cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fertilizante
Clases de fertilizantes
Hai dous xeitos de facer adubos ou fertilizantes minerais. O xeito máis doado de conseguilos é directamente das minas (exemplo, nitrato potásico, cloruro potásico). O outro xeito é a través de procesos de síntese química en plantas químicas.
Até 1850 aproximadamente, o único fertilizante usado era adubo orgánico, é dicir, unha mestura de esterco, cuito, guano ou compost con auga. Este foi o primeiro adubo líquido empregado. Deica mediados do século XX tamén usábase tamén peixe como fertilizante. Nalgunhas zonas costeiras tamén era frecuente a fertilización con argazo, coma na costa galega.
NH4OH + H2SO4 → (NH4)2SO4 + H2O
Neste composto o SO2 provén do xofre (S). Se queimamos xofre e introducimos o fume que sae en auga obtemos H2SO4. O amonio (NH4) proviña das minas de carbón. Estas minas enchéronse de auga para obter amonio, é dicir:
NH1313(g) + H2O →NH4OH.
Máis tarde comezaron a aspirar o amoníaco gasoso fóra da mina e unha vez fóra mesturárono coa auga.
Hai uns 200 anos atopáronse minas de nitrato sódico (NaNO3) en Chile. Deste xeito, o nitrato sódico foi o segundo fertilizante mineral usado. En España, en 1880 unha empresa comezou a exportar nitrato sódico.
Por iso, se tomamos o fosfato cálcico con ácido sulfúrico obtemos ‘’’ácido fosfórico’’’ (H3PO4), que é a forma máis asimilábel pola planta.
Ca3(PO4)2 + H2SO4 → H3PO4 + CaSO4 (xeso) Mentres o sulfato amónico ((NH4)2SO4) está en forma de cristais, o H3PO4 é líquido. O fósforo, porén, adoita aparecer nos fertilizantes coma Ca(H2PO4)2 por ser asimilábel polas plantas. Véndense tamén fertilizantes fosfatados en forma de (NH4)2HPO4, coñecido coma DAP e a xeito de (NH4)H2PO4, coñecido coma MAP. Tanto o DAP coma o MAP son fertilizantes granulados a mesturar co solo.
NH3 → NO2 + H2O → HNO3
Podemos obter o nitrato amónico a partir do ácido nítrico, usando o proceso de Ostwald:
NH3 → NO2 + H2O → HNO3 + NH3 → (NH4)NO3
Outro fertilizante é o nitrato cálcico Ca(NO3)2, que apareceu en 1920, do xeito:
CaO + HNO3 = Ca(NO3)2
O maior produtor deste fertilizante é Noruega, a partir del NO2 procedente dos raios:
NO2 + H2O = HNO3 + CaO = Ca(NO3)2
Outro é o nitrato sódico NaNO3, que non é un bo fertilizante, mais que se segue a empregar por tradición:
En 1930 aparece a urea, que é actualmente o fertilizante nitroxenado máis producido no mundo:
NH3 + CO2 = (NH2)2CO
NH3 + H2O = NH4OH
Tamén temos como adubo líquido o N20, procedente do nitrato amónico e a auga, que tamén comezou a se usar arredor de 1950.
Os fertilizantes complexos caracterízanse pola súa consistencia, xa que os elementos compoñentes son fusionados quimicamente a altas temperaturas usando complexos procesos e aditamentos como xofre, ácido sulfúrico e outros minerais. Se ben teñen un custo máis elevado, a calidade por consistencia es considerábel.
Clasificación de fertilizantes minerais
Pódense clasificar en sólidos e líquidos.
Dentro dos fertilizantes minerais sólidos encontramos os fertilizantes simples (un só nutriente), compostos (máis dun nutriente) e blending (mestura dos anteriores)
Dentro dos fertilizantes minerais líquidos encontramos fertilizantes simples e compostos.
Exemplos:
A maioría dos fertilizantes compostos que se atopan no mercado son en realidade blending. A diferenza entre blending e fertilizante composto é que o primeiro se pode separar fisicamente. (ex, mentres que a urea é branca, o DAP son cristais que poden verse con lupa, polo tanto sería un blending).
Xeralmente os abonos líquidos son abonos compostos porque as compoñentes non poden separarse facilmente.
Fertilizantes inorgánicos comerciais
Os fertilizantes divídense principalmente en fertilizantes orgánicos (compostos de materia orgánica vexetal ou animal), ou fertilizantes inorgánicos, ou sexa fertilizantes normalmente comerciais. As plantas só poden zugar nutrientes se estes se achan en compoñentes químicas axeitadamente disolvidas. Tanto fertilizantes orgánicos coma inorgánicos fornecen os mesmos compoñentes químicos necesarios. Os fertilizantes orgánicos fornecen outros macro e micro nutrientes que son ceibados coa descomposición da materia orgánica- isto pode durar meses ou anos. Os fertilizantes orgánicos case sempre teñen concentracións moito máis baixas de nutrientes ademais dos problemas para conseguilos, tratalos, transportalos e distribuílos.
Os fertilizantes inorgánicos disólvense polo xeral facilmente e poucas veces levan outro macro ou micro nutrientes vexetais. Case todo o nitróxeno (N) que as plantas usan é en forma de compostos de NH3 ou NO3. As formas útiles do fósforo (P) adoitan ser coma ácido fosfórico (H3PO4) e do potasio (K) normalmente coma cloruro potásico (KCl). Nos fertilizantes orgánicos, o nitróxeno, fósforo e potasio céibanse dos compoñentes orgánicos do complexo a medida que a materia animal e vexetal se descompón.
Nos fertilizantes comerciais os compostos requiridos están dispoñíbeis de xeito doado e ben disolvidos sen ter que seren descompostos—podendo ser usados case de súpeto despois da rega. Os fertilizantes inorgánicos son moito máis concentrados acadando até o 64% (18-46-0) de peso, en comparación cos orgánicos que só fornecen un 0,4% ou menos do peso.
O uso de fertilizantes inorgánicos comerciais creceu a eito nos últimos 50 anos chegando case a aumentar case vinte veces até chegarmos á taxa actual de 100 millóns de toneladas de nitróxeno por ano. Sen fertilizantes comerciais estímase que arredor dun terzo dos alimentos hoxe producidos non se poderían obter. O uso de fertilizantes fosfatados tamén medrou dos 9 millóns de toneladas por ano en 1960 até 40 millóns de toneladas no ano 2000. Un rendemento en millo de 6-9 toneladas de gran por hectárea require unha aplicación de 31–50 kg de fertilizante fosfatado, a soia require 20–25 kg por hectárea. Yara International é a maior produtora mundial de fertilizantes nitroxenados do mundo.
Fertilizantes de liberación controlada
A reacción conxunta de urea e formaldehido para producir polímeros frouxamente solúbeis de distintos pesos moleculares, é unha das tecnoloxías máis vellas de liberación controlada de nitróxeno, producíndose por vez primeira en 1936 e comercializada en 1955. O primeiro produto tiña un 60% de nitróxeno insolúbel en auga fría, e o que non reaccionou (liberación rápida) menos do 15%. As ureas de metileno comercialízanse nos anos 1960 e 1970, cun 25 e 60% de nit´roxeno total insolúbel en auga fría, e nitróxeno ureico que non reacciona no intervalo de 15 a 30%.
Isobutilidendiurea, a diferenza dos polímeros de metilurea, é un sólido cristalino único de propiedades relativamente uniformes, con preto do 90% do nitróxeno insolúbel en auga.
Nos anos 1960, o Centro de Desenvolvemento Nacional de Fertilizantes dos EUA comezou a desenvolver a urea recuberta de xofre; o xofre usábase coma material principal de recubrimento xa que era barato ademais de ser un importante nutriente secundario. Normalmente nos fertilizantes de liberación lenta hai outros compoñentes coma ceras ou polímeros para selaren o xofre, a liberación será amodo dependendo da degradación do selante. Adoita haber un segundo selante do xofre a base de ceras ou polímeros. As propiedades de liberación dependen da degradación do selante secundario polos microbios do solo ademais das imperfeccións mecánicas do xofre. Por exemplo nas aplicacións en céspede liberan durante 6 ou 16 semanas. Outros fertilizantes empregan para o selado termoplásticos (e ás veces etileno acetato de vinilo, axentes tensioactivos etc.) para producir unha liberación difusión-controlada da urea ou de fertilizantes inorgánicos. Os fertilizantes con "Recubrimentos de capa reactiva" poden ter recubrimentos de membrana máis delgados, e polo tanto, máis baratos, mediante a aplicación de monómeros reactivos simultaneamente coas partículas solúbeis. "Multicote" é un proceso de aplicación de camadas de sales de ácidos graxos de baixo custo recubertos cunha tona de parafina.
Ademais de ser unha técnica máis eficiente en canto á aplicación dos nutrientes, as tecnoloxías de liberación lenta tamén reducen os impactos no medio ambiente e mais a polución das augas subterráneas.
Aplicación
Os fertilizantes sintéticos empréganse normalmente en todo tipo de cultivos, a cantidade dependerá das necesidades do cultivo e da fertilidade do solo, polo que se adoitan facer análises do mesmo. Os legumes, por exemplo, fixan o nitróxeno da atmosfera polo que non acostuman requirir de fertilización nitroxenada.
Diversos estudos amosaron que a aplicación de fertilizantes nitroxenados en cultivos de cobertura fóra de tempada podían incrementar a biomasa (e consecuentemente a cantidade de adubo verde) deses cultivos, o que favorece os niveis de nitróxeno no solo que serán útiles para o cultivo que se plantará no verán a seguir.
O balance de nutrientes no solo pode descompensarse con altas concentracións de fertilizantes. A relación e complexidade desta 'rede edáfica alimentaria' depende necesariamente da interacción coas comunidades de organismos que viven no solo. A estabilidade deste sistema redúcese co uso dos fertilizantes nitroxenados, xa que causan acidificación edáfica.
A aplicación de cantidades excesivas de fertilizantes ten impactos negativos no medio ambiente implicando así mesmo perdas económicas e de tempo para os agricultores. Para evitar estas sobredoses, cómpre sempre avaliar previamente as necesidades nutricionais de cada cultivo. As deficiencias de nutrientes poden detectarse visualmente grazas aos síntomas físicos que o vexetal pode presentar. Por exemplo a deficiencia de nitróxeno detéctase claramente nalgunhas especias grazas ao amarelamento das follas. Porén, as probas cuantitativas son máis fiábeis para detectar as deficiencias de nutrientes; no mundo agrícola úsanse tanto tests de solo coma foliares para detectar as necesidades nutricionais dos cultivos.
Polución da auga
Os nutrientes, especialmente os nitratos, poden causar problemas nos hábitats naturais e na saúde pública se se filtrar no solo até acadar a camada freática e as augas subterráneas. En Europa esta problemática estaa a xestionar a Directiva de Nitratos da Unión Europea (European Union's Nitrates Directive).
Contaminación con impurezas
Normalmente os fertilizantes fosfatados comúns conteñen impurezas tales coma fluoruros, cadmio, e uranio, aínda que as concentracións dos dous últimos metais pesados dependen da fonte de fosfato e do proceso produtivo. Estas impurezas potencialmente perigosas pódense tirar; porén, isto incrementa o custo de produción de xeito significante. Con todo no mercado pódense atopar fertilizantes completamente puros non moi caros, especialmente para uso doméstico e de xardinaxe, como o coñecido fertilizante solúbel a xeito de bólas azuis para céspedes.
Dependencia nos fertilizantes
Moitos agricultores, sen sabelo, viráronse 100% dependentes dos fertilizantes inorgánicos solúbeis pola esterilización da microflora edáfica, incluíndo as micorrizas, e reducindo polo tanto a dispoñibilidade doutros minerais e elementos naturais que contiña o solo.
Isto dalgún xeito explica o rexurdimento do interese na agricultura ecolóxica, e particularmente na biodinámica, xa que estes sistemas respectan os organismos esenciais do solo e transforman as compoñentes orgánicas necesarias en elementos inorgánicos dispoñíbeis para as plantas. Isto conséguese grazas a diferentes procesos incluída a quelación.
Os Currás, Miraz, Xermade
Os Currás é un lugar da parroquia de Miraz no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Fertilizante
Esgotamento de microelementos
Moitos fertilizantes inorgánicos, especialmente os baseados en superfosfatos, non substitúen os microelementos do solo, que van diminuíndo en cantidade gradualmente ano tras ano de cultivo. Este esgotamento demostrouse en varios estudos que amosaron unha marcada caída (de até o 75%) nas cantidades destes minerais en froitos e verduras.
As explicacións disto inclúen o cedo estímulo do chamado "consumo de luxo" de microelementos coma resultado da acidulación e subseguinte disolución na auga do solo, polo ácido sulfúrico libre procedente do superfosfato. Este mecanismo tamén foi identificado coma un posíbel axente causal da asimilación do metal pesado cadmio dos fertilizantes a base de superfosfato.
Coma exemplo, en Australia occidental identificáronse deficiencias de zinc, cobre, manganeso, ferro e molibdeno que limitaban no anos 1940 e 1950 moitos cultivos e pasteiros do país. Estes nutrientes definíronse coma nutrientes limitantes. Os solos en Austrialia occidental son moi vellos, altamente degradados e pobres na maioría dos nutrientes e micronutirentes.. Desde aquela estes oligoelementos son rutineiramente engadidos cos fertilizantes inorgánicos utilizados na agricultura.
Moitos solos de todo o mundo teñen deficiencia de zinc, e como consecuencia esta deficiencia pásase a planta e animais.
Fertilización excesiva
upright|miniatura|Queimado por mor da fertilización A fertilización excesiva dun elemento vital pode ser tan negativa como a falla do mesmo elemento. A "queima por fertilización" pode ocorrer cando se aplica unha dose excesiva de fertilizante, producindo que as follas sequen, e danos que incluso poden chegar á morte da planta.
Hai fertilizantes que teñen unha maior tendencia para queimar normalmente segundo a cantidade de sales que conteñan.
Gran consumo enerxético
Nos EUA en 2004, consumíronse na industria de produción de amoníaco case 9 mil millóns de metros cúbicos de gas, algo menos do 1,5% do total de consumo anual de gas natural nos EUA. Un informe de 2002 dicía que a produción de amoníaco consome arredor do 5% do gas natural total consumido mundialmente ao ano, que supón o 2% da produción enerxética mundial.
O amoníaco prodúcese maioritariamente a partir do gas natural, aínda que existen outras fontes. O custo de gas natural supón arredor do 90% do custo de produción do amoníaco. O aumento do prezo do gas natural na pasada década, ademais doutros factores, contribuíron a un aumento do prezo dos fertilizantes.
Impacto nas micorrizas
Altos niveis de fertilización poden causar o colapso simbiótico entre as raíces das plantas e as micorrizas.
Falla de viabilidade a longo prazo
Os fertilizantes inorgánicos prodúcense agora de xeito que, teoricamente, non poden ser mantidos indefinidamente, por definición, xa que os recursos utilizados na súa produción non son renovábeis. O potasio e o fósforo tíranse das minas (ou dos lagos saliños coma o Mar Morto) e estas fontes son limitadas. Porén, as prácticas de emprego de fertilizantes máis efectivas poden diminuír o uso de P e K sen diminuír as colleitas. A mellora do coñecemento en nutrición diminúe o uso de fertilizantes a base de P e K. O nitróxeno atmosférico que pode ser fixado é unha fonte ilimitada de nitróxeno (constitúe o 70% do gas atmosférico), mais non é directamente asimilado polas plantas. Para facelo accesíbel cómpre ser fixado.
Os fertilizantes nitroxenados artificiais normalmente sintetízanse usando combustíbeis fósiles coma gas natural ou carbón, que son recursos limitados.
The Big Sleep (filme de 1946)
The Big Sleep (1946) é unha película de cine negro dirixida por Howard Hawks e protagonizada por Humphrey Bogart como o duro detective privado Philip Marlowe, e a súa entón esposa na vida real Lauren Bacall. Está baseada na novela homónima escrita por Raymond Chandler, publicada en 1939. A adaptación do guión levouna a cabo William Faulkner con Leigh Brackett e Jules Furthman.
A película é coñecida por ter unha das tramas máis enrevesadas da historia do cine. A historia faise máis difícil de seguir ó deixar moitas partes da historia sen desenvolver.
Comentarios
A parella Bogart-Bacall volve aparecer despois de protagonizar Ter e non ter en 1944, do propio Howard Hawks, director que descubrira a Bacall.
Resulta interesante a breve aparición dunha aínda nova Dorothy Malone (que en 1957 aparecerá en Os anxos caídos, de Douglas Sirk) durante unha escena nunha librería. Non se chega a saber quen é o autor do primeiro asasinato, o que provoca o resto da trama, pero segundo o director e o propio Chandler, iso non ten importancia ningunha.
Sinopse
Philip Marlowe (Humphrey Bogart) visita ó seu novo cliente, o xeneral Sternwood (Charles Waldrom), para encargarse dunhas débedas de xogo que a súa filla máis nova, Carmen (Martha Vickers), contraeu co dono dunha librería. A filla máis vella, Vivian (Lauren Bacall), sospeita que o seu pai está máis interesado en descubrir o que lle ocorreu ó seu empregado, Sean Reagan, que desaparecera misteriosamente aproximadamente un mes antes.
Pouco tempo despois Philip Marlowe encontra a Geiger morto dun disparo na súa casa. Un home non identificado abandona a escena, deixando no interior a Carmen baixo os efectos das drogas. Marlowe encontra unha cámara fotográfica escondida na casa co carrete desaparecido. Joe Brody (Louis Jean Heydt) ten o carrete e está intentando chantaxear a Sternwood coa implicación de Carmen no asasinato.
Máis adiante descóbrese que o chofer de Sternwood, Owen Taylor, disparou a Geiger. Brody simplemente aporreou a Taylor para deixalo inconsciente e roubarlle o carrete. Deixouno inconsciente ó coller o coche, que foi máis tarde lanzado ó embarcadoiro e conducido a unha morte acuática. Tanto o director como os guionistas, e mesmo o propio Raymond Chandler quedaron desconcertados ó decatarse de que ningún deles sabía quen matara ó chofer. Tampouco se desenvolve o asasinato de Geiger nin o posterior asasinato de Brody polo subalterno de Geiger, Carol Lundgren (probablemente entre outras razóns porque Lundgren é un home e a parella homosexual de Geiger, algo que a censura non permitiría nesa época). A historia axiña se centra no corazón do misterio da película: a busca de Sean Regan.
Eddie Mars é o propietario da casa onde vivía Geiger, así como dunha casa de xogo frecuentada por Vivian. Marlowe coñece por primeira vez a Mars mentres está investigando o asasinato de Geiger, que tamén sorprendera a Mars. Os dous se ofrecen axuda se a necesitan. Porén, Mars vólvese moito menos amable ó ser preguntado por Sean Reagan, que aparentemente fuxira coa muller de Mars. Vivian está demasiado ansiosa porque Marlowe termine coa investigación unha vez resolto o asunto de Geiger e deixe de investigar a desaparición de Reagan. Marlowe pregúntase por que Mars non está máis interesado en encontrar á súa esposa e por que hai tanta xente que non quere que localice a Reagan.
Máis adiante se revela, ó menos de forma implícita, que Mars convencera a Vivian de que tiña probas de que Carmen asasinara a Regan e estivera usándoas para lograr a cooperación de Vivian. Mentres tanto, a esposa de Mars non fuxise con Regan en absoluto, senón que estaba escondida para que parecese que o fixera. Mars esperaba que isto afastase as sospeitas de que fose el o asasino. Tras ser capturado e levado á casa de Geiger, onde está escondida a muller, Marlowe convence a Vivian para que o axude a el en vez de a Mars e os dous deciden que foi Mars quen matou a Reagan despois de todo. Mars é disparado por erro por un dos seus propios homes durante un tiroteo na casa.
Hai algunhas diferenzas entre os argumentos da novela e a película. Na obra orixinal de Chandler os personaxes de Marlowe e Vivian Sternwood non viven ningún romance (el di dela que estaría ben para unha fin de semana pero que para máis se faría pesada) e quen lle atrae de verdade, aínda que apenas ten contacto con ela, é a esposa do gángster Mars, coa que supostamente fuxira Sean Regan. No libro Eddie Mars non morre, senón que queda impune, aínda que ó final se desvela que a policía nunca terminou de crerse a dobre fuga e que vixia de preto o gánster. Por último, na película omítense os problemas de Marlowe coa policía e a Fiscalía dos Ánxeles por alterar a escena do crime de Geiger, e como logra disimulalos polo escándalo que suporía explicar á opinión pública que o negocio pornográfico de Geiger funcionaba en pleno centro da cidade mercede á complicidade de varios mandos de ambas institucións.
Interiores
Despois de que a película fora terminada deixouse de lado para que Warner Bros. lanzase unha reserva de películas relacionadas coa guerra. Esta decisión tomouse porque se pensou que ó estar a guerra preto do final, o interese do público por estas películas iría decrecendo axiña, algo que non ía ocorrer con The Big Sleep. Hai detalles que amosan que a película se rodou durante a guerra, como cupóns de racionamento, certos diálogos e cadros do presidente Roosevelt).
Unha vez que a guerra terminou, o fenómeno “Bogart e Bacall” causado pola película Ter e non ter así como polo seu recente matrimonio estaba no seu punto álxido. O axente de Bacall solicitou que se refixesen partes da película para capitalizar esta celebridade acabada de lograr. O xefe do estudio, Jack Warner, accedeu e se rodou novo material, como o suxestivo diálogo da “carreira de cabalos” (malia que contextualmente non tiña sentido algún). Tamén se refixeron algunhas partes do final, con Peggy Knudsen no papel de Mona Mars, xa que a actriz orixinal, Pat Clark, non estaba dispoñible. Aínda que hai só unha diferenza de duración de dous minutos entre as dúas cintas, hai 20 minutos de escenas diferentes entre unha e outra. Na forma revisada estreouse o 23 de agosto de 1946.
A versión presentada ós cines é normalmente considerada como a mellor, aínda que tamén é considerada máis confusa e difícil de seguir (carece, por exemplo, dunha longa e clarificadora conversación entre Marlowe e o avogado do distrito de Los Ángeles, na que se comentan os detalles do caso sucedidos ata o momento), aínda que a maioría argumenta que merece a pena por ver a Marlowe e Vivian facer fintas verbais, flirtear e namorarse.
Marguerite Pindling
Marguerite Pindling McKenzie, nada en Andros Sur o 26 de xuño de 1932, é unha política bahamesa, que foi Gobernadora Xeral da Mancomunidade das Bahamas dende 2014 a 2019
Foi a segunda muller Gobernadora Xeral do país despois de Ivy Dumont.
Traxectoria
Marguerite McKenzie é filla de Reuben e Viola McKenzie e naceu en Andros Sur o 26 de xuño de 1932. Trasladouse a Nassau en 1946 para vivir coa súa irmá e asistíu ó Western Senior School. Converteuse en asistenta do fotógrafo Stanley Toogood.
Pouco despois, coñeceu a Lynden Pindling, quen sería primeiro ministro das Bahamas dende 1969 até 1992. A parella casou o 5 de maio de 1956 e permaneceron casados até a morte del o 26 de agosto de 2000. A parella tivo catro fillos.
O 7 de xullo de 2014 foi anunciada como nova Gobernadora Xeral das Bahamas, sucedendo a Arthur Foulkes, e tomou posesión do cargo ó día seguinte. O seu mandato coincidiu cos dos primeiros ministros Perry Christie e Hubert Minnis.
Mancopsetta
Mancopsetta é un xénero de peixe osteíctio da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos e familia dos aquiropsétidos que abrangue unha soa especie, Mancopsetta maculata distribuída por augas antárticas e subantárticas.
Taxonomía
O xénero foi establecido en 1881 polo ictiólogo estadounidense Theodore Gill.
San Martiño, Cabreiros, Xermade
San Martiño é un lugar da parroquia de Cabreiros, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2016 tiña 40 habitantes (25 homes e 15 mulleres).
Mancopsetta
Taxonomía
A especie foi descrita por primeira vez en 1880 polo zoólogo británico de orixe alemá Albert Günther, quen a denominou Lepidopsetta maculata, sendo despois reclasificada dentro do xénero Mancopsetta, polo que o nome válido actual é Mancopsetta maculata (Günther, 1880).
Ademais de polo nome orixinario, e o actual, ao longo do tempo esta especie foi coñecida polos sinónimos:
O nome científico Mancopsetta está formado polo adxectivo latino mancus, -a, -um, "manco", e o nome científio Psetta [nome feminino] ("rodaballo"). O nome específico, maculata deriva da forma feminina doutro adxectivo latino, maculātus, -a, -um, "manchado" (derivado de macǔla, -ae, "mancha"). Literalmente: "o rodaballo manco" [aludino á ausencia ou brevidade das aletas pectorias dos membros da familñia dos Achiropsettidae] "manchado".
Na actualidade na especie algúns autores recoñecen, como o SIIT, (non así no WoRMS, nin na FishBase ) dúas subespecies:
Características
As peincipais caracaterístiocas morfolóxicas deste peixe son:
Pesca
Mancopsetta maculata é unha especie comercial,. que se pesca activamente no sur dos océanos Atlántico e Índico.
Carlos Mouriño
Manuel Carlos Mouriño Atanes máis coñecido como Carlos Mouriño, nado en Vigo o 4 de marzo de 1943, é un empresario galego, presidente do grupo corporativo GES e actual presidente do Celta de Vigo dende o 2006.
Carreira empresarial e política
Comenzo os seus estudos no colexio Salesianos de Vigo. Mentres cursaba os seus estudos de secundaria traballou de auxiliar administrativo na axencia de viaxes Amado, e máis tarde en Lage e Cía, unha empresa de recambios para o automóbil. Ao acabar os seus estudos mudouse a Madrid, onde traballou como xefe de administración na factoría de pezas metálicas Riomiño, e máis tarde de director xeral en Nautrónica S.A., empresa estadounidense de equipamentos marítimos.
En 1978, tras a crise económica de Nautrónica S.A., Carlos Mouriño decide emigrar a México para traballar nunha cadea hostaleira do seu sogro. Movido polo éxito das empresas do seu sogro decide fundar a súa primeira compañía, Ivancar, dedicada á fabricación de tapetes para automóbiles. Tamén funda unha empresa de reciclaxe de papel.
Campionato Brasileiro Série A 1968 (Taça Brasil)
O Campionato Brasileiro Série A 1968, oficialmente Taça Brasil foi a 12º edición da Série A, o primeiro nivel de fútbol no Brasil. Empezou o 4 de agosto de 1968 e finalizou o 4 de outubro de 1969. O campión foi o Botafogo.
Carlos Mouriño
Carreira empresarial e política
Xa en 1985, o seu grande éxito empresarial lévalle á compra dunha cadea de gasolineiras en Campeche, o Grupo Energetico do Sueste; que se expande a outras 4 provincias de México, ata chegar a un total de 35 gasolineiras.
En 1990 comprou un paquete de accións de Banco Unión por un millón de pesos, os cales perdeu tras o escándalo de fraude bancaria dese banco.
Na actualidade participa en moitas outras empresas, xa sexa como presidente en Gándara Censa, Inverhismex e Construcións Exisa; como conselleiro bancario de Banamex, Inverlat e Banca Serfin, ou como investidor en empresas de alimentos tan coñecidas como Burger King ou Benedetti's Pizzas.
Primeiro ano (2006)
O 16 de xuño de 2006 chegou aínda acordo co entón presidente do Celta, Horacio Gómez Araújo para comprar as súas accións e facerse así máximo accionista do consello de Administración e dono do Real Club Celta de Vigo.
Mouriño tomaba o Celta no verán, tras clasificarse o ano anterior para disputar a UEFA. Entendíase que o equipo estivera por riba das súas posibilidades e xa que logo non se esperaba repetir aquela xesta. Pero as cousas foron moito peor do que se esperaba, xa que tras unha serie de resultados irregulares, e tras a destitución de Fernando Vázquez como adestrador e a posterior contratación de Hristo Stoichkov, o equipo ocupaba praza de descenso a falta dunhas xornadas para acabar a tempada. O equipo non foi capaz de manter a categoría a pesar de gañar os seus tres últimos encontros, e descendeu á Segunda división. Iniciábase así un gran aluvión de críticas cara a Carlos Mouriño en particular.
Etapa en Segunda División
O verán de 2007 trouxo moitos cambios tanto no persoal como na dilección do equipo celeste. Ademais das vendas de xogadores como Fernando Baiano, Ángel ou Nené, foi de gran repercusión a non renovación de contrato de Gustavo López, xogador máis valorado do persoal do ano pasado, e ídolo da afección. E iso, xunto coa rescisión de contrato de moitos traballadores do club, contribuíu máis a diminuír o apoio e a masa social do club, que entendían que non se estaban a facer as cousas ben e verqueron as súas críticas sobre Carlos Mouriño. Máis tarde comprendeuse a non renovación de Gustavo López debido á crise económica que atravesaba o club, e as altas pretensións salariais do xogador, que se negou a manter o salario do ano anterior ao descenso.
A tempada seguinte, seguíase buscando o asalto á Primeira División cun proxecto totalmente distinto, e así poder recuperar á afección que abandonara ao equipo. Con palabras do propio Carlos Mouriño buscábase ser o equipo de Galicia, e por iso formouse un persoal formado por un gran número de xogadores galegos. Ademais, contratou á súa filla Marián como directora de Mercadotecnia do equipo celeste.
O 4 de novembro de 2008 sofre un duro pau tras o falecemento do seu fillo Juan Camilo nun accidente de avioneta, á idade de 37 anos.
No plano deportivo, a tempada non foi moi positiva, terminando a 2 postos do descenso. No aspecto económico, o 10 de xuño de 2008 anunciábase que o equipo se acollería á Lei Concursal, debido á grave situación económica e á presión dos acredores.
Carlos Mouriño tomou certas medidas impopulares que lle fixeron perder confianza entre a afección, como a venda do canteirán Joselu ao Real Madrid por só un millón e medio de euros, xa que se lle vía como un xogador cunha gran proxección e polo que se podería sacar máis diñeiro nun futuro. O entón técnico do Celta de Vigo, Eusebio Sacristán defendeu a Carlos Mouriño en rolda de prensa aclarando que era necesaria a venda do canteirán para a viabilidade económica do club. Finalmente, a decepcionante tempada do canteirán converteu o seu traspaso nunha gran operación do club celeste.
A Feira, Santiago de Gaioso, Outeiro de Rei
A Feira é un lugar da parroquia de Santiago de Gaioso no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 41 habitantes (22 homes e 19 mulleres).
Lubre
O topónimo galego Lubre pode referirse a:
Belén (homónimos)
Belén pode referirse a:
Amais, como antropónimo feminino pode referirse a:
Cibernética
A cibernética é o estudo interdisciplinario da estrutura dos sistemas reguladores e está estreitamente vinculada á teoría de control e á teoría de sistemas.
Robótica
miniatura|dereita A robótica é a ciencia e a tecnoloxía que se ocupa do estudo e funcionamento dos robots mediante o deseño, manufactura e aplicacións destes. Combina diversas disciplinas como son: a mecánica, a electrónica, a informática, a intelixencia artificial e a enxeñaría de control. Outras áreas importantes en robótica son a álxebra, os autómatas programábeis e as máquinas de estados.
Megumi Igarashi
Megumi Igarashi (五十嵐恵), tamén coñecida polo pseudónimo «Rokudenashiko», é unha escultora e artista xaponesa, que se fixo famosa polos seus traballos sobre a vulva. Igarashi considera que a súa misión é desmitificar os xenitaris femininos no Xapón, país onde, segundo ela, os órganos sexuais femininos están "demasiado ocultos" en comparación coas imaxes fálicas masculinas.
Obras
Igarashi deseñou moitas obras cuxa temática se basea na vulva, incluíndo unha araña, un coche de control remoto, colares e cubertas de iPhone. Os pequenos diorama s son parte da serie chamada "Decoman" (un xogo de palabras a partir do termo manko, palabra xaponesa para referirse á "vulva"). Buscando facer algo máis grande, Igarashi considerou facer unha porta, e un coche, antes de centrarse no deseño dun kaiak, inspirado pola conexión entre a sexualidade feminina e o mar. Ao final, acabou construíndo un kaiak baseado nunha reprodución 3D da súa propia vulva. Igarashi logrou financiar este proxecto a través dunha campaña de mecenado participativo, enviando os datos 3D do kaiak a todos os doantes que contribuíron cunha cifra superior aos 3.000 iens A través dos datos 3D, os doantes poderían obter esta representación da súa vulva. Posteriormente, este kaiak sería exposto nunha galería de arte de Tokio.
Problemas legais
En xullo de 2014, Igarashi foi arrestada por unha suposta violación das leis xaponesas sobre obscenidade, ao enviar por correo electrónico os datos do escáner 3D da súa vulva a aquelas persoas que apoiasen a campaña de mecenado participativo para a construción do kaiak. Máis de 21.000 persoas asinaron unha petición en liña na que instaban o goberno para que Igarashi fose posta en liberdade. Finalmente, unha semana despois foi liberada tras recorrer exitosamente a súa detención.
O 3 de decembro de 2014, Igarashi foi arrestada baixo a acusación de exhibir un obxecto obsceno, xunto con Minori Watanabe —unha escritora, activista do movemento feminista e dona dunha sex shop—. Watanabe tamén foi arrestada, aínda que posteriormente sería posta en liberdade. Igarashi foi acusada de "exhibicionismo obsceno", "rexistros electromagnéticos obscenos", así como posterior distribución destes, aínda que sería posta en liberdade unhas semanas despois, o 26 de decembro. O seu xuízo comezou en abril de 2015, e 8 de maio de 2016 a xustiza nipoa ditou sentenza: nas acusacións relativas ao Kaiak non foi atopada culpábel, caso distinto no relativo ás impresións 3D da súa vulva, polas que foi condenada a unha multa de 400000 yenes —a metade do que pedía a acusación—.
Recoñecemento
O seu traballo foi recoñecido no documental #Female Pleasure da directora Barbara Miller.
Vida persoal
En outubro de 2016 Igarashi contraeu matrimonio con Mike Scott, o líder do grupo musical The Waterboys.
Cianobacterias
O rexistro fósil das cianobacterias indica que estes seres fotosintéticos apareceron no eón Arqueano e deben ter sido responsábeis da aparición do osíxeno na atmosfera terrestre —o que parece ter acontecido hai preto de 2.500 millóns de anos—, permitindo así a orixe da vida eucarionte (e a aparición dos organismos heterótrofos) —ver estromatólito— e dando lugar ao que se chama actualmente o eón Proterozoico (que significa aproximadamente dos “animais primitivos”).
Existen cianobacterias unicelulares, coloniais e filamentosas. Algunhas especies producen células diferenciadas:
A parede celular é unha estrutura con catro constituíntes, que se tinxe como unha bacteria gramnegativa:
As cianobacterias non posúen flaxelos, mais algunhas poden moverse coa axuda de fibras en espiral na parede celular. Na maior parte das especies, a “maquinaria” fotosintética atópase en pregamentos da membrana celular, chamadas tilacoides. Algunhas poden sintetizar materia orgánica usando sulfuro de hidróxeno, como fan outras bacterias autotróficas.
Respecto aos pigmentos fotosintetizadores, atópanse dúas formas nas cianobacterias: a maioría posúe clorofila xuntamente con varias proteínas chamadas ficobilinas, que dan ás células a cor típica azulada; algúns xéneros, porén, non posúen ficobilinas e teñen clorofila b ademais da a e son verdes (ver Proclorófitas máis abaixo).
Algunhas cianobacterias segregan cianotoxinas, entre as cales a anatoxina, aplisiatoxina, cilindrospermopsina, ácido domoico, microcistina LR, nodularina R e saxitoxina.
Proclorófitas
Uns poucos xéneros de cianobacterias carecen de ficobilisomas e teñen clorofila b no seu lugar, o que lles dá coloración verde brillante. Son: Prochloron, Prochlorococcus, Prochlorothrix. Estes xéneros foron orixinariamente agrupados no grupo das proclorófitas ou cloroxibacterias (Chloroxybacteria), pero parece que cada xénero evolucionou de diferentes liñas de cianobacterias, polo que hoxe se considera que forman parte das cianobacterias. Indicouse que poden compartir un antepasado común cos cloroplastos, aínda que isto non está apoiado polos estudos filoxenéticos.
Anatolii Berezovoi
Anatolii Nikolaevich Berezovoi (en Анатолий Николаевич Березовой) foi un cosmonauta soviético que participou na misión Soiuz T-5, volvendo a bordo da Soiuz T-7 e pasando un total de 211,38 días no espazo.
Berezovoi naceu o 11 de abril de 1942 en Enem e faleceu o 20 de abril de 2014. Graduouse na Academia da Forza Aérea e retirouse do corpo de cosmonautas por razóns médicas, debido ás feridas sufridas durante un atraco. De 1992 a 1999 foi presidente adxunto da Federación Espacial Rusa.
Couxiliño, Couxil, Cartelle
Couxiliño é un lugar da parroquia de Couxil no concello ourensán de Cartelle na comarca da Terra de Celanova. Tiña 14 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 7 eran homes e 7 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 16 habitantes (8 homes e 8 mulleres).
María Jesús García Souto
María Jesús García Souto, nada en Sobrado en 1975, é unha política galega do PPdeG.
Traxectoria
Xerente do polígono de Bergondo. Nas eleccións municipais de 2015 encabezou a candidatura independente Todos Por Sobrado e foi elixida concelleira. Os dous concelleiros electos de Todos por Sobrado non apoiaron a elección do alcalde Lisardo Santos Ares do PSdeG. En marzo de 2017 presentou unha moción de censura apoiada polo PPdeG e foi elixida alcaldesa de Sobrado. Porén, unha nova moción de censura en abril de 2018, levou de novo a alcaldía a mans de Lisardo Santos en abril de 2018. , tralas desavinzas entre independentes e populares, e contar os socialistas co apoio dun edil popular que accedera recentemente á corporación e que se inscribeu como non adscrito para facilitala moción.
Preséntase de novo á alcaldía nas eleccións municipais de 2019 encabezando a lista do PPdeG. Revalida os 2 concelleiros obtidos como independente, pero non mellora os resultados de 2015, cando o PPdeG perde a maioría absoluta despois de 16 anos no poder na vila, véndose superada por unha ampla maioría do socialista Lisardo Santos, que logrou 7 edís.
O gardián invisible
O gardián invisible é unha novela policial en lingua castelá escrita pola autora vasca Dolores Redondo, publicada por vez primeira en 2013 co título orixinal El guardián invisible. Foi traducida ao galego por Héctor Cajaraville, e publicada por Edicións Xerais en 2013. É o primeiro volume da triloxía do Batzán. No ano 2017, estreouse o filme El guardián invisible baseado na novela e protagonizado por Marta Etura.
Narración
A obra está narrada en terceira persoa con narrador omnisciente. Hai numerosas analepses á infancia da protagonista.
Adaptacións
A obra foi traducida ao francés, alemán, inglés, turco, italiano, catalán, portugués do Brasil, noruegués, holandés, éuscaro, grego e galego. Está en proceso de produción a adaptación cinematográfica, dirixida por Peter Nadermann.
Ano
Ano pode referirse a:
A Abelleira, Lousada, Xermade
A Abelleira é un lugar da parroquia de Lousada no concello lucense de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres).
Subdivisións de Exipto
Exipto divídese administrativamente en 27 provincias (en árabe, محافظات mohafazat; en inglés, governorates) administradas por gobernadores (mohafez) nomeados polo presidente de Exipto. Con relación á súa función xeográfica, algunhas provincias caracterízanse por unha mistura entre áreas urbanas e rurais, aínda que as hai pouco urbanas, certas provincias, como a do Cairo e Alexandría engloban só a cidade.
Por regra xeral, as provincias exipcias divídense en rexións (markaz, en árabe), excepto as provincias totalmente urbanas, que se subdividen en distritos, correspondentes aos barrios das cidades.
A maior parte das provincias de Exipto posúe unha densidade demográfica de máis de mil habitantes por km², embora*, as tres maiores en área presentan unha densidade de menos de dous habitantes por km².
No 2008 naceron dúas provincias novas: Helwan e 6 de Outubro.
Lista de provincias de Exipto
275px|Provincias de Exipto.
Xázaro
Os xázaros ou kházaros (en hebreo, Kuzari כוזרי, en árabe: خزر, en turco: Hazar, en grego: Χαζαροι, en ruso: Хазары, en latín: Gazari ou Cosri) foron un pobo turco procedente de Asia central. Entre os séculos VIII e IX, o xudaísmo converteuse na relixión de estado.
O nome "khazar" parece estar vinculado a un verbo túrquico que significa "errante" (gezer en turco moderno). No século VII, fundaron un Khanato independente no Cáucaso Norte a beiras do Mar Caspio, onde co paso do tempo o xudaísmo converteríase en relixión oficial. No seu momento de máximo esplendor, eles e os seus tributarios controlaron boa parte do que hoxe é o sur de Rusia, Casaquistán occidental, este de Ucraína, parte importante do Cáucaso, (Daguestán, Acerbaixán, Xeorxia,...) e Crimea.
Os xázaros foron importantes aliados do Imperio Bizantino contra o Imperio Sasánida, ademais dunha significativa potencia rexional no seu momento de máximo esplendor. Emprenderon unha serie de guerras, todas vitoriosas, contra os califatos árabes, evitando así posiblemente a invasión de Europa Oriental. A finais do século X, o seu poder declinaría fronte ao Rus de Kíiv, desaparecendo misteriosamente da historia.
Lionel Barrymore
Lionel Herbert Blythe, nado en Filadelfia (Pensilvania) o 28 de abril de 1878 e finado en Santa Monica (California) o 15 de novembro de 1954, foi un actor e director estadounidense.
Traxectoria
Naceu no seo da familia Barrymore, fillo de Maurice Barrymore e Giorgiana Drew, da que tamén forman parte os seus irmáns Ethel e John Barrymore e a súa sobriña-neta Drew Barrymore. Comezou a súa carreira teatral a mediados da década de 1890, actuando coa súa avoa Louisa Lane Drew. Permaneceu nos escenarios ata os anos vinte, cando decidiu centrarse no cinema.
Os primeiros filmes nos que interveu Barrymore foron en 1911, dirixidos por D.W. Griffith. Gañou o Oscar ao mellor actor en 1931 por A Free Soul.
Festival de Cinema de Tribeca
O Festival de Cinema de Tribeca (en inglés: TriBeCa Film Festival) foi creado no ano 2002 polo produtor cinematográfico Jane Rosenthal e o actor Robert De Niro, en resposta á perda de vitalidade do barrio neoiorquino de Tribeca despois dos atentados do 11 de setembro de 2001.
Cada ano, o festival acolle máis de 600 proxeccións con aproximadamente 150.000 asistentes e premia a artistas independentes en 23 categorías competitivas con xurado.
Historia
Con preto de 250 filmes e máis de 1.000 proxeccións en 2006 e 2007, o de TriBeCa é hoxe en día un dos festivais de cinema máis destacados no mundo. O seu programa ofrece aos asistentes unha gran variedade de filmes independentes, incluíndo documentais, curtametraxes e longametraxes narrativos, e un programa de filmes aptos para toda a familia. Conta tamén con mesas redondas, onde discuten diversas personalidades do mundo do entretemento, e un salón musical, producido en conxunto coa ASCAP (Sociedade Americana de Compositores, Autores e Editores), para permitir a exhibición de artistas consagrados e novatos. Un dos compoñentes máis distintivos do festival son os seus premios Artists Awards, no que artistas tanto emerxentes como recoñecidos outórganlle obras de arte orixinais aos gañadores do festival. Algúns dos artistas que colaboraron con estes premios son Chuck Close, Alex Katz e Julian Schnabel.
Malia isto, algúns críticos afirman que o Festival de Cinema de Tribeca é tan só unha plataforma de lanzamento para grandes producións de Hollywood e proxectos dirixidos por celebridades, e que non se cumpre co obxectivo de axudar aos cineastas ou á comunidade independente de Nova York.
Emilio Romay Montoto
Emilio Romay Montoto, nado en Betanzos o 4 de xaneiro de 1897 e finado na mesma vila o 10 de febreiro de 1950, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Julio Romay Rodríguez e Concepción Montoto Arias e sobriño de Víctor Montoto Arias. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi alcalde de Betanzos do 8 de febreiro de 1924 ao 17 de xaneiro de 1929. Deputado provincial, foi elixido presidente da Deputación da Coruña o 14 de febreiro de 1929, permanecendo no cargo ata ao 20 de febreiro de 1930. Foi membro da Asemblea Nacional Consultiva como representante das Deputacións provinciais. Volveu ser presidente da Deputación na ditadura franquista (do 28 de outubro de 1939 ao 10 de febreiro de 1950). Foi procurador nas Cortes franquistas (1946-1949) como representante das Deputacións provinciais. Foi tamén presidente da Unión Territorial de Cooperativas del Campo.
Vida persoal
Casou o 3 de maio de 1930 con María de las Mercedes Beccaría Loureda e foi pai de Emilio, María de las Mercedes, Julio e José Manuel Romay Beccaría.
Artigos da Confederación
miniatura|Os Artigos da Confederación Os Artigos da Confederación e a Unión Perpetua, coñecidos como os Artigos da Confederación, constituíron o primeiro documento de goberno dos Estados Unidos de América. Foron aprobadas polo segundo Congreso Continental o 15 de novembro de 1777, logo de varios meses de debate. Foi unha directriz non obrigatoria ata a súa ratificación catro anos despois, o 1 de marzo de 1781. Os Artigos da Confederación son considerados un dos catro documentos fundadores da nación norteamericana.
Os Artigos formaron unha confederación débil que unía ás Trece Colonias británicas norteamericanas, coa capacidade de gobernarse case soamente en tempos de guerra e urxencias. Tras o fin da Guerra de Independencia e o comezo de novas prioridades, as súas limitacións fixéronse evidentes. Este documento foi substituído pola Constitución dos Estados Unidos de América logo da súa ratificación o 21 de xuño de 1788.