cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maruca do Mediterráneo
Pesca e estado das poboacións
A pesca e comercialización da maruca do Mediterráneo comezou a efectuarse de maneira significativa a parir da década dos anos 1960.
Victoria, Australia
Cambio climático
É remarcable, que a Estación Meteorolóxica local posúe datos de termometría do aire, a 15 dm do chan, desde 1881 a 1992, sen acceso á "mancha de calor" urbana, clásica doutras Estacións invadidas pola illa de calor da urbanización.
Turismo
Os destinos turísticos máis importantes son:
Maruca do Mediterráneo
Pesca e estado das poboacións
A idade dos exemplares capturados é moi difícil de precisar, e a avaliación do estado dos stoks sobre a base das pirámides de poboación é, por tanto, imposíbel.
Esta maruca, como as outras, é un peixe carnívoro, polo que é máis sensíbel á contaminación debido á bioconcentración dos contaminantes na cadea trófica que os peixes que se alimentan de algas ou de fitoplancto.
En Galicia
En Galicia varios autores rexistraron a súa presenza, como de Buen, en 1932, citándoa como M. elongata (un sinónimo de M. macrophthalma) ou Lozano e Rey, que a cita en Pontevedra en 1960 xa como M. macrophthalma.
Margo Kane
Margo Gwendolyn Kane, nada o 21 de agosto de 1951 en Edmonton, Alberta, é unha actriz e artista cree-salteaux coñecida polos seus traballos en Moonlodge e Confessions of an Indian Cowboy.
Juan Manuel Sánchez Gordillo
miniatura|250px|Juan Manuel Sánchez Gordillo durante a marcha obreira do SAT en Cádiz. Juan Manuel Sánchez Gordillo, nado en Marinaleda o 5 de febreiro de 1952, é un político, sindicalista e profesor de Historia de Marinaleda, unha vila da provincia de Sevilla. É, dende 1979 alcalde de Marinaleda e, dende 2008 ata 2014 foi deputado por Esquerda Unida no Parlamento de Andalucía.
Traxectoria
Sánchez Gordillo, figura relevante do movemento de esquerdas e nacionalista andaluz, é tamén dirixente do Colectivo de Unidade dos Trabajadores - Bloque Andaluz de Esquerdas (CUT-BAI), do Sindicato Andaluz de Trabajadores (SAT) e da coalición española Esquerda Unida (EU).
Procopio
Procopio pode referirse a:
Juan Manuel Sánchez Gordillo
Traxectoria
Estreitamente vinculado có movemento nacionalista andaluz, a loita xornaleira e a loita obreira en xeral, é alcalde da localidade de Marinaleda (Sevilla) dende as primeiras eleccións municipais tralo franquismo, celebradas en 1979. Como alcalde é impulsor dun programa alternativo que inclúe: unha planificación urbanística que impide a especulación e permite o acceso á vivenda dende 15 euros ao mes a través do sistema da autoconstrución, o completo emprego mediante cooperativas, o mesmo soldo de ao redor de 1.200 euros mensuais para todos os traballadores na vila, a ocupación de leiras de Terratenentes e a inexistencia de policía. Este proxecto apoiase en dous piares principais: a igualdade e a participación dos habitantes nos asuntos do pobo mediante asembleas.
En 2008 foi elixido deputado do Parlamento de Andalucía por EU, representando á provincia de Sevilla. Así mesmo é o máximo responsable do partido político CUT-BAI, integrante de EU, membro do Comité Nacional do SAT e membro do Consello Político Federal de EU, así como secretario de Soberanía alimentaria de coalición. En decembro de 2011, o Congreso do SAT elixiuno membro do Comité Nacional. En febreiro de 2012, EU nomeouno cabeza de lista pola provincia de Sevilla para as eleccións andaluzas do 25 de marzo de 2012. En ditas eleccións o seu partido ascendeu ata converterse na terceira forza política, e decisiva para decidir co PSOE un goberno de esquerdas. Neste contexto, Gordillo opúxose a formar un goberno conxunto co PSOE, ameazando con escindirse de Esquerda Unida.
O 7 de agosto de 2012, xunto cuns 400 militantes do SAT e tras avisar aos medios de comunicación, subtraeu a modo de protesta mercancías en dúas grandes superficies comerciais (Mercadona e Carrefour) en Arcos de la Frontera e Écija. Sánchez Gordillo definiu a actuación como «expropiación forzosa» e explicou que tiñan a intención de entregalos ao comedor social dunha ONG sevillana. Finalmente os alimentos foron entregados a familias "sen teito" que ocupan un bloque de vivendas en Sevilla.
O 25 de agosto de 2012, Tribunal Superior de Xustiza de Andalucía, Ceuta e Melilla (TSJA) abriu dilixencias contra Gordillo e tres persoas máis por cinco posibles delitos durante a folga xeral que tivo lugar o pasado 29 de marzo en toda España. Delitos, previstos no artigo 315.3 de Código Penal: coaccionar a outras persoas a iniciar ou continuar cunha folga.
Praia de Santa Marta, Baiona
A praia de Santa Marta ou de Santo Estevo, atópase na parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona.
Xeografía
Esta praia atópase na península de Santa Marta. Ten uns 200 metros de lonxitude. Por ela pasa o río da Maré que vai desembocar alí.
Jesús de Monasterio
Jesús de Monasterio y Agüeros, nado en Potes (Cantabria) en 1836 e finado en Casar de Periedo (Cantabria) en 1903, foi un violinista, compositor e pedagogo español. Dá nome a un dos dous conservatorios de Santander (o outro nomeouse en honor a Ataúlfo Argenta).
Traxectoria
É xunto con Pablo Sarasate é o maior representante da escola violinística española, na que destaca como clasicista. Tralos seus primeiros estudos, trasladouse a Bruxelas (Bélxica) onde estudou con Bériot. Dende alí comezou unha carreira brillante como virtuoso por Europa antes de volver a instalarse en España para exercer labores de alta docencia e de organización e pulo da vida musical. En Madrid foi director do Conservatorio Nacional de Música, músico da Real Capela e académico fundador da Sección de Música na Real Academia de Belas Artes de San Fernando. Como docente formou á meirande parte dos violinistas activos de relevancia na España de principios do século XX.
Participou no alhambrismo e o seu labor foi fundamental na introdución das obras de Wagner no panorama musical español e un dos máis importantes difusores da música de cámara. En 1863 fundou, xunto co pianista Juan María Guelbenzu, a Sociedad de Cuartetos de Madrid. En 1866, xunto a Barbieri e Gaztambide fundou a Sociedad de Conciertos de Madrid, orquestra chave no ambiente musical español, coa que se adicou á promoción do sinfonismo alemán, especialmente as Sinfonías de Ludwig van Beethoven.
Como docente
Nos seus últimos anos adicouse case en exclusiva ao ensino musical, poñendo as bases da escola violinística española. No ano 1887 creouse para el no Conservatorio de Madrid a cátedra de Perfeccionamiento de Violín e de Música Instrumental de Cámara, á que pasou logo de abandonar a súa de Violín. Ás súas clases só podían acceder os alumnos que obtiveran os primeiros ou segundos premios en violín nos últimos concursos públicos da Escola de Música, os premiados en concursos doutros países, ou os que demostraran mediante un exame de selección as condicións necesarias para ingresar na clase. Entre os que pasaron polas súas mans salientan instrumentistas como Manuel Pérez, Manuel Pardo, Julio Casares, Juan Antonio Espino, Pedro Urrutia, Eduardo Fernández Murrió, Francisco Torres, Teodoro Ballo, Enrique Fernández Arbós, Andrés Goñi, Julia Rogel, Andrés Gaos ou Julio Francés, entre os violinistas, ou Juan Ruiz Casaux e Pau Casals, entre os violonchelistas.
Composicións
Como compositor, a súa obra é fundamentalmente violinística. Nela destacan:
Souto, Proente, A Merca
Souto  é un lugar da parroquia de Proente no concello ourensán da Merca na comarca da Terra de Celanova.
Dominio PAN
O dominio PAN é un tipo de dominio proteico. Ten unha significativa verstilidade funcional realizando diversas tarefas biolóxicas ao mediar en interaccións proteína-proteína e interaccións proteína-carbohidrato. Estes dominios conteñen unha estrutura de bucle de forquita, similar á que se encontra nas knottinas (do inglés knot = nó) pero cun padrón diferente de pontes disulfuro.
Pertencen á mesma superfamilia de módulo PAN os dominios N-terminais de membros da familia do plasminóxeno/factor de crecemento de hepatocitos, os dominios mazá da familia da precalicreína/factor de coagulación XI do plasma, e os dominios de varias proteínas de nematodos. O dominio PAN contén un núcleo conservado de tres pontes disulfuro. Nalgúns membros da familia hai unha cuarta ponte disulfuro adicional que liga o N- e C-terminal do dominio.
Un exemplo de dominio PAN é o dominio mazá. O dominio mazá, así como outros exemplos de dominio PAN, consta de 7 cadeas β que se dobran nunha folla curvada antiparalela na que se sitúa unha hélice α. Dúas pontes disulfuro cerran a hélice nas follas β4 e β5 centrais, mentres que unha terceira conecta os dominios N- e C-terminais. No dominio mazá, o bucle β4-β5 e o bucle cruzado β5-β6 xeran un pequeno peto no lado oposto da folla desde a hélice α.
No plasminóxeno nativo o dominio PAN está asociado a cinco dominios kringle. As interaccións entre o dominio PAN e os kringles xogan un papel fundamental na estabilización do complexo cuaternario do plasminóxeno nativo.
M-V
M-V ou M-5 é un foguete espacial xaponés de catro etapas e propulsado por propelente sólido. É lanzado desde o Centro Espacial de Uchinoura.
O Lugariño, Argalo, Noia
O Lugariño é un lugar da parroquia de Argalo no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia.
Freán, Argozón, Chantada
Freán e un lugar na parroquia de Argozón, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 11 habitantes, dos que 6 eran homes, e 5 eran mulleres; o que supón unha perda de habitantes en relación ao ano 2006.
592
Outros
Historia ano a ano
Daifuku
miniatura|Daifuku.
O daifuku (大福,) ou daifukumochi (大福餅) é un wagashi (doce xaponés) consistente nun pequeno mochi (pastel de arroz glutinoso) cun recheo doce, comunmente anko, pasta adozada de feixóns vermellos azuki.
Elabóranse moitas variedades de daifuku. O máis común é un mochi branco, verde claro ou rosa claro recheo con anko, que adoita vir en dous tamaños, un pequeno e outro do tamaño da palma da man. Algunhas variedades conteñen pezas de froita enteira (as máis das veces amorodos), mesturas de froita e anko ou pasta de melón esmagado. Case todos os daifuku recóbrense cunha fina camada de amidón de millo ou taro para evitar que se peguen entre si, ou aos dedos. Algúns recóbrense con azucre glas ou cacao. Aínda que o mochitsuki é o método tradicional de elaborar mochi e daifuku, tamén poden facerse no microondas.
Historia
O daifuku foi chamado orixinalmente harabuto mochi (腹太餅,) por ir recheo. Máis tarde o nome cambiou a daifuku mochi (大腹餅,). Debido a que fuku (腹) (‘ventre’) e fuku (福) (‘sorte’) se pronuncian igual en xaponés, o nome cambiou máis adelante a daifuku mochi (大福餅,), propiciatorio da boa sorte. Para finais do século XVIII, o daifuku estaba gañando popularidade e a xente empezou a consumilo torrado. Tamén se usaban coma agasallo en ocasións cerimoniosas.
Variedades
miniatura|Daifuku enteiro e cortado.
Índice Big Mac
Coñécese como índice Big Mac o índice calculado sobre o prezo do Big Mac en máis de 100 países, o cal ten como obxectivo medir o grao de sobrevaloración ou minusvalorización dunha determinada divisa en relación co dólar americano, ao facer a comparanza entre os prezos da hamburguesa Big Mac nos Estados Unidos de América e esta mesma no país no cal se pretende comparar a moeda.
Seoane de Argas, San Xoán de Río
San Xoán de Seoane de Argas é unha parroquia do concello ourensán de San Xoán de Río na comarca da Terra de Trives. No ano 2007 tiña 113 habitantes (55 homes e 58 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 37 habitantes en relación ao ano 2000.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, San Xoán.
Reinaldo Fole Quiroga
Reinaldo Fole Quiroga, finado en Lugo en xaneiro de 1921, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Ángel Fole García e Jacoba Quiroga Sangro, neta de Juan María Quiroga, señor de Orbán e Basille. Concelleiro en Lugo e deputado provincial. Foi nomeado alcalde de Lugo en novembro de 1897, permanecendo no cargo ata xuño de 1899. Foi xuíz municipal de Lugo, fiscal da Audiencia de Cuenca (1911), da de Sevilla (1914), presidente da Audiencia provincial de Huesca (1918) e fiscal da Audiencia de Palencia.
Vida persoal
Casou en primeiras nupcias con María Martínez Fole coa que tivo catro fillos e en segundas con María Benita Sánchez Corredoira coa que tivo outros catro, entre eles o escritor Ánxel Fole.
Ofelia Rey Castelao
Ofelia Rey Castelao, nada en Valboa (Arnois, A Estrada) en 1956, é unha historiadora galega.
Traxectoria
Dirixiu desde 1992 varios proxectos de investigación de ámbito estatal e internacional.
Provincia de Chiang Rai
Chiang Rai é unha provincia da Tailandia. A súa capital é a cidade de Chiang Rai.
Distritos
A provincia está subdividida en 16 distritos (amphoes) e 2 subdistritos (king amphoes). Os distritos e subdistritos subdivídense á súa vez en 124 comunas (tambons), e estas en 1510 poboados (moobans). (muban).
esquerda|miniatura|250px|Distritos da provincia.
Gordón, Argozón, Chantada
Gordón e un lugar na parroquia de Argozón, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 18 habitantes, dos que 9 eran homes, e 9 eran mulleres; o que supón un incremento de habitantes en relación ao ano 2006.
Andrew Bogut
Andrew Michael Bogut, nado o 28 de novembro de 1984 en Melbourne, Victoria, é un xogador de baloncesto australiano que na actualidade xoga nos Sydney Kings da National Basketball League australiana. É fillo de croatas emigrantes a Australia. Mide 2,13 metros e xoga de pivote.
Universidade
Xa en Estados Unidos, acudiu á Universidade de Utah, onde na tempada do seu debut, 2003-2004, fixo case un dobre-dobre, acabando con 12,5 puntos e 9,9 rebotes por partido. Foi nomeado novato do ano da súa conferencia, a Mountain West Conference. Ese verán acudiu coa selección australiana aos Xogos Olímpicos de Atenas 2004, onde fixo 14,8 puntos, 8,8 rebotes e 1,2 tapóns.
Despois dunha sólida aínda que pouco espectacular tempada de novato, no seu segundo ano despuntou: fixo 20,4 puntos, 12,2 rebotes (2º na División I da NCAA), 2,3 asistencias, e 1,8 tapóns, anotando un 62% de tiros de campo (8º na División I). Tamén liderou a liga en dobres-dobres, con 26. Ao acabar a tempada fóronlle concedidos diversos premios, entre eles o Naismith College Player of the Year e o John R. Wooden Award, sendo o primeiro xogador non norteamericano en conseguir ambos os trofeos.
NBA
Non foi ningunha sorpresa que Bogut fixésese co número 1 do Draft da NBA de 2005, sendo elixido por Milwaukee Bucks. O seu primeiro ano entre os profesionais non foi fácil, aínda que acabou facendo 9,4 puntos e 7 rebotes por partido, que lle fixeron ser elixido no mellor quinteto de rookies do ano. Na súa segunda tempada consolidouse no seu xogo, subindo os seus números até os 12,3 puntos e 8,8 rebotes por partido. Na tempada 2007-08 as estatísticas melloraron até os 14.3 puntos, 9,8 rebotes, 1,7 tapóns, 0,8 roubos e 34,9 minutos por encontro. O seu punto negro desta tempada foi un xesto obsceno que dedicou a un espectador en casa dos Toronto Raptors, o cal lle custou unha sanción de 25.000 dólares. O 3 de abril de 2010, durante un encontro contra os Phoenix Suns en Milwaukee, Bogut sufriu un importante dano ao facerse unha luxación no cóbado dereito, rotura da man dereita e unha escordadura do pulso despois de caer ao chan logo dun mate. Durante esta tempada 2009-2010 Bogut despuntara facendo 15,9 puntos, 10,3 rebotes e 2,6 tapóns por partido.
O 13 de marzo de 2012, foi traspasado aos Golden State Warriors xunto a Stephen Jackson a cambio de Monta Ellis, Kwame Brown e Ekpe Udoh.
Casa Grande de Lentille
A Casa Grande de Lentille é un pazo situado na parroquia da Pena no concello de Cenlle. O pazo aséntase sobre zona moi rochosa, sendo os propios penedos parte da cimentación da casa e no ángulo leste da construción, baixo a solaina, aséntanse grandes penedos confundíndose co deseño do edificio.
Descrición
Na actualidade ten planta en forma de U, coas coxías laterais de distinta lonxitude. A planta actual é froito de modificacións feitas en distintas épocas, malia iso aínda se pode ver o uso de material nobre e ben labrado indicativo das primeiras construcións en contraposición coas mais modernas engadidas ou enxertadas nos corpos máis antigos. Exemplo disto son as ventás con montante, en correspondencia co ancho daquelas.
A fachada principal actual é a que mira ao sueste, cun murallón de peche de reducida lonxitude, con portada e ameas. Sobre da portada de entrada vese o escudo de armas.
O piso máis alto ten tres xanelas, con cadanseus montantes, e un balcón de cemento e de feitura moderna.
Traspasado a portada atopámonos no patio exterior. As tres ás percórreas interiormente unha solaina interior, en forma de U, que dá ao patio seguindo a disposición das coxías. Apóiase sobre arquerías sostidas por piares, canzorros e pequenas ménsulas que sobresaen nos sobrazos dos arcos. Toda a solaina cóbrese con tellado, prolongación do da casa, sobre un gran beirado de madeira que se apoia en esveltas columnas de pedra pseudodóricas ou capiteis-zapata.
Na planta baixa, dende os arcos accédese aos habitáculos dedicados ao servizo e usos agrícolas, e a través da propia solaina accédese á planta alta dedicada a habitación e uso señorial, cunha serie de salóns intercomunicados entre si, como é habitual na maioría dos pazos.
A cuberta do edificio é a catro augas en tella que se une ao propio edificio mediante cornixa moldurada. Tres chemineas de distinta tipoloxía levántanse sobre o tellado. A da cociña con seis remates piramidais, a central de sección circular rematada cunha pequena cúpula con respiradoiros e artístico pináculo de peaña, pirámide e bóla.
No interior destaca pola súa conservación a cociña, con lareira e campá pequena de pedra que descansa sobre unha grosa columna con capitel e plinto moldurados, e colocada en ángulo. A cociña conserva o forno e o pavimento enlousado.
O oratorio estivo situado nun dos salóns, que segue existindo nunha parede enclaustrado baixo arco de medio punto peraltado un pequeno e artístico de madeira.
Como edificios secundarios sinalar a adega e unha fonte en construción abovedada de pedra.
Os Montiños, Argalo, Noia
Os Montiños é un lugar da parroquia de Argalo no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia.
Aloencima
Os aloencimas ou alocimas (tamén aloenzimas ou alozimas) son formas variantes dun encima que están codificados por diferentes alelos dun mesmo locus. Isto é o oposto dos isoencimas, que son encimas que realizan a mesma función, pero que están codificados en xenes situados en diferentes loci.
Os aloencimas son encimas biolóxicos comúns que mostran altos niveis de conservación evolutiva funcional a través de filos específicos e reinos. Son utilizados en filoxenética como marcadores moleculares que estiman as historias evolutivas e as relacións entre diferentes especies. Isto pode facerse porque os aloencimas non teñen a mesma estrutura. Poden ser separados por electroforese capilar. Porén, algunhas especies son monomórficas para moitos dos seus aloencimas o que fai difícil para os filoxenetistas a estimación da historia evolutiva desas especies e deben utilizar outros métodos.
Estes encimas xeralmente realizan funcións moi básicas que se encontran en todas as formas de vida. Un exemplo é a ADN polimerase, o encima que repara e copia o ADN. Cambios significativos neste encima reflicten eventos significativos na historia evolutiva dos organismos. Como se esperaba, a ADN polimerase presenta diferenzas relativamente pequenas na súa secuencia de aminoácidos entre filos e mesmo reinos.
A clave para escoller un bo aloencima utilizable en comparacións de múltiples especies é elixir un que é tan variable como sexa posible pero que está presente en todos os organismos. Comparando a secuencia de aminoácidos do encima nas especies, debería verse unha maior semellanza de aminoácidos nas especies que están máis estreitamente emparentadas, e menor nas que están emparentadas máis distantemente. Canto menos conservado está o encima máis diferenzas de aminoácidos haberá mesmo entre especies relacionadas.
Hagadá
miniatura|150px|Hagadá de [[Pessach, século XIV]] Hagadá (do hebreo הגדה,  "narración"), é o texto utilizado para os servizos da noite de Pessach, contendo a lectura da historia da liberación do pobo de Israel de Exipto conforme esta descrito no Éxodo.
Pouta
miniatura|240px|Garra dunha [[iguana.]] miniatura|240px|Con case un metro, as garras do [[Therizinosaurus, dinosauro de finais do cretáceo, están entre as máis grandes rexistradas.]]
Mercado de inverno
O mercado de fichaxes de inverno, ou abreviado mercado de inverno, é un termo de uso futbolístico para facer referencia a un prazo de tempo, maioritariamente ao longo do mes de xaneiro, no que os clubs de fútbol poden facer transferencias ou altas dalgún xogador do equipo.
Pouta
Preséntanas algúns vertebrados, en especial as aves, os réptiles e varias especies dalgunhas ordes de mamíferos, en especial as dos Carnivora, Insectivora, Rodentia, Lagomorpha, Chiroptera e Edentata.
Mercado de inverno
Denomínase mercado de inverno porque o mes de xaneiro é invernal no continente europeo, en contraposición ao verán, lapso de tempo no que se realizan a maioría dos fichaxes, no mercado de verán.
O prazo adoita ser entre as 00:00 do 1 de xaneiro ata as 24:00 do 31 do mesmo mes, aínda que pode variar segundo o país e permite aos equipos de fútbol remodelar os seus persoais para o resto da tempada, especialmente para suplir xogadores lesionados ou pechar acordos que non puideron pecharse antes do comezo da tempada.
Pouta
A pouta está adaptada para axudar na captura, permitindo un agarre preciso e firme nos depredadores, e tamén se emprega para a escavar e gabear.
Estrutura
As potas constan internamente de dúas capas:
Ao crecer a unguis máis velozmente, a pouta afúsase cara ao extremo, adoptando a forma aguda típica.
As poutas nos félidos
miniatura|250px|Primeiro plano dunha garra dun [[gato.]]
Os félidos —con algunhas excepcións, especialmente os guepardos (Acinonyx jubatus), o gato de cabeza plana (Prionailurus planiceps) e o gato pescador (Prionailurus viverrinus)— caracterízanse por posuíren poutas retráctiles.
En estado de repouso, as poutas permanecen aloxadas nunha vaíña ou funda de tecido epitelial entre os dedos; a forma das falanxes medial e distal, e a excepcional resistencia do ligamento elástico dorsal, permiten aos félidos moverse con soltura e flexionar libremente a articulación do pulso e os dedos sen que por iso a garra abandone a súa posición de repouso. É necesaria a contracción dos músculos flexor e extensor do antebrazo para producir a extensión da gadoupa, utilizada sobre todo para efectuar a presa sobre as vítimas.
593
Outros
Historia ano a ano
Provincia de Chanthaburi
Chanthaburi (en จันทบุรี) é unha provincia do leste da Tailandia. A súa capital é a cidade de Chanthaburi.
Limita coas provincias tailandesas de Trat, Rayong, Chonburi, Chachoengsao e Sa Kaeo; ao leste ten fronteira con Camboxa coas provincias Battambang e Pailin e ao suroeste ten o golfo de Tailandia. Etimoloxicamente o nome provén do sánscrito chandra (lúa) e puri (cidade), significando a Cidade da lúa.
Xeografía
Se ben a zona sur da provincia está situada na costa do Golfo de Tailandia e está constituída por chairas aluviais costeiras, o interior da provincia é bastante montañoso. Nas montañas Cardamom no norte chégase á maior altitude da provincia, 1.556 metros de altura pico Soi Dao Nua. O principal río é o Chantaburi.
Xunto coa veciña provincia Trat, Chanthaburi é un centro tailandés na extracción de pedras preciosas, especialmente rubís e zafiros. As froitas tropicais tamén constitúen un produto importante da provincia.
Historia
Tras a crise de Paknam en 1893, tropas coloniais francesas ocuparon Chanthaburi, regresando en 1905, cando Tailandia abandonou a propiedade da parte occidental de Camboxa. Unha minoría significativa dos habitantes son vietnamitas, que chegaron principalmente en tres momentos históricos: o primeiro tivo lugar no século XIX durante a persecución contra os católicos na Cochinchina e a conseguinte intervención franco-española; o segundo produciuse entre os anos 1920 a 1940, cando os vietnamitas fuxían da Indochina Francesa, e o terceiro foi despois da vitoria comunista no Vietnam en 1975. Tanta presenza de fuxidos católicos levou a que en 1944 se estabelecera a Diocese de Chanthaburi na capital.
Símbolos
miniatura|esquerda|Selo provincial. O emblema provincial representa a lúa rodeada dunha aura. No interior do disco da lúa atópase un coello (na tradición tailandesa as áreas escuras da Lúa represéntanse coa forma deste animal). O selo simboliza a paz e a tranquilidade da provincia. A lúa tamén se encontra no nome da provincia: Cidade da Lúa. A bandeira tamén mostra no centro un coello branco sobre a lúa en ton marelo. O fondo da bandeira é de cor vermella, co nome da provincia escrito en amarelo. A árbore provincial é a diospyros decandra, e a flor unha orquídea.
División (botánica)
En bioloxía, chámase división nos reinos das plantas ou dos fungos ao equivalente dun filo no dos animais.
As divisións principais das plantas establécense seguindo a orde de evolución e probablemente sexa: os musgos (división Bryophyta), as herbas (división Filicophyta), os Equiseta (división Sphenophyta), o Cycad (división Cycadophyta), o Xinkgo (división Ginkgophyta), as coníferas (división Pinophyta), o Gnetophytes (división Gnetophyta), e as anxioespermas (división Anthophyta).
As anxioespermas son as plantas con flor, que dominan o mundo das plantas (o 80% de tódalas plantas vasculares son anxioespermas).
Quinzán das Peras, Argozón, Chantada
Quinzán das Peras e un lugar na parroquia de Argozón, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 32 habitantes (11 homes e 21 mulleres), menos ca en 2006.
Permiano
O Permiano é un período da escala de tempo xeolóxico, correspondente á era Paleozoica do eón Fanerozoico que comezou hai 299,0 ± 0,8 millóns de anos e acabou hai 251,0 ± 0,4 millóns de anos.
Como coa maioría dos períodos xeolóxicos, os estratos que definen o principio e o final do período están ben identificados, pero a data exacta do inicio é incerta por uns poucos millóns de anos. O final do período está marcado por unha grande extinción que está datada con maior exactitude.
O permiano segue ao carbonífero e precede ao triásico, e debe o seu nome aos extensos xacementos na rexión ao redor da cidade de Perm, en Rusia. Os xacementos permianos consisten principalmente en estratos vermellos continentais e exposicións mariñas pouco profundas. 250px|thumb|Fósiles permianos.
No Permiano houbo importantes cambios climáticos cunha tendencia xeral de climas tropicais a condicións máis secas e áridas. Produciuse unha contracción dos pantanos. Extinguíronse gran cantidade de fieitos arborescentes (Lycopodiophyta) e anfibios, que requirían condicións húmidas. Os fieitos con semente, os réptiles e os réptiles mamiferoides herdaron a Terra. Os glaciares do carbonífero sobre a rexión polar do sur de Gondwana retrocedeeron durante o Permiano.
Neste período desenvolveuse a oroxenia herciniana, que levou á formación do gran supercontinente chamado Panxea.
Eleccións municipais en Portomarín
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Portomarín dende 1979. miniatura|dereita|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Portomarín]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Portomarín desde a aprobación da Constitución de 1978.
O Mosteiro, Argalo, Noia
O Mosteiro é un lugar da parroquia de Argalo no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 20 habitantes (11 homes e 9 mulleres).
Paridae
Os Páridos (Paridae) son unha familia de aves da orde Passeriformes.
Castro de Monterreal
O castro de Monterreal, tamén chamado Monte do Boi, é un castro situado na parroquia de Baiona, no concello pontevedrés de Baiona.
Morfoloxía
Consta dun recinto fortificado situado sobre un outeiro de pouca elevación que forma un istmo na baía de Baiona.
O lugar está moi alterado polas sucesivas obras de fortificación que se teñen feito ó longo do tempo arredor do castelo de Monterreal. Alén diso, no lugar construíuse hai non moito tempo un parador de turismo.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se teñan realizado campañas arqueolóxicas.
Premio Capital Verde Europea
O premio está aberto, ademais da os 27 países membros da Unión Europea, aos países candidatos oficiais (Turquía, Montenegro, Macedonia do Norte, Croacia e Islandia), así como aos países do Espazo Económico Europeo (Islandia, Noruega e Liechtenstein).
594
Outros
Historia ano a ano
Premio Capital Verde Europea
2010 e 2011
35 cidades presentaron a súa solicitude para ser designadas Capital Verde Europea 2010 ou 2011. Estocolmo e Hamburgo resultaron elixidas respectivamente por un xurado específico en febreiro de 2009. As demais finalistas foron: Ámsterdan,  Bristol,  Copenhaguen,  Friburgo,  Münster e  Oslo.
2012 e 2013
Para a convocatoria de 2012 e 2013 presentáronse 17 cidades. No transcurso da conferencia de Capital Verde Europea en Estocolmo, o 21 de outubro de 2010, designouse a Vitoria e Nantes como Capital Verde Europea 2012 e 2013 respectivamente. As outras catro finalistas foron: Barcelona,  Malmö,  Núremberg e  Reiquiavik.
Antonio Rodríguez Pérez (alcalde)
Antonio Rodríguez Pérez, finado en Lugo o 3 de novembro de 1905, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Decano do Colexio de procuradores de Lugo. Concelleiro en Lugo dende 1887, foi alcalde da cidade entre 1893 e 1895. Recibiu a Gran Cruz de Isabel la Católica en 1887.
Vida persoal
Foi pai de José Rodríguez Mourelo. Logo do pasamento da súa primeira muller, casou con Petra Silva Robles.
Trim
Trim (en irlandés Baile Átha Troim) é unha localidade do Condado de Meath (Irlanda). Foi a capital histórica do Condado de Meath, papel que na actualidade ocupa a cidade de Navan. Está situada no centro do Condado e no 2006 contaba cunha poboación de 6 870 habitantes e a partir do 2007 foise estendendo cara ao Oeste.
O Paramo, Argalo, Noia
O Paramo é un lugar da parroquia de Argalo no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia.
Pobo mosuo
Os mosuo (en 摩梭 摩梭, Mósuō), tamén mósuő, moso, mosso ou musuo e denominados por eles mesmos como na, son unha etnia chinesa que habita nas provincias de Yunnan e Sichuan (preto da fronteira co Tíbet). Conta cunhas 40.000 persoas e a maioría habita na rexión de Yongning e o lago Lugu.
Aínda que eles se diferencian dos naxi, o goberno chinés considéraos como membros de tal etnia. A característica máis coñecida son as relacións poliandríacas, é dicir, que unha muller pode estar con varios homes sen formar unha familia de tipo occidental. Os fillos pertencen unicamente á nai e levan o seu apelido: son unha sociedade matrilineal.
Dous mil anos de matrilinealidade
miniatura|dereita|Muller tecendo na cidade vella de Lijiang miniatura|dereita|Táboa do signario mosou antigo coa correspondencia en idioma chinés. Museo Cultural Mosou (lago Lugu) Os mosuo viven nunha rexión que estaba illada do resto do mundo ata os anos setenta. O illamento da rexión do Lago Lugu (situada nas provincias de Yunnan e Sichuan, na parte oriental do Tíbet) permitiu que o sistema de liña materna florecese e perdurase, mesmo en tempos do comunismo.
Trátase dunha tradición nacida hai miles de anos, cando era normal o matriarcado na China rural, segundo din os sociólogos. O matrimonio ambulante é, quizais, o legado dunha época na que era frecuente que os pais morresen en guerras, vivisen como nómades ou fosen monxes budistas que fixeran voto de castidade e, por conseguinte, non ían recoñecer a súa descendencia. En ausencia dos homes, as mulleres recollían as colleitas, dábanlles de comer ás familias e impoñían as normas.
Elas son as únicas propietarias. A herdanza transmítese de nai a filla, o que implica que na rexión non existen homes con casa de seu. O apelido da muller identifica os lazos de sangue. En cada unha das familias hai unha matriarca que é a figura de máis alto nivel no clan.
Os membros do clan elixen unha muller dun grupo de irmás para ser a matriarca. Coa axuda das súas irmás, ela coida dos asuntos económicos e sociais do clan-casa; é a administradora de todas as posesións do clan: a casa, os eidos, os animais domésticos e o alimento, así como os cabalos, que son utilizados sobre todo polos homes do clan, dos seus irmáns e dos fillos.
Os homes carecen de responsabilidades, traballan moito menos cás mulleres e pasan a maior parte do tempo reunidos cos seus amigos ou realizando as tarefas que lles son asignadas pola matriarca.
Pero, de precisaren diñeiro para o que sexa, teñan a idade que teñan, deben pedírllelo ás súas nais ou, no seu defecto, ás súas irmás.
Cando se lles pregunta cal é a razón para que sexan elas as que manexen a economía responden con naturalidade: "Son moito máis capaces e non gastan en calquera cousa".
Non é unha xinecocracia porque as mulleres non ostentan a autoridade política, só a familiar. A nivel político, sorprendentemente delegan tal responsabilidade nun home, aos que elas elixen anualmente para manter a orde e actuar de voceiro da comunidade. É curioso ver como as propietarias da autoridade familiar depositan á súa vez a autoridade política nun home. Nesta reciprocidade está o equilibrio. O home serve á comunidade porque se sente parte dela.
Sen maridos, só nais
Non existe o matrimonio tal como estamos afeitos a entendelo. O grupo familiar está formado por unha muller, os seus fillos, a súa nai, os seus irmáns, as súas irmás e os fillos desas mesmas irmás. Non existen os maridos.
Moitos dos habitantes da aldea só coñecen a súa nai e pouco lles importa saber quen é o seu pai. Non por desinterese, senón como produto dun trazo cultural. A única figura masculina na familia que pode ocupar algún lugar relevante é o irmán da nai.
Os homes e as mulleres nunca viven xuntos; o home encóntrase, polas noites, a soas coa súa amada. Non os unen o diñeiro nin os fillos -que sempre se crían na casa da nai-, nin sequera se senten parte da mesma familia. Mantéñense enlazados só polo afecto, así que cando este desaparece, nada os liga e sepáranse.
O home mosuo ten, pois, que exercer dous papeis: o de tío no clan propio, onde se ocupa dos sobriños, e o de pai na familia da muller á que ama, na que non é libre de facer o que quere. Os homes están a cargo da gandaría e a pesca; aprenden estes oficios, dos seus tíos e máis homes da familia tan pronto como teñan a idade suficiente.
A cerimonia de maioría de idade
Unha muller mosuo é considerada muller tras participar na cerimonia de maioría de idade. Esta cerimonia, celebrada entre os 12 e os 14 anos, marca a transición dunha muller á idade adulta do mesmo xeito que sucede cos homes mosuo. Aquí as mulleres comezan a usar faldras e os homes pantalóns.
Antes da cerimonia de maioría de idade, os nenos mosuo visten todos iguais e teñen acceso restrinxido a certos aspectos da vida mosuo, especialmente a cerimonias relixiosas. Tras a cerimonia de maioría de idade, ás mulleres permíteselles ter unha habitación privada na casa na que viven, mentres que os homes non gozan deste privilexio.
Vida diaria
A economía mosuo baséase no sector primario, fundamentalmente no traballo agrícola e gandeiro (yak, búfalo de auga, ovellas, cabras, aves de curral…). A xente produce suficiente para as súas necesidades diarias. Elaboran unha bebida alcohólica local feita de gran, chamada sulima, que é similar a un viño forte. A sulima é consumida regularmente e ofrecida a invitados en cerimonias e festas.
As casas mosuo teñen forma cadrada cun patio central. Na primeira planta vive o gando, que pasea pola casa durante o día. A cociña e a sala están tamén na primeira planta. A segunda planta é utilizada habitualmente para almacenaxe e para habitacións privadas das mulleres, os demais membros da familia dormen en cuartos comúns.
Turismo
Os mosuo viven no Lago Lugu nunha rexión esteticamente moi agradable. Fotógrafos, equipos de televisión, escritores e artistas visitaron a zona e iso chamou a atención tamén do turismo. Ao mesmo tempo que se converte nunha fonte de ingresos e comercio, a rexión queda exposta aos perigos da civilización polo que, dalgún xeito, o turismo pode converterse nunha ameaza para os valores tradicionais dos mosuo.
HMS Duke of Edinburgh
O HMS Duke of Edinburgh foi o principal buque dos cruceiros acoirazados da clase do mesmo nome construídos para a Royal Navy a mediados da década de 1900. Foi destinado ao mar Mediterráneo cando comezou a primeira guerra mundial e participou na persecución do cruceiro de batalla alemán SMS Goeben e do cruceiro lixeiro SMS Breslau. Despois de que os barcos alemáns acadasen as augas otomás, o Duke of Edinburgh foi enviado ao mar Vermello a mediados de agosto para protexer os convois de tropas que chegaban da India. O buque foi transferido á Grand Fleet en decembro de 1914 e participou na batalla de Xutlandia en maio de 1916. Non foi danado durante esa batalla, sendo o único barco do seu escuadrón que sobrevivíu. Finalmente foi transferido ao océano Atlántico en agosto de 1917 para escoltar convois. O buque sería vendido para o despedazamento en 1920.
Descrición
O Duke of Edinburgh desprazaba 12.790 toneladas en baleiro e 14.189 t totalmenete cargado. O barco tiña unha eslora de 154,1 m, unha manga de 22,4 m e un calado de 8,2 m. Estaba impulsado por motores de vapor de tripla expansión de catro cilindros, que conducían a dous eixos, e que producían un total de 23.000 CV dándolle unha velocidade máxima de 23 nós (43 km/h). Os motores estaban alimentados por 20 caldeiras acuatubulares Babcock & Wilcox e 6 caldeiras cilíndricas. O barco cargaba un máximo de 2.180 t de carbón e 610 t adicionais de fuel oil que se pulverizaba sobre o carbón para incrementar a súa velocidade de combustión. A plena capacidade, podía percorrer 8.130 millas náuticas (15.060 km) a unha velocidade de 10 nós (19 km/h). A dotación do barco era de 789 oficiais e mariñeiros.
Armamento
O seu principal armamento consistía en seis canóns de 234 mm en torretas sinxelas. Os canóns estaban distribuídos en dous torretas na liña central (unha a proa e outra a popa) e catro torretas dispostas nas esquinas ao redor das chemineas. O seu armamento secundario de catro canóns de 152,4 mm organizouse en casamatas individuais. Estaban montadas en medio do barco na cuberta principal e só podían ser usadas co tempo en calma. Foi equipado tamén con vinte Vickers QF de 47 mm, seis nos teitos das torretas e o resto na superestrutura. O barco tamén montaba tres tubos de torpedos somerxidos de 450 mm.
Esther Ballestrino
Esther Ballestrino de Carreaga, Teresa, nada no Uruguai o 20 de xaneiro de 1918 e finada o 17 ou 18 de decembro de 1977, foi unha mestra, bioquímica e activista social uruguaia-paraguaia que foi unha das fundadoras da asociación das Nais de Praza de Maio, dedicada a buscar aos "desaparecidos" durante a guerra sucia na Arxentina, motivo polo cal foi secuestrada, torturada e asasinada.
A súa vida
Esther Ballestrino naceu no Uruguai pero creceu en Paraguai onde a súa familia se mudou cando era pequena. Alí recibiuse de mestra e Doutora en Bioquímica e Farmacia na Universidade Nacional de Asunción. En Paraguai Esther identificouse coas ideas do Febrerismo, un movemento de ideas socialistas e, na década de 1940 fundou o Movemento Feminino de Paraguai do que foi a súa primeira secretaria xeral.
Perseguida pola ditadura militar de Higinio Morinigo refuxiouse na Arxentina en 1947, onde contraeu matrimonio con Raymundo Carreaga, con quen tivo tres fillas.
O 24 de marzo de 1976 produciuse un golpe de estado na Arxentina que instalou un réxime fundado no terrorismo de estado. Os seus dous xenros, Manuel Carlos Cuevas e Ives Domergue foron secuestrados e desaparecidos, e a súa filla Ana María Carreaga, con tres meses de embarazo, foi secuestrada o 13 de xuño de 1977, para ser levada e torturada no centro clandestino de detención Club Atlético.
Esther comezou entón a organizarse con outros familiares de desaparecidos e a participar das roldas na Praza de Maio que orixinaron a asociación Nais de Praza de Maio e a colaborar con Familiares de Desaparecidos y Detenidos por Razones Políticas e a Liga Argentina por los Derechos del Hombre.
En outubro de 1977 Ana María foi liberada e tanto Esther como as súas tres fillas refuxiáronse primeiro no Brasil e logo en Suecia. Con todo, volveu á Arxentina pouco despois. As outras nais entón quixeron persuadila que era moi perigoso quedar e que debía volver a Suecia. A súa filla Ana María conta que a súa nai contestou: "No, voy a seguir hasta que aparezcan todos".
Desaparición, secuestro, tortura e asasinato
Esther foi secuestrada o 8 de decembro coa maior parte do grupo na Igrexa Santa Cruz situada no barrio de San Cristóbal da cidade de Buenos Aires, onde adoitaban reunirse.
Foi levada directamente ao centro clandestino de detención situado na Escuela de Mecánica de la Armada (ESMA), baixo o control da Mariña Arxentina, onde foi recluída no sector denominado "Capucha". Alí permaneceu aproximadamente 10 días, lapso durante o cal foi constantemente torturada. No Informe Nunca Más as testemuñas Maggio e Cubas, sobreviventes da ESMA, relataron o que sabían sobre a súa sorte:
Probabelmente o día 17 ou 18 de decembro de 1977, Esther e o resto do grupo, foron "trasladadas" ao aeroporto militar que se atopa no extremo sur do Aeroparque da cidade de Buenos Aires, subidos sedados a un avión da Mariña e guindadas vivas ao mar fronte á costa de Santa Teresita, morrendo ao chocar contra a auga.
Identificación do seu corpo e enterro
O 20 de decembro de 1977 comezaron a aparecer cadáveres provenientes do mar nas praias da provincia de Buenos Aires á altura dos balnearios de Santa Teresita e Mar do Tuyú. Os médicos policiais que examinaron os corpos nesa oportunidade rexistraron que a causa da morte fora "el choque contra objetos duros desde gran altura", como indicaban o tipo de fracturas óseas constatadas, sucedidas antes da morte. Sen realizar máis investigacións as autoridades locais dispuxeron de inmediato que os corpos fosen enterrados como NN no cemiterio da próxima cidade de General Lavalle.
En 1984 no marco da investigación da CONADEP e do Xuízo ás Xuntas realizáronse escavacións no cemiterio de General Lavalle, atopándose unha gran cantidade de restos oseos provenientes dos cadáveres achados nas praias de San Bernardo e Lucila do Mar. Estes restos foron utilizados no xuízo ás Xuntas e gardados logo en 16 bolsas.
A partir de entón o xuíz Horacio Cattani empezou a acumular causas sobre desaparecidos. A pesar das leis de Punto Final e Obediencia Debida, que paralizaron as investigacións, Cattani logrou armar en 1995 un arquivo de 40 metros cadrados onde aloxar todas esas probas.
En 2003 o intendente de General Lavalle informou que se localizaron novas tumbas de NN no cemiterio da cidade. O xuíz Cattani ordenou entón realizar novas escavacións co Equipo Arxentino de Antropoloxía Forense (EAAF), descubríndose dúas liñas de tumbas, unha por encima da outra. Descubríronse así 8 esqueletos, 5 correspondentes a mulleres, 2 correspondentes a homes e un, clasificado como GL-17, que se definiu como "probabelmente masculino".
Cattani mandou os ósos ao laboratorio de Inmunoxenética e Diagnóstico Molecular (LIDMO) de Córdoba, pertencente ao EAAF. Os resultados do laboratorio foron determinando que os restos pertencían ao grupo de secuestrados entre os días 8 e 10 de decembro de 1977. O 8 de xullo de 2005 o xuíz Cattani recibiu o informe establecendo que un dos restos individualizados pertencían a Esther Ballestrino.
O día 24 de xullo de 2005, 28 anos logo de ser asasinada, Esther Ballestrino foi enterrada no xardín da Igrexa Santa Cruz, en Buenos Aires, xunto a María Ponce de Bianco, unha das tres nais secuestradas con ela. Con posterioridade tamén foron sepultadas alí a Irmá Léonie Duquet e a activista Angela Auad. As cinzas de Azucena Villaflor foron esparexidas na Praza de Maio.
Coñecemento e encubrimento por parte do Goberno dos Estados Unidos
Documentos secretos do goberno dos Estados Unidos desclasificados en 2002 proban que o goberno norteamericano sabía desde 1978 que os corpos sen vida das monxas francesas Alice Domon e Léonie Duquet e as nais de Praza de Maio Azucena Villaflor, Esther Ballestrino e María Ponce, foran atopadas nas praias bonaerenses. Esta información foi mantida en segredo e nunca foi comunicada ao goberno arxentino.
O dato está incluído en Documento Nº 1978-BOS-02346 dirixido polo entón Embaixador dos Estados Unidos na Arxentina, Raúl Castro, ao Secretario de Estado dos Estados Unidos, leva data do 30 de marzo de 1978 e menciona como obxecto "Informe sobre monjas muertas". Textualmente o documento di:
San Vicente, Argozón, Chantada
San Vicente e un lugar na parroquia de Argozón, no concello de Chantada, na comarca de Chantada, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 60 habitantes, dos que 27 eran homes, e 33 eran mulleres; o que supón unha perda de habitantes en relación ao ano 2006.
O Atrio, Areas, Tui
O Atrio é un lugar da parroquia de Areas, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 49 habitantes (22 homes e 27 mulleres), un aumento de 18 habitantes respecto ao ano 2000.
Toponimia
O barrio tamén é nomeado nalgunhas fontes coma O Adro.
Patrimonio
Este barrio é o tradicional centro relixioso da parroquia de Areas. A igrexa parroquial (adicada a Santa Mariña) é de orixe baixomedieval, aínda que a maioría do edificio actual é da idade moderna. Tamén da idade moderna é a reitoral que se atopa na mesma praza.
Provincia de Chonburi
Chon Buri é unha provincia da Tailandia. A súa capital é a cidade de Chon Buri.