cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xénero (ciencias sociais)
Perspectiva, teoría e ideoloxía de xénero
Por outra banda, tamén parece claro que, xunto coa defensa da muller e de colectivos LGTBI, se produce unha reflexión sobre o significado da sexualidade, a corporalidade e a identidade humana. No caso dos estudos de xénero, e do feminismo radical, partiuse de postulados freudianos, marxistas e estruturalistas, e con iso chegouse a propoñer unha nova forma de entender o ser humano. É dicir, elaborouse unha nova antropoloxía.
Desde esta perspectiva de xénero, a diferenza sexual é artificial, produto da cultura e da sociedade. O home nace neutral no estado de natureza e de inocencia previo ao pacto social; é a sociedade a que o corrompe, a que o aliena, creando as diferenzas sexuais. A diferenza sexual é a primeira alienación do ser humano no plano persoal producida pola cultura imposta pola vida social. Polo tanto debe desaparecer todo o que perpetúa socialmente esa alienación: o que Alicia Miyares chama “institucións socializadoras, é dicir, a familia e o matrimonio”, así como todo o que perpetúa persoalmente esa alienación: a procreación entre os sexos, a maternidade e o parentesco; os fillos serán produto de encargo e a educación corresponderá ao Estado.
Estas novas formulacións non se propoñen no plano teórico, senón que se pretende incidir na sociedade a través da política, da lexislación, da educación e da sanidade, porque agora xa non se trata de respectar a diversidade senón de cambiar (deconstruír) a realidade actual por outra nova mediante a construción dun novo ser humano no que xa non haberá sexo ou xénero, senón só individuo.
Algúns viron que este cambio antropolóxico unido á vontade dunha revolución social levada a cabo no ámbito político, fai que nos atopemos ante unha ideoloxía que chamaron ideoloxía de xénero. Non se trataría propiamente dunha rama do feminismo, nin sequera dun feminismo radical, senón dunha ideoloxía política que desde uns principios sinxelos (a felicidade está na realización dos desexos sexuais sen límite moral, legal ou incluso corporal), mediante unha estratexia política, pretende estabelecer un modelo de sociedade que se considera infalibelmente o mellor e o máis feliz.
Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris
Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris é unha locución latina que en galego se traduce como «non fagas a outro o que non queiras que che fagan a ti». A cita é un exemplo da Regra de prata: «Non fagas a ninguén o que a ti che desagrada» (Tobías 4, 15; Hilel, Shabbat 31a —Talmud babilónico—).
Hugo Grotius remonta o uso da máxima ao emperador romano Alexandre Severo, quen a fixo gravar no seu palacio e en monumentos públicos, segundo escribe o historiador Elio Lampridio na súa obra Historia Augusta, onde realiza unha biografía do emperador.
Ribadulla, Dorra, Antas de Ulla
Ribadulla é un lugar da parroquia de Dorra no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa.
Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris
Thomas Hobbes tamén usa esta locución na súa celebérrima Leviathan, chamándoa «lei da humanidade enteira». O filósofo inglés colócaa á beira do versículo bíblico «E o que queirades que vos fagan os homes, facédello vós igualmente» (Lucas 6:31).
Divines (filme)
Divines é un filme franco-qatarí de 2016 dirixido por Houda Benyamina. Estreouse na sección Directors' Fortnight do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2016. En Cannes, Houda Benyamina gañou a Cámara de Ouro. O filme tamén participou na sección oficial do Festival Internacional de Cinema de Toronto na sección Discovery. Estreouse internacionalmente en Netflix (agás en Francia) o 18 de novembro de 2016.
Personaxes
200px|miniatura|De esquerda a dereita: a actriz [[Déborah Lukumuena, a directora Houda Benyamina e a actriz Oulaya Amamra.]]
A liña de sombra
A liña de sombra (en The Shadow Line) é unha breve novela de Joseph Conrad ambientada no mar. É unha das súas obras tardías, foi escrita de febreiro a decembro de 1915 e publicada por primeira vez en 1916 como unha serie no New York's Metropolitan Magazine (setembro—outubro) e na English Review (setembro de 1916-marzo de 1917). Publicouse como libro en 1917 no Reino Unido (marzo) e Norteamérica (abril). A novela describe o desenvolvemento dun mozo ó tomar unha capitanía mercante en Oriente, coa liña de sombra, o título que representa o limiar deste desenvolvemento.
Galicia estremeira
Galiza estremeira é a denominación que reciben todos aqueles territorios galegofalantes, que se atopan fóra das fronteiras de Galiza, baixo a administración de Castela e León e Asturias. Ligados lingüística, cultural e tradicionalmente a Galiza  , existe neles e arredor deles, a reivindicación histórica de pertenza á cultura galega e nalgúns casos de incorporación ou reincorporación á propia Galiza          , utilizándose neste último caso a denominación de Galiza irredenta  moi a miúdo ou mesmo outras denominacións como Faixa Leste.
Xeografía
A Galiza estremeira ou irredenta é un territorio en forma de franxa, de aproximadamente 175 quilómetros de longo e de 15 a 30 de anchura, situada polas terras máis occidentais das actuais provincias de León e Zamora, na Comunidade autónoma de Castela e León, así como os concellos máis occidentais do Principado de Asturias, situados entre a ría de Ribadeo e o río Frexulfe (próximo ao río Navia). A pesar das diferenzas administrativas entre as diversas zonas desta longa franxa, todas teñen en común unha lingua e por tanto en boa parte unha cultura que comparten aínda hoxe coa Galiza autonómica.
Tradicionalmente vénse dividindo ou agrupando estes territorios en tres partes: Eo-Navia, Bierzo e Portelas / Seabra. Se ben, recentemente apareceu unha nova proposta de comarcalización destes territorios por parte dunha organización política que divide estes territorios en cinco comarcas: Terra do Eo-Navia, Val do Ibias, O Bierzo, Cabreira e a Seabra. Estas son as diferentes comarcas segundo a primeira división, por ser a máis estendida e coñecida:
Terra Eo-Navia
A Terra Eo-Navia, Navia-Eo ou Entrambasaguas, son as denominacións que recibe a rexión de lingua galega que se atopa no occidente do Principado de Asturias, limítrofe con Galiza e que comprende 19 concellos situados entre os ríos Eo e Navia. O termo Terra Eo-Navia, trátase dunha denominación de recente creación que non se corresponde con ningunha división territorial oficial ou de uso cotián tradicional, e na que se inclúen os seguintes concellos:
As Portelas e Calabor
As Portelas é unha rexión actualmente baixo administración zamorana (Castela e León), situada na fronteira con Galiza (á que pertenceu até o ano 1789) e na que historicamente se fala o galego, aínda que sen status oficial. Comprende os seguintes concellos:
O Bierzo
Situado entre a Serra do Courel, os Montes Aquilanos e a Serra de Fistedo, O Bierzo é unha comarca actualmente baixo administración leonesa e integrada polo tanto na Comunidade Autónoma de Castela e León. Con todo, a propia xeografía, historia e principalmente o idioma, fan do Bierzo occidental unha terra estreitamente ligada a Galiza, da que formou parte durante séculos. O uso do galego, que ten a súa celebración anual no día do nacemento de Martiño Sarmiento, mantense nos seguintes concellos:
Historia
miniatura|esquerda|300px|Mapa do reino de Galiza elaborado por [[Gerardus Mercator|Gérard Mercator e Jodocus Hondius, cun detalle do mesmo no que aínda se situaba a Ponferrada como entrada do reino, así como as vilas de Vilafranca do Bierzo, Valcarce, Cacabelos ou A Ponte de Domingos Flórez en Galiza. 1619.]]
As diversas causas que orixinan que existencia de amplos territorios galego-falantes fóra de Galiza son resultado de diferentes sucesos -de carácter eminentemente político-, que desde o século XII ata o ano 1789, foron sucesivamente reducindo o territorio oficialmente galego. A conseguinte exclusión de zonas limítrofes, que antano formaban parte de Galiza, levou á súa forzosa integración nos territorios lindeiros, conservando as súas xentes con todo, o idioma galego así como outros trazos culturais afíns.
O Bierzo (1486)
Coa fragmentación do reino de Galiza e a individualización do recente reino de León a comezos do século XII as informacións sobre a adscrición do Bierzo a un ou outro reino son confusas e mesmo contraditorias. Mentres que para uns autores o reino de Galiza remataba na fronteira natural dos montes do Cebreiro, para outros facíao na periferia da vila de Ponferrada, chegándose incluso a considerar o territorio berciano como unha entidade propia debido á súa condición xeográfica limítrofe. Os séculos posteriores, porén, consolidarían finalmente o occidente do Bierzo na vida política e social galega ata finais do século XV.
Será precisamente nese século cando o conde de Lemos, Pedro Álvarez Osorio, el mayor señor de aquel reyno de Galicia sufra o acoso total dos irmandiños (incluídos os bercianos), cando máis de 30.000 deles o sitien no Castelo de Ponferrada, corazón do Bierzo, a súa confrontación coa Real Audiencia e os Reis Católicos suporíalle á casa de Lemos, a división do condado no ano 1486, mercando Ponferrada os propios Reis Católicos e creando o marquesado de Vilafranca. Dese xeito recaeu o Bierzo en mans castelán-leonesas, definíndose o límite entre o reino de Galiza e o de León, que pasaba a situarse no Cebreiro.
A Real Audiencia de Galiza, órgano de goberno e tribunal de xustiza do reino, conforme a Provisión de 7 de outubro de 1480 (ano de fundación da institución), estendía os seus dominios polo Bierzo e Terra de Valcarce. Descoñécese até cando isto se mantivo; porén, aínda en 1521, após a Asemblea de Melide, o rei encargou ao gobernador de Galiza pór tropas na fortaleza de Ponferrada.
A división do condado, non obstante, non impediu que o territorio berciano continuase a ser tradicionalmente considerado parte integrante de Galiza, así escritores e humanistas como Fernán Pérez de Oliva, Jerónimo Zurita, Lope de Vega, e viaxeiros como Bartolomé de Villalba y Estraña, Caumont, Claude de Bronseval, Arnold von Harff e outros, continuaron a considerar na súa obra o Bierzo occidental como parte do reino de Galiza, aludindo a diferentes enclaves como galegos, (Ponferrada) llave e principio del reyno de Gallizia , (Vilafranca do Bierzo) tiene esta villa buena vega, aunque ya está en Galicia , mesmo afirmando firmemente que: Pont Ferrat (Ponferrada), fin d’Espagne, commencement de Galice (Ponferrada, fin de España e comezo de Galiza). Aínda na segunda metade do século XVIII, en decembro de 1772, a propósito do pasamento de frei Martín Sarmiento, o xornal Mercurio Histórico y Político informaba que era natural de «Villafranca del Vierzo en Galicia».
As Portelas e Calabor (1789)
Os catro concellos que forman hoxe en día As Portelas sempre estiveron ligados a Galiza e foron parte do antigo Reino de Galiza durante boa parte da Idade Media. A situación xeográfica e orográfica deste territorio separado do resto de Seabra polas montañas, e que fica máis envorcado cara Galiza ca ao resto de Seabra e da Provincia de Zamora, é responsable de que os seus habitantes falen galego. Estes concellos pertenceron durante a Idade Moderna á Provincia de Valladolid, agás Hermisende; este concello foi portugués ata a Guerra de independencia portuguesa no século XVII, tralo cal ficou incorporado a España, e por conseguinte ás Portelas. Certamente, As Portelas pasaron polas mans de varios grandes señores e bispos. Ata o século XIV, estiveron ligadas á Casa de Lemos e pasaron despois ao Ducado de Benavente. O mesmo ocorreu no terreo eclesiástico. Algunhas das vilas e aldeas pertenceron á diocese de Ourense ata hai ben pouco; mesmo outras aldeas deste pequeno recuncho da Alta Seabra estiveron ligados ás dioceses de Oviedo e Astorga. Hoxe en día todos dependen da diocese de Astorga no terreo eclesiástico. A súa relación nominal co antigo Reino de Galiza rematou en 1789. Pasaron a ser galegas durante o Trienio liberal en 1822 (sendo parte da provincia de Ourense). Porén, todo isto rematou cando estes catro concellos pasaron a formar parte de Zamora coa división provincial creada por Felipe Bauzá y Larramendi, e asinada polo ministro Javier de Burgos o 30 de novembro de 1833.
Galicia vista por un inglés
Galicia vista por un inglés (en Spanish Galicia) é un libro escrito polo escritor e xornalista escocés Aubrey F. G. Bell publicado orixinalmente en 1922.
Foi traducido ó galego por Xosé María Gómez Clemente e publicado pola Editorial Galaxia no ano 1994. No ano 2005, foi publicado de novo cunha tradución de Gómez Clemente dentro da colección Biblioteca Galega de Clásicos Universais. En 2021 foi reeditado por Rinoceronte Editora.
Galicia estremeira
Resto de Seabra
A terra de Seabra pertenceu ao Reino de Galiza polo menos ata o século XVI, cando formaba parte do ducado de Benavente.
O feito de que Calabor sexa actualmente un enclave onde se fala galego débese a que o sur do concello de Requeixo tamén era galegofalante mais ficou despoboado.
O 27 de xuño de 1931, cando se proclamou a Primeira República Galega, na Pobra de Seabra realizouse unha manifestación na cal se izou a bandeira galega e se exhibiu un cartel que puña: «Queremos anexarnos a Galicia».
A identificación das súas xentes con Galicia foi recolleita por Joaquín Díaz ―dentro da súa obra de 1986― nas palabras dun xabrés: «Nosotros somos castellanos de Galicia».
Eo-Navia (século XII)
No caso do territorio comprendido aproximadamente entre os ríos Eo e Navia, integrante durante varios séculos da diocese de Britonia, as súas terras aínda eran considerados na diplomática medieval do século X, como parte da Galiza, tal e como recolle unha confirmación do rei Ordoño III, onde menciona: ''in Gallecia: (..) Vallebona (Valboa), Triacastella (Triacastela), Zerbantes (Cervantes), Nabia (Navia) cum Deganeis (Degaña) suis , Vitrico , Arborsola (Boal) , Soorna (Navia de Suarna), Trabersas de Fraxino , Ibias ambas, Ausecos (Vilanova de Ozcos) et Neiro (Neira).
Así e todo, Ibias pertenceu a Galiza na metade do século XVIII.
Durante o século XIX realizáronse varios proxectos de organización territorial que incluían o Eo-Navia en Galiza, pero ningún se chegou a levar a cabo. En 1808, no contexto da Francesada, Napoleón fixo que a coroa española caese nas mans do seu irmán Xosé. Deste xeito, en 1810, o goberno xosefino tentou ordenar o territorio, dividíndoo en prefecturas, ó estilo das estabelecidas en Francia, segundo o proxecto do enxeñeiro e matemático Xosé Lanz. Xa que logo, o Eo-Navia foi incorporado na prefectura de Miño Alto, con capital en Lugo. Esta división non chegou a entrar en vigor. De novo o proxecto de división provincial de 1821, realizado por Bauzà e Larramendi, e ratificado pola comisión de Cortes, incluía a terra entre os ríos Eo e Navia na provincia de Lugo. Isto provocou unha importante oposición dos deputados asturianos, a cal foi contestada polos galegos, que presentaron unha proposta a prol do plan gobernamental. O deputado suplente por Galiza, Juan Osorio, propuxo unha solución intermedia, de xeito que a parte costeira pasase para Asturias e a parte montañosa ficase en Lugo. Con todo, finalmente, as Cortes decidíronse polas teses asturianas. Posteriormente, no ano 1842, após a reforma territorial de 1833 que abolía o reino de Galiza e o dividía en catro provincias, propúxose crear a provincia de Ribadeo, a cal abranguería o territorio eonaviego, mais a proposta foi rexeitada.
Lingua
miniatura|350px|Mapa do Galego cos [[bloque lingüístico|bloques, as áreas e as subáreas lingüísticas. Os falantes de galego na Galiza irredenta supoñen máis do 60% dos falantes da variedade oriental da lingua galega.]] miniatura|Rúa dunha vila leonesa da Galicia estremeira. O idioma galego é o principal nexo de unión na actualidade, entre os territorios da Galiza irredenta e da Galiza autonómica. Pola súa situación xeográfica, a variedade do galego falado nestes territorios é a do galego oriental, que comparte cos concellos -oficialmente considerados como galegos- máis orientais. Esta variedade dialectal posúe polo tanto características comúns afíns a un lado e outro dos lindes provinciais e autonómicos:
Peculiaridades
Xa dentro da variedade oriental do galego, cada territorio posúe peculiaridades lingüísticas propias que os filólogos tenden a dividir do seguinte xeito (de norte a sur):
Galiza irredenta
O termo irredenta, que é o máis amplamente estendido, fai referencia, segundo o dicionario da Real Academia Galega, a aquilo que está sen redimir, aplicado en particular ao territorio que, por razóns étnicas ou históricas unha nación quere anexionar. De xeito máis minoritario, este territorio tamén recibe o nome de Faixa oriental, Faixa Leste, Galiza exterior, Galiza oriental, Galiza Leste ou Galiza non autonómica.
Reivindicación
Se ben tradicionalmente era unha reivindicación do nacionalismo, na actualidade esta reivindicación tendeu a relaxarse e centrarse máis en aspectos culturais (reivindicación da lingua), ficando como reivindicación principalmente do independentismo (ben sexa organizado como Nós-UP, ben sexa non organizado politicamente). A pesar de que nas súas intervencións públicas o nacionalismo maioritario non teña feito bandeira da reivindicación territorial, o propio BNG recolle estas reivindicacións na súa Proposta de Estatuto de Galiza de 2005 onde, na súa disposición final terceira, di:
miniatura|Anteproyeito de Estatuto da Galiza (1931), íntegro en [[pdf.]] A posición tradicional do nacionalismo galego é a de negar a lexitimidade e validez da división administrativa provincial de Javier de Burgos de 1833, cuxa primeira manifestación foi o provincialismo. A posición do nacionalismo anterior a 1936 é claramente a de reivindicar estes territorios, desde a Xeración Nós até o Partido Galeguista, pasando polo arredismo ou a representación galega no IX Congreso de Nacionalidades Europeas e como vén reflectido en numerosas publicación afíns da época como A Nosa Terra, Nós ou A Fouce.
En 1931, o Anteproyeito de Estatuto da Galiza redactado polo Seminario de Estudos Galegos, a pesar de establecer no seu Artigo 4 que:
incluía a continuación, no seu artigo quinto, unha clara referencia a estes territorios:
Esta reivindicación mesmo se trasladará ao texto final do Estatuto de Autonomía de Galicia de 1936 onde, no artigo 2 do Título I Preliminar, se afirma:
A Lei de Compilación do Dereito Civil Especial de Galiza, promulgada en 1963, estabelecía que se habían aplicar as disposicións dos títulos I e II da propia Lei nas comarcas das provincias limítrofes de Oviedo, León e Zamora cando se acreditase a existencia e uso das institucións referidas nos mesmos.
Logo da Transición, as correntes maioritarias do nacionalismo tenderon a relaxar as reivindicacións neste sentido, limitándoas na maioría dos casos a aspectos culturais, case sempre en relación coa lingua. Deste xeito, a reivindicación de galeguidade destes territorios quedou reducida por un lado, á propia minoría de habitantes deses lugares que conservan unha identificación con Galiza e, por outro, a sectores independentistas.
No 13 de abril de 2021 a deputada do BNG María González Albert, presentou no pleno do parlamento galego unha proposición non de lei solicitando o respaldo da Cámara á declaración do Bierzo como provincia, unha demanda rexeitada polo PP e PSOE.
Controversia
Aínda que en boa parte das comarcas en cuestión poida existir un sentimento de irmandade ou simpatía co pobo galego, ou mesmo un sentimento de galeguidade aberta  como demostra a existencia de militantes de organizacións nacionalistas galegas na zona e os votos obtidos por estas formacións,  as posicións de pertencer a unha mesma nación chamada Galiza son minoritarias. Porén, no ano 2020 leváronse a cabo varios estudos demoscópicos que preguntaban aos bercianos que configuración territorial preferían para a súa comarca, e 4 de cada 10 optaban por integrar O Bierzo en Galiza.
A Eirexe, Facha, Antas de Ulla
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
A Rúa, Obre, Paderne
A Rúa é un lugar da parroquia de Obre no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 13 habitantes (7 homes e 6 mulleres).
Hyūga
Hyūga (日向市, ひゅうがし, Hyūga-shi) é un concello da prefectura de Miyazaki no Xapón. Está situado en parte leste da rexión de Kyūshū e ao nordeste da prefectura, na illa de Kyūshū. A súa superficie é de 336,29 km² e a poboación de 62.859 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 187 h/km².
O concello de Hyūga limita cos concellos de Tsuno, de Kijō, de Misato e de Kadogawa.
There's Something About Mary
There's Something About Mary é un filme estadounidense dirixido polos Irmáns Farrelly, Bobby e Peter. Está protagonizado por Cameron Diaz, Matt Dillon e Ben Stiller.
Sinopse
Ted Strohehmann viviu angustiado durante 14 anos da súa vida. A razón da súa desgraza no é outra que Mary Jensen, a rapaz que todos desexan e coa que por fin consegue ter unha cita na festa de graduación. Mais un desafortunado accidente coa cremalleira dos pantalóns desfai os seus plans.
Irene Villa
Irene Villa González, nada en Madrid o 21 de novembro de 1978 é unha esquiadora paralímpica, xornalista e escritora española. Cando tiña doce anos sufriu un grave atentado de ETA canda súa nai. Como resultado da detonación dunha bomba perdeu as dúas pernas, amais de tres dedos da man esquerda. Ata 2007 foi delegada en Madrid da Asociación de Vítimas do Terrorismo.
Traxectoria
Filla da funcionaria da Dirección Xeral da Policía María Jesús González, e de Luis Alfonso Villa, o 17 de outubro de 1991 padeceu un grave atentado de ETA con coche bomba na rúa Camarena do madrileño barrio de Aluche. Quedou sen as pernas e de tres dedos dunha man por mor do estoupido dunha bomba apegada no vehículo no que, coa súa nai, ía camiño do colexio. Súa nai perdeu unha perna e un brazo.
Segundo fontes policiais, ETA pretendía matar un inspector de policía destinado na comisaría do distrito dos Cármenes, relacionado sentimentalmente coa nai de Irene. Nese día, ETA asasinou con outra bomba lapa ao tenente do Exército de Terra Francisco Carballar; pola tarde, mutilou gravemente ao comandante de infantería Rafael Villalobos. Os etarras acusados do seu atentado foron José Javier Arizkuren Ruiz, Kantauri, e Soledad Iparraguirre, Anboto.
Licenciouse en Comunicación Audiovisual na Universidade Europea de Madrid, e realizou tamén cursos de psicoloxía e humanidades. En 2004 publicou o seu primeiro libro, "Saber que se puede", no que amosa a súa experiencia e diversas reflexións. É columnista de prensa e colabora en distintas emisoras de radio, como no programa La Linterna da COPE, que dirixe e presenta Juan Pablo Colmenarejo. En 2012 gañou a Antena de Oro polo seu traballo na cadea de televisión 13tv.
Manifestou en reiteradas ocasións a súa oposición a calquera negociación con ETA e co proceso que abrira o goberno de José Luis Rodríguez Zapatero.
Actividade deportiva
Irene Villa é esquiadora alpina paralímpica clasificada como LW12-2, e forma parte da Fundación También, unha dos oito membros orixinais. Este equipo foi o primeiro feminino de esquí alpino adaptado en España. , como membro deste equipo, adestra con Teresa Silva, Esther Peris, Mariluz del Río, Sandra Cavallé, Nathalie Carpanedo e Alberto Ávila. Villa gañou varios ouros en competicións españolas, e en 2011 converteuse en campioa da Copa España na modalidade en cadeira. En marzo de 2013 fíxose co campionato de España de slálom e co subcampionato de España en súper xigante e slálom xigante.
Gafoi, Frades
Santa Mariña de Gafoi é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Frades. Segundo o INE en 2022 tiña 276 habitantes (141 mulleres e 135 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 357 habitantes.
Festas
As festas que se celebran son:
Miehikkälä
Miehikkälä é un municipio de Finlandia situado na rexión de Kymenlaakso. En 2018 a súa poboación era de 1 974 habitantes. A superficie do termo municipal é de 440,34 km2, dos cales 18,10 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 4,68 hab./km².
Limita cos municipios Hamina, Kouvola, Virolahti, Lappeenranta e Luumäki estes dous últimos na rexión veciña de Carelia do Sur.
O concello é unilingüe en finés.
Doves
Doves é unha banda de rock alternativo inglesa baseada en Cheshire. Está composta polos irmáns xemelgos Jez Williams (guitarra, voces) e Andy Williams (batería, voces), e Jimi Goodwin (baixo, voces, guitarra). Ademais adoita a acompañalos o teclista Martin Rebelski como músico de xira e de estudio. O grupo leva publicados catro discos de estudio, dous dos cales acadaron o número 1 na lista británica de álbums.
Doves entrou en hiato no ano 2010. Jimi Goodwin publicou o seu primeiro traballo en solitario, Odludek, en 2014, mentres que os irmáns Williams formaron a banda Black Rivers.
A Altamira, Vilamourel, Paderne
A Altamira é un lugar da parroquia de Vilamourel no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 12 habitantes (5 homes e 7 mulleres).
Birrkuta - Wild Honey
Birrkuta - Wild Honey é o cuarto álbum de estudio do grupo musical australiano Yothu Yindi. O disco é unha mestura de sons propios do rock con instrumentos e ritmos característicos da música aborixe australiana. Foi lanzado ó mercado o 26 de novembro de 1996.
Nichinan, Miyazaki
Nichinan (日南市, にちなんし, Nichinan-shi) é un concello da prefectura de Miyazaki no Xapón. Está situada ao sueste da rexión de Kyūshū e ao sur da prefectura, na illa de Kyūshū. A súa superficie é de 536,12 km² e a poboación de 57.979 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 108 h/km².
O concello de Nichinan limita cos concellos de Kushima, Miyakonojō, Mimata, Miyazaki e Kiyotake.
Sirius
Sirio, ou Sirius na súa denominación latina, é o nome propio da estrela Alpha Canis Maioris (α CMa, tamén Alpha Canis Majoris), a máis rutilante de todo o ceo nocturno da Terra, situada na constelación do hemisferio celeste sur Canis Maior. Esta estrela tan notable, que é realmente unha estrela binaria, é ben coñecida desde a antigüidade; por exemplo, no antigo Exipto, a saída helíaca de Sirio marcaba a época das inundacións do Nilo, e estivo presente en civilizacións tan dispares como a grega e a polinesia. En ocasións, e coloquialmente, Sirio é chamada «Estrela Can» a raíz da constelación á que pertence.
San Pedro, Obre, Paderne
San Pedro é un lugar da parroquia de Obre no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 26 habitantes (15 homes e 11 mulleres).
Toponimia
Segundo Nicandro Ares San Pedro deriva do antropónimo latino relacionado con (pedra). É un nome de santo, haxiotopónimo.
Sirius
A compoñente primaria das dúas estrelas que conforman o sistema, Sirio A, é unha estrela branca da secuencia principal de tipo espectral A1V que ten unha temperatura superficial de 10 000 K e que está a uns 8,6 anos luz do Sistema Solar, sendo a quinta estrela máis próxima do Sol. A súa magnitude aparente na banda B (azul) é -1,46, e na banda V é -1,47. Friedrich Bessel, en 1844, deduciu a presenza dunha compañeira, un obxecto celeste moi tenue agora chamado Sirio B ou «o Cachorro», que foi observado casualmente por primeira vez en 1862 polo construtor de obxectivos astronómicos Alvan Graham Clark. Foi unha das primeiras ananas brancas en ser descubertas, a súa magnitude na banda V é 8,44, o seu tipo espectral é DA2 e a súa temperatura superficial é duns 25 200 K.
Debido a certas irregularidades na órbita do sistema Sirio formado por ambas estrelas, detectouse a posibilidade da presenza dunha terceira estrela, Sirio C, unha presunta anana vermella cun quinto da masa do Sol e tipo espectral M5-9, nunha órbita elíptica de seis anos arredor de Sirio A.
Etimoloxía e nomes
O nome propio máis común para esta estrela provén do latín Sīrius, á súa vez do grego antigo Σείριος (Seirios), aínda que a palabra helena podería ter sido importada doutro lugar con anterioridade á época arcaica da Antiga Grecia, sobre o que algúns suxiren unha conexión co deus exipcio Osiris. O primeiro uso documentado deste nome data do século VII a. C., na obra poética Os traballos e os días de Hesíodo, definindo a Sirio polo seu brillo dicindo, por exemplo, ποίκιλος Σείριος: poíkilos Seirios, «Sirio, o que brilla en moitas cores». Non obstante, Sirio conta con máis de cincuenta designacións distintas.
En árabe coñécese á estrela como الشِّعْرَى (transliterado: aš-ši‘rā ou ash-shira; o líder), do que deriva a alternativa Aschere. En sánscrito dise Mrgavyadha, «cazador de cervos», ou Lubdhaka, «cazador». Baixo o primeiro destes dous nomes, Sirio representa a Rudra (Shiva). Polo norte, en Escandinavia, a estrela era chamada Lokabrenna, algo así como «a tea de Loki». Durante a Idade Media, na astroloxía Sirio era unha das quince estrelas fixas behenias, asociada concretamente co berilo e os xuníperos, e cuxo símbolo astrolóxico foi listado por Agrippa de Nettesheim.
Historicamente, moitas culturas outorgáronlle unha especial transcendencia a Sirio, que en particular foi relacionada frecuentemente cos cánidos, de aí que coloquialmente sexa coñecida como a «Estrela Can» (en todas as súas variantes idiomáticas: Estrella Perro, Dog Star, Stella del Cane, Hundsstern, Köpek-yıldız, Hundstjärnan etc.), o cal ten que ver en parte con que os nomes das constelacións son xa antigos e tamén con que sexa a estrela máis brillante da súa constelación, Canis Maior, o «Gran Can», que tipicamente foi identificado como o can do xigante Orión, aínda que esta non foi a única opción. Incluso Homero, na Ilíada, describiu o achegamento de Aquiles a Troia facendo referencia a Sirio como can de Orión, como estrela máis brillante e como malvada.
Na astronomía chinesa, é coñecida como a estrela do «lobo celestial» (en chinés e xaponés: 天狼; pinyin: Tiānláng; rōmaji: Tenrō) na Mansión de Jǐng (井宿). Por outro lado, en Norteamérica, moitos pobos indíxenas relacionaron tamén Sirio cos cánidos; os seri e os tohono O'odham tomaron a estrela como un can que perseguía ovellas polas montañas, mentres que os pés negros chamárona «Cara-can». O pobo cherokee emparellou Sirio con Antares como parella de cans gardiáns que custodiaban cada lado do «Camiño das almas»; os pawnee de Nebrasca realizaron varias asociacións, a tribo skidi chamouna «Estrela Lobo», e outras usaban a variante «Estrela Coiote». En Alasca, os inuit do estreito de Bering coñecían Sirio como «Can Lúa».
Polo contrario, varias culturas vincularon a Sirio con arcos e frechas. Os antigos chineses visualizaron un grande arco e unha frecha formados por Puppis e Canis Maior, de maneira que o extremo da frecha apunta ao lobo Sirio. Unha conexión similar atópase no templo de Hathor en Dendera, onde a deusa Satis dispara a súa seta a Hathor. Co nome de Tir era retratada como a frecha en si na cultura persa posterior.
Igualmente, mencionase a Sirio no capítulo 53 do Corán, titulado An-Najm, «A estrela», do seguinte xeito: وأنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرَى, «Que El é o Señor de Sirio (a Poderosa Estrela)» (53:49).
Se ben é certo que Sirio é designada por moi diferentes nomes científicos, a gran maioría deles están constituídos por unhas siglas e un número. A clásica denominación de Bayer, do século XVII, baseada en ordenar as estrelas de cada constelación por brillo aparente mediante o alfabeto grego seguido do nome latino da constelación en xenitivo, asignaba a esta estrela o nome Alpha Canis Maioris ou α Canis Maioris, abreviado como α CMa. O inconveniente deste sistema radicaba no feito de que hai moitas máis estrelas por constelación que letras no alfabeto, por isto John Flamsteed propuxo un novo método consistente en dar a cada estrela dunha constelación un número e non unha letra, seguindo a ascensión recta crecente en lugar do brillo. Así, e engadindo tamén o xenitivo latino, Sirio quedaba como 9 Canis Maioris, abreviado 9 CMa. Posteriormente creáronse máis catálogos estelares de maior envergadura e precisión. No Bonner Durchmusterung, tras as correspondentes siglas do catálogo (hai varias debido ás súas ampliacións) vai a declinación da estrela e un número, Sirio é BD −16° 1591. No de Henry Draper, que ten en conta a orde de ascensión recta para a época 1900.0 e que foi o primeiro intento de clasificación por tipo espectral, a Sirio adxudicóuselle HD 48915; pero no Bright Star Catalogue, que inclúe aproximadamente as estrelas visibles a simple vista, Sirio pasa a ser HR 2491. Outros moitos son PPM 217626, do Positions and Proper Motions Catalogue, SAO 151881, do Smithsonian Astrophysical Observatory, GC 8833, do Boss General Catalogue, WDS 06451-1643A, ADS 5423, GL 244, FK5 257, LHS 219, NSV 17173 e o do recente, preciso e completo catálogo Hipparcos: HIP 32349.
Observación histórica e cultural
Dada a súa calidade de estrela excepcionalmente vistosa, Sirio está presente desde tempos prehistóricos na mitoloxía, nas relixións e nos costumes de numerosas culturas.
A ineludible relación entre Sirio e o calendario exipcio ocasionou que, co tempo, Sirio e o coñecido como ciclo sotíaco (tamén sotiaco, sothiaco ou sótico) se convertesen nun importante elemento para determinar con maior exactitude a cronoloxía do antigo Exipto, posto que os antigos exipcios non utilizaron un único sistema de datamento. Por outra parte, este método non está exento de inconvenientes, o que levou á aparición dalgúns detractores que prefiren tirar doutros sistemas. O ciclo sotiaco é o período de 1461 anos de 365 días exactos (do calendario exipcio, no xuliano son 1460 anos de 365,25 días) que tarda a saída helíaca de Sirio en volver coincidir co comezo dun ano novo, o primeiro día do mes Thoth, descoordinación que vén acarrexada porque o ano exipcio non coincidía co sideral. Grazas á conservación dalgúns restos arqueolóxicos que fan referencia ao orto helíaco de Sirio e dos que se coñece a que dinastía pertencen, como unha táboa de marfil do faraón Djer, pódese fixar unha referencia a partir da cal datar os acontecementos sucedidos no antigo Exipto.
URO VAMTAC
O URO VAMTAC (Vehículo de Alta Mobilidade Táctico) é un vehículo todo terreo e multiuso con tracción ás catro rodas, fabricado pola empresa galega UROVESA en Santiago de Compostela. O VAMTAC está deseñado para uso militar malia que pode ser adquirido tamén para uso civil. A súa produción comezou en 1998, e segue na actualidade.
O VAMTAC ten sido comparado co Humvee estadounidense e co GAZ-2975 ruso polas súas características semellantes.
Sirius
Observación histórica e cultural
En Sumeria, arredor do terceiro milenio antes de Cristo, Sirio adoptou xa papeis centrais na relixión sumeria. Como estrela de referencia para o calendario, e baixo a denominación MULKAK.SI.SÁ, cumpría unha importante función no ciclo agrícola; e co nome de MULKAK.TAG.GA (frecha do ceo), Sirio era considerada como unha divindade principal pero subordinada á «estrela dominante de Deus sobre o resto de obxectos celestes», Venus, que era adorada como a deusa Inanna. Na procesión de Akitu (aninovo), Sirio recibía as súas correspondentes ofrendas. Máis tarde, e practicamente sen cambios no que representaba, para os asirios e os babilonios, Sirio supoñía ademais, segundo as táboas de arxila MUL.APIN, o sinal para especificar os anos bisestos.
URO VAMTAC
O Exército de Terra de España conta cunhas 2900 unidades. Tamén é empregado polo Exército do Aire de España, pola Unidade Militar de Urxencias, pola Garda Civil, polo SAMUR, polo Corpo Nacional de Policía, e polos exércitos de Portugal, Bélxica, Romanía (62 unidades), Marrocos (1200 unidades), Venezuela, Tailandia, Malaisia (85 unidades), Ghana, Irlanda (4 unidades) e República Dominicana.
Sirius
Observación histórica e cultural
A civilización da Antiga Grecia observou que a aparición de Sirio anunciaba os cálidos e secos veráns mediterráneos, e polo tanto temían malas colleitas, ademais de que debilitara os homes e que excitara as mulleres. Debido ao seu brillo, a titilación de Sirio era máis apreciable nas condicións atmosféricas variables de principios do verán, o cal indicaba, para os observadores gregos, certas emanacións que provocaban a súa influencia maligna. As persoas que sufrían os seus efectos eran denominadas αστροβόλητος (astrobólētos, «golpeados pola estrela»). Na literatura descríbese a estrela como «ardente» ou «chameante». A temporada posterior á aparición de Sirio pasou a ser coñecida como os «días do can». Os habitantes de Ceos, illa do arquipélago das Cícladas, no mar Exeo, ofrecían sacrificios a Sirio e a Zeus para que levasen brisas frescas, e que volvese a reaparición da estrela para o verán. Se se elevaba clara, presaxiaba boa fortuna, e se saía brumosa ou borrosa, vaticinaba (ou máis ben emanaba) pestilencia. Algunhas moedas do século III a. C. recuperadas da illa, presentan cans ou estrelas dos que saen raios, o que destaca a relevancia de Sirio. Tamén en Grecia, o astrónomo e matemático Aristarco de Samos considerou a estrela polo seu brillo un sol.
URO VAMTAC
A versión máis nova e potente do VAMTAC, denominada S3, conta cun motor diésel de 6 cilindros en liña, cunha cilindrada de 3'2 litros e 188 cabalos de potencia, tracción ás catro rodas, cambio de 5 velocidades, suspensión independente nas 4 rodas, freos de discos, depósito de 110 litros de combustible e velocidade máxima de 135 quilómetros por hora.
A estrutura modular da carrozaría fai que poida ser adaptado para diversas funcións, como carga de materiais, transporte de persoas, ambulancia, cisterna, plataforma lanzamísiles, posto de mando e control etc.
Sirius
Observación histórica e cultural
Posteriormente, os romanos celebraban a posta de Sirio o 25 de abril sacrificando para a deusa Robigo un can xunto con incenso, viño e unha ovella, con obxecto de protexer ese ano as colleitas de enfermidades como a rolla do trigo, a causa das emanacións malvadas da estrela. Así mesmo, os romanos denominaron «canicŭla» (canícula) aos «días do can» gregos, cultismo latino que se conserva e que retén o seu significado, que se refire aos días de maior calor, aínda que esta época de altas temperaturas antes tiña lugar tras o orto helíaco de Sirio; este desprazamento temporal débese á precesión dos equinoccios.
arribaádereita|miniatura|[[Claudio Tolomeo, segundo un gravado medieval.]] Claudio Tolomeo de Alexandría, no século II, cartografou as estrelas nos libros sétimo e oitavo do seu Almaxesto, un tratado astronómico que contén o catálogo estelar máis completo da antigüidade. Nel, Tolomeo usou Sirio como localización do meridiano central terrestre. Debuxou incorrectamente a Sirio como unha das seis estrelas vermellas, cuestión que foi un tema controvertido para os astrónomos durante moito tempo. As outras cinco estrelas vermellas son de clase M e K, como por exemplo Arturo, na constelación do Boieiro, e Betelgeuse, en Orión.
Na Polinesia, as estrelas máis brillantes eran importantes para a navegación entre os miles de illas e atois do océano Pacífico. Baixas, xunto ao horizonte, servían como compases estelares que axudaban aos mariñeiros a trazar os seus camiños. Adicionalmente, funcionaban como marcadores de latitude; no caso de Sirio, coincide coa latitude do arquipélago de Fidxi, en 17º S, de maneira que superaba as illas cada noite. Para os polinesios o mapa dos ceos nocturnos non era o mesmo que o dos romanos e gregos. No seu firmamento, Sirio pertencía a unha constelación chamada Manu, na que facía ás veces de corpo dun gran paxaro, formando as puntas das ás Canopus, ao sur, e Procion, ao norte, outras dúas estrelas notables que dividían a noite polinesia en dous hemisferios. Da mesma forma que a aparición de Sirio antes da aurora anunciaba o verán para os gregos, para o pobo maorí sinalaba o comezo do inverno, na súa lingua Takurua, nome que designaba tanto a estación como a Sirio. O seu punto culminante no solsticio invernal era día de festa en Hawai —arquipélago que, aínda que xa se encontra no hemisferio norte terrestre, está a baixa latitude—, onde era coñecido como Ka'ulua, «Raíña do ceo», aínda que non é este o seu único nome ao longo do Pacífico, pois recibía outros como Tau-ua nas illas Marquesas, Rehua en Nova Zelandia e Aa ou Hoku-Kauopae na propia Hawai.
No século XVIII, o influente filósofo prusiano Immanuel Kant reflexionou sobre Sirio e, a causa do rutilante brillo da estrela no ceo europeo, onde non poden verse rivais inmediatos en brillo como Canopus, Alpha Centauri ou Achernar, pensou que sería o centro de gravitación do universo arredor do cal rotarían os demais obxectos celestes.
Existe un grupo étnico de Malí, os dogóns, ao que se lle atribúe posuír coñecementos tradicionais sobre Sirio que teoricamente serían imposibles de adquirir sen a utilización dun telescopio. Segundo os libros Entretiens avec Ogotemmêli e Le renard pâle, do antropólogo francés Marcel Griaule (1898 - 1956), este pobo non só coñecía o período orbital de cincuenta anos de Sirio e do seu pequeno astro compañeiro antes que os astrónomos europeos e estadounidenses, senón que tamén facían referencia a unha posible terceira estrela no sistema. Sirio A é coñecida como Sigi tolo, Sirio B como Po tolo e a terceira estrela como Emme ya tolo. O libro de Robert K. G. Temple de 1976 The Sirius Mystery, no que se asocia aos dogóns con extraterrestres, atribúelles ademais o coñecemento do sistema xoviano descuberto por Galileo Galilei, das catro maiores lúas de Xúpiter, e tamén o coñecemento dos aneis de Saturno. Tales nocións astronómicas non pasaron desapercibidas e xeraron polémica e especulación. Partindo dun artigo do ano 1978 da publicación Skeptical Inquirer, é posible que este extraordinario entendemento do sistema Sirio fora consecuencia de contaminación cultural, algo do que máis recentemente se acusou aos propios etnógrafos, explicación que polo contrario parece demasiado simplista para outros. Noah Brosch, no seu libro Sirius Matters, propuxo que dita transferencia cultural astronómica ao pobo dogón tivo lugar en 1893, cando unha expedición francesa que pretendía contemplar unha eclipse visitou a súa rexión. Outros posibles culpables desa suposta contaminación cultural poderían ter sido misioneiros no ano 1930, antes das primeiras investigacións de Marcel Griaule cos dogóns.
Sistema Sirio
miniatura|230px|esquerda|Órbita de Sirio B arredor de Sirio A. Sirio é unha estrela binaria composta de dúas estrelas brancas orbitando entre si a unha distancia dunhas 20 ua (uns 3·109 km), aproximadamente a distancia entre o Sol e Urano, e cun período de cincuenta anos. A compoñente máis brillante, Sirio A, é unha estrela branca da secuencia principal de tipo espectral A1V, cunha temperatura superficial estimada en 9940 K. A súa compañeira, Sirio B, é unha estrela que xa evolucionou da secuencia principal e converteuse en anana branca sendo dez mil veces menos luminosa no espectro visual, pero nun tempo foi a máis masiva das dúas. A idade do sistema calculouse en arredor de 230 millóns de anos. Crese que nun momento máis temperán da súa existencia eran dúas estrelas brancas azuladas viaxando cada unha nunha órbita elíptica cada 9,1 anos. A emisión de radiación infravermella do sistema Sirio é máis alto do esperado, segundo as medicións do observatorio espacial IRAS, o que podería ser unha proba de po no sistema, que se considera infrecuente nunha estrela binaria. A imaxe do observatorio de raios X Chandra amosa a Sirio B eclipsando a súa, en teoría, máis brillante compañeira, posto que Sirio B é unha fonte máis potente de raios X.
Sirio A
miniatura|250px|Comparación entre Sirio A e o Sol. Sirio A ten unha masa aproximada de 2,02 veces a do Sol, que é de 1,9891·1030 kg. O radio de Sirio A, 5,936±0,016 mas, foi medido con interferómetro astronómico. A súa velocidade de rotación é relativamente baixa, de 16 km/s, a causa do cal non se produce un achatamento significativo do disco, ao contrario do que lle sucede a unha estrela de tamaño parecido, Vega, que debido á súa alta velocidade de rotación de 274 km/s presenta un diámetro ecuatorial moito máis prominente que o polar. Mentres que a magnitude aparente de Sirio é a maior do ceo nocturno no que a estrelas se refire, con -1,46, a súa magnitude absoluta é 1,42, moi por debaixo das súas veciñas Iota Canis Maioris, Bellatrix ou VY Canis Maioris. A súa idade ronda os 200 ou 300 millóns de anos.
O espectro de Sirio A desvela liñas fortemente metálicas, é dicir, é unha estrela rica en elementos máis pesados que o helio, como por exemplo o ferro. En comparación co Sol, a proporción de ferro fronte á de hidróxeno na atmosfera de Sirio A vén dada por:, equivalente a 100,5, o que quere dicir que Sirio A ten un 316% da proporción de ferro-hidróxeno existente na atmosfera do Sol. Por outra parte, é improbable que esa porcentaxe de elementos metálicos sexa o mesmo na totalidade da estrela; podería estar suspendido nunha fina capa convectiva na superficie.
Sirio B
miniatura|250px|Comparación entre Sirio B e a Terra. Sirio B é unha anana branca que ten unha masa practicamente igual á do noso Sol (0,98 M☉), o que a sitúa como unha das ananas brancas máis masivas das que se ten noticia, pois de media adoitan ter a metade da masa solar, só que a isto hai que sumarlle que, tendo a mesma masa que o Sol, o seu tamaño é máis ben o da Terra, polo que a súa densidade é moi alta. A temperatura superficial de Sirio B estimouse en 25 200 K, pero aínda que esta temperatura é maior que a de Sirio A, non hai fontes internas de enerxía, así que a estrela irase arrefriando progresivamente durante un longo período duns dous mil millóns de anos ou máis, no que radiará a súa calor ao espazo exterior. A magnitude aparente de Sirio B é de 8,30, así que sería facilmente observable ao telescopio se non fóramos cegados pola maior magnitude de Sirio A. A súa magnitude absoluta é baixa, só 11,18.
Unha anana branca só se forma despois de que unha estrela se desenvolva a partir da secuencia principal e pase por unha etapa de xigante vermella. No caso de Sirio B, isto sucedeu cando a estrela contaba só coa metade da súa idade actual, hai uns 120 millóns de anos. Durante a súa época na secuencia principal a estrela inicial, de tipo B (ou B4-5), tería unha masa aproximada de 5 M☉. No transcurso da súa fase intermedia de Sirio B como xigante rubia, Sirio A podería ter aumentado a súa metalicidade.
A composición de Sirio B é basicamente unha mestura de carbono e osíxeno procedente da fusión do helio na súa etapa anterior. Hai unha envoltura convectiva doutros elementos máis lixeiros, segregados segundo a súa masa como consecuencia da alta temperatura superficial; de aí que a atmosfera exterior de Sirio B sexa de hidróxeno practicamente puro (o elemento máis lixeiro) e non se aprecien outros elementos no espectro desta estrela.