cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Workin' Moms
Workin' Moms é unha serie de televisión de comedia de situación de orixe canadense que se estreou o 10 de xaneiro de 2017. Está protagonizada por Catherine Reitman, Jessalyn Wanlim, Dani Kind e Juno Rinaldi que interpretan un grupo de amigas que lidan cos retos de seren nais traballadoras. A serie está producida por Wolf + Rabbit Entertainment, a compañía de produción de Reitman e o seu marido, Philip Sternberg. En febreiro de 2019, no medio da terceira tempada, a serie estreouse globalmente a través de Netflix. O 29 de maio de 2019, Workin' Moms foi renovada para unha cuarta tempada, a cal se estreou o 18 de febreiro de 2020. En abril de 2020, a serie foi renovada para unha quinta tempada, que se estreou o 16 de febreiro de 2021.
Calique (lúa)
Calique (ou en grego Καλύκη), tamén coñecida coma Xúpiter XXIII, é unha lúa irregular retrógrada de Xúpiter. Foi descuberta por un grupo de astrónomos da Universidade de Hawaii encabezado por Scott S. Sheppard no ano 2000, e recibiu a designación temporal S/2000 J 2.
Calique ten uns 5,2 quilómetros de diámetro, e orbita Xúpiter a unha distancia media de 23,181 millóns de kms, tarda 721,021 días en completar unha órbita, ten unha inclinación de 166° con respecto á eclíptica (165° respecto do ecuador de Xúpiter), e posúe unha excentricidade orbital de 0,2140. Esta lúa pertence ó grupo de satélites Carme, un grupo de lúas retrógradas irregulares que orbitan ó redor de Xúpiter a unha distancia media de entre 23 a 24 millóns de kms, con inclinacións duns 165°.
Recibiu oficialmente o seu nome en outubro do ano 2002, segundo algúns autores, Calique era unha Nisíade, unha das ninfas que coidaron de Dioniso.
Negros, Visayas
Negros é unha illa filipina pertencente ás Visayas, situada ao noroeste de Mindanao, é a cuarta illa máis grande do país, cunha superficie de 13.309´60 km², e a súa máxima altura é o volcán Canlaón, de 2.460 metros. As principais cidades son Bacolod e Dumaguete. Está percorrida polos ríos Binalbagan, Ilog, Tolong e Tanjay.Negros é unha das moitas illas que compoñen as Visayas, que forma a división central da nación.
Como rexión de Filipinas, oficialmente chámase Rexión da Illa de Negros (Rehiyon sang Pulo sang Negros; Rehiyon sa Pulo sa Negros; Rehiyon ng Pulo ng Negros), tamén coñecida oficialmente coa abreviatura "NIR" (non oficialmente "Rexión XVIII"), a 18ª e máis recente rexión de Filipinas, que comprende as cidades de Negros Occidental e Negros Oriental xunto coas súas illas e illotes periféricos correspondentes dentro dunha área rexional total de 13.350´74 km².
Foi creada o 29 de maio de 2015 en virtude da "Orde Executiva Nº. 183" emitida por Benigno Aquino III, que era o Presidente da República de Filipinas nese momento. Os habitantes predominantes da rexión da illa chámanse localmente Negrosanons. en 2015, a poboación total da Rexión da Illa Negros era de 4.414.131 habitantes, o que a converte na cuarta rexión máis poboada das Visayas.
Época precolonial
Negros orixinalmente chamábase "Buglas", unha antiga palabra Hiligainón que se cre que significa "cortada", xa que se cre que a illa foi separada dunha masa de terra máis grande por augas en ascenso durante a última glaciación. Entre os seus primeiros habitantes atopábase o pobo Ati, un dos pobos indíxenas, un de varios pobos indíxenas de pel negra, dispersos por todo o sueste de Asia e que posúe unha cultura única. As partes máis occidentais da illa pronto caeron baixo a dominio do Kedatuan de Madja-as das illas veciñas de Panay e Guimaras.
Colonización española
Ao chegar á illa en abril de 1565, os colonizadores españois chamaron á terra Negros, logo de observar aos nativos de pel escura. Dous dos asentamentos nativos máis temperáns, Binalbagan e Ilog, convertéronse en cidades en 1573 e 1584, respectivamente, outros asentamentos do período incluíron Hinigaran, Bago, Marayo (agora Pontevedra), Mamalan (agora Himamaylan), e Candaguit (agora o sitio de San Enrique). En 1572, o rei Filipe II de España conferiu o título de Marqués de Buglas aos herdeiros de Juan Sebastián Elcano, o primeiro mariño en circunnavegar o mundo. O Marques actual é o 17º en liña, e reside en Silay, Negros Occidental.
Logo de nomear encomenderos na illa, Miguel López de Legazpi colocou a Negros baixo a xurisdición do gobernador de Oton, en Panay. En 1734, con todo, a illa converteuse nunha rexión militar con Ilog como a súa primeira capital. A sede do goberno foi transferida máis adiante a Himamaylan ata que Bacolod converteuse na capital en 1849. En 1865, Negros e as súas illas menores periféricas xunto con Siquijor converteuse nunha provincia político militar.
En 1890, a illa foi oficialmente dividida nas provincias actuais de Negros Occidental e Negros Oriental. O gobernador español, D. Isidro Castro e Cinceros, rendeuse aos revolucionarios, dirixidos por Aniceto Lacson e Juan Araneta, o 6 de novembro de 1898. O Xeneral Miller nomeou a Aniceto, Gobernador da Illa en marzo de 1899. O 9 de abril de 1901, a Segunda Comisión Filipina baixo a presidencia de William H. Taft chegou a Dumaguete. asSemanas máis tarde, o 1 de maio, estableceuse o goberno civil baixo soberanía americana, e o 28 de agosto, o Dr. David S. Hibbard fundou o que agora é a Universidade Silliman, coa axuda de Melitón Larena como o primeiro alcalde de Dumaguete, así como Demetrio Larena.
Negros Revolución e formación da República de Negros
290px|miniatura|right| Bandeira da curta vida da República Negros
Do 3 ao 6 de novembro de 1898, o pobode Negros rebelouse contra o goberno colonial español encabezado polo gobernador político-militar, o coronel Isidro de Castro. Os españois decidiron renderse ao ver ás tropas armadas marchar nun movemento de pinza cara a Bacolod. Os revolucionarios, dirixidos polo xeneral Juan Araneta desde Bago City e o xeneral Aniceto Lacson desde Talisay, levaban armas falsas que consistían de rifles tallados en follas de palma e canóns de alfombras de bambú enrrolladas e pintadas de negro. Na tarde do 6 de novembro, o coronel de Castro asinou a acta de Capitulación, poñendo así fin a séculos de dominio colonial español en Negros Occidental.
En memoria deste acontecemento, cada 5 de novembro é día festivo na provincia.
O 27 de novembro de 1898, a República de Negros declarou unilateralmente a súa independencia, pero tivo unha curta duración e o territorio converteuse nun protectorado dos Estados Unidos o 30 de abril de 1899. O 22 de xullo de 1899, o estado declarouse de novo como República de Negros, e eventualmente disolto polos Estados Unidos e anexado polo Goberno militar dos Estados Unidos das Illas Filipinas o 30 de abril de 1901.
Os líderes da curta república foron:
Formación de rexións
As rexións formáronse por primeira vez o 24 de setembro de 1972, cando as provincias de Filipinas foron organizadas en 11 rexións diferentes polo Decreto Presidencial Nº. 1 como parte do Plan Integral de Reorganización do Presidente Ferdinand Marcos. Negros Occidental foi asignado as Visayas occidentais (Rexión VI) e Negros Oriental foi asignado as Visayas centrais (Rexión VII).
Establecemento
miniatura|upright = 1.3 | Primeira páxina da Orden Executiva 183 creando Negros Island Region
O 29 de maio de 2015, o Presidente Aquino asinou a "Orde Executiva 183", unindo as dúas provincias de Negros nunha rexión, a rexión da illa de Negros. Separou Negros Occidental e a súa capital Bacolod City de Visayas Occidental (Rexión VI) e Negros Oriental de Visayas Central (Rexión VII), facendo un total de 18 rexións en Filipinas.
Eirixe
O topónimo galego Eirixe pode referirse a:
Curd Jürgens
Curd Gustav Andreas Gottlieb Franz Jürgens (tamén coñecido no ámbito anglófono como Curd Jurgens e Curt Jurgens), nado en Múnic o 13 de decembro de 1915 e finado en Viena o 18 de xuño de 1982, foi un actor austro-alemán de cine e teatro.
Primeiros anos
Naceu en Múnic, fillo dun comerciante de Hamburgo e dunha profesora francesa. Traballou inicialmente de xornalista antes de comezar a actuar, grazas á iniciativa da súa primeira mullar, actriz, e pasando gran parte dos seus primeiros anos actuando nos teatros de Viena.
Crítico do réxime nacionalsocialista na súa Alemaña natal, foi enviado a un campo de concentración por ser considerado un cidadán "politicamente incorrecto" en 1944. Sobrevivindo á guerra, adquiriu a nacionalidade austríaca logo do conflito.
Carreira internacional
Logo de pasar anos actuando nos teatros austríacos e no cine local e alemán, Jürgens gañou o premio ao mellor actor no Festival de Venecia de 1955 co filme Les Héros Sont Fatigués, e ao ano seguinte converteuse nunha estrela internacional co éxito de Et Dieu… créa la femme, de Roger Vadim, que tamén lanzou á fama a Brigitte Bardot.
Curd pasou entón a traballar en diversos filmes de guerra de Hollywood, estreando en 1957 The Enemy Below, onde compartiu pantalla con Robert Mitchum, ao interpretar o papel dun comandante de submarino alemán perseguido por un destrutor americano durante a Segunda Guerra Mundial. En 1962 interpretou un oficial nazi no épico filme The Longest Day, un dos éxitos do ano.
miniatura|180px|dereita|Tumba de Curd Jürgens no Zentralfriedhof de Viena Cunha carreira de máis de cen filmes, en moitos deles en papeis secundarios, o seu momento de maior popularidade chegou en 1977 ao interpretar o vilán Karl Stromberg en 007: A espía que me amou, un dos filmes de Roger Moore como James Bond.
Porén, malia unha carreira de case tres décadas no cine internacional, Curd sempre se considerou un home de teatro.
Vida persoal
Casou cinco veces, a última delas cunha actriz húngara, Eva Bartok, tamén ex-prisioneira de campos de concentración. Jürgens viviu en Francia durante moitos anos, volvendo a Viena de cando en vez para representar papeis de teatro. Foi durante unha destas viaxes que sufriu un ataque cardíaco, morrendo en 1982, aos 66 anos.
R-1 (mísil)
Historia
Despois do final da segunda guerra mundial, os enxeñeiros alemáns capturados pola Unión Soviética foron destinados a traballar na reprodución e probas de mísiles que nun primeiro momento eran copias dos V-2. A orde para a produción do R-1, copia do V-2, foi emitida o 14 de abril de 1948. Para poñer en marcha a fabricación do mísil foi necesaria a colaboración de 13 institutos de investigación e 35 fábricas. En 1948 leváronse a cabo dez probas de voo do mísil e en 1949, 20. A fabricación do motor do mísil, o RD-100, foi asignada ao enxeñeiro Valentin Glushko. O mísil foi aceptado para o servizo o 25 de novembro de 1950. A primeira unidade operativa foi concedida á brigada 92 da forza estratéxicas de mísiles soviética, situada en Kapustin Yar.
Inicialmente a fabricación dos mísiles R-1 foi asignada á fábrica 66, situada en Zlatoust, para logo pasar á fábrica 586, en Dnepropetrovsk, tras problemas na primeira fábrica. O primeiro mísil construído na fábrica 586 saleu da mesma o 28 de novembro de 1952.
O procedemento para a posta en marcha do mísil unha vez en servizo precisaba de ata vinte vehículos e catro tipos de propelente (osíxeno líquido, alcohol, peróxido de hidréxeno e un catalizador de permanganato) para o motor principal, as turbinas e o sistema de arranque, necesitándose seis horas para preparalo para o lanzamento.
A primeira brigada (a brigada 23 das forzas estratéxicas de mísiles) para o uso do R-1 formouse en decembro de 1950, dotada de seis lanzadores.
José Ríos Gómez
José Ríos Gómez, nado en Poulo (Ordes) cara 1912 e finado en Ordes o 9 de agosto de 1947, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Domiciliado en Parada. Enlace da guerrilla antifranquista. Foi detido e torturado pola Garda Civil no cuartel de Ordes. Morreu a consecuencia das torturas.
Vida persoal
Casou con Jesusa del Río Veiras e tiña dous fillos: Manuel e Dosinda.
Sevillanas
250px|thumb|Bailando sevillanas. As sevillanas son un canto e baile típico de Sevilla, que se cantan e bailan nas distintas feiras e romarías que se celebran por toda Andalucía. A súa orixe atoparíase nos anos previos á época dos Reis Católicos, nunhas composicións que eran coñecidas como "seguidillas castelás", co tempo evolucionaron e foron adquirindo un ton máis flamenco, engadíndose o baile no século XVIII ata chegar aos cantos e bailes con que son nomeadas actualmente.
Está incluída entre os paus do flamenco. Unha sevillana estrutúrase sempre en catro partes; cada unha destas vai sempre acompañada do mesmo refrán. Ten un compás 3/4. O baile de sevillanas ten un número repetido de pasos, como as pasadas, os paseíllos ou os careos.
Algúns dos artistas máis destacados neste xénero foron Los Marismeños, Cantores de Híspalis, Ecos del Rocío, Los Requiebros, María del Monte e Los del Río, entre outros.
Ivar Andreas Aasen
Ivar Andreas Aasen, nado en Ørsta o 5 de agosto de 1813 e finado en Oslo o 23 de setembro de 1896, foi un filólogo noruegués.
Traxectoria
Naceu no seo dunha familia campesiña. A partir de 1836 os seus esforzos foron para crear unha lingua literaria norueguesa independente e nacional, no 1841 comeza un estudo sistemático do seu dialecto local. Posteriormente, Aasen, viaxa por toda Noruega para estudar os diferentes dialectos populares coa idea de fundar unha verdadeira lingua escrita norueguesa que substituíra ao danés. O seu traballo é a orixe do actual nynorsk, que foi o primeiro en empregar de forma literaria. miniatura|esquerda|Ivan Aasen. Morreu honrado polo Parlamento noruegués como pai da lingua norueguesa.
Milímetro de mercurio
Un milímetro de mercurio (símbolo mmHg) ou torricelli (símbolo Torr, así denominada na honra de Evangelista Torricelli), é unha unidade de presión.
O milímetro de mercurio defínese como a presión exercida na base dunha columna dun milímetro de mercurio, que ten unha densidade de 13,5951 g/cm3, baixo a acción da gravidade estándar (9,80665 m/s2), é dicir, 133,322 387 415 Pa, mentres que o torr equivale a 1/760 da presión atmosférica estándar, é dicir, 133,322 368 421... Pa (os decimais son periódicos). Até 1954 ambas unidades eran iguais, mais tras a redefinición ese ano do torr pola CIPM hai unha diferenza mínima entre elas:
Debido a que a atmosfera estándar estaba definida cuantitativamente no Sistema Internacional de Unidades —como unidade auxiliar, xa que a oficial é o pascal (Pa)—, o torr definiuse exactamente como 101325/760 Pa. Na edición do 2006 do SI, o torricelli desapareceu, aínda que o seu uso é relativamente frecuente en medidas de baixa presión, mais a unidade de presión recomendade é o pascal.
Sport Lisboa e Benfica
O Sport Lisboa e Benfica, máis coñecido coma Benfica, é un club polideportivo portugués especializado en fútbol da cidade de Lisboa. Foi fundado en 1904, e futbolisticamente falando é o club máis laureado de Portugal. Entre os seus seareiros é coñecido coma o glorioso. Nas súas vidreiras destacan dúas copas de Europa (cinco veces segundo), 34 campionatos de Liga e 25 copas de Portugal, sendo o club que máis trofeos ten.
Torneos nacionais
dereita|miniatura|300px|Emblema do SL Benfica
Aharón
miniatura|Aharón e Moisés perante o faraón, 1537.
Aharón (אהרן), foi un personaxe bíblico.
Nado en Exipto, era o fillo máis vello de Amram e Ioquébed e irmán máis vello de Moisés. Casou con Elixeba, con quen tivo catro fillos: Nadab, Abihú, Itamar e Elazar. Segundo a tradición foi o primeiro Gran Sacerdote (levita) de Israel por elección divina xunto cos seus fillos. Actuou como voceiro de Moisés, por ser de verba fácil, aínda que mentres Moisés recibía as Táboas da Lei, Aharón fabricou o becerro de ouro a petición do pobo hebreo.
Saint-Jean-Pied-de-Port
Saint-Jean-Pied-de-Port (en francés e oficialmente; en Donibane Garazi) é unha vila e comuna francesa situada no departamento de Pireneos Atlánticos, na rexión de Aquitania. Forma parte do País Vasco Francés, e desde 1512 foi capital da Baixa Navarra. Os seus habitantes reciben o xentilicio de Saint-Jeannais en francés e garaztar ou Donibandar en éuscaro.
Xeografía
A comuna está situada na comarca de Pays de Cize, ao surdeste da Baixa Navarra. Está a uns 8 km da fronteira administrativa con España, e é unha das vilas polas que pasa o camiño francés da Ruta Xacobea. O río Rive ou Errobi, atravesa a localidade.
Aharón
No Corán aparece baixo a forma de Harún. Outras variantes en galego son Arón e Aarón.
Saint-Jean-Pied-de-Port
Historia
200px|esquerda|miniatura|Casa do século XVI. 200px|esquerda|miniatura|Ponte sobre o río Errobi.
Está situada nun lugar de paso, convertido en vía trala romanización. A vila foi fundada no século XII e desenvolveuse axiña como centro comarcal de comercio e comunicacións. En 1329 o rei Filipe III de Navarra concedeulle foros.
Trala invasión e conquista de Navarra en 1512, foi ocupada polo exército de Fernando II de Aragón, e durante ese ano foi escenario de frecuentes enfrontamentos. Permaneceu ocupada por unha importante gornición das tropas do reino de Aragón de forma intermitente, con períodos nos que pasaba a mans de tropas ao servizo do Reino de Navarra, até 1529, cando Carlos I de España abandonou toda a Baixa Navarra polo excesivo custo que supuña a súa conservación desde o punto de vista loxístico e militar. No século XVI sufriu tamén ataques e incendios no marco das guerras de relixión.
En 1620 Luís XIII de Francia uniu as coroas do Reino de Francia e do Reino de Navarra, e baixo o goberno de Richelieu, construíuse na vila a Ciudadela paa defendela dun posible ataque desde o sur.
En marzo de 1789, pouco antes da Revolución Francesa, reuníronse nesta vila os Estados de Navarra, que rexeitaron enviar representantes ás reunións dos Estados Xerais celebrados en París, alegando que a Baixa Navarra non era unha provincia francesa, senón un Reino que na persoa de Henrique IV de Francia se unira ao entón reino de Francia. Porén, en 1790 aprobaron a nova división administrativa francesa, que reuniu as terras da Baixa Navarra e o Béarn nun novo departamento.
Durante a Guerra da Convención foi o centro desde o que partiron os ataques franceses contra o sur dos Pireneos.
Ribera d'Ebre
250px|miniatura|Localización da comarca en [[Cataluña.]] 250px|miniatura|Ponte sobre o [[Ebro en Móra d'Ebre.]] A Ribera d'Ebre (Ribeira de Ebro) é unha comarca da provincia de Tarragona, no suroeste de Cataluña. A súa capital é Móra d'Ebre. En 2009 tiña 24.004 habitantes.
A comarca limita ao norte co Segrià e as Garrigues, ao leste co Priorat e o Baix Camp, polo sur co Baix Ebre, e polo oeste coa Terra Alta e a comarca aragonesa do Matarraña.
Concellos
Actualmente a comarca está formada por 14 concellos.
Hematopoese
miniatura|400px|Diagrama que mostra o desenvolvemento de diferentes células sanguíneas en células maduras. miniatura|400px|Hematopoese humana. [1] O eritrocito policromático ([[reticulocito) á dereita mostra o seu aspecto característico cando se tinga con azul de metileno ou Azure B. [2] O eritrocito á dereita é unha representación máis precisa da súa aparencia real cando se mira a través dun microscopio. [3] Outras células que derivan do monocito: osteoclastos, microglía (sistema nervioso central), células de Langerhans (epiderme), células de Kupffer (fígado). [4] Para obter máis claridade, os linfocitos T e B están separados para indicar mellor que as células plasmáticas xorden da célula B. Teña en conta que non hai diferenza na aparencia das células B e T, a menos que se faga unha tinguidura específica.]] A hematopoese (do grego αἷμα, "sangue" e ποιεῖν "facer"), tamén chamada hemopoese, hemocitopoese ou hematoxénese (as formas con i como hematopoiese etc. non se recomendan en galego ) é a formación das células do sangue, é dicir, de eritrocitos, leucocitos e plaquetas. Todos os compoñentes celulares do sangue derivan de células nai hematopoéticas que se encontran na medula ósea, a cal é, por tanto, o lugar onde ten lugar normalmente a hematopoese no adulto. Nunha persoa sa adulta, prodúcense aproximadamente 1011–1012 novas células sanguíneas cada día para manter estables os niveis de células sanguíneas na circulación periférica.
Células nai hematopoéticas
As células nai hematopoéticas (HSCs, polas súas siglas en inglés de hematopoietic stem cells) encóntranse na medula ósea e teñen a capacidade de dar lugar a todos os tipos de células sanguíneas maduras. As HSCs son células que se autorrenovan: cando proliferan, xa que polo menos algunhas das súas células fillas permanecen como HSCs, mentres que as outras se diferencian, de tal maneira que o conxunto de células nai non diminúe. Este fenómeno denomínase división asimétrica. As outras células fillas das HSCs (células proxenitoras mieloides e linfoides) entran nunha das varias vías alternativas de diferenciación que levan á produción dun ou máis tipos específicos de células sanguíneas, pero non poden autorrenovarse. O conxunto de células proxenitoras é heteroxéneo e pode dividirse en dous grandes grupos: HSC autorrenovables de longo prazo e HSC autorrenovables só transitoriamente, tamén chamadas de curto prazo. Este proceso que realizan é un dos principais procesos vitais do corpo.
Localización
miniatura|400 px|Sitios onde ten lugar a hematopoese humana nos períodos prenatal e posnatal. Nos embrións en desenvolvemento, a formación de sangue ocorre en agregados de células sanguíneas situados no saco vitelino, chamados illas sanguíneas (2ª semana embrionaria). A medida que progresa o desenvolvemento, a formación do sangue pasa a realizarse no bazo, fígado e ganglios linfáticos. Cando se desenvolve finalmente a medula ósea, esta pasa a asumir a tarefa de formar a maioría das células sanguíneas para todo o organismo. Porén, a maduración, activación e parte da proliferación de células linfoides ocorre en órganos linfoides secundarios (bazo, timo, e ganglios linfáticos). Nos nenos, a hematopoese ten lugar na medula dos ósos longos como o fémur ou a tibia. Nos adultos, ocorre principalmente nos ósos da pelve, cranio, vértebras, e esterno.
Hematopoese extramedular
Nalgúns casos, o fígado, timo, e bazo poden volver a reiniciar a súa función hematopoética durante a vida adulta, se é necesario ou por razóns patolóxicas (por exemplo mielofibrose). Isto denomínase hematopoese extramedular. Cando se produce pode causar que eses órganos crezan en tamaño significativamente. Durante o desenvolvemento fetal, como os ósos e a medula ósea, se desenvolven máis tarde, o fígado funciona como o principal órgano hematopoético, polo que o fígado se agranda durante o desenvolvemento.
Outros vertebrados
Nalgúns outros vertebrados, a hematopoese pode ocorrer onde haxa un estroma solto (pouco empaquetado) do tecido conectivo e unha produción lenta de sangue, en órganos como o intestino, bazo ou riles.
Maduración
A medida que unha célula nai madura sofre cambios na súa expresión xénica que limitan os tipos de células en que pode converterse e que a achegan máis a un tipo celular específico. Estes cambios poden a miúdo ser rastreados monitorizando a presenza de proteínas da superficie celular. Cada cambio sucesivo move a célula máis preto do tipo celular final e limita a súa potencialidade de converterse noutro tipo de célula diferente.
Determinación
Hai dous puntos de vista para explicar a determinación. Para as células nai e outras células do sangue indiferenciadas da medula ósea, a determinación explícase xeralmente pola teoría do determinismo da hematopoese, na que factores estimulantes das colonias e outros factores do microambiente hematopoético determinan que as células sigan unha certa vía de diferenciación celular. Este é o modo clásico de describir a hematopoese. O outro punto de vista é a teoría estocástica, na que células sanguíneas indiferenciadas quedan determinadas para producir determinados tipos celulares de modo aleatorio. O microambiente hematopoético prevalece para que algunhas das células sobrevivan e algunhas entren en apoptose e morran. A medula ósea, ao regular este equilibrio entre os diferentes tipos celulares, pode alterar a cantidade de células diferentes que finalmente se producirán.
Factores de crecemento hematopoéticos
miniatura|350px|Diagrama que inclúe algunhas das [[citocinas importantes que determinan o tipo de célula sanguínea que se orixinará. SCF= Factor de célula nai. Tpo= Trombopoetina. IL= Interleucina. GM-CSF= Factor estimulante das colonias de granulocitos-macrófagos. Epo= Eritropoetina. M-CSF= Factor estimulante das colonias de macrófagos. G-CSF= Factor estimulante das colonias de granulocitos. SDF-1= Factor 1 derivado de células estromais. Ligando FLT-3= ligando da tirosina quinase 3 de tipo FMS. TNF-α = Factor de necrose tumoral alfa. TGFβ = Factor de crecemento transformante beta. ]] A produción de células sanguíneas vermellas e brancas está regulada con gran precisión nos humanos sans, e a produción de leucocitos increméntase rapidamente durante unha infección. A proliferación e autorrenovación destas células depende de factores de crecemento. Un dos protagonistas clave na autorrenovación e desenvolvemento de células hematopoéticas é o factor de célula nai (SCF). A ausencia deste factor é letal. Pero hai outros importantes factores de crecemento glicoproteicos, que regulan a proliferación e maduración, estes son por exemplo IL-2, 3, 6 e 7. Hai outros tres exemplos máis de factores que estimulan a produción de células nai comprometidas. Denomínanse factores estimulantes das colonias (CSFs) e inclúen o factor estimulante das colonias de granulocitos-macrófagos (GM-CSF), o factor estimulante das colonias de granulocitos (G-CSF) e o factor estimulante das colonias de macrófagos (M-CSF). Estes estimulan a formación de granulocitos e son activos sobre as células proxenitoras ou sobre as células finais.
A eritropoetina cómpre para que unha célula proxenitora mieloide se converta en eritrocito. A trombopoetina fai que as células proxenitoras mieloides se diferencien en megacariocitos (que son células formadoras de trombocitos ou plaquetas). Exemplos de citocinas e das células sanguíneas ás que dan lugar son as que aparecen na imaxe da dereita.
Factores de transcrición na hematopoese
Os factores de crecemento inician vías de transdución de sinais, que levan á activación de factores de transcrición. O sinal que reciben as células non é de tipo dixital. Isto significa que as células poden distinguir no sinal o tempo, a cantidade e a frecuencia. Por exemplo, a expresión de longo prazo de PU.1 ten como resultado dirixir a diferenciación da célula á liña mieloide, pero a indución de curto prazo da actividade PU.1 leva á formación de eosinófilos inmaturos. Recentemente, informouse que factores de transcrición como o NF-κB poden ser regulados por microARNs (por exemplo, miR-125b) na hematopoese.
A primeira molécula clave que intervén na diferenciación de células nai hematopoéticas a proxenitores muiltipotentes (MPP) é o factor de transcrición proteína alfa que se une ao amplificador CCAAT (C/EBP alfa). As mutacións na C/EBP alfa están asociadas coa leucemia mieloide aguda. Despois, a vía divídese nunha liñaxe eritroide-megacariocítica ou linfoide e mieloide, que teñen un proxenitor común, chamado proxenitor multipotente sensibilizado a linfoide. Hai outros dous factores de transcrición principais: Pu.1 para a liñaxe eritroide-megacariocito, e GATA-1, que fai que se forme unha célula proxenitora multipotente sensibilizada a linfoide (lymphoid-primed).
Un exemplo é o factor PAX5, que é importante no desenvolvemento das células B e está asociado con linfomas. Sorprendentemente, nos ratos knockout condicionais para pax5 as células B periféricas maduras poden desdiferenciarse a precursores da medula ósea de fases previas. Estes descubrimentos mostran que os factores de transcrición actúan como vixilantes do nivel de diferenciación e non só como iniciadores.
As mutacións nos factores de transcrición están estreitamente conectados a cancros sanguíneos, como a leucemia mieloide aguda ou leucemia linfoblástica aguda. Por exemplo Ikaros regula numerosos eventos biolóxicos. Os ratos que non teñen Ikaros carecen de células B, células asasinas naturais e células T. Ikaros ten seis dominios de dedo de cinc, catro son dominios de unión ao ADN conservados e dous son para a dimerización. Un descubrimento moi importante é que están implicados diferentes dedos de cinc na unión con distintos sitios no ADN e esta é a razón do efecto pleiotrópico de Ikaros e a súa diferente implicación no cancro, pero principalmente son mutacións asociadas con pacientes BCR-Abl e é un marcador que indica mal prognóstico.
Pedagoxía Waldorf
O creador deste movemento alternativo foi Rudolf Steiner, fundador da antroposofía. Estudou matemáticas, ciencias naturais e filosofía. Ademais tiña coñecementos na agricultura, música,canto, pintura etc.
Actualmente existen máis de 1000 escolas Waldorf, entre elas, 200 son centros de educación infantil e 646 de educación especial en diversos países; así mesmo, constan varias escolas públicas baseadas neste método.
Concepción da infancia
A pedagoxía Waldorf divídese en tres etapas diferenciadas polas idades dos nenos e nenas: educación infantil (3-6 anos), primaria e secundaria. Cada unha delas pódese diferenciar polo desenvolvemento integral do neno ou nena ou polo estado de maduración. Destaca polas súass aprendizaxes adaptadas a cada idade conseguindo unha educación comprensiva.
Biblioteca Básica da Cultura Galega
A Biblioteca Básica da Cultura Galega é un produto editorial formado por unha colección de cincuenta libros, en lingua galega, publicados dende 1982 pola Editorial Galaxia, co patrocinio das deputacións de Galicia.
Pedagoxía Waldorf
Concepción da infancia
O fin desta perspectiva é promover e crear os aspectos físicos, condutuais, emocionais, cognitivos, sociais e espirituais de cada persoa e incrementar e respectar o pensamento creativo e crítico.
César Alvajar
César Alvajar Diéguez, nado na Coruña o 10 de xaneiro de 1892 e finado en París o 6 de xuño de 1965, foi un escritor, xornalista e político galego.
499
Outros
Historia ano a ano
César Alvajar
Traxectoria
Estudou Maxisterio e Letras en Santiago de Compostela, nesa época fundou o xornal progresista La República, foi redactor de  El Progreso, colaborador dos diarios Tierra Gallega e El Noroeste e fundou na Coruña o semanario satírico La Ciudad. Nos sucesos da folga xeral de 1917 foi encarcerado no castelo de San Antón. Dirixiu o semanario político Adelante, onde escribía uns celebrados entremeses, e durante 18 anos foi redactor xefe de La Voz de Galicia ata 1935. Tamén colaborou en Democracia (en 1912, asinando co seu nome e co pseudónimo Jules Zadig), Acción Coruñesa, Marineda, A Nosa Terra, Ser, Galicia e Lar.
Foi Presidente do Partido Radical, polo que foi candidato nas eleccións xerais de 1931; pero abandonouno para militar no Partido Republicano Radical-Demócrata e despois en Unión Republicana. Foi de xefe de negociado na Sección de Cultura Popular e máis tarde na Sección de Propaganda e Turismo do concello da Coruña. Era o secretario do alcalde Manuel Iglesias Corral e tamén se encargaba da publicación do Boletín Municipal. Presidiu o Casino Republicano da Coruña, o Comité de Unión Republicana e a Liga dos Dereitos do Home, tamén na Coruña.
Durante a Segunda República foi Gobernador Civil de Soria e na Guerra Civil, xefe da Secretaría da Delegación de Evacuación da Xunta de Defensa de Madrid, redactor da Sección de Información do Ministerio de Estado en Barcelona e redactor dos Servizos de Estado Maior do Exército de Terra.
Ao rematar a Guerra Civil exiliouse en París, onde dirixiu La Nouvelle Espagne, órgano do Goberno Republicano no exilio. Foi xulgado e condenado en rebeldía. En París, representando a Galicia, formou parte do Consello Federal do Movemento Europeo e, dende 1951 ata a súa morte, foi delegado do Consello de Galiza. Foi membro do Comité Directivo da Agrupación a la Tercera República.
No exilio colaborou na Axencia Internacional de Prensa. Dende París dirixiu o xornal República (órgano de Acción Republicana Democrática Española), ata a súa morte. Fixo traducións e colaborou na redacción da Grande enciclopedia Larousse. Participou na revista Cuadernos del Congreso por la libertad de la Cultura.
Vida persoal
miniatura|Tumba de César Alvajar no [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña.]] Casou con Amparo López Jeán e foi o pai de Amparo, Ana María, Javier e María Teresa Alvajar.
Pedagoxía Waldorf
Educación Infantil
A teoría pedagóxica Waldorf considera a imitación como principal ferramenta de aprendizaxe. Considera que a través dos espazos e tempos para o xogo creativo os nenos e nenas desenvolverán a imaxinación, unindo o desenvolvemento afectivo, físico e cognitivo.
No día a día destas clases, predominan as actividades artísticas o xogo libre e as tarefas prácticas. Na programación altérnanse actividades que requiran máis esforzo e concentración co xogo simbólico e libre. Na asemblea crean diferentes conflitos, para contrapoñer posturas, coñocer as diversas opinións e aprender a respetalas.
Biblioteca Básica da Cultura Galega
Descrición
Inda que o proxecto xa estaba moi avanzado cando Carlos Casares chegou á Galaxia, a selección de títulos fixérona el e Ramón Piñeiro, pretendendo que un público amplo coñecese as obras literarias de cabeceira de Galicia, por iso aparecen autores do Rexurdimento, da Xeración Nós, e tamén escritores consagrados do momento. A selección enriquecíase con manuais de historia da literatura, lingua, cultura popular, economía, socioloxía, antoloxías, escolmas e vocabularios, coma a gramática de Álvarez, Monteagudo e Regueira.
Pedagoxía Waldorf
Educación Infantil
A estética da clase intenta ser o máis parecida a un fogar. Resáltanse os materiais propiamente naturais e evítase o plástico. Steneir indicou que a ensinanza debe ser diferenciada, dando resposta ás necesidades e demandas que os alumnos e alumnas teñen.
Biblioteca Básica da Cultura Galega
Descrición
Orixinalmente de encadernación rústica, en tapa branda ilustrada, o deseño das cubertas foi obra de Francisco Mantecón Rodríguez e Manuel Janeiro Casal
As temáticas tratadas son: Galicia; Cultura Histórica; Cultura Popular; Economía e Socioloxía; Galeguismo e Literatura.
Pedagoxía Waldorf
Avaliación
Nestas escolas avalíase o progreso dos nenos e nenas a través dos traballos en bloques académicos. Promóvese a autosuperación persoal máis que a competición entre alumnos e alumnas.
Biblioteca Básica da Cultura Galega
Números, títulos e autores
1: A xeografía: Augusto Pérez Alberti 1b: Xeografía humana: Xosé Manuel Souto González 2: A historia: Ramón Villares Paz 4: A arte: María del Carmen Pena López 5: Historia da literatura: Francisco Fernández del Riego 6: Ensaio histórico sobre a cultura galega: Otero Pedrayo 7: O segredo do humor: Celestino Fernández de la Vega 8: Galicia románica: I. G. Bango Torviso; trad.: Pepe Carballude 9: As peregrinacións xacobeas: Francisco Fernández del Riego 11: A casa: Xaquín Lorenzo Fernández 12: A terra: Xaquín Lorenzo Fernández 13: O mar e os ríos: Xaquín Lorenzo Fernández 14: Os oficios: Xaquín Lorenzo Fernández 15: Cancioneiro popular galego: Ramón Cabanillas 16: Refraneiro galego básico: Xesús Ferro Ruibal 17: Lendas galegas de tradición oral: X. M. González Reboredo 18: Contos populares: Maruxa Barrio e Enrique Harguindey 19: Cántigas populares: Dorothé Schubarth e Antón Santamarina 20: Romarías e santuarios: Antonio Fraguas Fraguas 21: A cociña galega: Álvaro Cunqueiro 22: A Galicia campesina: Benxamín Casal 23: A Galicia mariñeira: Uxío Labarta Fernández 25: A emigración: Carlos Sixirei Paredes 26: Pensamento galeguista do século XIX: comp.: Fernández del Riego 27: Pensamento galeguista do século XX: comp.: Fernández del Riego 29: Cantares gallegos: Rosalía de Castro 30: Follas novas: Rosalía de Castro 31: Queixumes dos pinos: Eduardo Pondal 32: Aires da miña terra: Manuel Curros Enríquez 33: Antoloxía poética: Cabanillas ; limiar, selección e notas de Dónega 34: Do ermo: Antonio Noriega Varela 35: De catro a catro e outros poemas: Manoel Antonio 36: Obra completa: Luis Amado Carballo 37: Escolma poética: Valentín Lamas Carvajal 38: Sombra do aire na herba: Luís Pimentel 39: Escolma de poesía: Aquilino Iglesia Alvariño 40: Vilardevós. Silvio Santiago García 41: Narracións e outras prosas: Alfonso Daniel Rodríguez Castelao 42: O porco de pé. Vicente Martínez Risco 43: O fidalgo e outras narracións: Ramón Otero Pedrayo 44: Prosas galegas: Florentino López Cuevillas 45: A esmorga: Eduardo Blanco-Amor 46: Dos arquivos do trasno: Rafael Dieste Gonçalves 47: Escola de menciñeiros: Cunqueiro; prólogo de García-Sabell 48: Vocabulario galego-castelán: X. L. Franco Grande 49: Longa noite de pedra: Celso Emilio Ferreiro 50: Gramática galega: R. Álvarez, H. Monteagudo e X. L. Regueira
Edición de 1995
En 1995, publicada conxuntamente por Galaxia e Ir Indo e patrocinada pola Compañía de Radio-Televisión de Galicia e Caixa Galicia, fíxose unha edición de luxo, encadernada en tapa dura, símil pel, co nome na portada de Biblioteca da Cultura Galega, na que o ordenamento e a selección de títulos variou levemente.
Celia Recarey
Celia Recarey Rendo, nada en Dodro en 1977, é unha tradutora galega.
Traxectoria
Estudou Tradución e Interpretación na Facultade de Tradución da Universidade de Vigo, onde se licenciou. Así mesmo, fixo un máster en edición na Universidade de Salamanca.
É confundadora canda a Carlos Valdés da editorial Irmás Cartoné. Traduciu ao galego dende a lingua orixinal obras de autores como Virginia Woolf, Sherwood Anderson, Jane Austen, Rudyard Kipling ou Katherine Mansfield.
Traducións ao galego
300px|miniatura|De esquerda a dereita, Celia Recarey, [[Andrea Barreira e Antía Veres durante o relatorio "Tradución das clásicas ao galego, de Mary Wollstonecraft a Virginia Woolf", como parte das actividades da SELIC 2017.]]
Ronald George Wreyford Norrish
Ronald George Wreyford Norrish nado ou 9 de novembro de 1897 en Cambridge (Inglaterra) e finado o 7 de xuño de 1978 na súa residencia de Cambridge, foi un químico e profesor universitario inglés galardoado co Premio Nobel de Química en 1967.
Biografía
Naceu na cidade de Cambridge, situada no condado de Cambridgeshire. Estudou química na Universidade de Cambridge, onde se doutorou en 1925. En 1930 foi nomeado profesor de química na mesma universidade, da cal pasou a ser catedrático en 1935, cargo que ocupou ata a súa xubilación en 1963.
Membro da Royal Society de Londres desde 1936.
Investigación científica
Iniciou a súa procura científica ao redor da fotoquímica e a cinética química, realizando estudos conxuntos con George Porter, e concretamente nas comunicacións ultrasónicas e as reaccións químicas rápidas, a fabricación de acumuladores de enerxía eléctrica para automóbilé e a estrutura molecular de certos plásticos.
En 1967 foi galardoado, xunto co seu colaborador Porter e o alemán Manfred Eigen, co Premio Nobel de Química polas súas investigacións sobre as reaccións químicas rápidas, causadas por destrución do equilibrio químico provocado por un rápido impulso enerxético.
Ciclope
miniatura|Cabeza dun ciclope no [[Coliseo de Roma|Coliseo romano (século I)]] Na mitoloxía grega, os ciclopes (en grego Κύκλωψ, Kýklôps, plural Κύκλωπες Kýklôpes, que vén de κύκλος kýklos, «roda», «círculo», e ὤψ ôps, «ollo») eran os membros dunha raza de xigantes cun só ollo no medio da testa.
Primeira xeración
Os ciclopes da primeira xeración eran fillos de Urano (o Ceo) e Xea (a Terra), e recoñecidos artesáns e construtores. Eran xigantes cun só ollo no medio da fronte e un temperamento horrible. Segundo Hesíodo eran fortes, turróns, e de bruscas emocións. Eventualmente os seus nomes chegaron a ser sinónimo de forza e poder, e usábanse para se referir a armas especialmente ben manufacturadas (a súa habilidade manual era proverbial).
Foron tres: Brontes, Estéropes (ou Astéropes) e Arxes (aínda que algunhas fontes cambian a Arxes por Acmonides ou Piracmon). Había tamén outros catro chamados Eurialo, Elatreo, Traquio e Halimedes, que presumibelmente eran fillos dos tres primeiros.
Urano temía a súa forza e pechounos no Tártaro. Máis tarde Cronos, outro fillo de Urano e Xea, liberounos, xunto cos Hecatonquiros, porque os necesitaba para axudarlle a derrocar a Urano, mais unha vez conseguida a vitoria volveunos a encarcerar no Tártaro, onde permaneceron, gardados por Campe, até que Zeus os liberou por fin para derrotar a Cronos e ós Titáns (Titanomaquia). Forxaron para Zeus o raio (que se convertería no símbolo do deus): Arxes puxo o raio (arges, a brancura), Brontes o trono (bronté), e Estéropes o lóstrego (Steropé).
Esta primeira xeración de ciclopes tamén creou o tridente para Poseidón, co que que producía terremotos, e o casco de invisibilidade para Hades (que logo lle deu a Perseo na súa procura para matar a Medusa). Con tales armas, os deuses olímpicos lograron derrotar ós Titáns e encerralos no Tártaro.
Apolo matou os ciclopes, despois de que Zeus matase o seu fillo, Asclepio, co raio forxado por eles, logo de que Asclepio resucitara mortos. Por este motivo, Apolo foi castigado a servir como escravo a Admeto, rei de Tesalia (parte da actual Grecia).
Na iconografía clásica só se representan a partir da Época Imperial, e baixo unha forma humana normal, como ferreiros traballando na súa fragua con un ou dous ollos. Aínda que Hesíodo ou Pseudo-Apolodoro os describiran como xigantes dun só ollo no medio da fronte, Virxilio na Eneida sitúaos na fragua de Vulcano (Hefesto) sen facer ningunha referencia ós ollos. Xa nas manifestacións artísticas modernas (Barroco e Renacemento) só aparecen en raras ocasións cun só ollo, sendo o habitual velos como homes normais.
Vivían nas Illas Eolias (arquipélago na costa norte de Sicilia) ou na propia Sicilia, e o ruído das súas forxas subterráneas provocaban o estrondo dos volcáns e o ton vermello que tinxe o cumio do Etna. Esta vinculación dos Ciclopes e os volcáns responde a unha asociación errónea dos mitos dos Ciclopes e os Xigantes.
Segunda xeración
miniatura|250px|Ulises e os seus compañeiros cegando a Polifemo (ánfora de Eleusis, c. 660 aC A segunda xeración de ciclopes foi unha primitiva tribo de monstros xigantescos e salvaxes, provistos dun só ollo, descuberta por Ulises nunha remota illa (en ocasións identificada con Hesperia), na súa viaxe de regreso a Ítaca. Criaban rabaños de ovellas, descoñecían o viño e tiñan hábitos antropófagos. Vivían en covas, pois non sabían construír casas nin cidades.
Dicíase que estaban estreitamente relacionados cos Xigantes, xurdidos das gotas de sangue que caeron sobre Xea (a terra) cando Urano foi castrado por Cronos.
Porén, o ciclope máis coñecido desta xeración era un fillo de Poseidón e a ninfa Toosa chamado Polifemo. Outro dos ciclopes desta segunda xeración foi Telemo, un vidente.
Orixes
Dada a súa inclinación pola ferraría, moitos estudosos cren que a lenda dos ciclopes xurdiu da práctica habitual dos ferreiros de levar un parche sobre un ollo para non quedaren cegos de ambos polas chispas. Os ferreiros tamén tatuaban neles mesmos círculos concéntricos en honra ao sol, o que pode ser outra posíbel fonte da lenda.
A segunda xeración de ciclopes son definitivamente dun tipo diferente dos da primeira: probablemente sexan adicións moi posteriores á mitoloxía sen conexión ningunha coa ferraría. Moitos cren que as lendas asociadas a Polifemo non contaban que fora un ciclope até que Homero as incluíu na Odisea, podendo ser orixinalmente Polifemo algún tipo de monstro ou demo local. Suxeriuse que talvez fora un dos Triamantes da lenda cretense, raza rural de ogros devoradores de homes que tiña un terceiro ollo detrás da cabeza. Á parte do detalle dos ollos, son moi parecidos aos ciclopes de Homero.
Murallas «ciclópeas»
Por último están os ciclopes construtores de murallas; dise tamén que construíron o primeiro altar. Tras a Idade Escura os helenos viron con asombro os enormes bloques de pedra que se usaran nas edificacións micénicas, en lugares como Micenas e Tirinto, ou en Chipre, e chegaron á conclusión de que só os ciclopes reunían a habilidade e forza necesarias para construír de xeito tan monumental. Estes ciclopes serían unha raza especialmente forte que, ó servizo dos heroes, levantaran esas obras colosais (as murallas de Tirinto para Preto, ou as de Argos para Perseoetc.).
Sitatunga
O sitatunga (Tragelaphus spekii) é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos bovinos e tribo dos estrepsicerotinos que vive nas selvas e lugares pantanosos do centro de África.
Taxonomía
A especie foi descrita en 1863 polo avogado e zoólogo británico Philip Sclater, nunha nota a pé de páxina na obra de John Hanning Speke Journal of the Discovery of the Source of the Nile, na honra do cal lle deu Sclater o seu nome específico.
Speke observou por primeira vez á sitatunga nun lago chamado "Pequeno Windermere" (agora, lago Lwelo, en Kagera, Tanzania), e chamou ao animal "nzoé" (o seu nome en suahili) ou "water-boc" (debido á súa semellanza co "waterbuck", o antílope acuático, Kobus ellipsiprymnus) e engadiu nunha nota a pé de páxina que a especie fora nomeada como Tragelaphus spekii por Philip Sclater.
Porén, segundo o artigo 50.1.1 do Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica da Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, isto non sería suficiente para recoñecer a Sclater como o autor.
Subespecies
Na actualidade recoñécense as subespecies seguintes:
Características
A sitatunga é un antílope de tamaño medio e hábitos solitarios, adaptado á vida nas rexións pantanosas. Excelente nadador, vive preferentemente en zonas de densa vexetación, para evitar aos seus depredadores.
A estes hábitos responden os nomes do animal en alemán, Watesserkudu, e afrikaans, Waterkoedoe ("cudú de auga"). E por iso o seu físico presenta algunhas particularidades que outras especies de antílopes non teñen; en primeiro lugar, a súa pelaxe é longa e mesta, similar á doutros mamíferos acuáticos, como o castor ou a londra, pero a principal característica son os seus singulares pezuños, cuns cascos alongados e curvos que lle permiten camiñar polo chan enlamado do seu hábitat sen afundir na lama. miniatura|250px|Femia de sitatunga coa súa cría. Sen cornos, e coa pelaxe arrubiada, claramente marcada con raias e con pequenas manchas brancas.
As súas principais característica corporais son:
Hábitat
A sitatunga vive confinada estritamente nos grandes bosques tropicais africanos inundados, en illotes de zonas húmidas e pantanosas, con vexetación abundante en papiros, xuncos e canaveirais.