cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vilachá, Piñeiró, O Saviñao
Vilachá é un lugar da parroquia de Piñeiró no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
José Taboada Zúñiga
José Taboada Zúñiga, nado en Monforte de Lemos cara a 1886 e finado no mesmo concello en maio de 1966, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de José Taboada Rodríguez Varela de Temes e Paz Zúñiga Laporte, foi o herdeiro do pazo de Tor. Estudou no Colexio dos xesuítas de Camposancos. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1908. Foi nomeado concelleiro de Santiago de Compostela en 1927. Finou en Monforte de Lemos a principios de maio de 1966 con 79 anos.
Ermengarda de Tours
Traxectoria
Crese que pasou a súa mocidade no mosteiro de Sainte-Julie en Bressanone (antiga Brixen) onde se educou e foi elixida abadesa sucedendo á falecida Amalperga. Lotario pediuna en matrimonio despois 817 e casaron o 15 de outubro de 821 en Thionville en presenza de 31 bispos, entre eles Adeloc de Estrasburgo. Lotario concedeulle o protectorado da abadía de Brixen. A súa vida viu os incidentes que marcaron o ascenso de Lotario ao imperio en 833 e a súa submisión en 834, o divorcio seguido dun segundo matrimonio con Waldrada do seu fillo Lotario II e o rapto da súa filla Ermengarda polo conde Xisleberto de Maasgau en 846. Pouco a pouco influíu no seu marido que moderou o seu carácter e está detrás de varios diplomas de doazóns feitos por Lotario I.
En 836 recibiu do seu tío paterno Leutgard de Sundgau extensas terras en Alsacia, incluíndo Échery onde tería construído un santuario, pero os Annales de Saint Bertin e a Carta de Vézelay só apuntan a que o seu pai Hugo de Tours foi o construtor dos santuarios de Echéry; o santuario foi cedido por Ermengarda, co acordo do seu marido, ao abade de Gorze. En 849 Ermengarda fundou a abadía de Erstein en terreos cedidos polo seu marido, fundación que figura nun diploma conservado asinado polo papa León IV, e retirouse a este mosteiro onde morreu o Venres Santo 20 de marzo de 851.
Descendentes
Tivo varios fillos con Lotario pero os historiadores non están de acordo co seu número. Os nenos que nomeados son:
Juan Guaidó
Juan Gerardo Antonio Guaidó Márquez nado en La Guaira, o 28 de xullo de 1983, é un político e enxeñeiro civil venezolano. Foi deputado nacional polo estado de Vargas e líder do partido Voluntad Popular.
Presidencia interina
O 5 de xaneiro de 2019 foi nomeado xefe do parlamento venezolano, sendo a persoa máis nova en ocupar ese cargo. Entre xaneiro de 2019 e decembro de 2022, Guaidó afirmou ser presidente interino de Venezuela, con recoñecemento internacional de varios países.
Vilamor, Piñeiró, O Saviñao
Vilamor é un lugar da parroquia de Piñeiró no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Juan Guaidó
Presidencia interina
O 11 de xaneiro de 2019, Guaidó anunciou que asumiría responsabilidades, despois de ter establecido un goberno de facto por Nicolás Maduro, mediante a aplicación do artigo 233 da Constitución para convocar novas eleccións nacionais. Tras isto, houbo polémica sobre se Guaidó asumira ou non a presidencia interina de Venezuela.
O 23 de xaneiro de 2019 celebrouse en Caracas unha reunión aberta na que, e polas competencias do citado artigo da Constitución, tomou posesión como presidente a cargo de Venezuela. Este acto foi considerado por outros como unha autoproclamación,  puramente simbólico xa que non posuía os poderes reais da presidencia. Posteriormente foi recoñecido polo Secretario Xeral da Organización dos Estados Americanos (OEA), o Parlamento Europeo e os gobernos de países como Brasil, Canadá, Chile, Colombia, Costa Rica, Ecuador, España, Estados Unidos, Francia, Guatemala, Perú, Paraguai e Reino Unido. Paralelamente, países como Nicaragua, Rusia, China, Irán e Turquía, non o recoñeceron e mantiveron o seu apoio ao goberno de Nicolás Maduro. Países como México e Uruguai permanecen nunha posición intermedia, establecendo un grupo de contacto. A mesma postura asumiu Arxentina tempo despois coa chegada ao poder de Alberto Fernández.
Desde o 1 de febreiro de 2019, Guaidó anunciou unha lei de amnistía aprobada pola Asemblea Nacional para a policía, as Forzas Armadas Nacionais e as autoridades que axudan a restablecer a orde constitucional; anunciou un plan de dinamización sectorial, denominado "Plan País";  asegurou o envío a Venezuela de axuda humanitaria dos Estados Unidos e anunciou plans para envíos e convois internacionais;  Obtivo o control das contas financeiras de Venezuela nos Estados Unidos e traballou para asegurar outros activos estranxeiros;  Nomeou diplomáticos e embaixadores.
Ao redor de 60 países expresaron o seu recoñecemento a Guaidó como presidente a cargo da república. Seis estados manifestaron o seu apoio á Asemblea Nacional como "único poder lexítimo de Venezuela". O seu liderado no Parlamento estaba en disputa desde o 5 de xaneiro de 2021, cando o chavista Jorge Rodríguez tomou posesión como presidente do Parlamento na V Lexislatura, elixido nunhas eleccións consideradas pouco transparentes polo goberno de Guaidó e varias organizacións internacionais. Despois do 5 de xaneiro, a lexislatura dirixida por Guaidó seguiu reunindo paralelamente, tras unha consulta popular na que votaron para que o período da IV Lexislatura non expirase en xaneiro de 2021 Foi considerado desde 2019 o líder da oposición venezolana.
En xaneiro de 2021, a Unión Europea deixou de recoñecelo como presidente interino. Pola contra, entre xaneiro e febreiro de 2021, tanto o Parlamento Europeo como o Senado dos Estados Unidos ratificaron o recoñecemento de Guaidó. Desde 2021, tras cambios de goberno en varios países latinoamericanos, o goberno de Maduro retomou as relacións bilaterais con estes países da rexión, polo que a presidencia interina de Guaidó foi perdendo progresivamente o recoñecemento. Varios analistas e medios de comunicación cualificaron de infrutuosos os esforzos liderados por Guaidó para crear un goberno de transición, inzado de denuncias de corrupción e problemas internos, mentres a presidencia de Nicolás Maduro seguiu controlando plenamente todas as institucións estatais. En decembro de 2022 perdeu o apoio da maioría parlamentaria da IV Lexislatura e, posteriormente, eliminouse a figura do goberno interino, cesando Guaidó no seu mandato.
Acusacións de corrupción
O 15 de xuño de 2019, o xornalista Orlando Avendaño, entón redactor xefe do medio internacional PanAm Post, publicou un informe de investigación sobre a suposta apropiación por parte dos funcionarios do goberno interino de Guaidó de fondos destinados ao mantemento dos soldados venezolanos que desertaran a Cúcuta no medio da crise presidencial venezolana de 2019. Tras a publicación do artigo, a oficina de Juan Guaidó informou a través dun comunicado que os acusados de corrupción foron destituídos dos seus cargos e solicitou a colaboración do goberno colombiano, das axencias multilaterais e doutras organizacións para esclarecer os feitos cunha investigación imparcial. A embaixada de Venezuela en Colombia emitiu un comunicado no que informa que Guaidó e o embaixador designado, Humberto Calderón, acordaran realizar unha auditoría.
Vínculo con paramilitares colombianos
En setembro de 2019 Jorge Rodríguez denunciou con dúas imaxes de Juan Guaidó xunto con dous membros do grupo paramilitar colombiano Los Rastrojos, concretamente con Alberto Lobo Quintero, que ten unha pistola visible no seu costado, e Jhon Jairo Durán. A denuncia foi dada a coñecer polo director da Fundación Progresar en Norte de Santander, Wilfredo Cañizares.
O director do Centro Nacional de Comunicación, Alberto Federico Ravell, defendeu a Guaidó, xustificando que "estas persoas estaban nun control, pedíronlle que se fixera unha foto e fíxoa".
Cuestionamento de lexitimidade
A principios de decembro de 2020, durante unha entrevista coa BBC, Henrique Capriles pediu o fin dun goberno interino creado en 2019 por Juan Guaidó, afirmando que "a nova administración debe entender que este plan está esgotado" e respecto de non presentarse ás eleccións de 2020, dixo que "é un precedente moi complicado de futuro, porque lle abrimos a porta a Maduro dicindo que vai prorrogar o seu goberno sen celebrar eleccións".
Julio Borges, responsable de relacións internacionais no equipo de Guaidó, renunciou ao seu cargo en decembro de 2021, ampliando as súas críticas ao líder da oposición pola xestión da administración do chamado goberno interino: "A xestión do patrimonio é un escándalo. Hai que crear unha confianza para que haxa transparencia. Non hai responsabilidade, os activos úsanse para fins persoais". Borges cuestionou igualmente a lexitimidade de Guaidó, pedindo o fin da súa administración. Do mesmo xeito, Borges criticou as accións de Guaidó no levantamento do 30 de abril de 2019 contra Nicolás Maduro, cualificándoo de "pallasada".
Nacionalismo xeorxiano
miniatura|[[Bandeira de Xeorxia.]] O nacionalismo xeorxiano (en ქართული ნაციონალიზმი) é un movemento político que afirma que os xeorxianos son unha nación e que promove a súa unidade cultural. Ten a súa orixe a mediados do século XIX, cando Xeorxia formaba parte do Imperio Ruso. Durante os períodos de dominio imperial ruso e soviétivo, o nacionalismo xeorxiano estivo máis centrado no eido cultural, mais posteriormente pasou por varias fases, evolucionando cara a un etnocentrismo radical a finais dos anos 80 e comezos da era da independencia postsoviética, e despois a unha forma máis inclusiva e orientada ao nacionalismo cívico a mediados dos anos 2000. Porén, quedan vestixios do nacionalismo étnico entre moitos xeorxianos.
Panarabismo
miniatura|Bandeira da Rebelión Árabe coas cores panárabes. miniatura|264x264px|O [[mundo árabe.]]
O panarabismo (en العروبة) é unha ideoloxía política que defende a unificación dos países de África do Norte e Asia Occidental, dende o océano Atlántico até o mar Arábigo, os cales son coñecidos colectivamente como mundo árabe. Está estreitamente conectado co nacionalismo árabe, que defende a idea de que os árabes constitúen unha única nación. A súa popularidade acadou o seu cumio durante as décadas de 1950 e 1960. Os defensores do panarabismo a miúdo defenderon os principios socialistas e opuxéronse firmemente á implicación política occidental no mundo árabe. Tamén procuraron apoderar os estados árabes contra forzas externas mediante a formación de alianzas e, en menor medida, a cooperación económica.
María de la Paz Taboada de Andrés
María de la Paz Taboada de Andrés y Zúñiga, nada en Santiago de Compostela, foi unha fidalga galega.
Traxectoria
Filla de José Taboada Zúñiga e María de Andrés García Cuenca. Foi a herdeira e última propietaria do pazo de Tor, que habitou ata os anos noventa. Doou o pazo á Deputación de Lugo en 1998.
Vida persoal
Casou no pazo de Tor con Miguel Ángel Quesada Munuera en 1931.
Vilarreme, Piñeiró, O Saviñao
Vilarreme é un lugar da parroquia de Piñeiró no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
C/2014 UN271 Bernardinelli-Bernstein
alt=Camiño que seguirá no ceo.|miniatura|Camiño que seguirá no ceo. Cometa descuberto en 2014, aproximándose dende máis aló dos límites do Sistema Solar, dende a nube de Oort, polo extremo sur do mesmo. En 2021 confirmouse o ser cometa ó descubrírselle unha pequena coma ó entrar en actividade o cometa pola súa aproximación ó Sol. De calquera xeito, o perihelio, que está previsto para 2031, será máis aló de Saturno, a máis de 3 billóns de km, non sendo visible a ollo nu. Tras atravesar o plano da eclíptica, desaparecerá pola zona norte do noso Sistema solar.
As estimacións do núcleo, duns 100 km de diámetro, fan que sexa moito maior que o segundo cometa en tamaño, o Hale-Bopp.
Bexe, Rebordaos, O Saviñao
Bexe é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
A Bugalla, Rebordaos, O Saviñao
A Bugalla é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Fosfodiesterase
miniatura|[[Guanosín monofosfato cíclico (GMPc)]] Unha fosfodiesterase (PDE) é un encima que rompe un enlace fosfodiéster. Xeralmente co termo fosfodiesterase referímonos ás nucleótido cíclico fosfodiesterases, que teñen unha grande importancia clínica e descríbense máis adiante. Porén, existen moitas outras familias de fosfodiesterases, como as fosfolipases C e D, autotaxina, esfingomielina fosfodiesterase, DNases, RNases e endonucleases de restrición (todas as cales rompen enlaces fosfodiéster do esqueleto molecular do ADN ou ARN), así como numerosas fosfodiesterases de moléculas pequenas peor caracterizadas.
As nucleótido cíclico fosfodiesterases comprenden un grupo de encimas que degrada enlaces fosfodiéster en moléculas que funcionan como segundos mensaxeiros, como o AMPc e o GMPc. Regulan a localización, duración e amplitude do nucleótido ciclico que sinaliza en dominios subcelulares. As PDEs son, por tanto, importantes reguladores da transdución de sinais mediada por estas moléculas segundo mensaxeiros.
Historia
Estas múltiples formas (isoformas ou subtipos) de fosfodiesterases illáronse do cerebro de rata usando electroforese en xel de poliacrilamida a inicios da década de 1970 grazas aos traballos de Benjamin Weiss e colaboradores, e pouco despois os mesmos autores demostraron que eran inhibidas selectivamente por diversas drogas no cerebro e outros tecidos.
O uso potencial dos inhibidores da fosfodiesterase selectivos como axentes terapéuticos foi predito na década de 1970 por Weiss. Esta predición é unha realidade agora en varios campos (por exemplo a aplicación do sildenafilo como inhibidor da PDE5 e a do Rolipram como inhibidor da PDE4).
Nomenclatura e clasificación
Na nomenclatura, as siglas PDE significan familia das PDE e engádese despois un número árabe para cada encima, despois segue unha letra maiúscula que indica o xene dentro da familia e despois vai un número árabe que indica a variante de empalme derivada dun só xene (por exemplo, PDE1C3: familia 1, xene C, variante de empalme 3).
A superfamilia dos encimas PDE comprende 11 familias en mamíferos, que van de PDE1 a PDE11. A clasificación está baseada en:miniatura|Especificidades PDE-substrato por familia de encimas. BOTH (ambos) significa que hidrolizan tanto AMPc coma GMPc.
Diferentes PDEs da mesma familia están relacionadas funcionalmente malia que as súas secuencias de aminoácidos poden mostrar unha considerable diverxencia. As PDEs teñen diferentes especificidades de substrato. Algunhas son hidrolases selectivas para o AMPc (PDE4, 7 e 8); outras son selectivas para o GMPc (PDE5, 6 e 9). Outras pode hidrolizar tanto o AMPc coma o GMPc (PDE1, 2, 3, 10 e 11). A PDE3 ás veces denomínase fosfodiesterase inhibida por GMPc. Aínda que a PDE2 pode hidrolizar ambos os nucleótidos cíclicos, a unión do GMPc ao dominio regulatorio GAF-B incrementa a afinidade polo AMPc e a hidrólise en detrimento do GMPc. Ese mecanismo, así como outros, permite a regulación cruzada das vías do AMPc e do GMPc. A PDE12 rompe o enlace fosfodiéster 2',5' que une as adenosinas dos oligoadenilatos 5'-trifosforilados. A PDE12 non é un membro da superfamilia das nucleótido cíclico fosfodiesterases, que só comprende desde PDE1 a PDE11.
Importancia clínica
Os encimas fosfodiesterase son diferentes en distintos tipos de células dun organismo, incluíndo linfocitos normais e leucémicos e a miúdo son a diana de tratamentos de inhibición farmacolóxica debido á súa distribución nun único tecido, propiedades estruturais e funcionais.
Os inhibidores da PDE poden prolongar ou potenciar os efectos de procesos fisiolóxicos mediados polo AMPc ou o GMPc ao inhibiren a súa degradación pola PDE.
O sildenafilo (Viagra) é un inhibidor da fosfodiesterase específica de GMPc tipo 5, que aumenta os efectos vasodilatadores do GMPc nos corpos cavernosos e utilízase para tratar a disfunción eréctil. O sildenafilo está tamén sendo investigado polos seus efectos mio- e cardioprotectores, con particular interese no seu valor terapéutico no tratamento da distrofia muscular de Duchenne e a hiperplasia prostática benigna.
A paraxantina, o principal metabolito da cafeína, é outro inhibidor da fosfodiesterase específica de GMPc que inhibe a PDE9, unha fosfodiesterase que prefire o GMPc. A PDE9 exprésase a un nivel igual de alto que a PDE5 nos corpos cavernosos.
Caxerigo, Rebordaos, O Saviñao
Caxerigo é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Casa de Sa, Rebordaos, O Saviñao
Casa de Sa é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Pablo Jarillo Herrero
Pablo Jarillo Herrero (Valencia, 11 de xuño de 1976) é un físico experimental español, Premio Wolf de Física en 2020,
Biografía
Licenciado en Física na Universidade de Valencia (1999), fixo o posgrao na Universidade de California en San Diego e o doutoramento na Universidade Técnica de Delft (2005) con Leo P. Kouwenhoven como director de tese. Pasou logo á Universidade de Columbia (Nova York), e no 2008 ó Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) como profesor e investigador. O seu campo de estudo son as propiedades electrónicas e ópticas de materiais bidimensionais como o grafeno, na área de Física da Materia Condensada.​​​ destacan as súas achegas sobre transistores cuánticos en nanotubos de carbono e a superconductividade dos sistemas sinxelos de dúas láminas de grafeno ó xirar unha sobre outra 1,1 grados, traballo que amosou na práctica as ideas expostas por Allan MacDonald e Rafi Bistritzer.
A Lagoa, Rebordaos, O Saviñao
A Lagoa é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Liñares, Rebordaos, O Saviñao
Liñares é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Cronobiografía de Ricardo Carballo Calero
Liña temporal ou cronobiografía de Ricardo Carballo Calero.
A Chousa, Rebordaos, O Saviñao
A Chousa é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Nacionalismo zazaki
miniatura|250px|Bandeira cultural do pobo zazaki. O nacionalismo zazaki (en Nasyonalizmê Zazayan) é o nacionalismo que afirma que os zazakis son unha nación e que promove a súa unidade cultural respecto da cultura de Turquía. O movemento tamén apoia a idea de que os zazakis son un grupo étnico diferente dos kurdos.
Historia
Despois da fundación da república de Turquía, o pobo zazaki participou en moitos levantamentos, en 1925, liderados por Sheikh Said e en 1937 no levantamento de Dersim. Porén, estes disturbios tiveron lugar principalmente en forma de liortas tribais e conflitos relixiosos. O nacionalista turco Hasan Reşit Tankut propuxo en 1961 crear un corredor entre os falantes de zazaki e os falantes de lingua kurda setentrional para acelerar a súa turquificación. Nalgúns casos na diáspora, os zazakis recorreron ao nacionalismo zazaki debido ás diferenzas máis visibles entre eles e os falantes de lingua kurda setentrional.
Especialmente nos últimos anos, as asociacións culturais e lingüísticas zazaki foron xeneralizáronse, co estabelecemento da Federación de Asociacións de Zazakis e o estabelecemento do Partido do Tempo da Democracia, os cales comezaron a adoptar máis a identidade zazaki.
Co "Departamento de Lingua e Literatura Zazaki" impartido na Universidade de Bingöl e na Universidade de Munzur, realízanse estudos sobre a identidade da lingua zazaki. Co Simposio Internacional de Historia e Cultura de Zaza, destacáronse moitos temas no campo da lingua zazaki e foron postos na axenda moitos temas sobre os zazakis.
Agustín Horta Resúa
Agustín Horta Resúa, nado en Bealo (Boiro) cara a 1910 e finado en Lousame o 21 de novembro de 1936, foi un labrego e sindicalista galego.
Traxectoria
Veciño de Bealo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi paseado no Alto do Confurco o 21 de novembro de 1936 por negarse a delatar ao seu irmán Celestino Horta Resúa.
O Piago, Rebordaos, O Saviñao
O Piago é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
A Porta, Rebordaos, O Saviñao
A Porta é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Nacionalismo australiano
miniatura|[[Bandeira de Australia.]] O nacionalismo australiano é unha ideoloxía política nacionalista que defende que os australianos son unha nación e promove a unidade nacional e cultural de Australia. O nacionalismo australiano ten unha historia que se remonta a finais do século XIX a medida que Australia desenvolveu gradualmente unha cultura e unha identidade distintas ás de Gran Bretaña, comezando a verse como unha entidade única e separada e non simplemente unha extensión ou unha derivación da cultura e identidade británicas.
Celestino Horta Resúa
Celestino Horta Resúa, nado en Boiro, foi un sindicalista galego.
Traxectoria
Veciño da Ponte Beluso. Traballaba nas minas de San Fins e era sindicalista. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 botouse ao monte. A súa muller, Manuela Creo foi detida e o seu irmán, Agustin asasinado en novembro de 1936. Formou parte do grupo de guerrilleiros comandado por Ramón Rodríguez Varela no que se integraron Avelino Méndez Suárez, Hilario Arroyo, Manuel Fernández Valle, Abdón de Ces e José Dias, que actuaron en Lousame. Estivo tres anos no monte, e outros seis agochado en casas dos veciños. Finalmente entregouse no cuartel de Santiago de Compostela.
Escravitude en África
miniatura|350px|Principais rutas de escravos na África medieval A escravitude estivo historicamente estendida en África. Os sistemas de servidume e escravitude eran comúns en partes de África na antigüidade, como o eran en gran parte do resto do mundo antigo. Cando comezou o comercio de escravos transahariano, o comercio de escravos no Océano Índico e o comercio de escravos no Atlántico (que se iniciou no século XVI), moitos dos sistemas de escravos africanos preexistentes comezaron a fornecer cativos para mercados de escravos fóra de África. A escravitude na África contemporánea aínda se practica a pesar de ser ilegal.
Na literatura pertinente a escravitude africana clasifícase en escravitude indíxena e escravitude de exportación, dependendo de se se enviaban ou non escravos máis aló do continente. A escravitude na África histórica practicouse en moitas formas diferentes: a escravitude da débeda, a escravitude dos cativos da guerra, a escravitude militar, a prostitución e a escravitude criminal practicáronse en varias partes de África. A escravitude con fins domésticos e xudiciais estendeuse por toda África. Tamén se produciu escravitude nas plantacións, principalmente na costa oriental de África e en partes da África occidental. A importancia da escravitude das plantacións domésticas aumentou durante o século XIX, debido á abolición do comercio de escravos do Atlántico. Moitos estados africanos dependentes do comercio internacional de escravos reorientaron as súas economías cara a un comercio lexítimo traballado polo traballo de escravos.
Formas de escravitude
Existiron múltiples formas de escravitude e servidume en toda África ao longo da historia e están conformadas polas prácticas indíxenas de escravitude, así como pola institución romana de escravitude e posterior escravitude no cristianismo, no islam e, finalmente, o comercio atlántico de escravos. Slavery was a part of the economic structure of African societies for many centuries, although the extent varied. A escravitude formou parte da estrutura económica dalgunhas sociedades durante moitos séculos, aínda que a extensión variou.
Ibn Battuta, que visitou o reino de Malí a mediados do século XIV, relata que os habitantes locais competían entre eles polo número de escravos e servos que tiñan, e entregáronlle un rapaz escravo como "agasallo de hospitalidade". Na África subsahariana, as relacións de escravitude eran a miúdo complexas, con dereitos e liberdades dadas ás persoas sometidas a escravitude e restricións á venda e ao comercio por parte dos seus donos. Moitas comunidades tiñan xerarquías entre diferentes tipos de escravos: por exemplo, diferenciando entre aqueles que naceron na escravitude e os que foran capturados na guerra.
A escravitude nas culturas africanas en xeral parecíase máis á servidume laboral, aínda que en certas partes da África subsahariana os escravos se empregaban para o sacrificio humano en rituais anuais, como os practicados polos habitantes do reino de Dahomey. Os escravos non eran propiedade persoal doutros homes, nin eran escravos de por vida.
As formas de escravitude en África estaban intimamente relacionadas coas estruturas de parentesco. En moitas comunidades africanas, onde a terra non se podía posuír, a escravitude humana empregábase como un medio para aumentar a influencia dunha persoa e expandir as súas conexións. Isto fixo dos escravos unha parte permanente do apelido do propietario e os fillos dos escravos podían quedar intimamente relacionados cos maiores lazos familiares máis grandes. Os fillos de escravos nados en familias poderían integrarse no grupo de parentesco do amo e acadar posicións destacadas dentro da sociedade, mesmo ata o nivel do amo nalgúns casos. Non obstante, o estigma a miúdo mantívose e podería haber estritas separacións entre os membros escravos dun grupo de parentesco e os relacionados co dono.
Servizo doméstico
Moitas relacións de escravos en África xiraban arredor da escravitude doméstica, onde os escravos traballaban principalmente na casa do propietario, mais conservaban algunhas liberdades. Os escravos domésticos poderían considerarse como parte da casa do amo e non se poderían vender a outros sen unha causa extrema. Os escravos poderían posuír os beneficios do seu traballo, tanto na terra coma nos produtos, e poderían casar e transmitirlles a terra aos seus fillos en moitos casos.
Escravitude militar
A escravitude militar consistía na adquisición e formación de unidades militares recrutadas que preservarían a identidade dos soldados escravos, mesmo despois do seu servizo. Os grupos de soldados escravos serían administrados por un patrón, que podería ser o xefe dun goberno ou un señor da guerra independente e que enviaría as súas tropas en busca de cartos e dos seus propios intereses políticos.
Fernando Taboada Zúñiga
Fernando Taboada Zúñiga, nado en Monforte de Lemos en 1894 e finado en Sarria en 1982, foi un político galego.
Escravitude en África
Escravitude militar
Isto foi máis significativo no val do Nilo (principalmente no Sudán e Uganda), con unidades militares escravas organizadas por varias autoridades islámicas, con señores da guerra da África occidental. As unidades militares no Sudán formáronse na década de 1800 mediante incursións militares a grande escala na zona que agora ocupan o Sudán e o Sudán do Sur.
Fernando Taboada Zúñiga
Traxectoria
Fillo de José Taboada Rodríguez Varela de Temes e Paz Zúñiga Laporte e irmán de José Taboada Zúñiga. Foi nomeado alcalde de Sarria en outubro de 1923. Foi nomeado deputado provincial de Lugo en abril de 1927, e elixido vicepresidente da Deputación de Lugo en maio. Formou parte do Padroado da Misión Biolóxica de Galicia en representación dos agricultores de Sarria. Na República foi elixido concelleiro de Sarria na repetición das eleccións municipais en maio, tomando posesión o 5 de xuño.
Roscosmos
alt=Valentina Tereshkova. Primeira muller cosmonauta, lanzada pola axencia rusa do espacio.|miniatura|Valentina Tereshkova. Primeira muller cosmonauta, lanzada pola axencia rusa do espazo. A Corporación Espacial Estatal "Roscosmos" (Государственная корпорация по космической деятельности «Роскосмос»), coñecida de xeito sinxelo como Roscosmos (Роскосмос), é unha empresa estatal da Federación Rusa responsable dos voos espaciais, incluíndo o programa de cosmonáutica e a investigación aerospacial.
Fernando Taboada Zúñiga
Vida persoal
Casou con María de los Ángeles Rivera González de la Rocha (1898-1939) e foi pai de María Teresa, Fernando e José Manuel Taboada Rivera.
Escravitude en África
Escravos para o sacrificio
miniatura|250px|Escravos para o sacrificio en Dahomey, 1793 Aínda que as evidencias arqueolóxicas non están claras sobre o tema antes do contacto europeo, para as sociedades que practicaban o sacrificio humano, as vítimas eran a miúdo escravas.
Tráfico local de escravos
Nacións como os ashanti da actual Ghana e os yoruba da actual Nixeria participaron no tráfico de escravos. Grupos como o imbangala de Angola e os nyamwezis de Tanzania servían como intermediarios ou bandas itinerantes, facendo a guerra contra os estados africanos para capturar xente para a súa exportación como escravos. Os historiadores John Thornton e Linda Heywood proporcionaron unha estimación de arredor do 90 % dos africanos capturados e vendidos a europeos enviados ao comercio de escravos do Atlántico. Henry Louis Gates, profesor de estudos africanos e afroamericanos de Harvard, afirmou que "sen complexas alianzas comerciais entre as elites africanas e os comerciantes e axentes comerciais europeos, o comercio de escravos no Novo Mundo sería imposible, polo menos na escala en que ocorreu".
Transformacións da escravitude en África
miniatura|A Porta do Non Retorno en [[Ouidah, memorial do comercio de escravos.]] As relacións de escravitude en África transformáronse a través de tres procesos a grande escala: o comercio árabe de escravos, o comercio de escravos do Atlántico e as políticas e movementos de emancipación dos escravos nos séculos XIX e XX. Cada un destes procesos alterou significativamente as formas, o nivel e a economía da escravitude en África.
As prácticas de escravitude en África empregáronse durante diferentes períodos para xustificar certas formas de compromiso europeo cos pobos de África. Escritores europeos do século XVIII afirmaron que a escravitude en África era o suficientemente brutal como para xustificar o comercio de escravos do Atlántico. Os escritores posteriores empregaron argumentos similares para xustificar a intervención e a eventual colonización por parte das potencias europeas para acabar coa escravitude en África.
Os africanos coñecían a dura escravitude que agardaba aos escravos no Novo Mundo. Moitas elites africanas visitaron Europa en barcos de escravos seguindo os ventos dominantes polo Novo Mundo. Un exemplo disto ocorreu cando Manuel Antonio, o embaixador congolés na Santa Sé, foi a Europa en 1604, deténdose primeiro en Baía, Brasil, onde conseguiu liberar un paisano que fora escravizado. Os monarcas africanos tamén enviaron os seus fillos por estas mesmas rutas de escravos para seren educados en Europa, e miles de antigos escravos finalmente trasladáronse a Liberia e Serra Leoa.
Comercio transsahariano e do océano Índico
A trata árabe de escravos estableceuse nos séculos VIII e IX e implicou un pequeno movemento de poboación en gran parte da rexión oriental dos Grandes Lagos e do Sahel. A lei islámica permite a escravitude, mais prohibe a escravitude que implique outros musulmáns; como consecuencia, o principal obxectivo da escravitude eran os habitantes das zonas fronteirizas do islam en África. A trata de escravos a través do Sáhara e do océano Índico tamén ten unha longa historia que comeza co control das rutas marítimas por parte dos comerciantes afroárabes no século IX. Estímase que uns poucos miles de escravos foron levados cada ano das beiras do mar Vermello e do océano Índico. Foron vendidos en todo o Oriente Medio. Este comercio acelerouse con buques máis grandes debido a unha maior demanda de man de obra nas plantacións da rexión. Co paso do tempo, decenas de miles foron escravizados cada ano. En Zanguebar, os escravistas afroárabes capturaron bantús do interior e vendéronos na costa. Alí, os escravos foron asimilándose gradualmente nas zonas rurais, particularmente nas illas de Unguja e Pemba.
Isto cambiou a relación dos escravos, creando novas formas de emprego para os escravos (como eunucos para protexer haréns e en unidades militares) e creando condicións para a liberdade, é dicir, a conversión, aínda que só liberaría os fillos dun escravo. Aínda que o nivel de comercio se mantivo baixo, o número total de escravos comerciados creceu en gran número ao longo dos séculos. Debido á súa natureza pequena e gradual, o impacto sobre as prácticas da escravitude nas comunidades que non se converteron ao islam foi relativamente pequeno. Non obstante, na década de 1800 o comercio de escravos de África aos países islámicos aumentou significativamente. Cando o comercio europeo de escravos rematou arredor da década de 1850, o comercio de escravos cara ao leste medrou significativamente ata que a colonización europea de África rematou arredor de 1900.
En 1814 o explorador suízo Johann Burckhardt escribiu sobre as súas viaxes a Exipto e Nubia, onde viu a práctica do tráfico de escravos: "Era frecuentemente testemuña de escenas da máis fragrante indecencia, en que os comerciantes, que son os actores principais, pasaban o seu tempo rindo. Poderíase aventurar a afirmar que moi poucas mulleres escravas que pasaron do seu décimo ano chegan a Exipto ou Arabia en estado de virxindade".
Tráfico de escravos atlánticos
miniatura|240px|Escravos africanos en [[Virxinia, obra de autor descoñecido, 1670]] O comercio de escravos atlántico ou transatlántico realizouse a través do océano Atlántico desde os séculos XV ata o XIX. O comercio de escravos do Atlántico foi significativo ao transformar os africanos dunha pequena porcentaxe da poboación mundial de escravos en 1600 á abafadora maioría en 1800. O tráfico de escravos pasou de ser un aspecto marxinal das economías ao sector máis importante nun período de tempo relativamente breve. Ademais, as plantacións agrícolas aumentaron significativamente e convertéronse nun aspecto clave en moitas sociedades. Finalmente, transformou a distribución tradicional das prácticas de escravitude.
Os primeiros europeos en chegar á costa de Guinea foron os portugueses; o primeiro europeo en mercar escravos africanos na rexión de Guinea foi Antão Gonçalves, un explorador portugués en 1441. Orixinalmente interesados no comercio principalmente de ouro e especias, estableceron colonias nas illas deshabitadas de San Tomé e Príncipe. No século XVI os portugueses descubriron que estas illas volcánicas eran ideais para cultivar azucre. O cultivo de azucre é unha empresa que necesita moita man de obra e os portugueses eran difíciles de atraer debido á calor, á falta de infraestrutura e á vida dura. Para o cultivo trouxeron entón un gran número de escravos africanos. O castelo de São Jorge da Mina na cidade de Elmina, na costa do Ouro, foi construído orixinalmente por man de obra africana para os portugueses en 1482 para controlar o comercio de ouro e converteuse nun importante depósito de escravos que ían ser transportados ao Novo Mundo.
Os españois foron os primeiros europeos en usar escravos africanos no Novo Mundo nas illas de Cuba e Hispaniola, onde a alarmante taxa de mortalidade na poboación nativa estimulara as primeiras leis reais para protexer a poboación nativa (leis de Burgos, 1512-1513). Os primeiros escravos africanos chegaron a Hispaniola en 1501 pouco despois da bula menor de 1493 do papa Alexandre VI, que deu a case todo o territorio do Novo Mundo aos reis de Castela e Aragón.
O tráfico atlántico de escravos alcanzou o seu punto álxido a finais do século XVIII, cando se capturou o maior número de escravos nas expedicións a África occidental. A maior demanda de escravos debido á expansión das potencias coloniais europeas no Novo Mundo fixo que o tráfico de escravos fose moito máis lucrativo para as potencias de África Occidental, o que levou á creación dunha serie de imperios africanos que prosperaron co tráfico de escravos. Estes foron o Imperio de Oyo (yoruba), o reino Kong, o imanato de Fouta Djallon, o imanato de Futa Toro, o reino Khasso, o reino Gabu, a Confederación Fante, o imperio Ashanti e o reino de Dahomey. Estes reinos dependían dunha cultura militarista de guerra constante para xerar un gran número de cativos humanos necesarios para o comercio cos europeos.
Un mordaz recordatorio desta atroz práctica está documentado nos debates sobre o comercio de escravos de Inglaterra de principios do século XIX: "Todos os vellos escritores [...] coinciden en afirmar non só que as guerras se libran co único propósito de facer escravos, senón que son alentadas polos europeos con este propósito". A abolición gradual da escravitude nos imperios coloniais europeos durante o século XIX provocou o colapso e o declive destes imperios africanos. Cando as potencias europeas comezaron a deter o tráfico de escravos no Atlántico, provocouse un novo cambio en que os grandes propietarios de escravos de África comezaron a explotar escravos nas plantacións e outros produtos agrícolas.
Abolición
miniatura|Captura do barco de escravos [[Sunny South (clipper)|Emanuela polo HMS Brisk]] A gran transformación definitiva das relacións de escravos chegou con esforzos de emancipación incoherentes que comezaron a mediados do século XIX. Cando as autoridades europeas comezaron a controlar grandes partes da África interior a partir da década de 1870, as políticas coloniais confundíanse a miúdo no tema. Por exemplo, mesmo cando a escravitude era considerada ilegal, as autoridades coloniais devolvían aos seus donos escravos fuxidos. A escravitude persistiu nalgúns países baixo o dominio colonial e nalgúns casos non foi ata a independencia cando as prácticas análogas á escravitude se transformaron significativamente. As loitas anticoloniais en África a miúdo levaron escravos e antigos escravos xunto con propietarios e antigos propietarios a loitar pola independencia; non obstante, esta cooperación durou pouco e formáronse partidos políticos independentistas baseados en estratificacións de escravos e amos. Nalgunhas partes de África, a escravitude e prácticas similares continuaron e a súa eliminación demostrou ser un problema difícil para gobernos e sociedade civil.
Os esforzos dos europeos contra a escravitude e o tráfico de escravos comezaron a finais do século XVIII e tiveron un grande impacto na escravitude en África. Portugal foi o primeiro país do continente en abolir a escravitude no Portugal metropolitano e na India portuguesa, cunha lei emitida o 12 de febreiro de 1761, mais isto non afectou ás súas colonias no Brasil e África. Francia aboliu a escravitude en 1794. Non obstante, Napoleón I restableceu a escravitude en 1802 e non foi abolida definitivamente ata 1848. Dinamarca-Noruega en 1803 converteuse no primeiro país de Europa en aplicar a prohibición do tráfico de escravos. A escravitude non foi proscrita ata 1848. Gran Bretaña seguiuna en 1807 coa aprobación da lei de comercio de escravos polo Parlamento. Esta lei impuxo multas, que aumentaron co número de escravos transportados, aos capitáns de barcos de escravos. Gran Bretaña seguiu isto coa lei de abolición da escravitude de 1833, que liberou todos os escravos do Imperio Británico. A presión británica noutros países levou a un acordo para acabar co tráfico de escravos de África. Por exemplo, a lei de comercio de escravos de 1820 dos Estados Unidos consideraba o tráfico de escravos como piratería, que era punible coa morte. Ademais, o Imperio Otomán aboliu o comercio de escravos africano en 1847 pola presión británica.
En 1850, ano en que o último participante importante no comercio de escravos do Atlántico, o Brasil, aprobou a lei Eusébio de Queirós que prohibía o comercio de escravos, este comercio diminuíu significativamente e, en xeral, só se mantivo o comercio ilegal. O Brasil continuou a práctica da escravitude e foi a maior fonte de comercio ilegal ata aproximadamente 1870 e a abolición da escravitude fíxose permanente en 1888 cando a princesa Isabel do Brasil e o ministro Rodrigo Silva prohibiron a práctica. Os británicos adoptaron un enfoque activo para deter o comercio ilegal de escravos atlánticos durante este período. Ao escuadrón da África occidental atribúeselle a captura de 1600 barcos escravos entre 1808 e 1860 e a liberación de 150 000 africanos a bordo destes buques. Tamén se tomaron medidas contra líderes africanos que se negaron a aceptar os tratados británicos para prohibir o comercio, por exemplo, contra a usurpación do rei de Lagos, deposto en 1851. Os tratados antiesclavista foron asinados por máis de 50 gobernantes africanos.
Aínda que a escravitude en África fora de carácter limitado, mesmo durante o auxe do comercio de escravos árabe e atlántico, isto cambiou na última metade do século XIX. Patrick Manning explica que "se hai algún momento en que se poida falar de sociedades africanas organizadas arredor da produción de escravos, [1850-1900] foi ese".
Aínda que actualmente é ilegal en todos os países, a escravitude practícase en segredo en moitas partes do mundo. Estímase que hai 30 millóns de vítimas de escravitude en todo o mundo. En Mauritania até 600 000 homes, mulleres e nenos, o 20 % da poboación, son escravos, moitos deles empregados en traballos de servidume. A escravitude en Mauritania foi finalmente criminalizada en agosto de 2007. Durante a Segunda Guerra Civil do Sudán, estimáronse que entre 14 000 e 200 000 persoas foron secuestradas e escravizadas. En Níxer, onde a práctica da escravitude foi prohibida en 2003, un estudo descubriu que case o 8 % da poboación continúa a ser escrava.
Demográfico
A escravitude e o tráfico de escravos tiveron un impacto significativo no tamaño da poboación e na distribución de xénero en gran parte de África. O impacto exacto destes cambios demográficos foi un importante tema de debate. O tráfico de escravos atlánticos atraía 70 000 persoas ao ano, principalmente da costa oeste de África, no seu momento álxido a mediados do século XVII. A trata de escravos árabes implicaba a captura de pobos do interior do continente, que posteriormente eran enviados ao exterior a través de portos no mar Vermello e noutros lugares. O 1600 alcanzou un máximo de 10 000 persoas ao ano. Segundo Patrick Manning, a poboación diminuíu en gran parte do África subsahariana como consecuencia deste tráfico de escravos. Este descenso de poboación en toda África Occidental entre 1650 e 1850 agravouse pola preferencia dos comerciantes polos escravos masculinos. Na África oriental, o tráfico de escravos foi multidireccional e cambiou co paso do tempo. Para satisfacer a demanda de traballo de baixa categoría, os escravos zanj capturados no interior do sur vendéronse a través de portos da costa norte, en gran número acumulado ao longo dos séculos, clientes do val do Nilo, o Corno de África, a península Arábiga, o golfo Pérsico, o Extremo Oriente e as illas do Océano Índico.
Extensión da escravitude
Non se sabe con precisión a extensión da escravitude en África e o tráfico de escravos noutras rexións. Aínda que se estudou mellor o comercio de escravos atlánticos, as estimacións oscilan entre os 8 e os 20 millóns de persoas. A base de datos transatlántica sobre o comercio de escravos estima que o comercio de escravos do Atlántico capturou arredor de 12,8 millóns de persoas entre 1450 e 1900. O tráfico a través do mar Vermello desde o Sáhara, o Corno de África e o leste de África, estimouse en 6,2 millóns de persoas entre 600 e 1600. Aínda que a taxa diminúe no leste de África no 1700, aumentou desde 1800 e estímase en 1,65 millóns nese século.
Efectos sobre a economía de África
Hai un longo debate entre analistas e académicos sobre os efectos destrutivos do tráfico de escravos. A miúdo afírmase que o tráfico de escravos socavou as economías locais e a estabilidade política de xeito que a forza de traballo vital das aldeas foi enviada ao exterior e que as redadas de escravos e as guerras civís convertéronse en algo común. Co auxe dun gran comercio de escravos, impulsado polas necesidades europeas, escravizar o inimigo converteuse en consecuencia da guerra e cada vez foi máis unha razón para ir á guerra. Afírmase que o tráfico de escravos impediu a formación de grupos étnicos máis grandes, provocando o faccionismo étnico e debilitando a formación de estruturas políticas estables en moitos lugares. Afírmase tamén que diminuíu a saúde mental e o desenvolvemento social dos africanos.
En contraste con estes argumentos, J.D. Fage afirma que a escravitude non tivo un efecto totalmente desastroso nas sociedades africanas. Os escravos eran un produto caro e os comerciantes recibían unha gran cantidade a cambio de cada persoa escrava. No punto máximo do tráfico, centos de miles de rifles, grandes cantidades de tea, pólvora e metais foron enviados a Guinea. A maior parte deste diñeiro gastouse en armas de fogo británicas de calidade moi baixa e alcol de calidade industrial. O comercio con Europa no auxe do tráfico de escravos tamén incluía importantes exportacións de ouro e marfil, que eran uns 3,5 millóns de libras esterlinas ao ano. En contraste, o comercio do Reino Unido, a superpotencia económica da época, roldaba os 14 millóns de libras ao ano durante ese mesmo período a finais do século XVIII. Como sinalou Patrick Manning, a gran maioría dos artigos que se trocaban por escravos eran como artigos de luxo. O téxtil, o mineral de ferro, as moedas e o sal foron algúns dos produtos máis importantes importados como consecuencia do tráfico de escravos, e estes bens estendéronse pola sociedade elevando o nivel de vida xeral.
Efectos sobre a economía de Europa
Karl Marx na súa historia económica do capitalismo, Das Kapital, afirmou que "... a transformación de África nun cueiro para a caza comercial de peles negras [é dicir, o comercio de escravos], marca o amencer da era da produción capitalista". Argumentou que o tráfico de escravos era parte do que chamou a "acumulación primitiva" de capital europeo, a acumulación de riqueza "non capitalista" que precedeu e creou as condicións financeiras para a industrialización de Gran Bretaña.
Legado do racismo
Maulana Karenga afirma que os efectos do comercio de escravos do Atlántico sobre os cativos africanos foron "a destrución moralmente monstrosa da posibilidade humana que implicou a redefinición da humanidade africana no mundo, envelenando as relacións pasadas, presentes e futuras con outras persoas que só coñecemos a nós mesmos a través deste estereotipo e, polo tanto, danan as relacións verdaderamente humanas entre as persoas hoxe en día". Afirma que constituíu a destrución da cultura, a lingua, a relixión e a posibilidade humana.
Pudio, Rebordaos, O Saviñao
Pudio é un lugar da parroquia de Rebordaos no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Nacionalismo bangladeshí
miniatura|250px|[[Bandeira de Bangladesh.]]