cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Numeración arábiga
Historia
Especúlase que a orixe do sistema posicional con base 10 empregado na India tivese as súas orixes na China. O sistema chinés Hua Ma é tamén posicional e de base 10 e puido servir de inspiración para o sistema que xurdiu na India. Esta hipótese cobra forza polo feito de que entre os séculos V e VIII (período durante o cal se desenvolveu o sistema numérico indio) se produciu unha grande afluencia de peregrinos budistas entre a China e a India. O que é certo é que na época de Bhaskara I (século VII) na India empregábase un sistema de numeración posicional en base 10 con 9 glifos, e coñecíase o concepto do cero, representado por un punto.
Esgonzo común
Descrición
Pode confundirse con cobras ou con escánceres comúns Anguis fragilis, debido ao seu corpo longo e diminutas patas, que case non se ven, pero é un lagarto con pálpebras e patas (as cobras non teñen). Ás veces a xente o mata pensando que é unha cobra velenosa. Distínguese do outro esgonzo presente en Galicia (Chalcides bedriagai) porque ten tres dedos en vez de cinco, e diferénciase do esgonzo italiano de tres dedos (Chalcides chalcides) porque ten as patas un pouco máis grandes e os tres dedos das súas patas traseiras son todos da mesma lonxitude.
Distribución
A súa área de distribución é practicamente toda a Península Ibérica. Tamén vive en Francia na costa mediterránea, penetrando cara ao norte polo val do Ródano e cara ao leste chega ata Liguria (Italia). En Galicia é común e abondoso e ocupa todo o territorio; tamén en moitas das illas atlánticas, sobre todo en zonas abrigadas e solleiras. En España soamente parece faltar nalgunhas provincias da costa mediterránea (Murcia, Alacant, Valencia e Castellón), e en gran parte de Almería, Teruel e Cuenca, seguramente debido ao aumento progresivo da aridez nas últimas décadas. É moi escaso en territorios con precipitacións inferiores a 500 mm. A súa distribución é descontinua, de tal forma que a desaparición ou modificación dalgúns dos hábitat ocupados ocasiona a extinción ou o illamento de poboacións en bosques-illa.
Numeración arábiga
Historia
Este sistema de numeración chegou a Oriente Medio contra o ano 670. Matemáticos musulmáns do actual Iraq, como Al-Khwarizmi, xa estaban familiarizados coa numeración babilónica, que empregaba o cero entre díxitos distintos de cero (aínda que non tras deses díxitos), así que o novo sistema non tivo un bo recibimento. No século X os matemáticos árabes incluíron no seu sistema de numeración as fraccións. Al-Khwarizmi escribiu o libro coñecido como Algoritmi de numero Indorum ("Sobre os cálculos cos números da India") contra o ano 825 e Al-Kindi escribiu Ketab fi Isti'mal al-'Adad al-Hindi ("O uso dos números da India") en catro volumes. O seu traballo foi moi importante na difusión do sistema da India no Oriente Medio e no Occidente.
Curiosamente, no mundo musulmán soamente os matemáticos empregaban o sistema de numeración arábigo até tempos relativamente recentes. Os científicos usaban o sistema babilónico e os comerciantes os sistemas grego e hebreo.
Esgonzo común
Hábitat
É unha especie moi especializada que ocupa ladeiras solleiras, con lixeira pendente, abundante vexetación herbácea e en ocasións elevada humidade. En España supera os 1.800 m na Serra de Guadarrama e na Cordilleira Bética. En Galicia observouse que ocupa montes que foron afectados por incendios, xa que se beneficia da vexetación herbácea e de mato que se forma.
Comportamento
miniatura|dereita|300px|O esgonzo común (C. striatus) parécese superficialmente a unha cobra.
Se utiliza as súas diminutas patas só pode moverse lentamente, pero pode avanzar moi rapidamente ondulando o seu corpo de xeito parecido ao das cobras. Hiberna baixo terra en inverno e emerxe despois en primavera. É moi discreto e cando o molestan agóchase rapidamente na densa vexetación, ou baixo pedras ou en buratos na terra. Toma o sol para subir a súa temperatura nas primeiras horas da mañá, pero despois cando o substrato sobre o que vive está quente agóchase entre a vexetación e quéntase coa calor que desprende o substrato. Aliméntase dunha gran variedade de invertebrados. Deprédano en Galiica as cobras (como Coronella girondica) e aves de rapina.
Numeración arábiga
Adopción en Europa
As primeiras mencións destes numerais na literatura occidental atópanse no Codex Vigilanus do ano 976. A partir de 980 Gerberto de Aurillac, máis tarde papa co nome de Silvestre II, fixo uso do seu oficio papal para difundir o coñecemento do sistema en Europa. Fibonacci, un matemático italiano que estudara en Béjaïa (na actual Alxeria), contribuíu á difusión por Europa do sistema arábigo co seu libro Liber Abaci, publicado en 1202. Entre os primeiros países nos que se recollen áchase Gran Bretaña, onde se teñen escritos como un texto sobre liño na igrexa de Braye de 1448 en Berkshire e outro en Escocia de 1470 na tumba de Eral de Huntly. Na Europa central, o rei de Hungría Ladislau o Póstumo comezou a empregar os números arabigos, téndose rexistro dun documento real de 1456.
Arquidiocese católica latina de Riga
Sé restaurada
No período soviético, a arquidiocese de Riga pasou un longo período de sé vacante, entre 1958 e 1991.
Esgonzo común
Comportamento
Os machos reúnense durante a tempada de apareamento e poden loitar entre eles. Despois dun período de xestación de dous ou tres meses, a femia pare unhas 15 crías vivas (en Galicia de 1 a 8 e en agosto), xa que é ovovivípara, cada unha duns 10 cm ao nacer. A femia ás veces morre durante este proceso. Chegan á madurez sexual aos 3 ou 4 anos.
The Crow (filme)
The Crow é un filme estadounidense dirixido por Alex Proyas, escrito por David J. Schow e John Shirley, e protagonizado por Brandon Lee, que foi estreado en 1994. Está baseado na serie de banda deseñada de James O'Barr, The Crow. Foi o derradeiro filme de Brandon Lee, xa que morreu o 31 de marzo de 1993 debido a un accidente durante a rodaxe. Supuxo un grande éxito tanto no eido comercial como no da crítica.
Esgonzo común
Ameazas
Debido á especificidade dos biótopos que ocupa, e a súa distribución descontinua a modificación ou desaparición do hábitat minguan ou illan as poboacións deste lagarto. Isto parece estar ocorrendo nas dúas mesetas españolas. Como é común en gran parte da súa área de distribución a IUCN deulle o status de "pouco preocupante".
The Crow (filme)
O filme conta a historia de Eric Draven (Lee), un músico de rock que resucita para vingarse dos seus asasinos e os da súa prometida.
Sinopse
Eric Draven e Shelly Websyter están a piques de casar, pero a noite antes do enlace son asasinados brutalmente. Un ano despois, a alma de Eric volve á Terra en forma de corvo para vingarse dos seus agresores.
Arquidiocese católica latina de Riga
Sé restaurada
O 2 de decembro de 1995 cedeu novamente territorios para erixir a diocese de Rēzekne-Aglona.
Historia de Malta
miniatura|300px|Templo en Malta. Malta ten 7000 anos de historia, con restos megalíticos que datan do 4000 a.C.
Benjamin Netanyahu
Benjamín «Bibi» Netanyahu (en hebreo, בִּנְיָמִין «בִּיבִּי» נְתָנְיַהוּ, nado en Tel Aviv o 21 de outubro de 1949) é o primeiro ministro de Israel dende o 29 de decembro de 2022. É a persoa que máis tempo exerceu este posto pois, previamente, xa fora primeiro ministro en dúas xeiras: a primeira entre 1996 e 1999, a segunda entre 2009 e 2021. Tamén é membro da Knesset e presidente do partido conservador Likud.
Historia de Malta
O seu nome antigo foi Melita (Μελίτη) derivado de mel. Foi unha colonia fenicia que co tempo permaneceu á órbita de Cartago.
Robert Drake
Robert Eldon "Bob" Drake, nado en San Francisco (California) o 14 de decembro de 1919 e finado en Woodland Hills o 18 de abril de 1990, foi un piloto de automobilismo estadounidense.
Benjamin Netanyahu
Infancia e formación
Criouse nunha familia moi identificada co sionismo revisionista de Ze'ev Jabotinsky, do que o seu pai fora un estreito colaborador, e medrou entre Xerusalén, onde se trasladou na infancia, e os Estados Unidos, onde o seu pai mantiña longas estadías de investigación académica e docencia. De feito, completou os estudos secundarios en Filadelfia. Regresou a Israel en 1967, xusto antes da Guerra dos Seis días, e canda o seu irmán Jonathan, alistouse nas Forzas de Defensa de Israel. Dentro do exército, converteuse en xefe dunha unidade de forzas especiais Sayeret Matkal. Participou en moitas misións, inclusive a operación Inferno (1968), a operación Regalo (1968) e a operación Isótopo (1972), durante a cal recibiu un disparo no ombro. Loitou na fronte de batalla na guerra de Desgaste e da guerra de Yom Kipur en 1973, participando nas incursións das forzas especiais ao longo da Canle de Suez e dirixindo despois un asalto de comando dentro do territorio sirio. Obtivo o grao de capitán antes de ser dado de baixa en 1972.
Robert Drake
Traxectoria
Participou nun Gran Premio de Fórmula Un, o 20 de novembro de 1960. Non logrou puntos de campionato. Drake foi o último piloto en competir co famoso Maserati 250F nun Gran Premio de Fórmula Un, o Gran Premio dos Estados Unidos de 1960. O 250F foi un coche Gran Premio con motor de 2.5 litros que foi considerado obsoleto en debido ás novas regras de motores. Ademais de ser piloto de coches de carreiras, foi mergullador naval, restaurador e intérprete.
Numeración arábiga
Adopción en Europa
Con todo, non foi senón até a invención da imprenta en 1450, cando este sistema de numeración comezou a empregarse de forma xeneralizada en Europa; no século XV xa se utilizaba amplamente.
Podio
miniatura|Kevin Spacey fala nun atril en Seattle. Un podio é unha plataforma usada para elevar a unha persoa por riba de quen o rodea. Deriva do grego πόδι (pé). En arquitectura, un edificio pode descansar sobre un gran podio. Os podios tamén poden ser usados para destacar persoas, como os directores dunha orquestra ou os oradores.
Benjamin Netanyahu
Infancia e formación
Entre 1972 e 1976 estudou a súa carreira universitaria graduándose como arquitecto no Massachusetts Institute of Technology onde tamén fixo un máster en administración de negocios e cursou estudos de ciencias políticas entre o MIT e a Universidade de Harvard. Logo foi contratado como consultor económico polo Boston Consulting Group, onde coñeceu o posterior político estadounidense Mitt Romney. Volveu a Israel en 1978 para fundar o Instituto Antiterrorista Jonathan Netanyahu, na honra do seu irmán, morto liderando a operación Entebbe.
Robert Drake
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Podio
No deporte, unha especie de podio é empregado para honrar os tres primeiros competidores en eventos como os Xogos Olímpicos. Nos xogos emprégase un podio con tres niveis, sendo o máis alto para o medalla de ouro, un pouco máis baixo pola dereita o medalla de prata, e a terceira para o medalla de bronce. Nalgúns deportes, os tres mellores resultados dunha competición son chamados podios.
Benjamin Netanyahu
Carreira diplomática (1982-1993)
Logo de adicarse profesionalmente ao sector privado, incorporouse á diplomacia israelí en 1982 como xefe adxunto na legación nos Estados Unidos para, en 1984, asumir como embaixador do Estado de Israel ante as Nacións Unidos, cargo que exerceu ata 1988. Militante do partido conservador Likud, foi electo deputado por primeira vez en 1988, e incorporándose ao goberno como viceministro de Asuntos Exteriores (1988-1991), primeiro, e logo á Oficina do Primeiro Ministro, Ytzhak Shamir (1991-1992). Nestes anos defendeu a represión da primeira intifada palestina, considerándoa como actos terroristas, intentou que non se recoñecese como interlocutor á Organización para Liberación de Palestina (OLP), considerando a Xordania como o representante palestino, e participou na Conferencia de Paz de Madrid.
Numeración arábiga
Adopción en Rusia
Os números arábigos substituíron á numeración cirílica en Rusia arredor de 1700, cando foron introducidos polo tsar Pedro I de Rusia.
Benjamin Netanyahu
Xefe da oposición (1993-1996)
Logo de perder as eleccións, o Likud iniciou un proceso de renovación, en 1993, convocando eleccións primarias para escoller ao líder do partido. Netanyahu presentouse e gañou co 52,1% dos votos. Netanyahu destacouse pola súa oposición aos Acordos de Oslo de 1993 acusando ao primeiro ministro laborista Yitzhak Rabin de facer perigar a seguridade de Israel. Nos anos seguintes Israel caeu nunha escalada de tensións sobre os acordos de paz. Dende os sectores de extrema dereita considerouse a Rabin un traidor, Netanyahu non se distanciou destas expresións e mantivo a súa dureza: convocou manifestacións nas que as multitudes corearon lemas como "morte a Rabin" e noutra participou nun falso enterro. Dende entón, Netanyahu foi acusado en repetidas ocasións de contribuír ao clima de odio que rematou no asasinato de Rabin.
Historia de Malta
Na primeira guerra púnica estaba en mans dos cartaxineses e foi atacada pola frota romana dirixida por Atilio Régulo, no 257 a.C., pero non foi ocupada.
Numeración arábiga
Adopción na China
miniatura|dereita|220px|Placa de ferro da [[dinastía Yuan (1271–1368) cun cadrado máxico con números persas.]] Os números arábigos foron introducidos na China durante a dinastía Yuan (1271–1368) polo pobo Hui, que era musulmán. A principios do século XVII os xesuítas españois e portugueses introduciron os números arábigos de estilo europeo.
Adopción no Xapón
No Xapón, os números arábigos e o alfabeto latino forman parte do sistema de escritura rōmaji. Así, se un número está escrito con glifos arábigos, no Xapón dirase que "está escrito en rōmaji" en contraposición á numeración xaponesa.
Evolución dos símbolos
A evolución dos numerais en Europa amósase na táboa creada polo francés Jean-Étienne Montucla na súa obra Histoire de la Mathematique, publicada en 1757:
500px|Táboa con "ápices" da Idade Media 500px|Táboa de numerais
Erros comúns
A pesar da evidencia, persisten algunhas explicacións folclóricas da orixe dos numerais arábigos modernos. Estas hipóteses continúan propagándose debido aos seus argumentos aparentemente ben construídos, pero están baseadas nas especulacións de individuos que, a pesar de estar intrigados de maneira xenuína polo tema, carecían do coñecemento dos feitos arqueolóxicos relevantes ou vivían nunha época anterior á que volveron ser descubertos. Un destes mitos populares propón que as formas orixinais dos símbolos indicaban o seu valor a través da cantidade de ángulos que contiñan.
Como se pode ver na imaxe o cero non ten ángulos e cada un dos símbolos restantes teñen o número de ángulos correspondentes ao número representado.
300x300px
Vanguard 2
Vanguard 2 foi un satélite artificial dos Estados Unidos lanzado nun foguete Vanguard desde o Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral o 17 de febreiro de 1959.
O Prado, Corrubedo, Ribeira
O Prado é un lugar da parroquia de Corrubedo no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
Vanguard 2
Características
Vanguard 2 foi o primeiro satélite adicado ao estudo da capa de nubes da Terra mediante a medición da parte diúrna da luz solar reflectida pola capa nubosa e pola superficie terrestre. Unha vez en órbita o satélite, estabilizado mediante xiro, comezou a precesionar debido á ignición de restos de propelente sólido na terceira etapa no momento da separación entre esta e o satélite. Esta oscilación degradou o sinal do satélite e o envío dos datos da capa de nubes. O transmisor funcionou durante 26 días ata o esgotamento das baterías. O satélite foi seguido tamén opticamente para facer estudos do arrastre atmosférico mediante a determinación da súa órbita.
Historia de Malta
Logo dun breve dominio bizantino en 533 e un probable saqueo dos vándalos, Malta foi conquistada en 870 polos árabes, cuxa influencia pode ser atopada na lingua maltesa moderna, unha lingua fortemente romanizada que orixinalmente deriva do árabe vernáculo.
Benjamin Netanyahu
Primeiro Ministro (1996-1999)
miniatura|Xantar entre [[Bill Clinton, Iasir Arafat, Hussein I de Xordania e Benjamin Netanyahu en 1996 ]] En 1996 houbo eleccións directas para a escolla do primeiro ministro, conseguindo gañalas fronte o laborismo de Shimon Peres por arredor de 30 000 votos e unha diferenza porcentual dun punto. Deste xeito, converteuse no primeiro ministro máis novo da historia de Israel ata ese momento e no primeiro nado no Estado de Israel, servindo no seu primeiro período entre xuño de 1996 e xullo de 1999. Con todo, tivo unha precaria maioría parlamentaria grazas a un pacto con outras forzas da dereita nacionalista e relixiosa. A chegada de Benjamin Netanyahu á fronte do goberno supuxo un cambio importante no perfil dos políticos que o precederan: a súa xuventude e formación académica conferíanlle un cariz pragmático, malia a servir de militar non foi de alto rango, destacaba pola súa retórica pero coidaba moito as súas intervención televisivas e tiña unhas formas que levaron a cualificalo de "yuppie".
Alborés
O topónimo galego Alborés pode referirse a:
Boimil, Brión, Brión
Boimil é un lugar da parroquia de Brión no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 13 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 8 eran mulleres.
Volvox
miniatura|Colonia de Volvox: 1) Células similares ás de [[Chlamydomonas, 2) Colonia filla, 3) Pontes citoplasmáticas, 4) Xel intercelular, 5) Célula reprodutora, 6) Célula somática.]] Volvox é un xénero de algas verdes clorófitas, que forman colonias esféricas ocas de miles de células biflaxeladas, situadas na superficie da esfera e xeralmente interconectadas por conexións citoplasmáticas. Viven en diversos hábitats de auga doce, e xa foran observadas por Antoni van Leeuwenhoek en 1700. Pénsase que Volvox desenolveu o seu estilo de vida colonial hai uns 200 millóns de anos. Durante moito tempo foron consideradas protistas, pero as clasificacións actuais sitúanas no reino das plantas.
Historia de Malta
No 1530 os Templarios establecéronse en Malta. Consideraban a illa como a porta da cristiandade de occidente e adornárona profusamente con templos e fortalezas.
Os ingleses permaneceron alí máis dun século e medio. Alcanzou a independencia no 1964 e desde 1974 é unha república, pertencendo dende o 2004 á Unión Europea.
Volvox
Reprodución
As colonias teñen células somáticas ou vexetativas, que non se reproducen, e gonidios, situados no polo posterior, que producen asexualmente novas colonias por medio de divisións repetidas. As colonias fillas quedan inicialmente dentro do cenobio parental e teñen os seus flaxelos dirixidos cara ao interior. Posteriormente, a esfera parental descomponse e as esferas fillas invértense e quedan cos flaxelos cara ao exterior e nadan libres. Na reprodución sexual prodúcense dous tipos de gametos que se liberan na auga, prodúcese a fecundación, orixínase un cigoto e este divídese dando unha nova colonia. As especies de Volvox poden ser monoecias (un só tipo de colonia) ou diecias (colonias machos e femias). As colonias macho liberan numerosos microgametos, ou células de esperma, mentres que nas colonias femias algunhas células individuais agrándanse converténdose en oogametos.
Benjamin Netanyahu
Primeiro Ministro (1996-1999)
Os poucos días de tomar posesión unha onda de violencia golpeou Palestina. A intención de Netanyahu de abrir uns túneis de paso entre o Muro das Lamentacións e a Cidade Vella de Xerusalén, barrio de maioría musulmá, foi interpretado no bando palestino como un intento de romper o status quo relixioso. Os enfrontamentos, en Xerusalén e noutras cidades palestinas, foron moi violentos e prolongáronse varios días causando a morte de 26 soldados israelís e un centenar de palestinos. Malia a súa dura crítica aos Acordos de Oslo aínda que desacelerou o ritmo das concesións, non deu volta atrás ás medidas tomadas polos primeiros ministros Rabin e Peres. Aínda que como xefe da oposición rexeitara reunirse con Iasir Arafat, líder palestino acusado longamente por Netanyahu de terrorismo, tiveron a súa primeira xuntanza aos poucos meses de formar goberno. Ademais, en 1997, as forzas de seguridade israelís retiráronse de Hebrón, que foi entregada ás autoridades palestinas.
Historia de Malta
Prehistoria
A chegada do home ao Mediterráneo central foi relativamente tardía en comparación con outras zonas da contorna. Parece que Malta non foi ocupada ata o Neolítico, cara ao 5200 a.C.. A ocupación proveu dos desprazamentos da veciña Sicilia. Durante este período importábase lava e pedras desde a costa siciliana e exportábanse téxtilé manufacturados. Os máis antigos signos de enterramento foron atopados en Skorba. Durante a que sería a Idade do Cobre en Sicilia, en Malta floreceu a Idade ou Era dos Templos, (4000 a.C. - 2500 a.C.) en honra ás grandes construcións megalíticas que levaron a termo. Esta civilización autóctona coñeceu polos seus intercambios con Sicilia os metais pero non os usou, levando a cabo un gran desenvolvemento na técnica de elaboración de útiles coa pedra. Na Idade de Bronce as aldeas por vez primeira comezaron a ser protexidas con singulares empalizadas. A chegada do cobre e o bronce permitiron unha expansión dos cultivos e un aumento da poboación. De 1500 a.C. a 725a.C. a poboación abandona as pequenas aldeas para instalarse sobre os outeiros fortificándoas. Os contactos co exterior aumentan con gregos, micénicos e outros pobos do leste.
Benjamin Netanyahu
Primeiro Ministro (1996-1999)
A nivel económico, Netanyahu impulsou medidas liberalizadoras relativas á posesión de propiedades no exterior por parte dos cidadáns de Israel e a privatización de bancos e empresas públicas. Ademais, o goberno de Netanyahu logrou unha notoria redución da taxa de inflación de Israel, pasando do 11,396% ao 5,175%, niveis historicamente moi baixos. miniatura|Benjamin Netanyahu, Madeleine Albright e Yasser Arafat nos acordos de memorando de Wye River|esquerda
Volvox
Reprodución
Nun estudo utilizouse como modelo Volvox carteri para explicar os cambios xenéticos que levan ao establecemento da anisogamia. Comparáronse os transcriptomas de Chlamydomonas reinhardtii e de V. carteri, e atopouse unha grande expansión dos loci que determinan o sexo do gameto. En especial, o xene homólogo do supresor tumoral do retinoblastoma, MAT3, procesa o seu transcrito en V. carteri dun modo diferencial segundo o sexo.
Historia de Malta
Fenicios, gregos, cartaxineses e romanos
A chegada dos fenicios ocorreu en torno ao ano 1000 a.C., que bautizaron a illa principal Malat, que significa refuxio seguro, que foi a súa base para o comercio e para as exploracións a través do mar Mediterráneo. No 736 a.C., os gregos ocupan a illa converténdoa na colonia de Melita, aínda que a súa presenza é pouco significativa haste o período helenístico.
Benjamin Netanyahu
Primeiro Ministro (1996-1999)
Para relanzar o proceso de paz, Arafat e Netanyahu asinaron, co patrocinio dos Estados Unidos, o Memorando de Wye River. Segundo o acordo, Israel asumía unha retirada en tres fases do territorio cisxordano. Pero, a oposición dentro do Likud, levaron a Netanyahu a adiar a súa aplicación xustificándose en que os palestinos non cumprían coa súa parte do pacto (incitación violenta contra Israel, por exemplo). Isto fixo que oposición laborista, dirixida por Ehud Barak, se redoblase sometendo ao goberno a mocións de censura que se saldaron coa desintegración da coalición que sostiña a maioría parlamentaria de Netanyahu. Finalmente, incapaz de aprobar os orzamentos públicos, Netanyahu convocou eleccións para o 17 de maio de 1999. Os resultados non só deron unha maioría relativa a unha coalición encabezada polos laboristas, senón que tamén, a escolla para primeiro ministro resolveuse cunha clara derrota de Netanyahu: logrou o 43.92% dos votos fronte o 56.08% do seu rival, Ehud Barak.
Volvox
Hábitats
Volvox é un xénero de algas de augas doces, que se encontra en lagoas e canais, mesmo en charcos de pouca profundidade. Segundo Charles Joseph Chamberlain, "'O lugar máis favorable para buscala son as lagoas e pozas profundas, e canais que reciben abundante auga de chuvia. Dise que onde se atopa Lemna, tamén é probable que se atope Volvox; e é certo que esa auga é favorable, pero as zonas de sombra son desfavorables. Pode buscarse onde se atopan Sphagnum, Vaucheria, Alisma, Equisetum fluviatile, Utricularia, Typha, e Chara. O Dr. Nieuwland informa que Pandorina, Eudorina e Gonium se atopan comunmente en verán como constituíntes da escuma verde en campos onde fozan e se envorcallan os porcos. O flaxelado Euglena está a miúdo asociado con estas formas.'"
Vanguard 2
Características
Vanguard 2 tiña forma de esfera de 10,75 kg de masa e 50,8 cm de diámetro. Estaba construído nunha aliaxe de magnesio, co interior recuberto dunha capa de ouro e o exterior recuberto de aluminio para proporcionar protección térmica. O interior da esfera estaba presurizado e contiña a instrumentación, incluída a electrónica de seguimento, o sistema de telemetría e a electrónica dos experimentos. No interior había tamén dous telescopios ópticos con dúas fotocélulas, apuntando cada un deles en sentido oposto e que facían as medicións da luz reflectida pola Terra. As comunicacións tiñan lugar na frecuencia de 108 MHz e unha cinta grabadora a bordo podía rexistrar ata 50 minutos de datos.
Cances, San Cristovo das Viñas, A Coruña
miniatura|Situación de Cances no concello da Coruña. Cances é un lugar da parroquia de San Cristovo das Viñas, no concello da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2014) ten 115 habitantes (54 homes e 61 mulleres), o que supón un aumento en 19 habitantes en relación ao ano anterior.
-453
Outros
Historia ano a ano
Historia de Malta
Fenicios, gregos, cartaxineses e romanos
Os fenicios estableceran colonias tamén na mesma época en Chipre, este de Sicilia e norte de África. A razón da ocupación non é só comercial, é tamén estratéxica con respecto á potencia grega e Etrusca.
Kosmos 818
Kosmos 818 (Космос 818 en ruso), tamén denominado DS-P1-Yu Nº 78, foi un satélite artificial soviético lanzado o 18 de maio de 1976 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Martin de Pedrozelos
Traxectoria
Polo sobrenome crese que naceu en Padrucelo, na parroquia de San Xoán de Lózara pertencente ao municipio de Samos. En Padrucelo consérvase unha casa centenaria co seu nome. Existe discrepancia sobre o seu período, pola colocación no cancionero estudiosos como Tavani e António Resende de Oliveira sitúano na segunda metade ou finais do século XIII, con todo o investigadores Xulio Pardo de Neyra e Doce Fernández Graña sosteñen que naceu a mediados do século XI e faleceu a princios do século XII, situando as súas composicións como as primeiras coñecidas en galego.
Obra
Consérvanse dez cantigas: nove cantigas de amigo e unha cantiga de amor. O grupo musical A Quenlla editou un disco chamado Trobador no Camiño que contén versións das dez cantigas.
Historia de Malta
Fenicios, gregos, cartaxineses e romanos
As illas pasaron despois ao control de Cartago (en 400 a.C.) tras declararse as hostilidades cos Gregos. Malta asumiu o seu papel de fronteira entre outras dúas grandes potencias cando Alexandre Magno fai a súa aparición. No 264 a.C. Roma interésase polas illas e as conquista ao redor do 218 a.C. durante a segunda guerra púnica. As illas prosperaron baixo o dominio romano e durante ese tempo foron consideradas un municipium e un feodorata civitas. Moitos restos da presenza romana aínda existen, testemuñando a próxima relación entre os malteses e os romanos. Malta convértese nun refuxio seguro para a frota Romana no inverno que lle permite actuar no centro do Mediterráneo en todo tempo. No 60 d.C., as illas foron visitadas por San Pablo, que se di nos Feitos dos Apóstolos que naufragou nas costas no que hoxe se denomina a Baía de San Pablo.
Benjamin Netanyahu
Primeiro Ministro (1996-1999)
Durante os seus primeiros anos á fronte do goberno tivo que responder por algunhas sospeitas de corrupción como o escándalo Bar On, no que se lle acusou de promover un fiscal xeral afín sen a formación necesaria, ou a aceptación ilegal de agasallos por parte da súa familia. Con todo, foi exonerado por falta de probas incriminatorias.
Historia de Malta
Bizantinos e árabes
Logo dunha breve dominio dos bizantinos no 533 segundo relatan as crónicas e un uso para a frota en distintos portos de Gozo e Malta, ademais dun probable saqueo dos vándalos, as illas foron conquistadas polos aglabíé en 878, inusitadamente máis tarde que outras zonas da costa mediterránea como a Hispania visigoda e iso debido probablemente ao seu illamento e á dificultade de chegar por mar desde África. A influencia árabe pode ser atopada na moderna lingua maltesa, unha lingua fortemente romanizada que orixinalmente deriva do árabe vernáculo. Durante este tempo os seus habitantes convertéronse ao islam para evitar ser escravizados. En 1090, os árabes foron finalmente substituídos polos normandos de Sicilia ao mando de Roxerio I, despois de que Malta volvese ser cristiá, aínda que foi necesaria unha segunda expedición en 1127 para o total control do arquipélago con Roxerio II. Foi nesta época que foi creada a nobreza maltesa. Esta aínda permanece hoxe en día, e hai 32 títulos que aínda se usan, sendo o máis antigo dos Baróns de Djar il Bniet e Buqana.
Do século XII ao XVI
Tras a expulsión dos musulmáns en 1248 a lingua árabe e a siciliana conviviron e Malta dependeu de diversos señores. A partir de 1373 Malta dispón dunha asemblea (Università) propia que dita as súas normas e gardaba, polo menos aparentemente, a súa independencia con respecto aos señores, aínda que estaba composta por letrados, clérigos e terratenentes. Regulaban o comercio e impartían xustiza, así como formaron un grupo de soldados encargados da defensa das cidades. En realidade o modelo non distaba moito do feudalismo europeo.
Estevan Reimondo
Estevan Reimondo foi un trobador portugués, que estivo activo a finais do século XIII e principios do XIV. Representante da nobreza do norte de Portugal, é autor de 2 cantigas de amigo.
Historia de Malta
Do século XII ao XVI
Malta mantiña a súa posición estratéxica con respecto a Normandos, Sicilia e os árabes. As relacións comerciais eran fluídas. Estaba na ruta que partía de Castela e Aragón cara ao leste do Mediterráneo, e entre Xénova e o Norte de África (en concreto os portos de Tunisia e Alxeria). Durante este tempo a produción de algodón foi importante, converténdose nunha das principais exportacións.
Benjamin Netanyahu
De ministro de Ariel Sharon a opositor (2002-2009)
Nas eleccións do 28 de marzo de 2006, o Likud de Netanyahu tivo o peor resultado da súa historia: quedou en cuarta posición e con apenas un 9% dos votos. Mais, no verán de 2006, o goberno de Ehud Olmert lanzou unha operación bélica no sur de Líbano. O goberno de Olmert quedou moi comprometido pois a acción errou no obxectivo de rematar coas instalacións de mísiles de Hesbulá, a indignación cidadá pola morte 164 israelís deulle un novo pulo a Netanyahu, mentres que Kadima sucumbía ás divisións internas. En setembro 2008, Tzipi Livni, ministra de Asuntos Exteriores, converteuse na líder de Kadima e intentou, sen éxito, formar un novo goberno de unidade nacional, polo que se adiantaron as eleccións a febreiro de 2009.
Historia de Malta
Do século XII ao XVI
O cristianismo foi reintroducido nas illas en 1127 con Roger II. Estendeuse rapidamente, aínda que non contou con Bispo propio ata 1366, establecéndose as primeiras ordes relixiosas como os franciscanos en 1372 e os beneditinos. A este establecemento axudou a historia da presenza de San Pablo na antigüidade.
Benjamin Netanyahu
Primeiro ministro (2009-2021)
miniatura|Netanyahu nunha cea de traballo coa entón secretaria de Estado dos Estados Unidos, [[Hillary Clinton (18 de maio de 2009)]] Nas eleccións parlamentarias de 2009, o Likud quedou no segundo lugar, con 27 deputados, fronte Kadima, que obtivo un deputado máis. O avance conseguido polos partidos de dereita nacionalista opositores a Kadima (o conservador Likud, o relixioso Shas e o laico Israel Beitenu) permitiulle a Netanyahu formar un goberno de coalición ao que conseguiu incorporar aos laboristas. Deste xeito, Netanyahu logrou o respaldo parlamentario necesario para volver ser primeiro ministro.
Historia de Malta
Do século XII ao XVI
A partir de 1282 Malta pasa a formar parte da Coroa de Aragón. Ao comezo do período o predominio de comerciantes estranxeiros na economía de Italia e de Sicilia meridional era moi pronunciado. Os cataláns foron formando tamén un grupo importante de comercio mentres que os banqueiros xenoveses facilitaban cantos créditos puidese precisar a coroa aragonesa. Tras a unificación do Reino de Castela e Aragón e a expansión mediterránea dos mesmos entre 1500 e 1510, que supuxo a conquista de Trípoli, Sfax, Melilla e Orán, a importancia de Malta na Coroa de Nápoles foi moito menor.
Benjamin Netanyahu
Primeiro ministro (2009-2021)
Tras a vitoria nas eleccións de 2013, converteuse na segunda persoa en ser elixida para o cargo de primeiro ministro por un terceiro mandato, despois do fundador de Israel, David Ben-Gurion. As eleccións déronlle unha clara primeira posición ao Likud, que se presentou nunha lista conxunta co seu socio de goberno dende 2009 Israel Beitenu. A atomización política da Knesset, con 12 formacións parlamentarias, auguraba complexos pactos para conseguir maiorías: segundo os analistas o escenario máis probable sería un pacto entre Likud, Fogar Xudeu e Yesh Atid, unha nova formación progresista e laica dirixida polo popular Yair Lapid que logrou ser a segunda forza. O presidente Shimon Peres encargou a Netanyahu a formación dun goberno pero as negociacións con Yesh Atid resultaron difíciles pois Lapid pedía, para participar no goberno, a redución de carteiras ministeriais. Lapid amosou ás súas reservas sobre que a coalición gobernamental contase con membros dos partidos relixiosos, preferindo a presenza de Fogar Xudeu o partido de Naftali Bennett, antigo estreito colaborador de Netanyahu. Finalmente Netanyahu formou un goberno que contou con ministros centristas como Yair Lapid, encargado das finanzas, e a súa antiga rival, Tzipi Livni, como ministra de xustiza. A convivencia no seo do goberno non foi sinxela debido a diversidade entre Netanyahu e a dereita máis nacionalista de Israel Beitenu e Fogar Xudeu e os liberais de Yesh Atid, de feito, en 2014 Netanyahu provocou a saída dos centristas para formar un goberno máis dereitista antes de chamar a eleccións en 2015.
Historia de Malta
Do século XII ao XVI
En 1530, as illas foron cedidas por Carlos I de España á Orde dos Cabaleiros do Hospital de San Xoán de Xerusalén que foran expulsados de Rodas polo Imperio Otomán en 1522 a perpetuidade, a cambio do pago simbólico dun falcón cada ano. Esta orde monástica militante, coñecida desde entón como a Orde de Malta, foi cercada polos turcos otománs en 1565, despois de que reforzasen as titificacións, especialmente na nova cidade de Valetta, así nomeada por Jean Parisot da Valette, o seu construtor.
Kosmos 818
Características
Kosmos 818 foi o septuaxésimo oitavo membro da serie de satélites DS-P1-Yu e o septuaxésimo lanzado con éxito tralo fracaso dos lanzamentos do segundo, vixésimo terceiro, trixésimo segundo, cuadraxésimo, cuadraxésimo cuarto, quincuaxésimo cuarto e septuaxésimo membros da serie. Estaba adicado a servir como obxectivo para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Benjamin Netanyahu
Primeiro ministro (2009-2021)
En marzo de 2015, Netanyahu foi elixido para o seu cuarto mandato como primeiro ministro, formando un goberno integrado polo Likud, os nacionalistas de Fogar Xudeu, os centristas de Kulanu, e os relixiosos de Shas e Xudaísmo Unido da Tora. Deste xeito igualando o récord de David Ben-Gurion, converteuse no único primeiro ministro de Israel electo tres veces seguidas (2009, 2013 e 2015). Logo disto, os analistas e xornalistas destacaron que de completar o mandato convertiríase no primeiro ministro que ocupou o cargo por máis tempo na historia de Israel. Netanyahu logrou superar os 13 anos e 127 días de goberno do fundador do Estado de Israel en xuño de 2019.
Historia de Malta
De Napoleón aos nosos días
O seu dominio terminou cando Napoleón conquistou as illas en 1798. A ocupación francesa foi impopular, con todo, debido á súa negativa actitude cara á relixión. Os malteses rebeláronse contra eles, e os franceses foron forzados a retirarse tras das fortificacións. Gran Bretaña, xunto co Reino das Dúas Sicilias, enviou municións e axuda. Os británicos tamén enviaron a súa frota, que impuxo un bloqueo ás illas. As illadas forzas franceses, baixo o xeneral Claude-Henri Belgrande de Vaubois rendéronse en 1800, e os británicos tomaron o control das illas, converténdose nun protectorado e foi presentado por varios líderes malteses a Sir Alexander Ball.
Kosmos 818
Características
Kosmos 818 foi inxectado nunha órbita inicial de 506 km de apoxeo e 281 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 92,1 minutos. Reentrou na atmosfera o 7 de marzo de 1977.
Volvox
Evolución
Os antepasados de Volvox fixeron a transición desde organismos unicelulares libres a colonias multicelulares hai polo menos 200 millóns de anos, durante o Triásico. Unha estimación feita usando as secuencias de ADN de aproximadamente 45 especies de Volvox e outras especies relacionadas suxire que a transición de células de vida libre a colonias multicelulares indiferenciadas levou aproximadamente 35 millóns de anos.
Arcadio Vilela Gárate
miniatura|Tumba de Arcadio Vilela Gárate no [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña.]] Arcadio Vilela Gárate, nado en 1883 e finado na Coruña o 19 de maio de 1946, foi un xornalista e político galego.
Xacio
miniatura|dereita|220px|Interpretación dunha xacia. Os xacios ou as xacias son seres da mitoloxía galega coa metade inferior dun peixe e a metade superior humana, masculina ou, sobre todo, feminina. Segundo as lendas, encántalles a auga e habitan nas pozas dos ríos.
Historia de Malta
De Napoleón aos nosos días
En 1814, como parte do tratado de París, Malta pasou a ser oficialmente parte do Imperio Británico. Debido á súa situación estratéxica en metade do Mediterráneo, a medio camiño entre o estrecho e a base británica de Xibraltar ao oeste e o Canle de Suez e o Exipto británico ao leste, pasou a ser usada como porto de escala cara á India e sendo cuartel xeral da frota ata mediados da década de 1930. Malta desempeñou un papel importante durante a segunda guerra mundial, dado que a súa posición tamén se achaba a medio camiño entre a Italia fascista e o seu campo de batalla en Libia e África do Norte, polo que foi unha espiña nas liñas de aprovisionamento do Eixo, sendo bombardeada e duramente asediada. A coraxe do seu pobo levou á entrega da Cruz de San Xurxo, que hoxe pode ser vista na bandeira do país.
A independencia de Malta foi concedida o 21 de setembro de 1964. Segundo a Constitución de 1964, Malta mantén como soberana a Raíña Isabel II, e un gobernador xeral exerce a autoridade executiva no seu nome. Pero o 13 de decembro de 1974, Malta transformouse nunha república dentro da Commonwealth, co Presidente como xefe de estado. Aínda que Malta era enteiramente independente desde 1964, os servizos británicos permaneceron no país e mantiveron un control total sobre os portos, aeroportos, correos, radio e televisión ata o 31 de marzo de 1979, cando as últimas tropas británicas abandonaron a illa despois de que o goberno británico refusara pagar a taxa que pretendía o goberno maltés do momento (laborista) para permitir que as forzas británicas permanecesen no país. O primeiro ministro era, entón, Dominic Mintoff. Malta atopouse en momento libre de bases militares estranxeiras por primeira vez na historia. Este acontecemento é hoxe celebrado como o Día da Liberdade. Malta adheriuse á Unión Europea o 1 de maio de 2004.
Dialecto andaluz
miniatura|250x250px|Área de uso do dialecto andaluz. O andaluz é un dialecto ou variedade lingüística histórica da lingua castelá, falada en Andalucía, Ceuta e Melilla e por andaluces emigrados principalmente a outras cidades españolas. Tamén é falado en Xibraltar e convive en Portugal, nas poboacións limítrofes con Huelva. Lingüisticamente, comparte moitas características coas variedades usadas en zonas de Estremadura, Castela-A Mancha e a Rexión de Murcia. Existen numerosos rexistros do dialecto andaluz no Atlas lingüístico e etnográfico de Andalucía. Tamén é denominado «modalidade lingüística andaluza».
Diversidade interna do andaluz
O andaluz é un dialecto oral que nunca foi unificado nin normalizado oficialmente. Por iso, os seus trazos característicos presentanse de maneira distinta ao longo do territorio de Andalucía, o que a súa vez dificulta a creación dunha normativa xeral. Esta diversidade interna fai que algúns estean en contra da denominación de «dialecto andaluz», preferindo referirse a realidade da rexión usando o termo «falas andaluzas».
O «mal falar» dos andaluces e a diglosia
Motivos históricos, sociais e políticos levaron a crer a moitos españois, entre eles incluso andaluces, que o andaluz non é un dialecto, senón unha basta e aleatoria deformación da lingua castelá. É común, por exemplo, usar o andaluz en diálogos humorísticos de certos personaxes buscando un efecto cómico. Desta maneira, existiu tradicionalmente unha visión negativa do dialecto andaluz por parte dos falantes doutras linguas ou variedades lingüísticas de España. De feito, existen referencias que desprezan, rexeitan ou condenan ao andaluz dende comezos do século XVI. Dende o século XIX a concepción negativa do andaluz apoiouse en dúas crenzas erróneas:
Estas ideas parecen ligadas ao feito de que moitos falantes de variedades setentrionais entraron en contacto co dialecto andaluz por medio de inmigrantes e obreiros con pouco prestixio social, movidos a áreas industriais do norte. O baixo prestixio adxudicado a esas persoas e a marxinación da que foron obxecto estendeuse ás variedades lingüísticas faladas por eles. Ese desprestixio e discriminación foi obxecto de diversas declaracións políticas polémicas.
Volvox
Embrioxénese e desenvolvemento colonial
En Volvox preséntanse procesos similares a unha embrioxénese. A embrioxénese de Volvox foi estudada principalmente na especie Volvox carteri e presenta múltiples patróns simples de divisións que lle dan ao organismo certa complexidade no cume do seu desenvolvemento. V. carteri ten dous tipos de células no seu estado maduro: células reprodutivas (gonidios) de tipo xerminal, as cales non presentan senescencia (ou morte celular programada), e células somáticas que lle dan mobilidade á colonia, posúen unha taxa de división máis alta, polo que en número (unhas 2000~4000) son moitas máis que os gonidios, pero as células somáticas finalmente entran nun proceso de morte celular despois de cumpriren a súa función de soporte e mobilidade. A diferenciación das células en Volvox é dicotómica (unha célula só se pode diferenciar como gonidio ou como célula somática) e depende da expresión de diferentes proteínas (principalmente proteínas de membrana) que sinalizan a diferenciación das células nun tipo ou o outro. Isto fai que se propuxera como modelo para explicar a multicelularidade en organismos filoxeneticamente primitivos, xa que é relativamente doado controlalo xeneticamente para avaliar os seus fenotipos resultantes. Ademais, algúns traballos intentaron mostrar relacións evolutivas entre as especies de Volvox e clados próximos por medio do estudo da duración desta diferenciación e de como cambian entre os distintos grupos a morfoloxía e presenza de caracteres ao longo da ontoxenia.
Benjamin Netanyahu
Intervencións militares en Palestina
miniatura|[[Gilad Shalit, secuestrado por Hamás en 2006 na Franxa de Gaza, saúda a Benjamin Netanyahu logo da súa liberación o 18 de outubro de 2011]] Netanyahu mantivo o bloqueo terrestre e naval imposto por Israel á Franxa de Gaza en 2007. Debido ao control dese territorio por parte de Hamás, organización terrorista para Israel, Netanyahu autorizou varias operacións militares en Gaza:
Conil de la Frontera
miniatura|300px|Praia de Conil.
Benjamin Netanyahu
Relacións exteriores
A nivel internacional, as relacións entre Estados Unidos e Israel, considerados estreitos aliados, atravesaron certas dificultades durante os anos da presidencia de Obama por dúas cuestións: os asentamentos xudeus en Cisxordania e as relacións con Irán e o seu programa de emprego de enerxía nuclear.
Conil de la Frontera
Conil de la Frontera (ata 1981, Conil) é unha cidade e concello do sur de España, na provincia de Cádiz, Andalucía. Está situado nunha chaira costeira xunto ó Océano Atlántico, 43 km ó sur de Cádiz.
Benjamin Netanyahu
Relacións exteriores
En 2009, o presidente Barak Obama nun importante discurso na Universidade do Cairo, fixo un chamamento a paralizar os asentamentos xudeus en Cisxordania. Poucos días máis tarde, Benjamin Netanyahu pareceu recoñecer, por primeira vez, a futura existencia dun Estado palestino tanto nun discurso na Univesidade Bar Ilan de Tel Aviv, como nunhas declaracións nun consello de ministros. Segundo as súas palabras, recoñecía a existencia dun "consenso nacional" arredor da posibilidade de que existise un Estado de Palestina desmilitarizado e sen relacións con Hesbulá ou Irán. Pero, malia estas manifestacións, o seu goberno autorizou novos asentamentos nos territorios ocupados de Palestina provocando as críticas dos Estados Unidos e da Unión Europea.
Saint-Ouen-la-Rouërie
Saint-Ouen-la-Rouërie (en Sant-Owen-Reoger) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Conil de la Frontera
Forma parte da comarca de La Janda e limita con Chiclana de la Frontera ó norte e con Vejer de la Frontera ó leste e sur. Polo oeste limita co Océano Atlántico, sendo de grande interese as súas praias.
Arcadio Vilela Gárate
Traxectoria
Obtivo o título de profesor mercantil na Escola de Comercio. Foi secretario adxunto da Sociedad Oceanográfica na Coruña en 1911, e bibliotecario segundo da Liga de Amigos. Activo deportista, practicou tenis, xadrez, hockey, esgrima, equitación, remo e natación e foi presidente da Federación Galega de Fútbol. Redactor de El Ideal Gallego dende mediados dos anos trinta. Pertenceu a milicia civil armada coñecida como Caballeros de La Coruña, responsable de moitos dos paseos realizados a simpatizantes da República, e foi secretario provincial de FET y de las JONS na Coruña en 1939. O 19 de maio de 1946 o comando de Manuel Bello Parga fixo un intento de sabotaxe contra un emisor de Radio Nacional de España no que resultou morto Arcadio Vilela.
Vida perosal
Casou con Mercedes Ramudo en 1917. O seu fillo Arcadio Vilela Ramudo foi alférez provisional, mandou un Tabor de Regulares e participou na batalla do Ebro.
Recoñecementos
O Concello da Coruña dedicoulle unha rúa no franquismo. En aplicación da Lei da Memoria Histórica o seu nome foi cambiado por Rúa da Cultura en 2016.
Conil de la Frontera
Economía
Tradicionalmente a economía principal foi pesqueira e agro-gandeira. Con todo, na actualidade, esta estase desprazando cara a unha economía baseada no sector servizos, debido ao gran desenvolvemento turístico que xurdiu nesta localidade nos últimos anos. Chegando a ser un dos enclaves da costa gaditana con maior interese para os investimentos turísticos.
Xacio
Lendas e tradicións
Existen lendas sobre as xacias en Chouzán (Carballedo) e no regato do Bao, en Sober.
Dialecto andaluz
Consideración institucional
Dende o punto de vista legal e institucional, o dialecto andaluz é definido como «modalidade lingüística andaluza», polo Estatuto de Autonomía de Andalucía de 2007 e pola Consellería de Educación e Ciencia da Xunta de Andalucía, carecendo dun órgano lingüístico oficial ou academia que o regule dende a Xunta de Andalucía.
Emporiso, isto non tivo reflexo nos centros educativos, onde se adoita corrixir aos estudantes que fan uso del.
Vanguard 2
Características
Dada a súa órbita, Vanguard 2 permanecerá no espazo entre 200 e 300 anos antes da súa reentrada na atmosfera terrestre.
Xacio
Xacios e o Castro de Marce
Respecto ao Castro de Marce, ou castelo de Chouzán, é moi coñecida entre os moradores daqueles contornos a seguinte lenda: