cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nadezhda Krupskaia
Revolución de 1905
Cando Lenin volveu publicar un xornal propio —novamente chamado Proletarii— a partir de agosto de 1906, Krupskaia quedou de novo encargada da súa distribución desde Finlandia. Encargouse así mesmo de coordinar a viaxe de varios dos delegados ao V Congreso do partido, que se celebrou en Londres a finais da primavera de 1907. A finais de ano, restablecida a autoridade tsarista no país, Lenin e Krupskaia decidiron volver a exiliarse. Mentres Lenin pasaba a Suecia, Krupskaia quedou encargada de destruír os arquivos principais, regresou a San Petersburgo para atopar aloxamento para a súa nai, e partiu logo tamén ao exilio.
Segundo exilio europeo
Krupskaia e Lenin retomaron o seu odiado exilio en Suíza, máis deprimente esta vez polo fracaso da revolución en Rusia. Krupskaia recuperou o seu posto como secretaria de Proletarii, cuxa distribución afrontaba cada vez máis dificultades pola eficiente persecución policial tsarista. No verán de 1908, mentres Lenin acudía a Capri a visitar a Maxim Gorki e a discutir cos bolxeviques de esquerda, Krupskaia permaneceu en Xenebra e retomou o estudo do francés e da pedagoxía, abandonada durante dez anos. En decembro, trasladouse con Lenin a París, onde residiu ata mediados de 1912. Durante os primeiros anos deste segundo exilio, Lenin viaxou a miúdo para acudir a conferencias políticas e congresos, sen Krupskaia. Esta permanecía en París, coordinando as tarefas do partido e coidando da súa anciá nai. Entre o verán de 1911 e o de 1912, Inessa Armand, probable amante de Lenin para desgusto de Krupskaia, tomou as tarefas principais de coordinación das organizacións de emigrantes, mentres que esta quedou como responsable de Rabochaia Gazeta  (A gaceta obreira), o novo xornal leninista, un labor menor.
En xullo de 1912, o matrimonio mudouse á Polonia austrohúngara. En Cracovia, máis do gusto de ambos que París polo seu parecido con Rusia, Krupskaia continuou coas súas tarefas de secretaria e contable do partido. Era, de xeito oficiosa, a secretaria do comité central do partido xurdido da conferencia de Praga de 1912, que dividira na práctica o POSDR en dous. Encargábase da correspondencia coas células do partido, a obtención de documentación falsa, o aloxamento dos membros do comité central que visitaban a Lenin e participaba ademais nas reunións do comité central. Dada a crise da rede clandestina do partido pola eficacia da acción policial en Rusia, Krupskaia tivo que concentrarse non nesta, moi debilitada, senón na coordinación de Pravda, publicación permitida polas autoridades rusas.
Á crecente incapacidade da súa nai uniuse para Krupskaia a necesidade de encargarse das tarefas domésticas e a súa mala saúde. Desde 1913 comezou a manifestarse cada vez con maior virulencia a enfermidade de Graves-Basedow —unha enfermidade tiroidea—, que se reflectía en cansazo xeral, palpitacións e tremores, que lle complicaban traballar. Logo de tratamentos eléctricos e repouso nas montañas que non forneceron efecto, Lenin insistiu en trasladala a Berna para que a operase un premio Nobel, o doutor Theodor Kocher, que finalmente o fixo o 23 de xuño. Krupskaia sobreviviu vinte e cinco anos máis, pero as súas palpitacións non desapareceron; en 1914 negouse a volver operarse e cambiou de médico, que recomendou repouso.
Cando estalou a Primeira guerra mundial, Lenin foi detido polas autoridades austríacas e Krupskaia tivo que buscar a intercesión do socialista moderado Víctor Adler para evitar unha posible execución e conseguir a súa liberación. Logo de dúas semanas de calabozo, Lenin foi liberado e o matrimonio, acompañado pola nai de Krupskaia xa moi anciá e senil, partiu de novo a Suíza. Tratábase da terceira estancia neste país, que durou de agosto de 1914 a abril de 1917 e resultou a máis dura: ao illamento político de Lenin uniuse a mala saúde intermitente de Krupskaia e a morte das nais de ambos, importantes sustentos económicos da parella.
Retomando o seu antigo interese pola pedagoxía, formouse de xeito autodidacta, tratando de poñerse ao día nas teorías educativas do momento. Admiradora da modernización da escola e dos modelos progresistas alemáns e estadounidenses, criticaba o formalismo, a rutina e os ensinos excesivamente teóricos e avogaba pola educación mixta e o control local dos colexios. En 1915, escribiu a súa obra máis longa, na que expuxo os puntos principais do seu concepto de educación socialista, que defendeu ata a súa morte: Educación pública e democracia. Nela Krupskaia defendía a necesidade da actividade física nas escolas, a inculcación dunha actitude de moralidade cara ao traballo e a abolición da especialización. O obxectivo dos seus estudos era definir o modelo de escola socialista, baseado no que consideraba os mellores modelos dispoñibles naquel momento.
Tamén en 1915, en marzo, asistiu xunto con Armand a un congreso de mulleres socialistas que tivo lugar en Berna no que as mocións esquerdistas saíron derrotadas, para desgusto de ambas. Durante esta época, recuperou o seu posto como secretaria do partido e do importante Comité de Organizacións de Emigrantes, desde o que tratou de atraer a estas á posición internacionalista, antibélica e prorrevolucionaria de Lenin. Era así mesmo secretaria da Comisión para a Axuda aos Prisioneiros de Guerra Rusos, unha organización propagandística bolxevique que axitaba entre os prisioneiros de guerra coa aquiescencia tácita dos Imperios Centrais. Krupskaia coordinaba o envío de material a cincuenta axentes nuns vinte campos de prisioneiros.
Moderación política e tarefas educativas en Petrogrado
Regresou a Petrogrado xunto a Lenin e outros socialistas o, onde a recibiu oficialmente Alexandra Kollontai. Durante gran parte de 1917, adoptou unha posición máis moderada que a suscitada por Lenin nas súas «teses de abril». A finais de abril, abandonou toda tarefa de coordinación e organización, na que quedara postergada pola secretaria oficial do partido malia a menor experiencia desta, e enfrascouse en labores de organización da mocidade e promoción da educación. Nas eleccións municipais de principios de xuño, obtivo unha concellería no distrito obreiro de Vyborg, situado ao norte de Petrogrado e con maioría bolxevique, e ingresou no comité do distrito como encargada de instrución pública. Desde entón ata a Revolución de Outubro, dedicouse a fomentar e mellorar a educación no distrito da capital, aumentando e mellorando as instalacións educativas e culturais locais.
Tralas Xornadas de Xullo, axudou a Lenin —co que mantiña escasos contactos pola diferenza de actividades de cada un na capital— a escapar da cidade e foi detida brevemente polas autoridades que o buscaban. Participou no VI Congreso do partido, pero non tivo nel un papel relevante. Durante a Revolución de Outubro, á que non se opuxo aínda que non parece que a apoiase con entusiasmo, acudiu tardiamente ao Instituto Smolny, pero non participou nas principais accións da noite. Krupskaia, segunda pola esquerda, xunto a Lenin, nunha das súas escasas aparicións cerimoniais xunto a este como «primeira dama».|miniatura|esquerda Unha vez tomado o poder polos bolxeviques, algúns medios estranxeiros comezaron a chamala first lady, por ser a esposa do novo xefe do Estado soviético, apelativo que Lenin adoptou en ton de burla. En realidade, Krupskaia de cando en cando desempeñou o papel protocolario de esposa do xefe do Estado. Durante os últimos meses de 1917, nin sequera viviu con el —instalado temporalmente no Instituto Smolny— e as súas aparicións públicas xuntos foron escasas. Unha destas ocasións foi a cerimonia de apertura da efémera Asemblea Constituínte.
En marzo de 1918, a parella trasladouse a Moscova, primeiro a unhas habitacións do hotel Nacional e máis tarde a outras do Kremlim —catro habitacións compartidas con Lenin e a irmá deste, María—, onde pasou o resto da súa vida —foi o único período no que contou cunha residencia estable.
No canto de dedicarse a tarefas cerimoniais, Krupskaia entregouse completamente á instauración dunha nova educación pública socialista, que debía acabar co analfabetismo, lograr a emancipación da muller, estender a rede de bibliotecas, favorecer o movemento xuvenil comunista e a educación continua dos adultos, acabar coa relixión e mellorar a propaganda política. Malia a súa inexperiencia tanto como escritora como oradora, a partir de entón comezou a publicar —con escaso talento literario e unha marcada tendencia á repetición— e a divulgar en público o seu ideario educativo. A colección soviética dos seus escritos —a miúdo artigos—, ocupa oitenta e catro tomos. A maioría dos seus escritos en vida de Lenin limitábanse a asuntos educativos, publicados tanto en diversos xornais que controlaba como en Pravda.
Na Comisaría de Educación
Cartel soviético en favor da alfabetización. Krupskaia presidiu a sección da Comisaría de Educación dedicada á educación de adultos e tratou de poñer en marcha unha profunda reforma educativa, primeiro favorecendo as liberdades civís e a autonomía local dos colexios e máis tarde por métodos máis autoritarios e maior control central.|miniatura|dereita A súa experiencia como xestora, o seu coñecemento en educación, a súa veteranía no partido e a escaseza de cadros deste permitíronlle obter, malia a súa reticencia, a xefatura da sección de educación para adultos da Comisaría de Educación (Narkompros), dirixida por Anatoli Lunacharski, co que colaborou estreitamente en favor da reforma da instrución pública. En marzo de 1918, Krupskaia ingresou na presidencia colexiada da comisaría e ata maio ostentou o cargo de vicecomisaria. Moi industriosa, os seus colegas do ministerio tiñan que enganala para que non acudise a traballar os sábados e en ocasións só a chamada de Lenin desde o Kremlim, que se negaba a cear sen ela, facíaa abandonar o traballo. No verán de 1919, enviouna a unha misión de propaganda entre as tropas que combatían na fronte do Volga co fin de que descansase, pero a continua actividade produciulle un ataque cardíaco, do que non se recuperou de todo ata o outono. A mala saúde obrigouna a descansar varias semanas máis a finais de ano. No ministerio, forxouse fama de accesible e foi obxecto de diversas peticións de axuda, que trataba de facer chegar a Lenin para que este intercedese en favor dos peticionarios.
A súa tarefa de instaurar unha nova educación socialista, completa, universal e sen discriminacións tivo que enfrontarse á dura realidade do momento: a destrución causada pola guerra mundial e a civil, a escaseza de profesores e a súa hostilidade ao novo réxime, a falta de escolas e de material escolar e o amplo analfabetismo. Como resultado da guerra civil, abandonou a defensa das liberdades civís e a tolerancia política que caracterizaran os primeiros meses na Administración Pública. En 1918 aínda defendía a liberdade de conciencia dos mestres e opoñíase á súa purga polos soviets locais e mostrábase contraria á represión da cheka do sindicatos de profesores, hostil aos bolxeviques. Avogaba polo control local das escolas, libre de todo dominio do Estado central. Propugnaba o establecemento de soviets educativos locais, separados dos soviets habituais, que debían controlar as escolas locais e que estarían formados por grupos interesados na educación, como os profesores ou os sindicatos. En 1919, opúxose á censura de autores considerados burgueses e ao establecemento dun organismo ministerial que controlase a produción literaria nacional. A mediados de 1919, os seus soños reformistas baseadas na acción popular estaban dando paso á desilusión e ao convencemento da necesidade de que a autoridade central interviñese na educación. O vago sistema de educación integral que defendía, chamado «politecnicismo», fracasou nos dous primeiros anos de goberno bolxevique, tanto pola falta dun programa claro de reforma e de medios para aplicalo como pola grave situación rusa debida á guerra civil e o afundimento da economía. Krupskaia buscou en balde o apoio de Lenin ao seu programa reformista: este, consciente da gravidade da situación económica, preferiu apoiar a formación acelerada de profesionais instruídos segundo os antigos métodos e postergar a reforma educativa. En 1920 a súa actitude xa cambiara: á preferencia orixinal pola autonomía local en educación sucedeulle o convencemento da necesidade dun control centralizado e ao rexeitamento á censura literaria, tres decretos promulgados entre ese ano e 1924 purgando as bibliotecas soviéticas. A preocupación pola eficiencia da administración central educativa substituíu ao fincapé inicial na autonomía local. Krupskaia esperaba reformar a administración educativa grazas ao asesoramento de expertos estadounidenses e á experiencia do anterior Ministerio de Educación tsarista.
Durante un curto período de tempo durante a guerra civil, logrou concentrar no seu departamento (o Glavpolitprosvet, acrónimo de Comité Principal para a Instrución Política), gran parte da propaganda do partido, considerada parte da educación xeral. Con todo, o Glavpolitprosvet quedou moi reducido durante 1921 e 1922, debido aos recortes de presuposto necesarios para reducir o gasto estatal nun momento de grave crise económica e fame. Krupskaia mantívose á fronte do organismo ata a súa desaparición en 1930, pero este nunca recuperou a súa anterior importancia e este revés puxo fin á súa carreira dentro dos postos máis importantes da burocracia soviética.
Os seus escritos pedagóxicos abarcan amplos aspectos educativos, incluíndo a organización das escolas, os currículos lectivos, a formación do profesorado, a educación de adultos, a eliminación do analfabetismo, a formación infantil e os grupos de mocidades. Considerada unha das principais organizadoras do sistema de educación socialista e unha destacada historiadora da evolución das teorías educativas. A educación primaria obrigatoria na URSS, implantada en 1925, reduciu notablemente o número de analfabetos. Durante a época en que traballou no ministerio producíronse considerables avances educativos: entre 1920 e 1940 sesenta millóns de adultos aprenderon a ler e a escribir, a rede de escolas primarias —co dobre de alumnos en 1929 que en 1914— ampliouse sensiblemente e o número de idiomas con obras publicadas creceu ata os cento catro en 1934. Avogou ademais por facilitar a educación autodidacta e estender a secundaria, para o que se fundaron novos centros nocturnos. Tivo así mesmo un importante papel na extensión da rede de bibliotecas soviéticas —estudara o funcionamento de importantes bibliotecas públicas europeas durante o seu exilio—, institucións escasas durante o anterior período imperial que creceron notablemente en número durante as dúas primeiras décadas de goberno comunista.
Enfermidade e morte de Lenin
En metade da súa nova campaña de reforma do partido, Lenin sufriu unha nova serie de infartos que limitaron a súa actividade política ata a primavera de 1923. Os médicos recomendaron repouso total, pero Lenin desexaba continuar coa actividade política; Krupskaia mantivo unha actitude vacilante entre os desexos do seu marido de evitar o seu illamento político forzoso e os consellos médicos que o recomendaban. O politburó asignou a Stalin a responsabilidade de velar polo coidado de Lenin. Durante a enfermidade, mantivo unha actitude ambigua acerca da actividade política de Lenin: por unha banda, tratou de que non se angustiase en exceso e que isto prexudicase a súa recuperación pero, ante a insistencia deste por manter certo labor, colaborou na redacción dos seus últimos artigos, que en conxunto se coñecen como o «testamento de Lenin».
Atopábase xunto a Lenin a madrugada do 21 de xaneiro de 1924, cando faleceu tras un repentino empeoramento do seu estado logo de semanas de melloría. O día anterior, Krupskaia acabara de lerlle as conclusións da XIII Conferencia do partido, que preocupaban ao seu esposo e que tratara de mesturar con lecturas máis lixeiras. A morte de Lenin, ocorrida apenas seis meses logo de cumprirse os vinte e cinco anos de matrimonio, afectou profundamente a Krupskaia, privada do seu compañeiro persoal e guía político. Aínda que non ambicionaba os principais postos políticos, o seu convencemento de ser a que mellor comprendía as ideas de Lenin, que consideraba cruciais para o triunfo do comunismo ao que dedicara a súa vida, fíxoa entregarse á política nacional. Os diversos dirixentes que se disputaron o poder á morte do caudillo bolxevique trataron de granxearse o seu apoio como símbolo —a esposa do dirixente falecido— sen por iso atender as súas ideas políticas.
Na disputa polo poder na URSS
Insegura sobre a actitude que Lenin adoptaría na política nacional, acabou por secundar a Stalin, non por proximidade a este, senón como aparente representante do partido, que Krupskaia consideraba esencial para o mantemento do ideario político de Lenin. Como viúva convencida da importancia dos xestos políticos do momento, participou nas honras fúnebres a Lenin, ás que acudiu o politburó en pleno salvo Trotski —que repousaba dunhas febres no Cáucaso. A cerimonia, que incluíu a presentación do cadáver no Salón de Columnas moscovita, debía establecer a autoridade moral de Krupskaia como referente político do leninismo.
Na disputa polo poder que seguiu á incapacitación de Lenin pola súa arteriosclerose cerebral a finais de 1923 e comezou a enfrontar ao triunvirato formado por Stalin, Zinoviev e Kamenev —que controlaba a estrutura do partido— con Trotski e unha serie de figuras secundarias do partido, Krupskaia apoiou o primeiro, en parte pola súa antiga proximidade a Zinoviev e Kamenev, compañeiros durante o seu segundo exilio. En xaneiro de 1924, nun discurso, expresou un claro paralelismo entre a oposición ao triunvirato e os menxeviques e sobre a necesidade de reforzar o aparello do partido, declaracións que favorecían claramente a Stalin e os seus aliados. A comezos de ano, tratou, emporiso, de reconciliarse con Trotski para facilitar a publicación do «testamento» de Lenin, que favorecía a este, pero Trotski non respondeu a carta de Krupskaia. Krupskaia retomou case de inmediato a súa intensa actividade no Ministerio de Educación e descoidou a preparación da presentación dos últimos escritos de Lenin ao congreso do partido; unicamente a mediados de maio, en vésperas do congreso, enviou os escritos a Kamenev, confiando en que este se encargaría de presentalos, en especial as críticas aos principais dirixentes e, de xeito principal, as vertidas contra Stalin. En realidade, os escritos presentáronse a unha comisión interna que se limitou a compartilo cun grupo selecto de delegados, non co pleno do congreso. Esta asemblea decidiu non presentalos enteiros ao congreso e non incluílos nas actas deste. No congreso, o décimo terceiro, Krupskaia recibiu diversos cargos, entre eles un posto na Comisión Central de Control e logrou suprimir temporalmente o duro ataque da corrente principal á oposición, avogando en defensa da unidade do partido e opoñéndose ás rifas internas.
Cansa pola tensión pola morte do seu marido e pola continua disputa política, a súa saúde comezou a resentirse e os médicos finalmente lograron enviala a repousar ao Cáucaso en xullo. Durante a súa estancia no sur, comezou a escribir as memorias de Lenin. No outono regresou a Moscova e á súa actividade frenética habitual, callada de conferencias e escritos educativos. A comezos de 1925, de novo atopábase enferma, cun novo ataque de tiroide agravado por unha gripe. Sufriu de mala saúde todo o ano, e apenas participou no novo enfrontamento político entre a corrente maioritaria e Trotski, que o reavivou ao publicar Leccións de outubro, obra que deixaba en mal lugar aos triúnviros pola súa actuación durante a Revolución de Outubro. Krupskaia apoiou a corrente maioritaria, pero con moderación e avogando en todo momento pola reconciliación entre as fraccións e o mantemento da unidade. En 1925 foise achegando á oposición, que xa incluía para entón a Kamenev e Zinoviev, opostos ás concesións ao campesiñado defendidas por Bukharin e Stalin, que consideraban excesivas, opinión que Krupskaia compartía. O momento de maior participación nas actividades da oposición foi o XIV Congreso do PCUS, no que foi a primeira participante da oposición en criticar a política da maioría, cometido no que a apoiou Kamenev. Tratou de identificar a maioría que apoiaba a postura de Stalin e Bukharin coa maioría moderada menxevique de mediados da primeira década do século, á que Lenin se opuxera, tratando así de igualar a posición da minoría coa deste naqueles momentos. Mantívose nas desorganizadas filas da oposición ata outubro de 1926 e, aínda que non participou activamente na alianza entre Trotski e Zinoviev forxada na primavera, si asinou o principal documento presentado por esta, a «declaración dos trece», na que se criticaba o crecemento da burocracia e o afastamento do partido dos traballadores. En todo caso, as súas críticas á dirección do partido realizáronse nos círculos do poder, non de forma pública. Logo duns meses de convalecencia na rexión do Volga, regresou á capital en agosto de 1926 e decidiuse a publicar no estranxeiro o «testamento» de Lenin, sacándoo do país clandestinamente; os documentos acabaron aparecendo no New York Times o 18 de outubro, pero non tiveron repercusión algunha na URSS nin entre a maioría dos comunistas occidentais. Este acto foi un dos últimos actos de aberta oposición a Stalin: co sometemento temporal dos principais opositores ás teses da maioría o 16 de outubro e a presión indirecta de Stalin a Krupskaia para privala do seu estado de viúva oficial de Lenin —con veladas ameazas de resucitar a relación entre este e Inessa Armand—, esta abandonou paulatinamente a oposición. En novembro, Stalin anunciouno na XV Conferencia do partido, aínda que a confirmación chegou seis meses máis tarde, cando rexeitou indirectamente os intentos de achegamento de Trotski.
Últimos anos
Formalmente, Krupskaia apoiou o réxime de Stalin e mantivo unha actividade pública intensa ata a súa morte en 1939. Acumulou gran número de cargos honoríficos: desde o XV Congreso do PCUS, celebrado en 1927, era membro do comité central do partido; en 1929 e 1933 foi condecorada coa Orde da Bandeira Vermella do Traballo, a da URSS e a de Lenin; en 1931 ingresou na Academia de Ciencias; en 1936 recibiu un doutoramento honorífico en pedagoxía —curiosamente, á vez que o Estado abandonaba os seus postulados educativos—; en 1935 ingresou no Congreso Panruso Soviético —cámara lexislativa soviética— e logo no Soviet Supremo que o substituíu en 1937 e entre 1936 e 1939 participou nas sesións da Oficina Organizativa do partido, encargada dos asuntos internos deste. En realidade, carecía de poder e representaba simplemente o apoio da viúva de Lenin —e, implicitamente, o deste— ao réxime de Stalin. Malia que Krupskaia permaneceu no seu apartamento do Kremlin, as relacións con Stalin e a súa familia, que eran os seus veciños, foron moi escasas.
Converteuse na imaxe da avoa bondadosa da revolución, con grande interese nos nenos. En asuntos familiares, adoptou en xeral un enfoque conservador, defendendo a familia tradicional e as medidas oficiais contra o aborto ou a facilidade de divorcio, que cría foran medidas de urxencia promulgadas durante a década anterior que debían ser eliminadas. Principal referencia do partido acerca da liberación da muller, defendeu os avances logrados na Unión Soviética na igualdade entre sexos, pero non criticou con dureza o machismo persistente tanto na estrutura familiar —o traballo doméstico seguía en mans das mulleres, malia a incorporación da muller ao mercado laboral— como nos postos máis importantes da política nacional, copados por homes.
Convencida da necesidade de estudar a actividade de Lenin para continuar a súa obra, dedicou grandes esforzos a publicar diversas obras sobre el, sendo as mellores de entre elas unha serie de bosquexos sobre a súa persoa que apareceron primeiro en Pravda e Bolshevik entre 1925 e 1933 e máis tarde como libro co nome de Recordos de Lenin. Actuou tamén como censora oficiosa das obras que apareceron sobre el, parte do culto á personalidade de Lenin, coas que en xeral foi moi crítica.
Contraria a algúns importantes aspectos das reformas aplicadas durante o período de dominio stalinista como a orientación das escolas —que abandonou o politecnicismo polo que avogaba para converterse ao seu xuízo nun remedo da antiga escola tsarista— ou a colectivización forzosa —ela propugnaba un ritmo menos acelerado de formación de cooperativas—, non puido expresar libremente as súas críticas a estes, que apareceron de forma velada. Opúxose ademais con firmeza pero infrutuosamente á discriminación educativa dos fillos dos kulaks. En 1930 fixo un van intento de apoiar a Oposición de dereita, xa derrotada politicamente pero única forza relevante que rexeitaba a colectivización.
Aínda que probablemente a represión e axustizamento de gran número de antigos camaradas —entre eles, Zinoviev e Kamenev, compañeiros de exilio antes da revolución— durante as purgas stalinistas da década de 1930 supuxeron un momento de grande angustia persoal, oficialmente Krupskaia defendeunas. Foi un dos escasos membros da antiga intelectualidade bolxevique en saír indemne. Trotski afirmou que os artigos que apareceron no seu nome en defensa das condenas eran falsos, pero os biógrafos soviéticos de Krupskaia da década de 1960 incluíronos entre as súas obras completas. Con fama de bondadosa, durante a represión recibiu miles de cartas solicitando a súa intercesión e nalgún caso illado logrou librar a algún condenado, aínda que non deter o terror.
Ao longo da década, xa anciá, comezou a visitar máis asiduamente diversos balnearios no Cáucaso (en 1931, 1933 e 1937) e un sanatorio, frecuentado por antigos revolucionarios e situado nos arredores de Moscova. O seu círculo de relacións foise reducindo a estes vellos camaradas e ao persoal do Ministerio de Educación, onde continuaba traballando.
Morte
O 24 de febreiro, os bolxeviques veteranos organizáronlle unha festa polo seu inminente septuaxésimo aniversario en Arkhangelskoe, onde acudira a descansar. Esa mesma noite, con todo, comezou a sentirse indisposta e foi rapidamente trasladada ao hospital do Kremlin, onde perdeu o coñecemento. Espertou de novo a noite do día seguinte, afirmando a súa disposición a asistir ao próximo congreso do partido, pero un embolismo abdominal, complicado con arteriosclerose, acabou coa súa vida. Morreu ás 6:15 a. m. do 27 de febreiro de 1939 en Moscova, un día logo de cumprir setenta anos de idade.
Base Amundsen-Scott
miniatura|dereita|220px|Vista da base Amundsen-Scott no 2009. miniatura|dereita|220px|A entrada principal da antiga [[cúpula xeodésica. A base da cúpula estaba orixinalmente na superficie da capa do xeo, pero foi lentamente soterrada pola neve.]] miniatura|dereita|220px|Vista aérea da base Amundsen-Scott en xaneiro de 2005. Pódese ver a antiga estación cúpula na parte dereita desta foto.
A Estación do Polo Sur Amundsen–Scott é unha base de investigación dos Estados Unidos situada no Polo Sur Xeográfico, o punto máis meridional da Terra. A estación localízase no alto dunha meseta na Antártida e atópase a 2 835 metros sobre o nivel do mar.
A base Amundsen–Scott Station orixinal foi construída polo Goberno federal dos Estados Unidos en novembro de 1956 como parte do seu compromiso cos obxectivos científicos no Ano Internacional da Xeofísica, unha iniciativa que durou dende xaneiro de 1957 até xuño de 1958, e que pretendía estudar, entre outras cousas, a xeofísica das rexións polares.
Austur-Skaftafellssýsla
Austur-Skaftafellssýsla é un dos vinte e tres condados de Islandia. Está situado no sueste de Islandia e o seu principal núcleo de poboación é Brunnhólskirkja, que conta con 156 habitantes, mentres que con catro habitantes menos o segue Bjarnanes (152 habitantes).
Xeografía
Austur-Skaftafellssýsla esá situado no sueste do país, na rexión de Austurland. Este condado limita ao oeste co condado de Vestur-Skaftafellssýsla, ao norte co condado de Norður-Múlasýsla e ao nordeste co de Suður-Múlasýsla. O territorio do condado abrangue unha superficie total de 3.041 quilómetros cadrados.
Demografía
Nos 3.041 quilómetros cadrados que ocupa o condado residen un total de 2.089 habitantes, polo que a súa densidade de poboación é de 0,33 habitantes por quilómetro cadrado.
Municipios
Austur-Skaftafellssýsla conta cun só municipio:
Localidades
Austur-Skaftafellssýsla comprende as seguintes localidades:
Murguía (homónimos)
O apelido Murguía pode referirse a:
Fusión de vesículas
A fusión de vesículas é a fusión dunha vesícula con outras vesículas ou cunha parte dunha membrana da célula. No último caso, adoita ser o paso final da secreción por medio de vesículas secretoras, que expulsan os seus contidos fóra da célula por exocitose. As vesículas poden tamén fusionarse con outros compartimentos celulares, como os lisosomas ou o aparato de Golgi.
A fusión de vesículas pode depender das proteínas SNARE cando se produce un incremento da concentración de calcio intracelular (Ca2+). Hai varias teorías para explicar a fusión de vesículas.
Causantes
Os estímulos que desencadean a fusión de vesículas actúan incrementando o Ca2+ intracelular.
Sistemas modelo
Os químico físicos estudaron sistemas modelo consistentes en membranas dun só fosfolípido ou unha mestura. A cardiolipina encóntrase principalmente nas membranas mitocondriais, e os ións calcio xogan un importante papel nos procesos respiratorios mediados polas mitocondrias. Propúxose que as forzas implicadas explican este proceso en termos de nucleación por aglomeración de entidades supramoleculares máis pequenas ou cambios de fase na estrutura das biomembranas.
Fusión na fenda sináptica
Na fusión de vesículas sinápticas, a vesícula debe encontrarse a poucos nanómetros da membrana diana para que comece o proceso de fusión. Esta proximidade permite que a membrana celular e a da vesícula intercambien lípidos, no cal median certas proteínas que retiran a auga que está entre a unión en formación. Unha vez que a vesícula está en posición debe esperar ata que o Ca2+ entre na célula por causa da propagación dun potencial de acción á membrana presináptica. O Ca2+ únese nas neuronas a proteínas específicas, unha das cales é a sinaptotagmina, o cal desencadea a completa fusión da vesícula coa membrana diana.
Tamén se cre que as proteínas SNARE axudan na mediación para determinar que membrana é a diana de que vesícula.
Formación do poro eproteínas SNARE
miniatura|360px|dereita|Maquinaria molecular que impulsa a fusión de vesículas na liberación de neuromediadores. O complexo SNARE central está formado por catro hélices α pertencentes á [[sinaptobrevina, á sintaxina e á SNAP-25 (dúas hélices), mentres que a sinaptotagmina funciona como un sensor do calcio e regula a unión en cremalleira do SNARE. ]] A ensamblaxe de proteínas SNARE en complexos "trans" probablemente fai de ponte entre as bicapas lipídicas das membranas que pertencen á célula e ao gránulo secretor, achegándoas ata estaren en estreita proximidade e inducindo a súa fusión. O influxo do calcio ao interior da célula desencadea a terminación da reacción de ensamblaxe, que está mediada por unha interacción entre o suposto sensor de calcio, a sinaptotagmina, con lípidos de membrana e/ou o complexo SNARE parcialmente ensamblado.
Unha hipótese implica na fusión a molécula complexina do complexo SNARE e a súa interacción coa molécula sinaptotagmina. Nesta hipótese coñecida como a hipótese da "grampa" ("clamp"), a presenza de complexina normalmente inhibe a fusión da vesícula coa membrana celular. Porén, a unión de ións calcio á sinaptotagmina desencadea que a complexina sexa liberada ou inactivada, de modo que a vesícula queda entón libre para fusionarse.
Segundo a hipótese da "cremalleira" ("zipper"), a ensamblaxe do complexo empeza nas partes N-terminais dos motivos SNARE e avanza cara ao C-terminal por onde se ancoran as proteínas interaccionantes na membrana. A formación do complexo "trans"-SNARE realízase por medio dun complexo intermediario composto de SNAP-25 e sintaxina 1, no que posteriormente se acomoda a sinaptobrevina 2 (os mencionados isotipos de sintaxina e sinaptobrevina participan na liberación de neuromediadores neuronais).
Baseándose na estabilidade do complexo cis-SNARE resultante, postulouse que a enerxía liberada durante o proceso de ensamblaxe serve como medio para superar as forzas repulsivas entre as membranas. Hai varios modelos que propoñen unha explicación do seguinte paso, que é a formación dun talo e o poro de fusión, pero a natureza exacta deste proceso segue debaténdose. Dous dos modelos máis importantes sobre a formación do poro de fusión son as teorías do poro de fusión tapizado de lípido e a do poro de fusión tapizado de proteína.
Teoría do poro de fusión tapizado de lípido
esquerda|miniatura|548x548px|Na teoría do poro de fusión tapizado de lípido ambas as membranas dóbranse unha cara a outra para formar o poro de fusión temperán. Cando as dúas membranas se achegan a unha distancia "crítica", as cabezas polares dos lípidos dunha membrana insírense na outra, creando a base para a formación do poro de fusión. Un posible modelo para a formación do poro de fusión é a teoría do poro de fusión tapizado de lípido. Neste modelo, unha vez que as membranas se achegaron ata estar o suficientemente próximas por medio do mecanismo de "cremalleira" do complexo SNARE, a fusión das membranas ocorre espontaneamente. Cando as dúas membranas están á distancia crítica, os grupos das cabezas polares dos lípidos dunha membrana poden fusionarse coa membrana oposta. No modelo de poro de fusión tapizado de lípido, o complexo SNARE actúa como un armazón, tirando da membrana e facendo que ambas as membranas se enruguen pra que así cheguen a estar á distancia de fusión crítica. A medida que as dúas membranas empezan a fusionarse, orixínase un talo tapizado de lípido, que se expande radialmente cara a fóra conforma avanza a fusión.
Aínda que é posible a formación dun poro de fusión tapizado de lípido e pode presentar todas as propiedades observadas na formación de poros temperáns, non hai datos de abondo como para probar que este é o único método de formación. Actualmente non se propuxo ningún mecanismo sobre a regulación intercelular para a flutuación de poros tapizados de lípido, e produciría problemas máis difíciles como o efecto chamado "bicar e correr" cando o comparamos coa teoría alternativa dos poros tapizados de proteína. A efectividade dos poros tapizados de lípido sería moi dependente da composición de ambas as membranas, e o seu éxito ou fracaso podería variar enormemente cos cambios de elasticidade e rixidez.
Teoría do poro de fusión tapizado de proteína
Outro posible modelo para explicar a formación do poro de fusión é a teoría do poro de fusión tapizado de proteína. Neste modelo, despois da activación da sinaptotagmina polo calcio, xúntanse varios complexos SNARE para formar unha estrutura en anel, no que a sinaptobrevina forma o poro na membrana da vesícula e a sintaxina forma o poro na membrana da célula. A medida que o poro inicial se expande incorpora lípidos de ambas as bicapas, o que finalmente ten como resultado a fusión completa das dúas membranas. O complexo SNARE ten un papel moito máis activo na teoría do poro de fusión tapizado de proteína, e dado que o poro consta inicialmente só de proteínas SNARE, o poro pode doadamente sufrir unha regulación intercelular, facendo que os mecanismos de flutuación e de "bicar e correr" sexan facilmente alcanzables.
Un poro tapizado de proteína satisfai perfectamente todos os requirimentos observados dun poro de fusión temperán, e aínda que hai algúns datos que non apoian esta teoría, non existen datos dabondo para consideralo o principal método de fusión. Tamén hai que indicar que un poro tapizado de proteína require polo menos cinco copias de complexos SNARE, aínda que se observou a fusión con só dous.
En ambas as teorías a función do complexo SNARE é basicamene a mesma, e cómpre o complexo SNARE completo para iniciar a fusión. Porén, probouse que in vitro a sintaxina por si soa é suficiente para impulsar a fusión espontánea independente do calcio de vesículas sinápticas que conteñan v-SNAREs. Isto suxire que na exocitose neuronal dependente de Ca2+ a sinaptotagmina é un regulador dual, que en ausencia de ións Ca2+ inhibe a dinámica dos SNARE, mentres que en presenza de ións Ca2+ actúa como agonista no proceso de fusión de membranas.
Hipótese de bicar e correr
Nas vesículas sinápticas, algúns neuroquímicos suxeriron que as vesículas ocasionalmente pode que non se fusionen completamente coas membranas presinápticas na liberación de neurotransmisores na fenda sináptica. A controversia aquí está en se a endocitose ocorre sempre ou non sempre cando se volve a formar a vesícula despois da liberación do neurotransmisor. Outro mecanismo proposto para a liberación do contido das vesículas ao fluído extracelular é a chamada fusión de bicar e correr (kiss-and-run fusion)
Hai varios datos que indican que as vesículas só poden formar un pequeno poro na membrana presináptica, que permite que se libere o contido por difusión normal durante un curto tempo antes de que se retiren de novo ao interior da célula presináptica. Este mecanismo pode ser similar á endocitose mediada por clatrina. Tamén se propuxo que a vesícula non necesita retornar a un endosoma para volver a encherse, aínda que non se comprende totalmente o mecanismo por medio do cal se volvería a encher. Tamén hai que salientar que isto non exclúe a fusión completa de vesículas, senón que só afirma que ambos os mecanismos operan nas fendas sinápticas.
O mecanismo de "bicar e correr" sábese que ocorre nas células endócrinas, aínda que non foi observado directamente en espazos sinápticos.
Arquieparquía católica armenia de Bagdad
A arquieparquía de Bagdad dos armenios (en latín Archieparchia Babylonensis Armenorum) é unha sede da Igrexa Católica Armenia, inmediatamente suxeita ao Patriarcado de Cilicia. En 2012 contaba con 1.650 bautizados. O seu arcebispo actual é Emmanuel Dabbaghian.
Historia
A arquidiocese ten a súa orixe no xenocidio armenio, cando as dioceses armenias en Turquía perderon gran parte da súa poboación. O arcebispo de Mardin, Nersēs Tayroyan, estableceuse de xeito temporal en Bagdad, até que o 29 de xuño de 1954, coa bula Ex quo tempore, o papa Pío XII erixiu en territorios da arquieparquía de Mardin a arquieparquía de Bagdad, suprimindo a anterior.
Territorio
A arquieparquía ten xurisdición canónica sobre todos os fieis católicos de rito armenio que viven en Iraq. A sé arquieparquial é a cidade de Bagdad, onde se atopa a catedral da Nosa Señora de Nareg.
O territorio está subdividido en dúas parroquias.
Naceu unha estrela
Naceu unha estrela (en A Star Is Born) é un filme estadounidense en Technicolor de 1937 producido por David O. Selznick, dirixido por William A. Wellman a partir dun guión do propio Wellman, Robert Carson, Dorothy Parker e Alan Campbell, e protagonizado por Janet Gaynor (no seu único filme en Technicolor) como unha aspirante a actriz de Hollywood e Fredric March (no seu primeiro filme en cor) como unha estrela do cinema decadente que axuda a lanzar a súa carreira.
Foi estreado en galego pola Televisión de Galicia o 13 de marzo de 1992.
Cándido Martínez Esteiro
Traxectoria
Foi nomeado alcalde de Redondela o 19 de maio de 1938, permanecendo no cargo até novembro de 1940.
Naceu unha estrela
Argumento
Esther Blodgett (Janet Gaynor), unha moza que aspira a converterse en actriz, viaxa a Hollywood, onde atopa traballo como camareira e coñece o famoso actor Norman Maine, en decadencia (Fredric March) por culpa da súa adicción ao alcol. Blodget e Maine inician unha relación. El é consciente do enorme talento dela e empéñase en convertela nunha nova estrela da canción, introducíndoa no mundo dos musicais cinematográficos. Ambos casan, e segundo ela ascende na súa carreira el pouco a pouco vai autodestruíndose.
Produción
Naceu unha estrela rodouse entre outubro de decembro de 1936 cun orzamento estimado de 1 173 639 dólares, e estreouse nos Teatro Chinés de Grauman dos Ánxeles o 20 de abril de 1937. A estrea en Nova York tivo lugar dous días máis tarde no Radio City Music Hall.
Non se sabe canto contribuíu Dorothy Parker ao guión final. Cando viu o filme por primeira vez, Parker estaba orgullosa da súa contribución e presumiu tanto do guión como do filme, mais posteriormente pensou que non contribuíra en nada de importancia.
Adaptacións e remakes
O filme foi adaptado como obra teatral radiofónica o 13 de setembro de 1937, nun episodio de Lux Radio Theater con Robert Montgomery e Janet Gaynor, o 17 de novembro de 1940 nun episodio de The Screen Guild Theater con Loretta Young e Burgess Meredith, o 28 de decembro de1942 nun episodio de Lux Radio Theater con Judy Garland e Walter Pidgeon, o 29 de xuño de 1946 nun episodio de Academy Award Theater protagonizado por Fredric March, o 23 de maio de 1948 nun episodio de Ford Theatre e o 16 de xuño de 1950 en Screen Director's Playhouse de novo con Fredric March.
Naceu unha estrela foi versionado catro veces:
Os catro filmes xuntos recibiron 25 candidaturas aos premios Óscar, aínda que gañaron só tres, mellor argumento en 1937 e mellor canción en 1976 e 2018, ademais dun premio honorífico en 1937 pola fotografía en cor.
Foi versionado tamén, aínda que de forma non oficial, en hindi como Abhimaan (1973) e Aashiqui 2 (2013), en támil como Nenjamellam Neeye (1983), en telugu como Nee Jathaga Nenundali (2014) e en nepalés como Ma Yesto Geet Gauchu 2 (2020), que é unha secuela de Ma Yesto Geet Gauchu (2017).
Propiedade e copyright
Selznick International Pictures disolveuse deixando os dereitos sobre o filme ao financeiro John Hay Whitney. Whitney vendeunos Film Classics, Inc. en 1943. Co declive das reposicións, Film Classics vendeu o filme ao produtor Edward L. Alperson coa intención de facer unha nova versión. En lugar diso, Alperson vendeu os dereitos sobre o filme incluídos o filme, o argumento, o guión e a banda sonora a Warner Bros. en 1953. Warner en 1954 realizou o primeiro remake. En 1965, o filme entrou na lista de dominio público nos Estados Unidos porque Warner non renovou o rexistro do copyright no 28.º ano despois da publicación. Os elementos orixinais en 35mm da copia mestra permanecen en Warner Bros. Os dereitos sobre o argumento, o guión e a banda sonora tamén os retén Warner Bros., polo que aínda ten dereitos exclusivos sobre os tres remakes e calquera futura nova versión.
Castro de Loiravella
Castro de Loiravella é un castro de ladeira fortificado situado no concello de Valdoviño.
Cruceiro de Vao, Boiro, Boiro
Cruceiro de Vao é un lugar da parroquia de Boiro no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza.
Ás veces unha grande noción
Ás veces unha grande noción (en Sometimes a Great Notion) é un filme estadounidense de 1971 dirixido por Paul Newman. Está protagonizado polo propio Newman, Henry Fonda, Michael Sarrazin e Lee Remick. O elenco tamén inclúe a Richard Jaeckel, cunha interpretación que lle valeu un nomeamento ó Oscar ó mellor actor secundario na 44ª edición dos premios.
Highball
300px|right|Cóctel tipo highball Highball é o nome dun tipo de cóctel que se compón dunha base alcohólica licor e unha maior proporción dunha bebida sen alcohol ou refresco mesturada. Orixinalmente, o highball máis común era con whisky escocés e auga carbonatada, o que hoxe se coñece como "whisky con soda".
O Online Etymology Dictionary suxire que o nome orixinouse ao redor de 1898 e probablemente derívase de ball que significa "bebida de whisky" e high, xa que se serve nun vaso alto. O nome pode referirse á práctica de servir bebidas no coche-comedor dos trens impulsados por locomotoras de vapor, cando o motor aumentaba á velocidade e a esfera (ball) que mostraba presión da caldeira atopábase no seu nivel máis alto, coñecido como "highballing". Ou o nome puido vir do sinal de ferrocarril que significa "pista libre por diante". Exemplos ben coñecidos de highballs son o Bourbon con Coca-Cola, Cuba libre, whisky con soda, ou Gin Tonic. Un highball sérvese normalmente nun gran vaso de lados rectos, por exemplo, un Vaso Highball ou un Vaso Collins, con xeo.
Lingua ajawa
O ajawa é unha lingua chádica, extinta, de Nixeria, falábase no estado de Bauchi. O ajawa estaba próximo ao miya, non se sabe con certeza cando desparareceu, debeu ser entre 1920 e 1940, agora o pobo ajawa fala hausa.
Traseirexe, Rendal, Arzúa
Traseirexe é un lugar da parroquia de Rendal no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 23 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 9 eran homes e 14 eran mulleres.
Casanova, Melias, Coles
Casanova é un lugar da parroquia de Melias no concello ourensán de Coles na comarca de Ourense. Tiña 39 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 19 eran homes e 20 mulleres.
Aguillón (fisioloxía)
miniatura|Ferrete dunha [[avespa.]] Un aguillón, ferrete ou ferrón é a puga que presentan varios animais como abellas ou alacráns. Normalmente expulsa algún tipo de veleno.
Ambato
Ambato (na súa forma completa San Juan de Ambato) é unha cidade localizada nos Andes centrais de Ecuador. A carón das marxes do Río Ambato, a cidade tamén se asenta entre varias montañas altas. É a capital da provincia de Tungurahua, cunha altitude media de 2.577 metros sobre o nivel do mar. A poboación ronda os 180.000 habitantes (INEC, 2010), converténdoa na décima cidade máis poboada do país. Ten varios alcumes, sendo coñecida popularmente como "Cuna de los Tres Juanes", "Tierrita Linda", "Fénix del Ecuador", "Ciudad Cosmopólita", "Tierra Ternura", "Jardín del Ecuador" e "Ciudad de las Flores, Frutas y el Pan". Os seus habitantes son chamados ambateños.
Ferrón
O termo ferrón pode referirse a :
Amais, como topónimo pode referirse a:
Primal Fear (filme)
Primal Fear é un filme estadounidense de 1996 dirixido por Gregory Hoblit. Está baseado na novela homónima de William Diehl publicada en 1993. Conta a historia dun avogado defensor de Chicago que cre que o seu cliente é inocente do asasinato dun influente arcebispo católico.
Primal Fear foi un éxito de recadación e obtivo moi boas críticas, especialmente pola actuación de Edward Norton, no seu primeiro papel nunha longametraxe. Norton foi nomeado ó Óscar ó mellor actor secundario e gañou un Globo de Ouro ó mellor actor secundario.