cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean-Paul Sartre
Filosofía
A consciencia é o que non coincide xamais con si-mesmo, o que é potencia de neantización grazas á imaxinación (ela pode pensar o que non é). A consciencia fai polo tanto o proxecto posible. Ademais, Deus non existe, polo tanto o home é a única fonte de valor e de moralidade ; el está condenado a inventar a súa propia moral.
Sartre e a literatura
Durante as décadas de 1940 e 1950 as ideas de Sartre acadaron gran popularidade e o existencialismo foi unha visión filosófica moi estendida nesa xeración en Europa e Estados Unidos. En 1948 a Igrexa católica incluíu tódalas obras de Sartre no Índice de libros prohibidos.
No ano 1964 obtivo o Premio Nobel de literatura pola súa obra, premio que o autor rechazou a causa da súa significancia burguesa.
Catwoman (filme)
Catwoman é un filme estadounidense de acción dirixido por Pitof que foi estreado no 2004. Está protagonizado por Halle Berry, Sharon Stone, Benjamin Bratt, Lambert Wilson, Frances Conroy e Alex Borstein. O filme está vagamente inspirado na personaxe homónima de DC Comics Catwoman, que é a anti heroína do super heroe Batman. Esta historia está protagonizada por unha personaxe nova, Patience Phillips, que toma o nome de Catwoman como o dunha figura histórica. Foi pobremente recibido pola crítica e pola audiencia, e é comumente listado como un dos peores filmes feitos na historia do cine.
Diego Rolan
Cesión ao FC Juárez
Na tempada 2019/20 foi cedido ao Fútbol Club Juárez, da Primeira División de México, co que marcou oito goles en 21 partidos.
Catwoman (filme)
Estreouse en galego na TVG o 23 de setembro de 2009.
Sinopse
Patience Philips (Halle Berry) traballa como deseñadora gráfica para unha empresa de cosméticos, dirixida polo despótico George Hedare (Lambert Wilson) e a súa muller, a supermodelo Laurel (Sharon Stone). Descobre por casualidade un terrible segredo sobre un revolucionario produto de beleza que está a piques de poñerse á venda, e é eliminada por uns sicarios. Porén, misteriosamente, volve á vida cunhas cualidades e unha gran forza. Convértese entón en "Catwoman" e prepara a súa vinganza coa axuda de Ophelia Powers (Frances Conroy).
Diego Rolan
FC Juárez
En agosto de 2021 anunciouse a súa fichaxe polo FC Juárez, no que xa xogara cedido facía dúas tempadas.
Selección nacional
Rolan representou á selección de fútbol sub-20 do Uruguai na Copa do Mundo de Fútbol sub-20 de 2011 en Colombia. En 2013 marcou catro goles no Campionato Suramericano de Fútbol Sub-20 na Arxentina, acadando co equipo o terceiro posto e a clasificación para a Copa Mundial Sub-20 da FIFA 2013.
En maio de 2015, Rolan foi incluído na selección do Uruguai para a Copa América 2015 polo adestrador Óscar Tabárez. Levou o número 9, usado normalmente polo suspendido Luis Suárez.
Tz'akbu Ajaw
Tz'akbu Ajaw ou Ahpo-Hel, nada en Ox Che' Kuh, circa 610 e finada o 16 de novembro de 672,  foi a esposa do ahau K'inich Janaab' Pakal, máis coñecido como Pakal o Grande, quen gobernou a cidade estado maia de Palenque. En ocasións é referida como Ix Tz'akbu Ajaw (Señora Tz'akbu Ajaw ou Señora da Sucesión).
Traxectoria
Crese que naceu en Ox Che' Kuh, un lugar situado nas chairas do actual estado mexicano de Tabasco, onde vivía unha subliñaxe do señorío de B'aakal (Lugar do Óso), cuxa capital era Lakam Ha' (Lugar das Grandes Augas) —hoxe coñecida como a zona arqueolóxica de Palenque—, onde vivía a clase gobernante. O seu pai foi Yax Itzam Aat, un gobernante de segunda orde, cuxo título era tuun ajaw ou gobernante da Pedra Preciosa.
Pterocladia
Descrición
O xénero foi descrito en 1851 polo botánico sueco, especializado en ficoloxía, Jacob Georg Agardh, na súa obra ''Species genera et ordines algarum, seu descriptiones succinctae specierum, generum et ordinum, quibus algarum regnum constituitur. Volumen secundum: algas florideas complectens. Part 1. pp. [i]-xii, [1]-336 + 337-351[Addenda and Indices]. Lundae'': C. W. K. Gleerup.
Tz'akbu Ajaw
Traxectoria
O 19 ou 22 de marzo do ano 626 casou con Pakal o Grande. Do seu matrimonio naceron tres fillos, dous deles foron gobernantes, K'inich Kan Bahlam II, quen naceu no 635, e K'inich K'an Joy Chitam II, quen naceu no 644. O seu terceiro fillo foi Tiwol Chan Mat, naceu no 648, non ascendeu ó poder pero foi pai de K'inich Ahkal Mo' Nahb III, quen gobernou do 721 ao 729.
Pterocladia
Sinónimo
Ademais de polo protónimo cuñado por Agardh, que é o nome válido na actualidade (2021), o xénero coñeceuse tamén polo sinónimo:
Tz'akbu Ajaw
Traxectoria
Tz'akbu Ajaw atópase representada iconográficamente no Taboleiro do Palacio xunto ao seu fillo Joy Chitam e ó seu esposo Pakal o Grande, todos eles sentados nos tronos da creación mítica durante a cerimonia de entronización. Ela distínguese por portar as insignias guerreiras do pedernal e escudo que entrega ó seu fillo. Outro taboleiro onde tamén se atopan representados este tres personaxes está resgardado no museo Dumbarton Oaks en Washington D. C.
Realizáronse diversos estudos á osamenta da chamada Raíña Vermella de Palenque —atopada en 1994 por Fanny López Jiménez e Arnoldo González Cruz no Templo XIII— que apoian a hipótese que sostén que estes restos mortais corresponden a Tz'akbu Ajaw.
Pterocladia
Especies
Na actualixdade no xénero recoñécense as seguintes catro especies:
Espazo métrico
En matemática, un espazo métrico é un conxunto xunto cunha función distancia definida sobre el, de xeito que calquera par de puntos (ou elementos) do conxunto están a unha certa distancia asignada por esa función.
En particular, calquera espazo métrico será, ademais, un espazo topolóxico porque calquera función de distancia definida sobre un conxunto dado induce unha topoloxía sobre ese conxunto. Trátase da topoloxía inducida polas bólas abertas asociadas á función distancia do espazo métrico.
Definición de espazo métrico
Formalmente, un espazo métrico é un conxunto M (con elementos denominados puntos) cunha función distancia asociada (tamén chamada unha “métrica”) (onde \mathbb R é o conxunto dos números reais). Dicir que d é unha distancia sobre M é dicir que para todo x, y, z en M, esta función debe satisfacer as seguintes condicións ou propiedades dunha distancia:
Algunhas definicións asociadas a un espazo métrico
Sexa (M, d) \! un espazo métrico, e sexan a \in M \! e un punto de M\! e un número real positivo ou cero, respectivamente:
Topoloxía dun espazo métrico
A distancia d do espazo métrico induce en M unha topoloxía, e polo tanto o espazo é un espazo topolóxico ao tomarse como subconxuntos abertos para a topoloxía todos os subconxuntos U que cumpren
Isto é para todos os subconxuntos U para os que calquera punto en U é o centro dalgunha bóla de raio positivo totalmente incluída en U, ou o que é o mesmo: U non ten puntos na fronteira; non ten fronteira.
Esa topoloxía denomínase “topoloxía inducida por d en M”.
Historia precolombiana de Colombia
miniatura|Culturas precolombianas de Colombia. A época precolombiana refírese ó período histórico de Colombia anterior á colonización española. O termo "precolombiana" refírese ós pobos que habitaban América antes da chegada de Cristovo Colón en 1492, pero aplicado exclusivamente ás antigas colonias españolas no continente, o que hoxe coñecemos como Hispanoamérica.
Espazo métrico
Topoloxía dun espazo métrico
Podemos entón interpretar intuitivamente que un conxunto aberto é unha parte que ten un certo "espesor" arredor de cada un dos seus puntos.
Un subespazo métrico (E,d)\, dun espazo métrico (M,d)\, é subespazo topolóxico do espazo topolóxico (M,T)\,, onde T\, é a topoloxía en M\, inducida por d. é dicir, E\, herda de M\, a topoloxía inducida por d.
Anticlericalismo
miniatura|250px|Ilustración na revista anticlerical francesa de La Calotte, en 1908. O anticlericalismo é un movemento histórico contrario ao clericalismo, é dicir, á influencia excesiva das institucións relixiosas nos asuntos políticos.
Características
A súa base sostén que as crenzas relixiosas pertencen ao ámbito exclusivamente privado do cidadán e con todo, as organizacións que as sustentan, ao formarse como institucións, exercen influencias indesexables, políticas e públicas, no conxunto social. Tamén se denomina anticlericales aos que, mantendo crenzas relixiosas, cuestionan o papel de mediador que exerce o clero na profesión de fe.
Nun sentido estrito, o anticlericalismo é un laicismo combatente e activo que trata de manter dentro do ámbito persoal as conviccións relixiosas. As derivacións deste pensamento foron moitas: nuns casos o movemento anticlerical foi acompañado de actos violentos contra edificios relixiosos ou contra as persoas; noutros tivo un contido máis intelectual e político.
Aínda que o anticlericalismo existiu en todas as épocas, foi na Ilustración cando os filósofos, como o mesmo Voltaire, atacaron de forma sistemática á Igrexa católica e aos sacerdotes, sendo unha das máis claras consecuencias daqueles movementos a expulsión dos xesuítas en países como España e Francia entre outros. O anticlericalismo incrementouse durante a revolución francesa e continuou máis tarde coa irrupción do marxismo. En todos os casos, a defensa por parte da Igrexa dos modelos absolutistas ou das accións represivas contra os movementos obreiros, así como a tradición de estar ao lado do poder político ou económico, foron detonantes do anticlericalismo social. As manifestacións anticlericales condenaron de forma tallante a participación da Igrexa en calquera ámbito do poder político, así como singularmente a educación.
Historia precolombiana de Colombia
Primeiros poboadores
Os achados arqueolóxicos máis antigos foron atopados nos abeiros rochosos de Chiribiquete, onde foron datadas pictografías rupestres de até 19.510 anos antes do presente. En Pubenza (Tocaima, Cundinamarca) atopáronse oito artefactos e nunha capa estratigráfica datada en 16.400 anos AP. No sitio El Jordán, Roncesvalles (Tolima), a presenza humana foi datada en 12.900 anos AP. Nos abeiros rochosos do El Abra, ó leste de Zipaquirá, na Sabana de Bogotá atopáronse instrumentos líticos en 1967, datados do 10.460 a. C. ± 160. Este achado no centro do país significa que as migracións paleoindias chegaron a Suramérica con anos de anterioridade a estas datas.
Espazo métrico
Topoloxía dun espazo métrico
Unha veciñanza V dun punto a dun espazo métrico M non é máis que un subconxunto V \subset M de xeito que exista un r>0 tal que a bóla aberta. O conxunto é base da topoloxía inducida por d, e tamén é base das veciñanzas desa topoloxía. Como \mathbb{Q} é denso en \mathbb{R}, resulta entón que tamén é base das veciñanzas da topoloxía inducida por d. En consecuencia, todo espazo métrico cumpre o Primeiro Axioma de Numerabilidade.
Historia precolombiana de Colombia
Primeiros poboadores
Na Sabana de Bogotá atopáronse no abeiro de Tequendama ferramentas de pedra elaboradas con esmero, como raspadores, coitelos laminares e puntas de proxectil, que datan dun milenio máis tarde. Foron elaborados por grupos de cazadores especializados, de quen apenas se atoparon cinco falanxes. De entre o 7500 a. C. e 6500 a. C. proveñen menos obxectos de pedra pero aparecen xavelinas e outros obxectos de madeira, así como múltiples instrumentos de óso de animal e ademais ósos humanos calcinados. Atóparonse esqueletos completos do 5000 a. C., dun tipo físico diferente ó dos muiscas que chegaron posteriormente á rexión.
Espazo métrico
Topoloxía dun espazo métrico
Todo espazo métrico é espazo de Hausdorff. Ademais, ao igual que ocorre nos espazos pseudométricos, para os espazos métricos son equivalentes as seguintes propiedades: ser espazo de Lindelöf, cumprir o Primeiro Axioma de Numerabilidade e ser separable.
Historia precolombiana de Colombia
Primeiros poboadores
Atopáronse asentamentos arqueolóxicos da etapa arcaica en diferentes lugares de Colombia. En San Jacinto acháronse mostras de cerámica que datan de 3.000 a.C.; en Monsú descubríronse asentamentos adaptados á vida costeira caracterizados por ser recolectores de moluscos cunha antigüidade de 3.350 a. C. e 1.300 a.C.; na Rexión Amazónica achouse un asentamento no que se evidencia a agricultura cara ó ano 2.700 a. C. Na Costa Caribe atopáronse probas de aldeas xa organizadas socioculturalmente do formativo inferior cara á culminación do segundo milenio a.C. En Malambo, preto da costa do mar Caribe, atopáronse rexistros de cerámica antropomorfa, zoomorfa e de cultivos que datan de 1120 a.C.
Espazo métrico
Sistemas axiomáticos alternativos
A propiedade 1 séguese da 4 e da 5. Algúns autores empregan a recta real estendida e admiten que a distancia tome o valor \infin. Calquera métrica tal pode ser escalada a unha métrica finita (empregando ou ) e os dous conceptos de espazo métrico son equivalentes no que á topoloxía se refire. Unha métrica chámase ultramétrica se satisfai a seguinte versión, máis forte, da desigualdade triangular:
Historia precolombiana de Colombia
Culturas precolombianas
Os primeiros vestixios coñecidos de cultura hortícola sobre o territorio colombiano atópanse na zona de influencia dos Montes de María, que asucan os departamentos de Bolívar e Sucre, ademais dun contraforte destes montes cara ó departamento do Atlántico onde tamén houbo pequenos asentamentos relacionados con tribos que se formaron sobre todo na área denominada Puerto Hormiga, onde se realizaron escavacións, e atopáronse vasillas e olaría, á que se lles practicaron probas que sitúan a esta cultura no V milenio a. C. Estas comunidades fóronse dispersando, e parece que trasladaron os seus coñecementos en pesca e olaría á cultura zenú, na cal se integraron ó migrar ó norte.
Espazo métrico
Sistemas axiomáticos alternativos
Se se elimina a propiedade 3, obténse un espazo pseudométrico. Suprimindo, en cambio, a propiedade 4, obtense un espazo cuasimétrico.
Historia precolombiana de Colombia
Culturas precolombianas
Así mesmo en Araracuara, Caquetá, atopáronse restos de asentamentos e prácticas hortícolas, así como cerámica provenientes de 2700 a. C.
Taillis, Ille e Vilaine
Taillis (en Talieg) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Historia precolombiana de Colombia
Culturas precolombianas
O sitio Zipacón, indica que os desenvolvementos agrícolas no altiplano cundiboyacense remóntanse máis aló do 1320 a. C.; con coexistencia da cazaría e recolección, xunto con prácticas agrícolas e olaría durante o período cultural Herrera.
Espazo métrico
Exemplos
Entón d é unha métrica en X, chamada métrica discreta e (X,d) é espazo métrico; (X, d) chámase espazo  discreto.
Historia precolombiana de Colombia
San Agustín e Tierradentro
miniatura|[[Parque arqueolóxico de San Agustín.]] A cultura San Agustín é tecnicamente descoñecida, pois o pobo agustiniano desapareceu antes da chegada dos conquistadores. A Fonte de Lavapatas, é unha demostración das habilidades escultóricas da cultura Agustiniana, pois está situada sobre unha crebada e contén pileta esculpidas na rocha, rodeadas de figuras zoomorfas e antropomorfas.
Espazo métrico
Unha análise lóxica
expresa (sen ningunha referencia a unha operación nos reais positivos, |x - y| é a distancia alí) o feito que d(x, -) é función curta (polo tanto uniforme, polo tanto continua). d: x - > d(x,-) é unha isometría.
Historia precolombiana de Colombia
San Agustín e Tierradentro
O bosque das Estatuas, pola súa banda, é unha ampla chaira chea das mellores expresións monolíticas e dolménicas. Nesta chaira admírase tanto a sinxeleza de certas estatuas, como a preocupación pola ornamentación e o detalle doutras, figuras zoomorfas, amplos tocados, figuras de pedras con alusión ó "Alter ego".
Iurta
miniatura|Muller turca na porta dunha iurta. A iurta (en mongol: Гэр; romanización: ger) é unha vivenda utilizada polos nómades nas estepas de Asia Central. Distintos pobos usaron este tipo de vivenda desde a Idade Media. Na Idade Media, a vida nómade dos mongois obrigou a que tivesen unha vivenda para os seus constantes desprazamentos. Esta tenda de campaña estaba protexida por unha grosa cuberta, era fácil de transportar e óptima para soportar os intensos cambios climáticos de Mongolia.
Espazo métrico
Espazos metrizables
Dise que un espazo topolóxico (X,T) é metrizable cando existe unha distancia d cunha topoloxía inducida que sexa precisamente a topoloxía T.
Historia precolombiana de Colombia
San Agustín e Tierradentro
Por outra banda, a cultura de Tierradentro tamén tivo contribucións á estatuaria e a olaría, pero esta entrou máis profundo no relacionado co asunto da vida e a morte. Os vestixios máis tanxibles dela son os hipoxeos, que estes deixaron en Inzá, Cauca, onde case o 80% da zona é controlada polo pobo nasa, aparentes descendentes dos habitantes de Tierradentro. Nestes resguardos fálase unha lingua autóctona que pode descender da falada polos Tierradentro.
Iurta
A visita a unha iurta implicaba un rigoroso ritual protocolario. Podíase executar unha persoa polo só feito de entrar na iurta dun mandatario sen anunciar previamente a súa visita.
Historia precolombiana de Colombia
San Agustín e Tierradentro
Os Tierradentro, construían varias clases de tumbas, entre as cales algunhas avanzan até oito metros baixo terra con amplos salóns ovalados ou circulares ó redor dunha columba central. Estes están decorados con figuras zoomorfas e xeométricas.
Espazo métrico
Espazos metrizables
Un problema fundamental en Topoloxía é determinar se un espazo topolóxico dado é ou non metrizable. Existen diversos resultados ao respecto.
Iurta
A artesanía tradicional relativa á iurta mongol foi designada como Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade pola Unesco o 5 de decembro de 2013. Ao ano seguinte, o 26 de novembro de 2014, igualmente foi designada a artesanía da iurta kirguiz e kazaka.
Historia precolombiana de Colombia
Os taironas
miniatura|[[Ciudad Perdida.]] Os Taironas habitaron a zona máis setentrional de Colombia, exactamente na Serra nevada de Santa Marta, onde os pobos estaban comunicados por unha rede de camiños de pedra, e as súas vivendas eran de forma circular, sen xanelas e techadas de palma de montaña. Os taironas formaban unha autarquía pois os seus territorios comprendían varios pisos térmicos. Iso permitiulles contar cunha dieta variada, na que ademais de bolos, os taironas eran consumidores de chicha e arepas. Para adozar as bebidas, usaban o mel, que producían en colmeas feitas por eles. No ámbito froiteiro, sobresae a produción de hortalizas, as guanábanas, piñas, aguacates e guayabas. A súa principal fonte proteica era o peixe obtido do comercio con outros pobos que vivían preto de mar.
Espazo métrico
Teorema de metrización de Urysohn
Todo espazo topolóxico regular que cumpra o segundo axioma de numerabilidade é metrizable.
Iurta
Partes dunha iurta orixinal
Na antigüidade, a iurta era modular e desmontable, pois estaba formada por varias partes e realizada con diversos materiais. As actuais conservan a forma, pero os materiais utilizados na súa construción cambiáronse por outros máis evolucionados e mellorados tecnoloxicamente. Por exemplo, resultan agora máis lixeiros, resistentes e ignífugos. As súas partes máis diferenciadas eran:
Historia precolombiana de Colombia
Os taironas
Cada cidade grande (uns 1000 habitantes) xeralmente contaba cun cacique, figura con poucas atribucións divinas, quen dentro dos límites da súa cidade, cumpría funcións cerimoniais, executivas, e xudiciais. Os caciques podían ter opinións diverxentes, pero as institucións inermes e uniformes da nación tairona eran os sacerdotes; respectados e mesmo venerados, eles, a pesar de carecer de autoridade executiva, influenciaban notablemente nas decisións dos consellos e rexían a vida dos habitantes baixo os preceptos dos deuses. As cidades tamén achegaban homes, para ser adestrados como guerreiros, isto estaba a cargo de consellos conformados por representantes dos caciques de cada cidade. Ao terminar o seu adestramento, os homes eran chamados "Manicatos".
Espazo métrico
Teorema de metrización de Nagata-Smirnov (condición suficiente)
Todo espazo regular cunha base numerable localmente finita é metrizable.
Iurta
Iurtas en Occidente
Fóra da zona de uso tradicional da iurta, tamén se empregou, e séguese facendo na actualidade, noutros países. Hainas máis ou menos fieis ás orixinais, en canto á forma, usos e materiais de construción.
Historia precolombiana de Colombia
Os taironas
A lingua dos taironas pertencía ás linguas chibchas, da cal tamén eran membros os muiscas. Por iso, entre os muiscas e os taironas existían certos lazos culturais, facendo as relacións entre eles máis fluídas que en comparación con outras como a Quimbaya. No referente aos seus mitos e tradicións, os taironas contaban con varios deuses, aínda que pouco se sabe deles, xa que non tiñan lingua escrita e os cronistas da colonia non se penetraron na serra. Con todo, os Kogui aínda coñecen os mitos cosmogónicos da súa cultura.
Espazo métrico
Teorema de metrización de Nagata-Smirnov (condición necesaria)
Todo espazo metrizable ten unha base numerable localmente finita.
Historia precolombiana de Colombia
Os taironas
Na área da Ourivaría, os taironas desenvolveron técnicas como a cera perdida e o uso da tumbaga. Tamén desenvolveron a habilidade de usar as plumas para adornarse nas festas.
Espazo métrico
Teorema de metrización de Stone
Todo espazo metrizable é paracompacto.
Historia precolombiana de Colombia
Os taironas
O ocaso da nación tairona comezou á chegada de Rodrigo de Bastidas, en 1528, á zona onde eles habitaban, e para 1550 xa foran exterminados nunha ampla porcentaxe. Entre os sobreviventes, algúns refuxiáronse nas zonas máis altas da montaña, e outros formaron parte do proceso de mestizaxe. Aqueles que quedaron nas partes altas da serra aínda sobreviven, conformando os pobos kogui, arhuaco e wiwa.
Espazo métrico
Teorema de metrización de Smirnov
Un espazo topolóxico é metrizable se e só se é paracompacto e localmente metrizable.
Historia precolombiana de Colombia
Os muiscas
miniatura|[[Balsa muisca.]] Para 1537, ano da chegada dos españois ó Altiplano Cundiboyacense, estímase que os muiscas eran preto de 1 millón, organizados en 56 tribos. Foron unha cultura cunha estrutura político-administrativa que desenvolveu unha organización de cacicados, coñecida como Confederación muisca cun sistema uniforme de camiños, lingua, impostos, relixión e leis. Había dúas grandes confederacións: a do zipa de Bacatá (Bogotá) e a do zaque de Hunza, sendo Funza a capital da confederación de Bacatá. Cada poboado membro da Confederación, debíalle tribto ao gobernante muisca (zipa ou Zaque), dándolle tributos e recursos da súa zona; a cambio de protección e mercado para os seus produtos. Ademais tiñan normas de control social e convivencia como o código de Nemequene.
Espazo métrico
Teorema de metrización de espazos completamente separables
Un espazo topolóxico completamente separable é metrizable se e só se é regular.
1048
Mortes
Historia ano a ano
Historia precolombiana de Colombia
Os muiscas
Tamén era traballo do gobernante a formación dos guerreiros ou güechas, que na cultura muisca estaban organizados en forma de exército, pois dependían directamente dos grandes señores. En tempos de guerra todos os uzaques, ou señores menores, reuníanse co gobernante e tomaban as decisións.
A contribución dos muiscas á cultura colombiana é quizais a máis importante. Destácanse xogos como o tezo (turmequé), que foi inventado polos muiscas, e ao que os españois lle agregaron o detalle da pólvora. A mitoloxía muisca transcendeu debido a que Bogotá se instituyó como capital do Novo Reino de Granada, e moitos cronistas asentáronse alí. Segundo os muiscas, entre os seus varios deuses, os máis importantes eran Sué (O Sol), a quen erixiron o templo de Sugamuxi ou Suamox (Sogamoso). Chía (A Lúa), e o seu templo na vila que hoxe leva ese mesmo nome, o segundo en orde de importancia. Outros personaxes como Bochica, que non eran deuses, eran lembrados por todos. Ademais, os muiscas son a nación que deu orixe á lenda de "El Dorado".
Eran os únicos produtores de esmeraldas, monopolizaron a minería do cobre, o carbón tanto vexetal como mineral, e contaban coas minas de sal de Nemocón, Zipaquirá e Tausa. As esmeraldas, o sal e o cobre, necesarios para fabricar xoias, eran trocadas cos pijaos e os panches, que habitaban o sur; en cambio, estes dábanlles ouro, que tiñan en abundancia. Os bosques eran públicos, do mesmo xeito que as lagoas, os páramos e as riveras dos ríos, facendo a produción alimenticia acorde ás necesidades de cada habitante. En Bacatá, Chocontá e Hunza, establecéronse o tres grandes mercados onde a xente reuníase a cambiar as súas mercadorías. As fontes salgadas estaban rodeadas de fornos, que podían ser usados por todos para evaporar a auga e obter halita. O seu mecanismo social de redistribución funcionou paralelamente ao sistema de intercambio. Os caciques captaban os excedentes produtivos por medio de tributo, redistribuíndo unha parte entre a poboación a través dun fondo de consumo común.
Os quimbayas
miniatura|Poporo quimbaya. Os quimbayas habitaron a rexión do actual Eixo cafeteiro, sobre todo no Quindío. Son famosos pola súa habilidade de construción coa guadua, a súa ourivaría e os seus guerreiros. Vivían en chozas redondas de guadua con teitos de palma, e foron os creadores do poporo quimbaya, e o Tesouro dos Quimbayas.
Os quimbayas practicaban o método de "talla e queima", que era compensado con seméntaa de guaduales, que ademais de ser fonte de madeira, conservaban a auga e restablecían os nutrientes da terra. Tamén implementaron a rotación de cultivos, e eran expertos en facer socalcos nas zonas máis pendentes, desa forma evitaban a erosión. Os cultivos máis comúns, eran os de millo, arracacha, fríjol, fique e yuca. Por outra banda practicaban a recolección de froitas e bayas, especialmente as de guamas, pithayas, guayabas, aguacates e caimitos. Ademais recollían os panales silvestres para extraer mel, a cal consumían virxe e tamén sacaban cera, que usaban para facer as pezas de ouro baixo a técnica de moldeo á cera perdida.
Os quimbayas eran cazadores de dantas, sarigüeias, osos formigueiros e veados. Tamén perseguían guacamaios, ás cales pelaban, para usar as súas plumas como decoración.
As fontes salgadas de Consota, Cori, Coinza e Caramanta foron monopolizadas polos Quimbayas, que controlaban o comercio do mineral na zona ao occidente da cordilleira Central. Esta salmoira era evaporada para extraer o sal que utilizaban tamén para o troco.
Os zenús
miniatura|Pota de cerámica sinú con base anular e figuras sentadas. Nos actuais departamentos de Sucre e Córdoba, existiu un pobo coñecido como os Zenúes que estableceu un goberno centralizado, pois o tres grandes caciques, O cacique de Panzenú, o de Zenufana e a gran Cacica de Finzenú. As cidades eran interdependientes: Mexión, que roldaba os 25 000 habitantes, na súa maioría tecían canastos, chapeus, viseras, mochilas, taparrabos, mantas, hamacas e outros utensilios. As mochilas e taparrabos eran de algodón que recollían, fiaban, tecían e tinguían. Yapel, un pouco máis grande que Mexión, cuns 30 000 habitantes, era a cidade da olaría, alí fabricábanse case todos os artigos de barro do País Zenú. Finzenú era a capital do país e tiña ao redor de 70000 habitantes, sendo a cidade máis grande. Ademais de ser o centro da vida administrativa e a residencia da gran Cacica dos Zenúes, era o centro produtor do ouro Zenú, pois o río Sinú dáballe o mineral.
A interdependencia das cidades era que entre elas se exportaban e importaban os produtos de cada unha, ningunha era autosuficiente, isto garantiu a estabilidade territorial Zenú. Aínda así, cada rexión tiña os seus espazos de agricultura que explotaba independentemente, e os poboados das zonas limítrofes entre as rexións controlaban a circulación dos bens.
Os Zenúes aproveitaban o tempo seco para cavar canles que drenaran a auga, pois ademais das frecuentes choivas, a terra dos Zenúes era regada por caudalosos ríos: o río Sinú e a súa conca así como o Cauca e os seus tributarios. Os Zenúes dedicáronse a construír canles até deixar unha rede intricada que unía o catro cidades e os pequenos pobos. Sábese que os zenues construíron unha rede secundaria de camiños que bordeaban as montañas e nas zonas altas das planicies para manter conectadas as cidades e o campo durante as secas e as inundacións. Na zona da depresión momposina consérvase o sistema hidráulico zenú.
Cultura calima
miniatura|Máscara Funeraria Ilama, técnica ouro martillado, da [[cultura Yotoco.]] A cultura calima é a maneira como os arqueólogos denominaron ao asentamento humano que poboou a zona de influencia dos ríos Dagua, Calima e San Juan no Departamento do Val do Cauca e que habitaron segundo os estudos entre o Holoceno e o século XV. Das escavacións practicadas no lugar atopáronse utensilios, cerámicas, ourivaría e tumbas que denotan unha grande actividade dun pobo que se sitúa dentro da familia lingüística Caribe.
A historia de Calima conta diferentes períodos entre os cales está a cultura Yotoco que se puiden considerar como a evolución da máis antiga cultura ilama cuxas cerámicas datan de fai 3.500 a 2.000 anos.
A acidez do chan da rexión evitou que se achen restos óseos #vos dos antigos habitantes ilamas ou yotocos. Todo coñecemento débese de obter dos restos arqueolóxicos cerámicos, téxtiles e metalúrxicos.
Cultura Nariño
O altiplano nesta parte da cordilleira caracterízase por ter chans fértiles, formados a partir de cinzas volcánicas. Na zona atópanse os volcáns: Chiles, Cumbal, Azufral, Galeras, Dona Juana, Patascoy. A paisaxe é ondulado e está constituído por lomas baixas alternadas con hondonadas.
Definíronse dous complexos cerám icos distintos. Capulí atópase tentativamente datado, a partir do século XII d. C., e Piartal-Tuza, datado entre o século VII e XVI d. C. Os achados de Capulí sitúanse no municipio de Ipiales. Os enterros son moi profundos, de 22 a 40 m de pozo vertical redondo e cámaras laterais, individuais ou colectivas. Os corpos disponse en forma estendida sobre esteiras tecidas con fibras vexetais. Os recipientes funerarios difiren notoriamente das vasijas de cerámicas de uso cotián, pois son traballados finamente e están decorados con pinturas negativas negro/vermello. Predominan os motivos xeométricos. As pezas máis comúns son copas de pedestal alto de gran cantidade de formas, existindo exemplos de copas dobres e triplas. Tamén son comúns as vasijas globulares decorados con figuras de animais nos bordos. Nas tumbas do complexo Capulí atópanse tamén machadas de pedra puída sen trazas de uso. É frecuente atopar tamén carafio mariños provenientes da costa do Pacífico.
Cultura Tumaco
miniatura|Figura de ouro da cultura de Tumaco-La Tolita. Sociedades de agricultores, pescadores, recolectores de froitos mariños e cazadores que traballaron metais, viviron entre o século VII a. C. e o século IV nas chairas inundables e os mangleiros da costa do Océano Pacífico. No século XVIII Juan de Santa Gertrudis identificou as primeiras pezas do que sería chamado a Cultura Tumaco. A área de influencia esténdese tamén, ademais do departamento de Nariño, ás provincias de Esmeraldas e Manabí en Ecuador.
Veciños da Cultura Nariño, presenta con todo importantes diferenzas, especializáronse en olaría, ricamente decorada. A cultura Tumaco foi definida inicialmente con base en achados dalgúns conxuntos cerámicos sacados do seu contexto e sen unha evidente asociación. En realidade representan un conxunto de diversas culturas nun período de 2500 anos. En realidade a costa do Océano Pacífico de Colombia é aínda, a comezos do século XXI case inexplorada.
Pamen Pereira
Traxectoria
No ano 1996, recibe a bolsa de creación artística no estranxeiro do Museo de Arte Contemporánea Unión FENOSA (MACUF), coa que reside no Xapón entre 1996-1997. Alí prepara a obra e presenta Música do baleiro na Recent Gallery de Sapporo, Xapón. No seu regreso a España realiza unha exposición no MACUF da Coruña e prepara a exposición titulada Gabinete de Traballo o encontro coa sombra para o CGAC (Centro Galego de Arte Contemporánea) de Santiago de Compostela.
En 2001 viaxa a Irán, elabora a exposición Un só sabor na Barg Gallery de Teherán, devandito traballo vese completado no 2001-02 coa instalación Un só sabor exposto na Gallera de Valencia, (Consorcio de Museos da Comunidade Valenciana), máis tarde presentouse na madrileña galería María Martín e no Centro Cultural Torrente Ballester de Ferrol, así como na Mostra de Arte de Sajazarra na Rioxa (2003).
En 2006 realiza unha viaxe á Antártida para realizar o seu proxecto “ICE BLINK” O lume do xeo, coa axuda da Dirección Nacional do Antártico da Arxentina (DNA) e o IVAM (Instituto Valenciano de Arte Moderna). En 2008 participa na Bienal do Cairo 08-09 coa obra Alén do espello e participa o mesmo ano na Bienal de libros de artista na Biblioteca Alexandrina en Exipto coas obras Os labirintos de Alexandría.
Partimén
O partimén é un subxénero da lírica en que se realiza unha tenzón de temática amorosa. Un exemplo é o poema "No meio do silencio" de Luz Pozo Garza.
Enigma Records
Enigma Records (tamén coñecido como Enigma Entertainment Corporation) foi un popular selo discográfico estadounidense de rock e música alternativa dos anos 80. Inicialmente foi unha división de Greenworld Distribution, unha distribuidora independente, e separouse dela en 1985 para converterse nunha compañía de seu. Nun principio estableceuse en Torrance, posteriormente en El Segundo e finalmente en Culver City, localidades todas do estado de California.
Partimén
Á súa vez, o tenzón é un xénero menor das cantigas de escarnio, no que, polo xeral, un dos interlocutores fala nunha estrofa e outro na seguinte. Na Arte de Trobar dise que as tenzóns poden ser de amor, de amigo ou de escarnio, mais hoxe téndese a falar de tenzóns coma unha variedade das cantigas de escarnio e maldicir.
Enigma Records
Enigma foi fundada e dirixida polos irmáns William e Wesley Hein. Jim Martone uniuse á compañía en 1984 e converteuse nun compañeiro dos irmáns Hein. Enigma centrouse no punk rock, o rock alternativo e o heavy metal, aínda que tamén editou traballos de techno, jazz e música clásica a través de selos subsidiarios.
Enigma tivo dúas divisións: a Enigma Retro, centrada na reedión de material baixo licenza doutros selos como Straight Records, Bizarre Records e DiscReet Records; e a Restless Records, dedicada a artistas que non estaban preparados para ser distribuídos a grande escala. Enigma tamén publicou bandas sonoras de películas como The Terminator e River's Edge e algúns títulos de Mute Records nos Estados Unidos. O álbum de Sonic Youth Daydream Nation (1988) foi orixinalmente editado a través de Enigma Records, en asociación con Blast First Records.
Enigma Records estivo nun principio distribuída por firmas independentes de distribución e importación de discos, como JEM Records e Important Records, e en 1986 asinou un acordo para distribuír a través de Capitol/EMI. Enigma foi mercada por esta discográfica en 1989 e posteriormente fusionada con Restless en 1991, movendo a este selo o seu catálogo, operacións e parte dos artistas.
A división canadense de Enigma pechou en 1992 e foi reorganizada en FRE Records. Porén, declarouse en bancarrota en 1996 e en 1999 o seu fondo de catálogo foi vendido a DROG Records.
The Butterfly Effect
The Butterfly Effect é un filme estadounidense dirixido por Eric Bress e J. Mackye Gruber que foi estreado no 2004.
Sinopse
Evan Treborn, un mozo universitario que tenta superar unhas dolorosas lembranzas da súa nenez, descobre unha técnica que lle permite viaxar atrás no tempo e ocupar o seu corpo de neno para poder cambiar o curso da súa historia. Porén, tamén descobre que calquera mínimo cambio no pasado altera de xeito impredecible o seu futuro.
K'inich Kan Bahlam II
K'inich Kan Bahlam II ou K'inich Kan B'ahlam II, nado o 20 de maio de 635 e finado o 16 de febreiro de 702, foi un ahau ou gobernante maia do ajawlal ou señorío de B'aakal, cuxa sede era Lakam Ha', no presente coñecida como a zona arqueolóxica de Palenque, no actual estado mexicano de Chiapas. É referido tamén como Chan Bahlum II. O seu nome pode ser traducido como ‘Serpe Xaguar Radiante’ ou ‘Gran Sol Serpe Xaguar’.
Gobernou do ano 683 até o 702. O seu goberno, do mesmo xeito que o do seu pai, Pakal o Grande, caracterizouse pola construción de grandes edificios públicos en Palenque e as súas obras máis importantes pertenencen ó Grupo das Cruces. Realizou campañas militares contra Toniná e pactou alianzas con Moral-Reforma. Ambos os gobernos representan a mellor época do señorío de B'aakal.
Nacemento e entronización
esquerda|miniatura|300x300px|Taboleiro do Templo do Sol que mostra a entronización de K'inich Kan Balam II. Foi neto de K'an Mo' Hix e Sak K'uk' e fillo de Pakal o Grande e Tz'akbu Ajaw. De acordo á conta longa do calendario maia naceu o 9.10.2.6.6 2 kimi 19 zotz, é dicir, o 20 de maio de 635. Pouco despois de morrer o seu pai, foi entronizado o 9.12.11.12.10 8 ok 3 kayab, é dicir, o 7 de xaneiro de 684, cando tiña corenta e oito anos de idade. Esta data foi seleccionada intencionalmente xa que ocorreu despois de cento once ciclos transcorridos do calendario tzolkin e trinta e sete ciclos sinódicos de Marte dende a data de entronización de Aj Ne' Ohl Mat no 605.
Campañas militares
No ano 687 dirixiu unha campaña militar cara ó sur de Palenque, en contra Toniná, sede do señorío de Po' Winiko'ob', logrando someter a praza o 9 de setembro. Aínda que se descoñece a causa desta acción militar, é probable que sexa porque o seu gobernante, Puh-Tz'amal?, realizase algún tipo de pacto co señorío de Kan, inimigo acérrimo de B'aakal, cuxa praza principal era Calakmul. Un rexistro do Templo do Sol indica que durante esta expedición, Kan Balam foi acompañado polo seu irmán Wak?nal B'ahlam Ch'aaj Il Sib'ik Kan. O ano seguinte, K'inich B'aaknal Chaahk ascendeu ó poder do señorío de Po' Winiko'ob' e xurou vingar esta derrota.
O 4 de xullo de 690, Kan Balam II, preocupado polo vínculo que establecera no leste o señorío Moral-Reforma con Calakmul, decidiu convidar ó seu gobernante, “Cranio de Falcón”, a Palenque para que aí celebrase a súa terceira entronización ou reinstalación ó poder. Asemade, para conmemorar o acto, enviou a un artesán palencano para labrar o ronsel 4 en Moral-Reforma. Mediante estas accións políticas e diplomáticas, Kan Balam selou un pacto con "Cranio de Falcón" e rompeu o vínculo que tiña este con Calakmul.
O 4 de outubro de 692, K'inich B'aaknal Chaahk comezou a súa vinganza contra B'aakal capturando ó xefe palencano K'awiil Mo'. Capturou a outros dignatarios palencanos entre o 693 e o 696. De acordo cos rexistros do taboleiro dos guerreiros, Kan Balam respondeu da mesma maneira, o 14 de xaneiro de 695 capturou ó ch'ok ajaw B'olon Yooj.
Obras arquitectónicas e inscricións xeroglíficas
Ese mesmo ano, termináronse as remodelacións do Grupo das Cruces, o cal comprende o Templo da Cruz, o Templo da Cruz Foliada e o Templo do Sol. Na cruxía posterior de cada un deses edificios dispúxose dun habitáculo chamado pib'naah', cuxa función era a dun baño de vapor ou temazcal onde nacían e renacían simbolicamente cada unha das deidades da tríada divina. O Templo da Cruz foi dedicado a Wak-Chan-Ajaw ou ‘Gobernante do 6.° Ceo’ (“GI”), a súa construción a base de corpos graduados, simula trece niveles, de acordo á cosmovisión maia, este número corresponde ó número de ceos no que estaba dividido o nivel celeste ou superior. O Templo da Cruz Foliada representa o nivel terrestre e foi dedicado a Unen-K'awiil (“GII”), deus da agricultura e da liñaxe gobernante de Palenque; foi chamado B'olon Pet Ha' Naah, cuxo significado é a ‘Casa do Río dos Nove Petenes’. O Templo do Sol foi dedicado á deidade "GIII", do mesmo xeito que o Templo das Inscricións, a súa plataforma está conformada por nove corpos graduados, os que cadrna cos nove estratos que tiña o inframundo ou Xibalbá. O pib'naah do Templo do Sol foi chamado B'olon P'ul Witz K'inich Paskab, que significa a ‘Montaña do Nove Sahumerios do Amencer do Sol’.
Nos tres edificios do Grupo da Cruz atópanse rexistros e imaxes que representan o momento da ascensión de Kan Balam ó trono de B'aakal. En cada unha delas hai marcada unha simboloxía, no Templo da Cruz destaca a imaxe da árbore cósmica; no Templo da Cruz Foliada a icona que destaca é unha planta de millo, a cal foi considerada como a planta fundadora da civilización maia; finalmente, no Templo do Sol, dedicado a temas de guerra e sacrificio, salienta un escudo de guerra coa cara do deus solar.
O 20 de xullo de 690, unha vez terminadas as remodelacións do Grupo da Cruz, Kan Balam realizou unha cerimonia dedicada ós deuses da triada divina de Palenque, creando novos incensarios, os cales foron utilizados dous anos máis tarde, durante as celebracións do final do katún 9.13.0.0.0 8 ajaw 8 uo, é dicir, o 15 de marzo de 692. Outros templos que consagrou e construíu foron o Templo do Altar do Cranio e o Templo XVII que tivo un carácter cívico. Neste último edificio atópanse varias inscricións que rexistran parte da historia dinástica de Palenque así como as historias bélicas de Kan Balam onde, ademais, móstrase o seu retrato cun prisioneiro de guerra capturado.
Ademais da historia dinástica de Palenque e das épicas militares, Kan Balam introduciu a narración mítica da historia dos deuses de Palenque, desta forma deixou constancia da biografía de Muwaan Mat; a chegada do deus “GI” e o seu encontro coa terra de Matwiil no 2360 a. C.; e o nacemento do deus “GIII” ocorrido no mesmo ano. Así mesmo rexistrou o nacemento dun personaxe lendario chamado Ahku'l Ichiiw Ou Kokan Kan, cuxo significado é ‘Serpe da Espiña de Raia do Lugar onde abundan as Tartarugas’, ocorrido no ano 993 a. C. Este personaxe ó cal se describe como humano converteuse no primeiro gobernante de Matwiil e B'aakal á idade de vinte e seis anos, cando Palenque aínda non era habitado, a súa presenza xustifica a transición da época mítica á época histórica.
Kan Balam morreu o 9.13.10.5 6 chikchan 3 pop, é dicir, o 16 de febreiro de 702. O seu sucesor foi o seu irmán K'an Joy Chitam II, quen levou a cabo os seus funerais. É posible que fose enterrado no Templo XV-A, mais as tumbas deste templo foron saqueadas durante a época prehispánica.
The Iron Giant
The Iron Giant é un filme estadounidense de animación dirixido por Brad Bird que foi estreado en 1999. Está baseado na novela The Iron Man de Ted Hughes.
Sinopse
En 1957, na pequena localidade de Rockwell, alguén viu como un enorme home metálico caía ó mar. Un imaxinativo neno descobre que se trata dun robot xigante, cuxa fame de metal é insaciable. Entre ambos nace unha forte amizade, pero o goberno envía a un axente para investigar os feitos. O neno agocha ó seu novo compañeiro na ferraxería dun amigo. Pero os habitantes da vila comezan a sentirse aterrados porque cren que é unha nova ameaza en plena guerra fría.
Directory Access Protocol
O Directory Access Protocol ou DAP é un estándar no eido das redes de ordenadores que foi promulgado pola ITU-T e pola ISO en 1998 para o aceso dun servizo de directorio X.500.
Pretendíase que DAP fose utilizado polos ordenadores clientes, pero non tivo a popularidade esperada debido á pouca dispoñibilidade das postas en funcionamento completas do protocolo ISO para seren executadas co hardware e os sistemas operativos dos ordenadores persoais da época.
As operacións básicas de DAP: Ligar (Bind), Ler (Read), Listar (List), Buscar (Search), Comparar (Compare), Modificar (Modify), Crear (Add), Borrar (Delete) e Modificar RDN (ModifyRDN) foron adaptadas para NDS (Novell Directory Services) e para LDAP (Internet Lightweight Directory Access Protocol).
As especificacións de DAP atópanse en X.511.
DAP DAP DAP DAP DAP
O Sobreiro, Xustáns, Ponte Caldelas
O Sobreiro é un lugar da parroquia de Xustáns, no concello pontevedrés de Ponte Caldelas, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 111 habitantes (49 homes e 62 mulleres).
Soiuz 7K-TM
Soiuz 7K-TM foi un modelo de nave Soiuz deseñado para misións na órbita terrestre. Estivo en servizo entre 1974 e 1975.
O Sobreiro, Xustáns, Ponte Caldelas
Chégase a través da PO-206 que comunica A Reigosa con Taboadelo e Ponte Sampaio.
Soiuz 7K-TM
Características
A Soiuz 7K-TM foi unha modificación da Soiuz 7K-T destinada a participar no Proxecto de Probas Apolo-Soiuz, no que unha nave Apolo se acoplaría cunha nave Soiuz na primeira misión tripulada conxunta no espazo. Incluía algúns sistemas extra desenvolvidos para a cancelada Soiuz S, incluíndo unha nova torre de escape, paneis solares máis lixeiros e resistentes, un mecanismo de acoplamento andróxino universal, sinais ópticas para o acoplamento coa nave Apolo e cambios no sistema de mantemento de vida para rebaixar a presión atmosférica do interior a 0,68 atmosferas e facela compatible coa da nave estadounidense.
O Sobreiro, Xustáns, Ponte Caldelas
Economía
A maior parte da poboación dedícase ó sector primario, pero tamén hai xente empregada no próximo polígono industrial do Campiño. Tamén hai algunha pequena empresa.
Soiuz 7K-TM
Características
Lanzáronse catro unidades da Soiuz 7K-TM, dúas de proba e dúas tripuladas.
ITV2
ITV2 é unha canle de televisión británica propiedade de ITV Digital Channels Ltd, filial de ITV plc. Comezou a emitir o 7 de decembro de 1998 e está dispoñible en plataformas de televisión dixital por satélite, cable, IPTV e terrestre (Freeview).
Raqueta
A raqueta é un instrumento deportivo que consiste nun marco cun aro aberto e cunha especie de rede que o cobre. miniatura|Raqueta e bóla de [[squash]] Colectivamente, os xogos que a utilizan coñécense como deportes de raqueta: tenis, bádminton ou squash, por nomear algún.
A raqueta divídese en tres partes: cabeza, tronco e mango.
1049
Mortes
Historia ano a ano
Touriñán, Touriñán, Muxía
Touriñán é un lugar da parroquia do Touriñán no concello coruñés de Muxía na comarca de Fisterra. Tiña 56 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 31 eran homes e 25 eran mulleres.
Por este lugar pasa a 7ª etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros.
Feliciano Barrera
Feliciano Barrera Fernández, nado en Guláns (Ponteareas) en 1918 e finado en Madrid o 9 de febreiro de 2012, foi un empresario galego relacionado coa activade xornalística.
Distincións e recoñecementos
Foi designado Fillo Predilecto de Ponteareas, onde ten dedicada unha rúa, conta coa Medalla Afonso X o Sabio, Medalla da Orde de Cisneros, Medalla da Orde de Santo Hermenexildo, Medalla de Galicia, Medalla Castelao, Insignia de Ouro da Universidade de Santiago de Compostela, Medalla de Ouro ao Mérito Empresarial, outorgada polo concello de Santiago de Compostela de onde é fillo adoptivo e onde tamén ten dedicada unha rúa.