cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carolina do Sur
1788-1900
En 1860, o republicano abolicionista Abraham Lincoln venceu nas eleccións presidenciais dese ano. Carolina do Sur, temendo que Lincoln abolise definitivamente a escravitude no país, decidiu separarse dos Estados Unidos. O Estado fíxoo así o 20 de decembro dese ano, sendo o primeiro Estado americano en separarse do resto do país. Posteriormente, outros dez Estados tamén se separarían dos Estados Unidos, e inmediatamente se xuntarían para formaren os Estados Confederados de América.
miniatura|250px|Gravado de 1861 de Fort Sumter antes do ataque que pricipitou a Guerra Civil. A Guerra Civil Estadounidense iniciouse en Carolina do Sur, o 12 de abril de 1861, cando tropas confederadas comezaron o ataque sobre Fort Sumter, un forte da Unión en territorio Confederado, próximo a Charleston. O día seguinte, as tropas americanas dentro do forte rendéronse. Estados Unidos, após o inicio da guerra, bloquearon o acceso ao mar de Carolina do Sur, a través do bloqueo naval dos principais portos do Estado. Isto arruinou a economía de Carolina do Sur. Tropas americanas comandadas por William T. Sherman invadiron Carolina do Sur en 1865, e queimaron un gran número de plantacións ao longo de todo o Estado. Ao final da guerra, preto de 65 mil homes de Carolina do Sur loitaran á beira da Confederación. Destes, preto de 18 mil morreron.
Carolina do Sur comezou a industralizarse rapidamente a partir da década de 1880. Diversos ricos latifundistas do Estado construíron diversas fábricas téxtiles en Carolina do Sur, cos ingresos do algodón producido nas súas propias facendas. Outras compañías, vindas da rexión Norte dos Estados Unidos, instaláronse en Carolina do Sur, aproveitándose da abundancia de materia prima e de man de obra barata. Diversas Encoros e centrais hidroeléctricas foron fundadas no Estado.
Ata entón, o goberno do Estado estaba dominado por unha á do Partido Demócrata americano, chamado Bourbon. Esta á estaba constituída por latifundistas, avogados e ricos comerciantes. Unha caída dos prezos dos produtos agrícolas, a finais da década de 1880, orixinou grandes protestas dos pequenos facendados do Estado contra os Bourbon. Nas eleccións estatais de 1890, o á Tillmanites do Partido Demócrata - liderado por Benjamin R. Tillman - obtivo a maioría dos postos no Lexislativo, co propio Tillman obtendo o cargo de gobernador. O Estado, baixo o seu liderado, adoptou unha nova constitución, nese mesmo ano, onde eliminaban o dereito de voto dos afroamericanos.
1900-Actualidade
A industrialización de Carolina do Sur continuou ao longo das tres primeiras décadas do século XX. O Estado converteuse nun dos maiores polos da industria téxtil nacional. Durante a primeira guerra mundial, as fábricas de Carolina do Sur produciron grandes cantidades de tecidos e roupas en xeral para as Forzas Armadas americanas. Ao final da guerra, en 1918, preto de 55 mil persoas traballaban na industria téxtil do Estado. Esta industria continuou a súa expansión durante a década de 1920. Nesta década, diversas pragas destruíron moitas das plantacións de algodón - ata entón o produto máis cultivado en todo o estado. Diversos facendados comezaron entón a cultivar outros produtos, tales como o tabaco e o trigo.
Carolina do Sur foi duramente afectada pola Gran Depresión da década de 1930. Programas de asistencia socio-económica e de construcións públicas dos gobernos estatais e federais axudaron a minimizar os efectos da recesión económica ao redor de 1937. A economía recuperouse en gran medida ao redor de 1940. Un ano despois, en 1941, Estados Unidos entraron na segunda guerra mundial. A economía de Carolina do Sur, ata entón coa agricultura como a principal fonte de renda, pasou a ter á industria como a súa principal fonte de renda, o que acelerou o proceso de urbanización do Estado. Ao final da década de 1940, vivían en cidades mais acodes que en áreas rurais.
Os afroamericanos de Carolina do Sur comezaron a loitar polos seus dereitos civís a partir da década de 1940. A finais da Segunda Guerra Mundial, os afroamericanos obtiveron novamente o dereito a voto en eleccións estatais e federais realizadas no Estado. A partir de entón, o número de afroamericanos que votaban nas eleccións aumentou gradualmente, a pesar de diversos grupos racistas intimidándoos para non facelo. A segregación racial entre brancos e afroamericanos en lugares públicos extinguiuse gradualmente durante as décadas de 1950 e 1960. En 1954, Carolina do Sur iniciou o proceso de "de-segregación" do seu sistema de educación pública - logo dunha orde do Tribunal Supremo dos Estados Unidos, dirixida a tódolos estados con institucións educativas segregadas. Esta "de-segregación" foi lenta e gradual, completándose soamente ao comezo da década de 1970.
A partir de entón diversos afroamericanos, obtiveron posicións importantes en postos de goberno municipais e estatais. En 1970, tres afroamericanos de Carolina do Sur foron elixidos representantes do Estado na Cámara de Representantes dos Estados Unidos. Estes tres representantes foron os primeiros afroamericanos electos á Cámara dos Representantes desde 1902 en calquera Estado americano.
Carolina do Sur continuou a súa industrialización durante as décadas que seguiron á Segunda Guerra Mundial. Actualmente, poucos Estados americanos dependen tanto da industria como Carolina do Sur. Este crecemento continuou desde a década de 1980 principalmente por mor de incentivos fiscais ás empresas, así como a maior atención dada polo Estado á educación.
Xeografía
250px|dereita|miniatura|Os pantanos son comúns na rexión das Planicies Litorais do Atlántico. Carolina do Sur limita ao norte con Carolina do Norte, ao leste co Océano Atlántico e ao suroeste con Xeorxia. O litoral de Carolina do Sur ten unha extensión de preto de 301 quilómetros. Contándose todas as rexións bañadas polo mar - baías, estuarios e illas oceánicas, este número increméntase ata 4.628 quilómetros. O principal río de Carolina do Sur é o río Santee, cuxa conca hidrográfica cobre preto de 40% do Estado. É tamén o río máis longo do Estado. Outros ríos importantes de Carolina do Sur son o Pee Dee e o Savannah, respectivamente o segundo e o terceiro río máis longos de Carolina do Sur. O Estado non posúe ningún gran lago natural. Os maiores lagos do Estado foron creados a través de encoros. O maior lago de Carolina do Sur é o Lago Marion, creado por unha presa inaugurada en 1942. Os bosques cobren preto de 65% do Estado.
Carolina do Sur pode ser dividida en tres rexións xeográficas distintas:
Clima
Carolina do Sur posúe un clima subtropical, con invernos suaves e veráns moi quentes. A temperatura media do Estado, durante todo o ano, baixa a medida que se viaxa cara ao norte, e do litoral cara ao interior. As temperaturas máis altas rexístranse no extremo sur, e as temperaturas máis baixas, no extremo noroeste.
No inverno, as temperaturas medias varían entre 11°C no sur e 5 °C no noroeste. A media das mínimas é de 8 °C no sur e de 2 °C no noroeste, e a media das máximas é de 16 °C no sur e 12 °C no noroeste. As extremas varían entre -20 °C e 26 °C. A temperatura máis baixa rexistrada no Estado foi de -28 °C, en Caesars Head, o 21 de xaneiro de 1985.
Durante o verán, as temperaturas medias varían entre 27 °C no sur e 22 °C no noroeste. A media das mínimas é de 24 °C no sur e de 19 °C no noroeste, e a media das máximas é de 32 °C no sur e de 31 °C no noroeste. As extremas varían entre 10 °C e 40 °C. A temperatura máis alta rexistrada no Estado foi de 44 °C, rexistrada tres veces na historia de Carolina do Sur: o 4 de setembro de 1925, en Blacksville, o 8 de setembro do mesmo ano, en Calhoun Falls, e en Camden, o 28 de xuño de 1954.
Política
250px|dereita|miniatura|Mapa de Carolina do Sur. A actual Constitución de Carolina do Sur foi adoptada en 1895. Outras Constitucións anteriores foron aprobadas en 1776, 1778, 1790, 1861, 1865 e 1868. As Emendas á Constitución son propostas polo Poder Lexislativo, e para a súa valided, necesitan ser aprobada por polo menos o 67% de Senado e da Cámara dos Representantes do Estado, en dúas votacións sucesivas, e posteriormente polo 51% ou máis da poboación electoral de Carolina do Norte, nun referendo. Tamén poden ser propostas e introducidas Emendas por unha convención constitucional, que necesitan recibir polo menos a aprobación do 67% dos membros de ambas as cámaras do Poder Lexislativo e o 51% dos electores do Estado nun referendo.
O principal oficial do Poder executivo de Carolina do Sur é o gobernador. É elixido polos electores do Estado para mandatos de ata catro anos de duración. Unha mesma persoa pode exercer o cargo de gobernador cantas veces poida, pero non dúas veces consecutivas. Outros oito oficiais do Executivo son tamén elixidos polo electorado do Estado para mandatos de catro anos de duración.
O Poder lexislativo é exercido pola Asemblea Xeral de Carolina do Sur que se conforma do Senado e a Cámara dos Representantes. O Senado posúe un total de 46 membros, mentres que a Cámara dos Representantes posúe un total de 124 membros. Carolina do Norte está dividido en 46 distritos senatoriais e 124 distritos representativos diferentes. O electorado destes distritos elixen un senador/representante - que actuará como representante dos seus respectivos distritos no Senado/Cámara de Representantes - para mandatos de ata catro anos de duración, no caso dos senadores, e de dous anos, no caso dos representantes.
O tribunal máis alto do Poder xudicial de Carolina do Sur é o Tribunal Supremo de Carolina do Sur, composta por cinco xuíces, elixidos polo Lexislativo para mandatos de ata 10 anos de duración. O segundo tribunal máis alto do estado é a Court of Appeals, composta por seis xuíces electos polo Lexislativo para mandatos de ata seis anos de duración. O Estado está dividido en 16 distritos xudiciais, que empregan un total de 40 xuíces electos polo Lexislativo para mandatos de ata seis anos de duración.
Carolina do Sur está dividida en 46 condados. Estes condados son gobernados por consellos de comisionados, cuxo número de membros varía bastante dun condado a outro. Todos os comisionados son escollidos pola poboación dos respectivos condados, para mandatos de dous ou catro anos de duración. Estes comisionados posúen autoridade lexislativa e executiva sobre o condado. Preto da metade do orzamento de Carolina do Sur é xerado por impostos estatais, e o resto provén de orzamentos recibidos do goberno federal. En 2002, o goberno do Estado gastou 20 billóns de dólares, habendo xerado 17 billóns. A Débeda Pública de Carolina do Sur é de 10,1 billóns de dólares. A débeda per cápita é de 2.465 dólares, o valor dos impostos estatais per cápita é de 1.483 dólares, e o valor dos gastos gobernamentais per cápita é de 4.878 dólares.
Demografía
De acordo co censo nacional de 2000, da Oficina do Censo dos Estados Unidos, a poboación da Carolina do Sur era de 4 012 012 habitantes, un crecemento do 15,7% en relación á poboación do Estado en 1990, de 3 486 703 habitantes. Unha estimación realizada en 2005 calcula a poboación do Estado nese ano en 4 255 083 habitantes, un crecemento do 22% en relación á poboación do Estado en 1990, do 6,1%, en relación á poboación do Estado en 2000, e do 1,4% en relación á poboación estimada en 2004.
O crecemento natural da poboación natural entre 2000 e 2005 foi de 97.715 habitantes - 295.425 nacementos e 197.710 falecementos - o crecemento poboacional causado pola inmigración foi de 36.401 habitantes, mentres que a migración interestatal incrementouse en 115.084 habitantes. Entre 2000 e 2005, a poboación de Carolina do Norte creceu en 243.267 habitantes, e entre 2004 e 2005, en 57.191.
O 6,6% da poboación de Carolina do Sur posúe menos de 5 anos de idade, o 25,2% menos de 18 anos de idade, e o 12,1% posúen 65 anos de idade ou máis. As persoas do sexo masculino supón o 48,6% da poboación do Estado, e do sexo feminino o 51,4%.
Razas e etnias
A composición racial da poboación de Carolina do Sur é a seguinte:
Os cinco maiores grupos étnicos de Carolina do Sur son: afroamericanos (que compón o 29,5% da poboación do Estado), americanos (13,9%), alemáns (8,4%), ingleses (8,4%) e irlandeses (7,9%). É probable que a maioría dos habitantes que reivindican a súa ascendencia "americana" sexan descendentes dos primeiros colonos escoceses e irlandeses de Carolina do Sur, que se instalaron na rexión norte do actual Estado.
Durante a maior parte da historia de Carolina do Sur, os afroamericanos foron a maioría da poboación do Estado - chegando a compor o 75% da poboación. A porcentaxe caeu gradualmente a partir da década de 1890, ata os anos 60, cando gran número de afroamericanos abandonaron o Estado e migraron en dirección ao norte americano. Os afroamericanos aínda predominan na rexión do Piemonte e na parte sur, rexións onde anteriormente eran cultivadas grandes plantacións de arroz e trigo. Os brancos, principalmente de ascendencia americana e británica, predominan no norte e a maioría das rexións urbanas do Estado.
Relixión
Porcentaxe da poboación por afiliación relixiosa:
Economía
O Produto Interior Bruto de Carolina do Sur foi de 115 mil millóns de dólares en 2003. A renda per cápita do Estado, pola súa banda, foi de 28.663 dólares. A taxa de desemprego é do 6,8%, a quinta máis alta do país.
O sector primario supón o 1% do PIB de Carolina do Sur. A agricultura e a gandería achegan ambas as cerca do 0,95% do PIB do Estado, e empregan aproximadamente 59 mil persoas. Carolina do Sur posúe preto de 25 mil granxas, que cobren aproximadamente o 25% do Estado. Carolina do Sur é unha das maiores produtoras de tabaco do país. O cultivo de flores en invernadoiros, millo e aves en xeral son outros produtos importantes. A silvicultura e a pesca achegan xuntas cerca do 0,05% do PIB, empregando preto de nove mil persoas. O valor da pesca capturada anualmente é de preto de 30 millóns de dólares.
O sector servizos achega o 70% do PIB de Carolina do Sur. O comercio por maior e polo miúdo supón o 17% do PIB do Estado, e emprega aproximadamente a 493 mil persoas. Os servizos comunitarios e persoais achegan o 16% do PIB de Carolina do Sur, e empregan aproximadamente a 562 mil persoas, e os servizos gobernamentais o 15%, empregando aproximadamente a 364 mil persoas. Servizos financeiros e o sector inmobiliario responden por preto de 14% do PIB do Estado, empregando aproximadamente a 136 mil persoas. Transportes, telecomunicacións e servizos públicos empregan a 88 mil persoas, e achegan o 8% do PIB. O 55% da electricidade xerada no Estado é producida en centrais nucleares, o 35% en centrais termoeléctricas a carbón, o 8% en centrais termoeléctricas a gas natural, e a maior parte do resto xerada en centrais hidroeléctricas. O Estado produce máis electricidade que a que consome, e o excedente véndese aos Estados veciños, principalmente a Carolina do Norte.
Educación
As primeiras escolas de Carolina do Sur eran privadas, onde soamente estudaban os fillos de familias que posuían as condicións financeiras para pagar polos servizos fornecidos por tales escolas. Carolina do Sur - entón o Condado de Craven da provincia colonial británica de Carolina - estableceu en 1710 un sistema de educación semi-pública, que tiña como obxectivo fornecer servizos educativos sen custo para nenos de familias pobres, mentres que cobrarían por tales servizos aos nenos de familias que tiñan posibilidades financeiras de pagar por tal servizo. Estas escolas foron chamadas free schools. O Condado de Craven aprobou a construción destas escolas en toda a rexión en 1711. Con todo, por mor dos escasos medios orzamentarios postos polo goberno do condado, poucas destas escolas foron construídas, especialmente nas principais cidades do Condado de Craven. Foi soamente en 1868 cando o Estado de Carolina do Sur instituiu un sistema de educación pública, sostida a través de impostos e de achegas orzamentarias do goberno do Estado.
Actualmente, todas as institucións educativas en Carolina do Sur necesitan seguir as regras e disposicións ditadas polo Consello Estatal de Educación. O consello controla directamente o sistema de escolas públicas do Estado, que está dividido en diferentes distritos escolares. O consello está composto por un membro escollido polo gobernador e outros 16 por cada un dos 16 distritos xudiciais do Estado, para mandatos de ata catro anos de duración.
A poboación de Carolina do Sur elixe un superintendente de educación pública, para mandatos de ata 4 anos de duración, cuxo obxectivo é presidir o Consello de Educación. Cada cidade primaria (city), diversas cidades secundarias (towns) e cada condado, están supervisados por un distrito escolar. Nas cidades, a responsabilidade de administrar as escolas é do distrito escolar municipal, mentres que en rexións menos densamente poboadas, esta responsabilidade é dos distritos escolares do contado. Carolina do Sur permite o funcionamento de escolas charter - escolas públicas independentes, que non son administradas por distritos escolares, pero que dependen de orzamentos públicos para o seu funcionamento. A escolarización é obrigatoria para todos os nenos e adolescentes con máis de cinco anos de idade, ata a conclusión do ensino secundario ou ata os dezaseis anos de idade.
En 1999, as escolas públicas do Estado atenderon preto de 666,8 mil estudantes, empregando aproximadamente a 45,5 mil profesores. As escolas privadas atenderon preto de 55,6 mil estudantes, empregando aproximadamente a 4,9 mil profesores. O sistema de escolas públicas do Estado consumiu preto de 3.759 millóns de dólares, e o gasto das escolas públicas foi de aproximadamente seis mil dólares por estudante. Preto de 80,8% dos habitantes do Estado con máis de 25 anos de idade posúen un diploma de estudos secundarios.
A primeira biblioteca das Trece Colonias británicas foi fundada en Carolina do Sur, na actual Charleston, en 1698, aínda que se pechou só catro anos despois. A primeira biblioteca universitaria construída cunha estrutura á parte do resto do sistema educativo do país foi fundada pola Universidade de Carolina do Sur, en 1840. Actualmente, Carolina do Sur posúe 41 sistemas de bibliotecas públicas, que moven anualmente unha media de 4,5 libros por habitante.
A primeira institución de educación superior de Carolina do Sur foi a Facultade de Carolina do Sur - actual Universidade de Carolina do Sur - que foi fundada en 1805, polo goberno do Estado. Actualmente, a Carolina do Sur posúe 66 institucións de educación superior, das cales 36 son públicas e 30 son privadas. Destas institucións, 15 son universidades, e o resto facultades. A maior institución de educación superior do Estado é a Universidade de Carolina do Sur, que posúe diversos campus en varias cidades do Estado.
Transporte
En 2002, Carolina do Sur posuía 3.745 quilómetros de vías ferroviarias. En 2003, o Estado posuía 106.587 quilómetros de vías públicas, dos cales 1.355 quilómetros eran estradas interestatais, considerados parte do sistema federal viario dos Estados Unidos.
Medios de comunicación
O primeiro xornal publicado en Carolina do Sur foi o South Carolina Weekly Journal, en 1732, en Charleston. Deixou de ser publicado seis meses despois. O xornal máis antigo do Estado que aínda publica é o Georgetown Twice, de Raleigh, que foi publicado por primeira vez en 1797, en Georgetown. Actualmente, publícanse preto de 110 xornais, dos cales 14 son diarios.
A primeira estación de radio de Carolina do Sur foi fundada en 1930, en Spartanburg. A primeira estación de televisión foi fundada en 1949, en Columbia. En 2002, Carolina do Sur posuía 132 estacións de radio - das cales 57 estacións eran AM e 75 FM - e 23 estacións de televisión.
As Lombas, Bonxe, Outeiro de Rei
As Lombas é un lugar da parroquia de Bonxe no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 20 habitantes (8 homes e 12 mulleres).
Mark Fergus e Hawk Ostby
miniatura|Hawk Ostby, aceptando un [[Premios Hugo|Premio Hugo en Helsinqui, no ano 2017.]] Mark Fergus e Hawk Ostby son dous guionistas estadounidenses, máis coñecidos polo seu traballo no filme Children of Men (polo cal foron nomeados ó Oscar ó mellor guión adaptado) e Iron Man. Entre os seus outros traballos salientan First Snow, que tamén foi dirixido por Fergus, e Cowboys & Aliens.
Son os creadores e produtores executivos da serie de televisión The Expanse, que se estreou en Syfy en decembro de 2015.
STS-73
STS-73 foi unha misión do transbordador espacial Columbia lanzada o 20 de outubro de 1995 desde a rampla 39B do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
USML-2 proseguíu algúns dos experimentos levados a cabo no USML-1, durante a misión STS-50. A bordo levaba experimentos de física de fluídos, ciencia de materiais, cristais de proteína e ciencia da combustión.
Tratado de Goulet
miniatura|200px|Filipe Augusto e Xoán sen Terra conclúen a paz. O Tratado de Goulet, ou Tratado de Le Goulet, foi un tratado asinado, segundo o cronista Rigord, o 22 de maio de 1200 por Filipe Augusto e Xoán sen Terra reconciliados grazas á intervención de Artur I da Bretaña tras a invasión de Normandía levada a cabo polo rei de Francia; foi selado despois da tregua de Vernon, en Normandía, en xaneiro de 1199.
O acordo
O rei Xoán I de Inglaterra, chamado Xoán sen Terra, recoñeceu a sobranía do rei de Francia sobre as posesións continentais dos Plantagenet. Así, o rei Capeto gañou o condado de Évreux e os seus feudos de Berry (Issoudun e Graçay), aínda que deixou en mans dos Plantagenet os seus dereitos sobre a Bretaña.
Artur tivo que renunciar, pola súa parte, por orde do rei de Francia, ás súas pretensións en Normandía, Anjou e Aquitania, e obrigado a render vasalaxe ao seu tío Xoán sen Terra polo Ducado da Bretaña. O rei de Inglaterra renunciou á súa alianza con Otón IV, emperador do Sacro Imperio.
Un matrimonio selou o acordo: acordouse o casamento do príncipe Luís, fillo do rei Filipe II Augusto, coa infanta Branca de Castela, filla do rei de Castela Afonso VIII, neta de Henrique II de Inglaterra e de Leonor de Aquitania e sobriña de Xoán sen Terra. O príncipe francés recibiu como dote os territorios de Évreux, e Branca achegou como o seu dote Châteauroux, Issoudun e Graçay.
A voda
Segundo Rigord, o luns seguinte ao día da Ascensión, o 22 de maio de 1200, celebrouse o matrimonio entre o príncipe Luís e Branca de Castela.
1973
Outros
Historia ano a ano
Arquivo do Reino de Galicia
miniatura|Edificio principal do Arquivo do Reino de Galicia. Fachada que dá ao [[Xardín de San Carlos.]] O Arquivo do Reino de Galicia é un arquivo cuxa titularidade pertence ao Ministerio de Cultura e cuxa xestión está cedida á Xunta de Galicia desde 1989. Atópase na Cidade Vella da Coruña.
Exerce funcións de Arquivo Histórico Xeral de Galicia e de Arquivo Histórico Provincial da Coruña, polo que custodia a documentación de ámbito galego ou provincial que producen as administracións locais, autonómicas e estatais. miniatura|Arquivo
Historia
As súas orixes datan da Real Cédula emitida por Carlos I de Castela o 3 de febreiro de 1529 e dunha Real Provisión do mesmo monarca e a súa nai, a raíña Xoana I de Castela do 1 de marzo de 1543, cando se ordenou a salvagarda e custodia dos procedementos da Real Audiencia de Galicia, un organismo creado polos Reis Católicos mediante diversas disposicións a partir de 1480. O seu inicio formal data da Real Cédula de Carlos III emitida o 22 de outubro de 1775, cando se crea o Arquivo, asignándolle tamén persoal e unhas normas de funcionamento. A súa sede orixinal era o Palacio da Real Audiencia, un edificio que actualmente alberga a Capitanía Xeneral, onde permaneceu até o seu traslado en 1936 aos sotos do Palacio de Xustiza.
En 1898 o arquitecto Luis Bellido redactou o primeiro proxecto de construción dun edificio propio, ao que seguiron outros proxecto de Pedro Mariño (1923) e Rafael González Villar e Leoncio Bescansa (1929). Finalmente, en 1956 o Arquivo foi trasladado á súa actual localización, xunto ao Xardín de San Carlos, nun edificio concibido por Antonio Tenreiro e inaugurado en 1955.
O núcleo dos fondos do Arquivo provén dos procedementos da Real Audiencia de Galicia. Porén, desde mediados do século XIX foi adquirindo fondos de orixe diversa, até chegar a máis de 250. O Arquivo alberga fondos que se remontan, no caso de diversos diplomas en pergamiño, ao século IX.
Manuel Murguía exerceu de xefe do arquivo de 1870 a 1875.
En 2008 foille concedido o Premio da Crítica Galicia dentro da categoría "Iniciativas culturais".
Auris en Oisans
Auris en Oisans é unha estación de esquí situada no concello francés de Auris, (Ródano-Alpes), nos Alpes franceses. Está concetada coa estación de Alpe d'Huez.
Holoxenómica
A holoxenómica é o estudo ómico de holoxenomas. Un holoxenoma é o conxunto completo de xenomas dun organismo ou nicho ecolóxico (o holobionte), incluíndo os microbios que o cohabitan, outras formas de vida e virus. Pode incluír xenomas da flora intestinal ou viral ligados ao xenoma humano ou animal para a investigación das interaccións hóspede-microbio. As estratexias holoxenómicas foron ata agora utilizadas para explicar a diversidade xenética nas comunidades microbianas das esponxas mariñas.
L'Estartit
250px|miniatura|L'Estartit L'Estartit é unha entidade municipal descentralizada situada na costa do concello catalán de Torroella de Montgrí, na provincia de Xirona. Ten 2.962 habitantes (2015). Atópase a aproximadamente un quilómetro do arquipélago das Illas Medes. É unha vila de verán, ten un porto e un club náutico (Club Nàutic Estartit) onde hai moitas actividades acuáticas como vela, submarinismo ou natación.
Historia
As primeiras noticias de L'Estartit apareceron no século XVII, cando xa diminuíra a actividade da piratería turca e berberisca sobre as costas catalás, e ata mediados do século XX o seu desenvolvemento estivo vinculado á actividade marítima. O seu porto permitiu a saída por mar dos produtos do municipio, como o arroz, o viño e a augardente, con destino a grandes mercados como o de Barcelona. Máis recentemente xurdiu un movemento independentista para que L'Estartit sexa municipio independente, pero despois de longos procesos administrativos e xudiciais non prosperou.
Beta-taxilina
A beta-taxilina (TXLNB) é unha proteína que nos humanos está codificada no xene TXLNB do cromosoma 6. Exprésase no músculo esquelético. Crese que promove a rexeneración de nervios motores e ten algunha implicación no tráfico intracelular de vesículas.
Interaccións
A TXLNB ten interaccións coa STX4 e outras proteínas da familia da sintaxina.
Pousada, Ludrio, Castro de Rei
Pousada é un lugar da parroquia de Ludrio no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 19 habitantes (8 homes e 11 mulleres).
Suzanne Vega
Traxectoria
Aos dous anos de idade, trasladouse coa súa familia a Nova York. Criouse no barrio hispano de Harlem; aos nove anos escribiu o seu primeiro poema e con catorce empezou a compor cancións. Cursou estudos de danza contemporánea e frecuentou os clubs de Greenwich Village mentres asistía a clases de Literatura na escola de arte Barnard College. En 1984, por mor das súas actuacións, obtivo a posibilidade de gravar un álbum coa discográfica A&M.
Suzanne Vega estivo casada co seu produtor Mitchell Froom, que influíu na súa música ao longo dos anos 90 levándoa cara a un terreo máis experimental. O matrimonio tivo unha filla, Ruby, nacida en 1994 e separouse en 2000. A artista volveu casar en 2006 con Paul Mills, a quen coñece desde a súa mocidade.
Luis Casado Escudero
Luís Casado Escudero, nado en Vigo o 27 de setembro de 1897 e finado en Melilla o 23 de xullo de 1936, coñecido como o capitán Casado, foi un militar galego. Único oficial supervivente da batalla de Igueriben, no desastre de Annual (1921), en xullo de 1936 foi fusilado en Melilla polas tropas do Xeneral Franco, por manter a súa lealdade ao Goberno Republicano logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936.
Traxectoria
Era fillo de Pedro Casado e Adelina Escudero. En setembro de 1916 ingresou como alumno na Academia de Infantería de Toledo. Na súa folla de servizos destacan a súa aplicación e capacidade, así como os seus coñecementos de inglés e francés. Destinado inicialmente no Rexemento Toledo núm. 35, de gornición en Zamora, en setembro de 1920 foi trasladado á Policía Indíxena de Ceuta, asignándoselle ao posto de Uad Lau, pasando en febreiro de 1921 a ocupar vacante no Rexemento de Infantaría Ceriñola núm 42, de gornición en Melilla.
Batalla de Igueriben
Desde o 7 de xuño de 1921 o tenente Casado atopábase coa súa compañía de gornición na posición de Igueriben. Igueriben era a punta de lanza do temerario plan do xeneral Manuel Fernández Silvestre para asegurar o control do Protectorado Español de Marrocos. Decidido a avanzar até Al-Hoceima, Silvestre infravaloró o perigo que representaban as cabilas rifeñas, baixo o mando de Abd el-Krim.
A posición avanzada de Igueriben estaba defendida polo Comandante Xulio Benítez Benítez e 350 homes. O 14 de xullo Abd el-Krim iniciou o seu ataque e a partir dese día os rifeños bloquearon a posición. O día 17 logrouse introducir o último convoi, pero ese mesmo día a situación empeorou para os defensores porque os artilleiros rifeños ían afinando e os obuses comezaban a caer dentro da posición. A gornición defendíase valerosamente, pero o peor era a ausencia de auga porque o pozo máis próximo quedaba a varios quilómetros e o asedio impedía abandonar a posición para facer a augada. A única esperanza era que desde Annual o Xeneral Silvestre lograse romper o cerco e os auxiliase, pero os defensores esperaron en balde porque Silvestre sufría os seus propios problemas en Annual e non conseguía achegarse a socorrer Igueriben. O día 21, ante a incapacidade das forzas de Annual de forzar o paso, o xefe da posición recibiu a orde de destruír todo o material e tratar de unirse ás forzas do Xeneral Manuel Fernández Silvestre.
Nun desesperado intento, só uns poucos soldados lograron escapar. O resto quedaron mortos ou feridos as inmediacións da posición. Dos oficiais, só o tenente Casado, aínda que ferido, sobreviviu. Xunto a el, os rifeños tomaron prisioneiros a tres soldados da gornición. Os rifeños trasladaron ao Tenente Casado a Axdir xunto con outros oficiais capturados nos días sucesivos á evacuación de Annual. Casado estivo dezaoito meses de cativerio, sometido a humillacións e privacións.
O 23 de xaneiro de 1923 os cativos de Axdir foron liberados, grazas ao pago do rescate esixido por Abd el-Krim, e embarcados no buque Antonio López. Ao chegar a Melilla, Casado elevou ao coronel do seu rexemento o parte do que sucedera,entre os días 7 de xuño e 21 de xullo de 1921, en Igueriben. Respecto do Comandante Benitez, falecido na refrega, o tenente Casado Escudero, referiu que «o comandante dirixiu sen descanso a defensa (…), elevando a moral e a súa figura era admirada por todos os defensores, que desde o primeiro momento depositaron nel fe cega pola súa bizarría».
Tino Rábade
Constantino Rábade Castiñeira, nado en Betanzos o 14 de marzo de 1952, é un escritor galego.
Luis Casado Escudero
Proposta de condecoracións
Casado solicitou que se lle concedese a Medalla de Sufrimentos pola Patria, fundando a petición nas feridas sufridas en Igueriben. Ao mesmo tempo, o xefe do seu rexemento propúxolle para a concesión da Medalla Militar, petición que sería reforzada por unha solicitude do pleno do Concello de Zamora de 2 de marzo de 1923. O tenente Casado, aínda que nacido en Pontevedra, tiña unha forte relación con Zamora, de onde era natural Serafina Méndez Hernández, con quen casaría en decembro de 1924. En marzo de 1923 o Comandante Xeral de Melilla iniciou o expediente contraditorio para a concesión da Cruz Laureada de San Fernando ao tenente Casado. Pero todas as solicitudes de condecoracións foron desestimadas.
Tino Rábade
Traxectoria
Traballa profesionalmente como actor -teatro, dobraxe, cine e televisión-, escritor director e monitor teatral. Forma parte da Asociación de Actores, Directores e Técnicos de Escena de Galiza (AADTEG) e, practicamete desde a súa fundación, da Asociación de Escritores en Lingua Galega.
Luis Casado Escudero
Proposta de condecoracións
No expediente do xuízo contraditorio para a concesión da Cruz Laureada cuestionouse o narrado por Casado sobre a súa actuación en Igueriben e a petición foi rexeitada.
Convention of Scottish Local Authorities
A Convención de Autoridades Locais Escocesas (Convention of Scottish Local Authorities, COSLA) agrupa ás 32 entidades locais de Escocia e é o organismo encargado de representar ás entidades locais escocesas fundamentalmente perante o Goberno Escocés mais tamén perante o Goberno Británico e a Unión Europea.
Luis Casado Escudero
Destinos posteriores
Casado abandonou Melilla para volver ao seu antigo Rexemento Toledo núm. 35 en Zamora. Alí permaneceu destinado desde setembro de 1924 a setembro de 1929, ascendendo a capitán en 1926. En maio de 1933 foi destinado de novo a África.
Fusilamento
En abril de 1931 asinou o xuramento de fidelidade á Segunda República Española. Casado foi un dos máis activos militantes da Unión Militar Republicana Antifascista (UMRA) de Melilla e con anterioridade ao 17 de xullo de 1936 tivo reunións con clases e tropas de ideoloxía republicana. Destas reunións tiñan informes os mandos sublevados. Detido Casado o mesmo día 17 de xullo de 1936 foi condenado, sen xuízo, á pena capital. Foi fusilado o 23 de xullo de 1936, no forte Rostrogordo, en Melilla. Paradoxalmente, foron os seus compañeiros do Exército cuxo prestixio contribuíu a defender co seu sangue en Igueriben, os que lograron o que non puido o inimigo no combate, acabar coa súa vida. A noite antes da súa execución escribiu unha carta aos seus familiares: «Nunca teñan vergoña de min», pedíalles. miniatura|Tribunal Supremo
Convention of Scottish Local Authorities
O seu representante en Bruxelas é o galego Serafín Pazos.
Luis Casado Escudero
Revisión da Condena
A Sala do Militar do Tribunal Supremo, nun auto de 9 de xullo de 2007, considerou que a acta polo que se ordenou o fusilamento do Capitán Casado "non pode ser tida en ningún caso como resolución xudicial e, menos aínda, como sentenza firme", senón como "a constatación escrita dunha actuación realizada á marxe de calquera procedemento xudicial previsto na lexislación vixente". A dramática morte de Casado produciuse, por tanto, segundo o Tribunal "á marxe de calquera actuación xudicial, sendo provocada por quen, sen ter lexitimación algunha para acordala e fóra de calquera procedemento legal, incorreron nunha conduta ética e xuridicamente reprobable".
Por iso, non responde á realidade sinalar que a Sala do Militar do Tribunal Supremo negouse a revisar a sentenza condenatoria do Capitán Casado xa que, en realidade, a resolución do Tribunal Supremo o que establece é que non hai ningunha sentenza que revisar porque Casado e os seus compañeiros, (o capitán de aviación Virgilio Leret, o capitán do Rexemento de Cazadores núm. 7 Joaquín Fernández Gálvez e o alférez de intendencia Armando González Curral, entre outros) non foron executados, senón asasinados, pois o seu fusilamento non estaba amparado por xuízo algún.
Manuel Rei Romeu
Manuel Rei Romeu, nado en Vilancosta (Berres, A Estrada) o 3 de marzo de 1964, é un escritor e crítico literario galego.
Traxectoria
Estudou Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela, onde se acrecentará o seu interese polas figuras máis relevantes da literatura galega. Na actualidade alterna o seu traballo no IES "Concepción Arenal" de Ferrol con labores políticos no Concello de Pontedeume, onde reside.
Ao longo de máis dunha década centra os seus esforzos na análise da obra literaria e política de Castelao, referente que figurará para a súa obra ensaística. Así mesmo, foi un dos integrantes do comité científico encargado da publicación da Historia da Literatura Galega (AS-PG - A Nosa Terra) en 1996. Ademais desenvolve un intenso labor impartindo charlas e participando en diversos congresos, seminarios e xornadas.
Politicamente foi escollido concelleiro en Pontedeume polo BNG nas locais de 1995, e revalidou o seu asento como concelleiro en 1999, 2003, 2007 e 2011 como cabeza de lista dos nacionalistas. Ademais, entre 1999 e 2007 tivo responsabilidades de goberno en executivos liderados polo candidato do PSdeG-PSOE, Belarmino Freire. En decembro de 2011 anunciou que deixaba a vida municipal.
Crende
O topónimo galego Crende pode referirse a:
As Lombas
O topónimo galego As Lombas pode referirse a:
As lombas tamén son un xogo propular no que as persoas saltan por riba doutras agachadas.
Chechenia
A República de Chechenia (en Чеченская Республика, "Chechenskaia Respublika"; en Нохчийн Республика/Noxçiyn Respublika), de xeito simplificado Chechenia (en Чечня, "Chechnia"; en Нохчийчоь/Noxçiyçö), é unha república constitucional rusa. Linda ao noroeste co krai de Stavropol, ao nordeste e leste coa república de Daguestán, ao sur con Xeorxia, e ao oeste coa República dos Inguxos e Osetia do Norte-Alania. Está localizada nas montañas do norte do Cáucaso, no Distrito Federal do Sur.
Historia
Como parte do Imperio Ruso desde 1859, a rexión da Checheno-Ingusetia foi incorporada como República Socialista Soviética Autónoma da Checheno-Ingushkaya durante a fundación da Unión Soviética. Durante o réxime soviético, os chechenos sufriron deportacións para a entón República Socialista Soviética do Casaquistán e para Siberia durante a segunda guerra mundial. Despois do derrube da Unión Soviética, un movemento de independencia xurdiu en Chechenia, non admitida por Rusia.
Dzhokhar Dudayev, presidente nacionalista da República da Chechenia, declarou a independencia chechena en 1991. En 1994 o presidente da Rusia Boris Eltsin enviou 40.000 soldados para evitar a separación da rexión da Chechenia, importante produtora de petróleo, da Rusia.
A Rusia entrou nunha guerra que algúns compararon ao que foi a guerra do Vietnam para os EUA. Os insurxentes chechenos infrinxiron grandes baixas aos rusos. As tropas rusas non conseguiron capturar a capital chechena, Grozny, ata o fin daquel ano. Os rusos finalmente tomaron Grozny en febreiro de 1995 despois de pesada loita. En agosto de 1996 Eltsin concordou cun alto-o-fogo cos líderes chechenos, e un tratado de paz foi formalmente asinado en maio de 1997.
O conflito retornou en 1999, tornando sen sentido o acordo de 1997. Os separatistas chechenos aínda queren a independencia da Chechenia e organizaron ataques na Chechenia e noutras rexións da Rusia, incluíndo Moscova. Unha década de guerra deixou a maior parte da Chechenia baixo control militar.
A sociedade tradicional chechena
Ó longo da súa historia, e máis particularmente durante a era rusa, unha proporción nada desdeñable de chechenos loitou sempre contra o que consideraban como unha ocupación estranxeira. A súa presunta colaboración cos nazis non foi máis que un episodio breve. O acento posto sobre os valores guerreiros ten como corolario a exaltación da resistencia fronte ó poder central moscovita. A resistencia, nas súas dimensións histórica e mítica, preséntase como elemento central na consolidación da identidade chechena. O discurso identitario focalízase sobre os factores sociais que favorecen esta resistencia, tratando da estrutura social (o sistema dos teips) ou relixiosa (o islam sunnita de obediencia sufista).
Terrorismo e secuestros
As autoridades rusas afirman dispoñer de probas de vínculos dos grupos xihaidistas chechenos (sobre todo dos do emir Al-Khattab ou de Shamil Bassaiev) con redes terroristas estranxeiras, en particular Al Qaeda. O xuíz Jean-Louis Bruguière, xefe da pola antiterrorista francesa, confirma igualmente a existencia destes vínculos. Ó mesmo tempo, o Documento de Información da Comisión de Asuntos Exteriores da Asemblea Nacional francesa sobre a cooperación internacional para a loita contra o terrorismo afirma, entre outras cousas, que:
A Asemblea Parlamentaria do Consello de Europa afirma que no marco da loita antiterrorista, convertida nunha importante prioridade internacional, constátase unha concordancia dos puntos de vista entre os Estados Unidos por unha banda, e Rusia e Xeorxia por outra, sobre a loita contra os combatentes chechenos e os seus aliados mercenarios, chamados «os árabes de Pankissi », ocultos ó outro lado da fronteira rusa e con supostas ligazóns con Al Qaeda. En outubro de 2002, as autoridades parisienses abriron unha investigación sobre a preparación dun atentado contra a embaixada rusa na capital francesa. Esta investigación estivo presentada polos medios de comunicación baixo o nome xenérico do «asunto dos sectores chechenos». Efectivamente, o denominador común de tódolos supostos terroristas consistía en que todos pasaran por Chechenia entre 1999 e 2000, e estaban vinculados ó imán Benchelali, o mesmo moi preto ós combatentes de Al Qaeda.
Segundo o Centro Canadense de Investigación sobre a Mundialización,
Segundo Yossef Bodansky, director do US Congress's Task Force on Terrorism and Unconventional Warfare,
Harana
250px|miniatura|Harana Harana (en castelán: Valle de Arana e oficialmente Harana/Valle de Arana) é un concello de Áraba, no País Vasco. Pertence á cuadrilla de Campezo-Montaña Arabesa e tiña en 2015 unha poboación de 242 habitantes.
Chechenia
Terrorismo e secuestros
Segundo declaracións do xefe da FSB rusa, M. Nikolai Patruchev, en novembro de 2005 foi «liquidado» en Chechenia o representante de Al Qaeda para o Cáucaso Norte, o Sheik Abu Omar as-Seif, o tesoureiro maior dos combatentes independentistas. Segundo os documentos obtidos polas forzas especiais rusas, fora deseñado para desenvolver as estratexias de implantación da «Internacional Verde» fundamentalista no Cáucaso persoalmente por bin Laden, 10 anos antes.
Adestrados nos campos existentes en Chechenia e Afganistán durante os anos 90, e financiados polo capital terrorista internacional, numerosos grupos nacionalistas xihaidistas chechenos recorren regularmente ós actos terroristas dentro do marco da loita armada contra a dominación rusa :
Harana
Está formado polas seguintes localidades: Alda, Kontrasta, San Vicente de Arana/Done Bikendi Harana e Ullíbarri-Arana/Uribarri-Harana. A capital é Alda.
Chechenia
Terrorismo e secuestros
Ademais, os secuestros de homes seguen a ser un dos problemas máis sensibles de Chechenia. 2 780 persoas foron secuestradas dende o anos 2000 de Chechenia, segundo os datos presentados polo presidente checheno Alou Alkhanov. O «negocio dos secuestros» lanzouse, segundo Ramzan Kadyrov, polo antigo oligarca ruso Boris Berezovski, actualmente no exilio en Inglaterra, que ocupaba a mediados dos anos noventa o posto de subsecretario do Consello de Seguridade Ruso. «Berezovski dicíalles aos xefes terroristas que non podía pagarlles os cartos directamente, e lles propuxo secuestrar civís e militares en Chechenia para pagarlles millóns de dólares como rescate», explicou, engadindo que os captores obtiveron así trinta millóns de dólares.
O «negocio dos secuestros» naceu a mediados dos anos noventa cando as outras fontes de enriquecemento ilegal esgotáronse. «A guerra contra Rusia entón volveuse lucrativa», di o conselleiro do Kremlin, Aslambek Aslakhanov. «Xa antes da primeira campaña militar, en 1994, a República chechena dexenerou nun burato negro criminal que permitía branquear milleiros de dólares», afirma. «En 1993, a república chechena converteuse nun dos sitios clave do tráfico de armas a nivel mundial. Ás veces, até 30 avións, cargados de armas, engalaban nun día no aeroporto de Grozny con destino ós países do Oriente Medio e de África, e traian a Chechenia droga e materias primas. No distrito de Chali funcionaba un importante sector de produción de heroína altamente refinada», engade.
O número de desaparicións pasou de 228 en 2004 a 117 en 2005, segundo a axencia Itar-Tass.
O 15 de xullo de 2006, o xefe do FSB ruso, Nikolai Patruchev, falando da morte do «terrorista Nº1» Bassaiev, propuxo ó resto dos rebeldes depoñer as armas en sinal de clemencia. Dende entón, máis de 178 combatentes depuxeron as súas armas. Segundo o vice Primeiro Ministro Adam Delimkhanov, non deben de quedar máis de 90 na resistencia, xunto con 30 mercenarios árabes.
Sistema político
Chechenia é unha república presidencial que ten, polas súas razóns especiais na federación rusa, un poder executivo forte personificado no seu presidente actual Ramzan Kadyrov.
O goberno está constituído por oito membros e catorce ministros sectoriais. O presidente dispón dun gabinete composto de varios departamentos especializados ou sectoriais.
O parlamento de 58 escanos é bicameral e composto do Consello Republicano (cámara alta) e da Asemblea Popular (cámara baixa). O Partido da Rusia Unida (pro Kremlin) obtivo o 61% dos votos no derradeiro escrutinio de 2005.
O consello de estado (Gossoviet), composto de 34 membros, é un órgano representativo dos raions administrativos da república. Ten un papel consultativo.
As Queimadas, Filgueira, Lalín
As Queimadas é un lugar da parroquia de Filgueira, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
A Prazuela, Ludrio, Castro de Rei
A Prazuela é un lugar da parroquia de Ludrio no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres).
A Pena, Oleiros, Carballedo
A Pena é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 2 habitantes, 2 homes.
Toponimia
O topónimo deriva do latín : peneda, pedra grande.
Gran Premio de Alemaña de 1958
O Gran Premio de Alemaña de 1958 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 3 de agosto de 1958 no circuíto de Nürburgring Nordschleife. Foi a oitava carreira da tempada de Fórmula Un de.
Para aumentar a participación, os organizadores abriron a carreira aos cohes de Fórmula 2. Ademais, a distancia da carreira foi acurtada a 15 voltas en vez das 22 de antes. As dúas carreiras corréronse ao mesmo tempo, pero os cohes de fórmula 2 (en amarelo) non puntuaban para o Campionato do Mundo e algunhas fontes non consideran estes coches para as estatísticas da carreira. Peter Collins morreu logo dun accidente na volta 11, Tony Brooks logrou á vitoria.
Clasificación
* A pesar de ser o quinto clasificado, o coche de Fórmula Un de Allison non anotou ningún punto, xa que terminou décimo na carreira, detrás de cinco coches de Fórmula 2.
Aeroporto de Zaragoza
O Aeroporto de Zaragoza (IATA: ZAZ, OACI: LEZG) atópase situado a 10 quilómetros da cidade de Zaragoza, preto do barrio de Garrapinillos. Comparte pista e algunhas instalacións coa Base Aérea de Zaragoza.