeada correspondente da Real Academia Galega.
Escribiu artigos sobre Concepción Arenal e sobre a catedral de Mondoñedo nas revistas Galicia e Follas Novas da Habana. Colaborou en El Eco de Santiago (1897-1898) Artes y letras (México), El Espectador (Veracruz), El Comercio (Lima), El Diario (Chicago), El Boletín de los Niños (Buenos Aires), El Liberal (Madrid) e El Noticiero Universal (Barcelona).
Publicou en 1897 en Tui o libro de poemas Lirios: poesías originales, e en 1905 Acuarelas, no que aparece o seu único poema en galego, "Meu Leres". En 1923 apareceu o libro infantil ''Los ensueños del príncipe Jazmín. Cuentos de hadas, en 1924 a noveliña Vida Gris e en 1929 Eva San Juan''. En 1935 publicou Francisquita de Asís na colección La Novela Rosa da editorial Juventud de Barcelona. Residindo en Madrid apareceu en 1949 Mientras la lluvia canta.
Campamento romano
miniatura|250px|Restos dun castrum en [[Israel.]] No Imperio Romano, un castrum (plural castra, unha fortaleza) era un campo militar romano usado polas lexións romanas. Orixinalmente era unha fortificación celta que semellaba un castelo rodeado dunha muralla circular na cima dun outeiro. Os romanos usaron logo o termo para designaren os seus campos militares, que eran rectangulares.
Historia
miniatura|250px|Campamento romano de [[Aquis Querquennis, nos Baños de Bande.]] Os campos romanos sempre foron edificados acorde a un certo modelo, con dous pasos principais que se cruzaban: o "Cardo Maximus", estendéndose ao norte e ao sur, e o "Decumanus Maximus" ao leste e ao oeste, dividindo o campo en catro partes iguais. As avenidas acababan en catro portais. O forum situábase na intersección do Cardo Maximus e o Decumanus Maximus.
O resto das rúas e construcións achábanse paralelas ás principais, as cales formaban un patrón de cuadrícula que se utiliza moito nas cidades.
Varios poboados en Europa xurdiron a partir de campos militares romanos e ata o día de hoxe mostran trazos dos seus modelos orixinais (por exemplo Castres en Francia, Barcelona e Lugo en España).
O Castrum foi a base do modelo empregado polos colonos españois en América, o "taboleiro" de 7 mazás de 100 m por lado cunha Praza de Armas no centro preto dun río e dun outeiro defendible, seguindo estritas normas impostas pola monarquía española para a fundación de novas cidades no Novo Mundo.
Vieiro, Pedrafita, Guitiriz
Vieiro é un lugar da parroquia de Pedrafita no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 13 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 9 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 15 habitantes.
Euskaltel
Euskaltel é un operador global de telecomunicacións vasco creado en xullo de 1995, que comercializa os seus servizos no País Vasco. Opera en telefonía fixa e móbil, televisión dixital e acceso a Internet de banda larga tanto mediante ADSL como por cable (único licenciatario para isto no País Vasco), para particulares e empresas. Euskaltel é o operador líder de Banda Larga no País Vasco, e conta cunhas cotas de mercado do 45% en telefonía fixa, 44% en Internet de Banda Larga, 30% en telefonía móbil, 30% de Televisión Dixital, e 25% do total de ingresos do sector de telecomunicacións en Euskadi. Euskaltel creceu en 2005 o dobre que o mercado. Os seus ingresos por operacións superaron os 316 millóns de euros, cun incremento do 9%, rexistrando un beneficio ordinario de 24,2 millóns de euros, un 50% superior con respecto ó exercicio anterior. Euskaltel está despregando unha rede de fibra óptica de última xeración no País Vasco, cuns investimentos de 1.200 millóns de euros (600 euros por habitante), o maior investimento en rede por habitante de todo o Estado español.
A súa sede está localizada no Parque Tecnolóxico de Derio, a poucos quilómetros de Bilbao, Biscaia. O goberno vasco ten o 7% das súas accións, -o 2% a través do EVE e o 5% por parte de EITB-. Á súa vez, as caixas de aforros vascas posúen o 63,86% do capital, -33,13% a BBK, 22,98% a Kutxa, e 7,75% a Vital a través de Araba Gertu.
Desde a súa fundación, actuou como comercializadora dos servizos de telefonía móbil de Amena (actualmente Orange) no País Vasco en virtude dun acordo comercial. Amena proveía ós clientes do servizo telefónico, pero era Euskaltel quen lles facturaba. O acordo que facía posible isto cancelouse a finais de 2006, e o 10 de decembro de 2006, Euskaltel pasou a prestar os seus servizos de telefonía móbil como operador móbil virtual tras romper o acordo con Orange (a antiga Amena), usando as antenas de Vodafone España.
Euskaltel e Orange
miniatura|Cabina telefónica. O desacordo entre Euskaltel e Orange levou ó que algúns medios de comunicación denominan unha guerra, guerra telefónica ou guerra laranxa polos contratos de telefonía móbil subscritos conxuntamente por Euskaltel e Amena. A empresa vasca defende que os consumidores que contrataron un servizo de telefonía fixéronno con Euskaltel, compañía que ten os contratos e os datos bancarios dos clientes. Por isto, pretende manter o control sobre estes contratos e négase a facilitar a Orange datos sobre os clientes que compartían. En cambio, Orange considera que estes clientes subscribiron un contrato para que Amena lles prestase o servizo, no que Euskaltel era soamente o distribuidor ou axente comercial de Amena. Así, enviou mensaxes ós usuarios para que acudan ó servizo de atención ó cliente de Orange, e lanzou unha forte campaña promocional. Os teléfonos móbiles de Euskaltel levaban unha tarxeta Amena/Orange que só servía para o servizo a través de Orange e só daba os datos de consumo a esta compañía, polo que Euskaltel necesitaba desta para realizar a facturación.
Ámbalas dúas compañías presentaron un recurso de amparo ante a CMT (Comisión do Mercado das Telecomunicacións) reclamando a propiedade dos case 450.000 clientes de Euskaltel, decidindo a CMT que deberían ser os clientes os encargados de decidir con que compañía quedar: se non desexaban permanecer en Orange, deberían solicitar a súa portabilidade a Euskaltel, e Orange veríase obrigada a facilitar as mesmas. O 10 de decembro de 2006, Euskaltel renovou a súa imaxe corporativa e comezou unha campaña de portabilidades en masa, contactando con tódolos seus clientes para invitalos a iniciar a súa portabilidade á rede virtual de Euskaltel, e entregándolles unha nova tarxeta SIM para poder operar en dita rede.
Sandro
Roberto Sánchez, máis coñecido polo seu nome artístico, Sandro, nado o 19 de agosto de 1945 e finado o 4 de xaneiro de 2010, foi un destacado cantautor arxentino de balada romántica e música rock e pop, en castelán, de gran sona en toda Latinoamérica. Así mesmo, tivo algúns roles no cinema, ben como actor protagonista e ou ben como director.
Bouzoa
O topónimo galego Bouzoa pode referirse a:
Huso
Especies
O xénero comprende 2 especies, segundo a clasificación do SIIT:
Filoxenia
Datos recentes indican unha orixe polifilética do xénero Huso, e algúns autores suxieren que as súas dúas especies deberían incluirse no xénero ''Acipenser.
Lista de vilas en Portugal
miniatura|[[Vila Nova de Cerveira]] Esta é unha lista de vilas portuguesas. Actualmente (2023), Portugal ten 582 poboacións coa categoría de vila: Existen tres tipos diferentes de vilas, aquelas que como aldeas, foron elevadas a vila por decreto lei, e que cumpriron os requisitos para tal (feito que comezou a ocorrer en Portugal no s. XX). Existen as terras que en tempos foron sede de Concello propio (para ser Municipio a localidade obrigatoriamente debe como mínimo ser vila), e aínda que o mesmo se extinguise continúan a posuír o estatuto de vila. E por fin as terras a quen a realeza daba orde de poboamento, concedendo para o efecto un foral que declaraba a poboación como vila. Estes tres casos serven así para explicar o porqué de existiren actualmente terras con estatuto de vila, que posúen moi poucos habitantes ou que non teñen certos servizos ou recursos.
Proteína adaptadora do transporte vesicular
miniatura|Tráfico dalgúns complexos de proteínas adaptadoras (AP). miniatura|Complexos de proteinas adaptadoras e subcomplexo COPI-F. As proteínas adaptadoras do transporte vesicular son proteínas implicadas na formación de complexos que funcionan no tráfico de moléculas desde unha localización subcelular a outra. Estes complexos funcionan concentrando as correctas moléculas de cargamento en vesículas de transporte que se evaxinan ou extruden dun orgánulo e viaxan a outra localización, onde o cargamento será entregado. Coñécense algúns detalles sobre como estas proteínas adaptadoras mostran a súa especificidade de tráfico, pero aínda queda moito por aprender.
Varios trastornos humanos están asociados con defectos nos compoñentes destes complexos, como o alzhéimer e o párkinson.
As proteínas
A maioría das proteínas adaptadoras son heterotetrámeros. Nos complexos de proteínas adaptadoras hai dúas grandes proteínas (∼100 kD) e dúas proteínas pequenas. Unha das proteínas grandes denomínase β (beta), e β1 está no complexo AP-1, β2 no complexo AP-2, e así sucesivamente. A outra proteína grande ten diferentes designación nos diferentes complexos. Na AP-1 denomínase γ (gamma), a AP-2 chámase α (alfa), a AP-3, δ (delta), a AP-4, ε (épsilon) e a AP-5 ten a denominación ζ (dseta). As dúas proteínas pequenas son a subunidade media denominada μ (mu ∼50 kD) e a subunidade pequena σ (sigma ∼20 kD), e denominadas do 1 ao 5 correspondendo cos 5 complexos AP. Os compoñentes de COPI (cop un) un coatómero, e de TSET (T-set), un complexo de tráfico de membrana, teñen heterotetrámeros similares aos dos complexos AP.
O retrómero non está estreitamente relacionado e as súas proteínas non serán descritas aquí. As GGA son un grupo de proteínas relacionadas (tres en humanos) que actúan como proteínas adaptadoras da clatrina monómeras en varios importantes tráficos de vesículas de membrana, pero non son similares a calquera dos complexos de proteínas adaptadoras e non se discutirán en detalle neste artigo. As estoninas (que non se mostran na primeira figura) son tamén monómeros similares nalgúns aspectos ás GGA e tampouco se discutirán en detalle neste artigo.
Os PTB son dominios proteicos que inclúen o NUMB, DAB1 e DAB2. A epsina e a AP180 no seu dominio ANTH son outras proteínas adaptadoras.
Un complexo de transporte importante, o COPII, non se mostra na primeira figura. O complexo COPII é un heterohexámero, pero non está estreitamente relacionado cos complexos AP/TSET. As proteínas individais do complexo COPII denomínanse proteínas SEC, porque están codificadas por xenes de mutantes secretores de lévedos. Un aspecto especialmente interesante de COPII é que pode formar vesículas esféricas típicas e túbulos para transportar grandes moléculas como os precursores do coláxeno, que non poden axustarse dentro de vesículas esféricas típicas. Estes son exemplos do conxunto máis grande de adaptadores de cargamento.
Evolución
O antepasado común máis recente dos eucariotas debeu ter un mecanismo para transportar moléculas entre as súas endomembranas e orgánulos, e propúxose a probable identidade do complexo adaptador implicado. Pénsase que o antepasado común máis recente tiña 3 proteínas implicadas no tráfico e que formaban un heterodímero. Ese heterodímero seguidamente "dimerizouse" para formar un complexo de 6 membros. Os compoñentes individuais despois cambiaron dando os actuais complexos, na orde mostrada, na que AP1 e AP2 son os últimos en diverxer.
Ademais, un compoñente de TSET, unha muniscina tamén chamada proteína TCUP, parece que evolucionou en parte das proteínas dos opistocontos (animais e fungos). Partes dos complexos de proteínas adaptadoras evolucionaron dando partes das proteínas GGA e estonina. Hai probas que indican que partes do complexo do poro nuclear e do COPII poden estar relacionados evolutivamente.
Formación de vesículas de transporte
miniatura|Unha pequena porción dunha proteína accesoria únese especificamente a parte do complexo AP-2 miniatura|A fosforilación da proteína permite as interaccións específicas cun complexo da proteína adaptadora da clatrina
O tipo mellor caracterizado de vesícula é a vesícula revestida de clatrina (CCV). Tamén está moi estudadoa a formación de vesículas COPII no retículo endoplásmico e o seu transporte ao aparato de Golgi. O heterotetrámero da COPI é similar ao da AP/clatrina, pero o revestimento da COPI non está estreitamente relacionado cos revestimentos das vesículas revestidas de clatrina ou as COPII. A AP-5 está asociada con dúas proteínas, SPG11 e SPG15, que teñen certa semellanza estrutural coa clatrina, e poden formar o revestimento arredor do complexo AP-5, pero a ultraestrutura do revestimento non se coñece. O revestimento da AP-4 é descoñecido.
Outra característica case universal da ensamblaxe do revestimento é que os adaptadores son recrutados primeiro, e estes recrutan despois o revestimento. A excepción é COPI, na cal as 7 proteínas son recrutadas na membrana como heptámeros.
Como se ilustra na imaxe que acompaña, a produción de vesículas revestidas non é instantánea, e unha considerable fracción do tempo de maduración utilízase para establecer interaccións "abortivas" ou "fútiles" ata que se producen suficientes interaccións simultáneas para permitir que a estrutura continúe desenvolvéndose.
O último paso na formación de vesículas de transporte é a evaxinación da membrana doante. Para isto cómpre enerxía, pero mesmo no caso ben estudado das vesículas revestidas de clatrina, non todos requiren dinamina. A ilustración que acompaña mostra o caso das vesíclas revestids de clatrina AP-2, aínda que as vesículas AP-1 e AP-3 non usan dinamina.
Selección das moléculas do cargamento
O tipo de moléculas que son incorporadas nun determinado tipo de vesícula depende das interaccións específicas que se establecen. Algunhas destas interaccións establécense directamente cos complexos de proteínas adaptadoras e outros indirectamente con "adaptadores alternativos". Como exemplos, as proteínas de membrana poden establecer interaccións directas, mentres que as proteínas que están solubilizadas no lume dos orgánulos doantes únense indirectamente aos complexos de proteínas adaptadoras ao ligarse a proteínas de membrana que atravesan a membrana e únense polo seu extremo luminal á molécula cargamento desexada. As moléculas que non deberían ser incluídas na vesícula parece que son excluídas por "ateigamento molecular" (molecular crowding).
Os "sinais" ou "motivos" de aminoácidos das proteínas cargamento que interaccionan coas proteínas adaptadoras poden ser moi curtos. Por exemplo, un caso ben coñecido é o do motivo dileucina, no cal un residuo do aminoácido leucina vai seguido doutra leucina ou isoleucina. Un exemplo incluso máis simple é o do sinal baseado na tirosina, que é YxxØ (un residuo de tirosina separado por dous residuos de aminoácidos doutro residuo de aminoácido voluminoso hidrófobo). A figura que acompaña mostra como unha pequena parte dunha proteína pode interaccionar especificamente con outra proteína, así que estes curtos motivos de sinalización non deberían ser tan sorprendentes. O tipo de comparacións de secuencia usábanse, en parte, para definir estes motivos.
Nalgúns casos, as modificacións postraducionais, como as fosforilacións (mostradas na figura) son importantes para o recoñecemento do cargamento.
Doenzas
Os fallos nestes adaptadores orixinan as chamadas enfermidades de adaptadores.
A AP-2/vesícula revestida de clatrina están implicadas na hipercolesterolemia autosómica recesiva por medio da proteína adaptadora de receptor de lipoproteínas de baixa densidade 1 asociada.
O retrómero está implicado na reciclaxe de compoñentes da membrana plasmáica. A importancia desta reciclaxe na sinapse é insinuada nunha das figuras da galería. Hai polo menos tres modos polos que a disfunción do retrómero pode contribuír a orixinar trastornos cerebrais, incluíndos as enfermidades de Alzheimer e Parkinson.