cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Teatre del Liceu
Obras representadas
En 1915, o empresario Joan Mestres i Calvet ampliou o repertorio e introduciu autores como Mozart, Richard Strauss, Falla, Stravinskii etc. Foi unha idade dourada para a ópera rusa e alemá, que agora xa era cantada na súa lingua orixinal. Mentres que tamén viu o éxito obtido, a principios de 1917, polos ballets de Serguei Diagilev, con Nizhinskii, Massine, Lopokova, Chernicheva e outras grandes figuras (en xaneiro de 1930, outra bailarina mítica, Anna Pavlova, tamén actuou coa famosa interpretación d'A morte do cisne). Durante estes anos, os directores de máis renome actuaron no Liceu: Serge Koussevitzky, Igor Stravinskii, Felix Weingartner, Hans Knappertsbusch, Otto Klemperer e Bruno Walter. Logo, a pesar das dificultades que tivo o empresario Rodés por mor da proclamación da Segunda República, continuaron indo grandes figuras ao teatro.
En 1947, a empresa cambiou e pasou a mans de Josep Arquer e Joan Pàmias. Os anos precedentes, especialmente dende 1936, estiveran marcados pola programación de obras do gran repertorio, mais as condicións impostas pola segunda guerra mundial e a situación política provocaron que a primeira tempada da nova dirección acurtase esta tendencia, renovando o repertorio e ofrecendo algunhas reposicións inéditas no panorama europeo do momento: con motivo do centenario do teatro, realizouse Anna Bolena de Donizetti, ópera pouco menos que esquecida daquela. Durante trinta anos, Pàmias foi o factótum das actividades liceísticas, nunhas condicións nas que parecía imposible manter un teatro de ópera sen axuda oficial. Ampliou o repertorio e promoveu as primeiras audicións no teatro de óperas infrecuentes, moitas delas relativamente modernas; aproximadamente un centenar, de autores como Stravinskii, Respighi, Lalo, Gian Carlo Menotti, Béla Bartók, Arthur Honegger, George Gershwin, Ildebrando Pizzetti, Poulenc, Montsalvatge, Berg, Janáček, Maurice Ravel, Dmitrii Shostakovich, Albert Lortzing, Serguei Prokófiev, Kurt Weill, Martinů, Benjamin Britten, Rota, Gian Francesco Malipiero e Manuel de Falla.
Polo que respecta ao ballet, o Liceu ten presentado algunhas das mellores compañías do mundo -de Diagilev a Béjart-, como parte importante das actividades do teatro, con figuras como Vatslav Nizhinskii, Leonid Massine, Lopokova, Tchernicheva, Ana Pavlova, Jerome Robbins co U.S.A. Ballet, Serge Lifar, Margot Fonteyn, Rudolf Nureyev, Mikhail Baryshnikov, Alicia Alonso; os ballets do Marqués de Cuevas, o Kirov, o Ballet de l'Opéra National de Paris, Maurice Béjart, a Royal Ballet Company e a City of London Ballet Company.
Óperas máis representadas
miniatura|200px|[[Giuseppe Verdi é o autor de catro das dez obras máis representadas no Liceu.]] Óperas máis representadas dende 1847 ata xaneiro de 2009:
Estreas absolutas no teatro
Como teatro importante nunha cidade con vida artística, o Liceu foi o lugar no que tiveron a súa estrea diferentes obras musicais e teatrais. Entre as estreas absolutas máis relevantes están as seguintes: miniatura|200px|Edición de L'ultimo Abenzerraggio de Felip Pedrell, a estrea absoluta da cal se realizou no Liceu en [[1874.]]
Algunhas estreas de ópera en España
O Liceu foi o lugar onde se representaron por primeira vez no Estado español moitas das obras do gran repertorio operístico, algunhas delas moi pouco despois da súa estrea mundial. Entre elas (entre paréntese o ano da estrea absoluta): miniatura|350px|Escenario en miniatura de Francesc Soler i Rovirosa para os decorados de Samson et Dalila de Saint-Saens no Liceu en 1897 (Barcelona, Institut del Teatre-Museu de les Arts Escèniques).
Empresarios, directores, orquestra e corpos estables
O teatro estaba xestionado por un director xeral ou empresario (ou administrador). Dende 1980, ten un director artístico que se encarga da programación, contratación de artistas e cuestións administrativas en xeral, e un xerente que se ocupa da xestión económica.
Os empresarios, dende o século XX foron:
Directores artísticos, dende 1980:
En 2008 constituíuse un Consello Asesor para axudar o director artístico.
Orquestra e directors musicais
O teatro ten a súa propia orquestra desde a súa fundación en 1847: a Orquestra Simfònica del Gran Teatre del Liceu. É a orquestra sinfónica en funcionamento máis antiga de Barcelona e de todo o Estado español. O seu primeiro director foi Marià Obiols.
Os directores da orquestra e directores musicais foron:
Previamente, a orquestra non tiña directores titulares, senón convidados. Algúns dos directores que dirixiron a orquestra do Liceu foron: Antonio Ribera (1904-1905), Fritz Reiner, Franz Fischer, Franco Faccio, Felix Weingartner, Manuel de Falla, Alexander Glazunov, Richard Strauss, Igor Stravinskii, Joan Lamote de Grignon, Joan Manén, Jaume Pahissa i Jo, Siegfried Wagner, Ottorino Respighi, Pietro Mascagni, Karl Elmendorff, Max von Schillings, Joseph Keilberth, Clemens Krauss, Bruno Walter, Arturo Toscanini, Hans Knappertsbusch, Otto Klemperer, Georges-Eugène Marty, Albert Coates, George Sebastian, Erich Kleiber, Franz Konwitschny, Antal Doráti, Hans Swarowsky, André Cluytens, Antonino Votto, Richard Bonynge, Rafael Frübeck de Burgos, Jesús López Cobos, Riccardo Muti, Giuseppe Morelli, Václav Neumann, Josep Pons, Gianfranco Rivoli, Antoni Ros-Marbà, Ino Savini, Pinchas Steinberg, Friedrich Haider, Peter Schneider, Silvio Varviso, Sylvain Cambreling ou Víctor Pablo Pérez.
Directores do coro
O Coro do Gran Teatre del Liceu consolidouse nos anos sesenta baixo a dirección de Riccardo Bottino. Ao comezar a tempada 1982-83, Romano Gandolfi fíxose cargo da dirección xunto con Vittorio Sicuri. Posteriormente foi director Andrés Máspero e, finalmente William Spaulding. Actualmente o director do Coro é José Luis Basso.
Directores de escena e taller de escenografía
miniatura|esquerda|250px|Escenario en miniatura de [[Francesc Soler i Rovirosa para a estrea de Aida no Liceu, ano 1876 (Barcelona, Institut del Teatre-Museu de les Arts Escèniques).]] Durante a segunda metade do século XIX, desenvolveuse no Liceu unha escola de escenografía e decoración teatral que acadou moito renome. Logo dos traballos iniciais de Joan Ballester, famoso polos seus decorados para L'Africaine, o esconógrafo máis importante foi Francesc Soler i Rovirosa, que traballou no período 1880-1910. O estilo era moi realista, con panos e papeis pintados. Os decorados facíanse daquela nos talleres do teatro, situados sobre o teito da sala principal.
De 1900 aos anos trinta, a escola de escenografía representouse por Maurici Vilomara, Fèlix Urgellés, Salvador Alarma, Oleguer Junyent, entre outros. O último destes artistas foi Josep Mestres Cabanes, que traballou entre os anos trinta e os sesenta.
Cantantes
miniatura|200px|Francesc Viñas encarnando a Tristán. Moitos grandes cantores teñen actuado no Liceu. A maioría das voces catalás comezaron no teatro barcelonés as súas carreiras. O público de Barcelona gustaba moito das voces: Camille Saint-Saëns, ao visitar o Liceu dixo, referíndose ao público: "Ils aiment trop le ténor" (Aman demasiado os tenores). Decotío, o público demostrou a súa paixón por algúns cantantes que, xusta ou inxustamente, foron os favoritos do público. Entre os máis recentes temos os exemplos de Tebaldi, Caballé, Aragall, Carreras, Kraus, Marton, Gruberova, Villazón...
Entre os máis relevantes, cunha cantidade considerable de representacións no Liceu, atópanse (entre paréntese as datas de presentación e derradeira función no Liceu):
miniatura|dereita|200 px|Turandot (Liceu, 1980) con [[Montserrat Caballé e Pedro Lavirgen.]]
Tamén cantaron no Liceu, sen teren éxito (ademais de Caruso), Aureliano Pertile (1916) e Mario del Monaco.
Outras voces coñecidas actuaron no teatro, pero fixérono en moi poucas ocasións, ou tan só unha vez, como: Tito Schipa (1916), Beniamino Gigli (1917), Ninon Vallin, (1920), Viorica Ursuleac, Ettore Bastianini (1948-1950), Maria Callas (1959, nun único concerto), Leyla Gencer, Teresa Berganza, Franco Corelli, Dietrich Fischer-Dieskau, Renata Scotto, Lisa Della Casa, Elisabeth Schwarzkopf, Gundula Janowitz, Nicolai Gedda, Teresa Stich-Randall, Beverly Sills, Norman Treigle, Pilar Lorengar, Lucia Popp, Tom Krause (1990), Christa Ludwig, Marilyn Horne, Brigitte Fassbaender, Luciano Pavarotti, Renée Fleming (2007), Mariella Devia (2013) etc.
Conservatorio de Música do Liceu
Esta institución chegou a ter unha importancia primordial para a vida musical, non só de Barcelona senón de todo o mundo.
O Cercle del Liceu
No mesmo edificio que o teatro ten a súa sede o Cercle del Liceu, un club privado orixinado por causa da cesión do espazo á "Societat Auxiliar de Construcció" do teatro, o mesmo ano 1847. Á parte de compartiren o edificio (hai unha comunicación directa entre o Cercle e o Saló dels Miralls do teatro, aberta só cando hai función no teatro para permitir o acceso aos socios da entidade) e da afección musical ou operística de boa parte dos socios, non hai ningunha outra vinculación entre o Liceu e o Cercle.
Arquivo
O teatro conserva a maioría da documentación xerada dende a súa fundación, principalmente nos fondos do arquivo da Societat del Gran Teatre del Liceu. Esta singularidade fai que sexa un dos principais arquivos conservados de teatros de ópera europeos: pola súa extensión, só o superan os da Opéra de París, a Royal Opera House de Londres, o Teatro alla Scala de Milán e o Teatro San Carlo de Nápoles.
O material inventariado comprende 4.917 documentos e 357 contedores (caixas e colgadores, principalmente), que poden ter uns 50.000 documentos diferentes. Entre eles, máis de 600 partituras (de óperas estreadas no teatro, doutras interpretadas, con notas de execución, e de pezas de baile do século XIX, como as dos bailes de "Carnestoltes", onde se estreaban pezas compostas para a ocasión), 700 fotografías de época, 600 placas fotográficas en vidro, 500 programas de man e 80 deseños escenográficos. Atópanse tamén uns 600 documentos administrativos, entre os cales hai contratos dos cantantes, planos do teatro e a documentación técnica das diferentes obras que se fixeron durante os 134 anos nos que a Societat de Propietaris se encargou directamente da xestión. Destaca o Llibre del conserge, que recolle en 26 volumes o día a día do teatro escrito polos diferentes conserxes que habitaron nel (o xefe de conserxería viviu durante moito tempo no edificio do teatro). En 2011, o teatro asinou un convenio coa Universitat Autònoma de Barcelona para o inventario, catalogación, dixitalización e estudo do arquivo por parte do Servizo de Bibliotecase o Grupo de Investigación “Les músiques en les societats contemporànies” do Departamento de Arte e de Musicoloxía da UAB.
Cine
Ademais, Josep Maria Mestres Quadreny adicou en 1997 unha composición musical a personalidades ligadas aos primeiros anos do teatro; a suite para orquestra El carnaval del Liceu (publicada en 2006) composta por cinco movementos titulados respectivamente: "Schottisch (Nicolau Manent)", "Polca (Gabriel Balart)", "Americana (Jaume Biscarri)", "Rigodon (Josep A. Clavé)" e "Galop (Marià Obiols)". Baséase nas recompilacións de obras de salón para piano que, ao longo dos anos sesenta do século XIX, se publicaban anualmente baixo o título Carnaval del Liceo: colección de valces, rigodones, polcas y otros bailes de sociedad.
Barxa, Chavaga, Monforte de Lemos
Barxa é un lugar da parroquia de Chavaga, no concello de Monforte de Lemos. En 2018 tiña unha poboación de 5 habitantes, 3 homes e 2 mulleres.
O lugar sitúase a 370 m de altitude, xunto á liña ferroviaria León-A Coruña e á estrada LU-933.
Montecelo, Chavaga, Monforte de Lemos
Montecelo é un lugar da parroquia de Chavaga, no concello de Monforte de Lemos. En 2018 tiña unha poboación de 6 habitantes, 3 homes e 3 mulleres.
O lugar sitúase a 391 m de altitude, entre a liña ferroviaria León-A Coruña e a estrada N-120.
Xosé Manuel Lobato
Xosé Manuel Lobato Martínez, nado en Lestedo (Boqueixón) o 27 de novembro de 1958, é un escritor galego.
Traxectoria
Doutor en Filosofía e Ciencias da Educación, licenciado en Pedagoxía e diplomado en Maxisterio. Profesor de matemáticas no IES Félix Muriel de Rianxo e investigador nun equipo da Universidade de Santiago de Compostela, onde desenvolve varias liñas de investigación relacionadas coa educación e a emigración.
Primeira división española 1966/67
A tempada 1966/67 da Primeira división española de fútbol, que foi a 36ª edición do campionato, disputouse entre o 10 de setembro de 1966 e o 23 de abril de 1967.
O Real Madrid sumou o seu 12º título de liga.
Trofeo Pichichi
Waldo logrou o Trofeo Pichichi ao máximo goleador do campionato.
Usedom
Usedom (Usedom, Uznam) é unha illa do Mar Báltico en Pomerania, dividida desde 1945 entre Alemaña e Polonia. É a segunda illa máis grande de Pomerania logo de Rügen.
Está situado ao norte da Lagoa de Szczecin (en polaco: "Zalew Szczeciński", alemán: "Stettiner Haff") no esteiro do río Oder. Ao redor do 80% da illa pertence ao distrito alemán de Vorpommern-Greifswald no estado de Mecklemburgo-Antepomerania. A parte oriental e a cidade máis grande da illa, Świnoujście (en alemán: Swinemünde), son parte do Voivodato de Pomerania Occidental. A superficie total da illa é 445 km² (a parte alemá ten 373 km² e a parte polaca 72 km²). A súa poboación é de 76.500 habitantes (parte alemá 31.500, parte polaca 45.000).
Cunha media anual de 1906 horas de sol, Usedom é a rexión máis asollada de Alemaña e Polonia, e tamén é a illa máis asollada do Mar Báltico, de aí o seu alcumo "Illa do Sol" (Sonneninsel, Wyspa Słońca ).
A illa foi un destino turístico desde o Gründerzeit no século XIX, e presenta arquitectura de complexo turístico. Balnearios inclúen a Zinnowitz e os Amber Spas no oeste, o Kaiserbad eŚwinoujście no leste.
Xeografía
A illa está separada da illa veciña de Wolin ao leste polo Estreito de Świna (Alemán:Swine, "cerdos"), que é a ruta principal que conecta a Baía de Szczecin coa Baía de Pomerania, unha parte do Mar Báltico. O estreito entre a illa e o continente chámase o Peenestrom; é unha extensión augas abaixo do río val do Peene, que desemboca na parte máis occidental da Lagoa Stettin. A illa é na súa maioría plana, parcialmente cuberta por pantanos.
As características xeográficas inclúen unha serie de lagos:
A cidade máis grande da illa é Świnoujście (Swinemünde), que ten unha poboación de 41.500 habitantes. Outra cidade, Usedom, dá o seu nome á illa. A cidade máis grande na parte alemá é Heringsdorf (de 2005 a 2006 chamada Dreikaiserbäder, literalmente "Tres Balnearios do emperador").
Hai moitos balnearios na costa do Mar Báltico, incluídos Zinnowitz e Koserow no oeste e os tres Imperial Spas Ahlbeck, Heringsdorf e Bansin formando unha cidade, así como a veciña Świnoujście no leste de Usedom.
O hinterland chámase Achterland, referíndose a lagoa Achterwasser (Augas posteriores). Caracterízase por bosques virxes, paisaxes de lagoas e outeiros, así como pobos tranquilos como Loddin e Balmer See co seu campo de golf.
As principais actividades económicas inclúen turismo, saúde e ciencias da vida, venda retallista, agricultura, pesca, críaa de animais, procesamento de alimentos e produción de madeira.
Historia
Habitada desde a Idade de Pedra, a área probablemente foi habitada por ruxios xermánicos, antes de que os eslavos polabianos mudásense durante os séculos quinto, sexto e sétimo. Ao redor da illa, establecéronse bases comerciais Wendos / escandinavos como Vineta / Jomsborg e Menzlin. En 1128 o Eslavo Duque de Pomerania Wartislaw I converteuse ao Cristianismo a través dos esforzos de Otto de Bamberg. En 1155 o Premonstratensians estableceu un monasterio en Grobe, xeralmente coñecido como Usedom Abbey, que en 1309 trasladouse á aldea de Pudagla. Mentres tanto, fundouse un convento cisterciense en Krummin e pronto case toda a illa estaba en posesión dunha ou outra das ordes eclesiásticas. Durante a Reforma, a propiedade pasou aos Duques de Pomerania, que tomaron a illa.
Durante a Guerra dos Trinta Anos, o 26 de xuño de 1630, o Exército Sueco baixo o Rei Gustavus Adolphus desembarcou na vila de Peenemünde, situada no estreito Peenestrom. Usedom foi anexado por Suecia logo da guerra durante case un século, ata que en 1720 vendeuse por dous millóns de tálers ao rei prusiano Frederico Guillerme I. En 1740 Frederico o Grande de Prusia desenvolveu un porto marítimo en Swinemünde.
O pequeno pobo de Peenemünde volveu destacarse durante a segunda guerra mundial. A Luftwaffe probou mísiles e foguetes, incluída a V-1 e a V-2 posterior. Alemaña usou miles de traballadores escravos en Usedom durante a Segunda Guerra Mundial.
The Apples in Stereo
The Apples in Stereo é unha banda estadounidense de indie rock asociada ao The Elephant Six Collective, un grupo de bandas onde tamén están incluídos Neutral Milk Hotel, The Olivia Tremor Control, Elf Power, Of Montreal, e Circulatory System. A banda é en gran parte produto do vocalista e guitarrista Robert Schneider, que compón a meirande parte da música e as letras do grupo. Na actualidade, The Apples in Stereo está composta por John Hill (guitarra), Eric Allen (baixo), Bill Doss (teclados), John Dufilho (batería), John Ferguson (teclados), e Ben Phelan (teclados/guitarra/trompeta), ademais de Schneider.
A súa música ten grandes doses de rock psicodélico semellante ao que facían os Beatles ou The Beach Boys durante os anos 60, tamén é comparada á de bandas como Electric Light Orchestra e Pavement, e tamén está inspirada no lo-fi, garage rock, new wave, R&B, bubblegum pop, power pop, punk, electro-pop e música experimental.
Espazo
O espazo concíbese comunmente como o escenario onde se sitúan os obxectos físicos, e onde transcorre a realidade.
Física
Na física, o espazo está constituído por variábeis matemáticas que caracterizan a posición de calquera obxecto nun sistema de coordenadas, baixo un principio de relatividade dado.
Deste xeito, o concepto de espazo vai presentar diferenzas clave en función da teoría na que se defina, sexa na física aristotélica, na física newtoniana ou tamén chamada física clásica, na física relativista ou noutras teorías recentes e aínda en discusión.
En calquera caso, a concepción actual do espazo na física confórmase con base á teoría da Relatividade e á mecánica cuántica; e neste contexto resulta máis adecuado falar de espazo-tempo que de espazo e tempo de xeito separado, como resultaba natural facer na física clásica.
Matemática
Na matemática o espazo é un conxunto, xeralmente con algunha estrutura adicional.
Na xeometría euclidiana e na física clásica, o Espazo euclidiano defínese como o conxunto de posicións que se pode describir atribuíndo a cada posición tres coordenadas, respectadas dúas condicións: i) valla o teorema de Pitágoras e ii) respecte a norma euclidiana. A física relativista considera o espazo cuatridimensional (pois considera tamén o tempo).
Astronomía
Decorrente da definición matemática, a astronomía usa a palabra espazo para se referir á porción baleira do universo (espazo sideral) onde existe apenas o vacuo, alén das atmosferas dos planetas. (Úsase o termo "espazo externo" ou "espazo sideral" para distinguilo do espazo con ar e o espazo na Terra).
Filosofía
Entre as cuestións filosóficas relacionadas co espazo inclúense: é o espazo absoluto ou relativo? O espazo ten unha xeometría correcta, ou a xeometría espacial é puramente convencional? Algúns teóricos posicionáronse a respecto desas cuestións: para Isaac Newton o espazo é absoluto, en canto que para Gottfried Leibniz o espazo é relativo; Henri Poincaré considera que a xeometría espacial sexa apenas unha convención.
Informática
Nos computadores o espazo de memoria defínese como a cantidade de células de memoria dispoñíbeis para rexistro de dados.
Tipografía
Na tipografía e na ortografía o espazo é unha área en branco que separa dúas palabras.
Himno nacional de Colombia
Letra do himno de Colombia
''¡Oh gloria inmarcesible!
''¡Oh júbilo inmortal!
''En surcos de dolores
''El bien germina ya
I
''La libertad sublime
''De su invencible luz.
''La humanidad entera,
''Que entre cadenas gime,
''Comprende las palabras
''Del que murió en la cruz
II
''"Independencia" grita
''el mundo americano;
''se baña en sangre de héroes
''la tierra de Colón.
''Pero este gran principio:
''"el Rey no se soberano"
''bendicen su pasión.
III
''se colma de despojos;
''de sangre y llanto un río
PDF
miniatura|Icona PDF
María Liñeira
Traxectoria
Licenciada en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela, obtivo o Diploma de Estudos Avanzados cun traballo sobre o escritor Álvaro Cunqueiro. Foi Profesora-Bolseira de Lingua e Cultura Galegas na Universidade de Oxford, baixo a dirección de John Rutherford. Colabora habitualmente nas páxinas de literatura do portal dixital Culturagalega.gal (Consello da Cultura Galega), Grial (Editorial Galaxia) e ProTexta.
Himno nacional de Colombia
Letra do himno de Colombia
''se mira allí correr.
''En Bárbula no saben
PDF
PDF (Portable Document Format, Formato de Documento Portábel) é un formato de ficheiro aberto creado por Adobe para crear documentos impresos como se se tratase dunha imaxe electrónica que o usuario pode observala no PC, imprimila etc empregando un programa lector apropiado. O fundamental deste formato é que o aspecto dos documentos é independente do dispositivo electrónico no que se visualice. O lector máis coñecido é o Adobe Reader. Emprégase cando se quere conservar un documento cunha aparencia determinada e non se pretende que se vaia editar.
Himno nacional de Colombia
Letra do himno de Colombia
''las almas ni los ojos
''si admiración o espanto
''sentir o padecer.
PDF
Cada ficheiro PDF inclúe unha descrición completa dun documento en 2D (e, co novo Acrobat 3D, tamén documentos 3D, que inclúe o texto, fontes, imaxes e gráficos vectoriais en 2D que compoñen o documento.
Himno nacional de Colombia
Letra do himno de Colombia
IV
PDF
Este formato creouse en 1993. Porén, a aceptación non foi inmediata, xa que a única aplicación informática que os podía crear, Adobe Acrobat, era cara e as primeiras versións non podían empregar ligazóns externas, o que reducía a súa utilidade na web. Existían tamén outros formatos, como PostScript, tamén da Adobe. Esta comezou a distribuír gratuitamente o lector Acrobat Reader (actualmente Adobe Reader) e continuou a apoiar este formato ata que se converteu no standard de facto dos documentos preparados para imprimir.
Tecnoloxía
Adobe conserva moitas patentes relacionadas co PDF, pero permite o seu uso sen cargo para a creación de software que siga a súa especificación. Un exemplo notorio é o paquete de ofimática OpenOffice.org.
Himno nacional de Colombia
Letra do himno de Colombia
''A orillas del Caribe
PDF
Tecnoloxía
PDF é fundamentalmente a combinación de tres tecnoloxías:
Existen varios subconxuntos de PDF, algúns dos cales constitúen un standard ISO:
Himno nacional de Colombia
Letra do himno de Colombia
''hambriento un pueblo lucha
''Horrores prefiriendo
''a pérfida salud.
''¡Oh, sí! de Cartagena
''la abnegación es mucha,
''y escombros de la muerte
''desprecia su virtud.
V
''De Boyacá en los campos
''el genio de la gloria
''con cada espiga un héroe
''invicto coronó.
''Soldados sin coraza
''su varonil aliento
VI
''Bolívar cruza el Ande
''espadas cual centellas
''fulguran en Junín.
''Centauros indomables
''descienden a los llanos,
''y empieza a presentirse
''de la epopeya el fin.
VII
''La trompa victoriosa
''en Ayacucho truena,
''En su expansivo empuje
''la libertad se estrena,
''del cielo americano
''formando un pabellón.
VIII
''La virgen sus cabellos
''arranca en agonía
''y de su amor viuda
''los cuelga del ciprés.
''Lamenta su esperanza
''que cubre loza fría,
''pero glorioso orgullo
''circunda su alba tez.
IX
''termópilas brotando;
''constelación de cíclopes
''La flor estremecida
''mortal el viento hallando,
''seguridad buscó.
X
''Mas no es completa gloria
''vencer en la batalla,
''que el brazo que combate
''lo anima la verdad.
''La independencia sola
''el gran clamor no acalla;
''si el sol alumbra a todos,
''justicia es libertad.
XI
''Del hombre los derechos
''Nariño predicando,
''el alma de la lucha
''profético enseñó.
''"deber antes que vida"
''con llamas escribió.
Baía de Guanabara
miniatura|300px|Entrada da Baía de Guanabara, co Pão de Açúcar destacado. A baía de Guanabara é unha baía do Océano Atlántico localizada na costa brasileira, con 412 km² de superficie. Considerada a máis importante do país, no seu interior atópase o porto da cidade do Río de Xaneiro. Non é a máis grande do país, senón a segunda, despois da Baía de Todos Os Santos, no estado de Baía.
A baía orixinouse por unha depresión tectónica ocorrida durante o cenozoico entre dous conxuntos de bloques de falla da serra dos Órgãos e pequenos macizos costeiros.
A súa área é de aproximadamente 412 km² e esténdese entre as puntas de Copacabana e Itaipu, en Niterói. A súa costa sofre un estreitamento entre a punta de São João no Río de Xaneiro e a punta de Fortaleza en Niterói, cunha largura de 1,6 km.
A súa profundidade media é duns 3 m, alcanzando os 8,3 m á altura da Ponte Río-Niterói e de 17 m na canle de entrada ao porto. No seu interior hai un total de 130 illas e illotes. A máis grande destas illas é a Ilha do Governador (Illa do Gobernador), onde foi construído o aeroporto internacional da cidade de Río de Xaneiro, chamado Aeroporto Internacional Tom Jobim e tamén Aeroporto Internacional do Galeão.
Foi encontrada pola primeira vez polos portugueses Gaspar de Lemos e Gonçalo Coelho o día 1 de xaneiro de 1502. Segundo algúns historiadores o nome dado polo equipo de exploradores á rexión foi Ría (co mesmo significado en galego) de Xaneiro, que co tempo mudouse para Río de Xaneiro e pasou a designar a rexión. Despois a baía recibiu o nome de Guanabara, modificación das palabras en lingua tupí goanã (baía) e pará ou mbará (mar).
Escalar
En matemáticas un escalar designa un número, sexa real ou complexo, que é un elemento dun corpo (ás veces tamén é un elemento dun anel). Pódese considerar tamén coma un vector dunha única dimensión, mais sen dirección nin sentido. Formalmente é un tensor de rango cero.
Aeroporto de Montreal-Pierre Elliott Trudeau
O aeroporto internacional de Montreal-Pierre Elliott Trudeau (IATA: YUL, ICAO: CYUL) ou sinxelamente Montreal-Trudeau, anteriormente coñecido como aeroporto internacional de Montreal-Dorval, é un aeroporto canadense situado na illa de Montreal, a 20 km do centro da cidade. As terminais atópanse no suburbio de Dorval, mentres que o complexo de oficinas de Air Canada e unha das pistas están na veciñanza de Saint-Laurent. O aeroporto serve ao Gran Montreal e ás rexións adxacentes no Quebec, o leste de Ontario, Vermont, e o norte do estado de Nova York. O aeroporto foi bautizado na honra de Pierre Elliott Trudeau, o 15º Primeiro Ministro do Canadá e pai do actual Primeiro Ministro Justin Trudeau.
O aeroporto é un dos dous dirixidos e operados por Aéroports de Montréal (ADM), unha corporación sen ánimo de lucro e sen capital social; o outro é o aeroporto de Montreal-Mirabel, ao noroeste da cidade, que inicialmente ía substituír o de Dorval pero que no presente opera case unicamente voos de carga. Montreal-Trudeau é propiedade de Transport Canada, que ten un contrato de alugueiro con Aéroports de Montréal por 60 anos.
Trudeau é o aeroporto máis concorrido da provincia do Quebec, o terceiro máis concorrido do Canadá en termos de pasaxeiros, con 16,6 millóns, e o cuarto en número de operacións, con 225 206 movementos en 2016. É unha das principais portas de entrada ao Canadá con 10,1 millóns de pasaxeiros internacionais (o 63% do total), sendo a maior proporción entre os aeroportos do país en 2016. Montreal-Trudeau é un dos catro centros de conexión de Air Canada. A ruta entre Montreal e París (Charles de Gaulle e Orly) é a ruta internacional máis concorrida dende Canadá. De media, cada día pasan polas súas instalacións ao redor de 45 000 pasaxeiros.
As aeroliñas que operan en Trudeau ofrecen voos sen escalas a cinco continentes: África, Asia, Europa, Norteamérica e Suramérica. É un dos dous aeroportos canadenses con voos a cinco ou máis continentes, sendo o outro o de Toronto-Pearson. O aeroporto é unha base operativa para Air Inuit, Air Transat e Sunwing Airlines.
Pacios, Chavaga, Monforte de Lemos
O lugar sitúase a 417 m de altitude, entre os montes do Castro, Eixón e Meniño.
Gabriel Aresti
Gabriel Aresti Segurola, nado en Bilbao o 14 de outubro de 1933 e finado na mesma cidade o 5 de xuño de 1975, foi un escritor vasco en lingua éuscara que renovou e modernizou a poesía vasca.
Traxectoria
Aos 14 anos aprendeu a lingua vasca e a súa primeira obra Maldan Behera (Costa abaixo), amosa un forte carácter simbolista. As súas obras máis coñecidas son a chamada "Triloxía da pedra": Harri eta herri (Pedra e pobo, 1964), Euskal harria (Pedra vasca, 1968) e Harrizko herri hau (Este pobo de pedra, 1971) están xa vencelladas á poesía social, escritas nunha linguaxe coloquial, claramente relacionadas coa obra de Blas de Otero, Gabriel Celaya ou Antonio Machado. Defendeu a creación dun éuscaro unificado (éuscaro batua) e fundou a editorial Lur, que acolleu os novos escritores en lingua vasca. Tamén escribiu novela e teatro.
Relación con Galicia
A pesar de que nunca visitou Galicia, Aresti mantivo unha relación de amizade con intelectuais galegos como Xesús Alonso Montero e Xosé Luís Méndez Ferrín, que influíron no gran número de traducións que Aresti fixo dende o galego. Con quen máis relación mantivo foi con Manuel María, a quen lle encarga, nunha das moitas cartas que lle escribiu, que lle faga escolma da poesía galega para facer unha antoloxía das catro nacionalidades que compoñen o estado español. "Usted sería la persona indicada para el gallego" (dille nunha carta datada o 7 de maio de 1969). Traduciu ao éuscaro os Seis poemas galegos de Federico García Lorca, o álbum Nós de Castelao, o Catecismo do labrego de Valentín Lamas Carvajal, O divino sainete de Curros Enríquez, Pranto matricial de Valentín Paz-Andrade e Divinas palabras de Valle-Inclán. Foi xurado no concurso de contos "Breogan" do Centro Galego de Barakaldo e tiña unha relación moi fonda cos galegos emigrados no País Vasco. Cando en 1969 había un certo enfrontamento entre vascos e galegos, Aresti escribe tres sonetos contra este enfrontamento: No primeiro diríxese ós galegos para que traten ben a Euskadi, no segundo ós vascos para que traten ben ós galegos e no terceiro a Manuel María para que se dirixa tamén nese senso ós galegos emigrados, pois, segundo el, son os intelectuais os que teñen que rematar con esta xenreira. Manuel María contesta con tres cantigas no mesmo senso e cun envío final encomendándolle a Gabriel Aresti o pobo galego alí emigrado.
O Alto de Chavaga, Chavaga, Monforte de Lemos
O Alto de Chavaga, ou O Cotelo, é un lugar da parroquia de Chavaga, no concello de Monforte de Lemos. En 2018 tiña unha poboación de 6 habitantes, 2 homes e 4 mulleres.
O lugar sitúase a 459 m de altitude, aos pés do monte do Castro. Nel atópanse a igrexa parroquial de San Xoán e o cemiterio.
Eddie Van Halen
Eddie Van Halen, nado en Ámsterdan, o 26 de xaneiro de 1955 e finado en Santa Monica o 6 de outubro de 2020, foi un guitarrista, compositor, produtor e inventor neerlandés.
Mudouse a California a mediados dos anos sesenta. Comezou como batería xunto co seu irmán Alex e uns amigos da escola, formando o grupo Broken Combs, en 1973. Logo de tres anos o nome do grupo mudou a Van Halen, sendo xa considerado como un dos mellores grupos da costa oeste de Estados Unidos. As características máis salientables do grupo eran os solos de Eddie coa técnica de finger tapping (ou fret tapping e a presenza de David Lee Roth.
En 1978 publícouse Van Halen, do que se venderon dous millóns de copias. Logo deste éxito, o solo en Beat It de Michael Jackson o finger tapping convértese nun dos recursos técnicos máis prolíficos para os guitarristas modernos.
No ano 2012, nunha enquisa realizada entre os lectores da revista, Guitar World, quedou no número 1 dos "100 mellores guitarristas da historia". A revista Rolling Stone situouno no número 8 da súa lista dos "100 mellores guitarristas".
Outeiro, Chavaga, Monforte de Lemos
O lugar sitúase a 452 m de altitude, entre a serra de Lamas e o monte do Castro.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
The North Face
The North Face, Inc. é unha empresa téxtil estadounidense fabricante de roupa e equipamento deportivo como mochilas, tendas de campaña e sacos de durmir. A empresa, fundada en San Francisco en 1966 fabrica roupa e equipamento especializado na liña de escaladores, montañeiros, esquiadores, snowboarders, excursionistas, en atletas de resistencia e de uso diario.
Historia
The North Face creouse en 1966, en San Francisco, California, cando Douglas Tompkins e Dick "Hap" Klopp crearon un equipo de tenda que co tempo adquiriu o nome actual "The North Face". Este nome foi elixido pola cara norte dunha montaña que no hemisferio norte é a máis empinada, máis fría e máis difícil de subir. En 1980, engadiuse o material de esquí engadiuse á liña de produtos e, finalmente, o equipo de acampada tamén. The North Face é agora unha subsidiaria e propiedade completa de VF Corporation.
O logo de The North Face foi deseñado por David Alcorn en 1971.
Xan Adil Ilia
Xan Adil Ilia, B.S. (en جان عادل إيليا), nado en Marduxa (Líbano) o 16 de setembro de 1928 e finado o 19 de xullo de 2019, foi un relixioso greco-melquita libanés, bispo de Nosa Señora da Anunciación en Newton entre 1993 e 2004.
Traxectoria
Naceu o 16 de setembro de 1928 en Marduxa, unha vila do sur do Líbano. En 1949 fixo a profesión solemne na Orde Basiliana do Santísimo Salvador. Foi ordenado sacerdote basiliano o 17 de febreiro de 1952. Licenciouse en Teoloxía pola Pontificia Universidade Gregoriana de Roma. En 1977 foi nomeado arquimandrita.
O 21 de marzo de 1986 foi nomeado bispo auxiliar da eparquía de Newton e bispo titular de Abila Lysaniae. Recibiu a consagración episcopal o 29 de xuño do mesmo ano de mans do patriarca Máximo V.
O 25 de novembro de 1993 foi nomeado bispo de Newton, e tomou posesión da sé o 25 de xaneiro de 1994.
Deixou o cargo ao superar a idade canónica, o 22 de xuño de 20004, e finou o 19 de xullo de 2019 no mosteiro do Santísimo Salvador en Xun, no distrito de Xuf do Líbano.
Nelson Piquet
miniatura|dereita|250px|Nelson Piquet conducindo o BMW M1 en 1980
Nelson Piquet Souto Maior, nado en Río de Xaneiro o 17 de agosto de 1952, máis coñecido coma Nelson Piquet, é un ex-piloto de carreiras brasileiro, campión de Fórmula 1 de 1981, 1983 e 1987.
Traxectoria
Piquet foi un xove prodixio na Fórmula 3 Británica durante os 70, e a súa promoción á Fórmula 1 marcou o inicio na categoría da que sería unha das súas máis grandes figuras. Xunto ao equipo Brabham, incluíndo o xefe de equipo Bernie Ecclestone e o deseñador Gordon Murray, foi sempre un contendente ao título, a pesar da transición de motores Ford V8 a BMW turbo. Foi nesta escudería na que obtivo os seus dous primeiros campionatos.
O seu pase en 1986 ao equipo Williams marcou o inicio do que sería un dos máis grandes duelos da categoría, fronte a Nigel Mansell. O feito de ter dous pilotos talentosos con semellantes egos no mesmo equipo era un presaxio de futuros conflitos, e así foi. Ese ano Piquet e Mansell chegaron con posibilidades de título á última carreira do ano, pero a súa rivalidade fixo que se quitaran entre si a posibilidade de gañar puntos, o cal permitiu que Alain Prost se alzara co título.
Piquet purgou as súas culpas ao ano seguinte, cando as súas notables condicións técnicas lle permitiron consagrarse campión, a pesar de ter gañado menos carreiras que Mansell.
O cambio do piloto e dos motores Honda ao equipo Lotus en 1988 marcaron unha volta na carreira de Piquet, quen comezou a perder a súa reputación ao non obter vitorias en 1988 e incluso non clasificar nunha carreira en 1989.
A súa utilización da prensa para atacar aos seus rivais valeulle a fama de bocón. Non obstante, un acordo co equipo Benetton baseado en pago por resultados permitiulle volver ás primeiras planas, con dúas vitorias. O seu último triunfo data de 1991 en Montreal, onde superou a Nigel Mansell, o seu rival de sempre.
Resultados completos na Fórmula 1
As carreiras en letra grosa indican que conseguiu a pole position, as carreiras en itálica indican volta rápida
Ophelia Alcantara Dimalanta
Ophelia Alcantara Dimalanta, nada en San Juan (Gran Manila) o 16 de xuño de 1932 e finada en Navotas o 4 de novembro de 2010, foi unha escritora, editora e profesora filipina. Publicou libros de poesía, crítica, teatro e prosa, e editou varias antoloxías literarias. En 1999 recibiu o S.E.A. Write Award.
Traxectoria
Dimalanta estudou Filosofía na Universidade de Santo Tomás, e tivo formación musical como pianista. Foi escritora residente e profesora de Literatura e Escrita Creativa na mesma universidade até a súa morte. Durante a súa carreira académica ocupou diversos cargos administrativos, como decana da Facultade de Artes e Letras, e directora do Centro de Escrita e Estudos Creativos. En 1995 foi fundadora do Coro da Facultade e do Coro de Artes e Letras da Universidade de Santo Tomás, con Paulo Zarate como primeiro director. Escribiu a letra do himno de dita facultade. Tamén deu clase no Colexio de San Juan de Letrán e na Universidade de La Salle.
Impartiu obradoiros na Universidade de Filipinas, Universidade Silliman en Dumaguete, e a Universidade Mindanao-Instituto de Tecnoloxía de Iligan. Foi xurado en certames literarios como o Premio Nacional de Literatura de Filipinas do Círculo da Crítica de Manila (do que foi membro fundador e presidente ), os Premios Literarios da Prensa Independente de Filipinas, e o Premio de Literatura Don Carlos Palanca.
Unión Regional de Derechas
miniatura|250px|[[José Portal Fradejas nun mitin da URD en 1932.]] A Unión Regional de Derechas (URD) foi un partido político galego integrado na CEDA.
Historia e características
Ao longo do ano 1931 e 1932 constituíronse nas cidades galegas agrupacións ligadas ao conservadorismo católico de Ángel Herrera Oria e José María Gil Robles que en 1932 se uniron para formar a URD, e en marzo de 1933 participou na constitución da CEDA agrupando a maioría das forzas da dereita posibilista en Galicia. O seu líder era Gil Casares. Os deputados da URD mostráronse moi activos na defensa dos intereses agropecuarios galegos xa que contaba cunha sólida infraestrutura no agrarismo grazas á formación de sociedades agrarias católicas durante a ditadura e en xeral aparecía máis moderado ca a CEDA estatal, chegando mesmo algún dos seus dirixentes a declararse autonomista.
As súas mocidades, Juventudes de la Unión Regional de Derechas formáronse en 1934, aínda xa antes había algunhas agrupacións locais e sobre todo a partir de 1935 experimentaron un proceso de fascistización semellante á das mocidades de Acción Popular.
Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 unha parte dos seus cadros e militantes integráronse na Falange Española de las JONS ou nas institucións do novo réxime franquista.
Eleccións
Nas eleccións de 1933 a URD obtivo 9 escanos, deles 4 na provincia da Coruña, e nas eleccións de 1936 conseguiu 8 escanos.
Primeira división española 1965/66
A tempada 1965/66 da Primeira división española de fútbol, que foi a 35ª edición do campionato, disputouse entre o 4 de setembro de 1965 e o 3 de abril de 1966.
O Atlético de Madrid rompeu a vaga vitoriosa do Real Madrid logrando o seu cuarto título de liga.
Trofeo Pichichi
Vavá II logrou o Trofeo Pichichi ao máximo goleador do campionato.
Arturo Lezcano Fernández
dereita|miniatura|Necrolóxica. Arturo Lezcano Fernández, nado en Ourense o 22 de setembro de 1939 e finado o 17 de xaneiro de 2019, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Comezou estudos de dereito, pero antes de rematalos iniciou a súa carreira profesional como xornalista en La Región, Foi redactor xefe e director de Ferrol Diario, cidade á que se trasladou na década dos setenta, e posteriormente traballou en La Voz de Galicia até a súa xubilación. Colaborou habitualmente neste xornal e foi vicepresidente da Fundación Vicente Risco, con sede en Allariz. Como profesional asinou ano tras ano unha columna diaria, exerceu a crítica cinematográfica e mais a literaria, e asemade unha páxina semanal de divulgación do cinema. Paralelamente foi cofundador e secretario dos cineclubs Miño en Ourense e Zoom en Ferrol.
Vida persoal
Casou con Viruca González Estévez, e foi pai de Emma, Mavi, Antón, Arturo e Carlos Lezcano González.
Cantidade de movemento
dereita|200px|miniatura|Dispositivo que comproba a teoría da inercia.
O momento dun sistema é igual á suma dos momentos dos seus compoñentes.
onde
A forza é igual á variación da cantidade de movemento:
Se a masa e constante e a velocidade pequena comparada coa da luz, isto equivale á coñecida formulación da segunda lei de Newton.
Se un sistema está en equilibrio o seu momento linear é constante:
Na teoría da relatividade, como consecuencia da reconfiguración das relacións entre as magnitudes fundamentais que o definen, toma unha nova forma matemática na que aparecen a enerxía, a masa e mais a velocidade da luz:
Meixide, Chavaga, Monforte de Lemos
Meixide é un lugar da parroquia de Chavaga, no concello de Monforte de Lemos. Está formado por unha única casa.
O lugar sitúase a 465 m de altitude, uns metros ao norte de Outeiro.