cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O rei dos gatos
Tradición popular
Na obra Romeo e Xulieta de William Shakespeare, Mercutio chama a Tebalto "Príncipe dos gatos", e aínda que isto é máis probabelmente en referencia a Tibert/Tybalt o "Príncipe dos gatos" en Reynard the Fox, demostra a existencia da frase desde polo menos o século XVI en Inglaterra.
Un rei ou señor dos gatos aparece en polo menos dous contos tradicionais irlandeses. O máis chamativo é que algunhas versións do Imtheacht na Tromdhaimhe ( As Actas da Gran Institución Barda) inclúen unha disputa entre o bardo Senchán Torpéist e o rei Guaire Aidne mac Colmáin de Connacht, que levou ao bardo a maldicir primeiro a todos os ratos, matando unha ducia de eles de vergoña, seguidos dos gatos que deberían ter controlado os ratos; en represalia, o rei dos gatos, Irusan, fillo de Arusan, caza a Senchán coa intención de matalo, pero á súa vez é asasinado por St Kieran. Este conto foi reelaborado por Lady Jane Wilde como "Seanchan the Bard and the King of the Cats", publicado no seu libro de 1866 Ancient Legends of Ireland, e incluído no libro Irish Fairy Tales de WB Yeats de 1892. O segundo foi contado como "When the King of the Cats Came to King Connal 's Dominion" no libro de 1916 de Padraic Colum The King of Ireland's Son.
Os gatos están conectados en moitas tradicións folclóricas con seres sobrenaturais e sobrenaturais como os elfos e as fadas.
Pedra de raio (folclore)
Na tradición báltica e eslava
...Tri munje od neba pukose
Jedna Gadja Dva Djevera Mlada,
Xunta tórica
dereita|miniatura|265x265px| Algunhas xuntas tóricas pequenas dereita|miniatura|150x150px| Varios perfís Unha xunta tórica ou anel tórico (pola forma tórica ) ou anel de xunta O-ring, polo seu nome en inglés, é unha xunta en forma de anel. Está composto xeralmente por elastómeros e ten diferentes perfís segundo a súa aplicación.
Pedra de raio (folclore)
Na tradición báltica e eslava
Druga gadja pashu na dorinu,
Xunta tórica
Usos
Desenvolveuse para ser unha xunta de selado flexible, que pode soportar altas temperaturas e non permite que flúan líquidos ou gases. Utilízase en varios sistemas pneumáticos e hidráulicos.
Euphaedra
Euphaedra é un xénero de Lepidoptera da familia Nymphalidae, subfamilia Limenitidinae, tribo Adoliadini, conta con 8 subxéneros, 215 especies e 150 subespecies recoñecidas cientificamente. miniatura|250x250px|Euphaedra eberti miniatura|250x250px|Euphaedra (Euphaedrana) harpalyce spatiosa miniatura|250x250px|Euphaedra neophron miniatura|250x250px|Euphaedra phaetusa ahozon miniatura|250x250px|Euphaedra phaethusa phaethusa miniatura|250x250px|Euphaedra (Euphaedrana) ruspina
Xunta tórica
Usos
Colócanse en sucos especialmente deseñados nos elementos de selado, normalmente eixos e tapas.
Euphaedra
Localización
Este xénero de Lepidoptera e as especies dos subxéneros que a compoñen, atópanse distribuídas en todo o continente africano (África).
Xunta tórica
Usos
Existen varios tipos de xuntas tóricas para diversas aplicacións, por exemplo en función do material do que estea feita. Neste caso, obsérvase principalmente a presión e temperatura de traballo a que vai ser sometido.
Pedra de raio (folclore)
Na tradición báltica e eslava
Treca gadja svata sest stotina,
Xunta tórica
Historia
A patente nos EEUU para a xunta tórica foi asinada en 1937 por un danés de 72 anos chamado Niels Christensen. Previamente xa fora concedida a patente a un sueco, décadas antes, o 12 de maio de 1896 a J. O. Lundberg, quen finanlmente foi recoñecido como o inventor da xunta tórica.
Pedra de raio (folclore)
Na tradición báltica e eslava
Non tes que facer nada,
Xunta tórica
Historia
O Space Shuttle Challenger (Transbordador espacial da NASA) desintegrouse 73 s despois do lanzamento debido ao uso dunha xunta tórica que fixo que o SRB se desprendese co uso de fluoroelastómeros FKM inconvenientes a temperaturas extremadamente frías antes do desenganche, polo que perdeu a súa elasticidade e, polo tanto, a súa capacidade para recuperar a súa forma tras o movemento previsto da xunta tras a saída dos gases de escape e pola súa sobrecompresión na montaxe.
Pedra de raio (folclore)
Na tradición báltica e eslava
Ni da kaze, kako pogibose.
Xunta tórica
Mantemento de xuntas tóricas
Os aneis tóricos necesitan un mantemento adecuado. Algunhas recomendacións para o seu uso son as seguintes:
Pedra de raio (folclore)
Na tradición báltica e eslava
"...Entón colleu as tres mazás de ouro
E botounas ao ceo...
...Tres raios caeron do ceo,
Un golpeou a dous cuñados,
Outro golpeou a Pasha e o seu cabalo,
O terceiro deulle a seiscentos invitados á voda,
Sobra dicir como morreron".
Pénsase que esas míticas mazás son símbolos dunha descarga atmosférica moi conspicua pero aínda máis rara, o raio esférico. O mesmo ocorrería coas marcas de trono do folclore eslavo oriental.
Tamén crían que as pedras do raio curaban as verrugas dos homes e das bestas, e durante a Semana da Paixón tiñan a propiedade de revelar un tesouro. No libro de Kormcz, publicado no século VI polo patriarca Xoán III de Constantinopla, advírtese contra estas crenzas.
Tradición asiática
En Birmania úsanse como cura e prevención da apendicite. No Xapón curan forúnculos e úlceras. Na India os ioguis ou faquires teñen unha pedra da cobra; Tvashtar o construtor divino e fabricante de ferramentas celestiais, deu a Indra a súa lanza vashra e a pedra do raio. En Malaisia ​​e Sumatra utilízanse para afiar os kris, considéranse obxectos moi afortunados e atribuíronse que son pedras de toque para o ouro. En Borneo gárdanse xunto co gran para protexelo.
En América e África
Os descendentes do pobo yoruba ás pedras do raio chámanlhe odduaras. En Carolina do Norte e Alabama existe a crenza de que as pedras de sílex colocadas no lume evitarán que os falcóns molesten ás galiñas, unha crenza que probabelmente se deriva da idea europea de que as frechas dos elfos protexen aos animais domésticos.
No folclore nativo americano o sílex era un obxecto de veneración pola maioría das tribos dos indios americanos. Segundo o mito da orixe Pawnee a Estrela da mañá deu ao home armas e apeiros de pedra. Entre os pobos k'iche' de Guatemala, hai un mito de que un pedernal caeu do ceo e rompeu en 1600 anacos, cada un dos cales se converteu nun deus. Tohil, o deus que lles deu lume, aínda se representa como sílex. Este mito proporciona un paralelo á crenza case universal na pedra do trono, e lembra como se adoraba ao deus romano Xúpiter en forma de pedra de sílex. O xamán cheroqui invoca un pedernal cando está a piques de escarificar a un paciente antes de aplicar o seu medicamento. Entre os indios Pueblo tamén hai crenzas sobre o sílex relacionadas con feitizos, guerra ou medicina.
Professional Development League
A Professional Development League é un sistema de ligas de fútbol xuvenil que están xestionadas, organizadas e controladas pola Premier League ou a Football League. Foi introducido pola FA a través da Elite Player Performance Plan en 2012.
O sistema introduciuse a principios de 2012 e estivo activo por primeira vez durante a tempada 2012-13. É o sucesor da Premier Reserve League, Premier Academy League e a Football Combination. A Football League Youth Alliance creou a League 2 para os sub-18. O sistema abrangue as categorías sub-18, sub-21 e sub-23.
Anteriormente, os clubs que participaban na Premier Reserve League (o máis alto nivel do fútbol de reserva en Inglaterra) eliminábanse da competición se o seu primeiro equipo da Premier League descendera e eran substituídos por un equipo ascendido. Baixo o sistema da Professional Development League, os equipos de reserva da Premier League non están directamente relacionados co estado do primeiro equipo da Premier League. En cambio, hai tres Professional Development Leagues diferentes, unha por cada nivel de grupo de idade e os catro clubs mellor clasificados do sistema de ligas de fútbol de Inglaterra colócanse no sistema baseándose na avaliación da súa academia para o Elite Player Performance Plan (EPPP).
Premier League 2
De 2012 a 2016, a liga xuvenil máis importante das academias da categoría 1 da EPPP foi a liga sub-21 coñecida como Premier League sub-21, con tan só catro xogadores no campo superando a idade da categoría. Desde a tempada 2016–17 en adiante, a competición denomínase Premier League 2 e o límite de idade aumentou dos 21 aos 23 anos.
A competición divídese en dúas divisións, con ascensos e descensos entre elas. Os clubs da Premier League 2 poden tamén disputar a Premier League Cup, a Premier League International Cup e mais o EFL Trophy, restrinxido a futbolistas sub-21.
Professional Development League
A Professional Development League é a segunda categoría de importancia do sistema de ligas xuvenil da EPPP. Está composta por dúas divisións rexionais, decidíndose o gañador global tras a serie de play-offs de fin de tempada —os equipos clasificados nas dúas primeiras posicións de ambas divisións pasan a disputar semifinais e final para así determinar o campión xeral.
Liga 1
A liga sub-18 creouse para as academias da categoría 1 da EPPP, xunto coa formación da Professional Development League en 2012 en substitución da Premier Academy League. Denominada Premier League sub-18, a competición divídese en dúas divisións rexionais. Os dous gañadores de cada división disputan a final para determinar os campións na xeral. Os vencedores da máxima división clasifícanse para a UEFA Youth League.
Liga 2
A Professional Development League sub-18 é a segunda categoría de importancia do sistema de ligas sub-18 do EPPP. Está composta por dúas divisións rexionais, decidíndose o gañador global tras a serie de play-offs de fin de tempada —os equipos clasificados nas dúas primeiras posicións de ambas divisións pasan a disputar semifinais e final para así determinar o campión xeral.
Montellano
Ten unha área duns 116,71 km² e unha poboación de 7.053 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 60,6 hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 250 m e a 66 km da capital provincial, Sevilla.
Toscanos
Toscanos (Los Toscanos) é un xacemento arqueolóxico fenicio situado nunha illa na desembocadura do río Vélez, no concello de Vélez-Málaga, na provincia de Málaga, desde mediados do século VIII a. C.
O xacemento foi descuberto por casualidade no medio da procura doutro asentamento, neste caso grego, o lugar de Mainake. Na actualidade, Toscanos é unha escavación arqueolóxica en curso, que permite percibir as liñas urbanas de vivendas aliñadas en rúas ou prazas, de planta regular, zócolo de pedra, adobe para os paramentos e terrazas. Os diferentes tamaños das vivendas poden indicar as diferenzas sociais dos seus inquilinos. Un dos edificios máis grandes, duns 150 m², podería ser un almacén a dobre altura cunha superficie repartida en tres naves, construído no século VII a. C. período máis próspero da colonia. Daquela, a poboación estimábase entre 1000 e 1500 habitantes.
Durante os anos 2019 e 2020 producíronse diversos movementos, tanto de carácter social como institucional, co fin de preservar e reordenar este xacemento arqueolóxico.
Latino sine flexione
Latino sine flexione (latín sen flexión, abreviado LSF), tamén chamado Interlingua de Peano (abreviado IL), é unha lingua auxiliar presentada polo matemático italiano Giuseppe Peano no ano 1903. É unha versión simplificada da lingua latina, libre de flexións nominais e verbais: a nivel de vocabulario, utiliza unicamente a forma ablativa dos nomes e a forma imperativa dos verbos; a nivel de gramática, utiliza preferentemente partículas gramaticais (por exemplo, a preposición de expresa xenitivo).
O esbozo inicial foi publicado na Rivista dei Matematica / Revue de Mathématiques, baixo o título Latino sine Flexione, Lingua Auxiliare Internationale.​ Peano argumenta que outras linguas auxiliares son innecesarias, xa que xeralmente a lingua latina xa achega a terminoloxía científica internacional. O artigo empeza en latín clásico, e gradualmente suprime as diversas flexións gramaticais, mostrando así a aplicación práctica da idea.
Pericardite
A pericardite é a inflamación do pericardio, a capa máis externa do corazón. As causas máis frecuentes son as infeccións, as doenzas inflamatorias ou o cancro, aínda que en moitas ocasións e causa segue a ser descoñecida após realizar diferentes probas diagnósticas. Este último caso coñécese coma pericardite idiopática. En función da duración dos síntomas, diferénciase entre pericarditis aguda e pericarditis crónica.
Nos países occidentais, esta patoloxía afecta a entre 25 e 30 persoas por cada 100.000 habitantes cada ano, aínda que o número de persoas que chegan a ingresar nun hospital por esta condición é significativamente menor, sendo arredor de 3.32 casos por cada 100.000 persoas cada ano.
O principal síntoma é a dor torácica, aínda que tamén pode cursar con febre, tose ou astenia.
Habitualmente o tratamento consiste en medicación antiinflamatoria, ben con antiinflamatorios non esteroideos, coma o ibuprofeno ou o naproxeno, e tamén colchicina.
Introdución
miniatura|Paredes visceral e parietal do pericardio. Cando as [[Célula|células desta estrutura se inflaman, prodúcese a pericardite.]]
O pericardio
Ver: Pericardio
O pericardio é a estrutura anatómica que recobre e protexe o corazón. Consta de dúas capas: o pericardio parietal e o pericardio visceral. O pericardio parietal recibe ese nome por estar en contacto coa parede costal, mentres que o pericardio visceral chámase así por estar en contacto coa víscera, isto é, o corazón.
Entre o pericardio visceral e o pericardio parietal non existe separación: son dúas capas pegadas, que en anatomía denomínanse espazo virtual. Só unha pequena cantidade de líquido, entre 15 e 50 mililitros, separa ambas capas do pericardio, permitindo o deslizamento de ambas. Este líquido coñécese coma líquido pericárdico.
Nos casos de pericardite, esta cantidade de líquido pode aumentar de xeito anómalo, nun proceso que se denomina derramamento pericárdico. O derramamento pericárdico, que pode existir ou non na pericardite, pode chegar a comprimir as cavidades do corazón (aurículas e ventrículos), e poñer en serio risco a vida do paciente.
Historia
O termo "pericardite" deriva de tres raíces gregas: o prefixo "peri" (arredor de), "kardia" (corazón) e o sufixo "-ite" (inflamación).
Descoñécese a primeira descrición da doenza con claridade, aínda que sábese que a pericardite estivo asociada na antigüidade aos "herois" ou guerreiros. A primeira resección pericárdica foi realizada por Galeno, aínda que probablemente de xeito accidental, ao trepanar o esterno dun paciente afectado probablemente de mediastinite. Posteriormente, no século XVII, o médico Richard Lower realizou exames de anatomía patolóxica que describiron alteracións do pericardio como causa dun tipo determinado de enfermidades.
Causas infecciosas
As infeccións, tanto víricas, coma bacterianas ou fúnxicas, son as causas máis frecuentes de pericardite.
No primeiro mundo establécese a etioloxía vírica en case o 85% dos casos. En países en vías de desenvolvemento, porén, a causa é a tuberculose, moi rara en países desenvolvidos. Os virus que causan pericardite son, sobre todo, virus cocksackie, virus do herpes, virus do VIH, adenovirus, virus da COVID-19 e o virus da parotidite, aínda que existen outros virus que máis raramente producen inflamación do pericardio.
En canto ás pericardites bacterianas, as bacterias que máis adoitan causar esta patoloxía son os pneumococos e a tuberculose.
As pericardites causadas por fungos son extremadamente raras e prodúcense en doentes inmunodeprimidos. Entre os fungos que poden producir pericardite atópanse a Histoplasma capsulatum, o Aspergillus, a Candida ou os Coccidioides.
Outras causas
Ademais dos axentes infecciosos, existen multitud de causas que, en menor medida, poden causar pericardite.
Síntomas
A dor no tórax é o síntoma principal da pericardite. A localización preesternal ou precordial, e a irradiación ás costas, entre ambos omóplatas, é característica desta condición. É típico que a dor empeore ao deitarse (posición de decúbito supino) ou ao coller aire profundamente, mentres que se alivia ao incinarse cara adiante ou sentarse. A dor torácica na pericardite pode lembrar á dor torácica da anxina ou do infarto de miocardio nas súas características, aínda que nestes dous últimos casos a dor non varía coa posición corporal.
Nos casos de pericardite orixinada pola tuberculose, por un cancro, post-radioterapia ou na pericardite urémica, pode non existir dor torácica, xa que a súa instauración é lenta e progresiva.
Outros síntomas, coma a tose seca, o cansancio extremo, a febre ou o malestar xeral son máis inespecíficos, e dependen máis da orixe da pericardite que da patoloxía en si.
Diagnóstico
miniatura|350x350px|Ecografía onde se amosa o derramamento pericárdico (en negro, sinalado coa frecha branca) entre as dúas capas do pericardio (en branco). O diagnóstico da pericardite implica dous ámbitos: a demostración clínica e mediante probas complementarias da presenza de inflamación do pericardio, e o diagnóstico etiolóxico da propia pericardite, isto é, da causa que a produciu.
O dianóstico da pericardite inclúe a combinación dunha seria de síntomas e signos con probas complementarias que o confirmen.
Signos
O signo clínico máis específico da pericardite é o frote pericárdico, un ruído cardíaco que pode ser escoitado mediante unha auscultación cardíaca cun fonendoscopio. O frote pericárdico escóitase no 85% dos doentes con pericardite.
Electrocardiograma
O electrocardiograma pode axudar ao dianóstico da pericardite. Ao se tratar dunha inflamación subepicárdica, os cambios electrocardiográficos son similares, aínda que non equivalentes, aos producidos por un Infarto agudo de miocardio. Nunha primeira etapa da doenza prodúcese unha elevación do segmento ST. A morfoloxía da elevación é diferente, e no caso da pericardite afecta a case que todas as derivacións (de V2 a V6 e a varias precordiais), mentres que no infarto a elevación do segmento ST afecta só a área con isquemia. Nunha fase tardía prodúcese a inversión da onda T. O complexo QRS non adoita verse afectado. Co paso das semanas, tras a recuperación da enfermidade, o electrocardiograma torna a ser o que o paciente tiña antes da doenza.
Ecocardiografía
O ecocardiograma é o método diagnóstico máis eficaz para diagnosticar a pericardite cando esta trae consigo un derramamento pericárdico. A ultrosonografía é capaz de detectar de xeito rápido e inocuo a presenza de líquido entre as paredes do pericardio. Porén, no caso de non existir derramamento pericárdico, a ecografía cardíaca ten pouco valor á hora de diagnosticar a pericardite.
A ecografía pode tamén diagnosticar o taponamento cardíaco, unha complicación da pericardite. Cando o líquido pericárdico é secretado demasiado rápido ou en demasiada cantidade, pode chegar a compromir as cavidades do corazón, impedindo que este traballe con normalidade. Considérase unha complicación grave e urxente, que nalgúns casos cómpre a intervención cirúrxica para evacuar o líquido. Dita intervención pode realizarse mediante técnicas percutáneas (pericardiotomía), ou mediante a apertura do esterno (ventá pericárdica).
Tratamento
Habitualmente a causa máis frecuente é benigna, polo que non cómpre realizar tratamento específico. O tratamento adoita consistir en repouso e antiinflamatorios a doses elevadas (ibuprofeno, ácido acetilsalicílico etc) e colchicina, que reduce o risco de recurrencia.
Diana Maffía
Diana Helena Maffía, nada en Buenos Aires o 19 de setembro de 1953, é unha filósofa arxentina. Fundadora da Rede Arxentina de Xénero, Ciencia e Tecnoloxía e da Asociación Arxentina de Mulleres en Filosofía. Foi Defensora Adxunta do Pobo e  deputada. Desde 2012 dirixe o Observatorio de Xénero na Xustiza.
Traxectoria
En 1971 comezou a carreira de Filosofía na Universidade de Buenos Aires. Despois entrou na Sociedade Arxentina de Análise Filosófica (SADAF). Na década de 1980 traballou como profesora de Filosofía na Universidade de Buenos Aires (UBA). No ano 2000 obtivo o doutoramento en Filosofía, pola mesma universidade. A súa tese titulouse Xénero, subxectividade e coñecemento.
Desempeñou diversos cargos públicos :
Como lexisladora pola Coalición Cívica, Diana Maffía, presentou un proxecto de lei para promover os dereitos humanos daquelas persoas en situación de prostitución, no ámbito da Subsecretaria de Dereitos Humanos do Goberno da Cidade. O Premio Raquel Liberman, outorgado pola lexislatura porteña como recoñecemento a quen loitan por frear a violencia de xénero, foi unha iniciativa súa. Como titular da Comisión de Muller, Infancia, Adolescencia e Mocidade, foi a creadora de numerosos proxectos para o coidado de nenas, nenos e adolescentes.
Maffía defende a despenalización do aborto,e foi coautora do proxecto de morte digna.
O 26 de maio de 2012 participou no encontro «WikiGénero (visibilizando las brechas de género en Wikipedia)», que levou a cabo no Centro Cultural Ricardo Rojas en Buenos Aires.
Estilo protocorintio
miniatura|300x300px|Esquifos típico do período protocorintio. Pódese observar a corola de raios triangulares na súa base. Coñécese como estilo protocorintio á forma orixinal de produción cerámica que se desenvolveu en Corinto durante o período orientalizante de Grecia, entre os anos 730 a. C. a 620 a. C.
Periodización
A etapa protocorintia, xurdida no 730 a. C., pode ser dividida en catro partes:
Diana Maffía
Premios e recoñecementos
miniatura|Maffía presentando o seu relatorio na conferencia sobre Wikigénero en Buenos Aires, 26/5/2012.
Estilo protocorintio
Protocorintio antigo
Nestes momentos aparecen novas formas de vasos, dos cales se usan especialmente dous para marcar a cronoloxía do período protocorintio segundo a evolución das súas formas. Estes dous novos vasos son o aríbalo e a cótila (cunca pequena e profunda de dúas asas).
O aríbalo é un vaso de orixe chipriota que evolucionará desde unha forma globular a ovoide para, novamente, recuperar a súa forma globular orixinal cara ao 600 a. C. Nos aríbalos comezan a apreciarse a técnica das figuras negras, invención corintia. A evolución da cótila marcarase pola súa decoración, pasando dun vernizado completo até ser substituído por unha serie de liñas horizontais paralelas, con alternancia de bandas claras e escuras.
Diana Maffía
Publicacións
É autora de numerosos libros e artigos :
Estilo protocorintio
Protocorintio medio
Aparecen nos vasos a técnica das figuras negras coas modalidades de silueta e de contorno. Como motivos decorativos adoitan aparecer na base dos vasos unha corola de raios triangulares; no ombreiro móstranse bandas de flores e no corpo o tema central. En bandas estreitas adoitan representarse figuras dacabalo ou temas de caza.
A obra máis representativa deste período é o aríbalo MacMillan, situado actualmente no Museo Británico de Londres.
Protocorintio tardío
É un período de aumento da produción cerámica e de redución da súa calidade. Os aríbalos fanse máis esveltos e aparecen novas formas como o olpe. O vaso máis característico deste momento é o olpe Chigi, cuxo autor puidese ser o mesmo que o do aríbalo MacMillan.
Transición ao corintio
É unha etapa de declive. O ornamento resólvese rapidamente, a decoración de bandas desaparece para cubrir toda a superficie do vaso cunha ou dúas figuras. Aparece un novo tipo de vaso, o alabastrón, que substitúe ao aríbalo.
Alticini
miniatura|Larva de [[Altica sp.]] miniatura|[[Disonycha xanthomelas]] miniatura|[[Luperaltica nigripalpis]]
Alticini é unha tribo de pequenos escaravellos saltadores da familia Chrysomelidae, subfamilia Galerucinae. Historicamente estaban clasificadas na súa propia subfamilia.
Descrición e ecoloxía
Os adultos son crisomélidos moi pequenos ou de tamano moderado, que están entre os escaravellos máis pequenos. Son similares a outros crisomélidos, pero caracterízanse por ter os fémures das patas posteriores moi agrandados. Estes fémures agrandados permiten a acción de choutar que realizan cando os molestan. Poden tamén camiñar normalmente e voar. Moitos deles teñen cores atractivas, que poden ser escuras, brillantes e a miúdo con cores metálicas predominantes.
Os adultos aliméntanse externamente de plantas, comendo a superficie das follas, talos e pétalos. Cando se alimentan intensamente os pequenos buracos redondos causados por un individuo poden coalescer formando grandes áreas danadas. Algunhas larvas (por exemplo as de Phyllotreta) comen raíces.
Praga
Moitos cultivos agrícolas importantes poden ser atacados por estes escaravellos, como varias plantas crucíferas como a mostaza e a colza (concretamente a canola no noroeste de Norteamérica). Numerosas plantas de xardín tamén poden ser atacadas, como as flores de Gardenia e Rothmannia por especies de Altica.
Plantas acompañantes
Estes escaravellos poden ser disuadidos por varias plantas acompañantes, que se cultivan entre as plantas de xardín acompañando a outras plantas veciñas máis valiosas ás que benefician. Por exemplo, o tomiño, herba gateira e tipos de menta tapan co seu cheiro o olor das plantas próximas.
Os ravos, por outra parte, poden cultivarse como colleita trampa, tentando aos escaravellos e afastándoos de colleitas máis importantes. Como a súa raíz non é danada polos escaravellos, os ravos seguen sendo utilizables.
Poden empregarse varios predadores naturais para manter os escaravellos controlados, incluíndo algúns que os parasitan, como as vespas bracónidas e as moscas taquímidas. En ambos os casos, a larva aliméntase do escaravello, mentres que o adulto se alimenta de néctar e pole; algunhas especies son incluso importantes polinizadores. Para animar ás vespas bracónidas e ás moscas taquínidas plántanse certo tipo de flores entre a colleita: umbelas como a carvea, fiúncho, coandro e Ammi majus, e simples flores abertas como as papoulas de California e a maravalla, así como a milfollas.
Insectos beneficiosos
Outras especies de Alticini son beneficiosas, alimentándose de malas herbas e plantas molestas similares. Unhas poucas especies foron introducidas en varios lugares como axentes de control biolóxico contra algunhas malas herbas. Un exemplo importante é o seu uso no control da Euphorbia virgata, unha mala herba invasiva nos Estados Unidos de América. Ten un látex tóxico e evítana xeralmente os herbívoros. Os Alticini do xénero Aphthona foron introducidos con éxito para controlar esta planta.
Xéneros seleccionados
Esta lista de xéneros non é completa. É tamén parcialmente a do ITIS e podería incluír xéneros que outras fontes sitúan noutros grupos.
Universalglot
O universalglot é unha lingua auxiliar internacional a posteriori publicada polo lingüista francés Jean Pirro en 1868 en Tentative d'une langue universelle, Enseignement, grammaire, vocabulaire. Precedendo ao volapük unha década e ao esperanto case 20 anos, o universalglot foi chamado o primeiro "sistema completo de linguas auxiliares baseado nos elementos comúns das linguas nacionais". Pirro deulle máis de 7.000 palabras básicas e numerosos prefixos, posibilitando o desenvolvemento dun vocabulario moi extensible.
Brenda Putnam
Brenda Putnam, nada en Minneapolis, Minnesota, o 3 de xuño de 1890, e finada en Concord, Nova Hampshire, o 18 de outubro de 1975, foi unha escultora, medallista e deseñadora de moeda estadounidense.
Orixes e formación
Brenda Putnam era filla de Charlotte Elizabeth Munroe e do bibliotecario do Congreso dos Estados Unidos, Herbert Putnam, e neta do editor George Palmer Putnam.
Asistiu á National Cathedral School de Washington, onde adquiriu as súas primeiras aprendizaxes sobre a escultura. Igualmente, formouse como pianista clásica e realizou algunhas xiras coa violinista Edith Rubel e a violoncellista Marie Roemaet, formando parte do Edith Rubel Trio.
Estudou na Escola do Museo de Belas Artes de Boston entre 1905 e 1907, con Mary E. Moore, William McGregor Paxton e Bela Pratt; e despois, durante tres anos, na Liga de Estudantes de Arte de Nova York, con James Earle Fraser. Tamén se formou na Escola de Arte do Museo Corcoran, de Washington.
Primeiros traballos
Nos inicios da súa carreira, Putnam destacou polos seus bustos de cativos e polas súas figuras de xardín e de fonte. En 1915 expuxo na Academia Nacional de Deseño unha obra abertamente sensual, Charmides [Dialogue], consistente nunha muller e un home espidos durmindo xuntos, que foi descrita como "ao estilo de Rodin". Para conmemorar a tumba da súa amiga íntima, a pianista Anne Simon, creou unha obra profunda: o Simon Memorial (1917), un anxo masculino espido que se ergue extasiado das nubes.
miniatura|300x300px|Brenda Putnam coa súa obra Bust of Jean.
Modelou unha serie de bustos de músicos, entre eles o do director da Metropolitan Opera, Artur Bodanzky, o do pianista ruso Ossip Gabrilowitsch, o do pianista británico Harold Bauer, e o da clavecinista polaca Wanda Landowska. O seu busto do violoncellista catalán Pau Casals foi moi eloxiado:
O seu Sea Horse Sundial (1922) —un querubín Á|alado que cabalga alegremente sobre un cabalo de mar, en tanto que o pau do xoguete proxecta a súa sombra sobre o reloxo de sol— foi moi eloxiado e recibiu premios da Academia Nacional de Deseño, da Academia de Belas Artes de Pensilvania e doutras institucións. Tamén acadou éxito co seu retrato en baixorrelevo de tamaño natural de William Dean Howells (1926), para a Academia das Artes e das Ciencias.
Cara a 1920, a escultora Anna Hyatt e Putnam alugaron un apartamento e un estudio no número 49 oeste da rúa 12, en Manhattan. Hyatt casou co millonario Archer Milton Huntington en 1923 —o casamento celebrouse no estudio— e o matrimonio converteuse en gran mecenas das artea. En 1931 fundaron Brookgreen Gardens, un vasto xardín de esculturas en Murrells Inlet, Carolina do Sur.
Unha estética máis moderna
Putnam sentiuse insatisfeita coa escultura académica convencional. O seu desexo de perseguir "unha estética máis moderna" levouna a Italia en 1927, onde estudou con Libero Andreotti, e máis tarde a Nova York, con Alexander Archipenko.
miniatura|Réplica en [[aluminio da escultura na biblioteca Folger Shakespeare, de Washington (ao nordés do Capitolio dos EEUU), obra de Brenda Putnam (1932).]]
Colaborou co arquitecto Paul Philippe Cret na fonte estilo Art déco do personaxe Puck (1930-1932), para o xardín oeste da biblioteca Folger Shakespeare de Washington. Debaixo da súa figura de Puck está inscrito o famoso verso do elfo de Soño dunha noite de San Xoán: "Que parvos son estes mortais". A escultura de mármore, danada pola chuvia ácida e o vandalismo, foi retirada en 2001, restaurada e colocada no interior da biblioteca, e utilizouse para fundir unha réplica de aluminio que se colocou sobre a fonte en 2002.
Putnam expuxo tres obras con motivo dos Xogos Olímpicos de verán de 1932 nos Ánxeles, California. Tamén realizou murais en baixorrelevo para dúas oficinas de correos dos Estados Unidos no marco da Works Progress Administration. A súa figura para fonte titulada Crest of the Wave (1939), un espido masculino de gran tamaño nadando sobre unha onda estilizada, debutou na Feira Mundial de Nova York de 1939.
Putnam lesionouse gravemente nun brazo por mor dun accidente laboral durante a II guerra mundial, polo que a partir de entón deixou de crear obras de gran tamaño e centrouse en bustos e pezas máis pequenas.
En 1942, participou na 26ª emisión de medallas da Sociedade de Medallistas. Recibiu a encarga de crear a Medalla de Oro do Congreso ao Almirante Ernest Joseph King (1945-1946), concedida por unha lei especial do Congreso, o 22 de marzo de 1946, polo distinguido liderado do Almirante King das Forzas Navais de EE.UU. na segunda guerra mundial. Creou tamén tres bustos retrato en baixorrelevo (1949-1950) para a Cámara de Representantes do Capitolio dos Estados Unidos. A súa derradeira última escultura foi o busto de Susan B. Anthony (1952) para o Salón da Fama dos Grandes Estadounidenses.
Putnam fixera a transición estilística desde o académico á Art déco, pero non era partidaria do Modernismo de posguerra. En 1952, o Metropolitan Museum of Art anunciou a súa intención de ampliar os seus fondos de escultura contemporánea e, en representación da conservadora National Sculpture Society, á que ela pertencía, Putnam avogou vehementemente por que o museo adquirise obras realistas.
Profesora e autora
Putnam dedicouse durante 30 anos ao ensino en diversas institucións e a título privado, experiencia que plasmou no seu libro The Sculptor's Way: A Guide to Modeling and Sculpture, publicado por primeira vez en 1939, que segue a ser considerado un clásico na materia e que se reimprimiu en 2003. Tamén foi autora de Animal X-Rays: A Skeleton Key to Comparative Anatomy, publicado en 1947.
Entre as súas alumnas cómpre salientar a Elfriede Abbe, Laura Gilpin, Ethel Painter Hood ou Beatrice Gilman Proske.
Morte e legado
Putnam nunca casou e mantivo unha longa amizade con varios dos seus alumnos. Retirouse a Wilton, Connecticut, a principios da década de 1950. En 1971 trasladouse a Concord, Nova Hampshire, onde morreu o 18 de outubro de 1975, aos 85 anos.
Hai obras súas nas coleccións do Metropolitan Museum of Art, na National Gallery of Art, no American Art Museum do Instituto Smithsoniano e noutros moitos museos. En Brookgreen Gardens consérvanse tamén varias das súas obras.
Os documentos de Brenda Putnam consérvanse na Universidade de Syracuse e o Instituto Smithsoniano conta cunha colección de fotografías das súas obras.
Premios e recoñecementos
Putnam foi elixida membro asociado da Academia Nacional dos EEUU en 1934 e académica en 1936. Así mesmo, foi elixida membro da Asociación Nacional de Mulleres Pintoras e Escultoras, entidade para a que deseñou unha medalla Art déco de sete lados en 1941, cando cambiaron o seu nome polo de Asociación Nacional de Mulleres Artistas. En 1919 foi elixida membro da Sociedade Nacional de Escultura, da que foi secretaria entre 1933 e 1936.
Escolma de obras
miniatura|260x260px|A [[medalla Charles P. Daly (1924).]]
Medallas e moedas
miniatura|260x260px|[[Moeda de prata de medio dólar conmemorativa do centenario de Cleveland (1936).]]
Esculturas
miniatura|300x300px|Two Kids Sundial ([[1931), Brookgreen Gardens, Carolina do Sur.]]
Monumentos funerarios
miniatura|300x300px|[[Monumento a Porter, no cemiterio de Allegheny, Pittsburgh, cun anxo de bronce de Brenda Putnam.]]
Bustos e estatuiñas
miniatura|[[Busto de Harriet Beecher Stowe (1925), no Paseo dos Grandes Americanos, no Bronx, Nova York.]]
Sitios Gusuku e bens culturais asociados do reino de Ryūkyū
Os Gusuku Sites and Related Properties of the Kingdom of Ryukyu (琉球王国のグスク及び関連遺産群) é un Patrimonio da Humanidade da UNESCO que consta de nove sitios situados todos na Prefectura de Okinawa, Xapón. Os sitios patrimoniais inclúen dous utaki (ou sitios sagrados, un unha porta e outro un souto), o Tamaudun mausoleo, un xardín e cinco gusuku sitios de castelos, catro dos cales son ruínas e un deles é unha reconstrución. Os sitios inscribíronse en base ao criterio de que eran unha boa representación da cultura do Reino Ryūkyū, cuxa mestura única de influencia xaponesa e chinesa converteuno nun cruzamento económico e cultural crucial entre varios estados veciños.
Historia
A construción de gusuku comezou ao longo das illas Ryukyu durante o período Gusuku (1187-1314) co ascenso de xefes e señores feudais chamados Aji a principios do século XII. Durante este período, as persoas que vivían nas costas ao longo das zonas baixas trasladáronse a zonas máis altas para construír aldeas no interior. A agricultura, como o arroz con casca, o trigo e o paínzo, desenvolveuse aínda máis durante este período. Certos soutos destas aldeas foron designados como terreos sagrados, chamados utaki, para rezar aos espíritos gardiáns dos cultivos. O comercio exterior tamén se abriu cando as illas Ryukyu comezaron a crear unha cultura común. A existencia de louza Sueki e cerámica chinesa escavada na rexión das Illas Amami considérase como unha forte evidencia do seu desenvolvemento cultural. A comezos do século XIII, un aumento constante dos intereses das aldeas viu a aparición de caciques que se chamaban Aji ou Anji e que ocupaban cargos políticos dentro destas aldeas. Os aji supervisaban principalmente os impostos e levaban a cabo ritos relixiosos xunto coas sacerdotisas Noro. O comercio desenvolveuse máis e convenceu aos aji para que tomasen posesión de bos portos como Naha, Yomitan, Itoman, Katsuren, Sashiki e Unten.
O Período Sanzan (1314-1429) comezou cando os aji rexionais enfrontáronse a loitas para defender os seus dominios a medida que aumentaban os seus poderes. A Illa de Okinawa finalmente dividiuse entre tres reinos competidores: Hokuzan no norte coa súa capital no Castelo de Nakijin, Chūzan na zona central con a súa capital no Castelo de Urasoe, e Nanzan no sur coa súa capital no Castelo de Nanzan. Os tres reinos competiron polo territorio nas Illas Okinawa e polo recoñecemento da China Ming. O período Sanzan rematou en 1429 cando o rei Shō Hashi conquistou os tres reinos e foi recoñecido polo emperador chinés como "rei de Ryukyu". O acabado de formar Reino Ryukyu, coa súa capital no Castelo de Shuri, conquistou entón as illas veciñas, comezando polas illas Amami ao norte a mediados do século XV e as Illas Sakishima en 1500. Gusuku continuou construíndose durante este período, sendo os máis notables o Castelo de Nakagusuku e o Castelo de Yarazamori.
Un cambio significativo no estado do reino ocorreu en 1609 coa invasión de Ryukyu polo Dominio Satsuma do Xapón. Satsuma destruíu o castelo de Nakijin e o castelo de Urasoe, ademais de capturar o castelo de Shuri, durante a guerra. Satsuma gañou a guerra, vasalizou o Reino Ryukyu e anexionouse as illas Amami. A construción de Gusuku parou despois do século XVII. Despois de que o Xapón anexionase Ryukyu en 1879, algúns gusuku foron utilizados polo Exército Imperial Xaponés. Durante a Batalla de Okinawa na segunda guerra mundial, a maioría dos Gusuku utilizados polo exército xaponés, especialmente o castelo de Shuri, foron danados ou destruídos. O castelo de Shurii reconstruíuse durante a década de 1990, e en 2000 engadíronse, xunto con varios gusuku e outros sitios relacionados, á lista do Patrimonio Mundial da UNESCO.
Conservación
A lista de patrimonio mundial dos "Sitios de Gusuku e propiedades relacionadas do Reino de Ryukyu" representa máis de 500 anos  da historia de Ryukyuan, concretamente do século XII ao XVII. O 30 de novembro de 2000, a UNESCO inscribiuno, xunto con outros 60 sitios mundiais, na lista do Patrimonio Mundial. Seleccionouse en base a tres dos 10 criterios establecidos pola UNESCO. En concreto, os xacementos de Gusuku seleccionáronse pola forma en que (1) exhiben a importancia dos valores humanos durante un período de tempo (Criterio II), neste caso abarcando máis de 500 anos de historia cultural e étnica; (2) mostrar unha tradición cultural excepcional por parte dunha civilización desaparecida (Criterio III) e (3) considérase que vinculan de xeito tanxible eventos e tradicións con ideais e crenzas con obras literarias e artísticas (Criterio VI).
Starman
Starman é un filme estadounidense de 1984 dirixido por John Carpenter. Conta a historia dun alien chamado Star Man que chegou á Terra e clonou un corpo humano (interpretado por Jeff Bridges) en resposta a unha invitación atopada no disco de ouro das Voyager. O guión orixinal foi escrito por Bruce A. Evans e Raynold Gideon, con Dean Riesner como guionista non acreditado.
O home de vime
O home de vime (en The Wicker Man) é un filme británico de 1973 dirixido por Robin Hardy. Está protagonizado por Edward Woodward, Britt Ekland, Diane Cilento, Ingrid Pitt e Christopher Lee. O guión foi escrito por Anthony Shaffer, inspirado na novela de David Pinner, Ritual. Céntrase na visita do sarxento de policía Neil Howie á illa de Summerisle na procura dunha rapaza desaparecida. Howie, un cristián devoto, espántase ao descubrir que os habitantes da illa abandonaron o cristianismo e agora practican unha forma de paganismo celta. Paul Giovanni compuxo a banda sonora.
Estreouse subtitulado en galego o 29 de abril de 2015, no Cineclube de Compostela.
Sinopse
Un policía recibe unha carta anónima sobre a desaparición dunha moza e vai até a remota illa escocesa de Summerisle para investigar o caso. Cando chega, descobre costumes totalmente diferentes das súas crenzas cristiás, xa que os habitantes da illa seguen tradicións pagás. Disposto a resolver o enigma da desaparición e sospeitando o peor, vese involucrado en intrigas arredor dos ritos da festa de Beltane.
La guerra de los locos
La guerra de los locos é unha película española de 1986 de xénero dramático ambientada na guerra civil española. Foi dirixida por Manolo Matji.
Sinopse
Nos comezos da guerra civil española, varios internos dun hospital psiquiátrico aproveitando a confusión provocada pola chegada das tropas nacionais, foxen do centro que previamente xa controlaban aproveitando a fuxida do director, que delegara as súas responsabilidades nas relixiosas. Na fuxida, os pacientes atópanse cun grupo de anarquistas con quen comparten cruentos episodios bélicos.
Palmarés cinematográfico
Segunda edición dos Premios Goya
Simboloxía comunista
dereita|miniatura|200x200px|Estrela comunista. O simbolismo comunista abrangue unha gran diversidade de temas, como poden ser a revolución, o proletariado, os campesiños, a agricultura ou a solidariedade internacional. Os estados, partidos e movementos comunistas utilizan estes símbolos para a súa identificación.
É moi común que estes símbolos, xunto co pentagrama (unha estrela de cinco puntas) que representa os cinco continentes habitados ou os cinco compoñentes da sociedade comunista (campesiños, obreiros, exército, intelectuais e mozos), aparezan en amarelo sobre un fondo vermello que representa a revolución socialista. A bandeira da Unión Soviética incorporaba unha estrela vermella bordeada en amarelo xunto coa fouce e o martelo sobre o típico fondo vermello. As bandeiras de Vietnam, China, Corea do Norte, Angola e Mozambique incorporaron símbolos similares baixo os gobernos comunistas.
A fouce e o martelo tornáronse en símbolo do comunismo, e aparecen nas bandeiras da maioría dos partidos comunistas do mundo. Así e todo, a bandeira do Partido dos Traballadores de Corea incorpora un pincel que representa os intelectuais, a maiores do martelo que representa os obreiros industriais e a fouce que representa os traballadores agrícolas.
En Hungría, Lituania, Letonia, Polonia, Ucraína e Indonesia está prohibido o uso de símbolos comunistas en público, e a súa exhibición con fins non educativos considérase unha infracción penal.
A fouce e o martelo
esquerda|miniatura|100x100px|Fouce e martelo. O martelo representa a clase obreira industrial e a fouce os traballadores agrícolas. Xuntos, simbolizan a unidade entre estes dous grupos sociais.
Estrela vermella
esquerda|miniatura|80x80px|Estrela vermella. A estrela vermella de cinco puntas é un símbolo do comunismo e do socialismo en xeral. Foi un símbolo revolucionario tras a Revolución de Outubro e a subsecuente Guerra Civil. Foi longamente utilizada polos partidos da resistencia antifascista e as organizacións clandestinas de toda Europa antes e durante a segunda guerra mundial. Nesa época usouse sobre todo como símbolo do exército vermello dos obreiros e campesiños da Unión Soviética, que liberou o país das forzas invasoras da Alemaña nazi, axudou o resto da Europa do Leste a derrotar os exércitos fascistas e supuxo un dos maiores puntos de inflexión para a derrota do fascismo en Europa. No que despois se denominou Bloque do Leste, as ditaduras fascistas foron derrocadas polo exército vermello e substituídas por estados socialistas politicamente leais á Unión Soviética. Moitos destes países incorporaron a estrela vermella aos seus símbolos estatais para evidenciar a súa natureza socialista.
Aínda que non existe ningunha alegoría orixinal coñecida da estrela vermella máis aló de ser un símbolo político universal, na Unión Soviética asignóuselle un simbolismo máis preciso como representación do Partido Comunista, e a súa posición na bandeira, sobre a fouce e o martelo, simboliza o partido dirixindo o proletariado soviético na construción do estado comunista. Na actualidade, numerosos partidos socialistas e comunistas de todo o mundo usan a estrela vermella.
Bandeira vermella
esquerda|miniatura|100x100px|Bandeira vermella. A bandeira vermella adóitase combinar con outros símbolos comunistas. Utilízase en concentracións e celebracións de ideoloxía socialista e comunista, como o 1 de maio.
A bandeira vermella tivo diversos significados ao longo da historia. Utilizouse por primeira vez como unha bandeira de desafío. O seu significado político na era moderna provén do seu uso na Comuna de París. Tras a Revolución de Outubro, o goberno soviético adoptou a bandeira vermella coa fouce e o martelo sobreimpresos como insignia nacional.
«A Internacional»
Esta música foi utilizada por comunistas de todo o mundo dende que foi composta no século XIX e adoptada como himno oficial da Segunda Internacional. No 1918 converteuse no himno da Rusia soviética e da Unión Soviética en 1922, aínda que foi substituída en 1944 polo himno da Unión Soviética, que incide máis no patriotismo. Tamén se cantou como desafío ante gobernos socialistas autoproclamados, como sucedeu en 1989 na República Democrática Alemá, antes da reunificación ou na China ese mesmo ano, durante protestas da praza de Tiananmén.