cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Triscaidecafobia
Orixe e relación do 13 coa cultura
No antigo Exipto considerábase que a décimo primeira fase do ciclo da vida era a morte, isto é, a vida despois da morte, que se consideraba unha vida ideal.
Outro feito sobre o venres 13 é a captura dos cabaleiros templarios, que morreron na fogueira o venres 13 de outubro de 1307. O día que acabou o poder dos monxes guerreiros puido imputarse a unha cuestión de mala sorte. Porén, tamén ten relación coa maldición de Jacques de Molay, último gran mestre dos Cabaleiros templarios. Este, estando xa na fogueira, convocou ante o tribunal de Deus ao rei Filipe IV de Francia e ao Papa Clemente V —os artífices daquela destrución da orde do Amorne—. Tanto o rei coma o Papa morreron antes do prazo dun ano, como o gran mestre predixera.
A carta da Morte nunha baralla de tarot é a número 13, malia que neste caso representa a transformación e o cambio.
En xeral, o 13 é considerado un número "malo" sinxelamente por ser o inmediatamente posterior ao 12. Isto débese a que o 12 é un número popularmente utilizado en moitas culturas, por ser un número altamente composto.
Supersticións e aversións co número 13
Algúns edificios omiten o piso 13 e saltan do piso 12 ao 14 para evitar a anguria que provoca a triscaidecafobia. Isto tamén se aplica en ocasións aos números das casas ou dos cuartos (por exemplo, nos hospitais). O caso anterior tamén é común nas filas de asentos nos avións. Os da aeroliña española Iberia, a italiana Alitalia, a emiratí Emirates e a panameña Copa Airlines non contan con este número: a fila que segue á 12 é a 14.
Algunhas cidades evitan a 13ª avenida. Porén, no centro da cidade de Bogotá, a capital de Colombia, hai unha encrucillada entre a rúa 13 e a carreira 13. Algo similar ocorre na cidade estadounidense de Sacramento, cunha intersección entre a 13th Street (rúa 13) e a 13th Avenue (avenida 13).
Ningunha persoa de España terá o documento de identidade número 13. O ditador Francisco Franco, precursor deste sistema de identificación persoal, reservou para si o número 1, e o resto de documentos dunha cifra para a súa familia. A Familia real española ten reservados os números de dous díxitos: o rei emérito Xoán Carlos ten o 10, a raíña Sofía o 11, e a filla máis vella, a infanta Elena, o 12. Á súa segunda filla, a infanta Cristina, corresponderíalle o 13, mais debido a esta superstición, ese DNI quedou sen titular, e foille asignado o 14.
O compositor e pintor austríaco Arnold Schönberg padecía triscaidecafobia. Curiosamente, naceu e morreu o día 13 do mes, á idade de 76 anos (7 + 6 = 13).
Na novela de John Ronald Reuel Tolkien O hobbit, publicada en 1937, os protagonistas son trece ananos. Para non ter mala sorte na viaxe, pídenlle ao mago Gandalf que atope un décimo cuarto membro para a súa compañía.
O álbum musical Room for Squares, do compositor e cantante estadounidense John Mayer, consta de 14 pistas. Porén, a número 13 é de 2 segundos de silencio (o mínimo de duración dunha pista conforme os estándares), e non aparece na portada do álbum.
O álbum Alivio de luto, de Joaquín Sabina, tampouco mostra este número; á pista número 12 séguea a pista "+uno".
Liga Democrática de Kosovo
A Liga Democrática de Kosovo (Lidhja Demokratike e Kosovës: LDK ) é un partido político de Kosovo de carácter conservador e liberal-conservador que está no centrodereita no espectro político. O primeiro líder do partido foi   Ibrahim Rugova e dende o 14 de marzo de 2021 o presidente do partido é Lumir Abdixhiku.
Triscaidecafobia
Supersticións e aversións co número 13
No álbum Destrangis, de Estopa, a última canción, Ojitos rojos, non está numerada como 13, senón como "Bonus track".
Todos os discos da banda uruguaia No Te Va Gustar carecen dunha pista 13, e pasan da 12 á 14. En Spotify a pista 13 é de 6 segundos de silencio. miniatura|160x160px|Logotipo da misión Apollo 13. O Apollo 13 foi lanzado ás 13:13 EST do 11 de abril de 1970 dende o complexo 39 (tres veces trece). Durante o seu voo, sufriu un estoupido que puxo en perigo a tripulación, polo que foi necesario abortar a misión. Hai quen se refiren a esta misión lunar como a proba definitiva de que o 13 trae mala sorte. Trátase dunha teoría facilmente refutable, pois non houbo vítimas mortais. De feito, houbo misións estadounidenses e soviéticas con peores resultados que non foron designadas co devandito número.
Liga Democrática de Kosovo
Historia
Acusado de nacionalista e separatista, as autoridades iugoslavas prohibírono, o 23 de marzo a Asemblea de Kosovo ratificou as medidas que eliminaban a autonomía kosovo, aínda que coa abstención da maioría dos deputados albaneses. O presidente serbio da Asemblea de Kosovo pechouna en xuño de 1990 coa promesa de a abrir o 2 de xullo. Ao chegar ese día os deputados albaneses e atopala pechada proclamaron nos chanzos do parlamento a República de Kosovo, dentro de Iugoslavia. O goberno serbio respondeu coa disolución da Asemblea e do goberno de Kosovo, co que desaparecía calquera autonomía para Kosovo. Os deputados albaneses, moitos membros ou simpatizantes do LDK, responderon cunha xuntanza secreta o 7 de setembro no que declararon a República de Kosovo e promulgaron unha nova constitución, aínda dentro de Iugoslavia. O goberno serbio respondeu cunha orde de detención dos deputados que non acataban a disolución da Asemblea de Kosovo e seguían a actuar como membros dun parlamento que as autoridades serbias consideraban disolto. O 22 de setembro a Asemblea, non recoñecida por Serbia, votou a declaración de independencia, que se ratificou nun referendo non recoñecido polas autoridades serbias e comezou a creación de estruturas estatais paralela á serbia en educación, sanidade ou facenda, principalmente liderado por un LDK que organizou a resistencia política e cívica e que chamou ao boicot ás primeiras eleccións multipartidistas en Serbia que se celebraron o 9 de decembro de 1990 e a todas as institucións estatais ata a solución da cuestión nacional albanesa en Kosovo. En setembro de 1991 ao se celebrar un referendo de independencia en Kosovo, non recoñecido polas autoridades serbias, o LDK tivo un papel clave na súa celebración e chamou á votar pola independencia, que tivo o apoio de máis do 85% do censo electoral. O 25 de xaneiro de 1992 o líder do LDK, Rugova, converteuse en primeiro presidente da República de Kosovo, só recoñecida por Albania, mentres o primeiro ministro era Bujar Bukoshi, tamén dirixente do LDK. Ao se formar a República Federal de Iugoslavia, en abril de 1992, o LDK chamou ao boicot ás eleccións xerais, tanto en Kosovo como dos albaneses aveciñados no centro de Serbia ou no val de Preševo.
A partir dos acordo de Dayton en 1995 que supuxo o fin da guerra de Bosnia, pero no que se ignorou a Kosovo, a opinión pública comezou a cambiar en Kosovo e aumentou o apoio ao Exército de Liberación de Kosovo (UÇK) mentres a solución pacífica que propugnaba o LDK ía perdendo apoios. O LDK mesmo apoiou as negociacións de Rugova que viaxou a Belgrado para se entrevistar co presidente Milošević para lograr unha autonomía real dentro de Iugoslavia e renunciar á indepedencia, mais á fin non houbo acordos aínda que erosionou aínda máis a popularidade do LDK e mesmo durante os anos 1998 e 1999 elementos da UÇK secruestaron, torturaron e nalgúns casos mataron en prisións secretas a simpatizantes do LDK aos que percibían coma rivais do PDK.
Triscaidecafobia
Supersticións e aversións co número 13
O caza alemán desenvolvido tras o Hei 112 foi denominado Hei 100 para evitar a desafortunada designación Hei 113, pois Adolf Hitler sufría triscaidecafobia. Así mesmo, nos EUA nunca existiu un "caza F-13", pola superstición de gran parte da tripulación.
Liga Democrática de Kosovo
Historia
Despois do bombardeo da OTAN sobre Iugoslavia en 1999, altos cargos do LDK estiveron presentes no Acordo de Kumanovo que serviu para adoptar a Resolución 1244 do Consello de Seguridade das Nacións Unidas que deu fin ás hostilidades en Kosovo. O LDK apoiou a resolución, que recoñecía a integridade territorial de Iugoslavia, pero mantivo ao seu apoio á independencia. miniatura|Logo do LDK para as eleccións lexislativas de 2004 Nas eleccións lexislativas de 2001 e 2004 a LDK foi o primeiro partido da Asemblea de Kosovo con máis do 45% dos votos, pero despois da morte de Rugova en 2006 o partido entrou nunha crise interna, con varias faccións en loita para se facer co control do partido, e foi a dirixida por Fatmir Sejdiu, de carácter liberal conservador a que se fixo co poder. Mentres Nexhat Daci con outros seis deputados formaron a Liga Democrática de Dardania, de carácter máis conservador. Nas eleccións de 2007 a LDK quedou en segunda posición con pouco máis do 20% dos votos. Nas eleccións de 2010, xa con Isa Mustafa como novo líder, mantivo o seu segundo lugar e aumentou un pouco o apoio popular cunha liña máis conservadora. En outubro de 2012 o Partido Popular Europeo admitiuno como un membro máis.
Nas eleccións de 2017 foi en coalición cos partidos liberais Alianza Kosovo Novo e Alternativa e nas de 2021 logrou o peor resultado da súa historia, co 12% dos votos, 15 deputados e o terceiro posto na Asemblea e tras cesar Rugova, o partido elixiu un novo líder, Lumir Abdixhiku, de talante coinciliador, e nas eleccións municipais de 2021 o LDK converteuse no partido máis votado, e logrou o goberno da capital e outros 7 concellos.
Triscaidecafobia
Supersticións e aversións co número 13
Ao longo da súa historia, a compañía automobilística francesa Renault contou cunha serie de modelos numerados. Dende o Renault 3 até o Renault 25 existen modelos con todos os números, agás co 13.
Liga Democrática de Kosovo
Estrutura
Os órganos de LDK son o Consello Executivo como órgano administrativo e estratéxico, o Congreso do Partido nas decisións políticas e o Consello Nacional para dirixir as actividades do partido.
Consello Executivo
O Consello fórmano un presidente, catro vicepresidentes, un secretario xeral e outros 27 vogais.
Consello Nacional
O Consello Nacional está formado por 111 membros.
Triscaidecafobia
Supersticións e aversións co número 13
Hai deportistas que deciden desafiar a mala sorte e utilizan o número 13, por exemplo, Pastor Maldonado, piloto de F1. Cando a Federación Internacional do Automóbil (FIA) permitiu escoller, a partir da tempada 2014, calquera dorsal entre o #2 e o #99, o piloto venezolano escolleu o #13 para acabar coa mala sorte. Porén, esa foi a súa última tempada en dita competición. Tamén son famosos os casos dos baloncestistas Wilt Chamberlain e Steve Nash. Este último consideraba o 13 como número de bo agoiro, e sempre o levou na súa camisola. A excepción foi en Los Angeles Lakers, onde levou o 10, pois o dorsal 13 de Chamberlain fora retirado. Na selección de fútbol de Alemaña, desde hai décadas, a estrela do equipo leva o número 13. Iniciou esta tendencia o dianteiro Gerd Müller nos anos 1970. Michael Ballack levou ese dorsal até a súa retirada en 2012, e dende entón utilízao Thomas Müller.
No Mundial de Fútbol de 1982, o xogador chileno Carlos Caszely levaba a camisola número 13 no partido contra Austria. Nese encontro errou un penalti, o que marcou a súa carreira profesional. No Mundial de Fútbol de 2006, Andrés Iniesta debutou na selección española co dorsal 13. Na selección de fútbol de España elixíanse os dorsais por orde de antigüidade, polo que a Iniesta deixáronlle o número que non quería ninguén.
O programa de deseño gráfico CorelDRAW cambiou a numeración ao chegar á versión trece, e denominouna CorelDRAW X3 (en que o X representa o 10 en números romanos). De xeito similar, o paquete Microsoft Office pasou da versión 12 (Office 2007) á 14 (Office 2010). Segundo Jensen Harris, o Lead Program Manager para o Microsoft's Office User Experience Team, o 13 foi omitido debido á aversión polo número. WinZip tampouco sacou unha versión número 13, pasou directamente da 12 á 14.
A rede do Metro de Madrid ten 12 liñas, e a próxima en entrar en servizo será a liña 14, co que evita o número 13. Pola súa banda, a Empresa Municipal de Transportes de Madrid nunca tivo unha liña regular co número 13.
A edición de 2012 do programa de telerrealidade español Gran Hermano, que sería a décimo terceira, foi denominada Gran Hermano 12+1, co fin de evitar este número.
Supersticións e fobias similares
A tetrafobia é o medo ao número 4. Na China, o Xapón e Corea, é común que os hoteis e os hospitais non teñan cuarta planta. A palabra xaponesa shi (死), que quere dicir morte, pronúnciase igual có 4, así que o 4 adoita pronunciarse como yon. Nalgúns hospitais non existe a habitación número 42 (shi-nin). Trátase dun número de moi mal agoiro, xa que se pode traducir como "prepararse para morrer". Da mesma forma, algunhas maternidades non posúen o cuarto 43 (shi-san), xa que se pronuncia igual que "parto morto".
Doutra banda, a hexakosioihexekontahexafobia, tamén chamada trihexafobia, é o medo irracional ao 666, tamén coñecido no cristianismo como "o número da besta". Esta fobia orixínase no libro da Apocalipse, en concreto na pasaxe 13:18 (capítulo 13, versículo 18), que indica que ese número está ligado a Satanás ou ao Anticristo.
Jisei no ku
Historia
É unha tradición entre persoas alfabetizadas de varias culturas, especialmente na cultura do Xapón.
É un xénero de poesía que se desenvolveu nas tradicións literarias das culturas do leste asiático, principalmente no Xapón, así como en certos períodos da historia chinesa e en Corea durante a dinastía Joseon.
Poemas de despedida xaponeses
Algúns soldados na Segunda guerra mundial seguiron esta tradición.
Yukio Mishima escribiu no Bunka Bōeiron (文化 防衛 論, "A Defensa da Cultura"), que Hirohito debería ter abdicado e asumido a responsabilidade pola perda de vidas na guerra. En 1970, estando en contra da Constitución que despois da guerra perpetuou ao emperador do Xapón no seu cargo, tentou un golpe de Estado que fracasou. Segundo John Nathan, o seu biógrafo, tradutor e amigo, tería creado este escenario só como pretexto para o suicidio ritual co que sempre soñou. No cuartel que asaltou, dixo "A vida humana é finita mais eu gostaría de vivir para sempre"; practicou seppuku e escribiu uns breves versos de despedida:
Poemas de morte coreanos
Yi Gae (이개·1417–1456) foi un dos "seis ministros martirizados" executados por conspirar para asasinar o Rei Sejo, quen lle usurpou o trono ao seu sobriño Danjong. Sejo ofreceu perdoar a seis ministros, incluídos Yi Gae e Seong Sam-mun, se se arrepentían do seu crime e aceptaban a súa lexitimidade, pero Yi Gae e todos os demais negáronse. Recitou o seguinte poema na súa cela antes da execución o 8 de xuño de 1456. No seguinte sijo, "Señor" (임) debería lerse "ser querido", o que significa o Rei Danjong neste caso.
Świeszyno
Świeszyno ([ɕfjɛˈʂɨnɔ] ; en Schwessin) é unha aldea de Gmina Miastko, condado de Bytów, Voivodato de Pomerania, no norte de Polonia.
Situación
Atópase a uns 21 km ao suroeste de Bytów e 68 km ao suroeste de Gdańsk (capital do voivodato de Pomerania).
Historia
De 1975 a 1998 a aldea estivo no Voivodato de Słupsk.
Demografía
Ten unha poboación de 152 habitantes. O profesor Ernst Pöppel naceu nesta aldea.
SaiPa Naiset
O maior logro do equipo chegou na tempada 1989-90, cando gañou a súa única medalla de bronce no campionato finlandés.
Suomen Cup (hóckey sobre xeo)
A Suomen Cup é unha competición de hóckey sobre xeo que se ten disputado de xeito intermitente en Finlandia. O primeiro período no que se disputou foi entre os anos 1955 e 1958, posteriormente xogouse entre 1964 e 1971, e a competición retomouse en 2017. O equipo que máis veces gañou a competición foi Ketterä de Imatra, que se proclamou campión en tres ocasións.
A copa volveu ao calendario de competición no outono de 2017, participando todos os equipos da Mestis e a Suomi-sarja, así como 27 equipos da II-divisioona, isto é, un total de 54 equipos.
Sloan
Sloan é unha banda canadense de rock alternativo baseada en Toronto e orixinaria de Halifax, Nova Escocia. Sloan publicou doce álbums de estudio e foi nomeado nove veces ao Juno Award, gañándoo unha vez. Entre 1996 e 2016 Sloan entivo entre os 75 artistas canadenses con máis vendas no Canadá, e entre as 25 bandas caadenses que máis venderon no país. A banda é coñecida por compartir as tarefas de composición e as voces principais entre os seus membros e pola súa formación inalterada ao longo de toda a súa carreira.
El proyeccionista
El proyeccionista é un filme dominicano de 2019 dirixido por José María Cabral. Foi escollido como candidato da República Dominicana para o Óscar ó mellor filme internacional na 92ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Vee peal
Vee peal é un filme estoniano de 2020 dirixido por Peeter Simm. Foi escollido como candidato de Estonia para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Cocote (filme)
Cocote é un filme dominicano de 2017 dirixido por Nelson Carlo de Los Santos Arias. Foi escollido como candidato da República Dominicana para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 91ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Cromosoma dicéntrico
Un cromosoma dicéntrico é un cromosoma anormal que ten dous centrómeros en vez de un como é o habitual. Fórmase pola fusión de dous segmentos cromosómicos, cada un cun centrómero, que ten como resultado a perda de fragmentos acéntricos (que non teñen centrómero) e a formación de fragmentos dicéntricos. A formación dos cromosomas dicéntricos foi atribuída a procesos xenéticos, tales como translocacións robertsonianas e inversións paracéntricas. Os cromosomas dicéntricos teñen unha importante influencia na estabilidade mitótica dos cromosomas e a formación de cromosomas pseudodicéntricos. A súa existencia foi asociada con certos fenómenos naturais como a irradiación e está documentado que a súa presesenza subxace en certas síndromes clínicas, especialmente na síndrome de kabuki. A formación de cromosomas dicéntricos e as súas implicacións na función do centrómero son estudadas en certos laboratorios de citoxenética clínica.
Formación
miniatura|Despois dunha inversión paracéntrica a separación dos cromosomas invertidos na anafase I meiótica ten como resultado a formación de fragmentos dicéntricos e acéntricos. Os fragmentos dicéntricos convértense en produtos rotos e con delecións. Os fragmentos acéntricos, simplemente, pérdense.|337x337px A maioría dos cromosomas dicéntricos fórmanse por inversión cromosómica, que consiste na rotación de rexións dun cromosoma debidos a roturas cromosómicas ou recombinacións intracromosómicas. As inversións que exclúen o centrómero denomínanse inversións paracéntricas, que orixinan gametos desequilibrados despois da meiose. Durante a profase da meiose I, os cromosomas homólogos forman un bucle de inversión e prodúcese o sobrecruzamento. Se ocorreu unha inversión paracéntrica un dos produtos será acéntrico, mentres que o outro produto será dicéntrico. A cromátide dicéntrica é arrastrada e separada durante a anafase da meiose I con tal forza que o cromosoma rompe en puntos ao chou. Estes fragmentos rotos dan lugar a delecións de xenes que conducen á formación de gametos desequilibrados xeneticamente. Isto pode ter graves consecuencias, contribuíndo ao desenvolvemento de trastornos xenéticos como a síndrome de kabuki e a síndrome de Edwards.
Irradiación
Telómeros
Cando os telómeros dos cromosomas se acurtan coas divisións celulares continuadas, os extremos dos cromosomas poden tamén fusionarse, formando cromosomas dicéntricos. Isto é a denominado "crise", un tipo de parada do ciclo celular e a maioría das células nese estado sofren apoptose. Os cromosomas dicéntricos resultantes son moi inestables, dando lugar a translocacións cromosómicas, delecións e amplificacións, como as translocacións robertsonianans. Isto orixina produtos xénicos de fragmentos dicéntricos rotos e con delecións.
Aplicacións
Os cromosomas dicéntricos son estudados en organismo modelo como os lévedos (Saccharomyces cerevisiae). O uso de S. cerevisiae como sistema xenético clásico remóntase á década de 1950 debido á súa viabilidade para a transformación polo ADN recombinante. Os cromosomas rotos que orixinan a formación de fragmentos acéntricos e dicéntricos poden estudarse en S. cerevisiae debido á súa coñecida capacidade de tolerar a aneuploidía (número anormal de cromosomas). As cepas de S. cerevisiae que toleran a aneuploidía poden estabilizar os produtos de cromosomas rotos durante a súa proliferación, os cales poden ser recuperados e estudados nas instalacións do laboratorio.
Citoxenética
A función dos centrómeros foi obxecto de moitas análises de laboratorio nas que se utilizaron técnicas como a hibridación fluorescente in situ (FISH polas súas siglas en inglés) e o bandeado cromosómico (bandeado C). Na FISH utilízanse sondas fluorescentes para detectar e localizar secuencias de ADN específicas nos cromosomas e poden utilizarse sondas específicas para os centrómeros para medir a frecuencia dos cromosomas dicéntricos. Esta técnica permite facer tests de mostras sanguíneas e de tecidos humanas, que foron adoptadas historicamente polos laboratorios de radiación. O bandeado C é unha técnica de tinguidura que se pode usar para visualizar os cromosomas dicéntricos. Tingue especificamente a heterocromatina constitutiva, que se encontra nas rexións do cromosoma próximas ao centrómero.
Director da Casa da Moeda dos Estados Unidos
miniatura|[[Ventris Gibson|Ventris C. Gibson, directora da Casa da Moeda dos Estados Unidos desde 2021.]] O posto de director da Casa da Moeda dos Estados Unidos é un nomeamento competencia do presidente do país, que, consonte a Constitución dos EEUU, require a posterior aprobación do Senado.
miniatura|Selo da [[Casa da Moeda dos Estados Unidos, dependente do Departamento do Tesouro.]]
O cargo de director existe desde a propia creación da Casa da Moeda dos Estados Unidos, mediante a Lei da Moeda do 2 de abril de 1792. A Lei da Moeda do 12 de febreiro de 1873 limitou a cinco anos a duración do período de dirección da casa da moeda. O director exerce baixo as instrucións xerais do Departamento do Tesouro dos Estados Unidos.
David J. Ryder tomou posesión no posto en abril de 2018, logo de exercelo previamente no bienio 1992-1993.
Cromosoma dicéntrico
Consecuencias
A existencia de cromosomas dicéntricos ten consecuencias clínicas relevantes para os individuos, os cales poden vivir con incapacidades intelectuais, neurolóxicas e físicas. Os núcleos con colas son sinaturas da exposición á radiación nos tecidos humanos, microbiota e invertebrados acuáticos observados en desastres nucleares. Ademais, utilízanse como posibles biomarcadores para o cribado de certas síndromes xenéticas presentes nas poboacións humanas.
Cromosomas pseudodicéntricos
Director da Casa da Moeda dos Estados Unidos
Listaxe de directores da US Mint
Esta é unha listaxe das persoas que ocuparon o cargo de director da Casa da Moeda dos Estados Unidos, desde a súa creación en 1792 ata a actualidade (indícanse entre parénteses as datas de exercicio):
Cromosoma dicéntrico
Consecuencias
Os cromosomas dicéntricos poden orixinar mutacións pseudodicéntricas, nas cales un dos dous centrómeros dos cromosomas queda inactivado. Isto pode ter graves consecuencias clínicas para os pacientes, como se observa en trastornos progresivos neurolóxicos e intelectuais graves como a síndrome de kabuki, un trastorno pediátrico conxénito. A síndrome de kabuki é unha das síndromes máis estudada que implica cromosomas pseudodicéntricos. Outras síndromes caracterizadas tamén se asociaron cos cromosomas pseudodicéntricos, como a síndrome de Edwards, unha trisomía do cromosoma 18, e a síndrome de Turner, unha perda (total ou parcial) do cromosoma X. Os cromosomas pseudodicéntricos por si sós non definen estas síndromes, porque tamén se considera a contribución doutras anormalidades cromosómicas, como a presenza de isocromosomas en paciente de síndrome de Turner.
Hipócrates de Quíos
Non confundir con Hipócrates de Cos (médico V-IV a. C.)
miniatura| Algunhas solucións parciais deron durante moito tempo falsas esperanzas sobre resolver o problema da [[cuadratura do círculo . Neste debuxo, a área da figura sombreada é igual á área do triángulo ABC (atopada por Hipócrates de Quíos) ]] Hipócrates de Quíos foi un filósofo pitagórico que viviu arredor do 460 a.C. É mencionado principalmente como matemático e dise que foi o primeiro en levar a xeometría a un saber sistematizado. Investigou sobre o cadrado e o círculo. Aristóteles di que noutras actividades fóra das matemáticas, era mediocre. Nas discusións filosóficas, adoitaba empregar a redución ao absurdo.
Traxectoria
Hipócrates naceu en Quíos e era orixinalmente un comerciante. É posible que, co seu traballo como comerciante, viaxara á próxima illa de Samos, onde entraría en contacto co pensamento pitagórico, pois naquel momento Samos era un centro para a difusión desa filosofía. Despois de sufrir algunhas desventuras (roubárono tanto uns piratas como uns axentes aduaneiros), decidiu instalarse en Atenas. Alí destacou como matemático. Crese que mentres vivía en Quíos, foi alumno do matemático e astrónomo Oenopides.
Matemáticas
O traballo que lle deu máis sona foi o o de ser o primeiro en en escribir unha colección sistematizada de coñecementos sobre a xeometría da súa época, que titulou Stoicheia ( Elementos ). Foi un traballo moi importante, a partir do cal os matemáticos da antigüidade puideron construír as súas propias teorías, coñecendo os métodos e os teoremas básicos.
Só queda un único fragmento dos Elementos que conservou Simplici de Cilicia. Neste fragmento, atópase o cálculo da área chamada "lúa de Hipócrates" (ver a imaxe). Formou parte dun estudo para calcular o cuadratura do círculo, é dicir, calcular a área dun círculo e construír un cadrado que ocupa unha área equivalente. Parece que a estratexia era dividir o círculo nun determinado número de partes en forma de lúa crecente. Se fose posible calcular a área de cada unha destas partes, entón a área do círculo consistiría na suma de todas estas. Non foi ata 1882 cando Ferdinand von Lindemann demostraría que este procedemento non tiña ningunha posibilidade de éxito, xa que a constante pi (π) é un número transcendente.
No campo das matemáticas, Hipócrates fixo dúas contribucións importantes. Atopou un xeito de abordar o problema da duplicación do cubo, que é equivalente resolver unha raíz cúbica. Tamén foi o autor do método de redución, que consiste en transformar problemas matemáticos específicos en problemas de rango máis xeral e, eventualmente, máis doados de resolver. De seguido, a partir do enfoque do problema de rango máis xeral, dedúcese o xeito de abordar o problema máis concreto.
Astronomía
Hipócrates tratou de dar unha explicación ao fenómeno dos cometas e á Vía Láctea. As súas ideas non se transmitiron moi claramente, pero crese que para el non eran máis que ilusións ópticas resultantes da refracción da luz solar ao chocar coa humidade exhalada por un posible planeta preto do sol ou das estrelas, segundo cada caso. O feito de que Hipócrates pensase que os raios de luz inciden nos ollos en lugar de facelo no obxecto que vemos defíneo como un pensador con ideas moi peculiares e está clasificado dentro de filósofos especulativos.
Sebastian Steinbach
Formación
En 2004 ingresou no Instituto de Investigación Interdisciplinaria da Idade Media (IEMAN), da Universidade de Paderborn, onde acadou o douroramento en 2006, cunha tese que levaba por título "Dereito da moeda: cuñaxe e circulación monetaria nos mosteiros franco-alemáns orientais no período otoniano-saliano (ca. 911-1125)".
Carreira académica
De 2006 a 2016 traballou na casa de poxas numismáticas Fritz Rudolf Künker, de Osnabrück, como experto de moedas e medallas medievais e dos inicios da Idade Moderna. Nese mesmo período tamén asumiu diversos labores docentes de Historia Medieval e de Ciencias Auxiliares da Histoira, nas Universidades de Paderborn, Osnabrück, de Münster e de Hagen.
En 2015, Steinbach acadou a súa habilitación para a docencia de Historia Medieval na Universidade de Osnabrück, cun traballo sobre o sistema monetario e a cuñaxe de moeda como fonte para a identidade étnica e a organización do dominio no Imperio Visigodo español (ca. 572-714). A partir dese momento foi profesor visitante de Historia Medieval e de Ciencias Históricas Auxiliares da Historia nas Universidades de Münster (2016) e de Heidelberg (2018-2019), e de Historia Económica e Social na Universidade de Osnabrück (2016-2018), e posteriormente exerceu como profesor a título particular na Universidade de Gotinga e na de Osnabrük.
Entre 2019 e 2021 foi conservador do gabinete numismático do Landesmuseum Hannover, na Baixa Saxonia. Tamén foi representante deste Estado na Comisión Numismática dos Estados da República Federal de Alemaña.
En 2021 asumiu a dirección do Museo da Abadía de Liesborn, no distrito de Warendorf.
No ámbito asociativo, Sebastian Steinbach é membro da Asociación de Medievalistas, da Sociedade de Historia Monetaria Internacional, da Sociedade Numismática de Berlín, entre outras entidades.
Publicacións
Sebastian Steinbach publicou un bo número de artigos en diverssas revistas especializadas e opbras colectivas. Esta é unha escolma dos seus traballos monográficos máis salientables:
Pacto sucesorio
Existen moitas dúbidas acerca da autenticidade do documento. Con todo, case todos os especialistas no período (Bernard Reilly, Charles Bishko, Carmen Pallares, Ermelindo Portela ou Luís Carlos Amaral) admiten a súa autenticidade.
Así mesmo, descoñécese a data en que o texto puido ser subscrito. As datacións propostas van de 1085 a 1107.
O texto
O texto orixinal do Pacto Sucesorio non se conserva. Coñecemos o seu contido a través do Spicilegium, unha obra en trece tomos publicada polo monxe beneditino francés Luc d’Achery entre 1655 e 1677. A obra compila documentos medievais de moi diversa orixe. O Pacto Sucesorio aparece no tomo III, publicado en 1659, entre outros documentos procedentes, segundo o autor, do arquivo da abadía de Cluny.
Tradución do texto ao galego
O texto orixinal está en latín. Esta sería a súa tradución ao galego: Ao señor e reverendísimo abade de Cluny, Hugo, e a toda a congregación de San Pedro, o conde Raimundo, o seu fillo, e o conde Henrique, familiar, desexan saúde e amor en Cristo. Ficade a saber, queridísimo Pai, que despois de vermos o voso legado, polo temor de Deus omnipotente e do benaventurado apóstolo Pedro e pola reverencia da vosa dignidade, o que nos mandastes facer nós fixémolo na man do señor Dalmacio Geret.
En Nome do Pai e do Fillo e do Espírito Santo. Garantía de íntegro amor polo cal o conde Raimundo e o conde Henrique, con este xuramento estabeleceran un Pacto de Amizade:
Eu Henrique, lonxe de calquera falsa pretensión de ruptura, a ti, conde Raimundo, xuro pola saúde dos teus membros e pola elevada estima da túa vida e que a túa prisión ocorrerá contra a miña vontade. Xuro tamén que, após o falecemento do rei Afonso, estarei preparado para, de calquera modo, como único señor, defender con fidelidade e aumentar para ti toda esta terra do rei Afonso contra calquera home e muller. Xuro tamén que, se vier a posuír o tesouro de Toledo antes de ti, dareiche dúas partes e conservarei para min a terceira. Amen.
E eu, conde Raimundo, a ti, conde Henrique, xuro pola saúde dos teus membros e pola elevada estima da túa vida, que a túa prisión ocorrerá contra a miña vontade. Xuro tamén que, após a morte de Afonso, dareiche Toledo e toda a terra que lle pertence; e toda a terra que recibes, soamente por min concedida, terala coa condición de seres a partir de agora o meu home e terala de min, o teu señor; e despois de tela dado, ti devolverasme todas as terras de León e Castela. E se alguén a min ou a ti quixer resistir e provocarnos inxuria, nós empreenderemos guerra contra el en conxunto ou individualmente, ata que pacificamente devolva aquela terra a min ou a ti e despois eu ofrecereicha. Xuro tamén que, se tiver o tesouro de Toledo antes de ti, dareiche a terceira parte e gardarei para min as dúas partes remanentes.
Garantía que o conde Raimundo fixo na man do señor Dalmacio Geret.
Se eu conde don Raimundo non puder dar Toledo a ti, conde Henrique, tal como prometín, dareiche a Galiza coa condición de que me axudes a conquistar toda a terra de León e de Castela; e só despois de eu aí dominar en paz, dareiche a Galiza, para que, despois de cha ter dado, ti me devolvas as terras de León e de Castela. Coa orde de Deus e tamén coa intercesión das pías oracións da Santa Igrexa de Deus. Amén.
Análise do texto
De aceptarmos a súa veracidade, o Pacto sucesorio resulta un texto moi revelador para o tramo final do reinado de Afonso VI. En esencia, o pacto é un acordo de axuda mutua entre Raimundo de Borgoña e o seu parente Henrique, que se activaría na morte de Afonso.
Data e propósito
As datas propostas para a sinatura do pacto van de 1085 a 1107. Posto que Afonso nacera arredor de 1040, Raimundo e Henrique pretendían asegurar as súas respectivas posicións ante a súa previsíbel morte. Raimundo aspiraba, como marido de Urraca, a suceder a Afonso. Henrique comprometíase a soster os dereitos de Afonso ao trono leonés, a cambio de recibir Toledo en feudo ou, no seu caso, Galiza.
Con todo, é certo que Raimundo de Borgoña, por estar casado con Urraca, a primeira filla lexítima de Afonso VI, debía de ser considerado na época como de superior categoría a Afonso de Borgoña. Ao cabo este casara con Teresa, filla ilexítima do rei. Así mesmo, Afonso era conde de Portugal, un territorio que na altura aínda se entendía como ligado ao reino de Galicia, aínda que baixo a acción de Henrique e Teresa viñese gañando singularidade.
A intervención de Cluny
Por outro lado, o texto denota os fortes lazos que unían ao reino coa abadía de Cluny. A carta está dirixida a Hugo, abade de Cluny entre 1049 e 1109. Durante o seu goberno Cluny foi un referente para a cultura e a política da Europa católica. A colaboración entre a monarquía leonesa e Cluny comeza a mediados do XI, no reinado de Fernando I, e estreitarase durante os reinados de Afonso VI e Afonso VII.
O pacto asínase ante Dalmacio Geret, emisario do abade. Este home ten sido identificado co monxe cluniacense, tamén chamado Dalmacio, que ocupou o bispado de Santiago entre 1094 e 1096. Esa identificación está lonxe de ser completamente segura, pois existen outras persoas do mesmo nome que actuaron como delegados de Cluny na Península durante os primeiros anos do século XII.
Repartición territorial
No texto, o reino de Afonso percíbese como un conxunto de unidades políticas nitidamente diferenciadas. En concreto o texto fala de Galiza, León, Castela e Toledo. En suma, segue a división territorial consagrada trala morte de Fernando I, coa adición de Toledo, tomado en 1085 por Afonso VI. Como se deduce do texto, este era o territorio máis codiciado do reino, dada a grande cantidade de recursos económicos que achegaba á monarquía.
Segundo o texto, de non poder entregar Toledo, Raimundo cedería Galicia a Henrique. O texto non aclara se esta denominación incluía o que na altura eran os condados de Portugal e Coímbra ou se nesta época xa se tiñan por terrritorios diferenciados.
Controversia sobre a datación
Dado que o texto conservado carece de data de suscrición ou referencia temporal precisa, tense suxerido un rango de datas que vai desde o 1085 ao 1107. Este rango de datas responde, como termo post quem, ao momento en que Raimundo e Henrique (nacidos arredor do 1070) se dispoñerían a viaxar á Península como parte das milicias capitaneadas por Eudes I de Borgoña. Como termo ante quem usaríase a morte de Raimundo, acaecida a finais do ano 1107.
Aínda hai tamén quen suxire que o texto podería ter sido subscrito en data temperá e renovado máis tarde, momento en que se tería introducido a cláusula final do documento.
Con todo, as datacións preferidas pola historiografía son os anos que están arredor do 1095 ou arredor do 1105. A primeira das datas pemitiría identificar ao Dalmacio do pacto co bispo compostelán e aínda entender que non se mencione a Henrique como conde de Portugal, posto que ese nomeamento non debeu de producirse até finais de ano, como moi cedo. Así mesmo, se o texto fose asinado antes do nomeamento de Henrique, entenderíase mellor a súa suxeición a Raimundo.
A hipótese de Charles J. Bishko sobre a datación
Aínda que lonxe de pechar a cuestión, unha das hipóteses mellor fundadas sobre a datación do pacto é a do historiador Charles Julien Bishko, quen, nun artigo publicado orixinalmente en 1971, situaba a sinatura no verán de 1105.
A argumentación de Biskho fíxase nun documento do 30 de xaneiro de 1105 polo que Henrique cede ao mosteiro de San Isidro de Dueñas, abadía dependente de Cluny, os réditos de certas propiedades súas na área da Seabra.
Ao tempo, percíbese que Henrique buscaba ampliar cara o leste os territorios controlados polos condados de Portugal e Coímbra. Por outra banda, esta foi unha constante do seu goberno, imposibilitado como estaba de estender os seus territorios cara o sur, ante a fortaleza dos almorábidas.
Na hipótese de Bishko, a relevancia política desta doazón alarmou a Raimundo. Sendo o preferido dos cluniacenses, solicitou a mediación do abade Hugo. Do estudo dos diplomas das chancelarías de Afonso, Raimundo e Henrique, Bishko conclúe que os dous nobres borgoñóns se uniron á corte do rei en Burgos, entre mediados de maio e finais de setembro. Este sería o momento máis plausíbel para a sinatura do pacto. Amais, é case seguro que nesa altura naceu o primeiro fillo varón de Raimundo e Urraca, Afonso Reimúndez.
O debate sobre a autenticidade
A primeira noticia do texto corresponde á súa publicación por Luc d’Achery en 1659. Nunca se atopou o texto orixinal, un feito que pode explicarse en que non houbo ocasión de levar a cabo o acordo e na destrución sufrida por Cluny no século XVI, durante as guerras de relixión en Francia, e, sobre todo, nos anos que seguiron á Revolución Francesa.
Como xa se dixo, a historiografía portuguesa ten impugnado o texto por presentar a Henrique como vasalo de Raimundo. Esta tese foi lanzada xa no século XVIII polo frade José Barbosa no seu Catálogo Cronológico, Histórico, Genealógico e Crítico das Rainhas de Portugal e Seus Filhos, editado en 1727.
Ademais de considerar inadmisíbel a vasalaxe de Henrique, o frade sinalaba que o texto obviaba a condición de conde de Henrique como conde de Portugal. Con todo, esta dificultade salvábase se o texto era anterior ao seu nomeamento ou tamén tendo en conta que o uso do título é irregular na propia chancelaría condal. Desta maneira, as dúbidas sobre a falsidade do documento ficaron arrombadas.
O historiador Abel Estefânio retomou a tese da falsificación nun artigo do 2011. Comentando a estrutura do texto, Estefânio sinala que, aínda que a súa estrutura se corresponde coa propia dun documento da época, carece dun apartado fundamental: a indicación do lugar de sinatura, do notario e dos confirmantes e testemuñas presentes.
Outra das cuestións sospeitosas sobre as que se detiña o artigo era a da presenza do abade Hugo como inspirador dun pacto que non podía ser tomado por Afonso VI máis que como unha traizón. Porén, recentes investigacións a cargo de Julia Montenegro teñen revelado que a relación entre ambos xa podía estar moi deteriorada á altura do 1090, o que explica que o abade se arriscase a indispoñerse co rei.
Na súa opinión, o documento sería un falso histórico creado ao fío da Guerra da Restauración (1640-1668). Trataríase dun dos múltiples intentos da diplomacia de Filipe IV por negar a lexitimade do duque de Bragança, proclamado rei de Portugal como Xoán IV.
Neste mesmo estudo, Estefânio recoñecía que as súas conclusións estaban lonxe de seren concluíntes. Nun novo artigo de 2014 inclinouse por aceptar a veracidade. En primeiro lugar, sinalaba algunhas peculiaridades lingüísticas do texto. O redactor usou Leon en lugar de Legione para se referir á capital do reino. O propio Estefânio sinalaba que, aínda que fose un uso infrecuente para a época, documéntanse outros exemplos contemporáneos co mesmo uso.
Así mesmo, dá conta de ter atopado o manuscrito que serviu para a edición impresa do documento por parte de D’Achery. Este manuscrito foi realizado por Anselme Le Michel, un relixioso beneditino da congregación de San Mauro –como D’Achery– que copiou numerosos documentos de Cluny en 1645.
Inclinándose a considerar o documento verdadeiro, Estefânio sinalaba que a pasaxe "Raimundus Comes eiusque filius” do texto orixinal ten por forza que interpretarse como unha referencia ao fillo varón de Raimundo, o futuro Afonso VII. O seu nacemento, que Estefânio dá por seguro o 1 de marzo de 1105, sería a razón fundamental que impulsaría ao pacto entre os dous condes. Entendendo que Raimundo asinou numerosos documentos até poucos días antes da súa morte, Estefânio consideraba que o pacto podía ter sido subscrito en calquera momento entre 1105 e 1107.
Resultados do pacto
Fose ou non un pacto verídico, o certo é que non chegou a ter ningún efecto histórico. Raimundo morreu en 1107 e un ano despois o infante Sancho. Urraca e, seguramente, o seu neto Afonso, foron designados para a sucesión por Afonso VI, que morrería a inicios do verán de 1109.
O Pacto da Amizade entre Urraca e Teresa
Un texto semellante ao Pacto sucesorio é o Pacto da Amizade, suscrito entre as esposas de Raimundo e Henrique, Urraca e Teresa. Datado seguramente a finais de 1110, o acordo concede á Teresa numerosas prazas no territorio leonés e castelán (Zamora, Salamanca, Ávila, Talavera...) en troca de protección militar.
Como sucede co Pacto sucesorio, non hai consenso sobre a veracidade do documento, pois só se coñece unha copia, conservada no Liber Fidei da catedral de Braga. Como sucedeu co Pacto sucesorio, as cláusulas do Pacto da Amizade nunca se chegaron a facer efectivas.
Parque Nacional do Comoé
O Parque Nacional do Comoé é unha reserva da biosfera e Patrimonio da Humanidade da UNESCO que se atopa nos distritos de Zanzan e Savanes, no nordeste de Costa do Marfil. É a área protexida máis grande do oeste de África, cunha área de 11,500 km2, e abrangue dende a húmida sabana de Guinea até a seca zona sudanesa. Este forte gradiente climático norte-sur permite que o parque albergue multitude de hábitats cunha notable diversidade de vida. Algunhas especies animais e vexetais atopan teñen o seu santuario nalgúns dos distintos tipos de sabana, bosques en galería, prados de ribeira, afloramentos rochosos ou illas forestais.
O parque foi engadido inicialmente como Patrimonio da Humanidade debido á diversidade de plantas presentes ao redor do río Comoé, incluíndo parches prístinos de selva tropical que normalmente só se atopan máis ao sur. Como unha chaira ben erosionada entre dous grandes ríos, o terreo da zona alberga solos relativamente infértiles e un réxime de humidade axeitado para unha biodiversidade máis rica que as áreas circundantes. En 2003, foi engadido á Lista do Patrimonio da Humanidade en Perigo debido á caza furtiva, ausencia de xestión, sobrepastoreo do parque por parte do gando, problemas que se intensificaron tras o estalido da primeiro guerra civil de Costa do Marfil. A 41ª Sesión do Comité do Patrimonio Mundial (celebrada en Cracovia, 2-12 de xullo de 2017) decidiu retirar o Parque Nacional de Comoe da Lista do Patrimonio Mundial en Perigo tralas melloras na conservación da súa fauna e hábitat.
Declaración dos Dereitos dos Pobos de Rusia
A Declaración dos Dereitos dos Pobos de Rusia (en Деклара́ция прав наро́дов Росси́и) foi un documento promulgado polo goberno bolxevique de Rusia o 15 de novembro (2 de novembro por calendario gregoriano), de 1917 (asinado por Vladimir Lenin e Joseph Stalin).
O documento proclamaba:
O significado da Declaración aínda é discutido na historiografía rusa. En 1917 o pensamento bolxevique aínda era en gran parte idealista, dominado por ideas de "felicidade universal". Ademais, nese momento os bolxeviques crían que a revolución mundial era inminente, polo que non lles importaba moito a perda de territorios.
Porén, na literatura occidental da guerra fría, adoita argumentarse que de feito Lenin e Stalin acordaron liberar maioritariamente os territorios sobre os que non tiñan soberanía desde que Rusia os perdera ante as potencias centrais en 1915 e 1916. Algúns historiadores suxiren que o propósito do documento era limitar a disidencia pública despois de que Rusia perdese a maior parte das súas áreas occidentais ante o avance do Imperio alemán e tentar complicar os asuntos detrás da primeira liña.
De facto, a declaración tivo o efecto de reunir a algúns de etnia non rusa detrás dos bolxeviques. Os fusileiros letóns foron importantes partidarios dos bolxeviques nos primeiros días da guerra civil rusa e os historiadores letóns recoñecen a promesa de soberanía como unha razón importante para iso. Os rusos brancos antirrevolucionarios non apoiaron a autodeterminación e, como resultado, poucos letóns loitaron ao lado do movemento branco.