cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tensor
Covarianza e Contravarianza
Por un momento, ignoremos a posición dos índices. Sexa {x_k} unha base calquera do espazo e apliquemos unha transformación de coordenadas que nos leve á nova base. Supoñamos que o queremos facer mediante unha transformación ortogonal para simplificar o cálculo.
Por tratarse dunha transformación ortogonal a lonxitude non se ve afectada. É dicir, a cantidade é un invariante.
Debe existir unha certa relación entre a base antiga e máis a nova, que virá dada por unha matriz de cambio 'O' que nos permitirá recuperar as coordenadas da base anterior dende as coordenadas da nova base
Como se trata dunha transformación ortogonal, o cambio inverso é
Isto quere dicir que o vector 'A' virá dado na nova base por
Ou o que é o mesmo, ou ben.
Unha vez quedou claro como imos transformar o noso vector pasemos aos tensores. Supoñamos que temos un n-tensor (tensor de orde n), este obxecto transfórmase coma o produto de n vectores. Isto significa que existirá unha relación do tipo
(3)
Empregando esta notación, as dúas ecuacións do principio quedan como
É dicir, un n-tensor compórtase coma o vector A pero de xeito xeneralizado a n dimensións, agora a matriz de cambio é un produto de n matrices que nos din, de xeito exacto, como se transforma o noso n-tensor.
Un exemplo sinxelo de n-tensor é o produto de n vectores distintos, xa que, baseándonos no escrito anteriormente para o vector A, isto cumpre o descrito para o n-tensor.
O primeiro dos dous 2-tensores (A) transfórmase coma o segundo (C) pero empregando a matriz trasposta no canto da matriz orixinal 'O' (se non estivesemos en coordenadas ortogonais, a matriz sería a inversa e non a trasposta). Logo atopamos un problema de notación ao estarmos a chamar igual a dúas cousas distintas. Para resolvermos este problema ós tensores de tipo
chamámolos tensores contravariantes porque se transforman coa matriz inversa e escribimos os índices das súas compoñentes enriba, como un superíndice.
Aos tensores que se transforman coa matriz orixinal chamámolos covariantes e os índices escríbense embaixo.
No espazo euclídeo o tensor métrico g_{ij} é a matriz identidade. Polo tanto, verifícase trivialmente que e, polo tanto, tensores covariantes e contravariantes empregan a mesma matriz de transformación de modo que non é preciso facer distinción algunha, pero isto non ocorre en xeral, por exemplo, no espazo minkowskiano da relatividade especial, o tensor métrico é.
John Evans
John Evans pode referirse a:
A Capelada, Veiga, Ortigueira
A Capelada é un lugar da parroquia de Veiga no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística estaba despoboado no ano 2011.
Damaliscus korrigum
Damaliscus korrigum, coñecido vulgarmente como topi é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.
É un antílope de tamaño grande estreitamente relacionado co sasabi e co damalisco de fronte branca ou bontebok, cos que comparte xénero.
Taxonomía
A especie foi descrita por primeira vez polo naturalista e avogado irlandés William Ogilby na revista ''Proc. Zool. Soc. Lond.'', 1836: 103.
Na actualidade recoñécense as seguintes tres subespecies.
Nomes vulgares
O nome vulgar topi, probabelmente derivado do suahili, entrou no inglés en 1894, e de aí pasou a outros idiomas europeos.
Este nome aplícase, ademais de a toda a especie, de forma especial ás subespecies D. k. jimela e D. k. topi, mentres que os nomes korrigum e tiang adoitan empregarse, en inglés e noutras linguas, para referirse á subespecie tipo, D. k. korrigum.
Características
As principais características morfolóxicas do topi son: miniatura|Topis no [[Masai Mara.]]
Hábitat e distribución
miniatura|Topi rascando a cara no Masai mara.
Hábitat
A especie vive nas sabanas abertas e zonas de bosques pouco densos, ás veces en ambientes moi secos. Pode ser abundante ou estar ausente nunha área en particular. As poboacións dispersas non permanecen durante longo tempo no mesmo lugar, e deben agruparse ou, de non facelo, corren o risco de desapareceren.
O topi é migratorio, agrupándose en mandas de até algúns centos de individuos para buscar as zonas onde o pasto é abundante.
Distribución
A dos topis probabelmente é a maior das poboacións de todos os mamíferos africanos. miniatura|esquerda|Topis no Serengeti. A especie ten unha área de distribución extensa e descontinua. Isto débese á especialización para habitar en certas planicies en biomas áridos ou de sabana. A caza por parte dos humanos e a destrución do seu hábitat contribuíron aínda máis ao illamento poboacional.
En 2005 os seguintes países albergaban poboacións de topi: Benín, Burkina Faso, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática do Congo, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea-Bissau, Kenya, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Somalia, o Sudán, Tanzania, Togo e Uganda. Porén na actualidade a especie encóntrase rexionalmente extinta en Burundi, Gambia, Guinea-Bissau, Malí, Mauritania e o Senegal.
Costumes
miniatura|Grupo de topis. Os topis son moi gregarios e viven en rabaños de 15 a 30 cabezas, ás veces até varios centos de animais. En certas estacións reúnense en inmensas aglomeracións de até 12.000 individuos. Isto sucede durante as súas migracións masivas en busca de herba fresca. (En´África occidental desprázanse de norte a sur durante as chuvias temperás). A miúido xúntanse con mandas de alcelafos, ñus e cebras e, ás veces, tamén con búfalos e cobos.
Poden correr con moita rapidez, cun paso balanceante menos exaxerado que o dos alcelafos.
Alimentación
Os topis son exclusivamente herbívoros, e aprecian particularmente os prados de herba curta dalgunhas zonas semidesérticas. A miúdo comen herbas secas que non consomen outros antílopes. Aínda que beben e son especialmente dados ás chairas inundábeis extensas, poden pasar sen auga longos períodos de tempo, tan longos como duren os pastos dispoñíbeis.
Reprodución
Durante a época de celo os machos establécense en terreos ben marcados, defendéndoos contra os intrusos (o que na linguaxe internacional se coñece como leks), mentres que as femias e o xoves vagan libremente ao redor. Os machos dominantes ocupan o centro dos leks, e os subordinados a periferia dos mesmos. Os machos marcan o seu territorio con montóns de esterco e permanecen nunha posición ergueita preparados para loitar con calquera outro macho que intente invadilo. As femias en celo entran nos leks soas ou en grupos, e aparéanse cos machos situados no centro.
A gran maioría dos nacementos sucede entre outubro e decembro, a metade deles en outubro. As crías poden seguir ás súas nais xusto despois do nacemento. Tras a reprodución, os topis sepáranse en mandas de machos e femias.
Inimigos
Os seus principais depredadores son os leóns, as hienas pintas e os chacais, que ameazan aos becerros; as hienas son os atacantes máis comúns. Porén, o topi ten unha taxa de depredación menor que as especies de herbívoros circundantes.
Poboación e estado de conservación
A pesar de que a especie ten unha extensa área de distribución e posúe unha poboación abundante, foi eliminada de grandes zonas a causa da caza e da degradación do hábitat causada pola expansión de lugares de pastoreo. Esta ameaza é maior para o korrigum de África occidental; dos doce países nos cales existía anteriormente, xa desapareceu de catro e probabelmente só exista transitoriamente en tres deles. Máis do 90 % dos individuos viven en áreas protexidas, principalmente no Parque Nacional Virunga (República Democrática do Congo), o Parque Nacional Queen Elizabeth (Uganda o Parque Nacional Akagera (Ruanda), o Masai Mara (Kenya) e o Parque Nacional de Serengueti (Tanzania).
O status das poboación segundo a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e de LC (pouco preocupante).
La Crónica (Vilagarcía de Arousa)
La Crónica foi un semanario publicado en Vilagarcía de Arousa en 1901.
Historia e características
Apareceu o 21 de xullo de 1901. Aínda se publicaba en setembro dese ano.
1616
Outros
Historia ano a ano
David Mackenzie
Traxectoria
Licenciouse en Linguas modernas, na especialidade de lingua española pola Universidade de Oxford en 1966, e progresou os seus estudos nela até completar un mestrado. En 1975 doutorouse pola Universidade de Nottingham cunha tese de análise sobre a Crónica de Santa María de Iria, onde comezou a súa relación con Galicia. Despois de traballar para a Biblioteca Británica foi profesor de Estudos hispánicos inicialmente na Universidade do Úlster (1974), e logo da Universidade de Birmingham (1986), onde ao longo dunha década foi progresando de profesor titular a catedrático.
En Birmingham creou o primeiro Centro de Estudos Galegos nunha universidade británica, desde onde desenvolveu un obradoiro de tradución de literatura galega ao inglés que deu ao prelo, entre outras, a primeira tradución de Méndez Ferrín ou de Castelao a esa lingua. Ao de Birmingham seguíronlle outros centros de estudos galegos noutras partes do Reino Unido e do mundo. Foi un dos impulsores da Asociación Internacional de Estudos Galegos.
Date, Fukushima
Date (伊達市, だてし, Date-shi) é un concello da prefectura de Fukushima no Xapón. Está situado ao sur da rexión de Tōhoku e ao nordés da prefectura, e ao leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 265,10 km² e a poboación de 66.612 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 251 h/km².
O concello de Date limita cos concellos de Kunimi, de Kōri, de Fukushima, de Kawamata, de Iitate, de Sōma (son da prefectura de Fukushima); de Shiroishi e de Marumori (son da prefectura de Miyagi).
Historia
A cidade de Date foi fundada pola fusión de 5 concellos de vila do distrito de Date (Date, Yanagawa, Hobara, Ryōzen e Tsukidate) no ano 2006.
Enrique Gómez Pato
Enrique Gómez Pato, coñecido como O Pato, nado en México en 1922 e finado en Verín en decembro de 1979, foi un xoieiro, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
De familia orixinaria de Nogueira de Ramuín, que emigrou a Cuba. Naceu en México cando a familia retornaba da emigración. Críouse na rúa Santo Domingo de Ourense onde aprendeu o oficio de xoieiro. Despois trasladouse a Verín onde montou unha xoiería. Foi correspondente de La Noche e La Región en Verín. É autor de dúas obras de teatro, Estreliña e Os dous irmáns, que se representaron na provincia de Ourense. Impulsou os maios de Verín en 1951 e foi promotor da homenaxe aos afiadores.
Tommy Hilfiger
Thomas Jacob Hilfiger, coñecido como Tommy Hilfiger,nado o 24 de marzo de 1951 en Elmira, Nova York, é un dos deseñadores e estilistas americanos máis coñecidos e é o creador da marca de roupa e complementos Tommy Hilfiger e Tommy.
Traxectoria
Provén dunha familia católica irlandesa sendo o segundo de nove irmáns. Dende cativo tiña claro que a súa profesión ía ser deseñador de moda. Así, comezou a súa carreira en 1969 como distribuidor de roupa hippie. Posteriormente, a comezos da era disco (finais dos anos 70 e primeiros dos anos 80), traballou para a marca Jordache.
Non foi ata 1985 cando creou a súa primeira liña de roupa. Nun principio era unha marca descoñecida, e a súa primeira campaña publicitaria dicía: "Os catro mellores deseñadores de roupa de home son Ralph Lauren, Perry Ellis, Calvin Klein e Tommy Hilfiger". Dende entón Tommy Hilfiger afiánzase cada vez máis coma unha das máis grandes marcas de roupa, altamente solicitada sobre todo en Estados Unidos.
Unha das súas estratexias é a súa publicidade, chea de mozos e mozas xenuinamente americanos, de grandes mandíbulas e aspecto san. As súas últimas fichaxes están no contorno da Casa Branca xa que son os sobriños de George W. Bush, Lauren Bush e George P. Bush. miniatura|dereita|Lauren Bush Os seus recoñecidos deseños están hoxe en día presentes en Europa, Estados Unidos, América Latina, entre outros.
Liña de roupa
miniatura|dereita|Beyoncé, elixida para a campaña True Star, perfume de Tommy Hilfiger-
O Chao de Carantoña, Carantoña, Miño
O Chao de Carantoña é un lugar da parroquia de Carantoña no concello coruñés de Miño na comarca de Betanzos. Tiña 91 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 45 eran homes e 46 eran mulleres.
Salvator merianae
É relativamente común ver esta especie como mascota dos humanos, xa que son moi intelixentes e poden ser adestrados para facer fóra as súas necesidaeds. Como outros réptiles, entran en estado de dormencia no outono cando caen as temperaturas. Presentan un alto nivel de actividade durante o período de vixilia do ano.
Xoan Piñón
Xoan Piñón, nado na Coruña en 1951, é un fotógrafo profesional e músico galego. É membro de DOA, participou ademais en N.H.U..
Traxectoria
Licenciouse en Medicina en 1975 pola Universidade de Santiago de Compostela. Fotógrafo autodidacta desde 1977, deuse a coñecer coa serie "Iluminados". Nos seus comezos combinou o deseño gráfico coa fotografía. A partir de 1982 alterna a fotografía profesional coas súas coleccións de autor. A súa obra é variable en contidos e forma; unha inquedanza pola experimentación, unha busca da interiorización no retrato e unha narrativa sincera e poética, conviven con mergullamentos nos mundos mais inhóspitos do inconsciente humano.
Músico vocacional, membro fundador do grupo DOA, toca a guitarra, laúde e a mandolina. Tamén colaborou con outros artistas.
Eidos
Un eido é un terreo cultivado ou o conxunto de terras que rodean unha casa. Os Eidos pode referirse a:
Pazos de Abaixo
O topónimo Pazos de Abaixo pode referirse a:
Pereira, Veiga, Ortigueira
Pereira é un lugar da parroquia de Veiga no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística tiña 4 habitantes no ano 2011, dos cales 2 eran homes e 2 mulleres.
Damaliscus superstes
Damaliscus superstes, é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.
É un antílope de tamaño grande estreitamente relacionado co sasabi e co topi, cos que comparte xénero.
Anteriormente considerada como unha subespecie de Damaliscus lunatus, Damaliscus lunatus superstes, definida polo naturalista surafricano Fenton Peter David Cotterill, este antílope, que habita no nordeste de Zambia, foi elevado polo propio Cotterill á categroría de especie plena, para o que se baseou en diferenzas da pelaxe e da morfoloxía cranial con respecto ao topi.
O Obre de Arriba, O Obre, Noia
O Obre de Arriba é un lugar da parroquia do Obre no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia.
Evans
O apelido Evans pode referirse a:
Agulla (peixe)
miniatura|300px|Agulla (Belone belone) miniatura|300px|Varios exemplares pescados A agulla ou corcito (Belone belone Linnaeus 1761) é un peixe mariño da familia Belonidae, longo e estreito e coas mandíbulas moi afiadas, todo o que lle dá un aspecto de agulla.
Ríos Panisse (1977) recolleu para esta especie o nome de agulla e mailas variantes agulla de terra, peixe agulla, aghillón e aghulla en 46 dos 56 portos galegos nos que fixo a enquisa; tamén recolleu os nomes de alcrique, chandarme/chandarma e alpabarda (nomes que se aplican con máis frecuencia a outro peixe semellante, Scomberesox saurus) e, para os exemplares pequenos, os nomes de corcito/corsito, pataguillón, furón ou rato.
Descrición
A mandíbula inferior é máis longa cá superior, e mostra numerosos dentes puntiagudos, relativamente grandes e espazados.
Hábitat e distribución
Describíronse catro subespecies:
Aproveitamento
Captúrase con artes de cerco e ó corricán, así como na modalidade de pesca deportiva.
Dada a cor verdosa que ten nas espiñas e a carne dura e seca que posúe, é unha especie pouco apreciada para o seu consumo en fresco. Pode elaborarse de distintas formas, entre as que son apreciadas a afumadura, en empanada ou en caldeirada.
Microfilamento
Os microfilamentos son finas fibras de proteínas de 3 a 7 nm de diámetro. Están compostos predominantemente dunha proteína contráctil chamada actina.
Os filamentos de actina ou microfilamentos sitúanse na periferia da célula e sintetízase dende puntos específicos da membrana celular. Son os responsables da forma e do desprazamento celular. Están formados por proteínas globulares.
A asociación dos microfilamentos coa proteína miosina é a responsable da contracción muscular. Os microfilamentos tamén poden levar a cabo movementos celulares, incluíndo desprazamento, contracción e citocinese. en conxunción cos microtúbulos danlle á célula a estrutura e o movemento.
Organización
Os filamentos forman distintas proxeccións segundo a situación da célula:
Polimerización de microfilamentos
A actina está situada nos bordos da célula polo tanto dende aí polimerízase. Comeza como resposta a sinais externas que lle din á célula a forma que ten que adoptar. O primeiro que se forma é unha especie de carapuchón formado por proteínas especiais que son a ARP2 e a ARP3, xunto con outras proteínas que fortalecen este carapuchón e que forman o complexo ARP (proteína relacionada con actina). A partir do carapuchón se unen os monómeros de actina para formar os protofilamentos. O lado menos ten o carapuchón polo tanto o filamento medra só no sentido máis. O carapuchón pódese unir a outros filamentos para ramificarse.
A gaita gallega (libro)
A gaita gallega tocada polo gaiteiro, ou sea Carta de Cristus para ir deprendendo a ler, escribir e falar ben a lengua gallega e aínda máis é un libro escrito por Xoán Manuel Pintos publicado en 1853. É a obra máis importante deste precursor do Rexurdimento. Está escrito alternando verso e prosa.
Personaxes
A unidade da obra reside nos seus dous personaxes principais, que fan dela todo un manual dos costumes e a lingua de Galiza. Estes personaxes son:
Temática
miniatura|Dedicatoria manuscrita de Pintos a [[Antonio de la Iglesia, na páxina da cita inicial (do Marqués de Santillana) nun exemplar de A gaita gallega. ]] A temática da obra é moi variada, pero esencialmente é un manual da lingua do noroeste peninsular. E non só iso, senón que tamén se fai unha defensa da lingua galega, un feito de gran transcendencia tendo en conta que o autor é de clase social elevada.
Inclúe unha transcrición na "Foliada 4ª" da obra Carmen patrium sive Pontevedra do relixioso pontevedrés Hermenegildo Amoedo Carballo, que foi publicada en Boloña en 1787 e está escrita orixinalmente en latín en romance con 429 versos hendecasílabos, así como unha tradución libre ao galego na "Foliada 6" co título "Canto a miña terra ou sea Pontevedra".
Edicións
O libro foi incluído na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia, na Biblioteca de Autores Galegos de Diario 16 de Galicia e na Biblioteca Galega 120 de La Voz de Galicia.
Veiga, Veiga, Ortigueira
Veiga é un lugar da parroquia de Veiga no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística tiña 327 habitantes no ano 2011, dos cales 174 eran homes e 153 mulleres.
Damaliscus pygargus
Damaliscus pygargus, coñecido vulgarmente na bibliografía como damalisco de fronte branca ou polo seu nome inglés bontebok, é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.
É un antílope de tamaño grande estreitamente relacionado co sasabi e co topi, cos que comparte xénero. Na actualidade recoñécense dúas subespecies deste antílope.
Taxonomía
A especie foi descrita por primeira vez en 1767 polo médico, zoólogo e botánico alemán Peter Simon Pallas baixo o nome de Antilope pygargus. Ao logo do tempo tamén foi coñecida como Antilope dorcas, e foi integrada posteriormente no xénero Alcelaphus, e, en 1992, en Damaliscus por P. F. Woodall.
O nome válido desta especie é Damaliscus pygargus, non Damaliscus dorcas que aparece comunmente na literatura.
Características
As principais características anatómicas da especie son:
miniatura|Femia e cría de D. pygargus pygargus. miniatura|D. pygargus phillipsi no zoo de [[Praga.]]
Hábitat e distribución
Damaliscus pygargus  é unha especie moi característica das pradarías abertas da meseta do highveld surafricano, até os 2.000 m de altitude (D. p. phillipsi), e da zona costeira do Cabo (D, p. pygargus). Ambas a subespecies son case exclusivamente herbívoras, con preferencia polo pasto; a auga é un requirimento esencial do seu hábitat.
O blesbok historicamente estivo distribuído polo norte da antiga provincia do Cabo, o Estado Libre de Oranxe, o sur o o oeste do Transvaal e polo Natal occidental, e era moi abundante. Cando se colonizaron estas zonas o seu número decreceu de forma considerábel. Porén, desde aquela houbo un rexurdimento das súas poboacións, xa que moitos granxeiros repoboaron as súas propiedades e establecéronse poboacións en moitas reservas. Por isto agora é francamente abundante, e utilízase para a subministración de carne en grande escala.
O bontebok nunca foi numeroso dentro da súa área orixinal de distribución, no suroeste da antiga provincia do Cabo. Ademais, a caza diminuíu drasticamente o seu xa escaso número, chegando ao bordo da extinción no século XIX, da que se salvou grazas á protección exercida por algúns granxeiros privados. Actualmente está protexido no Bontebok National Park e nalgunhas granxas privadas. Dun mínimo de menos de 20 animais no orixinal P. B. Bontebok (establecido preto de Bredasdorp en 1931) a poboación deste antílope foi recuperándose pouco a pouco. En 1962 a súa poboación total estimábase nunhas 600 cabezas, e en 1981 xa se alcanzaran as 320. Animais sobrantes deste Parque Nacional formaron o núcleo de poboacións reintroducidas noutras áreas protexidas.
O blesbok estaba establecido antigamente non oeste de Lesoto, pero foi exterminado antes de 1900. Non hai ningunha evidencia histórica confiábel de que o blesbok vivira en Eswatini, pero se introduciu en varias zonas protexidas deste país. Así mesmo se introduciu extensamente en granxas privadas e coutos de caza fóra da súa área de distribución natural en Namibia, Botswana e Cimbabue.
Costumes
O damalisco pigargo vive en grupos de 6 a 30 individuos, pero ás veces poden reunirse en rabaños de até varios centos de cabezas. Cando son perturbados, o rabaño foxe adoito formando unha fila india correndo contra o vento.
Ameazas
Damaliscus pygargus, como especie, non parece ter importantes ameazas para a súa supervivencia a longo prazo. Porén, mentres que os efectivos de bontebok (D. p. pygargus) están recuperándose pouco a pouco, esta subespecie está ameazada por hibridación co blesbok (D. p. phillipsi), que é moito máis numeroso, e que foi reintroducido amplamente, tamén fóra da súa área de dispersión orixinal. A mestizaxe produciu numerosos híbridos en terreos privados. Utilízase unha técnica estatística baseada na fotografía aérea para diferenciar o verdadeiro bontebok dos híbridos bontebok/blesbok.
Poboación e estado de conservación
East, en 1999, estimou que a poboación total de blesbok (D. p. phillipsi) era de entre 235.000 e 240,000 individuos, dos cales o 97 % vivían en granxas privadas e o 3 % restante en zonas protexidas, e duna 2.300 o número de bontebok (D. p. pygargus) que, ao parecer estaba medrando. Estimacións recentes cifran o seu número en ao redor de 3.500; porén, en base a recontos feitos en 2001, na só uns 1.500 animais vivían na súa orixinal área de dispersión da subespecie. A maior parte da súa poboación está na Reserva Natural de De Hoop, e na zona adxacente de Overberg, cuns 700 espécimes.
O bontebok (D. p. pygargus) figura no Apéndice II do CITES. Porén, o estrito control do seu comercio parece que este non afecta negativamente á súa poboación, que está medrando.
O valor económico e a popularidade do blesbok en terreos privados permitiu a esta subespecie volver a ocupar grandes áreas da súa distribución orixinal; ademais tamén se estableceron poboacións substancias da subespecie en terreos privados fóra dela en Suráfrica e noutros lugares. Porén, a supervivencia dos bontebok é máis dependente das áreas protexidas, especialmente o Parque Nacional Bontebok e a Reserva Natural de De Hoop, aínda que algúns espécimes tamén viven en propiedades privadas tanto dentro como fóra da súa área anterior.
Por todo isto, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza cualifica na actualidade o status global da especie como LC (pouco preocupante).
O Pereiro de Abaixo, O Obre, Noia
O Pereiro de Abaixo é un lugar da parroquia do Obre no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 34 habitantes (16 homes e 18 mulleres).
Pazos de Arriba
O topónimo Pazos de Arriba pode referirse a:
Nueva Cedeira
Nueva Cedeira foi un periódico editado en Cedeira entre 1924 e 1936.
Historia e características
Subtitulado Periódico decenal democrático independiente impulsor del progreso de Cedeira, su comarca y limítrofes, apareceu en 1924. Imprimíase nos obradoiros Fojo de Ortigueira. Estivo dirixido por Francisco Arriví López. Cesou a súa publicación co número 423 o 20 de xullo de 1936.
Eparquía católica ucraína de Parma
A eparquía de San Xosafat en Parma é unha sé da Igrexa católica ucraína sufragánea da arquieparquía de Filadelfia. En 2012 tiña 10.600 bautizados.
Territorio
A eparquía ten xurisdición sobre todos os fieis católicos ucraínos da Florida, Xeorxia, Carolina do Norte, Ohio, Pensilvania occidental, Tennessee e Virxinia Occidental. A sé episcopal é a cidade de Parma (Ohio). O territorio está organizado en 38 parroquias.
Historia
Foi erixida o 5 de decembro de 1983 en territorios da arquieparquía de Filadelfia.
1613
Outros
Historia ano a ano
Courage League 1994-1995
A tempada 1994-1995 da Courage League foi a oitava edición da liga inglesa de rugby, creada pola RFU en 1987. A liga tomaba o nome Courage do seu principal patrocinador, unha antiga empresa cervexeira.
La Verdad (O Carril)
La Verdad foi un semanario editado no Carril (Vilagarcía de Arousa) entre 1897 e 1898.
Courage League 1994-1995
Formato da competición
O torneo estivo composto por 10 equipos, e tivo un formato segundo o cal os equipos tiñan que disputar dúas voltas completas, de xeito que cada equipo se enfrontase ós outros 9 conxuntos dúas veces, unha como local e outra como visitante.
La Verdad (O Carril)
Historia e características
Subtitulado Semanario independiente, defensor de los intereses carrileños, apareceu o 8 de agosto de 1897. Imprimíase na Imprenta de Alende de Santiago de Compostela. O 20 de outubro de 1897 publicou un número extraordinario dedicado a José Salgado Rodríguez con motivo do seu nomeamento como gobernador civil da provincia de Lugo. Cesou a súa publicación en 1898.
Courage League 1994-1995
Formato da competición
A liga comezou o 10 de setembro de 1994, e rematou o 29 de abril de 1995.
Intel 8080
miniatura|Intel 8080A Intel 8080 era un microprocesador fabricado pola compañía Intel, con arquitectura lóxica de 8 bits e velocidade de reloxo de ata 4MHz, que foi lanzado comercialmente o ano 1974.
Jane Campion
Elizabeth Jane Campion, nada en Wellington o 30 de abril de 1954 é unha directora, produtora e guionista cinematográfica neozelandesa establecida en Australia.
Traxectoria
Campion naceu en Wellington, segunda filla de Edith Beverley Georgette Hannah, actriz, escritora e herdeira, e Richard M. Campion, director de teatro e ópera. Campion creceu dentro do mundo do teatro neozelandés. Os seus pais fundaron o grupo de teatro New Zealand Players. Inicialmente rexeitaba a idea de ter unha carreira no teatro ou na interpretación e graduouse en antropoloxía na Universidade de Wellington en 1975. En 1976 asistiu á Chelsea Art School en Londres e viaxou por Europa. Graduouse en pintura na Sydney College of the Arts en 1979. Finalmente cambiou ao cinema e creou a súa primeira curtametraxe, Tissues, en 1980. En 1981 comezou a estudar na Australian Film, Television and Radio School, onde realizou máis curtametraxes e se graduou en 1984.
Sweetie (1989) foi a súa primeira longametraxe e co seguinte, An Angel at My Table (1990), conseguiu máis recoñecemento. A este seguiu a Palma de Ouro que logrou con The Piano, co que ademais gañou o Oscar ao mellor guión orixinal e se converteu na segunda muller candidata ao Oscar á mellor dirección na 66ª edición dos premios.
O traballo posterior de Campion provocou opinións polarizadas: The Portrait of a Lady (1996), baseada na novela de Henry James; Holy Smoke! (1999) con Harvey Keitel e Kate Winslet; In the Cut (2003), suspense erótico baseado no bestseller de Susanna Moore protagonizado por Meg Ryan; Bright Star, drama biográfico sobre o poeta John Keats.
Campion foi produtora executiva do documental Abduction: The Megumi Yokota Story (2006) e traballou na serie Top of the Lake. A miniserie conseguiu gran recoñecemento e gañou premios, especialmente para a súa protagonista, Elisabeth Moss.
Xamanismo
miniatura|250px|Xamán [[Pobo buriato|buriato na illa de Olkhon, Siberia.]] O xamanismo  é unha práctica que implica a un practicante que logra estados alterados de consciencia para percibir e interactuar cun mundo espiritual e canaliza estas enerxías transcendentais a este mundo.
Un xamán é unha persoa que se considera que ten acceso e influencia dentro do mundo dos espíritos benévolos e malévolos, e que entra nun estado de transo durante un ritual, e practica a adiviñación e a curación. A palabra "xamán" probabelmente provén da lingua evenki do norte de Asia. Segundo o etnólogo Juha Janhunen, "a palabra está atestada en todas as linguas tungús" como o negidal, o lamut, o udehe/orochi, o nanai, o ilcha, o orok, o manchú e o ulcha, e "nada parece contradicir a suposición de que o significado de xamán tamén deriva dende o prototungús" e pode ter raíces que estenden atrás a tempo polo menos dous milenios. O termo foi introducido no oeste despois de que forzas rusas conquistaran o xamánico khanato de Kazán en 1552.
Sukagawa
Sukagawa (須賀川市, すかがわし, Sukagawa-shi) é un concello da prefectura de Fukushima no Xapón. Está situado ao sur da rexión de Tōhoku e no centro da prefectura, e ao leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 279,55 km² e a poboación de 79.616 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 285 h/km².
O concello de Sukagawa limita cos concellos de Kōriyama, de Ten'ei, de Kagamiishi, de Tamakawa e de Hirata.
O Fontao, Carantoña, Miño
O Fontao é un lugar da parroquia de Carantoña no concello coruñés de Miño na comarca de Betanzos. Tiña 17 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 7 eran homes e 10 eran mulleres.
Nam June Paik
miniatura|dereita|200px|Pre-Bell-Man, estatua enfronte ó 'Museum für Kommunikation', Frankfurt [[Alemaña.]] Nam June Paik, nado en Seúl o 20 de xullo de 1932 e finado en Miami o 29 de xaneiro de 2006, foi un artista contemporáneo de orixe coreana, considerado o fundador da videoarte. Pioneiro da arte contemporánea, estableceu o que se pode considerar a actual relación entre arte e tecnoloxía. Experimentou con moitos xéneros diferentes, tanto performances como videoarte, e conxugou a música coas novas tecnoloxías, acción e artes plásticas, instalacións, fotografías, gravados e esculturas.
Traxectoria
Foi o quinto fillo dunha traballadora do téxtil. Estudou música na súa cidade natal e en 1950 trasladouse a Hong Kong e ao Xapón por mor da guerra de Corea. Na Universidade de Toquio licenciouse en Historia da Arte e da Música, e redactou unha tese sobre Arnold Schönberg, compositor austríaco de primeira metade de século XX.
En 1956 trasladouse a Alemaña Federal. Estudou Historia da Música en Múnic e no Conservatorio da mesma cidade, e coñeceu a Karlheinz Stockhausen, John Cage e Joseph Beuys. De 1958 a 1963 traballou no Estudio de Música electrónica WDR en Colonia.
Foi nesa época cando a influencia do movemento fluxus iniciado por John Cage levouno a experimentar ata chegar a compor música indeterminada. Grazas a este movemento internacional mistura de xogo, arte e unha cultura elitista máis de base popular, Nam June Paik investiga coa performance e a música experimental. Fíxose popular coa participación en performances eróticas e extravagantes xunto a John Cage.
En 1962 participa na Internationale Festspiele Neuester Musik en Wiesbaden con George Maciunas, Wolf Vostell e Joseph Beuys. Ao ano seguinte participa no Festum Fluxorum Fluxus en Düsseldorf canda a George Maciunas, Joseph Beuys e Wolf Vostell. Tamén en 1963 participa na primeira exposición na que se utilizan pantallas de TV, na Galería Parnass en Wuppertal.
Nesa época colaborou co xaponés Shuya Abe experimentando con imáns sobre pantallas de TV, e coñeceu a Charlotte Moorman, asidua colaboradora de performances.
No ano 1964 instalouse en Nova York, e nesta cidade coñeceu a Charlotte Moorman, violoncellista, coa que colaboraría durante anos en atrevidas performances musicais. En 1965 fai a súa primeira exposición en solitario e merca a primeira cámara portátil de vídeo.
Entre 1966 e 1970 traballou con Shuya Abe, con quen constrúe o primeiro videosintetizador. En 1970 crea o programa de radio Good Morning, Mr. Orwell!, sendo a primeira emisión simultaneamente retransmitida para Corea, Estados Unidos e Europa. En 1984 o programa retransmitiuse desde o Centro Pompidou de París e o WNET-TV studio de Nova York.
En 1987 foi elixido membro da Akademie der Kunste (Academia das Artes) de Berlín. En 1988 colaborou nos Xogos Olímpicos de Seúl cun gran proxecto audiovisual, utilizando 1003 pantallas de televisión para levantar unha torre. En 1992 foille concedida a medalla Picasso da UNESCO. En 1993 representou a Alemaña na 45ª Bienal de Venecia, gañando o León de Ouro ao mellor pavillón.
En 1996 sufriu un derramo cerebral que o deixou medio paralizado e impediulle seguir creando con normalidade. No 2000 unha mostra retrospectiva no Museo Guggenheim de Nova York reunía unha gran parte das súas obras máis significativas, conformando o museo mesmo como parte da obra.
O Pereiro de Arriba, O Obre, Noia
O Pereiro de Arriba é un lugar da parroquia do Obre no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 39 habitantes (17 homes e 22 mulleres).
Trobador, trobadora
miniatura|[[Bernart de Ventadorn, trobador provenzal do século XII]] miniatura|Trobador, á esquerda, nunha ilustración do Cancioneiro de Ajuda Os trobadores máis antigos eran poetas líricos en lingua de oc ligados ás cortes de entre a segunda metade do século XI e o século XIII. O nome provén do verbo trobar, que significaba "compor versos".
Historia e características
A área na que foron activos incluía o Languedoc, a Provenza, Auvernia, Poitou, Limosín e Cataluña. Sábese da existencia de preto de cincocentos trobadores e téñennos chegado as composicións duns 400. Eran de extracción social moi variada: nobres, cregos, burgueses, e plebeos.
O tema fundamental da produción trobadoresca era o amor, entendido como amor cortés. As composicións máis típicas foron as cancións, así como o sirventés, a tenzón, a pastorela ou a danza. Son tipos de rima moi acentuada. O trobar clus ("fechado") contiña sentidos voluntariamente escuros e o trobar leu era claro e explícito.
Musicalmente apartábanse tanto do canto gregoriano como da polifonía para adoptaren formas musicais que se asemellan ao que hoxe se coñece como canción, con ritmos acusados, división en estrofas e estribillos e o uso de instrumentos musicais para realzar a voz.
O trobador máis antigo de que se ten noticia foi Guillerme IX de Aquitania. Outros trobadores coñecidos son Jaufré Rudel, Raimbaut d'Aurenga, Arnaut Daniel, Giraut de Bornelh, Bernart de Ventadorn, Aimeric de Peguilhan, Uc de Saint Circ e Sordel, que era italiano.
A poesía dos trobadores tivo unha influencia considerábel sobre Dante e Petrarca e, en xeral, sobre todo o desenvolvemento da lírica amorosa europea.
En Galiza e no norte de Portugal tamén xurdiu a figura do trobador ao redor de comezos do século XII, e grazas a el e a outros creadores de cantigas xurdiu unha das primeiras líricas europeas de maior calidade.
Un trouvère era un poeta medieval do norte de Francia, especialmente da Picardía, contemporáneo dos troubadours occitanos. Ao igual que estes, compuñan sobre tópicos parecidos, pero en lingua d'oïl. Creaban tamén cancións de xesta e romances bretóns.
Coñécese o nome dalgúns deles: Jean Bodel, Blondel de Nesle ou Conon de Béthune.
Veikkausliiga
A Veikkausliiga (en sueco: Tipsligan) é a máxima categoría da liga de fútbol de Finlandia, que comprende aos 12 mellores equipos. Foi creada en 1990. Antes diso, a maior liga en Finlandia era a Mestaruussarja (SM-sarja).
Equipos participantes (2020)
Os seguintes equipos participan na templada 2020 da Veikkausliiga. O número de tempadas inclúe as xogadas na Veikkausliiga e na súa predecesora, a Mestaruussarja, así como tempadas de clubs predecesores logo da tempada 2019. En caso de fusións de clubs cóntanse as tempadas do club que máis tempadas competiu na máxima categoría.
Hamburgo
Hamburgo (en alemán: Hamburg,, pronunciación local: ; en baixo saxón: Hamborg, ) é unha cidade situada ao norte de Alemaña. A cidade forma o seu propio estado federado, cunha extensión de 755 km². A finais de febreiro de 2008 tiña 1 773 218 habitantes (4,7 millóns na súa área metropolitana), que inclúe partes dos estados veciños de Baixa Saxonia e Schleswig-Holstein), o que a convertía na segunda cidade máis populosa en Alemaña tras Berlín . Ademais, o seu porto é o segundo máis grande de Europa, tras o de Rotterdam, e o noveno do mundo.
O nome completo de Hamburgo é "Cidade Libre e Hanseática de Hamburgo" (Freie und Hansestadt Hamburg en alemán). Isto débese á súa historia como membro da liga medieval hanseática, como Cidade Imperial Libre do Sacro Imperio Romano Xermánico, e tamén polo feito de que é unha cidade-estado e polo tanto un dos dezaseis estados federados de Alemaña.
Hamburgo é un importante eixo de transportes do norte de Alemaña converténdose nun gran centro industrial, con fábricas como Blohm + Voss (estaleiro) ou Norddeutsche Affinerie (produción de cobre), e de comunicacións, descantando a radio-televisión Norddeutscher Rundfunk e editoriais como Gruner + Jahr e Spiegel-Verlag. Contabilízanse en total máis de 120.000 empresas. A cidade é tamén un importante destino turístico tanto local como internacional, recibindo en 2007 ao redor de 7,4 millóns de visitas.
Historia
As orixes de Hamburgo remóntanse ao ano 808 d.C., no que Carlomagno mandou construír o castelo Hammaburg, dende o que se vixiaba a zona ao norte do río Elba, onde burgo significa castelo. O termo Hamma segue sendo incerto como a localización deste castelo.
No ano 831 Ludovico Pío crea a diocese de Hamburgo e no ano 834 foi designada a sede dun bispado católico romano, cuxo primeiro bispo, Ansgar (San Óscar, coñecido como o apóstolo do Norte). Dous anos máis tarde, Bremen uniuse co bispado, formando o de Hamburgo-Bremen. Debido á súa situación privilexiada foron asentándose en Hamburgo numerosos habitantes, que se dedicaron maioritariamente ao comercio e á pesca.
Hamburgo foi destruída e ocupada en varias ocasións. No 845, unha frota de 600 barcos viquingos chegaron até o río Elba e destruíron o que nese momento era unha cidade de ao redor de 500 habitantes. No 1030 a cidade foi incendiada polo rei Mieceislao II de Polonia. Máis tarde Valdemar II de Dinamarca asaltouna e ocupouna en 1201 e en 1214. Ademais houbo varios incendios de gran magnitude, os máis notables foron os de 1284 e 1842. En 1842, ao redor dunha cuarta parte da cidade foi destruída no coñecido coma "gran incendio". Este incendio iniciouse na noite do 4 de maio de 1842 e non se extinguiu até o día 8. Destruíu tres igrexas, a Casa do Concello, e moitos outros edificios, matando a 51 persoas, e deixando a unhas 20.000 sen fogar. A reconstrución tardou máis de 40 anos.
miniatura|esquerda|Brasón de Hamburgo en 1241.
En 1529, a cidade adoptou o luteranismo, e posteriormente recibiu refuxiados protestantes procedentes dos Países Baixos e Francia e, no século XVII, de xudeus sefardís de Portugal. Hamburgo foi brevemente anexionada por Napoleón I. As forzas rusas do xeneral Bennigsen liberaron a cidade en 1814. En 1860, o estado de Hamburgo estabeleceu unha constitución republicana. Hamburgo foi un estado independente da Confederación Xermánica (1815-66), da Federación Alemá do Norte (1866-71), o Imperio Alemán (1871-1918) e da República de Weimar (1919-33). Na Alemaña Nazi foi Hamburgo foi un Gau (os gaue eran sub-divisións administrativas) dende 1934 até 1945. Despois da segunda guerra mundial Hamburgo foi a zona de ocupación británica e converteuse nun estado federal da Alemaña do Oeste dende 1949.
miniatura|esquerda|Hamburgo en 1800
Durante a primeira metade do século XIX, unha deusa patroa de Hamburgo con nome en latín Hammonia xurdiu, sobre todo nas referencias románticos e poéticas. Hammonia converteuse no símbolo do espírito da cidade durante este tempo. En 1888 entra na Unión Aduaneira Alemá. Hamburgo tivo un rápido crecemento durante a segunda metade do século XIX, cando a súa poboación se cuadriplicou, chegando a ter máis de 800.000 habitantes, este crecemento da cidade fixo do seu porto o terceiro máis importante do comercio europeo do Atlántico. Albert Ballin como director da Hamburg-America Line converteuse na compañía navieira de transatlánticos máis grande do mundo, sendo o porto preferido para a maioría dos alemáns do Leste e os europeos que saían cara o Novo Mundo.
Durante a segunda guerra mundial a cidade foi devastada polos bombardeos entre 1940 e 1945, sendo o nome clave do ataque aliado Operación Gomorra. Este ataque provocou a morte de ao redor de 40.000 persoas. Esta operación foi levada a cabo a partir de finais de xullo de 1943, pola Royal Air Force ("RAF") británica e as USAAF estadounidenses, sendo no seu momento a maior campaña de bombardeos da historia da guerra aérea. Os ataques realizáronse por orde do mariscal da RAF Sir Arthur Harris, comandante en xefe da división de bombardeiros da aviación británica (RAF Bomber Command).
Entre 1938 e 1945 nas proximidades de Hamburgo case 70.000 persoas pereceron no campo de concentración de Neuengamme. O 16 de febreiro de 1962 unha severa tormenta causou o aumento de nivel do río Elba, alagando unha quinta parte da cidade de Hamburgo e matando a máis de 300 persoas. O pano de aceiro, a só 50 quilómetros ao leste de Hamburgo reduciu aínda máis o comercio mundial de Hamburgo. Despois da reunificación alemá en 1990 o Porto de Hamburgo de recuperar a súa antiga importancia. En 2011 foi elixida Capital Verde Europea (European Green Capital).
Xeografía
240px|miniatura|Vista aérea da cidade. Hamburgo está situada no extremo meridional da península de Xutlandia, entre a Europa continental cara ao sur, e a Escandinavia cara o norte. Está tamén rodeado polo Mar do Norte ao seu oeste e o Mar Báltico ao leste.
Hamburgo emprázase na posición onde o río Elba conflúe cos ríos Alster e Bille, río que desemboca no mar do Norte a uns 100 km de distancia. Dende a súa desembocadura até Hamburgo o río é navegable, mesmo por barcos de gran tamaño, o que converteu á cidade nun porto importante dende hai séculos. Hoxe é o segundo porto con maior tráfico na Unión Europea (UE), soamente superado polo de Rotterdam nos Países Baixos.
O centro da cidade está situada ao redor de dous lagos artificiais, o Binnenalster (Alster interior) e o Außenalster (Alster exterior), orixinarios ambos do río Alster. A illa de Neuwerk e outras dúas illas no Mar do Norte tamén son parte da cidade de Hamburgo, situadas no Parque Nacional do Mar de Wadden.
Clima
Debido á influencia marítima, o clima é máis suave que no interior. Os meses máis cálidos en Hamburgo son xuño, xullo e agosto, con temperaturas medias de entre 19,9 e 22,2 °C. Os máis fríos son decembro, xaneiro e febreiro, con temperaturas medias que van de -1,4 a 0 °C. Temperaturas de ao redor de 28 °C non son improbabeis no verán, dende a década de 1990 as temperaturas máximas chegaron a alcadar até 38,5 °C (20 de xullo de 2006). O clima é húmido durante todo o ano. En canto ás precipitacións, especialmente nos últimos anos (entre 2004 e 2008), reduciuse a media de 746 mm.
Organización administrativa
Hamburgo componse de 7 distritos ou municipios coñecidos como bezirke, os cales á súa vez están divididos en 105 barrios (stadtteile). Tamén existen 180 localidades (ortsteile).
A partir de 2008, a área de organización réxese pola constitución de Hamburgo e varias leis. Na constitución determínase que unha zona pode ser creada por lei para fins administrativos. A maioría dos barrios eran antigas cidades, pobos ou aldeas independentes que foron anexionadas a Hamburgo. En 1938, a última gran incorporación fíxose a través da Gran Lei de Hamburgo de 1937, coa incorporacións das cidades de Altona, Harburg e Wandsbek. A Lei de Reich da Constitución e a Administración da cidade hanseática de Hamburgo estableceron a Hamburgo coma estado e municipio. Algúns dos distritos e dos barrios reorganizáronse varias veces nos últimos anos.
Cada distrito está rexido por un concello (bezirksamt), administrado polo concello municipal (bezirksamtsleiter). Os barrios da cidade de Hamburgo non son independentes dos municipios. O poder dos gobernos municipais é limitado e subordinado ao Senado de Hamburgo. Os conselleiros municipais son elixidos polo réxime do municipio e, posteriormente, o seu ingreso ten que ser designado polo Senado. Os barrios non teñen órganos de goberno propios.
250px|miniatura|Distritos de Hamburgo
Os distritos de Hamburgo son Altona, Bergedorf, Eimsbüttel, Hamburg-Mitte, Hamburg-Nord, Harburg e Wandsbek.