cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A-League
Creación da A-League
A nova liga australiana adoptou un sistema de franquías, onde a Federación Australiana era a encargada de aceptar participantes ou excluílos se incumprían unhas condicións. Os novos clubs non terían ningunha vinculación coas comunidades inmigrantes, e procuraríase evitar a concentración de varias entidades nunha mesma zona de influencia. Nas súas primeiras tempadas, procurouse que só houbese un club por cidade. Ademais, estableceuse un límite salarial, de xogadores e de estranxeiros para evitar problemas económicos.
Na súa primeira tempada, a A-League contou con sete clubs australianos e un neozelandés, grazas a un acordo coa Asociación de Fútbol de Nova Zelandia. Só catro equipos da National Soccer League puideron inscribirse: Adelaide United, New Zealand Knights, Newcastle Jets e Perth Glory. Creáronse catro novas franquías: tres nas principais cidades do país Melbourne Victory (Melbourne), Sydney FC (Sydney) e Queensland Roar (Brisbane) e outra nunha zona de influencia, Central Coast Mariners (Costa Central de Nova Gales do Sur).
Para atraer ao público e achegar tanto a estrelas estranxeiras como a internacionais australianos, permitiuse que os equipos puidesen fichar a un xogador sen límite salarial. Deste xeito, chegaron veteranos como Archie Thompson, Dwight Yorke ou Ned Zelic, que ata entón desenvolveran a súa carreira no fútbol europeo. Ademais, desenvolveuse unha campaña publicitaria orzada en tres millóns de dólares australianos.
Desenvolvemento do torneo
A A-League comezou na tempada 2005/06, coincidindo co verán austral. Meses antes disputouse un torneo preliminar, onde resultou vencedor Central Coast Mariners. Desde o seu ano inaugural, a liga contou cun sistema de tempada regular e unha fase final polo torneo, cunha gran final en campo neutral. O primeiro campión da A-League foi o Sydney FC. Aínda que nun principio estivo adscrita á Confederación de Fútbol de Oceanía, Australia ingresou na Confederación Asiática de Fútbol en 2006. O número de participantes mantívose ata a campaña 2007/08, cando New Zealand Knights retirouse da competición e foi substituído por Wellington Phoenix, unha franquía situada en Wellington que mantiña o mercado neozelandés.
A boa asistencia aos estadios e o seu éxito nos medios propiciaron unha ampliación para 2009/10, con dúas franquías para o norte de Queensland e a Costa de Ouro e norte de Queensland. Porén, os dous clubs non duraron máis de tres tempadas e terminaron desaparecendo por problemas económicos. Por esta razón, a Federación cambiou a súa estratexia e permitiu segundos clubs nas cidades máis poboadas do país, como Melbourne (Melbourne Heart) e Sydney (Western Sydney Wanderers).
Na temporada 2017/18, a A-League converteuse na primeira liga doméstica que introduciu o árbitro asistente de vídeo (VAR).
Historial
miniatura|300px|Os xogadores do [[Newcastle Jets Football Club|Newcastle Jets celebran a liga obtida na tempada 2007/08.]]
Máximos goleadores
Ao final da fase eliminatoria, a A-League concede o trofeo da Bota de Oro ao máximo anotador, ademais doutros premios anuais a título individual.
''Nota: Contabilizados os partidos e goles segundo actas oficiais. En grosas xogadores activos e club actual.''
Selva amazónica
miniatura|300px|dereita|Selva amazónica preto de [[Manaus, no Brasil.]] 300px|miniatura|dereita|Mapa satélite da ecorexión do bosque da Amazonia delimitada polo [[Fondo Mundial para a Natureza.]] A selva amazónica, tamén chamada Amazonia, é unha selva tropical húmida que cobre a maioría da bacía do río Amazonas, en América do Sur. Esta bacía abrangue 7 000 000 km2, dos cales 5 500 000 km2 están cuberto de selva. Está rexión inclúe o territorio de nove países.
A-League
Máximos goleadores
miniatura|right|180px|[[Besart Berisha, máximo goleador histórico.]]
Selva amazónica
A maioría da selva atópase dentro do Brasil, co 60% da súa superficie, seguido polo Perú co 13%, Colombia co 10%, e en menor medida en Bolivia, Ecuador, a Güiana Francesa, Güiana, Suriname e Venezuela. Catro deses países teñen "Amazonas" como nome dunha rexión administrativa de primeiro nivel (o Brasil, Venezuela, o Perú e Colombia) e Francia usa o nome "Parque amazónico da Güiana" para a súa área protexida de selva. A selva amazónica representa máis da metade de tódalas selvas que existen no planeta, e abrangue a meirande e máis biodiversa selva tropical do mundo, cun estimado de 390 billóns de árbores divididas en 16 000 especies.
Orixe do nome
O nome Amazonia deriva de amazonas, as lendarias guerreiras da mitoloxía grega mencionadas por Heródoto e Diodoro Sículo. Segundo a lenda, as amazonas pertencian a unha tribo (comandada por Hipólita) que non aceptaba homes: os bebés de sexo masculino eran asasinados ao nacer. Amazona significa sen seo, en grego, porque a lenda tamén dicía que esas mulleres cortaban o seo para mellor manexar os arcos. A lenda foi transportada a América do Sur polos conquistadores españois, pioneiros na explorazón do río Amazonas, e crese que o termo xurdiu na loita entre Francisco de Orellana contra os pobos tapuyas e outras tribos, xa que as mulleres da tribo loitaban xunto cos homes como era o seu costume. (en contraste coa cultura europea, na cal a muller tiña só funcións domésticas), consideraron teren finalmente encontrado as amazonas.
Hai aínda a lenda de El Dorado e do lago Parima, que supostamente estaría ligado á fonte da xuventude. Esa lenda probabelmente ligase á existencia real do Lago Amacu, que tiña unha pequena illa coberta de xisto micáceo, material que produce un forte brillo ao ser iluminado polo Sol e que producía a ilusión de riquezas nos europeos.
Unha área de seis millóns de hectáreas no centro da bacía, incluíndo o Parque Nacional do Jaú, foi considerada pola UNESCO, en 2000 (con extensión en 2003), Patrimonio da Humanidade.
Alakhkha
Alakhkha foi unha cidade hitita cuxa localización exacta se descoñece. O rei Hattusilis I conquistouna e destruíuna ao final da súa cuarta campaña militar, recollidas nos seus anais.
Selva amazónica
O río e a bacía hidrográfica
Artigo principal: río Amazonas
Vexa tamén: Bacía do río Amazonas
A selva
A dificultade para a entrada de luz pola abundancia de copas fai que a vexetación rastreira sexa moi escasa na Amazonia. Como os animais que habitan o solo e precisan desa vexetación rastreira, a maior parte da fauna amazónica componse de animais que habitan as árbores. Non existen animais de grande porte, como nas sabanas. O solo amazonico é bastante pobre, contendo apenas unha fina capa de nutrientes. A pesar diso, a flora e fauna mantense, en virtude do estado de equilíbrio (clímax) atinxido polo ecosistema. O aproveitamento de recursos é óptimo, habendo mínimo de perdas. Un exemplo claro diso está na distribución acentuada de micorrizas polo solo, que garanten ás raíces unha absorción rápida dos nutrientes que escorren a partir da foresta, coas chuvias. Tamén se forma no solo unha capa de decomposición de follas, gallos e animais mortos, que rapidamente son convertidos en nutrientes e aproveitados antes da lixiviación.
Internacionalización da Amazonia
Para o economista Aluício Lins Leal, da Universidade Federal do Pará (UFPA), a Amazonia tamén xa está internacionalizada polo capital. “Hoxe non se internacionaliza como antes, con guerras. Hoxe o capital ten unha plasticidade tan grande que unha guerra é internacionalizada por medio do control das economías dos países en desenvolvemento. E aquí na Amazonia o núcleo estratéxico da economía rexional está todo nas mans do capital multinacional”, dixo nunha entrevista ao Boletín da Asociación dos Docentes da Universidade de Brasilia (ADUnB).
Unidades de Conservación
Alén deste, o SNUC contén varias unidades de conservación nos varios estados da Amazonia. Entre as de protección integral existen máis 10 Parques Nacionais (alén do Jaú), e 8 Reservas biolóxicas, e outros tipos de unidades.
Entre as unidades de uso sustentábel, están as Reservas extrativistas. Os programas de uso sustentábel son, en grande número, desenvolvidos por ONGs en parcería co poder público e coas propias poboacións tradicionais, acostumadas ao uso sustentado dos recursos naturais. Xorden iniciativas como a Escola da Foresta, no Acre, para formar técnicos en foresta e agroforesta.
Carola Rackete
Carola Rackete, nada en Preetz en 1988, é unha capitá e activista social alemá.
Tornouse famosa internacionalmente en xuño de 2019, tras o desembarque forzoso na illa italiana de Lampedusa co barco humanitario Sea-Watch 3. Como resultado das súas accións, foi detida polas autoridades italianas arriscándose a unha pena de 10 anos de prisión. Aínda que non foi a única persoa procesada por axudar migrantes en Europa, a súa detención considerouse un símbolo.
Traxectoria
Despois de graduarse en ciencias náuticas na Universidade de Jade (Baixa Saxonia), navegou durante dous anos en expedicións científicas no Ártico e na Antártida no marco das accións do Instituto Alemán Alfred Wegener para a investigación polar e mariña.
Paul Percy Harris
Paul Percy Harris, nado o 19 de abril de 1868 en Racine, Wisconsin, e finado o 27 de xaneiro de 1947 en Chicago, Illinois, foi un avogado estadounidense, fundador do primeiro Rotary Club en 1905 e o primeiro presidente do Rotary International.
Vida persoal
Fillo de pais de vida pouco regrada, dende os 3 anos, Paul Percy Harris xunto co seu irmán máis vello, foi criado polos seus avós paternos, Harold e Pamela en Wallingford, Vermont. Neno e mozo traveso, era o terror da cidade acabou expulsado de dúas escolas superiores, en Ludlow e en Rutland.
Trala educación secundaria, estudou na Universidade de Vermont, de onde foi expulsado en 1886 por un incidente nunha sociedade secreta. No outono de 1887, marchou á Universidade de Princeton. Debido á morte do seu avó na primavera de 1888, non regresou aos estudos até o outono seguinte. Pouco despois, trasladouse a Des Moines, Iowa, onde foi aprendiz nun bufete de avogados. Tras rematar o período de aprendizaxe, estudou dereito na Universidade de Iowa, conseguindo a licenciatura en xuño de 1891.
Durante os cinco anos seguintes, decidiu coñecer Estados Unidos e tivo traballos ocasionais. Traballou como reporteiro, cowboy, profesor na Los Angeles School of Business, porteiro de hotel, vendedor de granito e mariñeiro. En 1896, mudouse a Chicago, converténdose nun coñecido avogado, e estableceuse en Morgan Park, onde viviu o resto da súa vida (agás o veráns en Míchigan e os invernos en Alabama durante os seus derradeiros anos).
Harris buscaba relacións persoais e espirituais significativas amais dos seus éxitos personais. Aínda que asistía os domingos aos servizos relixiosos, visitaba moitas igrexas diferentes sen centrarse nunha única congregación. Posteriormente, afirmaría que as súas afiliacións relixiosas eran difíciles de etiquetar: O 2 de xullo de 1910, casou en chicago con Jean Thomson, unha escocesa natural de Edimburgo (Escocia) que coñecera nun club local de natureza. Jean, viaxou con el por todo o mundo en apoio do Rotary Club, e axudou a facer das mulleres unha parte importante do Rotary, o que propiciou que foran admitidas como membros de pleno dereito. A parella non tivo fillos e permaneceron casados ata o falecemento de Paul. Jean faleceu en 1963, na súa cidade natal. miniatura|Os 4 fundadores do Rotary Club (de esquerda a dereita): Gustavus Lauer, Silvester Schiele, Hiram Shorey e Paul Haris
Creación do Rotary
Unha noite Paul Harris, foi cear cun compañeiro da oficina e dunha camiñada que fixeron trala cea, xurdiu a idea do que se tornaría o Rotary. Naquel paseo o seu amigo parou en varios establecementos comerciais para cumprimentar os propietarios e lles presentar a Paul. O feito de que os clientes do seu anfitrión transformáranse en amigos entrou na mente de Paul Harris e nunca máis saíu. O Rotary foi creado cinco anos máis tarde como un club onde se producían relacións profesionais que se puidesen transformar en amizade. A primeira reunión ocorreu na sala 711 do Edificio Unity, en Chicago, composta polos catro fundadores: Paul Harris, Silvester Schiele (un comerciante de carbón), Hiram Shorey (xastre comerciante) e Gustavus Loehr (enxeñeiro de minas).
Cando era neno, Paul Harris estudara en escolas de elite, onde os alumnos tiñan pouca ou ningunha preocupación co diñeiro. Mais ao cursar dereito no estado de Iowa coñeceu compañeiros máis vellos que traballaran duro para poder pagar seus estudos. Posibelmente, este contacto impresionou a Paul Harris, pois nos primeiros Rotary Clubs foron formados por homes de negocios que conquistaron o que tiñan polo seu propio esforzo, os self-made men.
Paul Harris tamén é o nome que se lle deu ao título de recoñecemento máis importante concedido polo Rotary International.
Recoñecementos
Pola importante contribución en materia de prestación de servizos humanitarios, e axuda no establecemento da paz e da boa vontade no mundo, o Concello de Lisboa homenaxeou Paul Harris, un dos fundadores do Rotary, atribuíndo o nome deste a unha rúa de Lisboa, na freguesía de São Domingos de Benfica.
James Matthew Barrie
James Matthew Barrie, nado en Kirriemuir (Angus) o 9 de maio de 1860 e finado en Londres o 19 de xuño de 1937, foi un escritor escocés, coñecido por crear o personaxe de Peter Pan.
Traxectoria
Foi o máis novo de nove irmáns. Estudou en Dumfries e en Edimburgo. Traballou como xornalista en Nottingham e Londres (1885). En 1887 publicou a súa primeira novela, Better Dead, unha historia de misterio e en 1888 obtén o seu primeiro éxito con Auld Licht Idylls.
A produción máis coñecida de Barrie foron as súas obras teatrais, Richard Savage (1891) foi a súa primeira obra de éxito e o personaxe de Peter Pan aparece en Peter Pan, or The Boy Who Wouldn't representada pola primeira vez o 26 de decembro de 1904, aínda que xa falara del en The Little White Bird (1902), onde fala das súas relacións cos nenos da familia Llewellyn Davies, nos que se basea a personaxe.
Complexo silenciador inducido por ARN
O complexo silenciador inducido por ARN, abreviado como RISC (do inglés RNA-induced silencing complex), é un complexo multiproteico ou máis especificamente unha ribonucleoproteína, que contén unha das febras dun fragmento de ARN bicatenario, como pode ser un ARN interferente pequeno (siRNA) ou un microARN (miRNA). Esta febra monocatenaria de ARN que leva incorporada actúa como un molde para que o RISC recoñeza un transcrito de ARN mensaxeiro (ARNm) complementario, que é o ARNm diana sobre o que actuará o RISC. Unha vez que o encontra, unha das proteínas que forma parte do RISC, chamada Argonauta, actívase e cliva (corta) o ARNm. Este proceso denomínase interferencia de ARN (RNAi) e prodúcese en moitos eucariotas; é un proceso clave no silenciamento de xenes e unha defensa contra as infeccións virais.
Descubrimento
A identificación bioquímica do RISC realizárona Gregory Hannon e os seus colegas no Cold Spring Harbor Laboratory. Ocorreu só un par de anos despois do descubrimento da interferencia de ARN en 1998 feito por Andrew Fire e Craig Mello, que compartiron o Premio Nobel de Medicina de 2006.
200px|miniatura|[[Drosophila melanogaster.]]
Hannon e os seus colegas intentaban identificar os mecanismos da interferencia de ARN implicados no silenciamento de xenes por ARNs bicatenarios (dsRNA) en células de Drosophila. As células S2 de Drosophila eran transfectadas cun vector de expresión lacZ para cuantificar a expresión xénica coa actividade da β-galactosidase. Os seus resultados indicaron que a co-transfección con ARN bicatenario de lacZ reducía significativamente a actividade da β-galactosidase en comparación co ARN bicatenario control. Por tanto, os ARNs bicatenarios controlan a expresión xénica por medio da complementaridade de secuencia.
As células S2 foron despois transfectadas con ARN bicatenario de ciclina E de Drosophila. A ciclina E é un xene esencial para a progresión do ciclo celular na fase S. O ARN bicatenario de ciclina E facía parar o ciclo celular na fase G1 (antes da fase S). Por tanto, a interferencia de ARN pode ter como diana xenes endóxenos.
Para comprobar se as súas observacións de diminución dos niveis de ARNm eran resultado de que o ARNm era atacado directamente (como suxerían os datos obtidos noutros sistemas), transfectáronse as células S2 de Drosophila con ARNs bicatenarios de ciclina E de Drosophila ou con ARNs bicatenarios de lacZ e despois incubáronse con ARNm sintético para a ciclina E ou lacZ. As células transfectadas con ARN bicatenario de ciclina E só mostraron degradación nos transcritos de ciclina E (os transcritos de lacZ eran estables). Inversamente, as células transfectadas con ARN bicatenario de lacZ só mostraron degradación nos transcritos de lacZ e non nos transcritos de ciclina E. Estes resultados levaron a Hannon e os seus colegas a suxerir que a transferencia de ARN degrada o ARNm diana por medio dunha 'actividade de nuclease específica de secuencia'. Denominaron o encima nuclease implicado RISC.
Función na interferencia de ARN
miniatura|O [[dominio PIWI dunha proteína Argonauta en complexo cun ARN bicatenario.]]
Carga dos ARNs bicatenarios
A RNase III Dicer colabora co RISC na interferencia de ARN ao clivar os ARNs bicatenarios orixinando fragmentos de 21 a 23 nucleótidos de longo cun extremo 3' que sobrease de dous nucleótidos. Estes fragmentos de ARN bicatenario son cargados no RISC e cada febra vai ter un destino diferente baseándose no fenómeno da regra da asimetría.
miniatura|Parte da vía de interferencia de ARN cos diferentes modos en que RISC pode silenciar xenes por medio do seu ARNm.
Regulación xénica
O RISC usa a febra guía unida para unirse á rexión 3'-UTR complementaria de transcritos de ARNm por apareamento de bases. O RISC pode agora regular a expresión xénica do transcrito de ARNm de varios modos.
Degradación do ARNm
A función máis coñecida do RISC é degradar un ARNm diana, o cal reduce os niveis de transcrito dispoñibles para ser traducidos nos ribosomas. Para que teña lugar a degradación do ARNm son precisas dúas cousas:
A degradación do ARNm está localizada nos corpos citoplasmáticos chamados corpos P.
Represión transcricional
O RISC pode modular a carga do ribosoma e de factores accesorios para a tradución para reprimir a expresión do transcrito de ARNm unido. A represión traducional só require unha correspondencia de secuencia de bases parcial entre a febra guía e o ARNm diana.
A tradución pode ser regulada no paso de iniciación por medio do seguinte:
A tradución pode regularse en pasos post-iniciación por medio do seguinte:
Formación da heterocromatina
Algúns RISCs poden unirse directamente ao xenoma ao recrutar histona metiltransferases para formar heterocromatina no locus xénico e, por tanto, silenciar o xene. Estes RISCs toman a forma do que se chama complexo silenciador transcricional inducido por ARN ou RITS (do inglés RNA-induced transcriptional silencing complex). O exemplo mellor estudado é o do RITS de lévedos.
O mecanismo non se comprende ben pero o RITS degrada os transcritos de ARNm nacentes. Propúxose que este mecanismo actúa como un 'bucle de retroalimentación autorreforzado' ao utilizárense os transcritos nacentes degradados pola ARN polimerase dependente de ARN (RdRp) para xerar máis ARNs interferentes pequenos.
Eliminación do ADN
Os RISCs parecen ter un papel na degradación do ADN durante o desenvolvemento do macronúcleo somático nos protozoos Tetrahymena. É similar á formación da heterocromatina e está implicada na defensa contra elementos xenéticos invasores.
Proteínas asociadas ao RISC
A estrutura completa do RISC aínda non está resolta. Diversos estudos informaron de varios valores de tamaños e compoñentes do RISC, máis non é completamente seguro se esta diverxencia se debe a que hai varios complexos RISC distintos ou a que os diferentes estudos utilizaron distintas fontes de mostras.
Ago, Argonauta; Dcr, Dicer; Dmp68, ortólogo de D. melanogaster da p68 RNA unwindase de mamíferos; eIF2C1, factor de iniciación da tradución eucariótico 2C1; eIF2C2, factor de iniciación da tradución eucariótico 2C2; Fmr1/Fxr, ortólogo de D. melanogaster da proteína de atraso mental X fráxil; miRNP, complexo miARN-proteína; NR, non reportado (sen datos); Tsn, nuclease estafilocócica tudor; Vig, xene intrónico vasa.
miniatura|A proteína Argonauta de tamaño completo da [[arquea da especie Pyrococcus furiosus.]]
En calquera caso, parece que as proteínas Argonauta están presentes e son esenciais para o funcionamento do proceso. Ademais, téñense coñecementos de varias proteínas claves do complexo (ademais da Argonauta), que permiten ao RISC levar a cabo a súa función.
Proteínas Argonauta
As proteínas Argonauta (Argonaute) son unha familia de proteínas que se encontra en procariotas e eucariotas. As súas funcións nos procariotas son descoñecidas pero en eucariotas son as responsables da interferencia de ARN. A familia de proteínas Argonauta humanas ten oito membros dos cales só a Argonauta 2 está exclusivamente implicada na clivaxe do ARN diana no RISC.
miniatura|O complexo de carga de RISC permite que se carguen fragmentos de ARN bicatenarios (xerados por [[Dicer) en Argonauta 2 (coa axuda de TRBP) como parte da vía de interferencia de ARN.]]
Complexo de carga de RISC
O complexo de carga de RISC (RLC) é a estrutura esencial necesaria para cargar os fragmentos de ARN bicatenarios no RISC para por medio deles unirse ao ARNm diana. O RLC consta de Dicer, a proteína de unión ao ARN de resposta transactivante ao VIH (TRBP) e Argonauta 2.
Dicer asóciase coa TRBP e Argonauta 2 para facilitar a transferencia dos fragmentos de ARN bicatenarios xerados por Dicer a Argonauta 2.
Outras proteínas
Algúns membros recentemente identificados do RISC son SND1 e MTDH. SND1 e MTDH son oncoxenes e regulan a expresión de varios xenes.
Ago, Argonauta; Dcr, Dicer; Dmp68, ortólogo de D. melanogaster da p68 ARN unwindase de mamífero; eIF2C1, factor de iniciación da tradución eucariótico 2C1; eIF2C2, factor de iniciación da tradución eucariótico 2C2; Fmr1/Fxr, ortólogo de D. melanogaster da proteína de atraso mental X fráxil; Tsn, nuclease estafilocócica tudor; Vig, xene intrónico vasa.
Unión ao ARNm
miniatura|350px|Diagrama da actividade do RISC con miARNs. Aínda non está claro como o complexo RISC activado localiza os ARNm diana na célula, aínda que se demostrou que o proceso pode ocorrer en situacións distintas ás dunha tradución en curso de proteínas a partir do ARNm.
Alberto Moreno
Alberto Moreno Pérez, nado en Sevilla o 5 de xullo de 1992. Xoga de lateral esquerdo e o seu equipo actual é o Villarreal CF da Liga Santander.
Traxectoria
Alberto xogou como titular no Sevilla FC durante o UEFA Europa League 2013-14, onde o equipo hispalense foi campión da competición.
O 12 de agosto de 2014, anunciouse a fichaxe de Moreno polo Liverpool FC a cambio de 18 millóns de euros.
Sunagawa
Sunagawa (砂川市, すながわし, Sunagawa-shi) é un concello da subprefectura de Sorachi da prefectura de Hokkaidō no Xapón. Está situada no centro da illa de Hokkaidō, ó norte do Xapón. A súa superficie é de 78,69 km² e a poboación de 19.349 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 246 h/km².
Furacán de Cuba de 1910
miniatura|250px|O furacán o 10 de outubro de 1910. O furacán de Cuba de 1910, popularmente coñecido como o Ciclón dos Cinco Días, foi un ciclón tropical destrutivo e pouco frecuente que asolou Cuba e os Estados Unidos en outubro de 1910. Formouse no sur do Caribe o 9 de outubro e intensificouse mentres se movía cara ó noroeste, converténdose nun furacán o 12 de outubro. Despois de cruzar a parte occidental da illa de Cuba, chegou ó seu punto culminante o 16 de outubro, día no que acadou a categoría 4 na Escala de furacáns de Saffir-Simpson. Movíase nun círculo en sentido antihorario e chegou de novo a Cuba. Despois seguiu cara a Florida, recalando preto do Cabo Romano. Despois de moverse a través do estado, chegou á costa do sueste dos Estados Unidos antes de desfacerse en mar aberto.
Alberto Moreno
Selección nacional
O seu debut produciuse o 15 de outubro de 2013 en Albacete. España gañou 2-0 a Xeorxia nun partido oficial para a clasificación de Mundial de Fútbol Brasil 2014.
Moreno foi incluído na lista provisional de 30 xogadores para o Mundial de 2014, feita por Vicente del Bosque, pero máis tarde foi un dos sete xogadores eliminados da lista final.
Furacán de Cuba de 1910
Por mor do seu bucle pouco frecuente, os informes iniciais afirmaban que se trataba de dúas tempestades separadas que se desenvolveron e recalaron nunha rápida sucesión. O seu percorrido foi obxecto dun gran debate na época até que finalmente se identificou como unha única tempestade. A análise do acontecemento levou a unha maior comprensión deste tipo de fenómenos meteorolóxicos.
A tempestade está considerada como unha das peores catástrofes naturais na historia cubana. Provocou moitos danos materiais e milleiros de persoas quedaron sen casa. Tamén tivo un grande impacto en Florida, onde destruíu moitas casas e provocou asolagamentos. Aínda que o dano monetario total da tempestade é descoñecido, estímase que só na Habana os danos excederon o millón de dólares e 250 000 nos Keys de Florida. Como mínimo, houberon 100 mortos só en chan cubano.
Sunagawa
O concello de Sunagawa limita cos concellos de Shintotsukawa, de Takikawa, de Akabira, de Utashinai, de Kamisunagawa e de Naie.
Catedral de Reims
A Catedral da nosa Señora de Reims (en francés: Cathédrale Notre-Dame de Reims), é unha catedral de culto católico romano baixo a advocación da virxe María na cidade de Reims, no departamento de Marne, en Francia, ao nordés do país, a un 160 km da capital estatal, París, é a cabeza da diocese de Reims.
Construída no século XIII, despois das catedrais de París e de Chartres, mais antes das catedrais de Estrasburgo, Amiens e Beauvais. É un dos edificios góticos de maior importancia en Francia, tanto pola súa extraordinaria arquitectura como pola súa riquísima estatuaria. En 1991, foi incluída na lista do Patrimonio da Humanidade pola Unesco.
A Catedral de Reims era, no Antigo Réxime, o lugar da consagración dos monarcas de Francia. O derradeiro Rei coroado foi Carlos X, o 28 de maio de 1825.
Historia
No século V, o bispo san Nicasio levantou unha primeira catedral sobre antigas termas romanas. Dedicado xa á Virxe María, este edificio foi o escenario do bautizo de Clodoveo (498), consagrado polo arcebispo San Remixio. En 816, o fillo de Carlomagno, Ludovico Pío, elixe Reims para ser consagrado emperador. Alí é onde se custodiaba a Sainte Ampoule (un pequeno recipiente levado, segundo a lenda por unha pomba, e que contiña o aceite que se empregara na unción de Clodoveo, rei dos francos, ao ser bautizado). O prestixio do santo óleo e a potencia política dos arcebispos de Reims levaron a que Henrique I, en 1207, o establecera definitivamente como o lugar das consagracións reais.
O 6 de maio de 1211, o arcebispo de Reims, Aubry de Humbert principia a construción da nova catedral de Reims (o edificio actual), destinada a substituír a catedral carolinxia, destruída por un incendio no ano anterior. Sucedéronse nas obras até catro arquitectos (Jean d'Orbais, Jean-lle-Loup, Gaucher de Reims e Bernard de Soissons), e en 1275 xa estaba o groso das obras terminado. A catedral, pois, rematouse para finais do século XIII, coa excepción da fachada occidental que se construíu no século XIV, a partir dos deseños do século XIII. Mentres, a nave central foi prolongada para permitir acoller a toda a xente que acudía ás coroacións. As torres aínda que foron deseñadas para chegar aos 120 metros de altura, quedaron en 81. A torre meridional ten dúas grandes campás; unha delas, chamada «Charlotte» por Carlos, cardeal de Lorena en 1570, pesa máis de 10.000 quilos.
En 1875 a Asemblea Nacional Francesa proporcionou fondos para reparar a fachada e as balaustradas. A fachada é a parte máis destacada do edificio, e unha das grandes obras mestras da Idade Media.
Durante a Primeira guerra mundial, foi bombardeda polos alemáns, que vían nela un símbolo de Francia, e provocaron serios destrozos polo que foi cualificada de "mártir". Entre o 19 e o 20 de setembro de 1914, foi alcanzada por 25 proxectís que acabarían provocando o incendio da torre norte e a propagación do lume por todo o armazón. Fundiuse todo o chumbo da teitume e verteuse polas gárgolas, sendo recollidos polos veciños quen o restituíron despois do conflito. Igualmente, foi destruído o palacio de Tau, residencia do arcebispo. Como consecuencia da conmoción que causou na poboación, varios prisioneiros alemáns feridos, foron asasinados. A catedral acabaría recibindo 288 proxectís en total, e Reims foi destruída en case un 85%. miniatura|A catedral de Reims alcanzada por un proxectil alemán durante a primeira guerra mundial (20-09-1914).
Restauración
Os traballos de restauración comezaron en 1919, baixo a dirección de Henri Deneux, nado en Reims e arquitecto xefe de Monuments Historiques, que empregou a gran cantidade de fotografías realizadas na década de 1880, no comezo da era da fotografía. A catedral volveuse abrir en 1938, grazas en parte ao apoio financeiro do mecenado estadounidense dos Rockefeller, pero desde entón os traballos continuaron sen cesar. O armazón de madeira destruído foi substituído por unha estrutura máis lixeira e ininflamable, constituída de pequenos elementos de cemento armado prefabricado, unidos por chavetas de carballo para garantir a flexibilidade do conxunto.
Estruturas
miniatura|Planta da Catedral de Reims.
Exterior
miniatura|Parte central da galería dos reis. Detalle do bautismo de [[Clodoveo I|Clodoveo.]] A fachada occidental repite a mesma estrutura que a de Notre-Dame de París, pero con varias diferenzas que indican a rápida evolución do estilo gótico.
Os tres pórticos están cargados de estatuas e figuras sendo en total 2 303 o número de estatuas, algunha de 4 metros de altura, superada tan só por Chartres entre as catedrais europeas con maior número de figuras esculpidas. Incluso a fachada interior resulta ornada de figuras esculpidas, entre elas a famosa «comuñón do cabaleiro».
No lado esquerdo, está a Presentación de Xesús no Templo, cunha curiosa estatua de San Xosé amosa unha expresión algo pícara. As figuras amosan un cambio na concepción escultórica, pois xa non son relevos acaroados a un muro senón verdadeiras esculturas que se separan de: aparecen como figuras exentas.
O coñecido "Anxo do sorriso", símbolo de Reims, está no pórtico esquerdo é a paradigma desta nova escultura gótica na que se está á procura dunha nova expresión e onde os personaxes parecen querer falar entre eles, con xestos e expresións individualizadas. Na parte superior, a «galería dos reis» amosa o bautismo de Clodoveo, no centro, flanqueado por estatuas dos seus sucesores.
As fachadas do transepto están tamén decoradas con esculturas. A do norte ten estatuas dos bispos de Reims, unha representación do Xuízo Final e unha figura de Cristo ("le Beau Dieu"), mentres que no lado meridional ten un fermosos rosetón moderno cos profetas e os apóstolos.
Un incendio destruíu o tellado e as agullas en 1481: das catro torres que flanqueaban os transeptos, non queda nada por riba da altura do tellado. Sobre o coro álzase un elegante campanario de madeira cuberto de chumbo que ten 18 metros de alto, reconstruído no século XV e nos anos 1920.
As torres miden 86 metros de altura, entre as máis fermosas do estilo gótico, están realizadas en trazaría calada sen presentar ningunha superficie de muro. Entre outras escenas representadas, están a loita entre David e Goliat, e a coroación da Virxe María.
Interior
O edificio destaca pola súa unidade de estilo, a pesar dunha construción que non chega a dous séculos, pero que se reliza principalmente no século XIII. A altura da nave é de 38 metros no centro (Amiens: 42,30 m; Beauvais: 46,77 m). A nave mide 138,75 metros de longo e uns 30 de ancho. Comprende unha nave central con dez tramos e dúas laterais: o transepto, pouco desbordado, tamén ten naves laterais que se continúan nos tres tramos rectos do coro; o coro conta cun dobre corredor e a ábsida ten un deambulatorio con cinco capelas radiais.
No alzado, continúa coa fórmula de Chartres de tres niveis: grandes arcadas (16,60 metros), triforio e claraboia de grandes fiestrais. A catedral posúe a tapices, entre eles unha serie presentada por Robert de Lenoncourt (m. 1532), arcebispo con Francisco I, representando a vida da Virxe que se mostra, no momento actual, no anterior palacio do arcebispo convertido hoxe en museo, o Palacio de Tau.
O transepto norte contén un órgano nunha rechamante caixa gótica. O reloxo do coro está adornado con curiosas figuras mecánicas. Conserva vidreiras que van desde o século XIII ao XX (as fiestras do deambulatorio foron deseñadas por Marc Chagall en 1974 e son un grande atractivo para os turistas).
O tesouro, conservado no Palacio de Tau, inclúe moitos obxectos preciosos, entre eles a Sainte Ampoule, ou Santa Bocha, sucesora da antiga que contiña o aceite co que os reis franceses eran unxidos, que rompeu durante a Revolución Francesa, un fragmento da cal contén a actual Ampoule. miniatura|Esquema do labirinto da catedral de Reims.
O labirinto
Entre o terceiro e o cuarto tramo da nave central aparece un labirinto construído en 1286, en mármore negro, e que foi destruído en 1779 polo capítulo da catedral que alegaba distraccións e ruído durante os oficios. Hoxe coñécese a forma porque foi documentado por debuxos de Jacques Cellier (cara 1583-1587) e as descricións de Cocquault (1640) e do periodista Havé (1779). No centro, atopábase a figura de Aubry de Humbert (arcebispo que mandara construír a nova catedral) e nos catro octógonos pequenos das esquinas representáronse as figuras dos catro primeiros arquitectos: Jean d'Orbais, Jean-le-Loup, Gaucher de Reims e Bernard de Soissons.
Subrexión de Nivala-Haapajärvi
miniatura|200px|Localización da subrexión de Koillismaa en Finlandia. A subrexión de Nivala-Haapajärvi (en finés Nivala–Haapajärven seutukunta) é unha das sete subdivisións da rexión de Ostrobotnia do Norte. En 2017 tiña unha poboación de 29 100 habitantes.
Poboación
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.
La Guancha
250px|miniatura|Igrexa do Dulce Nombre de Jesús. La Guancha é un concello español situado no norte da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias.
Limita ao norte co océano Atlántico, ao oeste con Icod de los Vinos, ao sur con La Orotava e ao leste con San Juan de la Rambla. A altitude máxima do concello acádase na Montaña Negra, de 2.107 metros. A capital municipal atópase a 390 metros sobre o nivel do mar.
Tiña en 2016 unha poboación de 5.423 habitantes, a maioría deles concentrados na capital municipal (3.241 hab.). O resto de entidades de poboación do concello son: El Convento, Las Crucitas, Hoya los Pablos, Llano de Méndez, Lomo Blanco, Las Longueras, Las Montañetas, El Pinalete, Santa Catalina, Santo Domingo, Las Sorribas e Tierra de Costa.
Perbes, Perbes, Miño
Perbes é un lugar da parroquia de Perbes no concello coruñés de Miño na comarca de Betanzos. Tiña 95 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 51 eran homes e 44 eran mulleres.
Adalur
Adalur foi o nome hitita das montañas Amanus da época clásica. O rei hitita Hattusilis I derrotou ao rei de Iamkhad nas montañas Adalur, na súa campaña contra o reino hurrita de Hasu.
Mar y Bonanza
Mar y Bonanza foi un periódico editado en Viveiro en 1935.
Historia e características
Publicación quincenal, apareceu en 1935.
A.S. Livorno Calcio
A Associazione Sportiva Livorno Calcio é un club de fútbol de Italia, da cidade de Livorno, na rexión da Toscana. Foi fundado en 1915 e compite na Serie A.
Tiziana Domínguez
Tiziana Domínguez González, nada en Ourense o 16 de novembro de 1985 é unha deseñadora de moda e artista. Actualmente é a directora creativa da firma Adolfo Domínguez S.A., sendo a menor das tres fillas do deseñador que dá nome á compañía e Elena González. Tiziana forma parte da terceira xeración da empresa, fundada no ano 1973 a partir da xastrería que rexentaba o seu avó. Está casada con Juan Verde, Subsecretario Adxunto para Europa e Eurasia do departamento de Comercio de USA.
Traxectoria
Comeza a formación no estranxeiro con sete anos, estuda en Gran Bretaña, Austria e Francia, anos nos que aprende inglés, alemán e francés. Tras finalizar o bacharelato en Gran Bretaña cursa o Foundation in Art & Design na Leeds College of Art completado con cursos impartidos polo Central Saint Martins College of Art and Design e o Hampstead School of Art. Máis tarde trasladouse a Vermont (EUA), onde se licenciou en Económicas polo Middlebury College.
Deseño
Dende o seu posto na Dirección Creativa, Tiziana Domínguez deseña, xunto ao seu pai, as colección da firma. Introduciu materiais ecolóxicos en todas as coleccións e aposta pola moda sostíbel. No ano 2011 presenta a súa primeira liña 100% ecolóxica Green Me, pezas de roupa de deseño confeccionadas con tecidos orgánicos e reciclados de última xeración.
Pintura e escultura
En maio de 2011 presenta a súa primeira exposición de pintura, ‘Ants, horses & other relatives’. Unha obra figurativa, expresionista, con moita cor, onde mestura óleo con area, café, serríaduras, plantas, insector e outras materias.
A súa pintura inspírase nos animais e na natureza, reflectindo a súa preocupación polo medio ambiente. Frecuentemente as súas obras inspiran os estampados das coleccións presentadas en Cibeles e as súas esculturas as xoias da firma.
Ética profesional
En 2009 fundou o departamento de Responsabilidad Social Corporativa (RSC) de Adolfo Domínguez S.A. Este departamento publicou a Política de Benestar Animal (2010), documento no que rechaza o uso de peles exóticas, así como a práctica de actividades violentas ou de maltrato de animais, como a extracción de plumas a aves vivas ou o mulesing.
Só emprega coiro en bolsos e complementos sempre que este conte con certificados que aseguren que procede de animais criados para a alimentación.
Aeroporto de Växjö Småland
O aeroporto de Växjö Småland (IATA: VXO, ICAO: ESMX) é un aeroporto sueco situado a un 10 km ao noroeste do centro da cidade de Växjö, no sueste do país. O aeroporto é propiedade do condado de Kronoberg e da cidade de Växjö. O municipio de Alvesta posúe tamén unha pequena participación. No ano 2016 pasaron polas súas instalacións un total de 172 353 pasaxeiros.
Iolu Johnson Abil
Iolu Johnson Abil, nado en Tanna en 1942, é un político de Vanuatu, presidente do seu país desde o 2 de setembro de 2009.
Traxectoria
Antes traballou no sector privado, sendo presidente da empresa Air Vanuatu, ademais de ser defensor do pobo e ministro no primeiro goberno trala independencia.
Xanthos
A cidade foi atacada polo xeneral persa Harpago, ao servizo de Ciro II o grande. Os habitantes defendéronse heroicamente e finalmente queimaron a cidade antes de caeren en mans dos persas (sobre o -544 - -543). Máis tarde foi reconstruída e uns vinte anos despois emitíronse moedas na cidade. Foi incluída na primeira satrapía de Darío I de Persia, onde se coñece o imposto asignado. A arqueoloxía demostra que foi destruída outra vez durante as loitas entre persas e gregos sobre o -475 - -470, por uns ou outros ou por causas naturais, e unha vez máis foi reconstruída. Antes do -400 Xanthos incorporou Telmessos.
É mencionada como cidade de Licia por escritores gregos e romanos. Alexandre o Grande ocupou a cidade pero non está claro se pola forza (como di Apiano) ou voluntariamente (como di Flavio Arriano). Despois da morte de Alexandre pertenceu a Antígono do que pasou a Tolomeo I Sóter, e do que máis tarde pasou aos seléucidas, o -272 e o -188 foi incluída no reino de Pérgamo pola paz de Apamea. O -133 o reino de Pérgamo pasou a Roma por legado, e así Xanthos vai converterse en cidade romana.
As súas ruínas serían descubertas por Sir C. Fellows. Están próximas a Kinik e conteñen templos, tumbas, arcos triunfais, murallas, e teatro como elementos principais. Unha parte dos obxectos atopados serían levados a Inglaterra en 1842 e 1843 e están no Museo Británico.
Condomiñas, Vilapedre, Vilalba
Condomiñas é un lugar da parroquia de Vilapedre, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
A Casanova do Cuarto, Mourentán, Arbo
A Casanova do Cuarto é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta. Segundo o IGE, en 2015 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
Bacía do río Amazonas
miniatura|500px|A imaxe mostra o complexo da Rexión Hidrográfica do [[Río Amazonas|Amazonas, a maior bacía hidrográfica do mundo (clique para ampliar e ver detalles)]] dereita|Bacía hidrofica do río Amazonas
A bacía do río Amazonas envolve todo o conxunto de recursos hídricos que converxe para o río Amazonas. Esta bacia hidrográfica forma parte da rexión hidrográfica do Amazonas, unha das doce macro bacías hidrográficas que compoñen o territorio brasileiro.
A bacía amazónica abrangue unha área de 6,2 millóns de km², comprendendo as terras de varios países da América do Sur (o Perú, Colombia, Bolivia e o Brasil). É a maior bacía fluvial do mundo. O volume de augas é impresionante, pois deses 6,2 millóns de km², case 4 millóns de km² encóntranse no Brasil. Vexa que 4 millóns de km² corresponden case á metade da área do Brasil.
O río Amazonas nace na cordilleira dos Andes, no Perú. Posúe 6 750 km, sendo que 3 165 km están en territorio brasileiro.
Pola súa orixe lacustre, o río Amazonas presenta unha inclinación moi pequena. En todo o seu traxecto inclínase menos de 100 metros; nun treito de 3 000 quilómetros, en territorio brasileiro, inclínase só 15 metros.
O Amazonas é un río típico de planicie. El e moitos dos seus afluentes son navegábeis e iso é moi importante para a poboación da Amazonia, que utiliza o río como medio de comunicación.
A bacía amazónica está formada polo río Amazonas e os seus afluentes. Estes están situados no dous hemisferios (no hemisferio norte e no hemisferio sur) e, debido a ese feito, o río Amazonas ten dous períodos de chuvias, pois a época das chuvias é diferente no hemisferio norte e no hemisferio sur.
O río está divido en tres partes:
A largura media do río Amazonas é de aproximadamente 5 quilómetros. Nalgúns lugares, dunha marxe é imposíbel ver a marxe oposta, por causa da curvatura da superficie terrestre. No punto onde o río máis se contrae – o chamado estreito de Óbidos – a largura diminúe para 1,5 quilómetros e a profundidade chega a 100 metros.
As terras amazónicas, como se dixo, forman unha planicie no sentido actual da palabra, ou sexa, un territorio formado pola sedimentación. Ao norte e ao sur esa planicie é limitada polos escudos das Güianas e Brasileiro, respectivamente. Unha división elementar das terras da bacía amazónica permite clasificalas en:
Na desembocadura, en forma de delta na rexión de Belén, o Amazonas fai que a auga do mar sexa "doce" durante varios quilómetros.
A pororoca
O encontro das súas augas coas augas do océano provoca a pororoca, producindo un bruído que pode ser ouvido a grande distancia.
Terras caídas
As augas do río Amazonas provocan o desprendimento das terras das marxes, levándoas para outros lugares. Ese feito é coñecido como o fenómeno das terras caídas.
Actualidade
2005 foi o ano máis seco en 35 anos na bacía amazónica, segundo informacións da NASA, que segue a súa evolución a través dos satélites. Debido á falta de chuvias, hai ríos e lagos secos ou próximos a secárense e as perdas na agricultura son de millóns de euros. Moitos lugares están incomunicados (sobre 40 000 persoas), debido a que a súa única vía de comunicación son os ríos da bacía amazónica. Aínda que Brasil reduciu o corte de árbores na Amazonia, a maior reserva tropical do mundo, perdeu uns 9 000 quilómetros cadrados en 2004, unha superficie similar á de Asturias.
Izquierda Dinástica
Izquierda Dinástica foi un partido político español fundado en 1881. As súas orixes débense, por unha banda ás diverxencias entre os partidos republicanos progresistas (o de Castelar ou o de Martos) e, por outra, a decepción fronte ás políticas de Sagasta. Ideoloxicamente considérase un partido liberal, aínda que máis progresista que o Partido Fusionista, e monárquico. Contaba cun periódico do mesmo nome.
Fundación e reunión dos elementos progresistas
O partido foi proposto o 10 de outubro de 1881 na Academia de Medicamento aínda que até 1883 non concluíu o seu proceso de formación. Presidíao Segismundo Moret que nunha notificación ao Congreso sobre a existencia do novo partido, declaraba seguir os principios da Constitución de 1869, aínda que aceptando a monarquía de Afonso XII. Moret establece contactos en primeiro lugar con Martos (e os seus progresistas-democráticos) e Montero Ríos para que se unan ao bando monárquico. Conseguiu que o primeiro aconsellara publicamente aos seus seguidores a unión unirse o partido, acordándose a integración dos progresistas-democráticos de Martos en novembro de 1882, aínda que o propio Martos se manteña afastado da monarquía.
Ao mesmo tiempo elixiuse como novo xefe do partido a Francisco Serrano Domínguez. Serrano realizou en decembro do mesmo ano un discurso conciliador coa monarquía, pero deixando claro que eran partidarios dunha revisión constitucional. A organización del partido rematou en maio de 1883 coa formación dun directorio formado por José López Domínguez, Moret, Becerra e Montero Ríos, ademais da xefatura de Serrano. En todo caso, a actividade do partido limitouse a pouco máis cás súas intervencións parlamentarias.