cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SARSr-CoV
Morfoloxía
A envoltura viral consta dunha bicapa lipídica na que están ancoradas as proteínas da membrana (M), envoltura (E) e espícula (S). As proteínas da espicula orixinan as proxeccións bulbosas da superficie do virus. A interacción das proteínas da espícula co seu receptor da célula hóspede correspondente é fundamental para determinar o tropismo de tecido, a infectividade e o rango de especies ás que infecta o virus.
Dentro da envoltura hai unha nucleocápside, que está formada por múltiples copias da proteína da nucleocápside (N), que están unidas ao ARN xenómico monocatanario de sentido positivo (~30 kb) nunha formación continua de tipo rosario de doas. A envoltura de bicapa lipídica, as proteínas de membrana e a nucleocápside protexen o virus cando está fóra do hópede.
Ciclo vital
O coronavirus relacionado coa SARS segue a estratexia de replicación típica dos coronavirus, que se pode dividir nas seguintes fases:
Adhesión e entrada na célula
miniatura|Ciclo de replicación dos coronavirus
A primeira vía que pode usar o coronavirus da SARS para entrar na célula hóspede é por endocitose, na que o virus é captado nun endosoma. A proteína da espícula unida ao receptor é despois activada pola cisteina protease catepsina L dependente de pH do hóspede. A activación da proteína da espícula unida ao receptor causa un cambio conformacional e a subseguinte fusión da envoltura viral coa membrana do endosoma.
Alternativamente, o virus pode entrar na célula hóspede directamente por clivaxe proteolítica da proteína da espícula unida ao receptor polas serina proteasess TMPRSS2 ou TMPRSS11D do hóspede na superficie celular. No coronavirus da SARS, a activación da parte C-terminal da proteína da espícula desencadea a fusión da envoltura viral coa membrana da célula hóspede ao inducir cambios conformacionais que non se comprenden totalmente.
Tradución do xenoma
Despois da fusión a nucleocápside pasa ao citoplasma, onde se libera o xenoma viral. O xenoma actúa como un ARN mensaxeiro e os ribosomas da célula traducen dous terzos do xenoma, que se corresponden cos marcos de lectura abertos ORF1a e ORF1b, orixinando dúas grandes poliproteínas, chamadas pp1a e pp1ab.
A poliproteína máis grande pp1ab é o resultado dun cambio da pauta de lectura ribosómica -1 causado pola secuencia escorregante (UUUAAAC) e un pseudonó de ARN de augas abaixo no final do marco de lectura abero ORF1a. O cambio de pauta de lectura ribosómica permite a tradución continua de ORF1a seguida da de ORF1b.
As poliproteínas conteñen as súas propias proteases, PLpro e 3CLpro, que clivan as proteínas en sitios específicos diferentes. A clivaxe da poliproteína pp1ab orixina 16 proteínas non estruturais (de nsp1 a nsp16). As proteínas produto inclúen varias proteínas de replicación como unha ARN polimerase ARN dependente (RdRp), unha ARN helicase e unha exorribonuclease (ExoN).
Replicación e transcrición
miniatura|Modelo do complexo replicase-transcriptase dun coronavirus. A [[ARN polimerase ARN dependente|RdRp para a replicación (vermello), ExoN para a corrección de probas (azul escura), cofactor ExoN (amarelo), RBPs para evitar a estrutura secundaria (azul clara), abrazadeira deslizante do ARN para a procesividade e dominio primase para o cebado (verde/laranxa) e unha helicase para desenrolar o ARN (augas abaixo). ]]
Varias proteínas non estruturais coalescen para formar un complexo multiproteico replicase-transcriptase (RTC). A principal proteína replicase-transcriptase é a ARN polimerase ARN dependente (RdRp). Está directamente implicada na replicación e transcrición do ARN a partir dunha febra molde de ARN. As outras proteínas non estruturais do complexo axudan no proceso de replicación e transcrición.
A proteína nsp15 é unha 3'-5' exorribonuclease que proporciona fidelidade extra ao proceso de replicación. A exorribonuclease proporciona unha función de corrección de probas ao complexo, do cal carece a ARN polimerase ARN dependente. De xeito similar, as proteínas nsp7 e nsp8 forman unha abrazadeira deslizante hexadecamérica que forma parte do complexo, que incrementa grandemente a procesividade da ARN polimerase ARN dependente. Os coronavirus necesitan o incremento da fidelidade e da procesividade durante a síntese de ARN debido ao seu tamaño de xenoma relativamente grande en comparación con outros virus de ARN.
Vilamor, Cumbraos, Sobrado
Vilamor é un lugar da parroquia de Cumbraos, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres).
SARSr-CoV
Replicación e transcrición
Unha das principais funcións do complexo replicase-transcriptase é transcribir/replicar o xenoma viral. A RdRp é mediadora directa da síntese de moléculas de ARN subxenómicas de sentido negativo a partir do ARN xenómico positivo. Isto vai seguido da transcrición destas moléculas de ARN subxenómico de sentido negativo aos seus correspondentes ARNm de sentido positivo.
Ensamblaxe e liberación
A tradución do ARN ocorre denrro do retículo endoplasmático. As proteínas estruturais virais S, E e M móvense pola vía secretora no compartimento intermediario de Golgi. Alí, as proteínas M dirixen a maioría das interaccións proteína-proteína requirida para a ensamblaxe dos virus despois da súa unión á nucleocápside.
Os virus da proxenie son liberados do hóspede por exocitose por medio de vesículas secretoras.
Rosa Regàs
Traxectoria
Pasou os anos da guerra civil en Francia e ó seu regreso ingresou nun internado. Estudou Filosofía e Letras e licenciouse na especialidade de Filosofía Pura pola Universidade de Barcelona. Traballou na editorial Seix Barral de 1964 a 1970, ano no que funda a editorial La Gaya Ciencia, e as revistas Arquitectura Vis e Cuadernos de la Gaya Ciencia (1976). É nai de cinco fillos.
De 1983 a 1994 foi tradutora freelance nas Nacións Unidas en Xenebra, Nova York, Nairobi, Washington, París etc. En 1994 foi nomeada Directora do Ateneo Americano da Casa de América de Madrid, cargo do que dimitiu en maio de 1998.
O 14 de maio de 2004 foi nomeada Directora Xeral da Biblioteca Nacional de España. O día 18 de novembro de 2005 recibiu a Lexión de Honra. O 30 de novembro de 2005 a Generalitat de Cataluña concedeulle a Creu de Sant Jordi.
En agosto de 2007 dimitiu do seu cargo como Directora Xeral da Biblioteca Nacional de España por discrepancias co ministro de Cultura César Antonio Molina, e foi substituída por Milagros del Corral.
Controversias
Con ocasión do debate social a raíz da proposta de reforma da lei do aborto formulada polo Ministro de Xustiza Alberto Ruiz-Gallardón, Rosa Regàs publicou o 30 de xullo de 2012 unha columna en El Mundo na que cualificaba como "monstros" as persoas con graves malformacións. Logo de recibir diversas críticas, entre elas a do xornalista Andrés Aberasturi (cun fillo con parálise cerebral), Regàs reafirmouse na súa opinión noutro artigo no mesmo xornal.
Portomouro, Abanqueiro, Boiro
Portomouro é un lugar da parroquia de Abanqueiro no concello coruñés de Boiro, na comarca do Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 34 habitantes (16 homes e 18 mulleres).
Informática biomédica
miniatura|300px|Gráfico electrónico de paciente dun sistema de información de saúde. A informática biomédica (tamén chamada informática da saúde, informática do coidado da saúde, informática de asistencia en enfermaría, ou informática clínica) é a aplicación da informática no coidado da saúde.
É un campo científico multidisciplinar que utiliza a tecnoloxía da información na saúde para mellorar esta mediante combinacións de mellor calidade, maior eficiencia (diminuíndo custos e mellorando a dispoñibilidade) e novas oportunidades.
Disciplinas involucradas, recursos e aplicacións
As disciplinas involucradas inclúen as ciencias da información, ciencias computacionais, ciencias sociais, ciencias do comportamento e ciencias administrativas, entre outras.
Relaciónase cos recursos, dispositivos e métodos requiridos para optimizar a adquisición, almacenamento, recuperación e uso de información en saúde e biomedicina. As ferramentas de información da saúde abarcan, entre outras, as computadoras, guías de práctica clínica, terminoloxía médica formal e sistemas de información e comunicación.
Aplícase nas áreas de enfermaría, coidado clínico, odontoloxía, farmacia, saúde pública, terapia ocupacional, fisioterapia e investigación (bio)médica e en medicina alternativa.
Ranger 5
Ranger 5 foi a terceira e última sonda do Bloque II do programa Ranger da NASA pensado para enviar sondas non tripuladas á Lúa e fotografar a súa superficie antes de impactar nela. Foi lanzada mediante un Atlas-Agena B o 18 de outubro de 1962 desde a plataforma LC-12 do Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
Ranger 5 foi enviada a impactar contra a superficie lunar e comezar a fotografala dez minutos antes do choque. A bordo levaba unha cápsula que debería ter soportado o impacto e depositado un sismómetro na superficie. A súa misión tamén incluía medir a radiación gamma no espazo interplanetario, estudar a reflectividade do radar na superficie lunar e seguir facendo probas técnicas para desenvolver mellores sondas interplanetarias.
A nave
A sonda foi a terceira e última cun deseño do denominado Bloque II, unha mellora das Ranger previas do Bloque I. Estaba formada por unha base hexagonal de 1,5 m de diámetro sobre a cal se atopaba unha estrutura cónica de aluminio de 3,1 m de alto coroada por unha esfera de 65 cm de diámetro formada no seu exterior por madeira de balsa e contendo no seu interior un sismómetro que debería quedar pousado na superficie lunar tras o impacto da nave. Ranger 5 levaba tamén un motor para corrección de rumbo e outro para retrofreado. A enerxía eléctrica era proporcionada por dous paneis solares que lle daban á nave unha envergadura de 5,2 m; a enerxía almacenábase nunha batería de prata-cinc de 11,5 kg de peso e 1000 vatios-hora. Acaroada á base atopábase unha antena parabólica de alta ganancia, mentres que o resto de instrumentos repartíanse entre a base e o cono. A bordo atopábase tamén unha antena omnidireccional de media ganancia. As comunicacións corrían a cargo de dous transmisores funcionando a 960 MHz, un cunha potencia de 3 W e outro de 50 mW. O control de actitude era proporcionado por un controlador de estado sólido, por sensores solares e terrestres e por varios por chorros de control. O control térmico era pasivo, mediante recubrimentos dourados, pintura branca e superficies de aluminio puído.
Instrumentos
Ranger 5 levaba a bordo varios insrumentos:
Scout X-2M
Scout X-2M foi un foguete espacial dos Estados Unidos propulsado exclusivamente por propelente sólido. Estaba concibido como un lanzador de baixo custo e foi usado desde a Base Vandenberg da Forza Aérea en California para lanzar satélites meteorolóxicos militares do programa DMSP.
Regumiel de la Sierra
Regumiel de la Sierra é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 392 habitantes (INE 2012).
Provincia de Manco Kapac
miniatura|dereita|200px|Provincia Manco Kapac en Bolivia dereita|miniatura|200px|Provincias do departemento La Paz Manco Kapac é unha das 20 provincias do departamento de La Paz en Bolivia. A súa capital é a cidade de Copacabana.
Bico de Mar, Bealo, Boiro
Bico de Mar é un lugar da parroquia de Bealo, no concello coruñés de Boiro, na comarca do Barbanza.
Gran Premio do Xapón de 1990
O Gran Premio do Xapón de 1990 (oficialmente o XVI Fuji Television Japanese Grand Prix) foi unha carreira de Fórmula Un disputada en Suzuka o 21 de outubro de 1990. Foi a décimo quinta e penúltima proba da tempada 1990 da Fórmula Un, o 17º Gran Premio do Xapón, o cuarto en Suzuka e o sexto que se celebrou no marco do campionato mundial de pilotos de Fórmula Un. A carreira disputouse ao longo de 53 voltas ao circuíto de seis quilómetros por unha carreira de 310 quilómetros.
A carreira recórdase mellor pola colisión na primeira curva entre os rivais para lograr o campionato do mundo, o brasileiro Ayrton Senna e o francés Alain Prost, por segundo ano consecutivo os dous chocaron nesta carreira con grandes repercusións no campionato. De inmediato quedaron ambos coches fóra da carreira e asegurou para Senna o seu segundo Campionato do Mundo. A carreira viu o mellor resultado ata ese momento do equipo Benetton Formula cos seus pilotos, o veterano brasileiro Nelson Piquet e o seu protexido Roberto Moreno que terminaban primeiro e segundo no seu Benetton B190. Foi de regreso de Benetton á vitoria no Xapón logo da vitoria do equipo no ano anterior. O piloto xaponés Aguri Suzuki logrou o mellor resultado nas carreiras para el e o equipo Larrousse, terminando terceiro no seu Lola LC90 no único podio que lograrían tanto o piloto como o equipo.
Con Ferrari non anotando ningún punto logo da retirada de Nigel Mansell, o equipo de McLaren asegurou o seu sexto e terceiro campionato consecutivo como construtor.
Ata, esta carreira marca a única vez que un auto con motor Lamborghini terminou no podio na Fórmula Un.
Antes da carreira
Houbo moitos anuncios antes da carreira, Brabham anunciou que utilizaría os motores de Yamaha para, Footwork tamén anunciou un motor Porsche para 1991 e tamén que ambos pilotos Alex Caffi e Michele Alboreto seguían. Antes da carreira, os equipos Life Racing Engines e EuroBrun retiráronse do deporte. Roberto Moreno, de EuroBrun, uniuse ao equipo de Benetton en substitución de Alessandro Nannini, cuxa carreira na F1 terminou logo dun accidente de helicóptero tralo Gran Premio de España de 1990.
Alesi non comezou debido a unha lesión no pescozo durante a práctica do venres. Como a súa posición na grella quedou baleira, esta foi a terceira carreira que tivo só 25 participantes en lugar dos 26 habituais.
[Nigel Mansell] tamén anunciou un xiro na súa decisión de retirarse facendo público o seu acordo de unirse a Williams-Renault durante dous anos a partir de, logo de recibir garantías de Frank Williams, Patrick Head e Renault de que poderían entregarlle un coche no que podería gañar un campionato mundial. O sábado Soichiro Honda, o fundador de Honda, coñeceu a Ayrton Senna nos boxes de McLaren.
Resumo da carreira
Esta carreira é famosa polo incidente na primeira curva que implicou aos contendentes polo campionato do mundo Alain Prost e Ayrton Senna. Senna asegurouse a pole, pero estaba descontento co lado da pista no que estaba situado, alegando que a pole sempre debe estar na trazada. El e Gerhard Berger dirixíronse aos comisarios xaponeses, para solicitar un cambio de posición da pole á beira esquerda da pista que era a parte máis limpa da pista. Os comisarios aceptaron inicialmente pero unha orde posterior do presidente da FISA Jean Marie Balestre rexeitou a decisión e a posición orixinal da pole permaneceu no lado dereito máis sucio, menos adherente da pista. Ademais, segundo o revelado polo xornalista F1, Maurice Hamilton, - a FIA advertira que cruzar a liña amarela da saída de boxes para situarse mellor na primeira curva non sería permitido, enfurecendo aínda máis a Senna.
Algúns no paddock de F1 atoparon as queixas de Senna como estrañas dado que a pole estaba en realidade no mesmo lado da pista (o interior xunto á parede dos boxes) onde estivo desde o primeiro Gran Premio do Xapón celebrado alí en. Moitos tamén sinalaron que Senna non se queixou da posición da pole no Gran Premio do Xapón de 1988 ou no Gran Premio do Xapón de 1989, en ambas carreiras saíra na pole e en ambas carreiras, loitando con Prost polo Campionato do Mundo.
Logo disto, Senna prometeu que si Prost (que saía segundo) obtivese a vantaxe na primeira curva, que a maioría estaba segura de que o faría, Senna trataría de tomar a dianteira nesa primeira curva, sen importar as consecuencias. Os dous pilotos chocaron na primeira curva, quedando ambos pilotos fóra da pista. O accidente significou que Senna gañara o campionato de pilotos por segunda vez, a falta dunha carreira para rematar a tempada, Prost non podía superar a súa puntuación. O dominio de Benetton-Ford no podio impediu que Ferrari anotase suficientes puntos para deter a McLaren, que conquistou o seu sexto título de construtores.
Os dous discutiron o acontecemento posteriormente con Senna afirmando que non fora como el quería pero fora como tiña que ser, moitos outros aceptaron a súa acción como unha solución (ou unha vinganza, en certa medida) ao incidente do ano anterior. Prost enfureceuse por isto e publicamente criticou o movemento como "repugnante" e a Senna como "un home sen valor". Máis tarde admitiu que case se retirou do deporte inmediatamente despois do incidente.
A parella logrou gañar un campionato máis cada un e co tempo reconciliaron as súas diferenzas no seu último grand prix xuntos.
Logo da colisión, a carreira continuou co McLaren MP4 / 5B de Gerhard Berger liderando e o Ferrari 641 de Nigel Mansell segundo. Berger trompeou na primeira curva da 2ª volta, sobre area lanzada sobre a pista pola colisión Senna / Prost, deixando a Mansell liderando a carreira diante dos dous Benettons de Piquet e Moreno. En previsión de que Benetton seguiría a súa estratexia habitual de non facer ningunha parada en boxes, Mansell construíu un oco ata que entrou a cambiar pneumáticos ao final da volta 26. Logo dunha rápida parada, abandonou os boxes patinando, e fallou un eixo de transmisión. O Ferrari detívose ao final do pit lane e retirouse. Piquet herdou o liderado e mantívoo ata a bandeira a cadros, co seu compañeiro de equipo Moreno seguíndoo de cerca. Aguri Suzuki tamén conduciu toda a carreira sen parar, terminando terceiro, o primeiro piloto xaponés en facelo. Os dous Williams FW13B - Renaults de Riccardo Patrese e Thierry Boutsen terminaron cuarto e quinto, mentres que Satoru Nakajima terminou sexto nun Tyrrell 019, o segundo piloto xaponés nos puntos.
Ata, esta foi a última carreira na que ningún piloto europeo terminou a carreira no podio; Dous pilotos suramericanos e un piloto asiático encheron os tres podios para esta carreira. Tamén foi a única carreira na que o equipo Larrousse obtivo un podio durante as súas oito tempadas de competición na Fórmula Un. Tamén foi o primeiro e único podio para o motor Lamborghini V12 na Fórmula Un. Por outra banda, era tamén o último dobrete do Brasil na Fórmula Un, o único que xuntou a Piquet e Moreno, dos outros dez, oito foron de Piquet e Senna e os outros dous, Emerson Fittipaldi e José Carlos Pace.
Consello Insular
Un Consello Insular (en catalán: Consell Insular) é unha institución propia de autogoberno nas Illas Baleares (illas de Mallorca, Menorca, Eivisa e Formentera).
Os seus membros son elixidos por sufraxio universal directo dos cidadáns de cada illa. Segundo o artigo 66 do Estatuto de Autonomía das Illas Baleares, o Presidente do Consello Insular é elixido polo Pleno entre os seus membros. Pode cambiar mediante unha moción de censura posterior. Os Consellos insulares abarcan diversas competencias establecidas no Estatuto de Autonomía das Illas Baleares de 1983.
Organización
Dende a aprobación do Estatuto de Autonomía de 2007 os membros dos consellos insulares son elixidos para un mandato de catro anos en eleccións separadas ás eleccións a deputados do Parlamento das Illas Baleares, excepto no caso do Consello Insular de Formentera, formado polos concelleiros do Concello de Formentera.
En cada consello insular hai necesariamente un pleno, un presidente e un consello executivo (este último non é obrigatorio no caso do Consello Insular de Formentera), ademais de todos os demais órganos complementarios que cada consello poida crear no seu regulamento orgánico. Así, por exemplo, as competencias de urbanismo e ordenación do territorio exércense mediante comisións insulares de urbanismo e ordenación do territorio.
A Casilla, Bealo, Boiro
A Casilla é un lugar da parroquia de Abanqueiro no concello coruñés de Boiro, na comarca do Barbanza.
Misterios dionisíacos
miniatura|dereita|[[Dioniso en Baco de Caravaggio.]] Os misterios dionisíacos foron un ritual da Grecia antiga e de Roma que empregaban psicotrópicos e outras técnicas para inducir o transo (como a música e o baile) para rachar coas inhibicións e as limitacións sociais, ceibando o individuo nun estado natural. Isto tamén proporcionaba certa liberación para os marxinados pola sociedade grega: as mulleres, os escravos e os foráneos. Na fase final do culto, os misterios cambiaron dende o ctónico (a orientación do inframundo) ó transcendental e ó místico, cambiando tamén Dioniso a súa natureza (semellante ó cambio no culto de Shiva). Pola súa orixe como relixión mistérica reservada só ós iniciados, moitos aspectos do culto dionisíaco son descoñecidos e perdéronse coa desaparición do politeísmo grecorromano.
Estanflación
A estanflación (do inglés stagflation) é o momento ou conxuntura económica no que, nunha situación inflacionaria, se produce un estancamento da economía mentres que o ritmo da inflación non cede.
Estanflación é un termo que foi inventado en 1965 polo entón ministro de Finanzas británico Ian McLeod, quen, nun discurso ante o Parlamento nese ano, dixo ''“agora temos o peor de ambos mundos: non soamente inflación por un lado ou estancamento polo outro. Temos algo así como unha estanflación”''.
Estanflación combina os termos «recesión» e «inflación», é a situación económica que indica a simultaneidade da alza de prezos, o aumento do desemprego e o estancamento económico, entrando nunha crise ou incluso nunha recesión.
Causas e consecuencias
Formalmente, determínase que existe unha recesión cando o PIB decrece durante dous trimestres consecutivos. Cando a recesión chega acompañada de alta inflación o proceso recibe o nome de estanflación e está considerado un dos peores escenarios económicos posibles, polo difícil que é de manexar e corrixir. As políticas monetarias e fiscais que adoitan utilizarse para dinamizar unha economía recesiva empeoran o compoñente inflacionario da estanflación e as políticas monetarias restritivas que se utilizan para combater a inflación tenden a afondar e ampliar o seu compoñente recesivo.
A estanflación distorsiona completamente os mercados e coloca os dirixentes dos gobernos e os bancos centrais nunha posición 'ou perder ou perder'. En contextos de estanflación a recesión acostuma ser parcial: rexístrase simultaneamente o decrecemento dalgúns sectores, como a produción de bens, a canda o crecemento doutros sectores, como a produción de servizos. Se se trata dunha economía relativamente aberta e a inflación vén acompañada dun proceso de desvalorización, pode rexistrarse unha contracción das actividades que consomen divisas e unha expansión das que xeran divisas. Isto representa un desafío enorme para as autoridades, pois reciben sinais mesturados e contraditorios sobre a economía que fan moi difícil decidir qué políticas aplicar, en que secuencia e en que momento aplicalas.
Aínda que as recesións poden ter causas internas ou externas, a estanflación sempre é de orixe interno, dado que a inflación é sempre e en todas partes un fenómeno monetario, e quen manexa as moedas soberanas son as autoridades monetarias de cada país.
Provincia de Larecaja
miniatura|dereita|200px|Provincia Larecaja en Bolivia dereita|miniatura|200px|Provincias do departemento La Paz Larecaja é unha das 20 provincias do departamento de La Paz en Bolivia. A súa capital é a cidade de Sorata.
O Vilar da Maceira, Cumbraos, Sobrado
O Vilar da Maceira é un lugar da parroquia de Cumbraos, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 14 habitantes (6 homes e 8 mulleres).
Xulio Simón
alt=Xulio Simón con Neira Vilas|miniatura|300x300px|Xulio Simón con Neira Vilas Xulio Simón Rúa, nado en Rioxoán (Valonga, Pol) o 23 de setembro de 1956, é un investigador, profesor e escritor galego.
Traxectoria
É profesor de EXB pola Escola de Maxisterio de Lugo e ten unha licenciatura en filoloxía pola Universidade de Barcelona. No 1985, realizou o Curso de Lingua e Cultura Portuguesa na facultade de Letras da Universidade de Lisboa. No 1990 participou no Curso “Didactique du Français Langue Etrangère”, na Université de Paris III Sorbonne Nouvelle. Foi profesor colaborador da Xunta de Galicia no Curso de Iniciación en Lingua Galega celebrado en París no 1990
É colaborador dende hai anos coa Asociación Cultural Rosalía de Castro de Cornellá (Barcelona), tanto na súa revista Lúa Nova como no programa radiofónico Sempre en Galicia que comezou a saír en antena no 1986 en Radio Cornellá. Colabora tamén co Certame Internacional de Poesía en Lingua Galega Rosalía de Castro que vén realizando a Asociación, formando parte do xurado.
A partir da década de 1980 creou unha base de datos da literatura galega xunto coa portuguesa, catalá, española e a universal que abrangue do 1850 ao 2004, que se publicou como unha wiki co nome de Xulipedia.
Euforbiáceas
As euforbiáceas (Euphorbiaceae) son unha familia de plantas con flor con entre 232 xéneros recoñecidos e 320 e aproximadamente 6100 especies, a maioría son herbáceas pero algunhas, en especial nos trópicos son arbustos ou árbores. Algunhas son suculentas e semellan cactos. É unha familia predominantemente tropical, o maior número de especies atópase na rexión indo-malaia e en segundo lugar na na América tropical, en África é algo menos abundante. Mais tamén habita áreas non tropicais, en especial o xénero Euphorbia, como son a Conca do Mediterráneo, Oriente Medio, Suráfrica e o sur dos Estados Unidos.
As follas son polo xeral simples, alternas, opostas ou nalgúns casos verticiladas con estípulas; naqueles casos nos que as follas son compostas son sempre palmadas, e nunca pinnadas. As estípulas pódense transformar en tricomas, glándulas ou espiñas, ou mesmo en especies suculentas poden non existir.
As flores, simétricas radialmente, son unisexuais, normalmente coas flores femininas e masculinas presentes na mesma planta. Nunha familia con tan gran número de especies, hai unha gran variedade na estrutura das flores, que poden ser monoicas ou dioicas. Os estames poden variar entre 1 e 10, e por veces máis, e as flores femininas son hipóxenas, isto é con ovario súpero.
miniatura|250px|esquerda|Ciatios dunha Euphorbia baylissii As plantas da subtribo Euphorbiinae (Euphorbia e parentes próximos) presenta unha inflorescencia que aparenta unha flor única, denominada ciatio, que é un pequeno invólucro con forma de copa consistente en brácteas fusionadas e glándulas no bordo envolvendo un conxunto de flores estaminadas que circundan unha única flor pistilada. Todo o conxunto aseméllase a unha soa flor.
Xosé Carlos Caneiro
Xosé Carlos Caneiro Pérez, nado en Verín o 17 de xuño de 1963, é un escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Xeografía e Historia. Diplomado en Profesorado de Educación Xeral Básica (especialista en lingua galega, lingua francesa, lingua castelá e ciencias sociais). Asesor do Centro de Formación do Profesorado de Ourense con sede en Verín. Profesor do curso "Didáctica da ficción e Creación Literaria" na Universidade de Vigo. Colaborador habitual de numerosas publicacións dende 1981 (La Voz de Galicia, Tempos Novos, El País, Diario 16, Península, Faro de Vigo, El Mundo, La Región).
Euforbiáceas
A familia contén unha gran variedade de filotoxinass, principalmente diterpeno ésteres, alcaloides, glicósido e toxinas do tipo rícino.
Xosé Carlos Caneiro
Traxectoria
Dirixiu e presentou os programas da TVG Oficio de Palabras e As Luces. É colaborador diario da Crónica da Radio Galega. É vicepresidente do Padroado de Afundación, Obra Social de Abanca.
Euforbiáceas
Un zume leitoso ou látex é característico das subfamilias Euphorbioideae e Crotonoideae que é pozoñento na primeira pero incocuo en Crotonoideae.
miniatura|Acalypha australis
Usos
Algunhas plantas da familia teñen un amplo uso comercial, é o caso da mandioca (Manihot esculenta), rícino (Ricinus communis), Jatropha curcas) e a hevea (Hevea brasiliensis). Outras utilízanse como plantas ornamentais, é o caso da Euphorbia pulcherrima). As euforbiáceas frondosas Euphorbia esula e Sapium sebiferum son malas herbas invasivas en América do Norte. En canto ao seu uso médico, algunhas especies de Euphorbiaceae son efectivas contra do herpes (HSV-2).
Vulnerabilidade
Algunhas especies, pese aos seus beneficios médicos, enfróntanse ao risco da extinción, é o caso da E. appariciana, E. attastoma, E. crossadenia e E. gymnoclada.
Jetconnect
Jetconnect é unha aeroliña subsidiaria de Qantas baseada en Auckland, Nova Celandia. Foi ceada en xullo de 2002 e comezou a operar no mes de outubro do mesmo ano. Opera servizos entre Nova Celandia e Australia baixo a marca Qantas. Emprega a tripulacións baseadas en Nova Celandia e opera avións rexistrados nese país. Tamén realizou servizos domésticos dentro de Nova Celandia ata que comezaron a ser operados por Jetstar Airways, outra subsidiaria de Qantas, o 10 de xuño de 2009.
Frota
Jetconnect opera unha frota de Boeing 737-800 rexistrados en Nova Celandia pero coa librea de Qantas. En agosto de 2016 a súa frota estaba formada polos seguintes avións:
Provincia de Abel Iturralde
miniatura|dereita|200px|Provincia Abel Iturralde en Bolivia dereita|miniatura|200px|Provincias do departemento La Paz Abel Iturralde é unha das 20 provincias do departamento de La Paz en Bolivia. A súa capital é a cidade de Ixiamas.
Cima de Vila, Damil, Begonte
Cima de Vila é un lugar da parroquia de Damil no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 54 habitantes (26 homes e 28 mulleres).
Miguel Ángel Cámara
Miguel Ángel Cámara Botía, nado en Orihuela o 6 de maio de 1955, é o actual alcalde da cidade de Murcia, España.
Biografía
Doutorouse en Ciencias Químicas na Universidade de Murcia na década dos 80, datas nas cales tamén obtivo o título de Diplomado en Administración de Empresas pola Universidade Politécnica de Madrid. Exerceu a docencia na Universidade de Murcia, chegando a ser Profesor Titular de Química Agrícola desta mesma Universidade.
Desde 1995 ocupa o cargo electo de alcalde da cidade de Murcia polo Partido Popular, posto que foi revalidando ininterrompidamente até a actualidade. Antes disto, foi concelleiro desta localidade durante varios anos.
Ademais de todo isto, é Presidente da Federación de Municipios da Rexión de Murcia desde 1995.
Está casado con Marisol Meroño, e son pais de tres fillos, Miguel Ángel, Alberto e Soledad.
Songs of Leonard Cohen
Songs of Leonard Cohen é o primeiro álbum do cantantautor canadense Leonard Cohen, publicado o 27 de decemnbro de 1967 a través de Columbia Records.
Alcanzou número 83 no Billboard 200, conseguindo a certificación de ouro nos Estados Unidos en 1989, e o número 13 na lista de éxitos do Reino Unido, permanecendo case un ano e un medio nela.
Miguel Ángel Cámara
Biografía
En maio de 2012 foi imputado por un presunto delito de prevaricación administrativa dentro das investigacións do caso 'Umbra', que investiga unha presunta trama de corrupción urbanística no municipio de Murcia, no que tamén están imputados o concelleiro de Urbanismo do Concello de Murcia; así como o dono do Real Murcia, Jesús Samper; e María Isabel Fernández, xefa da Oficina de Goberno Local de Murcia e muller de Alberto Guerra, antigo director da Xerencia de Urbanismo.
San Ramón, Bealo, Boiro
San Ramón é un lugar da parroquia de Bealo no concello coruñés de Boiro, na comarca do Barbanza.
Provincia de Aroma
miniatura|dereita|200px|Provincia Aroma en Bolivia dereita|miniatura|200px|Provincias do departemento La Paz Aroma é unha das 20 provincias do departamento de La Paz en Bolivia. A súa capital é a cidade de Sica Sica.
Alakrana
O Alakrana é un buque de pesca atuneiro conxelador español, propiedade da empresa Echebastar fleet S.L., que ten o seu porto de rexistro en Bermeo (Biscaia) e que foi construído polos Astilleros de Murueta S.A., de Murueta.
Primeiro intento de secuestro
O 3 de setembro de 2009, conseguiu eludir un intento de secuestro cando navegaba a 495 millas de Somalia.
Secuestro
O Alakrana foi secuestrado por piratas o 3 de outubro de 2009, ben a 413 millas das costas do sur de Somalia (segundo algunhas fontes), ben a 120 millas náuticas (por tanto dentro da ZEE de Somalia) segundo sentenza da Audiencia Nacional; en calquera caso o buque faenaba lonxe da zona protexida pola Operación Atalanta, dentro da zona de seguridade en augas internacionais segundo algunhas fontes, e, en augas somalís segundo outras. No seu auxilio acudiu a fragata Canarias, que levantou áncora o 10 de agosto de Rota (Cádiz) para incorporarse á Operación Atalanta, canda outras forzas españolas.
O 17 de novembro de 2009, tras 47 días de secuestro, o Alakrana foi liberado previo pago dun rescate duns 4 millóns de dólares.
Durante a liberación, os helicópteros das fragatas Canarias e Méndez Núñez intentaron sen éxito capturar os últimos piratas que abandonaron o buque, chegando incluso a disparar contra eles. Así mesmo, e do mesmo xeito que ocorreu co Playa de Bakio, tivo de evitarse que fose recapturado por outros piratas doutro clan.
Núcleo Linux
miniatura|300px|Núcleo Linux Linux é un núcleo libre de sistema operativo baseado en Unix. É un dos principais exemplos de software libre e de código aberto. Linux está licenciado baixo a GPL v2 e está desenvolvido por colaboradores de todo o mundo. O desenvolvemento do día a día ten lugar na Linux Kernel Mailing List Arquive
Alakrana
Secuestro
Tras a liberación, o Alakrana dirixiuse ás Illas Seychelles escoltado polas dúas fragatas, arribando a Port Victoria o 20 de novembro de 2009.
Núcleo Linux
O núcleo Linux foi concibido polo entón estudante de ciencias da computación finlandés, Linus Torvalds, en 1991. Linux conseguiu rapidamente desenvolvedores e usuarios que adoptaron códigos doutros proxectos de software libre para usalo co novo sistema operativo. O núcleo Linux recibiu contribucións de miles de programadores de todo o mundo. Normalmente Linux utilízase xunto a un empaquetado de software, chamado distribución Linux e servidores.
Alakrana
Secuestro
A consecuencia do secuestro, a lei española foi modificada o 2 de novembro de 2009 para permitir aos vixilantes de seguridade empregar armamento de até 12,70 mm nos buques con bandeira española, sempre que este sexa adquirido a fabricantes ou distribuidores asentados en España. En cambio, nas embarcacións doutras bandeiras si que está permitida a presenza a bordo de militares e a tenencia de armamento superior ao regrado para barcos españois.
Núcleo Linux
Historia
En abril de 1991, Linus Torvalds, de 21 anos, empezou a traballar nunhas simples ideas para un núcleo dun sistema operativo. Comezou cun intento por obter un núcleo de sistema operativo gratuíto similar a Unix que funcionase con microprocesadores Intel 80386. Logo, o 25 de agosto de 1991, Torvalds escribiu no grupo de noticias comp.vos.minix:
Despois disto, moitas persoas axudaron co código. En setembro de 1991 lanzouse a versión 0.01 de Linux. Tiña 10.239 liñas de código. En outubro dese ano(1991), lanzouse a versión 0.02 de Linux; logo, en decembro lanzouse a versión 0.11(1991). Esta versión foi a primeira en ser self-hosted (autoalbergada). É dicir, Linux 0.11 podía ser compilado por unha computadora que executase Linux 0.11, mentres que as versións anteriores de Linux se compilaban usando outros sistemas operativos. Cando lanzou a seguinte versión, Torvalds adoptou a GPL como o seu propio bosquexo de licenza, a cal non permitía a súa redistribución con outra licenza que non sexa GPL.
O seu código fonte está dispoñible para descarga no sitio web oficial: http://www.kernel.org
Arquitecturas
200px|miniatura|Diagrama do núcleo 2.4.0. Actualmente Linux é un núcleo monolítico híbrido. Os controladores de dispositivos e as extensións do núcleo normalmente execútanse nun espazo privilexiado coñecido como anel 0 (ring 0), con acceso irrestricto ao hardware, aínda que algúns se executan en espazo de usuario. A diferenza dos núcleos monolíticos tradicionais, os controladores de dispositivos e as extensións ao núcleo pódense cargar e descargar facilmente como módulos, mentres o sistema continúa funcionando sen interrupcións. Tamén, a diferenza dos núcleos monolíticos tradicionais, os controladores poden ser prevolcados (detidos momentaneamente por actividades máis importantes) baixo certas condicións. Esta habilidade foi agregada para xestionar correctamente interrupcións de hardware, e para mellorar o soporte de multiprocesamiento simétrico.
O feito de que Linux non fose desenvolvido seguindo o deseño dun micronúcleo (deseño que, naquela época, era considerado o máis apropiado para un núcleo por moitos teóricos informáticos) foi asunto dunha famosa e acalorada discusión entre Linus Torvalds e Andrew S. Tanenbaum.
Xerarquía de directorios
En Linux existe un sistema de arquivos que carga e contén todos os directorios, redes, programas, particiones, dispositivos etc. que o sistema sabe recoñecer, ou polo menos, identificar. Este sistema de ficheiros e directorios, ten como base ao carácter (/); ese mesmo carácter serve tamén para demarcar os directorios, por exemplo: "/home/usuario/imaxe.jpg". O directorio especificado por unha ruta consistente só por este carácter contén toda a xerarquía dos directorios que constitúen todo o sistema. A este directorio adoita chamarllo directorio raíz. En Linux, aos discos non se lles asigna unha letra como en Windows (p.e. "C:"), senón que se lles asigna un directorio da xerarquía do directorio raíz (/), por exemplo: "/media/floppy". É práctica común no sistema de ficheiros de Linux, utilizar varias sub-xerarquías de directorios, segundo as diferentes funcións e estilos de utilización dos arquivos. Estes directorios poden clasificarse en:
Kernel panic
miniatura|[[Kernel panic.]] En Linux, un panic é un erro case sempre insalvable do sistema detectado polo núcleo en oposición aos erros similares detectados no código do espazo de usuario. É posible para o código do núcleo indicar estas condicións mediante unha chamada á función de pánico situada no arquivo header sys/system.h. Con todo, a maioría das alertas son o resultado de excepcións no código do núcleo que o procesador non pode manexar, como referencias a direccións de memorias inválidas. Xeralmente isto é indicador da existencia dun bug nalgún lugar da cadea de alerta. Tamén poden indicar un fallo no hardware como un fallo da RAM ou erros nas funcións aritméticas no procesador, ou por un erro no software. En moitas ocasións é posible reiniciar ou apagar adecuadamente o núcleo mediante unha combinación de teclas como ALT+SysRq+REISUB.
Linguaxes de programación
Linux está escrito na linguaxe de programación C, na variante utilizada polo compilador GCC (que introduciu un número de extensións e cambios ao C estándar), xunto a unhas pequenas seccións de código escritas co linguaxe ensamblador. Polo uso das súas extensións á linguaxe, GCC foi durante moito tempo o único compilador capaz de construír correctamente Linux. Con todo, Intel afirmou modificar o seu compilador C de forma que permitise compilarlo correctamente.
Portabilidade
miniatura|[[Ipod executando un núcleo Linux.]] Aínda cando Linus Torvalds non ideou orixinalmente Linux como un núcleo portable, evolucionou nesa dirección. Linux é agora de feito, un dos núcleos máis amplamente portados, e funciona en sistemas moi diversos que van desde iPAQ (unha handheld) até un zSeries (un mainframe masivo). Está planeado que Linux sexa o sistema operativo principal das novas supercomputadoras de IBM, Blue Gene cando o seu desenvolvemento complétese.
De todos os xeitos, é importante notar que os esforzos de Torvalds tamén estaban dirixidos a un tipo diferente de portabilidade. Segundo o seu punto de vista, a portabilidad é a habilidade de compilar facilmente nun sistema aplicacións das orixes máis diversas; así, a popularidade orixinal de Linux debeuse en parte ao pouco esforzo necesario para ter funcionando as aplicacións favoritas de todos, xa sexan GPL ou de Código aberto.
As arquitecturas principais soportadas por Linux son DEC Alpha, ARM, AVR32, Blackfin, ETRAX CRIS, FR-V, H8, IA64, M32R, m68k, MicroBlaze, MIPS, MN10300, PA-RISC, PowerPC, System/390, SuperH, SPARC, x86, x86 64 e Xtensa
Arquitectura de máquina virtual
O núcleo Linux pode correr sobre moitas arquitecturas de máquina virtual, tanto como host do sistema operativo ou como cliente. A máquina virtual usualmente emula a familia de procesadores Intel x86, aínda que nalgúns casos tamén son emulados procesadores de PowerPC ou ARM.
Formatos binarios soportados
Linux 1.0 admitía só o formato binario a.out. A seguinte serie estable (Linux 1.2) agregou a utilización do formato ELF, o cal simplifica a creación de bibliotecas compartidas (usadas de forma extensa polos actuais ambientes de escritorio como GNOME e KDE). ELF é o formato usado de forma predeterminada polo GCC desde ao redor da versión 2.6.0. O formato a.out actualmente non é usado, convertendo a ELF no formato binario utilizado por Linux na actualidade.
Linux ten a capacidade de permitir ao usuario engadir o manexo doutros formatos binarios. Tamén binfmt_misc permite correr o programa asociado a un arquivo de datos.
Versións
Máis aló de desenvolver o seu propio código e de integrar os cambios realizados por outros programas, Linus Torvalds continua lanzando novas versións do núcleo Linux. Estes son chamados núcleos ?vanilla?, o que significa que non foron modificados por ninguén.
Numeración
A versión do núcleo Linux orixinal constaba de catro números. Por exemplo, asumamos que o número da versión está composta desta forma: A.B.C[.D] (ex.: 2.2.1, 2.4.13 ó 2.6.12.3).
Tamén, algunhas veces logo das versións pode haber algunhas letras como ?rc1? ou ?mm2?. O ?rc? refírese a release candidate e indica un lanzamento non oficial. Outras letras usualmente (pero non sempre) fan referencia ás iniciais da persoa. Isto indica unha bifurcación no desenvolvemento do núcleo realizado por esa persoa, por exemplo ck refírese a Con Kolivas, ac a Alan Cox, mentres que mm refírese a Andrew Morton.
O modelo de desenvolvemento para Linux 2.6 foi un cambio significativo desde o modelo de desenvolvemento de Linux 2.5. Previamente existía unha rama estable (2.4) onde se produciron cambios menores e seguros, e unha rama inestable (2.5) onde estaban permitidos cambios maiores. Isto significou que os usuarios sempre tiñan unha versión 2.4 a proba de fallos e co último en seguridade e case libre de erros, aínda que tivesen que esperar polas características da rama 2.5. A rama 2.5 foi eventualmente declarada estable e renombrada como 2.6. Pero no canto de abrir unha rama 2.7 inestable, os desenvolvedores de núcleos elixiron continuar agregando os cambios na rama ?estable? 2.6. Desta forma non había que seguir mantendo unha rama vella pero estable e podíase facer que as novas características estivesen rapidamente dispoñibles e puidésense realizar máis probas co último código.
Con todo, o modelo de desenvolvemento do novo 2.6 tamén significou que non había unha rama estable para aqueles que esperaban seguridade e bug fixes sen necesitar as últimas características. Os arranxos só estaban na última versión, así que se un usuario quería unha versión con todos os bug fixed coñecidos tamén tería as últimas características, as cales non foran ben probadas. Unha solución parcial para isto foi a versión xa mencionada de catro números (e en 2.6.x.e), a cal significaba lanzamentos puntuais creados polo equipo estable (Greg Kroah-Hartman, Chris Wright, e quizais outros). O equipo estable só lanzaba actualizacións para o núcleo máis recente, con todo isto non solucionou o problema do faltante dunha serie estable de núcleo. Distribuidores de Linux, como Red Hat e Debian, manteñen os núcleos que saen cos seus lanzamentos, de forma que unha solución para algunhas persoas é seguir o núcleo dunha distribución.
Como resposta á falta dun núcleo estable e de xente que coordinase a colección de corrección de erros, en decembro de 2005 Adrian Bunk anunciou que continuaría lanzando núcleos 2.6.16 aínda cando o equipo estable lanzase 2.6.17. Ademais pensou en incluír actualizacións de controladores, facendo que o mantemento da serie 2.6.16 sexa moi parecido ás vellas regras de mantemento para a serie estables como 2.4. O núcleo 2.6.16 será substituído proximamente polo 2.6.27 como núcleo estable en mantemento durante varios anos.
Dado o novo modelo de desenvolvemento, que mantén fixa a subversión de 2.6, tras durante o Linux Kernel Summit dese ano, Linus Torvalds decidiu modificar o sistema de numeración, substituíndo os dous primeiros números por unha única cifra, de forma que Linux 2.6.39 foi seguida por Linux 3.0
Distribucións
miniatura|Sharp Zaurus, un [[computador de peto con Linux.]] Unha distribución Linux é un conxunto de software acompañado do núcleo Linux que se enfoca a satisfacer as necesidades dun grupo específico de usuarios. Deste xeito hai distribucións para fogares, empresas e servidores.
As distribucións son ensambladas por individuos, empresas ou outros organismos. Cada distribución pode incluír calquera número de software adicional, incluíndo software que facilite a instalación do sistema. A base do software incluído con cada distribución inclúe o núcleo Linux, na maioría dos casos as ferramentas GNU, ao que adoitan engadirse tamén multitude de paquetes de software.
As ferramentas que adoitan incluírse na distribución deste sistema operativo obtéñense de diversas fontes, e en especial de proxectos de software libre, como: GNU, GNOME (creado por GNU) e KDE. Tamén se inclúen utilidades doutros proxectos como Mozilla, Perl, Ruby, Python, PostgreSQL, MySQL, Xorg, case todas con licenza GPL ou compatibles con esta (LGPL, MPL).
Copyright
Inicialmente, Torvalds distribuíu Linux baixo os termos dunha licenza que prohibía a explotación comercial. Pero esta licenza foi substituída, pouco tempo despois, pola GNU GPL (versión 2 exclusivamente). Os termos desta última licenza permiten a distribución e venda de copias ou mesmo modificacións, pero require que todas as copias do traballo orixinal e traballos de autoría derivados do orixinal sexan publicados baixo os mesmos termos, e que o código fonte sempre poida obterse polo mesmo medio que o programa licenciado.
Torvalds referiuse a licenciar Linux baixo a GPL como "a mellor cousa que fixen" (en inglés, "the best thing I ever did").
Marca
A día de hoxe, Linux é unha marca rexistrada de Linus Torvalds nos Estados Unidos.