cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Promecio
O promecio ou prometio é un elemento químico da táboa periódica cuxo símbolo é Pm e o seu número atómico é 61. Algún tempo denominóuselle ilinio (por Illinois). Aínda que, tras a observación de certas liñas espectrais, algúns científicos reclamaron descubrir este elemento na natureza, ninguén puido illalo de substancias naturais.
Anton Bruckner
Traxectoria
Fillo dun organista, a súa iniciación na música produciuse xa na infancia, devoto católico a maior parte da súa produción realizouna para a igrexa. Discípulo de Simon Sechter e Otto Kitzler, estudou extensamente a obra de Richard Wagner.
Promecio
Descrición
Xérase artificialmente en reactores nucleares, xa que é un dos elementos resultantes da fisión do uranio, do torio e do plutonio. Todos os isótopos coñecidos son radioactivos. Utilízanse principalmente en investigación con trazadores.
Súa aplicación principal é na industria de substancias fosforescentes. Tamén usase en fabricación de calibradores de aberturas e en baterías nucleares empregadas en aplicacións exoespaciais (espazo exterior).
Scott Pilgrim
Argumento
Scott Pilgrim, atópase nun momento da súa vida sentimental moi delicado. Tras unha traumática ruptura co seu grande amor, e unha actual e dubidosa relación con Knives Chau, unha adolescente de 17 anos, Scott coñece a Ramona Flowers, unha enigmática rapaza coa que acabara lixeiramente obsesionado. Tras varios encontros e intentos, Scott consegue unha cita con ela. Pero aínda que pareza que a sorte está do seu lado, os problemas de Scott só acaban de empezar. Para poder saír co seu novo amor, terá que derrotar aos 7 Ex mozos malvados de Ramona, integrantes da Liga dos Ex mozos malvados.
Promecio
Descrición
En 1902, Brauner predixo a existencia deste elemento. Diversos grupos argumentaron que o obtiveron, pero -debido á dificultade para separar o prometio doutros elementos- non puideron confirmar tales descubrimentos. Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin e Charles D. Coryell, en 1944, probaron a existencia do prometio.
Demasiado ocupados coas investigacións relacionadas coa defensa durante a segunda guerra mundial, non reivindicaron seu descubrimento ata 1947. O obtiveron analizando subprodutos da fisión do uranio xerados nun reactor nuclear situado nos laboratorios Clinton, en Tennessee.
Actualmente o prometio recuperase aínda de subprodutos da fisión do uranio. Tamén se pode producir mediante o bombardeo de 146Nd con neutróns. Por captura dun neutrón, este núcleo transformase en 147Nd (cuxa vida media é de 11 días), que por emisión dunha partícula beta transmutase en 147Pm. Aínda que na Terra non existe naturalmente, detectouse no espectro dunha estrela da constelación de Andrómeda.
A vida media do isótopo máis estable do prometio, o 145Pm, é de 17,7 anos. Mediante captura electrónica decae en 145Nd.
O prometio poderíase aproveitar para a elaboración dunha batería que funcione con enerxía nuclear, que usaría as partículas beta emitidas pola transmutación do prometio para propiciar que unha substancia fosforescente emitira luz, que a súa vez mediante un dispositivo similar a un panel solar se convertería logo en electricidade. Estimase que este tipo de batería podería subministrar enerxía durante cinco anos.
Así mesmo o prometio se podería usar:
Alternancia de xeracións
miniatura|360px|Diagrama que mostra a alternancia de xeracións entre un esporófito diploide (abaixo) e un gametófito haploide (arriba). A alternancia de xeracións (tamén chamada metaxénese) é un termo usado principalmente para describir os ciclos vitais de plantas (entendendo por tales aquí as Archaeplastida). Un individuo gametófito multicelular, que é haploide, é dicir, con n cromosomas, alterna no ciclo vital da especie cun esporófito multicelular, que é diploide, é dicir, con 2n cromosomas (n pares). Un esporófito maduro produce esporas por meiose, un proceso que reduce o número de cromosoma á metade, de 2n a n. Como a meiose é un paso clave na alternancia de xeracións, é probable que teña unha función adaptativa fundamental. A natureza desta función aínda non se coñece ben, pero as dúas principais ideas que se esgrimen son que a meiose é adaptativa porque facilita a reparación dos danos no ADN ou que xera variabilidade xenética.
As esporas haploides xerminan e crecen por mitose orixinando gametófitos haploides. Na madurez, o gametófito produce gametos por mitose, o cal non altera o seu número de cromosomas. Dous gametos (orixinados en dous organismos de diferentes especies ou da mesma especie) fusiónanse para producir un cigoto, o cal se desenvolve dando un esporófito diploide. Este ciclo, do gametófito ao esporófito (ou igualmente do esporófito ao esporófito), é o modo no cal as plantas terestres e moitas algas realizan a súa reprodución sexual.
As relacións entre o esporófito e o gametófito varían entre diferentes grupos de plantas. Nas algas que teñen alternancia de xeracións, o esporófito e o gametófito son organismos separados independentes, os cales poden ter aparencia similar ou non. En hepáticas, musgos e antocerotas, o esporófito está menos desenvolvido que o gametófito e é en gran medida dependente del. Aínda que os esporófitos de musgos e antocerotas poden fotosintetizar, requiren un fotosintato adicional do gametófito para manter o crecemento e desenvolvemento das esporas e dependen del para a obtención de auga, nutrientes minerais e nitróxeno. Ao contrario, en todas as plantas vasculares modernas o gametófito está menos desenvolvido que o esporófito, aínda que os seus antepasados do Devoniano tiñan gametófitos e esporófitos de complexidade aproximadamente equivalente. En fentos o gametófito é un pequeno e aplanado prototalo autótrofo sobre o cal o esporófito novo é brevemente dependente para a súa nutrición, pero axiña crece e faise independente. En plantas con flor, a redución do gametófito é moito máis extremo, xa que consta só dunhas poucas células que crecen enteiramente dentro do esporófito.
Todos os animais desenvólvense de forma diferente a esta. Un animal maduro é diploide e, por tanto, en certo sentido, é equivalente ao esporófito das plantas. Porén, un animal produce directamente gametos haploides por meiose. Non producen ningún tipo de esporas haploides con capacidade de dividirse, polo que nunca se orixina nada similar a un gametófito haploide. Non hai alternancia entre formas haploides e diploides. Ás veces fálase de alternancia de xeracións en animais que teñen distintas fases no seu ciclo vital (como a fase polipoide e medusoide dos cnidarios), pero esta non é unha verdadeira alternancia equiparable á das plantas.
Os ciclos de vida das plantas e algas con estadios alternantes haploides e diploides multicellares denomínanse diplohaplontes (ou haplodiplontes, diplobiontes ou dibiónticos). Os ciclos de vida, como os dos animais, nos cales hai un só estadio multicelular diploide son denominados diplontes. (Os ciclos vitais nos cales hai só un estadio multicellar haploide denomínanse haplontes.)
Definición
A discusión da 'alternancia de xeracións' de arriba considedra a alternancia dunha forma diploide multicelular cunha forma haploide multicelular como característica definitoria, inependentemente de se estas formas son de vida libre ou non. Nalgunhas especies, como a alga Ulva lactuca, as formas diploide e haploide son ambas organismos de vida libre independentes, esencialmente idénticos en aparencia e por tanto denominados isomórficos. Os gametos haploides que nadan libremente forman un cigoto diploide, que xermina orixinando un esporófito diploide multicelular. O esporófito produce por meiose esporas haploides que nadan libres, que xerminan dando gmetófitos haploides.
Porén, noutros grupos, tanto o esporófito coma o gametófito están moi reducidos e son incapaces de levar unha vida libre. Por exemplo, en todas as briófitas a xeración gametofítica é a dominante e o esporófito depende do gametófito. Ao contrario, en todas as plantas vasculares modernas os gametófitos están enormemente reducidos, aínda que a evidencia fósil nos di que derivaron de devanceiros isomórficos. Nas espermatófitas, o gametófito feminino desenvólvese totalmente dentro do esporófito, o cal o protexe e nutre e tamén ao embrión esporofítico que se produce. Os grans de pole, que son os gametófitos masculinos, están reducidos a só unhas poucas células (en moitos casos a só tres células). Aquí a noción de dúas xeracións é menos obvia; como Bateman & Dimichele dixeron "os esporófitos e gametófitos funcionan de feito como un só organismo". O termo alternativo 'alternancia de fases' pode entón ser máis apropiado.
Historia
Inicialmente, Chamisso e Steenstrup describiron a sucesión de xeracións organizadas de forma diferente (sexual e asexual) en animais como "alternancia de xeracións", cando estudaban o desenvolvemento de tunicados, cnidarios e trematodos. Este fenómeno tamén se coñece como heterogamia. Actualmente, o termo "alternancia de xeracións" está asociado case exclusivamente cos ciclos de vida das plantas, especificamente coa alternancia entre gametófitos haploides e esporófitos diploides.
Wilhelm Hofmeister demostrou a alternancia morfolóxica de xeracións en plantas, entre unha xeración que produce esporas (esporófito) e unha xeración que produce gametos (gametófito). Nesa época xurdiu un debate centrado na orixe da xeración asexual das plantas terrestres (é dicir, o esporófito) que se considera un conflito entre as teorías da alternancia de xeracións antitética (Čelakovský, 1874) e homóloga (Pringsheim, 1876). Čelakovský usou as palabras esporófito e gametófito.
Eduard Strasburger (1874) descubriu a alternancia entre as fases nucleares diploide e haploide, tamén chamada alternancia citolóxica de fases nucleares. Aínda que moi a miúdo coinciden, a alternancia morfolóxica e a das fases nucleares son ás veces independentes entre si, por exemplo, en moitas algas vermellas, a mesma fase nuclear pode corresponder a dúas distintas xeracións morfolóxicas. Nalgúns fentos que perderon a reprodución sexual, non hai cambio de fase nuclear, pero mantense a alternancia de xeracións.
Elementos fundamentais
O diagrama do principio deste artigo mostra os elementos fundamentais da alternancia de xeracións en plantas. Nos diferentes grupos de plantas hai moitas variacións deste esquema básico, que se describirán máis adiante. Empezando pola parte dereita do diagrama, os procesos indicados son os seguintes:
A 'alternancia de xeracións' no ciclo vital establécese entre unha xeración diploide (2n) de esporófitos e outra haploide (n) de gametófitos. miniatura|Gametófito do fento [[Onoclea sensibilis (o corpo talofítico aplanado da parte de abaixo da imaxe) cun descendente esporófito que empeza a crecer a partir del (a pequena fronde da parte superior da imaxe).]]
A situación é bastante diferente á que se observa en animais, onde o proceso fundamental é que un individuo diploide (2n) produce directamente gametos haploides (n) por meiose. Non se producen esporas (é dicir, células haploides capaces de realizar mitoses), polo que nunca se forma un individuo multicelular haploide. Os gametos unicelulares son as únicas entidades que son haploides.
Variacións
O diagrama mostrado arriba é unha boa representación do ciclo vital dalgunhas algas multicelulares (por exemplo, as do xénero Cladophora), que teñen esporófitos e gametófitos de aparencia case idéntica e que non teñen diferentes tipos de esporas ou gametos.
Porén, hai moitas posibles variacións dos elementos fundamentais dun ciclo vital con alternancia de xeracións. Cada variación pode ocorrer separadamene ou en combinación, o que ten como resultado unha enorme variedade de ciclos de vida. Os termos usados polos botánicos para describir estes ciclos son tamén enormemente variados. Como dixeron Bateman e Dimichele: "[...] a alternancia de xeracións converteuse nun pantano terminolóxico; a miúdo un termo representa varios conceptos ou un concepto está representado por varios termos."
Posibles variacións son:
(Nota: Non se deben confundir os óvulos dos animais, que son unha soa célula (o gameto feminino), cos óvulos ou primordios seminais das plantas, que son unha estrutura multicelular (macrosporanxio), onde se forma a magaspora).
Nas plantas hai algunhas correlacións entre estas variacións, pero son só correlacións e non absolutas. Por exemplo, nas plantas con flor, as microsporas producen finalmente microgametos (espermatozoides, núcleos do pole) e as megasporas producen finalmente megagametos (ovos, ovocélulas). Porén, en fentos e grupos relacionados hai grupos con esporas indiferenciadas pero gametófitos diferenciados. Por exemplo, o fento Ceratopteris thalictrioides ten esporas dun único tipo, que varían en tamaño de forma continua. As esporas menores tenden a xerminar en gametófitos que producen só anteridios produtores de espermatozoides.
Un ciclo de vida complexo
500px|miniatura|dereita|Gráfico explicado no texto.
O diagrama mostra a alternancia de xeracións nunha especie heteromófica, esporofítica, oogamética, dioica, heterospórica e diecia. Un exemplo de planta con sementes pode ser un salgueiro (a maioría das especies do xénero Salix son diecias). Comezando desde o centro do diagrama, os procesos implicados son:
Ciclos de vida de diferentes grupos de plantas
O termo "plantas" utilízase aquí co significado de Archaeplastida, é dicir glaucófitas, algas vermellas, algas verdes e plantas terrestres.
A alternancia de xeracións ocorre en case todas as algas verdes e vermellas multicelulares, tanto en formas de auga doce (como Cladophora) coma mariñas (como Ulva). Na maioría, as xeracións son homomórficas (isomórficas) e de vida libre. Algunhas especies de algas vermellas teñen unha alternancia de xeracións trifásica, na cal hai unha fase gametofítica e dúas fases esporofíticas distintas.
As plantas terrestres teñen todas alternancia de xeracións heteromórfica (anisomórfica), na cal o esporófito e o gametófito son claramente diferentes. Todas as briófitas sensu lato, é dicir hepáticas, musgos e antocerotas, teñen a xeración gametofítica máis desenvolvida que a esporofítica. Como ilustración, consideremos un musgo monoico. Na planta madura (o gametófito) desenvólvense anteridios e arquegonios. En presenza de auga que molla a planta, o anterozoide biflaxelado formado nos anteridios nada ata o arquegonio e alí ocorre a fecundación, dando lugar á produción dun esporófito diploide. O esporófito crece desde o arquegonio. O seu corpo está formado por un longo pedúnculo ou filamento que leva na parte superior unha cápsula dentro da cal están as células produtoras de esporas, que mediante meiose producen esporas haploides. A maioría dos musgos dependen do vento para a dispersión das esporas, aínda que Splachnum sphaericum é entomófilo, xa que os insectos dispersan as súas esporas.
Nas plantas con sementes (espermatófitas) o esporófito é a fase dominante multicelular, pero dunha maneira aínda máis esaxerada que nos fentos; os gametófitos están fortemente reducidos en tamaño e son moi diferentes en morfoloxía. A xeración gametofítica completa, coa soa excepción dos grans de pole (microgametófitos), está contida dentro do esporófito. O ciclo vital dunha planta con flores dioica anxiosperma, como o salgueiro, foi explicada con detalle nunha sección anterior. O ciclo de vida das ximnospermas é similar. Porén, as plantas con flores teñen ademais un fenómeno adicional chamado 'dobre fertilización'. Dous núcleos espermáticos (equivalentes a gametos masculinos) contidos no gran de pole (o microgametófito), entran no arquegonio do megagametófito; un fusiónase co núcleo da ovocélula (gameto feminino) para formar un cigoto, e o outro fusiónase con outros dous núcleos do gametófito para formar o 'endosperma', que é un tecido que nutre ao embrión en desenvolvemento.
Aparición na evolución da fase diploide dominante
Propúxose que a base para explicar a aparición durante a evolución da fase diploide do ciclo de vida (esporófito) como fase dominante (por exemplo en plantas vasculares) é que a diploidía permite enmascarar a expresión de mutacións deletéreas por complementación xenética. Así, se un dos xenomas parentais nas células diploides contén mutacións que orixinan defectos en produtos xénicos, estas deficiencias poderían ser compensadas polo outro xenoma parental (o cal, non obstante, pode ter os seus propios defectos noutros xenes). A medida que a fase diploide se foi facendo predominante, o efecto enmascarador probablemente permitía que o tamaño do xenoma e, por tanto, o contido de información, se incrementase sen a constrición de ter que mellorar a exactitude da replicación do ADN. A oportunidade de incrementar a información contida a un baixo custo era vantaxosa porque permitía que se codificasen novas adaptacións. Esta idea púxose en dúbida ao apareceren evidencias que mostraban que a selección non é máis efectiva na fase haploide que na diploide do ciclo de vida de musgos e anxiospermas.
Cromalveolados
Algúns organismos actualmente clasificados nos Chromalveolata, que non son plantas no sentido usado aquí, mostran alternancia de xeracións. Os foraminíferos sofren unha alternancia de xeracións heteromórfica entre as formas gamontes haploides e formas agamontes diploides. O organismo haploide unicelular é tipicamente máis grande que o organismo diploide.
Fungos
Os micelios dos fungos son tipicamente haploides. Cando os micelios de diferentes tipos de apareamento se encontran, producen dúas células con forma de bóla multinucleadas, as cales se unen por medio de "pontes de apareamento". Os núcleos móvense dun micelio a outro, formando un heterocarion (que significa "núcleos diferentes"). Este proceso denomínase plasmogamia. A fusión real para formar núcleos diploides denomínase cariogamia, e non pode ocorrer ata que se forman os esporanxios. A cariogamia produce un cigoto diploide, que é un esporófito de curta vida que axiña sofre a meiose para formar esporas haploides. Cando as esporas xerminan, orixinan novos micelios.
Mofos mucosos
O ciclo de vida dos mofos mucosos é moi similar ao dos fngos. As esporas haploides xerminan formando células que se enxamian ou mixamebas. Estas fusiónanse nun proceso denominado plasmogamia e cariogamia para formar un cigoto diploide. O cigoto desenvólvese orixinando un plasmodio, e o plasmodio maduro produce, dependendo das especies, corpos frutíferos que conteñen esporas haploides.
Animais
A alternancia entre unha xeración multicelular diploide e outra multicelular haploide nunca se encontra nos animais. Nalgúns animais, hai unha alternancia entre fases partenoxenéticas e de reprodución sexual (heterogamia) ou fases sexuais e asexuais. Ambas as fases son diploides. Isto foi ás veces chamado "alternancia de xeracións", pero non é en absoluto comparable coa das plantas.
Figueiras, Fontefría, Amoeiro
Figueiras é un lugar da parroquia de Fontefría no concello ourensán de Amoeiro na comarca de Ourense. Tiña 46 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 22 eran homes e 24 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 44 habitantes (21 homes e 23 mulleres).
Tumanna
miniatura|O territorio de Tummanna ao norte de Anatolia. Tummanna foi unha extensa rexión da costa do mar Negro entre a rexión de Pala e o corazón do país dos kaskas, correspondente ao clásico Ponto, mencionada nas inscricións hititas. Dominada polos kaskas no século XIV a.C., foi conquistada polo rei Suppiluliumas I durante as súas expedicións contra os kaskas, na primeira parte do seu reinado antes de 1340 a.C., e a rexión foi fortificada. Na parte final do seu reinado, sobre 1330 a.C., tivo que volver, polo menos á zona da comarca do monte Kasu (Kaššu), e de alí contra unha cidade cuxo nome conservamos incompleto (...naggara), onde xa estivera na súa primeira campaña, o que quere dicir que os kaskas volveran ocupala, polo menos parcialmente.
Sobre o 1300 a.C. foi integrada no Reino vasalo de Hakpis, creado por Muwatallis II para o seu irmán Hattusilis, e do que formou a parte centro-occidental (tiña aínda ao oeste a rexión de Pala). Mursilis III separouna deste reino e incorporouna aos seus dominios, o que foi un dos antecedentes que provocou a guerra civil na que foi derrubado por Hattusilis, rei de Hakpis.
James Johnston
James Roberto Johnston (nado o 25 de abril de 1980 en Kilmarnock, East Ayrshire) é un baixista, vocalista e compositor escocés coñecido polo seu traballo coa banda de rock alternativo Biffy Clyro.
Traxectoria
Johnston naceu e medrou en Kilmarnock co seu irmán xemelgo Ben (batería de Biffy Clyro), e o seu irmán máis novo Adam Johnston (tecnico de batería da banda).
Pala (rexión)
Pala foi unha rexión situada na costa do Mar Negro, ao noroeste do Imperio Hitita, abrazando o Ponto occidental clásico no límite con Bitinia.
Sobre o 1300 a.C. foi integrada no Reino vasalo de Hakpis, creado por Muwatallis II para o seu irmán Hattusilis, e do que formou a parte occidental. Mursilis III separouna deste reino e incorporouna aos seus dominios, o que foi un dos antecedentes que provocou a guerra civil na que foi derrubado por Hattusilis, rei de Hakpis.
Vox Stellae
Traxectoria
Ademais dun labor de difusión, o coro realiza concertos abordando outros repertorios, desde o Gregoriano ata o Barroco fundamentalmente, sen descoidar a música do século XX e a creación musical en Galicia. Campus Stellae está incluído no Circuíto Cultural da Deputación Provincial da Coruña e a Axenda de Artistas de Galicia.
Os seus membros formáronse nos Conservatorios de Santiago de Compostela, A Coruña, Vigo, Madrid, Barcelona e A Habana e colaboran habitualmente con formacións de gran prestixio: Coro da OSG, Capela Musical da Catedral de Santiago, Orfeón Terra a Nosa, Europachorakademie Stuttgart, Ludus Tonalis, Coro Eborae Musica, Camerata Ad Libitum, Coro da USC, Collegium Compostelanum, Capela Lauda Sion, Voces de Europa, Coro Filgueira Valverde, Coro da UEM, Coro da COACE…
En decembro de 2005 Campus Stellae actuou no Encuentro Coral Internacional de La Laguna, presentando un programa integramente adicado á música do Arquivo da Catedral de Santiago.
En 2006, entre outras actuacións, participou nos actos de consagración e inauguración da igrexa de Santiago de Arteixo, actuou na entrega das Medallas Castelao, outorgadas pola Xunta de Galicia, acto no que volveu participar en 2007. Actuou para a Comisión Delegada do Consello das Comunidades galegas no exterior.
Grindcore
O grindcore é un subxénero musical. É unha variante do metal extremo con letras de temática diversa, dende letras misantrópicas, violentas, brutais ata "gore".
Musicalmente o grindcore tócase con guitarras cunha distorsión saturada, baixo sen moita presenza, dobres bombos na batería e voces guturais. Provén da fusión doutros subxéneros como o death metal co gore-metal, o hardcore metal, ou o punk radical.
Galería de imaxes da Serra do Courel
Galería de imaxes da Serra do Courel.
Desaparecidos pola ditadura arxentina
Desaparecidos pola ditadura arxentina é o nome co que se coñece ás persoas que foron vítimas do crime de desaparición forzada durante o goberno militar da Arxentina autodenominado Proceso de Reorganización Nacional (1976-1983).
Definición
A Convención Interamericana sobre Desaparición Forzada de Persoas, asinada en 1994, considérao como un delito de lesa humanidade imprescriptible e o define do seguinte modo:
Contexto
Nos anos do autodenominado Proceso de Reorganización Nacional (1976-1983), o goberno formado pola xunta militar impulsou a persecución, o secuestro e o asasinato de maneira secreta de persoas por motivos políticos e relixiosos no marco do que se coñece como a Guerra Sucia na Arxentina. Esas prácticas eran comúns a todas as ditaduras de América Latina no marco da Operación Cóndor en Suramérica e a Operación Charly en Centroamérica.
A razón de que un Estado totalitario recorra a este método débese ao seu efecto de supresión de todo dereito: ao non existir corpo do delito garántese a impunidade, o descoñecemento impide aos familiares e á sociedade realizar accións legais, infunde terror nas vítimas e na sociedade, e mantén separados aos cidadáns no seu accionar fronte ao Estado. A desaparición é o que volve ao opositor un homo sacer, é dicir, unha persoa que pode ser asasinada impunemente (Agamben,1998).
A táctica militar de facer desaparecer aos opositores é un método represivo que se basea fundamentalmente na produción do descoñecemento. Por esa razón, saber que pasou, recuperar a memoria e esixir a verdade, se volveron reclamos principais das vítimas e das organizacións de dereitos humanos. Unha das consignas que reflicte esta preocupación, cantada nas marchas de protesta contra o goberno militar, dicía: "¡¡Los desaparecidos, que digan donde están!!".
A "desaparición" de persoas xera unha situación de agravamento da represión e as feridas, debido ás dificultades para os familiares de "dar por morto" aos seus seres queridos, e eventualmente dar por finalizada a busca dos seus restos e a pescuda do que realmente lles sucedeu.
A desaparición de persoas como método represivo foi introducida na Arxentina pola escola militar francesa desde os últimos anos da década dos '50, transmitindo as tácticas militares que utilizaran e perfeccionaran durante a guerra de independencia de Alxeria. A partir da década dos '60 se xeneralizou a través da Escola das Américas.
A influencia do Decreto de Noite e Néboa de Hitler
O sistema de desaparición de persoas foi racionalizado por primeira vez polo nazismo, a partir do Decreto Noite e Néboa (Decreto Nacht und Nebel) de Hitler, do 7 de decembro de 1941, cuxo texto foi reconstruído polo Tribunal de Nuremberg. Os ideólogos do nazismo sostiñan que o Decreto daba inicio a unha "innovación básica" na organización do Estado: o sistema de desaparicións forzadas.
A orde básica do Decreto de Noite e Néboa de Hitler era:
Segundo palabras textuais de Hitler, o resto dos opositores debían ser detidos durante "a noite e a néboa" e levados clandestinamente a Alemaña sen dar outra información que o feito da súa detención.
O texto reconstruído precisa que:
As técnicas nazis do terrorismo de Estado, procesadas a través da doutrina da contrainsurxencia foron aprendidas polos militares arxentinos en primeiro lugar a través da escola francesa que estaba instalada como corpo docente permanente da Escola Superior de Guerra da Arxentina, desde finais da década de 1950 e logo da Escola das Américas.
Un camioneiro testemuña dos voos da morte declarou que lle preguntou a un militar sobre o destino dos cadáveres que traía, e este contestou: “Van a la niebla de ninguna parte”.
Práctica da desaparición forzada de persoas
O propio xeneral Videla argumentaba nunha reportaxe realizada pola periodista María Seoane:
Dicía o xeneral Videla na televisión norteamericana o 14 de setembro de 1977:
Existe tamén unha histórica declaración de Videla, transcripta por Clarín o 14 de decembro de 1979:
miniatura|esquerda|350px|Imaxes de desaparecidos no Centro Clandestino de detención de [[Rosario, Santa Fe|Rosario]]
Os operativos de detención eran realizados comunmente por militares ou paramilitares fortemente armados que se movían en automóbiles en grupos de entre catro ou cinco persoas. Previamente, acordaban coas forzas de seguridade a liberación da zona onde iban a actuar. Atrapaban ás vítimas na rúa, en bares, cines, nas súas casas ou no lugar onde se atopaban nese momento.
Durante os primeiros anos, se ben os medios pactaran non dar información sobre o que estaba ocorrendo, ás veces publicábanse noticias sobre a detención de persoas ou a aparición de cadáveres.
Número de vítimas
Segundo unha investigación levada a cabo en 1984, pola Comisión Nacional sobre a Desaparición de Persoas (CONADEP), creada ao final da ditadura polo goberno constitucional de Raúl Alfonsín, o número de desaparecidos; de acordo á cantidade de denuncias xudiciais presentadas por vítimas e familiares; rondaría as 9.000 persoas, pero grupos defensores dos dereitos humanos como as Nais de Praza de Maio e o Servizo Paz e Xustiza, estiman que houbo 30.000 desaparecidos. Un informe da intelixencia chilena estimaba o número de desaparecidos en 22.000 persoas en 1978, segundo un informe dos EEUU. Ata 2003 a Secretaría de Dereitos Humanos da Nación Arxentina tiña rexistrados 13.000 casos.
O Informe da Comisión Nacional sobre a Desaparición de Persoas, CONADEP, pon de manifesto que a maioría das vítimas eran mozos menores de 35 anos, de profesión obreiro ou estudante, e que foron detidos preferentemente no seu domicilio durante a noite.
Procesos xudiciais no exterior
O 28 de novembro do 2003, á petición da Fiscalía de Nuremberg, o Tribunal desa cidade emitiu ordes de captura contra o expresidente da Xunta Militar Jorge Rafael Videla, o ex Almirante Emilio Eduardo Massera, tamén integrante da Xunta de Goberno da ditadura militar, e o ex Xeneral Carlos Guillermo Suárez Mason, pola súa responsabilidade nos homicidios dos cidadáns alemáns Elisabeth Käsemann e Claus Zieschank, na Arxentina.
Procesos de reparación
En 2006, aos 30 anos do golpe de estado, aínda hai moitas familias que seguen sen saber que foi dos seus familiares, e grupos como Avoas de Praza de Maio e Nais de Praza de Maio adícanse a buscar aos seus netos, fillos de desaparecidos, que foron roubados e criados por outras familias, en moitos casos, dos mesmos militares que torturaron aos seus pais.
O 4 de agosto de 2006 condenouse por primeira vez a un responsábel directo das desaparicións. Se trata do ex suboficial da Policía Federal Arxentina Julio Simón, tamén coñecido como "Turco Julián", que foi condenado a 25 anos de prisión. Simón beneficiárase pola Lei do Punto Final e pola Lei de Obediencia Debida, as cales evitaron o inicio de xuízos a ex represores.
Impacto na cultura
Numerosas obras artísticas tomaron como tema central a desaparición forzada de persoas na Arxentina. A continuación realízase unha breve lista dalgunhas das máis destacadas:
David McClelland
Traxectoria
McClelland, nado en Mt. Vernon, Nova York, recibiu un Bachelor of Arts pola Wesleyan University en 1938, un MA pola Universidade de Missouri en 1939, e un doutoramento en psicoloxía experimental pola Universidade Yale en 1941. Deu clases no Connecticut College e na Wesleyan University antes de entrar no claustro da Universidade Harvard en 1956, onde traballou durante trinta anos, cunha cátedra do departamento de psicoloxía e relacións sociais. En 1987, pasou á Universidade de Boston.
Ángel Moldes
Ángel Moldes Barreiro, finado en 1938, foi un empresario e político galego.
Traxectoria
dereita|miniatura|Placa da rúa [[13 de setembro (día do golpe de Estado de Primo de Rivera) en Barro, posta sendo alcalde Ángel Moldes.]] Fillo de Manuel Moldes Argibay, foi un industrial, comerciante e político galego. Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro de Barro dende febreiro de 1924. Foi nomeado alcalde de Barro en 1925. Mantívose no cargo ata principios de 1930.
Casou con Cándida Castro Cousido e foi pai de José Moldes Castro, avó de Francisco Moldes Fontán e bisavó de Diego Moldes.
Finou en Barro en 1938, mentres o seu fillo José Moldes Castro loitou na Guerra Civil e nese momento estaba en Andalucía.
Compañeros
Compañeros é unha serie de televisión producida por Globomedia que supuxo durante case 5 anos unha referencia da televisión española, emitida por Antena 3 desde o 25 de marzo de 1998 ata o 16 de xullo de 2002.
A serie
A pesar duns inicios algo preocupantes porque a audiencia non era todo o alta que se esperaba, na segunda tempada e coincidindo co cambio de Concha Velasco por Beatriz Carvajal a serie foi subindo lentamente en número de espectadores. Con todo, non foi ata a 3ª tempada cando se converteu na serie máis vista xunto a Médico de familia, Periodistas (ambas de Globomedia) e Manos a la obra, tamén de Antena 3.
A cuadrilla encabezada por Valle e Quimi (Eva Santolaria e Antonio Hortelano) gravou 95 capítulos de aventuras e drama social mesturado con comedia e sempre acompañados por actores como Miguel Rellán, María Garralón, Beatriz Carvajal, Tina Sáinz ou Francis Lorenzo, entre outros.
Por todo isto, Compañeros converteuse nunha serie familiar, non só unha serie orientada ao público xuvenil, chegando a ter máis de 6 500 000 espectadores no capítulo 53, o máis visto, no que secuestraban o colexio. A emisión deste episodio coincidiu casualmente coa entrega do Premio Ondas 1999 que recibiu a serie e serviu para dar a coñecer a algúns dos personaxes doutra serie de Antena 3, Policías, en el corazón de la calle, que se estrearía pouco despois.
A cuadrilla terminou o colexio como era natural e tívose que buscar a uns novos mozos que protagonizasen a serie. Tras un larguísimo casting apareceron David Janer e Begoña Maestre como cabezas da nova cuadrilla (Martín e Duna). A nova cuadrilla sobreviviu 26 capítulos aínda que os índices de audiencia baixaron a segunda tempada ao enfrontarse a Operación Triunfo, que acaparou grandes cotas de pantalla.
Antena 3 e Globomedia decidiron terminar a serie en xullo de 2002 (no episodio 121) cuns últimos capítulos nos que se narraba a morte do personaxe de Beatriz Carvajal, Marisa, que alcanzaron unha media de 22,5% de share.
Premios
1999
2000
2001
2002
Río Liri
260px|miniatura O río Liri (Liris, en latín) é un dos principais ríos do centro de Italia que discorre entre as rexións dos Abruzos, o Lacio e Campania.
Descrición
Nace no Monti Simbruini, nos Apeninos, e tras percorrer 120 km desde as fontes até a confluencia co río Gari, toma a denominación de río Garigliano. Con este nome percorre outros 38 km até a desembocadura no mar Tirreno.
1196
Outros
Historia ano a ano
O Chao do Fabeiro, Monforte de Lemos
Limita coas parroquias de Martín e Vilalpape ao norte, Valverde ao leste, Ribas Altas e Seoane ao sur, e Baamorto e Fiolleda ao oeste.
O Castro, Doroña, Vilarmaior
O Castro é un lugar da parroquia de Doroña no concello coruñés de Vilarmaior na comarca de Betanzos. Tiña 10 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 7 eran homes e 3 eran mulleres.
Felicitas Casabella Fernández
Felicitas Casabella Fernández, nada en Ourol e finada no mesmo concello o 16 de abril de 1938, foi unha labrega galega.
Traxectoria
Na súa casa do Candedo refuxiábase o fuxido Alejandro Temblás Paz. O 16 de abril de 1938 foi recoñecido e denunciado e un grupo de falanxistas e gardas civís rodearon a casa para detelo. Alejandro logrou escapar do cerco saltando por unha fiestra, pero Felicitas morreu polas balas ou pola metralla das granadas. A súa irmá María Josefa Casabella Fernández e a súa filla Encarna Casabella Fernández, de trece anos de idade, saíron á aira co compromiso dos falanxistas de respectar as súas vidas, pero foron asasinadas na porta da casa. Os falanxistas queimaron a vivenda e mataron o gando e logo festexaron a orxía de sangue ceando uns cabritos confiscados na casa nunha taberna próxima.
Século -XXX
O século XXX antes de nosa era comezou o 1 de xaneiro do ano 3000 a.C. e terminou o 31 de decembro de 2901 a.C. miniatura|120px | Estela que leva o nome de Djer
Perífrases verbais galegas
Que é unha perífrase verbal?
Unha perífrase verbal é unha forma verbal composta de dous verbos que expresa unha soa idea verbal. As perífrases serven para expresar ideas como a obriga, inminencia, posibilidade etc.
Perífrase: ir + infinitivo
A perífrase ir + infinitivo pode expresar:
Entre o verbo ir e mais o infinitivo non vai nunca a preposición a, aínda que haxa algún elemento intercalado no medio: Vai vir cedo no tren / Foi onte comer cos seus pais. Non debemos poñer a preposición a, pois constitúe un castelanismo.
Perífrase: haber (de) + infinitivo
A perífrase haber + (de) + infinitivo aparece con valor de futuridade, fundamentalmente co presente e pretérito imperfecto de indicativo: heiche de contar un conto = contareiche un conto. Con este valor, na lingua actual é máis frecuente o uso das perífrases cás formas simples de conxugación: Non te apures que non o hei dicir = Non te apures que non o direi. A perífrase haber + (de) + infinitivo ten tamén valor obrigatorio: Haslle dar unha boa malleira. Tamén ten un valor de futuridade non inmediata: Has de mirar cando vaias alí de novo.
Co pretérito perfecto de indicativo, a perífrase indica unha acción que estivo a piques de realizarse pero non se realizou: Houbo de esganarse por comer todo apurado.
A perífrase haber + (de) + infinitivo ten tamén valor hipotético: Esa muller ha de andar polos corenta.
Perífrase: ter + que/de + infinitivo
A perífrase ter + que + infinitivo expresa obrigatoriedade:
A obrigatoriedade que expresa é maior cá doutras perífrases, por exemplo haber + que + infinitivo
Ter + que + infinitivo é unha perífrase que ten un significado de acción pendente de cumprimento obrigatorio. Na fala é moi común esta perífrase, pero na lingua literaria é máis usual ter + de + infinitivo: A primeira ter + que, expresa un deber xeral e a segunda, ter + de, contén un matiz de acción por cumprir obrigatorio
Perífrase: dar + participio
dar + participio é unha das perífrases máis características do galego. Equivale á perífrase ser capaz de. O seu valor é o de atribuírlle ao suxeito a capacidade para realizar a acción expresada polo verbo auxiliado. É, sobre todo, frecuente en oracións negativas ou interrogativas:
Perífrase: poder + infinitivo
A perífrase poder + infinitivo constitúe unha perífrase verbal cando presenta a acción cun sentido de probabilidade, de hipótese, é dicir, cando xa non ten o significado primario do verbo poder. Alterna coas outras perífrases hipotéticas deber (de) + infinitivo e haber (de) + infinitivo
Perífrase: estar + xerundio
As perífrases estar + xerundio = estar + a + infinitivo son as máis características das perífrases imperfectivas. Ámbalas dúas teñen o mesmo valor, pois o infinitivo pode ter, precedido da preposición a, valor xerundial.
Perífrase: andar + xerundio
Na perífrase andar + xerundio = andar + a + infinitivo o verbo andar indica un movemento continuado, por iso as construcións con andar presentan un valor de acción imperfecta case reiterativa, moi prolongada no tempo. Andar + xerundio é equivalente a andar + a + infinitivo.
Perífrase: botar(se) + a + infinitivo
A perífrase botar(se) + a + infinitivo indica o comezo dunha acción:
Jubilee (filme de 2000)
Jubilee é un filme independente dirixido por Michael Hurst que foi estreado o 13 de abril do 2000 en Nova Zelandia.
María Josefa Casabella Fernández
Traxectoria
Na súa casa do Candedo refuxiábase o fuxido Alejandro Temblás Paz. O 16 de abril de 1938 foi recoñecido e denunciado e un grupo de falanxistas e gardas civís rodearon a casa para detelo. Alejandro logrou escapar do cerco saltando por unha fiestra, pero Felicitas Casabella Fernández, a irmá de María Josefa, morreu polas balas ou pola metralla das granadas. María Josefa e a súa sobriña Encarna Casabella Fernández, de trece anos de idade, saíron á aira co compromiso dos falanxistas de respectar as súas vidas, pero foron asasinadas na porta da casa. Os falanxistas queimaron a vivenda, mataron o gando e logo festexaron a orxía de sangue ceando uns cabritos confiscados na casa nunha taberna próxima.
Ateneo de Cultura Política y Social
O Ateneo de Cultura Política y Social foi unha asociación fundada en Sada en xullo do 1935.
Historia e características
Naceu coma a proxección cultural e educativa da Alianza de Esquerdas da vila mariñeira. Nel estaban representados os partidos republicanos, o Partido Galeguista e as asociacións sindicais obreiras. O seu local estaba localizado na Praciña do Conde.
A directiva compúñana en xullo de 1935 Juan Antonio Suárez Picallo (presidente, polo PG), Luís Castro Álvarez (vicepresidente, por IR), Amador Cubeiro Suárez (secretario, por IR), Eugenio Taibo (vicesecretario, polo Sindicato Campesino de Mondego), José Regueira (tesoureiro, polo Sindicato de Profesiones Varias de Meirás), Julio Caamaño (vicetesoureiro, polo Sindicato de Oficios Varios de Sada), Antonio Blanco Ramos (bibliotecario) Justo Rodríguez Pérez (vogal, polo PG), Antonio Carballeira Muñiz (vogal, polo PCE), Elisardo Abruñedo Arévalo (vogal) e José García García (vogal).
No seu afán divulgativo, trouxo a numerosos e significativos conferenciantes coma Ramón Otero Pedrayo, Ramón Suárez Picallo, Nicandro Golán, Alejo Candocci, Plácido R. Castro, Rafael Fernández Casas etc. Dispuña dunha biblioteca e eran frecuentes os parladoiros nocturnos de obreiros, coma lembraba R. Suárez Picallo.
Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 o seu local foi espoliado, e os seus máis significados compoñentes asasinados ou represaliados.
San Xiao, Fontefría, Amoeiro
San Xiao é un lugar da parroquia de Fontefría no concello ourensán de Amoeiro na comarca de Ourense. Tiña 17 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 11 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 21 habitantes (8 homes e 13 mulleres).
Canal 9 Bío-Bío Televisión
O Canal 9 Bío-Bío Televisión (coñecida tamén como Canal 9, nome do seu último relanzamento; tamén como Canal Rexional, que foi o seu primeiro nome) é unha canle de televisión rexional de Chile que ofrece programación en castelán. A sede da canle atópase na cidade de Concepción ea súa apertura foi o 5 de decembro de 1991.
Difusión
A súa dispoñibilidade comprende toda a VIII Rexión de Biobío a través da maioría dos operadores de cable e televisión na zona.
Figura de dicción
As figuras de dicción son, xunto coas figuras de pensamento e as figuras de significación, un dos tres grupos principais das figuras retóricas. As figuras de dicción atenden en especial a forma das palabras, as súas modificacións (figuras de metaplasmo), a súa repetición, a súa omisión e a súa colocación. As principais figuras de dicción son as seguintes: aférese, aliteración, anadiplose ou reduplicación, anáfora, anástrofe, antanaclase, apócope, asíndeto, calembur, catáfora, espanástrofe ou complexión, concatenación, correlación, derivación, diérese, elipse, epanalepse, epéntese, epífora, epínome, equívoco, figura etimolóxica, gradación, hipérbato, histeroloxía, isocolon, metátese, onomatopea, paragoxe, paronomasia, pleonasmo, políptoto, polisíndeto, prótese, quiasmo, silepse, sinalefa, síncope, sinérese, tmese, xeminacion, xogo de palabras e ceugma.
Distriz, Monforte de Lemos
Santo André de Distriz é unha parroquia do concello de Monforte de Lemos na comarca da Terra de Lemos, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 173 habitantes, deles 83 eran homes e 90 eran mulleres.
Limita coas parroquias da Vide ao norte, Piñeira ao leste, Neiras ao sur e Mañente ao oeste.
Kuphus
Kuphus é un xénero de moluscos bivalvos con forma de verme dentro da familia Teredinidae. Hai dúas especies extintas, Kuphus incrassatus e Kuphus fistula. A única especie viva do xénero é Kuphus polythalamia, que é o molusco bivalvo máis longo do mundo.
Os membros deste xénero segregan tubos calcarios. En tempos de Carl von Linné consideráronse vermes tubulares e clasificáronse dentro do xénero Serpula. Non se debe confundir co anélido Riftia.
Kuphus polythalamia
O seu tubo calcario permítelle vivir en terreos enlamados de mangleiral. Os espécimes típicos miden un metro de longo e teñen a forma dunha trompa de elefante. A súa punta anterior é pechada e ten uns 11 cm de diámetro.
Distribución
Kuphus polythalamia vive no oeste do Océano Pacífico, o leste do Océano Índico e a zona Indo-Malaia. A súa distribución inclúe as Filipinas, Sumatra e Mozambique.
Fernando Venâncio
Fernando Venâncio, nado en Mértola (Alentejo) en 1944, é un escritor, intelectual, crítico literario, e académico portugués. Conta tamén coa nacionalidade neerlandesa.
Traxectoria
Fernando Venâncio pasou a súa infancia en Lisboa, completou o ensino medio na cidade de Braga. Estudou Filosofía en Vila Nova de Ourém e Teoloxía en Lisboa. En 1970 mudouse para a Holanda, onde acabou por concluír seus estudos en lingüística pola Universidade de Ámsterdam, en 1976. Dous anos despois, comezou a impartir aulas no departamento de estudos de Portugués na Universidade de Nijmegen. De 1984 a 1988 foi profesor na Universidade de Utrecht; acabou tornando á Universidade de Ámsterdam para ensinar Portugués e cultura, até hoxe. En 1995, Venâncio terminou seu doutoramento coa tese ''Estilo e preconceito. A língua literária em Portugal na época de Castilho''.
É autor e colaborador regular de revistas de prestixio como o Xornal de Letras, Ler e Colóquio/Letras, traballa como crítico literario. Tamén colabora co xornal Expresso e na revista Visão. Até marzo de 2008 foi colaborador regular do blog colectivo Aspirina B. Venâncio é un detractor do Acordo Ortográfico de 1990. É crítico co movemento reintegracionista galego, polo cal non obstante expresa certas simpatías.
O 1 de xullo do 2023 foi nomeado Xuíz Honorario do Couto Mixto.