cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emilia Pardo Bazán
Casamento e patrimonio
No intre da súa voda a escritora contaba con dezaseis anos, case dezasete, e o marido, José Quiroga Pérez de Deza, vinte. José Quiroga era un estudante de Dereito de orixe fidalga natural do Carballiño. Este vivía canda a súa familia no pazo de Banga, na parroquia homónima. A voda tivo lugar o 10 de xullo de 1868 na capela da granxa de Meirás, propiedade dos pais da noiva situada no concello coruñés de Sada.
Ao ser filla única, co seu casamento Emilia Pardo Bazán aspiraba a herdar as casas fidalgas de Meirás, Miraflores, Rañal, Callou, Riopaz, Cañás, Aranga, Zanfoga e Tamou, que os seus pais herdaran dos seus devanceiros. Ao seu patrimonio persoal houbo que engadir a vivenda do matrimonio na rúa Tabernas nº 11 da Coruña (casa que foi doada pola escritora á Real Academia Galega) e mailos bens e rendas procedentes da desamortización eclesiástica que o matrimonio adquiriu no concello de Malpica de Bergantiños e a Juan Menéndez Goicoiría na parroquia de San Martiño de Ozón, Muxía.
Ademais, Emilia Pardo Bazán era dona da casa da rúa San Bernardo nº 13 de Madrid. A súa nai Amalia, viúva, mercáraa como residencia familiar para os períodos de outono, inverno e primavera pasando os veráns e parte do propio outono no pazo de Meirás, que ela mandara reconstruír entre os anos 1897 a 1907 e que foi deseñado polo arquitecto José Lampárez, amigo de seu, contando coa opinión de Emilia para a fachada do pazo e da nai para os interiores. miniatura|[[Castelo de Santa Cruz, unha das múltiples propiedades dos Pardo-Bazán.]] Os bens e citadas casas fidalgas que posuía a escritora atopábanse nos concellos actuais de Abegondo, Aranga, Arteixo, Boimorto, Bergondo, Betanzos, Cambre, Carral, Cedeira, Cerdido, Coirós, A Coruña, Curtis, Fene, Ferrol, Malpica de Bergantiños, Mesía, Moeche, Muxía, Narón, Oleiros, Ordes, Ortigueira, Oza-Cesuras, Paderne, Ponteceso, San Sadurniño, Santiago de Compostela, As Somozas, Valdoviño e Vilasantar na provincia da Coruña; no concello de Viveiro na provincia de Lugo, e nos concellos de Sanxenxo, O Grove e Poio na provincia de Pontevedra.
Primeiras obras
Trala voda, Emilia e mailo seu home trasladáronse a Santiago de Compostela, onde este estudaba Dereito. Un ano despois, José Pardo, pai da escritora, é nomeado deputado nas cortes, trasladándose entón toda a familia a Madrid e introducíndose Emilia nos círculos culturais e literarios da época. Porén, o pai axiña ficou desilusionado coa política, polo que a familia decidiu abandonar o país para facer unha viaxe por Europa. A viaxe por Europa esperta na escritora o interese polas linguas estranxeiras. Emilia, que xa tiña coñecementos de latín e francés, decide aprender alemán e inglés co desexo de ler os grandes autores nas súas linguas orixinais. Antes de volver, Pardo Bazán pasou por París, onde coñeceu a Victor Hugo, o mestre da novela decimonónica. Asemade, ese mesmo ano publicou unha escolma de estudos sobre o darwinismo que reuniu baixo o título Reflexiones científicas sobre el darwinismo, en cuxo desenvolvemento xa se percibía o seu achegamento a teorías europeas (como o determinismo), estreitamente vencellado ao naturalismo francés.
Interésase polas novidades literarias estranxeiras e, ao regresar a España, entra en contacto co krausismo a través de Francisco Giner de los Ríos, co cal tiña unha grande amizade. A influencia krausista empurraríaa á lectura dos místicos e de Kant, e estes, á vez, conduciríana até Descartes, Tomé de Aquino, Aristóteles e Platón.
En 1876 dáse a coñecer como escritora ao participar e gañar un certame literario na vila de Ourense que tiña como fin celebrar o centenario do padre Feijoo. Nese mesmo ano nace Jaime, o seu primeiro fillo, a quen lle dedicaría anos máis tarde unha escolma de poemas co título de Jaime (1881), publicado polo seu amigo Francisco Giner de los Ríos.
Tres anos máis tarde, en 1879, ano no que nace a súa filla Blanca, afoutada polas lecturas dos seus contemporáneos, publica a súa primeira novela, Pascual López, autobiografía dun estudante de medicina. Anos máis tarde, iníciase no mundo do xornalismo ao crear e dirixir a Revista de Galicia (1880), revista na que se alternan o galego e o castelán e na que colaboran rexionalistas galegos do círculo da escritora. Un ano despois, en 1881, nace a súa terceira filla, Carmen, e publica Un viaje de novios, á cal seguen A Tribuna e La cuestión palpitante. Con estas obras comeza a dar a coñecer a corrente do naturalismo do francés Émile Zola, que amosa dun xeito descarnado a realidade. Isto incrementaría a súa sona de escritora escandalosa e inmoral, de muller que criticaba a moral sexual da época e a súa hipocrisía.
Separación e dedicación á escritura
miniatura|Pardo Bazán aos 46 anos (1896). A publicación de La cuestión palpitante xerou moita crítica por parte do público cara á escritora, o que faría que o seu marido José Quiroga tentase afastala da escritura, feito que dalgunha maneira envorcaría no punto e final o seu matrimonio, producíndose a súa separación. Trala separación, Pardo Bazán marchou a Madrid para dedicarse á súa paixón. Da capital española viaxaría a París, onde ficaría un ano. Na capital francesa escribiría El cisne de Vilamorta (1885), novela á que seguirían Os pazos de Ulloa (1886) e La madre naturaleza (1887) novelas onde se reflicten a vida rural galega do seu tempo e mais as mesquindades da fidalguía no seu declinar; nestas obras demostraría o seu bo facer literario que causaría a envexa dos novelistas e críticos máis destacados
Un ano despois a escritora publica La madre naturaleza, onde continúa coa temática da decadencia do mundo rural galego, sobre o que xa cismara nas súas dúas novelas precedentes. Publicou tamén Insolación (1888), obra que volveu xerar certa polémica por mor da obvia sexualidade da heroína, nunha novela onde se defende a igualdade entre homes e mulleres no tocante á moral sexual. Esta inquedanza pola igualdade de homes e mulleres xa lle viña dende cativa, cando escoitaba o pai dicir:
En 1890, dez anos despois da súa incursión no xornalismo da man da Revista de Galicia (1880), Pardo Bazán fundou Nuevo Teatro Crítico, revista na que participou ela soa e que editou durante tres anos. Nela rende unha homenaxe ao seu admirado Benito Xerónimo Feijoo. Nese tempo a escritora xa gozaba de sona tanto en España coma no estranxeiro, debido principalmente ao seu labor como crítica e á súa figura sempre polémica. Un ano máis tarde, en 1892, saíu do prelo a Biblioteca de la Mujer, obra que nace do desacougo de Pardo Bazán na instrución da muller referida ao coñecemento científico, histórico e filosófico. As escasas vendas da obra acrecentan a crenza da escritora en que o peor mal da muller da época é a súa ignorancia e a falta de interese pola aprendizaxe.
En 1908 publica La sirena negra, cunha temática que xira ao redor da morte, escrita no Ateneo de Madrid, onde foi nomeada Presidenta da Sección de Literatura en 1906.
Incursión no teatro
Compaxinando a escritura de contos, a escritora galega decidiuse a escribir teatro, unha das súas máximas paixóns. A partir de 1899 estreou El vestido de boda (1899), Verdad (1906) ou Cuesta abajo (1906). A primeira fracasou e sucumbiu ante a fera crítica do seu tempo. Xeralmente, a produción novelística da autora recibe a maior parte da atención dos estudosos e estudosas e a súa obra teatral queda, polo xeral, nun segundo plano. A produción dramática da autora vese dividida en dúas etapas. A primeira correspondería coa xuventude da autora que coincide cos anos que esta residiu na Coruña. Á segunda etapa corresponderían os proxectos dramáticos que a autora xestou no seu domicilio madrileño.
Recoñecementos en vida
Pardo Bazán era unha figura recoñecida na vida literaria, cultural e social. En 1908 comezou a utilizar o título de condesa de Pardo Bazán, que lle outorgou Afonso XIII en recoñecemento á súa importancia no mundo literario; desde 1910 foi conselleira de Instrución Pública ; socia de número da Sociedade Matritense de Amigos do País desde 1912... Dous anos despois impúxoselle a Banda da Orde de María Luisa, e recibiu do papa Bieito XV a Cruz Prol Ecclesia et Pontifice. En 1916 o ministro de Instrución Pública nomeouna catedrática de Literatura Contemporánea de Linguas Neolatinas na Universidade Central.
Morte
miniatura|Estatua no Carballiño. O 12 de maio de 1921, aos 70 anos de idade, Pardo Bazán morre debido a unha gripe que complicou a diabetes que padecía, sendo soterrada na cripta da igrexa da Concepción de Madrid.
Pardo Bazán e o galego
A diferenza de moitos intelectuais da época, Pardo Bazán consideraba o galego, ao igual có castelán, unha lingua romance descendente do latín.
Nun tempo no que moitos dos seus coñecidos galegos como Manuel Curros Enríquez e Eduardo Pondal comezaban a escribir en galego, Pardo Bazán sempre se decantou polo castelán polo feito de ser esta unha lingua oficial, prestixiosa e cun público maior. miniatura|Pardo Bazán é un personaxe que viaxa no vagón da envexa n' [[O divino sainete|O Divino sainete de Curros.]]
Tamén se referiu ás obras de escritores galegos contemporáneos do Rexurdimento como Rosalía de Castro, chegando a dicir que "os poetas fan falar aos labregos". A escritora comentou a poesía de Rosalía en Follas Novas dicindo o seguinte:
Pardo Bazán e Galicia
En Emilia Pardo Bazán sempre existiu ese sentimento de cariño e orgullo cara Galicia, a terra onde naceu. A autora incidía sempre na importancia do sentimiento nacionalista dentro da poboación galega e cría que dentro do conxunto español debería recibir máis recoñecemento.
Ambientou moitas das súas obras en Santiago de Compostela ou Pontevedra, cunhas descricións moi amplas coidando cada detalle para amosar aos seus lectores a beleza da terra galega mediante as súas obras.
Pardo Bazán e o rexionalismo galego
O seu amor cara A Coruña especialmente, caracterizan a actitude de Emilia en toda a súa carreira literaria, xa que nunca deixou de defender o patrimonio galego; publicou varios artigos sobre distintos monumentos arquitectonicos así como outros de defensa de Galicia e o seu Folclore (Sociedad del Folklore Gallego) e as súas tradicións en danza ("La Gallega" ).
miniatura|Fotografía dedicada a [[Eduardo Pondal 1894.]] A publicación da Revista de Galicia (1880), revista creada e dirixida por Pardo Bazán na que se achega por primeira vez ao xornalismo, constituíu unha ponte a partir da cal moitos dos seus paisanos rexionalistas puideron participar publicando os seus traballos. Entres estes atopábanse Alfredo Brañas, Manuel Curros Enríquez, Salvador Golpe, Aureliano J. Pereira, Pérez Ballesteros, Juan Antonio Saco, e Ramón Segade Campoamor, colaboradores que representaban unha gran parte do movemento intelectual que quería sacar do esquecemento os valores de Galicia a tódolos niveis e dende distintos presupostos ideolóxicos. Así mesmo, Pardo Bazán pretendía coa revista erguer a Galicia da súa prostración intelectual e cultural na que se atopaba a finais do século XIX.
Na revista aparecía o galego canda o castelán como lingua de uso entre os colaboradores. A propia Pardo Bazán faría recensións de artigos escritos en galego como Saudades gallegas de Valentín Lamas Carvajal, nas cales expresaría algunhas cuestións ligadas co galego como lingua literaria.
Por outra banda, Juan Antonio Saco, autor da primeira gramática galega, colaboraría tamén na Revista de Galicia, aparecendo anunciada a súa obra na contraportada durante varios números. A revista actuaría tamén coma unha ponte de achegamento a Portugal, adoitando aparecer alusións á literatura portuguesa nos primeiros números, e nunha sección adicada a ela a partir do número 12, a «Revista literaria portuguesa», redactada por Lino de Macedo.
Anos despois a escritora sería a fundadora da Sociedad del Folklore Gallego, sendo a súa primeira presidenta. Segundo a escritora, a sociedade folclorista tiña por obxecto recoller, arquivar e interpretar, se é posible, as preocupacións, supersticións, crenzas, tradicións e contos que o adianto das sociedades e a man niveladora da civilización van extinguindo e borrando por todas partes (Pardo Bazán, 1889:197). Nas súas Crónicas parisinas Pardo Bazán resaltou a importancia do estudo dos costumes, mitos e da tradición que segundo dixo: ''mantendo viva a tradición nos beizos do pobo permitirá trazar o seu verdadeiro perfil histórico. ''
Segundo aparece escrito nas súas Crónicas parisinas, Pardo Bazán enorgullecíase do labor destas sociedades folcloristas, chegando a dicir que eran útiles para a cultura rexional, e que, alén da curiosidade por estereotipar contos de vellas, en realidade gardaban unha estreita conexión con varias ciencias'', das que máis camiño levaban andado no século XIX como eran a etnografía, a lingüística, a mitoloxía e maila antropoloxía. ''
O precedente da Real Academia Galega foi a Comisión Xestora para a creación da Academia Galega, promovida por Pardo Bazán e Ramón Pérez Costales. Montouse sobre a base da sociedade mencionada, El Folk-Lore Gallego, presidida pola escritora.
Feminismo
miniatura|[[Monumento a Emilia Pardo Bazán|Conxunto escultórico nos Xardíns de Méndez Núñez, A Coruña.]] Pardo Bazán foi das primeiras españolas en amosar inquedanzas no campo dos dereitos da muller, consciente de que unha das principais causas da posición inferior das mulleres radicaba na ignorancia que impoñía o sistema patriarcal. Publicou varios artigos nos cales denunciou o sexismo predominante en España e onde suxeriu cambios a prol da muller, comezando coa posibilidade dunha educación semellante á que recibía o home do seu tempo.
Pardo Bazán tamén se referiu ás leis do seu tempo que, permitindo á muller estudar, non permitían a esta traballar de acordo coa súa formación académica.
A escritora galega fundou en 1892 a publicación La Biblioteca de la mujer. Asistiu a congresos como o Congreso Pedagógico, onde denunciou a desigualdade educativa entre o home e a muller e ao Congreso Feminista celebrado en París sobre “Condición e dereitos da muller” en 1900. Aínda consciente do sexismo dentro dos círculos intelectuais, propuxo a Concepción Arenal á Real Academia de la Lengua, sendo rexeitada; tampouco aceptaría esta a Gertrudis Gómez de Avellaneda nin a ela (foi rexeitada tres veces, en 1889, en 1892 e en 1912), por máis que en 1906 chegou a ser a primeira muller en presidir a Sección de literatura do Ateneo de Madrid e a primeira en ocupar unha cátedra de literaturas neolatinas na Universidade Central de Madrid, aínda que só asistiu un estudante á súa clase. Velou pola equidade educativa de ambos sexos, xa que a liberación da muller só podía ser concibida a través dunha completa e sólida educación. Pode que por entón as súas reivindicacións non fixesen a madeixa esperada na poboación, mais o panorama mundial comezará a verse mergullado na Segunda vaga do feminismo onde se focaliza na demanda dunha educación superior para as mulleres da que ela foi precursora.
Obra
Pardo Bazán foi unha das escritoras españolas máis eminentes do século XIX. Malia ser coñecida principalmente como novelista, escribiu máis de 500 obras empregando unha variedade de xéneros literarios. Unha das súas maiores achegas á literatura foi o feito de espallar o movemento literario do naturalismo en España. Así mesmo, a escritora galega foi unha das primeiras feministas do seu tempo.
Influencia galega
Alén da influencia que, sen dúbida, exerceu o seu amplo coñecemento das literaturas estranxeiras nas súas obras, a presenza do folclore e a cultura popular galega faise patente no seu abondoso uso de fontes folclóricas e populares. Deste xeito aparecen nalgunhas das súas obras personaxes populares e ancestrais como as meigas, as mouras, as menciñeiras, os mendigos, os trasgos, os peregrinos, a fermosa muiñeira, o gaiteiro sedutor, a rapaza aldeá casadeira, que confía en conxuros para conseguir un bo marido, os aparecidos, as ánimas en pena etc. Así mesmo, a escritora tamén empregou diversas tradicións, crenzas como as premonicións, os ouveos dos cans ventando a morte, os meigallos, o lobishome, o mal de ollo, ou o poder dos talismáns e amuletos, crenzas vencelladas co mundo da maxia e do sobrenatural e sobre todo co culto á morte na cultura popular galega. Tamén fixo referencia a distintos remedios populares como as distintas apócemas coas que se pretendían sandar múltiples doenzas.
Nas súas obras aparecen a miúdo reflectidos aspectos tradicionais da sociedade galega do seu tempo. Deste xeito aparece a organización social semi-feudal do agro galego, o caciquismo, a miseria e dureza da vida campesiña, a emigración e o conseguinte desarraigamento das súas xentes. Como feminista que era, a autora tratou o papel da muller galega na sociedade matriarcal rural. miniatura|The angular stone, tradución ao inglés de La piedra angular.
Narrativa
A súa primeira novela foi Pascual López (1879), autobiografía dun estudante de medicina. Nela aprécianse as influencias de Pedro Antonio de Alarcón e mais de Juan Valera na escrita da autora coruñesa. Máis adiante, con Un viaje de novios (1881), ano no que naceu a súa derradeira filla, Carmen, e A Tribuna (1883), comezou unha evolución cara ao movemento naturalista. En 1882 iniciou, na revista La Época, a publicación dunha serie de artigos sobre Émile Zola e maila novela experimental, que serían posteriormente escolmados en La cuestión palpitante (1883), obra que a consagrou coma a principal impulsora do naturalismo en España. En 1884, dous anos despois do seu divorcio, publicou La ama joven, que trata o tema das crises matrimoniais. No tocante ao Naturalismo practicado por Pardo Bazán, coma o de Galdós, fronte aos principios ideolóxicos e literarios de Zola, acentuaba a conexión da escola francesa coa tradición realista española e europea, o que lle permitía achegarse a un ideario máis conservador, católico e bempensante no que atinxe á súa propia forma de vida, manténdose fiel ao Catolicismo, por máis que admitise os alicerces ideolóxicos do determinismo social e darwinista.
Por outra banda, Insolación (1889) e Morriña (historia amorosa) (1889) seguen insertos na ideoloxía e na estética naturalista. Con posterioridade, coincidindo coa morte do pai (1890), evolucionou cara a un maior simbolismo e espiritualismo, patente en Una cristiana (1890), La prueba (1890), A pedra angular (1891), La Quimera (1905) e Dulce sueño (1911). Esta mesma evolución observouse tamén nos seus contos e relatos, recollidos en Cuentos de la tierra (1888), Cuentos escogidos (1891), Cuentos de Marineda (1892), Cuentos sacroprofanos (1899), entre outros. Pardo Bazán aproveitou a súa herdanza paterna para crear unha revista escrita por ela soa, El Nuevo Teatro Crítico, nome que lembra a obra do galego Benito Xerónimo Feijoo.
En Una Cristiana e La Prueba, de 1890, semella trabar polémica a través da ficción con algúns dos seus detractores morais, como o Pai Coloma, Marcelino Menéndez Pelayo e José María de Pereda. A diferenza de idade entre namorados, o cruzamento de afectos ou deberes familiares e o remorso relixioso proban en ámbalas dúas novelas como a escritora tiña máis en conta a opinión do que semellaba.
Novelas
A seguinte lista non é exhaustiva, pero recolle as obras máis importantes. miniatura|Morriña (historia amorosa), 1889.
miniatura|[[Prisión Provincial de Ourense. Relación de obras lidas na "lectura en común" en 1940. Inclúe Cuentos de Navidad de E. Pardo Bazán.]]
Ensaio e crítica
Lectora dos clásicos españois, interesouse polas novidades literarias estranxeiras. Deuse a coñecer como escritora por vez primeira co Estudio crítico de las obras del padre Feijoo (1876), co que gañou un premio, competindo nese certame coa tamén galega Concepción Arenal. Así mesmo, da súa obra ensaística destaca La revolución y la novela en Rusia (1887), Polémicas y estudios literarios (1892) e La literatura francesa moderna (1910), nas que se amosa atenta ás novidades de finais de século na Europa de xacando. miniatura|299px|[[Palacio de María Pita, en 1917. De esq. a der., de pé: Tella, Abelenda, Barreiro, Sobrino, Palacios, Seijo, Sotomayor, Lloréns, Castelao, Concheiro, Francés, Madariaga, González del Villar e dúas persoas sen identificar. Sentados: a muller de Francés, Pardo Bazán e Picadillo.]]
Lírica
=== Obra dramática ===
Biblioteca virtual
miniatura|275px|Placa na RAG na memoria de Pardo Bazán.
Recoñecementos póstumos
En 2019 o Consello da Xunta de Galicia comezou a tramitar as medallas da igualdade Emilia Pardo Bazán.
A vida de Emilia Pardo Bazán foi representada no filme Emilia Pardo Bazán, a condesa rebelde, de 2011, dirixido por Zaza Ceballos e con Susana Dans como protagonista.
En 2016 a compañía Teatro del Barrio presentou Emilia, de Noelia Adánez, a primeira obra da triloxía Mujeres que se atreven.
En 2020 a Xunta de Galicia propuxo na recuperación do Pazo de Meirás un plan de usos centrado na súa figura. A proposta de recoñecela como faro de igualdade xerou unha polémica sobre esta cuestión.
The Tenant of Wildfell Hall
The Tenant of Wildfell Hall é a segunda novela da escritora inglesa Anne Brontë. Foi publicada en Londres en 1848 por Thomas Cautley Newby, baixo o pseudónimo de Acton Bell.
A novela foi adaptada en dúas ocasións para o televisión. Traduciuse a numerosas linguas.
Prosegur
Prosegur é unha empresa de seguridade e vixilancia fundada en Madrid en 1976. A empresa é a primeira no sector en España e a terceira do mundo.
Historia
miniatura|esquerda|Prosegur no Perú. Prosegur foi fundada en 1976 por Herberto Gut. Centrouse primeiramente en servizos de seguridad a grandes superficies, empresas industrias e centrais eléctricas. En 1980 abriu delegación en Portugal. A empresa comezou a súa expansión e medre mercando outras empresas do sector. En Galiza mercou a empresa Nordés con sede na Coruña e que traballaba para Inditex por 51 millóns de euros. Entón Nordés tiña 1.000 traballadores e 57,8 millóns de euros en vendas.
TRM
TeleRadio-Moldova (TRM) é a compañía pública de radio e televisión de Moldavia, membro da Unión Europea de Radiodifusión desde o 1 de xaneiro de 1993. Antes do 8 de agosto de 2004 denominábase Radioteleviziunea Nationala din Moldova (RTNM).
A súa orixe está na fundación de Radio Basarabia en 1939 como unha emisora rexional da Societatea Română de Radiodifuziune
Ramón Rubial
miniatura|250px|Busto de Rubial erixido no parque de Santurce, Biscaia. Ramón Rubial Cavia, nado en Erandio, Biscaia o 28 de outubro de 1906 e finado en Bilbao o 24 de maio de 1999, foi un dirixente socialista vasco, presidente do PSOE até a súa morte e primeiro Lehendakari vasco da etapa preautonómica no Consello Xeral Vasco.
Infancia e mocidade
O seu pai, José Rubial, emigrou desde o seu Bierzo natal a Biscaia con oito anos. A súa nai, Leonor Cavia, chegou a Bilbao aos dous anos, acompañando ao seu pai, un albanel de Santander. Casaron en 1905 e tiveron ao seu primeiro fillo, Ramón, un ano despois. Ramón acudiu á escola primaria en Erandio e ao catorce anos, ingresa na Escola de Artes e Oficios para facerse torneiro. Ese ano (1920), entra no Sindicato Metalúrxico da Unión Xeral de Traballadores, uníndose dous anos despois (1922) ás Mocidades Socialistas e o Partido Socialista Obreiro Español (PSOE).
Ós 17 anos finaliza a súa aprendizaxe nun obradoiro do seu pobo natal, comezando a traballar como torneiro en diferentes localidades: Reinosa, Barakaldo, Zorrotza... ata que en 1926 é contratado polo estaleiro da Sociedade Española da Construción Naval de Sestao (A Naval). Paralelamente desenvolve intensas actividades políticas e sindicais, sendo detido varias veces. Por primeira vez, durante a folga xeral revolucionaria de decembro de 1930, en contra da monarquía, pasa 4 días no cárcere. En 1934, é detido como responsable do movemento revolucionario en Erandio, sendo xulgado e condenado por sedición a unha pena de prisión de 6 anos, oito meses e 21 días, que non cumpriu ao promulgarse unha amnistía xeral tras o triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936.
Guerra Civil e ditadura franquista
Combateu na Guerra Civil na fronte do Norte, sendo capturado o 1 de novembro de 1937 en Bilbao, tras o cal foi primeiro condenado á morte, pena que foi conmutada por trinta anos de prisión. Durante a súa estancia en prisión, traballou na reorganización do PSOE. En 1944, foi trasladado a un pelotón de traballo en Babcock & Wilcox en Sestao, o que lle permite entrar en contacto coa organización clandestina do PSOE en Biscaia. Con todo, a caída da executiva en mans franquistas en 1945 indúcenlle a deixar o pelotón de traballo e tratar de escapar a Francia. Ese mesmo ano nace a súa filla, Lentxu Rubial, que tamén será afiliada ao Partido Socialista. A pesar da súa fuxida foi detido en Oiartzun pola policía. O inspector que detivo a Rubial era Melitón Manzanas, que posteriormente sería asasinado por ETA. Estivo encarcerado en varios cárceres e penais, permanecendo entre 1947 e 1956 no penal do Dueso. Foi excarcerado o 23 de agosto de 1956.
Tras a súa excarceración, estabeleceuse en Deusto. Alí traballou como torneiro nos talleres dun amigo até a súa xubilación en 1976. Ao mesmo tempo prosegue o seu labor político. Co alcume de "Pablo" e como un dos máximos dirixentes da Comisión Permanente que dirixe o PSOE no interior (especialmente tras a caída de Antonio Amat), viaxa por todo o país, reorganizando a organización. En 1957, foi detido por tres meses por asociación ilegal. En 1967, foi encarcerado de novo pola súa participación na folga de Bandas, xunto con Eduardo López Albizu e Nicolás Redondo e desterrado ás Hurdes. En 1968 a policía franquista descubriu unha imprenta clandestina do PSOE en Ripa, e Rubial volve a prisión durante 20 días. En 1969 foi posto a disposición do Tribunal de Orde Pública, sendo finalmente absolto en 1970 por falta de probas. Acudiu tamén aos congresos do PSOE celebrados en Francia na década de 1970: o de Tolosa (Francia) en 1972 (no que foi elixido membro da Comisión Executiva do partido no interior) e o de Suresnes en 1974. Finalmente, tras a morte do ditador e legalizado xa o partido, foi elixido presidente no XXVII Congreso, celebrado en decembro de 1976 en Madrid.
Democracia
esquerda|miniatura|227x227px|Monumento a Ramón Rubial no Xardín Botánico de Barakaldo Ramón Rubial foi elixido senador por Biscaia nas eleccións constituíntes de 1977 polas listas da Fronte Autonómica. Durante a lexislatura constituínte foi vicepresidente segundo do Senado. Como membro da Asemblea de Parlamentarios Vascos, o 17 de febreiro de 1978 foi nomeado presidente do Consello Xeral Vasco, en oitava rolda, fronte a Juan Ajuriaguerra, do PNV, cargo que ocupou até o 9 de xuño de 1979, cando foi substituído por Carlos Garaikoetxea (PNV). Durante o seu mandato elaborouse o anteproxecto do estatuto de autonomía, recibíronse as primeiras transferencias e centrouse en dous asuntos fundamentalmente: a violencia terrorista e o paro.
Foi reelixido senador por Biscaia nas eleccións de 1979, 1982, 1989 e 1993. En 1986 non conseguiu acta de Senador, pero devandito ano foi candidato nas eleccións ao Parlamento Vasco, sen conseguir tampouco escano. Finalmente foi parlamentario por renuncia doutro parlamentario e elixido senador en representación do Parlamento Vasco. No Senado foi membro da Comisión Constitucional. En maio de 1979 cesou como presidente do partido ao nomearse tras o congreso unha comisión xestora para encargarse da súa dirección (1979), da que formaba parte. Con todo, no congreso extraordinario celebrado ese mesmo ano, foi elixido de novo presidente. Foi reelixido como presidente en todos os congresos que se celebraron (1981, 1984, 1988, 1990, 1994 e 1997).
En outubro de 1986 o PSOE publicou a súa biografía política e sindical, co título Ramón Rubial, un compromiso co socialismo, con prólogo de Felipe González. O 31 de outubro de 1991, a proposta do entón ministro de Asuntos Exteriores, Francisco Fernández Ordóñez, o Goberno concedeulle a Gran Cruz do Mérito Civil. En 1998 foille concedida a Cruz da Árbore de Gernika, máxima distinción outorgada polo Goberno vasco.
En 1990 constituíuse a Fundación Españois no Mundo, vinculada ao PSOE, cuxo obxectivo é mellorar as condicións asistenciais dos emigrantes españois e da que Ramón Rubial foi nomeado presidente. A fundación denomínase hoxe Fundación Ramón Rubial-Españois no Mundo.
Heterodon
Heterodon é un xénero de cobras inofensivas da familia Colubridae endémicas de América do Norte. Son robustas con morros que apuntan cara arriba e son coñecidas por facer unha exhibición característica ante as ameazas. No xénero recoñécense actualmente tres especies. En Norteamérica chámanlles "serpes de fociño de porco" (hognosed snakes).
Descrición
esquerda|miniatura|[[Heterodon nasicus]] Os adultos crecen ata os 30–120 cm de lonxitude total. O corpo é robusto e a cabeza está lixeiramente diferenciada do pescozo. Este último é expandible, porque as costelas anteriores poden estenderse e aplanar esa porción do corpo, de xeito similar ao que fan as Naja (que son doutra familia). A cola é curta e a escama anal está dividida. As escamas dorsais son carenadas con pociños apicais en 23-25 ringleiras. A escama rostral proxéctase e está apuntando cara arriba, recurvada e carenada dorsalmente. Adoita haber de 1 a 20 escamas accesorias (azigas) que separan as internasais e as prefrontais. Hai un anel subocular con 8-12 escamas oculares. Hai 7-8 labiais superiores e 9-13 labiais inferiores. As ventrais son 114-152 e as subcaudais 27-60.
Os membros deste xénero teñen os dentes maxilares agrandados, dous a cada lado e posúen unha saliva lixeiramente tóxica. Nuns poucos casos as trabadas de H. nasicus orixinaron síntomas; os síntomas poden ser desde ningún en absoluto a un suave formigo, inchamento e proído na pel. Non obstante, considéranse xeralmente inofensivas para os humanos.
A característica distintiva destas cobras é o seu morro dirixido cara ariba, que se cre lles axuda a escavar no solo areoso.
Comportamento
Cando están ameazadas aplanan e estenden lateralmente o pescozo e elevan a cabeza do chan, de xeito similar ao que fan as Naja, e bufan. Poden ás veces finxir ataques, pero son extremadamente remisas a morder. Se esta exhibición de ameaza non funciona para disuadir a un posible predador, esta cobra enrólase sobre o seu dorso e faise a morta coa boca aberta e a lingua fóra, chegando mesmo a expulsar almiscre fedorento pola cloaca. A emisión de almiscre cloacal é considerablemente menos probable que en moitas outras especies. Se esta cobra está enrolada boca arriba, mentres está nese estado pode enroscarse outra vez como para insistir en que está realmente morta.
Alimentación
O groso da dieta das Heterodon son roedores e lagartos. H. platirhinos  é unha excepción e especialízase en alimentarse de sapos, xa que ten inmunidade ás toxinas que segregan os sapos.
Catividade
As Heterodon úsanse frecuentemente no comercio de animais de compañía exóticos. H. nasicus adoita considerarse a que é máis fácil de coidar e é doada de atopar criada en catividade. H. platirhinos  tamén se encontra comunmente, mais as súas necesidades dietéticas poden ser unha complicación para moitos dos seus donos.
Especies
* Non se inclúe a subespecie nominotípica
Galicia Radical
Galicia Radical foi un semanario editado en Pontevedra entre 1931 e 1933.
Historia e características
Subtitulado Órgano del Partido Republicano Radical de la provincia, apareceu en 1931. Era o órgano de Emiliano Iglesias, líder do Partido Radical na provincia. Cesou a súa publicación en 1933.
Juan Muíño Cora
Juan María Muíño Cora, nado en Viveiro e finado no mesmo concello o 11 de decembro de 1914, foi un político galego.
Wolfgang Schüssel
Wolfgang Schüssel, nado en Viena o 7 de xuño de 1945, é un político austríaco, membro do Partido Popular Austríaco. Foi chanceler do seu país desde 2000 ata xaneiro de 2007.
Falcon (foguetes)
miniatura|Representación artística dun [[Falcon 9 engalando.]] Falcon é unha familia de foguetes espaciais desenvolvida pola empresa SpaceX.
Historia
Os foguetes Falcon son foguetes de dúas etapas que foron concibidos para chegar a ser reutilizables nalgún momento do seu desenvolvemento. Os lanzamentos do primeiro foguete da familia, o Falcon 1, comenzaron en 2006, mentres que os voos do Falcon 9, unha versión máis potente, comezaron en 2010, para rematar co Falcon Heavy, o máis potente da familia.
Hamburg 1
Hamburg 1 é unha televisión local de Hamburgo fundada por Helmut Keiser que transmite por cable e vía dixital para a cidade e que se pode sintonizar por cable nas localidades de Kaltenkirchen, Büchen, Harsefeld e Lüneburg.
Mashhad
Mashhad (ou Meshed) é unha importante cidade do nordeste de Irán, segunda do país por poboación tras Tehrán e capital da provincia de Khorasán. Destacado centro relixioso e de peregrinación para os xiítas (tumba de Alí al-Rida, uns vinte millóns de visitantes cada ano), é ademais un núcleo comercial, industrial e de transportes para a rexión agrícola que a circunda. Conta con 2 907 316 habitantes (2006).
No comezo do século IX era a pequena aldea de Sanabad cando, de paso polo lugar, o califa Harum al-Rashid foi alí enterrado tras enfermar e morrer. Pouco despois, en 818, foi tamén enterrado ao seu carón o Imán Reza (Alí al-Rida), morto coma mártir na próxima Tus. Por iso Sanabad renomeouse Mashhad al-Rida ("lugar do martirio de al-Rida"). Acadou relevancia despois das destrucións mongois (século XIII), cando moitos refuxiados das cidades arrasadas da rexión (a mesma Tus antedita) asentáronse na vila, sendo xa unha das principais cidades da época timúrida e safávida, mesmo capital persa durante o breve período (1736-50) da dinastía afshárida.
Sistema reprodutor
miniatura|Reprodución vexetal O sistema reprodutor é o conxunto de órganos que entre as súas funcións principais teñen a reprodución dos seres vivos.
Todos os seres vivos se reproducen, pero hai varias formas de reprodución que poden ser ou non sexuais: escisión, xemación, esporas e partenoxénese son formas de reprodución asexual. Na reprodución asexual os novos individuos son clónicos, xa que comparten unha carga xenética idéntica, excepto polas mutacións espontáneas. Comparten unha mesma sensibilidade aos cambios ambientais, de tal maneira que un cambio drástico pode supoñer a desaparición dalgunha destas especies. Moitas esporas son, con todo, formas de vida altamente resistentes á espera do restablecemento de circunstancias favorables.
A reprodución sexual supón o intercambio de material xenético, xa que os individuos son diferentes, excepto no caso dos xemelgos idénticos. A vantaxe da reprodución sexual é que os individuos dunha determinada especie teñen máis capacidade de adaptación ante circunstancias adversas, de tal maneira que sobreviven os individuos que poden adaptarse a un determinado cambio ou que resisten unha determinada enfermidade.
A reprodución sexual pode ser externa ou interna. É externa cando a fecundación se produce no medio extracorporal e interna cando ocorre no interior. A reprodución externa supón a emisión coordinada de óvulos ou de ovos por parte de individuos femia e de esperma por parte de individuos machos.
A reprodución interna dáse cando a fecundación se produce no interior do corpo do individuo femia que actúa como receptor e que achega un ou varios óvulos, á vez que un individuo macho achega o esperma. No caso de seres hermafroditas dáse unha fecundación mutua, cos óvulos de cada individuo e o esperma que o outro lle achega.
As enfermidades do sistema reprodutor humano son moi comúns e estendidas, particularmente as enfermidades de transmisión sexual.
Reprodución asexual
A reprodución vexetativa ou asexual é a capacidade dun individuo de propagarse a partir da reprodución sexual. Nestes casos non se require a intervención de ningún outro organismo. De modo que os organismos fillos son xeneticamente iguais ao proxenitor. É a reprodución propia das procariotas, frecuentemente prodúcese entre os vexetais e esporadicamente prodúcese nalgúns animais (partenoxénese) especialmente dase entre os artrópodos, pero tamén se pode dar entre os vertebrados. En xeral considérase que a reprodución asexual é a primeira forma de replicación que apareceu no transcurso da evolución das especies, sendo a sexualidade un trazo máis moderno na evolución e asociada plenamente ás células eucariotas aínda que estas conservan a capacidade de reproducirse asexualmente.
Reprodución sexual
A reprodución sexual é un proceso biolóxico mediante o cal os organismos orixinan descendentes a través da combinación de material xenético que normalmente procede de dous individuos de tipo sexuais diferentes ou soamente de células de tipos diferentes. Estes organismos posúen dous sexos adultos distintos, o macho e a femia. Caracterízase pola unión de dúas células especializadas (células sexuais ou reprodutoras) chamadas gametos. Este proceso chámase fecundación, e dá lugar á formación dun cigoto, que se desenvolverá nun embrión que máis tarde formará un individuo completo.
Sistema reprodutor no reino animal
Nos mamíferos, os órganos principais do sistema reprodutor inclúen xenitais externos (pene e vulva), así como un número de órganos internos, incluíndo os gametos producidos polas gónadas (testículos e ovarios).
A maioría dos animais vertebrados teñen sistemas reprodutivos similares en xeral consistentes en condutos e aberturas chamadas gónadas. Con todo, danse unha gran diversidade de adaptacións físicas, así como estratexias de reprodución en todos os grupos de vertebrados.
Vertebrados
Os animais vertebrados comparten todos estes elementos clave do seu sistema reprodutor. Todos teñen órganos produtores de gametos ou gónadas. Estas gónadas están conectadas por ovidutos a unha abertura ao exterior do corpo, xeralmente unha cloaca, pero ás veces esta a un único medio como a vaxina ou un órgano reprodutor.
Ser humano
O sistema reprodutor feminino ten dúas funcións: a primeira é a de producir óvulos, e o segundo é protexer e nutrir a descendencia ata o nacemento. O sistema reprodutor masculino ten unha función, que é producir e depositar os espermatozoides. Os seres humanos teñen un alto nivel de diferenciación sexual. Ademais das diferenzas en case todos os órganos reprodutivos, numerosas diferenzas adoitan ocorrer nas características sexuais secundarias.
Proceso reprodutivo no macho
miniatura|250px|[[Aparato reprodutor masculino:1. Vexiga urinaria. 2. Óso púbico. 3. Pene. 4. Corpo cavernoso. 5. Glande. 6. Prepucio. 7. Orificio uretral externo. 8. Colon sigmoide. 9. Recto. 10. Vesícula seminal. 11. Conduto exaculador. 12. Próstata. 13. Glándula de Cowper (glándula bulbouretral). 14. Ano. 15. Conduto deferente. 16. Epidídimo. 17. Testículo. 18. Escroto.]]
Proceso reprodutivo na femia
miniatura|250px|1: [[trompa de Falopio|trompas de Falopio; 2: ovario; 3: vexiga urinaria; 4: sínfise púbica; 5: glándula de Skene; 6: uretra; 7: clítoris; 8: bulbo do vestíbulo; 9: labios menores; 10: labios maiores; 11: ovarios; 12: colon; 13: útero; 14: fórnix; 15: cérvix; 16: recto; 17: vaxina; 18: ano; 19: glándula de Bartholin.]]
Gametoxénese
A produción de gametos levase a cabo dentro das gónadas a través dun proceso coñecido como a gametoxénese. A gametoxénese prodúcese cando certos tipos de células xerminais sofren meiose para dividir o número diploide normal de cromosomas en células haploides que conteñen só 23 cromosomas. Nos homes este proceso coñécese como espermatoxénese e ten lugar só despois da puberdade nos túbulos seminíferos dos testículos. O espermatozoide inmaturo ou esperma envíase entón ao epidídimo onde lles crece a cola e gañan mobilidade.
Nas femias a gametoxénese coñécese como a ovoxénese que se produce nos folículos ováricos dos ovarios. Este proceso non produce un óvulo maduro ata a puberdade. En contraste cos homes, cada unha das células xerminais diploides orixinais ou ovocitos primarios forman só un óvulo maduro, e tres corpos polares que non son capaces de fertilización. Durante moito tempo estendeuse a teoría de que as mulleres xa tiñan no momento de nacemento todos os ovocitos primarios, e que as etapas finais da produción de óvulos renovábanse na puberdade.
Con todo, na literatura científica atopamos datos recentes que desafían esta hipótese. Estes novos datos indican que en polo menos algunhas especies de mamíferos continúan xerando as femias ovocitos despois do nacemento.
Alvidrón, Antas de Ulla
Xeografía
Está situada ao norte do concello, separada polo río Ulla do concello de Palas de Rei no lugar da Ponte Mercé.
Patrimonio
A súa igrexa parroquial é orixinalmente románica do século XII, conservando desa época canzorros nas ábsidas e a porta principal, con tripla arquivolta de medio punto, sendo sostida a maior delas por columnas acodilladas rematadas por capiteis con motivos vexetais. Un dos canzorros, coñecido como A Nugalla, é antropomórfico, cunha man na boca e outra entre as pernas.
Sistema reprodutor
Enfermidades do sistema reprodutor
O tipo máis coñecido dos problemas funcionais inclúen a disfunción sexual e a infertilidade que son dous termos xerais relacionadas con moitos trastornos con moitas causas.
Alvidrón, Antas de Ulla
Festas
Celebra festas patronais na honra de san Brais (3 de febreiro) e tamén por santo Antón (13 de xuño).
Sistema reprodutor
Enfermidades do sistema reprodutor
Específicos de enfermidades reprodutivas son a miúdo os síntomas doutras enfermidades e trastornos, ou teñen causas múltiples ou descoñecidos que os fan difíciles de clasificar. Exemplos de trastornos inclasificables inclúen a enfermidade de Peyronie nos machos e a endometriose nas mulleres. Algunhas enfermidades conxénitas causan anormalidades reprodutivas, pero son máis coñecidas por outros síntomas como: síndrome de Turner, síndrome de Klinefelter, fibrose quística e a síndrome de Bloom.
Polícrates de Samos
miniatura|Mapa de situación da Illa de Samos no Mar Exeo. Polícrates de Samos (Πολυκράτης, Polycrates) foi tirano de Samos no século -VI.
Traxectoria
Ao final do reinado de Ciro II o Grande de Persia fíxose co poder coa cooperación dos seus irmáns Pantagnoto e Silosón. Inicialmente os tres irmáns van compartir o poder supremo pero pronto Pantagnoto foi executado e Silosón desterrado e quedou como tirano único.
Construíu unha frota de 100 barcos e contratou mercenarios e conquistou varias illas e algunhas cidades na costa asiática. Fixo a guerra contra Mileto e derrotou en combate naval á xente de Lesbos que ían en axuda da cidade.
A súa frota converteuse na máis importante dos estados gregos e planeou conquistar todas as cidades de Xonia, polo cal aliouse con Amasis de Exipto, quen, no entanto, renunciou pronto a axudalo pola excesiva boa sorte de Polícrates, que nunca fora derrotado. Herodoto explica a causa da rotura: Amasis pediu ao tirano que se desfixese dalgunha propiedade valiosa para non atraer a vinganza dos deuses, e Polícrates tirou ao mar un anel de extraordinaria beleza, pero ao cabo de poucos días apareceu no ventre dun peixe que lle ofreceu un pescador, e isto asustou a Amasis; os historiadores pensan que isto é unha lenda e que en realidade foi Polícrates o que rompeu a alianza para se aliar con Cambises II de Persia que estaba preparando a conquista de Exipto (-525).
Sistema reprodutor
Vasectomía e ligadura de trompas
O sistema reprodutor tamén pode verse alterado de forma voluntaria, como método anticonceptivo. Neste sentido cabe destacar:
Polícrates de Samos
Traxectoria
En axuda dos persas enviou corenta barcos nos que puxo a todas as persoas que se podían opoñer no seu goberno e privadamente pediu ao rei persa que non volvesen; pero os homes así enviados á morte puideron escapar e desembarcaron en Samos onde fixeron a guerra ao tirano, pero foron derrotados, tendo que fuxir cara a Esparta que lles prometeu axuda. Corinto, enfrontada tamén con Samos, ofreceu igualmente a súa axuda. As forzas dos exiliados con estes apoios, atacaron Samos e cercaron a cidade durante corenta días, pero cando viron que non a poderían conquistar, os aliados espartanos e corintios abandonaron a illa.
Sistema reprodutor
Nacemento e primeiros meses
Unha vez pasaron nove meses de xestación, e se o embarazo resultou normal, o embrión humano xa é suficientemente desenvolvido como para sobrevivir por si só, neste momento prodúcese o parto e o nacemento da criatura. Un parto normal desenvólvese en tres etapas: o traballo de parto, cunha duración de entre dúas e dezaoito horas aproximadamente; o parto propiamente dito, que dura entre quince minutos a dúas horas, e a expulsión das secundinas (placenta), que ten unha duración duns vinte minutos.
Polícrates de Samos
Traxectoria
Polícrates chegou entón ao cume do seu poder. Vivía con gran pompa e luxo, e a súa corte era sede de artistas, poetas e literatos, destacando Anacreonte e Íbico.
Sistema reprodutor
Nacemento e primeiros meses
Neste momento o recentemente nado independizase da súa nai e este debe ser capaz de levar a cabo unha grande adaptación á nova contorna rapidamente. As funcións que exercía a nai para el (respiratoria, circulatoria, dixestiva e de regulación da temperatura) débeas facer o bebé.
Polícrates de Samos
Traxectoria
Por causas descoñecidas o sátrapa Orestes de Sardes decidiu eliminar a Polícrates, e invitouno a visitar os seus dominios; ao desembarcar, Polícrates foi capturado e crucificado (-522).
Sistema reprodutor
Nacemento e primeiros meses
Nos primeiros segundos de nacer o bebé xa debe respirar pola súa conta, o que provoca un cambio fundamental no aparello circulatorio: o sangue xa non se despraza cara á placenta materna, senón que o fai cara aos pulmóns do recentemente nado. Os nutrientes a partir deste momento chegarán a través do leite, e o aparello dixestivo comezará a funcionar por primeira vez. O bebé xa non estará sempre a unha temperatura constante de trinta e seis graos e medio, senón que terá que adaptarse ao ambiente, polo que será necesario que o sistema de regulación da temperatura se poña en marcha. Todos estes cambios realízaos o bebé nos primeiros días de vida.