cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bóveda (orgánulo)
A bóveda (en inglés vault) ou ribonucleoproteína citoplasmática bóveda é un orgánulo eucariota formado por proteínas e RNA de función aínda pouco comprendida. Foi descuberto e illado pola bióloga celular Nancy Kedersha e o bioquímico Leonard Rome da Escola de Medicina da UCLA na década de 1980. As bóvedas son orgánulos citoplasmáticos que ollados co microscopio electrónico lembran os arcos da bóveda dunha catedral. Están presentes en moitos tipos de células eucariotas e parecen estar moi conservadas evolutivamente entre os eucariotas.
Morfoloxía e compoñentes
As bóvedas son partículas ribonucleoproteicas de gran tamaño. Son unhas tres veces máis grandes ca un ribosoma e pesan aproximadamente 13 MDa. Teñen medidas algo distintas segundo a técnica utilizada; miden 34 por 60 nm preparadas con tinguidura negativa, 26 por 49 nm con microscopia crioelectrónica, e 35 por 59 nm con microscopio electrónico de transmisión e varrido (STEM). As bóvedas están formadas principalmente de proteínas, o que fai difícil tinguilas coas técnicas convencionais.
O complexo da bóveda consta de tres compoñentes: proteína da bóveda maior, dúas proteínas da bóveda menores (as proteínas encimáticas VPARP e TEP1, que tamén se encontran noutras partes da célula ), e varias moléculas pequenas de RNA. A estrutura proteica consta de moitas proteínas da bóveda maiores (MVP) unidas a unha das dúas proteínas da bóveda menores. Para formar o orgánulo únense dous grandes complexos formados cada un por varias proteínas da bóveda maiores e unha proteína da bóveda menor, que se pechan orixinando a estrutura con forma de barril do orgánulo. Conteñen tamén pequenos RNAs da bóveda (chamados vRNAs ou vtRNAs).
Pesca
Características
Esta definición engloba o concepto de acuicultura en que os individuos capturados son primeiro criados en catividade en instalacións artificiais apropiadas como tanques, gaiolas ou viveiros. As bateas están a medio camiño entre a acuicultura e a pesca propiamente dita.
As principais especies explotadas na actividade pesqueira no mundo pertencen aos grupos dos peixes, dos crustáceos e dos moluscos. Non obstante, o home tamén cultiva e captura varias especies de crocodilos, batracios (principalmente ras), mamíferos mariños (principalmente baleas) e algas.
Bóveda (orgánulo)
Morfoloxía e compoñentes
Os RNAs da bóveda (vRNA ou vtRNA) están formados por 86–141 bases. Os estudos de microscopía crioelectrónica indicaron que o vRNA se encontra na parte interna do orgánulo, preto dos extremos das cubertas da bóveda. Esta posición suxire que o vRNA podería interaccionar tanto co exterior coma co interior da bóveda. A proteína da bóveda menor TEP1 está implicada na estabilización do vRNA.
Pesca
Características
Segundo "O Estado das pesqueiras e da acuicultura no mundo", unha publicación da FAO (Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación), a produción de peixe no mundo foi en 2002 superior a 94 millóns de toneladas coa actividade extractiva e máis 50 millóns coa acuicultura. Estímase que o peixe fornece actualmente preto do 16% da proteína consumida polo ser humano. A pesca é igualmente unha importante fonte de emprego, contribuíndo enormemente á economía mundial.
Própole
miniatura|Própole miniatura|Própole miniatura|Própole O própole é unha substancia que obteñen as abellas das xemas das árbores e que despois procesan na colmea, converténdoa nun potente antibiótico co que cobren as paredes da colmea, co fin de combater as bacterias e fungos que poidan afectala.
Pesca
Pesca e pesqueiras
A pesca é o propio acto de capturar animais acuáticos ou de crialos: unha pesqueira é o conxunto do ecosistema e de todos os medios que nel actúan –barcos e artes de pesca– para capturar unha especie ou un grupo de especies afíns (por exemplo, a pesqueira de arenque do Mar do Norte, a pesqueira de bocarte do Perú e Chile). Así e todo, pódese falar tamén das pesqueiras de camarón de Madagascar porque inclúen unha compoñente industrial e outra artesanal ou as pesqueiras de atún porque teñen diferentes especies e son capturadas en diferentes océanos.
Própole
O própole ten materias colorantes, chamadas flavonoides, que son as máis activas no rol antiséptico do própole. Ademais desta substancia, contén resinas e bálsamos (un 50%), cera de abella (un 30%), aceites esenciais (un 10%), pole e diversos materiais minerais: aluminio, prata, bario, boro, cromo, cobalto, estaño, ferro e moitos outros. Tamén contén provitamina A e vitaminas do grupo B, especialmente B3.
As abellas sen ferrón da tribo Meliponini recobren todo o niño de cría cun invólucro (lámina ou membranas) fabricado con cerume, que é unha mestura de própole e cera. Con betume cerran as aberturas onde confinarán a colonia nos troncos, sendo o mesmo unha mestura de própole pegañoso mesturado con barro, a cal tamén se chama xeopropóleo.
Pesca
A pesca na historia
Desde tempos inmemoriais, a pesca sempre formou parte da cultura humana, non só como fonte de alimento, senón tamén como modo de vida, dando identidade a innumerables comunidades e como obxecto artístico. A Biblia ten referencias á pesca e mesmo a icona dun peixe converteuse no símbolo dos cristiáns nos primeiros tempos.
Própole
Entre as propiedades medicinais que se lle recoñecen a este produto están:
Coral Polifónica de Ribadeo
Descrición
A coral conta cun amplo repertorio no que se inclúen obras clásicas, relixiosas e populares, tanto españolas como doutros países. Conta cunhas 55 voces mixtas, dende tenores, soprenos, contraltos e baixos.
Pesca
A pesca na historia
Unha das actividades cunha historia máis longa é o comercio de bacallau seco entre o norte e o sur de Europa, que comezou no tempo dos viquingos hai máis de 1000 anos.
Própole
Historicamente utilizouse para tratar catarros das vías respiratorias altas, gripe, sinusite, otite, larinxite, bronquite, asma bronquial, pneumonía crónica, tuberculose pulmonar. Tamén se usou en dermatoloxía para o tratamento de abscesos, forúnculos, frieiras, gretas, verrugas, entre outros danos da pel. Coñécese que os exipcios utilizaban o própole como parte dos ingredientes para conservar as vísceras dos faraóns.
Coral Polifónica de Ribadeo
Descrición
Realizou actuacións en numerosas vilas e cidades de Galicia e Asturias, e tamén en Astorga, Donostia, Barcelona, Sabadell, Jaén, Marbella, Laredo, Los Corrales de Buelna, Madrid, Valladolid, Logroño, León, Boadilla del Monte, Medina del Campo e Portugal.
En decembro de 2002 presentou o CD Nos mares da música.
En diversas ocasións actuou conxuntamente con agrupacións instrumentais da vila: Banda Municipal, Grupo de Gaitas, Rondalla... Colabora habitualmente coa Coral a pianista Carmen Álvarez Lebredo.
O concello concedeulle a Medalla de Ouro de Ribadeo no ano 2006 con motivo do seu 50º aniversario. Ademais, a Asociación de Radio e Televisión de Lugo outorgoulle o premio Lucense do ano, 2006.
Pesca
Métodos de pesca
miniatura|Pescadores. miniatura|Preparando [[nasas na Illa de Arousa.]] miniatura|Aparellos de pesca, [[Vilanova dos Infantes, Celanova.]] miniatura|Descargando [[mexillón na Illa de Arousa.]] A forma máis simple de pesca é un individuo illado cunha cana ou rede. Non só como actividade recreativa -proporcionando un enorme comercio en moitos países desenvolvidos-, senón tamén como pesca de subsistencia nos países menos desenvolvidos, esta forma de pesca continua a ser moi importante en todo o mundo, mais a forma máis usual de pescar é con embarcacións, comezando coa xangada de papiros do Exipto ou a piroga ou canoa de tronco escavado (aínda hoxe a principal plataforma de pesca en moitos dos países menos desenvolvidos) pasando polos barcos á vela, ata aos enormes barcos-fábrica responsables da produción de atún e equipados coa máis moderna tecnoloxía, helicópteros para a detección de cardumes, receptores de información vía satélite que indican a posición exacta, a temperatura da auga do mar. etc.
Coral Polifónica de Ribadeo
Descrición
En 2009 a Fundación Iniciativas recoñeceu o labor de dirección de María del Carmen Rodríguez Candelo pol.
Própole
Obviamente, tamén se utilizou no tratamento de animais con febre aftosa, necrose bacilar, mamite e helmintíase en ovinos, entre outras. Tamén se empregou na confección de finísimas lacas para o pintado de instrumentos musicais de corda, dándolle gran resistencia á laca.
Pesca
Pesca á liña
A pesca á liña, cun fío e un anzol, parecendo simple, é unha das principais formas de capturar peixe. Polo feito do material ser de fácil adquisición é o principal método de pesca de subsistencia en ríos, lagos ou xunto á costa. Porén, varias pescarías industrializadas usan este método, tanto coa chamada liña de man, en que cada pescador terma na man dunha liña en cuxa extremidade se colocan varias liñas secundarias cada unha co seu anzol, como cos palangres de varios quilómetros de lonxitude cos que se pescan os atúns de profundidade.
Palabra
miniatura|250px|A [[Casa das Palabras na Coruña.]] Unha palabra é cada unha das unidades da cadea escrita, que se escriben separadamente (salvo nos casos en que se usa apóstrofo ou guión), é dicir é a unidade formada por un ou varios fonemas, illable e dotada de significado.
Pesca
Pesca de enmalle
Outra forma de pescar relativamente simple é a rede de enmallar -na súa forma máis simple, un rectángulo de rede con flotadores na extremidade superior e chumbos na inferior, que se lanza á auga nun lugar onde se saiba que hai cardumes de peixe, os cales fican "enmallados" (presos nas mallas da rede), normalmente polas gallas ou opérculos. Este método ten moitas variantes, a máis perigosa -para a fauna mariña e para a propia navegación - é a de arrastre ou rede de deriva, que tamén pode ter varios quilómetros de extensión e pode perderse, continuando a matar peixes que despois non son aproveitados e ata mamíferos mariños; ademais, estas redes son practicamente invisibles e un navío que pase por unha destas redes perdidas pode ficar coa hélice inmobilizada. Por estas razóns, a rede de deriva foi prohibida en varios países.
Própole
A cantidade media que poden producir por colmea durante un ano depende da raza de abella, e acostuma estar entre os 150 g e 300 g. Recoléctase ao comezar a primavera, xa que é necesario na colmea durante os tempos fríos. Para a recolección, o apicultor coloca unha prancha plástica perforada sobre os cadros da colmea que, no momento de recolección, introduce nun conxelador até que o contido se conxela e así poder retiralo máis facilmente; logo introdúceo en auga quente para separar o própole da cera, as abellas mortas ou restos doutros animais. Neste momento o própole preséntase como unha substancia similar a unha goma de mascar. Logo toma unha forma granulosa e frouxa, de cor lixeramente escura. O própole consérvase en recipientes de vidro, nunca de plástico, lonxe do ar e da luz.
Nino Rota
Nino Rota, nado en Milán, Italia o 3 de decembro de 1911 e finado en Roma, Italia o 10 de abril de 1979, foi un compositor e músico italiano que acadou sona especialmente por ser o creador de bandas sonoras de filmes de Federico Fellini, Francis Ford Coppola ou Luchino Visconti.
Lingua bambara
A lingua bambara (Bamanankan) é un idioma falado en Malí, por 10 millóns de persoas, dos cales 270.000 pertencen á etnia bambara, polo tanto a maioría usan o bambara como lingua interétnica no país. Existen algúns falantes en Burkina Faso, Costa do Marfil e Gambia. Tivo ao longo do tempo distintos sistemas de escritura, ademais da latina.
Pesca
Pesca do cerco
Algunhas variantes da rede de enmallar deron orixe ás redes de cerco: a rede é colocada ó redor dun cardume e un cabo profundo poder ser puxado para formar un saco onde todo o peixe fica aprisionado. Esta forma de pescar é utilizada tanto a nivel artesanal -no norte de Mozambique estas redes son pechadas por 4-5 mergulladores, en augas baixas- como a nivel industrial, por exemplo, para algunhas especies de atún que forman cardumes á superficie do mar.
Própole
Ligazóns externas
Propoleo
Doazón de Sutri
thumb|300px|Imaxe da antiga cidade de Sutri. thumb|300px|Os dominios longobardos á morte de [[Rotari (652).]] Por Doazón de Sutri enténdese a cesión territorial efectuada no 728 polo soberano longobardo Liutprando ao papa Gregorio II, dalgúns castelos do Ducado de Roma, entre os cales o máis importante era o de Sutri. Foi a primeira das dúas restitucións per donationis titulo efectuadas por Liutprando á Igrexa de Roma. A segunda foi no 743.
Nino Rota
Biografía
Nino Rota naceu en Milán o 3 de decembro do 1911, o seu verdadeiro nome era Nino Rinaldi. Era neto de Giovanni Rinaldi (1840-95) un dos pianistas italianos máis sobranceiros do seu tempo. A súa propia filla, Ernesta Rinaldi foi pianista.
Lingua bambara
Escrita
A primeira, chamada Ma-Sa-Ba, foi desenvolvida por Woyo Couloubayi, da rexión de Kaarta en 1930. Tiña un total de 123 caracteres, sendo progresivamente abandonada.
Nino Rota
Biografía
Comezou a súa formación musical ós oito anos de idade. Sendo aínda neno compuxo un oratorio para solista, coro e orquestra: “L’infanzia di San Giovanni Battista”, estreado por vez primeira en 1923. Nese mesmo ano entrou no Conservatorio de Milán onde recibiu clases de Giacomo Orefice e leccións sobre composición de Ildebrando Pizzetti. Posteriormente continuou os seus estudos na Academia Santa Cecilicia de Roma sendo un dos seus Mestres Alfredo Casella. Finalmente trasladouse ós EUA no Curtis Institute de Philadelphia. Alí durante dous anos (1931-32) recibiu as ensinanzas de Rosario Scalero e Fritz Reiner).
Lingua bambara
Escrita
Posteriormente naceu o N'Ko, un alfabeto ideado por Solomana Kante en 1949 como sistema de escritura para as linguas mandés do oeste de África; N'Ko significa Eu digo en todas as linguas mandés.
Nino Rota
Biografía
Finalmente retornou a Milán para finalizar os seus estudos universitarios, onde presentou a súa tese doutoral (1937) sobre o renacentista italiano Zarlino. Ademais da música, Nino Rota estivo sempre interesado por outras disciplinas artísticas coma a literatura ou a historia musical.
Profesionalmente comezou a impartir clases sobre teoría musical na escola musical de Taranto, para posteriormente ensinar harmonía e composición no Conservatorio de Bari. Finalmente foi nomeado director deste Conservatorio, ocupando o posto durante case trinta anos (1950-78). Morreu en Roma o 10 de abril de 1979.
Pesca
Pesca con trampas
As nasas de diversos tipos son tamén métodos de pesca moi populares desde tempos inmemoriais. Na rexión Indo-Pacífica (nas zonas tropicais e subtropicais dos Océanos Índico e Pacífico), os pescadores constrúen gaiolas con forma de V con ripas de bambú ou de follas de palmeira, colócanas preto de rochas ou arrecifes de coral e conseguen capturar peixes de gran valor comercial. En Galicia existe unha pesca tradicional para cefalópodos (principalmente polbo) con recipientes de barro ou lata, normalmente fixados en número variable a liñas suspensas na auga. Estas artes de pesca pertencen ás chamadas artes pasivas, xa que é o propio animal o que as procura, normalmente como refuxio, ficando aprisionado nelas.
Nino Rota
Outras obras musicais
Ademais das obras ligadas ó cine, Nino Rota compuxo un número considerable doutras obras musicais. A súa primeira ópera data do 1925: Il príncipe porcaro (baseado nunha historia de Hans Christian Andersen). Posteriormente compuxo Ariodante (Parma, 1942), Torquemada (1943), Il capello di paglia di Firenze (1945) (baseado nunha obra de Eugène Labiche), I due timidi (1950), Lo scoiattolo in gamba (Venecia, 1959), La notte di un nevrastenico (La Scala, 1960), Aladino e la lampada mágica (Nápoles, 1968), La visita meravigliosa (Palermo, 1970) e Napoli milionaria (Spoleto, 1978).
Pesca
Pesca con trampas
Ao nivel industrial, hai pescarías que utilizan gaiolas, construídas con plástico ou rede segura nunha armazón metálica, que poden ser colocadas en grandes números e a calquera profundidade, presas por un cabo. Estas gaiolas provocan un problema semellante ao das redes de enmallar derivantes, pois poden perderse e continuar a enredar peixes ou outros organismos, sen ningún beneficio, nin para o home nin para os propios recursos pesqueiros.
Pesca de arrastre
Finalmente, en termos de tipo de arte, unha vez que hai numerosas variantes dos tipos xa descritos, o método de pesca actualmente máis popular -e máis controvertido- é o arrastre, constituído basicamente por unha rede construída en forma de saco, con flotadores na parte superior da abertura e pesos na parte do fundo, e cabos amarrados ás extremidades desa "boca" polos cales a rede é arrastrada normalmente polo fondo do mar. Existen formas artesanais desta arte (a rapeta por exemplo) en practicamente todo o mundo nas que a rede é arrastrada por pescadores a pé ou co auxilio dunha pequena embarcación, mais a industria pesqueira usa redes de arrastre de grandes dimensións -ás veces máis dunha ao mesmo tempo- que son de construción máis sofisticada e tiradas por instrumentos mecánicos desde unha embarcación, que pode ser un barco-fábrica.
Os aspectos controvertidos deste método de pesca son varios, por exemplo;
Métodos de pesca prohibidos
Existen algúns métodos de pesca nocivos e que están prohibidos en practicamente todo o mundo, mais que aínda se practican. Un deles é o uso de dinamita ou outros explosivos: cando se detona unha carga explosiva na auga, a enorme onda de presión atorda os peixes maiores e pode destruír completamente os máis pequenos; mesmo por causa do aumento de presión, estes peixes fican a flotar e son facilmente capturados. Os peixes que fican destruídos non serven nin sequera para alimentación e poden ser os xuvenís, causando así un desperdicio. Peor é o efecto que os explosivos teñen nos corais, que levan moitas ducias de anos a desenvolvérense e que, con este método, son destruídos.
Outro método de pesca prohibido é o do uso de substancias tóxicas para os peixes ou outros organismos acuáticos. Como no método anterior, o problema principal é a falla de selectividade do método, matando non só os organismos dos tamaños que se pretenden utilizar, senón tamén moitos outros. Porén, este método é aceptado, mais con restricións en relación á cantidade e á forma da súa utilización, para estudar os organismos existentes en áreas onde non é fácil capturalos por outros métodos, tales como covas ou rápidos de ríos.
A importancia da pesca no mundo
A actividade da pesca atópase en todos os océanos, ríos e lagos - e ata nas augas que fican permanentemente cubertas de xeo -. O home captura un gran número de especies de peixes, crustáceos, moluscos e ata moitas outras especies acuáticas, como algunhas algas, mamíferos mariños (aínda que a súa captura sexa prohibida en case todo o mundo) e outros seres. Porén, o número de especies que compoñen a gran maioría das capturas pesqueiras do mundo é relativamente pequeno. As principais son o bocarte do Perú de que, en 2002, se capturaron preto de 10 millóns de toneladas, o bacallau e especies da mesma familia, que superaron os 8 millóns, os atúns que alcanzaron 6 millóns, e os cefalópodos (chocos, lulas e polbos) e os camaróns que atinxiron cada un preto de 3 millóns. Polo tanto, estes 5 grupos de especies (se xuntarmos o bocarte coas sardiñas, temos un total de 22 millóns de toneladas) corresponden a case 50% das capturas mundiais da pesca.
Os principais países pesqueiros en 2002 foron a China cun total de case 17 millóns de toneladas de capturas, 19 millóns provenientes da acuicultura mariña e 17 millóns da acuicultura de auga doce - preto de 30% da produción mundial de produtos pesqueiros -, o Perú con preto de 9 millóns, os Estados Unidos de América do Norte con preto de 5 millóns e o Xapón con 4,5 millóns. O segundo produtor mundial de produtos acuícolas foi a India, con 2 millóns de toneladas.
Problemas ambientais ligados ás pescas
Así e todo, unha vez que os recursos pesqueiros – as especies acuáticas – viven nun determinado ecosistema, a súa renovabilidade tamén depende da integridade do ecosistema, ou sexa, dun conxunto de relacións equilibradas entre as varias especies presentes e entre estas e o seu hábitat. Por iso, todos os factores que prexudican a “saúde” do ecosistema, como a contaminación e as alteracións da biodiversidade, poñen en causa a sustentabilidade das pescarías que aí se desenvolven.
Algúns destes factores teñen causas externas ás propias pescarías, como a contaminación causada polos residuos urbanos, industriais ou dos navíos. As alteracións na franxa costeira, tales como a deforestación que pode causar erosión, promovendo o asoreamento dos fondos mariños (ou dos ríos ou lagos) ou a exploración de areas ou rochas para fins de construción, tamén prexudican os ecosistemas acuáticos. Por esa razón, hoxe falase moito da necesidade dunha xestión integrada da zona costeira, en que se eviten todas as accións que prexudiquen, non só a costa, as praias, a navegación, senón tamén os ecosistemas acuáticos e as pescas que del dependen.
Outra importante acción que debe ser promovida é a recuperación da saúde dun ecosistema afectado, non só anulando as fontes de contaminación ou controlando a exploración das forestas ribeiriñas – ou mesmo promovendo a reforestación – mais inclusivamente introducindo no sistema especies que teñan desaparecido ou outras que non entren en competición con aquelas aló existentes, mais contribúan para o seu nivel óptimo, por exemplo, servindo para o seu alimento.
Por estas razóns, ademais do esforzo que se debe facer na xestión das pescarías e na xestión integrada da zona costeira, existe neste momento a tendencia de multiplicar as reservas mariñas, zonas onde é prohibido pescar – ou onde a propia comunidade humana controla a pesca que lle permite a subsistencia. Estas reservas ou parques permiten o refuxio de poboacións de organismos mariños que poden axudar a repoboar zonas próximas onde algunhas especies teñan sido sobre-explotadas.
Código de conduta para pescarías responsables
miniatura|Embarcación pesqueira en [[Viveiro.]] A adopción xeneralizada nos anos 70 das zonas económicas exclusivas (CEE’s) e da Convención das Nacións Unidas sobre o Dereito do Mar, en 1982, criaron condicións para unha mellor xestión dos recursos pesqueiros, dando a un gran número de países o dereito dos utilizar para o seu proveito (en vez de continuaren a ser peixes por frotas estranxeiras) e a responsabilidade de fiscalizar as pescarías que aí se exercen. Porén, este movemento asociado aos avances tecnolóxicos nesta industria e á crecente procura de produtos pesqueiros levaron ao seu crecemento esaxerado. Nos anos 80 tornouse claro que os recursos existentes non poderían soster este crecemento. Alén diso, continuaron a existir pescarías non reguladas no alto mar, moitas veces envolvendo especies de peixes que fan grandes migracións e que pasan polas augas de varios países.
En 1992, realizouse en Cancún unha Conferencia Internacional sobre Pesca Responsable en que se pediu á FAO que preparase un Código de Conduta para tentar resolver aquelas cuestións. A Declaración de Cancún foi unha importante contribución para a Conferencia das Nacións Unidas sobre o Meo Ambiente e o Desenvolvemento – Río de Xaneiro. En 1993, a Conferencia da FAO adoptou un Acordo na Promoción do Respecto polas Medidas Internacionais de Conservación e Xestión por Barcos de Pesca na Alta Mar. Finalmente, en 1995, a Conferencia da FAO adoptou unanimemente este Código que, a pesar de non ser mandatorio, establece principios e padróns para a conservación, xestión e desenvolvemento de todas as pescarías do mundo.
Importancia económica
Dentro do sector sector pesqueiro adóitanse incluír toda as actividades relacionadas coa pesca extractiva, o marisqueo e a acuicultura, así como a conserva e o conxelado, constituíndo un dos principais axentes da economía galega. No ano 2007 a facturación global do sector chegou aos 4.750 millóns de euros, dos que 673 M€ corresponden a pesca extractiva. A contribución da pesca extractiva e o marisqueo, así como da acuicultura e da industria da conserva no PIB galego é do 1,98 %, aproximadamente.
Esta actividade estimula o funcionamento doutros moitos axentes económicos: así aos máis de 25.700 mariñeiros, acuicultores e mariscadores que faenan habitualmente hai que engadir os traballadores de actividades como a industria conserveira, os estaleiros ou o comercio. Estímase que por cada emprego no mar créanse catro en terra.
Produción
Durante o 2007, puxáronse nas lonxas galegas máis de 170 millóns de quilos por un valor superior aos 463 millóns de euros, dos que 325 proceden da venda de peixe. Entre as especies vendidas destacan o xurelo, a pescada, a xarda, a sardiña e o lirio, polo seu volume, e economicamente a pescada (90 M€).
Frotas
A frota pesqueira con porto base en Galicia está formada por 4.799 buques de pesca e 1.213 de acuicultura, que representan o 40% da frota do estado, e converten o país na maior rexión pesqueira da Unión Europea.
Resumo de artes de pesca
miniatura|Aparellos na [[A Illa de Arousa|Illa de Arousa.]] miniatura|[[Rede de pesca no porto da Coruña.]]
Galería de imaxes
.
Tourís, Sorribas, Rois
Tourís é un lugar da parroquia de Sorribas no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 102 habitantes (48 homes e 54 mulleres).
miniatura|264x264px|Fonte de Tourís
Etimoloxía
Orixinalmente a aldea chamábase Touriz, terminado en z, que ten orixe xermánica, pero debido ao seseo terminouselle chamando Tourís.
Os pozos
Normalmente cada persoa da aldea tiña o seu pozo particular, os cales se fixeron fai ao redor duns trinta anos. A parte dos pozos, todas as persoas da aldea tiñan a auga da traída. Esta viña da mina do monte Fichurio, feita fai uns cincuenta anos, de onde actualmente segue vindo, a auga ata a traída, e de alí repartese a todas as casas.
A roupa ían a lavala o lavadoiro da aldea, xunto a fonte.
As colleitas
A maioría das persoas da aldea traballaban as súas leiras nas que plantaban centeo, millo, patacas e fabas.
O centeo pañabase unha vez ao ano, a finais de maio ou en xuño. Os utensilios que se utilizaban para recollelo eran o fouciño, e máis tarde a gadaña. Unha vez recollido, atábase nuns mollos para que secasen durante un mes, ata que despois se lle sacaba o gran e a palla. A palla utilizábase de alimento para os animais e o gran para moer.
Ramen
O ramen (ラーメン) é a versión xaponesa da sopa de fideos chinesa la mian (拉麵).
Tourís, Sorribas, Rois
As colleitas
Para moer estes cereais, cada persoa ía o múiño do Cubo e o muíño do Pontello. Como tiñan que ir todos os habitantes da aldea, organizábanse en quendas de día e de noite para moer. Isto perdurou ata que se empezaron a comprar múiños eléctricos particulares.
O San Xoán
Na noite do San Xoán, a xente de toda a aldea reuníase no monte de Tourís, para facer a fogueira e a sardiñada. Sempre se tiña que saltar a fogueira para botar as meigas fóra, e se non se facía, dicíase que daba mala sorte. Ademais da festa, os rapaces da aldea na noite anterior dedicabanse a facer trasnadas, como levar os carros das casas e sacar os portais.
Tarrío, Serantes, Oleiros
Tarrío é un lugar da parroquia de Serantes no concello coruñés de Oleiros.
Tourís, Sorribas, Rois
A misa
A misa celebrábase cada domingo na igrexa de Santo Tomé de Sorribas. As mulleres da aldea tiñan que levar un pano cubrindo a cabeza e unha toquilla nos ombros. As mulleres que estaban gardando o louto, tiñan que ir vestidas totalmente de negro, coa toquilla e o pano negros, e con medias.
League of Ireland Premier Division
A League of Ireland Premier Division (en irlandés Príomhroinn Sraith na hÉireann) é a máxima competición nacional de fútbol de Irlanda. Esta división foi creada en 1985 como resultado da división da League of Ireland en dúas divisións, creándose tamén a League of Ireland First Division. No 2009, a FAI rexeitou as propostas dos clubs de reagrupar as dúas divisións e restaurar a estrutura orixinal da League of Ireland. miniatura|100px|O trofeo
Alce
O alce ou ante (Alces alces) é o máis grande dos cérvidos. Pode chegar ata 2 m de altura e 800 kg de peso. A cor vai do castaño grisallo ao negro; a cor do fociño e as patas é máis clara. Os machos distínguense doutros cérvidos polos seus grandes cornos en forma de pa e ramiformes. Aliméntase de follas e gromos novos, sobre todo de bidueiros e sabugueiros, e plantas acuáticas no verán. No inverno comendo cortizas de árbores e raíces. Pasa gran parte do tempo preto ou dentro da auga e é un bo nadador. miniatura|Un alce nun [[Billetes do rublo belaruso|billete de 25 rublos belarusos.]] Habita en América do Norte, Escandinavia, Rusia e Siberia. En Europa estivo en risco de se extinguir, pero na actualidade está a se expandir de novo.
League of Ireland Premier Division
Notas
(*) A League of Ireland foi fundada en 1921. A liga dividiuse en dúas divisións en 1985, creándose a League of Ireland Premier Division e a League of Ireland First Division. Polo tanto, os campións da Premier Division, tendo rematado na cabeza da máxima categoría da League of Ireland, son considerados os campións da League of Ireland.
Aleluia
A aleluia (Oxalis acetosella) é unha planta perenne da familia das oxalidáceas, común na maior parte de Europa e nalgunhas zonas de Asia, medra na sombra dos bosques e as sebes. As follas trifoliadas, son de cor ver pálida, pola noite e co frío préganse, a flor, branca, agroma de abril a maio. Recibe tamén os nomes de trevo acedo, pan do cuco, herba da fame (non confundir coa ervellaca) e pan de can
Marta Brañas
Marta Brañas Rumbo, nada en Arteixo o 3 de agosto de 1985, é unha militar galega, que chegou a ser campioa de España de boxeo profesional.
Traxectoria
Iniciouse no deporte no kung-fu, onde chegou a ser cinto negro. En 2003 deixou o kung fu pola práctica do boxeo no ximnasio local Planas Box onde Brañas adestrou como puxilista da categoría mosca e, en ocasións, galo e supermosca. En 2009 trasladouse a Madrid para formarse como boxeadora no centro de alto rendemento Blume. Ao ano seguinte lesionouse durante varios meses, pero en 2011 regresou á preparación de boxeo de alto nivel. Uniuse á selección española feminina de boxeo e participou con ela nos mundiais de 2012 de afeccionadas, disputados en Qinhuangdao (China), no peso mosca. Nese mundial competiron tres boxeadoras españolas e Brañas foi derrotada no seu primeiro combate, contra a surcoreana Kim Ye-ji, cando o árbitro detivo a pelexa.
En 2014 obtivo o campionato de España de peso galo en amateur. Nese mesmo ano converteuse na primeira boxeadora profesional galega, ao asinar un contrato cunha promotora dos Estados Unidos. Instalouse en Lakewood (condado dos Ánxeles) e disputou tres pelexas na fornteira mexicana, dúas en Mexicali e unha en Tijuana, que ademais resultan en tres vitorias. Pero nese verán regresa a Galicia e en setembro de 2015 disputa o seu primeiro combate profesional de volta, en Arteixo. En decembro dese ano converteuse na primeira campioa de España de boxeo con carácter profesional nun combate disputado na Coruña, onde venceu a badalonense Maribel de Sousa.
Como boxeadora chamábanlle a "potrilla de Arteixo", que é o español para poldriña, dado que Brañas traballaba na coida e preparación de cabalos e posuía unha poldra. O seu adestrador como púxil foi Chano Planas.
Abandonou o boxeo en maio de 2017 por mor dun conflito económico entre promotores en Panamá, cando estaba a prepararse para un combate polo título mundial dos supermosca contra a peruana Linda Laura Lecca. No total da súa carreira profesional como boxeadora disputou nove combates e gañounos todos
Vida persoal
Sen deixar a súa profesión como militar en infantería, cando abandonou o boxeo comezou a practicar o fútbol coa SCD Pastoriza, de Pastoriza. Tamén compite en saltos de equitación.
Ademais de militar, estuda enfermería na Universidade da Coruña.
Palabra
En moitos idiomas, a noción do que constitúe unha "palabra" pódese entenderse principalmente como parte da aprendizaxe do sistema de escritura. É o caso da lingua inglesa e da maioría das linguas escritas con alfabetos derivados dos antigos alfabetos latinos ou gregos.
Vatsyayana
Mallanaga Vatsyayana foi un sabio e filósofo da India que viviu entre os séculos I e VI despois de cristo. O único que se coñece del é que foi quen resumiu o Kama Sutra (aforismos do amor) de mil a cento cincuenta ślokas (versos).
Palabra
Non existe consenso entre os lingüistas sobre a definición axeitada de "palabra" nunha lingua falada que é independente do seu sistema de escritura, nin sobre a distinción precisa entre ela e "morfema". Este tema é especialmente debatido para o chinés e outras linguas do leste asiático, e pode ser discutible para as linguas afroasiáticas.
A ciencia que estuda a composición e estrutura interna das palabras é a morfoloxía.
As palabras poden clasificarse segundo a clase sintáctica (categoría gramatical), segundo a súa acentuación ou segundo o seu número de sílabas.
O día 23 de novembro foi proclamado como Día Internacional da Palabra.
Concepto
Cando nos referimos á palabra como "conxunto de letras" é parte da linguaxe escrita ou gráfica. Cando nos referimos á palabra como "conxunto de sons" é parte da linguaxe falada ou glótica. En ambos os casos, denomínase aspecto externo ou representación material da palabra, e a este aspecto externo, material, dáselle o nome de vocábulo.
Cando nos referimos á palabra como "índice da idea que representa", é dicir, cando se fala do sentido tras da palabra escrita ou falada, estamos a referirnos ao aspecto interno ou representación inmaterial da palabra, e a este aspecto interno, inmaterial, dáselle o nome de termo.
É por isto que o correcto é "explicar ben un termo", non "explicar ben un vocábulo". Do mesmo modo, o correcto é "pronunciar ben un vocábulo", non "pronunciar ben un termo".
As palabras poden ser combinadas para crear frases.
Unha palabra tamén pode ser definida como un conxunto de morfemas. Con todo, aínda que na lingua escrita a demostración deste concepto sexa relativamente simple (e en moitos sistemas de escrita as palabras sexan delimitadas por espazos entre si), hai idiomas que non empregan divisores de plabras, como no sánscrito. Alén disto, en manuscritos antigos latinos (e no xaponés, no que o uso do kanji era frecuente) o uso de delimitadores de palabra era optativo.
Clasificación
As palabras posúen trazos que permiten clasificalas en diferentes grupos, chamados categorías gramaticais ou clases de palabras. Tamén poden clasificarse segundo criterios morfosintácticos (categoría sintáctica e tipo de flexión), fonolóxicos (acentuación, número de sílabas) ou funcionais.
Segundo a clase de palabras á que correspondan
Tipicamente os adxectivos, substantivos, verbos e adverbios pertencen á categoría léxica; os demais tipos de palabras pertencen á categoría funcional.
Segundo a súa acentuación
En certas linguas con acento de intensidade fonolóxico, a posición do acento de intensidade non está fixada sempre na mesma sílaba; estas linguas denomínanse linguas de acento libre. En linguas de acento libre como o galego pode facerse a seguinte clasificación:
Fonoloxicamente o acento axuda a segmentar a cadea falada en grupos fónicos ou en palabras. En linguas de acento en posición fixa como o francés onde o acento cae ao final de cada palabra tónica, a identificación da posición do acento permite segmentar en palabras (exceptuando as palabras clíticas).
Segundo o seu número de sílabas
En galego o concepto de sílaba non é problemático e pode facerse recorrendo a criterios estritamente fonolóxicos: a posición das vogais determina que outros fonemas son inicio de sílaba (ataque silábico) ou final de sílaba (coda silábica). De acordo co número de sílabas as palabras poden clasificarse en:
As palabras con varias sílabas denomínanse polisílabas.
Coral Polifónica de Ribadeo
Ligazóns externas
http://coralderibadeo.blogspot.com.es/
Nino Rota
Outras obras musicais
Ademais tamén escribiu música coral, catro sinfonías, o Concerto-soirée para orquestra, un concerto para cordas (1965), un concerto para cuarteto de cordas, varias pezas de cámara para piano, oratorios e diversos ballets: Rappresentazione di Adamo ed Eva (Perugia, 1957), Balli, Le Molière imaginaire(1976) and Amor di poeta (1978).
Tobe, Serantes, Oleiros
Tobe é un lugar da parroquia de Serantes no concello coruñés de Oleiros.
Doazón de Sutri
Contexto histórico
Tras ser elixido rei rei dos longobardos (712), Liutprando tivo que afrontar unha serie de problemas como a xeral disgregación e a perda de identidade nacional dos cada vez máis romanizados longobardos. Para realizar este propósito iniciou unha política de reforzamento da súa monarquía que tiña como meta principal a conquista dos territorios italianos para danar os bizantinos. A península italiana estaba en gran parte en mans dos longobardos; a Langobardia porén estaba dividida en dous anacos polos territorios aínda en mans do Imperio, que ían do Tirreno (Roma) ao Adriático (Rávena). Ademais os longobardos estaban divididos internamente: ducados de Spoleto e de Benevento eran de feito autónomos ante o poder central.
A febleza do Imperio bizantino, convulso polas loitas internas posteriores á fin da dinastía de Heraclio (711), favorecía o afastamento das provincias italianas. Liutprando soubo escoller o momento propicio cando nos territorios italianos gobernados polos bizantinos se difundiu a indignación polo apoio do emperador á herexía iconoclasta. A súa campaña militar comezou polos territorios que dividían en dous a Langobardia, ou sexa, a área do Ducado romano.
Cando o papa veu as intencións dos longobardos - os cales estaban probabelmente decididos a conquistar a mesma Roma - sentiuse directamente en perigo, en canto por moitos anos o imperio bizantino cesara de intervir militarmente en favor de Roma, empregando as propias enerxías en defender só Rávena, capital do Exarcado. O curso dos acontecementos tomou unha dirección distinta da anunciada (a posíbel toma de Roma) cando, no 728, os longobardos conquistaron a fortaleza de Narni, posta como gardiá da vía Amerina.
A gardar a vía Amerina ficaros an fortalezas de Amelia e Orte. Máis ao sur, os castra de Bomarzo, Sutri e Blera, no val do Tíber, eran a salvagarda da vía Cassia.
O papa Gregorio II (715-731) dirixiuse directamente ao rei dos longobardos, Liutprando, pedíndolle que renunciase aos territorios xa conquistados e que os restituíse ao exarca bizantino en canto lexítimo posesor. Liutprando, porén, doou o castrum de Sutri ao pontífice, cun xesto que representou unha xiro histórico.
O significado político da Doazón
Ata daquela o pontífice non exercitara un poder político efectivo sobre territorio ningún da península. A súa forza principal era a "superioridade" espiritual conferida polo "primado" de San Pedro (superioridade confirmada máis veces nos concilios ecuménicos). A autoridade moral do Papa era recoñecida nos reinos dos francos, dos visigodos de Hispania, dos burgundios, dos anglosaxóns de Inglaterra e dos mesmos longobardos.
Por outra parte a Santa Sé era propietaria de numerosos territorios (Patrimonium Sancti Petri) que creceran mesmo antes da Doazón, sobre todo coa Promissio Carisiaca e as doazóns de Carlomagno. A Doazón de Sutri non representa por tanto o acto formal do nacemento do poder temporal do papa: é un puro símbolo.
A historiografía contemporánea recoñece que, respecto ás múltiples doazóns que tiveron lugar mesmo antes do 728 a favor da Sé de Pedro, a Doazón asina o recoñecemento dunha soberanía que ata daquela o papado exercitaba só de feito pero non de dereito sobre os territorios romanos, legalmente pertencentes ao gobernador bizantino.
Cómpre recordar, finalmente, que revisten grandes problemas e dificultades as cuestións historiográficas relativas ao nacemento dun Estado da Igrexa e do poder temporal do papado; e mesmo as interpretacións dos historiadores sobre os actos – como o de Liutprando – teñen apreciacións diverxentes.
Acontecementos posteriores á Doazón
No 739 o papa Gregorio III dirixiu unha carta a Carlos Martel, mestre de palacio do rei dos francos, na que aparece por primeira vez a locución populus peculiaris beati Petri, referida ás poboacións do Ducado Romano, do Ravennate e da Pentápole, que viven xuntas nunha respublica da que san Pedro é o protector e o heroe epónimo.
No 743 o rei Liutprando restituíra ao Pontífice (papa Zacarías) per donationis titulo catro cidades ocupadas por el (entre elas Vetralla, Palestrina, Ninfa e Norma) e unha parte dos patrimonios da Igrexa en Sabina, que lle foran subtraídos había trinta anos polos duques de Spoleto (longobardos). Liutprando, pola súa banda, esvaecera temporalmente as tensións cos outros ducados longobardos, sobre todo cos ducados periféricos - e polo tanto máis autónomos - de Spoleto e Benevento, evitando así unha guerra civil.
A respublica de san Pedro do século VIII hai que entendela como "Patrimonio do bispo de Roma", ou sexa, como o conxunto dos territorios en propiedade da Diocese de Roma.
A Doazón de Sutri é en realidade anterior á falsificación histórica da Doazón de Constantino do 321, segundo a cal o emperador romano Constantino I tería cedido á Igrexa so o papa Silvestre I a soberanía sobre o Estado da Igrexa, doando o palacio de Laterano, os símbolos imperiais e a cidade de Roma. A autenticidade da Doazón constantiniana en efecto foi posta en discusión xa no século XV polo humanista Lorenzo Valla, que demostrou a súa falsidade con base lingüística e filolóxica: tería sido preparada sobre cincocentos anos despois da morte do emperador Constantino e habería polo tanto que situala entre os séculos VIII e IX.
Dick Spanner, P.I.
Dick Spanner, P.I. é unha serie cómica de animación británica en stop motion de 1987, parodia os relatos de detectives de novela negra, típicos de autores como Raymond Chandler. O personaxe principal e protagonista da serie é Dick Spanner (con voz de Shane Rimmer), un detective privado robótico que traballa en casos nunha urbe do futuro. O programa emprega decote xogos de palabras e gags visuais.
A serie consta de 25 episodios de seis minutos de duración cada un, que cubrían dúas historias de igual duración: «The Case Of The Human Cannonball» (en galego: O caso do home bala) e «The Case Of The Maltese Parrot» (en galego: O caso do papagaio maltés). A serie emitiuse orixinalmente no Reino Unido como parte do programa Network 7 os domingo pola mañá en Channel 4, repetíndose após no mesmo canal na franxa nocturna.
Producida por Gerry Anderson, a serie foi creada e escrita por Terry Adlam, quen traballara previamente nos efectos especiais de Falcóns do espacio, creada por Anderson. A serie serviu de inspiración para a campaña publicitaria de Gerry Anderson para Tennent Pilsner protagonizada polo personaxe Lou Tennent (con voz de Vivian Stanshall).
Cinta VHS
A serie foi lanzada en formato VHS pola compañía de vídeo Channel 5 (que lanzou moitas outras series de Gerry Anderson) a finais da década de 1980. Lanzáronse dous casetes, "The Case Of The Human Cannonball" e "The Case Of The Maltese Parrot"; ambos casos viñan nas cintas cos seus episodios unidos para amosar cada historia de forma completa, con pequenos cortes. A principios da década de 1990, ambos casos foron reeditados nun só casete por PolyGram Video. Tódalas cintas que saíron en VHS son na actualidade difíciles de conseguir.
DVD
Un DVD da serie foi lanzado o 15 de outubro de 2007, con extras que inclúen unha entrevista con Gerry Anderson. A petición do propio Anderson, os episodios presentaron unha nova música de fondo, acústica en lugar da música de fondo de sintetizador orixinal (que probablemente sexa a máis famosa e recordada da serie). Os efectos de son modificáronse de xeito que moitos gags de son da serie se viron afectados. A calidade das gravacións parece un pouco degradada respecto ás lanzadas en formato VHS. Ademais a imaxe tamén se recortou a formato 16:9, perdéndose parte da visualización no proceso. A versión lanzada en DVD divídese nos episodios orixinais de seis minutos, porén os créditos orixinais do final substituíronse por outros novos para o DVD.
O 4 de setembro de 2017 DVD Network lanzou un novo DVD; este presenta a música orixinal e os episodios no formato orixinal de 4:3, é dicir, sen recortar, coas dúas historias presentadas en episodios a xeito de compilación. Ademais o DVD presentou de xeito adicional a introdución da terceira parte da serie, que resultou inconclusa, e incluíu «The Case of the Screaming Dame» (2017), unha historia en animatic creada por Terry Adlam, protagonizada por Dick Spanner e dividida en dúas partes.
A desaparición da marioneta
En outubro de 2007, varios periódicos (incluído The Independent) informaron que Gerry Anderson andaba buscando o monicreque orixinal de Dick Spanner, que fora visto por última vez en posesión dun tal "Clive", un home que traballara na serie. Após sóubose que todo fora un truco publicitario para promover o lanzamento do novo DVD. A iniciativa tomouna un publicista de deuvedés sen o coñecemento de Gerry Anderson.
Grandes do noso tempo
Grandes do noso tempo é unha colección de obras de literatura universal traducidas ao galego posta en marcha por Edicións Xerais de Galicia. Consta de 18 títulos, publicados entre 1989 e 1996.
Seaxe, Sorribas, Rois
Seaxe é un lugar da parroquia de Sorribas no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 133 habitantes (55 homes e 78 mulleres).
Xiaxe é unha aldea da parroquia de Sorribas, no concello de Rois. O seu nome derivou de Seaxe en Xiaxe.
A aldea consta de 38 casas con 74 veciños en total. Antigamente, arredor do ano 1940, a aldea posuía 36 casas. Agora, 12 desas casas están pechadas ou abandonadas.
A aldea estaba dividida en dous rueiros, o Rueiro de Arriba e o Rueiro de abaixo. O Rueiro de Arriba estaba menos habitado, constaba de arredor de 10 casas, o Rueiro de abaixo posuía preto de 26 vivendas.
Historia
Hai 100 anos, nas eiras, os mozos e mozas ían tocar a pandeireta e tamén se facía a xunta. Anos máis tarde esa mesma eira usábase para mallar o millo e o centeo. Cada ano viña unha máquina para moer e os veciños levaban todas as súas colleitas. Agora esa eira é un pequeno taller de pedra. A aldea tiña unha máquina de moer o centeo; eran varios socios os posuidores.
Hai moitos anos había unha taberna “A de Mirazo”. Tamén había unha panadería e unha barbería. Á panadería viña un panadeiro de Oín facer o pan unha vez á semana. O barbeiro viña os sábados para que os homes cortasen o pelo. Xa non queda resto de ningún destes lugares. En todas as casas había un forno para facer o pan cada semana.
Grandes do noso tempo
Historia e características
Os libros foron editados en tapa branda con solapas nun tamaño de 21 por 13 cm. Na portada de cada volume figura unha fotografía do autor (agás en Sete narradores soviéticos: 1934-1950 e O vixía no centeo) e na contraportada un pequeno fragmento da obra. No interior do libro figura unha breve noticia do autor. O deseño da colección é de RE-VISION.