cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Massimo Spadano
Traxectoria
Dedicou gran parte do seu tempo á práctica histórica da interpretación con instrumentos orixinais en varias edicións do repertorio barroco, realizadas coa Camerata Anxanum, que fundou e dirixe. Neste sentido cómpre destacar que en 2015 foi nomeado novo director titular da orquestra Acadèmia 1750, unha formación nacida co obxectivo de subministrar ao Festival de Música de Torroella de Montgrí (Girona) un instrumento musical propio. Esta formación catalá, tradicionalmente asociada ao festival de Músiques de Torroella, comeza unha nova etapa independente de Joventuts Musicals de Torroella de Montgrí e do citado festival, centrándose nun repertorio clásico e prerromántico. Así e todo, continuará colaborando co certame do Empordà. Spadano declarou que quere converter Acadèmia 1750 «nunha orquestra profesional de alto nivel, que traballe nunha liña que vai de 1750 cara a arriba, o clasicismo e o prerromanticismo» e que á vez «deberá traballar obras clave do clasicismo e, por tanto, tamén o repertorio de 1750 a 1810».
Participou en numerosos festivais e gravou para diversos selos discográficos, desde Deutsche Grammophon a Sony ou Naxos.
Vida familiar
Spadano está casado coa soprano española María José Moreno, e viven en Oleiros (A Coruña). Teñen dous fillos que falan castelán e italiano, e aprenden galego e inglés.
Tubulopatía
Tubulopatía ou tubulite é o termo que designa ás doenzas que afectan ao túbulo renal, unha parte do nefrón. As tubulopatías poden ser de orixe inflamatoria ou non inflamatoria, adoitándose o termo tubulite cando a causa é inflamatoria.
Llywarch ap Llywelyn
Llywarch ap Llywelyn (fl. 1173–1220) foi un poeta cortesán galés. Tamén é coñecido polo seu nome bárdico: "Prydydd y Moch".
Llywarch foi poeta na corte de Llywelyn ab Iorwerth e é coñecido por unha serie de awdlau en loanza do seu señor. Son dezanove awdlau (1.318 versos). Compuxo ademais once series de englynion.
Un dos sucesores de Llywarch na corte do reino de Gwynedd foi o poeta Dafydd Benfras.
Suria Bai
Suria Bai (ou Surya Bai) é un personaxe feminino mitolóxico e lendario da cultura hindú.
Suria Bai, personaxe lendario popular
Suria Bai tamén é a protagonista dunha lenda india onde é a filliña dunha leiteira, mais un día é secuestrada por unha aguia, que coa súa parella a cría na copa dunha árbore. Un día as aguias auséntanse á procura dun anelo co que obsequiar á cativa e déixana na árbore protexida tras sete portas de ferro. Unha Raksha (demo antropófago) aproveita esa oportunidade para tentar caza-la cativa, mais cando trata sen éxito de violar as portas, unha das súas unllas velenosas fica adherida á porta. Máis tarde, cando Suria Bai abre as portas, crávase a unlla na man e morre. As aguias retornan, mais contristadas pola morte da súa filla adoptiva marchan para sempre. Finalmente, un raxá que está cazando no bosque divisa o niño das aguias. Cando sobe e chega ata Suria Bai ela revive. A doncela casa co raxá, mais el ten unha madrasta quen a odia. Cando o raxá se ausenta, a madrasta bótaa nun encoro e a moza, en canto de afogar, transfórmase nunha flor de loto. O raxá, sen entende-la desaparición da súa esposa, fica abraiado perante a flor, entón a madrasta manda arrincala e queimala. Das cinzas xorde unha mangueira que dá un froito. Un día a leiteira senta para descansar baixo a árbore e o froito cae nunha das súas vasillas. Na casa da leiteira, do froito sai unha muller pequena, que é acollida pola familia. Un día o raxá ve a mulleriña e recoñece nela a Suria Bai. Ela finalmente conta a súa historia e así se revela que a madrasta do raxá é unha criminal e que ela é a filla que a leiteira perdera. O raxá decide a morte pública da súa madrasta: proxecta axustizala en aceite fervente mais finalmente execútaa botándoa nun pozo cheo de serpes.
Erik Per Sullivan
Erik Per Sullivan, nado o 12 de xullo de 1991 en Worcester, Massachusetts, é un actor estadounidense coñecido polo seu papel de Dewey na serie de televisión da FOX Malcolm in the Middle. Apareceu en numerosos filmes, entre eles os máis destacábeis: un papel protagonista no filme de terror de 2001 Wendigo, aparece no filme de 2002 Unfaithful e o neno orfo Fuzzy Stone, no filme As normas da casa da sidra.
Benji
Benji é o sexto álbum da banda estadounidense de indie folk Sun Kil Moon, publicado o 11 de febreiro de 2014 a través do selo Caldo Verde Records. Autoproducido polo seu principal membro Mark Kozelek, o disco comparte o seu nome co filme de 1974 Benji, e foi gravado entre marzo e agosto de 2013 nos Hyde Street Studios de San Francisco.
O álbum conta coas contribucións de Owen Ashworth, Jen Wood, Will Oldham, e o batería de Sonic Youth Steve Shelley.
Xosé Otero Canto
Traxectoria
Estudou no Instituto Masculino de Lugo. Rematou Maxisterio en 1967, estudou Filoloxía Románica na Universidade de Santiago de Compostela, promoción 1970-1975. Foi profesor na academia Lope de Vega e no Colexio Fingoi de Lugo entre 1977 e 1979. Nese ano aprobou oposicións para o ensino medio.
Deu clase no Instituto de Formación Profesional de Guitiriz, onde foi membro do equipo directivo, no IES Muralla Romana de Lugo e no IES Lucus Augusti, do que foi catedrático de lingua e literatura castelá. Foi profesor colaborador do Instituto de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago e profesor relator no Centro de Formación Continuada do Profesorado en Lugo.
Olga Fedorovna de Baden
miniatura|Gran duquesa Olga Feodorovna, 1863.
Olga Feodorovna de Baden, nada en Karlsruhe o 20 de setembro de 1839 e finada en Khárkiv (Ucraína) o 12 de abril de 1891, foi unha nobre rusa, Gran duquesa de Baden.
Traxectoria
Nada co nome de Icía Augusta de Baden, filla do gran duque Leopoldo I de Baden e de Sofía de Suecia. Casou o 28 de agosto de 1857 con Miguel Nicolaievich de Rusia, fillo do emperador Nicolao I de Rusia e tomou o nome de Olga Feodorovna ao se converter á fe ortodoxa. Tiveron sete fillos:
Castrillo Mota de Judíos
Castrillo Mota de Judíos é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 60 habitantes (INE 2013).
O Caldeirón
O topónimo galego O Caldeirón pode referirse a:
Allariz (Santo Estevo), Allariz
Santo Estevo de Allariz é unha parroquia situada no leste do concello de Allariz. Limita coas parroquias alaricanas de Requeixo de Valverde, Meire, Allariz (Santiago) e Torneiros, e cos concellos de Xunqueira de Ambía e Sandiás.
A Caldigüela
O topónimo galego A Caldigüela pode referirse a:
O Carregal, Marín (San Xián), Marín
O Carregal é un lugar da parroquia de San Xián de Marín no concello pontevedrés de Marín, na comarca do Morrazo. Tiña 110 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 48 eran homes e 62 mulleres.
Toponimia
O topónimo Carregal é un fitónimo que fai referencia, tanto en galego como en portugués, a un terreo pantanoso no cal abunda a «cárrega» ou «carrega», planta gramínea tamén denominada carriza, propia dese tipo de lugares húmidos ou brañas. Procede do latín (de raíz *) co sufixo derivativo.
Jane Kaczmarek
Jane Frances Kaczmarek nada o 21 de decembro de 1955 en Milwaukee, Wisconsin, é unha actriz estadounidense. Principalmente coñecida polo seu papel de Lois na serie de televisión  Malcolm in the Middle.
Meliso de Samos
Meliso de Samos, nado contra o ano 470 a.C., foi un estadista e comandante naval que contribuíu tamén á filosofía e exerceu certa influencia sobre o atomismo de Leucipo e Demócrito.
Traxectoria
Meliso comandou unha frota de Samos que derrotou aos atenienses en -441 - -440 aínda que Pericles obtivo finalmente a vitoria. Foi discípulo de Parménides, cuxas ideas filosóficas estendeu.
Os seus traballos, fragmentos dos cales foron preservados por Simplicio e atribuídos a Meliso por Aristóteles están dedicados á defensa da doutrina de Parménides. Están escritos en xónico e consisten en longas series de argumentos. O ser, segundo el, é infinito, non ten principio nin final e non pode xurdir do non-ser. Non pode ser destruído porque é imposible para o ser converterse en non-ser e se pasa a ser outro ser non hai destrución.
Consérvanse algúns fragmentos do seu poema «Sobre o Ser» ou «Sobre a Natureza». Aristóteles cualifícao de rústico e obtuso por confundir o ser co mundo material. Mantén o concepto eleático da unidade, a eternidade, a homoxeneidade, a uniformidade e a inmobilidade do ser. Pero modifica o concepto de ser limitado e redondo como unha esfera, afirmando a súa infinidade. O ser (mundo) é infinito, sen principio nin fin; estas ideas influirán máis tarde en Spinoza para demostrar o monismo da substancia. Meliso mestura tamén ideas xónicas (Anaximandro, Anaxímenes) coas da Escola eleática.
De acordo con Simplicio (Physika), Meliso difire de Parménides na súa distinción entre ser e ser absolutamente. Argumenta co fin de mostrar que o ser debe ser ilimitado en magnitude, e, polo tanto, un e inalterable. Calquera troco dunha fonte interna a unha externa, di, é impensable; o Un ou a realidade unitaria, de Parménides, é invariable en cantidade e en clase. Non pode haber división dentro da unidade, pois toda división implica espazo ou baleiro—pero o baleiro non é nada, e polo tanto, non é. Desenvolve que o ser é incorpóreo.
A dificultade fundamental que subxace nesta lóxica é o paradoxo, máis claramente expresado por Zenón de Elea, de que a evidencia dos sentidos contradí o intelecto. O argumento abstracto mostra que o troco da unidade é imposible, aínda que os sentidos nos din que o cálido vólvese frío, o duro brando e o vivo morto.
Nin Meliso nin Zenón observaron que a aplicación destes métodos destrutivos atacan a raíz non só da multiplicidade sen tamén do Un cuxa existencia mantiñan. As armas que forxaron para defender a Parménides pódense usar co mesmo efecto contra as súas propias teses.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 59ª edición dos Óscar
200px|miniatura|[[Fons Rademakers, director do filme gañador.]] Os seguintes 32 filmes, todos eles de países diferentes, foron propostos na 59ª edición dos Óscar para o premio de mellor filme en lingua non inglesa. Os títulos salientados en azul e verde son os cinco filmes nomeados, en representación de Austria, o Canadá, Checoslovaquia, Francia e os Países Baixos. O galardón recaeu sobre os Países Baixos, co filme De aanslag. Nesta edición, Austria e o Canadá resultaron nomeados por vez primeira e Porto Rico presentou o seu primeiro filme para a consideración da academia.
Arealonga, Marín (San Xián), Marín
Arealonga é un lugar da parroquia de San Xián de Marín no concello pontevedrés de Marín, na comarca do Morrazo. Tiña 263 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 125 eran homes e 138 mulleres.
Contixe, Tourón, Ponte Caldelas
Contixe é un lugar da parroquia de Tourón, no concello pontevedrés de Ponte Caldelas, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 56 habitantes (28 homes e 28 mulleres).
Xeografía
Atópase situado a 8 quilómetros de Pontevedra e a 6 de Ponte Caldelas. Limita na parte norte e leste co lugar de Mirón, ao sur con Vilarchán e ao oeste co Salgueiral, lugar da parroquia de Bora (Pontevedra).
Cultura
A festa de Contixe celébrase na primeira fin de semana do mes de maio. O patrón do lugar é San Miguel.
Galería de imaxes da comarca de Sarria
miniatura|dereita|250px|Comarca de Sarria Galería de imaxes da comarca de Sarria.
A comarca de Sarria comprende os concellos de O Incio, Láncara, Paradela, O Páramo, Samos, Sarria e Triacastela.
Trigonometría
miniatura|Expresión gráfica das funcións trigonométricas. A trigonometría estuda as relacións entre os lados e os ángulos dun triángulo e, por extensión, as propiedades dos puntos (baricentro, circuncentro, incentro e ortocentro) e rectas (mediana, altura, mediatriz e bisectriz) notábeis dun triángulo.
A palabra deriva do grego trigonon (tri', tres e gonia ángulos), triángulo, e metron, medida ; é dicir, etimoloxicamente trigonometría é a medida de tres ángulos ou medida de triángulos.
Funcións directas principais
En concreto, a trigonometría establece varias funcións trigonométricas para un ángulo, definibles graficamente segundo unha circunferencia de radio unidade de tal xeito que o devandito ángulo ten o seu vértice no centro do círculo (na figura, o ángulo abrangue a zona gris): miniatura|Funcións trigonométricas directas
Pa Tepaeru Terito Ariki
Pa Tepaeru Terito Ariki, nada o 14 de agosto de 1923 e finada o 3 de febreiro de 1990, foi ariki da dinastía Pa Ariki da tribo Takitumu, na illa de Rarotonga (Illas Cook).
Trigonometría
Funcións directas principais
O nome destas funcións procede de que estes segmentos marcados están no interior (no seo, para seno e coseno) ou na tanxente á circunferencia de radio unidade.
Pa Tepaeru Terito Ariki
Traxectoria
Terito quedou investida ariki en 1924 cando tan só tiña un ano. En 1934 estableceuse en Nova Zelandia para estudar na Hukarere Maori Girls College School de Napier, volveu a Rarotonga a mediados da década de 1940 para asumir o seu papel de ariki. Na década de 1950 converteuse ao bahaísmo, como o primeiro dos ariki contemporáneos non cristián, o que implicou reticencias entre os membros da tribo, aínda que o anuncio feito pola ariki de non facer proselitismo e de asistir ao servizo dominical da Igrexa Cristiá en Ngatangiia eliminou as tensións. Casou en primeiras nupcias con George Ani Peyroux, co que tivo nove fillos, logo de se divorciar casou en 1979 con Tom Davis, entón primeiro ministro do arquipélago. Negándose a utilizar o título de primeira dama. Escribiu a letra do Himno das Illas Cook e foi presidenta da Cámara dos Arikis de 1980 a 1992 e opúxose publicamente a algunhas decisións políticas de seu home, como a construción dun complexo hoteleiro nas terras da tribo. Morreu durante unha viaxe en avión cara a Nova Zelandia para asister ao Waitangi Day, xornada de conmemoración do Tratado de Waitangi. Sucedeulle no título súa filla Marie Peyroux co nome de Pa Tepaeru Teariki Upokotini Marie Ariki.
Trigonometría
Funcións directas secundarias (ou inversas para a operación produto de funcións)
Existen outras tres funcións trigonométricas que teñen o valor inversamente proporcional ás tres anteriores. Os seus nomes son secante, cosecante e cotanxente. Os seus nomes tamén proceden da posición do segmento en relación á circunferencia unidade. Estas inversas son (na figura, o ángulo abrangue tamén a mesma zona gris): miniatura|Funcións trigonométricas inversas
Pa Tepaeru Terito Ariki
Bibliografía
Mel Kernahan, "White Savages in the South Seas''" Verso, 1995.
Trigonometría
Funcións directas secundarias (ou inversas para a operación produto de funcións)
NOTA: Na linguaxe TeX para editar fórmulas da Galipedia, o codificador de etiquetas non recoñece as funcións cosecante nin cotanxente.
Funcións inversas para a composición de funcións (funcións arco)
O concepto de inversión nestas funcións opostas non consiste no valor matematicamente inversamente proporcional segundo a matemática, senón no concepto contrario. O seu argumento son números reais e o seu resultado son os ángulos ou arcos (en radiáns). Debido a isto as funcións teñen por nome a denominación da función directa antecedido do prefixo arco-. Así, existen seis funcións opostas: arcoseno, arcocoseno, arcotanxente, arcosecante, arcocosecante e arcocoanxente.
Teorema fundamental dos triángulos
Enúnciase como: a suma dos ángulos dun triángulo suma 180º, medida que equivale a π radiáns. Para outros polígonos regulares se pode calcular (e tamén o ángulo interior de cada un dos seus vértices) mediante o seguinte construto baseado neste teorema (as cores son referidas ás da figura): 120px|miniatura|Cálculo do ángulo dun polígono regular
(en verde)
Teorema fundamental da trigonometría
Este teorema está baseado no teorema de Pitágoras e relaciona o seno dun ángulo co seu coseno. A súa demostración é moi doada partindo do dito por Pitágoras e dividíndoo entre o cadrado da hipotenusa (cateto_O \, é o cateto oposto e cateto_C \, é o cateto contiguo):
Relacións trigonométricas
Existe unha relación entre as funcións trigonométricas de varios ángulos (restados ou sumados) e as funcións de cada un dos sumandos ou restandos individualmente. Disto dedúcese a relación entre as funcións dun ángulo e o do seu dobre (facendo a suma de si mesmo). Tamén hai unha equivalencia entre a función dun ángulo e o da súa metade.
Para coñecer o valor da derivada das funcións trigonométricas (directas, inversas e opostas) v. derivada.
Buenos Aires (homónimos)
O topónimo castelán Buenos Aires pode referirse, entre outros lugares, a:
Río de San Mamede, río Miño
O río de San Mamede é un afluente pouco caudaloso do curso alto do río Miño pola súa marxe esquerda.
Curso
Nace co nome de rego de San Cibrao preto do lugar de Xesús de Nazaret (Bóveda, Lugo). Recibe as augas do rego de Penadarca pola marxe esquerda entre dúas graveiras e un vertedoiro. Preto de Luxilde recibe o rego de Mollapán pola marxe esquerda. Cambia de nome a río de San Mamede tras pasar a vía do tren preto de Buratai. Á altura de Malle recibe pola marxe esquerda o rego de Malle, xusto antes de atravesar a autovía A-6 e introducirse na parroquia de Santo André de Castro. Na Ponte do Castro, no lugar do Cuco recibe pola marxe esquerda o rego dos Foxos, e dende a xunta sae o canal que alimenta o muíño. Finalmente desemboca no río Miño entre o Chao do Monte e a nova depuradora de Lugo.
Dallas (serie de televisión)
Dallas é unha serie da televisión norteamericana creada por David Jacobs que se emitiu orixinalmente entre 1978 e 1991 sobre unha familia de millonarios, os Ewing, dedicada á industria petroleira e á gandeira.
Historia
A serie principiou o 2 de abril de 1978 como unha miniserie de cinco capítulos na CBS, pero acabou desenvolvéndose durante trece tempadas e 357 capítulos. En 2007 o crítico de televisión da revista Time James Poniewozik incluíu á serie entre as 100 mellores de todos os tempos, foi o primeiro ou segundo programa máis visto nas tempadas 3 a 7 (1980-1984), o episodio Who Done It, emitido o 21 de novembro de 1980 tivo unha audiencia de máis de 41 millóns de televidentes. Dallas dobrouse a 67 linguas e emitida en 90 países, e foi a primeira serie que emitiu a TVG.
Reino da Alta Borgoña
[[Ficheiro:Karte Hoch und Niederburgund EN.png|miniatura|250px|Borgoña contra o ano 900
{{legend|#ECE87B|Alta Borgoña, ca. 888 (Transxurania + Condado de Borgoña )}} {{legend|#FBCB8C|Baixa Borgoña, ca. 879}} {{legend|#D6B68A|Ducado de Borgoña de Francia Occidentalis de Ricardo o Xusticieiro}}]]
O reino da Alta Borgoña (888–933), tamén coñecido como Transxurania ou Borgoña Transxurana, foi un reino medieval centroeuropeo creado no territorio dos antigos reinos dos burgundios, a ambos os lados das montañas do Xura, entre a actual Suíza occidental de fala francesa, o val de Aosta italiano (así mesmo de fala francesa) e o val do alto río Saona, como consecuencia da descomposición do reino da Francia Media tras a morte do emperador carolinxio Lotario I.
Foi o núcleo do reino de Arlés, ou reino das Dúas Borgoñas, no que se integrou desaparecendo como unidade orgánica.
No Imperio carolinxio despois do tratado de Verdún
miniatura|250px|[[Tratado de Verdún (843). A Francia Media (a parte verde central, desde Frisia ao norte até a Italia setentrional ao sur) antes da súa división entre os fillos do emperador Lotario I: o emperador Luís II o Mozo, Lotario II e Carlos de Provenza .]] [[Ficheiro:Alamannien.svg|miniatura|250px|Borgoña contra o ano 1000
Munia Sánchez de Castela
miniatura|[[Arrano beltza, símbolo da Navarra durante os tempos de Sancho III O Maior.]]
Reino da Alta Borgoña
No Imperio carolinxio despois do tratado de Verdún
{{legend|#76B866|Reino da Alta Borgoña}} {{legend|#F7C45A|Ducado de Suabia (Alemaña)}}]] miniatura|250px|As divisións do [[Imperio carolinxio segundo os tratados de Verdún (843) e de Mersen (870).]]
O tratado de Verdún de 843 foi un acordo entre os fillos de Ludovico Pío polo que se repartiu o grande Imperio carolinxio en tres partes, dúas grandes entidades políticas bastante homoxéneas e un conglomerado de territorios situados entre as dúas primeiras:
Neste primeiro repartimento, o antigo reino merovinxio de Burgundia foi dividido entre Francia Occidentalis e Francia Media. Carlos o Calvo quedou co que na Idade Media se convertería no ducado de Borgoña dentro do reino de Francia, mentres que o resto da Burgundia, incluíndo a Provenza, caeu en poder de Lotario I, dentro da Francia Media.
Un dos principais señores feudatarios de Lotario I foi Hugberto, marqués de Transxurania e señor laico da Abadía de San Mauricio de Agaunum (no Valais suízo actual), pertencente a unha das principais casas nobiliarias francas do seu Imperio, os Bosónidas, cos que Lotario I reforzou a súa alianza casando o seu fillo Lotario II con Teutberga, irmá de Hugberto, fillos ambos de Bosón o Vello, conde de Arlés.
Despois do tratado de Prüm
Lotario I deixou en Italia ao seu fillo máis vello, Luís II o Mozo (que xa estaba asociado ao trono como coemperador desde o ano 850) e pasou ao norte atravesando os Alpes, tratando de salvagardar o seu reino dos ataques viquingos en Frisia e dos sarracenos na Provenza.
En 855, nas proximidades da abadía de Prüm (probabelmente no próximo castelo de Schüller), Lotario I, sentíndose enfermo, dividiu o seu Imperio entre os seus fillos no que se coñece como tratado de Prüm:
Lotario II trasladou a capital do seu reino da Lotarinxia a Metz, guerreando contra as apetencias dos seus tíos Carlos o Calvo e Luís o Xermánico, fundamentalmente co primeiro deles, que considerou como casus belli o desexo de Lotario II de divorciarse de Teutberga, coa que non conseguía ter fillos e á que acusaba de incesto co seu irmán Hugberto, para casar coa súa amante e concubina Waldrada. Nesta empresa, Lotario II encontrou a natural oposición do irmán de Teutberga, Hugberto de Transxurania, que se alzou en armas contra el e, despois de que Teutberga se sometera con éxito ao xuízo de Deus na ordalía da auga, Lotario II viuse obrigado a acollela como esposa lexítima en 858.
En 859 Lotario II cedeu os territorios de Hugberto, o país de Gex, Xenebra, Valais e Vaud, ao seu irmán, o emperador Luís II, pola axuda prestada ante a Santa Sé para favorecer o seu divorcio. Cando en 863 morreu Carlos de Provenza, o reino da Baixa Borgoña repartiuse entre os seus irmáns Lotario (que quedou cos países de Lyon e de Vienne, e con Xerardo de Vienne como conselleiro principal) e Luís (que quedou co resto e co título de rei de Provenza).
Orixe
Conrado o Mozo, pertencente á antiga Casa de Welf suaba, era sobriño das esposas de Ludovico Pío (Carlos o Calvo era fillo de Xudite de Baviera) e de Luís o Xermánico (que casou coa irmán de Judith, Emma de Altdorf), e irmán de Hugo o Abade, como el, conde de Auxerre (na Borgoña ducal da Francia Occidentalis) e un importante apoio do rei Carlos o Calvo cando o irmán deste, Luís o Xermánico, invadiu Francia (858–860) e outro home forte do reino de Carlos o Calvo, Roberto o Forte, margrave na Marca Bretoa, se levantou contra o seu rei.
En 861 os irmáns Hugo e Conrado caeron en desgraza e fuxiron da Francia Occidentalis, pasando ao servizo dos fillos de Lotario I, Lotario II e Luís II o Mozo. Por iso, cando en decembro de 864 Conrado matou o rebelde Hugberto de Transxurania en batalla cerca de Orbe (Vaud, Suíza), o emperador Luís II deulle os antigos territorios de Hugberto (Gex, Xenebra, Lausana e Sion), co título de margrave (marquis) de Transxurania, e o señorío laico da Abadía de San Mauricio de Agaunum.
En 865, Lotario II fixo as paces co seu tío Carlos, reuníndose con el en Attigny. Intentou facer as paces tamén co Papado, e viaxou a Roma en 869. Á volta desta viaxe, Lotario II enfermou e morreu en Milán. Foi levado a Metz, onde foi soterrado, e o seu reino da Lotarinxia foi dividido entre os seus tíos, Carlos o Calvo e Luís o Xermánico, tal como o acordaran no tratado de Mersen (870).
A Marca de Transxurania quedou no reino de Francia Oriental, en poder de Luís o Xermánico, mentres que Carlos o Calvo só puido arrancar da Alta Borgoña o condado de Portois e unha parte do condado de Varais, incluíndo a cidade episcopal de Besançon. Conrado o Mozo mantivo as súas posesións pero non o abadengo laico de San Mauricio, que pasou ao novo home forte do rei Carlos o Calvo, Bosón de Provenza, irmán da súa última esposa Riquilda.
Á morte do seu sobriño Luís II o Mozo, Carlos o Calvo viaxou a Italia e conseguiu ser coroado emperador de Occidente, contravindo as disposicións testamentarias de Luís II, que nomeara herdeiro a Carlomán de Baviera, fillo de Luís o Xermánico e Emma de Altdorf. Carlos II deixou en Italia como rexente a Bosón de Provenza, e Conrado recuperou o abadengo laico da Abadía de San Mauricio a tempo para cedelo á súa morte en 876 ao seu fillo e sucesor en Transxurania e a Alta Borgoña co título de conde, Rodolfo I de Borgoña.
O fundador do reino
Nese mesmo ano de 876, Rodolfo recibiu en San Mauricio á emperatriz viúva Engelberga, despois de que Bosón de Provenza a secuestrara xunto con Ermengarda de Provenza, a súa única filla sobrevivente habida co emperador Luís II o Mozo. Bosón forzou a Ermengarda a que casara con el en xuño de 876, ao mesmo tempo en que era nomeado gobernador en Italia do novo emperador, Carlos o Calvo, co título de dux. En 877, cando morre seu cuñado Carlos o Calvo e ten que deixar Italia nas mans do novo emperador (Carlos III o Gordo, fillo de Luís o Xermánico e derradeiro emperador carolinxio), era dux dos territorios comprendidos entre o río Saona e o Mediterráneo: o Lyonais, o Viennois e a Provenza (é dicir, a Baixa Borgoña e Provenza). Dous anos despois, á morte do sucesor de Carlos o Calvo en Francia Occidentalis, o seu fillo Luís II o Tatexo, Bosón de Provenza proclamouse o 15 de outubro de 879 en Mantaille, en presenza do arcebispo de Besançon, rei de Borgoña, con capital en Vienne, no que se incluía, ademais dos seus feudos da Baixa Borgoña e a Provenza, a Borgoña Transxurana. Foi o primeiro sinal da descomposición do legado carolinxio: o primeiro rei dun feudo do Imperio carolinxio que non era descendente por vía masculina ou feminina de Carlomagno.
Reis da Alta Borgoña
Ao principio do seu reinado, Rodolfo intentou reunir toda a Lotarinxia, pero a forte oposición do emperador Arnulfo de Carintia, rei da Francia Orientalis e do seu fillo Zwentibold obrigouno a centrarse no seu territorio de Transxurania e no occidental condado de Borgoña. Tras a súa morte en 912, a súa viúva Guilla (Willa) casou con Hugo de Arlés, rei da Baixa Borgoña.
Extinción do reino
Baixo o seu reinado, o reino de Borgoña (en realidade, o reino das Dúas Borgoñas), pasou a ser coñecido como reino de Arlés que, coa extinción da liña sucesoria en 1032, foi incorporado ao Sacro Imperio como un terceiro reino despois dos de Alemaña e Italia, asumindo os seus emperadores o título de rei de Borgoña.
A Bouza, Marín (San Xián), Marín
A Bouza é un lugar da parroquia de San Xián de Marín no concello pontevedrés de Marín, na comarca do Morrazo. Tiña 99 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 49 eran homes e 50 mulleres.
Castrojeriz
Castrojeriz (en galego antigo: Castroxeriz ) é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 849 habitantes (INE 2012).
Río Corgo, río Sarela
Características
miniatura|dereita|300px|Nacemento do río Corgo en [[O Meixonfrío, San Caetano, Santiago de Compostela|Meixonfrío, Santiago de Compostela.]] Ao pouco de nacer, o río ocúltase para reaparecer pouco despois en Salgueiriños. Ese treito do río forma parte dunha rede de parques e xardíns da cidade destinados ó lecer e ó paseo.
O río Corgo penetra na propia cidade de Santiago de Compostela por un conxunto de parques: o Parque da Ponte Mantible, o Parque da Música e mais o Parque de Galeras.
No Parque da Ponte Mantible, o río Corgo pasa por debaixo da Ponte Mantible, un acueduto da Idade Media que levaba auga á catedral e ás fontes da zona vella da cidade. No Parque da Música, o río Corgo é retido para formar un lago artificial fronte ó Auditorio de Galicia, e a continuación percorre o resto do parque entre árbores e pontes.
Uns centos de metros despois de deixar o Parque da Música, as augas do río Corgo son canalizadas de novo, ata chegar ó Parque de Galeras, preto do vello Hospital Xeral de Galicia, e ó pé do Monte Pío (a residencia oficial da Presidencia da Xunta), onde o Corgo e o Sarela se xuntan.
Sabela (Operación Triunfo)
{{Artista musical }} Sabela Ramil Rivera, coñecida artisticamente como Sabela, nada en Bravos, Ourol, o 1 de outubro de 1993, é unha cantante e compositora galega que se fixo coñecida pola súa participación no concurso musical de televisión Operación Triunfo, no ano 2018. En canto á súa voz trátase dunha voz de música popular rasgada, que entraría dentro do rango de mezzosoporano.
Traxectoria
A familia de Sabela naceu da parroquia de Bravos (Ourol), pero medrou nas Pontes. Formouse musicalmente dende cativa comezando clases gaita con 6 anos e no conservatorio dende os 7 anos, no que estudou o grado profesional de clarinete, aínda que non chegou a obtelo título. Posteriormente cursou un mestrado en musicoterapia e seguiu clases de canto impartidas por Rosa Cedrón.
Operación Triunfo 2018
En 2018 foi seleccionada para participar na edición de 2018 do concurso de televisión Operación Triunfo. Tras ser nomeada para a expulsión, a súa traxectoria deu un xiro cando decidiu defender o seu nomeamento co tema "Benditas Feridas" de Rosa Cedrón. O tema inicialmente non se consideraba moi propicio, pero acabou por convertela nun referente de autenticidade para o xurado e o público. Chegou á final e rematou en cuarto lugar.
Primeiro disco: Despedida
O 15 de novembro de 2019 lanzou o seu primeiro sinxelo, "Despedida", composto por ela e producido polo portugués Diogo Piçarra. Nesta canción "despídese das letras e dos sons que ata agora foron seus e que comezan a voar cara a todas as persoas que queren acollelos". O videoclip foi dirixido e producido polo artista multidisciplinar galego David Catá.
O 29 de novembro dese ano viu a luz o seu primeiro disco, nacido entre Lisboa e Galicia, composto na Coruña e gravado no estudio HAUS en Lisboa. Contou coa colaboración de Luisa Sobral que compuxo un tema especificamente para ela, "Dame una señal". Tamén Xoel López colaborou na composición do sinxelo "El Paso". O lanzamento foi seguido de firmas de discos en varias cidades españolas e estaba prevista unha xira de concertos que non se poido levar a cabo.
Segunda etapa
En marzo de 2022 Sabela lanzou un nuevo sinxelo e videoclip «Ya no me quiero ir», en galego "Xa non me quero ir", rodado en gran parte en escenarios e praias da Mariña. A cantante defíneo coma un tema «cheo de sensibilidade e éxtase, co que Sabela mantén a dualidade entre a escuridade e a luz que caracteriza o seu son». «Ya no me quiero ir» foi composto por Sabela e Mateo Bruquetas e volveu contar coa produción de Diogo Piçarra.
Filmografía e galardóns
Programas de televisión
Programas de radio
Galardóns
Vida persoal
Graduouse en terapia ocupacional. Traballaba nunha organización non gobernamental de saúde mental e na inserción sociolaboral de persoas con discapacidades intelectuais.
Escola rural galega
A escola rural galega é o conxunto de centros escolares de ensino infantil e primario situados no medio rural de Galicia. Debido ao reordenamento demográfico e á urbanización de boa parte da poboación galega, os espazos rurais víronse sometidos a considerables transformacións de natureza espacial, funcional, demográfica e socioeconómica.
Descrición
Chamamos escolas rurais a aquelas que están situadas nun medio separado do centro dunha localidade, nun espazo xeográfico cunha reducida oferta de servizos públicos e limitados medios de acceso. Ademais, a escola rural é unha escola para a comunidade e debe ser considerada como un ben cultural comunitario, na cal a relación co alumnado e as familias resulta máis fácil (CMRP, 1998).
Sendo un pouco máis precisos, podemos dicir que a definición operativa incorpora á modalidade rural as escolas situadas a máis de 1 quilómetro do bordo do mosaico principal da localidade e cuxa área de influencia de 1 000 metros estea composta de parcelas rurais, zonas naturais (montaña, bañado, leito de ríos) ou vilas illadas.
Para que poidamos clasificar as escolas rurais nesta categoría deben cumprir tamén co criterio pedagóxico de ter habilitación legal para implantar sistemas alternativos de organización institucional, co fin de asegurar a traxectoria do seu alumnado, así como con modelos de organizacións de escolas nucleadas ou agrupadas.
Organización e funcionamento
A Lei vixente no ensino é a Lei Orgánica de Mellora de Calidade Educativa, que modifica a Lei Orgánica de Educación de 2006.
Até hai varias décadas a escola unitaria foi o prototipo dunha escola rural galega. Esta escola, ademais de ter unha función escolar adecuada, baseada no ensino-aprendizaxe, tamén desenvolveu un gran traballo socio-comunitario e cultural. Nas décadas de 1970 e 1980 leváronse a cabo concentracións escolares que contribuíron con elementos de mellora, pero tamén privaron ao medio rural do seu foco principal de dinamización e da importancia de coñecer o contorno inmediato.
O illamento de escolas unitarias implicaba a necesidade de xerar alternativas que paliasen certas deficiencias, pero as continuas propostas de encontros e intercambios de ideas establecían unha fonte constante de motivación e relación social. Estas escolas rurais consideran o neno e o pobo como protagonistas activos do seu contorno territorial educativo e das formacións que se poden compartir.
Por outra banda, as escolas concentradas poñen fin, en Galicia e en moitas partes da península, a experiencias educativas baseadas na pedagoxía Freinet, o multiculturalismo, a educación ambiental, a relación directa e activa entre a escola e a familia e o papel relevante da cultura popular e do medio (Universidade de Vigo, 2000).
As chamadas escolas unitarias imparten docencia ao alumnado de Infantil, Primaria e 1º e 2º da ESO. Ademais poden agruparse nos chamados Centro Rural Agrupado, aínda que non todas o están.
Os máis comúns son os chamados CEIP, destinados a nenos de 3 a 12 anos, onde se imparte Educación Infantil e Educación Primaria. Cabe destacar o gran número de CEIP que se atopan en Galicia. Por outra banda atopamos os IES, que van destinados a nenos de 12 a 16 anos.
No rural, ademais do papel que desenvolve calquera equipo directivo dun centro, existen esixencias propias, polo que as horas de dedicación a este labor son moitas máis.
Cabe destacar que os membros da dirección dos CRA non poden exercer de mestres, xa que precisan de tempo para estar presentes en cada unha das localidades pertencentes ao agrupamento e para establecer relacións co concello, ANPA...
Existen grandes dificultades para manter o profesorado un longo prazo de tempo, debido ás características dos centros, polo que é necesario buscar formas de incentivar o profesorado tales como melloras económicas ou de puntuación.
Nestes centros é preciso contar con equipos de apoio externo. Poden ser orientadores e psicólogos terapéuticos, para tratar os casos necesarios; médicos, para mellorar a alimentación, hixiene ou a prevención de enfermidades; ou traballadores sociais, debido ás deficiencias existentes e que deben ser tratadas en colaboración cos centros educativos.
Na xornada continua, a conciliación coa familia é maior nos casos nos que os pais non traballen pola tarde, pero hai que ter en conta que, se os pais traballan pola tarde, sería máis adecuada a xornada partida. É un feito que en ningún caso mellorou o rendemento escolar do alumnado considerablemente atendendo a un tipo de xornada ou a outra.
En canto ao horario lectivo, no caso dos profesorado, é, ademais do período lectivo, unha hora de atención ás familias, tres para reunións, e unha hora semanal para excursións.
No caso do alumnado, a xornada debe estar comprendida entre as 9 e as 14 h, con posibilidade de pequenas modificacións (as da xornada continua).
Con relación ao presuposto, o ensino rural debería ter, ademais dos gastos ordinarios de funcionamento, os correspondentes ao número de unidades coas que conte o centro. Dado que actualmente a lexislación permite aos centros educativos obter ingresos propios, sería oportuno que os centros do medio rural se acollesen a convocatorias e subvencións.
Tipoloxías
Os modelos educativos nas escolas rurais son:
Con respecto á Educación infantil, a pesar da non obrigatoriedade, comprende as idades de 0-6. E no tocante á Educación primaria, de 6 a 12 anos, é unha etapa considerada imprescindible para o desenvolvemento do neno. Debido a dificultades de acceso, existen centros de Educación secundaria obrigatoria unidos a centros de Primaria ou ben independentes.
As administracións educativas, cumprindo coa obrigación de garantir unha educación, programan unha oferta educativa das ensinanzas gratuítas así como unha garantía da calidade de ensinanza pública e unha adecuada escolarización do alumnado.
A Lei Orgánica da Participación, Avaliación e Goberno dos Centros docentes (1995) trata a constitución dos colexios rurais agrupados en canto á autorización das unidades de Educación Infantil ou de Educación Primaria, de forma que entre elas constitúan un Colexio Rural Agrupado cuxo ámbito de actuación se estendería a varias localidades.
Pío VIII, papa
Pio VIII (Cingoli, Italia, 20 de novembro de 1761 - Roma, 30 de novembro de 1830), papa da Igrexa católica entre 1829 e 1830.
O seu nome era Francisco Saverio Castiglioni e nacera no seo dunha familia nobre. Instruído en Dereito Canónico e Teoloxía, vicario xeral en Anagni e Fano. Consagrado bispo de Montalto (1800) por Pío VII, instou a este, trala súa ruptura con Napoleón, a permanecer firme na defensa dos dereitos da Santa Sé. Tal actitude lle valería, por parte do Emperador, o desterro e a persecución. Máis tarde foi nomeado cardeal, bispo de Cesena (1816), de Frascati (1821) e Gran Penitenciario da Curia Pontificia. En Roma, secundou as iniciativas do cardeal Consalvi, ó que manifestou sempre unha grande admiración.
O seu ascenso ó Pontificado tivo lugar no conclave que seguiu ó falecemento de León XII. Elixido o 31 de marzo de 1829, nos seus actos iniciais proseguiu en diversos aspectos a obra do seu predecesor: ataques contra as correntes liberais e racionalistas, represión do carbonarismo, fomento e impulso da obra misional, prudencia ante os movementos de emancipación civil e política dos católicos en Gran Bretaña, Bélxica e Polonia. A súa defensa da orde constituída e da Europa da Santa Alianza non impediu, porén, o seu asine repulsa ante os intentos de Federico Guillerme III de Prusia de somete-los matrimonios mixtos, celebrados nas súas estados católicos, a unha lexislación protestante, que prescribía o que os fillos lexítimos de tales matrimonios habían de ser educados na relixión paterna. Polo breve Litteris altero abhinc armo, do 25 de marzo de 1830, manifestou que na celebración dos matrimonios mixtos nos que a educación católica dos futuros fillos non estivese previamente establecida, os prelados só permitirían a asistencia pasiva do sacerdote. No seu Traditi humiliati condenou o indiferentismo relixioso, o xansenismo e as sociedades segredas. A Revolución de xullo de 1830, en Francia contra Carlos X provocou nunha vaga de violento anticlericalismo. Pio VIII recoñeceu a Monarquía liberal de Luís Filipe de Orleans e ordenou ó episcopado francés a submisión á nova orde política. Aprobou as resolucións do Concilio de Baltimore. O Pontífice tratou tamén de mellora-la administración temporal dos dominios da Santa Sé e de mellora-las condicións de vida das clases máis humildes.
Cláusula (música)
A cláusula, en música, é unha peza curta, que se logra despois de agregar un intervalo de cuarta, quinta ou oitava á voz que leva o canto gregoriano (Tenor) e era usada na música medieval. Require polo menos dúas voces en modo contrario. A cláusula era unha parte en que á liña do tenor quen era a base agregábaselle unha voz superior que ía complementando o canto do tenor por medio de melismas, isto é, máis de dúas notas para unha soa sílaba de texto. O compositor aumenta o tempo da peza e escribe deseños rítmicos curtos, repetíndose por toda a cláusula (peza). Se a voz superior vai considerablemante máis rápido que o tenor e contrapunteando a este, chámaselle discanto. Segundo Carl Dahlhaus (1990) "no afastado século XIII o semitono era considerado un intervalo problemático non comprensible facilmente". Nun semitono melódico ningunha "diferenza era percibida entre o ton superior e o inferior, e á inversa. O segundo ton non era considerado o traguardo do primeiro. No seu lugar, o semitono evitábase na cláusula porque era menos claro que un intervalo".
Juan Carlos Ramis
Juan Carlos Ramis Jiménez nado en Chantada en 1962, é un debuxante galego de banda deseñada.
Arufe, Agrón, Ames
Arufe é un lugar da parroquia de Agrón no concello coruñés de Ames na Comarca de Santiago. Tiña 36 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 20 homes e 16 mulleres.
IPTV
Internet Protocol television (IPTV) é un sistema de distribución por subscrición de servizos de televisión con conexións de banda larga sobre o Protocolo de Internet, normalmente ofrécese xunto coa telefonía e internet de alta velocidade no que se coñece no ámbito das telecomunicacións como Triple play.
León XII, papa
miniatura|León XII León XII, (probablemente Genga, Ancona, Italia, 22 de agosto de 1760 - Roma, 10 de febreiro de 1829), Papa da Igrexa católica dende 1823 a 1829.
Traxectoria
Nado como Annibale della Genga dunha familia nobre de a Genga, unha miúda vila da Provincia de Ancona, o lugar da súa nacenza non se sabe con certeza, pero crese que puidese ser tanto Genga, como Ancona ou Spoleto. Educouse na Accademia dei Nobili Ecclesiastici en Roma, onde foi ordenado como sacerdote en 1783. En 1790 della Genga atraeu atención cara si, logo dun sermón conmemorando ó emperador Xosé II de Austria.
En 1792, o Papa Pío VI nomeouno o seu secretario privado, e en 1793 no converteu en Arcebispo de Tyre e moveuno a Lucerna como Nuncio. En 1794 foi transferido á nunciatura de Colonia, pero debido á guerra tivo que face-la súa residencia en Augsburgo. Durante os moitos anos que pasou en Alemaña, completou varias misións difíciles, as cales o levaron moi cerca das cortes de Dresde, Veña, Múnic, e Württemberg, como tamén con Napoleón. Durante este período é acusado de que as súas finanzas estaban desordenadas, e de que a súa vida privada estaba baixo sospeita. Logo da abolición dos Estados da Igrexa, foi tratado polos franceses como prisioneiro de estado, e viviu varios anos na abadía de Monticelli, se entretendo con música e a caza de aves, pasatempos que continuou practicando logo da súa elección como papa.
En 1814 della Genga foi electo para leva-las felicitacións do papa a Luís XVIII de Francia; en 1816 foi nomeado cardeal, presidindo a Basilica dei Santa Maria Maggiore. En 1820, o papa Pío VII deulle a distinguida posición de cardeal vicario. No conclave de 1823, aínda coa activa oposición de Francia, foi elixido papa o 28 de setembro. A súa elección foi facilitada polo feito de que se pensaba que estaba no limiar da morte; pero sorpresivamente seguiu vivindo.
A súa política exterior, que confiou primeiro a Giulio Maria della Somaglia e logo a Tommaso Bernetti, movíase nas liñas xerais establecidas por Consalvi; e negociou certos acordos que foron moi beneficiosos para o papado. Persoalmente, León reduciu os impostos, fixo que a xustiza fóra máis barata, e logrou atopar diñeiro para certas melloras públicas; aínda así deixou as finanzas máis confusas do que estaban nun inicio, e aínda o elaborado xubileu de 1825 non amañou ou mellorou a cuestión.
A súa política doméstica era unha de extrema reacción. Condenaba ás sociedades bíblicas, e baixo a influencia xesuíta reorganizou o sistema educativo. Perseguiu ós Carbonarios e os masóns. Tomou as medidas máis fortes en relación a axitacións políticas nos teatros. León, unha persoa temperamental e infatigable traballador, aínda cunha falta de firmeza corporal, morreu en Roma o 10 de febreiro de 1829. A noticia foi recibida polo aldea con xubilo. Como nota curiosa, a León XII, segundo as Profecías de San Malaquías, corresponderíalle o lema Canis et coluber (O can e a serpe).
IPTV
A diferenza da televisión web o contido envíase vía streaming con garantía de entrega, o receptor é un aparello set-top box ou outros aparellos CPE (customer premises equipment) conectado ao televisor.
Desenvolvemento
Un primeiro antecedente do IPTV foi a emisión en directo en 1994 do programa da ABC World News Now usando o software de videoconferencias CU-SeeMe.
O termo IPTV apareceu pola primeira vez en 1995 cando a compañía Precept Software deseñou e construíu un produto de vídeo para internet denominado IP/TV, un mbone compatible con Windows e con Unix. En 1998 Cisco mercou a compañía retendo a marca IP/TV.
The Best Exotic Marigold Hotel
Foi estreado no Reino Unido o 24 de febreiro de 2012 e recibiu boas críticas; The Best Exotic Marigold Hotel tivo unha boa recadación no seu país e unha boa acollida do público internacional. Converteuse nun éxito sorpresa, conseguindo $137.000.000 de recadación. A súa secuela, The Second Best Exotic Marigold Hotel, comezou a produción na India en xaneiro de 2014 e foi estreada o 27 de febreiro de 2015.
IPTV
Desenvolvemento
Kingston Communications, operador de telecomunicacións do Reino Unido, lanzou a KIT (Kingston Interactive Television) en setembro de 1999.
Juan Carlos Ramis
Biografía
Ramis traballou nas revistas de Edicións B Mortadelo Zipi y Zape (posteriormente Super Mortadelo e Super Zipi y Zape), Yo y Yo e TBO.