cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GnuCash
Características
Desenvolveuse inicialmente en Linux, pero desde o 15 de xullo de 2007, versión 2.2.0, está tamén dispoñíbel unha versión directamente compilada para usar en Windows. A primeira versión directamente instalable en Mac foi a 1.8.
O programa serve tanto para levar unha contabilidade persoal ou familiar como de pequenas empresas. É facilmente configurábel, utiliza o sistema de contabilidade por partida dobre ou de dobre entrada, permite a creación e modificación dun plan contábel xerarquizado, e incorpora un módulo de facturación e de xestión das relacións con clientes/debedores e con provedores/acredores. Os diferentes estados para a presentación de resultados contábees pódense preparar en forma de informes, que poden acompañarse con gráficos. É fácil a adaptación aos réximes de impostos de diferentes países. Con todo, a súa ergonomía é mellorábel e non ofrece mecanismos de protección que teñen outros programas de contabilidade comerciais propietarios. É conveniente un bo coñecemento de contabilidade para un uso produtivo. É moi potente como ferramenta para fins didácticos.
Vaya
Vaya é o cuarto EP da banda estadounidense de post-hardcore At the Drive-In, editado o 27 de xullo de 1999 a través do selo Fearless Records. O son do disco está a cabalo entre os álbums In/Casino/Out e Relationship of Command.
"198d" trata sobre a avoa do batería Tony Hajjar's grandmother, que foi enterrada nunha fosa común no Líbano. O título está sacado dunha inscrición na súa lápida.
Félix Guattari
Pierre-Félix Guattari, nado en Villeneuve-les-Sablons (Oise) o 30 de abril de 1930 e finado en Cour-Cheverny (Loir e Cher) o 29 de agosto de 1992, foi un psicanalista, filósofo e político comunista francés, pioneiro da "psicoterapia institucional" e fundador da "esquizoanálise" e da "ecosofia".
Marcel Achard
Marcel-Augustin Ferréol, nado en Sainte-Foy-lès-Lyon (departamento de Ródano) o 5 de xullo de 1899 e finado en París o 4 de setembro de 1974, foi un actor e dramaturgo francés, Marcel Achard pseudónimo de.
En 1917 estableceuse en París, onde traballou como xornalista.
Félix Guattari
Traxectoria
Comezou a estudar Farmacia, pero cambiouse moi logo á psiquiatría. Como psicanalista prosegue a súa formación na escola do máis famoso dos psicanalistas franceses, Jacques Lacan, facéndose membro da "Escola Freudiana de París".
Militante político de orientación comunista, estará porén lonxe do Partido Comunista Francés pola súa postura radical e anti-stalinista. Será redactor do boletín de oposición esquerdista La voie communiste (A vía comunista).
Como psicoterapeuta foi un expoñente do movemento da antipsiquiatría, fundando xunto a outros (como o Dr. Jean Oury, que continuando a experiencia do Dr. François Tosquelles no hospital Saint-Alban, puxo as bases da denominada "Psicoterapia Institucional"), en 1953, a "Clínica psiquiátrica de avangarda" para psicóticos de La Borde, en Cour-Cheverny, onde traballou durante corenta anos, ata a súa morte en 1992.
Como psicanalista, filósofo, e como militante político, Guattari adquiriu notoriedade especialmente pola súa asociación, tras o maio do 1968, co filósofo francés, prestixioso expoñente do "renacemento nietzscheano", Gilles Deleuze con quen escribiu ''O Anti-Edipo. Capitalismo e esquizofrenia en 1973, que critica a psicanálise, acusándoa de "familiarismo", sobre todo de agochar o desexo como "romance familiar": Edipo''. En 1980 publican a segunda parte do Anti-Edipo: ''Mil mesetas. Capitalismo e esquizofrenia''.
En 1987 fundou, con Deleuze, a revista Chimères (boletín de esquizoanálise).
Diástole
miniatura|200px|Diástole cardíaca. A diàstole é o período no que o corazón se relaxa após unha contracción (sístole ventricular e sístole auricular) e se prepara para encherse de sangue. A diástole constitúe, aproximadamente, a metade do ciclo cardíaco, tendo unha duración aproximada duns 0,4 segundos. Durante a diástole as aurículas énchense de sangue que provén dos tecidos grazas á achega das veas cavas superior e inferior.
Andoriña das barreiras
A andoriña das barreiras (Riparia riparia) é unha ave paseriforme migratoria da familia das andoriñas. Ten unha ampla área de distribución en verán, que abrangue practicamente toda Europa, parte do norte de Asia e Norteamérica. Pasa o inverno no leste e sur de África, Suramérica e o subcontinente indio. En Galicia é unha ave estival escasa.
Taxonomía
Esta especie foi descrita por Linnaeus no seu Systema naturae en 1758, e orixinalmente deulle o nome de Hirundo riparia; a descrición constía simplemente en: H[irundo] cinerea, gula abdomineque albis—"unha andoriña cincenta coa gorxa e barriga brancas"—e a localidade tipo mencionada era simplemente "Europa". O seu nome específico, riparia (e actualmente tamén o xenérico), significa 'das ribeiras'; que deriva do latín ripa, 'ribeira dun río'.
As poboacións do norte da India e sur da China, que antes se consideraban desta especie, son agora normalmente separadas nunha especie distinta, Riparia diluta. Esta ten partes inferiores marróns agrisadas máis claras e unha banda no peito menos nítida e inverna en Paquistán e sur da India.
Descrición
miniatura|esquerda|Andoriña das ribeiras mostrando a banda escura do seu peito
miniatura|esquerda|Adulto nun sitio de nidación en [[Dziwnówek, Polonia]] É de 12 cm de longo e de cor marrón pola parte superior, branca na inferior cunha banda estreita marrón no peito, ten un bico negro e patas marróns. Os xoves teñen puntas marróns avermelladas nas plumas cobertoiras e marxes das secundarias.
O seu dorso negro, gorxa branca, pequeno tamaño e voo rápido e errático diferénciana de andoriñas similares, como a Delichon urbicum, Petrochelidon pyrrhonota ou as outras especies de Riparia. Só a Riparia cincta da África subsahariana é similar, pero a andoriña das ribeiras só aparece no norte desa zona en inverno.
A andoriña das ribeiras ten unha canción trilante que é continua cando está voando e pasa a un ton "conversacional" baixo cando está pousada. Emite unha chamada de alarma áspera cando pasa un falcón, un corvo ou outro posible predador que pide unha acción combinada para espantalo.
Ecoloxía
É a primeira especie da súa familia que aparece nos seus terreos de reprodución, desde finais de marzo, xusto antes da Hirundo rustica. No norte de Ohio, chegan en cantidade a mediados de abril, uns 10 días antes do que o facían hai 100 anos. Ao principio, voa sobre grandes corpos de auga en solitario, buscando as primeiras moscas que saen. Máis tarde acompañan a outras especies de andoriñas, pero durante un tempo, que varía segundo o tempo climatolóxico que faga, permanecen nestes grandes corpos de auga e non visita os seus lugares favoritos de nidificación. A andoriña das barreiras parte cedo, de todas formas dos seus lugares preferidos de máis ao norte. En agosto, as reunións de aves nos pousadoiros nocturnos increméntanse enormemente, aínda que a chegada e a partida de aves de paso causa unha grande irregularidade en canto á súa cantidade. A fins de setembro xa marcharon dos tereos de reprodución case todas.
O seu alimento consiste en pequenos insectos, principalmente mosquitos e outras moscas, cuxos estadios larvarios iniciais son acuáticos.
É unha ave sociable nos seus hábitos de nidificación, e poden xuntarse de ducias a moitos centos de parellas para nidificar preto nun mesmo lugar, segundo o espazo dispoñible. Os niños están ao final de túneles escavados dunhas poucas decenas de centímetros a máis dun metro de lonxitude, feitos en area ou grava. O niño propiamente dito é un leito de palla e plumas nunha cámara ao final da toqueira; pero axiña queda infestado de parasitos. Pon de catro a cinco ovos brancos a mediados ou finais de maio e é común que fagan unha segunda posta en todos os sitios de nidación menos os de máis ao norte.
Richard Axel
Richard Axel, nado o 2 de xullo de 1946 en Brooklyn, Nova York, é un médico, investigador e profesor universitario estadounidense.
Traxectoria
A finais da década de 1970, xunto co microbiólogo Saul J. Silverstein e o xenetista Michael H. Wigler, descubriu unha técnica de transformación xenética, un proceso que permite que un ácido desoxirribonucleico (ADN) foráneo se poida inserir nunha célula hóspede para producir certas proteínas.
No 2004 foi galardoado, xunto con Linda B. Buck, co Premio Nobel de Medicina polas súas investigacións dos receptores e a organización do sistema olfactivo.
Cultura Kurgan
A cultura Kurgan foi unha hipotética cultura neolítica nómade e gandeira, desenvolvida cara ao V milenio antes de Cristo en adiante nas chairas situadas ó nordeste do mar Negro e nos lugares cara os que se expandiu. A hipótese da existencia desta cultura creouna Marija Gimbutas, e nela combina arqueoloxía e lingüística para situar a sede orixinaria dos pobos falantes do protoindoeuropeo (PIE).
É a primeira cultura indoeuropea, e polo tanto, a polémica en séculos pasados causada pola Urheimat (patria ancestral dos indoeuropeos), é establecida segundo as hipóteses de Gimbutas nas chairas meridionais rusas, entre o nordeste do mar Negro e o noroeste do mar Caspio, acoutada polo sur polo Cáucaso.
Descubrimento
A arqueóloga lituana Marija Gimbutas escava as chairas meridionais de Rusia e descobre unha cultura que corresponde ós datos da arqueoloxía lingüística, e chámaa cultura Kurgan polos enterramentos en túmulos que se atoparon (kurgan significa en ruso túmulo.
Boards of Canada
Boards of Canada é un dúo escocés de música electrónica formado polos irmáns Michael Sandison e Marcus Eoin. Tras fichar con Skam Records e despois con Warp Records nos anos 90, o grupo conseguiu o recoñecemento tras o lanzamento do seu álbum de estrea Music Has the Right to Children en 1998. Os seus seguintes álbums, Geogaddi (2002), The Campfire Headphase (2005) e Tomorrow's Harvest (2013), foron aclamados pola crítica. O dúo mantívose recluído, e rara vez concede entrevistas ou actúa ao vivo.
Cultura Kurgan
Sociedade
Adoraban os deuses dun panteón eminentemente masculino. Adoraban un deus supremo, do ceo, en contraposición da deidade suprema da cultura da Vella Europa, a deusa da terra.
Boards of Canada
Traxectoria
O grupo comeza a súa traxectoria propiamente en 1987, ao xuntarse os irmáns Sandison con amigos dos seus arredores, entre os que se atopaban Chris Horne, que tería posteriormente unha carreira musical á parte co nome de Christ. O nome do grupo provén do National Film Board of Canada, unha institución dependente do goberno canadense semellante a National Geographic, da que Marcus e Mike eran grandes admiradores, chegando a usar fragmentos de son dos seus documentais nas súas cancións.
Cultura Kurgan
Historia
A cultura Kurgan desenvólvese cara ao V milenio a.C. e, froito da súa capacidade expansiva, acada as zonas danubianas e balcánicas centroeuropeas cara ao ano 4400 a.C. A maior expansión prodúcese no IV milenio a.C.: durante este período acada a Transcaucasia e parte de Europa, cara ao 3500 a.C. Cara ao 3000 a.C. produciuse unha nova expansión cara as rexións bañadas polo mar Exeo.
Esta cultura irá absorbendo pouco a pouco a cultura da vella Europa, presente en gran parte de Europa xa dende antes da expansión kurgan.
Boards of Canada
Traxectoria
Co paso do tempo o grupo centraríase soamente nos irmáns Sandison, e a comezos da década dos 90 gravarían as primeiras maquetas no seu propio estudio, chamado Hexagon Sun. As primeiras gravacións distribuíanas entre os seus amigos de Edimburgo, figurando como discográfica Music70, creada por eles mesmos.
En 1995 publican o EP Twoism, o primeiro lanzamento "oficial" do grupo. O disco chegaría a mans de Sean Booth, membro de Autechre e dono de Skam Records, onde publicaron o seguinte EP Hi Scores.
En 1996 lanzan o LP Music Has the Right to Children, o cal sería acollido con grande éxito de crítica e de público. Ao ano seguinte realizarían a súa primeira e única Peel Session.
O seu segundo álbum, Geogaddi, foi publicado no 2002. O enigmático nome, xunto coa portada e as cancións deron lugar a varias teorías sobre o seu significado.
En 2013, mediante unha elaborada campaña de publicidade previa, anunciouse a publicación do cuarto álbum Tomorrow's Harvest, lanzado en xuño de dito ano.
Pai
miniatura|Pai dando de beber ao seu fillo. miniatura|Un pai paseando o seu fillo. Pai (do latín pater, patris) é, nun contexto biolóxico, aquel ser vivo de sexo masculino que ten descendencia directa. O termo recíproco é «fillo». No caso dos mamíferos como o ser humano, o pai concibe ao seu fillo tras a cópula coa futura nai, resultando na reprodución sexual.
Comunmente o pai cumpre un rol moi importante dentro do desenvolvemento dos nenos, o título de pai tamén pode ser dado a aquel home que cumpra este papel sen estar emparentado biolóxicamente co neno ou nena. Maiormente isto ocorre con homes que adoptaron nenos ou con homes casados con mulleres que previamente procrearan descendencia. O termo tamén se pode referir a unha persoa á cal identifícaselle co estereotipo de pai. A determinación dos lugares atribuídos á paternidade foron imposicións sociais e culturais que forón cambiando co tempo.
Anualmente celébrase o Día do Pai en moitas partes do mundo. Nos países católicos celébrase o 19 de marzo, festividade de San Xosé, pai putativo de Xesús de Nazaret. Noutros países celebrase o 19 de xuño.
Etimoloxía
O termo hebreo ʼav e o grego pa‧tḗr úsanse con varios sentidos: como proxenitor, cabeza dunha casa ou familia ancestral, antepasado, orixinador dunha nación, fundador dunha clase ou profesión, protector, orixinador de algo e como expresión de respecto.
En organismos asexuados, pai tamén pode significar nai, no caso dos organismos unicelulares que se reproducen por división, o pai é unha célula que se divide para producir células «fillas».
«Papá», «papa», «papi», «papito», «pa»... son expresións típicamente familiares utilizadas para referirse a un pai. Coloquialmente tamén se usa en varios países a expresión «o meu vello» para referirse ao propio pai.
Bente, Leiro, Ribadumia
Bente é un lugar da parroquia de Leiro no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Pau Albarèl
Pau Albarèl, nado en Saint-André-de-Roquelongue (Aude) o 12 de decembro de 1873 e finado en Montpellier o 15 de xullo de 1929, foi un médico e escritor occitano.
Traxectoria
Instalouse en Carcassonne, despois como médico de cabeceira en Nevian, onde casou con Lúcia Agèl o 24 de outubro de 1899. En 1909 estableceuse en Narbona, e fíxose membro da Comisión Arqueolóxica. Ao estoupar a primeira guerra mundial serviu como médico e foi enviado a Salónica.
Comezou a escribir en lingua occitana seguindo a influencia de Aquiles Mir. Usou os pseudónimos de Joan de la Ròca, Balin Balan, Joan de la Pineda, lo Bascalaire, lo Piuletaire e Jirmèn lo Vièlh entre outros. En 1911 fundou a revista La cigala narbonesa. Foi membro da Escola mondina e da Escola audenca. En 1918 converteuse en Maioral de felibrige.
Faleceu logo dunha operación médica.
Franz Karl Achard
miniatura|Franz Karl Achard Franz Karl Achard, nado en 1753 en Berlín e finado en 1821 en Wohlau foi un químico prusiano. Estableceu a primeira fábrica de azucre a partir da remolacha.
Traxectoria
Estudou física e química en Berlín, discípulo de Andreas Sigismund Marggraf, foi favorito do rei Frederico II de Prusia, ao que informaba das súas investigacións dúas veces por semana.
En 1776 foi elixido membro da Real Academia de Ciencias de Berlín.
Polos seus descubrimentos na aclimatación do tabaco en Alemaña, o rei concedeulle unha pensión vitalicia de 500 taler.
A partir do descubrimento, feito por Marggraf en 1747, de que a remolacha contiña azucre, deseñou un proceso para producir azucre da remolacha.
Os comerciantes británicos de azucre ofrecéronlle 200.000 taler por declarar marrados os seus experimentos, pero el rexeitou as súas proposicións. Co seu descubrimento o azucre deixou de ser un produto de luxo.
As súas refinarías quedaron en bancarrota en 1815 debido á incapacidade económica de Achard, e a diversos lumes causados por curtocircuítos.
Jimmy Garoppolo
James Richard Garoppolo, nado o 2 de novembro de 1991 en Arlington Heights, Illinois, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de quarterback para San Francisco 49ers da National Football League (NFL). Formado na Eastern Illinois, foi elixido na segundo rolda do Draft da NFL de 2014 polos New England Patriots, equio co conseguiu dous títulos da Super Bowl como quarterback suplente de Tom Brady.
Román Rodríguez
O nome Román Rodríguez pode referirse a:
Billie Joe Armstrong
Billie Joe Armstrong, nado o 17 de febreiro de 1972 en Oakland (California), é o principal compositor, vocalista e guitarrista da banda de punk rock Green Day. Nos seus discos toca tamén o piano, o saxo, a batería, a harmónica e máis a mandolina.
Infancia e adolescencia
É o menor dunha familia de seis fillos que vivían en Rodeo (California). Seu pai, Andy Armstrong, era camioneiro e batería de jazz que finou de cancro de esófago cando Billie tiña dez anos. Antes de finar, regaloulle a Billie súa primeira guitarra á cal lle chamou Blue e a cubríu de calcomanías, adhesivos e pinturas, moitas roturas e as iniciais do seu nome (BJ) pintadas en vermello. Esta guitarra é unha copia dunha Fender Stratocaster. Hoxe en día, Billie ten centos de copias desta guitarra as cales usa nos concertos, a maioría das veces, para tocar en medio ton máis baixo do normal, e en cancións pertencentes aos discos Dookie e Insomniac, Blue pódese ver no videoclip de Basket Case. A perfeción das copias, segundo Billie, é impresionante. Súa nai, Ollie, era camarera no restaurante Rod's Hickory Pit, onde Billie e o seu amigo Mike Dirnt traballaron na súa adolescencia. Seu nome se escribe con 'ie' (en feminino), en vez de Billy, porque súa nai cando foi facer a partida de nacemento, estaba baixo os efectos da medicación do parto, ou como se di nas notas de 1,039/Smoothed Out Slappy Hours, "A nai de Billie escribíu mal seu nome na partida de nacemento porque estaba colocada". É o único membro da banda que usa o seu auténtico nome. Sendo xove, foise vivir a unha casa okupa xunto co seu moi amigo Mike Dirnt, onde se criou e se deu coñecer na escena punk rock.
A paixón pola música víñalle dende pequeno. Cando rondaba a idade dos 5 anos, súa nai levábao a cantar e a repartir ovos de Pascua aos enfermos do hospital de Berkeley (California), e inclusive gravou un single, no cal sona un anaco na introdución de "María" en International Superhits. Chamábase "Look For Love".
En 1982, cando el tiña 11 anos, coñeceu a Mike Dirnt na cafetería da escola, e comprobaron que compartían gustos musicais. Xuntos tocaban cancións de Ozzy Osbourne, Queen, Def Leppard, e Van Halen.
Cando tiña 15 anos era fan das bandas de hard rock e heavy metal do momento, pero seus irmáns Allan e David seguían ás bandas de punk da zona. Cando escoitou Holidays the Sun, primeira pista do álbum Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols dos Sex Pistols, na casa dunha amiga, converteuse nun "punk-rocker".
Carreira
En 1987 Armstrong formou unha banda chamada Sweet Children co seu amigo da infancia Mike Dirnt. Ao principio Dirnt e Armstrong tocaban a guitarra, con John Kiffmeyer, coñecido tamén coma Al Sobrante, na batería. Despois duns poucos concertos e da gravación dunha demo Hughes deixou a banda en 1988; Dirnt entón comezou a tocar o baixo converténdose no terceiro membro do grupo. Cambaron o seu nome para o de Green Day en abril de 1989, elixíndoo pola súa afección á marihuana. Ese mesmo ano editaron o seu EP de estrea, 1,000 Hours, a través do selo Lookout! Records.
A Pedreira, Leiro, Rianxo
A Pedreira é un lugar da parroquia de Leiro no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 67 habitantes (33 homes e 34 mulleres).
O Castro, Leiloio, Malpica de Bergantiños
O Castro é un lugar da parroquia de Leiloio no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Tiña 8 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 3 homes e 5 mulleres.
Anoeschka von Meck
Anoeschka von Meck, nada en Mariental en 1967, é unha escritora namibia en lingua afrikaans.
Traxectoria
Descendente de alemáns, viviu durante un tempo en Henties Bay. En 1983 mudouse aos Estados Unidos de América para rematar os estudos secundarios na Lynchburg Christian Academy en Lynchburg (Virxinia). Despois proseguiu os estudos no Saddleback College en Mission Viejo (California), e despois en San Francisco estudou bioloxía mariña e relixións comparadas. Mentres vivía nos Estados Unidos gañou o Golden Poet Award, concedido pola International Poetry Society.
Von Meck regresou a África e estudou arqueoloxía e relixión na Universidade de Cape Town, e Exiptoloxía na Universidade Stellenbosch. Traballou como matrona nunha casa infantil e como xornalista. Foi reporteira para o Die Republikein.
En 2994 publicou a súa primeira novela, Vaselinetjie, coa que gañou o premio Rapport/Jan Rabie a novas voces en afrikaans, o Premio MER para literatura nova, e o Premio M-Net a textos curtos en afrikaans. Se ben a novela acadou Premio MER, a intención da autora non era dirixir a obra ao público novo Vaselinetjie é a historia dunha nena abandonada atipada a carón das vías do tren na costa, e adoptada por unha parella de Kleurling ("xente de color"). A protagonista, Vaseline, recibe o seu nome pola súa pel brillante, debido a que os seus avós lle botaron vaselina na pel para evitar que ficase seca por mor do Sol. Vaselinetjie foi adaptada a teatro, estreada en Cape Town en 2010. En 2017 foi adaptada ao cinema.
As Regas, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende
As Regas é un lugar da parroquia do San Lourenzo de Fustáns no concello ourensán de Gomesende na comarca da Terra de Celanova. Tiña 1 habitante no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, que era muller.
Liga Comunista Revolucionaria
A Liga Comunista Revolucionaria (LCR) foi un partido político comunista e trotskista español fundado en 1971 por militantes do grupo catalán Comunisme, que procedía da Frente de Liberación Popular. Constituía a sección española do Secretariado Unificado da IV Internacional e pretendía ser un partido revolucionario que rexeitaba a colaboración entre clases e propugnaba un modelo territorial baseado na confederación de repúblicas.
Historia
miniatura|Adhesivo contra a [[Constitución española de 1978|Constitución española en Galiza, 1978.]]
Anos 70
En 1972 escíndese dela un pequeno grupo, a Liga Comunista, que volverá á organización en 1978. En 1973 intégrase nela unha escisión de ETA, a ETA VI Asemblea, co que consegue implantación no País Vasco, denominándose LCR-ETA (VI) ata 1976. Nas eleccións de 1977 patrocina a candidatura da Frente por la Unidad de los Trabajadores, e participa en diversas candidaturas da esquerda comunista ata os anos 80, cando propugna a abstención nas eleccións.
Anos 80
A finais dos 80 comeza a colaborar co Movimiento Comunista, unha organización de orixe maoísta, promovendo mobilizacións contra a OTAN, contra as bases americanas, os GAL e apoiando o movemento feminista e os dereitos dos homosexuais. Nas primeiras eleccións ó Parlamento Europeo apoiou a candidatura de Herri Batasuna, a pesar de ser críticas cos métodos de ETA.
Anos 90
En 1991 a LCR unificouse co MC formando a confederación Izquierda Alternativa, pero deseguida xurdiron as tensións ao consideraren a maioría dos militantes da LCR que foran absorbidos polo MC. En 1992 IA dividíase quedando co nome os antigos militantes da LCR, mentres os de MC collían o nome de Liberación. En Galiza, a fusión LCR-MC adoptou o nome de Inzar e no ano 1993 integrouse no BNG.
Ínstar
miniatura|300px|Desenvolvemento da avelaíña [[Eacles imperialis de ovo a pupa, mostrando os diferentes ínstares polos que pasa]] Un ínstar (do latín 	īnstar, 'forma', 'semellanza') ou estadio é unha etapa do desenvolvemento dos artrópodos, como os insectos, entre cada muda (écdise), ata que chegan á súa madurez sexual. Nunha mesma fase de desenvolvemento poden pasar por varios ínstares; por exemplo, no estadio de ninfa pode haber varios ínstares. Os artrópodos deben desprenderse do seu exoesqueleto ríxido periodicamente para poder crecer ou adquirir unha nova forma. As diferenzas entre ínstares adoitan ser alteracións nas proporcións do corpo, cores, padróns de coloración, cambios no número de segmentos corporais ou anchura da cabeza. Despois da muda, é dicir, do desprendemento do vello exoesqueleto, os artrópodos novos continúan o seu ciclo vital ata que pupan ou mudan outra vez. Algúns artrópodos poden continuar mudando despois da súa madurez sexual, pero os estadios estre estas mudas non se denominan xeralmente ínstares.
Forxán, Leiro, Ribadumia
Forxán é un lugar da parroquia de Leiro no concello pontevedrés de Ribadumia, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
Acaill
miniatura|200px|Localización da illa de Achill. miniatura|Baía de Keem.
Acaill (do irlandés aguia), ou Achill en inglés, é unha illa de Irlanda no condado de Mayo, na costa oeste. Ten 146 km² e o 87 % da superficie illa está formado por turba, 2 900 habitantes. Slievemore é o punto máis alto da illa a 672 metros. Unida á terra firme por unha ponte entre as vilas de Gob an Choire e Poll Rathnaí, esta última situada en terra firme.
Gob an Choire, Keel, Doagh, Doeega e Dugort son as vilas principais da illa entre os 22 lugares habitados.
Historia
Na illa consérvanse restos megalíticos de hai 5 000 anos. No século V chegaron os celtas, dedicados ao pastoreo. A illa establecéronse monxes cando menos dende o 450.
Heinrich Böll, escritor alemán, visitou a illa e escribiu as súas experiencias no seu Irisches Tagebuch.
Economía
A economía da illa depende do turismo, a agricultura ten unha importancia menor, limitada pola propia constitución da illa: a cría de ovellas tivo historicamente máis importancia, e máis aínda da pesca, pero agora xogan un papel moi pequeno.
529
Outros
530
Historia ano a ano
Castros da provincia da Coruña
dereita|550px Esta é unha listaxe dos 978 castros existentes na provincia da Coruña por comarcas, concellos e parroquias:
Instituto Gerasimov de Cinematografía
O Instituto Gerasimov de Cinematografía (en ruso: Всероссийский государственный университет кинематографии имени С. А. Герасимова, que significa "Tódalas Universidades de Cinematografía dos estados Rusos"), chamada despois "S. A. Gerasimov" e coñecida polo seu nome curto VGIK, é un centro de ensinanza de cinema en Moscova, Rusia.
Historia
Foi fundada en 1919 polo director de cine Vladimir Gardin sendo a escola cinematográfica máis antiga do mundo.
Desde 1986, a escola pasou a ter o nome do director de películas e actor Sergei Gerasimov. No ano 2008 o Instituto pasou a ser Universidade.
A Choupana, Leiloio, Malpica de Bergantiños
A Choupana é un lugar da parroquia de Leiloio no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 18 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 10 homes e 8 mulleres.
1227
Outros
Historia ano a ano
Ashley Hamilton
Ashley Hamilton, nado o 28 de setembro de 1988 en Londres, é un xogador de baloncesto profesional británico.
Traxectoria
O 4 de decembro de 2019, Hamilton asinou co Básquet Coruña da Liga LEB Ouro ata o final da tempada.
O 31 de agosto de 2021, Hamilton regresou o Básquet Coruña tras asinar un contrato por unha tempada.
Los Toreros Muertos
Historia
O cantante, debuxante e humorista gaditano Pablo Carbonell, o baixista galego Many Moure e o teclista arxentino Guillermo Piccolini formaron este grupo en 1985, en plena Movida madrileña; o grupo disolveuse en 1992, volvendo en 2007. Cultivou un tipo de canción cuxas acenos de identidade son unha particular e irreverente orixinalidade e un transgresor sentido do humor. Tras o seu maxisingle "Yo no me llamo Javier" veu o seu mellor disco, 30 años de éxitos (Ariola, 1986), onde é perceptible o influxo de Madness e a Orquesta Mondragón. En 1987 saíu Por Biafra, cuxo mellor tema é "On the Desk". En 1989 divulgouse o seu terceiro álbum, Mundo Caracol, e a súa traxectoria conclúe con Toreros muertos: Cantan en Español, editado no ano 92 e producido por Piccollini.
A súa popularidade impulsouse en América Latina cara a (1988), cando participaron xunto a outros artistas como Los Prisioneiros, Miguel Mateos, Timbiriche, Jose Feliciano, Yordano, Océano e os colombianos Compañía Ilimitada e Pasaporte nun mega evento de 12 horas de duración chamado Concerto de Concertos que levou a cabo o 17 de setembro de 1988 en Bogotá, Colombia no estadio Nemesio Camacho "O Campin".
Entre as súas cancións máis recordadas figuran a que lles dá nome, Mi agüita amarilla, Yo no me llamo Javier, Soy un animal, Pilar, On the Desk, Falangista (Onde Carbonell facía unha divertida crítica sobre a súa suposta ideoloxía) e 1789.
Discografía
Álbums
Recompilacións
Lý Nhã Kỳ
Traxectoria
Filla de Trần Ngọc Lý, un heroe da guerra de Vietnam, a súa nai é orixinaria de Thái Bình. Con 16 anos marchou a Alemaña para estudar. O seu papel máis coñecido foi a de Diem Kieu na serie da VTV Kiều nữ và đại gia. En 2007 estableceu a súa propia empresa, Lynk Group, dedicada especialmente á consultoría e investimento financeiro. Dende 2011 é embaixadora do turismo  de Vietnam. Tamén foi embaixadora da ONG Operación Sorriso en Vietnam en 2009.
Paseo de Recoletos
miniatura|Paseo de Recoletos
Lý Nhã Kỳ
Traxectoria
Ademais da súa lingua nativa vietnamita, tamén fala inglés, alemán e mandarín.
Paseo de Recoletos
É o xardín público ou alameda máis antigo da cidade. Coas modas pasou a chamarse bulevar e é un dos principais. Debe o seu nome a un convento de frades recolectos que había no seu trazado.
Rañó, Leiro, Rianxo
Rañó é un lugar da parroquia de Leiro no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 145 habitantes (76 homes e 69 mulleres).
Virxe das Dores
A Virxe das Dores é unha advocación da Virxe María. Tamén é coñecida como Virxe da Amargura, Virxe da Piedade, Virxe das Angustias, Virxe da Caridade, Virxe da Soidade ou A Dolorosa. A súa festa é o Venres de Dores ou o 15 de setembro.
A Virxe das Dores aparece frecuentemente representada no momento da Piedade co seu fillo Xesús morto no seu colo, tralo Descendemento da cruz, e outras veces con expresión de desconsolo ao pé da Cruz, sostendo sedente a coroa de espiñas do seu fillo.
En ocasións, represéntase con sete espadas que lle traspasan o corazón en alusión ás sete dores:
Veneración
É patroa de Ecuador, Eslovaquia, do estado de Mississippi.
Antonio Beduzzi
Antonio María Nicolao Beduzzi, nado en Boloña en 1675 e finado en Viena o 4 de marzo de 1735, foi un pintor, escenógrafo e arquitecto italiano do barroco, posteriormente nacionalizado austríaco, que estivo activo en Viena a principios do século XVIII.
Logo de pasar a súa infancia en Bolonia, despois da súa graduación trasladouse a Viena, onde sucedeu a Lodovico Burnacini como arquitecto da corte vienesa en 1708.
Obras
miniatura|esquerda|Fresco do santuario de María Taferl Entre as súas obras máis representativas cómpre salientar as seguintes:
Proba da oxidase
miniatura|O reactivo DMFD. miniatura|O reactivo TMFD.
A proba da oxidase ou test da oxidase é unha proba utilizada en microbioloxía para determinar se unha bacteria produce algunha das citocromo c oxidases. Na proba utilízanse discos impregnados co reactivo N,n,n,n-tetrametil-p-fenilendiamina (ou TMFD) ou N,N-Dimetil-p-fenilendiamina (ou DMFD), o cal é tamén un indicador redox. O reactivo pasa de azul escuro a granate ao ser oxidado, e vólvese transparente ao ser reducido. As bacterias oxidase positivas posúen citocromo oxidase ou indofenol oxidase (unha hemoproteína). Ambas as dúas catalizan o transporte de electróns de compostos doantes (NADH) a aceptores de electróns (polo xeral o oxixeno). Na proba, o reactivo TMFD actúa como doante artificial de electróns para o encima oxidase. O reactivo oxidado forma o composto coloreado de indofenol azul. O sistema citocromo está normalmente presente só nos organismos aerobios que poden utilizar o oxíxeno como aceptor final de electróns e hidróxeno. O produto final deste metabolismo pode ser auga ou peróxido de hidróxeno (molécula tóxica que será rota pola catalase).
Resultados
As cepas probadas poden ser oxidase positivas (ou oxidase-positivas, OX+) ou oxidase negativas (ou oxidase-negativas, OX-).
Oxidase positiva
Significa que a bacteria posúe citocromo c oxidase, polo que pode usar oxixeno para a produción de enerxía cunha cadea de transporte de electróns. Un exemplo de identificación preliminar é a identificación dos xéneros Neisseria e Moraxella, os cales son ambos os dous diplococos gramnegativos oxidase positivos. Moitos gramnegativos, como os bacilos curvados como Helicobacter pylori, Vibrio cholerae e Campylobacter jejuni son oxidase positivos. Outros xéneros oxidase positivos son Pseudomonas, Aeromonas e Alcaligenes.
Procedemento
Unha maneira alternativa de facer a proba é preparar bacterias cultivadas en placas de ágar tripticase soia utilizando unha técnica estéril facendo unha inoculación nunha soa estría. As placas inoculadas son incubadas a 37 °C durante 24–48 horas para que se formen colonias. Deben utilizarse preparacións bacterianas frescas. Unha vez que as colonias creceron no medio, engádense dúas ou tres pingas do reactivo DMPD sobre a superficie de cada tipo de organismo que vai ser probado. A proba é positiva (OX+) se cambia a cor violeta ou púrpura, en 10–30 segundos. A proba é negativa (OX-) se a cor é rosa clara ou hai ausencia de coloración.
Outros métodos tamén utilizados co reactivo TMPD son:
310
Outros
Historia ano a ano
Jerry Rawlings
John Jerry Rawlings, nado en Accra, na Costa do Ouro británica, o 22 de xuño de 1947 e finado en Accra, Ghana, o 12 de novembro de 2020, foi un militar e político ghanés que exerceu conxuntamente a xefatura de estado e de goberno da República de Ghana entre 1981 e 2001, e anteriormente durante un breve período de tempo en 1979.
Carreira político-militar
Logo converteuse en presidente do Consello Provisional de Defensa Nacional. Non pretendía nin ser marxista nin capitalista, pero, ante a crise económica, a partir de 1983 aplicou unha política económica liberal de axuste estrutural, de acordo cos desexos do Fondo Monetario Internacional e do Banco Mundial, que concedían préstamos a cambio. Con todo, para manter o papel central do Estado na vida económica do país, Jerry Rawlings tratou de frear o desmantelamento do sector público e as privatizacións. Os investimentos e os préstamos permitíronlle levar a cabo unha política de modernización das zonas rurais e de financiamento de programas sociais, limitando así o impacto social negativo do "axuste estrutural" nas poboacións máis pobres. Ghana saíu da recesión e experimentou unha taxa media de crecemento do 5% durante o decenio de 1983-1993, mentres que a inflación se reduciu ao 10%.
En canto ás cuestións de política exterior, volveu ás posicións panafricanas e terceiromundistas do pai da independencia de Ghana, Kwame Nkrumah. Oposto a todos os "explotadores de África", achegouse á Cuba de Fidel Castro e á Libia de Muamar al-Qadafi. Tamén estaba cerca do presidente de Burkina Faso, Thomas Sankara.
En Ghana, pronunciouse oficialmente contra a escisión e outros tipos de prácticas tradicionais nocivas.
En 1992, Rawlings estableceu un sistema multipartidista e fundou o Congreso Nacional Democrático. Involucrou o país nun proceso de democratización. Foi elixido presidente constitucional en 1992.
Con todo, o país sufriu unha crise económica a partir de mediados dos anos 90 e o goberno enfrontouse a movementos sociais provocados pola introdución, baixo a presión do Banco Mundial, dun sistema de imposto sobre o valor engadido. Os prezos soben un 60% e o nivel de vida volve baixar. A popularidade de Jerry Rawlings, aínda que está a diminuír, segue sendo alta na clase baixa, mentres que a oposición e a prensa traballan para atacar a súa imaxe. Foi reelixido en 1996.
Faleceu no Hospital universitario Korle-Bu da capital ghanesa o 12 de novembro de 2020 aos 73 anos, vítima da COVID-19.
Metátese
Denomínase metátese ao metaplasmo fonolóxico (ou fonético) que consiste no cambio de lugar de fonemas (ou sons) dentro da palabra, atraídos ou repelidos por outros.
Tipos
Distínguense os seguintes tipos de metáteses:
Metáteses no galego
O fonema máis susceptible de padecer metátese en galego é o da consonante vibrante, que no desprazamento pode pasar de múltiple [r] a simple [ɾ], ou viceversa.
O verbo entregar provén de INTEGRĀRE. Igualmente, de íntegro (palabra da cal deriva enteiro), proceden entrego e antergo, adxectivos aplicados a unha persoa adulta, no sentido de que ten desenvolvidas as súas capacidades físicas e psíquicas. Antergo foi trocando o matiz de plenitude polo de idade avanzada, achegándose semánticamente a ancián e modernamente vense empregando con bastante frecuencia como sinónimo de devanceiro, quizais por paronomasia coa palabra antigo.
A preposición sobre procede do latino SUPER, que tamén deu en galego a forma sen metátese sobor, non normativa.
A palabra prebe, sinónima de mollo ou salsa de calquera tipo, provén de PIPER (pemento; en catalán pebre), pois orixinalmente designaba como sinécdoque o líquido dos guisos, nos que o pemento é un ingrediente fundamental.
Perto é unha variante dialectal moi espallada do adverbio preto, e é a forma exclusiva do portugués. Ao igual que aperta e apertar é resultado da metátase no latino APPRETTARE < APPECTORĀRE. Outro caso de metátese de contacto é britar, un verbo antigo que deu birtar e o moderno birta , substantivo que mantén a noción de 'romper'.
No campo léxico da fauna hai metátese en aiga (< aguia), caranguexo (cang(a)rexo < cancer+exo) e melro (< merlo). Pola súa banda, crocodilo (< CROCODĪLUS) dise cocodrilo en castelán, cocodril en catalán e occitano, coccodrillo en italiano e cocodrillu en sardo; e morcego (< MUR CAECULŪS) en castelán é murciélago.
Vulgarismos
O topónimo Proba é a realización metatética da forma parella Pobra; ambas son derivados regresivos do verbo *pobrar (poboar), do latino POPULĀRE. É o mesmo proceso que se deu no vulgarismo probe < pobre < PAUPER, tamén con sonorización da consoante oclusiva.
As metáteses son frecuentes no galego popularizante en que escribiron os autores do Rexurdimento. Son reflexo da fala real naquela altura, e non diferencialismos deliberados, termos como frol ou cadavre. Algúns deles mantiveron a súa vixencia en canto non se consolidou a lingua estándar (cicais < quizais) e outros perduran na actualidade con distintos graos de corrección segundo o dicionario consultado, como chata (tacha < TACCA) ou treba (tebra < TE(NE)BRA), que, grafado con uve, é a forma estándar en portugués e que en galego deu orixe a trebón e treboada.
Antroponimia popular
A metátese é característica dalgúns nomes anosados ou familiares como Madanela (de Madalena < Magdalena), Ádega (de Águeda), Outelo (de Eleuterio), Trega (< Tegra < Tecla), Trocado (< Torcuato < Torquatus) ou Calros (por Carlos).
Véxase tamén
Metatese
Ano bisesto
miniatura|dereita|Calendario de peto sueco de 2008 no que, por ser bisesto, figura un 29 de febreiro. O ano bisesto é aquel que posúe un día a máis cós anos comúns. O obxectivo é manter o calendario utilizado en sincronía cos eventos estacionais relacionados coas estacións do ano. No caso do calendario gregoriano, asígnaselle 1 día extra cada 4 anos no mes de febreiro, que pasa a ter 29 días (e o ano 366 días) en vez de 28 como nos anos comúns de 365 días, co fin de equilibrar a duración do ano solar co calendario.
Período de translación terrestre
A razón de que existan anos bisestos é que a Terra non tarda exactamente 365 días en dar a volta arredor do Sol, senón que tarda aproximadamente 365,25 días solares (1 ano trópico) (*). Pero como o ano común ten 365 días solares exactos, ese sobrante anual dunhas 6 horas representa case 1 día cada 4 anos, que se lle engade ao mes de febreiro por motivos históricos.
Razóns para corrixir o desfasamento
Se non houbese anos bisestos, as estacións do ano anticiparíanse gradualmente co pasar dos anos, debido á falta de sincronía entre o ano trópico e o ano estacional, ocasionando confusións en sectores como a agricultura. De feito iso aconteceu e foi a razón do paso do calendario xuliano ao calendario gregoriano.
Como saber se un ano é bisesto
No calendario gregoriano, o ano bisesto é aquel que é múltiplo de 4, excepto os múltiplos de 100 (que non son bisestos) que non sexan múltiplos de 400.
Calendario xuliano
O calendario xuliano, implantado en 45 a. C. por Xulio César, tiña unha regra similar, aínda que máis simple que a actual, para definir os anos bisestos. Serían bisestos, sen excepción, todos os anos múltiplos de 4. A regra foi respectada ata o ano 1582, ano da implantación do calendario gregoriano. Entre 45 a. C. e 12 d. C. os anos bisestos existiron mais seguían outro mecanismo. Dese xeito, a duración media dun ano segundo o calendario xuliano (Tx) en días solares é:
Como a duración media do ano no calendario xuliano (Tx) é maior que a duración do ano trópico, para que se manteña o axuste entre o ano estacional e o ano trópico, esa diferenza de 0,00781 día trae a necesidade de retirarmos 1 día do calendario anual a cada 128 anos. Polo tanto esa fórmula de corrección do ano bisesto acaba causando, a longo prazo, atrasos nas estacións do ano, ao contrario do que ocorrería se nada fose feito.
A pesar da existencia dese problema nada se fixo para corrixilo ata o 1582.
Calendario gregoriano
En 1582 o Papa Gregorio XIII implantou o calendario gregoriano. O obxectivo foi corrixir o atraso acumulado. Definiuse que o axuste debería ser feito de forma que o equinoccio de marzo caíse no día 21 daquel mes, o que estaba en conformidade co Primeiro Concilio de Nicea (ano 325). A verdade é que esa definición do equinoccio de marzo foi tamén en consonancia coa vontade da Igrexa católica de definir a conmemoración da Pascua cristiá en data diferente da Pascua xudaica (Pesach).
Entre 325 e 1582 pasaron 1257 anos, co cal acumuláronse, despois de 1257 anos, aproximadamente 10 días (9,82 días) de desfasamento. Polo tanto, en 1582, na transición entre os calendarios xuliano e o gregoriano, o día 4 de outubro foi seguido polo día 15 de outubro. Eses 10 días elimináronse do calendario daquel ano.
Estableceuse para o calendario gregoriano que serían bisestos todos os anos múltiplos de 4, excepto se fose múltiplo de 100. Os múltiplos de 400 tamén son bisestos. Na práctica iso significa que hai 97 anos bisestos a cada 400 anos. Polo tanto a duración media dun ano de acordo co calendario gregoriano (Tg) é:
Entón a diferenza entre 1 ano trópico e un ano gregoriano (Tg) é:
A orixe do nome bisesto
A orixe do nome bisesto ten relación co antigo calendario romano. Os romanos adoptaban nomes para os días. O primeiro día de cada mes chamábase Calendae. Os últimos días dun mes eran nomeados en relación a canto tempo faltaba para o primeiro día do mes seguinte. Así, o 7.° día antes do Calendae de marzo, o 6.° día antes do Calendae de marzo, o 5.° día antes do Calendae de marzo e así en diante. Na verdade non existía un 2.° día antes do Calendae. Iso ocorría de acordo co sistema de conta usado polos romanos o propio Calendae era o primeiro día. Entón o día antes do Calendae e o 2.° día antes do Calendae significaban a mesma cousa. Na práctica, facendo un paralelo entre o sistema usado polos romanos e o actual, o final do mes de febreiro presentaríase da seguinte forma:
O calendario romano tiña unha peculiaridade: case sempre era necesario incluír un mes extra ou períodos variables de inverno para rematar o ano cun número de días arredor de 365. Na época da adopción do calendario xuliano, o romano tiña 355 días por ano, sen contar os extras. Cada 2 anos era necesario incluír un mes chamado Intercalaris de 22 ou 23 días para minimizar os problemas de sincronía deste sistema coas estacións do ano. Retrocedendo algúns séculos na historia, na época da introdución do calendario romano, ese mes extra estaba entre o 7° e o 6° día antes do Calendae de marzo pois nesta primeira versión, marzo era o primeiro mes do ano e os meses de xaneiro e febreiro non existían. Nada máis natural que colocar o Intercalaris antes do inicio do ano (equivalente a despois da fin do ano). Mesmo despois da primeira reforma do calendario romano que incluíu os meses de xaneiro e febreiro, o mes extra continuou antes do mes de marzo, dentro de febreiro. Xulio César, ao crear o seu calendario, mantivo o patrón para o día extra do ano bisesto, dobrando o entón chamado 6° día antes do Calendae de marzo. Facendo novamente un paralelo entre o calendario romano e o sistema actual, incluíndo o día extra do ano bisesto, temos:
O sexto día antes do Calendae duprícase. Por iso o nome é bisesto. E iso tamén explica o motivo de que o día extra do mes de febreiro sexa o 24.° e non o 29.°. Mais trátase de curiosidade histórica pois nin mesmo a igrexa católica segue esta convención actualmente. De feito, o día adicional é o 29.°.
Río Ouro
O río Ouro pertence á vertente cantábrica e recorre os concellos de Valadouro, Alfoz e Foz ata chegar ao esteiro ou ría de Fazouro. Nace na serra do Xistral, na parroquia do Pereiro (Alfoz) a uns 700 ou 800 metros de altitude e desemboca en Fazouro (Foz). Ten un percorrido de 30 quilómetros e forma o límite natural entre os dous concellos que conforman o chamado Val do Ouro: O Valadouro e Alfoz.
Agás as áreas do seu nacemento, as ribeiras do río Ouro e o seu esteiro están protexidas como zona especial de conservación (ZEC) río Ouro.
Aproveitamento
Na súa parte alta está a fervenza do Escouridal. Nese tramo predominan os rápidos e augas claras con abundante troita común, de pequeno tamaño. A medida que chega ao val, o río ensánchase e as súas augas discorren máis lentas, dando lugar a meandros, largas táboas e pozas. Na súa parte baixa (parroquias de Santo Acisclo e Fazouro) pódese pescar o reo, especie que todos os anos remonta o río procedente da ría para desovar.