cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julia Child
Infancia e educación
Child naceu co nome de Julia Carolyn McWilliams en Pasadena, California. O seu pai foi John McWilliams (fillo) e a súa nai Julia Carolyn "Caro" Weston. Julia Child foi a filla máis vella da parella, tivo un irmán, John III (1914–2002), e unha irmá, Dorothy Dean Cousins (1917–2006).
Child asistiu á Escola Politécnica de Westridge dende cuarto a noveno grao, e logo proseguiu os seus estudos no internado Katherine Branson School en Ross, California. Julia practicaba tenis, golf e baloncesto dende nena, costume que mantivo mentres estudaba no Smith College, do cal se graduou en 1934 cunha licenciatura en historia.
Ao completar os seus estudos universitarios, Julia Child mudouse á cidade de Nova York, onde se empregou como redactora publicitaria para o departamento de publicidade da compañía W & J Sloane. Cando regresou a California en 1937, dedicouse a escribir para publicacións locais, traballar en publicidade e facer voluntariado na Liga Xuvenil de Pasadena.
Segunda guerra mundial
Child uniuse á Office of Strategic Services (OSS) despois de decatarse de que era demasiado alta para alistarse no corpo feminino armado ou na armada dos Estados Unidos. Comezou a súa carreira na OSS como mecanógrafa en Washington, pero pola súa educación e experiencia non pasou moito tempo antes de que lle desen un posto de maior responsabilidade como investigadora secreta para a cabeza da OSS, o xeneral William J. Donovan.
Como asistente de investigación na división de Intelixencia Secreta escribiu 10 000 nomes en cartóns brancos que servían para seguirlle a pista aos oficiais. Durante un ano traballou na Sección de Rescates de Emerxencia da OSS en Washington, D.C. como arquiveira e despois como asistente no desenvolvemento dun repelente de quenllas que era necesario para asegurar que as quenllas non detonarían as bombas que estaban dirixidas aos submarinos alemáns (U-Boot). En 1944 foi destinada a Kandy, Ceilán, onde as súas responsabilidades incluían o "rexistro, catalogación e canalización dun gran volume de comunicación altamente clasificada" para as estacións clandestinas en Asia da OSS. Foi destinada á China, onde recibiu o Emblema de Servizo Civil como cabeza do Rexistro Secretarial da OSS. Polos seus servizos, Child recibiu un premio que destacaba todas as súas virtudes, onde se incluían a súa "determinación e positividade" Como moitos outros rexistros da OSS, o seu foi desclasificado no 2008 e a diferenza de moitos outros, está dispoñible en internet.
Durante a súa estancia en Ceilán, coñeceu a Paul Cushing Child, que tamén era empregado da OSS; contraeron matrimonio o 1 de setembro de 1946 en Lumberville, Pensilvania, e despois mudáronse a Washinton D.C. Sendo Paul un nativo de Nova Jersey que vivira en París como artista e poeta, era coñecido polo seu padal sofisticado, e introduciu a súa esposa na cociña fina. El uniuse ao Servizo Foráneo dos Estados Unidos e en 1948 a parella mudouse a París cando o Departamento de Estado dos Estados Unidos designou a Paul como oficial na Axencia de información dos Estados Unidos. A parella non tivo fillos.
Francia na posguerra
En repetidas ocasións, Child lembrou a súa primeira comida en Ruán como unha revelación culinaria; nunha ocasión, describiu a súa experiencia de comer ostras Meunière e viño fino ao xornal The New York Times como "a apertura da súa alma e espírito". En París, estudou na aclamada escola de cociña Le Cordon Bleu para despois estudar de maneira privada con Max Bugnard. Child uniuse ao club de cociña Cercle des Gourmettes, a través do cal coñeceu a Simone Beck, quen estaba a escribir un libro de cociña francesa para americanos coa súa amiga e colega Louisette Bertholle. Beck propuxo a Child que se unise ao proxecto para así atraer o mercado americano. En 1951, Child, Beck e Bertholle comezaron a dar clases a mulleres americanas que vivían en Francia, dende a cociña de Julia, nomeando a escola École des trois gourmandes. Xa que durante a seguinte década, os Child se mudaron en repetidas ocasións ao redor de Europa ata finalmente asentarse en Cambridge (Massachusetts), as tres investigaron e probaron moitas receitas. Child traducía do francés ao inglés, detallando as receitas seleccionadas para que fosen máis prácticas e interesantes.
En 1963, os Child construíron un fogar preto da cidade de Plascassier nos outeiros próximos a Cannes na propiedade da coautora Simone Beck e o seu esposo Jean Fischbacher. Os Child chamárono "La Pitchoune", palabra occitana que significa "o pequeno" pero co tempo a propiedade foi adquirindo o alcume de "La Peetch".
The French Chef
miniatura|Julia Child en [[KUHT]] En 1962, a aparición de Child nun programa de recensións de libros da estación "National Educational Television" de Boston, deu paso á conceptualización do seu primeiro programa televisivo de cociña. Isto debeuse a que os televidentes gozaron da súa demostración de como cociñar unha tortilla. The French Chef tivo o seu debut o 11 de febreiro de 1963 na canle de WGBH-TV e foi un éxito inmediato. O show mantívose no aire na televisión estadounidense durante dez anos e gañou o premio Peabody, así como o primeiro premio Emmy ao mellor programa educativo. A pesar de que ela non foi a primeira chef na televisión, Child foi a máis vista. Atraía a audiencia máis variada co seu entusiasmo, a súa distintiva e silbadora voz e a súa despreocupada forma de ensinar. En 1972, The French Chef converteuse no primeiro programa de televisión con subtítulos para xordos.
O segundo libro de Child, The French Chef Cookbook, era unha colección das receitas que ela demostrara no show. A esta publicación seguiuna en 1971 Mastering the Art of French Cooking, Volume Two coa colaboración de Simone Beck pero non de Louisette Bertholle, xa que a relación profesional con ela rematou. O cuarto libro de Child, From Julia Child's Kitchen, foi ilustrado con fotografías do seu esposo e documentaba a serie a cor de The French Chef, así como unha extensa listaxe de notas de cociña compiladas por Child durante o curso do programa.
Carreira posterior
dereita|miniatura| A cociña de Julia Child no Smithsonian National Museum of American History. Nas décadas dos setenta e oitenta, Child foi a estrela de numerosos programas de telvisión, incluíndo Julia Child & Company, Julia Child & More Company e Dinner at Julia's. O seu libro de 1979, Julia Child and More Company, gañou o Premio Nacional do Libro na categoría de interese actual. En 1981 fundou o Instituto Americano do Viño e a Comida, cos viñateiros Robert Mondavi e Richard Graff, e outros para "avanzar no entendemento, na apreciación e na calidade do viño e da comida", unha loita que ela xa comezara cos seus libros e aparicións en televisión. En 1989 publicou a considerada a súa obra cume, un libro e unha colección de vídeos demostrativos chamados The Way To Cook.
Child protagonizou outras catro series na década dos noventa que incluían chefs invitados: Cooking with Master Chefs, In Julia's Kitchen with Master Chefs, Baking with Julia e Julia Child & Jacques Pépin Cooking at Home. Colaborou con Jacques Pépin en múltiples ocasións en programas de televisión e libros de cociña. Todos os libros de Child desta época derivábanse das series de televisión cos mesmos nomes.
O uso constante de ingredientes como manteiga e crema por parte de Child, foi cuestionado por críticos de comida e nutricionistas. Ela comentaba sobre estas críticas realizadas ao longo da súa carreira e predicía que un "medo fanatista cara á comida" tería lugar nos hábitos alimenticios do país, e que a concentración excesiva na nutrición réstalle pracer á comida. Nunha entrevista realizada en 1990, Child dixo: "Todos están a esaxerar. Se o medo á comida continúa, será a fin da gastronomía nos Estados Unidos. Afortunadamente, os franceses non sofren da mesma histeria que nós. Deberiamos gozar a comida e divertirnos. É un dos praceres máis sinxelos e belos na vida". dereita|miniatura|A cociña de Julia Child A cociña de Julia Child, deseñada polo seu esposo, foi o plató de tres dos seus programas de televisión. Permanece exposta no Museo Nacional de Historia dos Estados Unidos en Washington, D.C. Comezando con In Julia's Kitchen with Master Chefs, a cociña da casa dos Child en Cambridge transformouse nun plató totalmente funcional, con iluminación profesional, tres cámaras situadas para conseguir todos os ángulos do cuarto e unha grande illa central cunha estufa de gas dun lado e unha estufa eléctrica do outro. Con todo, o resto dos electrodomésticos deixáronse intactos, incluído o seu "forno de parede coa porta que renxe". Esta cociña foi anfitrioa de case todas as series de televisión de Julia na década dos noventa.
Últimos anos
Despois da morte da súa querida amiga Simone Beck, Child cedeu La Pitchoune despois dunha estadía dun mes de duración en xuño de 1992 coa súa familia, a súa sobriña Phila e o seu bo amigo e biógrafo Noël Riley Fitch. Entregou as chaves da propiedade á irmá de Jean Fischbacher, xusto como llo prometeran ela e Paul trinta anos antes. Así mesmo en 1992, Julia pasou cinco días en Sicilia na Viña Regaleali. O xornalista Bob Spitz pasou un tempo curto con Julia durante ese período mentres realizaba investigacións para a súa entón obra en progreso History of Eating and Cooking in America.
Spitz tomou notas e gravacións das súas conversas con Child, as cales serviron como base para a segunda biografía de Julia publicada o 7 de agosto do 2012 (Knopf), cinco días antes do aniversario número cen do seu nacemento. Paul Child, quen era dez anos máis vello cá súa esposa, morreu en 1994 despois de vivir nun asilo para anciáns durante cinco anos despois de sufrir unha serie de infartos en 1989.
No 2001, Child mudouse a unha comunidade de retiro, doando a súa casa e oficina ao Smith College, quen posteriormente vendeu a casa. Ela doou a cociña que o seu esposo deseñara para ela e que fora o escenario de tres das súas series de televisión ao Museo Nacional de Historia Americana, onde permanece en exhibición. As súas icónicas potas e tixolas de cobre foron exhibidas no museo COPIA de Napa, California, ata agosto de 2009, cando foron reunidas coa súa cociña no Museo Nacional de Historia Americana Smithsonian en Washington, D.C.
No 2000, Child recibiu a Lexión de Honra Francesa e foi elixida como membro da Academia Estadounidense das Artes e as Ciencias. Foi galardoada coa Medalla Presidencial da Liberdade no 2003; tamén recibiu doutoramentos de honra da Universidade Harvard, Universidade Johnson & Wales (1995), o Smith College (a súa alma mater) e a Universidade Brown (2000) entre outras.
O 13 de agosto de 2004, Julia Child morreu de insuficiencia renal na súa casa de retiro, Casa Dorinda en Montecito, California, dous días antes do seu aniversarios número 92. A súa última cea foi unha sopa de cebola francesa. Child terminou o seu último libro My Life in France coa frase: "...pensar sobre iso lémbrame que os praceres da mesa e da vida, son infinitos... Toujours bon appétit! (bo proveito sempre)".
Fundación Julia Child
Aínda en vida, en 1995, Julia Child estableceu a Fundación para a Gastronomía e as Artes Culinarias Julia Child; unha fundación privada que ofrece subvencións que continuarían co seu traballo de vida. A Fundación estaba situada orixinalmente en Massachusetts pero logo foi trasladada a Santa Barbara, California, onde ten a sede. A Fundación permaneceu inactiva ata despois da morte de Julia no 2004 e dá subvencións a outras organizacións sen fins de lucro. Estas subvencións apoian a gastronomía principalmente, mais tamén apoia as artes culinarias e o desenvolvemento profesional do mundo da comida; todos asuntos de suma importancia para Julia Child durante a súa vida. A páxina web da Fundación proporciona unha listaxe detallada cos nomes das organizacións que recibiron a súa axuda xunto cunha descrición da mesma. Ademais de dar apoios económicos, a Fundación foi establecida para protexer o legado de Julia; é misión da organización dar permisos para o uso de imaxes de Julia Child ou anacos do seu traballo. Moitos destes dereitos son compartidos con outras organizacións como as editoriais que a publicaron e a libraría Schlesinger no Radcliffe College na Universidade Harvard. A Fundación tamén é activa en canto á protección destes dereitos póstumos. Como xa era característico en Child a súa oposición aos endosos, a Fundación tamén ten unha política parecida en canto ao uso do nome e imaxes de Julia con propósitos comerciais.
Homenaxes
miniatura|esquerda|A rosa de Julia Child é coñecida polas súas floracións amarelas. A "rosa de Julia Child", tamén coñecida no Reino Unido como rosa "Absolutamente Fabulosa", é unha rosa floribunda de cor dourada nomeada en honra de Child.
O 26 de setembro de 2014, o servizo postal dos Estados Unidos emitiu vinte millóns de copias da serie de selos "Celebrity Chefs Forever", con retratos realizados por Jason Seiler de cinco chefs estadounidenses: Julia Child, Joyce Chen, James Beard, Edna Lewis e Felipe Rojas-Lombardi.
Na cultura popular
Child foi a favorita das audiencias dende o momento do seu debut na televisión pública en 1963, e foi unha parte familiar da cultura americana e obxecto de numerosas referencias culturais, incluídas numerosas parodias en programas de televisión e radio. O seu grande éxito pode estar unido ao seu refrescante punto de vista cara ao xénero: "eu creo que tes que decidir quen é a túa audiencia. Se non escolles a túa audiencia estás perdido porque non te estás comunicando con ninguén. A miña audiencia son as persoas ás que lles gusta cociñar e desexan aprender a facelo ben".
En 1996, Julia Child foi escollida número 46 na lista das 50 máis grande estrelas da televisión de todos os tempos na guía de televisión estadounidense TV Guide.
Super 12 2003
A primeira xornada disputouse o 21 de febreiro de 2003, mentres que a final tivo lugar en Canberra o día 24 de maio de 2003.
Eliminatorias polo título
280px|miniatura|dereita|O [[Eden Park de Auckland acolleu a final desta edición do Super 12.]]
Estatísticas
O máximo anotador de puntos do torneo foi Carlos Spencer, dos Blues, con 143 puntos.
O máximo anotador de ensaios foi Doug Howlett, dos Blues, con 12.
13 de xaneiro
O 13 de xaneiro é o 13º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 352 días para finalizar o ano, 353 nos anos bisestos.
Nacementos
miniatura|100px|Jan van Goyen.
Mortes
miniatura|100px|James Joyce.
Outros
Os 366 días do ano
Os Vales, Loentia, Castro de Rei
Os Vales é un lugar da parroquia de Loentia no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 37 habitantes (21 homes e 16 mulleres).
Riomouro, Corvelle, Vilalba
Riomouro é un lugar da parroquia de Corvelle no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2022 tiña 6 habitantes, dos cales 2 eran homes e 4 eran mulleres.
A Corredoira, Busto, Lalín
A Corredoira é un lugar da parroquia de Busto, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 estaba deshabitado.
Topónimo
O topónimo Corredoira fai referencia a un camiño para carros.
Seta
miniatura|right|Punta de seta do [[Neolítico]] miniatura|320px|Tipos de setas indíxenas. Unha seta ou frecha é unha arma ou proxectil que consiste nunha barra fina rematada en punta, que ten unha peza feita xeralmente de plumas no outro extremo para manter a estabilidade e que se lanza mediante un arco ou unha bésta. Empregado dende a prehistoria, é común á maioría das culturas.
Unha seta consiste nunha hasta longa e fina, con sección circular, feita orixinalmente de madeira e agora tamén de aluminio, fibra de vidro ou de carbono. É afiada na punta ou armada cunha punta de frecha nunha extremidade, dispondo na outra dun engaste (nock) para fixación na corda do arco. Hai unha gran variedade dispoñíbel de tipos de puntas de seta, axeitándose ao uso que se dará á frecha: deportivo, caza ou militar. Achegado á extremidade posterior da seta colócanse superficies de estabilización que constitúen a plumaxe da frecha, a fin de axudaren na estabilización da traxectoria de voo. Xeralmente en número de tres, as plumas dispóñense ao redor da hasta formando un ángulo de 120º entre si. Nas frechas modernas as plumas fabrícanse en plástico e fíxanse cunha cola especial.
Os artesáns que fabrican setas son coñecidos como seteiros ou frecheiros, este último termo relacionado coa palabra francesa: flèche.
Acción da frecha
Conforme a seta voa en dirección ao albo ou obxectivo, a súa hasta vaise entortando e flexionando dun lado para o outro, lembrando un peixe abanando fóra da auga, e caracterizando un fenómeno coñecido como paradoxo do arqueiro.
Derivacións do termo frecha
O termo frecha emprégase tamén para o símbolo gráfico utilizado universalmente para apuntar ou indicar dirección, sendo na súa forma máis sintética unha liña cun triángulo fixado nunha punta, e en formas máis complexas a representación dunha frecha de verdade. Pode ser utilizado para indicar unha posición no mapa, un ítem na pantalla dun computador (no caso dun cursor), ou nunha lista, por exemplo.
Raymond Dart
Raymond Dart, nado en Toowong, Brisbane (Queensland) o 4 de febreiro de 1893 e finado o 22 de novembro de 1988, foi un anatomista e antropólogo australiano, coñecido polo descubrimento en 1924 dun fósil de Australopithecus en Taung, no noroeste de Suráfrica.
Traxectoria
Estudou na Universidade de Queensland, na Universidade de Sydney e en Londres, antes de accedera á cátedra de anatomía da Universidade de Witwatersrand en Xohanesburgo en 1922. En 1924, un dos seus alumnos levoulle cranio fósil que un traballador dunha canteira atopara en Taung. Dart, que lle deu o nome de neno de Taung, examinouno e determinou que se trataba dunha nova especie, Australopithecus africanus. Dart afirmaba que era o iso perdido entre os simios e os humanos, a causa do pequeno tamaño do seu cerebro, pero semellante aos humanos en dentame e de probable postura erguida.
O descubrimento de Dart e el propio foron inicialmente duramente criticados polos antropólogos máis importantes da época, en especial por Arthur Keith, quen afirmaba que o neno de Taung non era outra cousa que un gorila novo. Robert Broom, que posteriormente descubriu dende 1936 máis astralopithecinos e confirmou a propia descuberta de Dart, e Wilford Le Gros Clark apoiaron as afirmacións de Dart.
Actualmente non todas as ideas de Dart teñen aceptación hoxe, a súa afirmación que os ósos de gacela, atopados en asociación co Australopithecus africanus foron ferramentas usadas por estes non se acepta hoxe. Dapert tamén é autor da teoría do simio asasino, aínda que desenvolvida posteriormente por Robert Ardrey e que tampouco se acepta actualmente.
En 1959 publicou as súas memorias co título de Adventures with the Missing Link. Dart foi quen suxeriu o nome de Homo habilis.
Felipe Vallese
Felipe Vallese, nado na Arxentina en 1940 e finado en 1962, foi un obreiro da metalurxia e dirixente da Juventud Peronista (JP), secuestrado o 23 de agosto de 1962, durante o goberno de facto de José María Guido e logo desaparecido. É considerado o primeiro desaparecido da historia arxentina contemporánea.
Polvo
Polvo foi unha banda estadounidense de indie rock procedente de Chapel Hill, Carolina do Norte. O grupo formouse en 1990 e está liderado polos guitarristas e vocalistas Ash Bowie e Dave Brylawski. Brian Quast toca a batería e Steve Popson o baixo. Eddie Watkins foi o batería orixinal da banda, pero non se uníu ao grupo na súa reunión en 2008.
Felipe Vallese
Secuestro
No momento do seu secuestro, Vallese tiña 22 anos e era delegado da fábrica TEA. Diversas testemuñas manifestan que foi conducido á comisaría 1° de San Martín, e que alí foi torturado, probablemente ata a súa morte. O seu corpo nunca apareceu. O feito provocou unha importante conmoción social e a súa aparición con vida pasou a formar das reivindicacións de diversas organizacións. Fíxose popular o canto:
Homenaxe
Na actualidade a rúa antigamente chamada Canalejas de Buenos Aires, onde foi secuestrado, leva o seu nome, ao igual que o salón de actos da CGT e diversas agrupacións obreiras, estudantís e sociais.
Literatura
O escritor arxentino Paco Urondo relata o caso na súa novela “Los pasos previos”.
Polvo
A banda foi aclamada pola crítica dende o principio, polo menos entre aqueles críticos que se dedicaban ao rock underground ou menos tradicional. Ademais, a súa música tiña un profundo sentimento oriental, que procedía non só dos drones de estilo indio e de Oriente Medio nas súas composicións, senón tamén no uso de instrumentos orientais como o sitar.
Formación e primeiros lanzamentos
Polvo naceu no ano 1990 en Chapel Hill, Carolina do Norte. A súa formación orixinal estaba composta polos vocalistas e guitarristas Ash Bowie e Dave Brylawski, o baixista Steve Popson e o batería Eddie Watkins. Bowie e Brylawski coñecéranse nunha clase de español na Universidade de Carolina do Norte e compartían o mesmo gusto pola música editada polo selo SST Records e pola banda local Let's Active. A primeira gravación de Polvo foi Can I Ride, un dobre sinxelo de 7" publicado a través do propio selo da banda, Kitchen Puff Records, en 1991. Posteriormente foi reeditado en CD como o EP Polvo no pequeno selo independente Jesus Christ Records. A banda publicou dous álbums, dous EPs e varios sinxelos a través de Merge Records, un selo dirixido por Mac McCaughan de Superchunk, un compañeiro no instituto de Brylawski e Popson. Merge Records publicou o seu álbum de estrea, Cor-Crane Secret, en 1992. Today's Active Lifestyles apareceu en 1993, perfeccionando o enfoque do grupo, e a este seguíronlle dous EPs, Celebrate the New Dark Age e 1994 e This Eclipse en 1995. Today's Active Lifestyles foi posteriormente reeditado cunha portada alternativa sen a imaxe do león nela, por mor dunha demanda de dereitos de autor presentada polo debuxante do álbum.
A banda tamén fixo unha aparición na road movie de culto de 1994 Half-cocked.
Fama, dispersión e ruptura
Polvo xirou por América do Norte numerosas veces, incluídas saídas con Thinking Fellers Union Local 282, Pavement, Superchunk, Pipe, Sonic Youth, Unwound, Trumans Water, Sleepyhead, Trans Am, Dungbeetle e Spatula. A banda xirou dúas veces polo Reino Unido e unha por Europa, tocando con Sebadoh, Babes in Toyland e Superchunk.
Despois de que a banda fichase por Touch and Go Records publicou dous álbums. A súa estrea no novo selo foi o álbum de 1996 Exploded Drawing, un esforzo ecléctico e progresivo que comezaba a afondar máis explicitamente na fascinación dos guitarristas pola música asiática. O batería Watkins deixou amigablemente o grupo para pasar máis tempo coa familia, e o resto dos membros tamén comezaron a separarse. Brylawski mudouse á cidade de Nova York para asistir á escola de posgrao e tamén viaxou á India, mentres que Bowie xa se mudara a Boston en 1994 para unirse á súa entón moza, a líder de Helium Mary Timony. Polvo volveu a xuntarse en 1997 para gravar Shapes co novo batería Brian Walsby. Os dous lanzamentos con Touch and Go tiñan un son máis escuro e máis orientado ao rock progresivo en vez do seu anterior son máis post-punk. Os rumores que dicían que podería ser o seu derradeiro traballo demostraron ser certos cando a banda se separou amigablemente ese mesmo ano, rematando a súa xira de despedida con dous concertos no club súa cidade natal Cat's Cradle.
Reunión
Polvo reformouse co novo batería Brian Quast, antigo membro de Vanilla Trainwreck e The Cherry Valence, despois de ser invitado a aparecer no festival All Tomorrow's Parties de 2008 e no Primavera Sound Festival de Barcelona. A banda tamén realizou varios concertos nos Estados Unidos, incluído un no Northwest Music Fest en Portland, Oregón. Un concerto realizado nun evento benéfico no Cat's Cradle en agosto de 2008, contando con novas cancións e versións reelaboradas de vellos temas, está dispoñible en liña para poder ser mercado. Os beneficios do disco son destinados ao Tisch Brain Tumor Center da Universidade Duke, en memoria de Cy Rawls.
En 2009 Polvo volveu a fichar por Merge Records e publicou In Prism, o seu primeiro álbum de estudio en 12 anos. O lanzamento do disco coincidiu co 20 aniversario de Merge Records, e Polvo realizou un concerto na honra do selo no Cat's Cradle en xullo.
En 2010 a banda xirou con Versus. En 2013 publicou o seu sexto álbum de estudio, Siberia. O grupo non realizou ningún tipo de promoción para este lanzamento. O derradeiro concerto de Polvo ata a data foi en 2011.
O batería orixinal, Eddie Watkins, morreu o día 24 de abril de 2016 aos 47 anos de idade.
Gate, Catasós, Lalín
Gate é un lugar da parroquia de Catasós, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 estaba deshabitado.
Daroca
miniatura|dereita|250px|Porta Baixa miniatura|dereita|250px|Situación do Campo de Daroca en Aragón Daroca (en galego antigo: Darouca ) é unha cidade aragonesa situada na comarca do Campo de Daroca, na provincia de Zaragoza. A súa poboación era de 2.274 habitantes en 2007. O seu concello ocupa unha área de 52,24 km², o que significaba unha densidade de poboación de 43,81 hab/km². A cidade dista 83 km da capital provincial, Zaragoza.
Xeografía
Está enclavada na conca de Calatayud, na depresión do río Jiloca, a 797 metros de altura sobre o nivel do mar.
Historia
Calat-Darawqa, como a denominaron os musulmáns, foi reconquistada polo rei Afonso I de Aragón en 1121, que lle deu unha primeira carta foral no ano 1141. Ramón Berenguer IV deulle unha segunda carta foral en 1142. Mercé este foro, Daroca tornouse na capital da Comunidade de Daroca. En 1366 o rei Pedro IV outorgóulle o título de cidade.
Logo da morte de Carlos II, Daroca abrazou en 1706 a causa do pretendente austríaco, o arquiduque Carlos, en contra dos intereses de Francia, encarnados polo duque de Anjou, Filipe V. A cidade foi submetida polas tropas do Borbón, o que deu fin a seis anos de autonomía municipal.
Durante a Guerra de Independencia española, as tropas de Napoleón entreranon en Daroca en xuño de 1808 e destruíron algunhas edificacións relixiosas, deixando unha gornición permanente. Daroca foi liberada en agosto de 1813. Na súa volta a España, o rei Fernando VII coñecerá o contido da Constitución de 1812 en Daroca.
No período das Guerras Carlistas foi praza pola que se interesaron os carlistas, que a ocuparon en 1834, 1837 e 1872. Porén as ocupaciéns foron breves xa que a cidade foi leal á monarquía constitucional.
A inauguración do ferrocarril Teruel-Calatayud non trouxo o necesario pulo para Daroca que se esperaba.
Sitios de interese
esquerda|miniatura|300px|Daroca: fonte dos vinte canos
Copán
Copán é un lugar arqueolóxico da civilización maia que se atopa no departamento de Copán, no oeste de Honduras, non moi lonxe da fronteira con Guatemala. Foi a cidade capital dun gran reino do período clásico entre os séculos V e IX. A cidade atopábase no extremo sueste da rexión cultural mesoamericana, limitando coa rexión cultural do itsmo colombiano, e estaba case toda rodeada por pobos non maias. Neste val fértil hoxe hai unha pequena vila duns 3000 habitantes, un pequeno aeroporto e un camiño.
Copán estivo habitada por máis de dous mil anos, dende o período preclásico temperán até o posclásico. A cidade desenvolveuse cun estilo escultural distintivo dentro da tradición maia das terras baixas, quizais para salientar a etnicidade maia dos gobernantes da cidade.
A cidade contén un rexistro histórico que abrangue gran parte do período clásico e que foi reconstruído en detalle por arqueólogos e epígrafos. Copán foi unha cidade poderosa que gobernaba un amplo reino dentro da área sur maia. A cidade sufriu un gran desastre político no ano 738, cando Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil, un dos meirandes reis da historia dinástica de Copán, foi capturado e executado polo seu antigo vasalo, o rei de Quiriguá. Esta inesperada derrota significou un hiato de 17 anos na cidade, e durante este tempo Copán puido ter intercambiado os papeis con Quiriguá.
Unha parte significativa da zona leste da acrópole foi erosionada polo río Copán, aínda que o río foi desviado para protexer o sitio contra un maior dano.
Nomes
Crese que o nome antigo de Copán era Oxwitik (/oʃwitik/), que significa "tres witiks", aínda que o significado da palabra witik é descoñecido.
988
Outros
Historia ano a ano
A Aldea de Baixo, Ludrio, Castro de Rei
A Aldea de Baixo é un lugar da parroquia de Ludrio no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 22 habitantes (11 homes e 11 mulleres).
Ogas, Cambeda, Vimianzo
Ogas é un lugar da parroquia do Cambeda no concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. Tiña 146 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 59 homes e 87 mulleres o que supón unha diminución en relación ao ano 2009 cando tiña 190 habitantes.
Neste lugar atópase o castro das Barreiras no que se fixeron escavacións recentemente polo arqueólogo Tito Concheiro.
Condado de Chatham, Xeorxia
Xeografía
Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos a superficie total do condado é de 1,640 km2, dos cales 1,100 km2 son de terra e 530 km2 de auga.
O condado de Chatham e o máis setentrional dos condados da costa atlántica de Xeorxia. Está rodeado ao nordeste polo río Savannah e ao suroeste polo río Ogeechee.
Demografía
Segundo o censo de 2010 a poboación total no condado era de 265.128 persoas. A densidade de poboación era de 240 persoas por km2. O 54,4% eran brancos, 41,3% negros, 5,4% hispanos, 0,8% nativos americanos, 3% asiáticos, 0,2% das illas do pacífico e 2,6% doutra raza. A media de idade era de 34 anos.
Maluenda
Maluenda é un concello da provincia de Zaragoza, situado na comarca da Comunidade de Calatayud. A súa poboación era de 1.075 habitantes en 2007. A localidade de Maluenda dista 80 km da capital provincial, Zaragoza.
Trastemil, Corvelle, Vilalba
Trastemil é un lugar da parroquia de Corvelle no concello lucense de Vilalba na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2022 tiña 2 habitantes, dous homes.
Relatividade xeral
miniatura|260px|Simulación dun [[buraco negro de masa 10 veces a do Sol, no interior da Vía Láctea visto a unha distancia de 600 quilómetros.]] En física, a relatividade xeral é a xeneralización, publicada en 1915 por Albert Einstein, da Teoría da gravitación de Newton. Esta nova teoría, tendo en conta as ideas descubertas na relatividade restricta sobre o espazo e o tempo, propón a xeneralización do principio da relatividade do movemento de referenciais en movemento uniforme para a relatividade do movemento mesmo entre referenciais en movemento acelerado. Esta xeneralización ten implicacións profundas no coñecemento do espazo-tempo, levando entre outras conclusións a de que a materia (enerxía) curva o espazo e mailo tempo ao redor seu. É dicir, a gravitación é un efecto da xeometría do espazo-tempo.
Moitas previsións da relatividade xeral difiren significativamente das da física clásica, especialmente no que respecta ao paso do tempo, a xeometria do espazo, o movemento dos corpos en caída libre, e a propagación da luz. Exemplos desas diferenzas son a dilatación gravitacional do tempo, o desvío gravitacional para o vermello da luz, e o tempo de atraso gravitacional. As previsións da relatividade xeral foron confirmadas en todas as observacións e experimentos feitos até o presente. Porén a relatividade xeral non é a única teoría relativística da gravidade, pero é a máis simple das teorías que son consistentes cos datos experimentais. Mentres, hai cuestións aínda sen resposta, sendo a máis fundamental delas o explicar como a relatividade xeral pode ser conciliada coas leis da física cuántica para producir unha teoría completa e autoconsistente da gravitación cuántica.
A teoría de Einstein ten importantes implicacións astrofísicas. Apunta á existencia de buracos negros - rexións do espazo onde o espazo e o tempo son distorsionados de tal forma que nada, nin mesmo a luz, pode escapar - como un estado final para as estrelas macizas. Hai evidencias de que eses buracos negros estelares, como outras variedades macizas de buracos negros, son responsábeis da intensa radiación emitida por certos tipos de obxectos astronómicos, como núcleos activos de galáxias ou microquásares. O desvío da luz pola gravidade pode levar ao fenómeno de lente gravitacional, onde varias imáxenes do mesmo obxecto astronómico distante son visíbeis no ceo. A relatividade xeral tamén prevé a existencia de ondas gravitacionais, que xa foran medidas indirectamente; unha medida directa é o obxectivo dalgúns proxectos, como o LIGO. Alén diso, a relatividade xeral é a base dos actuais modelos cosmolóxicos dun universo sempre en expansión.
Antecedentes
Aínda que a moderna teoría se debe a Einstein, as súas orixes matemático-topolóxicas atópanse no estudo dos axiomas da xeometría euclidiana e os moitos intentos de probar, ó longo dos séculos, o quinto postulado de Euclides, (que di que dúas liñas paralelas permanecen sempre equidistantes), e que culminaron coa constatación por Bolyai e Gauss de que este axioma non é necesariamente certo (isto é, existen outras xeometrías do espazo –xeometrías non euclidianas– nas que o postulado das paralelas non é válido). As matemáticas xerais do chamado espazo riemmanniano, que é unha xeometría non euclidiana desenvolveunas Riemann, discípulo de Gauss, pero non foi ata despois de que Einstein desenvolvese a teoría da Relatividade especial que as xeometrías non euclidianas do espazo e o tempo foron coñecidas de xeito popular.
Gauss demostrou que non hai razón para que a xeometría do espazo deba ser euclidiana, o que significa que se un físico pon unha marca, e un cartógrafo permanece a unha certa distancia e se mide a súa lonxitude por triangulación baseada na xeometría euclidiana, entón non está garantido que se dea a mesma resposta se o físico leva a marca con el e mide a súa lonxitude directamente. Por suposto, para unha marca non podería medirse na práctica a diferenza entre as dúas medidas, pero existen medidas equivalentes que deben detectar a xeometría non euclidiana do espazo-tempo directamente.
O principio da Relatividade xeral
miniatura|Segundo a relatividade xeral, os obxectos compórtanse de igual xeito na Terra que nunha sala pechada cunha [[aceleración igual á da gravidade terrestre. Así un observador dentro da sala pechada non podería distinguir, ao ver caer a pelota, se se encontra inmóbil na Terra, ou no espazo cunha aceleración igual ao valor da gravidade terrestre: 9,79m/s².]] O postulado base da Teoría da Relatividade xeral especifica que son fisicamente equivalentes os sistemas acelerados e mailos sistemas sometidos a campos gravitacionais. Nas propias palabras de Einstein no seu traballo de 1915:
Por este principio, unha persoa nunha sala pechada, acelerada por un foguete coa mesma aceleración que a da gravidade na Terra (9,79 m/s²) non podería descubrir se a forza que a prende ao chan ten orixe no campo gravitacional terrestre ou se é debida á aceleración da propia sala a través do espazo e viceversa. Un persoa nunha sala en órbita ou caída libre en dirección a un planeta non saberá dicir por observación local se se atopa na órbita do planeta ou no espazo profundo, lonxe de calquera corpo celeste. Isto tamén implica, e este é o punto importante do principio anterior, que a masa que sofre os efectos do campo gravitacional e maila masa que aparece nas leis do movemento de Newton son a mesma constante. Isto pode parecer obvio a priori, mais nótese que a masa nas leis de Newton é a que responde a forzas xerais e é responsable da inercia ao movemento. Por iso se chama masa inercial. A outra masa, que aparece na lei da gravitación, acóplase con outras masas gravitacionais para crear a atracción gravitacional. Estas non teñen por que ser a mesma, mais sono, e isto é un resultado experimental. O principio da Relatividade xeral ten, por tanto, como consecuencia outro principio: a equivalencia entre masa gravitacional e inercial.
Comprobacións experimentais
Tamén é unha comprobación a cadencia dun reloxo atómico nun satélite do sistema GPS arredor da Terra, que debe ser corrixida por efecto da menor gravidade na órbita do satelite (estes reloxos adiantan uns 38 microsegundos cada 24 horas terrestres), para manter a coherencia co resto dos satélites da rede GPS, e entre estes e o tempo horario dos usuarios do sistema na Terra. En 2018 a precisión comprobada é 4 picosegundos por período orbital de 13 horas (menos de 0,4·10−14 %).
O experimento BOOMERanG descubriu unha estrutura xeométrica do Universo coherente cos postulados da Teoría.
Primeiros pasos
miniatura|dereita|200px|Einstein, autor da teoría da relatividade, en 1947. Un dos descubrimentos máis importantes do século XX, feito por Einstein, é que se poden presentar os efectos da gravitación na forma dunha xeometría cuatridimensional.
O primeiro descubrimento nesta dirección, feito por Minkowski baseándose no traballo de Einstein sobre a Relatividade restricta, foi o de que espazo e tempo son na verdade unha única entidade, que hoxe é chamada espazo-tempo.
Das ideas que levaron á Relatividade restricta, sen dúbida a máis importante para entender o papel da gravitación na Física é a idea, chamada de principio de relatividade restrita, de que as leis da física deben ser escritas da mesma forma en referenciais en movemento uniforme relativo. Este principio debe ser obedecido por calquera lei da física que pretenda ser unha representación fiel dalgunha parcela da realidade.
Einstein supuxo que a gravidade, debido ao principio de equivalencia entre masa inercial e gravitacional, sería un tipo de forza inercial, isto é, do tipo que aparece en sistemas non inerciais (en movemento acelerado), como por exemplo a forza centrífuga nun carrusel.
Con esta idea en mente e xeneralizando a idea da Relatividade restrita, Einstein propuxo que:
A gravitación acóplase a todas as outras teorías da Física por esta vía da invariancia baixo mudanza de coordenadas xeneralizadas.
Este é o concepto máis importante da Teoría. Dicir que unha sala en caída libre, un laboratorio en órbita da Terra ou nunha nave no espazo interestelar son referenciais equivalentes pode parecer estraño. Mais está o feito común de que nestes referenciais ninguén, nin obxecto ningún, está sometido a forzas externas. Nin mesmo á forza da gravidade: cando se está en caída libre, nada é puxado pola gravidade, unha vez que no ambiente en caída libre ningún obxecto se move se non se aplica algunha forza sobre el, e esta é exactamente a definición dun referencial inercial. Chámaselle a estes ambientes “ambientes de gravidade cero” e son moito máis comúns hoxe en día do que se pode imaxinar.
Os laboratorios en órbita ou en caída libre son o que na Terra hai máis próximo a un referencial inercial ideal. Polo tanto, se fose necesario realizar un experimento nun lugar libre de forzas externas, hai dúas opcións na Terra: entrar nun avión, subir ata algunhas decenas de quilómetros de altura e deixarse caer en caída libre (dentro dun avión, nun voo parabólico, de forma que non se sufra o rozamento do ar), ou usar unha estación espacial en órbita. O postulado da Relatividade xeral é exactamente a formulación da idea de que nestes referenciais, ou en calquera outro no espazo profundo, lonxe de calquera corpo celeste, as leis da física deben ser as mesmas e deben se escribir do mesmo xeito.
A ligazón coa xeometría
O punto importante é que o movemento natural detectado por un observador difire do observado por outro, a pesar de que localmente eles concorden en relación ao tipo de referencial no que se encontran. Esta idea de movemento natural (que non causa o aparecemento de forzas externas no referencial local) é representada matematicamente polo concepto de xeodésica, isto é, a menor distancia entre dous puntos nunha xeometría calquera. Noutras palabras, se o seu movemento é unha xeodésica, localmente o seu referencial é inercial e, viceversa: se localmente o seu referencial é inercial, o seu movemento deberá ser unha xeodésica.
Pódese concluír, por tanto, que, unha vez que as xeodésicas son diferentes, as xeometrías do espazo-tempo nos dous casos son diferentes. E como o que difire dun caso ao outro é a presenza dunha masa próxima, chégase á conclusión de que a diferenza na xeometría debe ser causada por esta masa. Noutras palabras, a masa dun corpo altera a xeometría do espazo-tempo arredor seu. O espazo-tempo aquí é mesmo o concepto da Relatividade restricta onde cada punto do espazo-tempo é descrito por catro coordenadas: tres de posición e unha de tempo; unha xeodésica no espazo-tempo é unha curva especial descrita por estes catro números.
A idea importante para entender a fondo os conceptos básicos da relatividade xeral é entender o que significa o movemento dun corpo neste espazo-tempo de catro dimensións: non existe movemento espacial sen movemento temporal; isto é, no espazo-tempo non é posible que un corpo se mova nas dimensións espaciais sen se mover no tempo. Mais, mesmo cando non nos movemos espacialmente, estámonos movendo na dimensión tempo; mesmo sentados agora lendo este artigo, estámonos movendo no tempo, cara ao futuro. Este movemento é tan válido na xeometría do espazo-tempo coma os que estamos afeitos a ver no día a día. Polo tanto, no espazo-tempo estamos sempre en movemento!, e a nosa idea de estar parados significa apenas que atopamos unha forma de non nos mover nas direccións espaciais senón só no tempo. (Véxase o exemplo deste tipo de xeodésica na figura do lado). miniatura|Órbita xeodésica no espazo-tempo dunha partícula próxima a un corpo material.
Imaxinemos agora un observador no espazo profundo. Supóñase que está parado, isto é, nun movemento xeodésico en liña recta cara ao futuro. Se agora se coloca instantaneamente a rente seu unha masa suficientemente grande, a deformación que esta masa causará no espazo-tempo na súa veciñanza curvará e alterará as coordenadas orixinais do espazo-tempo no lugar. O efecto é que aquel movemento que era só unha liña recta na dirección temporal tamén ocorrerá agora nas novas coordenadas espaciais. A liña cúrvase e enrólase arredor do corpo mentres este se move na dirección do tempo futuro. E o observador comeza a moverse espacialmente debido á distorsión da xeometría causada pola masa, e non debido á presenza dunha forza. Isto era o efecto que se acostuma chamar de gravidade mais que, con esta teoría, é unha distorsión da xeometría do espazo-tempo debido á presenza dunha masa.
Nótese que é común representar a curvatura do espazo-tempo con figuras que representan unha membrana elástica formando foxos creados por masas pesadas sobre esa membrana. Esta representación é, como mínimo, fantasiosa, pois mostra só a curvatura espacial dun espazo de dúas dimensións, sen considerar o efecto do tempo. Dificilmente pode ser considerada unha boa representación do que realmente acontece. Este exemplo dá unha forma de ver a curvatura a través de efectos sobre as liñas xeodésicas:
miniatura|180px|Unha representación fantasiosa da curvatura do espazo-tempo causada por unha masa.
Xeometría do espazo-tempo
É preciso esclarecer un punto anterior, mencionado de paso, mais que tivo consecuencias importantísimas. Dixérase que no espazo-tempo non lle é posible a un obxecto moverse nas direccións espaciais sen se mover tamén no tempo. O motivo é simple: no plano espacial, se un obxecto se move dun punto a outro sen se mover na dirección temporal, a velocidade será infinita; por outra banda, da Teoría da Relatividade especial sábese que a maior velocidade posible para algo material, no universo, é a velocidade da luz. Polo tanto este postulado da Relatividade especial crea inmediatamente neste espazo-tempo dúas rexións distintas: unha rexión á que se pode ter acceso, e rexións ás que non se pode ter acceso inmediato. Isto é unha característica diferente dun espazo de catro dimensións calquera, onde non hai restrición ningunha entre as rexións do espazo, nin unha dirección especial.
A relatividade restricta, por tanto, impón sobre a xeometría do espazo-tempo unha restrición fundamental e distinta do que se esperaría dun espazo euclidiano de catro dimensións, por exemplo. Esta diferenza reflíctese na estrutura básica da xeometría.
Pódese mostrar como estas diferenzas se reflicten na noción de distancia, que na Relatividade Especial se chama intervalo, para non evocar a mesma idea de distancia euclidiana. Se se quixer medir a distancia entre dous puntos nun espazo de tres dimensións, usarase a fórmula de Pitágoras:
Incluíndo o tempo para ter o espazo-tempo, poderíase imaxinar unha fórmula equivalente para a distancia entre dous puntos:
Mais isto non reflicte a característica esencial do espazo-tempo que se está a discutir. A distancia expresada na fórmula anterior é simplemente a distancia no espazo euclidiano de catro dimensións. O que se sabe é que as velocidades espaciais posibles son sempre menores que a velocidade da luz:
E isto, de certo xeito, débese reflectir na xeometría que se está a procurar. E está, como se vai demostrar. Elevando ao cadrado para eliminar o módulo, e reorganizando os termos, pódese escribir tal restrición como: Repárese en que a expresión previa é o equivalente matemático do que se acaba de dicir: os movementos espaciais válidos deben ser menores que c dt para que a velocidade do movemento sexa menor que o da luz. Comparando esta expresión coa da distancia nun espazo euclidiano, dada máis enriba, vese unha semellanza. Pódese entender agora que o termo ds :
pode ser utilizado como definición para o cálculo de intervalos no espazo-tempo.
Para completar, fai falla agora entender como esta medida de intervalos pode ser xeneralizada para un sistema calquera de coordenadas.