cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lingua neerlandesa
Dialectoloxía
FL. Provincia de Flevolanda. Aquí non se formou ningún dialectro. Máis ben o que hai é unha mestura de varios falares, sobre todo do sur, de Amsterdam (en Lelystad e Almere). Véxase tamén o neerlandés dos IJsselmeerpolders. O norte e en particular en Urk e arredores foi tradicionalmente unha zona dos dialectos falados do baixosaxón.
* Os dialectos marcados cun asterísco, aínda que incluído baixo o holandés, pero ten tradicionalmente un moi forte substrato do frisón. Porén, as investigacións do dialectólogo Harrie Scholtmeijer do Instituto Meertens de Dronten amosan que os mozos falan holandés sen acento.
A maioría dos dialectos aproxímanse cada vez máis ao neerlandés estándar, xa que este é o que se utiliza nos medios de comunicación, tanto en Bélxica como nos Países Baixos. Estes dialectos están a perder as súas características, as palabras de seu, e ás veces incluso a pronunciación. Os dialectos que están máis afastados do estándar son o limburgués e o groninxio. No mapa pódese ver que incluso o afrikaans está máis cerca da norma que estes dialectos.
Dana Delany
miniatura|250px Dana Welles Delany, nada o 13 de marzo de 1956 en Nova York, é unha actriz norteamericana.
Traxectoria
Delaney é coñecida polo papel de Colleen McMurphy na serie China Beach (1988-1991) da ABC, polo que gañou dúas veces o premio Emmy, e o de Katherine Mayfair en Desperate Housewives (2007–2010),. É a protagonista da serie Body of Proof, estreada en marzo de 2011.
Luzaide
miniatura|250px|Situación do concello Luzaide (en castelán: Valcarlos e oficialmente Luzaide/Valcarlos) é un concello español da Comunidade Foral de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na bisbarra de Auñamendi e a 64 km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 379 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 44,66 km² e a súa densidade de poboación é de 8,49 hab/km².
Shigeko Yuki
Shigeko Yuki (由起 しげ子), nada en Sakai o 2 de decembro de 1900 e finada o 30 de decembro de 1969, foi unha escritora xaponesa.
Traxectoria
A súa nai faleceu cando tiña dez anos. En 1919, matriculouse nunha escola feminina de Kobe para estudar música, pero a súa familia opúxose. En 1924 casou co pintor Usaburo Ihara (伊 原 宇 三郎, 1894-1976). De 1925 a 1929, viviu en Francia, onde estudou composición e piano.
Tras divorciarse de Ihara en 1945, comezou a escribir contos infantís por motivos financeiros. O redactor en xefe da publicación Sakuhin (作品) animouna a escribir novelas. Coa súa segunda novela, Hon no Hanashi, gañou o premio Akutagawa en 1949. A súa novela Jochūkko(1951) levouna ao cinema Tomotaka Tasakas (田坂 具隆, 1955).
Faleceu de envelenamento sanguíneo asociado a diabetes mellitus.
Club Deportivo Aparejadores Rugby Burgos
O primeiro equipo sénior masculino compite na segunda división do rugby español, a División de Honra B, sendo un club dominador da competición nos últimos anos, e aspirante ó ascenso á máxima categoría en 2016 e 2017, un ascenso que finalmente acadou en 2018.
Papa Dia
Papa Ndiaga Dia, tamén coñecido como Papa Diassé, nado o 9 de febreiro de 1987 en Richard Toll, Senegal, é un xogador profesional internacional de baloncesto que xoga para o KK Šiauliai da Lietuvos Krepšinio Lyga lituana. Cunha altura de 2,04 metros, xoga na posición de pivote.
Liga de Campións da UEFA 2009-10
460px|miniatura|dereita|A final da [[Liga de Campións da UEFA|Liga de Campións 2009-10 tivo lugar no Estadio Santiago Bernabéu, en Madrid, o 22 de maio do 2010.]] A tempada 2009-10 da Liga de Campións foi a 55ª edición da máxima competición continental de fútbol en Europa, a Liga de Campións, organizada pola UEFA.
Nesta edición o Inter de Milán se proclamou Campión de Europa por 3ª vez na súa historia.
Segunda Fase
Na fase de Play Offs, os equipos xogan entre si dous partidos a ida e volta, menos na final que é a un partido en campo neutral.
Final
A final se disputou no Estadio Santiago Bernabéu de Madrid o día 22 de maio de 2010. Se enfrontaban o Bayern Múnic e o Inter de Milán nunha final inédita. Os alemáns tiñan o obxectivo de acadar o seu 5º título, e os italianos o 3º. A última presenza do Bayern nunha final fora en 2001, ano no que venceu fronte ó Valencia CF a 4ª Copa de Europa da súa historia, tralas vitorias de 1974, 1975 e 1976. No caso do Inter, campión nos anos 1964 e 1965, non chegaba a unha final dende 1972.
Os dous equipos chegaban á final dirixidos por adestradores cunha Copa de Europa xa no seu palmarés. Louis van Gaal, adestrador do Bayern, xa fora campión en 1995 cando dirixía ó Ajax de Amsterdam. Pola outra banda, José Mourinho, adestrador do Inter, tamén tiña no seu palmarés unha Copa de Europa, a gañada en 2004 co FC Porto.
O camiño de ámbolos dous equipos ata chegar á final foi duro. O Bayern tivo que eliminar a Fiorentina en oitavos de final, ó Manchester United (campión en 2008) en cuartos de final, e ó O. Lyon nas semifinais. O Inter se enfrontou ó Chelsea FC en oitavos, ó CSKA Moscova en cuartos, e ó FC Barcelona (campión en 2009) nas semifinais.
O inglés Howard Webb foi elixido para arbitrar a final. O encontro foi dominado polo Bayern, que tivo a posesión do balón un 66'55% do tempo, por un 33'45% para o Inter. Os italianos empregaron a estratéxia de agardar na súa área defendendo para saír ó ataque con velocidade cando recuperaban o balón. O resultado foi que o Bayern disparou 23 veces, 4 delas entre os tres paus. O Inter só disparou 11 veces, 4 entre os tres paus. O Bayern tirou 6 saques de curruncho, por 2 do Inter.
Encéfalo
miniatura|dereita|350px|Sección saxital media do encéfalo humano (continuada caudalmente coa [[medula espiñal, 9). A parte visible do ventrículo cerebral está coloreada de azul semitransparente.
Liga de Campións da UEFA 2009-10
Final
A pesar de tódolos marcadores positivos para o Bayern no encontro, foi o Inter o que se adiantou no minuto 35, cando o dianteiro arxentino Diego Milito (designado mellor xogador da final) marcou na súa primeira oportunidade. No minuto 70 Milito volveu a marcar, nunha contra.
Encéfalo
1.  Cerebro : 2. Telencéfalo (sinalado o lobo frontal), 3. Diencéfalo. 4.  Tronco do encéfalo : 5. Mesencéfalo, 6. Protuberancia, 7. Bulbo raquídeo. 8.  Cerebelo .]]
O encéfalo dos vertebrados (do grego "εν" en, dentro, e "κεφαλη" cefalé, cabeza, «dentro da cabeza»), é a masa de tecido nervioso situada dentro do cranio que forma a parte superior e de maior masa do sistema nervioso. Forma parte do sistema nervioso central xunto coa medula espiñal, coa cal se continúa. Está composto por tres partes: prosencéfalo, mesencéfalo e rombencéfalo. O prosencéfalo é o cerebro; o mesencéfalo e parte do rombencéfalo (bulbo raquídeo e ponte de Varolio) xuntos forman o tronco encefálico ou talo encefálico. O cerebelo está unido ao tronco encefálico.
Liga de Campións da UEFA 2009-10
Final
No Bayern destacou o xogo do holandés Arjen Robben, que tentou 8 disparos á portería de Julio Cesar. No Inter destacou Wesley Sneijder, que tirou 6 veces a porta.
Ó remate do encontro Franz Beckenbauer, presidente de honra do Bayern, comentou que a ausencia do atacante francés Franck Ribéry fora determinante. Na rolda de prensa posterior ó encontro, José Mourinho anunciou que deixaba o Inter de Milán para asinar co Real Madrid CF.
Encéfalo
Dentro do encéfalo están os ventrículos cerebrais. Do encéfalo saen os doce pares de nervios craniais.
Liga de Campións da UEFA 2009-10
Final
Esta vitoria supuxo o 3º título de campión de Europa para o Inter de Milán, un título que non tiña dende había 45 anos.
Táboa de goleadores
160px|miniatura|esquerda|[[Lionel Messi]]
Encéfalo
Características
Está protexido polos ósos do cranio na cavidade cranial.
É a estrutura central máis importante do sistema nervioso e pesa arredor de 1,4 kg, aínda que isto varía coa idade e o sexo da persoa.
Magyar Televízió
Magyar Televízió (en galego, Televisión Húngara), tamén coñecida como MTV, é a compañía de televisión pública de Hungría. Fundada en 1954 como parte de Magyar Rádió, funciona como un organismo independente da radio pública desde 1974.
Encéfalo
Cerebro
O cerebro é a parte máis grande do encéfalo. Visto desde fóra divídese en dous hemisferios (esquerdo e dereito) e caracterízase pola súa superficie con pregamentos irregulares chamados circunvolucións ou xiros cerebrais, máis marcados nos humanos ca en calquera outro animal, e entre eles hai liñas irregulares chamadas cisuras. O cerebro, por convención e fixándose en certos límites marcados por algunhas das cisuras, divídese en lobos: frontal, parietal, temporal e occipital. Na parte inferior está o diencéfalo, que o conecta co tronco cerebral.
O cerebro, como todas as partes do sistema nervioso central contén substancia branca e substancia gris. Esta última está en menor cantidade e é a que forma o córtex cerebral, e a branca está na parte interior.
Magyar Televízió
Actualmente o grupo xestiona dúas cadeas de televisión con cobertura en toda Hungría e un servizo adicional que emite as sesións do Parlamento húngaro a través de internet. MTV é membro activo da Unión Europea de Radiodifusión e parte do grupo húngaro MTVA desde 2011.
Encéfalo
Tronco encefálico
O tronco encefálico comunica o cerebro coa medula. No tronco encefálico contrólanse as actividades involuntarias, como a tose, vómito, espirro, control automático da respiración e latexo cardíaco, vasoconstrición, control da secreción de saliva e zumes dixestivos etc.
O mesencéfalo está situado por diante da ponte. Está atravesado polo acueduto de Silvio; no seu teito están os tubérculos cuadrixéminos e únense ao cerebelo polos pedúnculos cerebelosos superiores.
Magyar Televízió
MTV durante a República Popular de Hungría
As primeiras probas de Magyar Televízió tiveron lugar en 1954, pero non foi ata o 23 de febreiro de 1957 cando comezaron as emisións regulares da televisión de Hungría. A inauguración oficial da canle produciuse o 1 de maio de 1957, coa emisión dun desfile militar do Exército húngaro, e desde o 2 de xullo dese mesmo ano empezaron a emitirse programas diarios de información. Nese tempo MTV formaba parte da radio pública húngara, Magyar Rádió. Desde a súa creación e ata o final da República Popular de Hungría en 1989, Magyar Televízió estivo controlada por completo polo Estado.
Encéfalo
Tronco encefálico
A ponte de Varolio está por encima do bulbo e intervén na programación dos impulsos dun a outro hemisferio. Os pedúnculos cerebelosos medios úneno co cerebelo.
A parte inferior do tronco é o bulbo raquídeo, que se comunica co cerebelo polos pedúnculos cerebelosos inferiores. O bulbo raquídeo é unha prolongación da medula espiñal e é o órgano que establece unha comunicación entre o cerebro e a medula.
Magyar Televízió
MTV durante a República Popular de Hungría
Nos seus primeiros anos Magyar Televízió foi unha das cadeas de televisión máis activas de Europa do Leste, e foi unha das impulsoras dunha plataforma de televisións públicas da órbita socialista, distinta á Unión Europea de Radiodifusión (UER), que servise para intercambiar programas. Deste xeito, MTV foi un dos catro grupos fundadores da Organización Internacional de Radio e Televisión (OIRT) xunto a Checoslovaquia, Alemaña Oriental e Polonia.
Ramón Plá
Ramón Pedro Francisco Plá Monge, coñecido como Ramón Plá Monge , nado en Ferrol o 19 de outubro de 1823 e finado o 6 de setembro de 1892 en Madrid, foi un empresario galego do século XIX, nomeado marqués de Amboage.
Traxectoria
miniatura|esquerda|Fachada do edificio de Seguros La Aurora, antiga casa-palacio de Ramón Pla Monge en Madrid, no nº 4 do Paseo de Recoletos. De familia acomodada, fillo de Félix Plá Pulles e de Ramona Monge Amboage, casou con Faustina Peñalver, coa que tivo dous fillos. Na súa xuventude marchou a Cuba, onde creou un negocio de ferraxería, a Compañía de Gas da Habana e a súa homóloga en Matanzas. De volta en Ferrol obtivo o título de Marqués de Amboage (o 21 de xuño de 1884), a gran cruz de Isabel a Católica e a praza de conselleiro do Banco Hipotecario de España.
Fundación Marqués de Amboage
Trala morte do seu primeiro fillo o 13 de xullo de 1891 nun accidente militar, decidiu en 1892 dedicar un terzo da súa fortuna á fundación hoxe coñecida como Fundación Ramón Plá Marqués de Amboage. Esta tiña como fins "distribuír tódolos anos, entre cen pobres verdadeiramente necesitados, veciños ou que residan habitualmente na cidade de Ferrol, a suma de cinco mil pesetas en metálico" nun repartimento que se facía o 31 de agosto, día de San Ramón, dando a cada pobre a esmola de 50 pesetas.
A fundación dispuña dun capital a partir de cuxas rendas se subvencionaba a súa actividade. Os fondos sobrantes deberían distribuírse, por partes iguais, entre os establecementos benéficos da cidade.
Recoñecemento
O Concello de Ferrol, decidiu darlle o seu nome á praza de Dores e dedicarlle unha estatua. En 1895 fundouse a sociedade "Gratitude ó Marqués de Amboage", para celebrar tódolos anos unha misa e festas na súa honra, no día do seu santo. Dentro destes actos realízase unha procesión que sae da Concatedral de San Xiao ata a praza que recibe o seu nome para depositar unha coroa de flores e celebrar os famosos fogos de artificio.
Encéfalo
Cerebelo
O cerebelo está na parte posterior do tronco encefálico. Presenta dous hemisferios separados por un relevo chamado vermis, e circunvolucións e sucos que o dividen en lobos. Intervén na coordinación dos movementos do corpo e no equilibrio.
Ventrículos cerebrais
Os ventrículos cerebrais son catro cavidades cheas de líquido cefalorraquídeo, que están no interior do encéfalo. Os hemisferios cerebrais cobren o I e II ventrículos, mentres que o III ventrículo está no tálamo. A ponte de Varolio e o bulbo encerran o IV ventrículo.
Nervios craniais
O par I sae do bulbo olfactorio do telencéfalo, o II do diencéfalo, o III e o IV do mesencéfalo, o V da ponte e do VI ao XII do bulbo.
Desenvolvemento e partes do encéfalo
miniatura|350px|Esquema do encéfalo humano. Seccións principais do tronco ou talo encefálico. No embrión de catro semanas despois do peche do tubo neural e a conformación da crista neural, iníciase o desenvolvemento das tres vesículas encefálicas primarias: prosencéfalo, mesencéfalo e rombencéfalo. A primeira e a última subdivídense despois, orixinando as 5 vesículas, que forman o telencéfalo, diencéfalo, mesencéfalo, metencéfalo e mielencéfalo. Ao final queda dividido así:
Magyar Televízió
MTV durante a República Popular de Hungría
Nos seguintes anos, o desenvolvemento de MTV continuou coas primeiras emisións en cor en 1967, a creación dunha segunda canle en 1971, e a separación en dúas entidades independentes de Magyar Televízió e Magyar Rádió en 1974. Outros avances significativos foron a creación do teletexto en 1981, as desconexións territoriales para provincias tres anos despois, e a chegada de programas estranxeiros de países occidentais como as telenovelas.
MTV durante a República de Hungría
Coa caída do réxime socialista e o nacemento da República de Hungría en 1989, Magyar Televízió modificou o seu funcionamento. A programación das dúas canles de televisión cambiou por completo, e durante os seus primeiros anos en democracia producíronse numerosos cambios en curtos períodos de tempo. O novo Goberno creou unha canle pública independente de MTV, Duna TV, que comezou as súas emisións o 24 de decembro de 1992. En 1993, MTV integrouse na UER despois de que este organismo absorbese á OIRT.
La Verdad (Pontevedra)
La Verdad foi un periódico editado en Pontevedra en 1892.
Magyar Televízió
MTV durante a República de Hungría
En 1997, o Goberno de Hungría aprobou a chegada da televisión comercial privada coa concesión de dúas novas canles: TV2 e RTL Klub. Para que TV2 tivese unha frecuencia en todo o país, o Executivo pensou retirar a súa concesión á segunda canle de Magyar Televízió, algo que finalmente se desestimou. Con todo, a televisión pública trasladou a súa frecuencia aos operadores de cable e satélite, mentres que a primeira canle continuou en analóxico.
La Verdad (Pontevedra)
Traxectoria
Apareceu en 1892.
Magyar Televízió
MTV durante a República de Hungría
MTV atravesou un proceso de renovación coa chegada do século XXI. O Executivo húngaro eliminou o canon que cobraba aos seus cidadáns por ter un televisor para manter o ente público, e converteu a MTV nunha Corporación dependente da publicidade e os fondos do Goberno. Nese tempo o grupo modificou a súa imaxe corporativa e trasladou a súa sede nos arredores de Budapest. En 2008 comezaron as emisións das dúas canles do grupo en alta definición.
A Sunny Day in Glasgow
A Sunny Day in Glasgow é unha banda de dream pop de Filadelfia e Brooklyn nos Estados Unidos e Sydney, Australia. Formado no ano 2006, o grupo tivo moitos cambios na súa composición dende entón, sendo Ben Daniels o único membro constante.
Felmil, Begonte
Santiago de Felmil é unha parroquia que se localiza no concello de Begonte. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 175 habitantes (93 homes e 82 mulleres), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 177 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 150 habitantes, sendo 79 homes e 71 mulleres.
Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Igrexa parroquial de Felmil.
Dan Eggen
Traxectoria
Non chegou a debutar profesionalmente en Noruega xa que fichou polos equipos dinamarqueses BK Frem e Brøndby IF, de onde saíu con 27 anos para xogar na Liga Española. Na tempada Primeira división española 1997/98 fichou polo Celta de Vigo, onde xogou dúas tempadas xogando na Copa da UEFA no que sería o seu último ano en Vigo.
Na tempada 1999/00 fichou polo Deportivo Alavés onde militou catro tempadas aínda que nas dúas últimas non disputou ningún encontro a causa das lesións. No ano 2001 o equipo vasco disputou a final da Copa da UEFA ante o Liverpool FC con Eggen no equipo titular, encontro que perdeu por 5-4.
Finalizado o contrato co Alavés entra a proba no Rangers FC, porén non chega a fichar polo equipo e remata no Le Mans FC, onde se retira en 2004.
Na selección de fútbol
Foi internacional coa Selección de fútbol de Noruega en 25 ocasións, disputando os Copa do Mundo de Francia 1998 e o de Estados Unidos 1994 e a Eurocopa Bélxica/Países Baixos 2000. É un dos apenas seis internacionais que non chegaron a xogar profesionalmente na Primeira División da Liga de Noruega.
Hiriberri
Hiriberri (en Villanueva de Aézcoa, e oficialmente Hiriberri/Villanueva de Aezkoa) é un concello español da Comunidade Foral de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na bisbarra de Auñamendi e a 54 km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2014 foi de 113 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 21,64 km² e a súa densidade de poboación é de 5,22 hab/km².
Topónimo
A primeira mención escrita desta poboación é de 1366. Aparece no Libro de Fuegos de Navarra co nome Ireberri. En 1427 aparece co seu nome romance, Villanueva. Ámbolos nomes teñen un significado equivalente en éuscaro e castelán. Os nomes do tipo Villanueva, ou o seu equivalente Hiriberri adoitan designar vilas novas creadas por mor de repoboacións ou reagrupamentos de poboación. Curiosamente, a Villanueva situada no Val de Aezkoa, malia o seu nome, é unha das localidades máis antigas deste val. Historicamente recibiu o nome oficial de Villanueva, recibindo o apelativo de Aezcoa só de forma coloquial para distinguilo doutras localidades homónimas.
O 31 de xaneiro de 1989 aprobouse a denominación oficial bilingüe de Hiriberri / Villanueva de Aezkoa. Hiriberri é a forma en éuscaro normativo do dialectal ireberri.
Xeografía
Forma parte do Val de Aezkoa e atópase na ladeira suroccidental da Serra de Abodi, ó pé do monte Berrendi. O termo municipal descende nunha liña NO-SE, dende a devandita seerra, cara ó val formado polo río Irati, un dos máis caudalosos de Navarra. As extensións de fragas son considerables, sendo faias e carballos as especies máis abondosas e destacadas.
Guerra de Flandres
miniatura|350px|Mapa das Sete Provincias. En azul pálido, as [[Terras da Xeralidade|Terras da Xeneralidade (territorios católicos baixo o control dos Estados Xerais). En amarelo pálido, os Países Baixos españois (despois, austríacos). En beixe claro, o Sacro Imperio Romano Xermánico.]] A guerra dos oitenta anos ou guerra de Flandres foi unha guerra de secesión, entre os actuais estados dos Países Baixos e España, iniciada en 1568 e que finalizou en 1648, co recoñecemento da independencia das sete Provincias Unidas, hoxe coñecidas como Países Baixos (ou "Holanda").
Os países que hoxe se coñecen como Bélxica e Luxemburgo formaron parte das dezasete provincias que permaneceron leais aos Habsburgo hispanos. As Provincias Unidas emerxeron da guerra como unha potencia mundial grazas á súa poderosa armada e frota mercante, e experimentaron un importante auxe económico e cultural.
Para a coroa castelá a independencia das Provincias Unidas representou unha gran perda de prestixio e o mantemento económico da guerra contribuíu en gran parte a provocar as sucesivas bancarrotas da coroa castelá ao longo dos séculos XVI e XVII, e o afundimento da súa economía.
Os intereses españois
Carlos V naceu en Gante en 1500 e creceu no condado de Flandres do cal era o titular polo que era visto polos seus súbditos neerlandeses como un rei da súa terra. Carlos V abdicou en 1556 no seu fillo Filipe II, criado en Castela e cuxos intereses sempre estiveron máis na liña dos intereses da coroa de Castela, era visto como un rei estraño e estranxeiro. Esta impresión púxose de manifesto o día da abdicación de Carlos V en Bruxelas, onde en contraposición ao emperador, flamengo, cosmopolita e políglota, o novo rei era incapaz de dirixirse aos seus súbditos flamengos na súa lingua.
A situación de Flandres, a un paso de Inglaterra, Francia e Alemaña, tiña unha grande importancia estratéxica para a coroa española. Ameazaba a Inglaterra cunha invasión, pechaba o cerco de Francia xunto con Castela e Italia, e era a porta de entrada a Alemaña desde o norte, sacudida polas guerras de relixión.
A relixión
Xa durante o reinado de Carlos V, o calvinismo fixera acto de presenza nos Países Baixos e fora reprimido polo emperador, intentado ata implantar un tribunal da Inquisición. Esta política foi continuada polo seu fillo Filipe II que, en 1565, implantou os decretos tridentinos, causando un gran malestar xa que impedían a liberdade de culto á que aspiraban os nobres e os calvinistas.
Doutra banda, a reorganización dos tres grandes bispados existentes nos Países Baixos en dezasete máis pequenos, topou coa oposición da alta nobreza, xa que os segundóns das familias nobres aspiraban usualmente ao cargo de bispo, e non tiña o mesmo prestixio (nin ingresos) unha grande diocese, que unha das dezasete pequenas dioceses previstas. Finalmente a énfase posta polo calvinismo na honestidade, a modestia, a frugalidade e o traballo duro encaixaban moi ben coa mentalidade dos industriosos holandeses, o máis emprendedor dos reinos de Filipe II, e chocaban fortemente co luxo da nobreza católica. As comparacións eran demoledoras para o prestixio do catolicismo.
A incapacidade de Filipe II para aceptar gobernar sobre herexes calvinistas e a crenza de que a súa misión nos seus reinos era ser o gardián do catolicismo en Europa, facían imposíbel unha solución de compromiso.
A economía
A economía xogou un papel importante no estalido da rebelión nos Países Baixos. A guerra entre Suecia e Dinamarca pechou o comercio e as importacións de trigo procedentes do mar Báltico, provocando unha queda do comercio e dos salarios, unha carestía de alimentos e a suba do prezo destes, o que facilitaba a tarefa dos calvinistas de criticaren a riqueza e o luxo da Igrexa cando a poboación comezaba a sentir a fame. Esta situación acadou o seu cénit en agosto de 1566 cunha brusca suba do prezo dos alimentos.
A rebelión
O 5 de abril de 1566 a pequena nobreza maniféstase ás portas do palacio de Margarida de Parma, gobernadora dos Países Baixos e irmá de Filipe II. Posteriormente o 15 de agosto, día da Asunción un incidente deriva en disturbios provocados polos calvinistas no que asaltan as igrexas para destruíren imaxes de santos que eles consideran heréticas.
Ante a clara rebeldía de parte da poboación e a nobreza, Filipe II decide enviar a Fernando Álvarez de Toledo, terceiro duque de Alba, á fronte dun exército para reprimir os rebeldes, como primeira medida dun plan de pacificación, que prevé a viaxe de Filipe II aos Países Baixos. Durante o ano que tarda o duque de Alba en chegar aos Países Baixos, a través do Camiño Español, a princesa Margarida conseguiu facerse co control da situación dominando a insurrección e informado ao seu irmán, polo que a chegada do duque de Alba á fronte dun exército provocan a súa dimisión en desacordo coa política do rei. O duque chega a Bruxelas o 28 de agosto de 1567, o 5 de setembro crea o Tribunal dos Tumultos, coñecido polos neerlandeses coma o tribunal do sangue, e que condenará a morte a centenares de flamengos e confiscará as súas propiedades, o 8 de setembro cita os nobres neerlandeses coa escusa de informalos sobre as ordes do rei. É unha trampa na que se detén aos condes de Egmont e Horn, dous dos principais nobres flamengos que prestaran importantes servizos ao rei, e que serán decapitados na Gran Praza de Bruxelas o 5 de xuño de 1568.
O príncipe Guillerme de Orange, outro dos principais nobres flamengos e moi prezado polo pai de Filipe II, refuxiárase nas propiedades da súa familia materna en Alemaña. Desde alí financia aos esmoleiros do mar e alza un exército de mercenarios alemáns do seu propio peto e pono ao mando dos seus irmáns.
O duque de Alba
O inicio oficial das operacións bélicas deuse na batalla de Heiligerlee o 23 de maio de 1568 coa vitoria das tropas de Luís de Nassau sobre as castelás, que sería posteriormente derrotado polo duque de Alba na batalla de Jemmingen onde esnaquizaría o exército holandés a cambio dun centenar de mortos no seu exército, obrigando a Guillerme de Orange a refuxiarse de novo en Alemaña.
Con Guillerme fóra de Holanda e sen moitos apoios e os principais líderes decapitados parecía que o duque de Alba terminara coa rebelión e urxiu o rei a poñer en práctica a segunda parte do plan, a viaxe do rei a Flandres exercendo o papel de rei clemente cos seus súbditos. O rei non puido, ou non quixo, viaxar a Flandres deixando o duque de Alba só no seu papel de represor. A falta de diñeiro para pagar os seus exércitos levou o duque a impoñer un imposto (alcabala) do dez por cento sobre todas as compravendas, medida que foi vista como un castigo colectivo, e que volveu poñer na súa contra á poboación.
En 1572 o duque de Alba debe facer fronte a varios intentos de invasión. Os esmoleiros do mar capturan en abril a cidade portuaria de Brielle e desde alí os portos de Vlissingen e Enkhuizen, pechando a saída ao mar co fin de evitaren o comercio das cidades de Brabante e Holanda, as provincias máis ricas dos Países Baixos. O éxito dos esmoleiros do mar foi a mecha que volveu acender a rebelión pola rexión. As cidades das provincias de Holanda, Zelandia, Frisia, Güeldres e Utrecht reclamaban a presenza de Guillerme que volve polo norte á fronte dun exército e o seu irmán Luís que ataca desde o sur á fronte doutro.
O duque de Alba reacciona e pacifica o sur vencendo as tropas dos rebeldes que cercaban Mons, mentres no norte o seu fillo Don Fadrique asalta e saquea as cidades de Malinas, Zutphen e Naarden matando os seus habitantes. Após o asedio de Haarlem que finaliza o 11 de xullo de 1573, os seus habitantes pagan 250.000 floríns para fuxiren do saqueo. Posteriormente o duque decide poñer en sitio a cidade de Alkmaar que ante a disxuntiva de se render, e seren saqueados e asasinados, ou resistiren e seren saqueados e asasinados igualmente, os habitantes deciden romper os diques que protexen os seus campos do mar, provocando a ruína da cidade, pero obrigando o duque de Alba a levantar o sitio.
Luís de Requesens
Luís de Requesens foi nomeado gobernador dos Países baixos en 1573 co obxectivo de buscar unha saída negociada ao conflito cos sectores máis moderados dos rebeldes. Suprimiu o Tribunal dos Tumultos e iniciou conversacións cos rebeldes en Breda sen resultado ningún, xa que Filipe II pretendía a volta á situación anterior ao estalido da rebelión sen aceptar tipo ningún de liberdade relixiosa nin de autonomía política nos seus dominios, algo inaceptable para os rebeldes como demostraba a resistencia de cidades como Alkmaar e Leiden.
Paralelamente, a falta de recursos económicos facían inviable a vitoria militar pese a algúns éxitos conseguidos neste campo, como a batalla de Mook na que perderon a vida outros dous irmáns de Guillerme de Orange. A falta de pagas levaba os terzos a amotinárense, impedindo que tras esta batalla, despois da cal non ficaba ningún exército rebelde que puidese opoñerse aos españois, Luís de Requesens puidese aproveitarse diso para ocupar o territorio rebelde. A morte de Luís de Requesens o 5 de maio de 1576 foi aproveitada por Guillerme de Orange para que as provincias de Holanda e Zelandia formasen un estado federal do que foi nomeado gobernante.
Xoán de Austria
Trala morte de Luís Requesens, Filipe II nomea o seu medio-irmán Xoán de Austria gobernador dos Países Baixos co mesmo obxectivo de negociar un acordo. Á súa chegada prodúcese o famoso saqueo de Antuerpen por tropas castelás amotinadas que puxo a todas as provincias en contra da coroa e que se comprometen mediante a pacificación de Gante a loitaren unidas para expulsaren as tropas castelás.
Xoán de Austria morrerá en Namur ao contraer o tifo en outubro de 1578. Nomeará como gobernante dos Países Baixos a Alexandro Farnesio, decisión máis tarde confirmada por Filipe II.
A Unión de Arras e a Unión de Utrecht
Coa maior parte dos Países Baixos ocupado polos rebeldes, os calvinistas lanzáronse á persecución dos católicos, co asasinato de relixiosos e encarceramento daqueles católicos partidarios do rei. A independencia dos Países Baixos identificábase cada vez máis co calvinismo, polo que as provincias católicas do sur se viron obrigadas a se reconciliaren co rei para contaren coa súa protección contra a intolerancia que agora mostraban os protestantes.
O 5 de xaneiro de 1579, Alexandre Farnesio asinaba coas provincias de Hainaut, Douai e Artois a Unión de Arras pola que recoñecían a autoridade do rei. En resposta, as provincias rebeldes de Holanda, Zelandia, Utrecht, Güeldres e Zutphen asinaron a Unión de Utrecht pola que rexeitaban calquera intromisión estranxeira nos seus asuntos. O 15 de marzo de 1581 Filipe II declaraba fóra da lei a Guillerme de Orange e poñía prezo á súa cabeza. Este, libre xa de toda atadura, abxurou publicamente da súa obediencia ao rei e conseguiu que os Estados Xerais reunidos na Haia fixesen o mesmo o 26 de xullo de 1581.
Mediante o acordo acadado, as provincias rebeldes proclamaban formalmente a súa independencia e nomearon gobernador a Francisco de Alençon, duque de Anjou e herdeiro do trono de Francia. O duque non é ben visto por un sector dos rebeldes e este con axuda de tropas francesas tenta tomar Antuerpen pero é rexeitado. Negociacións posteriores mantidas na cidade de Colonia entre os católicos e protestantes non obtiveron resultado ningún.
Alexandre Farnesio
Entrementres, Alexandre Farnesio proseguía coa recuperación das provincias rebeldes. Captura as cidades de Tournai, conclúe o asedio de Maastricht en xullo de 1579, en 1583 reconquista os portos máis importantes da costa flamenga, Dunkerque e Nieuwpoort; en 1584 céntrase nas cidades do interior, captura Bruxas e Gante, e coincidindo coa morte do duque de Anjou e o asasinato de Guillerme de Orange, en xullo de 1584 pon en sitio a cidade de Antuerpen.
Este asedio, que mantivo en albas a toda Europa á espera do vencedor, representou unha desorde de medios e enxeño por ámbalas dúas partes durante os trece meses que foron necesarios para forzar a rendición da que probablemente era a cidade máis rica e máis populosa de Europa e cuxa toma representaba a determinación da coroa castelá en recuperar os territorios perdidos e no mantemento da Igrexa católica.
A intervención estranxeira e a intervención no estranxeiro
A ininterrompida serie de éxitos militares do duque de Parma nos Países Baixos e a coincidencia da morte do duque de Anjou coa de Guillerme de Orange fixo pensar a Inglaterra de que a rebelión, falta de líderes e de axuda estaba a piques de ser derrotada.
Ao mesmo tempo coa formalización dunha alianza entre o líder dos católicos franceses (Francisco, duque de Guisa) e a coroa castelá para evitar a subida ao trono francés do protestante Henrique de Navarra e apoiar os católicos en caso dunha guerra civil, Filipe II obtiña a seguridade de que non sería atacado por Francia e que esta non se inmisciría nos asuntos dos Países Baixos. O rei francés Henrique III tras chegar, á súa vez, a un acordo co duque de Guisa, rexeitou ocupar o papel do duque de Anjou como soberano dos países Baixos e retirou a axuda que lles prestaba.
Os éxitos casteláns, tanto militares como diplomáticos, xunto á ocupación de Portugal nos inicios da década dos oitenta, fixo aumentar considerablemente a sensación de illamento de Inglaterra. Tras ter noticia dos acordos de Filipe II co duque de Guisa (en decembro de 1584) e a noticia da caída de Antuerpen (en xullo de 1585), Isabel I de Inglaterra decidiu intervir directamente a prol da rebelión, co obxectivo de desgastar a Castela.
Isabel proporcionou aos rebeldes holandeses 6000 soldados do seu exército e comprometeuse a sufragar unha cuarta parte dos gastos militares das provincias rebeldes. A axuda prestada por Isabel I aos rebeldes holandeses foi un dos motivos que decidiron o intento de invasión de Inglaterra coa Armada Invencible.
Durante 1586 e 1587, o duque de Parma dirixiu os seus esforzos á organización do exército e dos preparativos necesarios para embarcar o exército de Flandres nos buques da Armada Invencible que debían recollelos na canle tomando as cidades de Ostende e Sluist.
A recuperación holandesa
A partir de 1590, trala marcha do duque de Parma a Francia, onde morrerá en 1592, os rebeldes holandeses, liberados da presión á que lles sometía o duque, poden tomar a iniciativa. Doutra banda, a falta de capital da coroa castelá, provocou un período de continuos motíns entre os anos 1589 e 1607, que limitaron a capacidade do exército. En 1590 os holandeses conquistan Breda por sorpresa, entre 1591 e 1592 conseguen ocupar gran parte das provincias de Güeldres e Overijssel, situadas ao norte dos ríos Rin e Mosa, e en xullo de 1594 completan a conquista da provincia de Groninga no norte, coa que se creaba unha fronte máis curta desde Sluist no mar, ata o ducado de Cléveris ao oeste de Nimega. En 1595 Filipe II nomeou gobernador dos Países Baixos o arquiduque Alberto para que á morte do rei en 1598 se convertese xunto á súa muller Isabel Clara Euxenia en soberanos do país ao herdar esta última a coroa.
A defensa e a política exterior do país quedaron de todos os xeitos en mans da coroa castelá. Trala morte de Guillerme de Orange, o mando do exército das provincias rebeldes pasou a mans do seu fillo Mauricio de Nassau-Orange que o reformou facendo del un perigoso opoñente ao exército de Flandres como demostrou na batalla de Nieuwpoort onde por primeira vez as tropas holandesas venceron as castelás en campo aberto.
A forma da guerra
A estabilización da fronteira cambiou a forma de facer a guerra practicada en Flandres. Dunha continua e intensiva serie de escaramuzas, golpes de man, asaltos, tomas de vilas e cidades, salpicados con algunha batalla ao longo dunha fronteira irregular, pasouse a un pulso anual de resistencia en que cada exército cercaba unha ou varias cidades inimigas, que usualmente contaban con modernas fortificacións (en traza italiana), durante longos asedios nos que era necesario empregar a todo un exército para finalmente render por fame á cidade. O intento da parte contraria por levantar o cerco dunha cidade asediada enviando un exército na súa axuda, levou a un aumento das batallas en campo aberto.
A tregua dos doce anos
dereita|miniatura|250px|[[Alegoría da vitoria dos holandeses sobre a frota española en Xibraltar, 25 de abril de 1607 de Adam Willaerts.]] Trala derrota en Francia da Liga católica e os seus aliados ibéricos, o novo rei de Francia, Henrique IV conseguirá estender a súa influencia polo sur de Alemaña, Suíza e o norte de Italia ata que en 1601 cae no seu poder todo o Camiño Español, cortando as comunicacións por terra entre Lombardía e Flandres. A morte da raíña Isabel en 1603 abre o camiño para unha paz con Inglaterra que acaba coa axuda que prestaban os ingleses aos holandeses.
O 29 de setembro de 1603 entrégase a Ambrosio Spinola o mando das tropas que levan dous anos cercando a cidade de Ostende coa promesa de reconquistala no prazo dun ano, o cal cumpre o 22 de setembro de 1604. Grazas á súa vitoria foi nomeado mestre de campo xeral e o ano seguinte superintendente de Facenda, co que se facía con todo o mando e os ingresos do exército.
Xa desde 1600, Filipe III quería unha tregua nos Países Baixos que os holandeses rexeitaban xa que a súa situación era moito mellor que en épocas anteriores, pero a toma de Ostende deixou libre o exército para iniciar de novo a ofensiva. Durante 1605 e 1606 o exército de Flandres flanquea a barreira defensiva construída polos holandeses e consegue tomar varias cidades pero sen poder penetrar profundamente no territorio rebelde. As falta de pagas para os soldados provocou que se producisen os maiores motíns de tropas ocorridos ata entón e que facían inviable continuar coa campaña.
O 14 de decembro o Consello de Estado aconsella o rei abandonar Flandres. Inesperadamente os holandeses fixeron unha oferta de cesamento de hostilidades e a loita finalizou o 24 de abril de 1607. As negociacións continuaron ata o 9 de abril de 1609 en que se asina a tregua dos doce anos.
A reanudación da Guerra
En 1622 é repelido un ataque castelán sobre a praza de Bergen op Zoom. O ano 1625, Mauricio morre mentres se pon en cerco a cidade de Breda. O seu medio irmán Federico Henrique de Nassau toma o mando do exército. O comandante xenovés, a favor dos intereses de Castela, Ambrosio Spinola ten éxito e toma Breda. Porén, após esta gran vitoria a partida irase inclinando en prol dos holandeses. Federico Henrique conquista en 1629 a praza de 's-Hertogenbosch, considerada inexpugnable. Esta perda foi un serio revés para os intereses casteláns.
En 1632 Federico Henrique captura Venlo, Roermond e Maastricht durante a famosa marcha ao longo do Mosa. Porén, as posteriores tentativas de atacar Antuerpen e Bruxelas fallan. Os holandeses víronse decepcionados pola falta de apoio da poboación flamenga debido a que estes non tiñan grande aprecio aos holandeses pola diferenza relixiosa: mentres que os holandeses eran calvinistas, os flamengos eran católicos.
A guerra nas colonias
Como as potencias europeas comezaran a construír os seus imperios, a guerra se estendeu ás colonias destes. As loitas aconteceron nas Indias Orientais: en Macau, en Ceilán, en Formosa e en Filipinas; e nas Indias Occidentais, sobre todo no Brasil. Parte destes conflitos acontecerían no marco da guerra luso-holandesa. Nas colonias occidentais existiron problemas por causa do corso holandés, que actuaba nas rutas mercantís do Caribe. Nesta fronte da guerra o acontecemento máis resaltado foi a captura de gran parte da frota castelá do tesouro.
Estancamento
En 1639 unha armada castelá chega a Flandres, con 20 000 soldados para contribuír en operacións no norte. No entanto, a armada é vencida decisivamente na batalla das Dunas. Esta vitoria non só tivo consecuencias na Guerra de Flandres, senón que marcou tamén o final da coroa de Castela como a maior potencia marítima.
A paz
O 30 de xaneiro de 1648 a guerra remata co tratado de Münster. Este tratado, entre España e as Provincias Unidas, é só unha parte a pequena escala da paz de Westfalia (de igual xeito que esta guerra rematou por ser un conflito a pequena escala da guerra dos trinta anos). A república das Provincias Unidas foi recoñecida como Estado independente e conservou moitos dos territorios que conquistara durante os últimos compases da guerra.
Centrales
A Orde Centrales é unha subdivisión parafilética tradicional das algas heterocontófitas coñecidas como diatomeas , inda que actualmente esta tradicional orde Centrales correspóndese coa clase Coscinodiscophyceae. . A orde recibe o nome pola forma das paredes celulares (ou válvulas ou frústulas) de diatomeas céntricas, que son circulares ou elipsoidais en visión valvar. As valvas mostran habitualmente ornamentos radialmente simétricos e que poden parecer puntos cando se observan en microscopía óptica. Algunhas tamén presentan espiñas nas súas valvas, que fai que teñan maior superficie celular e menor probabilidade de afundirse e que tamén eviten ser consumidas polo zooplancto. Como diferenza coas diatomeas pennadas, nunca presentan rafes (fisura ao longo do eixo lonxitudinal).
En relación co ciclo vital, a reprodución vexetativa das células é diploide e prodúcese por unha mitose durante a división celular normal. Nas especies sexuais, a meiose oogámica produce gametos haploides, tanto células espermáticas como ovos. A fusión destes produce o cigoto que se expandirá para desenvolver unha auxóspora a partir da cal todas as células vexetativas completas se producen.
Nalgúns marcos taxonómicos as diatomeas céntricas coñécense como a Orde Coscinodiscophyceae. Noutros casos como a orde Biddulphiales. . Porén, a taxonomía de diatomeas está a mudar polo desenvolvemento de técnicas de análise molecular.
Kosmos 123
Kosmos 123 (Космос 123 en ruso), tamén denominado DS-P1-Yu Nº 6, foi un satélite artificial soviético lanzado o 8 de xullo de 1966 mediante un foguete Kosmos desde Kapustin Yar.
Características
Kosmos 123 foi o sexto membro da serie de satélites DS-P1-Yu e o quinto lanzado con éxito tralo fracaso do lanzamento do segundo membro da serie. Estaba adicado a servir como obxectivos para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Kosmos 123 foi inxectado nunha órbita inicial de 529 km de apoxeo e 263 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 48,8 graos e un período de 92,3 minutos. Reentrou na atmosfera o 10 de decembro de 1966.
Federación Internacional de Esgrima
A Fédération Internationale d'Escrime (FIE) (en galego Federación Internacional de Esgrima) é o organismo internacional deportivo que regula a organización e a práctica da esgrima. A súa sede está na cidade suíza de Lausana e o seu actual presidente é Alisher Usmanov. A FIE componse de 149 federacións nacionais, cada unha recoñecida polo comité olímpico do seu país como a única representante da esgrima de estilo olímpico no seu país.
A FIE é a encargada de organizar o Campionato do Mundo de Esgrima e a Copa do Mundo de Esgrima
Historia
A FIE fundouse o 29 de novembro de 1913 en París seguindo a decisión que tomara anteriormente un congreso internacional de esgrima celebrado en Gante. Os nove países fundadores foron:
Ferberita
A ferberita é un mineral de tungsteno e ferro de fórmula química FeWO4. O seu nome provén de Rudolph Ferber, mineraloxista afeccionado, que encontrou en 1863 este mineral en Serra Almagrera (provincia de Almería).
Propiedades
A ferberita é un mineral negro ou gris escuro cuxa composición química é FeO 23,65 % e WO3 76,35 %. Como impurezas pode conter niobio, tántalo e escandio. Funde facilmente e é soluble tanto en ácido clorhídrico como en ácido sulfúrico.
É da mesma serie que a hübnerita, pero mentres esta última é o extremo rico en manganeso, a ferberita encóntrase no extremo rico en ferro. Entre ambos está a volframita, que contén tanto ferro como manganeso en proporcións variables entre o 20% e o 80%. Dos tres membros da serie, a ferberita é a máis rara.
Morfoloxía e formación
Preséntase como cristais tabulares e prismáticos, e tamén como agregados masivos e granulares. Tipicamente áchase canda a pegmatitas o en vetas hidrotermais de altas temperaturas.
Depósitos
É un mineral bastante raro. Ademais do depósito situado en Serra Almagrera (Cuevas de Almanzora), existen depósitos no val de Rankach (Wolfach, Alemaña) e en Les Chaillats (Puy-de-Dôme, Francia). Tamén hai depósitos en Bolivia, en lugares como Llallagua (Departamento de Potosí) e Huanuni (Departamento de Oruro), e encontráronse bos exemplares na Mina de Panasqueira, unha mina de volframio en Castelo Branco, Portugal.
Callas Forever
Callas Forever é un filme briográfico de 2002 dirixido por Franco Zeffirelli, quen tamén escribiu o guión xunto a Martin Sherman. É unha homenaxe á amiga de Zeffirelli, a aclamada diva da ópera Maria Callas, a quen el dirixiu nas óperas Norma, La traviata e Tosca.
Sinopse
Larry Kelly (Jeremy Irons) é un produtor musical que está en París por un gran concerto. Recibe unha chamada de Sarah Keller (Joan Plowright) instándoo a que vaia ver a súa antiga amiga, a diva da ópera Maria Callas (Fanny Ardant), que está recluída no seu piso de París, coa voz crebada e unha gran depresión pola morte de quen fora o grande amor da súa vida, o naviero grego Aristóteles Onassis. Larry Kelly, que ve moi desmellorada a súa amiga, tenta convencela para que rode unhas óperas para o cinema. Nun comezo, Callas négase porque é consciente do declive da súa voz, pero accede de mala gana cando Kelly lle di que a voz que empregarán será a gravada nos seus mellores anos e que fará playback. Sarah Keller axúdalle a convencer á diva, pois négase uns días máis tarde. Callas grava a ópera Carmen de Georges Bizet, e a soprano pídelle que non a estree, porque pensa que é unha fraude. Máis tarde, Callas pensa en gravar a Tosca de Giacomo Puccini, coa súa propia voz. Pero cando comeza a barallar ideas ó respecto, a diva négase definitivamente. Nunha das escenas finais, Maria reúnese con Larry nunha banca de parque, ela de boa gana comparte o que espera da vida e cun aceno de liberdade remata o encontro e afástase co fondo das árbores do parque, cun sorriso.