cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eleccións parlamentarias de Chile de 1949
Lista de Senadores 1949-1953
(7) Alberto Moller Bordeu faleceu o 20 de febreiro de 1950, sendo mudado polo radical Fernando Maira Castellón, quen se incorporou o 19 de xullo de 1950.
Harry Patch (In Memory Of)
"Harry Patch (In Memory Of)" é unha canción da banda inglesa de rock alternativo Radiohead. O grupo compuxo e gravou o tema como tributo ao supercentenario británico Harry Patch, o derradeiro soldado vivo que loitou nas trincheiras da primeira guerra mundial. A canción foi auto-editada o 5 de agosto do 2009 como sinxelo descargable e vendido por 1 libra na páxina web de Radiohead. Todos os cartos gañados foron doados á organización caritativa The Royal British Legion.
Gravada nunha abadía pouco despois da morte de Patch, o tema consiste na voz Thom Yorke e un arranxo de cordas composto por Jonny Greenwood, sen a típica instrumentación de Radiohead que mestura rock e electrónica. A familia Patch aprobou a mensaxe da canción e o uso caritativo dos beneficios.
As Eiras, San Cosme de Barreiros, Barreiros
As Eiras é un lugar da parroquia de San Cosme de Barreiros no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2011 tiña 75 habitantes (38 homes e 37 mulleres).
Novembro na cultura popular galega
miniatura|250px|A todo porquiño lle chega o seu san Martiño. O que segue recolle diversa información sobre a pegada do mes de novembro na cultura popular e na literatura oral galegas, recollida de diferentes traballos etnográficos –xerais a toda Galicia ou localizados nun ámbito xeográfico máis concreto-, dicionarios, refraneiros, cantigueiros etc.
Hai varias denominacións populares do mes de novembro. Moi común é a de San Martiño (ou mes de San Martiño). Por celebrarse neste mes o día de defuntos, recibe os nomes de mes dos mortos ou, simplemente, mes morto ; tamén mes das ánimas. E, por caer neste mes o día de Santo André, tamén recibe o nome de mes de San Andrés ou, simplemente, San Andrés.
Tan identificado está novembro coas castañas que no Incio e en Quiroga chaman Castañal ó propio mes.
O día 1, día de Tódolos Santos, tamén serve para darlle nome: Santos ou mes de Santos.
Acontecementos
Os acontecementos máis característicos deste mes son a mata do porco e o magosto, que se celebran a partir do 11 de novembro, san Martiño.
Outra data significativa é o día de defuntos, 2 de novembro, no que se visitan os cemiterios para levar flores ós familiares falecidos. En Tui tiñan o costume de botar un gran troncoo ó lume na noite de defuntos para que as ánimas dos devanceiros mortos puidesen vir quentarse (Eladio Rodríguez González, s. v. día). En Cambados dise que non se debe ir ó mar neste día para evitar coller nas redes a mortos ou os seus restos.
Por terras de Mondoñedo era costume no século XVI que os rapaces e mozos ían percorrendo a aldea, de porta en porta, cantando como en Nadal e pedindo pan, carne, patacas, viño, etc. para os defuntos, se ben logo comían todo o recollido nas súas casas. Esta práctica foi condenada polo Sínodo do bispado de Mondoñedo en 1541 (Eladio Rodríguez González, s. v. día).
Refraneiro
miniatura|200px|Día de san Martiño, proba o teu viño. miniatura|250px|Polo san Martiño, castañas e viño.
Sandra Magnus
Sandra Hall Magnus, nada en Belleville, Illinois, o 30 de outubro de 1964, é unha astronauta estadounidense retirada que formou parte das misións STS-112, STS-135, STS-119 e STS-126, sendo membro da Expedición 18 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Magnus graduouse en física e é máster en enxeñaría eléctrica pola Universidade de Missouri-Rolla en 1986 e 1990 respectivamente. Ten un doutoramento pola Escola de Ciencia de Materiais e Enxeñaría do Instituto Tecnolóxico de Georgia en 1996.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1996, participando nas misións STS-112, STS-135, STS-119 e STS-126 e sendo membro da Expedición 18. Pasou un total de 157,36 días no espazo.
Guillurfe, Cabalar, A Capela
Guillurfe é un lugar na parroquia de Cabalar no concello da Capela, na comarca do Eume, na provincia da Coruña. No ano 2010 tiña 8 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, deles 5 eran homes e 3 eran mulleres.
Bernadette O'Rourke
Bernadette O'Rourke é unha sociolingüista centrada no papel da linguaxe na construción da diferenza e das desigualdades sociais que estuda o caso do irlandés e do galego.
Traxectoria
É catedrática de sociolingüística na Universidade de Heriot-Watt en Edimburgo.
Micrognatozoos
Os micrognatozoos (Micrognathozoa, do grego μικρός micos, "pequeno", γνάθος gnathos "madíbula", e ζωον zōon, "animal", literalmente, "os pequenos animais con mandíbulas") son un filo de animais pseudocelomados de recente creación (Kristensen & Funch, 2000).
Comprende unha soa especie, Limnognathia maerski, animal microscópico descuberto en Groenlandia no ano 2000. Os exemplares, capturados en mananciais termais da illa Disko (ver mapa), trasladáronse ao Museo de Zooloxía de Copenhaguen.
Este filo achégase aos rotíferos, acantocéfalos e gnatostomúlidos, dentro do clado dos Gnathifera. 150px|miniatura|En azul baía e illa de Disko en [[Groenlandia.]]
Características
Ten o corpo dividido en tres rexións ben diferenciadas, cabeza, tórax e abdome; o tórax lembra a un acordeón e pódese estender e contraer, sendo moi flexible cando o animal se move.
O tamaño medio do animal é de só 130 μm de lonxitude (menor que moitos ciliados), sendo un dos animais máis pequenos que se coñecen.
Aliméntase de algas verdes, diatomeas e bacterias, e para iso emprega unhas complexas mandíbulas formadas por 15 elementos independentes conectados con músculos e ligamentos.
En canto ao sistema nervioso, posúe un gran ganglio cerebral que ocupa a parte frontal da cabeza e do que saen un par de nervios ventrais cara a cola do animal.
O aparato dixestivo está formado por unha boca que está diante das mandíbulas, á que segue unha farinxe, un curto esófago e un intestino que posiblemente fai tamén a función de estómago e que vai reducindo o seu tamaño ata pecharse nunha placa anal. O ano só funcionaría temporalmente. Nos estudos feitos non se rexistrou a defecación, en cambio si se apreciou un comportamento de vómito a través da boca.
Esta especie conta con cilios ao longo de todo o seu corpo que poden ter unha función na alimentación e no desprazamento.
A excreción faise a través de dous pares protonefridios.
Reprodúcese por partenoxénese, o que quere dicir que as femias producen crías sen fecundación por un macho. Noutras palabras, os individuos femias son capaces de clonarse a si memos.
Filoxenia
O seguinte cladograma, segundo Sørensen, amosa as afinidades de Limnognathia:
Line array
miniatura|Un line array. Un line array é un sistema de altofalantes que se compón dunha serie de altofalantes acoplados entre si, nunha estrutura lineal para crear unha fonte próxima á liña de son.
Ikurriña
A ikurriña (en éuscaro: ikurrina, e cuxa pronunciación é igual cá anterior) é a bandeira do pobo vasco e símbolo oficial da comunidade autónoma do País Vasco. Esta bandeira consiste nunha cruz branca sobre unha cruz verde oblicua sobre un campo vermello. Foi deseñada en 1894 polos irmáns Luis e Sabino Arana Goiri.
Line array
A distancia entre os condutores dun lado son o suficientemente pequenas para que interfiran construtivamente entre si, para enviar ondas de son mellores que os tradicionais altofalantes, e cun padrón de saída que ten unha distribución máis uniforme de son.
Ikurriña
Terminoloxía
O termo é un neoloxismo creado por Luis e Sabino Arana, a partir de ikur "marca, sinal" (que tamén é un neoloxismo extraído de irakurri "ler"), comparable á Senyera catalá ou ao Merkið feroés. En éuscaro, ten o significado xenérico de "bandeira", mais especialmente aquela de País Vasco, segundo é definido pola Euskaltzaindia (a Real Academia da Lingua Éuscara). A ortografía orixinal en biscaíño dos Aranas era ikuŕiñ (a final -a é o artigo definido vasco, en singular). A ortografía vasca estándar moderna é ikurrin.
Historia
miniatura|dereita|250px|Ikurriña coas proporcións do deseño orixinal dos irmáns Arana. Segundo explicaba Arana (por exemplo, en 1895, por boca dun personaxe bizkaitarra en La bandera fenicia), o deseño da bandeira baseouse no do escudo de Biscaia. Ten un fondo vermello, cor do señorío de Biscaia e, segundo Arana, cor do antigo fondo do escudo. Sobre este fondo, superpónse unha aspa verde, símbolo do apóstolo Santo Andrés, patrón de Biscaia, tomada das sete cruces da bordura do escudo. Simbolizaría a independencia biscaina por terse acadado o día de Santo Andrés a vitoria de Arrigoriaga contra os españois. Á cruz de Santo Andrés superponse unha cruz branca, símbolo da relixión católica, como a que aparece inserida no carballo do escudo. Esta orde na colocación das cruces significaba que a lexislación biscaína debía "supeditarse en todo ás leis relixiosas e morais".
Line array
Line array pódese orientar en calquera dirección, pero o seu uso principal é na dirección cara ao público en arranxos verticais, que proporcionan un padrón vertical de saída moi estreita, útil para enfocar o son a un público sen perder a enerxía de saída, no teito ou no baleiro por riba da audiencia.
Ikurriña
Historia
Arana deseñou esbozos de bandeiras para outros territorios vascos, pero non se chegaron a difundir. A ikurriña, inicialmente símbolo de Biscaia, converteuse nuns anos en símbolo do País Vasco, arreconchegando símbolos máis antigos como o lauburu ou o arrano beltza (aguia negra) do Reino de Navarra. Adoptouse como estandarte oficial do País Vasco en 1934, pero foi ilegalizada polo goberno militar sublevado en 1936. Durante o goberno de Francisco Franco a súa exhibición foi duramente perseguida en España, o que a converteu nun símbolo antifranquista. En parte por iso, foise popularizando no País Vasco francés. Durante os inicios da transición española trala morte de Franco, a súa exhibición seguiu sendo castigada en ocasións, pero relaxouse a presión. Así, por exemplo, o 5 de decembro de 1976, ó inicio dun partido de fútbol entre a Real Sociedad de San Sebastián e o Athletic Club de Bilbao, os capitáns de ambos equipos saíron ó campo portando unha ikurriña, sen ser detidos. O 19 de xaneiro de 1977 volveu a permitirse o seu uso en España, e en 1979 o estatuto do País Vasco recoñeceuna como a bandeira oficial.
Utilízana tamén os nacionalistas vascos en Navarra. No País Vasco francés, aínda que non é oficial, é un símbolo aceptado pola práctica totalidade dos habitantes como símbolo cultural.
Na Comunidade Foral Navarra, principalmente na zona vascófona, varios concellos exhibían a ikurriña nas súas fachadas: o de Leiza, por exemplo, facíao desde a legalización da bandeira en 1977. Esta situación cambiou despois de que en 2003 o Parlamento Navarro aprobara a Lei Foral de Símbolos de Navarra. Esta lei obriga a tódalas entidades da Administración Local de Navarra a exhibir a bandeira de Navarra no exterior de tódalas súas sedes e edificios de servizos públicos, así como en despachos e salóns de plenos corporativos e prohibe que ondeen máis bandeiras que a oficial de cada entidade local, a bandeira oficial de Navarra, a bandeira de España, e a Bandeira da Unión Europea, salvo por protocolo en actos de irmandamento ou en visitas oficiais de autoridades doutro país, comunidade autónoma ou entidade local. Baseándose nesta lei, as autoridades forais denunciaron e pediron a inhabilitación de alcaldes que permitían a colocación de ikurriñas nos edificios municipais.
Por isto algúns concellos navarros recorren a invitar a conselleiros da comunidade autónoma do País Vasco ás súas festas locais, podendo colgar así legalmente a ikurriña nas fachadas das casas consistoriais. Outros concellos navarros colocan o estandarte nun lugar público destacado alleo ó consistorio, como se fai en varios municipios da comunidade autónoma vasca, onde si é legal que a ikurriña ondee na fachada, pero só cando se coloca a bandeira española en lugar preferente. Moitos outros concellos navarros limítanse a facer ondear as bandeiras oficiais.
Line array
Unha ampla liña vertical que mostra un patrón horizontal normalmente en toda a unidade para a subministración de son para a maioría da audiencia nos concertos.As matrices de liña horizontal, pola contra, ten un patrón horizontal de saída moi estreito e un patrón vertical de altura.
Unha ringleira de subwoofers o longo do bordo dianteiro do escenario dun concerto pode comportarse coma unha ampla liña horizontal a menos que o sinal que lle fora facilitado e axustado (en diferido, polarizado ou ecualizado) para formalo patrón doutra maneira. O altofalante pode ser deseñado para o despregue horizontal sen comportarse coma unha fonte da liña horizontal.
No moderno line array, pódese empregar os controladores por separado para separala alta, media ou baixa frecuencia para a orixe da liña de traballo, os controladores en cada banda de frecuencias teñen que estar nunha liña.
Polo tanto, cada recinto debe estar deseñado en estreita colaboración para formalas columnas compostas de controladores dos altofalantes en alta, media e baixa frecuencia.
O aumentalo número de condutores en cada recinto aumenta o rango de frecuencia e o nivel máximo de presión sonora, mentres que a adicción das caixas adicionais a matriz tamén diminuirá a frecuencia na que a matriz logra un patrón de dispersión direccional.
Xa que o aparello e colgado dun so punto, e é máis conveniente para reunilos e cablealos que outros métodos de orden de altofalantes.
Historia
As primeiras teorías que se deduciron sobre o efecto line array sen ser no campo do son veu dado por Fresnel, que demostrou que dous raios de luz polarizados no mesmo plano interfiren, pero non ocorre o mesmo se están polarizados perpendicularmente entre eles. Isto levoulle a idea de que nun raio polarizado debía ocorrer algo máis na súa dirección perpendicularmente ou na propagación e que ese algo non podería ser moito máis que a propia vibración luminosa.
As vibracións da luz non poden ser lonxitudinais, senón perpendiculares na dirección de programación, e dicir, transversais
O efecto line array da redución dun feixe con incremento da frecuencia demostrouse por primeira vez por un pioneiro da acústica. Harry.F Olson empregaba conceptos de line array para o desenvolvemento dunha columna de altofalantes na que aliñados verticalmente, estes nun recinto producían un patrón medio en vertical, horizontal dunha forma estreita e ampla.
Os line array existiron máis de medio século, pero ata fai pouco eran dunha soa gama. A aplicación destes foron para espazos moi reverberantes en deseño, estreitos verticalmente que impedían excitar o campo reverberante.
Un line array multibanda é un recinto orientado horizontalmente e foi suxerido por José D`Appolito en 1983. Finalmente, en 1992 o Dr. Christian Heil presentou unha AES (Audio Engineering Society) o estudo. “Fuentes sonoras irradiadas por unidades múltiples de son”, así pois nestes anos foi o line array V-DOSC de L-Acoustics en mostrar o mundo que un concerto do máis alto nivel e suavidade na súa resposta de frecuencia pode vir de menos caixas nun line array.
No que respecta á xente que se deu conta de que non hai interferencias destrutivas no plano horizontal e nas ondas que se combinan sobre todo na fase na que o plano é vertical, a carreira que foi cara aos fabricantes de altofalantes.
Teoría
Line array crea unha fronte de onda cilíndrica nun campo próximo, proporcionando 3dBs o duplicala distancia debido a combinación de frecuencias en fase. Isto e máis salientable nas frecuencias altas, xa que crean máis interferencias que as frecuencias baixas, debido as lonxitudes de onda máis curtas pero co tempo, a fronte da onda converterase de cilíndrica a esférica, isto coñecese coma o campo afastado.
Cando o límite reduza en 6 dB o duplicala distancia, isto oponse a fonte puntual que irradia nunha onda esférica que equivale a 6 dB SPL de caída.
O patrón de interferencia é o termo que se aplica o patrón de dispersión dun line array, isto significa que cando a pila de altofalantes está na posición vertical, o ángulo de dispersión vertical diminúe porque os controladores individuais están fora de fase, un con respecto o outro para escoitar as posición fora do eixe no plano vertical.
Dise que canto máis estreito é a dispersión vertical, maior será a sensibilidades no eixe.
Un conxunto vertical de altofalantes terá o mesmo patrón de polarización horizontal coma un so altofalante.
Ademais da cobertura vertical estreita, a lonxitude do array (matriz) tamén xoga un papel no que as lonxitudes de onda veranse afectadas pola redución da dispersión. Canto máis longo sexa o array, menor será o patrón de frecuencia de control. Nas frecuencias por baixo de 100 Hz (lonxitude de onda de 11, 3m) os altofalantes nunha ampla liña comezarán a ser omnidireccionais, polo que o sistema non se conformará coa teoría do line array a través de tódalas frecuencias.
Na teoría, é posible construír un line array que siga a teoría das frecuencias baixas. Con todo, a matriz require máis de 1000 condutores de 15”, espazados 50, 8 cm de centro a centro, para facelo. Por riba dos 400 Hz os conos de baixa frecuencia serán direccionais, saltándose unha vez máis os supostos da teoría e nas frecuencias altas moitos sistemas de uso práctico os fabricarán de donda direccional co fin de que o seu comportamento non se poida describir utilizando a teoría clásica do line array.
En resumo, a xeometría da orde da real-world do line array de son é demasiado complicada para ser modelados con precisión pola teoría “pura” line array.
As altas frecuencias
Na práctica os sistemas de line array actúan coma fontes de liña so en baixas e medias frecuencias, para frecuencias máis altas, empregase outro método para alcanzalas características direccionais que coinciden coas dos baixos e medios. O método máis práctico para os sistemas de reforzou é o emprego de guías de ondas (homs), xunto os condutores de compresión. Cada bucina debe ter unha dispersión moi estreita en vertical e ampla en horizontal.
En vez de empregar a interferencia construtiva e destrutiva, os homs logran direccionalidade o reflectir o son nun patrón de cobertura específico. Nun sistema line array axeitadamente deseñado, o patrón debe ser igual a da baixa frecuencia característica direccional da matriz. Se por exemplo a dispersión vertical da matriz é de 60 graos e hai 12 caixas, cada hom debe contar con 5 graos de cobertura vertical, (cobertura vertical estreita que teñen a vantaxe de que reduce o mínimo múltiples chegadas, co que prexudica a intelixibilidade). Se isto lograse, entón os elementos da guía de onda poden ser integrados no line array cunha ecualización axeitada e crossovers, o feixe das frecuencias altas e a interferencia construtiva das baixas frecuencias, pódese facer que aliñen de maneira que o sistema resultante proporcione unha cobertura consistente.
Configuracións
O problema coas matrices o curvalas é que non se adaptan moi ben a sede de media. Mentres que a metade inferior angularíase para abaixo para proporcionar unha cuberta adicional nos lugares próximos a parte dianteira do escenario, a metade superior diríxese cara arriba no teito e a parte afastada do escenario. Ademais, o problema coa recta dos line array é que o raio é demasiado estreito nas frecuencias altas.
Isto proporciona o compoñente de longo alcance na liña recta para as persoas relativamente afastadas, mentres que a curva na parte inferior actúa como recheo para a zona baixa da matriz que doutro modo serían esquecidas.
Os spiral arrays son o desenvolvemento próximo dos J-arrays, e teñen unha resposta de frecuencia superior debido o seu patrón polar similar nas frecuencias cambiantes, mentres que aínda conserva o longo alcance e recheo de beneficios que os J-arrays ofrecen. O concepto é que os spiral arrays curvan todo o camiño o longo da matriz, pero a curva é progresiva. Isto significa que a parte superior da matriz é case recta con ángulos de 1º entre as caixas e aumenta a parte inferior de entre 6º e 10º. Unha ampla espiral ben deseñada poderá ter un patrón de directividade case constante coa frecuencia, con algúns pequenos lóbulos expostos a baixas frecuencias.
Deseño e montaxe
miniatura|Dous tipos de line array mais un bloque de subwoofers Os grandes formatos de line array están deseñados para grandes salas ou festivais o aire libre. Estes cadros soen incluír múltiples aliñacións verticais, controladores de compresión de alta frecuencia e de rango medio e varios controladores de baixas frecuencias dispostos simetricamente o redor do motor de compresión.
O altofalante de baixa frecuencia é de 15” ou 18” de diámetro e os formatos medios de line array soen ser de dúas ou tres vías e o uso de 10” ou 12” de altofalantes de baixa frecuencia.
A cobertura horizontal é tipicamente de 90 graos de ancho, pero nalgúns sistemas empregan unha cobertura máis estreita en caixas na parte superior ou máis amplas na parte inferior do array.
O uso dun marco de transición (que se aliñe no aparello en sistemas diferentes), os enxeñeiros de sistemas as veces poden colgar un cadro de formato medio por debaixo dun de gran formato para cubrir os membros máis próximos a audiencia. As caixas de altofalantes de diversos fabricantes non se mesturan porque cada sistema ten unha particularidade, que pode ser común a un so fabricante.
Os fabricantes soen proporcionar unha folla de cálculo ou un programa personalizado para o deseño dos array. Os exemplos inclúen -Acoustics SoundVision, Adamson Shooter, Electro-Voice LAPS (Line Array software de predicción), e JBL Vertec Line Array Calculadora. Renkus Heinz ofrece un programa chamado EaseFocus que é similar o EASE, pero so ten características espeíificas e os cálculos de line arrays. EaseFocus ten datos para un gran numero de fabricantes que che permiten comparalos sistemas de altofalantes. Meyer Sound ofréceche unha solución diferente, proporcionando un line array chamado MAPP Online Pro.
O proceso de deseño iníciase mediante a introdución das dimensións da habitación e o nivel necesario de presión sonora.Entón o programa suxire o numero e disposición das caixas.
Por outra parte nalgúns programas requírese que se ingrese o numero de caixas e se calculen os niveis de son resultante de presión nas diferentes partes da habitación.
Unha vez deseñada, os puntos dos equipos cólganse da estrutura, seguida polos motores da cadea (o blocks), marco de voo e logo altofalantes. As caixas pódense unir dunha en unha ou unilas xuntas no chan e logo levalas. A medida que a matriz levantase, os ángulos individuais das caixas son axustadas o programa de predición do array.
O marco superior pode ter un inclinómetro para confirmalo ángulo da estrutura ou un láser que indique o punto máis alto do array.
Se a altura ou a falta de puntos de montaxe non permiten voar o equipo, os altofalantes soen ser amontoados no escenario os altofalantes de subgraves cun cadro personalizado de amoreamento. Amoreamento dos arranxos lineais é común nos lugares máis pequenos e nas instalación temporais, en comparación cun equipo voado, que require unha menor dispersión vertical para cubrir a fronte cara atrás e a matriz resultante terá pouca curvatura.
Reparación de discordancias no ADN
miniatura|300px|Diagrama das vías de [[reparación do ADN. Na primeira columna móstrase a reparación de discordancias en eucariotas, e a segunda mostra a reparación na maioría das bacterias. A terceira columna mostra a reparación de discordancias en E. coli.]] A reparación de discordancias no ADN (abreviada como MMR, do inglés mismatch repair) é un sistema para o recoñecemento e reparación da inserción errada, deleción, ou incorrecta incorporación e bases (sen respectar a complementariedade), que se pode orixinar durante a replicación do ADN e a recombinación, e tamén para a reparación dalgunhas formas de danos no ADN.
Calquera evento mutacional que distorsione a estrutura de superhélice do ADN ten o potencial de comprometer a estabilidade xenética da célula. O feito de que os sistemas de reparación e detección de danos sexan tan complexos coma a propia maquinaria de replicación subliña a importancia que na evolución se lle deu á fidelidade na copia do ADN.
Exemplos de bases discordantes son os apareamentos G/T ou A/C, que non respectan o apareamento normal de bases (ver reparación do ADN). As discordancias débense comunmente á tautomerización de bases durante a fase G2 do ciclo celular. Os danos son reparados por recoñecemento da deformidade causada pola discordancia, o que determina as febras molde e non molde, e escinde a base incorporada incorrectamente e substitúea co nucleótido correcto. O proceso de eliminaciónn implica xeralmante a máis nucleótidos que o propio nucleótido discordante. Poden eliminarse xunto con el uns poucos pares de bases ou ás veces ata miles de pares de bases da febra de ADN de nova síntese.
Proteínas da reparación de discordancias
A reparación de discordancias é un proceso altamente conservado desde os procariotas aos eucariotas. A primeira proba da reparación de discordancias obtívose na bacteria Streptococcus pneumoniae (xenes hexA e hexB). Traballos posteriores en Escherichia coli identificaron varios xenes que, cando son inactivados mutacionalmente, orixinan cepas hipermutables. Os produtos xénicos denomínanse por esa razón proteínas "Mut", e son os principais compoñentes activos do sistema de reparación de discordancias. Tres destas proteínas son esenciais para detectar a discordancia e dirixir a maquinaria de reparación cara a elas: MutS, MutH e MutL (MutS é un homólogo de HexA e MutL de HexB).
MutS forma un dímero (MutS<SUB>2</SUB>) que recoñece a base discordante sobre a febra filla e únese ao ADN mutado. A MutH únese a sitios hemimetilados ao longo da febra de ADN filla, mais a súa acción é latente, e só é activada polo contacto co dímero MutL (MutL<SUB>2</SUB>), o cal se une ao complexo MutS-ADN e actúa como un mediador entre MutS<SUB>2</SUB> e MutH, activando este último. O ADN é dobrado en bucle para buscar o sitio de metilación d(GATC) máis próximo á discordancia, o cal pode estar ata a 1 kb de distancia. Despois da activación polo complexo MutS-ADN, a MutH fai unha amosega na febra filla preto do sitio hemimetilado e recruta unha helicase UvrD (ADN helicase II) para separar as dúas febras cunha polaridade específica 3' a 5'. O complexo MutSHL completo deslízase entón ao longo do ADN na dirección da discordancia, liberando a febra para que sexa escindida a medida que avanza. Unha exonuclease rastrea o complexo e dixire a cola de ADN de febra simple. O tipo de exonuclease recrutada depende do lado da discordancia en que MutH cortou a febra, o 5’ ou o 3’. Se a amosega feita por MutH está no extremo 5’ da discordancia, utilízase a exonuclease RecJ ou a ExoVII (ambas as dúas son exonucleases 5’-3’). Porén, se a amosega está no extremo 3’ da discordancia, utilízase a ExoI (un encima 3'-5').
Todo o proceso remata ao superar o sitio da discordancia, é dicir, o propio sitio e os nucleótidos que o rodean son completamente escindidos. O oco de febra simple creado pola exonuclease pode despois ser reparado pola ADN polimerase III (axudada por unha proteína de unión á febra simple), que utiliza a outra febra como molde, e finalmente é selado pola ADN ligase. A ADN metilase despois metila rapidamente a febra filla.
Homólogos de MutS
O dímero da MutS<SUB>2</SUB> cando se une ao ADN dobra a hélice do ADN e abrangue aproximadamente uns 20 pares de bases. Ten unha actividade débil de ATPase, e a unión a ela do ATP causa a formación de estruturas terciarias na superficie da molécula. A estrutura cristalina de MutS revela que é excepcionalmente asimétrica, e, aínda que a súa conformación activa é un dímero, só unha das dúas metades interacciona co sitio da discordancia.
En eucariotas, os homólogos de MutS (chamados Msh) forman dous heterodímeros principais: Msh2/Msh6 (MutSα) e Msh2/Msh3 (MutSβ). A vía MutSα está implicada principalmente na substitución de bases e reparacións de discordancias de bucle pequeno. A vía MutSβ tamén está implicada na reparación de bucles pequenos, ademais de na reparación de bucles grandes (bucles de ~10 nucleótidos). Porén, a MutSβ non repara substitucións de bases.
Homólogos de MutL
A MutL ten tamén unha débil actividade de ATPase (usa o ATP para impulsar o seu movemento). Forma un complexo con MutS e MutH, o que incrementa a pegada de MutS no ADN.
MutH: unha endonuclease presente en E. coli e Salmonella
MutH é unha endonuclease moi débil que se activa unha vez que se uniu a MutL (ao cal á súa vez se une a MutS). Fai amosegas no ADN non metilado e na febra non metilada do ADN hemimetilado pero non fai amosegas no ADN completamente metilado. Atopouse en experimentos que a reparación de discordancias é aleatoria se ningunha das febras está metilada. Estes comportamentos fixeron que se propuxese que MutH determina cal das febras contén a discordancia. MutH non ten homólogos en eucariotas. A súa función de endonuclease é realizda neles polos homólogos de MutL, os cales teñen certa actividade especializada de exonuclease 5'-3'. A preferencia para a eliminación das discordancias da febra filla de nova síntese en eucariotas poden proporcionala os extremos 3' libres dos fragmentos de Okazaki da febra de nova síntese durante a replicación.
Defectos na reparación de discordancias
As mutacións nos homólogos humanos das proteínas Mut afectan á estabilidade xenómica, que pode resultar en inestabilidade de microsatélites. A inestabilidade de microsatélites está implicada na maioría dos cancros humanos. Concretamente, a inmensa maioría dos cancros colorrectais non poliposos hereditarios son atribuídos a mutacións nos xenes que codifican os homólogos de MutS e MutL, que son MSH2 e MLH1 respectivamente, o cal serve para clasificalos como xenes supresores de tumores. Un subtipo deste tipo de cancro colorrectal denomínase síndrome de Muir-Torre, que está asociado con tumores de pel.
A síndrome de cancro de reparación de discordancias (tamén chamada deficiencia na reparación de discordancias ou síndrome de Turcot) combina tipicamente a polipose adenomatosa familiar con tumores cerebrais.
Defectos epixenéticos no cancro
Só unha minoría dos cancros esporádicos cunha deficiencia de reparación do ADN teñen unha mutación nun xene de reparación do ADN. Porén, a maioría dos cancros esporádicos cunha deficiencia na reparación do ADN teñen unha ou máis alteracións epixenéticas que reducen ou silencian a expresión dos xenes de reparación de ADN. Un 13% dos cancros colorrectais son deficientes na reparación das discordancias no ADN, e un 9,8% debido a unha perda da MLH1, e porcentaxes menores debido á perda da MSH2 (1,4%), MSH6 (0,5%) e PMS2 (1,5%). En 65 de 66 casos de cancros esporádicos nos cales MLH1 era deficiente, a deficiencia era debida á metilación da rexión promotora do xene MLH1.
Outros cancros teñen maiores frecuencias de perda da reparación de discordancias debido á perda da MLH1 (ver táboa abaixo). Como se indica na táboa, avaliáronse os defectos na reparación de discordancias que se debían á perda da expresión de MLH1, e encontrouse que as deficiencias da MLH1 eran en gran medida o resultado da metilación da rexión promotora do xene MLH1.
Outro mecanismo esporádico polo cal se reducen as expresións da MLH1 e MSH2 é a sobreexpresión de miR-155. MiR-155 ten como diana a MLH1 e MSH2. Nos cancros humanos colorrectais atopouse unha correlación inversa entre a expresión de miR-155 e a expresión das proteínas MLH1 ou MSH2.
Deficiencia nos defectos de campo
Un defecto de campo é unha área ou "campo" de epitelio que foi precondicionado por cambios epixenéticos e/ou mutacións, polo que predispón ao desenvolvemento de cancro. Como indicou Rubin, "A gran maioría dos estudos na investigación do cancro fixéronse en tumores ben definidos in vivo, ou en focos neoplásticos discretos in vitro. Porén, hai probas de que máis do 80% das mutacións somáticas encontradas en fenotipos mutadores humanos colorrectais ocorren antes do comezo da expansión clonal terminal." De xeito similar, Vogelstein et al. sinalaron que máis da metade das mutacións somáticas identificadas en tumores ocorrían na fase preneoplástica (nun defecto de campo), durante o crecemento de células aparentemente normais.
Na táboa de arriba, detectáronse deficiencias en MLH1 nos defectos de campo (tecidos histoloxicamente normais) que rodeaban a maioría dos cancros. Se a MLH1 é reducida epixeneticamente ou silenciada, probablemente non lle confire vantaxe selectiva a unha célula nai. Porén, a expresión reducida ou ausente da MLH1 causaría un incremento das taxas de mutación, e un ou máis dos xenes mutados poden proporcionar á célula vantaxes selectivas. O xene MLH1 con expresión deficiente podería entón ser portado como xene un pasaxeiro (autostopista) selectivamente neutro ou só lixeiramente deletéreo cando a célula nai mutada xera un clon expandido. A presenza continua dun clon cun MLH1 reprimido epixeneticamente continuaría xerando máis mutacións, algunhas das cales poderían producir un tumor.
Deficiencia da MMR en humanos
En humanos, sete proteínas de repaación de discordancias no ADN (MLH1, MLH3, MSH2, MSH3, MSH6, PMS1 e PMS2) traballan coordinaamente en pasos secuenciais para iniciar a reparación das discordancias. Ademais, hai subvías dependentes de Exo1 e independentes de Exo1.
Outros produtos xénicos implicados na reparación de discordancias (despois de feita a iniciación por xenes da reparación de discordancias) en humanos inclúen a ADN polimerase delta, a PCNA, a RPA, a HMGB1, o RFC e a ADN ligase I, xunto con factores modificadores das histonas e a cromatina.
Carencia de MMR e frecuencia de mutación
O recoñecemento e reparación de discordancias son importantes para as células porque se non se fan o resultado é inestabilidade de microsatélites e unha elevada taxa de mutación espontánea (fenotipo mutador). Entre 20 cancros avaliados o cancro de colon inestable en microsatálites deficiente na reparación de discordancias tiña a segunda frecuencia de mutación máis alta (despois do melanoma).
Porén, a ausencia de reparación de discordancias a miúdo ocorre en coordinación coa perda doutros xenes de reparación do ADN. Nun exemplo, que implica aos xenes MLH1 e MLH3, Jiang et al. realizaron un estudo no que avaliaron a expresión dos ARNm de 27 xenes de reparación do ADN en 40 astrocitomas comparada coa de tecidos cerebrais normais de individuos sen astrocitoma. Entre os 27 xenes de reparación do ADN avaliados, 13 xenes de reparación do ADN, que eran MLH1, MLH3, MGMT, NTHL1, OGG1, SMUG1, ERCC1, ERCC2, ERCC3, ERCC4, RAD50, XRCC4 e XRCC5, estaban todos significativamente regulados á baixa en cada un dos tres graos (II, III e IV) dos astrocitomas. A represión destes 13 xenes en astrocitomas de grao inferior e tamén de alto grao suxeriu que poderían ser importantes nos estadios iniciais e nos avanzados dos astrocitomas. Noutro exemplo, Kitajima et al. encontraron que a inmunorreactividade en 135 espécimes de cancro gástrico e a perda da expresión de MLH1 e MGMT estaba estreitamente correlacionada e parecían estar sincronicamente aceleradas durante a progresión do tumor.
A expresión deficiente de moitos xenes de reparación do ADN atópase a miúdo en cancros, e pode contribuír á aparición de miles de mutacións que se encontran usualmente en cancros.
Vsevolod Roshko
Vsevolod Leonidovich Roshko (en Всеволод Леонидович Рошко, coñecido en Vsevolod Rochcau), nado o 23 de maio de 1917 en Moscova (Imperio Ruso) e finado o 13 de decembro de 1984 en Xerusalén (Israel), foi un sacerdote católico ruso, historiador da Igrexa, misioneiro, participante do apostolado ruso, e activista na diáspora rusa.
Traxectoria
Despois de 1917 a súa familia exiliouse ao Xapón, en 1918 trasladáronse aos Estados Unidos de América, e en 1920 novamente a Europa. A partir de 1923 viviron en París, onde Vsevolod graduouse en 1936 da escola secundaria e matriculouse na universidade. Como o seu irmán máis vello, Vsevolod converteuse ao catolicismo e entrou na Orde dos Predicadores, aínda que non chegou a facer os votos. Máis tarde ingresou nos Pequenos Irmáns de Xesús do beato Charles de Foucauld. En 1946 foi ordenado sacerdote en Roma e pasou a atender aos refuxiados rusos en Italia. Posteriormente foi trasladado a Bos Aires, onde exerceu o seu ministerio na Parroquia dos Santos Pedro e Paulo e na Igrexa da Transfiguración, hoxe parte do ordinariato para os fieis de rito oriental da Arxentina.
En 1949 foi enviado á comunidade católica rusa de Santiago de Chile, e máis adiante á misión católica rusa de Dillingham (Alasca). Neste destino Roshko dedicouse ao estudo en profundidade da vida e obra do misioneiro ruso Xermán de Alasca. En 1964 trasladouse a Israel, onde exerceu de subdirector dunha casa para a acollida de peregrinos pobres, a "Casa de Abraham", baixo a xurisdición da Igrexa católica greco-melquita.
Imperio Latino
miniatura|O Imperio Latino, O Imperio de Nicea, O Despotado de Epiro e o Imperio de Trebisonda En 1204, os cabaleiros da Cuarta Cruzada estableceron un estado cruzado coñecido como Imperio Latino ou Romania, con base en Constantinopla, tras saquear a cidade. Proclamábanse como os sucesores cristiáns do Imperio Bizantino. Balduíno IX, conde de Flandres, foi coroado como o seu primeiro emperador o 16 de maio de 1204.
Historia
O nome latino do emperador era Imperator Romaniae, ou Emperador de Romania. O nome non ten nada que ver co estado actual de Romanía; é a forma latina do título de Emperador Bizantino, a quen o emperador latino esperaba substituír. O Imperio Bizantino nunca se chamou desta forma e o título do emperador era Basileus Rhomaion, ou emperador dos romanos. Isto produciu o curioso efecto de que en Europa existían ao mesmo tempo tres imperios romanos, sendo o outro o Sacro Imperio Romano xermánico.
Os herdeiros de Balduíno II seguiron utilizando o título de Emperador de Constantinopla durante un século, e víanse como teóricos amos de varios estados latinos no mar Exeo.
Emperadores do Imperio Latino de Constantinopla
=== Emperadores titulares ===
Carmen Delia Dipiní
Carmen Delia Dipiní, nada en Naguabo o 18 de novembro de 1927 e finada o 4 de agosto de 1998, foi unha cantante portorriqueña, intérprete de boleros latinoamericanos. A súa época dourada foi con Johnny Rodríguez e coa Sonora Matancera.
Traxectoria
Comezou a cantar en 1937, afoutada pola profesora Amparo Brenes, da Escuela Elemental Eugenio Brac de Naguabo. En 1941 debutou profesionalmente nun programa que Rafael Quiñones Vidal animaba pola emisora WNAM. Axudada pola súa amiga Ruth Fernández, trasladouse a Nova York en 1947, onde deveu cantante profesional. Iso aconteceu logo de participar no programa de afeccionados de Willy Chevalier no Teatro Triboro, onde gañou o primeiro premio e a casa de discos Verne contratouna para gravar con Johnny Albino e o Trío San Juan as cancións "El día que yo nací", "Perdida" e "Duérmete mi Junior".
Arteixo
Arteixo é un concello costeiro da comarca da Coruña. A súa superficie é de 95,9 km². Segundo o IGE en 2015 tiña 30.950 habitantes (15.471 homes e 15.479 mulleres) (En 2012 30.725, 30.255 no 2010, 27.713 no 2007, 26.739 no 2006, 26.272 no 2005, 25.295 no 2004). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».
Enerxía renovable
miniatura|Aeroxeradores no [[Monte Pindo|Pindo.]] Denomínase como enerxía renovable  a aquela enerxía que se obtén de recursos naturais virtualmente inesgotables, unhas pola inmensa cantidade de enerxía que conteñen (por exemplo a enerxía xeotérmica), e outras por seren capaces de rexenerarse por medios naturais (a enerxía solar ou a eólica). Sendo esta o conxunto de fontes de enerxía que periodicamente se atopan a disposición dos humanos e que estes son capaces de transformar en enerxía útil. Consideramos que se rexeneran, ou se renovan, naturalmente de xeito máis rápido á velocidade que as consumimos. Algúns exemplos son a calor solar, o vento, as mareas e a calor dentro da terra.
En xeral son fontes de enerxía dispersa ou moi pouco concentrada, por exemplo só un 5% da irradiación solar é absorbida polo chan e menos aínda, un 0'3 %, o é polas plantas. Moitas dependen da xeografía e do clima, de modo que non todos os sistemas de calquera tipo de enerxías renovables pódense instalar en calquera lugar. Outra característica bastante xeral é que é aleatoria, é dicir variable e non controlable no tempo e tamén no espazo. Isto fai que sexa imprescindible o uso de sistemas de almacenamento de enerxía, que a gardan a medida que se xera, por un tempo máis ou menos limitado, para que sexa usada segundo a demanda do seu consumo.
Arteixo
A súa economía é principalmente industrial. Conta con varios polígonos, coa sede corporativa do grupo téxtil Inditex e a refinería de Repsol. En Punta Langosteira construíuse o Porto Exterior da Coruña.
Enerxía renovable
No ano 2006, aproximadamente o 18% do consumo mundial de enerxía fora xerado por fontes renovables. As Nacións Unidas declararon o ano 2012 como o Ano Internacional da Enerxía Sostible para Todos.
Enerxía alternativa
Un concepto similar, pero non idéntico é do das enerxías alternativas: unha enerxía alternativa, ou máis precisamente unha fonte de enerxía alternativa é aquela que pode suplir ás enerxías ou fontes enerxéticas actuais, xa sexa polo seu menor efecto contaminante, ou fundamentalmente pola súa posibilidade de renovación. Segundo esta definición, algúns autores inclúen a enerxía nuclear dentro das enerxías alternativas, xa que xeran moi poucos gases de efecto invernadoiro.
O consumo de enerxía é un dos grandes medidores do progreso e benestar dunha sociedade. O concepto de "crise enerxética" aparece cando as fontes de enerxía das que se abastece a sociedade esgótanse. Un modelo económico como o actual, cuxo funcionamento depende dun continuo crecemento, esixe tamén unha demanda igualmente crecente de enerxía. Posto que as fontes de enerxía fósil e nuclear son finitas, é inevitable que nun determinado momento a demanda non poida ser abastecida e todo o sistema colapse, salvo que se descubran e desenvolvan outros novos métodos para obter enerxía: estes serían as enerxías alternativas.
Arteixo
Xeografía
miniatura|esquerda|Praia de Sabón en [[Oseiro, Arteixo|Oseiro.]]
Manto
miniatura|350px|Corte da [[Terra desde o núcleo á exosfera.]]
Arteixo
Situación
Arteixo limita cos concellos da Coruña, Culleredo, A Laracha e Carballo. A súa costa está bañada polo Atlántico.
Orografía
Arteixo ten un relevo pouco uniforme: hai vales de diferente tipo con montes de diversas alturas. Nos montes de Monteagudo destaca A Estrela (297 metros), Monte Alto (285 m) e Pedra Arcela (277 m). A serra de Santa Locaia resgarda o val de Loureda polo oeste. Alí están o Coto da Anta (385 m), a Pedra dos Bañadoiros (380 m) e o Coto de Santa Locaia (370 m).
Dos núcleos poboacións montañosos, destaca Monticaño por ser usado noutrora como fortaleza militar. Reconverteuse na área recreativa de Monticaño. Outra zona de montaña é o couto do Monte Súbico, de Loureda. Súbico provén do derivado su, da preposición latina sub 'so' ou 'ao pé de', e mais bico, de raíz celta picc-/becc 'punta de pedra' ou 'cume no monte'. O couto de Súbico ten tres divisións: Lañas, Arteixo, e Loureda. Desde o seu este albíscase a panorámica do atlántico.
O Monte do Bernal acolle os lugares de Fonte e Marco de Bernal. Facía o linde das parroquias de Armentón, Larín e Lañas. Porén, coa construción da autoestrada desapareceron. O topónimo de Bernal procede do nome persoal Bernaldo, de orixe xermánica e que conta coa raíz bern 'oso'.
O Monte da Xesta divide Larín de Armentón. Vai á Fonte Loureira, por debaixo das Casas Novas. O topónimo procede do latín gĕnĕsta.
O Monte de Angra pertence á parroquia de Barrañán. No seu cume están os deslindes das parroquias de Barrañán, Arteixo e Lañas.
Hidrografía e áreas forestais
Entre as paraxes naturais destacadas están o encoro do Rexidoiro, unha reserva ornitolóxica, e a fraga de Sisalde, onde hai un muíño antigo.
O encoro de Rexidoiro atópase no polígono industrial de Sabón. É un pantano de orixe artificial que antigamente se usaba para abastecer de auga ás industrias do polígono e da central térmica de Sabón. Agora utilízase como espazo para que aniñen distintas especies de aves durante a súa migración, xa que é para elas un sitio tranquilidade para a cría e con alimentos. No encoro obsérvanse varias especies de aves acuáticas e terrestres.
A Fraga de Sisalde está situada na parroquia de San Xián de Barrañán. É un bosque típico galego con carballos, castiñeiros, ameneiros e salgueiros á beira do río Sisalde que desemboca no areal de Barrañán.
Litoral
Algúns espazos, como o de Sorrizo, son aproveitados para a pesca local ou para embarcacións tradicionais. As principais praias son a de Barrañán e a praia de Alba, en Sabón. É unha costa con facilidades de avistar aves de costa ou migratorias e cetáceos.
Manto
O manto terrestre é a capa na estrutura da Terra que se atopa directamente debaixo da codia da Terra (separado dela pola descontinuidade sísmica de Mohorovicic) e sobre o núcleo externo (separado del pola descontinuidade sísmica de Gutenberg. O termo é aplicado tamén ás estruturas doutros planetas. O manto terrestre vai aproximadamente desde os 70 aos 2.900 km de profundidade.
O manto superior vai dos 70 aos 800 km de profundidade, aproximadamente, e o manto inferior vai dos 800 aos 2.900 km de profundidade, aproximadamente.
Enerxía renovable
Enerxía alternativa
Por outra banda, o emprego das fontes de enerxía actuais tales como o petróleo, gas natural ou carbón carrexa consigo problemas como a progresiva contaminación, ou o aumento dos gases invernadoiro.
Arteixo
Praias
Todas as praias de Arteixo están unidas pola senda peonil de 6,6 km do LIC Costa da Morte, que discorre desde Sabón ao Reiro. Conta co distintivo «Senda Azul» que outorga a Asociación de Educación ambiental e do consumidor (ADEAC-FEE).