cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alanis Morissette
Vida privada
En 2002 Morissette comezou a súa elación máis duradeira, co actor Ryan Reynolds. En xuño de 2004, Morissette e Reynolds anunciaron o seu compromiso, pero en febreiro de 2007 dito compromiso foi roto.
Discografía
miniatura|dereita|200px|Alanis Morissette interpretando os himnos durante un partido dos [[Ottawa Senators nos play-offs da NHL de 2007.]]
Pambre, Pambre, Palas de Rei
Pambre é un lugar da parroquia de Pambre no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 23 habitantes, dos cales 11 eran homes e 12 eran mulleres.
Kin García
miniatura|250px|[[Talabarte no Dolmen de Dombate o 7 de xuño de 2015. Kin García, no centro]]
Joaquín García é un baixista e percusionista noiés que comezou tocando na Orquestra París para pasar despois ao Jazz. Participa en discos de Fernando Llorca, Baio Ensemble e Alberto Conde
Alegranza
Alegranza é un dos illotes do Arquipélago Chinijo, ao norte de Lanzarote, a beiras do Océano Atlántico. Administrativamente pertence ao municipio lanzaroteño de Teguise, na provincia das Palmas, Illas Canarias, España.
Descrición
miniatura|esquerda|Fotografía de satélite da illa Alegranza Forma parte do Parque Natural do Arquipélago Chinijo e da Reserva Integral dos Illotes. É a máis setentrional do arquipélago Chinijo e de todas as illas Canarias. Ten unha superficie de 10,30 km², 2005) e non está habitada. O faro de Punta Delgada, na parte oriental do illote, foi declarado Ben de Interese Cultural o 20 de decembro de 2002.
A paisaxe está caracterizada, desde o punto de vista xeolóxico, pola presenza do grande edificio volcánico que constitúe a Caldera de Alegranza, cun cráter de 1,1 km de diámetro e unha altura de 289 msnm.
A abundancia de pesca permite que aniñen moitas especies de aves. En Alegranza nidifica a pardela cincenta, alcanzando a maior densidade reprodutora das Canarias e de España. No illote tamén se achan as últimas parellas de aguia peixeira (Pandion haliaetus) do arquipélago canario.
No ano 2022 presentouse o estudo "First inventory of marine debris on Alegranza, an uninhabited island in the Northeast Atlantic", publicado no Marine Pollution Bulletin, sobre o lixo que chega ás costas da illa.
A illa pertence á familia Jordán-Martinón, que vive en Masdache (Lanzarote) e Tenerife.
A Barquiña, Barro, Noia
A Barquiña é un lugar da parroquia de Barro no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 365 habitantes (174 homes e 191 mulleres).
Max Matsuura
Masato Matsuura (松浦 真在人), nado o 1 de outubro de 1964 na prefectura de Kanagawa (Xapón), máis coñecido como Max Matsuura, é un produtor musical xaponés e tamén un dos donos dun dos selos discográficos máis poderosos de Asia, Avex Trax. Masato é coñecido principalmente por descubrir novos artistas nos bares de karaoke para convertelos en grandes estrelas, case sempre conseguíndoo. Foi o que descubriu a Ayumi Hamasaki, da que agora é o seu grande amigo, e tamén por revivir a carreira de Ami Suzuki tras abandonar o seu anterior selo discográfico.
Matsuura foi obxecto dunha grande controversia cando considerou deixar Avex Music Group xunto cun dos seus fundadores, Tom Yoda. Moitos artistas, incluíndo Hamasaki, afirmaron que deixarían o selo acompañando a Matsuura se el se ía do mesmo. Debido a isto, as accións da discográfica desplomáronse. A situación rematou cando Yoda reasinou con Avex Trax.
Mecánica clásica
miniatura|Un problema típico da mecánica clásica: a análise do [[Tiro parabólico|movemento dun proxectil.]] A mecánica clásica é unha teoría física que describe o movemento de corpos macroscópicos, os cales van desde partes dunha maquinaria a proxectiles, naves espaciais e obxectos astronómicos, como planetas, estrelas e galaxias. Se se coñece o estado presente dun destes obxectos gobernados pola mecánica clásica, pódese predicir como se moverá no futuro (determinismo) e como se moveu no pasado (reversibilidade). A mecánica clásica subdivídese nas ramas da estática, que trata con obxectos en equilibrio (obxectos que se consideran nun sistema de referencia no que están parados) e a dinámica, que trata con obxectos que non están en equilibrio (obxectos en movemento).
Os comezos da mecánica clásica sitúanse no século XVII, cando Newton, Leibniz e outros empregaron conceptos físicos e idearon métodos matemáticos para describir o movemento de corpos baixo a influencia dun sistema de forzas. Adoita chamarlle mecánica newtoniana a estes primeiros estadios da mecánica clásica. Posteriormente desenvolvéronse métodos máis abstractos, que levaron a reformulacións da mecánica clásica coñecidas como mecánica lagranxiana e mecánica hamiltoniana. Estes avances, feitos principalmente no séculos XVIII e XIX, estenderon substancialmente o traballo de Newton, particularmente a través do uso que fixeron da mecánica analítica. Estas mecánicas, con algunhas modificacións, seguen usándose en todas as áreas da física moderna.
A mecánica clásica reduce o seu estudo ó dominio da experiencia diaria, quer dicir, con eventos que vemos ou palpamos cos nosos sentidos, e proporciona resultados dunha gran precisión cando se estudan obxectos non excesivamente masivos e con velocidades que non se aproximan á da luz. Aínda sendo unha aproximación, é moi útil pois é moito máis doada de comprender, moito máis sinxela de computar matematicamente e, por conseguinte, máis doada de aplicar, sendo válida dabondo para a gran maioría de casos prácticos nunha gran cantidade de sistemas. A teoría, por exemplo, describe con grande exactitude sistemas como foguetes, planetas, moléculas orgánicas, trompos, trens, e tamén a traxectoria parabólica de obxectos como un proxectil ou unha pelota de fútbol.
Cando os obxectos a examinar teñen un tamaño semellante ao do diámetro dun átomo, faise necesario introducir outro subcampo da mecánica, a mecánica cuántica. Para describir velocidades que non son pequenas comparadas coa velocidade da luz necesítase a relatividade especial. En casos onde os obxectos chegan a ser extremadamente masivos, aplícase a relatividade xeral. En sistemas de escala semellante á atómica con velocidades relativamente próximas á da luz, aplícase a teoría cuántica de campos. Porén, un certo número de fontes modernas inclúen as mecánicas relativistas na física clásica, xa que, ao seu xuízo, representan a mecánica clásica na súa forma máis desenvolvida e precisa
A mecánica clásica é amplamente compatible con outras teorías clásicas como o electromagnetismo e a termodinámica, tamén "clásicas" (estas teorías teñen tamén o seu correspondente cuántico).
Posición e as súas derivadas
miniatura|200px|Diagrama que representa o movemento orbital dun [[satélite artificial ao redor da Terra mostrando os vectores perpendiculares da velocidade e a aceleración.]] A posición dunha partícula puntual defínese en relación a un sistema de coordenadas centrado nun punto de referencia fixo arbitrario no espazo chamado orixe O. Un sistema de coordenadas simple pode describir a posición dunha partícula P cun vector denotado por unha frecha etiquetada \ \vec {r} que une a orixe O co o punto P. En xeral, a partícula puntual non necesita ser estacionaria en relación a O. Nos casos en que P se move en relación a O, \ \vec {r} defínese como unha función de t, o tempo, é dicir, \ \vec {r}(t). Na relatividade anterior a Einstein (coñecida como relatividade galileana), o tempo considérase absoluto, é dicir, o intervalo de tempo que se observa que transcorre entre calquera par de eventos é o mesmo para todos os observadores. Ademais de confiar no tempo absoluto, a mecánica clásica asume a xeometría euclidiana para a estrutura do espazo.
Se, por exemplo, fixésemos un experimento e puidésemos medir o tempo (t), e saber a posición dun obxecto (r) nese tempo (t), poderiamos definir as cantidades anteriores de xeito máis sinxelo. Denotamos primeiro o tempo inicial como t0, que é cando iniciamos o cronómetro do noso experimento, e denotamos o tempo final sinxelamente como t ou tfinal. Se denotamos a posición inicial como r0, entón designamos a posición final co símbolo r ou rfinal. Agora, tendo xa definidas as cantidades fundamentais, podemos expresar as cantidades físicas en termos aproximados do seguinte xeito.
Velocidade e aceleración
A velocidade, ou taxa de variación da posición no tempo, defínese como a derivada da posición con respecto do tempo: A velocidade tamén é un vector pois ten magnitude e dirección.
A velocidade do obxecto é denotada por:
tamén coa expresión:
A aceleración, ou taxa de variación da velocidade é a derivada da velocidade con respecto do tempo (a derivada segunda da posición con respecto do tempo):
A aceleración denótase con:
Forzas
miniatura|200px|Acción da [[forza de Lorentz desviando a traxectoria dun electrón nun campo electromagnético.]] Na física, unha forza é calquera acción que causa que a velocidade dun obxecto cambie. A forza orixínase a partir dun campo, como o electrostático ou o electromagnético, entre outros. Newton foi o primeiro en expresar matematicamente a relación entre forza e momento. Algúns físicos interpretan a segunda lei do movemento como a definición de forza e masa, mentres que outros o consideran un principio fundamental, unha lei natural. Ambas as interpretacións teñen as mesmas consecuencias matemáticas, coñecidas historicamente como "Segunda Lei de Newton". Se se supón que m é a masa dun corpo e F é o vector resultante de sumar todas as forzas aplicadas ó mesmo (resultante ou forza neta), entón: onde m non é, necesariamente, independente de t. Por exemplo, un foguete expulsa gases diminuíndo a masa de combustible e polo tanto, a súa masa total, que decrece en función do tempo. Á cantidade mv chámaselle momento ou cantidade de movemento.
Cando m é independente de t (como sucede a miúdo), a anterior ecuación vólvese:
A forma exacta de F obtense de consideracións sobre a circunstancia particular do obxecto. A terceira lei de Newton dá unha indicación particular sobre F: se un corpo A exerce unha forza F sobre outro corpo B, entón B exerce unha forza (de reacción) de igual dirección e sentido oposto sobre A, -F (terceiro principio de Newton ou principio de acción e reacción).
Un exemplo dunha forza é a fricción ou rozamento, que para movementos en seno de gases é función da velocidade da partícula (desprezando neste efecto a pequenas velocidades). Por exemplo: onde λ é unha constante positiva. Se temos unha relación para F semellante á xa exposta, pode substituírse na segunda lei de Newton para obter unha ecuación diferencial, a ecuación do movemento. Se o rozamento é a única forza que actúa sobre o obxecto, a ecuación de movemento é:
Que pode integrarse para obter: onde v0 é a velocidade inicial (unha condición de límite na integración). Isto indica que a velocidade deste corpo decrece de forma exponencial a cero. Esta expresión pode ser de novo integrada para obter r.
A inexistencia de forzas, ó aplicar o segundo principio de Newton, lévanos a que a aceleración é nula (primeiro principio de Newton ou Principio de inercia)
Forzas importantes son a forza gravitacional (a forza que resulta do campo gravitatorio) ou a forza de Lorentz (no campo electromagnético).
Traballo e enerxía
Se se supón que a masa do corpo é constante, e dW<Sub>total é o traballo total realizado sobre o corpo, obtido ó sumar o traballo realizado por cada unha das forzas que actúa sobre o mesmo, entón, aplicando a segunda lei de Newton pódese amosar que:
onde E é a enerxía cinética. Para unha partícula puntual, E defínese:
Un tipo particular de forzas, coñecidas como forzas conservativas, pode ser expresado como o gradiente dunha función escalar, a enerxía potencial, Ep:
Se se supón que todas as forzas que actúan sobre un corpo son conservativas, e Ep é a enerxía potencial do corpo (obtida como suma das enerxías potenciais de cada punto debidas a cada forza), entón logo,
Dorothy Arzner
Dorothy Emma Arzner, nada en San Francisco o 3 de xaneiro de 1897 e finada en La Quinta, California o 1 de outubro de 1979, foi unha directora de cinema estadounidense que estivo en activo en Hollywood entre a era do cinema mudo dos anos 20 e a década de 1940. Entre 1927 e a súa retirada da dirección en 1943, Arzner foi a única muller que traballou en Hollywood como directora. Ademais, foi unha das poucas mulleres que logrou establecer unha carreira longa de éxito en Hollywood como directora ata a década de 1970.
Mecánica clásica
Alén das leis de Newton
A mecánica clásica tamén describe os movementos máis complexos de obxectos non puntuais. As leis de Euler proporcionan extensións ás leis de Newton nesta área. O concepto de momento angular depende do mesmo cálculo usado para describir o movemento unidimensional. A ecuación do foguete estende a noción de velocidade de cambio do impulso dun obxecto para incluír os efectos de que un obxecto "perde masa".
Dorothy Arzner
Arzner dirixiu un total de vinte filmes e lanzou as carreiras de actrices como Katharine Hepburn, Rosalind Russell e Lucille Ball. Foi tamén a primeira muller membro do Directors Guild of America e a primeira que dirixiu un filme sonoro.
Traxectoria
Dorothy Arzner naceu en San Francisco (California), mais mudouse cos seus pais Louis e Jenetter Arzner aos Ánxeles, onde o seu pai abriu un prestixioso restaurante xunto a un teatro de Hollywood. Arzner pasou a súa infancia arrodeada de famosos que ían ao restaurantes, como Maude Adams, Sarah Bernhardt ou David Warfield, mais ela estaba tan afeita a eles que nunca lle atraeu o mundo do cinema.
Mecánica clásica
Alén das leis de Newton
Hai dúas formulacións alternativas importantes da mecánica clásica: a mecánica lagranxiana e a mecánica hamiltoniana. Estas e outras formulacións modernas normalmente obvian o concepto de "forza", en vez de referirse a outras cantidades físicas, como a enerxía, a velocidade e o impulso, para describiren os sistemas mecánicos en coordenadas xeneralizadas.
Dorothy Arzner
Traxectoria
A pesar de que comezou un grao na universidade do Sur de California para converterse en médica, como dixo nunha entrevista con Karin Kay e Gerald Peary publicada en 1974 na revista Cinema, "tras uns poucos meses de verán no despacho dun bo cirurxián e coñecer os enfermos, decidin que iso non era o que eu quería. Quería ser como Xesús... curar os enfermos e resucitar os mortos, instantanteamente, sen cirurxía, pílulas etcétera". Foi entón, tras dous anos na carreira, que abandonou e decidiu atopar un traballo que lle permitise lograr independencia económica. Arzner, a pesar de deixar o grao, tiña unha ampla educación, que incluía clases de arquitectura e historia da arte. Ao pouco de deixar a universidade, comezou a traballar para Paramount Studios facendo tarefas como cortadora ou montadora, polas que foi especificamente recoñecida no filme Blood and Sand (1922). Máis tarde, os estudios ofrecéronlle un contrato de dous anos como directora, mais non foi ata que rematou o contrato cando comezou unha carreira independente.
Arzner mantivo unha relación de corenta anos con Marion Morgan, bailarina e coreógrafa dez anos máis vella ca ela. Aínda que tratou de manter a súa vida persoal tan privada como foi posible, Arzner estivo relacionada romanticamente con numerosas actrices, incluídas Alla Nazimova e Billie Burke. Tamén se dixo, mais nunca se comprobou que tivo relacións con Joan Crawford e Katharine Hepburn. Nunca ocultou a súa orientación sexual, e a súa indumentaria era pouco convencional para unha muller dese tempo, pois levaba traxes ou vestidos rectos. Marion Morgan coreografou algunhas secuencias de baile en filmes de Arzner como Dance, Girl, Dance.
Mecánica clásica
Alén das leis de Newton
As expresións anteriores para o impulso e a enerxía cinética só son válidas cando non hai unha achega electromagnética significativa. No electromagnetismo, a segunda lei de Newton para os fíos transportadores de corrente descomponse a menos que se inclúa a contribución do campo electromagnético ao impulso do sistema como se expresa polo vector de Poynting dividido por c2, onde c é a velocidade da luz no baleiro.
Dorothy Arzner
Traxectoria
En 1930, Arzner e Morgan mudáronse a Mountain Oak Drive, onde viviron ata a morte de Morgan en 1971. Mentres viviron en Hollywood, Arzner asistiu a varios eventos cinematográficos. Nos seus últimos anos, Arzner deixou Hollywood para ir vivir ao deserto. Faleceu en 1979, aos oitenta e dous anos en La Quinta, California.
Mecánica clásica
Validez
380px|miniatura|Dominio de validez da mecánica clásica Moitas ramas da mecánica clásica son simplificacións ou aproximacións de formas máis precisas; dúas das máis precisas son a relatividade xeral e a mecánica estatística relativista. A óptica xeométrica é unha aproximación á teoría cuántica da luz e non ten unha forma "clásica" superior.
Cando non se poden aplicar nin a mecánica cuántica nin a mecánica clásica, como a nivel cuántico con moitos graos de liberdade, é útil a teoría do campo cuántico (QFT). A QFT trata das pequenas distancias e das grandes velocidades con moitos graos de liberdade, así como da posibilidade de calquera cambio no número de partículas ao longo da interacción. A mecánica estatística é útil por tratar moitos graos de liberdade a nivel macroscópico. Describe o comportamento dun gran número (mais contable) de partículas e as súas interaccións no seu conxunto a nivel macroscópico. A mecánica estatística emprégase principalmente na termodinámica para sistemas que están fóra dos límites dos supostos da termodinámica clásica. No caso de obxectos a velocidades próximas á velocidade da luz, a mecánica clásica vese mellorada pola relatividade especial. No caso de que os obxectos sexan extremadamente pesados ​​(é dicir, que o seu raio de Schwarzschild non sexa insignificantemente pequeno para unha aplicación determinada), as desviacións da mecánica newtoniana fanse evidentes e pódense cuantificar empregando o formalismo post-newtoniano parametrizado. Nese caso, aplícase a relatividade xeral (GR). Non obstante, ata o momento non existe ningunha teoría da gravidade cuántica que unifique a GR e a QFT no sentido de que se poida usar cando os obxectos son extremadamente pequenos e pesados.
Dorothy Arzner
Legado
A obra de Arzner, como cineasta muller e cineasta homosexual, ten grande importancia nos estudos cinematográficos. Quizais debido a que abandonou Hollywood nos anos corenta, a súa obra foi esquecida ata a década de 1970, en que foi redescuberta por teóricos do cinema feminista. Dende entón, os seus filmes foron estudados polas súas representacións do xénero e da sexualidade feminina.
Mecánica clásica
Historia
O estudo do movemento dos corpos é moi antigo, facendo da mecánica clásica un dos temas máis antigos e máis amplos na ciencia, na enxeñaría e na tecnoloxía.
Locomoción
miniatura|250px Locomoción (lit. "movemento de lugar") designa en xeral un medio de transporte de mercadorías ou persoas, e en particular aquel no que uns contedores (vagóns) dotados de rodas van circulando apoiados en raís): por iso o vagón que produce a enerxía que o move se chama locomotora.
Mecánica clásica
Historia
Algúns filósofos gregos da antigüidade, entre eles Aristóteles, fundador da física aristotélica, puideron ser os primeiros en manter a idea de que "todo sucede por unha razón" e que os principios teóricos poden axudar á comprensión da natureza. Mentres que para un lector moderno, moitas destas ideas conservadas aparecen como razoables, hai unha evidente falta tanto de teoría matemática como de experimentos controlados, tal como se entende na época moderna. Estes convertéronse máis tarde en factores decisivos na formación da ciencia moderna, e a súa aplicación inicial foi coñecida como mecánica clásica.
Locomoción
A súa acepción xenérica asígnase a calquera sistema de transporte, sexa de tracción animal ou artificial, propia ou exóxena. Así, a locomoción humana pode ser a pé, a catro patas, a nado, choutando, á ra, do revés etc. A importancia do modo de locomoción na evolución humana é tal que existen teorías que o relacionan coa capacidade intelixente e cultural ou cos hábitos alimenticios dos prehomínidos, polo cal tería xurdido a bipedestración en épocas prehistóricas. Esta capacidade de bipedestración implicou tamén certas particularidades anatómicas e sociais: a disposición dos pés, das pernas, do cóccix, a forma da columna vertebral, as características migratorias ou a dieta do home poden ser diferentes do chimpancé ou dos pónxidos en boa medida debido á específica locomoción humana.
Mecánica clásica
Historia
Nos seus ‘’Elementa super demonstration ponderum’’, o matemático medieval Jordanus de Nemore introduciu o concepto de "gravidade posicional" e o uso de forzas compoñentes. esquerda|miniatura|180px|[[Teoría do ímpeto segundo Alberto de Saxonia.]] A primeira explicación causal publicada dos movementos dos planetas foi en ‘’Astronomia nova’’ de Johannes Kepler (1609). Concluíu, baseándose nas observacións de Tycho Brahe sobre a órbita de Marte, que as órbitas do planeta eran elipses. Esta ruptura co pensamento antigo ocorría ao mesmo tempo que Galileo propuña leis matemáticas abstractas para o movemento dos obxectos. Pode (ou non) que realizase o famoso experimento de deixar caer dúas bólas de canón de diferentes pesos dende a torre de Pisa, demostrando que ambas golpeaban o chan ao mesmo tempo. A realidade dese experimento está en disputa, mais si realizou experimentos cuantitativos facendo rodar bólas nun plano inclinado. A súa teoría do movemento acelerado derivouse dos resultados destes experimentos e constitúe a pedra angular da mecánica clásica. miniatura|240px|[[Isaac Newton (1643–1727), figura influente na historia da física; as súas leis do movemento forman a base da mecánica clásica]] Newton fundou os seus principios de filosofía natural en tres leis do movemento propostas: a lei da inercia, a súa segunda lei de aceleración e a lei de acción e reacción; aí sentou as bases da mecánica clásica. Tanto a segunda como a terceira lei de Newton recibiron o tratamento científico e matemático axeitado nos ‘’Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica’’ de Newton. Distínguense dos intentos anteriores de explicar fenómenos similares, que eran incompletos, incorrectos ou ben daban unha expresión matemática pouco precisa. Newton tamén enunciou os principios de conservación do momento e do momento angular. En mecánica, Newton tamén foi o primeiro en proporcionar a formulación científica e matemática correcta da gravidade na lei da gravitación universal. A combinación das leis do movemento e da gravitación de Newton proporcionan a descrición máis completa e precisa da mecánica clásica. Demostrou que estas leis se aplican tanto a obxectos cotiáns como a obxectos celestes. En particular, obtivo unha explicación teórica das leis de Kepler sobre o movemento dos planetas.
Iago Aspas
En xuño de 2013 anunciouse a súa fichaxe polo Liverpool FC, e tras un ano en Inglaterra e outro cedido en Sevilla volveu a Vigo en propiedade.
Mecánica clásica
Historia
Newton xa inventara o cálculo diferencial e empregouno para realizar os cálculos matemáticos. Para que fose aceptado, os ‘’Principia’’ formuláronse enteiramente en termos dos métodos xeométricos establecidos dende antigo, que logo foron eclipsados polo seu cálculo. Non obstante, foi Leibniz quen desenvolveu a notación das derivada e as integrais preferidas na actualidade. esquerdo|miniatura|180px|A maior contribución de [[William Rowan Hamilton|Hamilton é talvez a reformulación da mecánica newtoniana, chamada mecánica hamiltoniana]] Newton e a maioría dos seus contemporáneos, coa notable excepción de Huygens, traballaron no suposto de que a mecánica clásica sería capaz de explicar todos os fenómenos, incluída a luz, en forma de óptica xeométrica. Mesmo ao descubrir os chamados aneis de Newton (un fenómeno de interferencia de ondas) mantivo a súa propia teoría corpuscular da luz.
Iago Aspas
É irmán de Jonathan Aspas, sobriño de Cristóbal Juncal e curmán de Aitor Aspas, Adrián Cruz e Raúl Blanco, todos eles tamén futbolistas.
Mecánica clásica
Historia
Xurdiron algunhas dificultades a finais do século XIX que só poderían resolverse cunha física máis moderna. Algunhas destas dificultades estaban relacionadas coa compatibilidade coa teoría electromagnética e o famoso experimento de Michelson-Morley. A resolución destes problemas levou á teoría da relatividade especial, a miúdo aínda considerada unha parte da mecánica clásica.
Iago Aspas
Inicios
Fillo dun conquense e unha galega, naceu nunha familia moi vencellada ao fútbol, sendo seu tío o futbolista Cristóbal Juncal e os seus irmáns máis vellos Urbe e Jonathan Aspas, tamén futbolistas.
Mecánica clásica
Historia
Un segundo conxunto de dificultades estivo relacionado coa termodinámica. Cando se combina coa termodinámica, a mecánica clásica leva ao paradoxo de Gibbs da mecánica estatística clásica, en que a entropía non é unha cantidade ben definida. A radiación do corpo negro non se explicou sen a introdución dos cuantos. Cando os experimentos alcanzaron o nivel atómico, a mecánica clásica non puido explicar, nin sequera aproximadamente, cousas tan básicas como os niveis e os tamaños de enerxía dos átomos e o efecto fotoeléctrico. O esforzo por resolver estes problemas levou ao desenvolvemento da mecánica cuántica.
Iago Aspas
Debut no primeiro equipo
O seu debut co primeiro equipo produciuse no Estadio de Balaídos o 7 de xuño de 2009. A falta de tres xornadas para terminar a tempada, o Celta enfrontábase ao Alavés, "un rival directo na loita pola permanencia". A importancia do devandito partido reflectíase en que unha vitoria do Alavés condenaba ao Celta aos postos de descenso a falta de tres xornadas, perigando así a súa existencia como entidade. O partido transcorreu con claro dominio do Alavés, equipo ao que lle sucedían as ocasións máis claras de gol. O entón adestrador Eusebio Sacristán decidiu buscar máis mobilidade no equipo, e no minuto 60 fixo debutar como revulsivo ao canteirán Iago Aspas.
Mecánica clásica
Historia
Dende finais do século XX, a mecánica clásica na física xa non foi unha teoría independente. Pola contra, a mecánica clásica agora considérase unha teoría achegada á mecánica cuántica máis xeral. A énfase cambiou para comprender as forzas fundamentais da natureza como no modelo estándar e as súas extensións máis modernas nunha teoría unificada do todo. A mecánica clásica é unha teoría útil para o estudo do movemento de partículas non cuánticas de baixa enerxía en campos gravitacionais débiles. Tamén se estendeu ao dominio complexo onde a mecánica clásica complexa presenta comportamentos moi similares á mecánica cuántica.
Iago Aspas
Debut no primeiro equipo
As súas ganas fixéronse patentes nada máis entrar, xa que tivo dúas ocasións moi claras que evitou o meta Bernardo. A súa insistencia tivo premio no minuto 80, no que Iago rematou coa cabeza un centro do seu compañeiro Dani Abalo, pondo por diante aos celestes a falta de dez minutos. Con todo, un fallo da defensa permitiu ao dianteiro Juanjo marcar o gol do empate a tan só dous minutos do final. Pero unha vez máis, xa no tempo de desconto, o futbolista moañés volveu marcar, aproveitando un rexeitamento do porteiro rival, o que o converteu no salvador da categoría, asegurando así unha praza no primeiro equipo para a próxima tempada e o apoio e agarimo da afección.
Primeiro equipo
Na tempada 2011-12 convértese no máximo goleador nacido no estado español e do Celta, con 23 tantos en 31 partidos, sendo clave para o ascenso do equipo a Primeira. Foi galardoado ademais, o 13 de novembro de 2012, co trofeo ao mellor dianteiro da categoría de prata da tempada.
Ao seguinte ano, xa na máxima categoría, viuse envolto nunha nova polémica o 15 de marzo do 2013 tras ser expulsado nun partido importante para as aspiracións do equipo no Derbi ante o Deportivo da Coruña por propinar un cabezazo a Marchena. Foi sancionado con catro partidos de suspensión, o que supuxo que o Celta sufrise até a última xornada para lograr a permanencia na Primeira División. Porén, a súa presenza nos últimos partidos foi clave para o funcionamento do equipo. O 1 de xuño de 2013 o Celta certificaría finalmente a permanencia en Primeira gañando o partido contra o Espanyol por 1-0 grazas a unha asistencia súa a Natxo Insa tras unha xogada individual. Este resultado, e a vitoria da Real Sociedad na Coruña, fixo que o Deportivo da Coruña descendese á Segunda División esa tempada.
Na Premier League
Despois da súa gran tempada en Primeira División, no verán de 2013 ficha polo Liverpool FC, despois de varios meses de negociacións, por un prezo final de pouco máis de 9 millóns de euros, reservándose o Celta a propiedade do 10% dun futuro traspaso do xogador a outro club.
De volta na Liga
Ante a falta de minutos en Liverpool foi cedido con opción de compra obrigatoria ao Sevilla FC de cara a tempada 2014/15, porén no equipo sevillano tampouco contou con minutos o que o levou a ter unha relación bastante mala co adestrador do equipo Unai Emery. Ao finalizar o ano foi traspasado ao Celta de Vigo por un importe entre os 4 e 5 millóns de euros.
Lupus eritematoso sistémico
O lupus eritematoso sistémico é unha enfermidade autoinmune que pode afectar a multitude de aparellos e sistemas. Existen diversos subtipos, clasificados en función dos patróns clínicos e histolóxicos.
Diagnóstico
Existen unha serie de criterios diagnósticos propostos por American College of Rheumatology (ACR), dos cales para cumprir o diagnóstico de lupus eritematoso sistémico (LES), deben ser cumpridos como mínimo catro.
Os criterios propostos son:
Tuning
O tuning é a modificación dun coche ao gusto persoal. Naceu en EUA cando os mozos estadounidenses modificaban os seus coches para facer carreiras no deserto. Na actualidade o mundo tuning evolucionou á vez que os coches teñen cada vez máis potencia. No tuning hai tres tipos de modificación: o tuning interior, tuning exterior e o tuning do motor que buscan unha personalización do coche, de maneira que pareza mellor, máis caro e que chame máis a atención, por un lado, e por outro, que sexa único na súa clase.
Orixes do tuning
miniatura|300px|Honda S-2000 miniatura|250px|Porsche 911 tuneado A orixe do tuning é imprecisa. Algunhas persoas atribúeno a Europa, concretamente en Alemaña entre 1960 e 1970. Outras indican que certas tendencias de modificación do automóbil como os "lowrider" comezáronse a popularizar en EUA durante os anos cincuenta. Cítanse aos Hot Rods e ó movemento xurdido en California logo da Gran Depresión dos anos trinta.
Tuning Interior
Consiste na aplicacion de varias modificacions aos diversos elementos e compoñentes do interior do vehículo, ou tamén, o cambio de pezas por unhas novas. Pódense observar interiores de automóbiles con cores vistosas, pezas de gran calidade, tapicerías para o volante, volantes deportivos, tapicería de teito ou dos asentos, variacions no pomo, incremento da calidade do equipo de son etc.
Tuning Exterior
Require un maior esforzo e algo máis de práctica. Inclúe modificacions nos aleróns, os parachoques, a iluminación etc.
Guerra de Suez
A Crise de Suez, tamén coñecida como a Guerra de Suez ou a Guerra de 1956 (en árabe أزمة السويس - العدوان الثلاثي; en hebreo מבצע קדש), foi unha guerra librada en territorio exipcio en 1956. O conflito situou a Exipto contra Israel, o Reino Unido, e Francia.
Durante a época colonial británica, a Canle de Suez tiña sido importante no Oriente Medio, así como para a penetración en África e no mantemento do control sobre a India. Por esta razón os británicos consideraban importante manter a canle fora do control exipcio. Así, en 1875, Isma'il Pasha, baixo a presión da débeda externa, vendeu a súa franxa da canle ó Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda, e a Convención de Constantinopla (1888) declarou a canle zona neutral baixo protección británica.
O Reino Unido gañou control sobre a canle co Tratado anglo-exipcio de 1936. De todos xeitos, en 1951 Exipto declarou nulo este tratado, e en 1954 o Reino Unido aceptou retiralo.
O Reino Unido obxectou fortemente a nacionalización do líder exipcio Gamal Abdel Nasser da Suez Canal Company o 26 de xullo de 1956. Nesta época, dous terzos do petróleo europeo eran importados a través da canle.
A alianza militar entre o Reino Unido, Francia e Israel era unha lonxeva alianza de conveniencia; as nacións europeas tiñan intereses económicos e comerciais na canle, mentres que Israel quería reabrir a canle para a pesca e para rematar coas incursións dos fedayin apoiados por Exipto e dos golpes relámpago.
Cando a Unión Soviética ameazou con intervir en beneficio de Exipto, o Secretario de estado de Asuntos Exteriores do Canadá Lester B. Pearson temeu unha longa guerra e propuxo un plan para separar as forzas rivais mediante o establecemento de forzas das Nacións Unidas entre elas para actuar como 'escudos humanos'.
Q
O Q (que) é a décimo sexta letra do alfabeto galego, e representa o fonema /k/, oclusivo velar xordo.
Véxase tamén
Entradas da enciclopedia que comezan por Q
Letra Q do leite
A letra Q utilízase como logotipo na etiquetaxe do leite e produtos lácteos que garanten a rastrexabilidade do leite en tódalas fases do proceso desde a produción ó consumidor. Poden utilizar este símbolo os transformadores, as industrias e aqueles produtores que destinen o seu leite á venda directa ó consumo.
Articulación carpometacarpal do dedo polgar
A articulación carpometacarpal é unha articulación do membro superior humano, que artella o carpo co metacarpo. Existen cinco articulacións carpometacarpais en cada man.
A articulación entre o primeiro óso metacarpiano e o óso trapecio é lixeiramente diferente ao resto, para permitir unha meirande mobilidade a este dedo.
Ligamentos
As articulacións carpometacarpais están reforzadas por varios ligamentos:
Ligamento cruzado anterior oblicuo
É un ligamento groso, forte e extracapsular, que se estende entre o tubérculo maior do óso trapecio e o tubérculo maior do primeiro óso metacarpiano. Ténsase en abdución, extensión e pronación.
Ligamento colateral cubital
Orixínase no retináculo flexor do pulso e se insire no tubérculo maior do primeiro óso metacarpiano.
Ligamento intermetacarpal primario
Insírese entre as bases do primeiro óso metacarpiano e o segundo óso metacarpiano.
Ligamento dorsorradial
Discorre entre o óso trapecio e o primeiro óso metacarpiano.
U
O U é a vixésima letra do alfabeto galego, e representa a vogal pechada posterior da lingua galega, ou a semivogal /w/ cando vai nun ditongo.
Usos
En química, U é a abreviatura do elemento químico uranio. En bioquímica é a abreviatura do uracilo, unha base dos ácidos nucleicos (ADN ou ARN).
Véxase tamén
Entradas da enciclopedia que comezan por U
Territorio histórico
Territorio histórico (en éuscaro foru lurralde ou lurralde historiko) é a denominación que se usa na comunidade autónoma do País Vasco (España), dentro do seu ordenamento xurídico interno, para cada unha das tres entidades territoriais que a integran: Áraba, Biscaia e Guipúscoa. Os territorios históricos coinciden, nos seus actuais límites, coas provincias do mesmo nome:
Os territorios históricos están rexidos por Deputacións Forais, as cales exercen non só as competencias ordinarias dunha deputación provincial, senón tamén competencias propias do réxime foral como, por exemplo, en materia fiscal, e por Xuntas Xerais, órganos lexislativos facultados para aprobar normas e regulamentos forais. Cada Xunta Xeral está composta por 51 membros, elixidos por sufraxio universal en cada territorio.
O recoñecemento constitucional desta singularidade dos territorios históricos, do mesmo xeito que a da Comunidade Foral de Navarra, deriva da disposición adicional primeira da Constitución española (aínda que a Constitución alude a "territorios forais", o Estatuto de Autonomía para o País Vasco adopta a expresión "territorios históricos"):
A disposición adicional primeira da Constitución, o Estatuto de Autonomía do País Vasco e a Lei de Territorios Históricos (Lei 27/1983, de 25 de novembro, de Relacións entre as Institucións Comúns da Comunidade Autónoma e os Órganos Forais dos seus Territorios Históricos) aprobada polo Parlamento Vasco constitúen o marco xurídico básico destes entes territoriais forais.
Tamén se lles chama territorios históricos aos sete territorios que, segundo a Euskaltzaindia, coa denominación oficial en castelán en cursiva (aprobada polas cortes xerais españolas), e o nacionalismo vasco, compoñerían a chamada Euskal Herria (Áraba -en éuscaro, Araba-, Biscaia -Bizkaia-, Guipúscoa -Gipuzkoa-, que conforman a autonomía do País Vasco, e Navarra -Nafarroa-, en España; e Baixa Navarra -Nafarroa Beherea-, Lapurdi e Zuberoa, en Francia).
Delfín Quishpe
Delfín Quishpe Apugllón, coñecido artisticamente como Delfín hasta el fin, nado en San Antonio de Encalado (Guamote, Chimborazo) o 28 de decembro de 1977, é un músico folclórico ecuatoriano. Acadou en 2006 unha notable repercusión internacional coa súa canción "Torres gemelas" a través do portal de Internet Youtube.
Traxectoria
Naceu nunha comunidade quechua, e principiou co seu labor musical desde coa composición de temas folclóricos. Traballa no ensino de instrumentos e sons tradicionais a rapaces da súa comunidade, e forma parte de conxuntos musicais e de danzas folclóricas como Revelación (1997), Sensación del momento (1998) e Jatun Ayllu (1999-2000).
Publicou dous discos: El Faraón del Ritmo (2001) e El Gallito (2003).
Emeraude
miniatura|Diagrama dun foguete Emeraude, á esquerda de todo. Emeraude, tamén denominado VE-121, foi un foguete francés de probas construído en base á experiencia cos foguetes Veronique e Vesta. Foi o predecesor do foguete Saphir, que daría lugar ao primeiro lanzador orbital francés, Diamant A. Alimentado por ácido nítrico e turpentina, era capaz de levar 395 kg de carga nunha traxectoria suborbital ata 200 km de altura. O motor, de 275 kN de pulo, funcionaba durante 91 segundos. O foguete tiña unha masa de 18.200 kg, unha altura de 17,93 m e un diámetro de 1,4 m.
Lanzáronse un total de cinco Emeraude entre 1964 e 1965, cos tres primeiros acabando en fracaso.
Caracal F
Caracal F  é unha pistola semiautomática de fabricación árabe producida desde 2007 en Abu Dhabi. Caracal F e Caracal C están dispoñibles en 9 mm Parabellum, 9 x 21 mm .40 S&W e .357 SIG.
Juana Acosta
Juana Acosta Restrepo, nada en Cali o 28 de novembro de 1976, é unha actriz e modelo colombiana. Actualmente reside en España, onde transcorreu gran parte da súa carreira interpretativa.
Vida persoal
A súa parella é o tamén actor Ernesto Alterio, co que ten unha filla chamada Lola e nada en 2006. A súa irmá é a tamén actriz Valentina Acosta. É cuñada de Malena Alterio e nora de Héctor Alterio.
Escala de Mercalli
250px|miniatura|dereita|Mapa de intensidade Mercalli da zona de [[San Francisco en 1906.]]
A Escala de Mercalli é unha escala de 12 puntos feita para avaliar a intensidade dos terremotos a través dos efectos e danos causados a distintas estruturas. Foi creada polo vulcanólogo italiano Giuseppe Mercalli en 1883 e revisada en 1902.
Grao I
Sacudida sentida por moi poucas persoas en condicións especialmente favorables.
Grao II
Sacudida sentida só por poucas persoas en repouso, especialmente nos pisos altos dos edificios. Os obxectos suspendidos poden oscilar.
Grao III
Sacudida sentida claramente nos interiores, especialmente nos pisos altos dos edificios, moitas persoas non o asocian cun tremor. Os vehículos de motor estacionados poden moverse lixeiramente. Vibración como a orixinada polo paso dun vehículo pesado.
Grao IV
Sacudida sentida durante o día por moitas persoas nos interiores, por poucas no exterior. Pola noite algunhas espertan. Vibración de vaixelas, vidros de fiestras e portas; os muros renxen. Sensación como dun vehículo pesado chocando contra un edificio, os vehículos de motor estacionados balancéanse claramente.
Grao V
Sacudida sentida case por todo o mundo; moitos espertan. Algunhas pezas de louza, vidros de fiestras etcétera, rompen; poucos casos de fendas nas placas; caen obxectos inestables. Obsérvanse perturbacións nas árbores, postes e outros obxectos altos. Detéñense os reloxos de péndulo.
Jorge Algora
Jorge de Benito Algora, nado en Madrid o 27 de xaneiro de 1963, é un director de cine galego.
Traxectoria
Despois de estudar no Conservatorio Superior de Música de Madrid e na Real Escola Superior de Arte Dramática, dedicouse a traballar na dirección e realización de filmes documentais, programas de televisión e anuncios de publicidade. Dende 1986 vive e traballa en Galicia, onde posúe unha empresa produtora.
Escala de Mercalli
Grao VI
Sacudida sentida por todo mundo; moitas persoas asustadas foxen cara a fóra. Algúns mobles pesados cambian de sitio; poucos exemplos de caída de placas ou dano en chemineas. Danos lixeiros.
Grao VII
Advertido por todos. A xente foxe ao exterior. Danos sen importancia en edificios de bo deseño e construción. Danos lixeiros en estruturas ordinarias ben construídas; danos considerables nas débiles ou mal planeadas; rotura dalgunhas chemineas. Percibido polas persoas que conducen vehículos en movemento.
Grao VIII
Danos lixeiros en estruturas de deseño especialmente bo; considerable en edificios ordinarios con derrube parcial; grande en estruturas debilmente construídas. Os muros saen das súas armaduras. Caída de chemineas, pilas de produtos nos almacéns das fábricas, columnas, monumentos e muros. Os mobles pesados envórcanse. Area e lodo proxectados en pequenas cantidades. Cambio no nivel da auga dos pozos. Perda de control na persoas que guían vehículos motorizados.
Grao IX
Dano considerable nas estruturas de deseño bo; as armaduras das estruturas ben planeadas esborrállanse; grandes danos nos edificios sólidos, con derrube parcial. Os edificios saen dos seus cimentos. Aparecen fendas no terreo. Os canos subterráneos rompen.
Grao X
Destrución dalgunhas estruturas de madeira ben construídas; a maior parte das estruturas de cachotería e armaduras destrúense ata os cimentos; fendas considerables do terreo. As vías do ferrocarril tórcense. Considerables deslizamentos nas marxes dos ríos e en pendentes fortes. Invasión da auga dos ríos sobre as súas marxes.
Grao XI
Case ningunha estrutura de cachotería queda en pé. Pontes destruídas. Amplas fendas no terreo. Os canos subterráneos quedan fóra de servizo. Afundimentos e derrubes en terreo suave. Gran torsión de vías férreas.
Grao XII
Destrución total. Ondas visibles sobre o terreo. Perturbacións das cotas de nivel (ríos, lagos e mares). Obxectos lanzados ao aire cara arriba.
Carmen Porto
María Carmen Porto Vázquez, nada en Santiago de Compostela en 1938 e finada o 10 de maio de 2022, foi unha destacada radióloga galega. En 2011 foi distinguida cunha medalla Castelao pola Xunta de Galicia.
Traxectoria
Licenciouse en Medicina pola USC. A súa tese de doutoramento recibiu a máxima nota, un sobresaínte cum laude.
No ámbito español, pasou por ser a primeira muller radioterapeuta titulada en exercer o cargo. Por concurso de méritos, ocupou a xefatura de servizo no Centro Hospitalario de Santiago dende 1972 até a súa xubilación. Así mesmo, foi a primeira muller á fronte do SERGAS e a primeira profesora da Facultade de Medicina en formar parte do seu claustro.
En 2007 recibiu a medalla de ouro que outorga anualmente a Sociedade Española de Oncoloxía Radioterápica.
En 2011 foi Medalla Castelao e Medalla de honra da Academia Médico-Cirúrxica de Santiago.
Centro de Transfusión de Galicia
O Centro de Transfusión de Galicia é un centro dedicado á medicina transfusional. É un órgano dependente de Axencia de Doazón de Sangue e Órganos, pertencente á Consellería de Sanidade da Xunta de Galicia. Encárgase de almacenar, procesar, xestionar e distribuír o sangue e outros compoñentes sanguíneos derivados (hemoderivados) entre os hospitais e centros sanitarios de Galicia. Funciona ininterrompidamente durante as 24 horas do día. Está localizado no Campus Sur de Santiago de Compostela.
Historia de Europa
A historia de Europa refírese ao conxunto de sucesos relativos ás poboacións do continente europeo, desde que foi habitado polos primeiros seres humanos até a actualidade.
O Homo sapiens, segundo algunhas teorías, apareceu hai uns 130 000 anos en África. Porén, tamén algúns destes humanos puideron chegar desde Asia e o Oriente Medio a Europa, onde se asentaron entre 40 000 e 25 000 a.C. (Paleolítico superior).
A Antigüidade clásica estivo dominada polo influxo da civilización grecolatina sobre o resto de Europa. A fragmentación política de Europa e os sucesivos intentos forzados de unificación sumiron o continente en numerosos conflitos e guerras durante a Idade Media, como a guerra dos Cen Anos (que, a pesar do nome, durou máis dun século).
A Idade Moderna marca para Europa o inicio de procesos que moito despois darían lugar á globalización, e foi o tempo no que os conflitos bélicos se fixeron cada vez máis desastrosos, como na chamada guerra dos Trinta Anos. Os progresos económicos e o desenvolvemento científico-tecnolóxico aceleráronse en desmedro dos doutros continentes e, de maneira moito máis notoria, durante a Idade Contemporánea, producindo tensións por competencias que desencadearon máis guerras (como as guerras napoleónicas e as guerras mundiais).
Hoxe en día os procesos tendentes á unificación procúranse pacificamente, como no caso da formación da Unión Europea.
Prehistoria
A prehistoria de Europa refírese ao período prehistórico de Europa, á prehistoria humana, desde o Paleolítico Inferior até a aparición da escritura. miniatura|150px|esquerda|[[Venus de Willendorf exemplo da arte europea de hai 24 000 - 22 000 anos a.C.]] miniatura|esquerda|150px|O [[disco celeste de Nebra, descuberto en Alemaña. ]]
O berce da especie humana parece claro que non foi Europa, senón África e, polo tanto, o ser humano chegou a Europa desde fóra, nun movemento colonizador. Hai xa uns 500 000 anos existían espécimes de homínidos tales como o Home de Heidelberg, por exemplo, pero o ser humano actual (o Homo sapiens) chegou moito máis tardiamente.
O final da Glaciación de Würm e a chegada do Holoceno produciron algúns cambios xeográficos de importancia. Así, o casquete de xeo que cubría o norte de Europa desapareceu e, ao subir o nivel do mar, as illas Británicas quedaron separadas do continente pola Canle da Manga.
Nos 10 000 anos seguintes desenvolvéronse varias culturas que, a través do desenvolvemento da agricultura, crearon unha civilización incipiente, cuxos núcleos poden rastrexarse en Hallstatt ou La Tène.
O maior testemuño da dita cultura é o conxunto de megálitos que cubriron Europa, incluíndo dolmens, trilitos, menhires e o fastuoso sitio arqueolóxico de Stonehenge.