cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rorcual común
Alimentación
miniatura|Vista aérea do rorcual común alimentándose. O rorcual común é un animal filtrador que se alimenta de pequenos cardumes de peixes, de luras, de crustáceos como os misidáceos e de krill. Aliméntase abrendo as mandíbulas mientres nada a unha velocidade relativamente alta pois segundo recentes estudos alcanza os 11 quilómetros por hora, o que fai que engula máis de 70 metros cúbicos de auga en cada inxestión. Entón pecha as mandíbulas e empuxa a auga de volta cara a fóra a través das súas barbas, o que permite que a auga salga mentres retén as presas. Un adulto ten entre 262 e 390 (aínda que pode chegar ater máis de 400) barbas en cada lado da boca. Estas barbas están compostas de queratina, que se esfiaña en pequenos pelos na punta, preto da lingua. Cada placa pode chegar a medir 76 cm de lonxitude e 30 cm de ancho.
Somérxese de forma rutineira a profundidades de máis de 200 metros, onde executa unha media de catro «turradas», alimentándose de agregacións de krill. Cada trago prové a balea de aproximadamente 10 kg de krill. Un rorcual pode consumir até 1.800 kg de comida ao día, o que levou aos principais científicos á conclusión de que dedica aproximadamente tres horas cada día a alimentarse para satisfacer as súas necesidades enerxéticas. Se as aglomeracións de presas non son suficientemente densas, ou están localizadas en augas demasiado profundas, a balea ten que dedicar máis tempo ao longo do día á busca de alimento. Tamén foron observadas rodeando cardumes de peixes a gran velocidade, comprimindo o cardume nunha bola e despois xirando de lado antes de engulir os peixes.
Comportamento
O rorcual común é un dos cetáceos máis rápidos e pode manter velocidades de até 37 km/h, téndose rexistrado velocidades superiores a 40 km/h, razón pola que recibe o apelativo de «galgo dos mares». Son máis gregarios que outros rorcuais e adoitan vivir en grupos de seis a dez individuos, aínda que nas zonas de alimentación sexa posible observar até 100 exemplares xuntos.
Vocalización
Ao igual que outras baleas, os machos da especie emiten sons longos, altos e de baixa frecuencia. As vocalizacións da balea azul e do rorcual común producen as frecuencias máis baixas coñecidas entre os animais. A maioría dos sons son de frecuencia modulada (FM) de pulsos infrasónicos de 16 a 40 hertzs (o oído humano capta sons entre os 20 e 20.000 Hz). Cada son dura entre un e dous segundos e varias combinacións de sons se producen en secuencias de 7 a 15 minutos de duración. Esas secuencias repítense durante varios días. O nivel das secuencias vocais está por enriba de 184 a 186 decibelios relativos a 1 micropascal (µPa) a unha distancia de referencia dun metro e poden detectarse a centenares de quilómetros de distancia.
Distribución e migración
miniatura|esquerda|Os rorcuais comúns poden alcanzar unha lonxitude de 27 metros. Como moitas das grandes baleas, o rorcual común é unha especie con distribución cosmopolita. Pode verse nos principais océanos, desde as augas polares ás tropicais e en augas litorais e oceánicas. A especie está ausente só nas augas próximas aos bloques de xeo de ambos polos e de áreas relativamente pequenas e afastadas dos grandes océanos, como o mar Vermello, o golfo Pérsico, o leste do mar Mediterráneo e o mar Báltico. A maior densidade de poboación encóntrase en augas temperadas e frías. En augas máis cálidas e nas rexións ecuatoriais a súa poboación diminúe considerablemente. Prefire as augas profundas, de gran produtividade biolóxica, máis alá das plataformas continentais ou zonas onde a caída da plataforma continental ten unha pendente moi pronunciada e evita as augas pouco profundas.
O rorcual común do Atlántico Norte está amplamente distribuído, desde o golfo de México ao mar Mediterráneo, en dirección norte chega até os límites dos bloques de xeo árticos. Polo xeral son máis abundantes cara os 30º de latitude norte, aínda que hai serias dúbidas sobre a súa distribución ao sur desa latitude pola dificultade que supón distinguir entre o rorcual común e o rorcual de Bryde. Numerosos avistamentos feitos desde barcos levaron aos investigadores á conclusión de que a zona de alimentación durante o verán do rorcual común no Atlántico Norte se encontra principalmente entre as latitudes 41°20'N e 51°00'N, bordeando a costa a 1.800 m de distancia desta.
A súa distribución no Pacífico Norte durante o verán abarca desde as proximidades das augas costeiras da zona central da Baixa California até o Xapón e chegando tan ao norte como o mar de Chukchi, bordeando o océano Ártico. Encóntrase en maior número ao norte do golfo de Alasca e ao sur do mar de Bering entre maio e outubro, con algún movemento a través das illas Aleutianas de entrada e saída do mar de Bering. Moitas baleas identificadas entre novembro e xaneiro no sur de California foron cazadas despois nunha área que vai desde a parte central de California até Oregón, Columbia Británica e o golfo de Alasca. Rorcuais comúns foron observados alimentándose nas augas de Hawai a mediados de maio e varios avistamentos da especie producíronse na mesma zona durante o inverno. Algúns investigadores suxeriron que as baleas emigran a augas hawaianas principalmente en outono e inverno.
Aínda que sexan con certeza migratorios, movéndose estacionalmente desde áreas de alimentación en latitudes altas, onde se destribúen en verán, a latitudes baixas, onde pasan o inverno e se reproducen, o patrón xeral de migración destas baleas é difícil de determinar a causa da súa ampla distribución. Lecturas acústicas con hidrófonos de escoita pasiva indican unha migración dos rorcuais comúns do Atlántico Norte en dirección ao sur que se produce en outono desde a rexión de Terra Nova e Labrador, pasando polas Bermudas e chegando até as Antillas. Crese que unha ou varias poboacións de rorcuais permanecen todo o ano en latitudes altas movéndose por zonas costeiras, pero non dirixíndose até o sur a finais de outono. No océano Pacífico, os modelos de migración son difíciles de entender. Aínda que algúns rorcuais estean aparentemente presentes no golfo de California todo o ano, hai un aumento significativo no seu número en inverno e primavera. Os rorcuais antárticos migran estacionalmente desde zonas alimenticias en latitudes antárticas relativamente altas no verán, a áreas de latitudes baixas de parto e cría en inverno. A situación das áreas de cría de inverno aínda é descoñecida, xa que estas baleas tenden a migrar ao océano aberto, polo que as posicións exactas son difíciles de determinar.
Atlántico Norte
miniatura|esquerda|150px|Imaxe dun rorcual común nun [[Selo postal|selo das Illas Feroe, emitido o 17 de setembro de 2001.]] No Atlántico Norte, a Comisión Baleeira Internacional (CBI) distribúe os rorcuais en sete zonas demográficas distintas: Nova Escocia, Terra Nova e Labrador, Groenlandia occidental, Islandia-leste de Groenlandia, norte de Noruega, Illas Feroe-oeste de Noruega e Irlanda-España-Illas Británicas-Portugal. Os resultados das investigacións mediante o proceso de marcaxe de exemplares e a súa posterior recuperación, indican que un certo movemento se produce a través dos límites destas zonas demográficas, o que suxire que cada zona non é completamente inconexa e que un proceso de inmigración e emigración se produce entre elas.
J. Sigurjónsson estimou en 1995 que a poboación total de rorcuais comúns preexplotación en todo o Atlántico Norte oscilaba entre 50.000 e 100.000 exemplares, pero a súa investigación é criticada por non proporcionar datos de apoio e unha explicación do seu razoamento. En 1977, D. E. Sergeant suxeriu unha poboación «primitiva» total de 30.000 a 50.000 exemplares en todo o Atlántico Norte. Dese número, aproximadamente de 8.000 a 9.000 estarían localizados en Terra Nova e áreas de Nova Escocia, con exemplares pasando o verán en augas estadounidenses ao sur de Nova Escocia, que presumiblemente non foran tomadas totalmente en conta. J.M. Breiwick estimou que o compoñente «explotable» (por enriba do límite de tamaño legal de 50 pés, é dicir, 15,24 m) da poboación de Nova Escocia era de 1.500 a 1.600 exemplares en 1964, reducido a tan só aproximadamente 325 en 1973.
Realizáronse recoñecementos aéreos en augas canadenses desde principios dos anos 1970, dando como resultado de 79 a 926 rorcuais ao leste da zona de Terra Nova e Labrador en agosto de 1980, e uns poucos centos no norte e na área central do golfo de San Lourenzo en agosto de 1995–1996. Estimacións do número de rorcuais comúns en augas ao oeste de Groenlandia durante o verán sitúanse entre 500 e 2.000 exemplares, e en 1974 Jonsgard considerou que os rorcuais comúns do oeste de Noruega e as Illas Feroe «sufriron unha mingua considerable durante os anos da posguerra, probablemente pola sobreexplotación».
A poboación ao redor de Islandia parece que foi moito mellor. En 1981 determinouse que o seu número parecía que só sufrise unha pequena diminución desde principios dos anos 1960. Inspeccións realizadas durante os veráns de 1987 e 1989 deron como resultado unhas estimacións de entre 10.000 e 11.000 rorcuais entre o leste de Groenlandia e Noruega. Estes datos mostran unha recuperación substancial se comparamos cunha inspección de 1976 que daba unha estimación de 6.900 baleas, que foi considerada como unha diminución "leve" con respecto aos niveis de 1948. As estimacións dos niveis demográficos na área de Illas Británicas-España-Portugal no verán variaron de 7.500 a máis de 17.000.
En total, estímase que a poboación do Atlántico Norte está entre 40.000 e 56.000 exemplares.
Pacífico Norte
miniatura|[[Esqueleto de rorcual común.]] A poboación histórica total do rorcual común do Pacífico Norte calcúlase que estaba entre 42.000 e 45.000 exemplares antes do comezo da caza de baleas. Deste número, estimouse que a poboación na parte leste do Pacífico Norte era de 25.000 a 27.000. Cara 1975, a estimación demográfica diminuíra a unha cantidade entre 8.000 e 16.000 exemplares. Inspeccións realizadas en 1991, 1993, 1996 e 2001 produciron unhas estimacións de entre 1.600 e 3.200 rorcuais en California e de 280 a 380 en Oregón e Washington. O mínimo estimado para a poboación de California-Oregón-Washington, segundo a U.S. Pacific Marine Mammal Stock Assessments: 2005, era aproximadamente duns 2.500. Os estudos preto das illas Pribilof no mar de Bering mostraron un aumento substancial da poboación local de rorcuais comúns entre 1975–1978 e 1987-1989. En 1984 estimouse que a poboación total do Pacífico Norte era tan só un 38% da súa capacidade histórica.
Rorcual antártico
miniatura|Esqueleto do último espécime cazado na [[Rexión de Biobío, o 21 de maio de 1983. Actualmente exhibido na Universidade de Concepción (Chile).]] Os datos sobre os niveis demográficos históricos e actuais do rorcual antártico son relativamente escasos. A estimación oficial da CBI da poboación do rorcual común no Hemisferio Sur previa á caza de baleas, era de 400.000 exemplares e a poboación en 1979 (ano do cesamento da caza de baleas antárticas a grande escala) era de 85.200. Tanto as estimacións actuais como históricas deberían ser consideradas como estimacións pouco fiables, pois sábese que a metodoloxía e mais os datos utilizados no estudo eran incorrectos. Outras estimacións calcularon que a poboación a finais dos anos 1980 e principios dos anos 1990 era duns 5.000 rorcuais e posiblemente de tan só 2.000 ou 3.000. Desde 2006, non hai ningunha estimación cientificamente aceptada da súa poboación ou tendencias.
Caza e explotación
miniatura|Rorcual común cazado en [[Grays Harbor a comezos do século XX. Actualmente está en perigo de extinción.]] Durante o século XIX, o rorcual común era cazado ocasionalmente por barcos baleeiros a vela, pero estaba relativamente seguro debido á súa velocidade e ao feito de que a miúdo se afundía cando o mataban. Así e todo, os barcos de vapor, introducidos a metade de século, e a invención de arpóns que explotaban ao impactar co animal posibilitaron matar e asegurar a captura de baleas azuis, rorcuais comúns e rorcuais boreais a escala industrial. Cando as baleas azuis sufriron unha sobrecaptura, a industria da caza de baleas volveu a mirada cara o máis pequeno e aínda abundante rorcual común como substituto. Foi cazado principalmente pola súa carne, graxa, aceite e barbas. Aproximadamente 704.000 rorcuais comúns foron capturados en operacións de caza de baleas antárticas entre 1904 e 1975. Trala introdución de buques factoría con ramplas a popa en 1925, o número de baleas cazadas anualmente aumentou de forma considerable. Só en 1937 cazáronse máis de 28.000 e entre 1953 e 1961 cazáronse unha media duns 25.000 ao ano. Cara 1962, as capturas do rorcual boreal experimentaron unha alza cando os rorcuais comúns comezaron a escasear. Cara 1974 cazábanse menos de 1.000 rorcuais comúns cada ano. A CBI prohibiu a captura de rorcuais comúns do Hemisferio Sur en 1976.
No Pacífico Norte, un número de aproximadamente 46.000 rorcuais comúns foi capturado por barcos baleeiros comerciais entre 1947 e 1987. O coñecemento de que a Unión Soviética estivo envolta na matanza ilegal de baleas de especies protexidas no Pacífico Norte significa que os datos de capturas rexistrados son incompletos. O rorcual común recibiu a protección plena fronte á caza comercial de baleas por parte da CBI no Pacífico Norte en 1976 e no Atlántico Norte en 1987, a excepción de pequenas capturas feitas por aborixes ou con fins de investigación. Todas as poboacións ao longo do mundo figuran nunha lista de especies en perigro feita polo Servizo de Pesca e Vida Silvestre dos Estados Unidos, a Lista Vermella da Unión Internacional para a Conservación da Natureza e no Apéndice I (especies ameazadas de extinción) do Convenio sobre o Comercio Internacional de Especies de Fauna e Flora Salvaxe Ameazadas (CITES).
miniatura|left|[[Arpón para a caza de baleas.]] Este cetáceo aínda é cazado no Hemisferio Norte na zona de Groenlandia, conforme o procedemento establecido pola Comisión Baleeira Internacional no seu programa de «Caza de Subsistencia Aborixe». A carne e outros produtos obtidos das baleas cazadas ao amparo deste programa comercialízanse no ámbito da economía local groenlandesa, pero a súa exportación é ilegal. A CBI estableceu unha cota de 19 rorcuais comúns por ano para Groenlandia pese á preocupación provocada pola incerteza dos actuais niveis demográficos da especie. A través deste programa cazáronse 377 baleas en 2007, das cales 12 eran rorcuais comúns.
Islandia e Noruega non están afectadas pola moratoria da CBI da caza comercial de baleas porque ambos os dous países presentaron obxeccións á moratoria. En outubro de 2006, o Ministerio de Pesca de Islandia autorizou a caza de nove rorcuais comúns en agosto de 2007. No Hemisferio Sur, Xapón inscribiu o rorcual común no seu programa de Permiso Especial Antártico de caza de baleas nas tempadas 2005-2006 e 2006-2007 para a captura de 10 baleas por ano. A proposta para 2007-2008 e as 12 tempadas seguintes incluía a caza de 50 rorcuais comúns por ano, pero a finais de dita tempada en abril de 2008, non se ccapturara ningún exemplar.
As colisións con barcos son unha das principais causas de mortalidade do rorcual común adicionais á súa caza. Nalgunhas áreas, estas colisións representan unha parte substancial das causas de varamentos nas costas de grandes baleas. A maioría das feridas serias ou letais son causadas por grandes e veloces barcos preto da plataforma continental.
Castelo de Peñafiel
O castelo de Peñafiel é unha fortificación situada na localidade de Peñafiel, na provincia de Valladolid, sobre unha lomba estreita e longa que lle proporciona a forma dunha nave. O castelo é propiedade do concello de Peñafiel e está declarado Ben de Interese Cultural. É coñecido coma o "Buque de Castilla".
miniatura|Castelo de Peñafiel
Historia
A orixe da fortaleza remóntase ao século X, quedando constancia documental da súa existencia en 943, cando era Ramiro II era rei de León. En 983 apoderouse dela Almanzor, ata que en 1013, foi reconquistada polo conde castelán Sancho García; grazas a el, parece que se debe o cambio do primitivo nome de Pena Falcón polo de Peñafiel (en latín Pena Fidele); cando o conde Sancho García o tomou dos árabes e pronunciou a célebre frase "dende hoxe en diante esta será a pena máis fiel de Castela".
Fernando III o Santo instituíu o señorío de Peñafiel para o seu fillo Afonso X o Sabio, o cal transferiuno ao seu sobriño, e neto do rei santo, o infante Xoán Manuel. Este foi quen se ocupou da reedificación do castelo e do recinto amurallado na primeira metade do século XIV. Algo despois, sendo rei de Castela Pedro I o Cruel, suprimiuse o señorío e pasaron os seus bens a propiedade rexia. miniatura|Vista frontal do castelo.
De Xoán I pasou o castelo ás mans de Fernando de Antequera, e das deste ao seu fillo Xoán II de Aragón. Sendo Xoán aínda infante residiu no castelo durante algún tempo, de forma que nel naceu (1421) o seu primeiro fillo, Carlos, príncipe de Viana. Nel tamén protagonizou unha revolta contra Xoán II de Castela, quen o tomou en 1451 e ordenou a súa demolición. Non obstante, en 1456 concedeu a Pedro Téllez, Mestre da Orde de Calatrava, os dereitos sobre os restos do castelo, incluído o da súa reedificación.
En 1999 inaugurouse o Museo Provincial do Viño, que recibe máis de 100.000 visitas ao ano.
Descrición
O seu trazado en planta posúe forma moi estreita e alongada (uns 35 m de anchura fronte a 210 m de lonxitude). O conxunto está defendido por unha primeira muralla exterior de lenzos lisos que pode datar do século XI e ser, polo tanto, a parte máis antiga da construción. No seu lado oriental ábrese unha única porta de acceso flanqueada por senllas torres grandes circulares e coroada por un matacán do que só quedan as mísulas. Unha segunda formación de murallas delimita o recinto interior. Está constituída por 28 cubos ameados que se intercalan equidistantemente no prolongado cerramento definindo unha sucesión de cortinas tamén ameadas e transitables no seu cumio a través dun adarve. miniatura|Vista dende a Adega Rogers
No centro aproximado deste espazo levántase a torre da homenaxe, prisma rectangular duns 34 m de altura que alberga tres plantas abovedadas. O resto queda dividido por ela en dúas zonas cuxos primitivos forxados desapareceron; servirían de aloxamento para a tropa e acollerían os almacéns e áreas de servizo. Os seus terrazos farían función de patios elevados. Nunha desas ás, a sur, atópase agora o Museo Provincial do Viño.
Cima da Aldea, Bodaño, Vila de Cruces
Cima da Aldea é un lugar da parroquia de Bodaño, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza.
Dominio PLAT
En bioloxía molecular o dominio PLAT é un dominio proteico que se encontra en diversas proteínas asociadas a lípidos ou de membrana. O acrónimo PLAT vén de Policistina-1, Lipoxixenase, Alfa-Toxina e tamén se chama dominio LH2 (de Homoloxía de Lipoxixenase). O coñecemento que se ten da estrutura da lipase pancreática indica que este dominio se une á procolipase, a cal é unha mediadora na asociación a membranas.
Este dominio encóntrase en varias proteínas asociadas a lípidos. Forma un sándwich beta composto por dúas follas β formada cada unha por catro febras β.
Luz (homónimos)
Luz pode referirse a:
Dash Shaw
Dash Shaw, nado no barrio de Hollywood (Os Ánxeles) o 6 de abril de 1983, é un autor de cómic estadounidense. É autor das novelas gráficas Love Eats Brains (Odd God Press), GardenHead (Meathaus), The Mother's Mouth (Alternative Comics), Bottomless Belly Button (Fantagraphics) e BodyWorld (Pantheon Books).
Pequenas obras súas apareceron en diferentes escolmas, periódicos e revistas. No 2005 publicouse GoddessHead, unha recompilación de obras súas de banda deseñada, publicada por Hidden Agenda Press. Os seus cómics son coñecidos pola énfase no factor emocional, a lóxica lírica e o deseño innovador.. En 2002 foi un dos dez artistas seleccionados no Small Press Expo. Tamén escribe poesía e teatro con James Blanca no grupo weirdo pop Love Eats Brains!, e coescribiu e actuou en varias curtametraxes.
Sandra Barral
Sandra María Barral Rodríguez, nada na Coruña en 1973, é unha científica galega especialista en xenética, e unha das máis destacadas estudosas da enfermidade de Alzheimer.
Formación
Licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, e fixo a súa tese de doutoramento en Xenética baixo a dirección do doutor Ángel Carracedo, tese que foi lida en 1999.
Labor profesional
Despois de traballar un tempo nun grupo coruñés, diante da falta de expectativas, que fixeron que chegara a pensar en abandonar a ciencia, decidiu emigrar a outro país onde poder dedicarse a ela, e así chegou a Nova York, buscando «os mellores laboratorios do mundo».
Barral considérase a si mesma como unha "veterana" entre os cerebros galegos no estranxeiro —a Fundación Barrié premiouna recentemente pola súa traxectoria— e contempla con pesimismo a situación do I+D en España. «Desafortunadamente, empeora a pasos axigantados, é desolador e, ademais, hai pouco respecto pola profesión de científico».
A científica coruñesa apostou hai 15 anos por especializarse nas bases xenéticas da enfermidade de Alzheimer dedicándose a descifrar os enigmas desta doenza nun dos laboratorios de referencia sobre a materia.
As súas investigacións
Na actualidade a doutora Barral é profesora axudante de neuroxenética no Departamento de Neuroloxía da Universidade de Columbia, e traballa no Gertrude H. Sergievsky Center e no Taub Institute for Research on Alzheimer's Disease and the Aging Brain, centros adscritos ao Columbia University Medical Center (CUMC).
Gran Premio do Reino Unido de 1998
O Gran Premio do Reino Unido de 1998 (oficialmente o LI RAC British Grand Prix) foi unha carreira de motor de Fórmula 1 celebrada o 12 de xullo de 1998 no Circuíto de Silverstone, Silverstone, Northamptonshire, Inglaterra. Foi a novena rolda da tempada de Fórmula Un de. A carreira de 60 voltas gañouna Michael Schumacher pilotando un Ferrari tras comezar desde a segunda posición. Mika Häkkinen, que comezou desde a pole position, terminou segundo con Eddie Irvine terceiro no outro Ferrari. A vitoria de Schumacher foi a cuarta da tempada, e a súa terceira vitoria consecutiva logo de gañar no Canadá e no Gran Premio de Francia, pero foi baixo circunstancias controvertidas, evitou un stop-and-go ao ingresar no pit lane para facelo na última volta, cruzando a liña de chegada no pit lane para gañar a carreira antes de chegar ao seu box, aínda que a penalozacoón foi posteriormente rescindida.
Clasificación
Mika Häkkinen logoru a pole por case medio segundo sobre o seu rival Michael Schumacher. Jacques Villeneuve tomou a terceira posición, mentres que o compañeiro de equipo de Häkkinen, David Coulthard, clasificouse na cuarta posición. A Ralf Schumacher e Olivier Panis elimináronlles os tempos porque non puideron saír dos seus coches o suficientemente rápido durante un simulacro de seguridade da FIA, para practicar a evacuación da cabina en caso de incendio. Ralf Schumacher trompeou e calou o motor no inicio da clasificación e cualificou no coche de reposto, que estaba preparado para o seu compañeiro de equipo, Damon Hill.
Reparacións de guerra
As reparacións de guerra son pagamentos monetarios impostos polo vencedor ao vencido para cubrir os danos e perdas causados durante unha guerra. Xeralmente, este termo fai referencia ao traspaso de bens ou de sangue e non á anexión de territorios.
Críticas
Historicamente as críticas principais das reparacións de guerra foron:
John Maynard Keynes afirmou que a influencia en xeral das reparacións de guerra poderían ser desastrosas.
Gran Premio do Reino Unido de 1998
Carreira
miniatura| left | [[David Coulthard retirándose da carreira]]
Reparacións de guerra
Críticas
Moitos críticos sosteñen a teoría de que as reparacións de guerra foron unha das causas (se ben indirecta, moi decisiva) dos moitos motivos que levaron á segunda guerra mundial. Despois do fin da primeira guerra mundial, o Tratado de Versalles de 1919 impuxo reparacións de guerra moi fortes sobre Alemaña. Moitos afirman que estes pagamentos de reparacións exacerbaron os problemas económicos alemáns, e a hiperinflación resultante arruinou as oportunidades de recuperación da República de Weimar e permitiu a chegada ao poder do Partido Nazi e de Adolf Hitler. Outros apuntan ao feito de que as reparacións ao final da segunda guerra mundial foron calculadas sobre a base dos danos causados polos alemáns durante a primeira guerra mundial. Despois da Guerra Franco-Prusiana, o monto total das reparacións foi calculado con base nun valor fixo. Ademais o monto ao final da primeira guerra mundial foi obxecto de recálculos frecuentes, o cal alentou a Alemaña a obstruír tales pagamentos. Eventualmente, todos eses pagamentos foron cancelados ao chegar Hitler á Chancelería Alemá.
Gran Premio do Reino Unido de 1998
Carreira
David Coulthard, con intermedios, trompeou na volta 38 mentres pasaba a un dobrado. Jarno Trulli trompeou na mesma volta que Coulthard cando Barrichello trompeou e bateu contra o muro no Club na volta 40. O seu compañeiro de equipo de McLaren Mercedes Mika Häkkinen construíu unha vantaxe de 49 segundos sobre o segundo piloto, Michael Schumacher cando catro voltas despois saíuse do circuíto, fixo un trompo completo de 360º antes de continuar. O incidente danou o alerón dianteiro do seu coche e custoulle 10 segundos de ventaxe pero logo de varias voltas de empeoramento das condicións climatolóxicas, saíu o coche de seguridade que desacelerou os coches e eliminou por completo a vantaxe de Häkkinen sobre Schumacher.
A carreira reiniciouse na volta 50 e só pasaron dúas voltas antes de que Häkkinen cometese outro erro, o que puxo a Schumacher á cabeza. O alemán rapidamente distanciose do seu rival, que agora estaba cuidaba o seu McLaren.
miniatura| [[Michael Schumacher e David Coulthard lado a lado]] No entanto, dúas voltas antes do final, Schumacher recibiu unha penalización de stop & go por pasar Giancarlo Fisichella co coche de seguridade na pista na volta 43. Tiña que entrar aos pits dentro de tres voltas para cumprir a súa penalización, o que fixo entrando no pit lane na última volta da carreira, pero ao facelo cruzou a liña de meta, que se estende ao longo do pit lane, antes de chegar ao seu boxs e gañou a carreira sen cumprir a penalización. O seu equipo argumentou que a penalización debería emitirse no prazo de 25 minutos logo do incidente, pero que foron informados logo de 31 minutos. Tamén argumentaron que a notificación manuscrita non estaba clara en canto a que penalización se emitiu realmente: un stop-and-go ou unha suma de 10 segundos ao tempo de carreira de Schumacher. Os comisarios entón decidiron aplicar a adición de 10 segundos despois da carreira. Con todo, a penalización de tempo adicional só se pode empregar para castigar unha infracción nas últimas 12 voltas dun Gran Premio, polo que non se aplicou aquí. Os comisarios eventualmente cancelaron a penalización por completo. Presentouse unha protesta por parte de McLaren e Mercedes, que se sentían enganados por Ferrari por non ter Schumacher que cumprir a penalización, pero esta foi rexeitado pola FIA. Como resultado, os tres comisarios entregaron as súas licenzas nunha reunión extraordinaria do Consello Mundial da FIA.
Marine Le Pen
Marion Anne Perrine Le Pen, nada en Neuilly-sur-Seine, Francia, o 5 de agosto de 1968, popularmente coñecida como Marine Le Pen, é unha avogada e política francesa, presidenta da Agrupación Nacional, candidata por este partido ás eleccións presidenciais de 2012 e 2017. É filla do anterior presidente da Fronte Nacional, Jean-Marie Le Pen.
Dende xullo de 2004 é eurodeputada á vez que conselleira rexional da rexión francesa Norte-Paso de Calais dende marzo de 2010. Perdeu a segunda volta electoral presidencial o domingo 7 de maio de 2017 a mans de Emmanuel Macron.
Luz (A Coruña)
Luz foi unha revista editada na Coruña en 1922.
Historia e características
Subtitulada Revista semanal ilustrada, apareceu o 9 de xullo de 1922. Logo de desaparecer Vida algúns dos seus redactores crearon esta revista. Dirixida por Juan Marín Felipe, o redactor xefe era G. de Leferente. Entre os seus colaboradores figuraron Julio José Casal, Ángel Ferrant, Luís Huici, Francisco Miguel, Manuel Méndez, Ramón Núñez Carnicer e Manuel Barros Arbones. O último número coñecido é o 4 con data 30 de xullo de 1922. Foi continuada por Marineda.
Parga, Guitiriz
Santo Estevo de Parga é unha parroquia do municipio lucense de Guitiriz, situada a 6 quilómetros da capital do concello. Segundo o IGE en 2012 tiña 465 habitantes (225 homes e 240 mulleres) distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 609 habitantes.
Periclímeno (fillo de Neleo)
Na mitoloxía grega, Periclímeno foi o maior dos fillos de Neleo (fillo de Poseidón) e Cloris, filla de Anfión. Neleo foi expulsado polo seu irmán Pelias e marchou a Mesenia, onde fundou a cidade de Pilos.
Parga, Guitiriz
Patrimonio
Xunto ó centro de saúde atópase a capela de San Xosé, da que destaca no seu interior un retablo de estilo barroco e talla da Virxe sedente co Neno.
Sitio arqueolóxico de Pena Xiboi
O sitio de Pena Xiboi, declarado Ben de Interese Cultural, está datado entre os anos 8000 e 5000 a. C. Está situado na aldea da Tolda, preto do muíño da Ruxida. A carón del colocouse un cruceiro cunha placa conmemorativa.
Periclímeno (fillo de Neleo)
Periclímeno destacaba pola súa gran forza e era o máis valoroso dos fillos de Neleo. Poseidón concedeulle ademais a capacidade de cambiar de forma no animal que quixer e, cando Heracles atacou e conquistou Pilos, enfrontouse con Periclímeno. Este transformouse primeiro en león, logo en serpe e tamén en abella (ou mosca ou formiga, segundo outras fontes), para tomar finalmente a forma dunha aguia que intentou picarlle nos ollos. Pero todo iso non evitou que Heracles terminara matándoo coas súas frechas, para logo matar tamén ó resto dos seus irmáns, coa única excepción de Néstor, que se criaba fóra de Pilos.
Parga, Guitiriz
Igrexa parroquial
miniatura|dereita|Igrexa de Santo Estevo. Está situada nun outeiro, posiblemente ocupado con anterioridade por un poboado castrexo. Foi construída no século XII, se ben tras numerosas transformacións posúe características arquitectónicas de diferentes estilos.
Periclímeno (fillo de Neleo)
Periclímeno formou parte da expedición dos argonautas.
Parga, Guitiriz
Igrexa parroquial
Ten unha nave rectangular e a capela maior cadrada, coa sancristía engadida no lado esquerdo.
A fachada é de perpiaño, do século XVIII. Consta de porta, ventá, espadana con dúas campás, e sobre ela unha cruz metálica. Entre a fachada e o muro lateral dereito hai un reloxo de sol.
No interior da igrexa hai tres retablos do barroco popular e unha serie de pinturas murais datadas cara ao século XV, representando escenas da Paixón, a Anunciación e o Cristo en Maxestade.
Os retablos laterais, restaurados recentemente, presentan figuras como San Ramón Nonato e San Roque.
Hai tres sarcófagos antropoides, desenterrados do adro, así como varias lápidas sepulcrais e unha pía bautismal gótica sen adornos.
Castelo de Parga
miniatura|dereita|Restos do Castelo da Pobra de Parga. O castelo de Parga está situado nas proximidades da igrexa parroquial. Actualmente consérvase parte dun dos muros do peche e unha das torres.
As paredes están fabricadas na súa parte alta con perpiaños de granito asentado sobre pedras de cachotaría pertencentes a unha época anterior, posiblemente reaproveitadas do castro de Parga.
En 1603 o castelo serviu como cárcere xurisdicional.
Feiras e festas
As feiras teñen lugar o domingo entre os días 9 e 15 e o derradeiro domingo de mes.
Unha das festas máis coñecidas é a Feira da Cantería, artesanía e callos, que se celebra o primeiro fin de semana de xullo, onde se pode ver como os canteiros traballan na pedra, así como gozar dun dos pratos típicos da zona como son os callos. Nese día abundan as merendas familiares na carballeira.
As festas parroquiais son na honra a San Roque, a terceira fin de semana de agosto.
STS-61-B
Características
STS-61-B, con sete astronautas (Brewster Shaw, Bryan D. O'Connor, Mary Cleave, Sherwood Spring, Jerry Ross, Rodolfo Neri Vela, primeiro astronauta mexicano, e Charles D. Walker) a bordo, foi lanzada para poñer en órbita varios satélites: o Morelos 2, o SATCOM KU-2 e o Aussat-2. A tripulación tamén fixo dous experimentos dirixidos a gañar experiencia construíndo estruturas no espazo: EASE e ACCESS. Cada experimento requiriu unha actividade extravehicular, ambas levadas a cabo po Spring e Ross. A bordo do transbordador tamén iban os experimentos CFES, DMOS, MPSE e OEX.
O transbordador regresou a terra na Base Edwards da Forza Aérea o 3 de decembro de 1985.
Takuma Sato
Takuma Satō (佐藤琢磨), nado o 28 de xaneiro de 1977 en Toquio, é un piloto de automobilismo xaponés. Foi o primeiro piloto asiático que gañou as 500 millas de Indianápolis, o que conseguiu en dúas ocasións (2017 e 2020).
Traxectoria
miniatura|200px|Takuma Sato en [[Indianápolis no 2004 celebrando o seu primeiro podio]] Con 19 anos, no 1996, cambiou a bicicleta por un kart, o cal o comprou cos seus aforros. Ao ano seguinte ingresou na escola Honda Racing Suzuka, pagando el todos os gastos do ingreso. No 1998 debutou na Fórmula 3000 do Xapón, na que, grazas aos seus progresos e a que Honda confiaba nel, foi a propia escudería quen lle pagou todo. Aínda así, o soño de Sato era ir a Europa para chegar ao máis alto, soño que comezou a cumprir no 1998, ano no que foi a Inglaterra e participou na Fórmula Júnior, máis concretamanete na Fórmula Vauxhall, na cal estaba no equipo Diamond Racing e na Fórmula Opel. Ao ano seguinte compartiu a súa participación na Euroseries da Fórmula Opel, onde rematou sexto na tempada coa Fórmula 3000 inglesa.
No ano 2000 continuou na F3 inglesa, pero nesa tempada cambiou de equipo, pertencendo así a Carlin Motorsport. Ese ano rematou terceriro no campionato. Outro ano máis continuaba na F3, na cal quedou primeiro, cun gran récord, 12 vitorias en 13 carreiras. Ademais do campionato, conseguiu vitorias en Macau e Zandvoort.
Xa no ano 2002 rematou de cumprir o seu gran soño, firmando con Jordan (naquel entón Jordan Honda) para competir na categoría máis alta, na Fórmula 1, sempre grazas ao apoio financeiro de Honda. Ese ano caracterizárono a súa velocidade nos circuítos e, á súa vez, os múltiples erros que cometía, como, por exenplo, a colisión co seu compañeiro de equipo por aquel entón, Giancarlo Fisichella destrozando ambos os monoprazas.
Ao ano seguinte, no 2003, Honda e Jordan romperon os seus compromisos profesionais, razón pola cal Takuma pasou unha tempada enteira como piloto probador ao bordo dun BAR. Aínda que, ao final da tempada, se converteu en piloto oficial ao ter que substituír a Jacques Villeneuve.
No 2004 asegurouse unha praza como piloto oficial e en 2005 seguiu na mesma escudería xunto co inglés Jenson Button.
Vida persoal
Sato está casado con Chiharu Sato e ten dous fillos; vive en Carmel co seu representante, Steve Fusek. Sato foi campión nacional de ciclismo no instituto e empregou este deporte como parte do seu adestramento físico durante a súa carreira como piloto.
Comondú
Comondú é un concello do estado de Baixa California Sur. Limita coa municipalidade mexicana de La Paz, Mulegé, Loreto e co Océano Pacífico. A súa área é de 18.354,8 km², e a súa poboación era de 70.816 habitantes no ano 2010. A cabeceira municipal é Ciudad Constitución.
Demografía
O concello ten moitas localidades e na seguinte táboa amósanse as principais poboacións cos seus habitantes no ano 2010.
Casanova, Oubiña, Cambados
Casanova é un lugar da parroquia de Oubiña no concello pontevedrés de Cambados na comarca do Salnés. Tiña 39 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 18 eran mulleres e 21 homes, o que representa manter a poboación respecto ós anos 2010, cando tamén tiña 39 veciños, e 2005, cando eran 40.
Jan van Eyck
Jan van Eyck, nado contra 1385 presumiblemente en Maaseyck e finado en 1441, foi un pintor flamengo.
O pintor e biógrafo de artistas florentino Giorgio Vasari, atribuíu a Jan Van Eyck unha das innovacións que máis consecuencias tería na pintura: Na súa edición de "Le Vite" deixou sentenciado que fora a orixe da pintura ao óleo. Vasari conta que Van Eyck descobreu casualmente que os óleos son aptos como aglutinantes. E continúa narrando a través da biografía de Antonello da Messina como esta nova técnica pictórica acabaría sendo coñecida en Italia.
Carel van Mander, na súa obra Schilderboek (1604) cualifica aos irmáns Van Eyck como fundadores da arte holandesa. E narra as probas experimentais cos aceites de liñaza e noces na procura de vernices que sequen o máis axiña posible.
Incluso a Enciclopedia de Diderot e D`Alembert (1751-1780) mantivo a afirmación sobre a orixe da pintura ao óleo.
As Fontes, Bazar, Castro de Rei
As Fontes é un lugar da parroquia de Bazar no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 26 habitantes (quince homes e once mulleres).
Jan van Eyck
Traxectoria
En 1428, formado parte dun séquito de alto rango, marcha -pasando por Inglaterra e Galicia -a Portugal, onde se concerta o matrimonio entre Felipe o Bo e a infanta portuguesa Isabel. Entre os diplomáticos borgoñeses atópase Baudouin de Lannoy - a quen retratará cara á 1435.
En Portugal, pinta dous retratos da infanta. E mentres espera resposta, algúns borgoñeses, probablemente tamén Van Eyck realizan unha perigrinaxe a Santiago de Compostela e teñen un encontro con Xoán II de Castela e con Mohammed, rei de Granada. En setembro dese ano parten coa infanta cara os Países Baixos, arribando a Sluis, en Bruxas. En 1432, é fixado na Sint Janskerk, hoxenedía San Bavón - o Políptico de Gante, coincidindo co establecemento da súa residencia e obradoiro permanente en Bruxas.
Neste ano, pinta "Leal Souvenir" e asemade o retrato perdido de "Xacoba de Baviera".
En 1433, pinta o "Home do turbante vermello", no que aparece por vez primeira o seu lema de pintor: "ALC IXH XAN", que traducido di:"O mellor que podo". Casa con Margarete van Eyck a quen pintará 1439.
En 1434, por encargo de Giovanni Arnolfini, o artista pinta O matrimonio Arnolfini. Tamén nace o seu primeiro fillo.
En 1435 viaxa ao Congreso de Arras, para retratar aos participantes. Durante a súa estadía, realiza o "Retrato do Cardeal Niccolò Albergati".
En 1436, conclúe as obras "Virxe do cóengo Van der Paele" e "Retrato de Jan de Leeuw".
No ano 1437, remata o "Tríptico de Dresde".
Entre 1438 e 1439 conclúe o "Retrato do Cardeal Niccolò Albergati" e a "virxe da Fonte.
Ciborio
miniatura|dereita|250px|Ciborio da igrexa do [[Convento de San Francisco do Val de Deus]] En Arquitectura denomínase ciborio ao corpo cilíndrico ou octogonal que serve de base á cúpula. Non é un elemento exclusivo da arquitectura relixiosa, aínda que é nos templos onde se alcanza a súa máxima utilización.
Jan van Eyck
Traballo
Influído por Claus Sluter e os irmáns Limbourg, desenvolveu a súa actividade artística en Bruxas. Na súa obra mestura o tema relixioso cos retratos, no primeiro tipo de obras o ambiente é palaciano mentres que no segundo teñen un carácter máis burgués.
Ciborio
En efecto, nas igrexas de planta en forma de cruz, ben sexa latina ou ben grega, prodúcese un espazo de encontro entre a nave principal e a que a curta ortogonalmente ou transepto que recibe o nome de cruceiro. É habitual que este ámbito cúbrase mediante unha cúpula elevada sobre un ciborio.
Jan van Eyck
Traballo
Van Eyck trata a luz e o espazo de forma unitaria, ligando obxectos e figuras nunha atmosfera real e continua. Perfecciou a pintura ó óleo, usando aceites de liñaza e de noz, que secaban axiña, o que lle permitiu aplicar capas superpostas de pintura co que consegue crear efectos de transparencia espectaculares polo seu realismo.
Ciborio
Segundo que a anchura do transepto sexa ou non igual á da nave, o cruceiro é un cadrado perfecto ou un rectángulo; en todo caso, os seus catro lados van constituídos por senllos arcos torais sobre os que se alza o ciborio. Tendo en conta que este é de planta circular ou octogonal, mentres que o cruceiro é un cuadrilátero, para realizar o debido asento disponse nos catro vértices deste último outras tantas pezas estruturais abovedadas, xa sexa en forma de triángulos esféricos, nese caso denomínanse pendentes, ou de beirís fora do muro, no que se designan como trompas. No ciborio adoita abrirse ocos ou lucernarios que alivian o seu peso e propician a iluminación superior.
A Cereixeira
Unha cereixeira é unha cerdeira. Como topónimo, A Cereixeira pode referirse a:
O Pumar, Bodaño, Vila de Cruces
O Pumar é un lugar da parroquia de Bodaño, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza.
Entre todos
Historia
Ao comezo do mes de xullo de 2013, varios portais de Internet anunciaron a fichaxe de Toñi Moreno por parte de Televisión Española. Así, sóubose que a ata entón presentadora de Canal Sur, estrearía un programa de solidariedade e participación cidadá igual que Tiene arreglo, o formato que viña presentando na cadea autonómica andaluza. Tras varias semanas de preparativos e presentacións do programa, foi desvelado que este se estrearía o 26 de agosto de 2013 de 16:15 a 18:30 horas.
Formato
Entre todos é un espazo con vocación de servizo público no que os invitados que se atopen nunha situación crítica, recibirán a chamada en directo de persoas que se envorcarán para resolver o seu problema máis urxente. Separadamente disto, o formato encárgase de axudar aos emprendedores a atopar socios para levar adiante o seu proxecto empresarial.
En Entre todos tamén se mostran semanalmente e, a través de caras coñecidas, todas as formas que existen para realizar unha acción de voluntariado. Ademais, o programa fomenta, por medio dos seus reporteiros, cadeas de favores que facilitan que as persoas axúdense entre si. É dicir, unha persoa axudará a outra, coa condición de que esta persoa continúe a cadea axudando á súa vez a outra. En definitiva, o principal obxectivo do programa é fomentar a solidariedade.
O xoves 30 de setembro de 2013, o programa marca récord de espectadores con 1 153 000 e de share cun 10,7%. A pesar do seu éxito, o programa tamén foi criticado por asociacións de traballadores sociais, argumentando que vulnera a dignidade das persoas necesidades e emprega ilicitamente a menores de idade para provocar pena.
2 de maio
Nacementos
miniatura|150px|Luís Amado Carballo.
Mortes
miniatura|150px|Leonardo da Vinci.
Notas
Os 366 días do ano
Filgueira, Boimorto, Boimorto
Filgueira é un lugar da parroquia de Boimorto no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 1 habitante no ano 2018 segundo datos do INE, que era 1 home.
Toponimia
O fitónimo galego Filgueira (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
Rorcual boreal
O rorcual boreal, Balaenoptera borealis Lesson, 1828, é unha especie de mamífero mariño da orde dos cetáceos, suborde dos misticetos e familia dos balenoptéridos.
Despois de ser cazado a grande escala nos mares do sur a mediados do século XX, época na que se mataron uns 200 000 exemplares, o rorcual boreal é hoxe unha especie protexida internacionalmente.
Taxonomía e nomenclatura
A primeira descrición desta especie débese a René Primevère Lesson, en 1828, en Histoire naturelle générale et particulière des Mammifères et des Oiseaux découverts depuis 1788 jusqu'à nos jours. París: Baudoin Frères, 1: 342.
Pero fora recoñecida pouco antes (1822) por Karl Asmund Rudolphi, como Balaena rostrata, de maneira que nos países anglosaxóns este catáceo se denomina ás veces como Rudolphi's rorqual, e nos países francófonos como rorqual de Rudolphi.
Sinónimos
Ademais de polo nome que lle deu Lesson, e actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:
Subespecies
Identificáronse dúas subespecies:
As análises xenéticas poden aínda causar que ambas as subespecies sexan reclasificadas como especies diferentes.
O nome rorcual sei
Na bibliografía en varios idiomas, incluídos o castelán e o portugués, a especie adoita denominarse, ademais de por outros nomes, como rorcual sei (castelán) ou baleia-sei (portugués), que son adaptacións do seu nome inglés, sei whale, que provén do noruegués seikval ou seihval: Sei significa nos idiomas escandinavos "abadexo", peixe similar ao bacallau, e val, ou hval, "balea". Os rorcuais boreais aliméntanse de bacallaus xuvenís, entre outras especies de pequenos peixes e de cefalópodos, nas augas de Noruega, polo que estes peixes e as baleas frecuentemente eran vistos xuntos, dando ao rorcual ese nome.
Outros nomes galegos
miniatura|230px|Representación dun rorcual boreal nun selo de correos das [[illas Feroe.]] miniatura|230px|Esqueleto de Baleonoptera borealis no salón central do Museo Nacional de Historia Natural de Chile, un dos símbolos desta institución.
Na bibliografía dispoñíbel, ademais do nome inicialmente proposto pola Sociedade Galega de Historia Natural, na súa provisoria Lista patrón dos vertebrados de Galicia publicada no Tomo I, O Medio, da inacabada Xeografía de Galicia dirixida por Pérez Alberti, que é o adoptado aquí, esta especie aparece denominada con outros dous nomes galegos ben diferentes:
Diferentes non polos nomes rorcual e balea, que se poden considerar como sinónimos válidos, senón polo común "apelido" de pintas, que se afasta dos normalmente empregados na bibliografía internacional na que, ademais de ser coñecido como rorcual sei (ou equivalentes) prefírese a adaptación do nome científico específico, borealis, como no seu día fixera a SGHN.
Distribución
Habitante da todos os océanos do planeta, especialmente en mar aberto e en zonas de augas profundas, evita as augas polares e tropicais, así como os mares intracontinentais, semipechados. Efectúa unha migración anual desde os mares subpolares fríos en verán, cara aos mares subtropicais temperados en inverno, e viceversa, aínda que non se coñecen de forma precisa as súas rutas migratorias na maior parte das rexións do globo.
Características
O rorcual boreal é, despois da balea azul e do rorcual común, o terceiro balenoptérido máis grande do mundo. . Estas baleas alcanzan unha lonxitude de 20 m e un peso de 45 t.
Alimentación
Un rorcual boreal inxire diariamente unha media de 900 kg de alimento, composto esencialmente por copépodos, krill e outras formas de zooplancto.
Comportamento
Os rorcuais boreais están entre os cetáceos máis rápidos, cunha velocidade que pode superar os 50 km/h en distancias curtas.