cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Redada
O indulto
Cando en 1772 se someteu a deliberación unha nova lexislación sobre ciganos, no preámbulo menciónase a redada de 1749. Carlos III solicitará que sexa retirada esa mención, pois «fai pouca honra á memoria do meu irmán» (referíndose a Fernando VI).
O Prado, Xurenzás, Boborás
O Prado é un lugar da parroquia de Xurenzás no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Tiña 10 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 2 eran homes e 8 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 11 habitantes (2 homes e 8 mulleres).
Xurenzás, Xurenzás, Boborás
Xurenzás é un lugar da parroquia de Xurenzás no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Tiña 24 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 14 eran homes e 10 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 25 habitantes (14 homes e 10 mulleres).
Hipérbole
Exemplos
No soneto "Miro os meus dedos orfos" de Miro Villar: Todo é agora silencio violento, que me fire, que impide ata sorbe-lo aire.
Nicole Sullivan
Nicole Julianne Sullivan, nada o 21 de abril de 1970 en Manhattan (Nova York), é unha actriz, cómica e dobradora de cine estadounidense.
Traxectoria
Nada en Manhattan filla dun congresista do Estado de Nova York, Edward C. Sullivan, recibiu clases de danza e interpretación dende moi nova en Broadway.
En 1987 graduouse no ensino secundario en Middleburgh a onde se trasladara a familia uns anos antes. Tras pasar un ano en Londres na British American Drama Academy e formar parte da Greenwich Shakespeare Company entrou na Northwestern University para estudar teatro, ao tempo que traballaba para pagar os estudos.
Tras licenciarse trasladouse aos Ánxeles para buscar traballo.
Ademais Nicole ten unha longa traxectoria como dobradora de cine sobre todo de animación, como por exemplo Marlene (The Penguins of Madagascar), Shego (Kim Possible), Joan (Family Guy)
José Losada Castelao
José Losada Castelao, nado en Rianxo en 1891 e finado en Vigo o 23 de abril de 1937, foi un mestre e político galego.
Traxectoria
miniatura|300px|De esquerda a dereita: [[Manuel Antonio, Manuel Rodríguez Castelao, Rafael Dieste, José Losada Castelao e Laureano Lorenzo, en 1920.]] Fillo de Juan M. Losada García e Pilar Castelao Genme, era medio irmán de Manuel Rodríguez Castelao. Estivo emigrado durante oito anos. Mestre, exercía na escola número 2 da vila Rianxo. Militante do Partido Galeguista de Rianxo, foi detido con motivo da folga xeral revolucionaria de 1934. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936, fuxiu e, despois de nove meses agochado, tentou escapar no bou Eva pero foron delatados e os falanxistas asaltaron o barco. José e os seus oito compañeiros decidiron suicidarse antes de caer en mans dos falanxistas.
PubMed
300px|dereita PubMed é un motor de busca de libre acceso á base de dados MEDLINE de citacións e resumos de artigos de investigación biomédica. Ofrecido pola Biblioteca Nacional de Medicina dos Estados Unidos como parte de Entrez. MEDLINE ten ó redor de 4.800 revistas publicadas nos Estados Unidos e en máis de 70 países de todo o mundo desde 1966 ata a actualidade.
Xosé Abeal
Xosé Abeal López, nado en Ambroa (Irixoa) en 1954 e finado na Coruña o 1 de marzo de 2018, foi un escritor galego, principalmente poeta.
Traxectoria
Tras estudar bacharelato en Betanzos, licenciouse en Filoloxía Clásica na Universidade de Santiago de Compostela.
Desde 1981 exerceu como profesor de latín no ensino medio, traballando, até a súa xubilación en marzo do 2014, no IES Salvador de Madariaga da Coruña. Foi membro da Asociación de Escritores en Lingua Galega.
Ten publicado poemas en Grial e Poesía Galicia.
Laura Gallego García
Laura Gallego García, nada na cidade de Quart de Poblet (Hospital Militar en Mislata, Valencia) o 11 de outubro de 1977, é unha escritora española de xénero fantástico e ficción científica. Estudou Filoloxía Hispánica na Universidade de Valencia. No ano 2012 foi galardoada co Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil pola obra Donde los árboles cantan.
Biografía
Aos once anos comezou a escribir cunha amiga súa a que sería a súa primeira novela sen publicar, Zodiaccía, un mundo diferente (dispoñible na súa páxina web ). Aos 21 anos, cando estaba estudando Filoloxía Hispánica, escribiu a novela Finis Mundi, coa que obtivo o primeiro premio no concurso El Barco de Vapor da editorial SM. O seu segundo premio no concurso El Barco de Vapor conseguiuno coa súa novela La leyenda del Rey Errante, libro que ela consideraba mellor que o anterior.
É fundadora da revista universitaria Náyade, repartida trimestralmente na Facultade de Filoloxía e foi codirectora desta desde 1997 a 2000.
A súa primeira novela publicada foi Finis Mundi (1999), pero obtivo maior popularidade coa súa triloxía Crónicas de la Torre. Por mor desa triloxía xurdiu un grande interese pola súa obra, especialmente en Internet. Pero aínda que a súa fama se debe principalmente ás novelas xuvenís, publicou tamén obras dirixidas a un público infantil (Retorno a la Isla Blanca, El cartero de los sueños), incluíndo os prelectores (serie de Alba). En 2004 comezou a súa segunda triloxía, titulada Memorias de Idhún, cultivando o seu maior éxito ata o momento, con máis de 1.000.00 de exemplares vendidos. Memorias de Idhún conta cunha adaptación a novela gráfica.
Despois publicou varios libros independentes, a maioría de temática fantástica, ademais da segunda parte de Alas de Fuego, titulada Alas Negras. Tamén se internou na literatura realista coa serie Sara y las goleadoras, que inclúe títulos como: Creando equipo, Las chicas somos guerreras, Goleadoras en la liga, El fútbol y el amor son incompatibles, Las Goleadoras no se rinden e El último gol. A súa novela Donde los árboles cantan, publicada en outubro de 2011, gañou o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil correspondente ao ano 2012. Ademais, a súa traxectoria viuse recompensada co Premio Cervantes Chico. Ese mesmo ano 2012 volveu á literatura infantil con Mago por casualidad. En marzo de 2017, publicou Por una rosa, un libro que contén tres relatos escritos por tres autores diferentes: Laura Galego, Javier Ruescas e  Benito  Taibo. Trátase de tres historias ambientadas no universo do conto clásico La bella y la bestia.
En 2018 publicou: El bestiario de Axlin, o primeiro libro da triloxía Guardianes de la ciudadela e El secreto de Xein, segundo libro desta saga. A terceira e última parte desta saga saíu o 29 de marzo de 2019 co seu titulo La misión de Rox.
Trazos temáticos e de estilo
Laura Gallego explorou gran parte dos temas literarios: comeza escribindo literatura histórico-fantástica, coa súa novela Finis Mundi; pero proba tamén a ficción científica, con Las hijas de Tara; e máis tarde a fantasía épica con Crónicas de la Torre e Memorias de Idhún; sen esquecer tampouco a súa literatura infantil.
Traducións
Algunhas das súas obras foron traducidas a numerosas linguas como: romanés, francés, polaco, finés, sueco, noruegués, dinamarqués, húngaro, inglés, italiano, alemán, portugués, catalán, coreano e chinés.
Malia isto, polo de agora aínda non hai tradución ao galego de ningunha das súas novelas.
Obras sen publicar e proxectos
A propia Laura Gallego menciona na súa páxina web que antes de que lle publicasen Finis Mundi, escribira moitas outras obras. A día de hoxe ofrece alí algunhas delas como curiosidade, como Zodiaccía, un mundo diferente, antes mencionada, e El Desafío de Zhur (tamén dispoñible na web ), no que aparece un mundo de Idhún prototípico.
Caicos do Oeste
Caicos do Oeste (tamén coñecido en inglés como West Caicos) é unha illa das Illas Turcas e Caicos. Caicos do Oeste, ten unha área de 28 km², e leva deshabitada durante máis dun século.
Na década de 1890, Caicos do Oeste tivo plantacións de sisal, que foron un dos principais cultivos das illas Turks e Caicos. Sobre a illa están as ruínas de Yankee Town (Cidade do Yankee), que foi o centro da industria da illa. Aínda existen alí restos dun ferrocarril.
Polo menos realizáronse dous intentos para adquirir a totalidade da illa. A primeira foi feita polo ditador dominicano Rafael Leónidas Trujillo, a súa intención era utilizala como un agocho. Con todo, foi asasinado antes de que a compra se realizara. En 1972, unha empresa petroleira tratou de adquirir a illa para construír unha refinería, e construíu unha pista de aterraxe. O acordo finalmente non se fixo, e a pista de aterraxe existe ata o día de hoxe.
Un novo esforzo parece estar en curso para construír na illa un resort, que sería establecido como o «West Caicos Reserve». Este esforzo é, aparentemente dirixido para persoas de alto patrimonio. Prevíase a apertura desta comunidade a mediados de 2008. Con todo, debido á caída de Lehmann Brothers (que eran os que financiaban o proxecto), todos os traballos de construción detivéronse en setembro de 2008.
Xeografía
A illa é o fogar do Lago Catherine (Catalina) de 2 Km², unha reserva natural protexida, chea de flamengos, xibardos, manta raias, tartarugas mariñas e outras especies silvestres autóctonas. O océano fronte á costa oeste cae rapidamente a máis de 2.100 m..
Historial
Na década de 1890, autorizouse que Caicos do Oeste tivese plantacións de sisal, que foi un gran cultivo das illas Turks e Caicos. Na illa atópanse as ruínas de Yankee Town, que foi o centro da industria na illa. Aínda existen restos dun ferrocarril.
Houbo polo menos dous intentos de compra de toda a illa: o primeiro foi o ditador dominicano Rafael Leónidas Trujillo cuxo propósito era usalo como escondedoiro, pero, foi asasinado antes da compra. A segunda produciuse en 1972 cando unha compañía petrolera intentou mercar a illa para construír unha refinería, aínda que o acordo nunca se realizou, a pista de aterraxe construída pola compañía durante o intento de compra permanece ata os nosos días.
Parece que se está a desenvolver un novo esforzo para converter a illa nun resort privado de alta gama, pasando a ser a 'West Caicos Reserve'. Este esforzo está dirixido aparentemente a multimillonarios, xa que está integrado cun exclusivo Resort / Spa e Mariña de 125 habitacións da cadea Ritz-Carlton. A apertura prevista para esta comunidade debía ser mediados do 2008. Non obstante, debido ao colapso de Lehman Brothers, os financiadores do proxecto, todos os traballos de construción detivéronse en setembro de 2008.
Manuel Ignacio de Vivanco
Manuel Ignacio de Vivanco Iturralde, nado en Valparaíso o 15 de xuño de 1806 e finado en Lima o 16 de setembro de 1873, foi un militar e político peruano, gobernante de facto do Perú entre 1843 e 1844.
Traxectoria
Vinculado á aristocracia colonial limeña, representou as tendencias autoritarias e aínda certo monarquismo nostálxico. Foi un conspirador obstinado, con grande influencia en parte polo propio encanto da súa personalidade e a súa ilustración; pero careceu de sentido práctico e da audacia necesaria para a realización dos seus plans, e sempre foi desprazado por outros caudillos, máis pragmáticos e efectivos. A súa tenaz rivalidade con Ramón Castilla marcou toda unha etapa da historia republicana do Perú.
Supremo Director da República (1843-44)
Instalou o seu goberno o 7 de abril de 1843 e, pretendendo consolidar a súa autoridade, aos poucos foille imprimindo unha tinguidura excesivamente personalista, chegando a extremos tales como a imposición a civís e militares dun xuramento de fidelidade á súa persoa, a creación dun cartón de prata, cuxos posuidores eran os únicos que tiñan acceso ao despacho presidencial, a subscrición de numerosas ordes de desterro e de decretos ameazantes contra os infractores da lei. Pronto se iniciou en Tacna e Moquegua un movemento constitucionalista encabezado polos xenerais Domingo Nieto e Ramón Castilla, e para facerlle fronte houbo Vivanco de abandonar Lima (30 de novembro). Foi derrotado na batalla de Carmen Alto, preto do pobo do mesmo nome en Arequipa, o 22 de xullo de 1844.
Lagwagon
Lagwagon é unha banda estadounidense de punk rock procedente de Goleta, ás aforas de Santa Barbara, California. O seu nome procede da vella furgoneta de xira do grupo, que pode verse na contraportada do seu álbum Trashed. A banda leva editados 7 álbums de estudio, un EP, un álbum ao vivo e un recompilatorio con baras-b e demos a través do selo Fat Wreck Chords.
Tyrus Thomas
Tyrus Wayne Thomas, nado o 17 de agosto de 1986 en Baton Rouge, Luisiana, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que actualmente é axente libre.
Traxectoria profesional
O 28 de xuño de 2006 foi seleccionado polos Portland Trail Blazers na 4ª posición do Draft da NBA de 2006. Máis tarde foi traspasado ós Chicago Bulls a cambio da segunda rolda dese mesmo draft, LaMarcus Aldridge.
Lagwagon
Historia
Hoss, o terceiro álbum da banda, foi editado o 21 de novembro de 1995. Despois do lanzamento e dunha extensiva xita por Europa, Australia e o Xapón, o guitarrista Shawn Dewey e o batería Derrick Plourde deixarían a banda, sendo substituídos por Ken Stringfellow (da banda The Posies) na guitarra e por Dave Raun (de RKL) na batería. Ken estaría pouco tempo en Lagwagon, e Dave pasaría a formar parte do grupo. Shawn Dewey tocou no proxecto paralelo Buckwild, que editaría dous álbums a través de Lobster Records, Beat Me Silly e Full Metal Overdrive, e realizaria dúas xiras europeas con Good Riddance e Ten Foot Pole.
Tyrus Thomas
Traxectoria profesional
O 18 de febreiro de 2010, Thomas foi traspasado ós Charlotte Bobcats a cambio de Acie Law, Ronald Murray e unha futura elección da primeira rolda do Draft. O 12 de xullo de 2010, asinou un novo contrato cos Bobcats por 5 anos e 40 millóns de dólares.
Lagwagon
Historia
Despois de dous álbums máis, Double Plaidinum e Let's Talk About Feelings, a banda entrou en hiato indefinido no ano 2000, debido a que os seus membros estaban traballando en proxectos paralelos. Lagwagon rexurdiu no 2002, e editou o seu sexto álbum de estudio, Blaze, o ano seguinte. No 2004 o seu líder Joey Cape lanzou un álbum compartido co vocalista de No Use for a Name Tony Sly, interpretando versións acústicas de temas de ambalasduas bandas. O 1 de novembro do 2005 Lagwagon publicou Resolve, que é unha homenaxe á vida de Derrick Plourde, o batería orixinal de Lagwagon e Bad Astronaut.
Tyrus Thomas
Traxectoria profesional
O 4 de setembro de 2015, Thomas asinou un contrato dun ano co Eisbären Bremerhaven da Basketball Bundesliga.
Cans
O topónimo galego Cans pode referirse a:
Kiwis
Os kiwis (xénero Apteryx, que en grego significa "sen ás") son un clado de aves paelognatas, da familia dos apteríxídos (Apterygidae), composto por 5 especies endémicas da illa de Nova Zelandia. Pertence á orde Apterygiformes, pero antes estaba clasificado na orde Struthioniformes (sensu lato). Son aves non voadoras pequenas, aproximadamente do tamaño dunha galiña. Antes da chegada dos humanos ao redor do ano 1300, en Nova Zelandia os únicos mamíferos que había eran morcegos, e os nichos ecolóxicos que noutras partes do mundo eran ocupados por animais tan diversos como cabalos, lobos e ratos foron desempeñados por paxaros (e en menor proporción por certas especies de réptiles).
Zona de desenvolvemento próximo
A zona de desenvolvemento próximo (зона ближайшего развития), ZDP, é un concepto definido por Lev Vigotski que tenta dar luz sobre como nos convertemos no que somos, que forzas guían as distintas traxectorias de desenvolvemento que cada un de nós seguimos, que elementos definen os graos de liberdade de acción en cada etapa da nosa vida e cales son os principios organizadores da nosa experiencia.
Consiste no conxunto de posibilidades alcanzables para a nosa mellora de xeito inmediato. É na ZDP na que xorden efecto pleno as axudas do educador, aumentando así o que se pode chamar o desenvolvemento propio do individuo, que se incrementa ó ir englobando ditas zonas. Neste sentido, pódese dicir que é a diferenza entre o que o /a aprendiz pode chegar a facer con axuda e sen axuda.
Lagwagon
Historia
No ano 2008 Lagwagon lanzou un EP titulado I Think My Older Brother Used to Listen to Lagwagon. A pesar de que inicialmente se publicaron noticias de que a banda podería ter comezado a gravar o seu seguinte traballo no ano 2009, Lagwagon entrou en hiato novamente, debido a que Cape iniciou unha carreira en solitario, editando Bridge no 2008 e Doesn't Play Well with Others no 2010.
Zona de desenvolvemento próximo
Vygotski expuxo que se un neno segue o exemplo do adulto de xeito gradual desenvolve a habilidade de facer tarefas de forma segura sen axuda ou asistencia. A definición de Vygotski da ZDP é presentada a miúdo como a distancia entre o nivel de desenvolvemento real cando é determinada a situación do problema, independentemente de que sexa ou non solucionada, e o nivel de desenvolvemento potencial cando o problema é solucionado baixo orientación dun adulto ou en colaboración con pares máis capaces. Deste xeito, Vygotski, entre outros reputados profesionais, cre que a función da educación é proporcionar ós nenos experiencias na súa ZPD, animando o seu desenvolvemento e avanzando así na súa aprendizaxe individual.
Kiwis
Morfoloxía
A súa adaptación á vida terrestre é extensiva: como todas as ratites, non teñen quilla no esterno para ancorar os músculos das ás, e case nin ás sequera: os vestixios son tan pequenos que son invisibles baixo a súa plumaxe que carece de plumas. Esta plumaxe é típica da ave en cuestión. Diríase que, por razóns evolutivas e de adaptación ao ecosistema, os plumóns non chegaron á etapa de verdadeiras plumas, adoptando o característico aspecto de suaves cerdas que ten a plumaxe do kiwi. Mentres que xeralmente os paxaros teñen ósos ocos para aforrar peso e facer o voo máis práctico, o kiwi ten medula, do mesmo xeito que os mamíferos.
Zona de desenvolvemento próximo
Orixe
O concepto da zona de desenvolvemento próximo foi orixinalmente ideado por Vygotski para argumentar contra o uso de test académicos baseados en probas de coñecementos como un medio para medir a intelixencia dos alumnos. Vygotski argumenta que en troques de examinar o que un estudante sabe para determinar a intelixencia, é mellor analizar a súa capacidade de resolver problemas de forma independente e a súa capacidade para resolver problemas coa asistencia dun adulto.
Desenvolvemento
O concepto de ZDP foi ampliado, modificado e transformado en novos conceptos a partir da concepción orixinal de Vygotski.
O concepto de estada está profundamente relacionado coa ZDP, aínda que Vygotski non mencionara nunca o termo. No seu canto a estada educativa foi desenvolvida por Ann Brown e outros teóricos como unha aplicación sociocultural da ZDP de Vygotski para contextos educativos. A estada educativa é un proceso mediante o cal un profesor ou máis pares competentes dá auxilio ao alumno que o necesita na súa ZDP durante un proceso de desenvolvemento, sendo eliminado con posterioridade ó volverse innecesario, tal e como ocorre cando unha estada é eliminada dun edificio despois de ser necesaria para a súa construción. Segundo a especialista en educación Nancy Balaban, "Estada refírese á forma na que o adulto orienta ó neno que está a aprender a través de preguntas específicas e interaccións positivas." Varios programas de ensino foron desenvolvidos a partir da noción de ZDP interpretada deste xeito, incluíndo o ensino recíproco e a avaliación dinámica.
A ZDP foi implementada como un concepto mensurable no programa de lectura Accelerated Reader. Os desenvolvedores de Accelerated Reader descríbeno como "o nivel de dificultade [do libro] que non é nin moi duro nin moi doado, e é o nivel no que ocorre a aprendizaxe ideal". O programa "Star reading" suxire pola súa parte un nivel de ZDP que pode ser determinado a partir doutras probas normalizadas. Os que desenvolven o programa informático alegan que os estudantes nin deben ler libros moi doados para evitar o aburrimento, nin moi difíciles, para evitar a frustración. Este nivel de dificultade do libro axuda a mellorar as habilidades de lectura do vocabulario e outros.
Aínda que as ideas de ZDP de Vygotski foron orixinalmente utilizadas só para a habilidade de resolver problemas, Roland Tharp e Ronald Gallimore apuntaron que pode ser ampliada para análise doutros ámbitos de competencias e habilidades. Estas zonas especializadas de desenvolvemento inclúen zonas culturais, zonas individuais e as zonas orientadas a habilidades concretas. Respecto destas zonas orientadas a habilidades, é común entre os investigadores crer que é así como se produce o desenvolvemento da primeira infancia, na que os nenos aprenden seu idioma nativo e as habilidades motoras en xeral, sendo colocados na zona de desenvolvemento próximo.
A traverso do seu traballo con grupos de colaboración de adultos, Kimberly Lebak e Ron Tinsley (2009) identificaron a "Zona de capacidade reflexiva". Esta zona parte dos atributos teóricos da ZDP, pero é unha definición máis específica da construción útil para describir e comprender a forma na que a capacidade dun adulto para a reflexión se pode ampliar cando colabora con outros adultos con obxectivos semellantes durante un período prolongado de tempo. Tinsley e Lebak descubriron que cando os adultos compartiron os seus comentarios, análises e avaliacións do traballo nun contorno de traballo colaborativo o seu potencial de reflexión crítica ampliouse; medrou a zona de expansión da capacidade reflexiva, así como a confianza e a comprensión mutua entre os pares.
Lagwagon
Historia
En xaneiro do 2010 Joey Cape anunciou durante unha entrevista coa revista Canada's Exclaim! que Jesse Buglione deixara Lagwagon, despois de estar na banda dende a súa fundación en 1990. Porén, Cape desmentiu os rumores sobre a disolución do grupo. Mentres que non estaba seguro sobre si Lagwagon lanzaría un novo disco ou comezaría outra gran xira, amosouse aberto a realizar concertos e gravar temas de Lagwagon esporadicamente. Posteriormente Jesse Buglione confirmou a súa saída nunha mensaxe no foro oficial da banda.
Kiwis
Bioloxía
Os kiwis son criaturas tímidas e nocturnas cun sentido do olfacto moi desenvolvido mercé á existencia de verdadeiros bigotes en torno ao bico, tales bigotes son eficacísimos órganos olfactivos. Outro trazo xeralmente infrecuente nunha ave é a presenza de fosas nasais na punta do seu longo e filoso bico. Son omnívoros; para alimentarse fenden o pico no chan en busca de miñocas, insectos e outros invertebrados. Tamén comen froita e, se a oportunidade se presenta, pequenos cangrexos de río, anfibios e anguías.
Os machos encárganse de chocar os ovos (ovos que son os máis grandes en relación ás proporcións do animal adulto), efectuándose a posta durante dez semanas en niños soterrados semellantes a tobos, con todo ningún dos proxenitores adícase a alimentar ás crías as cales son nidífugas (apenas teñen o suficientemente desenvolvido o corpo saen do niño para alimentarse por conta propia).
Sistemática e evolución
Mentres que a visión tradicional das relacións filoxenéticas dos kiwis con respecto aos outros paleognatos establéceos máis próximos ás moas, os estudos moleculares sitúanos como o grupo irmán dun clado formado polos casuarios e os emúes. Por outra banda, as últimas análises morfolóxicas agrúpanos como o grupo irmán do resto das ratites.
Cladograma baseado en Baker et al. (1995) e Burbidge et al (2003).
Lagwagon
Historia
Lagwagon xirou por Europa con No Use for a Name no verán do 2010. Dentro desta xira fixeron escala no Resurrection Fest de Viveiro, onde tocaron o día 31 de xullo. Nunha entrevista a Joey Cape, este revelou que o novo baixista do grupo é Joe Raposo, ex-membro de RKL.
Zona de desenvolvemento próximo
Desenvolvemento
A zona da capacidade reflexiva está construída a través da interacción entre os participantes nunha actividade común e expándese cando é mediada por interaccións positivas cos outros participantes, exactamente na mesma liña que a ZDP, como Gordon Wells (1999) describiu.
Noz
Noz pode referirse a:
Xabier Simón
Xabier Simón Fernández, nado en Arbo en 1964, é un economista e político galego, alcalde de Arbo entre o 2011 e o 2014.
Galería de imaxes de Ortigueira
Galería de imaxes do concello de Ortigueira na provincia da Coruña.
Festival da música celta
<Gallery> Ficheiro:Ortigueira.Festival celta Galiza.jpg|Festival da música celta de Ortigueira Ficheiro:Ortigueira.Festival celta.Concerto.jpg|Concerto durante o festival de música celta Ficheiro:Ortigueira.Festival celta.Galicia.jpg|Acampada do Festival Ficheiro:Ortigueira.Festival celta.Xigantes.jpg|Xigantes durante o Festival </Gallery>
Gaiteiros de Lisboa
Editan o seu primeiro disco, Invasões Bárbaras, en 1995. En 1997 editaron o disco Bocas do Inferno.
En 2012, os Gaiteiros de Lisboa presentaron o seu quinto álbum Avis Rara, lanzado por d'Eurídice, división editorial da d'Orfeu Associação Cultural. Convertéronse tamén no primeiro proxecto nacional que participaba no festival Festim.
Nas actuacións e directo destacan pola súa enerxía e pola utilización dunha percusión potente e variada.
Premios Ondas 2009
Os Premios Ondas 2009, correspondentes á súa 56ª edición, entregáronse o 16 de outubro de 2009. Nesta edición premiáronse 24 programas e profesionais entre as máis de 800 candidaturas de 26 países.
A gala de entrega de premios tivo lugar o 4 de novembro de 2009 no Gran Teatro del Liceo de Barcelona. A gala presentárona os locutores da Cadena SER Àngels Barceló e Carles Francino.
Real Club Celta Baloncesto
O Real Club Celta Baloncesto, coñecido por motivos de patrocinio como Real Club Celta Zorka (anteriormente R.C. Celta Banco Simeón, R.C. Celta Vigourban, Real Club Celta Indepo, RC Celta Selmark) é un club de baloncesto feminino con sede na cidade de Vigo.
Alexis Carrel
Alexis Carrel, nado en Sainte-Foy-lés-Lión, Francia o 28 de xuño de 1873 e finado en París o 5 de novembro de 1944, foi un biólogo, médico, investigador científico e escritor francés. Polas súas contribucións ás ciencias médicas foi galardoado co premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina en 1912. Julius H. Comroe, profesor emérito do Cardiovascular Research Institute (University of California en San Francisco) escribiu: "Carrel gañou o Premio Nobel en Fisioloxía ou Medicina en 1912, e non o gañou por algunha investigación escura e esotérica, senón «en recoñecemento do seu traballo acerca de sutura vascular, e transplante de vasos sanguíneos e de órganos». Entre 1901 e 1910, Alexis Carrel, utilizando animais de experimento, efectuou todas as accións e desenvolveu todas as técnicas coñecidas hoxe en cirurxía vascular (...)" En Francia, foi honrado coa Ordre national de la Légion d'honneur (Orde da Lexión de Honra). Foi membro da Accademia de Lincei (Pontificia Academia de Ciencias). En 1912 foi testemuña ocular dunha curación extraordinaria no Santuario da Nosa Señora de Lourdes, que significou o comezo dun cambio progresivo na súa vida, que o levou do escepticismo á fe. Hoxe é considerado un dos conversos máis famosos de Lourdes.
Inicios
Alexis Carrel naceu en Lión o 28 de xuño de 1873. Os seus devanceiros desempeñaran cargos significativos ao servizo de Lión e as súas institucións no tres séculos anteriores. A súa familia era moderadamente solvente. Seu pai, Alexis Carrel Billiard, era un fabricante de teas que, en 1871 e á idade de 26 anos, casou con Anne-Marie Ricard. O primeiro fillo do matrimonio foi chamado Auguste, pero cambiou o seu nome por Alexis cando o seu pai morreu. Alexis era o maior de 3 irmáns e, cando faleceu seu pai, tiña só 5 anos. A partir de entón, a situación económica da familia alterouse rapidamente.
Aos 17 anos, graduouse no colexio St. Joseph (Lión) e enfrontouse coa necesidade de elixir unha carreira. Considerou a cirurxía, a investigación científica, o coidado dos pacientes. Case sen vacilar, decidiu entrar na Facultade de Medicina da Universidade de Lión, aínda que non había ningún antecedente familiar nesa disciplina. En 1889 obtivo a Licenciatura en Letras, e en 1890 a de Cirurxía. Completou os cursos e as prácticas, e en 3 anos aprobou os exames finais. Logo, foi aceptado como externo (2° de entre 57 postulantes) o 27 de outubro de 1893 e pasou os seguintes dous anos servindo no Hospital da Cruz Vermella e no Hospital Antiguaille. Posteriormente realizou o servizo militar durante 1 ano como auxiliar médico na unidade de tropas de montaña Chausseurs Alpins. Finalmente, estivo internado de 5 anos en distintos hospitais de Lión, principalmente o Hotel Dieu.
miniatura|175px|[[Marie François Sadi Carnot, presidente da República Francesa]] El era aínda un novo practicante de medicina cando o presidente francés, Marie François Sadi Carnot, foi asasinado por un anarquista italiano en Lión, en xuño de 1894. O coitelo do anarquista cortara unha arteria de primeira orde, polo que o presidente morreu logo de menos de dous días de agonía sen que os mellores cirurxiáns puidesen evitar o fatal desenlace. Neses tempos, a sutura dun vaso sanguíneo grande aínda era un tema sen solución segura. O episodio marcou profundamente a Carrel, quen decidiu resolver o problema. Insistía en que a vida de Carnot podería terse salvado se os cirurxiáns souberan como suturar vasos, da mesma forma que se suturaban outros tecidos. A partir do seu internado, dedicouse á cirurxía vascular experimental especializándose na mesma Universidade. En 1900, Carrel era doutor en medicina.
Carreira científica
Desde un principio, Alexis Carrel mostrou un grande interese pola posibilidade de reconstituír arterias, traballo que comezou a investigar en animais.
En 1902, xa médico e asistente no Departamento de Anatomía, Carrel publicou un traballo na revista científica Lyon Medical. Ese traballo científico fixo historia, iniciando a época máis destacada da súa carreira e catapultándoo á fama unha década despois. Dúas semanas máis tarde atopouse no tren que levou a Marie Bailly, unha nova afectada de peritonite tuberculosa en último estadio, a Lourdes. Alí, Carrel foi testemuña cualificada da curación extraordinaria de Bailly. Os feitos precisos atópanse dispoñibles no "Dossier 54" (Expediente 54), o que se coñece como o "Caso Bailly". Por outra banda, a experiencia espiritual que sacudiu a Carrel no seguintes cinco días foi descrita por el de maneira novelada nun manuscrito que recentemente foi publicado en 1948, baixo o título "Le voyage de Lourdes, suivi de fragments de journal et de méditations", catro anos despois da súa morte ocorrida en novembro de 1944. Carrel, aínda que desconcertado e atónito, informou de forma precisa as súas observacións á comunidade médica en Lión. A continuación, foi atacado polo clero, que o considerou demasiado escéptico, e polos seus propios colegas médicos, que o consideraron demasiado crédulo e "místico". Un colega cirurxián díxolle que nunca pasaría o seu exame de cirurxía.
Amargado e molesto, Alexis Carrel saíu de Francia para o Novo Mundo en maio de 1904, dirixíndose en primeiro termo ao Canadá. A principios de xullo de 1904, presentou un documento en Montreal sobre a anastomose vascular para o II Congreso de Medicina da lingua francesa de América do Norte. Na audiencia atopábase o Dr. Carl Beck, un recoñecido cirurxián de Chicago, que á vez estaba convencido de que Carrel debía ir a Chicago. En novembro dese ano, ofrécenselle a Carrel dous postos en Chicago: un na Universidade de Illinois con Beck, e outra no Departamento de Fisioloxía da Universidade de Chicago. Aceptou a segunda opción, probablemente porque G.N. Stewart, un fisiólogo cardiovascular de renome, era director dese Departamento. Por ese entón, Carrel estaba interesado en experiencias como as do cirurxián americano Rudolph Matas sobre o tratamento de aneurismas. Así, Carrel emigrou aos Estados Unidos de América en novembro de 1904.
Os seus traballos continuaron na Universidade de Chicago (1904-1906) e no Instituto Rockefeller (Rockefeller Institute for Medical Research) de Nova York, onde permaneceu -salvo breves lapsos- até 1938, ano no que regresou a Europa.
miniatura|175px|Alexis Carrell en 1912, ano no que foi laureado co premio Nobel
As investigacións de Carrel referíronse fundamentalmente á cirurxía experimental e ao transplante de tecidos e órganos intactos. Até este momento as estruturas vasculares suturábanse e utilizábanse cánulas de óso ou de metais preciosos. Alexis Carrel ideou un novo sistema de sutura que evitaba unir directamente os bordos vasculares. Para iso realizaba cortes nos extremos dos vasos e dáballes a volta. A continuación utilizaba material parafinado na sutura. Con este método conseguía evitar as hemorraxias postoperatorias e a formación de coágulos sanguíneos. Coa sutura dos extremos cara a fóra ou revertidos, conseguía que no interior non quedasen fíos soltos que favorecesen a formación posterior de trombos.
Carrel e Guthrie foron os primeiros en observar que, cando unha vea se usaba para substituír un segmento arterial no mesmo individuo, a vea asumía características de arteria en tanto que, cando unha arteria substituía unha vea, a parede arterial adelgazaba e asumía as características dunha vea.
Entre as chegas de Carrel á cirurxía atópanse os autoenxertos (autotransplantes) en animais, cos que obtivo numerosos éxitos, aínda que se produciron rechazos nos chamados homoenxertos (homotransplantes) de órganos de individuos distintos pertencentes á mesma especie. Destacan tamén os transplantes de orellas, tiroide, ril e bazo, así como os seus logros na conservación dos vasos sanguíneos para transplantar que evitase a espera dun posible doante (para iso utilizou o almacenamento en frío ou cold storage).
miniatura|200px|left|Fotografía que mostra a alumnos da Universidade de Columbia o 4 de xuño de 1913. O Dr. Alexis Carrel aparece no centro, mirando a cámara. Na distribución de diplomas, Carrel recibiu un grao honorífico. Acredítaselle a Christiaan Neethling Barnard ter sido o primeiro en transplantar o corazón dun ser humano a outro, a finais de 1967. Pero a idea non era nova. Carrel e Guthrie fixérano nun can xa en 1905. Carrel describiu o transplante de pulmóns e de corazón en 1907.
Durante a primeira guerra mundial ideou xunto co químico británico Henry Dakin a solución Carrel-Dakin, un tipo de antiséptico utilizado con éxito para limpar e combater a infección de feridas de guerra abertas.
Os seus traballos en cirurxía vascular experimental foron publicados nas revistas máis afamadas: Journal of the American Medical Association (18 artigos), Journal of Experimental Medicine (25 artigos), Science (7 artigos), Surgery, Gynecology and Obstetrics (5 artigos), Annals of Surgery (3 artigos), Transactions of the American Surgical Society (3 artigos), Bulletin of the Johns Hopkins Hospital e British Medical Journal.
Premios e distincións
En 1912, Alexis Carrel recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina «en recoñecemento ao seu traballo acerca da sutura vascular, e o transplante de vasos sanguíneos e de órganos». Os comentarios que produciron os medios científicos logo de ser Alexis Carrel galardoado co Premio Nobel foron notables:
miniatura|175px|Alexis Carrell e a súa dona, en 1914. Carrel foi honrado coa membrecía de sociedades científicas nos EUA, España, Rusia, Suecia, Países Baixos, Bélxica, Francia, a Cidade do Vaticano, Alemaña, Italia e Grecia, e doutorados honoríficos das Universidades de Belfast, Princeton, California, Nova York, Brown e Columbia. Recibiu a orde da Lexión de Honra de Francia, e a Orde de Leopoldo de Bélxica. Foi "Gran Comandante" na Orde da Estrela Polar de Suecia, e o destinatario doutras condecoracións en España, Serbia, Gran Bretaña e a Santa Sé.
Alexis Carrel e Lourdes
Quince anos antes do nacemento de Alexis Carrel, o 11 de febreiro de 1858, e durante seis meses, unha adolescente moi pobre chamada Bernadette Soubirous testemuñou recibir as revelacións da Virxe María na advocación da Inmaculada Concepción na pequena gruta de Masse-Vieille (hoxe chamada Massabielle), nos arredores de Lourdes (Francia). A posterior morte de Bernardita o 16 de abril de 1879 e a súa canonización o 8 de decembro de 1933, xunto con feitos extraordinarios que ocorreron alí, fixeron de Lourdes un dos destinos principais de peregrinación católica no mundo. A curación de Marie Bailly en Lourdes foi observada polo propio Alexis Carrel.
Testemuña dunha curación extraordinaria
A finais de maio de 1902, un colega e excompañeiro de clases de Alexis Carrel pediulle que tomase o seu lugar como médico a cargo dun tren que trasladaba xente enferma a Lourdes. Carrel estaba interesado en Lourdes, pero non para avaliar a "autenticidade" dos milagres. Neses momentos, non cría en milagres. Estaba interesado en avaliar de forma persoal a velocidade coa que se producía a curación de diferentes enfermidades ou lesións informadas en Lourdes. Dotado dun fino sentido de observación, os seus amigos dicían del que tiña "o ollo nas costas..."
De entre os enfermos, o Dr. Alexis Carrel fixou a súa atención nunha moza enferma agonizante, Marie Bailly (a quen el chamou co pseudónimo de "Marie Ferrand" nos seus escritos -publicados de forma póstuma baixo o título de "Unha viaxe a Lourdes"-). Marie Bailly estaba afectada por peritonite tuberculosa en último estadio, unha enfermidade certamente mortal nesa época. Acerca da condición de Marie Bailly antes da súa curación, Carrel escribiu:
Retirando os cobertores, o corpo de Marie estaba exposto de novo. O abdome estaba inchado como antes, pero algo máis pronunciado no lado esquerdo... "Temo que se me morra entre as mans...", declararía Carrel. Cando o tren arribou a Lourdes, a moza Marie Bailly estaba semi-inconsciente, pero ao chegar ao Hospital de Lourdes propiamente dito, estaba consciente. Carrel tiña unha visión tan pesimista da condición da moza que prometeu "converterse en monxe" se ela chegaba con vida á Gruta, situada apenas a 400 metros do hospital. Por insistencia de Marie Bailly, unha xerra chea de auga do manancial de Lourdes foi vertida tres veces sobre o abdome, certamente moi inchado, da rapaza. Media hora máis tarde, o pulso da moza comezou a diminuír e o ventre até entón inchado aplanouse. Durante ese tempo, Marie Bailly permaneceu totalmente consciente. Carrel quedou perplexo: o científico que rexía o seu interior negouse a aceptar a posibilidade dun milagre, pero a súa mente tampouco lograba obter unha conclusión empírica e pragmática.
A curación repentina de Marie Bailly deuse a coñecer amplamente en Lión, xunto co feito de que Carrel estivo presente durante a súa curación. Un xornal publicou un artigo, implicando que Carrel se negaba a crer no milagre. En consecuencia, o Dr. Carrel viuse compelido a publicar unha resposta que non agradou a ninguén. Criticou os crentes por tomar con demasiada facilidade algo infrecuente coma se se tratase de milagre. E, por outra banda, reprochou a quen se negaban a mirar os feitos cada vez que parecía ser un milagre (implicando en gran medida os membros da comunidade médica).
O "Dossier 54" ou "Caso Bailly"
Os detalles máis precisos sobre os feitos do chamado "caso Bailly" pódense obter do "Dossier 54", nos arquivos de "Le Bureau des Constatations Médicales" (Oficina Médica), organismo que, xunto con "Le Comité Médical International", rexen a análise científica das curacións producidas en Lourdes. O "Dossier 54" tamén se atopa na introdución redactada por Stanley L. Jaki (gañador do Premio Templeton en 1987) nunha re-edición do libro de Carrel Unha viaxe a Lourdes.
Marie Bailly naceu en 1878. Tanto seu pai, un óptico, como súa nai morreron de tuberculose. Dos seus cinco irmáns, só un non sufriu esa enfermidade. Ela tiña vinte anos cando se evidenciaron por primeira vez os síntomas da tuberculose pulmonar. Un ano máis tarde, diagnosticóuselle meninxite tuberculosa, da que se recuperou repentinamente cando utilizou auga de Lourdes. Dous anos máis tarde, en 1901, sufriu peritonite tuberculosa. Pouco despois, xa non podía reter os alimentos. En marzo de 1902, os médicos en Lión negáronse a operala por medo a que morrese na mesa de operacións.
O 25 de maio de 1902 pediulle aos seus amigos que a metesen a escondidas nun tren que levaba enfermos a Lourdes. Tivo que ser obxecto de tránsito ilícito xa que, por regra xeral, estaba prohibido levar xente moribunda neses trens. O tren partiu de Lión ao mediodía. Ás 2 da mañá seguinte, estaba morrendo. Chamouse a Alexis Carrel, quen lle forneceu morfina á luz dunha lámpada de queroseno e permaneceu con ela. Tres horas máis tarde, Carrel diagnosticou ese caso como peritonite tuberculosa e dixo a media voz que non ía chegar a Lourdes con vida. O diagnóstico inmediato neses tempos dependía en gran medida dun procedemento de apalpamento.
Ao chegar aos baños contiguos á gruta, non se lle permitiu a inmersión. Pediu que un pouco de auga dos baños se derramase sobre o seu abdome. Isto causoulle unha dor punzante en todo o corpo. Aínda así, pediu que se repetira a operación. A segunda vez, sentiu moita menos dor. Cando a auga se verteu sobre o seu abdome por terceira vez, deulle unha sensación moi agradable.
miniatura|200px|Santuario da Nosa Señora de Lourdes Foi levada primeiro á Basílica e, a continuación, á Oficina Médica, onde foi examinada de novo por varios médicos, entre eles Carrel. Pola noite, sentou na súa cama e ceou sen vomitar. Á mañá seguinte, levantouse por si mesma e xa estaba vestida cando Carrel a volveu ver.
Carrel non podía deixar de rexistrar que ela estaba curada. "Que vas facer coa túa vida agora?", preguntoulle Carrel. "Unireime ás Irmás da Caridade para pasar a miña vida coidando dos enfermos", foi a resposta de Marie Bailly. Ao día seguinte, Marie Bailly subiu ao tren pola súa conta e, despois dunha viaxe de 24 horas en duros bancos, chegou renovada a Lión. Alí tomou o tranvía e foise para a casa familiar, onde tería que "probar" que ela era realmente Marie Bailly, a mesma que só cinco días antes saíra de Lión nun estado crítico.
Inquietude de pensamento, conversión e morte de Carrel
Carrel fora educado na fe católica, pero afastouse dela durante a súa etapa de formación universitaria, transformándose nunha persoa escéptica, que só aceptaba aquilo explicable pola razón. Logo do "caso Bailly", Carrel tiña ante si un problema. Se alguén coñecía os feitos do caso era el, quen humanamente sabía o que pasou con Marie Bailly. Con todo, non se atrevía a crer que algo máis que simplemente as forzas naturais interviñeran na recuperación repentina de Marie Bailly. Continuou regresando a Lourdes para poder ver outras curacións repentinas. Esperaba percibir desta forma algunha forza puramente natural que producise as chamadas curacións "milagrosas" e que o fixese a través do poder da oración, o cal consideraba el unha forza psíquica puramente natural. A proba diso está no seu famoso libro "L'homme, cet inconnu" ("A Incógnita do Home - O Home, Ese Descoñecido"), que apareceu publicado por primeira vez en francés en 1934, logo en inglés e, posteriormente, en trinta idiomas. Alí faise referencia, precisamente neste sentido, a varios dos milagres de Lourdes.
Para entón, pasaran trinta e dous anos desde que Carrel estivera a carón da padiola de Marie Bailly. En todos eses anos, entrevistouse con sacerdotes unha e outra vez. Reuniuse con teólogos, ou mellor dito, algúns teólogos buscárono a el, coa esperanza de que Carrel lles dese unha confirmación "científica" dos milagres. Nada disto parecía achegalo á fe da súa infancia. Entón, Marie Bailly morreu en 1937 á idade de 58 anos.
Ao ano seguinte, Carrel topouse cun sacerdote, Reitor do Seminario Maior en Rennes, con quen desenvolveu rapidamente unha relación. O Reitor suxeriulle ver un monxe trapista, Alexis Presse. O Pai Alexis pasara unha década restaurando e reabrindo abadías en ruínas en toda Francia. En 1939 comezou a traballar nunha abadía en ruínas en Bouquen, a só unha hora en automóbil da residencia de verán de Carrel na Bretaña. Cando se dirixía coa súa esposa, Carrel ía roñando, dicindo que "o encontro cos sacerdotes faille a un máis dano que ben".
Chegaron. Desde as ruínas veu un monxe, o Pai Alexis. Mirou a Carrel, quen comezou a sentir "algo estraño correndo a través del".
Ao comezar a segunda guerra mundial, en 1939, Carrel -xubilado pouco antes- acudiu para remediar a situación sanitaria dunha Francia invadida. Coincidiu co mariscal Philippe Pétain ao interpretar a catástrofe como consecuencia do relaxamento do pobo francés e decidiu imprudentemente levar a cabo a idea dun "Instituto do Home" no París ocupado, co apoio do Réxime de Vichy. Desde 1942, traballouse alí activamente sobre o desenvolvemento dos nenos, as condicións do traballo etc., aínda que as investigacións se virón obstaculizadas pola mesma contenda. En 1944, os liberadores acusaron amargamente a Carrel de colaboracionista, relegando del por completo. Para entón achábase xa enfermo, con grave insuficiencia cardíaca. Quizais esta última decepción acelerou o transo mortal.
En novembro de 1944, Carrel morría en París. A nova chegoulle ao Pai Alexis na Bretaña. O monxe abordou un tren militar que transportaba bananas de América ás tropas que seguían combatendo os alemáns máis aló de París. Chegou xusto a tempo. Carrel pediu os sacramentos antes de morrer, o 5 de novembro de 1944. Eduardo de la Hera fixo unha descrición dos conversos que quizais se corresponda coa de Alexis Carrel, un converso da "Nosa Señora de Lourdes":
Ganso
miniatura|250px|[[Anser fabalis.]] miniatura|250px|[[Anser anser.]] miniatura|250px|[[Branta canadensis.]] miniatura|250px|[[Alopochen aegyptiacus.]] Co nome de ganso coñécense varias aves anseriformes da familia dos anátidos, a maioría delas pertencentes ao xénero Anser, pero tamén outras parecidas integradas nos xéneros Branta (ambos os dous xéneros da subfamilia dos anserinos), e Alopochen, que pertence a outra subfamilia, a dos tadorninos.
Son máis corpulentas que os patos e máis repoludas que os cisnes.
Xénero Anser
O xénero Anser inclúe, segundo Peterson, 11 especies e diversas subespecies:
Pero outros autores consideran só as sete primeiras arriba indicadas, mentres que as tres últimas considéranas como pertencentes ao xénero Chen, e non consideran como especie a Anser serrirostris Swinhoe, 1871, que sería unha subespecie de Anser fabalis.
Xénero Branta
O xénero Branta inclúe seis especies:
Xénero Alopochen
O xénero Alopochen comprende na actualidade unha única especie:
Kutná Hora
Kutná Hora é unha vila da República Checa, capital do distrito do mesmo nome na rexión de Bohemia Central. En 2013 tiña 20.470 habitantes.