cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cara visible da Lúa
A Lúa está directamente iluminada polo Sol e debido á variación cíclica das condicións de observación desde a Terra ocorre o que se coñece como fases lunares. As partes non iluminadas da Lúa poden ás veces estar debilmente iluminadas debido ao brillo da Terra, que non é máis que a luz solar que ao reflectirse na superficie da Terra se proxecta sobre a Lúa. Dado que a órbita da Lúa é un pouco elíptica e está inclinada respecto do seu plano ecuatorial, as libracións permiten que até un 59% da superficie da Lúa poida verse desde a Terra (aínda que desde calquera punto da Terra en calquera momento só pode observarse a metade do satélite).
Nomenclatura
A cara visible da lúa está cuberta por grandes áreas escuras que os primeiros astrónomos que a cartografaron no século XVII (principalmente Giovanni Riccioli e Francesco Maria Grimaldi) pensaron que se trataban de mares. A pesar de que posteriormente se descubriu que a lúa non tiña mares, o termo «mare» segue sendo utilizado. En contraposición, as rexións con cor máis clara son denominadas «terrae», máis comunmente referidas como terras altas.
Orientación
A imaxe da Lúa normalmente móstrase nos mapas co norte na parte superior e o oeste á esquerda. Con todo, os astrónomos normalmente viran o mapa colocando o sur na parte superior de forma que se corresponda coa imaxe vista na maioría dos telescopios, os cales mostran a imaxe invertida.
Hai que ter en conta que, na lúa, o leste e o oeste se atopan onde cabe esperalos se estivésemos de pé na lúa. Pero cando nós, desde a Terra, vemos a Lúa no ceo a dirección leste-oeste invértese. Para precisar unhas determinadas coordenadas sobre a Lúa deberíase, por tanto, mencionar sempre se se trata de coordenadas selenográficas ou de coordenadas astronómicas.
Vilamartín
O topónimo galego Vilamartín pode referirse a:
Ana Belén
María del Pilar Cuesta Acosta, coñecida como Ana Belén, nada en Madrid o 27 de maio de 1951, é unha cantante e actriz española.
Está casada co cantautor asturiano Víctor Manuel, co que colabora musicalmente en moitas ocasións. Está considerada unha das artistas máis importantes da cultura española. Tras máis de corenta anos de profesión, continúa a súa prolífica carreira artística con máis de corenta películas, unha vintena de obras de teatro máis de trinta e cinco discos, que a converteron nunha icona feminina.
Calcúlase que ao longo da súa carreira, Ana Belén vendeu máis de tres millóns de álbums a nivel nacional e internacional, e os seus espectáculos musicais percorreron España e Latinoamérica. Ana Belén é unha das máis importantes e recoñecibles voces da música hispana, sendo nomeada en dúas ocasións ao Grammy Latino.
Inicios da súa carreira
Ana Belén criouse no seo dunha familia humilde na rúa do Oso, xunto á glorieta de Embajadores do barrio de Lavapiés (Madrid). É a maior de tres irmáns. O seu pai era cociñeiro no Hotel Palace e a súa nai porteira dun terreo. Pasaba os veráns da súa nenez en Cabezuela (Segovia), de onde é o seu pai e de onde era a súa avoa, Matilde Bravo, que exercía de mestra na escola da localidade. Estudou no colexio das Damas Apostólicas; alí tivo a súa primeira saída a escena para actuar nun conto que se titulaba El enanito saltarín. Desde moi pequena sentiu a vocación artística e por iso, ao mesmo tempo que estudaba solfexo e piano co mestre Estebarena, que vivía na súa mesma rúa, comezou a inscribirse en concursos radiofónicos infantís, algúns como Gran Vía ou Conozca usted a sus vecinos, nos que cantaba cancións de moda como La novia, La flor de la canela, Niña de Sara Montiel ou Tómbola de Marisol. Participou nun concurso de Radio España aos dez anos que se chamaba Vale todo, dirixido por Bobby Deglané na Gran Vía madrileña; inscribiuse no apartado de música moderna e interpretou La novia. Ese ano non gañou o concurso, pero si ao ano seguinte, coa canción La flor de la canela, famosa canción da cantautora peruana Chabuca Granda que cantaba por entón cunha gran repercusión María Dolores Pradera. Estivo noutros concursos con Juan de Toro, en Radio Madrid, onde cantou catro cancións acompañada do mestre Aguayo (El ritmo de la lluvia, Cúlpale a la bossa nova, La novia e La flor de la canela).
En 1964 xa era coñecida nas emisoras de radio como unha nova nena prodixio, co nome de Mari Pili Cuesta, ao estilo de Rocío Dúrcal ou Marisol, a quen Ana Belén admiraba moito. Aos 13 anos gravou as súas primeiras cancións, das cales a máis promocionada foi Que difícil es tener 18 años. Pronto empezou a traballar de forma fixa en Radio Madrid para cubrir o oco que deixara Rocío Dúrcal, ata que a produtora Época Films se interesou por ela e lle asinou un contrato por catro anos para rodar catro películas musicais infantís.
Erupción minoica
300px|miniatura|Distribución da [[tefra na erupción minoica.]] A erupción minoica de Thera, tamén coñecida como a erupción de Thera ou erupción de Santorini, foi unha importante e catastrófica erupción volcánica cun Índice de Explosividade Volcánica (IEV) de 6 ou 7 e unha Densidade Lítica Equivalente (DLE) de 60 km³, que se calcula que se produciu a mediados do II milenio a. C.. A erupción foi un dos máis grandes eventos volcánicos da Terra rexistrados na historia. A erupción devastou a illa de Thera (tamén chamada Santorini), incluíndo o asentamento Minoico en Akrotiri, así como as comunidades e áreas agrícolas nas illas próximas e na costa de Creta.
Ana Belén
Inicios teatrais
A partir do fracaso de Zampo y yo, Ana Belén emprendeu unha carreira persoal como actriz dramática de teatro da man de Miguel Narros, recoñecido decorador e director teatral que se fixou nela durante a rodaxe da película. Con el tivo un dos encontros máis influentes da súa carreira profesional. Comezou a estudar no TEM (Teatro Estudo de Madrid), primeiro asistindo de oínte e despois empezou a estudar interpretación e en particular arte dramática.
Erupción minoica
Non hai rexistros antigos claros da erupción, que parece inspirar a algúns mitos gregos, puido causar disturbios en Exipto.
Ana Belén
Inicios teatrais
Sendo unha adolescente, interpretou a súa primeira obra en 1966, aos quince anos, no Teatro Español, cuxo director era Narros. A obra representada foi Numancia, de Cervantes, despois, King Lear (O rei Lear ), Las mujeres sabias, El burlador de Sevilla, El condenado por desconfiado, El rufián castrucho, Don Juan Tenorio, Measure for Measure (Medida por medida ) e El si de las niñas, ata chegar finalmente a Los niños e Te espero ayer en 1970. Participou como actriz secundaria en diversas pezas teatrais de autores como Shakespeare, Molière, Lope de Vega ou José Zorrilla en distintos escenarios de Madrid, como os do Teatro La Latina ou o Teatro María Guerrero. Coas devanditas obras comezou a traballar na compañía do Teatro Español durante gran parte da súa mocidade, guiada por Berta Riaza e Julieta Serrano, as dúas actrices a quen a súa nai a deixou a cargo, e coñeceu actores moi respectados no mundo do teatro e o cine de entón como María Luisa Ponte e Agustín González entre outros, cos que fixo as súas primeiras xiras por España.
Erupción minoica
Antecedentes
A evidencia xeolóxica mostra que o volcán Thera fixo erupción en numerosas ocasións durante varios centos de miles de anos antes da erupción minoica. Nun proceso de repetición, o volcán podería entrar en erupción violentamente, logo, eventualmente colapsar nunha caldeira máis ou menos circular chea de auga de mar, con numerosas pequenas illas formando un círculo. A caldeira sería reenchida lentamente co magma, construíndo un novo volcán, que entraría en erupción e logo derrubaríase nun proceso cíclico en curso.
Inmediatamente antes da erupción minoica, as paredes da caldeira formaban unha serie de illas anulares concéntricas cunha única entrada que se estendía entre Thera e a pequena illa de Aspronisi. Esta erupción cataclísmica centrouse nunha pequena illa ao norte da illa existente de Nea Kameni no centro da caldeira entón existente. a parte norte da caldeira foi reenchido pola cinza volcánica e lava, logo derrubouse de novo.
Magnitude
Investigacións feita por un equipo de científicos internacionais en 2006, revelaron que a erupción de Santorini foi moito maior que a estimación orixinal de 39 km³ de Densidade Lítica Equivalente (DLE), ou o volume total de material expulsado desde o volcán, que se publicou en 1991.. Cun DLE estimado de máis de 60 km³, o volume de ejecta foi de aproximadamente 100 km³. Si é así, o Índice de Explosividade Volcánica (IEV) foi 7. O volcán expulsou ata catro veces máis que a erupción ben rexistrada polo Krakatoa en 1883. A erupción volcánica de Thera e a posterior caída de cinza probablemente esterilizou a illa, como ocorreu en Krakatoa. Só a erupción volcánica do Monte Tambora de 1815, como a erupción Hatepe do Lago Taupo ao redor do 180, e talvez a erupción da Montaña Baekdu ao redor do 970 lanzou máis material á atmosfera durante os tempos históricos.
Ana Belén
Inicios teatrais
Paralelamente, o seu encontro con Narros permitiulle aprender e estudar teatro doutros mestres como William Layton, quen dirixía o TEM xunto a Narros. A filla de Ana Belén, Marina San José, empezou a súa carreira como actriz no estudio deste director teatral.
Erupción minoica
Secuencia
En Santorini, hai unha grosa capa de tefra branca de 60 m. que cobre o chan delineando claramente o nivel do chan antes da erupción. Esta capa ten tres bandas distintas que indican as diferentes fases da erupción. Os estudos identificaron catro grandes fases da erupción, e unha capa menor de tefra previa. A delgadeza da primeira capa de cinzas, xunto coa notable falta de erosión desa capa polas choivas do inverno antes de que depositara a seguinte capa, indican que o volcán deu unha advertencia á poboación local poucos meses antes. Dado que non atopáronse restos humanos no sitio de Akrotiri, esta actividade volcánica preliminar causou probablemente a fuxida da poboación da illa. Tamén se suxire que varios meses antes da erupción, Santorini experimentou un ou máis terremotos, que danou os asentamentos locais.
Ana Belén
O inicio da súa traxectoria cinematográfica
En 1970, o por entón director novel Roberto Bodegas propúxolle un papel na película Españolas en París, na que traballaban Laura Valenzuela, Máximo Valverde e Tina Sainz. Sería a súa segunda película tras Zampo y yo.
Erupción minoica
Secuencia
A intensa actividade magmática da primeira fase importante (B01/ minoica A) da erupción depositou ata 7 m de pedra pómez e cinzas, cun compoñente lítico menor ao sueste e o leste. A evidencia arqueolóxica indican o enterramento de estruturas artificiais con danos limitados. A segunda (B02/minoica B) e terceira (B03/minoica C) fases da erupción incluíron fluxo piroclástico e a posible xeración de tsunamis. As estruturas artificiais non enterradas durante a minoica 1 foron completamente destruídas. A terceira fase tamén se caracterizou polo inicio do colapso da caldeira. A cuarta e última fase principal (B04/minoica D) estivo marcada por actividade variada: fluxos de depósitos ricos en base lítica, lahares, fluxos de cascallos, e depósitos de cinzas de ignimbrita. Esta fase caracterízase polo colapso total da caldeira, que produciu o tsunami.
Xeomorfoloxía
alt=Enclave of structures built into the side of a steep cliff. Swimming pools are visible.|thumb | 250px | Mansións e hoteis nos escarpados cantils Aínda que non se coñece o proceso de fractura, a análise estatística de altitude indica que a caldeira formouse xusto antes da erupción. Durante este período, a superficie da illa era máis pequena e as costas sur e leste parecían en regresión. Durante o período de erupción a paisaxe estaba cuberta polos sedimentos de pedra pómez. Nalgúns lugares, a costa desapareceu baixo grosas deposicións de toba, e outras liñas de costas recentes estendéronse cara ao mar. Logo da erupción, a xeomorfoloxía da illa caracterízase por unha fase de erosión intensa, durante a cal a pedra pómez foi retirándose progresivamente das zonas altas cara ás inferiores.
Ana Belén
O inicio da súa traxectoria cinematográfica
En 1971 volve ao teatro protagonizando a obra Sabor a miel de Shelag Delaney xunto a Laly Soldevilla e Eusebio Poncela. Con esa obra realiza unha xira por España na que coincide co cantautor asturiano Víctor Manuel, en Galicia mentres este cantaba con Julio Iglesias. Naquel ano realizou as películas Aunque la hormona se vista de seda de Vicente Escrivá xunto a Manuel Summers e Morbo de Gonzalo Suárez, na que tamén traballaba Víctor Manuel. Nesa película, pola que recibiu unha mención especial no Festival Internacional de Cine de San Sebastián, iniciaron unha relación sentimental e posteriormente casaron, rodeados de polémicas, polo xulgado do Sr. Pardo o 13 de xuño de 1972 en Xibraltar.
Erupción minoica
Vulcanoloxía
Esta erupción pliniana resultou nun penacho de cinzas estimado de 30 a 35 km. de altura, que se estendeu ata a estratosfera. Ademais, o magma que saíu do volcán entrou en contacto coa auga mariña da baía, o que ocasionou nunha violenta erupción de vapor.
A erupción tamén xerou un tsunami de 35 a 150 m. dealtura que devastou a costa norte de Creta, a 110 km. de distancia. O tsunami afectou a cidades costeiras, como Amnisos, onde derribou paredes dos edificio ou deixounas fóra da aliñación. Na illa de Anafi, a 27 km. ao leste, atopáronse capas de cinza de 3 m. de espesura, como así como capas de pedra pómez en abas a 250 m. sobre o nivel do mar.
Noutras partes do Mediterráneo hai depósitos de pedra pómez que poderían ser causadas pola erupción de Thera. Capas de cinza en perforacións no fondo do mar e de lagos en Turquía, mostran que a maior caída de cinza foi cara ao leste e nordeste de Santorini. A cinza que se atopa en Creta agora sábese que foi dunha fase preliminar da erupción, algunhas semanas ou meses antes das principais fases eruptivas, e tivo pouco impacto na illa. Afirmouse que acharonse depósitos de cinza de Santorini no delta do Nilo, pero agora sábese que isto foi un erro de identificación.
Ana Belén
O inicio da súa traxectoria cinematográfica
Naqueles anos continúa traballando para Televisión Española con obras como Romeo e Xulieta ou Retablo de las mocedades del Cid, coa que consegue o seu primeiro Fotogramas de Prata por votación dos lectores na categoría de mellor actriz televisiva en 1972.
Erupción minoica
Datación da erupción
300px|right |miniatura| Santorini 3D miniatura| 220px | right | Monos nun fresco atopado en [[Acrotiri, Santorini|Akrotiri. c. 1640 a.C. (aproximadamente unha década antes da explosión de Santorini)]].
A erupción minoica é un marcador clave para a cronoloxía da Idade de Bronce do mundo mediterráneo oriental. Proporciona un punto fixo para aliñar toda a cronoloxía do segundo milenio antes de Cristo no mar Exeo, porque a evidencia da erupción atópase en toda a rexión. Malia esta evidencia, a data exacta da erupción é difícil de determinar. Tradicionalmente, os arqueólogos sitúana aproximadamente o 1500 a.C. As datas de radiocarbono, incluíndo a análise dunha rama de oliveira enterrada debaixo dun fluxo de lava do volcán deu unha data entre 1627 a.C. e 1600 a.C (95% intervalo de confianza ), suxiren unha data máis dun século antes. Polo tanto, as datas do radiocarbono e as datas arqueolóxicas están en substancial desacordo.
Os aneis das árbores datan a erupción no 1628 a.C.
Ana Belén
O inicio da súa traxectoria cinematográfica
Logo da película Al diablo con amor de Gonzalo Suárez en 1972 (tamén xunto a Víctor Manuel, da que sae un disco coa BSO que inclúe Canción de oro, con letras de Gonzalo Suárez e música de Víctor Manuel) fixo películas de maior repercusión como Separación matrimonial de Angelino Fons e Vida conyugal sana de Roberto Bodegas en 1973 con José Sacristán e Antonio Ferrandis, producida por José Luis Dibildos e escrita por José Luis Garci. A película foi moi transgresora naqueles momentos, xa que foi das primeiras que abordou explicitamente o uso da pílula anticonceptiva.
Erupción minoica
Civilización minoica
alt=Excavation into rock showing doors and windows among the rubble.|miniatura|250px|right| A escavación de Akrotiri en Thera alt=A simple golden figure, displayed. |miniatura|250px|O único obxecto de ouro atopado na escavación de [[Akrotiri, Santorini|Akrotiri, unha pequena escultura dun ibice que estaba oculto baixo o chan; unha gran evacuación debeu suceder antes da catástrofe xa hai poucos artefactos e non hai cadáveres enterrados nas cinzas]]
A erupción devastou o asentamento minoico próximo ao Akrotiri en Santorini, que foi sepultado por unha capa de pedra pómez. Crese que a erupción tamén afectou gravemente á poboación minoica en Creta, aínda que a magnitude do impacto é debatido. As primeiras teorías propoñen que a caída de cinza de Thera na metade oriental de Creta afogou a vida das plantas, causando a inanición da poboación local. Pero, logo de exames de campo máis exhaustivas, esta teoría perdeu credibilidade, xa que se determinou que en ningún lugar de Creta caeron máis de 5 mm. de cinzas.. Propuxéronse outras teorías baseadas na evidencia arqueolóxica atopada en Creta que indica que un tsunami, probablemente asociado á erupción, impactou en áreas do litoral de Creta e puideron devastar os asentamentos costeiros dos minoicos. Outra teoría é que gran parte do dano feito aos asentamentos minoicos son o resultado dun gran terremoto, e o lume que causou, que precedeu a erupción de Thera.
En Thera atopáronse importantes restos minoicos da era Minoica tardía encima do nivel da capa de cinzas e do nivel estratigráfico do tsunami, polo que non está claro se estas causas naturais foron suficientes para provocar a caída da civilización minoica. Como os minoicos eran unha potencia marítima e dependía dos buques para a súa subsistencia, a erupción de Thera probablemente causou dificultades económicas significativas para os minoicos. Si estes efectos foron suficientes para desencadear a caída da civilización é intensamente debatido. A conquista micénica produciuse a finais de período minoico II. Os micénicos eran unha civilización militar. Usando a súa armada funcional e un exército ben equipado eran capaces dunha invasión. O armamento micénico atopouse nos enterros en Creta. Isto demostra a influencia militar micénica non moitos anos logo da erupción. Moitos arqueólogos especulan que a erupción causou unha crise na civilización minoica, facéndoos vulnerables á conquista polos micénicos.
Ana Belén
O inicio da súa traxectoria cinematográfica
En 1974 roda unha curtametraxe de Luis Eduardo Aute chamada A flor de piel, El amor del capitán Brando de Jaime de Armiñán xunto a Fernando Fernán Gómez e Tormento de Pedro Olea, na que puido protagonizar unha obra de Benito Pérez Galdós con compañeiros de repartición como Francisco Rabal, Rafael Alonso Ochoa ou Concha Velasco.
Erupción minoica
Rexistros chineses
O inverno volcánico causado por unha erupción a finais do século XVII a.C. foi usado por algúns investigadores para comparalo cás entradas nos rexistros chineses que documentan o colapso da dinastía Xia da China. Segundo os Anais do Bambú, o colapso da dinastía e o auxe da dinastía Shang, que sucederon aproximadamente no 1618 a.C., foron acompañados por "néboa amarela, un tenue sol, tres soles, xeadas en xullo, a fame e a extinción dos cinco cereais"..
Efecto na historia de Exipto
Non quedan rexistros escritos exipcios da erupción, e a ausencia de tales rexistros ás veces atribúense á desorde xeral en Exipto ao redor do Segundo Período Intermedio.
Fortes tormentas que devastaron gran parte de Exipto, e foron descritas na Estela da tempestade de Amosis I, os cambios climáticos a curto prazo atribuíronse á erupción de Thera.
Ana Belén
O inicio da súa traxectoria cinematográfica
Tras esta etapa cinematográfica e xunto a Víctor Manuel, alcanzou a fama e a popularidade entre o público español. Ademais, a súa carreira como actriz de cine e teatro consolidábase, traballando con algúns dos grandes cineastas españois do momento e con compañeiros de repartición moi veteranos que ocupaban un privilexiado lugar no cine e teatro español.
Inicios discográficos - compromiso político
En 1973 retomou a súa carreira como cantante logo de Zampo y yo, publicando discos de escasa repercusión como Tierra e Calle del Oso, con cancións maioritariamente compostas por Víctor Manuel, algunhas delas cun claro contido político e social. Nesa época Víctor e Ana comezaron a tomar posicións políticas de forma pública cara á esquerda política progresista española, e o franquismo foi en repetidas ocasións bastante restritivo con eles, do mesmo xeito que con moitos outros profesionais da música como Joan Manuel Serrat, Lluís Llach ou Luis Eduardo Aute, quen utilizaron a súa música para protestar contra a situación de España naqueles momentos. Neste sentido, o maior problema que tiveron foi en 1974 cando representaron xuntos en México unha obra de teatro chamada Ravos, dirixida por Miguel Narros, coa que lles acusaron de queimar unha Bandeira de España durante a representación, nun episodio pouco claro que lles obrigou a permanecer seis meses de exilio en México. Tamén sufriron varios contratempos, como a explosión de dúas bombas no chalé que por entón posuía a parella en Torrelodones.
Erupción minoica
Efecto na historia de Exipto
Aínda que argumentouse que os danos desta tormenta puideron ser causados por un terremoto trala erupción de Thera, tamén suxeriuse que foi causada durante unha guerra cos hicsos, e a referencia a unha "tormenta" non é máis que unha metáfora para o caos, no que o faraón estaba tratando de impoñer a orde.
Documentos, como o Speos Artemidos de Hatshepsut, representan tormentas similares, pero falan claramente en sentido figurado, non literalmente. As investigacións indican que este ronsel particular é só outra referencia ao Faraón superando os poderes do caos e a escuridade.
Ana Belén
Inicios discográficos - compromiso político
En 1975 publica un novo LP chamado De paso, incluíndo cancións de Luis Eduardo Aute, Pablo Milanés e Teddy Bautista entre outros, así como poemas de Fanny Rubio, Nicolás Guillén ou Rafael Alberti. Este disco tivo unha maior repercusión que os anteriores, e foi o primeiro álbum que alcanzou un certo éxito, sobre todo pola canción que dá título ao disco, escrita por Luis Eduardo Aute e que foi o seu primeiro gran single. Ese mesmo ano roda Jo, papá de Jaime de Armiñán, rodada en Albarracín e ambientada na guerra civil española, xunto aos actores Antonio Ferrandis, Amparo Soler Leal, Fernando Fernán Gómez e Josep Maria Flotats, entre outros.
Ichihara
Ichihara (市原市, いちはらし, Ichihara-shi) é un concello da prefectura de Chiba no Xapón. Está situada ao sur da rexión de Kantō e no centro-sur da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 368,20 km² e a poboación de 279.246 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 758 h/km².
Ana Belén
Inicios discográficos - compromiso político
O 13 de novembro de 1976 Ana Belén é nai do seu primeiro fillo, David San José, e continuou coa súa carreira cinematográfica, participando en varias películas: La petición de Pilar Miró xunto a Carmen Maura e Emilio Gutiérrez Caba, Emilia parada y fonda de Angelino Fons e El buscón de Luciano Berriatúa.
En 1977 roda  La oscura historia de la prima Montse de Jordi Cadena, baseada nunha obra de Juan Marsé, La criatura de Eloy de la Iglesia, xunto a Juan Diego e Luis Ciges e Sonámbulos de Manuel Gutiérrez Aragón xunto a Lola Gaos.
En 1978 roda Jaque a la dama de Francisco Rodríguez xunto a Concha Velasco e ao ano seguinte Cuentos eróticos de Emma Cohen.
En 1979 comprométese con algúns compañeiros de profesión na creación do TEC (Teatro Estable Castelán) e participa na súa primeira montaxe: Tío Vania de Anton Chekhov, dirixida por William Layton. Con esta obra recibe o Fotogramas de Prata por votación dos lectores á mellor actriz teatral en recoñecemento como membro do TEC.
A súa relación con América Latina
Tras vivir seis meses de exilio en México, desde moi novos Ana Belén e Víctor Manuel tiveron contacto cos países de América Latina e mantiveron con todos eles, Arxentina, Uruguai, Perú, Paraguai, Colombia, Chile ou Venezuela entre outros, unha estreita relación ata a actualidade. Precisamente foi na década dos setenta cando comezaron a realizar as súas primeiras xiras musicais no estranxeiro, por países como México ou Cuba, onde coñeceron a integrantes da Nueva trova cubana como o cantautor Pablo Milanés e o poeta Nicolás Guillén, aínda que se mostraron críticos co goberno cubano de Fidel Castro.
Desde entón e ata agora, os discos de Ana Belén publícanse sempre en devanditos países e as súas xiras viaxan polas súas principais cidades, xa sexan en solitario, xunto a Víctor Manuel ou acompañada doutros artistas como Miguel Ríos ou Joan Manuel Serrat. De feito, América Latina segue sendo a zona do estranxeiro onde Víctor e Ana gozan dunha maior fama e repercusión internacional, especialmente grazas a discos como Mucho más que dos, Mírame ou El gusto es nuestro, que tiveron unha boa acollida de vendas o igual que en España. Ademais, moitas das cancións de Ana Belén e Víctor Manuel como La muralla (poema de Nicolás Guillén), Sólo le pido a Dios (de León Gieco), La puerta de Alcalá, Derroche ou Contamíname obtiveron moi boas aceptacións por parte do público latinoamericano.
La muralla
Das devanditas relacións con Latinoamérica xurdiron outros proxectos profesionais de carácter musical como a gravación dun disco dobre, chamado La paloma del vuelo popular en 1976, con poemas de Nicolás Guillén musicalizados por Sergio Aschero, Víctor Manuel ou Rosa León, entre outros. O disco incluía a canción La muralla, musicado con anterioridade por Quilapayún. En principio gravouno Ana Belén en solitario, pero foi o primeiro éxito musical do repertorio en común de Ana Belén e Víctor Manuel, sendo así a primeira canción que a parella cantou nun concerto en directo. Esta canción converteuse e segue sendo un dos máis representativos da carreira de Víctor e Ana, que alcanzou un éxito masivo tanto en España como en Latinoamérica.
Agapimú, primeiro éxito musical
En 1979 sae á luz o álbum Ana. Neste álbum hai menos cancións de contido político e social (aínda que sempre van estar presentes en todos os seus discos). O disco, polo que conseguiu o Fotogramas de Prata á mellor solista, incluía cancións como Desde mi libertad ou Agapimú (Amor meu en galego), adaptación de Luís Gómez Escolar dunha canción grega que se converteu nunha das cancións máis representativas da súa carreira en solitario.
Participou xunto a Elsa Baeza e Miguel Bosé, entre outros, na versión pop da Misa campesina nicaragüense, de Carlos Mejía Godoy.
El hombre del piano, versionando a Billy Joel
En 1980 edita o disco Con las manos llenas, no que se incluían as cancións Qué será de Chico Buarque e El hombre del piano, adaptación feita por Víctor Manuel dunha mítica canción do músico estadounidense Billy Joel. Esta canción é probablemente unha das máis importantes da carreira musical de Ana Belén.
Ana en Río
En 1982 viaxa ao Brasil onde grava o disco Ana en Río, con cancións de compositores brasileiros entre os que destaca a canción Balance. Neste disco contou coa colaboración de Chico Buarque e Raimundo Fagner, co que grava o dúo Noche de máscaras.
Ese mesmo ano representa nos escenarios La hija del aire de Calderón de la Barca, dirixida por Lluís Pasqual, estreada no María Guerrero de Madrid.
Géminis, éxito masivo
Co álbum Géminis en 1984 logra un punto de inflexión na súa carreira como cantante en solitario, con cancións como La paloma, poema de Rafael Alberti, Sólo le pido a Dios de León Gieco ou España, camisa blanca de mi esperanza de Víctor Manuel, que se converteu nunha das súas mellores cancións. O disco foi producido e arranxado por Geooff Westley, quen introduciu nel algúns elementos electrónicos pioneiros na música española como a batería lynn.
Erupción minoica
Tradicións gregas
A erupción de Thera e a choiva volcánica puido inspirar aos mitos da Titanomaquia na Teogonía de Hesíodo. A titanomaquia podería ter colleitado elementos da memoria popular da Anatolia occidental como conto que estendeuse cara ao oeste. As liñas de Hesíodo comparáronse coa actividade volcánica, citando aos raios de Zeus como raios volcánicos, a terra e o mar fervendo como resultado do colapso da cámara magmática, inmensa lapas e calor como evidencia da explosión freática, entre outras moitas descricións.
Atlantida
Existe algunha evidencia arqueolóxica, sismolóxica e vulcanolóxica de que o mito da Atlántida, descrito por Platón, baséase na erupción de Santorini.
Ana Belén
Desenvolvemento cinematográfico
En 1982 roda Demonios en el jardín de Manuel Gutiérrez Aragón, unha das súas películas máis coñecidas; interveñen tamén Ángela Molina, Encarna Paso e Imanol Arias.
La colmena
Con Mario Camus repetiu en La colmena en 1982, de Camilo José Cela, compartindo o cadro de persoal actoral con José Luis López Vázquez, Fernando Fernán Gómez, José Sacristán, Paco Rabal, Agustín González e Concha Velasco. Esta película logrou o Oso de Prata nese ano durante o Festival Internacional de Cine de Berlín.
Frances the Mute
Frances the Mute é o segundo álbum da banda estadounidense de rock progresivo The Mars Volta, editado nos Estados Unidos o 1 de marzo do 2005 a través dos selos Gold Standard Laboratories e Universal Records.
Ana Belén
La Corte de Faraón
En 1985 intervén no cine en Sé infiel y no mires con quien de Fernando Trueba con Carmen Maura e Verónica Forqué, e en Dolores de José Luis García Sánchez, director co que traballou en repetidas ocasións. Nunha desas ocasións estreouse unha das súas películas máis populares: La Corte de Faraón, da cal saíu un disco coa banda sonora, xa que a artista cantaba varias cancións durante a película, na que traballou con Fernando Fernán Gómez, Antonio Banderas e José Luis López Vázquez. Con esta película volveu a recibir unha mención especial durante o Festival Internacional de Cine de San Sebastián.
La casa de Bernarda Alba
Con Camus tamén rodou La casa de Bernarda Alba en 1987, baseada na obra de Federico García Lorca, que tamén interpretou no teatro, na que compartiu repartición con actrices como Irene Gutiérrez Caba e Florinda Chico, entre outras.
Divinas palabras
Ese mesmo ano volve repetir con José Luis García Sánchez, protagonizando Divinas palabras de Valle Inclán, xunto a Imanol Arias, Aurora Bautista e Paco Rabal entre outros.
Primeiros nomeamentos aos Premios Goya
Con Fernando Colomo fixo Miss Caribe en 1988, película coa que obtivo o seu primeiro nomeamento na III edición dos Premios Goya da academia do cine español como actriz protagonista. Tamén rodou Rosa rosae anos máis tarde xunto á actriz María Barranco en 1992. Ao ano seguinte de estrear Miss Caribe, volveu estar nomeada na IV edición dos Premios Goya como actriz protagonista por El vuelo de la paloma de José Luis García Sánchez, na cal traballou con José Sacristán e Juan Luis Galiardo.
La puerta de Alcalá e outros éxitos
A pesar das súas persoais e diferenciadas carreiras en solitario, Ana Belén e Víctor Manuel non deixaron de colaborar en espectáculos e discos en común. O exemplo dese éxito conxunto está no ano 1986, cando sae á luz o disco dobre Para la ternura siempre hay tiempo con cancións novas como Niña de agua. En realidade tratábase de dous discos, un deles Para la ternura de Ana Belén e o outro Siempre hay tiempo de Víctor Manuel con cancións como Nada Sabe Tan Dulce Como Su Boca ou Cruzar los Brazos pero en ambos os discos aparecen cancións cantados a dúo. O disco incluía a canción La puerta de Alcalá, composición do grupo Suburbano, a cal converteuse na canción máis representativa da parella. O seu coñecido refrán pertence á memoria colectiva da España máis recente, sendo todo un himno popular.
Con este álbum realizaron unha xira por toda España e Latinoamérica e venderon máis de 300.000 copias só en España.
Ana Belén ademais foi condecorada polo ministro de cultura francés Jack Lang co galardón Ordre des Arts et des Lettres francesas en marzo de 1978.
Ana Belén, tras o grande éxito de La puerta de Alcalá converteuse nunha personalidade moi relevante da cultura española. No seu seguinte disco de 1988, A la sombra de un león, contou coa colaboración do brasileiro Djavan e co que se convertería nun colaborador habitual nos seus proxectos discográficos: Joaquín Sabina.
En 1989 cambia de compañía de discos -pasando a BMG- e de arranxador, e grava con eles Rosa de amor y fuego, arranxado polo italiano Roberto Costa, excepto a canción Lía, arranxado por José María Cano, integrante de Mecano, e Manel Santiesteban. Neste disco evoluciona cara a unha liña máis comercial e vangardista. a canción Lía convértese nunha das cancións máis características do seu repertorio. Tamén destaca a canción Arde París. O disco foi presentado no Teatro Español por medio dun espectáculo, realizado durante dez días, dirixido por Miguel Narros, con deseño gráfico de Juan Gatti e vestiario do seu deseñador por excelencia: Jesús del Pozo.
Cómo ser mujer y no morir en el intento
Animada por José Luis García Sánchez, en 1991 Ana Belén debutou como director de cine coa película Cómo ser mujer y no morir en el intento, baseada nunha novela da escritora Carmen Rico Godoy na que contou co protagonismo de Carmen Maura e Antonio Resines. Por esta ópera prima foi nomeada na VI edición dos Premios Goya da academia do cine español como directora novel. A película, a pesar de ser mal recibida pola crítica, gozou dun notable éxito de público e logrou o Premio Ondas á mellor dirección.
Como una novia
En 1991 grava Como una novia, con cancións de Gloria Varona, Pancho Varona e Antonio García de Diego, sendo este o primeiro disco no que non se inclúe ningunha canción composta ou adaptada polo seu marido Víctor Manuel. O disco tamén foi producido por Pancho Varona e Antonio García de Diego.
La Gallarda, éxitos teatrais e colaboracións
En 1990 grava xunto á grande estrela do flamenco Camarón de la Isla a canción Amor de conuco, composta por Juan Luis Guerra.
En 1992, coincidindo coa inauguración da exposición Universal de Sevilla de 1992, Ana Belén estrea no teatro Central da cidade La Gallarda de Rafael Alberti, dirixida polo seu mestre no teatro Miguel Narros, xunto ao actor José Sacristán e a soprano Montserrat Caballé.
Ese ano volve rodar con Mario Camus a película Después del sueño e ademais, ese mesmo ano interpreta O mercador de Venecia de Shakespeare, dirixida por José Carlos Plaza, co que xa interpretara con grande éxito Hamlet en 1989 xunto a José Luis Gómez.
Veneno para el corazón, éxitos en solitario
En 1993 publica o álbum Veneno para el corazón, con sons de jazz, salsa, bolero, rumba, rock, reegae, pop.... Neste disco, gravado parcialmente en Londres, inclúese un bloque de cancións compostas por Cole Porter, gravadas con big-band e arranxadas por Geooff Westley, así como cancións de novos cantautores como Pedro Guerra e Andrés Molina, e clásicos como o bolero La mentira de Álvaro Carrillo. Ademais de Geooff Westley, aparecen outros arreglistas como Pancho Varona e Antonio García de Diego, o guitarrista flamenco Gerardo Núñez e Roberto Costa. A edición en CD inclúe ademais unha segunda versión da canción Derroche, coa colaboración de Juan Luis Guerra. Derroche é tamén unha das cancións máis características do repertorio en solitario de Ana Belén, composta polo cantautor dominicano Manuel Giménez.
Ese ano estrea a película baseada na novela Tirano Banderas de Valle Inclán, dirixida de novo por José Luis García Sánchez coa compañía na repartición de Juan Diego e Fernando Guillén entre outros. A película foi rodada en Cuba.
Mucho más que dos
En abril de 1994 xunto a Víctor Manuel grava en Xixón un dos acontecementos máis importantes da música española; un concerto en directo coas colaboracións de Joan Manuel Serrat, o actor Juan Echanove, Antonio Flores, Joaquín Sabina, Manolo Tena, Pablo Milanés e Miguel Ríos.
O espectáculo produciuse durante dous días no Palacio dos Deportes da cidade asturiana e deu lugar a un dobre álbum e un DVD chamado Mucho más que dos. Deste dobre álbum vendéronse máis de 600.000 copias só en España.
Durante o espectáculo repasáronse os grandes éxitos de Ana Belén e Víctor Manuel con cancións a dúo cos colaboradores. Desde Asturias a El hombre del piano, pasando por Derroche, Lía, El abuelo Víctor ata chegar a La muralla e La puerta de Alcalá.
Este concerto deu pé a unha exitosa xira en España e no estranxeiro, pasando por países como Chile e Estados Unidos de América. Con este espectáculo produciuse o primeiro fito de Víctor e Ana en canto a xiras musicais.
La pasión turca
En 1994 roda La pasión turca, escrita e dirixida por Vicente Aranda, sobre a novela homónima do escritor andaluz Antonio Gala. A interpretación de Ana Belén nesta película foi valorada con varios galardóns e cun nomeamento na IX edición dos Premios Goya da academia do cine español como actriz protagonista. Producida por Andrés Vicente Gómez, a película tivo bastante éxito de público pero non moi boas críticas, e Antonio Gala non estivo conforme coa adaptación que Vicente Aranda fixo da súa obra, algo que lle deu tamén a categoría dunha controvertida e polémica película que é ata o momento a máis famosa e coñecida de Ana Belén, quen recibiu o Fotogramas de Prata á mellor actriz de cine por votación dos lectores, e a Rosa de Sant Jordi á mellor intérprete do ano.
A controversia desta película tamén se viu influenciada polo seu explícito contido erótico. Rodada fundamentalmente en Istambul, esta película conta a historia dunha muller que abandona toda a súa vida pola paixón sexual e amorosa que sente por un guía turístico turco interpretado por Georges Corraface. Xunto a el tamén aparecen na repartición Sílvia Munt, Ramón Madaula e Loles León, e destaca a música de José Nieto, gañador do Premio Goya pola banda sonora.
Éxitos cinematográficos
Soubo compatibilizar desde os seus comezos cine, música, teatro e televisión. En 1995 foi galardoada coa medalla de Ouro da Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España en honra á súa traxectoria como actriz de cine, onde levaba máis de trinta películas.
En 1996 roda, de novo con Vicente Aranda, Libertarias, na que compartiu repartición con Victoria Abril. Ambientada durante a guerra civil española, esta película -rodada gran parte en Aragón- foi un éxito de público e ben recibida pola crítica.
De forma case consecutiva con Libertarias, Ana Belén roda El amor perjudica seriamente la salud, dirixida por: Manuel Gómez Pereira; estaba acompañada de Gabino Diego, Juanjo Puigcorbé e Penélope Cruz. A película foi un éxito de público e crítica. A película percorre a peculiar relación dunha parella de namorados que atravesa a historia máis recente de España. Os catro actores interpretaron os mesmos personaxes de mozos e adultos. Con esta película foi condecorada co premio á mellor actriz no festival de cine de Peníscola.
Ana Belén no Teatro Romano de Mérida
En 1995 Ana Belén estrea no marco do Teatro romano de Mérida a clásica opereta La bella Helena de Jacques Offenbach, adaptada por Molina Foix e dirixida por José Carlos Praza; nela cabe destacar a música de Mariano Díaz.
Con esta obra, Ana Belén recibiu o Fotogramas de Prata á mellor actriz teatral por votación dos lectores e con ela realizou unha exitosa xira que pasa por cidades como Sevilla, Valencia ou Madrid, onde se representou durante varios días no teatro Albéniz.
A artista volvería posteriormente ao Teatro romano de Mérida coas súas xiras musicais e coa obra clásica grega Fedra no ano 2007.
El gusto es nuestro
300px|miniatura|[[Joan Manuel Serrat, Ana Belén, Miguel Ríos e Víctor Manuel (respetivamente) na presentación da xira El gusto es nuestro]] En 1996 e 1997 realiza xunto a Víctor Manuel, Miguel Ríos e Joan Manuel Serrat a exitosa xira El gusto es nuestro, que arrasa en toda España con máis de 500.000 espectadores, e que chegou a Latinoamérica cun éxito rotundo que dá lugar a un CD e un DVD, gravados en vivo no concerto ofrecido na praza de touros de Las Ventas en Madrid, o 12 de setembro de 1996.
Catro grandes nomes da música española uníronse nun espectáculo -de novo dirixido por José Carlos Plaza-, no que se mesturaron os repertorios dos catro artistas. Cantáronse sobre o escenario desde España, camisa blanca de mi esperanza ao Himno a la alegría, pasando por Quiero abrazarte tanto e Paraules d´amor.
El gusto es nuestro foi premiada nos premios da música no ano 1996 na categoría de mellor xira do ano.
Mírame
En 1997 publica o seu novo álbum Mírame, gravado en Londres. Un disco de duetos que se converte no traballo discográfico máis vendido da súa carreira en solitario xunto con Géminis. Con el realiza unha xira por España e Latinoamérica que conseguiu notables éxitos, chegando ata a actuar en Miami, onde a condecoraron cun galardón ao mellor espectáculo. En devandito álbum canta xunto a moitas persoas, entre as cales destaca o actor malagueño Antonio Banderas, co que interpreta o bolero No sé por qué te quiero, un éxito composto por Víctor Manuel que cantaría con posterioridade a cantante Pasión Vega e que nunca faltou desde entón nos concertos de Víctor e Ana. Entre o resto de duetos tamén sobresae o realizado xunto a Chavela Vargas, cantando a canción amanecí en tus brazos. Tamén canta xunto a Ketama e Fito Páez entre outros. O disco foi producido de novo por Geoff Westley e tamén colaboraron nel Chico Buarque e o italiano Lucio Dalla entre moitos outros.
En 1997 tamén foi recoñecida en Buenos Aires como solista feminina co premio Carlos Gardel e o premio Cadena Dial, en homenaxe á súa traxectoria como cantante en solitario.
Ana Belén, muller do ano
Ese ano recibe o premio da revista de moda feminina Elle, outorgado a mulleres que destacan pola súa beleza, personalidade e elegancia.
Lorquiana, a revisión dun mito
1998 é o ano do centenario do poeta Federico García Lorca e Ana quixo conmemoralo publicando dous discos baixo o título de Lorquiana nos que se recollen os poemas e as cancións populares do poeta granadino versionadas por Ana Belén e o seu equipo musical propio en conxunción con Chano Domínguez e os seus músicos. Cancións populares e poemas como los cuatro muleros recollidos neste dobre disco co que realiza unha xira paseando por España un personalísimo espectáculo de recitais, dacabalo entre o teatro e a música, dirixido por Lluís Pascual que se estreou no teatro Romea de Murcia. O dobre álbum Lorquiana atópase dividido en dous volumes, un de cancións populares e outro de poemas. Este último contiña grandes composicións poéticas do granadino musicalizadas por diversos músicos como Joan Manuel Serrat, Fito Páez, Kiko Veneno, Pedro Guerra, Chano Domínguez, Ketama ou o propio Víctor Manuel. Unha desas composicións era o mítico Pequeno valse Vienés, que versionou primeiro o soado músico canadense Leonard Cohen. Este álbum foi dirixido e arranxado por Michel Camilo.
Lorquiana, traballo polo que obtivo un nomeamento aos Premios Amigo como mellor solista feminina, foi producido no seu conxunto por Víctor Manuel, quen xa se lanzou desde hai anos ao mundo da produción musical e cinematográfica. Víctor Manuel xa producira Mírame e a partir de aí, moitas das súas producións discográficas e de Ana Belén foron producidas por el.
Petra Delicado e colaboracións
Tras este último proxecto televisivo, máis tarde a cantante puxo voz xunto ao seu fillo David San José á sintonía da serie de Televisión Española  Cuéntame cómo pasó, no ano 2001, por medio da canción que leva por título o mesmo nome, orixinal de Fórmula V.
Ana Belén y Miguel Ríos cantan a Kurt Weill
En 1999 publica o disco Ana Belén y Miguel Ríos cantan a Kurt Weill, dobre disco homenaxe a Kurt Weill dirixido por Josep Pons, que conta coa colaboración da Orquestra Cidade de Granada e Lluis Vidal Trío. Os dous cantantes uniron as súas voces nun espectáculo co que percorreron os principais auditorios de España. O disco publicouse no centenario do nacemento de Kurt Weill, autor de Mackie Navaja. En setembro de 2005 Ana Belén e Miguel Ríos únense de novo con Josep Pons e esta vez, coa Orquestra Nacional de España, e actúan no Auditorio Nacional de Madrid.
Ese mesmo ano recompilou os seus grandes éxitos, como Sólo le pido a Dios, La puerta de Alcalá ou La sombra de un león, e recolleunos nun disco editado na Arxentina que leva por título Ana Belén en Argentina. Por este traballo recibiu o premio Martín Fierro á mellor cantante estranxeira. Ana Belén xa publicara ata ese momento varios recompilatorios que repasaban os seus máis importantes éxitos como foron os discos: Ana Belén, 20 éxitos en 1996 ou 26 grandes canciones de amor y una nube blanca en 1989, entre outros.
Peces de ciudad - nomeamento ao Grammy Latino
En maio de 2001 publica un disco de cancións inéditas titulado Peces de ciudad, con once cancións de autores como Joaquín Sabina, Carlos Varela, Víctor Manuel, Fito Páez e Franco De Vita, entre outros. O primeiro single foi a canción que dá título ao disco, de Joaquín Sabina, que se converteu pronto nunha das cancións máis representativas da carreira musical de Ana Belén. O segundo single foi a canción Si me nombras e tamén alcanzou notables éxitos.
Dos en la carretera
En 2001 realiza unha nova xira multitudinaria xunto a Víctor Manuel, chamada Dos en la carretera, na que se presentaron as cancións dos seus discos en solitario Peces de ciudad e El hijo del ferroviario, ademais de repasar importantes éxitos como Asturias, El hombre del piano, Derroche ou La puerta de Alcalá. Con esta xira conseguen grandes éxitos en España e Latinoamérica.
Cunha posta en escena dirixida de novo por José Carlos Praza, o 21 de setembro de 2001 conseguen encher a Praza de Touros de Las Ventas en Madrid, nun concerto ao que acudiron sobre o escenario Joaquín Sabina, Joan Manuel Serrat, Miguel Ríos, Fito Páez e Pedro Guerra e invitados do mundo da cultura como Concha Velasco, Nacho Duato, Jesús del Pozo, Cecilia Roth e Antonio Resines, entre outros. Devandito concerto grávase en directo e edítase con posterioridade nun disco (CD DVD) que alcanza grandes éxitos de vendas. Nesta xira comeza a acompañarlles nos seus espectáculos o fillo de ambos: David San José, ao teclado, xunto á banda habitual de músicos formada entre outros por Mariano Díaz, Andreas Prittwitz e Ángel Crespo.
Antigua vida mía
Na película Ana Belén canta El vals de Violeta, unha canción composta por Jorge Drexler.
Teatro, cine e música. 2002- 2005
Logo de regresar con proxectos novos como o disco Peces de ciudad e a xira Dos en la carretera, Ana Belén seguiu traballando en proxectos musicais e sobre todo interpretativos no teatro, con distintas obras, e no cine, cunha película tras Antigua vida mía. Seguiu recibindo premios e homenaxes, colaborando con outros artistas na música e o compromiso político, sen deixar de facer balance dos seus anos de traxectoria profesional cunha biografía.