cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asteraceae
Ecoloxía
As pequenas flores de Asteraceae non son doadas de ver, os capítulos xeralmente funcionan como (e de golpe de vista até poden semellar) unha única flor. Nos capítulos con flores tubulosas no centro, as flores tubulosas maduran centrípetamente. Os polinizadores xeralmente aterran nas flores e depositan o pole doutras plantas nos estigmas das flores tubulosas marxinais, máis antigas. Os filamentos de moitas Asteraceae responden o tacto contraéndose abruptamente forzando o pole a saír cara ao corpo do polinizador. A cor da corola é variable. As inflorescencias das compostas xeralmente entrecrúzanse e atraen unha ampla variedade de polinizadores xeneralistas (por exemplo, bolboretas, abellas, moscas e escaravellos), mais a polinización por abellas solitarias é especialmente común. Algúns xéneros teñen flores reducidas que son polinizadas polo vento (anemofilia, como Ambrosia e Baccharis), e algúns teñen capítulos reducidos a unha única flor, pero estes capítulos reducidos son despois engadidos en cabezas compostas (como en Echinops).
Shinkansen
Liñas
As principais liñas son:
Asteraceae
Filoxenia
As Asteraceae foron o foco de numerosas análises filoxenéticas (K. Bremer 1987). O resto das tribos están divididas en metades máis ou menos iguais entre as "Cichorioideae" e as "Asteroideae" (K. Bremer 1987,1994,Carlquist 1976). "Cichorioideae" é parafilética, mais as relacións filoxenéticas dentro do complexo aínda non foron completamente comprendidas. "Cichorioideae" caracterízase por un estilo coa superficie interna estigmática. As súas cabezas son xeralmente discoides, excepto na tribo Lactuceae, que ten cabezas liguladas. Nesta subfamilia hai canles resiníferos e laticíferos, e o sistema de látex está especialmente ben desenvolvido en Lactuceae. Lactuceae é bastante diferente do resto e ás veces foi situado na súa propia subfamilia (Cronquist 1955, 1977, 1981), mais está cercanamente emparentado a Vernonieae. As monofiléticas Asteroideae poden ser diagnosticadas por ter o tecido estigmático restrinxido a 2 liñas en cada rama do estilo. AS flores tubulosas con lóbulos curtos (mais secundariamente alargados nalgunhas), e caracteres de ADN.
Shinkansen
Liñas
Dúas liñas máis, coñecidas como Mini-Shinkansen (ミニ新幹線), construíronse ao actualizar seccións das liñas xa existentes:
Asteraceae
Filoxenia
A familia foi clasificada recentemente en polo menos 10 subfamilias (Panero e Funk 2002).
miniatura|Diversidade de capítulos nas compostas. 1.- [[Anthemis tinctoria (Asteroideae), 2.- Glebionis coronarium (Asteroideae), 3.- Coleostephus myconis (Asteroideae), 4.- Glebionis sp. (Asteroideae), 5.- Sonchus oleraceus (Cichoireideae), 6.- Cichorium intybus (Cichoireideae), 7.- Gazania rigens (Cichoireideae), 8.- Tithonia rotundifolia (Asteroideae), 9.- Calendula arvensis (Asteroideae), 10.- Leucanthemum vulgare (Asteroideae), 11.- Hieracium lachenalli (Cichoireideae), 12.- Osteospermum ecklonis (Asteroideae).]]
Taxonomía
As Asteráceas foron por moito tempo recoñecidas como un grupo natural e a súa circunscrición nunca foi controvertida (a pesar de que algúns taxónomos subdividiron á familia en 2 ou 3 familias). Arthur Cronquist dispuxo ás Asteráceas como a única familia na orde Asterales dentro da subclase Asteriidae, asociado coas ordes Gentianales, Rubiales, Dipsacales e Calycerales e relativamente distante de Campanulales. Os métodos da sistemática molecular utilizados polo Grupo para a Filoxenia das Anxiospermas (APG pola súa acrónimo en inglés) permitiron comprender máis cabalmente as relacións filoxénéticas entre os grupos de plantas. Na súa publicación do ano 2003, o APG suxeriu que as Asteráceas forman parte dunha orde Asterales máis amplamente definido, dentro do clado informal Astéridas II (ou, clado das campanúlidas, ver Judd e Olmstead, 2004).
Na súa definición actual, a orde Asterales inclúe ás seguintes familias con pétalos valvados, que almacenan inulina e que presentan acedo eláxico: Alseuosmiaceae, Argophyllaceae, Calyceraceae, Campanulaceae (incluíndo opcionalmente a Lobeliaceae), Goodeniaceae, Menyanthaceae, Pentaphragmaceae, Phellinaceae, Rousseauaceae, e Stylidiaceae.
A familia máis estreitamente relacionada coas Compostas é Calyceraceae, distribuída en Sud América, coa que comparte a presenza dun cáliz altamente modificado e acrescente, xineceo unicarpelar e uniseminado, pole con sucos entre os colpos e froito especializado. A agregación das flores en capítulos aparentemente foi un fenómeno de evolución paralela en ambas as familias xa que se trata dunha inflorescencia determinada en Calyceraceae mentres que a mesma é indeterminada en Asteraeae.
As sinapomorfias das Compostas inclúen: o cáliz modificado nunha estrutura denominada papo as anteras connadas formando un tubo e os estigmas modificados para funcionar como cepillos nun mecanismo especializado de polinización, os ovarios que conteñen un só óvulo de placentación basal e a produción de lactonas sequiterpénicas.
A familia, entón, foi universalmente recoñecida e disposta na orde Asterales das dicotiledóneas ou eudicotiledóneas. Desde o punto de vista da taxonomía intrafamiliar, tradicionalmente recoñecéronse dúas subfamilias: Asteroideae (ou 'Tubuliflorae') e Cichorioideae (ou 'Liguliflorae'), desde que en 1894 Hoffmann recoñeceu ás mesmas como dúas liñaxes diferentes. Asteroideae caracterízase pola presenza de capítulos radiados e a ausencia de látex. A subfamilia Cichorioideae, en cambio, caracterízase pola presenza de látex e polos seus capítulos con flores liguladas.
Os intentos de ordenar a diversidade das compostas en categorías taxonómicas inferiores, tales como tribos, comezaron con H. Cassini, quen en 1826 subdividiu á familia en 19 tribos e suxeriu as súas relacións naturais e foron continuadas polas contribucións de G. Bentham en 1873 e Arthur Cronquist en 1955. O estudo filoxenético levado a cabo por R.K. Jensen e J.D. Palmer sobre o ADN cloroplástico e publicado en 1987 foi central para establecer que, ademais de Cichoroideae e Asteroideae, existía outro clado (máis tarde denominado Barnadesioideae) distribuído por Suramérica e que o mesmo era basal dentro da familia. Os datos morfolóxicos sumados ás análises cladísticas permitiron a K. Bremer suxerir unha clasificación das Compostas que incluía 3 subfamilias e 17 tribos, cuxa sinopse se prové máis adiante.
Os estudos filoxenéticos que se levaron a cabo durante as dúas últimas décadas sobre as secuencias do ADN permitiron concluír que as Cichorioideae son parafiléticas. Máis recentemente, os estudos moleculares de J.L. Panero e V.A. Funk recoñecen 12 subfamilias cada unha monofilética, as cales se describen brevemente a continuación.
Subfamilias e tribos
Xeralmente arbóreas, notablemente pobres en compostos flavonoides. Ademais as espiñas ou aguillóns axilares son moi comúns. As flores e as cipselas presentan longos pelos tricelulares. A corola é bilabiada (4 1), o pole non é espiñento e presenta depresións entre os colpos, o estilo é glabro ou con papilas, o estigma é lobado. A cipsela presenta espiñas. Comprende 9 xéneros e 94 especies que se distribúen en Suramérica, especialmente nos Andes. A idade do "stem" deste clado é entre 42 e 36 milllones de anos antes do presente (K. J. Kim et al. 2005). Algúns dos xéneros desta subfamilia, que inclúe unha soa tribo (Barnadesieae), son: Arnaldoa, Barnadesia, Chuquiraga, Dasyphyllum, Doniophyton, Fulcadea e Schlechtendalia. miniatura| [[Trixis californica ]]
2. Mutisioideae Lindley (sinonimia: Mutisiaceae Burnett, Nassauviaceae Burmeister, Perdiciaceae Link)
Esta subfamilia presenta flores con corola bilabiada mais, a diferenza de Barnadesioideae, os pétalos forman dous grupos, un conformado por tres membros e o outro por dous. Os lóbulos do estigma son curtos. O número cromosómico básico é n=6 a 9.
A subfamilia presenta 44 xéneros e aproximadamente 630 especies que se distribúen en Suramérica. Os 44 xéneros agrúpanse nas seguintes tribos: Onoserideae (Onoseris, Lycoseris), Nassauvieae (Nassauvia, Criscia), Mutisieae (exemplo Gerbera, Mutisia) Os xéneros con maior número de especies son Acourtia (65), Chaptalia (60), Mutisia (50) e Trixis (50).
3.- Stifftioideae Panero & Funk É unha subfamilia recentemente proposta. Inclúe preto de 10 xéneros e 40 especies distribuídas principalmente en Venezuela e Güiana, aínda que tamén ten representantes nos Andes e o nordés de Suramérica. Algúns dos xéneros que compoñen esta subfamilia, que inclúe unha única tribo chamada Stifftieae, son Hyaloseris, Dinoseris, Duidaeae, Gongylolepis e Stifftia.
4.- Wunderlichioideae Panero & Funk Subfamilia que inclúe 8 xéneros e aproximadamente 24 especies que se distribúen especialmente en Venezuela e Güiana, aínda que tamén presenta especies no leste de Suramérica e no suroeste da China. A característica máis sobresaliente dos membros desta subfamilia é a de presentar estilos e ramas estilares glabras e unha deleción no xene rpoB. Nesta subfamilia recoñécense dúas tribos: Wundelichieae e Hyalideae.
5.- Gochnatioideae Panero & Funk Con 4 ou 5 xéneros e unhas 90 especies que se distribúen por América do Sur e América Central, especialmente o Caribe. Esta subfamilia, que inclúe unha soa tribo denominada Gochnatieae, está caracterizada polas súas flores con ramas estilares curtas, glabras e cos ápices redondeados. Os números cromosómicos básicos son n = 22, 23 e 27. O xénero máis representado é Gochnatia que inclúe preto de 70 especies. Os outros xéneros da subfamilia son Richterago, Cnicothamnus e Cyclolepis.
6.- Hecastocleidoideae Panero & Funk Subfamilia caracterizada polos seus capítulos unífloros, as flores polisimétricas con corolas pentalobadas, os brazos estilares curtos con ápice redondeado e o papo escamoso. Esta subfamilia, cuxo número cromosómico básico é x=8, comprende unha soa tribo (Hecastocleideae) e unha soa especie: Hecastocleis shockleyi distribuída no suroeste dos Estados Unidos. miniatura| [[Inflorescencia de Carduus acanthoides, nótese o invólucro de brácteas rodeando ao capítulo.]]
7.- Carduoideae Sweet (sen.: Acarnaceae Link, Carduaceae Dumortier, Centaureaceae Martynov, Cynaraceae Durande, Echinopaceae Dumortier, Serrulataceae Martynov). É unha subfamilia que comprende 83 xéneros e 2780 especies de distribución cosmopolita, mais cunha marcada concentración de especies no Hemisferio Norte (Eurasia e norte de África). O hábito bienal é moi común. Presentan follas disectas, laticíferos e as flores son usualmente zigomorfas. As ramas estilares son curtas, cun anel de pelos por baixo das ramas estilares. O número cromosómico básico é n=12.
Os xéneros desta subfamilia inclúense en tres tribos: Cynareae, Dicomeae e Tarchonantheae. Os taxones con maior número de especies son Centaurea (695), Cousinia (655), Saussurea (300), Cirsium (250), Echinops (120), Carduus (90), Serratula (70), Dicoma (65), Onopordum (60). miniatura| [[Inflorescencia de Pertya scandens.]]
9.- Gymnarrhenoideae Panero & Funk É outra subfamilia monotípica, composta por unha soa tribo (Gymnarrheneae) que inclúe a unha única especie, Gymnarrhena micrantha distribuída no norte de África. Os capítulos áchanse agrupados en inflorescencias. As ramas estilares son longas e cos ápices redondeados. O número cromosómico básico é x=10. miniatura| Inflorescencia de [[Cichorium intybus, nótese que todas as flores son liguladas e que as mesmas presentan 5 dentes na súa porción apical.]]
10.- Cichorioideae Chevalier (sen.: Aposeridaceae Rafinesque, Arctotidaceae Bessey, Cichoriaceae Jussieu, nom. cons., Cnicaceae Vest, Lactucaceae Drude, Picridaceae Martynov, Vernoniaceae Burmeister.) É unha subfamilia cun número importante de xéneros (224) e especies (3600) de distribución cosmopolita. Presentan látex, as flores do disco son profundamente lobadas, os ápices dos brazos estilares son agudos e os pelos tamén son agudos. Os números cromosómicos básicos máis frecuentes son 9 ou 10, máis raramente 7 ou 13. Os xéneros con maior riqueza de especies son: Vernonia (800-1000), Crepis (200), Jurinea (200), Scorzonera (175), Lepidaploa (115), Tragopogon (110), Lessinganthus (100), Hieracium (90-1000), Lactuca (75), Vernonanthura (65), Hypochaeris (60), Sonchus (60) e Taraxacum (60-500). Esta subfamilia foi subdividida nas seguintes tribos: Gundelieae, Cichorieae, Arctotideae, Liabeae e Vernonieae. 11.- Corymbioideae Panero & Funk Esta subfamilia cunha soa tribo (Corymbieae) comprende un só xénero (Corymbium) con 7 especies oriúndas de Suráfrica. Presenta follas con nervaduras paralelas, capítulos cunha flor encerrados por dúas brácteas involucrais. A corola con lóbulos anchos e conspicuos. O número cromosómico básico é x= 16. miniatura|Capítulo heterógamo en [[Aster, nótense as flores tubulosas centrais, aínda pechadas e de cor amarela, e as flores liguladas de cor vermella, nas marxes da inflorescencia.]]
12.- Asteroideae Lindley Con 1135 xéneros e máis de 16.000 especies, esta é a subfamilia con maior riqueza das Compostas. Os seus membros, de distribución cosmopolita, non presentan látex, os capítulos son heterógamos, con flores tubulosas con lóbulos inconspicuos e flores liguladas frecuentemente con tres lóbulos. As áreas estigmáticas áchanse dispostas en dúas candas marxinais. Os xéneros con maior riqueza de especies son Senecio (1000), Eupatorium sensu latexo (1200, 40 en sentido estrito), Helichrysum (600), Artemisia (550), Mikania (430), Baccharis (400), Verbesina (300), Ageratina (290), Bidens (235), Stevia (235), Anthemis (210), Erigeron (200), Pentacalia (200), Aster (180), Viguiera (180), Chromolaena (165), Gnaphalium (150), Solidago (150), Tanacetum (150), Olearia (130), Seriphidium (130), Ligularia (125), Achillea (115), Coreopsis (115), Anaphalis (110), Brickellia (110), Calea (110), Blumea (100), Koanophyllum (110), Euryops (100), Pectis (100) e Wedelia (100). Recoñécense 3 supertribus dentro desta subfamilia: Senecionodae, Asterodae e Helianthodae.Robinson, H. 2004. New supertribes Helianthodae and Senecionodae, for the subfamily Asteroideae (Asteraceae). Phytologia 86: 116-120. Robinson, H. 2005. Validation of the supertribe Asterodae. Phytologia 87: 72-88. Inclúe 20 tribos: Anthemideae, Astereae, Athroismeae, Bahieae, Calenduleae, Chaenactideae, Coreopsideae, Eupatorieae, Feddeae, Gnaphalieae, Helenieae, Heliantheae, Inuleae, Madieae, Millerieae, Neurolaeneae, Perityleae, Polymnieae, Senecioneae, Tageteae.
Sinopse da clasificación tradicional
A continuación provese unha sinopse da clasificación máis tradicional das Compostas baseada na análise cladístico de datos morfolóxicos. Moitas floras de todo o mundo subscriben a esta sinopse publicada por Bremer en 1994, a cal divide ás Compostas de 3 subfamilias, das cales as de maior importancia en número de especies son Cichorioideae e Asteoideae. Advírtase que moitas das tribos da clasificación de Bremer (tales como Mutiseae ou Cardueae) foron elevadas ao rango de subfamilias na clasificación máis recente.
Barnadesioideae
Cichorioideae
Asteroideae
Xéneros e especies principais
Os xéneros máis representados son Senecio (1250 spp.), Vernonia (1000), Cousinia (650), Eupatorium (600), Centaurea (600), Artemisia (550), Hieracium (500), Helichrysum (500), Baccharis (400), Mikania (400), Saussurea (300), Verbesina (300), Cirsium (250), Jurinea (250), Bidens (200), Crepis (200), Aster (180, excluíndo a segregados como Symphyotrichum, Sericocarpus), Gnaphalium (150), Tragopogon (110), e Solidago (100). Os límites xenéricos son moitas veces problemáticos, e moitos destes grandes xéneros son frecuentemente divididos en numerosos segregados (ver Bremer 1994.)
Evolución
Asteridae e as campanúlidas basais aparentemente orixináronse no período cretáceo cedo, e as Asterales no cretáceo tardío. Bremer e M. H. G. Gustafsson (1997) fixeron a hipótese dunha orixe no cretáceo tardío para Asterales en Gondwana oriental (Australasia) cunha expansión posterior cara a Gondwana occidental (América do Sur e Antártida), onde se orixinaron as Asteráceas antes da separación de América e Antártida.
De xeito semellante, M. L. Devore e T. F. Stuessy (1995) sostiveron que a estreita relación existente entre as Asteráceas coas familias Goodeniaceae e Calyceraceae, ademais da posición basal da subfamilia de compostas Barnadesioideae, indican que o complexo orixinouse en Sud América, Antártida e Australia.
Doutra banda, os datos do pole fósil semellan indicar unha orixe suramericana das Asteráceas no Eoceno, cunha migración posterior cara a Norteamérica no Eoceno tardío ou no Oligoceno (A. Graham, 1996). Máis recentemente, M. S. Zavada e S. E. de Villiers (2000) informaron o achado de pole de Asteraceae (asignable a Mutisioideae) do Paleoceno-Eoceno de Suráfrica, o que suxire unha orixe máis cedo da familia en Gondwana oriental. Zavada, M.C., e S. E. De Villiers. 2000..
Finalmente, Jansen et al. (1991) examinaron a evolución dos caracteres na familia.
Importancia económica
As Compostas comprenden máis de 40 especies de importancia económica, as cales inclúen plantas alimenticias (leituga, topinambur), oleaxinosas (xirasol), medicinais (macela) e ornamentais (dalia, zinia, crisantemo). Tamén outras especies de Helianthus, Cichorium, Cynara, Taraxacum, Artemisia que contén especias.
Hélice beta
miniatura|200px|Hélice β monomérica, de sentido antihorario da [[proteína anticonxelante da bolboreta Choristoneura fumiferana (Código PDB 1M8N).]] miniatura|350px|Hélice β dimérica, de sentido horario da proteína anticonxelante do [[escaravello Tenebrio molitor (Código PDB 1EZG). Asociación cara con cara de hélices β.]] Unha hélice beta (beta helix) é un tipo de estrutura secundaria das proteínas formada pola asociación de láminas beta paralelas seguindo un patrón helicoidal con dúas ou tres caras. A estrutura estabilízase por pontes de hidróxeno, interaccións proteína-proteína e, ás veces por ións metálicos. Existen hélices beta que xiran tanto en sentido horario coma antihorario.
Asteraceae
Importancia económica
As diversas especies da familia son unha rica fonte de insecticidas e outras substancias químicas de uso industrial, tales como o piretro (Tanacetum, ou en Crisantemum), a Pulicaria...
Hélice beta
Hélices de dobre lámina
As hélices beta máis simples conteñen dúas "capas" de láminas beta conectadas por seis bucles ricos en residuos de glicina que conteñen invariablemente tamén un residuo de aspartato, o cal se une a un ión de calcio por bucle. Cada capa componse de series case planas de cadeas beta paralelas enlazadas por pontes de hidróxeno, e as dúas capas xuntas forman un núcleo hidrofóbico.
Asteraceae
Importancia económica
Moitas outras compostas cultívanse como plantas medicinais ou como herbas aromáticas.
Ambrosia é a maior causa da febre do heno.
Hélice beta
Hélices de tripla lámina
As hélices beta de tres láminas forman un prisma triangular distorsionado no cal cada cara presenta pontes de hidróxeno paralelos entre láminas. Unha das tres follas que forman o motivo estrutural pode aparecer "dobrado" en relación cos outros dous, que se encontran enfrontados de forma similar á da hélice beta de dobre lámina. Dous dos tres bucles que enlazan as follas poden ter unha lonxitude arbitraria e mesmo poden conter outros dominios estruturais, e o terceiro só ten dous residuos. Unha repetición de hexapéptidos característica que se encontra en hélices de ambos os sentidos é:. As hélices beta de tres láminas coñecidas son considerablemente máis longas ca as de dúas láminas.
Asteraceae
Importancia económica
Atópanse ornamentais en Calendula, Dendranthema, Argyranthemum, Leucanthemum (o crisantemo), Dahlia, Tagetes, Senecio, Spaghenticola, Gaillardia, Helianthus, Zinnia, e moitas outras.
Claire Keim
Claire Keim, nada o 8 de xullo de 1975 é unha cantante e actriz francesa.
Hélice beta
Exemplos
A primeira hélice beta observada foi a do encima pectato liase, que contén unha hélice de sete xiros que ten 34 Å (3,4 nm) de lonxitude. A proteína da espícula da cola do fago P22, presentan 13 voltas e o seu homotrímero ensamblado é de 200 Å (20 nm) de lonxitude. O seu interior está estreitamente empaquetado sen deixar un poro central e contén residuos hidrófobos e residuos neutralizados por pontes salinas.
Claire Keim
Infancia e formación
O seu pai e a súa nai son arquitecto e dentista respectivamente. Fixo o Curso Florent dende 1990 ata 1991 e, posteriormente, dende 1992 ata 1993, o curso de arte dramática de Dominique Minot.
Asteraceae
Importancia económica
miniatura| Campo cultivado con [[leituga, Illa da Reunión.]] miniatura| Horta cultivada con [[endivia, Xardín Botánico de Montreal, Canadá.]] miniatura| [[Inflorescencia de cártamo (Carthamus tinctorius).]] miniatura| [[tubérculos de topinambur (Helianthus tuberosus.)]]
Claire Keim
Vida privada
É a moza do exfutbolista Bixente Lizarazu. Teñen unha filla, Uhaina (qui significa « ola » en éuscara), nada o 23 de agosto de 2008. En 2004, converteuse na madriña da Fondation Nicolas Hulot e no 2006 de SOS Grand Blanc para a proteción do tiburón branco.
Hélice beta
Exemplos
Tanto a pectato liase coma as proteínas da cola do fago P22 conteñen proteínas que forman hélices de sentido horario (no sentido das agullas do reloxo, cara á dereita); pero observáronse tamén hélices en sentido antihorario en encimas, como a UDP-N-acetilglicosamina aciltransferase e a anhidrase carbónica de arqueas. Outras proteínas que conteñen hélices beta son as proteínas anticonxelantes do escaravello Tenebrio molitor (de xiro horario) e da bolboreta Choristoneura fumiferana (de xiro antihorario), nas que residuos do aminoácido treonina espazados regularmente en hélices beta se unen á superficie dos cristais de xeo e inhiben o seu crecemento.
Claire Keim
Vida privada
Tamén tivo unha relación co humorista Frédéric Diefenthal.
Hélice beta
Exemplos
As hélices beta poden asociarse entre si de maneira eficaz, xa sexa cara con cara (apareamento das caras do prisma triangular que forman), ou extremo con extremo (formando pontes de hidróxeno). Por tanto, as hélices beta poden ser utilizadas como "etiquetas" para inducir a outras proteínas a asociarse, de forma similar a unha hélice superenrolada (coiled coil).
Claire Keim
Vida privada
En 2011, apoiou publicamente ao xefe indio Raoni na súa loita contra a presa de Belo Monte.
Traxectoria
Para a súa carreira de actriz e cantante, Claire colleu o apelido da súa nai (Keim), cambiándoo polo do seu pai (Lefebvre). O apelido de seu pai parecíalle demasiado común e non quería parecer a filla do famoso actor francés Jean Lefebvre. Dirixe unha carreira na música, no teatro, no cine, nas series televisivas et, máis recentemente, de presentadora. O seu álbum titulado Où il pleuvra, cuxo sinxelo Ça dépend foi o primeiro lanzado, saíu o 10 de xaneiro de 2011.
Campo de Xibraltar
300px|miniatura|Situación da comarca en [[Andalucía.]] 300px|miniatura|Concellos da comarca O Campo de Xibraltar (en castelán: Campo de Gibraltar) é unha comarca española pertencente á provincia de Cádiz, situada no extremo sur de Andalucía. Recibe o seu nome da Rocha de Xibraltar, o cal é visible desde toda a comarca, e é o territorio máis meridional da Península Ibérica e, xa que logo, da Europa continental.
Oncovirus
Un oncovirus ou virus oncoxénico é un virus que pode causar cancro. A orixe do termo procede dos estudos sobre retrovirus agudamente transformantes realizadas nas décadas de 1950–60s, que a miúdo se denominaban oncornavirus para indicar que eran virus de ARN, e de aí derivou o termo oncovirus. Hoxe o termo refírese a calquera virus de ADN ou de ARN que cause cancro e é sinónimo de "virus tumoral" ou "virus canceríxeno". A gran maioría dos virus humanos ou animais non causan cancro, probablemente porque houbo unha coevolución moi prolongada no tempo entre os virus e o seu hóspede.
No conxunto do mundo, a Axencia Internacional para a Investigación do Cancro da OMS estimou que en 2002 o 17,8% dos cancros humanos foran causados por infeccións víricas, e un 11,9% foran causadas por só sete especies de virus. A importancia disto é que estes cancros poderían previrse doadamente por medio da vacinación contra eses virus (por exemplo, as vacinas contra o papilomavirus), diagnosticados con simples tests sanguíneos, e tratados con compostos antivirais menos tóxicos que os anticanceríxenos.
Introdución
Xeralmente, os virus tumorais causan poucas ou ningunha enfermidade cando infectan aos seus hóspedes, ou causan doenzas non neoplásicas como a hepatite causada polo virus da hepatite B ou a mononucleose causada polo virus de Epstein-Barr. Unha minoría de persoas (ou animais) desenvolven cancros despois da infección. Iso complica o determinar se certo virus produce ou non cancro. Os coñecidos postulados de Koch, que estableceu no século XIX Robert Koch para determinar se unha enfermidade era infecciosa ou non, que aplicou inicialmente para saber se o Bacillus anthracis causaba o carbuncho (tamén chamado ás veces ántrax), non son aplicables ás doenzas virais. Isto é así en primeiro lugar porque os virus non poden ser verdadeiramente illados en cultivos puros (mesmo as técnicas de illamento estrito non poden excluír virus contaminantes non detectados con características de densidade similar e os virus deben cultivarse en células). En segundo lugar, as infeccións víricas asintomáticas son a norma para a maioría dos virus tumorais, que violan o terceiro principio dos postulados de Koch. Finalmente, como o hóspede de moitos destes virus humanos é só o propio ser humano, fai que non sexa ético transmitir experimentalmente a outras persoas un vius sospeitoso de ser canceríxeno. Así, son máis importantes outras medidas como os criterios de A.B. Hill para a viroloxía do cancro, pero tamén presenta algunhas dificultades para determinar a causalidade.
Os virus tumorais son de varios tipos: os virus con xenoma de ADN, como os adenovirus, e os que teñen xenoma de ARN, como o virus da hepatite C, poden causar cancros, igual que os retrovirus que teñen xenomas de ADN ou ARN (o virus T-linfotrópico humano e os virus da hepatite B, que normalmente se replican como virus mixto de ADN bicatenario e monocatenario, pero tamén teñen un compoñente de replicación retroviral). En moitos casos, os virus tumorais non causan cancro nos seus hóspedes nativos. Por exemplo, os adenovirus non causan cancro nos humanos pero son en cambio responsables de arrefriados, conxuntivite e outras enfermidades agudas. Só se converten en tumorixénicos cando infectan a certas especies de roedores, como os hámsteres sirios. Algúns virus son tumorais cando infectan unha célula e persisten na célula en forma de episomas circulares ou plásmidos, replicándose separadamente do ADN dunha célula hóspede (caso do virus de Epstein-Barr e o herpesvirus asociado ao sarcoma de Kaposi). Outros virus son só carcinóxenos cando se integran no xenoma da célula hóspede como parte dun accidente biolóxico, como ocorre cos poliomavirus e papilomavirus.
Historia
A teoría de que o cancro podía ser causado por un virus xurdiu dos experimentos de Oluf Bang e Vilhelm Ellerman en 1908, que foron os primeiros que mostraron que a eritroblastose aviar (un tipo de leucemia) podía transmitirse por extractos libres de células. Isto foi seguido e confirmado en tumores sólidos de polos en 1910-1911 por Peyton Rous.
A inicios da década de 1950 sabíase que os virus podían extraer e incorporar xenes e material xenético das células. Suxeriuse que se estes novos xenes se inserían nas células isto podía volvelas cancerosas. Descubríronse moitos destes oncoxenes virais e foron identificados como causantes de cancro.
Os principais virus asociados con cancros humanos son o papilomavirus humano, os virus das hepatites B e C, o virus de Epstein-Barr, o virus T-linfotrópico humano, o herpesvirus asociado ao sarcoma de Kaposi (KSHV) e o poliomavirus de célula de Merkel. Os datos experimentais e epidemiolóxicos implican aos virus como causantes de cancro e parecen ser o segundo factor de risco en importancia no desenvolvemento de cancro en humanos, superando ao consumo de tabaco. Polo modo en que se inducen os tumores polos virus, poden dividirse en dous tipos: agudamente transformantes e lentamente transformantes. Nos virus aguamente tansformantes, as partículas virais levan un xene que codifica un oncoxene superactivo chamado oncoxene viral (v-onc), e a célula infectada é transformada en canto se expresa o v-onc. Polo contrario, nos virus lentamente transformantes, o xenoma viral insírese preto dun protooncoxene no xenoma do hóspede (especialmente no caso en que a inserción do xenoma viral é un paso obrigatorio do ciclo vital do virus, como nos retrovirus). O promotor viral ou outros elementos de regulación da tanscrición causan á súa vez a sobreexpresión dese protooncoxene, o cal induce unha proliferación celular incontrolada. Como a inserción do xenoma viral non é específica para os protooncoxenes e a probabilidade de inserción preto dun protooncoxene é baixa, os virus lentamente transformantes teñen unha latencia do tumor moi longa comparados cos agudamente transformantes, que xa portan un oncoxene viral.
Os virus da hepatite, como os da hepatite B e a C, poden inducir unha infección viral crónica que orixina cancro de fígado no 0,47% dos pacientes de hepatite B por ano (especialmente en Asia), e no 1,4% dos portadores do virus da hepatite C por ano. A cirrose hepática, quer producida por hepatite viral crónica quer por alcoholismo, está asociada co desenvolvemento de cancro hepático, e a combinación de cirrose e hepatite viral presenta o risco máis alto de desenvolver un cancro. No mundo, o cancro de fígado é un dos máis comúns e máis letais, debido á grande frecuencia de transmisión da hepatite viral e do desenvolvemento de dita enfermidade.
Virus de ADN
Os virus tumorais de ADN pequenos son un grupo de virus de ADN bicatenario pertencentes ás familias dos poliomavirus, adenovirus e papilomavirus. Está ben establecida a ligazón causal entre os papilomavirus e algúns cancros humanos e o papel dos poliomavirus no cancro humano determinouse recentemente. Os adenovirus non causan cancro en humanos pero estess virus foron utilizados como vehículos para o transporte de xenes na terapia xénica en enfermidades como a fibrose quística e o propio cancro.
Os principais virus de ADN tumorais humanos son:
Virus de ARN
Algúns virus de ARN foron tamén asociados con cancros, como o virus da hepatite C e o virus T-linfotrópico humano (HTLV-1).
Táboa resumo
Porcentaxe estimada de novos cancros atribuídos aos virus no mundo en 2002. A asociación doutros virus co cancro humano estase a investigar activamente.
Amoníaco
O amoníaco é un composto químico cuxa molécula está formada por un átomo de nitróxeno e tres átomos de hidróxeno (NH3).
Obtención
Actualmente o proceso de Haber-Bosch (cuxo desenvolvemento valeu a Fritz Haber e a Carl Bosch o Premio Nobel da Química de 1918 e 1931, respectivamente) é o máis importante método de obtención da amonia. Neste proceso os gases nitróxeno e hidróxeno son combinados directamente a unha presión de 20 MPa e temperatura de 500 °C, utilizando o ferro como catalizador. Reacción de síntese do amoníaco:
N2(g) + 3 H2(g) → 2 NH3(g)
Para a produción da amonia, o nitróxeno é obtido do ar atmosférico e o hidróxeno a partir do gas natural.
Aplicacións
Moi usado en ciclos de compresión ( refrixeración ) debido ao seu elevado calor de vaporización e temperatura crítica. Tamén é utilizado en procesos de absorción en combinación coa auga.
A amonia e os seus derivados urea, nitrato de amonio e outros son usados na agricultura como fertilizantes. Tamén é compoñente de varios produtos de limpeza. Outro produto importante derivado da amonia é o ácido nítrico.
Amoníaco na refrixeración
O amoníaco utilízase como refrixerante desde hai máis de 120 anos e, por iso, as súas propiedades e aplicacións son bastante coñecidas. Porén, é debido a certos inconvenientes que esta substancia presenta, no que respecta á seguranza, que o uso do amoníaco limítase exclusivamente a grandes fábricas e industrias que necesitan do uso deste composto.
Historia
O Amoníaco foi recoñecido como refrixerante en 1860 cando o francés Ferdinand Carre creou un sistema de refrixeración do tipo “absorción”, onde se utilizaba o amoníaco como refrixerante e a auga como axente de absorción. Aproximadamente unha década despois, o americano David Byle desenvolveu un compresor que se podía usar con amoníaco.
Ambas estas técnicas se desenvolveron posteriormente, sendo que a estrutura básica do compresor elaborada en 1870 aínda se utiliza e está directamente relacionada coa refrixeración actual do amoníaco.
É de salientar que o amoníaco foi substituído polos cloro-fluorcarbonetos (CFCs) nos anos trinta do século XX, pois o seu destino era outro. Servía para o combate, especialmente na fabricación de armas e explosivos. Mais recentemente volveu gañar “o papel principal” nos procesos de arrefecimento, pois os CFCs causan un enorme dano á capa de ozono.
Vantaxes
Como fluído usado na refrigeración, o amoníaco presenta numerosas características e vantaxes, sendo as máis importantes as seguintes: Estas características permiten que o amoníaco entre nun mercado moi competitivo en termos de empresas, fábricas e máquinas de refrigeración.
O ión amonio
O ión amonio fórmase cando á molécula de amoníaco se lle une un átomo de hidróxeno. Isto ocorre porque o átomo de nitróxeno ten 5 electróns libres, polo que necesita outros tres para alcanzar o octete (estabilidade química molecular); razón pola que se xunta con tres átomos de hidróxeno, cada un deles con outro electrón libre; de tal xeito que ó compartilos ambos alcanzan a súa estabilidade (o hidróxeno o único átomo que só necesita dous electróns para acadar o nivel enerxético adecuado). Neste punto o nitróxeno está estable, pero cunha estrutura tal que comparte tres electróns, pero dous están "soltos" ou libres e danlle á molécula unha importante polarización (negativa). Por outra banda, o amoníaco está normalmente disolto en auga, que está á súa vez polarizada de tal xeito que os átomos de osíxeno teñen momentaneamente carga negativa e o hidróxeno positiva. Esta polarización da auga sería moi curta no tempo se non fose polos electróns libres do nitroxeno, que provocan que os hidróxenos da auga cargados positivamente se síntan fortemente atraídos polos anteriormente nomeados electróns libres, formando unha molécula de amonio, cargada positivamente a causa do nitróxeno que tería agora os seus cinco electróns máis catro compartidos con catro átomos de hidróxeno, quedando así a auga sen un átomo de hidróxeno e cargada negativamente no osíxeno (ión hidroxilo).
O amoníaco e o home
O amoníaco é utilizado en circuítos frigoríficos dende hai máis dun século, en máquinas de compresión mecánica de potencias medias e grandes (estímase que no mundo enteiro existen 300.000 instalacións de compresión de amoníaco), e en máquinas frigoríficas de pequenas potencias (refrixeradores e frigoríficos domésticos) e a gran potencia (en especial para a recuperación de calor industrial).
O amoníaco é unha substancia producida en grandes cantidades por sociedades químicas. Fica queimado cando a condensación do ar atinxe valores entre 16 e 25% e é inflamábel cando atinxe a temperatura de 651 °C. Estes dous valores mostran que o risco de inflamación do amoníaco é moi limitado. Son estas características as que fan do amoníaco unha substancia moi útil na área da refrixeración. A título de curiosidade pódese tamén referir que o amoníaco está tamén presente nos sistemas de refrixeración e control térmico nas estacións espaciais.
A pesar das vantaxes, o amoníaco presenta tamén algúns riscos: Tamén era utilizado na pasta de dente.
O amoníaco nos ecosistemas
O amoníaco é facilmente biodegradábel. As plantas absórbeno con moita facilidade, sendo un nutriente moi importante como fornecedor de nitróxeno para a produción de compostos orgánicos. En concentracións moi altas, por exemplo, na auga de consumo, pode causar danos graves, xa que o amoníaco interfire no transporte do osíxeno pola hemoglobina, entre outros efectos nefastos. Os organismos necesitan, nese caso, de manter unha baixa concentración de amoníaco que, en caso contrario tórnase particularmente tóxico.
Ligazóns externas
https://web.archive.org/web/20061230103820/http://ull.chemistry.uakron.edu/erd/chemicals/7/6014.html Hazardous Chemical Database.
Xosé Manuel Cabada
Xosé Manuel Cabada Vázquez, nado no lugar de Barro, parroquia de San Xurxo de Codeseda (A Estrada) o 6 de decembro de 1901 e finado en Linares (Provincia de Xaén) o 2 de abril de 1936, foi un prosista, poeta e político galego, pertencente a Xeración de 1922, membro das Irmandades da Fala, do Partido Galeguista e do Seminario de Estudos Galegos.
Traxectoria
De familia labrega, foi fillo de Manuel Cabada Prieto, natural de Marcenlos, e María Josefa Vázquez, de Barro. Xosé Manuel foi o segundo de tres irmáns. En 1918 entrou no Seminario de Santiago de Compostela ao mesmo tempo que estudaba Maxisterio e Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela. Entrou en contacto co galeguismo e asistiu á V Asemblea das Irmandades da Fala (1923). En decembro de 1925 morreu a súa irmán Emilia. Durante tres anos residiu no segundo andar do Pazo de Raxoi, como preceptor dos Nenos de Coro da basílica compostelá, alí vivía tamén Ángel Amor Ruibal (no primeiro andar), que era o cóengo encargado do coro. Dese xeito Cabada Vázquez foi discípulo, confidente, amanuense e secretario de Amor Ruibal. Xosé Manuel foi ordenado diácono en xuño de 1930 e en novembro morreu Amor Ruibal. En 1931 saíu da Imprenta, Lib. e Enc. do Seminario C. o seu poemario Vagalumes ilustrado por Camilo Díaz Baliño. Tamén en 1931 ingresou no Partido Galeguista. Ese mesmo ano obtivo o título de licenciado en Filosofía e Letras en xuño, abandonou definitivamente a carreira eclesiástica e ingresou, a comezos de outubro, como profesor no Colexio xesuíta Apóstolo Santiago de Teis, Vigo, onde coincidiu con Xesús Ferro Couselo. Asinou o 25 de outubro de 1931 o manifesto Afirmación Católica dun Grupo de Nacionalistas.
Colaborou en El Emigrado, A Nosa Terra, Vida Gallega e Nós onde publicou varios poemas: "Na fala gallega", "O botafumeiro", "San Francisco pregando ós paxariños", "Festa en San-Iago"…
Vinte e seis anos despois, en 1962, os seus restos foron trasladados á súa Codeseda natal.
Cefalotina
Cefalotina é un antibiótico beta-lactámico pertencente á primeira xeración de cefalosporinas. Foi comercializada a inicios dos anos sesenta. Xa non se comercializa en moitos países, sendo descatalogada pola FDA
Espectro de acción
Cefalotina presenta actividade fronte a bacterias grampositivas, tales coma Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae e algunhas especies de Streptococcus. Ten menor actividade fronte a bacterias gramnegativas (Escherichia coli, Moraxella catarrhalis, Klebsiella pneumoniae e Proteus mirabilis).
Dosificación
Unicamente existe formulación intravenosa. A dose convencional é de 1 ou 2 gramos cada 6 u 8 horas. A dose debe reducirse en poboación pediátrica e en insuficiencia renal con filtrado menor de 50.
Embarazo e lactación
Cefalotina está catalogada coma A segundo as autoridades australianas, polo que se pode empregar durante o embarazo. Detéctanse trazas de cefalotina no leite materno polo que se recomenda precaución no seu uso durante a lactación.
Secuencia sinal de recombinación
Unha secuencia sinal de recombinación ou RSS (do inglés Recombination signal sequence) é unha secuencia conservada de ADN non codificante que é recoñecida polo complexo encimático RAG1/RAG2 durante a recombinación V(D)J en células B e T inmaturas. As secuencias sinal de recombinación guían o complexo encimático aos segmentos xénicos V, D e J que sufrirán a recombinación durante a formación das rexións variables das cadeas pesadas e lixeiras dos receptores de célula T e moléculas de inmunoglobulinas.
Estrutura
As RSS están formadas por secuencias heptámero conservadas (de 7 pares de bases), secuencias espazadoras e secuencias nomámero conservadas (de 9 pares de bases), que están adxacentes ás secuencias V, D e J na rexión do ADN da cadea pesada e ás secuencias V e J da rexión do ADN da cadea lixeira. As secuencias espazadoras están localizadas entre as secuencias heptámero e nonámero e presentan unha secuencia de nucleótidos variada pero son sempre ou de 12 ou de 23 pares de bases de longo. A diferenza das secuencias espazadoras, as secuencias heptámero son xeralmente CACAGTG, e os primeiros tres nucleótidos están moi conservados. Os nonámeros son xeralmente ACAAAAACC, e os pares de bases A/T están tamén moi conservados. O complexo encimático RAG1/RAG2 segue a regra 12-23 cando une os segmentos V, D e J, que consiste en aparear o espazador de 12 pares de bases das RSS con outro espazador de 23 pares de bases. Isto impide que dous xenes diferentes que codifican a mesma rexión se recombinen (ex. recombinación V-V). As RSSs están localizadas entre os segmentos V, D e J da liña xerminal do ADN de linfocitos B e T en maduración e son eliminadas do produto ARNm de Ig final despois de que se completa a recombinación V(D)J.
Función
miniatura|O complexo encimático RAG1/RAG2 recoñece a secuencia heptámera que flanquea as rexións codificantes V e J e corta os extremos 5', liberando o tramo intermedio de ADN entre as rexións codificantes V e J. O complexo encimático RAG1/RAG2 recoñece as secuencias heptámeras que flanquean as rexións codificantes V e J e corta os extremos 5', liberando o tramo intermedio de ADN entre as rexións codificantes V e J. Na rexión de ADN que codifica a cadea pesada, o complexo encimático RAG1/RAG2 recoñece as RSS que flanquean os segmentos D e J e xúntaos, formando un bucle que contén o ADN situado en medio. Despois, o complexo RAG1/RAG2 introduce unha amosega no extremo 5' dos heptámeros da RSS adxacentes ás rexións codificantes dos segmentos D e J, eliminando permanentemente o bucle de ADN intermedio e creando unha rotura de dobre febra que é reparada polos encimas recombinases VDJ. Estre proceso repítese para unir V a DJ. No rearranxo da cadea lixeira, só se xuntan os segmentos V e J.
cRSS
As RSS crípticas (cRSS) son secuencias xénicas que lembran auténticas RSS e son ás veces confundidas con elas polo complexo encimático RAG1/RAG2. Recombinar unha RSS cunha cRSS pode causar unha translocación cromosómica, o que pode orixinar un cancro.
Pobo tupinamba
Os tupinamba  foron un dos varios grupos étnicos tupís que habitaron no Brasil antés da chegada dos colonizadores portugueses. Por volta do século XVI, habitaban dúas rexións da costa brasileira: a primeira ía dende a marxe dereita do río São Francisco até o Recôncavo Baiano; a segunda ía do cabo de São Tomé, no actual estado do Río de Xaneiro, até São Sebastião, hoxe no estado de São Paulo. Ese segundo grupo tamén era denominado "tamoios". Ámbolos dous grupos compúñanse de 100.000 individuos e eran a nación indíxena máis coñecida de toda a costa brasileira polos navegadores europeos do século XVI.
Secuencia sinal de recombinación
Síndrome de Omenn
Algúns nenos nacidos con SCIDS autosómicas recesivas carecen de copias funcionais dos xenes que codifican o complexo encimático RAG1/RAG2 debido a algunha mutación de cambio de sentido. Estes nenos producen un complexo encimático RAG1/RAG2 non funcional que non pode recoñecer as RSS e, por tanto, non pode iniciar efectivamente a recombinación V(D)J. Este trastorno caracterízase pola falta de células B e T funcionais.
Pobo tupinamba
No presente, o principal grupo tupinamba reside no sur do estado da Baía: son os tupinambas de Olivença. A maior parte da poboación tupinamba vive nos centros urbanos, principalmente nas rexións metropolitanas do sueste, centro-oeste e nordeste. No sueste, São Paulo é a cidade con maior poboación de etnia tupinamba. A súa lingua sobrevive hoxe na forma da lingua nheengatu.
miniatura|dereita|280px|Distribución do pobo tupinamba na costa do Brasil no século XVI, sinalado en verde.
Centro Cultural Internacional Oscar Niemeyer
O Centro Cultural Internacional Oscar Niemeyer, coñecido como Centro Niemeyer, é un complexo cultural de importancia internacional, na cidade de Avilés
O centro servirá como motor para a revitalización económica e urbana dunha área degradada e, no proceso de transformación industrial, como é a boca da desembocadura de Avilés. miniatura|Praza aberta miniatura|Logotipo miniatura|Edificio Polivalente miniatura|Torre miniatura|Paseo da ría despois da súa reconversión miniatura|O Centro Niemeyer empezando a tomar forma na paisaxe de Avilés (2010) Actualmente o centro é arrastrado para a paisaxe urbana da "Vila do Adiantado", sendo visible, debido á súa cor branca e tamaño, en diferentes locais e do aire.
Oscar Niemeyer: Orixe e deseño
O complexo leva o nome do arquitecto centenario brasileiro Oscar Niemeyer (creador da cidade de Brasilia e un dos mitos da arquitectura universal), recibiu o Premio Príncipe de Asturias das Artes en 1989, sendo a orixe da relación do arquitecto co Principado de Asturias. Anos máis tarde, Niemeyer deu un gran proxecto do Principado. O seu deseño fíxose un proxecto que ten como obxectivo ser un referente internacional na produción de contido cultural, unha zona asociada a excelencia dedicado á educación e cultura. Esta é a única obra de Oscar Niemeyer en España e, nas súas palabras, o máis importante de todo o que fixo en Europa. Esta tamén foi a razón para o Centro Cultural Internacional recibiu o nome do seu creador.
Estrutura
O Centro Niemeyer está composto por cinco partes e complementarias:
Rexeneración urbana: "o efecto Niemeyer"
O Centro Cultural Niemeyer ten unha compoñente moi significativos no ambiente, desde que se tornou unha peza central dun ampla proceso de rexeneración urbana que permitirá a recuperación da beira marítima de Avilés, limpar o río e eliminar a zona portuaria de tráfico pesado para gañar espazo para deportes e lecer. Todo iso foi chamado de A Illa de innovación
O primeiro edificio a ser construído foi destinado ao museo. Usan unha técnica pioneira edificios culturais en España para reforzar a súa estrutura en menos dunha hora. Outros edificios están en fase moi avanzada, é posíbel distinguir claramente o que será a estrutura final de todo.
Fundación Centro Cultural Internacional Oscar Niemeyer
Pero, mentres tanto, creou unha fundación que é responsable da programación de actividades co obxectivo de presenta-la na escena internacional, ata que se tornou unha rede de son e imaxe, crear unha marca.
O Centro tamén posúe un consello consultivo Internacional, que traballa co equipo de xestión na definición dos obxectivos e na preparación do contido. O consello consultivo se composto por personalidades da maior importancia internacional. Actualmente, este Consello está composto polo cineasta Woody Allen, o científico Stephen Hawking , o escritor Paulo Coelho e creador de Internet e Vice President Google Vinton Cerf. A incorporación destas persoas destina-se a reflectir o nivel de excelencia que ha buscar todas as actividades programadas durante o Centro Niemeyer.