cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kazimierz Świątek
Traxectoria
A Unión Soviética ocupou Pinsk logo da división de Polonia pactada entre nazis e soviéticos en 1939. Świątek foi arrestado pola NKVD en abril de 1941, e permaneceu no corredor da morte en Brest por dous meses, nos que foi brutalmente interrogado. Świątek fuxiu da cadea aproveitando a confusión creada pola invasión nazi da Unión Soviética o 22 de xuño de 1941, e volveu a Pružany. En decembro de 1944, a NKVD arrestouno novamente. Ao ano seguinte foi sentenciado a 10 anos de traballos forzados nun campo de concentración. Pasou dous anos en Mariinsk (Kemerovo) e oito en Vorkutlag no norte de Rusia, traballando na taiga e nas minas de carbón; as condicións de traballo eran de frío extremo, e Świątek sufriu secuelas nas pernas e na cara. Durante este tempo, celebraba misa en segredo, empregando unha cunca cerámica como cálice, e agochando a eucaristía nunha caixa de mistos para distribuila aos reclusos. Foi liberdado en xuño de 1954, e volveu a Pinsk, onde foi párroco da catedral.
En 1988 o papa Xoán Paulo II nomeouno monseñor, e en 1989 foi nomeado vigairo xeral. O mesmo papa nomeouno en 1991 arcebispo metropolitano de Minsk-Mahilioŭ e administrador apostólico de Pinsk. No consistorio do 26 de novembro de 1994 creouno cardeal, co título de Cardeal-Presbítero de San Gerardo Maiella.
Foi tamén elixido primeiro presidente da Conferencia dos Bispos Católicos de Belarús. Como figura máis recoñedida da Igrexa en Belarús, mantivo unha posición coidadosa co réxime de Lukašenka, evitando entrar en temas políticos, mais manténdose firme cos que tiñan implicación relixiosa.
En xullo de 2006, o papa Bieito XVI aceptou a renuncia de Świątek, xa con 91 anos de idade, ao cargo de arcebispo metropolitano de Minsk-Mahilioŭ, mais permaneceu como administrador apostólico de Pinsk até o 30 de xuño de 2011. Nese momento, a Igrexa medrara en Belarús, chegando ás 400 parroquias e aos case 400 sacerdotes nativos. Finou pouco despois, o 21 de xullo do mesmo ano.
A Torre, Guillar, Rodeiro
A Torre é un lugar da parroquia de Guillar, no concello pontevedrés de Rodeiro, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 30 habitantes (13 homes e 17 mulleres), o que supón unha diminución de 5 habitantes con respecto ao ano 2000.
Neste lugar está situada a torre de Guillar, catalogada como Ben de Interese Cultural, que ten as súas orixes nos primeiros séculos do pasado milenio.
Expediente Picasso
O Expediente Picasso foi un informe redactado polo xeneral Juan Picasso González que relata os feitos ocorridos na comandancia de Melilla, no contexto da guerra de Marrocos; é dicir, o Desastre de Annual, entre o 17 de xullo e o 9 de agosto de 1921, no que perderon a vida 13 000 efectivos, entre soldados e oficiais.
Historia
O desastre ocasionou a caída do goberno de Allendesalazar. O 14 de agosto de 1921 o rei Afonso XIII encargou formar goberno a Antonio Maura, que crea un goberno de concentración para superar a crise vivida en España despois do desastre de Annual. Maura nomeou Ministro da Guerra a Juan de la Cierva Peñafiel. De la Cierva marcouse como obxectivo prioritario esclarecer os feitos que provocaron o Desastre, e para tal obxectivo redactou o 4 de agosto unha Real Orde que nomeaba ao Xeneral da División Juan Picasso como Instrutor e a Juan Martínez de la Vega y Zegrí como auditor.
Picasso non dimitiu e comezou a investigación trasladándose a Melilla, onde tomou declaración a 79 persoas en relación co Desastre de Annual, anotando xunto a cada nome das persoas involucradas no desastre «Morto», «Desaparecido», «Presente» ou «Plaza». O 23 de xaneiro de 1922 regresou á Península tras nove meses de traballo, cun informe composto por 2 433 folios que demostraba que as responsabilidades chegaban até Afonso XIII. O 8 de abril de 1922, o daquela coronel Batet, xunto con outro coronel e tres tenentes coroneis, foi nomeado xuíz do expediente instruído polo xeneral Picasso.
O expediente, que cualificou como neglixente a actuación do xeneral Berenguer (Alto Comisario) e de Navarro (Segundo xefe da comandancia Xeral de Melilla), de temeraria a actuación do xeneral Manuel Fernández Silvestre, e de incompetente ao xeneral Felipe Navarro, foi rexistrado no Congreso o 18 de abril de 1922 ocupando 2.417 folios e, en xullo, foi presentado ao Consello Supremo de Guerra. Ese mesmo ano, o 11 de xullo creouse unha comisión parlamentaria de Responsabilidades, denominada comunmente "La de los Diecinueve".
Máis tarde, o goberno de García Prieto creou outra comisión chamada "La de los Veintiuno", que foi a encargada de emitir unha resolución en 21 días. Ante a imposibilidade de realizala deixouse para o 1 de outubro de 1923, mais o 13 de setembro de 1923 o xeneral Miguel Primo de Rivera deu un golpe de estado e fíxose co poder. Co temor de que o Expediente fose destruído, o deputado Bernardo Mateo Sagasta Echeverría sacouno dos arquivos e agochouno na Escola Especial de Enxeñeiros Agrónomos, da que era director, onde se mantivo até 1931, cando llo entregou ao Congreso, durante a Segunda República
Acceso ao Expediente Picasso e outros contidos relacionados co desastre de Annual
Coñecido de forma fragmentaria durante moito tempo, o informe Picasso foi recuperado na súa totalidade e transferido ao Archivo Histórico Nacional en 1990. ​ O Expediente Picasso consta de 10 pezas e 2.417 folios. Todo o contido foi dixitalizado e pode consultarse no Portal de Archivos Españoles, onde aparece como "Información Gubernativa instruida para esclarecer los antecedentes y circunstancias que concurrieron en el abandono de posiciones del territorio de la Comandancia General de Melilla en el mes de julio de 1921 (Expediente Picasso)" coa signatura "FC-TRIBUNAL_SUPREMO_RESERVADO, Exp.50".​ A primeira peza contén un valioso índice do mesmo e nas páxinas web de cada peza detállanse os respectivos contidos.
Xunto co Expediente Picasso, o Arquivo Histórico Nacional contén unha peza, que inclúe testemuños obtidos con posterioridade como, por exemplo, os dos prisioneiros españois que participaron no Desastre de Annual e liberados anos máis tarde. Leva como título "Causa en única instancia instruída por el Consejo Supremo de Guerra y Marina para depurar las responsabilidades en que pudiera haber incurrido el Mando con motivo de los sucesos desarrollados en el territorio de la Comandancia General de Melilla en los meses de julio y agosto de 1921", e como signatura "FC-TRIBUNAL_SUPREMO_RESERVADO, Exp. 51". Esta causa inclúe 39 pezas separadas, todas elas publicamente accesibles. No artigo referenciado anteriormente, pódese atopar unha descrición de ámbolos dous expedientes, así como a súa orixe e historia.
Beba
O topónimo galego Beba pode referirse a:
A Moura, San Cristovo das Viñas, A Coruña
A proximidade coa refinaría fai difícil a recuperación do núcleo.
Pierre Fougeyrollas
Pierre Fougeyrollas, nado o 22 de decembro de 1922 en Mont-de-Marsan e finado o 29 de maio de 2008 en París foi un filósofo, sociólogo e antropólogo contemporáneo francés.
Teira, Corrubedo, Ribeira
Teira é un lugar da parroquia de Corrubedo no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 30 habitantes (16 homes e 14 mulleres).
S.L. Benfica (baloncesto)
A sección de baloncesto do Sport Lisboa e Benfica, un club polideportivo con sede na cidade de Lisboa, é un equipo portugués que milita na LPB, a máxima categoría do baloncesto deste país. Fundado en 1927, o club sempre adoitou xogar na máxima categoría. Isto mudou en xuño de 2007, cando o club decide deixar a liga profesional uníndose á Proliga, a segunda división. Porén, para a tempada 2008−09, o Benfica decide retornar á LPB.
O Benfica é o club portugués máis laureado, sendo o equipo que máis Ligas, Copas e Supercopas posúe. É ademais o club portugués que máis lonxe chegou no máximo campionato de clubs europeos, a Euroliga. Algún dos momentos máis memorábeis do club son as vitorias en enfrontamentos continentais ante clubs campións de Europa como o Buckler Bologna, o Real Madrid, o Cantù, o Cibona, o Joventut Badalona, o Panathinaikos, o Partizan ou o CSKA Moscova. Ao igual que no fútbol, o Benfica posúe unha forte rivalidade co F.C. Porto.
Historia
A sección de baloncesto do Sport Lisboa e Benfica foi fundada en 1927, o baloncesto seguiu os pasos de moitas outras seccións do club, acadando pronto un grande éxito.
O período de maior éxito do club tivo lugar entre 1985 e 1995, cando acadou dous récords nacionais: o da conquista consecutiva de campionatos nacionais durante sete tempadas, e o da conquista de máis campionatos durante un período temporal (10 títulos en 11 anos), liderados por Carlos Lisboa, considerado o mellor xogador portugués de baloncesto da historia. O concurso europeo tamén tivo momentos brillantes, coma o acceso á fase final da Liga de Campións en 1993 e 1994. Obtivo ademais algunhas vitorias fronte a clubs de maior categoría coma o Real Madrid, o Joventut de Badalona (da Liga ACB), e o Panathinaikos entre outros. Un dos momentos máis significativos tivo lugar o 4 de decembro de 1993, fronte aos italianos do Buckler Bologna, coa vitoria en Lisboa, no Pavilhão da Luz, por 102-90 na Euroliga.
Realizou a mellor tempada dun club portugués de baloncesto na 1994-95, gañando a LPB, Copa da Liga, Supercopa de Portugal, Copa de Portugal e rematando a Copa de Campións de baloncesto entre os 16 mellores clubs europeos. Logo de máis dunha década sen acadar ningún título, na tempada 2008-09 gañaron a LPB cun pleno de vitorias na liga regular, converténdose no segundo equipo do mundo en conseguilo.
Kosmos 850
Kosmos 850 (Космос 850 en ruso), tamén denominado DS-P1-Yu Nº 79, foi un satélite artificial soviético lanzado o 26 de agosto de 1976 mediante un foguete Kosmos 2I desde o cosmódromo de Plesetsk.
Características
Kosmos 850 foi o septuaxésimo noveno e último membro da serie de satélites DS-P1-Yu e o septuaxésimo primeiro lanzado con éxito tralo fracaso dos lanzamentos do segundo, vixésimo terceiro, trixésimo segundo, cuadraxésimo, cuadraxésimo cuarto, quincuaxésimo cuarto e septuaxésimo membros da serie. Estaba adicado a servir como obxectivo para as probas antisatélites e antimísiles soviéticas.
Kosmos 850 foi inxectado nunha órbita inicial de 518 km de apoxeo e 280 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 71 graos e un período de 92,2 minutos. Reentrou na atmosfera o 16 de maio de 1977.
Mosteiro de Pedralbes
O Real mosteiro de Santa María de Pedralbes (en Reial monestir de Santa Maria de Pedralbes) é un convento da orde das clarisas que se atopa no barrio de Pedralbes de Barcelona. Os seus edificios forman un notable conxunto monumental de estilo gótico. Dende o mes de marzo de 2012, o Mosteiro de Pedralbes é un centro patrimonial adscrito no Instituto de Cultura de Barcelona. No 2013, recibiu 64 200 visitantes.
Pero Mendiz da Fonseca
Pero Mendiz da Fonseca foi un trobador, posibelmente portugués e que estaría activo a finais do século XIII. É autor de 6 textos: 5 cantigas de amor e 1 cantiga de escarnio.
Bandeira da Igrexa ortodoxa grega
miniatura|Bandeira da Igrexa ortodoxa grega, alzada na illa de [[Santorini.]]
A bandeira utilizada pola Igrexa ortodoxa grega, o Patriarcado ecuménico de Constantinopla e o territorio autónomo do Monte Athos é a representación da pedra de aguia bicéfala con coroa, orbe e espada sobre un campo dourado.
Esta aguia bicéfala é tamén coñecida como “Aguia de Lagash” pola súa descuberta na cidade sumeria de Lagash, no actual Iraq. Igualmente abunda como emblema na posterior civilización Hitita que floreceu nese mesmo país entre os séculos XX e XIII antes de nosa era, chegando na Idade Media a Europa a través de Bizancio que a usou para representar as dúas herdanzas de oriente e occidente que pretendía como sucesor do imperio romano. A partir do ano 1250 o Sacro Imperio Romano Xermánico adopta a bandeira ata a súa disolución en 1806. Máis tarde será conservada como emblema polo imperio austríaco ata a súa terminación en 1919, ano no que se instaura a República de Austria. Actualmente úsaa a Igrexa ortodoxa grega para resaltar o seu carácter descendente de Bizancio.
Gran Premio de Suecia de 1974
O Gran Premio de Suecia de 1974 foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 9 de xuño de 1974 no Scandinavian Raceway en Anderstorp, Suecia. Foi a sétima carreira do Campionato do Mundo de pilotos de.
A carreira foi totalmente dominada polos dous Tyrrell - Cosworth 007 de Jody Scheckter e Patrick Depailler. Depailler logrou a pole position, pero Scheckter gañoulle por 0.380 segundos na carreira, para sumar a súa primeira vitoria. Esta carreira marcou a primeira vitoria dun piloto surafricano nunha carreira do Campionato do Mundo.
Resumo da carreira
Logo de Mónaco, apareceron algunhas caras novas. Brian Redman retirouse da Fórmula Un, para ser substituído por Bertil Roos, mentres que Reine Wisell fíxose cargo do March de Hans-Joachim Stuck e Leo Kinnunen fixo o seu debut.
Os dous Tyrrells de Depailler e Scheckter monopolizaron a primeira fila e dominaron a carreira. Ronnie Peterson retirouse na volta 8 cun fallo na transmisión, que pronto sería seguido de Clay Regazzoni con problemas co cambio. Niki Lauda e James Hunt tiveron un duelo magnífico durante 20 voltas antes de que Hunt o superara na volta 66 e comezara a recortar a vantaxe dos Tyrrells 2 segundos por volta. Ao final, Scheckter logrou a súa primeira vitoria nunha carreira por 0.38 seg. e Hesketh logrou un excelente podio, os seus primeiros puntos na Fórmula Un. Graham Hill gañou o seu primeiro punto no campionato desde.
Vern Schuppan (Ensing-Ford), primeiro reserva, comezou ilegalmente desde o 26º posto da grella e terminou a carreira antes de ser descualificado.
Ligazóns externas
''A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de
Andy Ogide
{{Xogador FIBA }} Andy Obinna Young Ogide, nado en Tallahassee (Florida) o 1 de outubro de 1987, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense con pasaporte nixeriano que xoga para o Club Ourense Baloncesto. Formado na Univerdidade de Colorado State, cunha altura de 2,02 metros, e unha envergadura de 2,11, xoga na posición de ala-pivote.
Cuchufellos
Cuchufellos é un grupo musical galego formado en Manzaneda, en 1996. O seu estilo foi autodenominado polo grupo como speed folk, onde se fusionan estilos coma o ska, a pachanga ou os ritmos balcánicos nas súas composicións.
O grupo disolveuse en 2016. O seu concerto de despedida tivo lugar no festival A Rebusca, o 18 de novembro de 2016.
Flag Fen
miniatura|Reconstrución dunha palloza da Idade de Bronce en Flag Fen. Flag Fen é un sitio arqueolóxico da Idade de Bronce, situado cara ao leste de Peterborough no condado de Cambridgeshire (Inglaterra) de 3500 anos de antigüidade.
Tratábase dunha pequena illa artificial no medio dun lago considerado sagrado que contaba con varias estruturas tipo palafita que conformaban unha ponte-camiño de madeira cun santuario palafítico no medio do pequeno lago, onde se celebraban ritos detectados a través do depósito votivo de gran número de armas e outros obxectos. O lugar foi recuperado para o turismo mediante a reconstrución parcial do lugar e a construción dun centro de visitantes no sitio.
Historia
O lago comezou a ser usado seguramente como lugar sagrado ata que se decidiu construír este templo no medio do lago con madeiras traídas doutros lugares debido ao sentido relixioso que os seus construtores lle querían dar. Así, construíuse unha calzada de madeira por riba da lama e no medio do pequeno lago unha plataforma e nela construíronse pequenos edificios palafíticos onde depositar obxectos de prestixio así como pequenos coios brancos traídos de lugares afastados (ritual moi semellante aos cairns).
O seu uso ritual durou 1200 anos e non só se ofrecían obxectos aos deuses senón tamén sacrificios de cabalos, un dos sacrificios de animais máis importantes da antigüidade. O lago foise colmatando debido á acumulación de sedimentos e á transformación humana dos arredores e da propia plataforma. Para cando o cambio de Era o santuario atopábase cuberto, o que permitiu a súa conservación nun lugar de turbeira.
O museo
miniatura|220px|Centro de visitantes de Flag Fen. Nas inmediacións atópanse varios edificios que axudan a divulgar e preservar este lugar, conta cun centro de visitantes onde se explica o propósito do lugar e fai de museo, conta cunha sala húmida onde se conservan grazas á choiva artificial algunhas das madeiras atopadas no lugar así como barcos da Idade de Bronce atopados en Fens Creek.
Non só se preservan restos arqueolóxicos senón tamén que contou con estudos medioambientais e conservando a biodiversidade do lugar.
Guerra dos Dez Días
A Guerra dos Dez Días ou Guerra de Independencia Eslovena (en esloveno: Slovenska osamosvojitvena vojna) foi un breve conflito armado entre a rexión iugoslava de Eslovenia e Iugoslavia sucedido en 1991, entre o 27 de xuño e o 6 de xullo, inmediatamente antes de que esta rexión declarase a súa independencia.
O conflito foi breve, xa que o exército de Iugoslavia non quería malgastar recursos nesta campaña. Isto foi así porque se estaba preparando para a Guerra de Independencia Croata, onde a maioría étnica serbia en Iugoslavia tiña reivindicacións territoriais, a diferenza de Eslovenia, que era considerada "etnicamente homoxénea". Ademais, o exército federal, composto fundamentalmente por blindados, atopou moi difícil actuar nun terreo fortemente urbanizado, ao ser esta rexión a máis urbana, occidental e rica da federación.
Bibcode
O bibcode é un identificador empregado por numerosas bases de datos astronómicas para citar referencias bibliográficas. O bibcode foi desenvolvido para ser empregado no SIMBAD e a Base de datos de obxectos extragalácticos NASA/IPAC (NED), pero úsase máis amplamente no Sistema de Datos Astrofísicos, tamén da NASA.
Formato
O código ten unha lonxitude fixa de 19 caracteres e ten a forma:
<tt>YYYYJJJJJVVVVMPPPPA</tt>
onde YYYY son os catro díxitos do ano de publicación da referencia, JJJJJ é un código que indica a publicación de procedencia da referencia, VVVV o número do volume, M a sección da publicación, por exemplo L indica a sección de cartas, PPPP indica a páxina de comezo da referencia e A é a primeira letra do apelido do primeiro autor. Úsanse puntos para encher os campos non empregados ou para completar campos onde a lonxitude do código sexa máis curto que os espazos reservados a el. A aliñación faise á dereita para o código de publicación e á esquerda para o número de volume e de páxina.
Estevan da Guarda
miniatura|page=29|[[Cancioneiro Colocci-Brancuti]] Estevan da Guarda, nado cara ao 1280 e finado en 1364, foi un nobre e trobador de portugués.
Foi secretario de don Dinís, de quen recibiu doazóns e bens. Trala morte deste e a chegada ao trono de Afonso IV, pasou a ser protexido do conde de Barcelos. Tras deixar a corte tivo unha maior produción poética, especialmente de carácter satírico, contra os privados rexios, nobres e xuristas, que foran ascendidos no proceso de centralización e burocratización do novo monarca.
Consérvanse del 35 pezas, presentes nos cancioneiros da Biblioteca Nacional de Lisboa e da Biblioteca Vaticana: 6 cantigas de amor, unha cantiga de amigo, 26 cantigas de escarnio, un ensenhamen e unha tenzón con Josep.
Despois da súa morte, os seus bens foron requiridos polo conde Lourenço Martins de Avelar, (finado cara a 1403), escudeiro, coseñor da honra e Quintã de Macieira.
Torreiro, Corrubedo, Ribeira
Torreiro é un lugar da parroquia de Corrubedo no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
SNARE
miniatura|360px|dereita|Maquinaria molecular que impulsa a fusión de vesículas na liberación de neuromediadores. O complexo SNARE central está formado por catro hélices α pertencentes á [[sinaptobrevina, á sintaxina e á SNAP-25 (dúas hélices), mentres que a sinaptotagmina funciona como un sensor do calcio e regula a unión en cremalleira do SNARE.]]
Os SNARE son unha gran superfamilia de proteínas que consta de máis de 60 membros, atopados en lévedos e mamíferos. Denomínanse co acrónimo procedente da lingua inglesa SNARE, que deriva de SNAP REceptor (Receptor de SNAPs), e á súa vez SNAP deriva de Soluble NSF Attachment Protein (Proteína de unión a NSF soluble), e, finalmente, NSF significa N-ethylmaleimide Sensitive Factor ou NS fusion protein (Factor sensible á N-etilmaleimida, ou proteína de fusión sensible á N-etilmaleimida). O principal papel das proteínas SNARE é mediar na fusión de vesículas, é dicir, a fusión de vesículas cos seus compartimentos diana celulares rodeados de membrana aos que van destinadas (como os lisosomas). Os SNAREs mellor estudados son os que median o atraque de vesículas sinápticas na membrana presináptica das neuronas. Estes SNAREs son as dianas de neurotoxinas bacterianas responsables do botulismo e tétano.
Tipos
Os SNAREs poden dividirse en dúas categorías: "de vesícula" (v-SNAREs), que se incorporan ás membranas das vesículas de transporte durante a súa evaxinación, e "de diana"" ou target (t-SNAREs), que están localizados nas membranas dos compartimentos diana. A evidencia indica que os t-SNAREs forman subcomplexos estables que serven como guías para a unión de v-SNAREs para completar a formación do complexo SNARE. Non obstante, varias proteínas SNARE están localizadas tanto en vesículas coma nas membranas dos compartimentos diana, polo que un sistema de clasificación máis recente ten en conta as características estruturais dos SNAREs, e divídeos en R-SNAREs e Q-SNAREs. A miúdo, os R-SNAREs actúan como v-SNAREs e os Q-SNAREs fano como t-SNAREs. Os R-SNAREs son proteínas que contribúen cun residuo de arxinina (R) á formación da capa iónica cero no complexo central SNARE ensamblado. Un exemplo de R-SNARE é a sinaptobrevina, que está localizada nas vesículas sinápticas. Os Q-SNAREs son proteínas que contribúen cun residuo de glutamina (Q) á formación da capa iónica cero no complexo central SNARE ensamblado. Entre os Q-SNAREs están a sintaxina e a SNAP-25. Finalmente, os Q-SNAREs poden ser clasificados nos subtipos Qa, Qb, ou Qc dependendo da súa localización no feixe de catro hélices.
Estrutura
Os SNAREs son proteínas pequenas, abundantes e cunha cola ancorada, que a miúdo son inseridas postraducionalmente nas membranas por medio do seu dominio transmembrana C-terminal. Sete dos 38 SNAREs coñecidos, entre os que está SNAP-25, non teñen dominio transmembrana e insírense uníndose á membrana por medio de modificacións lipídicas como a palmitoilación. As proteínas con cola ancorada poden inserirse na membrana plasmática, retículo endoplasmático, mitocondria, e peroxisomas, entre outras membranas, pero un determinado SNARE é destinado a unha única membrana. A marcaxe do destino dos SNAREs realízase alterando ou ben a composición dos residuos de aminoácidos flanqueantes C-terminais ou ben a lonxitude do dominio transmembrana. A substitución do dominio transmembrana por áncoras lipídicas orixina un estado intermedio de fusión de membranas no que só se fusionan as dúas capas en contacto das bicapas das membranas e non o fan as dúas capas distais das bicapas das dúas membranas.
Na exocitose neuronal, a sintaxina e a sinaptobrevina están ancoradas nas respectivas membranas polos seus dominios C-terminais, mentres que a SNAP-25 está amarrada á membrana plasmática por medio de varias cadeas palmitoíl ligadas a cisteína. O complexo central trans-SNARE é un feixe de catro hélices α, no que unha hélice α é proporcionada pola sintaxina 1, outra pola sinaptobrevina e dúas máis pola SNAP-25.
Os SNAREs residentes na membrana plasmática están presentes en microdominios ou agrupamentos, a integridade dos cales é esencial para que a célula realice a exocitose.
Fusión de membranas
miniatura|dereita|Capas do complexo central SNARE. No centro está a capa iónica hidrófila cero, flanqueada por capas de cremalleira de leucina hidrofóbica.
Durante a fusión de membranas, as proteínas v-SNARE e t-SNARE en membranas separadas combínanse para formar un complexo trans-SNARE, tamén chamado "SNAREpin". Dependendo do estado de fusión de membranas, estes complexos poden denominarse de diferentes maneiras.
Durante a fusión dos complexos trans-SNARE, as membranas fusiónanse e as proteínas SNARE implicadas na formación de complexos despois da fusión denomínanse complexo "cis"-SNARE, porque agora reside nunha soa (ou cis) membrana resultante. Despois da fusión, o complexo cis-SNARE únese a unha proteína adaptadora chamada alfaSNAP, que o desensambla. Despois, a ATPase AAA NSF hexamérica cataliza o despregamento dependente do ATP das proteínas SNARE e libéraas no citosol para a súa reciclaxe.
Pénsase que os SNAREs son os compoñentes centrais necesarios da maquinaria de fusión e poden funcionar independentemente de proteínas citosólicas adicionais. Isto foi demostrado polas chamadas "flipped" SNAREs producidas por enxeñaría, nas que os dominios SNARE están situados cara ao espazo extracelular en vez de cara ao citosol. Cando as células que conteñen v-SNAREs contactan con células que conteñen t-SNAREs, fórmanse os complexos trans-SNARE e prodúcese a fusión entre as células.
Compoñentes
O complexo SNARE central é un feixe de 4 hélices α. A sinaptobrevina e a sintaxina contribúen cada unha cunha hélice α, mentres que o SNAP-25 participa no complexo con dúas hélices α (abreviadas como Sn1 e Sn2). Os residuos de aminoácidos que interaccionan e se unen en cremalleira co complexo SNARE poden agruparse en capas. Cada capa ten 4 residuos de aminoácidos, un residuo por cada 4 hélices α. No centro do complexo está a capa iónica cero composta por un residuo de arxinina (R) e tres de glutamina (Q), e está flanqueado por cremalleiras de leucina. As capas '-1', '+1' e '+2' no centro do complexo seguen moi aproximadamente a xeometría ideal da cremalleira de leucina e a composición de aminoácidos.
A capa iónica cero está composta polo R56 da VAMP-2, o Q226 da sintaxina-1A, o Q53 da Sn1 e o Q174 da Sn2, e está completamente enterrado nas capas de cremalleira de leucina. O grupo guanidinio cargado positivamente do residuo de arxinina (R) interacciona cos grupos carboxilos de cada un dos tres residuos de glutamina (Q).
As capas flanqueantes de cremalleira de leucina actúan como selo impermeable á auga que serve para protexerse das interaccións iónicas dos solventes que o rodean. A exposición da capa iónica cero ao solvente acuoso ao romper as cremalleiras de leucina flanqueantes leva á inestabilidade do complexo SNARE e é o mecanismo suposto polo cal o α-SNAP e a NSF reciclan os complexos SNARE despois de que se complete a exocitose da vesícula sináptica.
Ensamblaxe
miniatura|dereita|Esquema da formación do complexo trans-SNARE. Mostra como Munc18 interacciona con proteínas SNARE durante a formación de complexos. As proteínas SNARE deben ensamblarse nos complexos trans-SNARE para que poidan proporcionar a forza que é necesaria para a fusión de vesículas. Os catro dominios de hélice α (un de cada sinaptobrevina e sintaxina, e dous da SNAP-25) xúntanse para formar un motivo de hélice superenrolada. O paso limitante no proceso de ensamblaxe é a asociación do dominio SNARE da sintaxina, xa que se encontra normalmente nun estado "pechado" no que non pode interaccionar con outras proteínas SNARE. Cando a sintaxina está nun estado aberto, a formacióin do complexo trans-SNARE empeza coa asociacióin dos catro dominios SNARE no seu N-terminal. Os dominios SNARE actúan formando un motivo en hélice superenrolada na dirección do C-terminal dos seus dominios respectivos. A proteína SM Munc18 crese que xoga un papel na ensamblaxe do complexo SNARE, aínda que o mecanismo exacto polo cal actúa é aínda debatido. Sábese que o enganche de Munc18 bloquea a sintaxina nunha conformación pechada ao unirse aos dominios α-helicoidais SNARE, que inhibe que a sintaxina entre nos complexos SNARE (e dese modo inhibe a fusión de vesículas). Porén, o enganche pode tamén unirse ao feixe completo de catro hélices do complexo trans-SNARE. Unha hipótese suxire que, durante a ensamblaxe do complexo SNARE, o enganche de Munc18 libera a sintaxina pechada, permanece asociado co péptido N-terminal da sintaxina (o que permite a asociación do dominio SNARE da sintaxina con outras proteìnas SNARE), e despois volve a unirse ao complexo SNARE de catro hélices acabado de formar. Este posible mecanismo de disociación e a subseguinte reasociación cos dominios SNARE podería ser dependente do calcio. Isto apoia a idea de que Munc18 xoga un papel clave regulador na fusión de vesículas; baixo condicións normais Munc18 impedirá que se forme o complexo SNARE, pero cando se desencadea a acción de Munc18 esta axudará á ensamblaxe do complexo SNARE e, por tanto, actúa como un catalizador da fusión.
Apertura de unión en cremalleira e poro de fusión
miniatura|dereita| Esta figura proporciona un resumo simple da interacción das proteínas SNARE con vesículas durante a exocitose. Mostra a ensamblaxe do complexo SNARE, unión en cremalleira, e desensamblaxe.
A fusión de membranas comprende unha serie de eventos moi esixentes enerxeticamente, que requiren a translocación de proteínas na membrana e a alteración da bicapa lipídica, seguida da formación dunha estrutura de membrana moi curvada. O proceso de xuntar as dúas membranas require enerxía para superar as forzas electrostáticas repulsivas entre as membranas. Non se coñece o mecanismo que regula o movemento das proteínas asociadas a membranas fóra da zona do contacto entre membranas antes de que se produza a fusión, pero o incremento local na curvatura da membrana crese que contribúe ao proceso. Os SNAREs xeran enerxía por medio de interaccións proteína-lípido e proteína-proteína, que actúan como unha forza impulsora da fusión de membranas.
Un modelo hipotetiza que a forza necesaria para xuntar as dúas membranas durante a a fusión procede do cambio conformacional nos complexos trans-SNARE para formar complexos cis-SNARE. A hipótese actual que describe este proceso denomínase "unión en cremalleira" dos SNAREs.
Cando se forma o complexo trans-SNARE, as proteínas SNARE aínda se encontran en membranas opostas. A medida que os dominios SNARE continúan enrolándose nun proceso espontáneo, forman un feixe de catro hélices moito máis apertado e estable. Durante esta "unión en cremalleira" do complexo SNARE, pénsase que unha fracción da enerxía liberada na unión é almacenada como tensión de curvatura molecular nos motivos SNARE individuais. Postúlase que este estrés mecánico é almacenado nas rexións de enlace semirríxidas entre os dominios transmembrana e o feixe helicoidal de SNAREs. A curvatura enerxeticamente desfavorable minimízase cando o complexo se move perifericamente ao sitio de fusión das membranas. Como resultado, alíviase o estrés e isto supera as forzas repulsivas entre as vesículas e a membrana celular e preme as dúas membranas unha contra outra para que se unan.
Téñense proposto varios modelos para explicar o paso seguinte (a formación de talos e poros de fusión). Porén, a natureza exacta destes procesos aínda se debate. De acordo coa hipótese "cremalleira", a medida que se forma o complexo SNARE, o feixe de hélices que se vai apertando crea unha forza de torsión sobre os dominios transmembrana (TM) da sinaptobrevina e sintaxina. Isto causa que os dominios TM se inclinen nas membranas separadas a medida que as proteínas se enroscan máis apertadamente. A configuración inestable dos dominios TM causa finalmente que as dúas membranas se fusionen e as proteínas SNARE se xunten formando unha soa membrana, o cal se denomina complexo cis-SNARE. Como resultado do rearranxo dos lípidos, ábrese un poro de fusión e isto permite que o contido químico que leva a vesícula se verta ao ambiente externo.
Outra explicación é a explicación continua da formación de talos, que suxire que a fusión de membranas empeza cun raio infinitesimal ata que se expande radialmente formando unha estrutura de tipo talo. Porén, esta descrición falla ao ter en conta a dinámica molecular dos lípidos de membrana. Simulacións moleculares recentes mostran que a estreita proximidade das membranas permite que os lípidos separen as súas colas, de maneira que unha poboación de lípidos insire unha das súas colas hidrófobas na membrana veciña, de modo que queda situado "poñendo un pé" en cada unha das membranas. A resolución dun estado de lípido separado prodúcese espontaneamente para formar a estrutura en talo. Nesta explicación molecular, o estado intermedio de lípido coas colas separadas é a barreira limitante do proceso e non a formación do talo, o cal agora convértese no mínimo de enerxía libre. A barreira enerxética para o establecemento da conformación de lípido separado é directamente proporcional á distancia intermembrana. Por tanto, os complexos SNARE e a súa presión para xuntar as dúas membranas poderían proporcionar a enerxía libre que cómpre para superar a barreira.
Desensamblaxe
A enerxía que se necesita para que teña lugar a fusión de membranas mediada por SNAREs procede da desensamblaxe do complexo SNARE. A fonte de enerxía que se sospeita que actúa é o factor sensible á N-etilmaleimida (NSF), unha ATPase que está implicada na fusión das membranas. Os homohexámeros de NSF, xunto co cofactor de NSF α-SNAP, únense e disócianse do complexo SNARE ao acoplaren este proceso coa hidrólise do ATP. Este proceso permite a recaptación da sinaptobrevina para o seu uso posterior na vesícula, mentres que as outras proteínas SNARE permanecen asociadas coa membrana plasmática.
As proteínas SNARE disociadas teñen un estado de enerxía maior que o complexo cis-SNARE máis estable. Crese que a enerxía que impulsa a fusión deriva da transición a un complexo cis-SNARE de menor enerxía. A disociación de complexos SNARE acoplada á hidrólise do ATP é un investimento de enerxía que pode ser comparado con "amartelar unha pistola" para que, unha vez que se desencadea a fusión da vesícula, o proceso teña lugar espontaneamente e a unha velocidade óptima. Un proceso comparable ten lugar nos músculos, nos cales as cabezas de miosina deben primeiramente hidrolizar ATP para adaptar a conformación necesaria para a interacción coa actina e que se produza a forza de pulo para mover os miofilamentos.
Regulación por medio da palmitoilación de SNAP-25
A proteína Q-SNARE Proteína 25 asociada sinaptosomal (SNAP-25) está composta por dous dominios α-helicoidais conectados por un tramo de enlace (linker) con enrolamento aleatorio. Esta rexión enlazadora caracterízase por ter catro residuos de cisteína. Os dominios en hélice α combínanse cos da sintaxina e sinaptobrevina (tamén chamada proteína de membrana asociada ás vesículas ou VAMP) para formar o complexo SNARE de hélice superenrolada de 4 hélices α esencial para unha exocitose eficiente.
Aínda que tanto a sintaxina coma a sinaptobrevina conteñen dominios transmembrana que permiten o atraque coas membranas da diana e a vesícula respectivamente, a SNAP-25 depende da palmitoilación dos residuos de cisteína que se encontran na súa rexión con enrolamento aleatorio para o atraque á membrana diana. Algúns estudos indicaron que a asociación coa sintaxina por medio de interaccións cos SNARE evita a necesidade deses mecanismos de atraque. Porén, os estudos de knockdown da sintaxina, non mostraron que houbese un decrecemento na unión á membrana de SNAP-25, o que suxire que debe existir un modo de atraque alternativo. O enlace covalente de cadeas de ácidos graxos a SNAP-25 por medio de enlaces tioéster cun ou máis residuos de cisteína proporciona, por tanto, unha regulación do atraque e finalmente da exocitose mediada por SNARE. Este proceso é mediado por un encima especializado chamado DHHC palmitoíl transferase. O dominio rico en cisteína de SNAP-25 pode asociarse feblemente coa membrana plasmática permitindo posiblemente que sexa localizado preto do encima para a subseguinte palmitoilación. O inverso deste proceso lévao a cabo outro encima chamado palmitoíl proteína tioesterase (ver figura).
miniatura|Esquema simplificado da palmitoilación dun residuo de cisteína nunha proteína.
Tamén se teoriza que a dispoñibilidade de SNAP-25 no complexo SNARE posiblemente estea regulada espacialmente por medio da localización de microdominios lipídicos na membrana diana. Os residuos de cisteína palmitoilados poderían ser localizados na rexión da membrana diana desexada por medio dun ambiente lipídico favorable (posiblemente rico en colesterol) complementario das cadeas de ácido graxo unidas aos residuos de cisteína de SNAP-25.
A sintaxina e o dominio Habc
A sintaxina consta dun dominio transmembrana (TMD), un dominio SNARE en hélice alfa, unha rexión de enlace curta, e o dominio Habc, que consta de tres rexións en hélice alfa. O dominio SNARE da sintaxina serve como un sitio diana para o atraque de SNAP-25 e sinaptobrevina para formar o necesario feixe de catro hélices do complexo SNARE e a subseguinte fusión. Porén, o dominio Habc, funciona como un dominio autoinhibidor na sintaxina. Prégase sobre o dominio SNARE da sintaxina e asóciase con el, inducindo un estado "pechado", creando unha barreira física para a formación do motivo SNARE. Inversamente, o dominio Habc pode agora disociarse do dominio SNARE o que deixa a sintaxina libre para poder asociarse tanto con SNAP-25 coma coa sinaptobrevina.
A sintaxina 1B e o conxunto de vesículas facilmente liberables
Hai unha enorme diversidade de subtipos de sintaxina, e no xenoma humano hai 15 variedades. Suxeriuse que a sintaxina1B ten un papel na regulación do número de vesículas sinápticas listas para a exocitose no axón terminal. Isto tamén se denomina conxunto de vesículas facilmente liberables (RRP). Un estudo de knockout de xenes de 2014 indicou que a falta de sintaxina1B causa un descenso significativo do tamaño destas vesículas RRP.
Neurotoxina botúlica
A toxina botúlica (BoNT) é unha das toxinas máis potentes coñecidas. É un encima proteolítico que cliva as proteínas SNARE nas neuronas. A súa estrutura proteica está composta por dúas subunidades peptídicas, unha cadea pesada (de 100kDa) e unha cadea lixeira (de 50kDa), que están unidas por unha ponte disulfuro. A acción da BoNT ten lugar por un mecanismo de 4 pasos, que inclúe a unión á membrana neuronal, a endocitose, a translocación de membranas, e a proteólise de proteínas SNARE.
miniatura|Proteínas SNARE que son dianas da [[neurotoxina botúlica (BoNT) e a neurotoxina tetánica (TeNT) dentro do axón terminal. ]]
No seu mecanismo de acción, a cadea pesada da BoNT utilízase primeiro para atopar as súas dianas neuronais e unirse aos gangliósidos e proteínas de membrana das neuronas presinápticas. Seguidamente, a toxina é endocitada na membrana plasmática. A cadea pesada sofre un cambio conformacional importante para tanslocar a cadea lixeira no citosol da neurona. Finalmente, despois de que a cadea lixeira da BoNT se leva ao citosol da neurona diana, libérase da cadea pesada para que poida chegar aos seus sitios de clivaxe activos nas proteínas SNARE. A cadea lixeira libérase da cadea pesada por redución da ponte disulfuro que as mantiña unidas. A redución desta ponte disulfuro é mediada polo sistema NADPH-tioredoxina redutase-tiorredoxina. A cadea lixeira da BoNT actúa como unha metaloprotease sobre as proteínas SNARE, que é dependente de ións Zn(II), clivándoas e eliminando a súa función na exocitose.
Coñécense 8 isotipos de BoNT, nomeados de BoNT/A a BoNT/H, cada un con diferentes sitios de clivaxe específicos sobre as proteínas SNARE. SNAP25 é un membro da familia de proteínas SNARE localizado na membrana das células, que é clivado polos isotipos de BoNT A, C, e E. A clivaxe de SNAP-25 por estes isotipos de BoNT inhibe grandemente a súa función na formación do complexo SNARE por fusión de vesículas á membrana sináptica. BoNT/C tamén ten como diana a sintaxina-1, outra proteína SNARE localizada na membrana sináptica. Degrada estas proteínas sintaxina cun rendemento similar que con SNAP-25. Unha terceira proteína SNARE, a sinaptobrevina (VAMP), está localizada nas vesículas e a VAMP2 é tamén unha diana e é clivada polos isotipos de BoNT B, D, e F en neuronas sinápticas. As dianas destes varios isotipos de BoNT e da neurotoxina tetánica (TeNT) móstranse na figura da dereita.
En cada un destes casos, a neurotoxina botúlica causa danos funcionais ás proteínas SNARE, o cal ten implicacións médicas e fisiolóxicas significativas. Ao danar as proteínas SNARE, a toxina impide que as vesículas sinápticas se fusionen coa membrana sináptica e liberen os seus neurotransmisores na fenda sináptica. Coa inhibición da liberación de neurotransmisores na fenda sináptica, os potenciais de acción non se poden propagar para estimular as células musculares. Isto ten como resultado a parálise nos individuos infectados e en casos graves pode orixinar a morte. Aínda que os efectos da neurotoxina botúlica poden ser fatais, tamén foi utilizada como axente terapéutico en tratamentos médicos e cosméticos.
Neurotoxina tetánica
miniatura|Tarefas e mecanismos das cadeas pesada e lixeira da neurotoxina do tétano: A cadea pesada colabora na unión da TeNT a receptores gangliósidos e ao receptor final. Unha vez que a TeNT está na vesícula no espazo da interneurona inhibidora, a cadea pesada axuda á translocación da cadea lixeira ao citoplasma. Despois a cadea lixeira, caracterizada pola súa actividade de endopeptidase de zinc, inhibe a neurotransmisión por clivaxe da sinaptobrevina 1.
A toxina tetánica ou TeNT está composta por unha cadea pesada (de 100KDa) e outra lixeira (de 50kDa) que están conectadas por unha ponte disulfuro. A cadea pesada é responsable da unión neuroespecífica da TeNT á membrana terminal do nervio, e tamén da endocitose da toxina, e da translocación da cadea lixeira no citosol. A cadea lixeira ten unha actividade de endoeptidase dependente de zinc ou máis especificamente unha actividade de metaloproteinase de matriz (MMP) por medio da cal ten lugar a clivaxe da sinaptobrevina ou VAMP.
Para que sexa activada a cadea lixeira da TeNT debe unirse un átomo de zinc a cada molécula da toxina. Cando se une o zinc prodúcese a redución da ponte disulfuro principalmente por medio do sistema redox da NADPH-tiorredoxina redutase-tiorredoxina. Despois, a cadea lixeira queda libre para clivar o enlace Gln76-Phe77 da sinaptobrevina. A clivaxe da sinaptobrevina afecta á estabilidade do núcleo central (core) do SNARE ao restrinxir a súa entrada na conformación de baixa enerxía, que é a diana para a unión da NSF. Esta clivaxe da sinaptobrevina é a diana final da TeNT e mesmo a baixas doses de neurotoxina inhibe a exocitose do neurotransmisor.
Manuel Posada García-Barros
Manuel Posada García-Barros, nado en Vigo en 1868 e finado na mesma cidade o 4 de outubro de 1933, foi un avogado e político galego.
SNARE
Papel na liberación de neurotransmisores
O primeiro paso na fusión de vesículas sinápticas é o seu enganche á membrana, no cal as vesículas son translocadas desde o conxunto de vesículas para tomaren contacto físico coa membrana. Na membrana, a proteína Munc-18 está inicialmente unida á sintaxina 1A nunha estrutura pechada. Postúlase que a disociación de Munc-18 do complexo libera a sintaxina 1A para que se una coas proteínas v-SNARE. O seguinte paso na liberación é o atraque das vesículas, no cal as proteínas v- e t-SNARE se asocian transitoriamente de maneira dependente do calcio. As vesículas son despois cebadas, polo que os motivos SNARE forman unha interacción estable entre a vesícula e a membrana. As proteínas complexinas estabilizan o complexo SNARE cebado orixinándose vesículas que xa están listas para a exocitose.
Fosfatidilcolina
O nome "lecitina" (do grego λεκιθος lekithos 'xema de ovo') foi definido orixinalmente por Theodore Nicolas Gobley, un químico e farmacéutico francés de mediados do século XIX, quen o aplicou ás fosfatidilcolinas da xema de ovo que identificou (en 1847) e describiu estruturalmente (en 1874). Os extractos de lecitina comercial consisten nunha mestura de fosfatidilcolinas e outros compostos, nos que a fosfatidilcolina é un dos compoñentes principais, polo que é frecuente que se usen os dous termos como sinónimos en certos contextos. As lecitinas úsanse xunto con taurocolato sódico en estudos con fármacos moi lipofílicos.
SNARE
Papel na liberación de neurotransmisores
A zona da membrana sináptica que contén as vesículas cebadas e o conxunto de proteínas SNARE denomínase zona activa. Os canais de calcio regulados por voltaxe están moi concentrados arredor das zonas activas e ábrense en resposta á despolarización da membrana na sinapse. O fluxo de entrada de calcio é detectado pola sinaptotagmina 1, que á súa vez desaloxa a proteína complexina e permite que a vesícula se fusione coa membrana presináptica para liberar o neurotransmisor. Os canais de calcio regulados por voltaxe tamén interaccionan directamente coas t-SNAREs sintaxina 1A e SNAP-25, e coa sinaptotagmina 1. Estas interaccións poden inhibir a actividade do canal de calcio e ademais agregar estreitamente as moléculas na zona do sitio de liberación.
Manuel Posada García-Barros
Traxectoria
Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi vicepresidente da Cámara de Comercio, alcalde de Vigo (1903) e presidente do Partido Liberal vigués, representaba en Vigo a política de Montero Ríos. Promoveu Vigo Liberal e fundou o periódico Heraldo de Vigo (1912-1914). En 1914 presidiu o Círculo Cultural, Mercantil e Industrial de Vigo.
SNARE
Papel na liberación de neurotransmisores
En moitos casos clínicos atopouse que os xenes dos SNARE estaban ligados con trastornos neurais. Observouse unha deficiencia no ARNm do SNAP-25 no tecido do hipocampo dalgúns pacientes esquizofrénicos, e un polimorfismo de nucleótido simple no SNAP-25 está ligado a hiperactividade nos trastornos de espectro autista, e a sobreexpresión de SNAP-25B leva ao comezo temperán do trastorno bipolar.
Manuel Posada García-Barros
Traxectoria
Nas eleccións de 1916 foi elixido deputado polo distrito de Muros. Volveu ser elixido polo mesmo distrito nas eleccións de 1918. Nas eleccións de 1923 foi elixido deputado polo distrito de Illescas (Toledo).