cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sexo anal
Termos relacionados
thumb|Cowboy thumb|[[Dobre penetración]] thumb|[[Pegging (práctica sexual)|Pegging]] thumb|[[Anilingus]] O carácter tabú desta práctica provocou que aparezan palabras alternativas, con distintas utilidades, para identificar e, no seu caso desprezar, a súa realización por parte de homosexuais. Tal é o caso da palabra «sodomizar», usada para suavizar o significado grego ou, pola contra, para remarcar pexorativamente o feito, ao tratarse dunha rotura de tabú do tipo "rompeulle o cu".
A orixe do termo «sodomía» provén de Sodoma, cidade de Canaán que, segundo o capítulo 19 do libro do Xénese, na Biblia, o Deus Xehová destruíu por medio dunha choiva de lume para castigala polo pecado (a pesar de que se cre que foi a práctica da homosexualidade que quixeron realizar á forza cuns visitantes que foron a avisar a Lot do inminente cataclismo, e que resultaron ser anxos enviados por Yahvé).
Na Italia de finais do Renacemento, ao pintor Giovanni Antonio Bazzi, chamábanlle «Il Sodoma» («o sodomita» ou homosexual).
Sexo anal na literatura
Ademais do Marqués de Sade, moitos autores como Bocaccio, Chaucer, Petronio ou Rabelais describiron este tipo de prácticas nas súas obras. Entre os autores do século XX que introduciron escenas de sexo anal nos seus escritos, atópanse Guillaume Apollinaire e Pierre Louys.
Algunhas citas extraídas de literatura sobre o sexo anal:
Guillaume Apollinaire, na súa obra As once mil vergas:
Giovanni Boccaccio:
Allen Ginsberg:
Sexo anal no cine
Considérase que o primeiro coito anal do cine convencional protagonizouno Gunnel Lindblöm, quen ensinou que se podía ter coitos noutro lugar que non fose a alcoba coa luz apagada e por outro lugar que non fose a vaxina. O coito anal filmado na película O silencio de Ingmar Bergman, levou a cabo nas butacas dun cine semivacío.
Tamén se podería indicar Querelle, aínda que esta é unha película no límite da pornografía.
Sexo anal na televisión
Aínda que obviamente o sexo anal no cine é emitido nalgunhas canles ou en programas especiais en distintos países do mundo, non constan programas de televisión en directo onde se practicara sexo anal. Con todo é un medio que desde o desenvolvemento de internet permitiu a visión de imaxes ata agora infrecuentes: os vídeos roubados.
Unha das escenas de sexo anal privado máis coñecidas está no vídeo privado que protagonizaron os actores venezolanos Roxana Díaz e Jorge Reyes. Nesta curiosa escena obsérvase a Díaz practicando sexo anal sentada sobre o seu compañeiro e como se vira, sen sacar o pene de dentro para cambiar de postura. A actriz comentou que non se arrepentía de nada.
O desexo de sexo anal e o seu estímulo
miniatura|dereita|200px|Glúteos humanos femininos
Con independencia da chamada ao desexo que pode orixinar o poder romper un tabú, existen razóns antropolóxicas polas que a visión dun traseiro provoca desexo sexual.
Gräffenberg, o investigador alemán que descubriu o Punto G e lle dá nome, cría que a postura ideal para estimular esa zona -e obter a máxima excitación- era a penetración por detrás como o fan todos os cuadrúpedes, xa que o ser humano evolucionou desde primates que aínda non eran bípedes, para posteriormente erguerse. Moitos estudosos seguiron considerando que a postura cara a cara era exclusivamente humana e polo tanto «contranatural» pero as últimas investigacións con bonobos desvelaron que eles tamén usan a penetración cara a cara e que as femias tamén teñen o clítoris fóra da vaxina.
O comportamento sexual dos bonobos, que practican bicos con lingua, penetración por diante e por detrás, felacións, cunnilingus, frotamentos, masturbación e tocamentos diversos; e todo isto indistintamente do sexo do outro bonobo, xa sexa entre machos, entre femias, só, acompañado ou en grupo revelaría que a natureza destas prácticas puidese non estar ligada á cultura senón á natureza da especie.
Con independencia de que se produza a penetración, a visión dun ano, a súa caricia e sobre todo o contacto do pene cun pode provocar facilmente a erección. De entre as zonas que producen excitación velas, é un feito que a palabra «cu» está moito máis presente en Internet que «conas» ou «tetas».
Os glúteos humanos son de feito proporcionalmente máis grandes que os doutros primates. En parte polo bipedismo pero, segundo algúns estudosos, tamén para fomentar a atracción sexual.
Posto que o valor evolutivo do sexo é fundamentalmente reprodutivo iso explicaría o relativo maior tamaño das nádegas femininas. A utilidade social do sexo, do mesmo xeito que ocorre nos bonobos, explicaría o desexo de penetrar a individuos do mesmo sexo.
Os glúteos así mesmo son moi sensitivos e, se a experiencia das caricias estimula o desexo sexual, nalgunhas posturas de práctica do coito loxicamente tamén se produce un contacto rítmico cos glúteos, o que é un forte estímulo sexual para ambas as partes.
En canto a cal é a morfoloxía de glúteos que se considera desexable, esta variou coa cultura: nalgunhas épocas preferíanse prominentes e na actualidade valórase que sexan visibles, pero á vez firmes e harmoniosos.
Sexo anal seguro e hixiene
En consecuencia sempre se aconsella a práctica do sexo anal utilizando un condón (a pedicación sen condón é tamén moi arriscada para o amante «activo»).
É importante prestar coidado á hora de extraer o condón do seu envoltorio, para non danalo coas uñas e evitar que puidese romper.
Se a práctica da pedicación ou sexo anal se efectúa sen condón, en todo caso é, aínda que pareza obvio, imprescindible o máximo de hixienización do ano e do recto así como do pene no momento inmediato previo á pedicación.
A hixiene é importante para unha boa saúde do ano e para a práctica do sexo anal. O lavado con xabón neutro e auga gardarán o ano limpo. O lavado debe facerse con suavidade. Tamén é importante que o papel usado diariamente non sexa abrasivo. Non debe practicarse un coito vaxinal logo do sexo polo ano, sen o lavado a fondo do pene, con suficiente auga e xabón. Evitaranse deste xeito posibles infeccións nos xenitais femininos por bacterias da flora do recto.
O coidado normal facilita que exista unha hidratación natural que permite que a pel que lle rodea estea suave e elástica.
Práctica
miniatura|dereita|[[Suzuki Harunobu, Home e mozo, ano 1750, Vitoria Albert Museum, Londres]]
Lubricación
Contrariamente á vulva e á vaxina, o ano e o recto non segregan lubricación natural que facilite a relación sexual. Tampouco estes músculos teñen unha elasticidade que lles permitan dilatarse naturalmente. Por iso, a penetración anal debe ser practicada con sumo coidado, para evitar a propensión existente aos rachos e fisuras anais.
Por este motivo, cando se practica sexo anal, adoita usarse algún lubricante para facilitar a penetración. En canto aos lubricantes naturais, son moi frecuentes o uso da saliva ou ben practicar a penetración anal logo da vaxinal. Pero, como ambos os líquidos se evaporan rapidamente, a penetración tería que ser inmediata. Aínda así, non adoitan ofrecer gran garantía. Por iso, a mellor opción é recorrer a lubricantes artificiais. É conveniente que o lubricante se aplique no pene, no ano e en calquera obxecto que se vaia a introducir no mesmo.
En caso de sexo anal con condón, débese ter especial coidado en empregar un lubricante que sexa compatible co preservativo. O lubricante recomendado sería un de base acuosa de boa calidade. Os de base oleica é mellor evitalos porque poden danar o látex. Por motivos de hixiene sempre é recomendable o uso de condón, ata na penetración con obxectos.
A aplicación do lubricante debe levar o seu morbo e a súa parte de excitación sensorial; neste sentido pode ser conveniente, se non sente reparo a iso, pasar a lingua polo ano da outra persoa, e introducirlle os dedos impregnados con lubricante con suavidade, o que axudaría a dilatar e relaxar o ano da persoa que vai ser penetrada, e reduciría significativamente a sensación de dor inicial da penetración.
Relaxación do músculo do ano e dilatación do esfínter
Como normalmente o músculo do ano (esfínter anal) se atopa pechado, o sexo anal podería ser doloroso se previamente non se ten a precaución de distender este músculo (un bo xeito sería a realización de xogos sexuais). Recoméndase dilatar ou «abrandar» o esfínter anal previamente con aceite emulsionado, outros xeles especiais, cremas ou cuspe e introducindo lentamente un dedo no ano, movéndoo suavemente para logo ir engrosando con outro e outro e chegar a producir unha expansión progresiva do músculo.
Ademais pode resultar útil o emprego dun dilatador anal ou consolador, xeralmente de forma cónica, aínda que pode haber outras variantes como boliñas unidas que cada vez teñen un tamaño máis grande. O principio é o mesmo: xogar co ano para que este se afaga a ter algo dentro e se relaxe.
Inicio da penetración
Para reducir as sensacións de dor é importante realizar a inserción do pene ou do obxecto de xeito paulatino, o que permitirá que se produza unha dilatación e adaptación gradual dos músculos. En ocasións axuda empuxar lixeiramente o obxecto introducido como se se estivese a defecar para a dilatación ser máis rápida.
Nun primeiro momento quizais pode supor estraño realizar este xesto cando non se está defecando, pero iso non producirá ningunha expulsión inesperada ou indesexada da materia fecal, polo que se pode empuxar sen medo.
Pracer na fase de penetración
No coito anal ou pedicación a muller obtén en gran medida o seu pracer ao ser estimulado o útero, o cal frecuentemente é pouco estimulado no coito vaxinal. O home obteno a través da estimulación da súa próstata.
A penetración anal esixe xeralmente a elección dun ángulo apropiado, pois o ano é máis apertado e menos flexible que a vaxina.
Usualmente a persoa penetrada complementa o coito anal coa masturbación, o que contribúe a unha multiplicación do pracer e a relaxarlle a musculatura anal, coa consecuente facilitación e melloramento da penetración anal. Por outra banda, as terminacións nerviosas excitables na zona ano-rectal son centenares de veces máis numerosas que na vaxina (no coito vaxinal a condensación neural restrínxese ao clítoris e, eventualmente ao chamado «punto G»; así, se non existen fobias, a penetración anal pode chegar a ser máis pracenteira para a muller. No momento no que a parella «pasiva» (a persoa penetrada) logra o orgasmo, contrae fortemente a musculatura anal provocando unha forte presión sobre o amante activo o que lle facilita a este o orgasmo.
O pracer procurado polo coito anal non só deriva das sensacións físicas, senón tamén das subxectivas («romper un tabú» por exemplo) e dunha reminiscencia da fase ou estado anal (segundo o psicanálise).
Con todo, a muller frecuentemente atópase desde a infancia condicionada para considerar como «negativo» o coito anal, de modo que un intento compulsivo de levarlle a un coito anal pode ser percibido por ela como unha especie de violación, disto enténdese que a relación debe facerse co máximo acordo posible.
Masturbación anal
A masturbación anal pode aplicarse en homes e mulleres de calquera orientación sexual, xa que o ano contén numerosas terminacións nerviosas que poden ser estimuladas. Nos homes, a masturbación anal é especialmente pracenteira xa que diante do recto atópase a próstata, que tamén contén terminacións nerviosas. Existen, ademais, no mercado algúns xoguetes sexuais cuxo obxectivo é a estimulación da próstata. Nas mulleres, a inserción dun obxecto no interior do ano pode estimular directamente a vaxina. A estimulacón anal pode, tanto en home como en mulleres, intensificar notoriamente o orgasmo.
O uso de enemas, por razóns de hixiene, adoita ser o paso previo á masturbación anal, pero tamén pode ser unha forma de masturbación en si mesma: é o que se coñece como clismafilia. Con todo, débese ter en conta que o abuso de enemas pode levar con frecuencia a unha dependencia física para o correcto funcionamento do intestino.
Técnicas para favorecer o orgasmo: masturbación, obxectos e axuda dunha terceira persoa
A estimulación simultánea do clítoris e da vaxina na muller pode favorecer o orgasmo, o que se pode lograr mediante a combinación da penetración coa masturbación manual ou con consoladores. Así mesmo este pracer pódese obter en sexo en grupo mediante a axuda dunha terceira persoa, ben mediante sexo oral ou ata coa práctica dunha dobre penetración vaxino-anal. Outra posible combinación en parella é introducir un consolador no ano e penetrar á parella vaxinalmente ou practicarlle un cunnilingus simultaneamente.
Back swinging
O back swinging (lit. «zarandeo de costas») ou «sopra-caluga». O receptor/-a atópase tombado boca abaixo e a persoa que penetra na parte superior. A penetración é menos profunda, pero o ritmo contrólao a persoa que penetra, o que unido á forte presión que exerce o ano sobre a glande pode provocar un orgasmo intenso.
Postura do cachorro ou «de poutelas»
É unha das máis coñecidas, especialmentre entre homosexuais. A persoa que vai ser penetrada, apóiase cos seus xeonllos e brazos nunha posición alta (xeralmente nunha cama). Canto máis agache as súas costas, máis deixa a descuberto o seu ano. A persoa que penetra pode estar situada tamén de xeonllos na cama, ou ben de pé fóra dela. En calquera deses dous casos, é o activo quen leva o control e ritmo da penetración, aínda que o pasivo pode xogar cos testículos da súa parella. Nesta postura, o ano da persoa penetrada tende a estreitarse, polo que a penetración pode chegar a ser dolorosa. A diferenza da penetración vaxinal, a denominada postura do cachorro ou «doggy» require xeralmente que o pene estea nunha posición máis elevada. Se a persoa que penetra está apoiada sobre os seus xeonllos, isto pódese conseguir póndose en crequenas, o cal é canso pero favorece a penetración; ou ben dependendo da estatura da persoa penetrada, dobrando esta algo máis os xeonllos, de modo que o traseiro quede algo máis baixo. Se quen penetra faino de pé, o amante penetrado pode abrir as súas pernas. Nese caso lógrase unha penetración máis profunda, pero a postura é algo máis complicada, tendo en conta que fai falta algo máis de apoio para facer a presión suficiente para penetrar. É interesante que a cama sexa firme ou ata que a persoa penetrada teña a posibilidade de agarrarse a algo, por exemplo no cabecero ou o pé da cama.
Coito anal coa persoa penetrada sentada encima do pene da súa parella
Ben de face ao amante, ben de costas a el, neste segundo caso a estimulación visual provén de observar o traseiro penetrado mentres que a vantaxe de facelo de face é ver a expresión da outra persoa, poder bicala nos beizos, fazulas, pescozo, tocarlle e cheirarlle os cabelos e, en caso de ser muller, como se moven os seus seos; ademais estes rozan co corpo do home. A penetración que permite é moi profunda e a vantaxe que ten é que a persoa penetrada ten control dos movementos podendo regular tanto o ritmo como a profundidade da penetración. Adoita ser unha postura pouco dolorosa, polo que ás veces pode resultar interesante comezar por ela para adaptar os músculos do recto ao tamaño do pene.
Coas dúas persoas tombadas de costado
Neste caso a profundidade da penetración é moito menor e existe o risco de que o pene do mozo que penetra se "escape" en varias ocasións do recto da súa parella. En cambio, é unha postura moi sensitiva e con moito contacto físico entre os dous compañeiros. Permite ademais á persoa que penetra xogar cos xenitais do seu compañeiro.
Sexo anal extremo
Entendemos por sexo anal extremo aquel que practica a introdución de obxectos ou penes infrecuentemente grandes, penetración simultánea dobre ou tripla e eventualmente tamén o sería a práctica de orxías infrecuentes, onde se produzan tres ou máis penetracións anais consecutivas sobre a mesma persoa. Normalmente é pouco probable obter pracer persoal destas prácticas salvo o psicolóxico debido á rotura de tabús e barreiras. O motivo máis usual é proporcionar excitación sexual visual polo que son prácticas propias da pornografía.
Penetración anal dobre
miniatura|dereita|[[Sylvia Saint é unha das actrices porno que máis veces practicou para as cámaras a dobre penetración anal]] Dise que a penetración anal dobre é cando dúas penes son introducidos no ano, xa sexa o da muller, ou do home en relacións homosexuais. Aínda que nalgúns lugares indícase que necesita ser verificado, pois parecer que as limitacións físicas son demasiadas para isto, o certo é que aínda que é moi pouco frecuente, coa aparición de aplicacións P2P (como emule), ou a través dos buscadores de fotografías, é posible atopar numerosas imaxes e vídeos de dobres penetracións anais. Pola súa propia definición, «penetración anal dobre» pode constituír calquera sexan dous obxectos; dígase dous dedos o cal é máis factible. Non sendo unha práctica moi frecuente, a demanda de variedade e maior crueza das escenas porno levou a que nos últimos anos sexa algo máis usual ver este tipo de escenas, entre as actrices máis famosas que o practicaron atópanse Sylvia Saint, Katsumi, Taylor Rain, Sandra Romain, Belladonna e Hugo Carroll De entre as escenas protagonizadas por Belladonna considérase de culto a que protagonizou con Brandon Iron e Lexington Steele. Esta escena é notable porque a actriz mostra un gran goce coa práctica, a pesar de que os penes son dun tamaño importante; aparentemente ese goce está moi ligado á ruptura do tabú: «I'm nasty, I'm xo nasty».
Tripla penetración
Entendida como a introdución de dous penes polo ano e un pola vaxina ou viceversa só se atopan referencias no mundo do porno extremo. A postura é bastante complicada aínda que posible, para iso as cadeiras dos homes deben estar a 90 graos unhas doutras, unha posible combinación comprobada en vídeo é coa muller sobre un home cunha dobre penetración anal onde un dos dous homes estará de xeonllos e o outro practicamente de pé sobre ela coas pernas lixeiramente flexionadas. Aínda que as escenas son visualmente impactantes o movemento dos corpos está moi limitado.
George Smoot
George Fitzgerald Smoot III, nado en Yukon, Florida o 24 de febreiro de 1945, é un físico e astrónomo estadounidense. É doutor en Física polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) e Profesor de Física na Universidade de Berkeley en California.
Sexo anal
Tripla penetración
A tripla ou cuádrupla penetración con obxectos son máis sinxelas, entre as escenas de sexo extremo máis curiosas atópase unha de Butt Man onde unha moza é penetrada vaxinalmente por dúas candeas e analmente por unha, todas elas acesas, a parella trata de apagalas co seme que se dispara tras un inicio con felación e un final en masturbación.
Fist fucking
Consiste na introdución dun puño, e ata o brazo, dentro do recto ou da vaxina da persoa penetrada. É unha práctica moi propensa aos rachos anais, fisuras e roturas de esfínter. Por iso, a fase de dilatación pode durar horas. Doutra banda, con esta práctica increméntase significativamente o risco de contraer infeccións de transmisión sexual, xa que o sangrado é frecuente.
George Smoot
Traxectoria
Foi galardoado, xunto con John C. Mather, co Premio Nobel de Física en 2006.
Sexo anal
Sexo anal parafílico
As parafilias nas que está implicado o sexo anal son diversas e van desde prácticas pedófilas homo ou heterosexuais ata a zoofilia.
George Smoot
Traxectoria
A súa principal contribución foi o estudo da radiación de fondo de microondas mediante o satélite artificial COBE demostrando que pouco despois do Big Bang existían no Universo irregularidades que foron as sementes da posterior formación das galaxias.
Sexo anal
Sexo anal parafílico
Algunhas denominacións son as seguintes:
A zoofilia (parafilia do sexo anal con animais) nace en ocasións do gusto por penes de diferentes formas e tamaños. Así é unha fantasía máis ou menos frecuente o sexo con equinos, especialmente con cabalos, debido ás enormes dimensións do seu pene e á súa docilidade (precisamente polas súas dimensións pode ser dirixido coa man cara ao ano, o animal, ao que se pode excitar previamente, empuxará ata lograr a penetración). A práctica máis común, loxicamente é cos animais cos que se ten máis contacto, en especial os cans de tamaño medio ou grande, con penes que en erección son só lixeiramente máis pequenos que os humanos. A pesar de ser neste caso lixeiramente inferiores, o pracer é obtido tanto pola rotura do tabú como polo rápido movemento de cadeiras destes animais cando practican sexo.
Belvís
O topónimo Belvís pode referirse a:
Involucrum
En traumatoloxía, Involucrum é unha capa de óso de nova formación que medra fóra do lugar que lle corresponde no propio óso. É unha complicación da osteomielite. Resulta da descamación do periósteo por mor da acumulación de pus, e óso novo medrando do periósteo. Pode ser diagnosticado mediante probas de imaxe, como radiografías, máis é extremadamente pouco habitual en países desenvolvidos, xa que a osteomielite trátase antes de se producir complicacións coma o involucrum ou o secuestro.
Arquieparquía católica rutena de Pittsburgh
A arquieparquía de Pittsburg (coñecida en inglés como Byzantine Catholic Archeparchy of Pittsburgh; en latín: Archieparchia Pittsburgensis Ritus Byzantini) é unha arquieparquía da Igrexa Católica Rutena nos Estados Unidos, parte da metrópole católica bizantina de Pittsburgh, con xurisdición sobre a parte occidental de Pensilvania, o leste de Ohio, e os estados de Luisiana, Oklahoma, Texas e Virxinia Occidental. Ten a súa sé en Pittsburgh, Pensilvania, e é distinta da diocese latina de Pittsburgh.
O seu arcebispo actual é William C. Skurla.
Historia
O exarcado apostólico dos Estados Unidos para os fieis de rito oriental foi erixido o 8 de maio de 1924.
O 6 de xullo de 1963, coa bula Cum homines do papa Paulo VI o exarcado apostólico cedeu parte do seu territorio para a erección da eparquía de Passaic, e ao mesmo tempo foi elevado a eparquía, co nome de eparquía de Pittsburgh.
O 21 de febreiro de 1969 coa bula Quandoquidem Christus do mesmo Paulo VI volveu a ceder parte do seu territorio, para a creación da nova eparquía de Parma, e foi elevada a arquieparquía metropolitana, tomando o nome de arquieparquía de Munhall.
Melgacho
O melgacho, cazacú ou rilón, tamén denominado rañorte (Scyliorhinus canicula) é unha especie de elasmobranquio carcarriniforme (Carcharhiniformes) da familia dos esciliorrínidos (Scyliorhinidae), moi común nas costas galegas, abondando nos polígonos de bateas mexilloeiras.
Características
De corpo alongado e afiado de até 1 m de lonxitude como máximo, e un peso máximo de 800 g.; o fociño é curto e arredondado con engurras labiais presentes apenas no maxilar inferior e coas válvulas nasais moi desenvolvidas.
Os ollos son elípticos, sen membrana nictitante, situándose tras eles un espiráculo e cinco fendeduras branquias, pequenas. A segunda aleta dorsal é moito máis pequena que a primeira, e insírese á altura da xunta anal; a primeira está inserida máis atrás que as xuntas pélvicas.
A pel, non moi áspera (os dentículos dérmicos son pequenos), é de cor gris amarelada con pequenas manchas pardas, pretas e, en ocasiós, brancas. Pola zona ventral é abrancazada.
Historia natural
De hábitos nocturos, aliméntase principalmente de moluscos, crustáceos e cefalópodos; durante o día permanece en repouso.
Os machos maduran sexualmente cando alcanzan os 39 cm, e as femias, os 44 cm. Son ovíparos, e a femia pon de cada vez uns 20 ovos, de forma característica (adoitan coñecerse entre a xente do mar como petacas), e que poden verse mesturados con algas cando baixa moito a marea. Tras un período de xestación de 8 ou 9 meses, nacen as crías, que miden no momento de nacer de 9 a 10 cm.
Gastronomía
miniatura|Un guiso acabado de facer. miniatura|220px|Sarsuela de peix catalana. A carne do melgacho é comestíbel (aínda que se considera que o fígado é tóxico), pero o seu uso é limitado. Para a súa venda nas peixarías adoita presentarse eviscerado (ás veces, tamén decapitado) e sen pel, que é dura e difícil de eliminar. As artes utilizadas para súa captura son o arrastre e o palangre.
Segundo José Carlos Capel, tanto o melgacho como os seus parentes a roxa (Scylioruhinus stellaris) e a zapata (Galeus melastomus) son especies que requiren cociñarse nun perfecto estado de frescor porque, do contrario, denotan un sabor desagradábel. Os lombos, unha vez limpos, poden presentarse en distintas preparaciós, harmonizando ben cas salsas de tomate e verde, ou en guisos amarelos, e resultan excelentes frixidas coa fórmula do adobo andaluz, segundo este gastrónomo.
En Cataluña o melgacho é adoito un dos ingredients da sarsuela de peix, prato onde se mesturan anacos de diferentes peixes pouco comúns, e que ten un papel importante na gastronomía tradicional.
Lingua tetum
Historia
O primeiro tetum, xa se estabelecera como lingua franca antes da chegada dos portugueses, aparentemente en consecuencia da conquista da parte oriental da illa polo imperio dos Belos e da necesidade dun instrumento de comunicación común para os trocos comerciais.
Melgacho
Gastronomía
En Francia prepárase a saumonette co melgacho. Primeiro hai que quitarlle a pel; logo córtase a carne en filetes finos e alongados que se deixan polo menos unha hora en adobo con auga con sal e vinagre ou zume de limón; pasado este tempo pódense saltear os filetes con manteiga, no forno ou na prancha.
Lingua tetum
Historia
Actualmente, o tetum é a lingua con maior expresión en Timor Leste. A pesar de que o tétum-praça posúe variacións rexionais e sociais, hoxe o seu uso está estendido porque é comprendido por case toda a poboación timorense. E este tétum-praça é o que foi adoptado como "lingua oficial" coa designación de Tétum Oficial.
Gramática
A gramática do tetum é relativamente fácil, xa que non hai xéneros, nin conxugacións de verbos, nin artigos definidos. Entón feto pode traducirse por 'muller' ou 'a muller'. Da mesma maneira, non se usa o plural habitualmente para os nomes, aínda que sexa posible usar a palabra sira ('eles') para dar maior énfase.
No caso de palabras de orixe portuguesa úsase o plural distinto, co sufixo s:
Non hai verbos como 'ser', 'estar' nin 'ficar', mas pódese usar a palabra la'ós (literalmente 'non é') para indicar o negativo.
O participio pasado non é usado habitualmente excepto para énfase, cando a palabra ona ('xa') se engade ao fin da frase.
miniatura|300px|dereita|Tetum e portugués. Como o malaio, o tetum usa dúas formas de 'nós': ami (equivalente a 'kami' en malaio) que é exclusivo, e ita (equivalente a 'kita' en malaio), que é inclusivo.
Ortografía
As primeiras obras sobre ortografía do tetum son de orixe portuguesa. Data de 1889 a publicación do primeiro dicionario de tetum, o Diccionario de Portuguez-Tetum do padre Sebastião Maria Aparício da Silva. Xa no século XX, en 1907, da man de Rafael das Dores, publícase o Diccionario Teto-Portuguez. Manuel Patrício Mendes e Manuel Mendes Laranjeira colaboran nun novo Dicionário Tétum-Português, en 1935. Artur Basílio de Sá, en 1952, publica as súas Notas sobre linguística timorense: Sistema de representação fonética.
Sendo obras de portugueses, nunha época en que o único medio de instrución autorizado nas escolas timorenses era o portugués, o obxectivo dos autores residía en definir sistemas ortográficos de tipo fonético, para axudar ós estranxeiros a falaren tetum, e non tanto en dotar ós timorenses dun medio literario indíxena. Seguen ortografías algo conservadoras, por regra observando as convencións portuguesas. Porén, introducen tamén diversas innovacións, algunhas das cales foron gañando raíz nos hábitos locais de escrita que remataron por ser integradas na ortografía oficial actual.
As primeiras tentativas de creación dunha ortografía propia con vista a tornar o tetum nunha lingua nacional e oficial só chegaran coa época da descolonización, comezando coa campaña de alfabetización, desenvolvida polo curto goberno de Fretilin en 1975, coa publicación de Como vamos alfabetizar o nosso povo Mau Bere de Timor-Leste polo Comité da Fretilin para a Literacia.
Estes traballos foron completados entre 2001 e 2002 polo Instituto Nacional de Linguística (INL), autoridade lingüística do país, que publicou Matadalan Ortográfiku ba Tetun Nasionál e Hakerek Tetun Tuir Banati, estabelecendo unha ortografía normalizada, en parte baseada nas reformas ortográficas introducidas pola Fretilin.
Estes incluíran a simplificación de palabras portuguesas, por exemplo, a educação transliterada como edukasaun, a combinación de letras 'ch' é transliterada como 'x', por exemplo chá, é escrita como xá; a eliminación das consoantes mudas en palabras herdadas do portugués, por exemplo, istória (historia), batizmu (bautismo), asaun (acción), projetu (proxecto) e a transliteración do 'lh' e do 'nh' en português para 'll' e 'ñ', consecuentemente, senhor en portugués tórnase señór en tetum e trabalhador tórnase en traballadór. Moitas desta solucións, como se ve, son compartidas co galego.
O uso dos dígrafos portugueses 'lh' e 'nh' constituía unha das maiores fraquezas dos sistemas ortográficos do tetum, debido á falta neste, ao contrario do portugués, dun 'h' aspirado. Pero alén diso, moitas linguas de Timor Leste teñen auténticas secuencias consonantais 'lh' e 'nh', en moitos casos como fonemas vulgares.
Como o obxectivo foi o de crear unha ortografa pan-timorense, que fose aplicable ás diversas linguas nacionais, era imperativo encontrar novos símbolos para substituír 'lh' e 'nh' de orixe portuguesa. Algúns lingüistas favoreceran 'ly' e 'ny', mas outros consideráranos demasiado próximos do indonesio. Propúxose a introdución dun diacrítico para distinguir 'l' e 'n' como fonemas independentes e polivalentes, especialmente colocando un mácron sobre o 'l' e o 'n' indicando que son consoantes longas. Con todo, tales símbolos non facilitaban o uso informático, polo que acabou por optarse polo 'ñ' e polo 'll', como en galego.
Comparación con outras linguas con vocabulario mixto
O tetum é comparable, pola forte compoñente lexical allea, a linguas como:
Sociedade Max Planck
miniatura|Sede de Múnic. A Sociedade Max Planck para o Avance da Ciencia é unha rede de institutos de investigación científica en Alemaña. Leva o nome en honra de Max Planck, o famoso físico alemán que iniciou a mecánica cuántica. É o sucesor da Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft. É unha organización independente e sen ánimo de lucro fundada polos gobernos federal e estatal de Alemaña.
Lingua tetum
Vocabulario
O nome en tetum de Timor Leste é Timór Lorosa'e, ou o 'país do sol nacente'.
Algunhas palabras (en tetum, portugués e galego, cando é diferente do portugués):
Palabras derivadas do portugués:
miniatura|300px|dereita|portugués e tetum
miniatura|300px|dereita| tetum e portugués Palabras derivadas do malaio:
Números
As palabras malaias e portuguesas para os números son tamén usadas frecuentemente en tetún.
miniatura|300px|dereita| tetum, mambai e portugués
Mae West
Mary Jane "Mae" West, nada en Nova York o 17 de agosto de 1893 e finada nos Ánxeles o 22 de novembro de 1980 foi unha actriz, cantante, dramaturga, escritora e sex symbol estadounidense.
Traxectoria
A primeira vez que actuou foi nun club social da igrexa cando tiña cinco anos. Aos sete apareceu en espectáculos afeccionados e gañou varios concursos de talentos. Comezou a actuar profesionalmente no vodevil con catorce anos.
En 1911 actuou por primeira vez en Broadway e pouco despois foi descuberta polo New York Times. Tamén comezou a escribir obras teatrais “picantes” co pseudónimo de Jane Mast. En 1926 estreou en Broadway a obra Sex, que ela protagonizou, escribiu, dirixiu e produciu. A obra foi polémica e West e o resto do elenco foi detido pola policía, acusados de “corromper a moral dos rapaces”. O 19 de abril de 1927 West foi condenada a dez días no cárcere. Mentres estaba en Welfare Island ceou co director e a súa muller e dixo que levou medias de seda durante todo ese tempo. A atención dos medios de comunicación a este caso deu pulo á súa carreira.
A súa seguinte obra, The Drag, sobre a homosexualidade non puido ser estreada en Broadway pola presión da Society for the Prevention of Vice. As seguintes obras tamén foron controvertida.
João Aguiar
João Aguiar, nado en Lisboa en 1943 e morto o 3 de xuño de 2010, foi un escritor e xornalista portugués.
Mae West
Traxectoria
O ano seguinte estreouse She Done Him Wrong, que supuxo un dos primeiros papeis importantes para Cary Grant. O filme tivo un grande éxito e logrou a candidatura ao Oscar ao mellor filme. Este éxito serviu para que a Paramount conseguise evitar a bancarrota.
João Aguiar
Traxectoria
Aguiar estudou xornalismo na Universidade Libre de Bruxelas e traballou nas oficinas de turismo portuguesas en Bruxelas e Ámsterdan. En 1976 regresou a Portugal, traballou na RTP é na prensa escrita, en 1981 foi nomeado asesor de prensa do ministro da calidade de vida. En 1984 publicou A voz dos deuses que se converteu nun das novelas portuguesas máis vendida.
Mae West
Traxectoria
A relación entre West e o estudio chegou ao seu fin co fracaso de Every Day's a Holiday, de 1937, pasando á Universal Pictures. Se ben tivo algúns éxitos, o último fracaso, con The Heat's On, fixo que West abandonase o cinema.
Desde 1937 tamén fixo aparicións na radio, causando polémica polo seu uso da sexualidade, chegando a ser prohibida a súa presenza pola NBC.
Durante os anos seguintes estivo activa tan só no teatro. En 1950 Billy Wilder ofreceulle o papel de Norma Desmond en Sunset Boulevard, pero rexeitouno. Ocasionalmente apareceu na televisión, como na serie de 1964 Mister Ed.
Como un intento en manterse en contacto co mundo contemporáneo, chegou a gravar un par de álbums de rock and roll.
Volveu ao cinema en 1970 con Myra Breckinridge, unha comedia sobre o cambio de sexo escrita por Gore Vidal e protagonizada por Raquel Welch, Rex Reed, Farrah Fawcett e Tom Selleck. O filme fracasou tanto na crítica coma entre público.
Tras sufrir un infarto e outros problemas de saúde, finou en 1980.
Carroll Shelby
Traxectoria
Fillo de Warren Hall Shelby, carteiro, e de Eloise Lawrence Shelby. Cando tiña 7 anos, a súa familia mudouse a Dallas, onde estudou a primaria. Máis tarde enrolouse no United States Air Corps, onde serviu na segunda guerra mundial como instrutor de voo e piloto de probas. O 18 de decembro de 1943, Shelby casou con Jeanne Fields e tivo o primeiro dos seus tres fillos. Cando rematou a guerra, retirouse co rango de segundo tenente.
Decidiu entón criar aves de curral, pero todas pillaron a enfermidade de Newcastle e morreron, facendo quebrar rapidamente o seu novo negocio. Nese momento Carroll Shelby tiña dous estilos de vida, o agricultor e o piloto.
No Campionato Mundial de Fórmula 1, Shelby debutou na sexta carreira da tempada (a novena tempada da historia), disputando o Gran Premio de Francia de 1958 o 6 de xullo de 1958, no circuíto de Reims-Gueux.
Carroll Shelby participou nun total de oito carreiras puntuables para o campionato de Fórmula 1, disputado nas tempadas de 1958 e 1959, obtendo unha cuarta posición como mellor resultado.
Hai moitos coches deportivos asociados en maior ou menor medida a Carroll Shelby. O seu traballo é coñecido en todo o mundo como o resultado do seu traballo para a Ford Motor Company na década de 1960 que deu lugar ao Shelby Mustang GT500, que transcenderon ao longo dos anos, así como un dos clásicos máis populares, o Shelby Cobra.
O 10 de maio de 2012, Carroll Shelby faleceu nun hospital de Dallas (Texas), por causas non reveladas, aos 89 anos.
Carreira como construtor
Despois de retirarse da condución en outubro de 1959 por motivos de saúde, abriu unha escola de condución de alto rendemento, Shelby American.
Obtivo unha licenza para importar o AC Cobra (a miúdo coñecido nos Estados Unidos como Shelby Cobra) un éxito de carreiras deportivas británico, Shelby interesouse polo potencial do chasis AC Ace, especialmente despois de que Bristol Airplane Company deixou de fabricar motores de automóbiles e as vendas co motor Ford Zephyr diminuíron en setembro de 1961. Shelby contactou con Charles Hurlock de AC, que acordou proporcionar o chasis a crédito. Dave Evans, de Ford Motor Company, acordou proporcionar a crédito os motores V8 de 221 e 260 polgadas cúbicos con transmisións. O novo coche, chamado Carroll Shelby Experimental ou CSX0001, comercializaríase como o Shelby AC Cobra, entón AC Cobra e eventualmente Ford Cobra. Shelby seguiu colaborando nos vehículos Ford fabricados, incluíndo o Daytona Coupe, o GT40, o Shelby GT350 e o Shelby GT500. Despois de separarse de Ford, Shelby contribuíu ao desenvolvemento de vehículos de alto rendemento coas divisións das outras dúas grandes compañías estadounidenses, Dodge e Oldsmobile.
Ford proporcionou apoio financeiro para os cobras de AC de 1962 a 1965 e proporcionou apoio financeiro para o Ford GT, primeiro co Ford Advanced Vehicles de John Wyer en 1963 e logo con Shelby American de 1964 a 1967.
Nos anos intermedios, Shelby tivo unha serie de empresas que comezaron e deixaron de relacionarse coa produción de Cobras de "remate": coches que supostamente se construían empregando pezas e cadros "sobrantes". Na década de 1960, a FIA requiriu aos participantes (Shelby, Ford, Ferrari etc.) que producisen polo menos 100 coches para clases de carreiras homologadas. Shelby simplemente ordenou un número insuficiente de coches e saltou un gran bloque de números de identificación dos vehículos, para crear a ilusión de que a compañía importara un gran número de coches. Décadas máis tarde na década de 1990, Carroll alegou que atopara os cadros "sobrantes" e comezou a vender coches que supostamente estaban "completados". Despois descubríuse que os coches construíronse desde cero en colaboración con McCluskey, Ltd., foron chamados Cobras de "continuación". Os coches aínda constrúense a día de hoxe, coñecido como a serie CSX4000 Cobras actual.
Ingresou no Salón Internacional da Fama do Deporte de Motor en 1991, e no Salón da Fama do Deporte de Motor de América en 1992, ingresou no Salón da Fama do SCCA o 2 de marzo de 2013.
En 2003, Ford Motor Co. e Carroll Shelby retomaron lazos e converteuse en asesor técnico do proxecto Ford GT. Nese mesmo ano formou Carroll Shelby International, Inc., con sede en Nevada.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida. * Despois de retirarse co seu coche orixinal, presentado pola Scuderia Centro Sud, Shelby fíxose co coche de Masten Gregory, presentado por Temple Buell e rematou cuarto. Non se concederon puntos pola unidade compartida.
Lingua luri
O luri é unha lingua irania occidental falada polos luros no oeste de Asia. A lingua luri forma cinco grupos de linguas coñecidas como luri feyli, luri central, bakhtiari, laki e luri meridional.
Sesamoidite
A sesamoidite é a inflamación dos ósos sesamoides. Nos seres humanos adoita producirse na parte inferior do pé, tras do dedo polgar do pé. Normalmente hai dous ósos sesamoides en cada pé, ás veces poden ser sesamoides bipartitos, isto é, cada un deles consta de dúas pezas independentes. Os ósos sesamoides miden varios milímetros, sendo do tamaño de caramelos. Na sesamoidite prodúcese inflamación e dor, polo xeral producida por un aumento na actividade física que soporta o pé. Ás veces o óso pode até mesmo fracturarse, e pode ser complicado de diagnosticar nunha radiografía.
Mechanical Animals
Mechanical Animals é o terceiro álbum da banda estadounidense de rock industrial Marilyn Manson, publicado o 14 de setembro de 1998 en Australia e un día despois en Alemaña, Estados Unidos e Francia a través dos selos Nothing Records e Interscope Records.
Risoterapia
A risoterapia é unha técnica psicoterapéutica que pretende producir beneficios mentais e emocionais por medio da risa. Non pode ser considerada unha terapia xa que non cura enfermidades en por si, pero nalgúns casos reforza positivamente o efecto dos tratamentos médicos aplicados para a curación. Xeralmente, as sesións de risoterapia lévanse a cabo en grupos aproveitando o contaxio entre persoas: o efecto grupal estimula aos que teñen dificultades para rir.
A risoterapia comparte principios coas técnicas de vida sa, segundo a cal é importante rirse dun mesmo. Así, axuda a desdramatizar as situacións da vida, desenvolvendo o espírito competitivo e optimista. De feito, as persoas que utilizan esta técnica aprenden a ter unha mellor visión de si mesmos, do seu contorno e das súas posibilidades. A risa axuda a ter unha mellor calidade de vida, sendo recomendable rirse durante un minuto tres veces ao día.
Historia
Esta técnica é empregada dende moito tempo atrás coma un complemento non só en terapias mentais, senón tamén na curación de enfermidades corporais. Ao comezo, críase que a risoterapia tiña o poder de influír no corpo, especialmente nos bos estados de ánimo, os cales crean unha predisposición favorable para a curación corporal. Así, son moitos os casos nos que se atopa a risoterapia ao longo da historia:
Tove (filme)
Tove é un filme finlandés de 2020 dirixido por Zaida Bergroth. É un filme biográfico sobre a autora e ilustradora Tove Jansson, creadora dos Moomins. O filme tivo un orzamento de 3,4 millóns de euros, o que o converte no segundo filme finlandés máis caro, despois de Tuntematon sotilas (2017). Foi escollido como candidato de Finlandia para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
O filme céntrase nos primeiros anos de vida de Tove Jansson, desde a súa vida durante a guerra ata mediados da década de 1950, mostrando tanto as súas relacións persoais con personaxes como Vivica Bandler e Atos Wirtanen, como a creación dos Moomins e a popular serie de libros.
Esciliorrínidos
miniatura|235px|[[Scyliorhinus stellaris.]] miniatura|235px|[[Galeus melastomus.]]
A dos esciliorrínidos (Scyliorhinidae) é unha das máis grandes familias de elasmobranquios, da orde dos carcarriniformes (Carcharhiniformes), coñecidos vulgarmente como melgachos (en sentido amplo, incluíndo tamén as roxas e as zapatas), xa que conta cunhas 150 especies distribuídas en 17 xéneros.
Viven en augas temperadas e tropicais en mares de todo o mundo, desde a zona intermareal até profundidades de 2 000 m ou máis, dependendo das especies.
Características
Os melgachos poden distinguirse doutrois tiburóns de pequeno tamaño polos seus ollos alongados que recordan aos dun gato (por iso en moitos idiomas dáselles o nome de peixes gatos ou outrkis poarecidos) e polas súas dúas pequenas aletas dorsais. A maioría das especies non son particularmente grandes, con lonxitudes de 60 a 70 cm aproximadamente, aínda que unha especie que habita nas augas profundas do mar da China Meridional alcanza os 4 m de longo.
Xéneros
A familia comprende os seguintes 17 xéneros:
Hórreo tipo Carballo
O hórreo tipo Carballo é un tipo de hórreo galego que se dá en zonas da comarca de Bergantiños. A súa área de distribución é moi reducida e nela convive con outras tipoloxías propias de áreas limítrofes.
Morfoloxía
É un hórreo rectangular con suspensión de cepas transversais coroadas por rateiras. Comparte moitas características co hórreo bergantiñán, pero a principal diferenza estriba en que os penais son de fábrica, a modo de prolongación vertical das cepas dos extremos. A cámara é continua exteriormente, salvo nos hórreos máis longos, nos que os costais están divididos en tramos.
O tellado é a dúas augas. Ten un beiril pouco asomado que se aloxa baixo sobrepenas de pouco grosor. Non faltan os elementos terminais. A porta da cámara vai nun dos penais, pola altura da suspensión ten escaleira de fábrica paralela ao penal.
Construción
A cámara está soportada por unha grade de madeira constituída por fortes trabes que descansan sobre os tornarratos, que coroan cepas de cachotería. Os panos de peche están formados por doelas verticais de madeira aseguradas por dúas faixas. Sobre a cámara, o tellado é de tella cerámica curva sobre taboado de madeira.
Televisió de Catalunya
Televisió de Catalunya (TVC) é unha empresa de televisión catalá que pertence ao ente público de Cataluña, a Corporació Catalá de Mitjans Audiovisuals (CCMA), que á súa vez depende da Generalitat de Cataluña.
Actualmente posúe seis canles distintas: TV3, El 33, Canal Super3, 3/24, 3XL e Esport 3, ademais de vía satélite coa canle internacional TV3CAT e a canle en alta definición TV3HD. Todas elas emítense desde os estudios situados en Sant Joan Despí.
Estudos
A sede central de TVC está situada na localidade de Sant Joan Despí, na provincia de Barcelona. As instalacións divídense en dous edificios. No CEI (centro de emisión de informativos) atópase a redacción dos programas informativos e de deportes e conta con dous estudios, o do Telenotícies e outro multiusos onde se emiten os programas en directo como Els matins. Por outra banda, desde o CPA (centro de produción de audiovisual) realízanse e emiten os programas de entretemento. Así mesmo, a cadea posúe un centro de produción na veciña localidade de L'Hospitalet de Llobregat, onde roda producións de ficción como a serie El cor de la ciutat.
Canles
Televisió de Catalunya conta con seis canles. Todas elas emiten integramente en catalán, aínda que hai emisións en aranés nas desconexións para o Val de Arán.
Telefonía móbil 4G
En telecomunicación, 4G úsase para referirse á cuarta xeración de tecnoloxías de telefonía móbil. Sucede ás tecnoloxías 2G e 3G, e antecede á 5G.