cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rosende, Sober
Patrimonio
As festas patronais celébranse o último sábado de setembro. Tamén son populares as festas da Virxe do Carme.
Moeda celta
A moeda celta foi acuñada polos pobos celtas dende finais do século -IV ata o século -I. A moeda celta estaba moi influída polo comercio e a oferta de mercenarios ós gregos, e inicialmente copiou os deseños gregos, especialmente a moeda do Reino de Macedonia do período de Filipo II de Macedonia e do seu fillo, Alexandre o Grande (os estateros coñecidos como "filipos"). É por este motivo que motivos e letras gregas poden ser atopados nas moedas celtas, especialmente nas acuñadas no sur da Galia.
Rihards Zariņš
Rihards Zariņš (coas variantes Richards Zarriņš e Richard Sarrinsch), nado o 27 de xuño de 1869 no municipio de Kocēni e finado o 21 de abril de 1939 en Riga, foi un artista gráfico letón coñecido por ser autor do escudo de Letonia e polos seus deseños de moedas, billetes e selos.
Traxectoria
esquerda|miniatura|157x157px| [[Selo postal|Selo polo 150 aniversario de Rihards Zariņš (2019) ]] Rihards Zariņš naceu en Kocēni, na daquela Gubernia de Livonia, pertencente ao Imperio Ruso, e máis tarde trasladouse coa súa familia a Līgatne e a Daugavpils. Realizou os seus estudos artísticos superiores en San Petersburgo, onde en 1895 se graduou na Academia de Arte e Industria Stieglitz, nas especialidades de litografía e gravado, co profesor Vasily Matthew. Logo continuou a súa formación artística durante catro anos en Berlín, en Múnic e en Viena, onde afondou na litografía, e en París, onde perfeccionou as súas habelencias na acuarela e no pastel.
Logo do seu regreso a Rusia foi contratado na Imprenta Imperial Rusa en San Petersburgo, na que permaneceu durante vinte anos e da que chegou a ser o seu director técnico. A partir de 1905 encomendóuselle o deseño de toda a documentación estatal.
Pouco despois de que Letonia declarase a súa independencia do Imperio ruso, en 1919 Zariņš desprazouse a Riga para se encargar da imprenta gobernamental. Ocupou este cargo durante 14 anos, ata a súa xubilación en 1934.
Como consecuencia dun derramo cerebral, perdeu a capacidade de falar, aínda que continuou coa súa actividade artística ata o final da súa vida, o 21 de abril de 1939, na capital do país.
En 2019, con motivo do 150 aniversario do seu nacemento, o Goberno letón emitiu un selo postal conmemorativo cun retrato de Rihards Zariņš, co valor facial de 0,57 euros.
Obra
Zariņš foi un dos artistas plásticos letóns máis recoñecidos. As súas primeiras obras datan dos primeiros anos da década de 1890 e apareceron publicadas nas páxinas da revista en lingua letoa Austrums ("O Leste"), cando aínda era un estudante da Academia Stieglitz, en San Petersburgo. Dedicou unha gran parte do seu tempo ao estudo da ornamentación popular e, baixo a súa coordinación, as editoras estatais elaboraron unha obra monumental sobre as artes decorativas en Letonia.
Ao longo da súa carreira, o artista foi autor de numerosos selos postais do Imperio Ruso, da Unión Soviética, da República Popular de Belarús e de Letonia. Entre eles, cómpre salientar o primeiro selo soviético, emitido en 1918.
Zariņš foi tamén un autor prolífico de ilustracións bibliográficas, ex libris, gravados diversos e litografías. A súa obra tamén abrangue os debuxos, acuarelas e caricaturas.
Entre os seus traballos máis destacables de artes aplicadas figuran o escudo de armas de Letonia e os deseños de diversos billetes e moedas do sistema do lats letón.
J. August Richards
Jaime Augusto Richards III, nado o 28 de agosto de 1973 en Washington, D.C., é un actor estadounidense.
Traxectoria
Aínda que naceu nos Estados Unidos os seus pais son de Panamá. Pasou a súa infancia en Maryland e dende moi cedo sentiu unha forte atracción polo cine e a interpretación. Isto levouno a estudar teatro e cine de xeito profesional e a mudarse a Hollywood. Estudou na Universidade de California do Sur e gañou numerosas bolsas de estudos que lle permitiron comezar a súa carreira como actor e facer as súas primeiras aparicións en televisión.
Filmografía
miniatura|Richards con [[Amy Acker no 2004.]]
Domitien Ndayizeye
Domitien Ndayizeye, nado en Kayanza o 2 de maio de 1953, é un político burundiano que foi presidente de Burundi dende o 30 de abril de 2003 ata o 26 de agosto de 2005.
Anteriormente, de 2001 a 2003, fora vicepresidente de Burundi, sendo presidente Pierre Buyoya.
John William Strutt
miniatura|John William StruttJohn William Strutt, terceiro Barón de Rayleigh, nado en Langford Grove, Essex, o 12 de novembro de 1842 e finado en Witham, Essex, o 30 de xuño de 1919, foi un físico e profesor universitario británico galardoado co Premio Nobel de Física en 1904.
Traxectoria
En 1873, á morte do seu pai, John James Strutt, herdou o título de barón. Nos primeiros anos da súa vida sufriu fraxilidade física e mala saúde. Estudou matemáticas no Trinity College da Universidade de Cambridge en 1861, graduándose en 1865. Comezou a traballar en 1879 como profesor de física experimental na devandita universidade e como director do Laboratorio Cavendish de física experimental (1879-1884).
Investigacións científicas
As primeiras investigacións de Rayleigh recóllense na súa obra The Theory of Sound (2 vols., 1877-78), na que se describe un novo procedemento para medir as vibracións acústicas. No campo da óptica realizou unha serie de traballos sobre a polarización da luz, contribuíu á teoría da radiación do corpo negro e logrou dar unha explicación da cor azul do ceo. Ademais foi o responsable da determinación de unidades eléctricas de medida e realizou traballos sobre a luz, a cor, a electricidade, a dinámica da resonancia, as vibracións de gases e sólidos elásticos.
Tamén fixo estudos acerca da capilaridade e do electromagnetismo e achegou ideas á teoría da formación e estabilidade das veas líquidas. Pero probablemente o seu labor científico máis importante consistiu na coidadosa determinación das densidades dos gases atmosféricos. Buscando unha explicación á diferenza de densidades do nitróxeno do aire e do obtido a partir do nitrato amónico, descubriu, en colaboración con Sir William Ramsay, o elemento argon (1894).
Ingresou na Orde do Mérito con motivo da coroación de Eduardo VII e en 1904 foi galardoado co Premio Nobel de Física polas súas investigacións sobre a densidade dun bo número de gases así como polo descubrimento do argon.
Recoñecementos
Na súa honra denominouse o "cráter Rayleigh" da Lúa e o "cráter Rayleigh" de Marte.
Tribunal Superior de Xustiza de Galicia
miniatura|dereita|200px|Entrada principal do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia é o órgano que culmina a estrutura da Administración de Xustiza na Comunidade Autónoma. Con sede na cidade da Coruña, exerce xurisdición a través de tres salas: Sala do Civil e Penal, Sala do Contencioso-Administrativo e Sala do Social. Ademais, a súa Sala de Goberno desempeña funcións gobernativas sobre a xudicatura galega.
Nos supostos admitidos polo ordenamento xurídico este tribunal resolve recursos contra as sentenzas das audiencias provinciais, os xulgados do contencioso-administrativo e os xulgados do social. Xulga en única instancia determinadas demandas en procesos civís, contencioso-administrativos e laborais, e instrúe e xulga causas criminais contra autoridades aforadas. O recurso de casación fundado na infracción de normas do dereito propio de Galicia é tamén competencia do Tribunal Superior de Xustiza, mentres que nos demais casos está atribuído ao Tribunal Supremo.
O presidente do Tribunal Superior de Xustiza, con categoría de maxistrado do Tribunal Supremo, exerce a representación do poder xudicial en Galicia.
O seu actual presidente é José María Gómez y Díaz-Castroverde.
Planta do Tribunal Superior de Xustiza
Sala do Civil e Penal: un presidente e cinco maxistrados. Sala do Contencioso-Administrativo: un presidente e dezaoito maxistrados (véxase BOE do 10/06/2010, inclúense as dúas prazas creadas polo Real decreto 819/2010,que serán efectivas cando o determine o Ministerio de Xustiza). Sala do Social: un presidente e dezasete maxistrados. O presidente do Tribunal o é tamén da Sala do Civil e Penal. A Sala do Contencioso-Administrativo está organizada actualmente en catro seccións; tamén está organizada en catro seccións a Sala do Social.
Sede
miniatura|dereita|200px|Vista xeral do Pazo de Xustiza da cidade da [[A Coruña|Coruña, onde está instalado o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia.]] O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia está instalado no Pazo de Xustiza da Coruña, na Praza de Galicia. O edificio, de estilo modernista con influencia neoclásica foi construído entre os anos 1926 e 1929 seguindo planos do arquitecto Antonio Palacios.
Frederico Carlos de Hesse-Kassel
Frederico Carlos de Hesse-Kassel, nado o 1 de maio de 1868 en Panker, Holstein, Reino de Prusia e finado o 28 de maio de 1940 en Kassel, foi un príncipe alemán de Hesse. Frederico Carlos era fillo do príncipe Frederico de Hesse-Kassel e Ana de Prusia. Foi elixido rei de Finlandia o 9 de outubro de 1918, pero nunca subiu ao trono debido a que Alemaña perdeu a primeira guerra mundial. O emperador Guillerme II de Alemaña era o seu cuñado.
Matrimonio e descendencia
Casou coa princesa Margarida de Prusia e tiveron seis fillos, todos varóns.
Na época da voda, o príncipe Frederico Carlos non era aínda a cabeza da Casa de Hesse-Kassel. Este título foille outorgado cando o seu irmán máis vello Alexandre Frederico abdicou para casar cunha plebea. O trato do príncipe Frederico foi ascendido ao de Alteza, en canto o de Margarida o foi ao de Alteza Real.
Os seus fillos foron (houbo dous pares de xemelgos):
Xulio Abalde
Xulio Ernesto Abalde Alonso, nado en Vigo en 1956, é un científico galego, profesor universitario e actual reitor da universidade da Coruña.
Traxectoria
Licenciouse en Bioloxía en 1978 pola Universidade de Santiago de Compostela. No ano 1982 comeza a investigar no campo das microalgas baixo a supervisión de Jaime Fábregas, e doutórase en 1985. Trasládase como docente ao campus da Coruña, e de aí ao campus de Lugo, e en 1987 regresa á matriz santiaguesa cun posto de profesor contratado e ao ano seguinte de profesor titular da área de microbioloxía. Coa creación das tres universidades galegas, en 1991 incorpórase á Universidade da Coruña, onde é docente dende aquela.
As súas liñas de pescuda viran ao redor da produción masiva de microalgas e o seu aproveitamento en acuicultura e alimentación animal, ao redor da fisioloxía das microalgas sometidas a situacións de estrés producido pola contaminación.
Foille concedida a praza de catedrático de microbioloxía. Administrativamente ocupou cargos internos no seu departamento e en 2005 foi nomeado director da Axencia para a Calidade do Sistema Universitario de Galicia, cargo que ocupa ata 2009. En 2011 forma parte do equipo co que Xosé Luís Armesto concorre ao reitorado e ocupa logo da súa vitoria o vicerreitorado de "Títulos, Calidade e Innovación Tecnolóxica".
Eleccións a reitor
Nas eleccións ao reitorado de decembro de 2015 presentouse como candidato da liña continuísta, chamada "Nova Luce". Neses comicios obtivo unha ampla vitoria (3445 votos a 2805) fronte ao opositor Daniel Pena.
Nas eleccións celebradas en decembro de 2019 revalidou o cargo co 70 % dos votos, desta vez con Fernando Martínez Abella como rival.
Vida persoal
Está casado e ten dous fillos.
Ligazóns externas
Historial de publicacións cinetíficas de Xulio Abalde
José Cribeiro González
José Cribeiro González, nado en Mogor (Mañón) o 14 de decembro de 1898, e finado en Vigo en 1981, foi un mestre e político galego.
Traxectoria
Estudou Maxisterio na Escola Normal de Pontevedra. Sendo estudante publicou un artigo sobre Concepción Arenal en El Progreso. Rematou Maxisterio en 1915. Aprobou as oposicións en 1924. Foi destinado á escola de Donas (Gondomar) en 1924. Foi un dos animadores da Sociedade Agraria de Donas. Coa proclamación da Segunda República foi nomeado presidente da xestora provisional, permanecendo no cargo ata que se celebraron novas eleccións o 31 de maio. Foi presidente da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Vigo.
Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, estaba en Pontevedra formando parte dun tribunal de selección de mestres, residindo na casa paterna. Foi detido o 15 de agosto e ingresou en prisión ao día seguinte. Foi procesado na causa 805/36, polo delito de rebelión con José Pequeño Rodríguez (alcalde de Gondomar), Rogelio Lorenzo González (tenente de alcalde), Joaquín Míguez Ledo (presidente do sindicato) e os obreiros Eduardo Hermida Pereira, Antonio Iglesias (a) Cañón, Manuel Domínguez Sanromán e Feliciano Vargas. Cribeiro estaba considerado como inspirador dos movementos agrarios e sindicais, e tamén instigador das decisións do presidente da Sindicato de Oficios Varios de Gondomar, Joaquín Míguez. Xulgado en Vigo o 16 de outubro, foi absolto. Cando o puxeron en liberdade andou agochado por Pontevedra e Santiago, ata que acordou alistarse como voluntario na lexión; dese xeito evitou que andasen tras del os cívicos e falanxistas e evitou a morte. Cun nome falso, José María Ruíz Berlanga, marchou para Zaragoza; por idade e preparación, enviárono ás oficinas e non chegou a ir á fronte.
Foi expulsado do maxisterio e non puido reincorporarse ao maxisterio ata ben entrada a década dos cincuenta. A súa muller Concha tamén foi sancionada, e o seu irmán Pío Cribeiro, a súa cuñada Regina Rodríguez Bares, e a irmá desta, Áurea, que exercían nas escolas de Aldán e Coiro. Concepción e José sobreviviron dando clases particulares en Gondomar. Despois Cribeiro foi mestre de Matamá, onde se xubilou en 1972.
Vida persoal
Casou coa tamén mestra Juliana Concepción Gómez Martín en 1926.
Voo 232 de United Airlines
O voo 232 de United Airlines era un servizo regular entre Denver e Chicago, que continuaba cara Filadelfia operado por United Airlines. O 19 de xullo de 1989 o DC-10 que operaba a ruta, con rexistro N1819U, esnafrouse en Sioux City, Iowa, despois de sufrir un fallo catastrófico no motor de cola, que levou á perda de moitos controis de voo. Nese momento o aparello estaba en ruta dende o aeroporto de Stapleton ata o aeroporto internacional O'Hare. Dos 296 pasaxeiros e tripulantes a bordo, 111 morreron no accidente e 185 sobreviviron. A pesar do número de mortes, o accidente é considerado un excelente exemplo da xestión exitosa de manexo dos recursos da tripulación debido ao gran número de superviventes e o xeito como a tripulación de voo manexou a emerxencia e aterrou o aparello sen controis convencionais. Porén, ao mesmo tempo, os 111 mortos convertérono no quinto peor accidente dun DC-10, tras o voo 981 de Turkish Airlines, o voo 191 de American Airlines, o voo 901 de Air New Zealand e o voo 772 de UTA.
Avión e tripulación
O capitán Alfred Clair Haynes de 57 anos fora contratado pola aeroliña en 1956. Tiña 30 000 horas de voo con United Airlines, das cales 7 000 eran no DC-10.
O primeiro oficial William Roy Records de 48 anos fora contratado por National Airlines en 1969. Posteriormente traballou para Pan American World Airways. Tiña unhas 20 000 horas de experiencia, das cales 665 foran como primeiro oficial no DC-10.
O segundo oficial Dudley Joseph Dvorak de 51 anos fora contratado por United Airlines en 1986. Tiña ao redor de 15 000 horas de voo. Delas 1 900 horas foran como segundo oficial no Boeing 727 e 33 como segundo oficial no DC-10.
O adestrador capitán Dennis E. Fitch, de 46 anos, fora contratado por United Airlines en 1968. Antes de entrar a traballar en United tiña unhas 1 400 horas de voo na Garda Nacional. No DC-10 con United tiña 3 079 horas, das cales 2 000 foran como segundo oficial, 1 000 como primeiro oficial e 79 como capitán.
As Córneas, San Salvador de Asma, Chantada
As Córneas é un lugar na parroquia de San Salvador de Asma, no concello lugués de Chantada, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2020 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres).
Economía
A economía nas Córneas baséase principalmente, na gandaría. Hai 2 gandarías, unha de vacas frisoas e outra de rubias.
Patrimonio cultural
No lugar de Santo Estevo hai un lintel labrado sobre a porta dunha casa particular, cunha inscrición datada en 1694.
Bob Weston
Traxectoria
Weston naceu e medrou en Waltham, Massachusetts. Durante os veráns de 1985 e 1987, marchou como corneta co famoso Garfield Cadets Drum and Bugle Corps de Garfield, New Jersey. A agrupación gañou a Drum Corps International World Championships neses dous anos. Weston aínda toca a trompeta, como fixo nos álbums The Sea and the Bells de Rachel's (1996) e Things We Lost in the Fire de Low (2001).
En 1988, obteu o grao de enxeñeiro eléctrico pola University of Lowell en Lowell, Massachusetts. Mentres traballaba na emisora da universidade, WJUL, comezou a mesturar actuacións ao vivo de bandas da zona de Boston, como The Pixies e The Blake Babies.
En 1987 Weston uniuse a The Volcano Suns, tocando o baixo. O grupo estaba liderado por Peter Prescott, que anteriormente fora o batería de Mission of Burma, separada en 1983.
Weston uniuse a Steve Albini e Todd Trainer na banda Shellac no ano 1991. Con Albini, Weston mellorou as súas habilidades de produción e comezou a gravar e a mesturar traballos de bandas como Sebadoh, June of 44, Polvo, The Coctails, Archers of Loaf, Chavez, Rachel's, Ken Vandermark e Rodan. Weston tamén foi o axudante de Albini no álbum de Nirvana In Utero. Porén, o traballo de gravación e mestura de Weston non se limita só á música e ten traballado ocasionalmente de freelance para a National Public Radio, sobre todo na comedia Wait, Wait, Don't Tell Me.
No ano 2002, Weston uniuse a recentemente retornada Mission of Burma, ocupando o lugar de Martin Swope como manipulador de son e técnico da banda. Bob aparece nos álbums ONoffON, The Obliterati e The Sound The Speed The Light.
A principios do 2007, Weston fundou Chicago Mastering Service, con Jason Ward.
Elena Suárez Suárez
Traxectoria
Nada na Arxentina, onde estaban emigrados os seus pais, que eran da Baña. Regresaron a Galicia e asentáronse en Ser, e despois foron vivir a Santa Comba. Foi mestra en Freixeiro, e casou con Alfredo Caamaño Pato.
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, o seu marido Alfredo fuxiu. Elena foi detida e encarcerada en Negreira. Xulgada en Santiago de Compostela por excitación á rebelión o 30 de marzo de 1937 xunto con outros 31 veciños do partido xudicial de Negreira, foi condenada a pena de morte. Salvou pola súa condición de súbdita arxentina e finalmente foi sentenciada a oito anos de cárcere. Foi recluída na prisión da Coruña. Pasou polas prisións de Santiago, Burgos e penal feminino de Saturrarán. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en febreiro de 1940. Foille retirado o título de mestra. En 1940 hai orde de ingresala nun hospital mental. Ao remate da guerra civil viaxou a Venezuela a través do porto de Bordeos e reencontrouse co seu home. Pouco despois chegaron os seus fillos. O matrimonio regresou en 1954 para unha breve visita ás terras de Santa Comba e Negreira.
Economía de Noruega
Noruega ten unha economía propia dos países máis desenvolvidos do mundo, onde máis do 60% da man de obra dedícase ao sector de servizos. O país é un dos principais produtores de petróleo e gas natural da Europa, que garanten 22% da riqueza nacional. O país é dotado con ricos recursos naturais - petróleo, enerxía hidroeléctrica, peixes, bosques e minerais - e é altamente dependente da súa produción de óleo e prezos de óleo internacionais; en 1999, o óleo e o gas explicaron 35% das exportacións. Soamente Arabia Saudita e Rusia exportan máis óleo do que Noruega. O fondo petrolífero da Noruega foi estabelecido polo goberno noruegués para garantir que os beneficios da explotación do petróleo sexan preservados para xeracións futuras de noruegueses.
A Noruega optou por permanecer fóra da Unión Europea durante unha conferencia en 1972, e outra vez en novembro de 1994. Non obstante, a Noruega, xunto con Islandia e Liechtenstein, participa da Unión Europea a través do acordo europeo da área económica.
Aventura
miniatura|300px|Fotografía dunha aventura. Unha aventura é unha experiencia de natureza arriscada normalmente composta de eventos inesperados. Unha aventura pode constar de tarefas arriscadas, encontros con persoas, cousas ou situacións impactantes, a realización de metas importantes na vida dun individuo, ou un arriscado proxecto de negocios.
A experimentación dunha aventura pode crear estimulación física e psicolóxica no individuo, que pode ser considerada contraproducente (por exemplo, o medo) ou beneficiosa (incremento na autoestima) dependendo do desenlace de devandita aventura. Para algunhas persoas, a aventura vólvese un factor moi importante nas súas vidas. Ver deporte extremo.
Aplicacións do termo
A aventura é un concepto que pode aplicarse en varios contextos e situacións. Por exemplo, é un elemento clave na narrativa literaria, o drama e o entretemento derivado destas fontes, tal como os xogos de rol. é un xénero cinematográfico e un concepto que se alude moito en varias campañas publicitarias que desexan apelar ao interese dun público novo. Tamén se entende por aventura unha relación, a miúdo ilícita e/ou informal, entre dúas persoas atraídas entre si.
Historia do Recife
A historia do Recife desenvólvese entre o que era un lugar secundario como porto ao servizo da capital da colonia portuguesa na rexión, Olinda, e a metrópole actual capital do estado brasileiro de Pernambuco.
O porto no arrecife
miniatura|200px|Vista do "porto no arrecife". En 1535 o donatário de Pernambuco pola coroa portuguesa, Duarte Coelho Pereira, fundou a poboación de Olinda nun outeiro a carón da costa do Atlántico. Dous anos despois, na carta de concesión de foros de vila para Olinda menciónase o lugar do "arrecife dos navíos" (seis quilómetros ao sur, na foz do río Capibaribe) poboado por pescadores e mareantes.
En efecto, Recife foi durante case dous séculos o resgardado porto de Olinda, a capital da colonia onde residía a aristocracia portuguesa, dignatarios e terratenentes da cana de azucre. En realidade, o poboado situábase nun estreito e longo istmo costeiro (barra) defendido das ondas do océano por un arrecife paralelo á costa.
Cidade Mauricia
miniatura|200px|esquerda|Planta de Mauritsstad e o Recife. A desprotección do porto do arrecife fronte aos ataques piratas e a ameaza de invasión pola Compañía Holandesa das Indias Occidentais levaron a erixir empalizadas e fortificacións. Pero en 1630 os holandeses ocuparon a colonia. Deseguida (1637) foi deseñado fronte ao arrecife (onde o poboado tamén recibiu un primeiro ordenamento) o plan para o trazado dunha nova cidade como capital da Nova Holanda que se nomeou Mauritsstad ("Cidade Mauricia", por Xoán Mauricio de Nassau, gobernador dos Países Baixos).
O proxecto de Pieter Post impulsado por Mauricio de Nassau incluía un trazado regular con prazas, canais, diques, pontes, parques e xardíns (botánico e zoolóxico). O edificio máis notable era o pazo de goberno (Pazo de Friburgo, hoxe desaparecido ), na punta nordeste da illa de Santo Antonio, onde Mauritsstad se asentaba. Era unha cidade moderna (con museo natural, observatorio, servizo de bombeiros e recollida de lixo) aberta á tolerancia relixiosa, o que atraíu moitos europeos, entre eles comerciantes xudeus da península ibérica (primeira sinagoga do Novo Mundo).
Segregación de Olinda
Logo de expulsados os holandeses (1654) houbo unha gradual reocupación do trazado da Cidade Mauricia ao xeito colonial portugués, perdéndose en parte a regularidade e o rigor xeométrico. Por outra banda, a rivalidade latente entre a empobrecida nobreza azucreira de Olinda e a nova e próspera burguesía inmigrada (comerciantes portugueses ou "mascates") da cidade deixada atrás polos holandeses, estalou nun conflito cando a segregación de Recife como concello independente elevado a categoría de vila (Santo António das Cacimbas do Recife do Porto, en 1709). Sufocada a Guerra dos Mascates polas tropas portuguesas, veu ser o xerme do futuro independentismo brasileiro.
O desenvolvemento da nova vila foi rápido, á calor da riqueza xerada polo comercio do porto. Dos 16.000 habitantes que contaba en 1711 pasou a 25.000 en 1745. Ao longo do século XVIII construíronse moitas igrexas e conventos, ampliándose de continuo mediante recheos a superficie habitable tanto no arrecife como na illa de Santo Antonio. Na ourela norte do Capibaribe, onde Mauricio de Nassau construíra a súa vila de lecer comunicada con Mauritsstad por outra ponte, desenvolveuse o arrabalde de Boa Vista, futuro terceiro núcleo conformador do centro da cidade.
Século XIX
miniatura|800px|centro|Panorama de Recife en 1855: en primeiro termo a Illa de Santo Antonio e á dereita o vello Recife co porto. O século XIX foi o das revolucións que levaron á independencia do Brasil e Recife converteuse na capitalidade de Pernambuco (1827). No eido urbano supuxo a modernización da cidade de acordo cos tempos e cos status novos, especialmente durante a administración de Francisco do Rego Barros (1837-1844) e segundo o modelo de París, onde aquel residira (auga, saneamento, luz pública, hospitais, ferrocarril entre 1858 e 1870, etc.). As liñas xerais da vila mantivéronse cos tres núcleos principais unidos por novas pontes a través dos brazos de auga. No lugar do arruinado Pazo de Friburgo na punta da illa de Santo Antonio erixiuse o novo Pazo de Goberno e diante a futura Praza da República, co teatro de Santa Isabel.
Século XX
O forte crecemento comezou co século XX (duplicouse a poboación entre 1900 e 1920 ao pasar de 113 000 a 239 000 habitantes). Continuou o labor de modernización, o que implicou ás veces a destrución do pasado colonial no vello Recife. A cidade creceu na beiramar coa urbanización da liña de praia de Boa Viagem no sur.
Na segunda metade do século a expansión acentuouse, configurando a metrópole actual.
Christopher Masterson
Christopher Kennedy Masterson nado o 22 de xaneiro de 1980 en Long Island, Nova York é un actor estadounidense coñecido polo seu papel de Francis na serie de televisión Malcolm in the Middle.
Santovenia de la Valdoncina
Santovenia de la Valdoncina é un concello español da provincia de León (Castela e León). A súa poboación é de 2.079 habitantes (INE, 2021).
Mary Frere
Mary Eliza Isabella Frere (1845–1911) (alias May) foi unha autora inglesa de obras sobre a India. En 1868 Frere publicou a primeira compilación en inglés de contos indios Old Deccan Days.
Primeiros anos
Frere naceu en Gloucestershire, Inglaterra, o 11 de agosto de 1845. Foi a maior de cinco fillos. A familia viviu en Wimbledon, onde Mary recibiu educación privada. O pai de Mary servira na administración colonial na India dende 1834, e en 1862 foi designado gobernador de Bombai.
Obras publicadas
Frere publicou varios poemas e obras. A máis popular foi ''Old Deccan Days; or, Hindoo Fairy Legends, Current in Southern India. Collected From Oral Tradition'', impreso en 1868, con ilustracións da súa irmá Catherine Frances Frere. Segundo a introdución de Frere, comezou a súa colección de folclore indio durante unhas longas viaxes co seu pai. A súa única compaña feminina era unha asistenta nativa chamada Anna Liberata de Souza, quen descendía de cristiáns da casta Lingaet de Maharashtra. O que comezou sendo unha simple leria entre as mulleres rematou en rexistro e estudo da cultura india. O pai de Frere corrixiu a obra e escribiu unha introdución á primeira edición de Old Deccan Days. O orientalista Max Müller revisou a colección de Frere e escribiu que semellaba unha tradución directa do sánscrito antigo. A completa fundamentación e a sección Narrator's Narrative que conta a vida de De Souza, provén á obra dunha base pouco habitual na época, pondo os textos no contexto da difícil vida da narradora local. O libro foi un éxito; na época da súa terceira edición inglesa (1881) imprimiuse en lingua alemá, húngara, danesa, marathi, hindi e gujarati.
Poliformismo
miniatura|dereita|250px|Mosca común da froita O poliformismo é a presenza de dúas ou máis variantes herdables para unha mesma característica que coexisten dentro dunha poboación.
Mary Frere
Obras publicadas
Na introdución ao seu volume de contos indios de 1892, Joseph Jacobs reimprimiu e recoñeceu a contribución de Frere a eles:
Poliformismo
Esta característica pode ser apreciable tanto a nivel morfolóxico, como o número de porcas en Drosophila melanogaster (mosca común da froita), como a nivel molecular, tal é o caso das alozimas.
Mary Frere
Obras publicadas
"'Aínda que os contos de fadas indios son os primeiros en existir, dende outro punto de vista tamén son, porén, os máis novos. Pois só ha uns vinte cinco anos que a señorita Frere comezou a moderna recompilación de contos populares indios co seu encantador Old Deccan Days.'"
Morte e sepultura
Frere morreu en Sussex o 26 de marzo de 1911. Está sepultada no cemiterio de Brookwood.
Reacción de Maillard
miniatura|Lombo Delmónico ou Ribeye, que presenta no seu termo medio de cocción a reacción de Maillard. dereita|miniatura|A codia de moitos [[pans e bolos, como este brioche, está dourada debido á reacción de Maillard.]] miniatura|dereita|Louis Camille Maillard. Co nome de reacción de Maillard (tecnicamente: glicosilación ou glicación non encimática de proteínas) desígnase un conxunto moi complexo de reaccións químicas nas que se producen melanoidinas coloreadas que van desde o amarelo claro deica o café moi escuro e mesmo o negro, ademais de diferentes compostos aromáticos. Para que as transformacións teñan lugar, son necesarios un azucre redutor (cetosa ou aldosa) e un grupo amino lbre, procedente dun aminoácido ou dunha proteína. A reacción de Maillard pode acontecer durante o quentamento dos alimentos ou durante o seu almacenamento prolongado. A esta reacción débese a cor castaña da codia da carne cociñada ou do pan cocido ao forno. Os produtos maioritarios destas reaccións son moléculas cíclicas e policíclicas, que achegan sabor e aroma aos alimentos, aínda que tamén poden orixinarse algúns que poden ser carcinóxenos.
No proceso da reacción xéranse centos de compostos saborosos diferentes. Estes compostos, á súa vez, degrádanse para formar máis compostos saborosos novos, e así sucesivamente. Cada tipo de alimento ten un conxunto distintivo de compostos saborosos que se forman durante a reacción de Maillard. Nestas reaccións o grupo carbonilo reactivo do azucre reacciona co grupo amino nucleofílico do aminoácido, e forma unha complexa mestura de moléculas pouco caracterizadas responsables do conxunto de olores e sabores. Este proceso é acelerado nun ambiente alcalino (por iso, por exemplo, engádese sosa cáustica para escurecer os pretzels), xa que os grupos amino (RNH3+) son desprotonados e, por tanto, incrementan o seu carácter nucleofílico. O tipo de aminoácido determina o sabor resultante. Esta reacción é a base da industria dos saborizantes. A altas temperaturas, pode formarse un potencial carcinóxeno chamado acrilamida.
Historia
O primeiro en describir esta reacción foi o químico francés Louis-Camille Maillard a comezos do século XX. En 1912 Maillard (1878-1936) demostrou que os pigmentos marróns e os polímeros que se orixinan durante a pirólise (degradación química producida unicamente por calor) libéranse ao producirse a reacción dun grupo amino cun grupo carbonilo, polo xeral dun azucre redutor. O mecanismo non se describiu en máis detalle ata 1953 cando o químico John E. Hodge estudou as complexas reaccións que se producen. Aínda non se esclareceron todos os aspectos das reaccións de Maillard.
Condicións da reacción
A reacción de Maillard é notablemente complexa. Unha sinxela ilustración disto é que a reacción da glicosa con amoníaco rende a formación de máis de quince compostos, mentres que a de glicosa con glicina dá lugar a máis de 24.
Aínda que as transformacións da reacción de Maillard poden ter lugar en variadas condicións, os seguintes factores inflúen nela:
Fases da reacción
Na reacción de Maillard hai catro fases sucesivas, que son as que se enumeran a continuación:
Mecanismo químico
Máis en detalle, o mecanismo químico da reacción é o seguinte:
Mecanismo da formación do produto de Amadori a partir de D-glicosa.
A cadea aberta do produto de Amadori sofre unha posterior deshidratación e desaminación para producir dicarbonilos. Este é un intermediario crucial.
Formación de [[dicarbonilo a partir do composto de Amadori de cadeda aberta.]]
Os dicarbonilos reaccionan con aminas para producir aldehido de Strecker por medio dunha degradación de Strecker.
Pode xerarse como subproduto o composto posiblemente canceríxeno acrilamida por reacción de Maillard entre azucres e aminoácidos, especialmente asparaxina.
Formación de crilamida por reacción entre a asparaxina e compostos dicarbonilo derivados da reacción de Amadori.
A reacción de Maillard nos alimentos
A reacción de Maillard, un dos mecanismos do "dourado non encimático" dos alimentos, xera moitas das cores, sabores e aromas existentes nos alimentos. Por exemplo, os seguintes: miniatura|100px|6-Acetil-2,3,4,5-tetrahidropiridina. miniatura|100px|2-Acetil-1-pirrolina.
O composto 6-acetil-1,2,3,4-tetrahidropiridina (na imaxe) é o que causa o olor das galletas ou do pan, pombiñas de millo, e produtos de tortas. O composto químico 2-acetil-1-pirrolina (na imaxe) é o responsable dos sabores aromáticos nas variedades de arroz cociñado. Ambos os compostos teñen un nivel olfactivo por debaixo de 0,06 ng/L.
Debe distinguirse a reacción de Maillard da caramelización. A caramelización é un proceso completamente diferente, aínda que o seu resultado sexa similar á vista e ao padal. A caramelización pode ás veces causar que algúns alimentos collan cor marrón, igual que na reacción de Maillard, pero por un proceso distinto. Ambos os procesos son promovidos polo quentamento, pero na reacción de Maillard están implicados os aminoácidos, mentres que a caramelización é simplemente a pirólise de certos azucres. Os caramelos feitos con leite e azucre si son resultado da reacción de Maillard, xa que o letie ten moitas proteínas.
Nos ensilados de herba, un exceso de calor pode producir unha reacción de Maillard, que reduce a cantidade de enerxía e proteínas que quedan dispoñibles para que os animais se alimenten do ensilado.
Uso na cociña
Cando se cociñan lentamente vexetais (que conteñen azucres) e se lles engade un alimento cun contido proteínico, prodúcese a reacción de Maillard. O resultado final é a xeración dunha concentración de sabores e un torrado superficial do alimento, consiguíndose efectos moi saborosos. É moi importante que a intensidade da calor emitida polo foco calorífico sexa directamente proporcional ao grosor da peza de alimento quentada, e que esta se aplique durante o tempo xusto, para non chegar a queimalo nin resecalo por exceso de cocción (isto produce efectos nocivos). Os alimentos que se fan á prancha poden ser pezas pequenas, ou cortados en cachos non moi pequenos. Ao contraio, no forno poden facerse pezas meirandes ou alimentos sen cortar en cachos.
Para acelerar a reacción pódense empregar solucións de azucres nas proteínas. Por exemplo, o pato laqueado ao estilo Pekín cóbrese durante varios días cunha capa de mel. Á inversa, os alimentos con azudres ou amidón poden rociarse cunha solución de proteínas hidrolizadas como o prebe de soia, que acelera a aparición dunha cor dourada. Como os azucres sinxelos reaccionan máis rápido, moitos prebes para grelladas conteñen algún ácido, como zume de limón ou vinagre, que rompen a sacarosa do azucre común en frutosa e glicosa.
Fisioloxía
A reacción de Maillard tamén ocorre no corpo humano de forma natural. É un paso na formación de endoprodutos de glicación avanzada (EGAs; en inglés, AGEs). Poden reastrearse medindo a pentosidina.
Aínda que a reacción de Maillard foi estudada máis amplamente nos alimentos, tamén presenta unha correlación con moitas doenzas humanas, especialmente as oculares dexenerativas. En xeral, estas doenzas débense á acumulación de EGAs nos ácidos nucleicos, proteínas e lípidos. Aínda que os EGAs teñen numerosas orixes, poden formarse tamén a partir da oxidación e deshidratación de adutos de Amadori, os cales son o produto de reaccións de Maillard non encimáticas. Ademais das doenzas oculares, cuxa correlación coa química de Maillard foi estudada máis recentemente, tamén se probou que a formación de EGAs pode contribuír a unha ampla variedade de doenzas humanas entre as que están as complicacións diabéticas, fibrose pulmonar, e neurodexeneración. O axente fluorodesoxiglicosa, usado para obter imaxes de tomografía de emisión de positróns, sofre unha reacción de Maillard para formar fluorodesoxiglicosilamina.
Suxeriuse que certos sistemas receptores do corpo evolucionaron para eliminar as moléculas modificadas por glicación, como os EGAs, para anular os seus efectos. Os efectos adversos da acumulación de EGAs parecen estar mediados por numerosos receptores de EGAs diferentes. Exemplos son: AGE-R1, galectina-3, CD36, e, principalmente, o RAGE (o receptor de EGAs).
A glicación avanzada en numerosas localizacións dentro dos ollos é prexudicial. Na córnea, cuxas células endoteliais expresan o RAGE e a galectina-3, a acumulación de AGEs está asociada cun estroma corneal engrosado, edema corneal, e cambios morfolóxicos nos pecientes con diabete. Dentro do cristalino, a química de Maillard foi estudada estensamente no contexto da formación de cataratas. A glicación avanzada altera a integridade da membrana fibrosa do cristalino, e os compostos dicarbonilo causan un incremento da formación de agregados no cristalino. Este efecto está exacerbado tanto na diabete coma no envellecemento. Ademais, crese que os compostos que inhiben os EGAs son efectivos na prevención da formación de cataratas nos diabéticos.
A glicación nas reaccións de Maillard pode levar á desestabilización da estrutura do xel do humor vítreo do ollo por medio dunha innecesaria formación de pontes cruzadas entre as fibrilas de coláxeno. De novo, este proceso obsérvase máis frecuentemente en pacientes diabéticos.
Na retina, a acumulación de EGAs nas drusas e na membrana de Bruch foi asociada coa idade, e foi observada con moit frecuencia en pacientes de dexeneración macular asociada coa idade. Isto maniféstase polo engrosamento da membrana de Bruch. Ademais, observouse que os niveis de EGAs increméntanse coa idade na lamina cribrosa escleral, e os produtos da reacción de Maillard observáronse tamén alí.
Moitas doenzas oculares, especialmente a retinopatía diabética, poden previrse inhibindo a reacción de Maillard. Isto pode conseguirse de diferentes modos: impedindo a formación de AGEs, reducino a efectividade da vía de sinalización de EGAs e as interaccións receptor-ligando, ou rompendo os enlaces cruzados dos EGAs. Este último método xa se conseguiu aplicar en certa medida co fármaco alagebrium, aínda que a súa efectividade contra a retinopatía é descoñecida. Outro método é o uso de amadorinas, que poden impedir formación de intermediarios da reacción de Amadori, que forman EGAs, ao buscaren os carbonilos reactivos.
Retrómero
miniatura|300px|Complexo proteico retrómero O retrómero é un complexo proteico que é importante para a reciclaxe dos receptores transmembrana desde os endosomas á rede trans-Golgi.
Características
O retrómero é un complexo heteropentamérico que nos humanos está composto por un dímero de nexina seleccionador asociado a membrana menos definido (SNX1, SNX2, SNX5, SNX6), e un trímero proteico seleccionados vacuolar (Vps) que contén Vps26, Vps29, Vps35. Aínda que o dímero SNX é necesario para o recrutamento do retrómero na membrana endosómica, a función de unión do cargamento deste complexo depende do trímero central por medio da unión da subunidade Vps35 a varias moléculas do cargamento, como o M6PR, wntless e a sortilina. Os estudos iniciais sobre a selección de hidrolases ácidas como a carboxipeptidase Y (CPY) en mutantes de Saccharomyces cerevisiae levaron á identificación do retrómero como mediador do tráfico retrógrado do receptor pro-CPY (Vps10) desde os endosomas á rede trans-Golgi.
Estrutura
O complexo retrómero está moi conservado: atopáronse homólogos no nematodo C. elegans, o rato e os humanos. O complexo retrómero consta de 5 proteínas en lévedos: Vps35p, Vps26p, Vps29p, Vps17p e Vps5p. O retrómero de mamíferos consta de Vps26, Vps29, Vps35, SNX1 e SNX2, e posiblemente SNX5 e SNX6. Propúxose que actúa en dous subcomplexos: (1) complexo de recoñecemento do cargamento, que consta de Vps35, Vps29 e Vps26 (trímero Vps), e (2) dímeros SNX-BAR, que constan de SNX1 ou SNX2 e SNX5 ou SNX6, que facilitan a remodelación da membrana endosómica e da súa curvatura, o que ten como resultado a formación de túbulos ou vesículas, que transportan as moléculas do cargamento á rede trans-Golgi.
Función
O complexo retrómero media a recuperación de varios receptores transmembrana, como o receptor de manosa 6-fosfato independente de catión, que é o receptor funcional de mamíferos correspondente ao Vps10, e o receptor de Wnt Wntless. O retrómero é necesario para a reciclaxe de Kex2p e DPAP-A, que en lévedos tamén pasan ciclicamente do trans-Golgi ao compartimento prevacuolar (equivalente en lévedos ao endosoma). Tamén cómpre este complexo para a reciclaxe do receptor da superficie celular CED-1, que é necesario para a fagocitose de células apoptóticas.
O retrómero desempeña un papel central na recuperación de varias proteínas de cargamento desde o endosoma á rede trans-Golgi. Porén, está claro que hai outros complexos e proteínas que actúan neste proceso de recuperación. Polo momento non está claro se outros compoñentes que foron identificados na vía de recuperación actúan co retrómero na mesma vía ou interveñen en vías alternativas. Estudos recentes implican os defectos na selección de moléculas polo retrómero na enfermidade de Alzheimer e na enfermidade de Parkinson de comezo tardío.
O retrómero tamén parece exercer un papel na replicación do virus da hepatite C.
O bebedor de asente
O bebedor de asente, no orixinal francés Le Buveur d'absinthe, é unha tea realizada polo pintor Édouard Manet en 1856. Constitúe a primeira obra orixinal do artista, realizada na súa xuventude. O estilo claramente realista e prosaico do lenzo simboliza unha verdadeira ruptura coa formación recibida polo seu antigo mestre, Thomas Couture. Así mesmo, a obra posúe unha forte influencia da pintura do español, Diego Velázquez e o seu Ménippe.
Retrómero
Tráfico retrógrado mediado polo retrómero
A asociación do complexo Vps35-Vps29-Vps26 aos dominios citosólicos das moléculas de cargamento en membranas endosómicas inicia a activación do tráfico retrógrado e a captura do cargamento. O complexo de nucleación fórmase pola interacción do complexo VPS con Rab7 activado por GTP, con clatrina, adaptadores da clatrina e varias proteínas de unión.
Dolce
Dolce é o oitavo álbum da cantante xaponesa Ami Suzuki, lanzado ó mercado o día 6 de febreiro do ano 2008, baixo o selo avex trax e producido por Max Matsuura.
Retrómero
Tráfico retrógrado mediado polo retrómero
O dímero SNX-BAR entra no complexo de nucleación por unión directa ou movemento lateral na superficie do endosoma. O aumento do nivel dos SNX-BAR do retrómero causa un cambio conformacional a un modo que induce curvatura na membrana, que inicia a formación de túbulos de membrana. Unha vez que os transportadores do cargamento están maduros, catalízase a escisión do transportador pola dinamina-II ou a EHD1, xunto coas forzas mecánicas xeradas pola polimerización da actina e a actividade motora.
O transportador do cargamento é conducido á rede trans-Golgi por proteínas motoras como a dineína. O amarre do transportador do cargamento ao compartimento receptor orixinará a eliminación da cuberta do transportador, o cal é impulsado pola hidrólise do ATP e a hidrólise de Rab7-GTP. Unha vez liberados do transportador, o complexo Vps35-Vps29-Vps26 e os dímeros SNX-BAR son reciclados de volta ás membranas endosómicas.
Carmen Marón
Carmen Marón Beltrán, nada o 29 de novembro de 1944 en Samos, é unha política galega.
Traxectoria
Residente desde moi nova na Coruña, estudou graduado social, funcionaria do ministerio de Xustiza, milita no PSdeG desde 1981, foi deputada no Congreso dos Deputados durante catro lexislaturas e tenente de alcalde da Coruña. Con Francisco Vázquez na alcaldía afrontou as concellarías de Medio Ambiente (1997-2003) e Cultura e Benestar (2003-2006).
Após as eleccións municipais de 2011, o 24 de maio anunciaba a súa renuncia como concelleira trala perda da alcaldía por parte de Javier Losada, que tamén renunciara poucas horas antes.
Acetal
miniatura|Estrutura xeral dun acetal. miniatura|No cetal un grupo R está substituíndo ao H que teñen os acetais.
A formación dun acetal ten lugar cando o grupo hidroxilo dun hemiacetal é protonado e pérdese en forma dunha molécula de auga. O ión (carbocatión) que se produce é rapidisimamente atacado por unha molécula de alcohol, e orixínase o acetal.
A maioría dos enlaces glicosídicos dos carbohidratos e compostos como os glicósidos son enlaces acetal.
Nomenclatura IUPAC
A IUPAC admite dous tipos de nomenclatura para os acetais e cetais. Unha, baseada na construción sistemática de nomes, utilizando prefixos: alcoxi, hidroxi etc. A outra, máis común, consiste na construción do nome do aduto utilzando o nome do composto carbonílico orixinal e os nomes dos radicais que conforman o sistema acetálico. Por exemplo: o aduto cetálico da reacción de acetona con etanol en condicións axeitadas pode chamarse cetal dietílico da acetona.
Propiedades químicas
Os acetais e cetais son moi inertes á acción das bases ou de reactivos nucleófilos. Son tamén resistentes aos ácidos en ausencia de nucleófilos moderadamente fortes. Polo contrario, reaccionan con nucleófilos en presenza de cantidades catalíticas de ácidos minerais, producindo a rotura do enlace acetálico. Por exemplo, o cetal dietílico da acetona, disolvido en auga (nucleófilo) e en cantidades pequenas de ácido clorhídrico (HCl), disóciase en acetona e etanol.