cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pandemia de COVID-19
Evacuación de cidadáns estranxeiros
miniatura|Ucraína evacúa cidadáns ucraínos e estranxeiros de Wuhan Por mor da efectiva corentena do transporte público en Wuhan e en toda a provincia de Hubei, varios países puxeron en marcha plans para evacuar os seus cidadáns e o persoal diplomático da zona, especialmente por medio de voos chárter. O Canadá, os Estados Unidos, O Xapón, A India, Francia, Australia, O Xapón, Sri Lanka, Alemaña e Tailandia estiveron entre os primeiros en planear a evacuación dos seus cidadáns * *  *  *  *  *. O 7 de febreiro, O Brasil evacuou 34 brasileiros, ou os seus familiares, ademais de catro polacos, un chinés e un hindú. Nese día tamén 215 canadenses (176 nunha primeira aeronave, e 39 nunha segunda provista polo goberno norteamericano) foron evacuados ao Canadá. O 11 de febreiro, outro avión con 185 canadenses de Wuhan aterrou no Canadá.
As autoridades australianas evacuaron 277 cidadáns o 3 e 4 de febreiro cara ao centro de detención da Illa de Nadal. Un voo de evacuación de Nova Zelandia chegou a Auckland o 5 de febreiro e o 15 de febreiro, os Estados Unidos anunciaron que habían evacuar os norteamericanos no barco de cruceiro Diamond Princess. O 21 de febreiro un avión con 129 canandenses evacuados do Diamond Princess aterrou en Trenton (Ontario). A primeiros de marzo, o goberno hindú comezou a evacuar os seus cidadáns de Irán
O 14 de marzo un avión de South African Airways fretado polo goberno surafricano repatriou 114 dos seus cidadáns, deixando na China a catro persoas con síntomas para mitigar os riscos
Respostas nacionais
miniatura|Médico durante a pandemia en 2020 en San Salvatore, [[Italia.]] Un total de 188 países e territorios informaron de cando menos un caso de COVID-19. Por mor da pandemia en Europa moitos países do espazo Schengen restrinxiron a liberdade de movementos e estableceron controis nas fronteiras. As reaccións nacionais inclúen medidas de contención como corentenas e toques de queda
A 26 de marzo arredor de 1 700 millóns de persoas estaban baixo algunha forma de confinamento que aumentou a 3900 millóns na primeira semana de abril, o que supón máis da metade da poboación mundial.
A finais de abril, uns 300 millóns de persoas estaban baixo toque de queda en Europa, incluíndo Italia, España, Francia ou Reino Unido. Mentres en América latina eran 200 millóns. Nos Estados Unidos eran outros 300 millóns, o 90% da poboación, 100 millóns en Filipinas, 59 millóns en Suráfrica e 1.3 millóns na India. O 21 de maio informáronse de 100 000 novas infeccións nas últimas 24 horas, a meirande cifra desde que principiou a pandemia, superándose os 5 millóns de casos.
Revanche (filme)
Revanche é un filme austríaco de 2008 escrito e dirixido por Götz Spielmann. A historia céntrase na desafortunada historia de amor entre un ex convicto vienés e unha prostituta ucraína que se involucran no roubo dun banco. Foi nomeado ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 81ª edición dos premios.
Marga do Val
Marga Romero Lorenzo, coñecida como Marga do Val, nada en Vigo o 15 de abril de 1964, é unha escritora e tradutora galega.
Traxectoria
Autora de poesía, ensaio, novela e teatro, é licenciada en Filoloxía Hispánica e Galego-Portuguesa pola USC. Entre 1995 e 2005 exerceu como lectora de lingua e literatura galegas na universidade de Tréveris, e tamén profesora de lingua e literatura galegas nun centro de ensino medio (San Paio). Colaborou en varias publicacións periódicas, como a revista Grial, Festa da Palabra Silenciada ou A Nosa Terra. Tamén escribiu no Sermos Galiza, no que en 2018 formaba parte do Consello de Administración.
En 2015 foi elixida directora do Instituto de Estudos Agrarios Mártires de Sobredo.
Mohamed Ahmed-Chamanga
Mohamed Ahmed-Chamanga, nado en Ouani na illa de Anjouan en 1952, é un lingüista, profesor, investigador e escritor comoriano. Traballou para o desenvolvemento e recoñecemento da cultura comoriana, en particular a través de contos. En 2006 foi candidato independente nas eleccións presidenciais da Unión das Comores.
Traxectoria
Realizou estudos secundarios como interno no colexio de Mutsamudu e logo diplomouse en suahili e árabe, viaxou por Madagascar e a continuación foi a Francia para realizar estudos de lingüística. En 1976 propuxo un método para a transcrición do comoriano, e escribiu artigos sobre el, máis tarde, realizou a súa tese sobre esta lingua Le Shindzuani (Comores) : Phonologie, morphologie, lexique  (1991) e escribiu outros libros sobre a materia. Ensinou en Francia no Institut national des langues et civilisations orientales. Tras a creación da Universidade das Comores, Ahmed Mohamed-Chamanga visítaa regularmente para impartir cursos alí. En 2000 foi un dos creadores da primeira editorial comoriana, Komedit e en 2007 asumiu a coordinación técnica da introdución do comoriano no ensino.
Porto de Bois, O Mato, Palas de Rei
Porto de Bois é un lugar da parroquia do Mato, no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2021 contaba dous habitantess (dous homes). Por esta aldea discorre o Camiño Francés.
Luis Buñuel
Luis Buñuel Portolés, nado en Calanda (provincia de Teruel) o 22 de febreiro de 1900 e finado en Cidade de México o 29 de xullo de 1983, foi un director de cinema aragonés, nacionalizado mexicano e considerado un dos máis importantes e orixinais na historia do cinema mundial. A meirande parte da súa obra foi realizada en México e Francia.
Traxectoria
O seu pai, Leonardo Buñuel González, orixinario de Calanda, onde tiña un negocio de ferraxaría, obtivo unha gran fortuna en Cuba. Trala guerra de Cuba liquidou os seus negocios e volveu á súa vila natal, onde casou con María Portolés Cerezuela, moito máis nova que el, coa que tivo sete fillos: Luis (1900), María (1901), Alicia (1902), Concepción (1904), Leonardo (1907), Margarita (1912) e Alfonso (1915). Ó pouco de casaren foron a vivir a Zaragoza e a partir de entón repartiron as súas vacacións entre Calanda (tódalas semanas santas) e Donostia.
Luis Buñuel estudou en Zaragoza nos Xesuítas, ata que acabou o bacharelato con 17 anos, partindo para cursar estudos universitarios a Madrid.
Para iso aloxaríase na Residencia de Estudiantes fundada pola Institución Libre de Enseñanza na que permaneceu sete anos. Alí Buñuel trabou amizade con Salvador Dalí, Federico García Lorca, Pepín Bello e Juan Ramón Jiménez entre outros. Participou nos faladoiros ultraístas e nas do café Pombo, que dirixía Ramón Gómez de la Serna, tódolos sábados de 1918 a 1924. Cos seus compañeiros da Residencia fixo os seus primeiros ensaios de posta en escena, con versións delirantes do Don Juan Tenorio nas que actuaban Lorca e Dalí entre outros compañeiros.
A asistencia de Buñuel á conferencia que Louis Aragon deu na Residencia sobre o surrealismo animouno a decidirse a desprazarse en 1925 a París para coñecer a cidade que nese momento era a capital cultural do mundo.
Primeiras películas
Coñeceu o cinema moi novo, cando aínda era un espectáculo de feira. Durante toda a infancia viu moitas películas (a súa curmá tiña acceso desde a cociña á pantalla dun dos primeiros cinemas de Zaragoza). Cando tiña trece anos, á volta dunha das habituais viaxes a París dos seus pais, regaláronlle un teatro con personaxes de cartón; con este teatro ofrecía representacións, que presentaba durante semanas ós mozos da vila.
No tempo que permaneceu en Madrid adoitaba ver cinema, pero non foi ata que se estableceu en París cando comezou a velo intensivamente: habitualmente tres películas ó día, unha pola mañá (xeralmente proxecións privadas, grazas a un pase de prensa), outra pola tarde nun cinema de barrio e outra pola noite, á vez que colaboraba como crítico en varias publicacións, entre elas en Cahiers d'Art de París. Foi colaborador en publicacións de cinema e arte como Alfar, L'Amic de les Arts, Helix, Horizonte ou La Gaceta Literaria.
O pianista Ricardo Viñes propónlle a dirección escénica de El retablo de Maese Pedro de Manuel de Falla, que, estreada en Ámsterdan o 26 de abril de 1926 supuxo un importante éxito. Esta experiencia levouno a escribir unha peza de teatro de cámara de vangarda titulada Hamlet en 1927, estreada no «Café Sélect» de París.
A súa conversión ó cinema produciuse tras ver a película As tres luces (Der müde Tod) de Fritz Lang. Varias semanas despois presentouse nunha rodaxe ó coñecido director de cine francés Jean Epstein e ofreceuse a traballar en calquera labor a cambio de aprender todo o que puidera acerca do cinema, e Epstein acabou permitíndolle desempeñar o cargo de axudante de dirección na rodaxe das súas películas mudas Mauprat e A caída da casa Usher (La Chute de la Maison Usher), de 1928.
Nestes anos Buñuel colaboraría como actor nuns pequenos papeis, como o de contrabandista na película Carmen, dos estudios Albatros, con Raquel Meller, e en La Sirène des Tropiques con Josephine Baker. Esta bagaxe familiarizouno cos oficios da cinematografía e permitiulle coñecer a bos profesionais e actores que despois colaborarían con el en Un chien andalou e L'âge d'or. Ó mesmo tempo colabora como crítico cinematográfico en La Gaceta Literaria de Madrid e a parisiense Cahiers d'Art, publicacións nas que Buñuel deixa constancia das súas concepcións cinematográficas, nas que non se prodigará no sucesivo. Alí eloxia o cinema de Buster Keaton e ataca por pretenciosa a vangarda cinematográfica francesa, onde militaba o propio Jean Epstein. É coñecida a súa ruptura con este ó negarse o aragonés a traballar no novo proxecto do máis reputado dos directores vangardistas franceses, Abel Gance.
Vivamente interesado polo grupo surrealista de André Breton, comeza a trasladar ós seus compañeiros da Residencia de Estudiantes as novidades desta tendencia, escribindo poemas dun surrealismo ortodoxo e instando a Dalí a que se traslade con el a París para coñecer o novo movemento.
En 1928 prepara un guión cinematográfico sobre Francisco de Goya con motivo do centenario que patrocinaba unha comisión zaragozana. Non chegou a bo termo, como tampouco un proxecto baseado nun guión de Ramón Gómez de la Serna que se ía titular El mundo por diez céntimos, no que o fío condutor ía ser a tal moeda e como ía cambiando de dono.
Para xaneiro de 1929 Buñuel e Dalí, en estreita colaboración, ultiman o guión dun filme que se titularía sucesivamente El marista en la ballesta, Es peligroso asomarse al interior e, por fin, Un chien andalou. Foi rodado finalmente en abril do mesmo ano cun orzamento de vinte e cinco mil pesetas que achegou súa nai e que se estreou en xuño no Studio des Ursulines, un cinema-club parisiense, e que alcanza un clamoroso éxito entre a intelectualidade francesa, pois permaneceu en exhibición nove meses consecutivos no Studio 28.
A finais do mesmo ano vólvese reunir co pintor catalán para escribir xuntos o guión do que sería máis tarde L'âge d'or, pero a colaboración xa non resulta tan fluída, pois entre os dous interponse o grande amor de Dalí, Gala Éluard. Buñuel comeza a rodaxe da película en abril de 1930, cando o pintor estaba gozando dunhas vacacións con Gala en Torremolinos. Cando descobre que Buñuel xa acabara a película co sustancioso mecenado dos Vizcondes de Noailles, que desexaban producir unha das primeiras películas sonoras do cine francés, Dalí séntese marxinado do proxecto e trazoado polo seu amigo, o que orixinaría un distanciamento entre eles que se iría incrementando no futuro. A película baseábase no relato do Marqués de Sade ''120 días de Sodoma. A estrea da película tivo lugar o 28 de novembro de 1930. Cinco días máis tarde, grupos de extrema dereita atacan o cinema no que se proxectaba e, aínda máis grave, as autoridades francesas prohibiron a película e requisaron tódalas copias existentes.
En 1930 viaxou a Hollywood, contratado pola Metro Goldwyn Mayer como «observador», co fin de que se familiarizara co sistema de produción estadounidense. Coñeceu a Charles Chaplin e Serguéi Eisenstein. En 1933, financiado polo seu amigo Ramón Acín, filmou Las Hurdes, tierra sin pan, un documental sobre a comarca estremeña. A súa prohibición supúxolle un gran desengano, xa que non o agardaba, e menos da República.
O 23 de xuño de 1934 casa con Jeanne Rucar, moza francesa á que coñecera en 1925 cando estudaba anatomía en París e que fora medalla de bronce de ximnasia artística nos Xogos Olímpicos de París 1924. Con ela tivo dous fillos, Jean Louis e Rafael. O primeiro naceu en París e o segundo en Nova York. Falaba ben o francés e o inglés (este último idioma estudouno en Francia, mentres traballaba para a Paramount, e perfeccionouno en Estados Unidos).
Recentemente casado, aceptou un traballo en Madrid para a Warner Brothers, como director de dobraxe. En 1935, con axuda dalgún diñeiro familiar, fundou, xunto a Ricardo Urgoiti, a produtora Filmófono. Filmófono competía coa Cifesa dos irmáns Casanova, principal produtora española da década dos 30 (Nobleza baturra, entre outras), e produciu as películas Don Quintín el amargao, onde debutou no cinema a gran bailaora Carmen Amaya, e La hija de Juan Simón, ¿Quién me quiere a mí? e ¡Centinela alerta!. Todas elas foron rendibles e supuñan a consolidación da industria cinematográfica española dos anos trinta. Porén, a guerra civil abortaría este proxecto.
A guerra civil. Estados Unidos
O golpe de estado franquista sorprendeuno en Madrid. Así como Dalí aliñuose con Franco e simpatizou co bando nacional, Buñuel sempre permaneceu fiel á democracia da República; non obstante, non deixou por iso de axudar a amigos seus do bando franquista cando estiveron en perigo de morte. Así, logrou que liberasen a José Luis Sáenz de Heredia (primo irmán de José Antonio Primo de Rivera, fundador da Falange), pois traballaran xuntos en Filmófono. Era coñecido que Sáenz de Heredia simpatizaba con Franco e, de feito, máis adiante levaría a cabo un filme sobre un guión do propio Franco (Raza) e a película propagandística Franco, ese hombre.
En setembro de 1936 saíu de Madrid nun tren ateigado cara a Xenebra, vía Barcelona. En Xenebra entrevistouse con Álvarez del Vayo, neses momentos ministro de Asuntos Exteriores da II República, xa que este o citara. O ministro mandouno a París como home de confianza de Luis Araquistáin (entón embaixador en Francia) en diferentes misións, principalmente de intelixencia. Incluso chegaría a realizar algunha viaxe relampo a España.
Colaborou coa II República todo o que puido, incluso unha vez en Baiona lanzou panfletos con globos que voaban con vento sur en dirección á península. O 16 de setembro de 1938 visitou Hollywood por segunda vez. O goberno republicano español desde o exilio encargoulle a supervisión (como conselleiro técnico e histórico) de dúas películas acerca da guerra civil española. Os seus amigos Charles Noailles e Rafael Sánchez Ventura axudárono nos gastos de viaxe.
En 1941, cando comezaba Cargo of Innocents, a asociación xeral de produtores estadounidenses prohibiu toda película en contra de Franco, o que significou a fin do proxecto no que estaba implicado Buñuel. Sen traballo e con pouco diñeiro, aceptou a encarga de dirixir a selección de películas antinazis que lle ofrece o Museo de Arte Moderna (MOMA) de Nova York. Despois de que a súa muller e os seus fillos se reuniran con el, en 1943 foi despedido do museo a raíz da publicación do libro A vida secreta de Salvador Dalí, onde o pintor tachaba a Buñuel de ateo e home de esquerdas. Un xornalista do Motion Pictures Herald atacou a Buñuel nun artigo onde advertía acerca do perigoso que resultaba a presenza deste español nun museo tan prestixioso. Buñuel reuniuse con Dalí en Nova York para pedirlle explicacións e esa entrevista significou a ruptura das súas relacións.
Volveu a Hollywood e púxose a traballar para a Warner Brothers como xefe de dobraxe de versións españolas para América Latina. Acabada a colaboración coa Warner en 1946, quedou nos Ánxeles en busca dun traballo relacionado co cinema e na espera de que lle concederan a nacionalidade estadounidense que solicitara.
Etapa mexicana
Denise, que chegara aos Ánxeles co interese de coñecer mellor a industria estadounidense do cinema, tiña intención de realizar a nova película entre París e México; para isto aproveitou o camiño de regreso a París para facer escala en México e concretar algúns asuntos co produtor francés de orixe rusa exiliado en México Oscar Dacingers. Unha vez alí souberon que García Lorca vendera os dereitos a outra produtora que poxara máis alto.
Truncado o proxecto, Luis Buñuel tivo a sorte de que Dacingers lle ofrecera outro traballo: producir unha película comercial co coñecido cantante mexicano Jorge Negrete e a primeira figura arxentina Libertad Lamarque. Buñuel aceptou e, unha vez arranxados tódolos papeis de residencia e instalado coa súa esposa e os seus fillos, ingresou na industria mexicana do cinema. A primeira película da súa etapa mexicana, Gran casino, en palabras de Agustín Sánchez Vidal "constituye un rotundo fracaso, y le costará tres años de inactividad", o que obrigou a Buñuel a manterse co diñeiro que lle enviaba a súa nai tódolos meses.
En 1949, a piques de abandonar o cine, fortuitamente Dacingers pediulle que se fixera cargo da dirección de El gran calavera, xa que Fernando Soler non podía ser á vez director e protagonista. O éxito desta película e a concesión da nacionalidade mexicana animaron a Buñuel a idear un novo proxecto máis na liña do que el quería: propúxose a Dacingers unha película baseada no argumento ¡Mi huerfanito, jefe!, aventuras dun mozo vendedor de lotería. A esta boa oferta seguiu unha mellor resposta: ¿Por que non realizaba unha historia sobre os nenos pobres mexicanos? Así, en 1950 Luis Buñuel realizou Los olvidados, película con fortes vínculos con Las Hurdes, tierra sin pan, que non gustou ós mexicanos ultranacionalistas (Jorge Negrete o primeiro), xa que retrataba a realidade de pobreza e miseria suburbana que a cultura dominante non quería recoñecer. Pero o premio ó mellor director que lle outorgou o Festival de Cannes de 1951 supuxo o seu recoñecemento internacional e a súa rehabilitación por parte da sociedade mexicana.
En 1952 filmou Robinson Crusoe, primeira película que se roda en Eastmancolor. Esta e The Young One (1960) son as súas dúas películas rodadas en inglés e producidas en Estados Unidos.
Luis Buñuel, sempre comprometido coas súas ideas, asinou un manifesto en contra da bomba atómica estadounidense. Por iso e tamén a consecuencia de apoiar a revista antifascista España Libre, que tamén se posicionaba en contra dos Estados Unidos (aínda que Buñuel dixera que EE.UU. era a terra máis fermosa que coñecera) foi incluído na famosa lista negra estadounidense ata 1975. Cada vez que pasaba por EE.UU. eran interrogados el a súa familia. Cando alguén lle preguntaba se era comunista sempre contestaba o mesmo: que era un español republicano.
En 1960 volta a España para dirixir Viridiana. Por precaución, a súa irmá agardábao en Portbou, por se fora necesario abortar a viaxe. En 1961 a película, coprodución hispano-mexicana rodada en España con guión de Julio Alejandro, obtivo a Palma de Ouro do Festival de Cannes. O xornal vaticano L'Osservatore Romano condenou a fita, á que tachaba de blasfema e sacrílega. Inmediatamente despois a censura española da época prohibiu a película.
Outras destacadas producións da súa etapa mexicana foron Susana (1951), Él (1953), Ensayo de un crimen, Nazarín (1958), que obtivo a Palma de Ouro do Festival de Cannes de 1959, e El ángel exterminador (1962), que constitúe unha das súas películas máis importantes e persoais.
Etapa francesa
En abril de 1956 filmou A morte nese xardín, baseándose nun guión de Luis Alcoriza e Raymond Queneau, que adaptaba a novela homónima de Lacour.
Tras varios proxectos abandonados da novela de Pierre Louÿs La femme et le pantin (A muller e o pelele), que frutificaría na súa última obra, Cet obscur objet du désir), dirixiu en 1959 La fiévre monte à El Pao, titulada en castelán Los ambiciosos, na liña do cinema de compromiso político e social, que amosaría tamén Le Journal d'une Femme de Chambre, (1963), adaptación da novela de Octave Mirbeau.
En 1966 estréase Belle de jour, que obtivo en 1967 o León de Ouro na Mostra de Venecia. Esta película obtén en Francia un extraordinario éxito de público. A partir desta obra, as súas estreas vanse converter en acontecementos culturais e o produtor Serge Silberman aseguroulle a completa liberdade e os recursos suficientes para a produción dos seus filmes que caracterizaría a etapa final da súa obra.
En 1970, volveu rodar en España: Tristana, esta vez en réxime de coprodución e protagonizada por Catherine Deneuve, que xa protagonizara Belle de jour.
En 1972 recibía o Oscar á mellor película estranxeira por O discreto engado da burguesía, co que foi o primeiro director español en conseguilo. Esta película, xunto coa rodada en 1968, A vía láctea (La Voie Lactée) e A pantasma da liberdade (1974), conforman unha especie de triloxía que ataca os alicerces do cinema de narrativa convencional e atacaba o concepto causa-consecuencia avogando pola exposición do azar como motor da conduta e do mundo.
En 1977 pon o colofón á súa obra con Cet obscur objet du désir, que recibiu o premio especial do Festival de Cine de San Sebastián, e revisa temas tratados anteriormente en Viridana ou Tristana.
Os seus pensamentos
Ós catorce anos empezaron as súas dúbidas sobre a relixión, principalmente acerca da resurrección da carne, o xuízo final, o inferno e o diaño. Segundo el mesmo dixo, era "católico e ateo, grazas a Deus". Amante do tabaco, do alcol (para el, un bar era un lugar de meditación e recollemento) e dos bordeis (se ben dicía que unha vez casado xamais foi infiel), quixo liberarse das normas e principios da sociedade que en herdanza lle deixara todo un sistema de prohibicións e represións. Gustáballe a puntualidade, o ben vestir, deitarse cedo e madrugar e chegou a ter unha gran colección de armas. A súa primeira pistola tívoa ás agachadas con catorce anos, aínda que bastante antes xa xogaba coa do seu pai.
Durante toda a súa vida, Buñuel foi un rebelde, ata o último momento estivo loitando contra si mesmo. O seu interior ditáballe unhas normas sobre a morte, a fe, o sexo... que a súa conciencia non podía aceptar. Esta dualidade marcouno desde a súa máis tenra infancia. Buñuel rompeu barreiras loitando a favor da liberdade.
Xa con poucos anos coñeceu a morte de preto, cando un campesiño da súa vila foi asasinado por outro dunha navallada. El conseguiu coarse na autopsia. Previamente, vira como as aves rapaces devoraban un burro morto e, así, cando tivo a ocasión, comprou un burro morto para poder ver repetida a escena: era como se gozase vendo como os voitres lle arrincaban os ollos e comían o burro, esgazando as súas carnes.
Gustáballe reflectir a visión pesimista e cruel da vida. Así o fixo en Las Hurdes, tierra sin pan, en Los olvidados... Porén, el era pacífico e sempre estivo obsesionado coa súa propia morte. A súa irmá Conchita adoitaba recordar que de pequena acompañara ó seu irmán a visitar camposantos e este tendíase nas mesas das autopsias. A Luis gustáballe asistir ós enterros da súa vila, así o enterro que ten lugar en Abismos de pasión era un reflexo dos recordos da súa mocidade, segundo confesou el mesmo.
A visión de Buñuel chocaba coa realidade. Tiña moi presente a posibilidade da destrución da Terra, pensaba nas guerras, a bomba atómica. Afirmaba que nin a liberdade nin a xustiza existían. A pantasma da liberdade reflicte o seu pensamento. Era tenro, piadoso, de vida ordenada. Tivo unha vida desafogada e unha infancia feliz, pero a súa conciencia levábao a pensar no que el chamaba a Idade Media (os comezos do século XX e as súas miserias), é dicir, as inxustizas, que reflectiu en Abismos de pasión, Nazarín, Él, A morte nese xardín, The Young One...
Viviu os anos de represión sexual, quixo realizar unha película pornográfica, pero desistiu. Asistiu a orxías e bordeis, pero non consumou, sempre lle foi fiel á muller. O tema do sexo foi tratado en moitas películas súas: The Young One, Cet obscur objet du désir... pero en casa foi un puritano, que non permitía dicir palabróns. Foi profundamente celoso, non permitía nin unha mirada cara a súa muller. Nunca lle gustou a orde establecida. Xa de pequeno foi rebelde, resistiuse a levar o uniforme ó colexio, pero á vez, e como se dixo, levou unha vida moi ordenada. Non lle gustaba a relixión nin o exército, pero sempre falou ben da súa estancia cos Xesuítas e do servizo militar.
Non foi nacionalista, pero añoraba España e a terra da súa infancia; nacionalizouse mexicano por pragmatismo, pois xa estivera a punto de nacionalizarse estadounidense uns anos antes. Non lle gustaba viaxar, pero gozaba ó visitar os sitios que lle traían bos recordos. Non desexaba ir por Hispanoamérica e quedou a vivir en México. Unha señora mexicana que fora veciña súa na Colonia del Valle da cidade de México comentou que Buñuel nunca esqueceu as súas raíces: en Semana Santa víao só polo xardín da súa casa facendo redobres cun tambor e dando voltas e voltas.
Luis Buñuel viña dunha familia burguesa e moi relixiosa, estudou e viviu a disciplina da relixión, pero poderíase argumentar que parte do seu traballo ten como meta, entre outros obxectivos, cambiar a sociedade na que vivimos, que se basea na relixión, a familia e a orde establecida, e que impón unha moral e un comportamento social da que nin sequera a burguesía que sustenta o poder é libre. Quixo que tódalas súas obras fosen queimadas e así ter descanso e dignidade desde o nada.
Se sempre lle obsesionara a morte, nos últimos cinco anos de vida, xordo, con pouca vista, con algunha operación que outra, deixou de ver cinema, televisión e apenas collía un libro, coa excepción de A vellez de Simone de Beauvoir, que lía e relía. Pensaba na súa morte e na fin do mundo, bromeaba cos demais acerca da súa senectude. Coa axuda do seu amigo Jean-Claude Carrière, que durante máis de 18 anos recompilou material de entrevistas e conversas nos descansos das filmacións, escribiu Mon dernier soupir ('O meu último suspiro'). Xa o título reflicte a obsesión que tiña nos últimos momentos da súa vida; non quería darlles importancia, pero pensaba neles. Como era ateo, pensaba en reunir o día da súa morte a tódolos seus amigos ateos e confesarse. Para el, ser bromista era unha forma de demostrar que estaba en contra da orde.
Luis Buñuel faleceu o 29 de xullo de 1983 de madrugada, a causa dunha insuficiencia cardíaca, hepática e renal. As súas últimas palabras foron para a súa muller Jeanne: "Ahora sí que muero". Mantívose fiel á súa ideoloxía ata o final, non houbo ningunha cerimonia e actualmente descoñécese onde repousan as súas cinzas.
Como director
Entre 1929 e 1977 dirixiu un total de 32 películas. Ademais, en 1930 rodou Menjant garotes ("Comendo ourizos"), unha película muda de unicamente catro minutos, coa familia Dalí como protagonista.
Obra literaria
Luis Buñuel realizara varias intentonas en diversos campos antes de dedicarse ó mundo do cine. Durante a súa estancia na Residencia de Estudiantes de Madrid escribiu algúns contos e historias breves que logo se recompilaron baixo o título de Escritos de Luis Buñuel.
Esperante, Quembre, Carral
Esperante é un lugar da parroquia de Quembre no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Tiña 17 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 6 eran homes e 11 eran mulleres.
Hispania Citerior
miniatura|250px
A Hispania Citerior era unha provincia creada no ano 197 a.C. polo República Romana nos seus terreos conquistados na Península Ibérica, entón coñecida como Hispania.
A Hispani Ulterior estaba localizada no sueste, en tanto que a Hispania Citerior estaba ao oeste. No norte da península, o territorio entre os Pireneos e a Galia só serían conquistados no tempo dos Césares. Na provincia da Hispania Citerior existían as cidades de Tarraco (Tarragona), Saguntum (Sagunt ao norte de Valencia) e Carthago Nova (Cartagena) todas na costa, e Ilerda (Lleida) no interior da península.
No ano -27 Augusto mudou o nome da Hispania Citerior a Hispania Tarraconensis ou abreviadamente Tarraconensis, converténdoa, xuntamente coas outras, nunha provincia imperial.
Tanabe
Tanabe (田辺市, たなべし, Tanabe-shi) é un concello da prefectura de Wakayama no Xapón. Está situada ao sur da rexión de Kinki, no centro-sur da prefectura, na illa de Honshū. A súa superficie é de 1.026,77 km² e a poboación de 79.122 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 77,1 h/km².
O concello de Tanabe limita cos concellos de Aridagawa, de Hidakagawa, de Inami, de Minabe, de Kamitonda, de Shirahama, de Kozagawa, de Shingū (son da prefectura de Wakayama); de Nosegawa e de Totsukawa (son da prefectura de Nara).
San Fins, Cesullas, Cabana de Bergantiños
San Fins é un lugar da parroquia de Cesullas no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 23 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 10 eran homes e 13 mulleres.
Neste lugar celebrase todos os 1 de agosto a romaría de San Fins do Castro e o día 2 a festa en honor a Virxe dos Remedios.
Michel Duchaussoy
Michel René Jacques Duchaussoy, nado o 29 de novembro de 1938 en Valenciennes, é un actor francés de cine, televisión e teatro. Dende o ano 1962 ten aparecido en cento trinta filmes.
Támara de Campos
Támara de Campos é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 88 habitantes (INE 2012).
Nitro
Nitro pode referirse a:
Nerón
Lucio Domitio Ahenobarbo, nado en Antium (actual Anzio, Italia) o 15 de Nadal do ano 37 e finado en Roma o 9 de xuño do 68. foi o último emperador da dinastía Xulia-Claudia do Imperio Romano.
Traxectoria
Gobernou do 54 ó 68 co nome de Nerón Claudio César Augusto Xermánico. Baixo o asesoramento do militar (amante da súa nai) Sexto Afranio Burro e do filósofo estoico Séneca, os cinco primeiros anos do seu reinado estiveron marcados pola clemencia, aínda que tivo encarcerado o seu irmán (e rival) Británico, a quen mandou envelenar no 55. No 59 mandou asasinar a súa nai por criticar a súa amante, Popea Sabina.
En xullo do 64, un inmenso incendio destrúe dúas terceiras partes de Roma. Nerón acusa os cristiáns e comeza a perseguilos.
No 66 trouxo de Atenas estatuas, figuras e galardóns para redecorar Roma. Gostaba de aparecer en representacións teatrais públicas. Mentres, as lexións romanas chegaban a Armenia, establecendo postos defensivos no Cáucaso pola presión do Imperio Parto.
No 68, os exércitos da Galia (Francia) e Hispania (España), xunto coa Garda Pretoriana, alzáronse contra Nerón, obrigándoo a fuxir de Roma. O Senado declarouno inimigo público e el mesmo rematou coa súa vida o 9 de xuño do 68.
El Argar
El Argar é un sitio arqueolóxico que dá nome á cultura argárica. Está situado no municipio de Antas (Almería). Foi escavado inicialmente polos irmáns belgas Enrique e Luis Siret.
Historia e características
Atópase sobre unha meseta con abruptas pendentes no lado occidental, 35 m sobre o río Antas e ladeiras máis suaves no resto, estendéndose por parte destas últimas tamén.​ Forma parte da zona arqueolóxica de El Argar e La Gerundia, constituíndo un poboado prehistórico da Idade do Bronce no sueste ibérico.
Esta cultura descoñecida ata finais do século XIX fixo pensar aos seus escavadores que non mantiña ningunha relación coas fases anteriores, buscando a súa orixe en influencias mediterráneas. Sábese que hai unha continuidade coa época previa de Los Millares (Idade do Cobre).
Framiñán, Cortegada, Silleda
Framiñán é un lugar dentro da parroquia de Cortegada no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2011 tiña 14 habitantes, 6 homes e 8 mulleres.
Cerdeira, A Graña, Xunqueira de Ambía
Cerdeira é un lugar da parroquia da Graña, no concello ourensán de Xunqueira de Ambía, na comarca de Allariz - Maceda. Segundo o IGE, en 2018 tiña 74 habitantes (36 homes e 38 mulleres).
Florencia (homónimos)
O topónimo Florencia pode referirse a:
O Seixoso, Cesullas, Cabana de Bergantiños
O Seixoso é un lugar da parroquia de Cesullas no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 9 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 6 eran homes e 3 mulleres.
Silvio (rei)
Traxectoria
É citado, entre outras fontes, na Eneida de Virxilio. Era fillo de Eneas e de Lavinia aínda que outros din que o seu pai era Ascanio, o fillo máis vello de Eneas, tido coa súa primeira esposa Creúsa. Foi o sucesor do seu medio irmán Ascanio como rei de Alba Longa ben por ser fillo do anterior, ben por ter usurpado o trono. Da súa estirpe descenderán case todos os reis de Alba Longa e del en diante a maior parte conservarán o nome Silvio no apelido. Sucedeuno o seu fillo Eneas Silvio, e despois o seu neto Latino Silvio, á súa vez rei. Igualmente, a gens Iulia di que a súa dinastía vén dos descendentes de Ascanio e non dos de Silvio, por tanto moi probabelmente tamén Rómulo e Remo serían descendentes de Ascanio. Virxilio non profunda estes aspectos. Dante Alighieri cítao no Canto I do Inferno da Divina Comedia.
Anil (planta)
O anil ou índigo (Indigofera tinctoria, de indigo 'azul', phera 'portador', tinctoria 'tintura', 'portador de tintura azul') é unha planta pertencente á familia das leguminosas e é a fonte orixinal de tinguidura índigo. Está naturalizada en Asia tropical e temperada, e partes de África; o seu hábitat primixenio non se coñece. miniatura|240x240px|Indigoferina miniatura|497x497px|Ilustración
Descrición
É un arbusto de 1 a 2 m de altura. Pode ser unha planta anual, bienal, ou perenne, dependendo do clima onde creza. Ten follas verde claras pinnadas; e flores con taquiñas rosas ou violetas. Ao ser un legume, a súa secuencia mellora o solo como o fan outras leguminosas fixadoras de nitróxeno atmosférico.
Usos
Tense cultivado en todo o mundo dende hai moitos séculos. Actualmente moita tinguidura é sintética, mais a natural, proveniente de I. tinctoria aínda se pode conseguir, vendida como colorante natural. A planta ademais é unha boa cultura protector do solo.
A tintura obtense procesando as follas. Enchóupanse en auga e fanse fermentar para converter o glicósido indicano naturalmente presente na folla nos colorantes azuis indigotina e Indigoferina. O precipitado da solución de follas fermentadas mestúrase cun álcali forte como lixivia, esmagando, enxugando, e facéndoo po. O po a seguir mestúrase con varias outras substancias para dar diferentes graos de azul e de púrpura. Os rotenoides deguelín, dehidrodeguelín, rotenol, rotenona, tefrosín e sumatrol pódense atopar en I. tinctoria.
Taxonomía
Indigofera tinctoria foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 2: 751. 1753.
Centro PEN Galicia
O Centro PEN Galicia, inicialmente denominado PEN Clube de Galicia, é a sección galega do PEN Internacional composto por escritores en lingua galega. Foi admitido no 53º Congreso que se celebrou en Maastricht en maio de 1989 e foi o organizador, co apoio da Xunta de Galicia, do seu 60º Congreso celebrado en Santiago de Compostela do 6 ao 12 de setembro de 1993. O PEN Centro PEN Galicia entrega os premios Rosalía de Castro a autores en portugués, castelán, catalán e éuscaro.
miniatura|dereita|[[Alfredo Conde, presidente entre 1990-1991]] miniatura|dereita|[[Úrsula Heinze, presidenta entre 1991-1996]]
Palmeira de abano mexicana
A palmeira de abano mexicana (Washingtonia robusta) é unha especie de palmeira pertencente á familia Arecaceae. Atopamos algúns exemplares illados ornamentais en Galiza, especialmente en pazos e xardinaxe urbana.
Descrición
É unha palmeira da familia das aceráceas, cun toro rexo, esvelto e simple de até 35 metros de altura, engrosado na base, revestido polos restos das follas xa secas que forman un característico aditamento, aínda que desaparece co tempo.
Presenta follas en abano, con fíos brancos e longos cando é nova, que desaparecen coa idade, divididas case até a metade, con segmentos pendentes, con pecíolos longos de bordos espiñentos. Inflorescencia na base das follas inferiores, ramificada e pénsil. Froitos esféricos, numerosos, de cor negra de 0.5 cm de diámetro.
É unha especie moi variábel por mor a que posibelmente hibrida coa palmeira de California (Washingtonia filifera) dando lugar a exemplares de características intermedias.
Distribución
É unha palmeira orixinaria do sur da península da Baixa California, México, onde medra en abundancia en cavorcos e canóns con auga corrente, aínda que de xeito esporádico se atopa tamén na metade da mesma península e algúns sitios de Sonora.
Exemplares senlleiros en Galiza
As palmeiras de abano mexicanas do Pazo de Santa Cruz, en Vedra (A Coruña), figuran no catálogo de árbores senlleiras de Galicia, elaborado pola Xunta de Galicia.
Taxonomía
Washingtonia robusta foi descrita por (Lindl.) H.Wendl. e publicado en Botanische Zeitung (Berlin) 37(5): 68. 1879.
Washingtonia: nome xenérico que leva o nome de George Washington, robusta: epíteto latino que significa "robusta".
Aurelio Ribalta
Traxectoria
Cursou os estudos secundarios en Madrid entre 1873 e 1877. Estudou Leis e Filosofía na Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse en Madrid. En 1895 comezou o seu trabalo na Administración de Facenda. Formou parte do grupo de intelectuais galeguistas establecidos na capital. Alí fundou a revista Estudios Gallegos, desde onde en 1915 realizou un chamamento para defender a lingua galega. O 5 de xaneiro de 1916 Antón Villar Ponte recolleu a chamada e comezou dende as páxinas de La Voz de Galicia unha campaña para a creación dunha Liga de Amigos do Idioma Galego.
En 1910 realizou a súa proposta ortográfica foneticista, practicada e defendida no seu ''Libro de Konsagrazión. Feixe de poesías gallegas''. En 1917 editou en Barcelona unha Escolma de Poesías de Rosalía de Castro.
Permanece inédita no convento de San Francisco do Val de Deus a súa obra Gramática gallega elementale, datada en 1940.
José Sequeiros Matos
José Sequeiros Matos, nado en Cangas e finado en León en xullo de 1913, foi un xuíz e xornalista galego.
Traxectoria
Republicano, foi director de El Anunciador. Foi xuíz en Filipinas. Retornou a Pontevedra en 1899. Foi xuíz municipal de Pontevedra (1901). Foi avogado fiscal en Almería e Sevilla e despois tenente fiscal da Audiencia provincial de León.
Meán, Quembre, Carral
Meán é un lugar da parroquia de Quembre no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Segundo o INE en 2016 tiña once habitantes (cinco homes e seis mulleres).
Tariego de Cerrato
Tariego de Cerrato é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 529 habitantes (INE 2012).
Regalade, Cortegada, Silleda
Regalade é un lugar dentro da parroquia de Cortegada no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2011 tiña 27 habitantes, 15 homes e 12 mulleres.
Raiformes
A dos raiformes (Rajiformes) é unha orde de peixes cartilaxinosos da superorde dos batoideos (Batoidea) que agrupa todas as raias, con exclusión das estrugas, que forman parte da orde dos torpediniformes (Torpediniformes).
Estreitamente emparentadas cos tiburóns, comparten con eles a estrutura xeral do esqueleto, o número e tipo de aletas e a morfoloxía das fendeduras branquias, distinguíndose pola posición ventral destas últimas e pola forma aplanada do corpo, no que as aletas pectorais únense ao tronco formando unha especie de "disco".
Aguillón velenoso
Só dúas familias de raias posúen un aguillón velenoso, situado no primeiro terzo da cola. A súa punta é moi afiada e ten os lados serrados, chegándose a definir como "un estilete colocado sobre un látego". O aguillón substitúese por outro cada certo tempo e iso explica por que algunhas raias presentan dous ou tres ferretes.
O veleno prodúcese nun tecido glandular situado en dous sucos paralelos que están detrás do aguillón, que adoita ser proporcional ao tamaño da raia.
Para os seres humanos o veleno non chega a ser mortal.
Clasificación
A clasificación dos raiformes está actualmente en discusión.
Taxonomía
==== Segundo Integrated Taxonomic Information System (ITIS) ====
Filoxenia
Gnathostomata └─o Chondrichthyes ├─o Holocephali ou Bradyodonti │ └─o Chimaeriformes └─o Elasmobranchii └─o Neoselachii ├─o Galeomorphii ou Galea │ ├─o Orectolobiformes │ └─o │  ├─o Lamniformes │  └─o Carcharhiniformes └─o Squalea └─o Batoidea ou Batidoidimorpha ├─o Torpediniformes ├─o Myliobatiformes └─o Rajiformes
Florencia
Florencia (en Firenze) é unha cidade italiana, capital da provincia homónima e da rexión da Toscana. Ten 356.118 habitantes, e abrangue 102 km², cunha densidade de 3.453 hab./km². Fai fronteira con Bagno a Ripoli, Campi Bisenzio, Fiesole, Impruneta, Scandicci e Sesto Fiorentino. Por ela pasa o río Arno.
Foi capital de Italia no período de unificación de Italia entre (1865-1871). Durante o dominio da familia Medici (1434-1494, 1512-1527 e 1530-1737), Florencia era un importante centro comercial e financeiro na Europa medieval.
Considérase o lugar de nacemento do Renacemento. O centro histórico da cidade foi declarado patrimonio da humanidade pola UNESCO.
Hispania Ulterior
miniatura|250px
A Hispania Ulterior era unha das dúas provincias en que foi dividida no ano 197 a. C o territorio conquistado polo Imperio Romano na Península Ibérica, entón coñecida como Hispania, xunto coa provincia de Hispania Citerior.
Hispania Ulterior estaba localizada no sueste, en tanto que a Citerior estaba ao oeste. O norte da península, o territorio entre os Pireneos e a Galia só serían conquistados no tempo dos Césares. Na provincia da Hispania Citerior existían as cidades de Corduba (Córdoba), Munda, Gades (Cádiz) e Olisipo (Lisboa). No ano -27 César Augusto dividiu a Hispania Ulterior nas provincias Lusitania, como provincia imperial, e Bética (Baetica), como provincia senatorial.
Fondevila
O topónimo galego Fondevila pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Slag in de Rondte
miniatura|Comezo da Slag in de Rondte de 2007
Slag in de Rondte é un maratón de vela de cinco días de duración que se celebra anualmente nos Países Baixos desde 1995 nas augas do mar de Wadden, organizado pola Fundación Wantij e na que participan navíos tradicionais, aak, tjalk e clíper.
Desenvolvemento
A competición ten lugar na primeira semana de novembro, e comeza e remata na cidade frisoa de Harns, os competidores poden gañar puntos nos seguintes portos: De Cocksdorp (na illa de Texel), Vlieland, Skylge, Ameland, Skiermûntseach e Noordpolderzijl, segundo canto máis difícil sexa chegar desde Harns máis puntos recibe o navío. A distancia total a percorrer é de aproximadamente 160 millas náuticas, os participantes intentan conseguir o maior número de puntos no menor tempo posible utilizando o vento e as mareas, como a competición acontece no outono as condicións climáticas poden ser difíciles, con fortes choivas, frío e vento.
Sublevación do cuartel de San Gil
A sublevación do cuartel de artillaría de San Gil foi un motín contra a raíña Isabel II de España que se produciu o 22 de xuño de 1866 en Madrid baixo os auspicios dos partidos progresista e democrático coa intención de derrubar a monarquía. Segundo Jorge Vilches, a novidade que presentou a sublevación do cuartel de San Gil foi que "os movementos revolucionarios ata 1866 non puxeran en dúbida a lexitimidade de Isabel II, limitándose a pedir unha política ou un texto máis liberais, outra Rexencia, ou un cambio de goberno", e en cambio "a partir daquela data a revolución engadía ás súas aspiracións o destronamento dos Borbóns".
Antecedentes
En xuño de 1865, tras os sucesos da Noite de San Daniel, o xeneral unionista Leopoldo O'Donnell substituíu ao moderado xeneral Narváez á fronte do goberno. O'Donnell ofreceu ao xeneral Prim un amplo grupo parlamentario para os progresistas nas futuras eleccións se conseguía que abandonasen o retraemento, pero na xunta xeral do partido que se celebrou en novembro de 1865 a súa proposta de participación nas eleccións volveu saír derrotada pois só conseguiu 12 votos dos 83 emitidos. Ao non conseguir que o seu partido apoiase a volta ás institucións, o xeneral Prim optou pola vía do pronunciamento para que a raíña o nomease presidente do goberno, emulando a experiencia da Vicalvarada de 1854. Así o 3 de xaneiro de 1866 Prim encabezou o pronunciamento de Villarejo de Salvanés que resultou un rotundo fracaso. Isto fixo que Prim apoiase a partir de entón a liña maioritaria do seu partido baseada no retraemento e na alianza cos demócratas, e que se dedicase en corpo e alma a preparar unha insurrección que derrubase á Monarquía de Isabel II. dereita|miniatura|150px|[[Isabel II de España]]
Os preparativos
Así as cousas, organizouse desde a primavera un movemento cívico-militar cuxo obxectivo era destronar á Raíña. Á fronte da organización militar e desde o exilio atopábase o xeneral Prim, fuxido e condenado á morte desde o fracasado pronunciamento de Villarejo de Salvanés. Os partidarios de derrocar á Coroa designaron a Ricardo Muñiz como o responsable de axitar aos barrios obreiros e pobres de Madrid para acompañar o golpe de estado cunha reacción popular. Entre os civís atopábase tamén Sagasta.
Fixouse a data do 26 de xuño para a sublevación, nomeándose como xenerais ao mando a Blas Pierrard e Juan Contreras, dirixidos por Prim, que debía entrar pola fronteira francesa para facer unha proclama en Guipúscoa e axudar así ao levantamento de distintas unidades en todo o territorio nacional. A primeira unidade en sublevarse ese día debía ser o cuartel de artillaría de San Gil —situado no interior de Madrid, onde hoxe atópase a praza de España, moi próximo ao Palacio Real– que ao parecer, xunto con unidades de Infantaría, debía tomar o Palacio Real.
Os acontecementos
Os suboficiais sarxentos do cuartel de San Gil eran os que debían reducir aos oficiais o día 26, pero os feitos precipitáronse. Medorentos de ser descubertos, xa que O'Donnell e o goberno estaban informados de certos movementos militares en torno ao acuartelamento, subleváronse catro días antes, o 22, co capitán Baltasar Hidalgo de Quintana á fronte conseguindo o seu primeiro obxectivo.