cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Premio de Bélxica de 2021
Cualificación
A segunda sesión finalizou con pneumáticos intermedios. Norris unha vez máis foi primeiro, con Hamilton segundo e Valtteri Bottas terceiro. Lance Stroll, Fernando Alonso, Carlos Sainz, Latifi e Charles Leclerc foron eliminados. A terceira quenda da clasificación comezou coa choiva empeorando. Inmediatamente, os pilotos pediron atrasar a quenda ou bandeira vermella. Norris entón trompeou na chicana de Eau Rouge resultando nun forte accidente en Raidillon, resultando nunha bandeira vermella. Verstappen fíxose coa pole na última volta, con George Russell segundo e Hamilton terceiro. Norris foi autorizado a correr despois das comprobacións preventivas e dun exame con Raios X despois do seu accidente na Q3. Russell asegurou a primeira saída de Williams en primeira fila desde o Gran Premio de Italia de 2017.
Carreira
A carreira debía comezar ás 15:00 horas CEST o 29 de agosto, pero atrasouse varias veces debido á choiva persistente. Sergio Pérez Mendoza non se esperaba que comezase a carreira despois de estrelarse de camiño cara á grella. Con todo, os mecánicos de Red Bull puideron reparar o RB16B de Pérez durante o atraso. Despois de máis de tres horas de atraso, completáronse tres voltas detrás do coche de seguridade o que permitiu clasificar os resultados cando se tomou a decisión de non reiniciar a carreira despois dunha última bandeira vermella.
O resultado da carreira tomouse despois da primeira volta, de conformidade coa normativa de Fórmula Un. Con só unha volta completa oficialmente, é a carreira máis curta da historia da Fórmula 1, eclipsando o récord anterior establecido no Gran Premio de Australia de 1991. A distancia completada oficialmente rexistrouse como 6.880 km. Por sexta vez na historia da Fórmula Un, e a primeira vez desde o Gran Premio de Malaisia ​​de 2009, concedéronse a metade dos puntos.
Posicións logo da carreira
* Nota: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Vista Alegre, A Graña, Covelo
Vista Alegre é un lugar da parroquia da Graña, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
O Castro de Espiñeira, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada
O Castro de Espiñeira é un lugar da parroquia do Vilar da Cuíña, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Liñares de Bidul, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada
Liñares de Bidul é un lugar da parroquia do Vilar da Cuíña, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Salcedo, A Graña, Covelo
Salcedo é un lugar da parroquia da Graña, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
A Bouza, Prado de Canda, Covelo
A Bouza é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
O Carballal, Prado de Canda, Covelo
O Carballal é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Seiscendóns, A Graña, Covelo
Seiscendóns é un lugar da parroquia da Graña, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
A Fornaza, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada
A Fornaza é un lugar da parroquia do Vilar da Cuíña, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Biduedo, Santo André de Logares, A Fonsagrada
Biduedo é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
A Ferraría da Cuíña, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada
A Ferraría da Cuíña é un lugar da parroquia do Vilar da Cuíña, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
O Vilar da Cuíña, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada
O Vilar da Cuíña é un lugar da parroquia do Vilar da Cuíña, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
A Arigua, Prado de Canda, Covelo
A Arigua é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Conyza canadensis
Conyza canadensis (sinónimo Erigerum canadensis), é unha especie de planta con flor, herbácea da familia Asteraceae, nativa de Norteamérica, aínda que xa está estendida polos cinco continentes. En Galicia está catalogada como especie invasora.
Descrición
É unha planta herbácea anual que mide 3-18 dm de altura. O seu talo é fráxil e de cor verde, acanalado e erecto moi ramificado, con follas lanceoladas e agudas. As inflorescencias agrupadas en acios de capítulos florais numerosos e hemisféricos, formando unha panícula compacta e alargada. miniatura miniatura miniatura|Ilustración.
Taxonomía
Conyza canadensis foi descrita por (L.) Cronquist e publicada en Bulletin of the Torrey Botanical Club 70(6): 632. 1943.
Conyza: nome xenérico que deriva do grego konops = "pulga", ou konis = "po", referíndose ao po da planta seca que se utiliza para repeler insectos non desexados.
canadensis: epíteto xeográfico que alude á súa localización no Canadá.
Universidade Internacional de Nalanda
A Universidade de Nalanda, tamén coñecida como Universidade Internacional de Nalanda, é unha universidade situada na histórica cidade de Rajgir en Bihar, na India. Foi establecida polo Parlamento para emular a universidade antiga de Nalanda, que funcionou entre os séculos V e XIII, sendo considerada das máis antigas do mundo. A idea de resucitar a Universidade de Nalanda foi avalada en 2007 no Cumio de Asia Oriental e como tal, a universidade é vista como un dos proxectos emblemáticos do Goberno da India. Foi designada como "Institución Internacional de Importancia Nacional" e comezou a súa primeira sesión académica o 1 de setembro de 2014. Creado inicialmente con instalacións temporais en Rajgir, ten proxectado un campus moderno de máis de 400 acre.
O primeiro reitor da universidade na era moderna foi o Premio Nobel Amartya Sen, seguido do exministro de Asuntos Exteriores de Singapur, George Yeo. Nalanda é exclusivamente unha escola de posgrao, actualmente ofrece cursos de máster e programas de doutoramento en filosofía.
Formación e construción
O 28 de marzo de 2006, o undécimo presidente da India APJ Abdul Kalam propuxo a idea mentres se dirixía á Sesión Conxunta do Mandal Bihar Vidhan para a recuperación da universidade de Nalanda. A universidade comezou a actividade académica o 25 de novembro de 2010.
Financiamento internacional
Aínda que o proxecto tivo unha dimensión internacional, o compromiso financeiro de parte doutros países foi escaso. Estímase que se necesitarán 500 millóns de dólares para construír a nova instalación, e outros 500 millóns máis para mellorar suficientemente a infraestrutura circundante.
O goberno estatal de Bihar entregou 443 acre de terreos adquiridos á poboación local á universidade.
Infraestrutura e arquitectura
Para o deseño arquitectónico, realizouse un concurso mundial para a construción dunha institución internacional de última xeración. A empresa Vastu Shilpa Consultants, gañadora do premio Pritzker, BV Doshi, foi seleccionada como a gañadora do concurso de deseño con dbHMS que proporciona o plan estratéxico de enerxía, auga e residuos con neutralidade de carbono.
Diapédese
200px|miniatura|Os [[neutrófilos extravásanse dos vasos sanguíneos para pasar aos sitios onde hai unha lesión nos tecidos ou infección durante a resposta inmunitaria innata.]]
A diapédese, tamén chamada extravasación dos leucocitos ou cadoiro de adhesión dos leucocitos, é o movemento de saída dos leucocitos (glóbulos brancos) fóra do sistema circulatorio, atravesando a parede dos vasos sanguíneos máis finos para dirixirse a un sitio nos tecidos onde hai un dano ou infección. Este proceso forma parte da resposta inmunitaria innata e implica o recrutamento de leucocitos non específicos. Os monocitos, un tipo de glóbulo branco, tamén usan este proceso en ausencia de infección ou dano nos tecidos durante a súa conversión en macrófagos.
Introdución
miniatura|[[Micrografía que mostra a migración dos leucocitos con tinguidura de hematoxilina-eosina.]]
A extravasación dos leucocitos ocorre principalmente en vénulas post-capilares, onde as forzas de cizalla hemodinámicas están minimizadas. Este proceso comprende varias etapas: Demostrouse que o recrutamento de leucocitos queda detido se calquera destes pasos se suprime.
Os leucocitos realizan a maior parte das súas funcións nos tecidos. Entre as súas funcións están a fagocitose de partículas estrañas, a produción de anticorpos, a secreción de causantes da resposta inflamatoria (histamina e heparina), e a neutralización da histamina. En xeral, os leucocitos interveñen na defensa do organismo e protéxeno das doenzas ao inhibiren ou promoveren as respostas inflamatorias. Os leucocitos utilizan o sangue como medio de transporte par chegar a un determinado tecido do corpo. Velaquí un breve resumo de cada un dos catro pasos que se pensa seguen normalmente os leucocitos durante a súa extravasación:
Universidade Internacional de Nalanda
Gobernanza
O visitor (supervisor e embaixador) da universidade é o presidente da India. O chancellor (chanceler ou cancelario) e presidente da xunta de goberno é Vijay Bhatkar. A vicerreitora é Sunaina Singh. O consello de goberno está formado polo chanceler, o vicerreitor, cinco membros dos países con maior contribución (India, China, Australia, Laos e Tailandia), un secretario, dous representantes do Goberno de Bihar, un representante do Ministerio de Recursos Humanos e tres persoas na categoría de "Renowned Academician or Educationist", Arvind Sharma, Lokesh Chandra e Arvind Panagariya.
Diapédese
Quimioatracción
Despois do recoñecemento e activación de patóxenos, os macrófagos residentes no tecido afectado liberan citocinas como a IL-1, o TNFα e quimiocinas. A IL-1, o TNFα e C5a causan que as células endoteliais dos vasos sanguíneos que están preto do sitio de infección expresen moléculas de adhesión celular, como as selectinas. Os leucocitos circulantes son atraídos cara ao sitio de lesión ou infección debido á presenza de quimiocinas.
Universidade Internacional de Nalanda
Escolas e centros
A Universidade de Nalanda ten cinco escolas funcionais na actualidade:
As Casanovas, Prado de Canda, Covelo
As Casanovas é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Universidade Internacional de Nalanda
Escolas e centros
Está previsto que as seguintes escolas comecen máis tarde, de forma escalonada:
Tres centros: o Centro para a Baía de Bengala, o Centro para a resolución de conflitos e a construción da paz e o Centro de recursos de arquivo común, estarán operativos en breve.
Liña do tempo
dereita|miniatura| Xuanzang Memorial Hall en Nalanda, Bihar, India.
dereita|miniatura| O primeiro ministro, o doutor Manmohan Singh cos membros do Grupo de mentores de Nalanda dirixido polo Prof. Amartya Sen. Nova Delhi, 2008
Diapédese
Adhesión por rodadura
Como un velcro, os ligandos carbohidratos dos leucocitos circulantes únense a moléculas de selectina na parede interna do vaso, con afinidade marxinal. Isto causa que os leucocitos se movan máis lentamente e empecen a rodar pola superficie interna da parede do vaso. Durante este movemento rodante fórmanse e rompen enlaces transitorios entre as selectinas e os seus ligandos.
Por exemplo, o ligando carbohidrato para a P-selectina chamado PSGL-1 é expresado en diferentes tipos de leucocitos. A unión do PSGL-1 do leucocito á P-selectina da célula endotelial permite que o leucocito rode ao longo da superficie endotelial. Esta interacción pode ser afinada polo padrón de glicosilación de PSGL-1, dado que certas glicovariantes do PSGL-1 teñen afinidades específicas para diferentes selectinas, o que permite en certos casos que as células migren a sitios específicos do corpo (por exemplo a pel).
Adhesión firme
Ao mesmo tempo, as quimiocinas liberadas polos macrófagos activan os leucocitos rodantes e causan que as moléculas integrinas da superficie cambien do estado de baixa afinidade no que están por defecto ao estado de alta afinidade. Isto é axudado pola activación xustácrina de integrinas por quimiocinas e factores solubles liberados polas células endoteliais. No estado activado, as integrinas únense firmemente aos receptores complementarios expresados nas células endoteliais con alta afinidade. Isto causa a inmobilización dos leucocitos, que varía en vasos que conteñan diferentes forzas de cizalla do fluxo sanguíneo entrante.
Transmigración
O citoesqueleto dos leuocitos organízase de tal xeito que estes se estenden sobre as células endoteliais. Desta forma, os leucocitos estenden pseudópodos e pasan a través dos ocos entre as células endoteliais. Este paso das células polo vaso intacto denomínase diapédese. Estes ocos entre as células poden formarse polas interaccións dos leucocitos co endotelio, pero tamén autonomamente debido á mecánica endotelial. A transmigración do leucocito ocorre a medida que as proteínas PECAM, que se encontran na superficie do leucocito e da célula endotelial, interaccionan e empurran a célula a través do endotelio. Unha vez que atravesa o endotelio, o leucocito debe penetrar na membrana basal. O mecanismo para a penetración é discutido, mais pode implicar a dixestión proteolítica da membrana, unha forza mecánica ou ambas as cousas. A diapédese é o proceso completo do escape do vaso sanguíneo. Unha vez que están no fluído intersticial, os leucocitos migran ao longo dun gradiente quimiotáctico cara ao sitio de lesión ou infección.
Bioloxía molecular
miniatura|450px|Extravasación dos leucocitos. As fases da extravasación dos leucocitos mostradas no esquema da dereita son: aproximación, captura, rodadura, activación, unión, reforzamento da unión e extensión, reptación intravascular, migración paracelular ou migración transcelular.
Selectinas
As selectinas exprésanse pouco despois da activación polas citocinas das células endoteliais realizada polos macrófagos dos tecidos. As células endoteliais activadas expresan inicialmente moléculas de P-selectina, pero dúas horas despois da activación está favorecida a expresión de E-selectina. As selectinas endoteliais únense a carbohidratos das glicoproteínas tansmembrana do leucocito, incluíndo o carbohidrato sialil-LewisX.
A supresión da expresión dalgunhas selectinas ten como resultado unha resposta inmunitaria máis lenta. Se non se produce a L-selectina, a resposta inmune pode ser dez veces máis lenta, xa que as P-selectinas (que tamén as poden producir os leucocitos) se unen unhas a outras. As P-selectinas poden unirse unhas a outras con grande afinidade, pero ocorre menos frecuentemente porque a densidade do sitio do receptor é menor que coas moléculas de E-selectinas, que son máis pequenas. Isto incrementa a velocidade inicial de rodadura dos leucocitos, prolongando a fase de rodadura lenta.
Integrinas
As integrinas implicadas na adhesión celular exprésanse principalmente nos leucocitos. As integrinas β2 dos leucocitos rodantes únense a moléculas de adhesión celular endoteliais, parando o movemento celular.
A activación celular por medio de quimiocinas extracelulares causa que as integrinas β2 preformadas se liberen dos seus almacéns celulares. As moléculas integrinas migran á superficie celular e congréganse en áreas de alta avidez. Os dominios de integrina intracelulares asócianse co citoesqueleto do leucocito coa mediación de factores citosólicos como a talina, a α-actinina e a vinculina. Esta asociación causa un cambio conformacional na estrutura terciaria da integrina, permitindo que o ligando acceda ao sitio de unión. Os catións divalentes (por exemplo o Mg2+) tamén cómpren para a unión integrina-ligando.
Os ligandos de integrina ICAM-1 e VCAM-1 son activados por citocinas inflamatorias, aínda que ICAM-2 exprésase constitutivamente nalgunhas células endoteliais pero son reguladas á baixa por citocinas inflamatorias. A ICAM-1 e ICAM-2 comparten dous dominios homólogos N-terminais; ambos os dous poden unirse a LFA-1.
Durante a quimiotaxe, o movemento celular é facilitado pola unión de integrinas β1 a compoñentes da súa matriz extracelular: VLA-3, VLA-4 e VLA-5 únense á fibronectina e VLA-2 e VLA-3 ao coláxeno e outros compoñentes da matriz extracelular.
Citocinas
A extravasación está regulada polo fondo ambiental de citocinas producido pola resposta inflamatoria, e é independente de antíxenos celulares específicos. A liberación de citocinas na resposta inmune inicial induce vasodilatación e unha menor carga eléctrica na superficie co vaso. O fluxo sanguíneo faise máis lento, facilitando as unións intermoleculares.
Avances recentes
En 1976, imaxes de microscopio electrónico de varrido mostraron que había receptores nos extremos parecidos a microvilosidades dos leucocitos que permitirían aos glóbulos brancos saír do vaso sanguíneo e chegar aos tecidos. Desde a década de 1990 estudouse intensamente a identidade dos ligandos implicados na extravasación dos leucocitos. Este asunto puido estudarse a fondo baixo condicións fisiolóxicas de estrés de cizallamento usando unha cámara de fluxo típica. Desde os primeiros experimentos detectouse un estraño fenómeno. Observouse que as interaccións de unión entre o glóbulo branco e as paredes do vaso sanguíneo se fan máis fortes baixo forzas maiores. As selectinas (E-selectina, L-selectina e P-selectina) están implicadas neste fenómeno. O limiar de cizalla requirido parece contraintuitivo porque ao incrementarse a cizalla elévase a forza aplicada nas ligazóns adhesivas das células pero parecería que isto debería incrementar a capacidade de desprenderse. Non obstante, as células rodan máis lentamente e máis regularmente ata que se chega un nivel de cizalla óptimo no que a velocidade de rodadura é mínima. Este fenómeno paradoxal non se explicou satisfactoriamente polo meomento malia o seu grande interese.
Unha hipótese que fora inicialmente desbotada pero que despois foi espertando maior interese é a hipótese do enlace de agarre (catch bond), no que o incremento da forza sobre a célula fai máis lentas as taxas de desprendemento (off-rates) e alonga a duración do enlace e estabiliza a fase de rodadura da extravasación de leucocitos. A adhesión da célula potenciada polo fluxo aínda é un fenómeno inexplicado que podería ser o resultado dun incremento dependente do transporte na taxa de adhesión (on-rate) ou un decrecemento dependente da forza na velocidade de desprendemento das ligazóns adhesivas. A L-selectina require un determinado mínimo de cizalla para soster a rodadura do leucocito sobre o ligando PSGL-1 e outros ligandos vasculares. Formulouse a hipótese de que as forzas de fluxo diminúen as taxas de desprendemento de L-selectina–PSGL-1 (enlaces de agarre ou catch bonds), mentres que forzas maiores incrementan as taxas de desprendemento (enlaces de deslizamento ou slip bonds). Nalgúns experimentos atopouse que un decrecemento dependente da forza nas taxas de desprendemento determinaba a rodadura potenciada polo fluxo de microesferas que levan L-selectina ou de neutrófilos sobre o PSGL-1. [5] Os enlaces de agarre permiten incrementar a forza para converter duracións da ligazón curtas noutras máis longas, o cal diminúe as velocidades de rodadura e incrementa a regularidade das fases de rodadura a medida que aumenta a cizalla desde o limiar ata un valor óptimo. A medida que aumenta a cizalla, as transicións cara a enlaces de deslizamento fan máis curta a duración do enlace e incrementan as velocidades de rodadura e diminúen a regularidade da rodadura. Hipotetizouse que as alteracións dependentes da forza da duración dos enlaces gobernan a adhesión celular dependente de L-selectina por debaixo e por riba do óptimo de cizalla. Estes descubrimentos establecen unha función biolóxica dos enlaces de agarre como un mecanismo para a adhesión celular potenciada polo fluxo. Aínda que os leucocitos parecen presentar un comportamento de enlace de agarre co increemnto do fluxo, que leva aos pasos de fixación e rodadura na extravasación dos leucocitos, a adhesión firme conséguese por medio doutro mecanismo, a activación de integrinas.
Outros exemplos biolóxicos do mecanismo de enlaces de agarre obsérvase en bacterias que se agarran firmemente ás paredes do tracto urinario en resposta ás velocidades de fluído altas e grandes forzas de cizalla exercidas sobre as células e as bacterias con extremos adhesivos nas fimbrias. Un mecanismo esquemático de como se propón que o incremento da forza de cizalla causa interaccións de unión máis fortes entre bacterias e células diana mostran que o enlace de agarre actúa de forma moi similar a unha trampa chinesa de dedos. Para un enlace de agarre, a forza sobre a célula empurra o extremo adhesivo dunha fimbria que así se pecha máis firmemente sobre a célula diana. A medida que a intensidade das forzas aumenta, máis forte se fai o enlace entre a fimbria e o receptor da célula da superficie da célula diana. Para un enlace críptico, a forza causa que a fimbria xire cara á célula diana e teña máis sitios de unión aos que poder adherirse nos ligandos da célula diana, principalmente moléculas de azucres. Isto crea unha interacción de unión máis forte entre as bacterias e a célula diana.
Aplicación de aparellos microfluídicos
As cámaras de fluxo de placa paralela son unhas das cámaras de fluxo máis utilizadas para estudar a interacción leucocito-endotelial in vitro. Levan utilizándose en investigación desde finais da década de 1980. Aínda que as cámaras de fluxo foron unha importante ferramenta no estudo do rodamento de leucocitos, presentan varias limitacións para estudar as condicións fisiolóxicas in vivo, xa que non teñen unha correspondencia coa xeometría in vivo, incluíndo a razón escala/aspecto (a microvasculatura fronte a modelos de vasos grandes), condicións de fluxo (por exemplo, fluxos converxentes fronte a diverxentes nas bifurcacións) e require grandes volumes de reactivos (~ mL) debido ao seu gran tamaño (altura > 250 µm e largura > 1mm). Coa aparición dos aparellos baseados nos microfluídos, estas limitacións foron finalmente superadas. A CFD Research Corporation (CFDRC) ideou un novo modelo in vitro chamado rede microvascular sintética SynVivo (SynVvo-SMN), que se desenvolveu usando o proceso de litografía branda baseado no polidimetilsiloxano (PDMS). A rede microvascular sintética (SMN) pode recrear a complexa vasculatura presente in vivo, incluíndo características xeométricas, condicións de fluxo e volumes de reactivo, proprocionando así un ambiente bioloxicamente realista para estudar o comportamento da extravasación celular, pero tamén para a entrega e descubrimento de fármacos.
Deficiencia da adhesión do leucocito
A deficiencia da adhesión do leucocito é unha doenza xenética asociada cun defecto no proceso de extravasación do leucocito, causado por un defecto na cadea de integrina β2 (encontrada en LFA-1 e Mac-1). Isto impide a capacidade dos leucocitos de parar e realizar a diapédese. As persoas con esta doenza sofren infeccións bacterianas recorrentes e unha defectuosa curación das feridas. Unha marca característica desta doenza é a neutrofilia.
Disfunción dos neutrófilos
Estudos recentes cunha rede microvascular sintética SynVivo (SynVivo-SMN) fixeron posible estudar terapias antiinflamatorias para tratar patoloxías causadas pola disfunción dos neutrófilos. A SMN permite a análise completa de cada etapa da extravasación de leucocitos, o que proporciona unha metodoloxía para cuantificar o efecto do fármaco á hora de impedir a extravasación leucocitaria. Algúns descubrimentos recentes demostran o efecto da hidrodinámica en interaccións neutrófilo-endoteliais. Noutras palabras, a adhesión de neutrófilos está moi afectada polas forzas de cizalla do fluxo sanguíneo e por interaccións moleculares. Ademais, a medida que a taxa de cizalla diminúe (por exemplo nas vénulas post-capilares), a inmobilización dos leucocitos faise máis doada e, por tanto, máis frecuente. O contrario tamén é certo: os vasos nos que as forzas de cizalla son altas a inmobilización dos leucocitos é máis difícil. Isto ten importantes implicacións en varias doenzas nas que a alteración do fluxo sanguíneo impacta gravemente sobre a resposta do sistema inmunitario ao impedir ou facilitar a inmobilización dos leucocitos. Ter estes coñecementos axuda a mellorar os estudos sobre o efecto de fármacos sobre a extravasación leucocitaria.
Cabanas, Santo André de Logares, A Fonsagrada
Cabanas é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Cavadiña, Prado de Canda, Covelo
Cavadiña é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Os Loureiros, Prado de Canda, Covelo
Os Loureiros é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Os Loureiros, Prado, Covelo
Os Loureiros é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
A Costa, Prado de Canda, Covelo
A Costa é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Carlota Bustelo
Traxectoria
Licenciada en Ciencias Políticas. Pertence ao PSOE desde 1974 e en 1976 participou na creación da Fronte de Liberación das Mulleres. Foi deputada por Madrid polo PSOE na lexislatura constituínte (1977-1979). Defendeu a legalización dos anticonceptivos e a igualdade constitucional. Foi a primeira directora do Instituto da Muller en España (1983-1988).
Dereitos das mulleres
Bustelo formou parte dos inicios do movemento feminista en España. Segundo o investigador Francisco Arriero Ranz, a finais dos anos 60 e principios dos 70 formou parte do Movemento Democrático das Mulleres xunto con outras mulleres de orixe socialista como Helga Soto ou Graciela Uñá.
En 1975 foi unha das principais impulsoras do grupo Muller e Socialismo:
Defensora das cotas e da paridade nos partidos, rexeitou ser incluída nas listas do PSOE nas eleccións lexislativas de marzo de 1979 por considerar que o número de mulleres incluídas era insuficiente.
As Cancelas, Santo André de Logares, A Fonsagrada
As Cancelas é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Carlota Bustelo
Dereitos das mulleres
A súa participación foi clave na Lei do Divorcio aprobada en España o 22 de xuño de 1981.
Defensora dos dereitos sexuais e reprodutivos, comprometida coa loita polo dereito ao aborto, mostrouse partidaria de que o PSOE desenvolvese unha "lei de prazos" "que permitise ás mulleres decidir libremente durante os tres primeiros meses coa máxima información posible" contando co apoio de Esquerda Unida.
Hugo Novoa
Hugo Novoa Ramos, nado en Bertamiráns (Ames) o 24 de xaneiro de 2003, é un futbolista galego que xoga de extremo e lateral dereito no Basel, da Super Liga suíza, cedido polo RB Leipzig alemán. É internacional coa selección española sub-21.
Carlota Bustelo
Dereitos das mulleres
Sobre a prostitución, avogou por abordar a prostitución como unha cuestión política, debatida en toda a sociedade, do mesmo xeito que ocorreu cos malos tratos e a violencia contra as mulleres. Como obxectivo inmediato, os dereitos humanos das prostitutas deben ser respectados. A longo prazo, o obxectivo é que a prostitución desapareza.
Hugo Novoa
Traxectoria
Formouse nas canteiras do Bertamiráns e do Deportivo da Coruña, e en 2019 entrou na canteira do RB Leipzig.
Carlota Bustelo
Dereitos das mulleres
De 1994 a 1999, Bustelo foi a presidenta fundadora da Fundación Mujeres, organización na que seguiu traballando na defensa dos dereitos das mulleres e da que, denden 2020, é presidenta de honra.
Hugo Novoa
Traxectoria
Despois de dous anos nas categorías inferiores do club, o 23 de outubro de 2021 fixo o seu debut na Bundesliga co primeiro equipo, no que xoga o tamén galego Angeliño. Foi nun partido contra o Greuther Fürth no Red Bull Arena de Leipzig, no que o adestrador Jesse Marsch o fixo saltar ao campo no minuto 85 como substituto de Christopher Nkunku. Marcou un gol no primeiro balón que tocou, ao rematar ás redes un pase do húngaro Dominik Szoboszlai, facendo o 4-1 definitivo para o seu equipo. Con este tanto converteuse no futbolista máis novo en marcar un gol co Leipzig.
Tres días despois xogou o seu primeiro partido como titular, na vitoria por 0-1 sobre o SV Babelsberg 03, correspondente á Copa de Alemaña. O 24 de novembro debutou na Liga de Campións, na vitoria por 0-5 contra o Club Brugge no estadio Jan Breydel. Pechou a tempada con oito partidos na Bundesliga, un na Liga de Campións e dous na copa alemá, competición da que o equipo se proclamou campión na final ante o Freiburg.
En xaneiro de 2023 saíu cedido ao Basel da Super Liga suíza para a seguinte campaña e media, na busca de máis regularidade.
Selección nacional
Foi internacional coas seleccións españolas sub-16, sub-17 e sub-19, así como coas diferentes categorías inferiores da selección galega. O 7 de xuño de 2022 debutou coa selección española sub-21, nunha goleada por 7-1 sobre Malta, correspondente á clasificación para a Eurocopa sub-21, onde saltou ao terreo de xogo na segunda parte como substituto de Abel Ruiz.
Wikipedia en balinés
A Wikipedia en balinés é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua balinesa. Foi creada o 14 de outubro de 2019.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
A Graña de Chao de Fornos, Santo André de Logares, A Fonsagrada
A Graña de Chao de Fornos é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Rafael Fontoira Surís
Rafael Fontoira Surís, nado en Pontevedra en 1946, é un arquitecto e historiador galego.
Cospeito, Santo André de Logares, A Fonsagrada
Cospeito é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Rafael Fontoira Surís
Traxectoria
Foi profesor axudante de Instalacións na Escola Superior de Arquitectura da Universidade de Navarra. Foi arquitecto do Patrimonio Histórico Artístico durante trinta anos, e fundador, director e profesor da Escola de Canteiros de Poio da Deputación de Pontevedra.
Cerdeira, Santo André de Logares, A Fonsagrada
Cerdeira é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Karl Schnell
Karl Schnell pode referirse a:
Qirim
Staryi Krym, tamén transcrito Staryi Qrim, Staryï Krym ou só Krym, Qrim ou Qirim (en ucraíno: Старий Крим; en ruso: Старый Крым; en Eski Qırım), literalmente "Vella Crimea", é unha cidade de Crimea.
Xeografía e demografía
Ten de superficie, e a súa poboación en 2014 estimábase en 9.277 habitantes.
Idade Media
A cidade probablemente foi o sitio dunha antiga fortaleza Khazar antes da conquista mongol de Crimea a mediados de 1238. Os mongois ao mando de Batu Khan fortificaron a cidade e despois converteuse nunha capital da Yurt de Crimea (provincia de Crimea da Horda de Ouro) e un fogar para o emir de Crimea.
Kaykaus II recibiu Krym como feudo no c. 1265. Moedas tártaras foron acuñadas en Qrim desde 1287 (AH 686) e no mesmo ano, un arquitecto exipcio foi enviado alí para construír unha mesquita que leva o nome do sultán exipcio.
Dese período permanecen a mesquita Ozbek Khan, construída en 1314, e as ruínas dunha madrasa construída en 1332. A principios do século XIV converteuse nunha cidade próspera, pero foi completamente destruída durante os disturbios civís baixo Mengli Girai a finais do século XV.
Toponimia
A finais do século XIII, a cidade era coñecida como Solkhat (Solghad, Ṣulġāt صلغات) ou como Qrım (al-Qirim القرم). O nome Qırım desprazou a Solkhat a principios do XV. Algúns consideran que Solkhat está relacionado coa Cólquida. Na haxiografía grega é mencionada como fortaleza de nome Phoulla (Φοῦλλα) xunto con Sudak.
O nome Qirim pode vir de cimmerium (cimerios), aínda que hai suxestións alternativas, como a derivación do grego Cremnoi (Κρημνοί, na pronuncia posclásica koiné, Crimni, é dicir, "os acantilados", referenciado por Heródoto 4.20.1 e 4.110.2) ou dunha denominación mongol. O estreito de Kerch era coñecido como o Bósforo cimerio na época romana (como informaron Ptolomeo, Polibio e Estrabón). O promontorio ou península na que se atopaba era coñecido como Promontorium Cimmerium (Κιμμέριον ἄκρον).
O nome Crimea (para o Khanato e máis tarde tamén para a propia península) deriva do nome da cidade. Adoptouse como un termo alternativo para o que antes se coñecía como Tauris ou Península Tauric en linguas occidentais a partir do século XVII.
Desde a anexión de Crimea por Catalina II de Rusia en 1783, a cidade foi coñecida polo nome ruso Staryi Krym (en ruso staryi significa "vello", traducido en tártaro de Crimea como eski; tamén transliterado como Staroi Krim e variantes). A cidade foi renomeada oficialmente como Levkopol polo antigo nome grego de Leuko-polis (Cidade-branca), pero este nunca gañou popularidade.
Cultura
Staryi Krym foi a cidade onde viviu e morreu o famoso escritor ruso Alexander Grin, e agora ten a unha casa-museo dedicado a el. Alberga un importante sanatorio de cardioloxía, antigamente dirixido polo un notable cirurxián Nikolai Amosov.
Status político
Desde 2018 pertence de facto á Federación Rusa, após o referendum de independencia e anexión a Rusia realizado na República de Crimea. O seu status é disputado por Ucraína.
Cotula coronopifolia
Cotula coronopifolia é unha especie da subfamilia Asteroideae. En Galicia está catalogada como especie invasora.
Descrición
Herba aplicada ao chan, forma raíces en diferentes partes dos talos. As follas son enteiras, brillantes e alongadas. Os capítulos sitúanse sobre longos pedúnculos; estes capítulos son amarelos con todas as flores tubulares.
Distribución e hábitat
Esta especie é orixinaria de África do sur e naturalizouse nas Baleares (Albúfera de Muro), Australia, Nova Zelandia, oeste dos Estados Unidos de América, América Central, Suramérica, e illas do Atlántico Sur. Vive nas marxes de charcas e canles, en lugares con chans moi húmidos. Florece no verán.
Como especie invasora
Debido ao seu potencial colonizador e constituír unha ameaza grave para as especies autóctonas, os hábitats ou os ecosistemas, esta especie foi incluída no Catálogo Español de Especies Exóticas Invasoras, regulado polo Real Decreto 630/2013, de 2 de agosto, estando prohibida en Baleares a súa introdución no medio natural, posesión, transporte, tráfico e comercio.
Fitoquímica
As cotuzinas A e B son pseudoalcaloides obtidos do extracto butanólico das partes aéreas (talos e follas) de Cotula coronopifolia
Taxonomía
Cotula coronopifolia foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 2: 892. 1753.
A Porteliña, Prado de Canda, Covelo
A Porteliña é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
O Outeiro, Prado de Canda, Covelo
O Outeiro é un lugar da parroquia de Prado de Canda, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Logares, Santo André de Logares, A Fonsagrada
Logares é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Crocosmia x crocosmiiflora
Crocosmia × crocosmiiflora é unha especie fanerógama do xénero Crocosmia, pertencente á familia Iridaceae.
É unha especie pouco común, naturalizada ao longo de camiños, a unha altitude de 1000–1480 metros; maleza amplamente distribuída en Centroamérica, introducida desde Suráfrica. Este é un híbrido desenvolvido do cruzamento entre Crocosmia pottsii (McNab ex Baker) N.E. Br. e Crocosmia aurea (Pappe ex Hook. f.) Planch. En Galicia está considerada como especie invasora. miniatura|Vista da planta. miniatura|Flor. miniatura|Detalle.
Descrición
Son plantas que alcanzan un tamaño de 25–50 cm de alto. As follas linear-lanceoladas, de 30–50 cm de longo e 0.8–2 cm de ancho. Talo florífero ramificado, lixeiramente flexuoso, arqueado horizontalmente, espigas varias; brácteas de 6–10 mm de longo, flores alaranxadas, tubo do perianto lixeiramente encorvado, de 10–15 mm de longo; tépalos subiguais, lanceolados, 15–25 mm de longo e 6–9 mm de ancho, patentes; filamentos 15–22 mm de longo, anteras 6–8 mm de ancho. O froito é unha cápsula até 7 mm de longo e 9 mm de ancho; sementes xeralmente non viables.
Taxonomía
Crocosmia: nome xenérico que deriva das palabras gregas: "krokos" que quere dicir azafrán, e "osme", que significa "cheirar". O por que do nome explícase cando se mergullan en auga quente follas secas desta planta, xa que estas emiten un forte cheiro similar ao do azafrán.
Luisa de Medrano
Luisa de Medrano Bravo de Lagunas Cienfuegos, chamada en fontes primarias Lucía de Medrano, nada en Atienza o 9 de agosto de 1484 e finada en 1527 ?, foi unha latinista española. Foi quen de ditar unha lección de canons na Universidade de Salamanca, desenvolvendo actividades das que as mulleres estaban excluídas na Europa renacentista.
Traxectoria
Luisa de Medrano era filla de Diego López de Medrano, señor de San Gregorio, e de Magdalena Bravo de Lagunas, da liñaxe dos Salvadores de Berlanga de Duero. O seu avó apoiou a raíña Isabel contra Henrique IV, conquistando con traizón o inexpugnable castelo de Atienza onde se estableceu como alcaide.
Luisa de Medrano foi contemporánea doutras mulleres cultas como Beatriz Galindo la Latina e Beatriz de Bobadilla.
Segundo Jacinto Chicharro, Luisa de Medrano sería retratada como Sibyl Samia nun dos catro paneis de profetas e sibilas da igrexa da Trindade en Atienza atribuído a Juan Soreda, conservado no museo de San Gil da mesma localidade.
Luisa de Medrano aparece citada en diversas obras ao longo dos séculos: Gil González Dávila (1650), Nicolás Antonio (París, 1672 - Madrid, 1778), Bernardo Dorado (1776), Diego Clemencín (1821), Manuel Hermenegildo Dávila (1849), Marcelino Menéndez Pelayo (1896), etc.
Na actualidade é coñecida polos salmantinos por darlle nome ao Instituto Lucía de Medrano. O esquecemento no que caeu esta muller chega mesmo ao punto de que, durante a inauguración do actual edificio do Instituto, ningunha das autoridades presentes soubo explicar quen era Lucía de Medrano.
En 1935 a alemá Thérèse Oettel publicou Una catedrática en el siglo de Isabel la Católica: Lucía de Medrano, obra que aínda é unha referencia. Na introdución, afirma que pasou polos principais arquivos da Península para recoller probas que demostrasen a verdade do que lera: «que xa no século XVI algunhas damas aristocráticas tiñan cadeiras en España; por exemplo, Lucía (sic) de Medrano, en Salamanca.»
Outros artigos, como o realizado por Carabias Torres a petición de Adolfo Domínguez Perrino, defenden que, aínda que destacou no dominio da lingua latina e no coñecemento da cultura clásica, Luisa de Medrano nunca foi, stricto sensu, profesora da Universidade de Salamanca.
En 2015 creouse o Premio Internacional Castela-A Mancha para a Igualdade de Xénero "Luisa de Medrano", concedido a Soledad Cazorla, Marcela Lagarde, Miguel Lorente, Amelia Valcárcel e Bernaldo de Quirós e, en 2020, a Carlota Bustelo García del Real.
A editorial Espasa publicou en 2018 a novela de ficción histórica La catedrática, obra de María López Villarquide, que recrea a súa biografía a través dos puntos de vista de diferentes personaxes coetáneos de Luisa de Medrano. A novela foi traducida ao chinés e publicouse en 2022.
Outeiro, Prado, Covelo
Outeiro é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Santo André, Santo André de Logares, A Fonsagrada
Santo André é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Wikipedia en tarentino
A Wikipedia en tarentino é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en tarentino. Foi creada en 2003.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
A Pandela, Santo André de Logares, A Fonsagrada
A Pandela é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
As Lamelas, Santo André de Logares, A Fonsagrada
As Lamelas é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Toponimia
O orónimo Lamelas é un topónimo que provén do latín, e indica un lugar con lama ou lodo.
Titan IV
miniatura|Un Titan IV B engalando. Titan IV é unha serie de foguetes espaciais dos Estados Unidos usados entre 1989 e 2005.
Oenococcus
Oenococcus é un xénero de bacterias grampositivas pertencente á familia Lactobacillaceae. A única especie do xénero era ata hai pouco Oenococcus oeni (que se coñecía ata 1995 como Leuconostoc oeni). En 2006, identificouse a especie Oenococcus kitaharae. A especie tipo do xénero é Oenococcus oeni, que, como o seu nome (oeni) implica, ten unha grande importancia en enoloxía (a ciencia do viño), onde é unha das bacterias principais que intervén en completar a fermentación maloláctica, na que o ácido málico se converte en ácido láctico.
Titan IV
Características
Os Titan IV foron desenvolvidos pola Forza Aérea dos Estados Unidos para lanzar cargas militares despois do accidente do transbordador espacial Challenger. Podía usar diferentes tipos de foguetes de propelente sólido como aceleradores e cofias de gran tamaño. Segundo a versión podían poñer en órbita baixa terrestre ata case 18 toneladas. O Titan IVB, desenvolvido como unha evolución do orixinal, podía subir ata 21 toneladas a órbita baixa e case 6 a órbita de transferencia xeoestacionaria.
Titan 401A Centaur e Titan 401B Centaur
Os Titan 401A Centaur e Titan 401B Centaur eran foguetes Titan IV e IVB cunha etapa superior Centaur T. Voaron entre 1994 e 2003.
Oenococcus
Notas
A
Titan IV
Titan 402A IUS e Titan 402B Centaur
Os Titan 402A IUS e Titan 402B Centaur eran Titan IV e IVB con etapas superiores IUS de propelente sólido. Usáronse entre 1989 e 2004.
Titan 403A, Titan 403B, Titan 404A, Titan 404B, Titan 405A e Titan 405B
Non usaban ningún tipo de etapa superior, co que estaban pensados para lanzar cargas de menor masa. Usáronse entre 1990 e 2005.
Manuel Rodríguez Mes
Manuel Rodríguez Mes, nado en Carballo cara a 1848 e finado no mesmo concello o 29 de novembro de 1939, foi un avogado, empresario e político galego.
Vida persoal
Casou con Flora González Mes e foi pai de Rogelio e Enrique Rodríguez González.
Carballeira, Prado, Covelo
Carballeira é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Ardeola (revista)
Ardeola é a revista científica oficial da Sociedade Española de Ornitoloxía (SEO/BirdLife) que se publica dende a fundación da Sociedade en 1954.
Características
O seu ámbito de publicación inclúe todos os aspectos da ornitoloxía tanto de España como no resto do mundo, aínda que se centra especialmente nas rexións de clima mediterráneo e no Neotrópico, así como en traballos aplicados sobre conservación de aves e os seus hábitats.
Edítase semestralmente (no mes de xuño e decembro, un volume por ano, con dous números). Os artigos orixinais e notas breves están escritos tanto en castelán como en inglés, recomendándose o emprego deste último.
Ardeola tamén publica a lista oficial de observacións de Aves Raras en España e os nomes en castelán das aves do mundo, así como revisións da maior parte dos libros que chegan á biblioteca de SEO/BirdLife e resumos en castelán de traballos ornitolóxicos realizados en rexións de clima mediterráneo que se publican noutras revistas científicas.
A Costiña, Prado, Covelo
A Costiña é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Cende, Prado, Covelo
Cende é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Lodos, Santo André de Logares, A Fonsagrada
Lodos é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
As Carballas, Prado, Covelo
As Carballas é un lugar da parroquia de Prado, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
O Couso, A Trapa, A Fonsagrada
O Couso é un lugar da parroquia da Trapa, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Wikipedia en shan
A Wikipedia en shan (en ) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua shan. Foi creada o 19 de novembro de 2018.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
A Labiada, A Trapa, A Fonsagrada
A Labiada é un lugar da parroquia da Trapa, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Wilki Morskie Szczecin
O Wilki Morskie Szczecin, coñecido como King Szczecin por motivos de patrocinio, é un club profesional de baloncesto polaco con sede na cidade de Szczecin, na Pomerania Occidental. Actualmente compite na Polska Liga Koszykówki, a máxima categoría do baloncesto polaco. Fundado en 2004, en 2023 conseguiu o seu primeiro título de campión de liga.
Palmarés
'''Liga de Polonia
Eurocopa de Fútbol 2020 - Grupo F
thumb|upright=1.2|300px|[[Allianz Arena de Múnic, unha das dúas sedes nas que se disputaron os partidos do grupo.]]
Participantes
O Grupo F estivo composto polas seguintes seleccións:
A Sendiña, Santo André de Logares, A Fonsagrada
A Sendiña é un lugar da parroquia de Santo André de Logares, no concello lucense da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada.
Wikipedia en mirandés
A Wikipedia en mirandés (en Biquipédia an lhéngua mirandesa) é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua mirandesa. Foi creada o 12 de agosto de 2009.
Esta versión da enciclopedia contén artigos e  usuarios, dos cales  son activos.
Historia
A enciclopedia Wikipedia en mirandés foi creada polo colaboración de Cristóvão Pires e Amadeu Ferreira. Esta enciclopedia está considerada como unha ferramenta para a difusión do mirandés, unha lingua que só falan unhas dez mil persoas. O mirandés, do mesmo xeito que o asturiano, pertencen ao mesmo grupo lingüístico asturleonés, mais o mirandés ten unha grafía específica, de aí o interese para os falantes de mirandés de ter a súa propia edición de Wikipedia.
Rosa Romero Franco
Rosa Romero Franco, nada en Dodro en 1961, é a directora da Escola Politécnica Superior de Lugo dende 2022.
Coveliño, Santiago de Covelo, Covelo
Coveliño é un lugar da parroquia de Santiago de Covelo, no concello pontevedrés de Covelo, na comarca da Paradanta.
Rosa Romero Franco
Traxectoria
Rosa Romero é doutora en ciencias biolóxicas pola Universidade de Santiago de Compostela dende 1989.
A súa actividade investigadora está relacionada con dous campos de traballo. Entre os anos 1984 ao ano 1989, investigou no Departamento de Edafoloxía e Química Agrícola, centrada no estudo da mineraloxía de chans e a súa influencia nas propiedades físicas e química dos chans.