cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonio Vidal Vilas
Traxectoria
En 1940 traballaba na Coruña como xerente da fábrica de dominós e dados ALGALIT. Na Coruña participou na reorganización do PSOE, aproveitando as redes comerciais da fábrica como tapadeira. Foi propietario dunha fábrica de peites e botóns. En agosto de 1945 foi detido pola Brigada Político Social de Madrid, acusado de “actividades clandestinas de tipo socialista”. Foi condenado a seis meses de cárcere. Ao saír da prisión seguiu participando na loita clandestina contra o franquismo. En 1946 entrou en contacto con Alejandro Gama Casalderrey, e colaborou na reorganización do PCE. A comezos de 1947 foi novamente detido con Alejandro Gama e outros 13 compañeiros. Estivo preso do cárcere da Coruña entre febreiro e agosto de 1947. Ao saír da cadea marchou ao exilio. En 1948 embarcou en Lisboa rumbo a Chile, onde vivía a súa filla Maruja e outros membros da familia. Morreu en 1954 con 58 anos.
Vida persoal
Casou con María Araujo Pérez, filla do construtor José Araujo Pérez, e foi pai de Maruja (que casou con Faustino García Puga), Antonio e Óscar Vidal Araujo.
Louis Gossett, Jr.
Traxectoria
Gossett debutou no teatro nunha produción escolar de You Can't Take It with You, despois de decidir tomar clases de interpretación tras unha lesión deportiva. A polio xa retardara a súa graduación. Tralo instituto asistiu á Universidade de Nova York, rexeitando unha bolsa deportiva. Medindo 1,93 metros ofrecéronlle xogar ao baloncesto, mais preferiu centrarse no teatro. Con só dezasete anos debutou en Broadway substituíndo a Bill Gunn en Take a Giant Step.
Converteuse nun actor popular co seu papel de Fiddler na miniserie de 1977 Roots e gañou o Oscar ao mellor actor secundario por Un oficial e un cabaleiro (1982).
Bóchega
miniatura|240px|Bocha. Unha bóchega ou bocha é un mecanismo de defensa do corpo humano consistente nunha lesión elevada, palpable e circunscrita, chea de líquido linfático e outros fluídos corporais, que se forma na epiderme. Esta lesión fórmase para protexer o tecido tegumentario interior, o desprendemento ou a elevación principal da bocha é a primeira capa da pel; coñecida esta como a epiderme. Pode producirse como reacción a queimaduras ou fricción e axuda a reparar o dano producido na pel. As bochas figuran entre as eflorescencias primarias.
Etioloxía
As lesións de bóchegas adoitan ser consecuencia de axentes químicos ou físicos como queimaduras, conxelación de segundo grao ou a irritación mecánica -por exemplo, zapatos que rozan, calcetíns de fibras de algodón, tocar algún instrumento cordófono. Tamén, algunhas infeccións (por exemplo, a varicela e a erisipela bullosa) poden mostrar unha vesiculación.
Cartaxena
Cartaxena (en castelán: Cartagena) é unha cidade e concello español situado xunto ao mar Mediterráneo, pertencente á Rexión de Murcia. Ten 210.376 habitantes (INE 2008), repartidos nun termo municipal de 558,3 km², sendo a segunda cidade da rexión tras Murcia. Está situada ao sur da chaira denominada Campo de Cartaxena, comarca da que é capital e que ten unha poboación total de 332.035 habitantes.
A economía de Cartaxena baseouse tradicionalmente na explotación de chumbo, prata e cinc da serra mineira e o sector químico (sulfuro, fertilizantes fosfatados e explosivos). Na actualidade, esgotados os filóns mineiros, Cartaxena vive principalmente da construción e reparación naval, o refinado de petróleo e a exportación de aceite de oliva, froitas, cítricos, hortalizas, esparto, viño e produtos metálicos. Así mesmo, é unha das principais bases navais do país, xunto con Rota e Ferrol, e un emerxente destino turístico grazas ao seu denso patrimonio artístico, legado de máis de 2.500 anos de historia.
Cartaxena é famosa polas súas festas maiores de Cartaxineses e Romanos e as procesións de Semana Santa. Do seu vasto patrimonio monumental destacan o Submarino Peral exposto no porto, o recentemente restaurado Teatro Romano (o máis grande da península tras o de Mérida), numerosos restos arqueolóxicos de época cartaxinesa e romana, fortalezas, baterías de costa, edificacións de carácter militar e numerosos edificios modernistas e neoclásicos.
Como capital lexislativa da Comunidade Autónoma, Cartaxena é sede da Asemblea Rexional.
Toponimia
O topónimo castelán Cartagena procede do cartaxinés quart-hadast, que significa "cidade nova". Foi denominada en latín Carthago Nova, "nova Cartago". Do acusativo latino Carthaginem saíu a forma tardía que derivaría no árabe قرطجانة (Qarṭaǧānatu), forma inmediatamente previa á actual, Cartagena.
Xeografía
miniatura|250px|Vista satélite do Campo de Cartaxena, [[Mar Menor e Cabo de Palos.]] miniatura|dereita|Pazo Consistorial de Cartaxena. miniatura|220px|dereita|Casas de Tallante en Campo Nubla As súas coordenadas son 37º 36' N, e 0º 59' O, e comprende unha extensión de 558,3 km².
O centro histórico da cidade atópase asentado sobre cinco pequenos outeiros, chamados Molinete, Monte Sacro, Monte de San José, Despeñaperros e Monte da Concepción, o que deu lugar a que fose coñecida como "a pequena Roma" na antigüidade.
Cartaxena constitúe un grande plano inclinado con dirección NO-SE limitado: ao norte e noroeste polas serras pre-litorais (Carrascoy, El Puerto, Los Villares, Columbares e Escalona), e polo sur e suroeste polas serras litorais (El Algarrobo, La Muela, Pelayo, Gorda, La Fausilla e Minera, cos seus últimos contrafortes en Cabo de Palos). Os materiais dominantes son sedimentarios, como a calcaria, e metamórficos, como a laxe, mármore etc.
A cidade ábrese ao Mar Mediterráneo polo sur a través dunha ampla baía delimitada polos contrafortes dos montes de San Julián e Galeras.
Niccolò Ammaniti
Niccolò Ammaniti, nado en Roma o 25 de setembro de 1966, é un escritor italiano distinguido co premio Strega na edición de 2007 por Come Dio comanda.
Cartaxena
Organización territorial
Os 558,3 km² do seu termo municipal estrutúranse en diversas localidades e casaríos espallados que se administran baixo a figura das deputacións. Dentro delas hai numerosas aldeas, barriadas e casaríos. Ademais o casco urbano ten numerosos barrios.
Os barrios de Cartaxena agrúpanse nas seguintes deputacións: Casco Urbano, San Antonio Abad, El Plan, La Magdalena, Canteras, Santa Lucía, San Félix, El Hondón, Alumbres e Escombreras.
As aldeas do termo municipal agrúpanse nas seguintes diputaciones: Rincón de San Ginés, El Algar, La Palma, Pozo Estrecho, El Albujón, La Aljorra, Perín, Beal, Miranda, Lentiscar, Los Puertos de Santa Bárbara, Campo Nubla e Los Médicos.
Clima
Hai unha predominancia dos ombroclimas árido e semiárido, cunha grande extensión do andar termomediterráneo, unha variada xeoloxía e unha diversificada xeomorfoloxía. O clima da zona defínese como subtropical mediterráneo árido ou subárido, de abrigo topográfico ou subtropical estepario. A posición marítima suaviza as temperaturas, se ben as precipitacións superan os 300 mm anuais, atopándonos ante unha das zonas mais áridas do país.
A temperatura media anual ronda os 20 °C. O mes máis frío é xaneiro cunha media de 12 °C. En agosto, o mes máis caloroso, a temperatura media chega aos 28 °C.
Demografía
200px|dereita|miniatura|Evolución demográfica de Cartaxena, 1900-2005. Segundo os dados que obran no concello, a 1 de xaneiro de 2007, o municipio de Cartaxena conta cunha poboación de 211.329 habitantes (107.736 homes e 103.593 mulleres), dos cales, 176.021 moran na cidade e 35.840 nas deputacións do municipio.
Segundo o censo INE 2006, o 12,75% dos habitantes de Cartaxena son de nacionalidade estranxeira.
A súa área metropolitana, integrada polos municipios de La Unión, Fuente Álamo, Los Alcázares, San Javier, Torre Pacheco e San Pedro del Pinatar, ten 332.035 habitantes.
Historia
miniatura|220px|Hispania tras a división provincial de [[Diocleciano.]] miniatura|220px|Hispania no s.VI. Tense constancia certa da fundación da cidade de Cartaxena ó redor do ano 227 a. C. polo xeral cartaxinés Asdrúbal o Belo co nome de Qart Hadasht (Cidade Nova), posiblemente sobre un asentamento tartesico anterior de nome Mastia de Tarse, do que se teñen noticias dende o século VI a. C.
A cidade cartaxinesa de Qart Hadasht sería a principal base dos cartaxineses en España, e dela partiu Aníbal na súa famosa expedición a Italia, que lle levaría a cruzar os Alpes, ao comezar a segunda guerra púnica no ano 218 a. C. O xeral romano Escipión tomou Cartaxena no ano 209 a. C., sendo posesión romana desde entón co nome de Carthago Nova, e unha das cidades romanas máis importantes de Hispania.
Nun principio, Carthago Nova dependeu administrativamente da Hispania Citerior con capital en Tarraco (Tarragona). Durante o goberno de Augusto, a cidade foi elevada a rango de colonia co nome de Colonia Vrbs Iulia Nova Carthago (C.V.I.N.C) co que os seus habitantes pasaban a considerar-se cidadáns de dereito romano. Durante o goberno de Tiberio, creouse o Conventus Iuridicus Carthaginensis con capital na cidade, dentro da provincia tarraconense. No ano 298, o emperador Diocleciano dividiu a Tarraconense en tres provincias, constituíndo a provincia romana Carthaginense e estabelecendo a capital na cidade de Cartaxena. Cara ao ano 425 a cidade foi saqueada polos vándalos antes de pasar estes a África.
Tras a caída do Imperio de Occidente e o establecemento dos reinos xermanos en España, cara ao 550 Cartaxena foi conquistada polo emperador bizantino Xustiniano I e converteuse na capital da Provincia de Spania do Imperio Bizantino baixo o nome de Carthago Spartaria.
Os visigodos, dirixidos polo rei Suintila, tomaron e, segundo conta Santo Isidoro destruíron e asolaron por completo a cidade, causando unha profunda decadencia. Non obstante, este comentario se cadra pecou de esaxerado, xa que en 675, Munulo, bispo de Cartaxena, aparece asinando unha das actas dos concilios de Toledo, o que demostra que nese momento había un bispo co seu sede na cidade.
Durante a dominación árabe, Cartaxena experimentou unha certa recuperación e contou cunha mesquita e unha alcazaba fortificada sobre o actual cerro da Conceizón.
En 1245 prodúcese a reconquista da cidade, e restáurase o bispado de Cartaxena, aínda que uns poucos anos despois a sede foi trasladada a Murcia. En 1296 pasaría á Coroa de Aragón, lexitimada a posesión pola Sentenza Arbitral de Torrellas, pero o Tratado de Elx de 1305 devolvería a cidade ao Reino de Castela.
Cartaxena experimentou unha grande recuperación co establecemento da dinastía dos Borbóns no século XVIII, período no que Cartaxena convértese na capital do Departamento Marítimo do Mediterráneo, e constrúense numerosas obras de carácter militar, como as murallas da cidade e os diversos castelos que a rodean, así como o Hospital de Mariña.
No século XIX o acontecemento máis importante é a revolución cantonal que comezou o 12 de xullo de 1873, en que a cidade ergueuse contra o goberno central en defensa das teses federalistas. O alzamento de Cartaxena tivo grande relevancia pola importancia militar da cidade, que resistiu até que en xaneiro de 1874 as tropas do xeral López Domínguez entraron na cidade.
Durante a guerra civil española de 1936-1939 Cartaxena foi a única base naval que ficou baixo control da República, e a última cidade en caer en mans dos sublevados, o 31 de marzo de 1939.
Actualmente Cartaxena forma parte da comunidade autónoma da Rexión de Murcia, e é sede da Asemblea Rexional.
Historia de Cartaxena na arte
"A clemencia de Escipión", tamén chamada "A Continencia de Escipión" é o relato lendario e mitolóxico da toma da cidade de Cartago Nova polo xeral romano Escipión o Alfricano, narrado polos historiadores Polibio e Tito Livio, e que converteuse nun dos temas preferidos da poesía, a literatura, a escultura e a ópera de tema histórico do renacemento e o barroco.
Administración
As primeiras eleccións municipais democráticas celebráronse en 1979. Até entón non existían partidos políticos.
Lugares de interese
Ao longo dos séculos, Cartaxena acumulou un importante patrimonio monumental, desde os restos mais antigos, do século III a.C. até as novas construcións aínda en execución.
250px|dereita|miniatura|Teatro romano de Cartaxena, en proceso de restauración, e sobre el as ruínas da antiga catedral de Cartaxena.
Endocrinoloxía
En Galicia, o organismo de referencia é a Sociedade Galega de Endocrinoloxía, Metabolismo e Nutrición.
Cartaxena
Patrimonio arqueolóxico
Os xacementos máis importantes son:
Tamén destacan as caldas e conxunto do decumano, a Casa da Fortuna, a necrópole tardorromana e a Torre Cega.
Fortificacións e construcións militares
250px|esquerda|miniatura|Muralla de Carlos III. s.XVIII A condición de praza naval de Cartaxena fíxoa dotarse dun amplo número de construcións e fortificacións de índole militar. No contorno da cidade atópanse varios castelos defensivos e baterías de costa dos séculos XVIII e XIX, como San Julián, La Atalaya, San José, Galeras ou o Forte de Navidad.
Consérvase parte da última muralla da cidade edificada durante o reinado de Carlos III entre 1766 e 1786.
Dentro do recinto amurallado destacan outras construcións militares, como o antigo castelo da cidade, o Castelo da Concepción, o Arsenal Militar, o antigo Hospital de Mariña e o Cuartel de Antiguons (ambas construcións do XVIII), a antiga Escola de gardamariñas, o edificio de Capitanía Xeneral ou o antigo Parque de artillería (hoxe museo).
Outras edificacións destacadas
miniatura|200px|Grande Hotel. Víctor Beltrí, 1916 Todo o centro histórico de Cartaxena foi declarado Conxunto Histórico-Artístico, especialmente pola gran cantidade de edificios construídos pola burguesía da vila do s.XIX e principios do XX, a maior parte deles de estilo modernista.
Xunto a algunhas construcións do XVIII, como o antigo pazo do Marqués de Casatilly, actualmente Casino da cidade ou a casa de Antonio de Escano, as máis destacadas construcións son as realizadas durante os últimos anos do século XIX e primeiros do XX en estilo modernista. Entre as máis significativas estarían a Casa Pedreño (1872), a Casa Cervantes (1900), o Pazo de Aguirre (1900), o Pazo Consistorial (1907), a Casa Zapata (1909), o Grande Hotel (1916), a Casa Llagostera (1916) obras de arquitectos como Tomás Rico, Carlos Mancha ou Víctor Beltrí.
Existen tamén varias igrexas destacadas dende o punto de vista histórico-artístico. A máis destacada é a antiga Catedral da Nosa Señora da Asunción, actualmente en ruínas tras os bombardeos da guerra civil española.
Outras igrexas destacadas son a de Santa María de Gracia, construída no século XVIII e da que saen as procesións de Semana Santa e a igrexa da Caridade, de 1893 en estilo neoclásico e sede a patroa de Cartaxena, a Virxe da Caridade.
Na actualidade séguense realizando construcións destacadas, como as novas construcións actualmente en execución como o Museo do Teatro Romano, de Rafael Moneo, o Museo Nacional de Arqueoloxía Submarina, o Novo Club de Regatas, ou o Pazo de Deportes.
A 15 km da cidade consérvanse os restos do mosteiro de San Ginés de la Jara, de orixe medieval, aínda que a súa configuración actual data do século XVII.
Museos
miniatura|dereita|200px|Augusto togado. Museo Arqueolóxico Municipal.
Monumentos
Outros moitos bustos e monumentos atópanse polas rúas, prazas e parques de Cartaxena. Entre outros os dedicados ao Comandante Villamartín (obra de José Capuz), Isidoro Máiquez, Monroy, Antonio Álvarez Alonso ou o popular Icue.
Gastronomía
Entre as bebidas destaca o asiático (un café con licor e outros condimentos), a láguena (mestura de anís e viño doce a partes iguais) e o reparo (coñac e viño doce a partes iguais).
Deportes
Cartaxena ten diversos equipos en competicións de nivel nacional. Destacan o Fútbol Club Cartagena, que milita na Segunda División de fútbol, o Cartagena Fútbol Club, o Muebles Tuco Cartagena FS, na Liga Nacional de fútbol sala, o Club de Amigos del Baloncesto Cartagena, na Liga EBA de Baloncesto, ou o UCAM Tenis de Mesa na Superdivisión de Honra de tenis de mesa, único que participou en competicións europeas.
Outros equipos da cidade son o Club Atletismo Mandarache, o UCAM Atletismo Cartagena, o Club Marathon Cartagena, o Club de Tenis Cartagena, o Club Balonmano Cartagena, o Club Balonmano Maristas Ceregón, o Club Voleibol Talasur Cartagena, a Asociación Desportiva Algar Surmenor, o Real Club de Regatas de Cartagena, o Club Natación Cartagonova-Cartagena e o Club de Rugby universitario de Cartagena.
Instalacións deportivas
Entre as instalacións desportivas da cidade destacan fundamentalmente o Estadio Cartagonova, inaugurado en 1988, o antigo Pavillón Municipal de Desportes Wsell de Guimbarda, a Piscina Municipal cuberta, o Centro Deportivo Mediterráneo e o Pazo de Deportes.
Festividades
250px|miniatura|[[Xesús de Nazaret|Xesús Nazareno da confraría Marraja]]
Lugares homónimos
Fundada polos cartaxineses, Cartaxena adoptou o seu nome da vella cidade púnica de Cartago. Durante o Imperio Español fundáronse diversas cidades con este nome::
Reigada
O topónimo Reigada pode referirse a:
Formiga lexionaria
thumb|upright|200px|Formigas lexionarias do xénero africano [[Dorylus.]] O termo de formiga lexionaria aplícase a máis de 200 especies de formigas de diferentes xéneros. Por mor da súa agresiva depredación en grupos de alimentación, coñecidos como "incursións", un gran número de formigas aliméntanse de xeito simultáneo nunha área limitada.
Outro trazo compartido entre elas é, que ao contrario da maioría de especies de formigas, as lexionarias non constrúen niños permanente; unha colonia de formigas lexionarias móvese de maneira case incesante durante todo o tempo que existe. Tódalas especies son membros da familia Formicidae, mais diferentes grupos evolucionaron de maneira independente desenvolvendo o mesmo comportamento e síndrome ecolóxica. Esta síndrome é coñecida como "comportamento lexionario", e pode ser un exemplo de evolución converxente.
Antón Santamarina Delgado
Antón Santamarina Delgado, nado en Melilla o 16 de novembro de 1928, é un escritor e político galego.
Traxectoria
Fillo dun sarxento de artillaría, con ano e medio por cambio de destino do pai, pasou a vivir a Axdir, no Rif; de onde procede o pseudónimo Alí Ben Omar que utilizaría para asinar moitos artigos. En 1933 trasladáronse a Coruña. En 1936 o pai foi detido por non se ter pregado á rebelión militar, permanecendo preso durante catro anos, e Antón vai vivir cos avós paternos a Guitiriz. Cando o pai saíu da prisión, Antón regresou a Coruña e estudou o bacharelato que rematou en 1947. Ao ano seguinte titulouse como mestre de primeiro ensino. Dedicouse a dar clases a domicilio a estudantes de secundaria. Pero a Lei de responsabilidades políticas complicoulle a existencia a toda a familia: O pai marchou a Arxentina en 1951, Antón seguiu os seus pasos e embarcou en Vigo en xuño de 1953; o resto da familia (a nai, a irmá máis nova e a súa muller) tamén partiron entre 1954 e 1955.
En Bos Aires fundou o coro Brétemas e Raiolas, remedo do homónimo da Coruña, do que foi presidente. En 1953 uniuse a Vidal Pérez Graña, Carlos Abraira, Antón Moreda, Pilar Jeremías Cela, Denis Conles Tizado, Manuel Cordeiro e Xosé Neira Vilas para fundar as Mocedades Galeguistas, das que foi o primeiro presidente.
Foi homenaxeado non XVI Encontros na Terra Chá, o 5 de setembro de 2008.
Antonio Lago Outeiral
Antonio Lago Outeiral, nado en Boiro, foi un carpinteiro e político galego.
Traxectoria
Carpinteiro. Foi concelleiro en Boiro logo do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936. Foi nomeado depositario dos fondos municipais. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído o 21 de agosto. Fuxiu na lancha San José nº 2 do Cabo de Cruz en xullo. Declarado fuxido e en rebeldía. Foi capturado en 1939 e xulgado por adhesión á rebelión en Ferrol na causa 8/1939. A sentenza do consello de Guerra foi cadea perpetua.
Pedro Vera
Pedro Vera, nado en San Pedro del Pinatar, Murcia, en 1967, é un debuxante español de banda deseñada.
Traxectoria
En 1993 recibiu o premio ó mellor guión no Concurso Murcia Joven, e en 1994 gaña o Concurso de Cómic Ciutat de Cornellà. Foi fundador da revista murciana El Tío Saín, e colaborou tamén en publicacións españolas da época: “La Comictiva”, “Kovalsky Fly”, “Annabel Lee” e "Subterfuge" (Subterfuge Records).
Tamén participou en numerosas charlas e exposicións, realizou carteis, portadas de discos (pack de “Los Reyes del crimen” para Manga Films) etc.
O seu estilo é o debuxo en branco e negro e trazo gordo, e ás veces inclú montaxes entre fotos e debuxos. Na súa labor exorciza a sociedade actual, co telelixo nun lugar desatacado, a golpe de gag iconoclasta e surrealista.
Catedral de Salisbury
miniatura|dereita|300px|Vista exterior da catedral dereita|300px|miniatura|Planta da catedral de Salisbury, con forma de dobre cruz latina, cunha lonxitude total de 142 metros e unha anchura máxima de 61,5 metros no maior dos transeptos A catedral de Salisbury atópase na localidade inglesa de Salisbury, no condado de Wiltshire. A súa construción comezouse ao trasladarse o bispado dende Old Sarum, en 1220, sendo bispo Richard Poore.
Historia e características
A construción da catedral comezou polo lado oriental. A capela da nosa Señora, o deambulatorio de forma rectangular e as naves laterais do presbiterio rematáronse en 1225, e en 1258 completáronse a nave, o cruceiro e o coro. A espectacular fachada oeste estivo acabada en 1265. En 1320 terminouse de construír a torre e a agulla. Cunha altura de 123 metros, a agulla da catedral de Salisbury é a máis alta de toda Inglaterra.
Con todo, a agulla que debía dar grandeza á catedral converteuse nun auténtico problema. Xunto coa torre, engadiu 6.500 toneladas ao peso do edificio. Ao longo dos anos fóronse engadindo diferentes medios de suxeición para evitar que a abadía se derrube polo exceso de peso, tal e como ocorreu coa abadía de Malmesmury.
En 1790, o arquitecto James Wyatt realizou algunhas mudanzas significativas, e controvertidos, á catedral. Estes cambios incluían a substitución do coro orixinal e a demolición da torre da campá que se alzaba unha altura de 100 metros na zona noroeste do edificio principal.
Descrición
A catedral atópase illada nunha extensión de terreo de céspede, o que favorece a impresión do conxunto. A planta da catedral ten forma de dobre cruz, cunha lonxitude de 142 metros, presenta tres naves cubertas con arcos de crucería, as naves están limitadas polo transepto maior, cunha lonxitude de 61,5 metros, cuberto tamén con arcos de crucería, tras o transepto maior atópase o pequeno coro, o transepto menor, o presbiterio e a cabeceira, que dunha forma plana, habitual na arquitectura gótica inglesa. Destacan tamén as construcións anexas ao templo do claustro e a sala capitular, con forma octogonal e gran bóveda sostida por unha única columna central.
Viriatos
miniatura|right|210px|Emblema. Viriatos foi o nome xenericamente dado aos voluntarios portugueses que combateron na guerra civil española (1936-1939) ao lado das forzas do bando nacional liderado polo Xeneral Francisco Franco. Constituíu unha peza máis na estratexia de claro apoio do Estado Novo portugués á causa nacionalista española.
Etimoloxía
"Viriatos" é unha referencia a Viriato, líder dos lusitanos contra a invasión romana da península Ibérica no Século II.
Como comezou
O 17 de xullo de 1936 algúns xenerais principian un levantamento militar contra o goberno da República Española. A sublevación espállase por todo o país. Os xenerais sublevados controlan inicialmente as tropas estacionadas en Marrocos, lideradas pola elite castrense, e conseguen despois o dominio de moitas guarnicións na metrópole. Entre os 35 000 homes dos que dispoñen están as Bandeiras da Lexión, compostas con grande número de persoas estranxeiras. Na Lexión, o maior grupo de estranxeiros é o formado por portugueses.
Forma de participación
Nas primeiras semanas da guerra o exército portugués tentou formar a Legião Viriato para axudar aos sublevados en España, pero foi desmantelada antes de que calquera recrutamento tivese lugar, despois de que incidentes pro-republicanos en Portugal convencesen ao goberno de que a intervención directa en apoio do bando nacional podería causar maiores disturbios. Debido a ampla publicidade dada á Legião Viriato todos os voluntarios portugueses que subsecuentemente se enrolaron nas unidades militares do bando nacional foron coñecidos como Viriatos.
Os voluntarios portugueses combateron integrados nos diversos corpos militares do bando nacional: bandeiras da Lexión Estranxeira, milicias da Falanxe e dos Requetés, aviación ou unidades regulares do exército.
Na aviación, destacaron pilotos como José Adriano Pequito Rebelo, Sepúlveda Veloso e Simão Aranha.
Posición do goberno
Esta intervención portuguesa na Guerra Civil Española ao lado do bando nacional non tivo carácter oficial, malia que recibise de diversos xeitos o apoio do goberno ditatorial de Salazar.
Provincia de Nakhon Nayok
Nakhon Nayok é unha provincia da Tailandia. A súa capital é a cidade de Nakhon Nayok.
Distritos
A provencia está subdividida en 4 distritos (amphoes). Os distritos son á súa vez divididos en 41 comunas (tambons) e estas en 403 poboados (moobans).
esquerda|miniatura|250px|Distritos da provincia
Kali
miniatura|280px|Kali sobre [[Shiva.]]
Kālī (en काली), tamén coñecida como Kālikā (en कालिका), é unha deusa hindú. Kali é unha das dez Mahavidyas, unha lista que mestura deusas sakta e budistas.
Aparición máis temperá de Kali é a dunha destrutora polas forzas do mal. É a deusa dunha das catro subcategorías da Kulamārga, unha categoría do shivaísmo tántrico. Co tempo, foi adorada polos movementos devocionais e seitas tántricas como unha Nai Divina, Nai do Universo, Adi Shakti ou Adi Parashakti. As seitas shakta e tántrica adorárona como a realidade última, ou Brahman. Ela tamén é visto como protectora divina e aquela que confire moksha, ou liberación. Kali é retratada a miúdo en pé ou bailando sobre o seu consorte, o deus Shiva, que se atopa tranquilo debaixo dela. Kali é adorado polos hindús en toda a India.
A Estrada, Malvas, Tui
Patriomonio
Neste barrio está localizado a antigo serradoiro de madeira da parroquia, coñecido coma Serradoiro da Ponte.
Eadwine de Sussex
Traxectoria
A súa morte foi rexistrada en 982 e foi enterrado na Abadía de Abingdon en Berkshire, onde se compilou unha versión da Crónica anglosaxoa. Segundo os rexistros da abadía, no que aparece citado como princeps Australium Saxonum, Eadwinus nomine, legoulles propiedades no seu testamento, malia o documento non sobrevivir. Anteriormente no mesmo ano testemuñou nun documento do rei Æðelræd Unræd como Eaduuine dux. O seu nome engadiuse tamén a un documento falsificado datado en 956 (posibelmente un erro por 976)
Sociedade Galega de Endocrinoloxía, Metabolismo e Nutrición
A Sociedade Galega de Endocrinoloxía, Nutrición e Metabolismo é unha asociación científica, independente, non lucrativa, dedicada ao estudo e divulgación das doenzas endocrinolóxicas, nutricionais e hormonais. Reúne aos especialistas de Galiza que se adican á práctica clínica e á investigación no campo da Endocrinoloxía. O seu presidence é o doutor Manuel Antonio Botana López.
Foi fundada en 1986 e na actualidade conta co aproximadamente 180 socios.
Tripla Alianza (1882)
Este artigo refírese á Tripla Alianza de 1882; para a de 1717, véxase Tripla Alianza (1717) thumb|300px|Alianzas militares europeas en 1914. Os aliados do [[Tripla Entente en verde folla e as Potencias Centrais da Tripla Alianza en verde oliva.]] A Tripla Alianza foi un pacto entre Alemaña, o Imperio Austrohúngaro e Italia acadado o 20 de maio de 1882.
Historia
Porén, esta alianza tiña un punto feble: a hostilidade de Italia contra Austria-Hungría, debida aos italianos irredentos de Trento, Trieste, Istria e Dalmacia.
Cenote
miniatura|333x333px|Cenote Ik Kil. Cenote (do maia ts'onot: ‘foxo con auga’) é unha dolina alagada de orixe kárstico. Existen varios tipos de cenotes: ó descuberto, semiabiertos e subterráneos ou en gruta. Esta clasificación está directamente relacionada coa idade do cenote, sendo os cenotes maduros aqueles que se atopan completamente abertos e os máis novos os que aínda conservan a súa cúpula intacta. Como outras moitas estruturas xeomorfolóxicas, os cenotes son estruturas transitorias, que finalmente poden terminar recheos e desecados, pasando a formar parte do que se coñece como un paleokarst.
Formación
miniatura|250x250px|[[Mergullo en cenotes]] miniatura|250x250px|Cenote sacro en [[Chichén Itzá.]] A súa morfoloxía adoita ser tipicamente subcircular, e coas paredes abruptas. Pola evolución do macizo kárstico, o cenote comeza sendo unha cámara subterránea producida pola disolución da roca calcaria pola infiltración da auga de choiva. Finalmente, conforme a cavidade vai aumentando de tamaño, o cenote pode terminar aflorando á superficie por colapso da cúpula.
Os cenotes formáronse durante as épocas de baixada do nivel do mar durante os pulsos glaciares do Plistoceno. Os cenotes son, na maior parte dos casos, ensanches de complexas redes fluviais subterráneas. Nestes, a auga mariña, máis densa que a doce, pode penetrar polo fondo do sistema freático. Por iso, hai cenotes nos que a partir de determinada profundidade a auga pasa de doce a salgada, mesmo a moitos quilómetros da costa. Esta superficie de contacto entre a auga doce e mariña recibe o nome de haloclina, e provoca interesantes efectos visuais.
A miña familia e outros animais
En 1956 Durrell xa publicara numerosos libros sobre as súas expedicións zoolóxicas, pero este libro axiña acadou sona pola esaxeración cómica das personalidades dos membros da familia (especialmente do seu irmán máis vello Larry) e polo agarimosa e natural relación cos animais da illa. Amais de lanzar a súa carreira como propietario do Jersey Zoological Park e como escritor e personalidade da televisión, a obra contribuíu a aumentar o turismo en Corfú.
Trama
O libro narra de forma autobiográfica cinco anos da infancia de Gerald Durrell (dos 10 aos 15), da súa familiar, as súas mascotas e da vida en xeral durante a súa estancia na illa de Corfú. O libro aparece dividido en tres seccións, marcando as tres vilas onde que a familia tivo como fogar na illa. Amais do propio Gerald (o máis novo), á illa chegan a nai viúva, o irmán máis vello Larry (que quere ser escritor), Leslie (que adora as armas de fogo) e Margo, xunto co can Roger. Axiña traban amizade co taxista Spiro, que os sobreprotexe e acaba por converterse en amigo da familia. Gerald comeza a recibir clases de Theodore Stephanides, que inicia a Gerald na historia natural. Posteriormente Gerald coñecerá outros titores e amigos da illa, amais de amigos que veñen visitar a Larry.
A comedia humana aparece mesturada con descricións da vida animal que Gerald observa nas súas expedicións ao redor das casas familiares, a illa e a costa. Ás veces devolve os animais ao seu hábitat e outras veces lévaos como mascotas, como a tartaruga Aquiles, a pomba Quasimodo, o bufo Ulysses, numerosas arañas, a gaivota Alecko, os cans Widdle e Puke e varios paxaros.
Lagarteira
O topónimo galego Lagarteira pode referirse a:
Robert Zemeckis
Robert Lee "Bob" Zemeckis, nado en Chicago o 14 de maio de 1951, é un director de cine, produtor e guionista dos Estados Unidos.
Traxectoria
Zemeckis fíxose coñecido nos oitenta por dirixir as películas de Back to the Future (1985) como tamén Quen enganou a Roger Rabbit? (1988). En 1994 dirixiu Forrest Gump, película pola que lle darían un Óscar como director.
Os seus filmes caracterízanse pola utilización dos efectos especiais, como pode ser o uso temperá do match moving en Regreso ó futuro II (1989) e as técnicas pioneiras de captura de movemento realizadas en The Polar Express (2004), Beowulf (2007) e A Christmas Carol (2009).
Como director
Outros:
Agustín Fernández González
Agustín Fernández González, coñecido popularmente como Tino Fernández e nado en Pontevedra o 22 de abril de 1961, é un avogado e político galego do Partido dos Socialistas de Galicia.
Traxectoria
Licenciouse en Dereito. Militante do PSdeG-PSOE dende 1990, presentándose ás primarias á alcaldía para as eleccións municipais de 1991, pero foi superado por Roberto Taboada Rivadulla. Foi secretario de organización da Unión General de Trabajadores de Pontevedra ata 1995 e concelleiro co PSdeG en Pontevedra entre 1995 e 1999 e desde 2011 de novo. Foi directivo da Sociedad Deportiva Teucro (2009-2011) e avogado da plataforma Salvemos Pontevedra fronte á fábrica de celulosa de Ence. Dende 2011 ata 2015 foi concelleiro de Educación e Deportes, dentro do pacto de goberno entre BNG e PSdeG na cidade de Pontevedra. En novembro de 2013 foi elixido secretatio xeral da agrupación socialista da cidade de Pontevedra, pasando a ocupar a secretaría de organización dende xaneiro de 2018 ata marzo de 2022 baixo o mandato de Maica Larriba. Foi candidato do PSdeG á alcaldía de Pontevedra nas eleccións municipais de 2015, mantendo 3 concelleiros e formando parte da oposición ao BNG, repetindo en 2019, cando logrou 4 concelleiros e pasou a gobernar en coalición cos nacionalistas, sendo primeiro tenente de alcalde e responsable das áreas de Educación, Deportes e Saúde. Concorreu ás primarias previstas en decembro de 2022 para elixir ó candidato socialista á alcaldía de Pontevedra de 2023 fronte ao concelleiro Iván Puentes, porén, retirouse da contenda dous días antes da data das votacións, polo que Puentes foi proclamado candidato. Desta forma, confirmou que continuaría nos seus cargos no concello ata o remate do mandato.
José Ares Carro
José Ares Carro, finado o 27 de abril de 1970 en Vilasantar, foi un xuíz e político galego , que ocupou o cargo de alcalde de Vilasantar en 1935.
Traxectoria
Foi investido para a alcaldía de Vilasantar en xuño de 1935, trala dimisión do anterior alcalde, Ricardo Díaz Fernández.  Finou en Vilasantar o 27 de abril de 1970.
Provincia de Samut Sakhon
Samut Sakhon é unha provincia da Tailandia. A súa capital é a cidade de Samut Sakhon.
Distritos
esquerda|140px|Distritos da provincia A provincia subdivídese en tres distritos (amphoe), os cales son á súa vez debullados en 40 comunas (tambon) e estas en 288 poboados (muban).
Axencia de Doazón de Sangue e Órganos
miniatura|Unidade móbil de [[doazón de sangue do Centro de Transfusión de Galicia]]
A Axencia de Doazón de Sangue e Órganos (ADOS) é unha fundación pública dependente da Consellería de Sanidade da Xunta de Galicia. A súa base é o Centro de Transfusión de Galicia, sito en Santiago de Compostela, que iniciou a súa actividade no ano 1993, o cal encárgase de organizar e distribuír aos diferentes bancos de sangue dos hospitais galegos os compoñentes sanguíneos que precisaren (principalmente eritrocitos ou glóbulos vermellos, plaquetas e plasma fresco conxelado). Ademais conta con diferentes sedes locais onde se extrae o sangue dos doantes, así como unidades móbiles en autobuses que percorren periodicamente as diferentes localidades do país. A Axencia de Doazón de Sangue e Órganos ten sedes en Vigo, A Coruña, Ourense, Santiago de Compostela, Lugo, Pontevedra e Ferrol. As unidades móbiles desprázanse ás localidades cada dez días, e xunto coas unidades recollidas nas sedes das sete cidades galegas, envíanse ao CTG para o seu procesamento, almacenamento e distribución.
Xosé Luís Fontenla Méndez
Xosé Luís Fontenla Méndez, nado en 1915 e finado en Pontevedra o 14 de decembro 1998, foi un mestre e político galego
Traxectoria
Fillo de Antonio Fontenla. Foi alumno da Escola Normal de Pontevedra. Colaborou coa Sección de Psicoloxía do Seminario de Estudos Galegos dirixida por Antón Iglesias Vilarelle. Pertenceu a Labor Gallega de Pontevedra. Participou en maio de 1934 na primeira Asemblea da Federación de Mocedades Galeguistas, nela resultou elixido para a Secretaría Executiva.
Foi mestre en Arbo. Despois da guerra tivo a intención de volver publicar a revista Logos con Iglesias Vilarelle, pero as autoridades franquistas esixíanlles unha declaración de adhesión a Movimiento e decidiron non continuar co proxecto. Foi axente de seguros na provincia de Pontevedra.
Participou na Asemblea de constitución da editorial Galaxia, celebrada en Santiago de Compostela o 25 de xullo de 1950. Realizou a primeira versión ao galego dos Evanxeos en La Noche e traduciu o Ordinario da Misa ao galego. Foi un dos fundadores do Ateneo de Pontevedra e do Cine Club de Pontevedra.
Finou en Pontevedra con 83 anos.
Vida persoal
Casou con Rosa Rodríguez Pérez e foi pai de José Luís Fontenla Rodrigues.
Louise Fletcher
Estelle Louise Fletcher, nada en Birmingham (Alabama) o 22 de xullo de 1934 e finada en Montdurausse (Francia) o 23 de setembro de 2022, foi unha actriz estadounidense de cinema e televisión.
Traxectoria
Filla de pais xordos, aprendeulle a falar a súa tía, que foi quen tamén a introduciu na interpretación. Tras estudar na Universidade de Carolina do Norte, marchou aos Ánxeles onde traballou de secretaria mentres asistía a clases nocturnas de interpretación.
Os seus primeiros traballos foron en series de televisión a finais do anos cincuenta, como Maverick ou Perry Mason.
En 1974 actuou no filme Thieves Like Us, de Robert Altman. O seu seguinte papel foi o da enfermeira Ratched en Alguén voou sobre o niño do cuco, co que gañou varios premios, como o Oscar á mellor actriz.
Rebeca Álvarez Torres
Rebeca Álvarez Torres, nada en Vigo en 1997, é unha escritora galega.
Traxectoria
Graduada en Publicidade e Relacións Públicas pola Universidade de Vigo, estudou un mestrado en Comunicación en Medios Sociales e Creación de Contido Dixital. Foi Premio Boolino de Narrativa Xuvenil en 2016 por If.
Fed Cup
A Fed Cup, chamada ata 1995 Federation Cup (Copa Federación), é unha das competicións máis importantes do tenis feminino. Dispútase entre equipos nacionais, sendo unha competición similar á Copa Davis do tenis masculino. Comezou a disputarse en 1963 e anualmente participan 99 países, en varios grupos e roldas. Cada rolda entre dous equipos xógase a catro partidos individuais e un de dobres (noutras épocas eran unicamente dous individuais e un dobre).
A xogadora española Arantxa Sánchez Vicario mantén actualmente o récord de vitorias tanto en individuais como en parellas na Fed Cup cun total de 72 vitorias, ademais do récord de máis partidos (100) e máis anos xogados (16).
Joel Anthony
Joel Vincent Anthony, nado o 9 de agosto de 1982 en Montreal, Quebec, é un xogador profesional de baloncesto canadense que xoga nos San Antonio Spurs da National Basketball Association (NBA). Mide 2,06 metros e xoga de pivote.
Universidade
Anthony asistiu ao Pensacola Junior College antes do seu paso pola NCAA, onde en 2004 foi elixido no mellor quinteto da súa conferencia tras facer 9,0 puntos, 7,0 rebotes e 3,5 tapóns por partido. Ao ano seguinte pasou á Universidade de Nevada-Las Vegas, onde no seu único ano no equipo fixo 1,9 puntos, 2,7 rebotes e 1,6 tapóns, sendo o mellor do seu equipo neste último aspecto. O seu ano sénior non xogou, malia adestrar co equipo, ao ser o quinto ano que ía á universidade.
Profesional
Non foi incluído no Draft da NBA, pero a pesar diso logrou o seu primeiro contrato coma profesional cos Miami Heat, onde na tempada 2007-08 tan só disputou uns poucos minutos en 24 partidos. Na tempada 2008-09, Anthony gozou de máis minutos de xogo, pero empeorou os seus rexistros de puntos e de rebotes con respecto á tempada anterior.
O 15 de xaneiro de 2014, completouse un traspaso entre tres equipos, os Heat, os Golden State Warriors e os Boston Celtics. Os Heat mandaron a Anthony ós Celtics, e a cambio recibiron a Toney Douglas dos Warriors. Ademais, no mesmo traspaso, os Celtics mandaron a MarShon Brooks e a Jordan Crawford ós Warriors, recibindo a cambio unha futura elección protexida do Draft de Philadelphia que fora enviada a Miami nun traspaso anterior, e unha elección da segunda rolda do Draft de 2016 dos Heat.
O 17 de outubro de 2014, Anthony foi traspasado ós Detroit Pistons a cambio de Will Bynum.
Lavandula dentata
A Lavandula dentata é unha planta leñosa da familia das lamiáceas e do xénero Lavandula. É propia do Mediterráneo, en Galiza considérase ornamental.
Descrición
É unha planta rexa, recendente e leñosa de até 1,3 m ou pouco máis de altura. Follas opostas desde oblongo lineares até lanceoladas de 1,5-3,5 cm de longo, de marxe dividida en dentes redondeados. Lóbulos romos, verde agrisado polo feixe, tomentoso de cinsento polo envés. Verticilos de 6 até 10 flores, en espigas máis ou menos grosas de 2,5–5 cm de longo. Esporofilos de 5–8 mm de longo, ovalados até circulares, rematados en punta máis ou menos pubescentes, de cor violeta acastañado. Os esporofilos superiores agrandados, sen flores axilares, de até 1,5 cm de longo, púrpura. Cáliz de 5–6 mm de longo, con 13 nervios, 5 dentes, o superior cun apéndice inversamente acorazonado. Corola de 8 mm de longo, bilabiada. Labio superior bilobado, labio inferior trilobado. 4 estames, 2 máis curtos.
Hábitat
Lugares secos asollados, en terreos calcario s, nas matogueiras e monte baixo.
Convair B-36 Peacemaker
O Convair B-36 Peacemaker foi un bombardeiro estratéxico dos Estados Unidos, e o maior bombardeiro que tivo o exército dese país. O deseño comezou en 1941, o primeiro prototipo voóu en 1946 e o primeiro avión de produción foi entregado en 1947. Como único bombardeiro de longo alcance en servizo, o B-36 covertéuse no principal piar da disuasión nuclear dos Estados Unidos ata mediados dos anos 50, cando foi substituído polo B-52 Stratofortress. O último B-36 foi retirado do servizo en 1959.
Lavandula dentata
Distribución
A súa área xeral esténdese á rexión mediterránea occidental, a Macaronesia (Madeira, Canarias) e suroeste de Asia. Nas provincias costeiras do leste e sur da Península Ibérica e en Baleares desde o nivel do mar até os 400 m de altitude. miniatura|Vista da planta. miniatura|Detalle das follas. miniatura|Inflorescencia.
Convair B-36 Peacemaker
Deseño
O concepto do B-36 empezou coa proposta de Consolidated Aircraft para cumprir un requirimento da USAAC para un bombardeiro intercontinental. Se Gran Bretaña era invadida polos alemanás, os bombardeiros estadounidenses terían que alcanzar Europa directamente dende América. Aínda que isto nunca sucedeu, o B-36 foi considerado necesario para levar a guerra ao Xapón e o proxecto seguiu adiante.
O B-36 tomou forma como un avión con seis motores de inmensas proporcións: unha envergadura de 70m e unha lonxitude de 50. Os seis motores radiais Pratt & Whitney Wasp Major de 28 cilindros foron colocados nas grosas ás, propulsando (á metade de velocidade dos motores para manter as puntas subsónicas) inmensas hélices tripalas de 5 metros en configuración impulsora, para evitar que as turbulencias creadas pola hélice interferisen coa sustentación e aerodinámica das ás. A anchura destas (2,3 m) permitía ao enxeñeiro de voo acceder aos motores mentres o avión estaba no aire.
Lavandula dentata
Usos e cultivo
Cultívase como planta ornamental ou para a obtención de perfume. Entre as especies de lavanda que atopamos nos viveiros, a dentata é a que ten unha floración máis longa, practicamente todo o ano; tamén é a que atura mellor a seca, porén pode morrer a temperaturas inferiores a -6 °C. En Murcia utilízase en menciña popular, para sandar os padecementos do estómago e dos riles.
Convair B-36 Peacemaker
Deseño
Coma no Boeing B-29 Superfortress, unha cuberta de voo presurizada e a cabina estaban unidas ao compartimento dos artilleiros traseiros por un túnel presurizado equipado cun carriño con rodas para pasar a través. A tripulación era de 15 persoas: piloto e copiloto, radar/bombardeiro, navegador, enxeñeiro de voo, dous operadores de radio e oito artilleiros (3 dianteros e 5 traseiros). Existían catro literas para descanso e relaxación, así como unha cociña no compartimento traseiro.
Lavandula dentata
Taxonomía
Lavandula dentata foi descrita por Philip Miller e publicado en The Gardeners Dictionary:. . . oitava edición non. 2. 1768. Lavandula: nome xenérico que se derivaría do francés antigo lavandre e en última instancia do grego λανω a través do latín lǎvo, lǎvātum, -āre, lavar, limpar, referíndose ao uso de infusións das plantas para o lavado. Con todo, suxeriuse que esta explicación pode ser errónea, e que o nome podería derivarse do latín līvěou, -ēre, azulado, etimoloxía moito máis plausíbel ca a anterior xa que, entre outras cousas, refírese á cor habitual das flores de devanditas plantas e, ademais, non consta que na antigüidade se lavase con lavanda.
Convair B-36 Peacemaker
Deseño
O armamento defensivo eran seis torretas con canóns retractables controladas por control remoto, unha torreta traseira e unha montaxe no morro, cada unha equipada con dous canóns de 20 mm. Este foi o armamento defensivo máis poderoso nunca montado por un bombardeiro. A máxima carga de bombas era de 33t, en catro xigantescas bodegas de bombas.
Lavandula dentata
Taxonomía
dentata: epíteto latíno que significa "con dentes".
Convair B-36 Peacemaker
Deseño
O primeiro prototipo tiña un tren de aterraxe cunha enorme roda sinxela de 2,8 m de diámetro, pero esta configuración restrinxía o avión a só tres aeroportos en todos os Estados Unidos que fosen o bastante resistentes como para soportar a presión sobre o chan e os avións de produción tiñan tren de aterraxe de catro rodas.
Cape Fear (filme de 1991)
Cape Fear é un filme estadounidense de 1991 dirixido por Martin Scorsese. É un remake do filme homónimo de 1962. Está protagonizado por Robert De Niro, Nick Nolte, Jessica Lange, Joe Don Baker, Juliette Lewis, Robert Mitchum e Gregory Peck no seu derradeiro papel no cinema. Ademais de Mitchum e Peck, Martin Balsam fai un cameo no remake; os tres protagonizaron o filme orixinal. O filme conta a historia dun violador convicto quen, usando os seus novos coñecementos sobre dereito, busca vinganza contra o avogado defensor a quen culpa polos seus 14 anos de prisión por mor de tácticas de defensa intencionalmente defectuosas no seu xuízo.
Cape Fear supón a sétima colaboración entre Scorsese e De Niro. O filme recibiu críticas positivas e nomeametos ós Premios Oscar e ós Globos de Ouro nas categorías de mellor actor (para De Niro) e mellor actriz secundaria (Juliette Lewis).
A Pallota, Perlío, Fene
A Pallota é un lugar da parroquia de Perlío no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística tiña 9 habitantes no ano 2011, dos cales 4 eran homes e 5 mulleres.