cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manuel Fernández Boado
Traxectoria
Licenciado en Dereito. Aprobou as oposicións a rexistrador da propiedade en 1920 e foi nomeado rexistrador da Fonsagrada. En 1923 foi nomeado rexistrador de Ribadeo. Na ditadura de Primo de Rivera foi directivo do Ateneo Biblioteca Popular, e nel pronunciou unha conferencia sobre política feminista en outubro de 1924 pola que foi detido, denunciado e procesado. Na II República foi organizador do Comité de Izquierda Republicana de Ribadeo. Foi elixido compromisario para a elección do presidente da República en 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 1 de agosto. Acusado de auxilio á rebelión foi xulgado en consello de guerra en Lugo o 22 de febreiro de 1938, foi condenado a 12 anos de prisión. Foi separado do servizo como rexistrador da propiedade en 1938. Rehabilitado, no franquismo foi rexistrador da propiedade de Priego de Córdoba e dende 1957 de Sagunt. Finou nun accidente de tráfico na estrada de Vitoria a Irún en setembro de 1959.
Vida persoal
Casou con María García-Villamil Noriega en 1931.
Presidente de Togo
miniatura|150px|Brasón de Togo. Esta páxina ten a Lista dos presidentes de Togo dende a independencia o 1960.
Mazamet
Mazamet|300px|miniatura|dereita Mazamet (fr.) ou Masamet (oc., non oficial) é un pequeno concello francés situado no departamento do Tarn e na rexión de Mediodía-Pireneos.
Lepomis gibbosus
Lepomis gibbosus é unha especie de peixe perciforme de auga doce norteamericano da familia dos Centrarchidae.
Mazamet
Xeografía
O lago das Montagnès, a 7 km do núcleo|300px|miniatura|dereita Situado nas estremas entre os departamentos do Tarn e do Aude, está a medio camiño entre as vilas de Béziers e de Tolosa. Está localizada ao pé da Montaña Negra e regada polos ríos Thoré e Arnette. Ao seu redor existen numerosos lagos. O concello ten unha extensión de 72,08 km², onde vivían uns 10.544 habitantes conforme o censo de 1999.
Lepomis gibbosus
Distribución e hábitat
A súa área de distribución xeográfica natural en Norteamérica vai desde Nova Brunswick baixando cara ao sur pola costa leste ata Carolina do Sur, e despois cara ao interior cara ao centro do continente estendéndose ata Iowa e Pensilvania. Ademais, foron introducidos na maior parte de Norteamérica, e agora poden encontrrse en Washington e Oregón na costa do Pacífico e ata Xeorxia polo sur. Porén, onde son máis abondosos é no noroeste dos Estados Unidos e máis raramente na rexión central sur e suroeste do continente. miniatura|250px|esquerda|Área invasiva de L. gibbosus en Europa (en vermello) En Europa foi introducida tamén e considérase unha especie invasora, que compite con vantaxe con especies nativas.
Mazamet
Historia
miniatura|dereita|300px|Antigos teares de Vignarnette, derrubados en 2006 Se ben a Montaña Negra, situada nas proximidades de Masamet, foi un dos fitos xeostratéxicos importantes na expansión do imperio romano, poucos vestixios se atoparon na zona, nin dos galos nin dos romanos. Consérvase, iso si, un menhir, o menhir de Prats, con 3,70 m de altura, e o máis grande da rexión. Tamén quedan algunhas ruínas do castelo e da vila medieval de Hautpoul.
A principios do século XIX comeza o seu desenvolvemento industrial e comercial da man da la. A implantación a partir de 1851 de técnicas de delanaxe (retirarlle o coiro á la por un procedemento de calor) deulle o impulso necesario a unha produción que ata daquela se movía no terreo do artesanal, se ben os tecidos de Masanet xa acadaran unha ampla difusión.
Lepomis gibbosus
Descrición
miniatura|Exemplar capturado no [[lago St. Clair (entre Míchigan e Ontario)]] Teñen normalmente unha lonxitude de 10 cm, pero poden crecer ata os 28 cm. Pesan habitualmente menos de 450 g, e a marca mundial é un exemplar de 680 g capturado no lago Honeoye (Nova York). Son de cor laranxa, verde, amarela ou azul, con manchas na parte lateral e superior e un peito e ventre amarelos-laranxas. A coloracion das súas escamas ctenoides é unha das máis rechamantes en peixes de auga doce e pode ir desde o verde oliva ou marrón a un laranxa brillante e azul. As partes laterais están cubertas con barras verticai cor verde esvaído ou azul, que son máis predominantes nas femias. As aletas dorsal, anais e caudal poden estar cubertas de manchas laranxas e as meixelas están cruzadas por liñas azuis. É característica unha mancha laranxa-vermella na marxe do seu opérculo. As aletas pectorais poden ser de cor ámbar ou claras, mentres que as espiñas dorsais son negras. Teñen un corpo pequeno que ten a forma dunha semente de cabaza. A boca é pequena cunha mandíbula superior que acaba xusto baixo o ollo.
Esta especie é moi similar ao Lepomis macrochirus, que a miúdo se encontra nos mesmos hábitats. Unha diferenza entre as dúas especies é a cuberta opercular, que é negra en ambas as especies, pero en L. gibbosus na porción traseira ten unha mancha carmesí con forma de media lúa. Os L. gibbosus teñen sete ou oito bandas irregulares verticais nos seus laterais, que son de cor máis clara comparadas coas do L. macrochirus.
Hábitat
Viven en augas cálidas e en calma de lagos, lagoas e pozas de regatos e pequenos ríos con moita vexetación. Prefiren as augas claras, onde poden encontrar refuxio. Adoitan permanecer preto da ribeira poden abundar en zonas pouco profundas e áreas protexidas. Aliméntanse en todos os niveis da columna de auga, desde a superficie ao fondo de día, e comen sobre todo ao mediodía. Xeralmente nadan xuntos en bancos que poden incluír tamén L. macrochirus e outros Lepomis.
Son máis tolerantes ás augas con niveis baixos de oxíxeno que os L. macrochirus, pero menos tolerantes ás augas cálidas. Grupos de individuos novos forman bancos preto da ribeira, pero os adultos adoitan nadar en grupos de dous ou catro en augas pouco profundas pero cubertas. Son activos todo o día, mais descansan de noite preto do fondo ou en áreas protexidas en rochas ou preto de troncos mergullados.
Dieta
Aliméntanse de diversos animais pequenos na superficie da auga e no fondo. Entre os seus favoritos están insectos, larvas de mosquitos, pequenos moluscos e crustáceos, vermes, crías de ciprínidos e mesmo outros L. gibbosus máis pequenos. Sábese que tamén comen pequenos cangrexos e ocasionalmente pequenos cachos de vexetación. Teñen unha boca terminal no extremo do fociño.
Os que viven en augas onde hai grandes gasterópodos teñen bocas máis grandes e músculos asociados para mchucar as cunchas deses animais.
Pesca con cana
Son doados de pescar porque morden axiña os vermes e outros animais dos iscos. Moitos pescadores de cana consideran que esta especie é unha molestia, xa que son eles os que morden o anzó cando o pescador quere capturar outras especies. Son moi populares entre os pescadores pola mencionada tendencia de morder o anzó, a súa abundancia e a súa presenza preto da ribeira. Aínda que moita xente considera que a súa carne ten bo sabor, non é un peixe popular para a pesca deportiva polo seu pequeno tamaño.
Conservación
É unha especie moi común e non está na lista de CITES. A IUCN considera que está nunha situación Pouco preocupante (non ameazada). Os seus terreos de desova poden ser perturbados polo desenvolvemento das riberias e a erosión das costas polo uso frecuente dos lagos. A súa susceptibilidade ao limo e á contaminación fai que sirva como indicador da limpeza e saúde das augas.
Reprodución e ciclo vital
Unha vez que as temperaturas da auga chegan a 13-17 °C a finais da primavera e principios de verán, os machos empezan a construír un niño normalmente en sitios de augas pouco profundas dos lagos con fondos de grava ou area. O macho utiliza a súa aleta caudal para varrer unha área e formar buratos ovalados dunha lonxitude dobre da dun individuo da súa especie. O peixe retira restos e grandes pedras do niño coa súa boca.
Os niños dispóñenos en colonias que conteñen de 3 a 15 niños. A miúdo, os L. gibbosus constrúen os niños ao lado dos de L. macrochirus e as dúas especies hibrídanse. Os machos de L. gibbosus son vigorosos e agresivos e defenden os seus niños estendendo os opérculos. Debido a este comportamento agresivo, os L. gibbosus adoitan manter territorios máis grandes que os dos L. macrochirus.
As femias chegan despois de que os niños están completamente formados, procedentes de augas máis profundas. A femia libera os ovos e o macho o esperma. As femias poden desovar en máis dun niño e un mesmo niño pode ser utilizado por máis dunha femia. Ademais, máis dunha femia pode desovar simultaneamente nun mesmo niño acompañadas dun macho. As femias poden producir de 1500 a 1700 ovos, dependendo do seu tamaño e idade.
Unha vez liberados os ovos, quedan pegados á grava, area ou outros restos que haxa no niño e poden eclosionar en só tres días. As femias deixan o niño inmediatamente despois da desova, pero os machos permanecen e gardan a súa descendencia. O macho protexe as crías os primeiros 11 días, volvéndoos a levar ao niño na súa boca se se afastan do niño.
As crías permenecen en ou preto do sitio reprodutor de augas pouco profundas e medran ata os 5 cm no seu primeiro ano. A madureza sexual chégalles aos dous anos de vida. En catividade sábese que algúns viviron ata os 12 anos, pero na natureza a maioría non supera os seis ou oito anos.
Adaptacións
miniatura|Exemplar novo con espiñas visibles e placas branquiais A especie adaptouse de diversas maneiras á contorna concreta onde viva. A súa pel reflicte a camuflaxe máis axeitada para o seu hábitat. O debuxo que ten lembra o dos reflexos da luz solar nos fondos de augas profundas de ríos e baías de lagos.
Desenvolveu un método específico de protección. Ao longo da aleta dorsal hai de 10 a 11 espiñas, e tres espiñas adicionais na aleta anal. Estas espiñas son moi agudas, o que é unha boa defensa. Ten a capacidade de anticiparse aos predadores (ou presas) que se achegan detectándoos polo seu sistema da liña lateral, que percibe os cambios ou movementos na auga utilizando mecanorreceptores.
Os seus opérculos brillantemente coloreados serven tamén como método de protección e dominancia. A mancha escura na parte posterior do opérculo (fai de ocelo de mimetismo) crea a ilusión de que o ollo do peixe é máis grande e está situado máis atrás no corpo, polo que o animal parece catro veces máis grande do que realmente é. Cando se seente ameazado por un depredador, ensancha os opérculos e mostra as branquias para parecer máis grandes do que é e mostrar un flash de cor vermella. Os machos tamén fan isto na estación de desova primaveral nunha exhibición de dominancia e territorialidade.
Nas rexións máis ao sur da súa área de distribución, desenvolven unha boca cunha apertura bucal moito maior e uns músculos mandibulares anormalmente grandes que usan para comer; aliméntanse alí de pequenos crustáceos e moluscos. O maior raio de trabada e a musculatura maior permítenlles romper as cunchas das súas presas para chegar aos tecidos brandos do interior.
Santander, Colombia
Santander é un dos 32 departamentos de Colombia, situado no nororiente do país na rexión natural andina. A súa capital é Bucaramanga. Limita ao norte cos departamentos de Norte de Santander, Cesar e Bolívar, ao oeste con Antioquia, ao sur con Boyacá e ao leste con Boyacá e Norte de Santander.
Afentis Christos
Afentis Christos (Αφέντης Χριστός, "Señor Cristo") é un pequeno illote fronte á costa norte da illa grega de Creta nomeado así pola pequena capela construída alí. O illote e a capela está só a unha pequena distancia da praia de Malia e unha curta distancia desde o illote de Agia Varvara. Afentis Christos adminístrase desde Malia na unidade rexional de Heraklion.
Santander, Colombia
Está conformado por 87 municipios, agrupados en seis provincias reorganizadas en oito núcleos de desenvolvemento provincial denominados:
Pablo Laso
Pablo Laso Biurrún, nado o 13 de outubro de 1967 en Vitoria, é un ex xogador e adestrador profesional español de baloncesto.
Wihtred de Kent
Wihtred, nado en 670 e finado o 23 de abril de 725, foi rei de Kent desde ao redor do ano 690 ou 691 até a súa morte. Era fillo de Ecgberht I e irmán de Eadric.
Traxectoria.
Wihtred accedeu ao trono tras un período confuso nos anos 680, nos que Caedwalla de Wessex chegou a conquistar Kent e posteriormente producíronse conflitos dinásticos. O seu predecesor inmediato no trono foi Oswine, quen probabelmente era descendente de Eadbald de Kent, aínda que non seguindo a mesma liñaxe que Wihtred. Pouco despois do comezo do seu reinado, Wihtred promulgou un código de leis que se conservou nun manuscrito coñecido como o Textus Roffensis. As leis prestan moita atención aos dereitos da igrexa, incluíndo castigos por matrimonios irregulares e por cultos pagáns. O longo reinado de Wihtred tivo poucos acontecementos que se rexistrasen nos anais. No ano 725 foi sucedido polos seus fillos Æthelbert II, Eadbert e Aelfric.
Kent a finais do século VII
right|miniatura|418x418px|Reinos existentes en Gran Bretaña a finais do século VII. Wulfhere de Mercia, quen reinou entre finais dos anos 650 até 675 foi o monarca dominante na política de finais do século VII ao sur do río Humber. Durante a maior parte deste período, Kent estivo gobernado polo rei Ecgberht, quen morreu no ano 673. Probabelmente, os fillos de Ecgberht, Eadric e Wihtred, eran uns infantes de dous ou tres anos cando morreu o seu pai. Wulfhere era tío dos fillos de Ecgberht en virtude do seu matrimonio con Ermenilda, irmá de Ecgberht. O irmán de Ecgberht, Hlothhere, converteuse no rei de Kent no ano 674, un ano despois da morte do seu predecesor; podería ser que Wulfhere se opuxese á ascensión de Hlothhere e que fose o gobernante "de feito" durante aquel ano de interregno.
Ascensión ao trono e reinado
left|miniatura|300x300px|Árbore familiar que mostra os descendentes de Eadbald. Wihtred, a través do seu pai Ecgberht, pertencía á liñaxe de Eorcenberht. O avoengo de Oswine proviña probabelmente dun dos irmáns de [[Domne Eafe, pero non se sabe de cal. ]] Wihtred xurdiu durante este período de desorde e converteuse en rei a principios dos anos 690. Beda describe o seu ascenso afirmando que era o "lexítimo" rei e que "liberou a nación da invasión estranxeira grazas á súa devoción e dilixencia". Oswine tamén pertencía á familia real e pódese dicir que tiña certo dereito ao trono; por iso é polo que se suxeriu que estes comentarios de Beda sexan bastante parciais. Albino, abade do mosteiro de San Pedro e San Paulo (posteriormente chamado de San Agostiño) en Canterbury, era o equivalente a Beda para os asuntos de Kent e estas opinións case poden atribuírse ao establecemento da igrexa alí.
A data do ascenso ao trono de Wihtred coñécese por dous foros. Un, datado en abril de 697, indica que Wihtred se atopaba no sexto ano do seu mandato, polo que o seu ascenso pode datarse nalgún momento entre abril de 691 e abril de 692. Outro, datado o 17 de xullo de 694, é do seu cuarto ano de reinado, dando como posíbel data da súa subida ao trono entre xullo de 690 e de 691. Se se teñen en conta ambas as posibilidades, pódese afirmar que ascendeu ao trono nalgún momento entre abril e xullo de 691. Outra posíbel data do ascenso ao trono de Wihtred obtense a partir da duración do seu reinado, que segundo Beda foi de trinta e catro anos e medio. Wihtred morreu o 23 de abril de 725, o que implicaría que a súa ascensión ao trono se produciu a finais de 690.
Inicialmente Wihtred gobernou conxuntamente con Swaefheard. O relato de Beda da elección de Berhtwald como arcebispo de Canterbury en xullo de 692 menciona que Swaefheard e Wihtred eran os reis de Kent, pero non se volve a nomear a Swaefheard tras esta data. Ao parecer, en 694 Wihtred gobernaba Kent en solitario, aínda que tamén podería ser que o seu fillo Aethelbert fose rei auxiliar na parte occidental durante o reinado do seu pai. Crese que Wihtred tivo tres esposas. A primeira chamábase Cynegyth, pero uns foros de 696 nomean a unha tal Aethelburh como consorte real e parte doante; a esposa anterior podería morrer ou ser repudiada tras un breve período. Preto do final do seu reinado, unha nova compañeira, Waeeburh, asistiu xunto a Wihtred ás sesións do sínodo de Baccanceld sobre o ano 716.
No ano 694, Wihtred alcanzou a paz con Ine de Wessex. O predecesor de Ine, Caedwalla, invadira Kent e instalara ao seu irmán Mul no trono, pero como consecuencia disto, os habitantes de Kent rebeláronse e queimaron a Mul. Wihtred accedeu a compensar a Wessex polo asasinato de Mul, pero descoñécese a cantidade pagada a Ine. A maioría dos manuscritos da Crónica anglosaxoa rexistran "trinta mil", e algúns especifican que se trataba de libras. Se as libras eran equivalentes ás sceattas, esta cantidade sería o equivalente ao wergeld dun rei, é dicir, a valoración legal da vida dun home de acordo co seu rango. Ao parecer, como parte do acordo Wihtred tamén cedeu algún territorio fronteirizo a Ine.
Leis
right|miniatura|373x373px|Primeira páxina do manuscrito do século XII coñecido como Textus Roffensis, que contén a copia máis antiga que sobreviviu do código de leis de Wihtred. O primeiro código de leis anglosaxoas que se conserva é o de Aethelberht de Kent, cuxo reinado terminou no ano 616, e que podería datar do ano 602 ou 603. Nos anos 670 ou 680 promulgouse outro código por parte de Hlothhere e Eadric de Kent. Os seguintes reis en publicar unha colección de leis foron Ine de Wessex e Wihtred de Kent.
Non se coñecen as datas de emisión das leis de Wihtred e Ine, pero hai razón para crer que as leis de Wihtred foron promulgadas o 6 de setembro de 695, mentres que as leis de Ine foron escritas en 694 ou pouco antes. Recentemente, Ine chegara a un acordo de paz con Wihtred en compensación pola morte de Mul e hai indicacións de que ambos os gobernantes colaboraron en certa forma na produción das súas leis. Ademais da coincidencia temporal, hai unha cláusula que aparece case idéntica en ambos os códigos. Outro signo de colaboración é que as leis de Wihtred usan o termo gesith, un termo de Wessex para referirse a un nobre, en lugar do termo usado en Kent de eorlcund. É posíbel que Ine e Wihtred promulgasen as leis como un acto de prestixio, para restableceren a súa autoridade despois de períodos de disturbios en ambos os reinos.
Os privilexios outorgados á Igrexa eran notábeis: ademais da liberdade para pór impostos, o xuramento dun bispo era "incontrovertíbel", situándoo ao mesmo nivel que o dun rei, e a Igrexa recibiu o mesmo nivel de compensación que o rei por actos de violencia cometidos contra subordinados. Isto levou a un historiador a dicir do poder da Igrexa, menos dun século despois de que os misioneiros enviados por Roma chegasen a Kent, que todo estaba coordinado en Kent co mesmo rei, e tamén foi descrito presupondo un espantoso grao de poder real. Con todo, a presenza de cláusulas que proporcionaban penas para calquera dos súbditos de Wihtred que "fixese sacrificios aos demos" deixa claro que aínda que o cristianismo era a relixión dominante, as vellas crenzas pagás non desapareceran por completo.
A cláusula 21 de código especifica que un ceorl debía atopar tres homes da súa propia clase para que avalasen o seu xuramento. Estes homes que avalaban o xuramente doutro debían xurar en favor dun home acusado para probar a inocencia do mesmo no crime do que se lle acusaba. As leis no caso do código de Ine eran máis severas e requiríase que todo acusado debía atopar unha persoa de alto rango para que avalase a súa inocencia, sen importar a clase social do acusado. As dúas leis implicaban un significativo estado inicial no que o parente dun home era responsábel legal del.
Morte e sucesión
Tras a morte de Wihtred, o reino de Kent pasou aos seus fillos Aethelberht, Eadberht e Aelfric. A cronoloxía dos reinados que seguiron ao de Wihtred non é clara, aínda que hai evidencia tanto dun Aethelbert e un Eadberht nos anos seguintes. Tras a morte de Wihtred e a partida de Ine de Wessex a Roma ao ano seguinte, Ethelbald de Mercia converteuse no poder dominante no sur de Inglaterra. .
Yad Vashem
miniatura|Edificio do Museo do Holocausto|250px miniatura|Escultura de Yad Vashem
Yad Vashem (en יָד וַשֵׁם) é un museo adicado a manter viva a memoria dos seis millóns de xudeus mortos no Holocausto durante a Shoah perpetrada polos nazis durante a segunda guerra mundial. Trátase do memorial oficial israelí, e foi establecido en 1953 pola Lei do Memorial. Foi deseñado polo arquitecto israelí Moshe Safdie, e está localizado en Har Hazikarón, nunha touticeira ao oeste de Xerusalén.
Contido
O memorial consiste en diversos edificios: unha cámara da memoria, un museo histórico, unha galería de arte, os arquivos, o Val das Comunidades destruídas, a sala dos nomes, o memorial dos nenos e un centro educativo. Alberga obxectos auténticos, testemuñas do exterminio nazi e da vida xudía antes e despois do Holocausto. É considerado o centro de información máis importante do mundo sobre o Holocausto, cun arquivo que conta con documentais, películas, máis de 200.000 fotografías e 62 millóns de documentos, libros e artigos sobre o maior xenocidio da Historia.
Recoñecemento
O museo foi remodelada o 15 de marzo de 2005, coincidindo co 60 aniversario do fin da segunda guerra mundial (1939-1945), e o 12 de setembro de 2007 recibiu o premio Príncipe de Asturias da Concordia 2007. O xurado gabou ao museo Yad Vashem de Xerusalén polo seu incansable traballo na loita contra o odio, o racismo e a intolerancia.
Castelán marabino
miniatura|A rexión onde se fala o castelán marabino. O castelán marabino (tamén chamado maracucho ou zuliano) é a variedade da lingua castelá falada no estado de Zulia, ao noroeste de Venezuela, e no oeste de Estado Falcón (concello de Mauroa). A diferenza dos dialectos do centro ou da rexión andina, o marabino é tipicamente voseante e en moitos casos tuteante. Conserva para esta conxugación a forma da segunda persoa do plural familiar (vosotros), sen apócope ou síncope, o que o distingue do voseo chileno e o riopratense respectivamente.
Santiso de Abres
Santiso de Abres (oficialmente San Tiso d'Abres) é un concello da Comunidade autónoma do Principado de Asturias. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
O municipio limita polo norte, o sur e polo oeste coa Provincia de Lugo (concellos de Trabada na zona norte e da Pontenova na zona sur) e polo leste con Taramundi e A Veiga, ambos do Principado. É o concello máis occidental do Principado.
Ten unha extensión de 31,51 km² e 590 habitantes (2006), densidade 18,72 hab/km². É atravesado de oeste a leste polo río Eo, a súa maior altitude é o Pico Xunqueira de 664 metros.
Parroquia
A única parroquia de Santiso de Abres é San Salvador, que conta cos seguintes nomes:
Lugares
A parroquia de Santiso de Abres está composta polos seguintes lugares:
Historia
Os primeiros vestixios históricos atopados no concello, pertencen ó paleolítico, corresponden a necrópole tumularia do Couzogordo e na Xunqueira no linde co veciño concello de Taramundi. É a única zona de toda a comarca onde se atopáronse restos tan antigos.
A presenza romana na zona deixase sentir por mediación das explotacións mineiras de ferro e as auríferas. Así e todo o achado máis importante da época romana é a presenza de tres asentamentos da cultura castrexa no concello: Croas de Castro, orientado a labores agrícolas. Croas de Eilale, relacionado coas explotacións mineiras de Salgueiro, e o Castro de Salcido, dedicado a labores extractivas e de transformación, que conta cunha pequena escada de lousa que da acceso a unha acrópole e un recinto amurallado de máis de tres metros de grosor.
Santiso forma parte da doazón efectuada por Afonso VII á igrexa de Oviedo, pero en 1172 o mosteiro de Meira, situado en Galicia, consegue a metade do territorio para deixalo en mans de 50 repoboadores ó fundar Goxe e Naraído en 1232. Aproveitando as boas condicións das veigas do concello, o mosteiro instalou tres granxas no Chao, A Pumarega e A Brea. En 1537 o conde de Altamira, Don Lope Moscoso, comprou o coto por 672.000 marabedís, aínda que non se incluíu a parte do mosteiro de Meira.
En 1579 Filipe II necesitado de ingresos para paliar os gastos ocasionados polas guerras, obtén, coa bendición do Papa Bieito, o privilexio de vender ou incorporar a coroa os señoríos eclesiásticos, e entre eles este territorio, o que aproveitarían os veciños de Santiso de Abres para adquirilo, expedíndose título de vila e cédula de xurisdición. En Santiso os veciños exerceron a súa xurisdición nomeando xuíces e rexedores, porén, a xurisdición quedou compartida co mosteiro de Meira e co conde de Altamira, algo que apreciábase nas percepcións do décimo. Santiso obtén representación na Xunta Xeral do Principado a través do partido da bispalía, cedendo todo o protagonismo a Castropol, que exercía de cabeza do mesmo. miniatura|Escultura en lembranza do tren mineiro, con motivo do centenario do seu funcionamento (1903-2003) No século XIX, ve como se implanta a industria no concello coa posta en marcha dun tear que dá traballo a varios vendedores ambulantes. Nos tramos finais do século a emigración a ultramar pon en perigo a estrutura demográfica no territorio, sendo a construción do ferrocarril mineiro a comezo do século XX (posta en marcha, 1903, para uso de pasaxeiros, 1905) o efecto amortecedor da mesma.
A principios do século XX proxéctase na capital a instalación dunha industria óptica, finalmente rexeitada por culpa da guerra civil española. Durante os últimos tempos novamente comezan a aparecer movementos migratorios, aínda que esta vez cara o centro da rexión e Europa, que fan descender perigosamente a poboación, modificando a estrutura social do concello.
Lingua
En Santiso de Abres do mesmo xeito que no resto de Asturias, a única lingua oficial é o español ou castelán. Con todo, a lingua tradicional de Santiso de Abres é o galego central, que é o mesmo tipo de galego que se fala nos concellos veciños da Pontenova e toda a zona de Meira. O galego falado neste concello non é da variedade eonaviega como na maioría dos concellos das terras de Eo-Navia.
Lijepa naša domovino
Lijepa naša domovino (A nosa benquerida patria) é o himno nacional croata. Xa fora himno oficial da República Socialista Croata na ex-Iugoslavia e pasou a o ser himno do novo Estado soberano tras obter a independencia en 1991.
Santiso de Abres
Patrimonio
miniatura|Imaxe da 'Pena do Encanto'. A Pena do Encanto é un salto de auga situado no concello, preto do núcleo de poboación de Salcido. A partir de alí hai unha ruta a pé sinalizada (que se desdobra para poder ir a Trabada) e que, en pouco máis de 1 km leva ó salto de auga, a través de camiños sen gran dificultade.
Lijepa naša domovino
A letra é de Antun Mihanović (1835) e a música de Josif Runjanin (1846).
Cargadoiro
Un cargadoiro é un lugar onde se estiba ou traspasa mercadoría. Como topónimo pode referirse a:
O bosque de Levas
O bosque de Levas é unha novela de Alfonso Álvarez Cáccamo, publicada por Editorial Galaxia en decembro de 2002.
Trama
Marcelo, ó morrer no garrote e non fusilado, como correspondería polos seus delitos, converteuse nun espectro. Conserva o corpo e a alma, pero consérvase nas tebras. Marcelo xa levaba tempo instalado na casa do narrador, Alberte, que vive coa súa muller e tres fillos adolescentes. Ata que decide mostrarse para solicitarlle axuda.
Tras moitos diálogos, algunha excursión e algunha discusión, Marcelo, que sente devoción por moitos dos inventos do século XX, pero especialmente polo automóbil, ten un accidente co Citroën de Alberte, tralo que pasa unha época sen aparecer. Tras escoitar o himno de Riego aparece de novo, e Alberte decide a axudalo definitivamente. Cun compañeiro de traballo, organiza un xuízo no que se acusa a Marcelo de liberal e traidor á Patria, sendo condenado a ser fusilado.
Narración
A trama ten lugar entre 1996 e o entroido de 1997. Desenvólvese en gran parte na casa de Alberte (posiblemente un alter ego do escritor), en Panxón, con visitas ó Baixo Miño, a Tui e mesmo a Portugal.
Pode considerarse unha traxicomedia, pois ten moitos aspectos divertidos, e aínda que acaba cunha morte, acaba satisfactoriamente, pois cúmprese o desexo de Marcelo, se ben a Alberte lle pesará moito a desaparición do seu amigo.
Foi levada ao cine por Antón Dobao en 2006, co título de O bosque de Levas.
El Agro (Palas de Rei)
El Agro foi un semanario editado en Palas de Rei en 1930.
Historia e características
Apareceu o 1 de xuño de 1930 en Palas de Rei para substituír a La Voz del Agro, que interrompeu a súa publicación a causa da persecución por unha campaña contra a corporación de Chantada iniciada en 1929. A finais de novembro de 1930, cando chegaba ao número 96, volveu recuperar o nome e publicarse de novo en Chantada.
Microlingüística
A lingüística interna é a parte da lingüística que estuda as linguas á marxe dos factores externos, estuda as leis propias da lingüística.
Dentro da lingüística interna atópanse disciplinas como a fonoloxía, a fonética, a lexicología e maila gramática.
Plateau de Beille
miniatura|dereita|Ascenso a Plateau de Beille nunha tirada do [[Tour de Francia 2007]] A Plateau de Beille (chaira de Beille) é unha estación de esquí francesa, situada nos Pireneos, no departamento de Ariège, pertencente á rexión de Mediodía-Pireneos.
Características
A estación de esquí está situada en Ax-les-Thermes, a uns poucos quilómetros do núcleo de poboación e preto tamén da fronteira andorrana. A área é unha extensa chaira situada entre montañas, a unha altitude de entre 1.650 e 2.000 m, e onde se practica principalmente o esquí de paseo, que integra tanto o esquí alpino coma o de fondo, e que non emprega remontes.
O acceso ata a chaira comeza no lugar de Las Cabanas, e salva un desnivel de 1.255 m nunha distancia de 15,8 km, cunha pendente media de 7,9% e máxima de 10,8%. Ten 70 km en pistas de esquí nórdico, ademais de 30 km para camiñar sobre a neve e 4 pistas de zorra de descenso.
Camerún alemán
miniatura|260px|Colonias de Alemaña en África en 1913. En verde escuro o Kamerun. O Camerún alemán (en alemán Kamerun) foi unha colonia (e tamén un protectorado) do Imperio alemán situado na rexión da actual República do Camerún, que tamén incluía partes do norte de Gabón e o Congo, do oeste da actual República Centroafricana, do suroeste do Chad e algunhas partes do extremo oriental de Nixeria.
Este territorio do Imperio colonial alemán durou desde 1884 até 1916, cando foi invadido polos exércitos aliados británicos e franceses durante a primeira guerra mundial, e finalmente disolto en 1919.
A colonia tiñía inicialmente unha superficie de 495 000 km² e, despois da adquisición do Novo Camerún (Neukamerun) en 1911, chegou a ter unha superficie de 790 000 km², sendo aproximadamente 1,3 veces máis grande que a metrópole.
Polo tratado de Versalles de 1919 Camerún converteuse oficialmente nunha posesión da Sociedade das Nacións, que a outorgou nun mandato aos británicos e franceses. Tras iso o Camerún foi dividido nun Camerún británico e un Camerún francés.
Megalópteros
miniatura| Corydalus cornutus - [[MHNT]]
A dos megalópteros (Megaloptera) é unha orde de insectos da que se coñecen unhas 300 especies.
O nome procede do grego μέγα-, mega, 'grande' e πτέρυξ, pterix, 'á', en referencia ás súas ás grandes e burdas. Os megalópteros son insectos relativaemnte descoñecidos en gran parte da súa área de distribución, debido á curta vida dos adultos, a frecuentemente alta tolerancia das larvas acuáticas á polución (polo que son difíciles de atopar por bañistas), e os seus hábitos xeralmente crepusculares ou nocturnos. Porén, en América os da subfamilia Corydalinae son ben coñecidos polas mandíbulas parecidas a defensas de elefante dos machos. Estas teñen unha aparencia formidable, pero son relativamente inofensivas para os humanos e outros animais; a súa función é impresionar as femias e suxeitalas durante o apareamento, e algúns machos pelexan entre eles en exhibicións de cortexo. As larvas destas especies adoitan usarse como isco para a pesca con anzó en Norteamérica.
Anteriormete os Megaloptera eran considerados parte dun grupo denominado Neuroptera, no que se incluían outros grupos, que son agora considerados xeralmente ordes separadas, e os Neuroptera comprenden agora só eses outros grupos (que antes se chamaban Planipennia). Todos os anteriores Neuroptera están, non obstante, moi estreitamente relacionados entre si e o novo nome para este grupo conxunto que inclúe a todos eles é Neuropterida. Este é situado ou ben como un superorde, cos Endopterygota (dos cales forman parte) constituíndo un clado sen categoría taxonómica sobre el, ou ben os Endopterygota son mantidos como superorde, e os Neuropterida, sen categoría, formarían parte deles. Dentro dos endopterigotos, os parentes vivos máis próximos do clado dos neuroptéridos son os escaravellos.
O Corydalinae asiático Acanthacorydalis fruhstorferi pode ter unha envergadura alar de ata 21,6 cm, o que o fai o insecto acuático de maior envergadura alar do mundo.
Anatomía e ciclo vital
Os megalópteros adultos lembran moito a neurópteros, excepto pola presenza dunha rexión prateada nas ás traseiras, que lle axuda a dobralas sobre o abdome. Teñen fortes mandíbulas e pezas bucais aparentemente adaptadas para mastigar, aínda que moitas especies non comen cando son adultos. Teñen grandes ollos compostos, e nalgunhas especies tamén ocelos. As ás son grandes e subiguais.
As femias poñen ata 3 000 ovos nunha masa conxunta, que depositan sobre vexetación que colga sobre a superficie da auga. Sofren a forma máis rudimentaria de metamorfose completa entre os insectos. Presentan menos diferenzas entre as formas larvarias e as adultas que calquera outra orde de insectos holometábolos, e as súas larvas acuáticas viven en auga doce, arredor da cal viven tamén os adultos. As larvas son carnívoras, e comen pequenos invertebrados, como crustáceos, ameixas, vermes e outros insectos. Posúen fortes mandíbulas que usan para capturar as súas presas. Teñen grandes cabezas e corpos alongados. O abdome leva varios filamentos táctiles finos, que nalgunhas especies poden incluír branquias. O segmento final do abdome leva un par de propatas, ou un só apéndice parecido a unha cola.
As larvas crecen lentamente e tardan de 1 a 5 anos en chegar ao último estado larvario. Cando chegan á madurez, as larvas arrástranse desde a auga a terra e pupan no solo húmido ou baixo troncos. Algo pouco común é que a pupa é completamente móbil e ten grandes mandíbulas que usa para defenderse dos seus predadores. Os adultos de vida curta emerxen da pupa para aparearse, e moitas especies nunca se alimentan como adultos e viven só unhas poucas horas ou días.
Evolución
Ademais das dúas familias vivas, hai algúns taxons prehistóricos de Megaloptera, coñecidos polos seus fósiles. Algúns destes ocupan unha posición máis basal:
Os Megaloptera son monofiléticos e un clado irmán de Neuroptera. Dentro de Megaloptera, Corydalinae e Chauliodinae son clados irmáns. A estimación do tempo de diverxencia suxire que a liñaxe troncal de Neuropterida e Coleoptera separouse no Permiano temperán.
Cargas
O topónimo galego Cargas pode referirse a:
The Hobbit (filme de 1985)
The Hobbit (en ruso Сказочное путешествие мистера Бильбо Беггинса Хоббита, Skazochnoye puteshestviye mistera Bilbo Begginsa Khobbita, que se traduce ó galego como "A fabulosa viaxe do Sr. Bilbo Bulseiro o hobbit") é unha curtametraxe soviética dirixida por Vladimir Latyshev que foi estreado en 1985. É unha adaptación do libro de J. R. R. Tolkien O hobbit e está protagonizado por Mikhail Danilov e Igor Dmitriev.
Martensita
miniatura|3200px|Temperaturas de formación de martensita en función do contido de carbono nos aceiros miniatura|200px|Martensita nun aceiro AISI 4140 austenizado a 850º e temperado con óleo A Martensita é unha fase ou microconstiuínte dunha aliaxe xerado a partir dunha transformación de fases por desprazamento sen difusión.
Por extensión denomínanse martensitas todas as fases que se producen por mor dunha transformación sen difusión en materiais metálicos. Recibe este nome en honra do metalúrxico alemán Adolf Martens (1850-1914).
Xeneralidades
A transformación martensítica non só ocorre no aceiro, senón que outros sistemas de aliaxe caracterízanse por experimentar transformacións sen difusión.
Os grans de martensita teñen a aparencia de láminas ou de agullas. A fase branca é austenita que non se transforma durante o temperado rápido.
O arrefriado rápido (ou temperado) do aceiro austenizado, até unha temperatura próxima á ambiental, orixina o microconstituiente denominado martensita, que resulta como unha estrutura de non equilibrio da transformación sen difusión da austenita. Pódese considerar un produto de transformación competitivo coa perlita ou a bainita. A transformación martensítica ten lugar a velocidades de temperado moi rápidas que dificultan a difusión do carbono. Se houbese difusión formaríanse as fases ferrita e cementita, aínda que ambas poden coexistir.
A transformación martensítica non é ben coñecida. Con todo, gran número de átomos móvense de modo cooperativo, o que representa pequenos desprazamentos dun átomo respecto dos seus veciños. Esta transformación significa que a austenita CCC experimenta unha transformación polimórfica á martensita tetragonal centrada no corpo (TCC). A cela unidade desta estrutura cristalina é un cubo, alargado nunha das súas tres dimensións, centrado no corpo CC; esta estrutura é diferente da ferrita CC. Todos os átomos de carbono permanecen como solutos intersticiais na martensita e constitúen unha disolución sólida sobresaturada capaz de transformarse rapidamente noutras estruturas se se quenta a temperaturas que implican unha apreciábel velocidade de difusión. A maioría dos aceiros reteñen a estrutura martensítica case indefinidamente a temperatura ambiente.
Cun tratamento mecánico adecuado a estrutura pode presentar unha soa variante. Un caso particular son as aliaxes martensíticas ferromagnéticas, con interesantes propiedades ao aplicarlles un campo magnético (magnetoestricción, Villary effect).
Aeroporto de Bérgamo-Orio al Serio
O Aeroporto di Bergamo–Orio al Serio (en italiano: Aeroporto di Bergamo–Orio al Serio) é un aeroporto internacional situado en Orio al Serio, a 2,3 km da cidade de Bérgamo, na Lombardía, Italia. O aeroporto acolleu 8 890 720 pasaxeiros en 2012 e foi o cuarto máis ocupado en Italia. Está operado por SACBO (Società Aeroporto Civile Bergamo Orio al Serio).
É popular entre as compañías de baixo custo que ás veces lle chaman Aeroporto de Milán-Bérgamo ou Aeroporto de Milán-Orio al Serio a pesar do seu nome oficial, debido á súa proximade con Milán (45 km), que serve xunto cos aeroportos de Linate e Malpensa, os dous aeroportos da cidade. O operador dos dous tamén ten unha participación do 31% en SACBO.
A Ferreirúa
O topónimo galego A Ferreirúa pode referirse a:
The Secret Life of Pets
The Secret Life of Pets é un filme de animación estadounidense producido por Illumination Entertainment e estreado no ano 2016. Foi dirixido por Chris Renaud e Yarrow Cheney, e escrito por Brian Lynch, Cinco Paul e Ken Daurio. Está protagonizado por Louis C.K., Eric Stonestreet, Kevin Hart, Steve Coogan, Ellie Kemper, Bobby Moynihan, Lake Bell, Dana Carvey, Hannibal Buress, Jenny Slate e Albert Brooks.
Sant Celoni
miniatura|300px|Vista de Sant Celoni.Sant Celoni é un municipio español de Cataluña, pertencente á provincia de Barcelona. Forma parte da comarca do Vallès Oriental e é a poboación principal da comarca natural ou subcomarca do Baix Montseny.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Ricardo Zariquiey Álvarez, nado en Barcelona o 3 de xaneiro de 1897 e finado na mesma cidade o 27 de xaneiro de 1965, foi un pediatra, carcinólogo e filántropo catalán.
Sant Celoni
Atópase a medio camiño entre Barcelona e Xirona, no eixo de comunicacións (estrada, autoestrada e ferrocarril) que comunica Barcelona coa Francia a través de la Jonquera, ao pé do Montseny e do Montnegre, espazos de gran riqueza e beleza paisaxística e na conca do río Tordera.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
Ricardo Zariquiey naceu en Barcelona e pasou nesta cidade a maior parte da súa vida.
Cadrifollo
Caracteres diagnósticos
O cadrifollo caracterízase, do mesmo xeito que a madreselva etrusca, por ter dúas brácteas soldadas na base das inflorescencias; que son terminais; con todo,diferénciase desta en que en Lonicera implexa as inflorescencias son sésiles; e aparecen inmediatamente sobre as brácteas, en grupos globosos (as brácteas forman unha especie de "cazola" que contén as flores).
Sant Celoni
Comunicacións
A autoestrada AP-7, a estrada C-35 e o ferrocarril (Rodalies Barcelona e rexionais de media distancia) conectan a Sant Celoni co resto de Cataluña. Ademais posúe unha rede de servizo de bus urbano e interurbano que a mantén en contacto permanente cos arredores. Desde 2007 xa está operativo o reformado acceso á autoestrada, o que evita colapsos en horas puntas, e desde 2010 a nova porta Sur xunto ao centro comercial de recente construción, que mellorou o enlace do centro do pobo coa C-35 mediante a construción dunha nova ponte baixo o ferrocarril.
Cadrifollo
Caracteres diagnósticos
As follas inferiores, sempre opostas, poden aparecer soldadas ou non, aínda que non presentan pecíolo, ou se aparece é moi curto.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
Fillo do tamén pediatra e naturalista Ricardo Zariquiey Cenarro (Caparroso, Navarra, 1870 - Arenys de Munt, Barcelona, 1943), estudou medicina na Universidade de Barcelona, obtendo o título de licenciado en 1918.
Cadrifollo
Caracteres diagnósticos
O aspecto das súas follas é arredondeado, aínda que nalgunhas variedades acaba en pico.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
Especializouse en pediatría e para iso seguiu cursos en París e Lausana, pero o seu interese pola historia natural enfocouse en princpio pola entomoloxía.
Lotus
Lotus pódese referir a:
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
En 1917, sendo aínda estudante, comezou a dedicarse intensamente canda seu pai a recolectar e estudar coleópteros, dedicando a maior parte da súa atención ás especies endoxeas e cavernícolas, descubrindo numerosas novidades de elevado valor científico.
Cadrifollo
Caracteres diagnósticos
A cor das flores, bilabiadas, varía de rosa (antes de abrirse) a amarelo-branco unha vez abertas.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
Os seus orixinais métodos de recolectar deron como resultado o descubrimento dun gran número de novas e interesantes formas dunha ampla zona do norte de España. Nunha serie de publicacións que apareceron entre 1917 e 1940 (pero sobre todo entre 1917 e 1927) contribuíu considerabelmente ao coñecemento dos coleópteros españois, especialmente ao do Bathysccinae.
Cadrifollo
Distribución
Adoita aparecer en bosques abertos, aturando mellor as secas ca outras especies do xénero Lonicera.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
Pai e fillo crearon unha das coleccións de escaravellos de covas máis importante do mundo. A Colección Zariquiey, no Museu de Ciències Naturals de Barcelona, inclúe as recoleccións de ambas as xeracións. Consta aproximadamente duns 6.000 lotes de exemplares de leiódidos, sendo máis de 300 deles espécimes tipo.
Cadrifollo
Distribución
Aparece no sur de Europa; especialmente no litoral mediterráneo e no sur e centro de España, aínda que se pode atopar en Galiza.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
Despois da morte do seu pai, en 1943, o doutor Zariquiey Álvarez interesouse tamén polos crustáceos, centrándose no estudo dos decápodos. Así, aínda que médico de profesión —Zariquiey era un moi coñecido pediatra en Barcelona— foi un dos máis destacados especialistas en crustáceos decápodos de Europa, e o seu coñecemento das especies mediterráneas deste grupo zoolóxico foi insuperábel. Foi presidente da Institució Catalana d'Història Natural (1929-1930) e activo colaborador do seu Museu de Zoologia, no que ingresou no ano 1958.
Cadrifollo
Proxectos de recuperación
Gran parte do seu hábitat potencial foi alterado pola acción humana, aínda que a planta non está en perigo.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Traxectoria
Así mesmo, foi membro da Xunta de editores da revista Crustaceana.
Cadrifollo
Proxectos de recuperación
A súa principal competidora invasora é Lonicera japonica, planta oriúnda do Xapón, cultivada en xardíns, que se ten naturalizado na Península Ibérica.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Abreviatura
A abreviatura "Zariquiey" emprégase para tecoñcer a Ricardo Zariquiey como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Whiteout (filme de 2009)
Whiteout é un filme dirixido por Dominic Sena que foi estreado no 2009.
Sinopse
Nunha base científica da Antártida, o lugar máis illado e inhóspito do planeta, a axente Carrie Stetko (Kate Beckinsale), ocúpase dos asuntos de seguridade. Durante os últimos dous anos, o seu traballo foi rutineiro. Porén, cando chega o momento de volver á casa, un piloto descobre no medio da neve o corpo dun home asasinado. Con todo o persoal a piques de evacuar a base ante a chegada dunha xigantesca tormenta, a axente Stetko dispón de moi pouco tempo para atopar ó culpable.
Ricardo Zariquiey Álvarez
Epónimos
Os seguintes taxons foron así denominados na honra de Ricardo Zariquiey.
Cadrifollo
Taxonomía
Lonicera implexa foi descrito por William Aiton e publicado en Hort. Kew. 1: 231 1789. Número de cromosomas de Lonicera implexa (Fam. Caprifoliaceae) e táxones infraespecíficos: n=18. Lonicer: nome xenérico outorgado en honra de Adam Lonitzer (1528-1586), un médico e botánista alemán, notábel pola súa revisada versión de 1557 do herbario do sonado Eucharius Rösslin (1470 – 1526).
implexa: epíteto latino que significa "entretecido".
Lista de números primos
Lista de números primos menores de 10.000.
Alvan Graham Clark
miniatura|250px|Alvan Graham Clark e o seu asistente (á dereita). Alvan Graham Clark, nado en Fall River, Massachusetts o 10 de xullo de 1832 e finado o 9 de xuño de 1897, foi un óptico e astrónomo norteamericano, construtor de grandes obxectivos para telescopios refractores.
Iniciou a súa aprendizaxe no fundido, talla e puído do vidro ópitco co seu pai, Alvan Clark, a quen lle axudou no traballo até o seu falecemento en 1887. Xunto con el fundou a Alvan Clark and Sons, fábrica de obxectivos para telescopios que co tempo sería unha importante compañía óptica norteamericana, a cal fabricaría as maiores lentes de telescopios nos séculos XIX e XX.
En 1860 comezaron a construción dunha gran lente que sería instalada nun telescopio da Universidade de Mississippi, de 47 cm de diámetro, que cando fose terminado se convertería no maior dos Estados Unidos por diante da de 38 cm do Observatorio de Harvard en 1862. Ao rematar o traballo, en 1862, quixo probar a súa calidade óptica apuntando á estrela Sirio e descubriu xunto a ela unha estreliña nunca vista antes, Sirio B, éxito que catapultou á fama os ópticos americanos por todo o mundo. (A lente non chegou nunca ao seu destino: logo da Guerra de Secesión terminou instalada no Observatorio Dearbon da Universidade de Chicago, onde sería utilizada para realizar estudos de Xúpiter e de estrelas dobres.) A órbita de Sirio B fora determinada matematicamente por Peters en 1850, moito antes de confirmar a existencia da estrela mencionada.