cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sheikh Mujibur Rahman
Traxectoria
Mujib xurdiu como líder político estudantil no Paquistán Oriental. Era coñecido nas fileiras da Liga Awami como un orador carismático. Defensor do socialismo, Mujib tornouse popular pola súa oposición á discriminación contra os bengalís, que compuñan a maioría da poboación do antigo Paquistán Oriental. El demandou unha maior autonomía para a provincia, e opúxose ó réxime do Mariscal Ayub Khan.
Albeida, San Cosme de Outeiro, Outes
Albeida é un lugar da parroquia de San Cosme de Outeiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 55 habitantes (25 homes e 30 mulleres).
Joan Montseny
dereita|miniatura|Tumba de Joan Montseny no camposanto de Salon ([[Francia).]] Joan Montseny Carret, máis coñecido polo pseudónimo de Federico Urales, nado en Reus (Tarragona) o 19 de agosto de 1864 e finado en Salon (Dordoña) o 12 de marzo de 1942, foi un sindicalista e mestre anarquista que practicou ó longo da súa vida tanto o anarcoindividualismo como o anarcocomunismo.
Traxectoria
Na súa mocidade viuse influenciado polos textos da etapa revolucionaria de Francesc Pi i Margall. Colabora na década de 1880 no periódico El Productor. Casou polo civil en 1891 con Soledad Gustavo (pseudónimo de Teresa Mañé).
En 1896, acusado no proceso de Montjuïc, foi desterrado, desprazándose ata Londres. Entre 1897 e 1898 regresou a Madrid e fundou a publicación La Revista Blanca, de corte anarcoindividualista, que durou ata 1905, definíndoa o seu editor como "sociolóxica, científica e artística".
Joan Montseny fundou en 1898 tamén o Suplemento de la Revista Blanca, que dura ata 1902 e que reconvertirá na revista Tierra y Libertad á vez que intentou reorganizar a Federación Rexional Española da AIT.
Participa na fundación da CNT en 1910 e na da FAI en 1927. Entre 1925 e 1936 volve editar novamente La Revista Blanca, colaborando nas súas páxinas autores prestixiosos do anarquismo internacional, como Max Nettlau ou Henri Zisly, xunto a Soledad Gustavo e Federica Montseny.
En 1933 publicou La barbarie gubernamental", unha gran colección de testemuñas de militantes cenetistas andaluces en torno ós sucesos de Casas Viejas.
Flores, Santa María de Ois, Coirós
Flores é un lugar da parroquia de Santa María de Ois no concello coruñés de Coirós, na comarca de Betanzos. O lugar esténdese, con igual topónimo, pola parroquia contigua de Feás no concello de Aranga. Segundo o IGE, en 2011 a parte de Santa María de Ois estaba despoboada.
Jessica Chastain
Jessica Michelle Chastain, nada o 24 de marzo de 1977 en Sonoma, California, é unha actriz estadounidense. É coñecida polas súas actuacións nos filmes The Help, The Debt, Take Shelter, e The Tree of Life.
Mecanicismo
O mecanicismo é unha doutrina segundo a cal a realidade, ou unha parte dela, pode ser comprendida e explicada apelando exclusivamente a dous principios: a materia e o movemento local. Segundo isto, o mecanicismo concibiría a realidade como "corpos en movemento".
Tipos de mecanicismo
Hai profundas diferenzas entre o mecanicismo clásico (século XVII) e as filosofías contemporáneas neomecanicistas. O mecanicismo clásico, xurdido no século XVII foi enunciado por Descartes. Tratábase dunha cosmovisión caracterizada por dúas doutrinas, unha ontolóxica e outra gnoseológica. A ontoloxía mecanicista contiña dúas teses principais: o mundo é unha máquina ou como unha máquina (maquinismo) e todo o real é físico (fisicismo ou "fisicalismo"). A gnoseoloxía mecanicista, pola súa banda, sostiña a redución dos fenómenos ás súas partes (físicas) e as súas interaccións (mecánicas).
O mecanicismo sostén que toda realidade debe ser entendida segundo os modelos proporcionados pola mecánica, e interpretada sobre a base das nocións de materia e movemento.
Distinción entre calidades primarias e calidades secundarias
As calidades secundarias son as cores, sons e sabores, e son subxectivos; non son trazos das cousas senón meros efectos de certas combinacións de materia sobre as nosas mentes. As calidades primarias son as calidades obxectivas, as calidades que realmente posúen as cousas (figura, número, tamaño e movemento). Esta clasificación introduciuna Galileo e foi aceptada por Locke e Descartes.
Rexeitamento da causalidade final
As explicacións aristotélicas do mundo natural consideraban imprescindible a referencia á causalidade eficiente para a explicación do mundo natural, pero tamén á causalidade final e á causa formal. As explicacións mecanicistas rexeitan a causa final, e, da causa formal, só aceptan as formas matemáticas, ben xeométricas como a figura, ben outras puramente cuantitativas, como o tamaño a cantidade e o movemento
Argumentos do mecanicismo
A imaxe mecanicista do mundo apoiábase fundamentalmente no principio de causalidade polo que se consideraban rexidos todos os fenómenos que describe a física clásica.
A Eirexa, Tioira, Maceda
A Eirexa é un lugar da parroquia de Tioira no concello ourensán de Maceda na comarca de Allariz - Maceda. Segundo o INE e o IGE en 2012 tiña nove habitantes (catro homes e cinco mulleres).
Neste lugar está o miliario de Tioira.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Bara, San Cosme de Outeiro, Outes
Bara é un lugar da parroquia de San Cosme de Outeiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia.
Don Xulián, Chamoso, O Corgo
Don Xulián é un lugar da parroquia de Chamoso, no concello lugués do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 12 habitantes (9 homes e 3 mulleres).
Meiraos, Folgoso do Courel
Santa María de Meiraos é unha parroquia do concello de Folgoso do Courel na comarca de Quiroga, na provincia de Lugo. Segundo o IGE en 2016 tiña 123 habitantes, deles 62 eran mulleres e 61 eran homes, o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 188 habitantes.
Moscovita
A moscovita é un tipo de mica bastante frecuente en moitos tipos de rochas. É de cor branca ou agrisada. Xunto coa biotita, son os dous tipos de micas que máis abundan na Terra, e polo tanto podémola atopar en moitísimas zonas de Galicia.
Aspecto
A moscovita preséntase en forma de cristais con forma hexagonal formando frecuentemente maclas. A súa exfoliación é perfecta e faina en forma de láminas moi flexibles e elásticas, suaves, traslúcidas, de brillo anacarado (coma a parte interior dunha cuncha de mexillón) e lixeiramente coloreadas.
Lugares onde se atopa
A moscovita atópase en granitos, pegmatitas, gneises, lousas e mármores. É, polo tanto, un mineral formador de rochas.
Usos da moscovita
A moscovita é usada frecuentemente como illante eléctico e térmico. Na antiga Rusia, a moscovita era usada como substituto do vidro, de aí o seu nome.
Propiedades
É un mineral insoluble nos ácidos (excepto no ácido fluorhídrico) e dificilmente fusible.
Outros silicatos
O cuarzo e o feldespato son outros dous silicatos importantes.
Repi
Repi (en grego: Ρέπι) é unha pequena illa grega fronte á costa leste de Skiathos, Espóradas, Grecia. Hai un asentamento abandonado na illa. Administrativamente forma parte do municipio de Skiathos.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 39ª edición dos Óscar
O gañador foi Un homme et une femme dirixido por Claude Lelouch en representación de Francia. O filme tamén gañou o Óscar ó mellor guión orixinal.
Romanía presentou un filme a competición por vez primeira.
Emma Orczy
Traxectoria
Era filla do barón Felix Orczy (compositor, 1835–1892) e da súa esposa a condesa Emma Wass (1839–1892). Entre os amigos da familia estaban os compositores Charles Gounod, Franz Liszt e Richard Wagner. O pai, tamén empresario, intentara modernizar con nova maquinaria a súa empresa e viu como os obreiros incendiaban as máquinas nunha revolta. Quedou tan afectado que decidiu abandonar Hungría coa súa familia en 1868. Viviron en Bruxelas e despois en París, onde Emma estudou música. Por último, a familia estableceus en Londres en 1880, no 162 de Great Portland Street. Emma Orczy seguiu cursos da West London School of Art e logo da Heatherley's School of Fine Art, onde coñeceu a Montague Maclean Barstow, co que casou en 1894. miniatura|Emma Orczy en 1920. Os esposos carecían de medios económicos e Emma Orczy tivo que traballar co seu marido como tradutora e ilustradora. O seu único fillo, o escritor John Montague Orczy-Barstow, naceu o 25 de febreiro de 1899. Pouco tempo despois, a baronesa publicou a súa primeira novela, The Emperor's Candlesticks (1899), que non obtivo éxito ningún. Pola contra, unha serie de relatos policiais aparecidos en Royal Magazine atraeu certo público. Eran bastante orixinais, xa que facía que os casos criminais os resolvese non o típico detective, senón un "vello no recanto" (The Old Man In the Corner, 1909) que permanecía sentado nun salón de té londiniense atando ou desatando nós nun cordel e tomando vasos de leite ou cachos de torta de queixo. Os seus casos leváballos unha moza xornalista, Polly Burton.
O seu seguinte libro, In Mary's Reign (1901), foi mellor recibido e en 1903 escribiu co seu marido unha peza teatral que introducía en escena un cabaleiro inglés que recollía aristócratas franceses fuxidos da Revolución Francesa, The Scarlet Pimpernel. A obra coñeceu un grande éxito durante catro anos e isto impulsouna a escribir unha novela baixo o mesmo título e outras sobre a mesma personaxe, sir Percy Blakeney, The Scarlet Pimpernel (1905–1940), das que a máis célebre foi Will Repay (1906). A personaxe principal é un aristócrata aparentemente dandi, fatuo e superfluo, que leva unha dobre vida en tempos do Terror, durante a Revolución Francesa, salvando aristócratas inocentes do Comité de Saúde Pública e a guillotina. Percy séntese traizoado pola súa esposa, a actriz francesa Marguerite Saint Just, e é perseguido sen tregua polo axente republicano francés Chauvelin.
O éxito das súas obras permitiu á baronesa comprar unha propiedade en Montecarlo, Vila Bijou no 19 Avenue de la Costa (posteriormente demolido), onde pasaba os invernos e estivo durante a segunda guerra mundial. Neses anos viaxou bastante por Europa e América. Orczy non puido volver a Londres ata que acabou a guerra. Montagu Barstow faleceu en Montecarlo en 1942. Sentíndose soa aló e incapaz de viaxar, escribiu as súas memorias, Links in the Chain of Life, publicadas en 1947.
Faleceu en Henley-on-Thames o 12 de novembro de 1947 aos oitenta e dous anos. O seu fillo, John Montague Orczy-Barstow, tamén escritor, empregou o pseudónimo de "John Blakeney", tomado da personaxe creada pola súa nai.
Pronuncia do nome
Preguntada como pronunciar o seu nome, Orczy dixo a The Literary Digest: "Or-tsey. Emmuska —diminutivo que significa "pequena Emma"— acentúase na primeira sílaba e o s equivale ao noso sh; entón, EM-moosh-ka."
Obras
miniatura|The Laughing Cavalier foi serializado na revista Adventure en 1914.
A Barquiña, San Cosme de Outeiro, Outes
A Barquiña é un lugar da parroquia de San Cosme de Outeiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 11 habitantes (7 homes e 4 mulleres).
Edificio
miniatura|300px|[[Partenón, Atenas.]] A palabra edificio quere dicir facer fogo (do indoeuropeo æde, fogo e do latín facere, facer), o que non debe estrañar cando un dos termos que se utiliza para a vivenda é fogar. Un edificio é normalmente unha construción realizada con materiais resistentes (madeira, pedra, metal, formigón etc.) para poder protexerse das inclemencias meteorolóxicas cando se realizan tarefas que precisan de certa privacidade.
A inventiva humana foi mellorando as técnicas de construción e elaborando as diversas partes do edificio, ata facer da actividade de edificar unha das Belas Artes: a Arquitectura.
Arquitectura clásica
Na arquitectura clásica distínguense os seguintes conceptos, referidos aos seus corpos e formas:
Corpos do edificio
Os corpos do edificio constan de membros principais e secundarios. Os membros principais pódense clasificar en dous tipos:
Formas dos edificios
Considerando a planta e os pórticos, os edificios poden denominarse:
Distintas clasificacións
miniatura|300px|Fachada sur do edificio da [[Xunta de Galicia en Vigo.]]
Castromil
O topónimo galego Castromil pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Marín Club de Fútbol
O Marín Club de Fútbol é un club de fútbol galego que naceu en 1948 en Marín. Na actualidade compite na Primeira Autonómica.
Historia
Fundouse en 1948 sobre as cinzas do Marín Fútbol Club, que fora fundado en 1925. No ano 1952 quedou subcampión de España de afeccionados.Tamén obtivo a Copa Galicia de fútbol en 1961.
Ligazóns externas
Web oficial do Marín
HPK Kiekkonaiset
O HPK Kiekkonaiset é un equipo feminino de hóckey sobre xeo da cidade de Hämeenlinna (Finlandia). Actualmente compite na Naisten Liiga, a máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés. Xoga os seus partidos como local no Metritiski-areena, un pavillón con capacidade para 700 persoas.
Comezou as súas operacións en 1996 debutando na tempada 1996-97 da segunda categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés, a I-divisioona (dende 2017 denominada Naisten Liiga), mais non foi ata a tempada 2008-09 cando o equipo debutou na máxima categoría, a daquela denominada Naisten SM-sarja. O HPK gañou unha vez o campionato finlandés en 2011, converténdose ademais no primeiro equipo en alzar a Aurora Borealis Malja. Ademais do campionato de 2011 o equipo conseguiu unha prata (2016) e catro bronces (2009, 2010, 2012 e 2014). En 2012 HPK conseguiu a súa única medalla europea ao finalizar na terceira posición da IIHF European Women's Champions Cup.
Historia
O equipo feminino de HPK creouse en 1996 e comezou a súa andaina na competición xogando na I-divisioona, como daquela se denominaba á segunda categoría do hóckey sobre xeo feminino en Finlandia. Con todo, o ascenso á máxima categoría tardaría dez anos en chegar Na súa primeira tempada, o equipo de Hämeenlinna finalizou a liga regular na terceira posición, o que lle permitiu clasificarse para disputar o ascenso á máxima categoría, se ben non tivo éxito. Peor lles foron as cousas na súa segunda tempada, cando o equipo tivo que loitar pola permanencia, se ben tivo éxito e mantivo a categoría. miniatura|Xogadoras de HPK en 2021. O HPK debutou na máxima categoría do hóckey sobre xeo finlandés, denominada daquela SM-sarja, na tempada 2008-09. Para afrontar a súa primeira tempada na elite o club reforzouse con xogadoras experimentadas. Na tempada da súa estrea o equipo finalizou a primeira fase de competición na cuarta posición cun rexistro de 7 vitorias, 3 derrotas, 1 vitoria na prórroga e 3 derrotas na prórroga. Na segunda rolda repetiu posición, conseguindo así o pase ás eliminatorias polo título. Malia a caer nas semifinais fronte a Espoo Blues en tres partidos, as xogadoras do equipo de Hämeenlinna conseguiron superar a Kärpät en Oulu por 4 goles a 5 no partido pola medalla de bronce, conseguindo así a primeira medalla do equipo na súa primeira tempada.
Na primeira fase da súa segunda tempada na máxima competición as de Hämeenlinna clasificáronse para a liga regular logo de finalizar a fase cualificatoria na segunda posición por detrás de Ilves. Con todo, HPK finalizou a liga regular na primeira posición cun rexistro de 24 vitorias, 1 derrota, 3 vitorias máis aló do tempo regulamentario e 1 derrota despois do tempo regulamentario para un total de 79 puntos. A pesar da boa temporada non conseguiu chegar á final, caendo nas semifinais fronte a Blues en cinco partidos (3-2) nunha serie que comezaron gañando, polo que tivo que disputar por segundo ano consecutivo o partido pola medalla de bronce, novamente fronte ás xogadoras de Kärpät. HPK repetiu medalla de bronce logo de derrotar na casa ás xogadoras de Oulu (5-2). Esa tempada, o 1 de xaneiro de 2009 fundouse HPK-Naiset ry logo da fusión do equipo feminino de voleibol Tarmo Volley Hämeenlinna e o equipo de hóckey sobre xeo, que daquela formaba parte do equipo júnior do equipo masculino de HPK.
En 2011 o HPK Kiekkonaiset converteuse no primeiro equipo en recibir a Aurora Borealis Malja como equipo campión de Finlandia.
En 2018 o equipo atravesou un momento complicado logo de que o equipo de voleibol decidira separarse do club xurdido da fusión de 2009. O presidente de HPK Naiset ry, Pekka Romo, sinalaba os motivos económicos como responsables da separación do equipo de voleibol. Nas súas declaracións Romo explicaba que o equipo da Naisten Liiga tiña decenas de mileos de euros de gastos anuas para o club, que pechara os últimos anos en vermello, nas súas palabras a causa do equipo de hóckey sobre xeo. Esta nova situación puxo en perigo a continuidade do equipo.
O 17 de xuño de 2021, anunciouse que o equipo feminino HPK Kiekkonaiset se transferiría a HPK Liiga Oy, propietaria do equipo da Liiga HPK e o HPK U2 da U20 SM-sarja. Ata o momento, o equipo feminino estaba integrado na asociación HPK-Juniorijääkiekko ry. Segundo Antti Toivanen, CEO de HPK Liiga Oy e director xeral do equipo masculino de HPK, o movemento foi motivado polo interese por capitalizar o crecente mercado do hóckey feminino, que salientou polo récord de audiencia do Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo feminino de 2019 celebrado en Espoo. Jorma Hassinen, director xeral de HPK Kiekkonaiset, expresou a súa esperanza por que a transferencia poida ofrecer ás xogadoras as oportunidades de crecemento deportivo que aos homes. Para promocionar o equipo feminino, HPK anunciou que co abono para a tempada do equipo masculino se podería asistir tamén aos partidos da Naisten Liiga.
Nome
O equipo é coñecido polas siglas HPK, abreviatura de Hämeenlinnan Pallokerho, traducible ao galego como Club de Pelota de Hämeenlinna. Para comprender a orixe do nome hai que remontarse a 1929, ano de fundación do club, que naceu como equipo de bandy e non comezou a práctica do hóckey sobre xeo ata o final da década de 1940.
Escudo e cores
miniatura|250px|Logotipo do HPK. O escudo do equipo é o mesmo que o do equipo masculino. A súa forma é redonda e presenta as siglas HPK en negro bordeadas en branco sobre un fondo laranxa pechado por un círculo negro e outro branco. Durante as súas tres primeiras tempadas na SM-sarja o equipo empregou un logotipo no que se vía un helmo de cabaleiro co escudo sobre a abertura dos ollos, o mesmo logotipo empregado polo equipo masculino.
Pavillón
O HPK Kiekkonaiset xoga os seus partidos como local no Metritiski-areena, un pavillón con capacidade para 700 persoas (450 sentadas). O pavillón foi construído en 1992 e renovado en 2008, e conta con servizos de cafetería.
Ocasionalmente o equipo ten empregado o Hämeenlinnan jäähalli, empregado polo equipo masculino nos seus partidos como local, como durante o torneo abertura de 2022
Capitás
Ao longo da súa traxectoria na máxima categoría, o HPK Kiekkonaiset tivo cinco capitás, todas elas de nacionalidade finlandesa. A primeira capitá do equipo foi Nora Tallus, quen exerceu o liderado na pista dende 2008 ata 2010, mentres que Riikka Noronen é a xogadora que máis tempadas exerceu como capitá cun total de seis entre a 2013-14 e a 2016-17 de xeito consecutivo, e dende 2019. A continuación amósanse todas as capitás do equipo:
Líderes históricas
Ao longo da súa historia seis xogadoras do HPK Kiekkonaiset superaron a barreira dos 100 puntos, e tan só dúas a dos 200. Nas estatísticas de xogo salientan as figuras de Riikka Noronen e Jutta Stoltenberg, as dúas xogadoras que máis tempadas disputaron no equipo de Hämeenlinna con 12 e 16 respectivamente. Noronen é a máxima goleadora, asistente e puntuadora da historia do equipo con 165 goles en 274 asistencias e 439 puntos en 310 partidos disputados. Pola súa banda Stoltenberg é a xogadora que máis partidos vestiu a camisola do HPK con 422 en 2023. A continuación os rexistros das seis máximas puntuadoras históricas do equipo:
Para os significados das abreviaturas véxase estatísticas do hóckey sobre xeo.
Trofeos colectivos
miniatura|A [[Aurora Borealis Malja.]]
Olsztyn
Olsztyn (en Olsztyn; en Allenstein) é unha cidade de Polonia con área urbana duns 175.000 habitantes.
250px|miniatura|esquerda| Olsztyn
Cinto de asteroides
alt=Escala relativa de varios asteroides|miniatura|Escala relativa de varios asteroides O Cinto de asteroides é unha zona do espazo entre Marte e Xúpiter onde se localiza un gran número de asteroides. O maior deles é 1 Ceres.
É o cinto principal de asteroides, xa que existen concentracións de planetoides en áreas como, por exemplo, o espazo entre Xúpiter e Neptuno, onde se localizan os centaurus.
Orixe
Crese que, durante o primeiro millón de anos da historia do sistema solar, os planetas formáronse por agregación de planetésimos. As colisións sucesivas levaron aos típicos planetas rochosos e aos de núcleo gasoso.
No entanto, nesta zona do sistema, a forte gravidade de Xúpiter imposibilitou as últimas fases, e os planetésimos non conseguiron agruparse nun único planeta. Así, continuaron a orbitar o Sol como antes. Neste sentido, o cinto de asteroides pode ser considerado unha reliquia do sistema solar primitivo, aínda que moitas observacións apunten a unha evolución das condicións físicas, polo que os asteroides non poden ser considerados como obxectos estáticos. Pola contra, crese que os obxectos do cinto de Kuiper sufriron poucas alteracións desde a formación do sistema solar.
Lista de asteroides identificados
(Lista incompleta)
Outros obxectos no cinto de asteroides
O cinto de asteroides contén outros corpos, como os cometas de tipo 'Main belt' (Cinto principal).
Outras características da zona
Datos do Telescopio Espacial James Webb sobre o Cometa Read, do tipo Main Belt,permitiron determinar en 2023 que os obxectos da zona poden conservar auga en forma de xeo.
AAE
AAE é un acrónimo que pode referirse a:
Abuín, Chamoso, O Corgo
Abuín é un lugar da parroquia de Chamoso, no concello lugués do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 27 habitantes (13 homes e 14 mulleres).
Al-Qubayat
Al-Qubayat (en القبيات é unha vila do distrito de Akar, na gobernación do Líbano Setentrional. Ten unha poboación de arredor de 12.000 persoas, a maioría deles maronitas.
Castello Della Monica
O Castello Della Monica é un castelo italiano, reconstrución dun edificio da medieval no século XIX. Atópase en Téramo, no pequeno outeiro de San Venancio, preto da Piazza Garibaldi.
Historia
Deseñado polo artista teramano Gennaro Della Monica, do que tomaría o nome, iniciouse en 1889 despois de obter o permiso da Deputación Provincial: "Vostede podo crear un casino... residencial, en paralelo á estrada por Bosco Martes". O edificio foi erixido no lugar da antiga igrexa de San Venanzio (reducida a po polos franceses) da cal se reciclan os materiais de construción e elementos decorativos.
Composto nitro
miniatura|150px|Estrutura do grupo nitro. Os compostos nitro (ou nitrocompostos ou nitroderivados) son compostos orgánicos que conteñen un ou máis grupos funcionais nitro, é dicir, -NO2. Xeralmente son moi explosivos, especialmente cando o composto contén máis dun grupo nitro e é impuro. O grupo nitro é un dos explosóforos máis comúns (grupo funcional que fai que un composto sexa explosivo) usados no mundo. Esta propiedade que teñen tanto os grupos nitro coma os nitratos débese a que a súa descomposición térmica rende gas nitróxeno molecular (N2) e unha considerable enerxía, debido á elevada forza de enlace do nitróxeno molecular.
Os compostos nitro aromáticos son sintetizados normalmente pola acción dunha mestura de ácido nítrico e sulfúrico sobre unha molécula orgánica. O que se produce a máis grande escala é con diferenza o nitrobenceno. Moitos explosivos prodúcense por nitración, como por exemplo o trinitrofenol (ácido pícrico), trinitrotolueno (TNT), e trinitroresorcinol (ácido estífnico).
Distribución na natureza
Os exemplos de compostos nitro son raros na natureza. O cloranfenicol é un raro exemplo de composto nitro natural. Algúns grupos nitro orixínanse de forma natural pola oxidación de grupos amino. O 2-O nitrofenol é unha agregación de feromonas das carrachas (Ixodida). O ácido 3-nitropropiónico que se encontra en fungos e plantas (Indigofera) é outro exemplo. O nitropentadeceno é un composto defensivo das térmites. O nitrofeniletano encóntrase na planta Aniba canelilla. O nitrofeniletano tamén se encontra en plantas das familias Annonaceae, Lauraceae e Papaveraceae.
Moitos encimas dependentes de flavinas poden oxidar compostos nitro alifáticos dando aldehidos e cetonas menos tóxicos. A nitroalcano oxidase e a 3-nitropropionato oxidase oxida compostos nitro alifáticos exclusivamente, mentres que outros encimas como a glicosa oxidase teñen outros substratos fisiolóxicos.
Preparación
En síntese orgánica hai varios métodos para preparar compostos nitro.
Compostos nitro alifáticos
Os compostos nitro alifáticos poden sintetizarse utilizando varios métodos. Exemplos salientables son:
Compostos nitro aromáticos
Nunha reacción clásica de substitución electrofílica, o ácido nítrico e o ácido sulfúrico producen o ión nitronio, que reacciona con compostos aromáticos na nitración aromática. Outro método, que se inicia a partir de fenois haloxenados, é a nitración de Zinke.
Reaccións
Os compostos nitro participan en varias reaccións orgánicas, a máis importante das cales é a súa redución ás aminas correspondentes: Virtualmente todas as aminas aromáticas (anilinas) derivan de compostos nitroaromáticos.
Museo dos Traballadores Werstas
O Museo dos Traballadores Werstas (en finés Työväenmuseo Werstas), é un museo nacional especializado situado na cidade de Tampere, Finlandia. Werstas abriu as súas portas o 12 de novembro de 1993.
Está especializado en rexistrar, investigar e preservar a historia social e a historia do traballo e a poboación activa. Dende principios de 2014 o Museo dos Traballadores Werstas tamén administra o Museo Lenin, situado na Casa dos Traballadores de Tampere.
Cunha superficie de en torno a 2 000 m², Werstas é o segundo museo máis grande de Tampere e o museo gratuíto máis grande de Finlandia.
Lista de bandeiras nacionais
300px|miniatura|Gráfico que amosa o uso de cada cor en todas as bandeiras dos países do mundo.
Z
= Territorios non independentes ou non recoñecidos como tal =
Nesta lista están incluídos:
Gallery of sovereign-state flags Popis državnih zastava Molɔngɔ́ ya babɛndɛ́lɛ Verdens flagg Listă de steaguri Флаги мира
O Barreiro, San Cosme de Outeiro, Outes
O Barreiro é un lugar da parroquia de San Cosme de Outeiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 26 habitantes (12 homes e 14 mulleres).
O Fontelo, Santa María de Ois, Coirós
O Fontelo é un lugar da parroquia de Santa María de Ois no concello coruñés de Coirós, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 69 habitantes (33 homes e 36 mulleres).
Noceda, Folgoso do Courel
San Pedro de Noceda é unha parroquia do concello de Folgoso do Courel na comarca de Quiroga, na provincia de Lugo. Tiña 126 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 62 homes e 64 mulleres. O que supón unha diminución de 30 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 156 habitantes (74 homes e 82 mulleres).
Tuzla
miniatura|200px|Rúa de Tuzla Tuzla é unha cidade e concello de Bosnia e Hercegovina de 174.558 habitantes e 303 km², é a terceira cidade do país e a capital do cantón homónimo, o seu nome deriva da palabra turca para sal, referíndose á riqueza en sal do sitio.
Historia
A zona de Tuzla está enclavada nun val ós pés do Majevica, na área hai continuidade do poboamento desde o Neolítico, descubríronse numerosos vestixios desa época, como vasos de arxila, cerámica, coitelos de pedra e machados. A primeira mención escrita de Tuzla data do ano 950.
Santa Marta, Tioira, Maceda
Santa Marta é un lugar da parroquia de Tioira no concello ourensán de Maceda na comarca de Allariz - Maceda. Tiña 11 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 4 eran homes e 7 mulleres.
Lagoa, San Cosme de Outeiro, Outes
Lagoa é un lugar da parroquia de San Cosme de Outeiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 63 habitantes (32 homes e 31 mulleres).
Rates, San Cosme de Outeiro, Outes
Rates é un lugar da parroquia de San Cosme de Outeiro no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 97 habitantes (47 homes e 50 mulleres).
Novo Brunswick
Novo Brunswick (en New Brunswick; en Nouveau-Brunswick) é unha das dez provincias do Canadá, parte das Provincias Marítimas e das Provincias Atlánticas. Novo Brunswick, é a única provincia canadense que posúe o inglés e o francés como linguas oficiais.
A maior parte de Novo Brunswick está cuberto por bosques. A silvicultura é unha das principais fontes de renda da provincia. Novo Brunswick é unha das maiores produtoras de madeira do Canadá, así como a maior produtora de papel de periódico do país. As fontes de renda mais importantes de Novo Brunswick son a manufactura, o turismo, a silvicultura, a minería e a pesca.
Novo Brunswick foi orixinalmente colonizada polos franceses, e formou parte da colonia francesa de Acadia, parte de Nova Francia. En 1763, baixo os termos do Tratado de París, os franceses cederon a rexión da actual Novo Brunswick aos británicos. Estes puxeron á rexión o seu nome actual, en homenaxe ao rei Xurxo III do Reino Unido —descendente da familia real británica Brunswick-Lüneburg. Novo Brunswick estaba entón relativamente pouco poboada por colonos europeos —principalmente franceses— ata finais da década de 1770. A Revolución americana de 1776 fixo que preto de 14 mil habitantes das Trece Colonias, leais á coroa británica —e por isto, denominados loyalists (lealistas)—, emigraran á rexión, dando a Novo Brunswick o alcume de The Loyalist Province (A Provincia Lealista).
O 1 de xullo de 1867, Novo Brunswick, xuntamente con Nova Escocia e a provincia do Canadá (actuais provincias de Ontario e Quebec), independizouse do Reino Unido. Xuntamente con Nova Escocia, Ontario e Quebec, Novo Brunswick é unha das catro provincias orixinais da Confederación Canadense.
Ata 1763
Os nativos americanos que vivían na rexión que actualmente constitúe Novo Brunswick, antes da chegada dos primeiros exploradores europeos á rexión, eran as tribos micmac, maliseet e os passamaquoddy. Os micmac habitaban principalmente a rexión leste da actual Novo Brunswick, mentres os Maliseet habitaban a rexión noroeste e os Passamaquoddy vivían no suroeste, ao redor da baía de Passamaquoddy.
O primeiro explorador europeo en explorar a actual Novo Brunswick foi o francés Jacques Cartier, en 1534, que descubriu e deu nome á Baie des Chaleurs entre o norte de Novo Brunswick e a península de Gaspé do actual Quebec. A seguinte expedición francesa á rexión non ocorrería ata 1604, cando un grupo de franceses, liderados por Pierre Dugua e Samuel de Champlain navegaron pola baía de Passamaquoddy, e estableceron un pequeno asentamento de inverno na illa Saint *Croix (actualmente pertencente a Maine), onde os exploradores instaláronse. Ao final do inverno, 36 dos 87 membros da expedición morreron a causa do escorbuto. Despois do inverno, en 1605, o resto da expedición trasladouse á baía de Fundy, instalándose onde actualmente está localizado Port Royal, actual Nova Escocia.
Gradualmente, outros asentamentos franceses fundáronse ao longo do río Saint John e na rexión da baía de Fundy, así como na marxe norte de Novo Brunswick, ao longo do século XVII. Estes asentamentos incluían Fort la Tour (actual Saint John), vilas nos vales dos ríos Memramcook e Petitcodiac, e St. Pierre, actual Bathurst. Toda a rexión de Novo Brunswick, así como as rexións que compoñen actualmente a Illa do Príncipe Eduardo, Nova Escocia e partes de Maine, foron reivindicadas polos franceses, como parte da colonia de Acadia (parte de Nova Francia). Os franceses mantiveron boas relacións cos nativos americanos da rexión. A principal fonte de renda dos franceses en Novo Brunswick era o comercio de peles cos nativos americanos da rexión.
Inglaterra reivindicou por primeira vez a rexión de Novo Brunswick en 1621, cando o rei Xaime I de Inglaterra cedeu a William Alexander toda a rexión que constituía entón Acadia. Esta rexión sería denominada, segundo os británicos, Nova Scotia, o significado en latín de "Nova Escocia". Naturalmente os franceses non aceptaron as reivindicacións da rexión por parte dos ingleses. Os franceses, con todo, perderon gradualmente o control de Acadia, en favor dos británicos, nunha serie de guerras durante o século XVIII.
En 1713, baixo os termos do Tratado de Utrecht —que terminou oficialmente coa Guerra de Sucesión Española— os franceses cederon a parte peninsular de Nova Escocia aos británicos. A rexión de Novo Brunswick, así como a Île St-Jean (Illa do Príncipe Eduardo), e a Île Royale (actual illa de Cabo Bretón) continuarían baixo dominio francés.
300px|esquerda|miniatura|Acadia (1754). A maior parte da poboación acadiana da época, con todo, vivían na parte peninsular de Nova Escocia, que pasara a control británico. O resto de Acadia, incluíndo a rexión de Novo Brunswick, estaba escasamente poboada, con asentamentos primarios acadianos en Novo Brunswick existentes só nas rexións de Tantramar, Memramcook e o río Petitcodiac, así como Fort la Tour e Fort Anne (actual Fredericton).
Durante a Guerra Franco-Indíxena (1756-1763), os británicos conquistaron toda Novo Brunswick. Fort Beausejour, próximo á actual cidade de Sackville, foi capturado inmediatamente ao comezo da guerra, en 1755. Os acadianos das rexións próximas, Beaubassin e Petitcodiac, foron expulsados da rexión, como os británicos fixeran cos acadianos de Nova Escocia, a principios daquel mesmo ano. Outros conflitos e batallas sucedéronse tras a captura de Sackville, e Fort St. Anne foi capturado polos británicos en 1759. Logo disto, toda a rexión da actual Novo Brunswick pasou a dominio británico. Francia perdería eventualmente o control do seu imperio en América do Norte, logo da Batalla das Planicies de Abraham na cidade do Quebec, en 1759. Baixo os termos do Tratado de París (1763), os franceses cedían oficialmente Novo Brunswick aos británicos.
1763 - 1867
Despois do fin da Guerra Franco-Indíxena, a rexión que constitúe actualmente Novo Brunswick (máis parte de Maine) foron incorporados ao Condado de Sunbury, na colonia británica de Nova Escocia. A localización de Novo Brunswick, relativamente lonxe do litoral do océano Atlántico, impediu que os británicos poboasen intensivamente a rexión inmediatamente despois do fin da guerra. Das tentativas de poboar a rexión inmediatamente despois do período posguerra, destácanse a fundación de The Bend —actualmente Moncton— en 1766 por colonos de Pensilvania, patrocinados pola Compañía de Terras de Filadelfia. Outros asentamentos fundados por colonos provenientes das Trece Colonias serían establecidas na rexión, principalmente na rexión sur da antiga Acadia (Maine e o sur de Novo Brunswick) —sobre todo ao redor da actual Sackville, e en torno ao estuario do río Saint John. Pouco antes da revolución americana de 1776, colonos ingleses, provenientes de Yorkshire, tamén se asentaron na rexión de Sackville.
Con todo, o gran crecemento de poboación non ocorrería ata 1775, cando a revolución americana de 1776 deu comezo nas Trece Colonias británicas. Estas posuían gran número de colonos, chamados loyalists (lealistas), que eran leais á coroa británica. Os británicos ofreceron aos lealistas das Trece Colonias lotes de terra de balde en Novo Brunswick. Con todo, débese observar que a maioría da poboación de Novo Brunswick que xa estaba instalada na rexión antes da Revolución apoiaba aos rebeldes americanos, e algúns cren que Novo Brunswick, se estivese un pouco máis organizado politicamente, podería ser considerada a "décimo cuarta" colonia británica. En particular, Johnathan Eddy, ao mando dunha milicia, atacou varias veces un posto militar británico en Fort Cumberland —actual Fort Beausejour— durante o inicio da revolución.
Os lealistas instaláronse en gran número en Novo Brunswick —foron no total preto de 14 mil, ao final da revolución, en 1783. Boa parte destes lealistas instaláronse soamente unha vez en 1783, logo despois do fin da revolución nos Estados Unidos, sendo expulsados do novo país polos americanos. Os lealistas desta última onda de migración instaláronse en Parrtown —actual Saint John. Co súbito crecemento de poboación da rexión, fíxose clara e crítica a necesidade de organizar politicamente o territorio. A capital da colonia da cal Novo Brunswick formaba parte por entón —Halifax, capital de Nova Escocia— atopábase localizaba tan lonxe da rexión, que a coroa británica decidiu que a provincia colonial de Nova Escocia debería ser dividida. A provincia colonial de Novo Brunswick foi oficialmente fundada por Thomas Carleton o 16 de agosto de 1784.
Galería de imaxes de Negreira
Galería de imaxes do concello de Negreira na provincia da Coruña.
Novo Brunswick
1763 - 1867
O nome de Novo Brunswick foi en homenaxe ao entón monarca británico, o rei Xurxo III, que era descendente da familia de Brunswick-Lüneburg. Pola súa banda Fredericton, a capital provincial, foi nomeada en homenaxe ao segundo fillo do rei Xurxo III, Federico, duque de York e Albany.
A elección de Fredericton como a capital de Novo Brunswick ofendeu a moitos habitantes de Parrtown —posteriormente renomeada Saint John. Parrtown posuía unha poboación significativamente maior que Fredericton. A razón principal da elección de Fredericton como capital de Novo Brunswick era a súa localización no interior da provincia —o que a facía menos vulnerable a posibles ataques americanos (ou outros inimigos) que Parrtown, situada no litoral. Parrtown, con todo, converteríase na primeira cidade incorporada do Canadá.
Algúns dos acadianos que foran expulsados de Nova Escocia volveron á rexión da antiga Acadia a finais do século XVIII e principios do XIX. Estes acadianos instaláronse principalmente nas rexións costeiras do leste e do norte da nova colonia de Novo Brunswick. Alí, estes acadianos viviron relativamente illados (illamento dun certo xeito imposto voluntariamente por eles mesmos), na medida en que eles loitaron para manter vivas as súas tradicións. A Guerra Anglo-Estadounidense de 1812 tivo pouco efecto en Novo Brunswick. Construíronse fortes como o Carleton Martello Tower en Saint John e o St. Andrew's Blockhouse na baía de Passamaquoddy, pero os americanos non atacaron a rexión, e ningunha batalla ou conflitos armados de calquera xénero ocorreron en Novo Brunswick. Os habitantes da provincia tiñan boas relacións cos americanos do estado veciño de Maine —así como co resto de Nova Inglaterra. Ata durante a guerra a cidade de St. Stephen forneceu munición aos americanos de Calais (ambas as cidades separadas por un río), nas celebracións do 4 de xullo, día da independencia dos Estados Unidos.
Con todo, un tramo da fronteira entre Maine e Novo Brunswick estaba en disputa entre os americanos e os británicos. Oficiais en Londres e en Washington, D.C. loitaban pola rexión, pero á maioría dos habitantes da zona disputada non lle importaba, tanto permanecer baixo dominio británico como ser anexionado polos Estados Unidos. A disputa da fronteira, coñecida como Guerra Arrostook, foi solucionada en 1842.
A principios do século XIX, gran número de escoceses e ingleses instaláronse en Novo Brunswick. En 1845, un gran número de irlandeses, fuxindo da Gran fame negra irlandesa. Moitos destes irlandeses instaláronse en Saint John ou en Chatham (esta última autodenominada Capital irlandesa do Canadá). Os irlandeses, principalmente católicos, frecuentemente tiñan rozamentos co resto da poboación de Novo Brunswick, na súa gran maioría protestantes. En 1849, o maior destes conflitos ocorreu en Saint John, cando protestantes e católicos encerelláronse nun tiroteo.
Ao longo do século XIX, a silvicultura e a construción de navíos —tanto na baía de Fundy como en Miramichi— foron as principais fontes de renda de Novo Brunswick. Outras fontes de renda importantes da provincia eran a agricultura e a pesca.
1867 - Tempos actuais
En 1864, oficiais das Provincias Marítimas —Novo Brunswick, Nova Escocia e a Illa do Príncipe Eduardo— realizaron un encontro en Charlottetown, onde discutiron a formación dunha posible fusión das tres colonias provinciais. Inicialmente a Conferencia de Charlottetown realizábase con este obxectivo, pero o goberno da provincia do Canadá —actuais Ontario e Quebec— interesouse na idea dunha posible unión, e representantes da provincia do Canadá incorporáronse ao encontro. Representantes das catro provincias atoparíanse novamente en Quebec. O 1 de xullo de 1867, a Confederación do Canadá foi creada oficialmente, e o Canadá fíxose independente do Reino Unido. Novo Brunswick foi unha das provincias orixinais da Confederación, xunto con Nova Escocia, Ontario e Quebec.
Moitos residentes das Provincias Marítimas non querían formar parte da Confederación, temendo que as necesidades da rexión serían pouco valoradas fronte as necesidades do resto do país. Como consecuencia, moitos dos "Pais da Confederación" das Provincias Marítimas perderon os seus postos nos gobernos das súas respectivas provincias, nas eleccións posteriores.
A economía da provincia recuperaríase a principios do século XX. A industria de manufactura gañou forza, especialmente a produción de mobles de madeira. O período de maior crecemento económico de Novo Brunswick durante o inicio do século foron os anos da primeira guerra mundial. Logo, rematada a guerra, a caída da demanda de produtos industrializados xerou novamente unha gran recesión na industria de manufactura de Novo Brunswick, para recuperarse de novo a partir de 1924.
Novo Brunswick sufriu coa Gran Depresión da década de 1930, pero significativamente menos que o resto do Canadá. Isto porque a caída da demanda de papel —especialmente papel de xornal e produtos de madeira— non foi drástica, como ocorreu noutros sectores da economía do país en xeral. A Gran Depresión terminou co inicio da segunda guerra mundial. Dúas familias influentes, K. C. Irving e McCain Foods, emerxeron da depresión, para iniciar a modernización da economía da provincia. A industria de manufactura gañou gran forza de novo.
Grandes depósitos de chumbo, cobre, prata e cinc foron descubertos na rexión de Bathurst-Newcastle en 1953. En 1957, construíronse unha serie de centrais hidroeléctricas en Novo Brunswick. En 1960, a maior refinaría do Canadá ata entón foi construída na provincia. En 1962, iniciouse un proxecto de desenvolvemento das áreas onde foron descubertos grandes depósitos. O mesmo ano, iniciouse a extracción destes recursos minerais. En 1968, inaugurouse a central hidroeléctrica Matmaquac, para fornecer electricidade ás compañías que operaban nas minas de Bathurst-Newcastle.
Os acadianos, que habitaran as rexións norte e leste da provincia, vivían relativamente illados do resto da provincia, onde a maior parte dos habitantes falaban inglés. Os servizos gobernamentais con frecuencia non estaban dispoñibles en francés, e as infraestruturas en áreas predominantemente francófonas estaban significativamente menos evolucionadas que no resto da provincia. Isto cambiou coa elección como premier de Louis Robichaud en 1960. Creou un ambicioso programa, chamado Equal Opportunity (Igualdade de Oportunidades), onde a educación, o mantemento de estradas rurais e os servizos de saúde pasarían a ser administrados directamente pola provincia. Insistiu na cobertura igualitaria destes servizos en todas as partes da provincia —tanto nas cidades canto no campo. Os consellos administrativos dos condados de Novo Brunswick foron abolidos, e todas as áreas rurais fóra de cidades e vilas pasaron a ser directamente administrados pola provincia. En 1969, Novo Brunswick aprobou a Lei de Linguas Oficiais, que fixo do francés unha lingua oficial da provincia, xuntamente co inglés, que xa era lingua oficial de Novo Brunswick. Nesta lei, todas as cidades de Novo Brunswick estarían obrigadas a fornecer servizos e carteis en francés, no caso de que os francófonos constituísen polo menos o 10% da poboación da cidade.
Tensións lingüísticas entre anglófonos e francófonos creceron en ambos os lados, co militante Partido Acadiano tendo por un curto período de tempo popularidade entre os francófonos de Novo Brunswick, durante a década de 1970, e grupos anglófonos presionando pola abolición das reformas lingüísticas realizadas por Robichaud, durante a década de 1980. As tensións a causa da lingua, con todo, decaeron gradualmente co pasar do tempo, e desapareceran por completo durante o inicio da década de 1990.
Mentres tanto a industria de fabricación de navíos desenvolveuse considerablemente durante a década de 1970. Diversas fábricas foron inauguradas en Saint John. En 1982, púxose en marcha a primeira central nuclear nas Provincias Marítimas. En 1997, inaugurouse a Ponte da Confederación, que conecta Novo Brunswick coa provincia veciña da Illa do Príncipe Eduardo.
Xeografía
Novo Brunswick limita ao norte con Quebec e o golfo de San Lourenzo (que separa Novo Brunswick da Illa do Príncipe Eduardo), ao leste con Nova Escocia e coa baía de Fundy, e ao sur e ao oeste co estado norteamericano de Maine.
O litoral de Novo Brunswick posúe 2.269 quilómetros de extensión. O litoral da provincia está cortado por grandes baías e entrantes. A maior destas baías é a de Fundy. Esta baía posúe as maiores variacións de marea do mundo, de máis de dez metros. O principal río de Novo Brunswick é o río Saint John, que posúe 674 quilómetros de lonxitude na provincia. Outro río importante é o río St. Croix, que forma a fronteira de Novo Brunswick con Maine. A fervenza máis alta de Novo Brunswick —que posúe unha caída libre de 23 metros— localízase próxima a Grand Falls. Os bosques cobren cerca do 85% da provincia.
Novo Brunswick pode ser dividido en dúas rexións xeográficas distintas:
Clima
250px|dereita|miniatura|Vista do interior da provincia durante o inverno. Novo Brunswick posúe un clima tépedo. As rexións localizadas ao longo do litoral posúen temperaturas máis amenas e un clima máis inestable que o do interior da provincia. Durante o inverno, as temperaturas de Novo Brunswick en xeral aumentan a medida en que se viaxa en dirección ao sur. No verán, as maiores temperaturas medias danse na rexión centro-oeste da provincia.
En verán, a rexión centro-oeste de Novo Brunswick posúe unha temperatura media de 20 °C. A media das mínimas é de 13 °C, e a media das máximas, de 26 °C. O interior do norte da provincia posúe unha temperatura media de 16 °C, coa media das mínimas de 10 °C, e a media das máximas, de 25 °C. A temperatura máis alta rexistrada en Novo Brunswick foi de 39 °C, rexistrada o 18 de agosto de 1935, en Nepisiguilt Falls e Woodstock, e o 19 de agosto de 1935, en Rexton.