cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ramón Franco
Guerra civil
En 1936, tralo Golpe de Estado no que tomou parte o seu irmán, continuaba como agregado aéreo na embaixada española en Washington, D.C.. En vista da situación existente en España, púxose en contacto cun antigo amigo de seu, preguntándoo sobre unha hipotética volta á zona republicana e poñerse ás ordes do goberno. Este consultouno co presidente Manuel Azaña, que comentou «que non veña; pasaríao moi mal». Despois dalgunhas dúbidas, no mes de outubro, Ramón Franco trasladouse a Portugal e pasou á zona dominada polos sublevados, uníndose a eles. Téñense sinalado os lazos familiares como unha das razóns polas que se uniu ao bando rebelde, facendo prevalecer a lealdade familiar ás ideas políticas. Porén, hai quen defende que se uniu aos sublevados tralo asasinato do seu amigo Julio Ruiz de Alda na prisión Modelo de Madrid.
Foi destinado ás illas Baleares e nomeado xefe de Aviación polo seu irmán, o que provocou unha protesta escrita do xefe da Aviación Nacional, Alfredo Kindelán, xa que o nomeamento fora levado a cabo sen consultalo, pois era evidente que se oporía.
Juan Pablo Rodríguez Fernández
Juan Pablo Rodríguez Fernández, nado en Pontedeume en agosto de 1980, é un escritor galego.
Traxectoria
Alistouse na Armada cando mozo, e traballou como soldado profesional durante anos. Despois deixou o exército, licenciouse en Historia da Arte, e mudouse a vivir a Roma e a Barcelona. Trasladouse a París, onde traballou como asesor cultural de España na UNESCO.
Ascidiáceos
Especies coloniais
As ascidias coloniais reprodúcense tanto asexualmente coma sexualmente. As colonias poden sobrevivir durantre décadas. Unha colonia de ascidias constan de varios individuos chamados zooides. Os zooides dunha colonia son normalmente idénticos xeneticamente, e algunhas comparten o aparato circulatorio.
Reprodución sexual
Diversas especies de ascidiáceos coloniais producen descendencia por reprodución sexual seguindo dúas posibles estratexias. As especies coloniais ou ben son diseminadoras de ovos (dispersión de longo rango) ou filopátricas (dispersión de curto rango). Os diseminadores de ovos liberan o esperma e os ovos na auga e a fertilización ocorre preto das colonias parentais. Os cigotos resultantes desenvólvense en larvas microscópicas que poden ser arrastradas polas correntes oceánicas a grandes distancias. As larvas das formas sésiles que sobreviven, finalmente establécense e completan a súa maduración no substrato; posteriormente poden producir xemas asexualmente para formar unha colonia de zooides.
O panorama é máis complicado para as especies de ascidias con dispersión filopátrica: o esperma dunha colonia próxima (ou dun zooide da mesma colonia) entra no sifón farínxeo e a fertilización dos ovos ten lugar dentro do atrio. Os embrións desenvólvense dentro do atrio: isto orixina larvas macroscópicas parecidas a un cágado de ra. Cando maduran, estas larvas saen do corpo do adulto polo sifón atrial e despois establécense no substrato preto da colonia parental (xeralmente a poucos metros). O efecto combinado dun rango de espallamento do esperma curto e a dispersión larvaria filopátrica dá lugar a estruturas de poboación locais de individuos/colonias endogámicas moi emparentados. Crese que as sucesivas xeracións de colonias cunha dispersión restrinxida acumulan adaptacións ás condicións locais, o que lles proporciona vantaxes con respecto a individuos que acaban de chegar.
Os traumas ou a predación a miúdo dan lugar á fragmentación dunha colonia en subcolonias. A subseguinte replicación de zooides pode facer que se produza a coalescencia e a fusión circulatoria das subcolonias. As colonias moi emparentadas que están próximas fusiónanse se coalescen e se son histocompatibles. As ascidias foron uns dos primeiros animais que puideron recoñecer inmunoloxicamente os tecidos propios dos alleos como un mecanismo para impediren que se fusionasen con colonias non emparentadas e as parasitasen.
Fertilización
O rearranxo drástico que experimenta o citoplasma do ovo despois da fertilización, chamado segregación ooplásmica, determina os eixes dorsoventral e anteroposterior do embrión. Hai polo menos tres porcións no citoplasma dos ovos de ascidia: ectoplasma que contén vesículas e finas partículas, endoderma, que contén plaquetas de xema, e mioplasma, que contén gránulos de pigmento, mitocondrias, e o retículo endoplasmático. Na primeira fase da segregación ooplásmica, a rede de filamentos de actina mioplásmicos contráese e move rapidamente o citoplasma periférico (incluíndo o propio mioplasma) ao polo vexetativo, o cal marcará o lado dorsal do embrión. Nunha segunda fase, o mioplasma móvese á zona subecuatorial e esténdese en forma de crecente, o que marca a futura parte posterior do embrión. O ectoplasma co núcleo do cigoto acaba no hemisferio animal (oposto ao vexetativo), mentres que o endoplasma acaba no hemisferio vexetativo.
Promoción de cruzamentos non endogámicos
Ciona intestinalis é un hermafrodita que libera esperma e ovos na auga que o rodea case simultaneamente. É autoestéril (non se autofecunda), e por iso foi usado en moitos estudos sobre o mecanismo de autoincompatibilidade. As moléculas de recoñecemento do propio e do elleo xogan un papel clave na interacción entre o esperma e a cuberta vitelina do ovo. Parece que o recoñecemento do propio e o alleo en ascidias como C. intestinalis ten un mecanismo similar aos sistemas de autoincompatibilidade das plantas con flor. A autoincompatibilidade promociona as fecundacións cruzadas, e proporciona a vantaxe adaptativa en cada xeración de enmascarar as mutacións recesivas deletéreas (é dicir, a complementación xenética).
Ciona savignyi é amplamente autofértil. Con todo, o esperma alleo (non propio) vence na competencia co esperma propio nas probas de competencia de fertilización. O recoñecemento de gametos non é absoluta, polo que tamén é posible a autofertilización. Especulouse que a autoincompatibilidade evolucionou para evitar a depresión por endogamia, pero esa capacidade autofertilizadora foi conservada para permitir a reprodución con densidades baixas de poboación.
Reprodución asexual
Moitas ascidias coloniais poden tamén reproducirse asexualmente, aínda que a maneira en como o fan é moi variable entre as diferentes familias. Nas formas máis simples, os membros da colonia están unidos só por proxeccións parecidas a raíces que saen das súas partes laterais chamadas estolóns. Poden desenvolverse xemas que conteñen células que almacenan nutrientes dentro dos estolóns e, cando se separan dabondo do individuo "parental", poden crecer ata orixinar un novo individuo adulto.
Noutras especies o postabdome pode alongarse e dividirse nunha cadea de xemas separadas, que finalmente poden formar unha nova colonia. Nalgunhas, a parte farínxea do animal dexenera, e o abdome divídese en parches de tecido xerminal, que cada un deles combina partes da epiderme, peritoneo e tracto dixestivo, e pode crecer dando un novo individuo.
Simplificación da escritura chinesa
A simplificación dos caracteres chineses é o proceso de reforma da escritura chinesa que tivo lugar na segunda metade do século XX, cando o goberno da República Popular da China promoveu a adopción dun sistema de caracteres simplificados (簡體字 xiǎntǐzì), que substituíu aos caracteres tradicionais na China continental. Outras comunidades chinesas, en particular as de Taiwán, Hong Kong e Macau, continúan utilizando os caracteres tradicionais (繁體字 fántǐzì ou 正體字 zhèngtǐzì). A estas dúas formas alternativas de escribir o chinés chámanselles chinés simplificado e chinés tradicional respectivamente.
Ascidiáceos
Ecoloxía
miniatura|A ascidia [[Polycarpa aurata usada como substrato por un ovo espiral do nudibranquio Nembrotha lineolata.]] A excepcional capacidade de filtración das ascidias adultas causa que acumulen contaminantes que poden ser tóxicos para os embrións e larvas e impidan o funcionamento de encimas nos tecidos adultos. Esta propiedade fai que algunhas especies sexan indicadores sensibles da polución.
Simplificación da escritura chinesa
Por simplicidade, neste artigo os termos en chinés aparecen soamente en caracteres tradicionais, seguidos da transcrición hànyǔ pīnyīn.
Ascidiáceos
Ecoloxía
Desde hai algúns centos de anos, a maioría dos portos do mundo foron invadidos por ascidias non nativas que se colgaron dos cascos dos barcos ou viñeron con organismos introducidos como ostras e algas. Varios factores, como a rápida chegada á madurez sexual, a tolerancia a unha ampla variedade de ambientes, e a falta de predadores no seu novo hábitat, fai que as poboacións de ascidias crezan rapidamente. As poboacións indesexadas de ascidias en peiraos, cascos de barcos, e áreas de acuicultura causan problemas económicos significativos, e as invasións de ascidias alteraron os ecosistemas de varias áreas submareais naturais ao extinguir especies animais nativas.
Minerva (homónimos)
Minerva pódese referir a:
Ácido maleico
O ácido maleico ou ácido cis-butenodioico é un composto orgánico que é un ácido dicarboxílico, unha molécula con dous grupos carboxilo. A súa fórmula química é HO2CCHCHCO2H. O ácido maleico é o isómero cis do ácido butenodioico, mentres que o ácido fumárico é o seu isómero trans. Utilízase principalmente como precursor do ácido fumárico, e comparado co seu composto parental anhídrido maleico, o ácido maleico ten poucas aplicacións.
Ascidiáceos
Ecoloxía
As ascidias son a presa natural de moitos animais, como nudibranquios, platihelmintos, moluscos, cangrexos, estrelas de mar, peixes, aves, e londras mariñas. Tamén as comen os humanos en moitas partes do mundo, como Xapón, Corea, Chile, e Europa. Como defensa química, moitas ascidias captan e acumulan unha concentración extremadamente alta de vanadio no sangue, teñen un pH moi baixo na túnica debido ao ácido contido en células vexiga de fácil rotura, e (ou) producen metabolitos secundarios nocivos para os predadores e invasores. Algúns destes metabolitos son tóxicos para as células e teñen un uso potencial como produtos farmacéuticos.
Simplificación da escritura chinesa
Antecedentes históricos
Durante a primeira metade do s. XX foron moitos os intelectuais chineses que, ante o atraso relativo da China fronte ás potencias occidentais, defenderon a necesidade de acometer reformas profundas na sociedade chinesa. Un dos albos das ansias reformistas foi precisamente a linguaxe.
Ácido maleico
Propiedades físicas
O ácido maleico é unha molécula menos estable que o ácido fumárico. A diferenza en calor de combustión é de 22,7 kJ·mol−1. A calor de combustión é de -1355 kJ/mol. O ácido maleico é máis soluble en auga que o ácido fumárico. O punto de fusión (descomposición) do ácido maleico (135 °C) é tamén moito menor que o do ácido fumárico (287 °C). Estas dúas propiedades do ácido maleico poden explicarse polo establecemento de pontes de hidróxeno intramoleculares que ten lugar no ácido maleico en detrimento de interaccións intermolecular, o que non é posibles no ácido fumárico por razóns xeométricas.
Ascidiáceos
Rexistro fósil
Os ascidiáceos son animais de corpo mol, e por iso é difícil que fosilicen e o seu rexistro fósil é case inexistente. As ascidias máis antigas fiables son as da especie Shankouclava shankouense do Cámbrico inferior do xacemento da lousas de Maothianshan do sur da China. Hai tamén dúas especies enigmáticas do período Ediacárico con algunhas afinidades coas ascidias, chamadas Ausia do Grupo Nama de Namibia, e Burykhia da península Onega do mar Branco no norte de Rusia. Hai tamén rexistros fósiles do Xurásico inferior (Bonet e Benveniste-Velasquez, 1971; Buge e Monniot,1972 ) e do Terciario de Francia (Deflandre-Riguard, 1949, 1956; Durand, 1952; Deflandre e Deflandre-Rigaud, 1956; Bouche, 1962; Lezaud, 1966; Monniot e Buge, 1971; Varol e Houghton, 1996 ). Rexistros máis antigos (do Triásico) son ambiguos. Describíronse representantes do xénero Cystodytes (da familia Polycitoridae) do Plioceno de Francia por Monniot (1970, 1971) e Deflandre-Rigaud (1956), e do Eoceno de Francia por Monniot e Buge (1971), e ultimamente do Eoceno tardío do sur de Australia por Łukowiak (2012).
Ácido maleico
Produción e aplicacións industriais
Na industria, o ácido maleico derívase da hidrólise do anhídrido maleico, e este último prodúcese a partir da oxidación do benceno ou butano.
Simplificación da escritura chinesa
Antecedentes históricos
Por unha banda, o chinés clásico (文言 wényán) era unha lingua totalmente diferente da lingua vernácula (白話 báihuà) que se falaba, e fórase impondo a idea, alentada por intelectuais como Hu Shih, de que debía definirse unha nova lingua padrón baseada no idioma falado. En paralelo a esta defensa dunha lingua nacional máis achegada á linguaxe cotiá, houbo tamén intelectuais que adoptaron unha postura aínda máis radical, defendendo que o sistema de escritura en si debía ser abolido ou reformado. Algúns, como o escritor Lu Xun, chegaron a propor a adopción do alfabeto latino para o chinés. Para estes intelectuais, o sistema de escritura chinés, cos seus milleiros de caracteres, supuña unha traba para o progreso tecnolóxico da China, debido a que os nenos na escola debían investir moitos anos de estudo para chegar a dominar a escritura, o cal sería motivo de atraso na aprendizaxe doutras disciplinas.
Ascidiáceos
Organismos modelo parsa a investigación
Hai varios factores que fan que as ascidias sexan bos modelos para estudar os procesos fundamentais do desenvolvemento dos cordados, como a especificación do destino das células durante o desenvolvemento embrionario. O desenvolvemento embrionario das ascidias é simple, rápido, e doadamente manipulable. Comno cada embrión contén relativamente poucas células, poden estudarse procesos complexos a nivel celular, mentres permanecen no contexto do embrión completo. A transparencia óptica do embrión é ideal para obter imaxes fluorescentes e as proteínas herdadas están pigmentadas naturalmente, polo que as liñaxes poden etiquetarse facilmente, o que permite aos científicos visualizar a embrioxénese do principio ao fin.
Ácido maleico
Produción e aplicacións industriais
O ácido maleico é unha materia prima industrial para a produción de ácido glioxílico por ozonólise.
Ascidiáceos
Organismos modelo parsa a investigación
As ascidias son tamén valiosas debido á súa posición evolutiva: vistos como unha aproximación aos cordados ancestrais, poden proporcionar unha visión do que era a ligazón entre os cordados e os deuteróstomos non cordados ancestrais, e da orixe dos vertebrados a partir de cordados simples. Os xenomas secuenciados das ascidias relacionadas Ciona intestinalis e Ciona savignyi son pequenos e facilmente manipulables; as comparacións cos xenomas doutros organismos como as moscas, nematodos, o peixe Takifugu e os mamíferos proporcionan información valiosa sobre a evolución dos cordados. Secuenciouse unha colección duns 480.000 ADNcs que están dispoñibles para a análise da expresión xénica, que se espera proporcione información sobre procesos de desenvolvemento complexos e a regulación de xenes en vertebrados. A expresión xénica en embrións de ascidias poden ser convenientemente inhibida usando oligos Morpholino.
Simplificación da escritura chinesa
Antecedentes históricos
A pesar do ímpeto das ideas revolucionarias da época, a posibilidade de romanizar o idioma nunca estivo preto de volverse realidade xa que, por un lado, convertería en analfabetos a quen xa sabían ler e escribir, que terían que aprender un novo sistema, e, por outro, o apego dos chineses ao seu sistema de escritura facía difícil a aceptación dunha reforma tan radical. Esta segunda razón é talvez a máis importante, pois en vietnamita e en coreano, as outras dúas linguas que se escribían con caracteres chineses, o uso dos caracteres foi abolido, case na súa totalidade, ao longo do s. XX.
Ácido maleico
Produción e aplicacións industriais
O ácido maleico pode utilizarse para formar sales de adición ácidas con fármacos para facelos máis estables, como o indacaterol maleato.
O ácido maleico utilízase tamén como un promotor de adhesión para diferentes substratos, como o nailon e os metais cubertos de zinc, como o aceiro galvanizado, en adhesivos baseados no metil metacrilato.
Isomerización do ácido fumárico
O principal uso industrial do ácido maleico é a súa conversión en ácido fumárico. Esta conversión é unha isomerización, e é catalizada por diversos reactivos, como ácidos minerais e tiourea. A gran diferenza de solubilidade en auga co ácido fumárico fai que a purificación deste sexa doada.
O ácido maleico e o fumárico non se interconverten espontaneamente porque a rotación arredor dun dobre enlace carbono-carbono non é enerxeticamente favorable. Porén, a conversión do isómero cis no trans é posible por fotólise en presenza dunha pequena cantidade de bromo. A luz converte o bromo elemental nun radical bromuro, que ataca o alqueno nunha reacción de adición a un radical bromo-alcano; e agora xa é posible a rotación no enlace simple. Os radicais bromuro recombínanse e fórmase o ácido fumárico. Noutro método (usado como demostración de clase), o ácido maleico é transformado en ácido fumárico ao quentar ácido maleico nunha solución de ácido clorhídrico. A adición reversible (de H+) causa a libre rotación en torno ao enlace C-C central e a formación do máis estable e menos soluble ácido fumárico.
Outras reaccións
Aínda que non se realiza comercialmente, o ácido maleico pode converterse en anhídrido maleico por deshidratación, e en ácido málico por hidratación, e en ácido succínico por hidroxenación (etanol / paladio sobre carbono). Reacciona con tionil cloruro ou pentacloruro de fósforo para dar o cloruro de ácido maleico (non é posible illar o cloruro mono ácido). O ácido maleico, ao ser electrófilo, participa como dienófilo en moitas reaccións de Diels-Alder.
Maleatos
O ión maleato é a forma ionizada do ácido maleico (non confundir con malato). O ión maleato é útil en bioquímica como inhibidor das reaccións das transaminases. Os ésteres do ácido maleico tamén se chaman maleatos, como por exemplo o dimetil maleato.
Ascidiáceos
Culinario
Varios ascidiáceos utilízanse como alimentos. A Halocynthia roretzi, chamada nalgúns países ananás de mar, é cultivada no Xapón e en Corea, e ten un peculiar sabor (non apto para todos os padais) atribuído a un alcohol insaturado chamado cintiaol.
Microcosmus sabatieri e varias especies similares do mar Mediterráneo cómense en Francia (chamdo alí figue de mer, violet de mer), en Italia (limone di mare, uova di mare), Grecia (fouska, φούσκα). En Grecia consómense crúas con limón ou en ensaladas con aceite de oliva, limón e perexil.
A especie Pyura chilensis cómese en Chile crua ou como ingrediente de sopas.
Pyura praeputialis comíana antes en Australia os aborixes que vivían na zona da baía Botany, pero agora úsase como isco para a pesca principalmente.
Outras referencias xerais
Tudge, Colin (2000). The Variety of Life. Oxford University Press. ISBN 0-19-860426-2.
Licaonia
miniatura|dereita|Rexións antigas de [[Anatolia.]]
Benito Calviño
Benito Calviño foi un xornalista galego.
Traxectoria
Fillo de José Calviño Noya. Propietario da fábrica de selos da rúa do Vilar en Santiago de Compostela, dirixiu El Cosmopolita en 1895. Emigrou a América e retornou en 1912.
Licaonia
Licaonia (latín Lycaonia, grego Λυκαονία) foi unha rexión de Asia Menor, ao norte dos montes Tauros, ao sueste de Frixia e na parte occidental de Capadocia. Baixo dominio romano en xeral pertenceu a Capadocia. Os seus habitantes serían os licaóns (pobo) ou licaonios (xentilicio). É mencionada entre o século V a.C. e o século VI.
O nome de Lycaonia aparece nas fontes sobre a expedición de Ciro o Novo. En grego, Λυκαωνία = Lykaônia significa "terra de lobos"; para os gregos, este territorio pertencía á Gran Frixia.
Límites
Os límites da rexión son imprecisos pero, en grandes trazos, tiña Pisidia ao oeste (entre ambos territorios o país dos milios, de orixe tracia); Galacia ao norte; Capadocia ao leste; e Isauria (parte occidental de Cilicia) ao sur.
Descrición física
Era un país chan con montañas na parte norte e sur. Os ríos eran pouco importantes e tiña un lago de sal importante chamado Tatta.
Cidades
As principais cidades serían Iconium, Derbe ou Claudia Derbe, Laranda (actual Karaman, que pertenceu antes ao reino de Commagene), Laodicea Combusta (Ladik) e Lystra (Listra); outras cidades serían Barata, Hyde, Antioquiana, Dalisandus, Parlais, Tryaeum, Savatra ou Soatra, Vasata, Coropassus e Arycanda (a cidade dos milios); Lystra e Parlais serían colonias desde comezo da nosa era e Iconium en tempos de Hadriano.
Historia
miniatura|Localización de Licaonia A invasión frixia da Asia Menor desde Tracia substituíu á poboación local que, porén, por uns séculos conservou a súa lingua (os frixios falaban unha lingua indoeuropea: o frixio).
Licaonia pertenceu a Persia desde a segunda metade do século IV a.C. (a rexión foi sometida por Ciro II) e foi integrada na satrapía III, máis alá da de Katpatuka (Capadocia).
Caeu en poder de Alexandre o Grande o -334, e á súa morte pasou sucesivamente a Pérdicas (rexente de Asia) o -322, a Antígono (-321, rei desde o -306) e Seleuco I Nicátor (-301). Formou parte do Imperio Seléucida ata o -189 se ben do -244 ao -228 formou parte do reino de Cilicia que se creara para Antíoco Híerax (-244 - -227). Sobre o -228 caeu en mans do rei de Pérgamo, pero sobre o -223 foi reconquistada polos seléucidas, que a conservaron ata a batalla de Magnesia do Sipilos (-190) perdéndoa nos seguintes meses, e quedando incorporada a Pérgamo pola paz ou tratado de Apamea (-188). Sobre o -158 unha parte (ao norte) foi incorporada á tetrarquía de Galacia.
Incorporado o reino de Pérgamo a Roma, Licaonia formou parte da provincia de Asia se ben unha parte (o oriente) foi transferida a Capadocia (e formou a undécima provincia). O -64 Cneo Pompeio reorganizou a administración despois das Guerras mitridáticas, e Licaonia quedou repartida, coa parte norte definitivamente incorporada a Galacia, a parte leste a Capadocia e o resto á provincia de Cilicia.
Sobre o comezo do século II foi separada de Cilicia e unida á provincia de Capadocia por Traxano. O 284, na reorganización de Diocleciano, quedou dentro da provincia de Pisidia, pero no 371 converteuse en provincia separada con capital en Iconium (a moderna Konya). Aínda era provincia separada en tempo do emperador bizantino Xustiniano.
Victoriano Piñeiro
Victoriano Piñeiro Acosta, nado en Vilagarcía de Arousa en 1920 e finado no mesmo concello o 9 de outubro de 1993, foi un político galego.
Simplificación da escritura chinesa
Antecedentes históricos
Fronte ao camiño radical seguido por vietnamitas e coreanos, na China, como no Xapón, acabaríase impondo a idea máis conservadora de modificar gradualmente o sistema de escritura substituíndo as formas normativas dalgúns caracteres de uso moi frecuente por outras máis simples. A este proceso chamóuselle simplificación dos caracteres chineses (漢字簡化 /汉字简化 hànzì xiǎnhuà). Nótese que a "simplificación" refírese a unha redución do número de trazos. Como se comenta máis adiante neste artigo, non está claro en absoluto que ditos caracteres con menor número de trazos sexan máis doados de aprender que os caracteres tradicionais.
Victoriano Piñeiro
Traxectoria
Con estudos en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi procurador dos tribunais. Traballou como auditor e xestor en Vilagarcía de Arousa onde foi designado concelleiro en 1960. Cinco anos despois, en 1965 foi nomeado alcalde da cidade, cargo que ocupou ata a súa dimisión en 1976. Tamén ocupou un escano de deputado provincial durante máis dunha década. Durante o seu mandato como alcalde, Vilagarcía coñeceu unha grande expansión urbana. Adquiriu xudicialmente, sendo alcalde de Vilagarcía de Arousa, o pazo Quinteiro da Cruz, en Lois, onde conseguiu unha importante colección de camelias.
Simplificación da escritura chinesa
Antecedentes históricos
O primeiro intento de introducir caracteres simplificados levouno a cabo o Goberno do Kuomintang (KMT) no ano 1935, que promulgou unha lista oficial de 324 caracteres modificados. Nesa lista atopábanse xa algunhas formas populares de caracteres que serían adoptadas de novo polo Goberno da República Popular da China anos máis tarde (como 个 por 個, ou 还 por 還, por exemplo). No entanto, a sociedade rexeitou de maneira xeral a adopción destes novos caracteres e un ano máis tarde o Goberno retirou a reforma.
Victoriano Piñeiro
Recoñecementos
Medalla de Ouro de Vilagarcía. Foi nomeado Alcalde Honorario Perpetuo e fillo predilecto de Vilagarcía.
Simplificación da escritura chinesa
Antecedentes históricos
Tras a Segunda Guerra Mundial, o Goberno xaponés decidiu adoptar de xeito oficial formas simplificadas para un número considerábel de caracteres. As simplificacións xaponesas, porén, foron moito máis moderadas que as que finalmente levaría a cabo o Goberno da República Popular da China.
A simplificación dos caracteres na República Popular
Tras a proclamación da República Popular da China por Mao Zedong en 1949, o novo goberno comunista, á par que continuaba a política do KMT de promoción dunha lingua nacional baseada no dialecto pequinés, retomou o plan de reformar a escritura. En 1955 organizouse o Congreso Chinés para a Reforma da Escritura (中國文字改革委員會 Zhōngguó Wénzì Gǎigè Wèiyuánhuì), do cal sairía un comité que un ano máis tarde, en 1956, publicaría a primeira lista de caracteres reformados que establecía novas formas normativas para 515 caracteres e 54 compoñentes de caracteres. A esta lista de caracteres chamouna “Plan de simplificación dos caracteres chineses” (漢字簡化方案 hànzì xiǎnhuà fāng'àn). Os caracteres simplificados foron obxecto de críticas e rexeito durante o período de apertura das Cen Flores, mais nos anos 60, coa radicalización da política revolucionaria e o fervor dos ataques á cultura antiga imporíase o uso dos novos caracteres. Á lista de 1956 engadiríanse moitos máis caracteres en 1964, coa publicación da “Táboa xeral de caracteres simplificados” (簡化字總表 xiǎnhuà zì zǒng biǎo). Este proceso de reforma non se consideraba aínda completo. De feito, acostúmase dicir que había quen vía a simplificación como unha fase provisional previa á adopción do alfabeto latino co sistema pinyin.
O proceso de simplificación continuou, en efecto, e en 1977 publicouse o Segundo Plan de Simplificación dos Caracteres Chineses (Proxecto) (第二漢字簡化方案 [草案] dì'èr hànzì xiǎnhuà fāng'àn [cǎo'àn]). Esta segunda parte da reforma non chegou a ter éxito, e en 1986 fíxose a última revisión do sistema, na que se aboliu por completo o segundo plan, e fíxose algún cambio mínimo na lista de 1964.
Esta última revisión de 1986 é a que está en vigor na actualidade na República Popular da China, excepto en Hong Kong e Macau.
Métodos de simplificación dos caracteres
Substitución dun carácter por unha variante popular ou por unha forma arcaica. Exemplos: Ficheiro:Ejemplo_1_de_caracteres_simplificados_y_tradicionales.png
Eliminación dunha parte do carácter. Exemplos: Ficheiro:Ejemplo_2_de_caracteres_simplificados_y_tradicionales.png
Adopción dunha forma baseada no estilo de caligrafía cursiva. Exemplos: Ficheiro:Ejemplo_3_de_caracteres_simplificados_y_tradicionales.png
Substitución da parte fonética dun carácter por outra con menos trazos. Exemplos: Ficheiro:Ejemplo_4_de_caracteres_simplificados_y_tradicionales.png
Eliminación dun carácter para remprazalo cun homófono. Exemplos: Ficheiro:Ejemplo_5_de_caracteres_simplificados_y_tradicionales.png
Neste caso, os caracteres da fileira de baixo existen tamén no sistema tradicional. O sistema simplificado fusiona nun só carácter o que eran dous ou máis caracteres, con significados diferentes, mais con pronuncia igual ou similar; isto reduce o número total de caracteres.
¿Son os caracteres simplificados realmente máis doados de aprender?
Non está claro, porén, que esta idea sexa correcta. Moitos opositores da reforma afirman que un número de trazos menor non fai necesariamente que os caracteres sexan máis doados de aprender. Outras consideracións, como a simetría do carácter, ou a súa relación con outros similares, desempeñan un papel importante no proceso de memorización. Por exemplo, hai quen atopan máis doado recordar 車 que 车 (chē, "coche") pola maior simetría do primeiro. A partir deste carácter' fórmase 轟 (hōng), que podemos facilmente recordar como o "triplo coche". Tras a simplificación, este carácter converteuse en 轰, que consiste nun coche sobre un par de mans. Aínda que os trazos son menos, a complexidade estrutural ("tres coches" fronte a "un coche sobre dous mans") parece aumentar no carácter simplificado. Outro caso sería o carácter 錢 (qián), que agrupa o carácter 金 (xīn, "ouro"), e o carácter 戈 (gē, "lanza"), repetido dous veces. Os caracteres simplificados manteñen os caracteres xīn e gē tal cal, mais introduciron formas reducidas para xīn cando aparece como compoñente esquerdo dun carácter e para a combinación de dous gē. Así, 錢 (ouro + dúas lanzas) converteuse en 钱 ("ouro abreviado + dobre lanza abreviada"). De novo, non está claro que a forma simplificada sexa realmente máis simple de memorizar. Nos casos de substitucións da parte fonética dun carácter, moitas veces os compoñentes básicos non foron simplificados, polo que a reasignación de parte fonética, aínda cando faga que o carácter escríbase a man máis axiña, non aumentaría a súa facilidade para ser memorizado. Un exemplo sería o carácter 種 (zhǒng) (= 禾 + 重), que pasou a ser 种 (= 禾 + 中). Dado que tanto 中 como 重 existen como caracteres independentes, parecería que as dúas combinacións han de ser igual de doados, ou difíciles, de aprender. Por estas razóns, quen estuda os caracteres simplificados acaba, tarde ou cedo, aprendendo practicamente as mesmas combinacións de trazos básicas que se dan nos caracteres tradicionais.
Debe apuntarse, ademais, que existen numerosas inconsistencias nos caracteres simplificados. Por exemplo, o carácter 復 (fù) foi simplificado a 复, mentres que a forma orixinal sobrevive nos derivados 覆 (fù) e 履 (lǚ). Isto débese, en gran medida, a que o proceso de simplificación quedou conxelado, debido ao cambio de clima político, no que no seu momento pensábase que era un estadio provisional de transición, non definitivo.
Situación nas comunidades chinesas fora da República Popular
A pesar da súa reincorporación a China, Hong Kong e Macau continúan utilizando o sistema tradicional, incluso no ámbito administrativo. Antes da retrocesión a China, pensábase que as autoridades chinesas poderían levar a cabo unha política activa de promoción ou imposición dos caracteres simplificados nestes dous territorios tras a súa integración na República Popular. Ata o momento non foi así, e estes dous territorios continúan a usar case exclusivamente caracteres tradicionais.
En Taiwán, utilízanse soamente os caracteres tradicionais. Debido á rivalidade histórica entre o réxime da illa e o Partido Comunista Chinés, os caracteres simplificados foron considerados como unha reforma comunista, unha agresión máis á cultura tradicional por parte do réxime inimigo. Esta visión politizada da cuestión impediu calquera tipo de debate estritamente lingüístico sobre a simplificación.
Singapur é o único territorio fora da China continental que adoptou os caracteres simplificados de maneira oficial. Así, a prensa en chinés de Singapur utiliza caracteres simplificados. Non obstante, o uso dos caracteres tradicionais é maioritaria nos rótulos comerciais en chinés, e as librerías venden moitas edicións de libros chineses en caracteres tradicionais.
O caso de Malaisia é máis complexo. Neste país os chineses son minoría e non houbo unha política oficial de promoción dun sistema sobre doutro. Os xornais en chinés utilizan frecuentemente unha mestura de caracteres simplificados e tradicionais, usando os primeiros no corpo dos artigos, e os segundos nos titulares. A publicidade tamén utiliza maioritariamente os caracteres tradicionais.
En canto ás comunidades chinesas noutras partes do mundo, pode dicirse que o uso dos caracteres tradicionais segue sendo maioritario nos países onde houbo unha comunidade chinesa desde hai varias décadas, como Estados Unidos, Australia e Reino Unido, mentres que en países onde a inmigración chinesa é recente, como España, predomina o uso de caracteres simplificados.
Conclusión
A lingua chinesa atópase na actualidade nunha certa situación de cisma respecto á súa forma escrita. Mentres que a China continental utiliza os caracteres simplificados, Taiwán, Hong Kong e Macau continúan utilizando o sistema tradicional. Non parece probábel que esta situación vaia a cambiar nun futuro próximo.
Minerva (cantante)
Ku Minerva, K.U. Minerva ou simplemente Minerva, nada en Barcelona o 23 de agosto de 1977, é unha cantante catalá de dance e eurodance en español, chamada realmente Minerva Pérez Garrido.
En 1995, faise popular co tema "Llorando Por Ti" seguido por "No Seas Malo". Estes dous temas formaron parte do seu primeiro álbum titulado Promesas, do que sairían outros dous sinxelos, "Me he enamorado" e "Quien". Chegou despois Déjame Soñar, con "Hoy sin ti", en dúas versións, en balada pop e en techno mix, e en 1998 Ábreme Las Puertas. En 2006 editou unha nova versión do seu principal éxito "Estoy llorando por ti".
1160
Mortes
Historia ano a ano
El Cosmopolita
El Cosmopolita foi o nome de varias publicacións:
Acanthinula aculeata
Acanthinula aculeata O. F. Müller, 1774, é unha especie de micromolusco gasterópodo terrestre e pulmonado da familia Valloniidae que acada ata 2 mm e que amosa unha cuncha globosa con costelas axiais e prolongacións espiñentas flexibles. Son animais raros que adoitan vivir en zonas húmidas como fragas e é frecuente atopalos debaixo das follas caídas das árbores. A súa cor é marrón acinzentado e a cuncha ten catro voltas ben arredondadas e o embigo é estreito e profundo.
Distribución
A especie está estendida por toda a Europa central e Rusia. E pola costa que se estende dende Escandinavia ata o sur da África do Norte.
Distribución en Galicia
En Galicia atopáronse exemplares sobre todo en zonas costeiras da provincia de Pontevedra, na zona de Santiago de Compostela e na Ría de Muros e Noia e tamén na Serra da Enciña da Lastra en Ourense.
Hóquei Académico de Cambra
O Hóquei Académico de Cambra é un club de hóckey a patíns da localidade portuguesa de Vale de Cambra. O seu equipo sénior milita na Segunda División do hóckey a patíns luso e disputa os seus partidos como local Pavilhão Municipal de Vale de Cambra.
Traxectoria
O club foi fundado en 1999 en Vale de Cambra, Portugal. O 27 de maio de 2007, no Pavilhão Desportivo de São João da Madeira, venceu o Hóquei Clube de Braga na final da Copa de Portugal de hóckey a patíns, co resultado de 6-5 (logo de ter que xogar unha prórroga), o resultado ao final da tempo regulamentario e do engadido foi de 4-4.
Ligazóns externas
Páxina oficial do club
Austral
Dise da localización orientada cara ó sur, tamén chamada antártico ou meridional. O nome procede do étimo en latín australis, e polo tanto en contraposición ó boreal. A súa orixe procede de que era o lugar de onde procedía o vento con nome Auster.
O hemisferio austral é o hemisferio sur, a parte da Terra ou corpo astronómico do que se estea a falar que queda por baixo do ecuador.
Do seu nome procede a denominación dun país: Australia
A Chanca
o topónimo galego A Chanca pode referirse a:
1161
Mortes
Historia ano a ano
Carmen López-Cortón
Carmen López-Cortón nada en Vixoi (Bergondo) o 9 de xullo de 1866 e finada en Madrid o 19 de marzo de 1938, foi unha mestra galega.
Traxectoria
Filla de José Pascual López Cortón e Julia Viqueira Flores-Calderón, estudou en Madrid na Institución Libre de Enseñanza. Viaxou a Inglaterra para ampliar coñecementos da educación británica, e alí decidiuse cara aos temas pedagóxicos, educativos e sociais.
Publicou no Boletín da Institución Libre de Enseñanza algúns artigos en que expuña como se produciu o acceso das mulleres á educación superior nalgúns países europeos.
Motor a dous tempos
Un tempo de funcionamento do motor é percorrido do punto morto inferior ao punto morto superior da traxectoria do pistón. Así, un tempo equivale a media volta do eixo de manivelas. No caso, chámase o primeiro tempo de compresión e admisión, o segundo, de escape e transferencia de calor.
En termos tecnolóxicos hai dous extremos. Existen os motores de pequeno porte, que equipan motoserras, algunhas motos, aeromodelos e pequenos xeradores eléctricos, por exemplo. E existen motores de grande porte, principalmente de ciclo Diesel, para propulsión naval, como o maior motor de combustión interna do mundo, o Wärstsilä-Sulzer RT-flex96C. Os principios, as formas e desempeños de cada un destes grupos son tan extremamente distinguidos como as aplicación, debéndose trátalos de maneira separada.
Mecanismo
framed|dereita|Motor a dous tempos, sen válvulas, de [[ignición por faísca.]]
Estes motores frecuentemente non posúen válvulas propiamente ditas, teñen dúas xanelas na parede da cámara de combustión, para comunícala co exterior e o cárter:
O funcionamento ocorre conforme a seguinte secuencia:
Vantaxes,en relación a un motor de 4 tempos e dimensións e RPM igual
O motor coas mesmas dimensións e RPM (rotación por minuto), dá unha maior potencia que o motor de catro tempos e o torque é máis uniforme. O baixo custo de fabricación, debido a que faltan os órganos de distribución dos cilindros, substituídos polos pistóns, quedados coas fendas de escape e combustión, así como as de carga, por iso ten menor peso e menor tamaño en volume.
Desvantaxes, en relación a un motor de 4 tempos e potencia e RPM igual
Alén das bombas especiais de *exaustión e de carga, con menor poder calorífico e maiores emisións de contaminantes atmosféricos e polución sonora, o consumo de combustíbel relativamente elevado; carga calorífica considerabelmente máis elevada que nun motor de catro tempos, de iguales dimensións, menor eficiencia. O consumo de combustíbel é cerca de 30% a maior en motores de dous tempos comparando con motor de catro tempos.
Cristo de La Laguna
Trátase dunha escultura da século XVI con gran devoción nas Illas Canarias. É unha imaxe que veu a Tenerife en 1520 desde Flandres, onde foi tallada. Pero antes de chegar a Tenerife pasou por varias cidades de Europa: Venecia, Barcelona e Sanlúcar de Barrameda en Cádiz.
A imaxe sae en procesión dúas veces ao ano, na Semana Santa, o Venres Santo, e nas festas de setembro, que teñen o día grande o 14 de setembro, festa de Exaltación da Santa Cruz segundo o calendario litúrxico católico.
Chimalpopoca
Chimalpopoca (antropónimo náhuatl que significa "escudo fumegante"; de chimalli, "escudo", e popoca, "fumegar"), nado en 1397 e finado en 1427, foi o terceiro huey tlatoani da dinastía gobernante en Tenochtitlán, sucesor de Huitzilihuitl en 1415.
Traxectoria
Chimalpopoca era fillo do emperador Huitzilihuitl e a raíña Ayauhcihuatl. Como huey tlatoani de Tenochtitlán, era vasalo -e neto, por parte de nai- de Tezozómoc, tepanecateuctli (señor dos tepanecas) de Azcapotzalco, e baixo o seu dominio participou nas conquistas tepanecas, entre elas a de Chalco. Á morte de Tezozómoc, sucedeulle o seu fillo Maxtla no trono de Azcapotzalco. Foi entón cando estalou unha revolta interna no Imperio Tepaneca, pois unha serie de señores subordinados erguéronse contra Azcapotzalco e os seus acólitos, dando morte a Chimalpopoca entre outros señores tepanecas, e dando un xiro ó centro hexemónico do imperio, que de Azcapotzalco pasará a Tenochtitlán. O principal líder daqueles rebeldes era Itzcóatl, da dinastía real tenochca (medio irmán de Huitzilihuitl), que sucedeu a Chimalpopoca (a súa vítima) en Tenochtitlán. Daba comezo así o Imperio Mexica ou Tripla Alianza.
Durante o seu reinado construíuse o acueduto de madeira que carrexaba a auga potable dende os mananciais de Chapultepec até Tenochtitlán. Tamén construíu unha estrada con bordos e terrapléns que conectaban a cidade con Tlacopan, tiña cortaduras e pontes de madeira que eran retirados durante a noite.
Teoría de grupos
En matemáticas e álxebra abstracta, a teoría de grupos estuda as estruturas alxébricas coñecidas coma grupos. O concepto de grupo é central para a álxebra abstracta: outras estruturas alxébricas ben coñecidas, tales coma os aneis, os campos e os espazos vectoriais pódense ver coma grupos aos que se lles outorgan operacións e axiomas adicionais. Os grupos repítense nas matemáticas e os métodos da teoría de grupos influíron fortemente moitas partes da álxebra. Os grupos alxébricos lineares e os grupos de Lie son dúas pólas da teoría de grupos que experimentaron grandes avances e se converteron en áreas de estudo en si mesmas.
Varios sistemas físicos, tales coma os cristais e o átomo de hidróxeno, pódense modelar por grupos de simetría. Deste xeito a teoría de grupos e a moi relacionada teoría da representación teñen moitas aplicacións na física e a química.
Un dos logros matemáticos máis importantes do século XX foi o esforzo colaborativo, que precisou de máis de 10.000 páxinas de xornais publicadas na súa maior parte entre 1960 e 1980, que culminaron nunha clasificación completa dos grupos finitos simples.
ഗ്രൂപ്പ് സിദ്ധാന്തം
Fútbol Club Jumilla
O Fútbol Club Jumilla é un club de fútbol español da localidade de Jumilla, na Rexión de Murcia. Foi fundado en 1975 e refundado en 2011 despois da desaparición do Jumilla Club de Fútbol, e xoga na Segunda División B Española.
Estadio
O equipo xoga os seus partidos no Estadio Municipal de La Hoya, con capacidade para 600 espectadores. Foi inaugurado en 1984.
A irmandade da uva
A irmandade da uva é unha novela en lingua inglesa escrita polo italo-americano John Fante. Publicada en 1977 como The Brotherhood of the Grape, foi traducida ao galego por Adrián Estévez e publicada por Hugin e Munin en 2013.
Trama
Henry Molise, álter ego de Fante, recibe unha chamada do seu irmán, quen lle di que a nai quere divorciarse do pai, Nick. Henry desprázase á casa familiar e ao chegar atópase coa rutina de sempre: o pai cos amigos, bébedo de viño e xogando ao póker, a nai desculpándoo e os dous irmáns preocupados polos seus propios asuntos.
A nai e o pai convénceno para ir co vello Nick, albanel xa xubilado, facer unha pequena construción de pedra. Aínda que nun principio é remiso, rematan traballando xuntos, bébedos desde o primeiro día.
Tomás López Pinal
Tomás López Pinal, nado no Carballiño e finado no mesmo concello o 28 de xullo de 1956, foi un xornalista e político galego.
A irmandade da uva
Narración
A obra está narrada en primeira persoa. Ten unha narración lineal durante un mes, desde que recibe a chamada até o funeral, pero con numerosas analepses á infancia e mocidade do escritor. Nestas fala da súa relación co pai cando era novo, así como da súa marcha da casa cara á costa do estado de California na procura de traballo.
Adaptacións
Amais da edición en galego, a novela foi traducida, entre outros idiomas, ao castelán (Hermanos de vino, por Mireia Bofill en 1977; La hermandad de la uva, por Antonio Prometeo-Moya en 2004), francés (Les Compagnons de La grappe, por Brice Matthieussent en 1988), italiano (La confraternita del Chianti, por Francesco Durante en 1990; La confraternita dell'uva en 2004), alemán (Unter Brüdern, por Michael Kirchert en 1990), polonés (Bractwo winnego grona, por Magdalena Koziej en 2007), portugués (A confraria do vinho, por Luís Ruivo en 2007; A irmandade da uva, por Roberto Muggiati en 2013) ou o serbio (Bratstvo loze, en 2012).
Elena Ochoa
Elena Fernández Ferreiro López de Ochoa, coñecida como Elena Ochoa, nada na Pobra de Trives o 24 de setembro de 1958, é unha psicóloga e xornalista galega.
A irmandade da uva
Adaptacións
A novela foi adaptada para ser levada ao cine por Robert Towne. A película ía ser dirixida por Francis Ford Coppola, mais o proxecto non prosperou. Pola súa parte, Curtis Hanson tamén preparou unha adaptación, con Burt Lancaster como protagonista, que tampouco saíu adiante.
Elena Ochoa
Traxectoria
Licenciada en Psicoloxía, dende 1980 ata 1999 foi profesora titular de psicopatoloxía na Universidade Complutense de Madrid. Nos anos oitenta, a súa investigación centrouse no alzhéimer, e para iso desprazouse ás universidades dos Ánxeles, Chicago e Cambridge. En 1990 comezou a presentar o primeiro programa de información sexual da TVE, Hablemos de sexo, o que lle deu unha importante sona. Traballou catro anos en televisión, e posteriormente e ata 1999 foi colaboradora dos xornais El País e El Mundo.
Entre 1999 e 2000 foi profesora no King's College de Londres, pero nese ano abandonou a súa carreira para dedicarse á promoción da arte. Fundou a editorial Ivory Press, especializada en libros de artista dirixidos a museos e coleccionistas, así como de álbums de fotografía.
Vida persoal
Casou en 1991 co escritor español Luis Racionero, de quen se separou en 1994. En 1996 casou co arquitecto británico Norman Foster, co que tivo dous fillos.
Adventure Time
Adventure Time (orixinalmente titulado Adventure Time with Finn & Jake) é unha serie de animación americana creada por Pendleton Ward para a canle Cartoon Network. A serie segue as aventuras de Finn (voz de Jeremy Shada), un neno humano, e o seu mellor amigo e irmán adoptivo Jake (voz de John DiMaggio), un can con poderes máxicos que pode cambiar de tamaño e forma segundo o seu desexo. Finn e Jake viven na postapocalíptica Terra de Ooo. Ó longo da historia, interactúan con outras personaxes da serie: Princess Bubblegum (voz de Hynden Walch), o Ice King (voz de Tom Kenny) e Marceline the Vampire Queen (voz de Olivia Olson).
El Cosmopolita (A Coruña)
El Cosmopolita foi un semanario editado na Coruña en 1913.
Historia e características
Apareceu o 11 de novembro de 1913. Semanario defensor dos intereses populares, estaba dirixido por Servando Gerpe Calvo.
Isidoro Araújo de Lira
Isidoro Araújo Alcalde, chamado Isidoro Araujo de Lira, nado en Bouzas o 3 de xaneiro de 1816 e finado na Habana o 7 de maio de 1861, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
miniatura|190px Estudou humanidades en Tui e filosofía no mosteiro beneditino de Samos. En 1835, cando ten efecto a desamortización coa exclaustración dos bieitos, marcha a Madrid onde comeza a traballar no Ministerio de Gobernación. Posteriormente trasládase a traballar ao goberno civil de Salamanca, onde permanece ata 1839.