cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Homógrafo
Fálase tamén de homógrafos para os casos de polisemia, ou sexa, cando unha mesma forma representa dous sentidos claramente diferenciados, como orde, "disciplina" ou "secuencia".
Dous homógrafos poden ter tamén pronuncias diferentes, como bóla ("esfera") e bola ("peza de pan"). En moitos casos, como neste mesmo exemplo, utilízase un acento diacrítico.
A este fenómeno lingüístico chámaselle homografía.
Na Galipedia, utilízase homónimo en certas páxinas especiais para casos que poden ser tamén de homografía.
Sisaldo, Dorneda, Oleiros
Sisaldo é un lugar da parroquia de Dorneda no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 97 habitantes (49 homes e 48 mulleres).
Campelo, A Riba, A Baña
Campelo é un lugar da parroquia da Riba no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Segundo o INE en 2015 tiña dez habitantes (seis homes e 4 catro mulleres), sete máis ca en 2010 (dúas mulleres e un home).
Conca mineira
Denomínase cunca mineira ou conca mineira o filón extenso ou grupo de filóns explotados por diversas minas e que constitúen unha unidade xeolóxica e xeográfica. As concas mineiras estabelécense en relación con filóns onde hai unha grande abundancia de mineral valioso, e sobre todo cunha elevada concentración, o que permite a súa explotación económica.
Dan nome a tres comarcas españolas:
Anaximandro de Mileto
miniatura| Anaximandro, detalle n'[[A escola de Atenas, Rafael]] Anaximandro (en grego Ἀναξίμανδρος), fillo de Praxiadas ou Praxíades, e nado en Mileto no 610 a. C. e finado no 546 a. C., foi un filósofo presocrático, matemático, astrónomo, xeógrafo e político grego.
Mureninos
A dos mureninos (Muraeninae) é unha das dúas subfamilias en que se divide a familia dos murénidos, da orde dos angüiliformes, que inclúe varias especies moreas que habitan en augas tropicais e subtropicais de todo o mundo.
Anaximandro de Mileto
Traxectoria
Discípulo de Tales de Mileto, formulou a teoría da materia imperecedoira, baseado no ápeiron, o principio indeterminado de tódalas cousas, o indefinido e infinito, inmortal e indestrutible. Ensinou a oblicuidade da eclíptica, e demostrou que a Terra é redonda e que a Lúa recibe a luz do Sol. Atribúenselle moitos inventos, o reloxo de sol, mapas xeográficos, globos celestes.
Os relatos doxográficos contan que escribiu un libro titulado Sobre a Natureza; con todo, ese libro perdeuse. Atribúese a Anaximandro a confección dun mapa do mundo habitado, a introdución en Grecia do uso do gnomon (reloxo solar) e a medición das distancias entre as estrelas e o cálculo da súa magnitude (é o iniciador da astronomía grega).
Mureninos
Xéneros
Porén, o SIIT non recoñece o xénero Diaphenchelys e si, en cambio, o Leptocephalus Scopoli (ex Gronow), 1777 que, para o WoRMS, pertence á familia dos ofíctidos, con tres especies incertae sedis:
Anaximandro de Mileto
Traxectoria
Anaximandro cría que o principio de todo é unha cousa chamada a-peiron, que é algo infinito, tanto no senso cuantitativo (externa e espacialmente), como no senso cualitativo (internamente). Ese ápeiron é algo que non xurdiu nunca, aínda que exista, e é inmortal. Alén de definir o principio, Anaximandro preocúpase cos "comos e porqués" das cousas todas que saen do principio. El di que o mundo é constituído de contrarios, que se autoexclúen todo o tempo. O tempo é o "xuíz" que permite que exista ora un, ora outro.
Por iso, o mundo xorde de dúas grandes inxustizas: primeiro, da escisión dos opostos que "fere" a unidade do principio; segundo, da loita entre os principios onde sempre un deles quere tomar o lugar do outro para poder existir.
O Universo de Anaximandro
miniatura|esquerda|Aspecto probable do agora perdido primeiro mapa do Mundo, feito por Anaximandro. Anaximandro consideraba que a Terra tiña forma de cilindro e que era circundada por varias rodas cósmicas, inmensas e cheas de lume.
O Sol era un furado, nunha desas rodas cósmicas, que deixaba escapar o lume. Á medida que esa roda xiraba, o Sol tamén xiraba, explicándose así o movemento do Sol arredor da Terra. As eclipses debíanse ao bloqueo total ou parcial dese furado.
A mesma explicación daba para as fases da Lúa, que tamén era un furado noutra roda cósmica. E finalmente, as estrelas eran pequenos furados nunha terceira roda cósmica, que se situaba máis preto da Terra, do que as rodas do Sol e da Lúa.
O Evolucionismo de Anaximandro
Xa no seu tempo, Anaximandro ensinaba a evolución das cousas e das especies. Para el, os animais naceron da lama mariña, e o home formaríase, no principio, dentro de peixes, onde se desenvolveu e de onde foi expulsado despois de ter tamaño dabondo para se bastar a si mesmo.
A Cosmoloxía de Anaximandro
No seu libro Física, o pensador Simplicio relata:
Para Anaximandro, o Universo era eterno e infinito. Un número infinito de mundos existiran antes do noso. Despois da súa existencia, disolvéronse na materia primordial (o ápeiron) e posteriormente outros mundos volveron a nacer.
Esa imaxe dinámica do Universo, onde a materia aparece e desaparece continuamente, lémbranos o mito da creación do hinduísmo, onde o deus Shiva a través da súa danza sustenta todos os procesos de creación e destrución.
Anaximandro, con todo, non cría en ningún deus: para el todos os ciclos de creación, evolución e destrución eran fenómenos naturais, que ocorrían a partir do punto en que a materia abandonaba e se afastaba do ápeiron. O ápeiron era a realidade primordial e final de tódalas cousas e, consecuentemente, contiña toda a natureza do divino en si mesmo.
Así, Anaximandro conclúe que a esencia de todas as cousas non pode posuír esas propiedades determinadas que sucumben ao longo do Tempo. De aí o seu concepto de ápeiron, ser algo ilimitado, infinito, indefinido e eterno.
Anaximandro e a física moderna
Algunhas das súas ideas son moi semellantes a opinións e teorías da física actual:
Jack Johnson (músico)
Jack Johnson, nado en Oahu o 18 de maio de 1975, é un cantante, músico, compositor e produtor musical estadounidense, alén de ex-surfeiro profesional. Johnson é coñecido polo seu estilo de mestura folk rock, soft rock e acoustic rock. No 2001, acadou o éxito comercial co seu primeiro álbum, Brushfire Fairytales. Dende entón, lanzou cinco álbums máis e varios EPs.
Johnson é o organizador do Festival anual de Kōkua.
Ciclo celular
miniatura|300px|Ciclo celular. En laranxa a [[interfase, dividida en tres períodos: G1, S e G2. O resto da gráfica é a fase M ou de división celular, que consta de mitose (división do núcleo) e citocinese (división do citoplasma). As células que pasan á fase G0 están en estado quiescente. ]] O ciclo celular é un conxunto ordenado de fenómenos que se desenvolve durante toda a vida da célula, e que leva a esta a crecer e a dividirse en dúas células fillas. Todas as células orixínanse a partir doutra previamente existente. O ciclo celular iníciase no momento en que aparece unha nova célula, descendente doutra que se divide, e remata no momento en que dita célula se divide e orixina dúas novas células fillas.
As células que se encontran no ciclo celular denomínanse proliferantes e as que se encontran en fase G0 chámanse células quiescentes. As células quiescentes, que non están en división de forma permanente ou moi prolongada (neuronas por exemplo) non se considera que estean no ciclo celular e dise que están na fase G0.
miniatura|Comparación entre a [[fisión binaria, mitose e meiose, tres tipos de división celular.]]
Fases do ciclo celular
A célula pode encontrarse en dous estados claramente diferenciados:
É a división celular na que unha célula proxenitora (célula somática eucariota) se divide en dúas células fillas idénticas. Esta fase inclúe a mitose (á súa vez dividida en: profase, metafase, anafase, telofase), e a citocinese, que se inicia xa na telofase mitótica ou ás veces na anafase. Se o ciclo completo durase 24 h, a fase M duraría arredor de media hora (30 minutos). Ao inicio da mitose os filamentos de cromatina condénsase e pasan ao estado de cromosomas. centro|700px|miniatura|Micrografías de: á esquerda, interfase celular; despois, as distintas fases da [[mitose, dentro da fase M do ciclo celular.]]
Algunhas células non proliferativas dos eucariotas multicelulares entran neste estado G0 desde o G1 e dise que son quiescentes, e pode considerarse que quedan fóra do ciclo celular. Poden permanecer quiescentes por longos períodos de tempo ou mesmo indefinidamente (como xeralmente sucede coas neuronas). Este estado dáse sobre todo en células que están totalmente diferenciadas, como un proceso normal do seu desenvolvemento. Durante esta fase desaparecen da célula as ciclinas e as quinases dependentes de ciclinas.
Ademais, cando unha célula chega á senescencia tamén pode entrar nesta fase. A senescencia é un estado que se produce en resposta a danos no ADN ou da súa degradación, o que faría inviables ás posibles células fillas. Nas células senescentes a fase G0 é unha alternativa bioquímica á autodestrución por apoptose. O termo "post-mitótico" úsase ás veces para referirse tanto ao estado de quiescencia coma ao de senescencia das células.
Regulación do ciclo celular
A regulación do ciclo celular en organismos eucariotas, pode comprenderse como unha toma de decisións que fai a célula segundo as condicións nas que está en determinados puntos críticos, de proseguir ou non cara a seguintes fases da división. Deste modo, a célula controla as seguintes cuestións: miniatura|esquerda|450px|Esquema global dos elementos máis importantes implicados na regulación do ciclo celular.
miniatura|[[Metafase tardía: placa metafásica previa á separación das cromátides.]]
Compoñentes reguladores
O ciclo celular está controlado por un sistema que vixía cada paso. En momentos concretos do ciclo, a célula comproba que se cumpran as condicións para pasar á fase seguinte. Deste modo, se no se cumpren estas condicións, o ciclo para. Existen catro transicións principais:
Os xenes que regulan o ciclo celular divídense en tres grandes grupos:
As ciclinas e as quinases dependentes de ciclinas (CDK), sintetízanse a partir de protooncoxenes e traballan en cooperación para regular o ciclo positivamente. Fosforilan serinas e treoninas de proteínas diana para desencadear procesos celulares.
Os protooncoxenes son xenes cuxa presenza ou activación a oncoxenes pode estimular o desenvolvemento de cáncer. Cando se activan esaxeradamente nas células normais provocan que estas perdan o control da división e se manteñan proliferando sen control.
miniatura|400px|dereita|Expresión diferencial de ciclinas nas distintas fases do ciclo. As ciclinas son un grupo heteroxéneo de proteínas cunha masa de 36 a 87 kDa. Distínguense segundo o momento do ciclo no que actúan. As ciclinas son proteínas de vida moi curta: tras disociarse das súas quinases asociadas, degrádanse con extrema rapidez.
As quinases dependentes de ciclina (CDK) son moléculas de peso molecular medio que presentan unha estrutura proteica característica, consistente en dous lóbulos entre os cales está o centro catalítico, onde se insire o ATP (que será o doador de grupos fosfato). Na canle de entrada ao centro catalítico ou activo do encima existe unha treonina que debe estar fosforilada para que a quinase actúe. Non obstante, no propio centro hai dúas treoninas que, ao seren fosforiladas, inhiben á quinase e unha rexión de unión á ciclina chamada PSTAIRE. Existe unha terceira rexión nas CDK, afastada do centro catalítico, á que se une a proteína CKS, que regula a actividade quinase da CDK.
Regulación dos complexos ciclina/CDK
Existen multitude de proteínas que modulan a actividade do complexo ciclina/CDK. Sábese que o complexo ciclina A/CDK2 activa a proteína CAK, quinase activadora de CDK, e a proteína CAK fosforila a CDK, activándoa. Polo contrario, a fosfatase PP2a desfosforila a CDK, inactivándoa. Á súa vez, coñécense outros complexos inhibidores CKI como a p27 e p21 que se unen á ciclina e á CDK ao mesmo tempo bloqueando o sitio activo.
As ligases de ubiquitina causan a ubiquitinación das ciclinas, o que as marca para a súa degradación no proteasoma e, por tanto, destrúe a funcionalidade do complexo coa CDK. Un encima ligase de ubiquitina implicado neste proceso de regulación do ciclo celular é o complexo SCF, que actúa sobre as ciclinas G1/S. Outro complexo denominado APC (do inglés anaphase promoting complex) actúa sobre ciclinas M.
O proceso de síntese e ensamblaxe de ciclinas/CDK está regulado por tres tipos de factores: mitóxenos, que estimulan a división celular; factores de crecemento (GFs), que producen un aumento de tamaño da célula ao estimularen a síntese proteica; e factores de supervivencia, que suprimen a apoptose.
Puntos de control
Existen uns puntos de control (checkpoints) no ciclo que aseguran a progresión sen fallos deste, avaliando o correcto avance de procesos críticos no ciclo, como son a replicación do ADN ou a segregación de cromosomas. Estas vías de verificación presentan dúas características: son transitorias (desaparecen unha vez resolto o problema que as puxo en marcha), e poden caducar se o problema non se resolveu ao cabo dun tempo. Ditos puntos de control son:
Ciclo celular e cáncer
miniatura|Cando as células normais se danan ou envellecen, morren por apoptose, pero as células cancerosas poden evitala.
Crese que moitos tumores son resultado dunha multitude de pasos, dos cales unha alteración mutaxénica non reparada do ADN podería ser o primeiro paso. As alteracións resultantes fan que as células inicien un proceso de proliferación descontrolada e invadan tecidos normais. O desenvolvemento dun tumor maligno require de moitas transformacións xenéticas. A alteración xenética progresa, reducindo cada vez máis a capacidade de resposta das células ao mecanismo normal regulador do ciclo.
Os xenes que participan na carcinoxénese orixínanse pola transformación dos xenes normalmente implicados no control do ciclo celular, a reparación de danos no ADN e a adherencia entre células veciñas. Para que a célula se transforme en neoplásica requírense polo menos dúas mutacións: unha nun xene supresor de tumores e outra nun protooncoxene, que dea lugar, entón, a un oncoxene.
Ciclo celular en plantas
A diferenza do que ocorre en animias, nas plantas os programas de desenvolvemento suceden tras a embrioxénese. A proliferación e división celular nas plantas sucede só nos meristemas, zonas nas cales se producen abundantes divisións celulares que dan lugar á aparición de novos órganos. As follas e as flores derivan do meristema apical do talo e do meristema floral, respectivamente, entanto que o meristema radicular dá lugar á raíz. A regulación, por tanto, dos programas de desenvolvemento baséase en grande medida na expresión xénica particular dos meristemas e da pauta de división celular; en plantas non existe a migración celular como mecanismo de desenvolvemento. A interacción antagonística entre as hormonas auxina e citoquinina parece ser o mecanismo clave para o establecemento de identidades e pautas de proliferación durante a embrioxénese e durante o desenvolvemento dos meristemas caulinar e radicular.
O ciclo celular nas plantas comparte elementos comúns co de animais, mais tamén ten certas particularidades. As quinases dependentes de ciclina (CDK) regulan a maioría dos aspectos do ciclo celular. Deste modo, CDKA (un equivalente a PSTAIRE CDK de animais), intervén nas transicións G1/S e G2/M. Non obstante, existen unhas CDKB, únicas de plantas, que se acumulan nas fases G2 e M e interveñen na transición G2/M.
As plantas posúen unha diversidade maior de ciclinas cós animais. Arabidopsis thaliana contén como mínimo 32 ciclinas, quizais debido aos eventos de duplicación do seu xenoma (é tetraploide). A expresión das diferentes ciclinas parece estar regulada por diversas fitohormonas.
A fosforilación de complexos ciclina/CDK no extremo N-terminal do elemento CDK inhibe a actividade do complexo; a diferenza do que acontece en animais, onde esta modificación postranscripcional sucede en residuos Tyr ou Thr, en plantas só se dá nos Tyr. En animais, o encima que cataliza esta reacción é unha WEE1 quinase, e a fosfatase CDC25; en plantas existe un homólogo da WEE1, pero non da CDC25, que si se atopou en algas unicelulares.
En canto ás proteínas inhibidoras dos complexos CDK/ciclina, describíronse elementos similares á familia Kip/Cip de mamíferos; concretamente, en plantas estes elementos inhibidores están modulados pola presenza de hormonas como a auxina ou o ácido abscísico. Estes e outros fitorreguladores desempeñan un papel chave no mantemento da capacidade meristemática e outros caracteres do desenvolvemento, procesos que dependen da súa concentración nunha determinada zona e do programa de expresión xénica presente naquel lugar. Por exemplo, as áreas que expresan a proteína relacionada co transporte de auxinas PINFORMED1 posúen unha alta concentración desta fitohormona o que se traduce na localización especial do que será o primordio da futura folla; ao mesmo tempo, isto exclúe a expresión do xene SHOOTMERISTEMLESS, implicado no mantemento dun estado indiferenciado de células meristemáticas nai (de lenta división).
Unha característica das células vexetais é a súa permisibilidade fronte a duplicacións da súa dotación cromosómica (cambios de ploidía), as cales se deben á replicación do contido xenético sen que medie unha citocinese. Este mecanismo é usual en determinados tecidos e organismos pero tamén pode suceder en plantas completas. Debido a que adoita ir asociado a un maior tamaño celular, foi obxecto de selección na mellora vexetal. Este feito explícase debido ao carácter sésil dos organismos vexetais e, xa que logo, a imposibilidade de executar comportamentos que eviten o estrés ambiental; deste xeito, as plantas estresadas cun maior número de copias do xenoma poderían ser máis resistentes. Porén, os datos experimentais non sempre apoian esta hipótese.
Inhibidores do ciclo celular
A familia cip/kip inclúe os xenes p21, p27 e p57, que deteñen o ciclo celular na fase G1 ao orixinaren produtos que se unen e inactivan os complexos ciclina-CDK. p21 é activado por p53 (o cal, á súa vez, actívase cando hai danos no ADN, por exemplo debido a radiación). p27 é activado polo factor TGF β, un inhibidor do crecemento.
A familia INK4a/ARF inclúe p16INK4a, cuxo produto se une a CDK4 e para o ciclo na fase G1, e p14arf, que impide a degradación de p53.
Tamén son útiles para parar o ciclo os inhibidores sintéticos de Cdc25 e poderían usarse como axentes antineoplásicos e anticanceríxenos.
Sincronización de cultivos celulares
Poden usarse varios métodos para sincronizar os cultivos celulares detendo o ciclo celular nunha fase determinada. Por exemplo, a inanición sérica (ou serum starvation, que é unha privación de nutrientes) e o tratamento con timidina ou afidicolina paran o ciclo celular na fase G1, o mitotic shake-off, o tratamento con colchicina e o tratamento con nocodazole paran o ciclo na fase M, e o tratamento con 5-fluorodesoxiuridina detén o ciclo na fase S.
Du gamla, du fria
Du gamla, du fria (literalmente: Ti antiga, ti ceibe) é o himno nacional de Suecia. A letra das dúas primeiras estrofas foron escrita por Richard Dybeck en 1844 e as dúas últimas por Louise Ahlén en 1910. Ao contrario que en moitos países, o himno de Suecia non goza de status de oficialidade, senón que se asentou por mero uso tradicional.
Historia
Nun comezo foi escrita por Dybeck como unha canción popular da provincia de Västmanland e a letra comezaba con Du gamla, du friska (literalmente "Ti antiga, ti sá"), con todo logo decidiu trocalo por Du gamla, du fria. A canción comezou ser utilizada como himno nacional, a partir da década de 1890, en festas de carácter patriótico. Os dous últimos versos, compostos por Ahlén son pouco coñecidos e rara vez se cantan. As dúas primeiras estrofas son sempre cantadas cando se entoa o himno en Suecia. Nun contexto internacional, como por exemplo en eventos deportivos, varía o número de estrofas utilizadas, e en ocasións só se entoa a primeira.
Letra
{| !Du gamla, du fria !Ti antiga, ti ceibe
Bon Jovi
Foi formada por Jon Bon Jovi (nome artístico de John Francis Bongiovi), con Richie Sambora na guitarra, David Bryan nos teclados, Tico Torres (Héctor Torres) á batería e Alec John Such como baixista (substituído non oficialmente en 1995 por Hugh McDonald). Acadaron grande éxito nas décadas dos 80 e 90, rexurdindo no 2000 co éxito "It's My Life". Na actualidade están promocionando Lost Highway, disco que ocupou o número 1 de álbums na lista de Billboard, sendo un fito histórico para a banda, que xa conta con 24 anos de carreira e arredor de 130 millóns de discos vendidos.
Formación e primeiros pasos (1978-1985)
Jon Bon Jovi é fillo de Frank Bongiovi (famoso peiteador estadounidense, fundador da franquía Jon Anthony) e de Carol Sharkey (ex-miss e antiga coelliña de Playboy). De cativo a súa nai intentou introducilo no mundo da música, pero a el non lle interesaba e a súa nai terminou desistindo. Anos máis tarde, na adolescencia, Jon acudiu a un concerto de rock & roll e foi nese momento cando tivo claro o que quería ser, "unha estrela de rock". Antes de acadar o éxito traballou no salón de peiteado do seu pai e limpando pisos de estudios de gravación.
Jon pasou case toda a súa adolescencia escapando do colexio para tocar rock & roll, xeralmente co seu amigo David Rashbaum (David Bryan) co que formou a banda Atlantic City Expressway, que non posuía cancións propias pero que acadou moito éxito nos clubs da zona. En 1980 mudaron o nome por "The Rest". Unha noite, cando se dispuñan a abrir un concerto para Southside Johnny e Billy Squirer no Ritz de Manhattan, foi miralos o seu curmán Tony Bongiovi, un famoso enxeñeiro e produtor de grupos como The Ramones ou Talking Heads, e que era dono dun famoso estudo de gravación no que Jon acostumaba pasar horas axudando no que fose preciso. Tony preguntoulle a Jon como ían as cousas, ó que respondeu: "Odio esta banda, odio esta música, ódiote a ti, pero se podes axudarnos, chámame por teléfono". Días máis tarde, Southside Johnny e Billy Squirer producían a primeira demo de "The Rest". Jon contou despois que iso non era o que el quería, marchando a traballar co seu curmán ós estudos de gravación "Power Station" en Nova York.
A finais dos 70 compartiu o estudio con Steven Tyler, de Aerosmith, David Bowie e Little Steven, gravando algunhas cancións, máis tarde recompiladas no álbum The Power Station Years, do ano 1982. Tamén coñeceu grandes grupos como The Rolling Stones ou Queen. Estivo facendo presentacións locais, sendo abreconcertos doutras bandas.
En 1981 Jon Bon Jovi gravou por primeira vez, coa canción "R2-D2 We Wish You a Merry Christmas" no álbum especial de Nadal Christmas in the Stars, producido por Tony Bongiovi na Power Station.
En 1983 Chip Hobart, director da emisora Wapp FM, lanzou un disco onde se recompilaba unha canción de cada artista novo, e Jon aproveitou para levar o seu sinxelo "Runaway" (canción escrita en 1980 e que gravara ese ano cando o estudio estaba baleiro), sendo a canción que máis destacou dese álbum. Debido á grande acollida que tivo, pedíronlle facer un concerto, pero necesitaba unha banda propia. Polygram, que xa se fixara en Jon, fíxolle un gran contrato dándolle a liberdade de contratar ós músicos que el quixese. Jon recrutou a David Bryan, co que xa tocara, o baixista Alec John Such, membro de The Message, quen chamou a Tico Torres para que se instalase na batería. Logo uniuse Richie Sambora, quen logo de ver á banda nun concerto díxolle a Jon que el sería o novo guitarrista. E así, o 21 de xaneiro de 1984 sae á venda o seu primeiro disco, Bon Jovi, co xa mencionado sinxelo "Runaway", que chegou ó top 40. Tamén incluía temas como "She Don't Know Me", "Love Lies" ou "Roulette".
En 1985 lograron o disco de Ouro co álbum 7800 Degrees Fahrenheit, do que lanzaron os sinxelos "In And Out Of Love", "Silent Night" e "Only Lonely", canción que escribiu Jon pouco despois de romper coa súa moza, cando lle deu a elixir entre a música e ela. O disco logrou certo interese, pero non o éxito que desexaban e esperaban. O desinterese manifestábase debido á presenza de baladas, calidade esta na que máis fincapé fixeron os seus detractores, dándolle unha imaxe falsa e mol do que é o Heavy Metal, xa que, nesa época o público do xénero demandaba un son e unha imaxe que reivindicase posturas de rebeldía. Só dous grupos lograran romper as barreiras entre pesados e suaves: Def Leppard e o propio Bon Jovi.
Ese mesmo ano participaron no festival "Monsters Of Rock", pero non foi suficiente para dar o salto á fama. Non conseguiron asistir ó Live Aid. Ese ano Jon Bon Jovi coñeceu a Cinderella, facendo unha xira xuntos polos Estados Unidos.
Días de gloria con Slippery When Wet e New Jersey (1986-1989)
Debido a que o seu último álbum acadara un éxito moderado, puxéronse a traballar no lanzamento do seu decisivo terceiro álbum, Slippery When Wet, en 1986, que non só significou o seu lanzamento ó estrelato, senón que foi un dos álbums máis vendidos de 1986 e da década dos 80. Para este lanzamento contaron coa axuda do reputado produtor e compositor Desmond Child. O disco vendeu máis de 12 millóns de copias nos EE.UU, onde os sinxelos "You Give Love A Bad Name" e "Livin' on a Prayer" foron número un. "Livin' On A Prayer" estivo 4 semanas no primeiro lugar da revista Billboard, o álbum estivo no top 5 durante 38 semanas e 46 semanas no top 10. Tamén triunfaron as cancións "Never Say Goodbye", "Raise Your Hands", "Wild In The Streets" e "Wanted Dead Or Alive", que se converteu na insignia da banda).
En outubro o disco chegou ó número 1 nos Estados Unidos, onde estivo 8 semanas. No Canadá logrou 10 discos de platino, dous no Reino Unido, un de ouro en Alemaña, España, Italia, Finlandia, Suecia e o Xapón. A fama chegou a tal punto que Jon asinaba con outro nome nos hoteis onde se aloxaban para pasar desapercibido.
En 1987 Jon participou no show de "Donnington '87" xunto a Bruce Dickinson, vocalista de Iron Maiden, Paul Stanley, vocalista de KISS, e Dee Snider vocalista de Twisted Sister.
En 1989 Jon Bon Jovi xunto a Richie Sambora nunha presentación interpretaron a canción "Wanted Dead or Alive" en vivo, pero armados só con dúas guitarras acústicas, nos MTV Video Music Awards. Esta presentación fascinou ós seus seguidores, e provocou a iniciativa de MTV de crear os especiais acústicos chamados MTV Unplugged, que terían moi boa acollida nos anos 90, sendo Bon Jovi pioneiros con "Evening With Bon Jovi".
Posteriormente, cando se editou o video de "Living In Sin", a banda recibiu algunhas críticas en MTV polo seu contido explícito, polo que, a pedido da cadea, a banda tivo que reeditalo. A xira do New Jersey foi tan longa (237 concertos) que acabou deteriorando fisicamente ós membros. No medio da xira Jon casou con Dorothea Hurley (á que coñecera cando estudaba) en segredo en Las Vegas.
A entrada ós anos 90
Os problemas nas posteriores xiras debidos á tensión e ó desgaste físico, ocasionaron que a banda fixera unha paréntese. A súa inactividade a finais de 1989 e principios dos 90 levou a pensar na disolución da banda. Dita idea viuse alimentada cando en 1990 Jon Bon Jovi, en calidade de solista, editou o seu segundo álbum, Blaze of Glory, que constituíu a banda sonora da película Young Guns II. O director da película solicitara a Jon que presentase "Wanted Dead or Alive", éxito de Slippery When Wet, como tema principal da banda sonora, pero Jon viu mellor facer un novo álbum cunha temática do Oeste.
O seu primeiro sinxelo, "Blaze of Glory", é unha especie de segunda parte de "Wanted Dead or Alive", e foi postulado ó Oscar na categoría de "Mellor Canción orixinal", e gañou un Globo de Ouro como "Canción do Ano". Outros éxitos do álbum foron "Billy Get your Guns", "Dying Ain't Much of a Living" ou "Miracle.
Mentres tanto, Richie quixo probar como solista editando o seu primeiro álbum fóra de Bon Jovi, Stranger in this Town, que tivo unha acollida moderada.
Keep The Faith, unha renovación musical (1992-1993):
En 1992 reintegrouse o quinteto, lanzando ó mercado o álbum Keep The Faith, co que a banda experimentou un cambio musical, para estar acorde cos novos tempos e manterse en boa brecha, o que provocou moitas críticas. Estas incrementáronse polo cambio radical da súa aparencia.
Ante estas críticas Jon declarou:
Despois de todo arrasan novamente e amosan a súa calidade en cancións como "Keep the Faith", "Bed Of Roses", "In these arms", "I'll Sleep When I'm Dead", "I Believe" ou "Dry county" (ademais da primeira canción en castelán da banda, "Cama de Rosas"). O álbum logrou vender 10 millóns de copias a nivel mundial, e con el iniciaron outra xira mundial, que os levou por segunda vez a Latinoamérica.
Cross Road e These Days (1994-1996)
En 1994 tomouse en consideración a posibilidade de publicar un recompilatorio dobre en directo, pero ó final lanzouse ó mercado o álbum recompilatorio Crossroad 14 classic grooves, que contén ademais dous temas novos: "Always" e "Someday I'll Be Saturday Night", cos que arrasaron novamente coas listas europeas e americanas. O álbum vendeu 25 millóns de copias a nivel mundial. No mesmo ano Alec John Such abandonou a banda, sendo substituído de forma non oficial por un vello amigo, o baixista Hugh McDonald, que xa gravara con Jon e a banda The All Star Review o seu primeiro éxito, "Runaway", en 1982.
En 1995 lanzaron ó mercado o álbum These Days, con temas máis escuros que nas súas anteriores producións, sobre todo as cancións "Hey God" e "Something To Believe In", cunhas letras que deron moito que falar. These Days foi un disco moi vendido en Europa, se ben nos Estados Unidos tivo un éxito moderado. Deste álbum editáronse os sinxelos "Hey god", "Something for the pain", "Hearts Breaking Even", "Damned", "These days", "This is ain't love song" ("Como Yo Nadie Te Ha Amado" na versión en castelán) e a suave "Lie to me".
En xuño dese ano a banda tocou no mítico Estadio de Wembley, en Londres. Foron os días 23, 24 e 25, con cheos absolutos de 72.000 persoas por noite. A terceira noite foi gravada e editada en vídeo como Live From London, con 11 temas dos máis de 20 que tocaron.
Logo da emisión de These Days, cando a banda aínda non terminara a xira de Crossroad e trala saída de Alec, Jon manifestou:
En 1996 continúa a xira mundial de These Days, percorrendo case toda Europa, América e o Xapón con cheos totais.
Nestes tempos Richie casou coa actriz Heather Locklear; a esposa de David tivo xemelgos e Tico, que era tamén pintor e piloto, casou coa modelo Eva Herzigova; por todo isto a banda decidiu facer unha nova paréntese, separándose despois do seu tour por Londres en 1996.
Nova aventura en solitario (1997-1999)
En 1997 Jon Bon Jovi editou o seu terceiro álbum como solista, Destination Anywhere, onde aparecen bos temas de pop, como "Janie, Don't take your Love to Town", "Naked", "Midnight in Chelsea", "Destination Anywhere", "Queen of New Orleans" ou a canción en castelán "Miro a tu Ventana". Son temas escritos en distintas partes do mundo. Richie Sambora, pola súa parte, edita Undiscovered Soul, o seu segundo álbum como solista, con temas como "Hard Times Come Easy" ou "Made in America". David Bryan tamén editou nese ano o seu primeiro disco en solitario, Lunar Eclipse, con temas instrumentais (todas a piano e creadas por el), máis o éxito do 92 "In These Arms" en versión cantada por el.
Nestes anos Jon converteuse en modelo e artista de cine, participando en películas como "Little City", "Moonlight and Valentino" e "Destination Anywhere" onde comparte o protagonismo con Demi Moore.
En 1999 editouse o videoclip da canción "Real Life", onde aparece toda a banda xunta (a excepción de David Bryan, que sufrira un accidente onde case perdeu a man) como banda sonora da película Ed TV, e como aviso de que a banda regresaba novamente.
"It's My Life", un exitoso regreso (2000-2002)
A banda tocou por primeira vez no teito dun edificio no programa "The Late Show with David Letterman". Recibiu os nomeamentos ó Grammy por "Mellor álbum de rock", "mellor interpretación de rock de grupo ou dúo" por "It´s My Life". Ese mesmo ano Bon Jovi logrou o premio "My VH-1 Award" por "O meu Video Favorito", e realizou dous concertos con cheos absolutos no Wembley Stadium de Londres, antes de que fora derrubado.
Desde entón lanzaron discos con sinxelos de boa recepción nas radios, como "One Wild Night" (2001), unha recompilación de cancións gravadas de concertos en vivo entre 1985 e o 2001. Este disco non gustou a algúns seguidores, xa que nel se incluíron temas como "I Don't Like Mondays" ou "Rockin' In The Free World", deixando de lado clásicos como "Lay Your Hands On Me", "Born To Be My Baby" ou "Always", e sobre todo, por que o álbum reunía actuacións en vivo da banda ó longo da súa historia e non un concerto íntegro da última xira como se esperaba. A banda realizou unha xira de 54 shows por 15 países ante máis de 2 millóns de persoas.
No 2002 lanzaron o disco Bounce, inspirado nos atentados do 11 de setembro. Foi un disco exitoso, do que se despreden os sinxelos "Everyday", "Misunderstood", "Undivided" e "All about Loving you". Un disco guitarreiro e metaleiro pero que non chegou a enganchar masivamente como se esperaba en Europa, pero si en América e o Xapón. Tamén se desprenden temas bos como "Bounce", "The distance" ou "Hook me up. O álbum vendeu aproximadamente 8 millóns de copias e de novo supuxo unha gran xira mundial de grande éxito, con concertos acústicos en varias cidades previos ás grandes actuacións.
O 20º aniversario da banda (2003-2004)
No 2004, en agradecemento á gran cantidade de seguidores, sacan o seu Box Set chamado 100'000,000 Bon Jovi Fans Can't be Wrong, unha colección de 4 CD's e un DVD como recompilación de 50 cancións inéditas, no que celebran os seus 20 anos e no que centos de fans teñen a posibilidade de escribir no booklet. Del destacan "Why aren't you dead?", "The Radio Save My Life Tonight", "Good guys don't always wear white", a versión 2004 da banda sonora da película Ed TV, "Real Life" ou "Open all night". Algunhas das cancións son demos ou versións distintas ("Temptation", "Real Life", "Someday I'll be saturday night"...) de caras B ou BSO.
Have a nice day e a xira europea (2005-2006)
miniatura|Bon Jovi no Tour Europe 2006 Have A Nice Day vendeu máis de 9 millóns de discos en todo o mundo. Del editáronse 3 sinxelos: "Have a nice day", "Welcome to wherever you are" e "Who says you can't go home". Deste tema fíxose unha versión country coa vocalista da banda Sugarland, Jennifer Nettles, que tivo moito éxito principalmente nos Estados Unidos e que acadou un premio da Música Country. Ademais, foi a primeira canción country, desde unha banda de rock, en acadar o número un nos charts country dos Estados Unidos. Neste disco tamén aparecen temas como "I Want to be Loved", "Story of my life", "I Am", "Complicated", "Dirty little secret" ou "Unbreakable".
A xira "Have a nice day Tour" converteuse nun éxito mundial, facendo de cada concerto un show diferente onde recuperaron antigos éxitos en directo. Malia seren recibidos na casa branca durante esta xira, non pasaron por España nin por Latinoamérica.
Ancona
miniatura|200px|Ancona Ancona é un concello italiano da provincia homónima, na rexión das Marcas. Ten 101.210 habitantes (en 2007) e esténdese por unha área de 123 km², cunha densidade de poboación de 818 hab/km².
Conca fluvial
miniatura|Concas fluviais de Galicia. Unha conca fluvial, cunca fluvial ou bacía fluvial (ou hidrográficas) é unha porción de territorio drenada por un único sistema de carácter natural.
Ancona
Fai fronteira cos concellos de: Agugliano, Camerano, Camerata Picena, Falconara Marittima, Offagna, Osimo, Polverigi e Sirolo.
Historia
A cidade antiga fundárona refuxiados de Siracusa por volta do -390, que lle deron o nome de Αγκων, os romanos ocupáronna como estación naval na Guerra iliria de -178, durante a época imperial o seu porto tivo moita importancia ao ser o máis próximo a Dalmacia, Traxano encargou a Apolodoro de Damasco amplialo.
Despois da caída do Imperio Romano, os godos, longobardos e musulmáns atacaron Ancona. En tempos do exarcado de Rávena foi unha das cidades da Pentápole, con Fano, Pésaro, Senigallia e Rímini, converténdose nunha república semiindependente baixo a protección dos papas, ata que Gonzaga a conquistou no nome do papa Clemente VII (1532)
centro|700px
Talagra, Dorneda, Oleiros
Talagra é un lugar da parroquia de Dorneda no concello de Oleiros, na provincia da Coruña.
Bon Jovi
Have a nice day e a xira europea (2005-2006)
A xira estivo a piques de ser suspendida por problemas persoais nas familias de David e Richie. Este último, ademais de recibir unha petición de divorcio por parte da súa muller, lesionouse un brazo e recibiu anova de que o seu pai tiña cancro de pulmón. Malia a depresión que arrastraba e que a lesión lle impedía tocar en plenitude de condicións, optou por non deixar tirados ós seguidores.
O Tour "Have a Nice Day" acabou sendo un éxito de público, destacando os concertos de Dublín e Milton Keynes. O Tour terminou en Nova Jersey, no Giants Stadium, con tres actuacións con cheos o 18, 19 e 29 de xullo.
O 14 de novembro de 2006 tivo lugar a terceira cerimonia do UK Hall of fame, onde a banda, xunto a Led Zeppelin, Rod Stewart, James Brown e Brian Wilson, pasou a formar parte das lendas da música ó entrar no Salón da Fama do Reino Unido, sendo a banda máis nova en formar parte deste selecto grupo.
Días despois Bon Jovi foi nomeado ó Grammy polo dueto country "Who says you cant go home?" con Jennifer Nettles (Sugarland), premio que acabaron conseguindo, sendo a primeira banda de Rock en gañar premios nesa categoría e permanecer primeiros nas clasificacións Country.
Novo álbum, novos horizontes: Lost Highway (2007)
Décimo disco, cun toque country que lle dá frescura á banda. As guitarras slide e pedal steels soan en todo o álbum, destacando en temas como "Whole lot of leavin", "Lost highway" (2º sinxelo) ou "I love this town". Tamén ten baladas suaves como "(You want to) Make a memory" (1º sinxelo), "Everybody's broken" e "Till we ain't strangers anymore" xunto a Lee Ann Rinnes (3º sinxelo), a banda demostra que sen acordes moi complicados, é posible facer temas de moitísima calidade lírica e vocal. É un disco que fala moi ben do aspecto creativo da banda, que trata de sorprender co toque típico de rock que acostuma con "Any Other Day". A canción máis potente do disco é "We got it goin' on", tema rockeiro por excelencia, interpretado xunto a Big & Rich.
Lost Highway lanzouse o 19 de xuño, e a banda comezou a realizar pequenas presentacións en distintos lugares arredor do mundo. O 6 de xuño gravaron un unplugged para MTV, VH1 e CMT, espectáculo que iniciaran nos "MTV Video Music Awards" de 1989. A banda interpretou os seus mellores éxitos en formato acústico, que xa é bastante usual na banda ultimamente. Porén, a presentación foi algo decepcionante debido a que Richie non se encontraba en condicións para tocar e durante o espectáculo estivo bastante desanimado e sen forzas. Logo deste concerto decidiu internarse e comezar unha desintoxicación das súas adiccións, das que non se falou nin se especificaron. Saíu rehabilitado ós poucos días, tocando o 24 de xuño no concerto inaugural no O2 Arena de Londres.
Recentemente o álbum Lost Highway acadou o 1º posto en álbums, algo que non acadaran desde 1988 co New Jersey. A xira deste disco iniciouse en xaneiro de 2008 cunha serie de 10 concertos en Nova Jersey, no Prudential Center, para seguir por terras canadenses. A banda mudaba a lista de temas en cada concerto, e Richie Sambora xa estaba plenamente recuperada, polo que a xira prometía. En novembro confirmouse a presenza do grupo en España o 1 de xuño no Estadi Olímpic de Barcelona, concerto que xa ten as entradas esgotadas.
Bon Jovi volveron ser nomeados para os premios Grammy: á mellor interpretación vocal a dúo ou en grupo por "(You Want To) Make a Memory" e ó mellor álbum pop (malia que, segundo os propios membros da banda, ten un aire country).
Como solistas
Jon Bon Jovi
Richie Sambora
David Bryan
Álbums mixtos
Son os álbums onde aparece polo menos unha canción extra da banda.
Conca fluvial
Formación e características
Unha conca hidrográfica defínese polo río que fai e vén delimitada pola liña dos cumes que arrodean o espazo. Conforme se avanza polo curso do río cara abaixo, a superficie da conca vai aumentando. En xeral acéptase que o divisor das augas subterráneas coincida co divisor das augas superficiais, se ben este feito non se verifica en todos os casos. A conca hidrográfica é a unidade xeralmente adoptada para estudos hidrolóxicos e, máis recentemente, a partir dos anos 70, para a planificación racional do uso dos recursos naturais.
As principais características dunha conca hidrográfica son:
Tipos de concas
Existen tres tipos de concas:
Narjot de Toucy
Narjot de Toucy, finado en 1241, señor de Bazarnes, foi o fillo de Narjot II de Toucy (Francia) e da súa esposa Inés de Dampierre.
Conca fluvial
Partes dunha conca
Corresponde á zona onde nace o río, o cal se despraza por unha gran pendente.
Ver Conca de recepción.
Narjot de Toucy
Traxectoria
Xunto ao seu sogro Teodoro Branas e Godofredo de Merry, Narjot de Toucy formou parte do consello que brevemente gobernou Constantinopla desde o 17 de decembro de 1219 (tras a morte de Conon de Béthune até a chegada do emperador designado, Roberto de Courtenay, en 1220). Serviu como rexente do Imperio latino en 1228-1231, durante a minoría de Balduíno II de Constantinopla, e en 1238-1239 na recadación de fondos para a viaxe do emperador a Europa occidental. Faleceu en 1241.
Conca fluvial
Partes dunha conca
É a parte da conca na cal hai un equilibrio entre o material sólido que chega traído pola corrente e o material que sae. Visibelmente non hai erosión.
É a parte da conca na cal o material extraído da parte alta se deposita no que se chama cono de dexección.
Narjot de Toucy
Traxectoria
A primeira esposa de Narjot de Toucy foi a filla de Teodoro Branas e a emperatriz viúva Ana (Inés de Francia). Tiveron catro fillos:
Tolosa, Francia
Tolosa, tamén coñecida como Tolosa de Linguadoc, é unha comuna francesa capital do departamento de Alta Garona, da rexión do Mediodía-Pireneos, capital histórica do Languedoc, e considerada por unha corrente como a capital da Occitania. É chamada a Cidade Rosa, pola cor que domina nos edificios antigos, feitos de ladrillo. É a capital da industria aeroespacial europea, xa que aquí radican os despachos e fábricas centrais da compañía Airbus.
Superficie e poboación
Ten unha superficie de 118,3 km2 e unha poboación en 2010 de 441.802 habitantes (chamados tolosanos), que a converten na cuarta máis poboada de Francia logo de París, Marsella e Lión. A aglomeración ou unidade urbana (formada por 73 comunas), con 871.961 habitantes en 2010, é a sexta máis poboada de Francia, por detrás das tres anteriores, Lille e Niza, e por diante de Bordeos. Finalmente, a área metropolitana tiña 1.218.166 habitantes ese mesmo ano de 2010, sendo a terceira máis populosa de Francia logo das mesmas tres que a preceden como comuna. Dentro da Unión Europea é a 41º aglomeración urbana.
Situación xeográfica
A cidade atópase entre os vales fluviais do Alto Garona e do río Ariege. Tolosa comunica o Mar Mediterráneo co interior de Francia e co Atlántico, grazas ó canle do Midi. Así, xa no século XVII, o transporte de mercadorías entre Tolosa e Bordeos era habitual por medio de embarcacións de vapor. Mais a chegada do tren a mediados do século XIX rematou con esta actividade.
miniatura|dereita|200px|S. Sernin de Tolosa
Orixe
A historia da cidade remóntase a un poboado ibérico existente a uns quilómetros da actual localización da cidade. Este poboado foi ocupado polos celtas no século IV a.c. e posteriormente polos romanos no 120 a.c. Os romanos converteron a vila nun importante centro comercial e cultural dependente da Gallia Narbonensis. Sendo no século III d.c. a terceira cidade en importante da Galia. Posteriormente foi ocupado por visigodos e logo polos francos. Os árabes estiveron a piques de entrar na cidade mais foron repelidos no ano 721 por Eudes de Aquitánia.
Idade Media
Despois de Carlomagno, os condes que gobernaban a cidade distanciáronse da corte real. E dos séculos IX ó XII, a cidade acadou a súa época de maior esplendor, coincidindo coa expansión da poesía trobadoresca. Daquela a cidade era administrada polos condes tolosanos conxuntamente cos concellos civís, formados estes por burgueses e comerciantes. Durante o século XIII a cidade sufriu diversos ataques e sitios, ben durante a cruzada albixense, ben na cruzada contra o catarismo. Cidade cunha importante mestura relixiosa, foi centro de conflitos e tensións entre as autoridades da cidade e os papas de Roma. Finalmente o 12 de abril do 1229, o último conde de Tolosa, Raimón VII, xurou o Tratado de Meaux polo cal o condado pasaria a ser controlado pola coroa francesa. Sendo a figura do conde puramente representativa. Posteriormente a filla de Raimón VII, dona Xoana, morre sen deixar descendencia masculina, confirmándose a desaparición definitiva do condado.