cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matholwch
A voda con Branwen
O ano seguinte, circulan rumores a propósito da afronta sufrida por Matholwch e, como vinganza, esixen que Branwen sexa expulsada do leito real e condenada a cociñar no patio, onde cada día o cociñeiro vén a lle dar unha labazada. Ademais prohíbense todas as relacións entre Irlanda e o País de Gales. Isto ha durar tres anos, durante os cales cría un estorniño. Manda o paxaro cunha mensaxe ao seu irmán Bran.
A invasión de Irlanda
Desde que este coñece a desgraza da súa irmá, Bran o Bendito decide invadir Irlanda, deixando só sete guerreiros para defender o seu reino. Ao que desembarca, Matholwch propón abdicar e darlle o poder real ao seu fillo Gwern, sobriño de Bran. Constrúen unha gran casa para acoller os belixerantes, pero os irlandeses deciden tender unha trampa aos galeses: de cada lado das cen columnas colgan sacos que contiñan senllos guerreiros. Evnissyen adiviña a estrataxema e mata os douscentos guerreiros irlandeses. A reunión celébrase finalmente. Mentres todos estaban a mimar o rei-neno, Evnissyen cólleo e bótao ao lume, facendo que a guerra estalase entre os dous campos.
Evnissyen destrúe o caldeiro máxico e morren todos os irlandeses. Na parte galesa, só sobreviven sete; Bran, ferido por unha lanza envelenada, piden que lle corten a cabeza e que o enterren en Londres no outeiro Y Gwynvryn, cara a Francia. Branwen morre ao ver a carnizaría e entérrano en Glan Alaw.
Sentido do mito
Segundo Philippe Jouët, a historia de Matholwch representa tres infraccións a cada unha das clases indoeuropeas :
México nos Xogos Olímpicos
México participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1900 e enviou atletas para competir en cada edición dos Xogos de Verán dende 1924. México tamén participou en varios Xogos de Inverno dende 1928, aínda así nunca conseguiu unha medalla nesas competicións.
Os deportistas mexicanos gañaron un total de 71 medallas, co salto ornamental como o deporte que máis medallas lles reportou.
O Comité Olímpico Nacional de México é o Comité Olímpico Mexicano e foi creado en 1923.
An Mám
An Mám (denominada en Maum) é unha vila do Condado de Galway, na provincia de Connacht (Irlanda). Está situada entre o Lago Corrib e as montañas Sléibhte Mhám Toirc. O seu nome deriva da palabra irlandesa mám, que significa paso.
María Soliño
María Soliño ou tamén María Soliña, nada no século XVI en Cangas, foi unha muller condenada polo tribunal inquisitorial acusada de practicar bruxería. Tras a súa morte, converteuse nun símbolo do sufrimento do pobo.
Bersant Celina
Bersant Eduar Celina, nado o 9 de setembro de 1996, é un futbolista noruegués-kosovar que xoga como centrocampista para o FC Twente, cedido polo Manchester City.
María Soliño
Traxectoria
Descoñécese a data oficial da súa morte (de feito non hai partida de defunción). Casou con Pedro Barba, de profesión mariñeiro. Tivo fillos, pero descoñécese cantos. Posuía diversas riquezas, nomeadas máis adiante.
Época
Cangas era daquela unha importante vila mariñeira, en pleno auxe económico, con importantes ganancias económicas provenientes da pesca e do salgado do peixe. O 9 de decembro de 1617 un ataque dos piratas turcos en Cangas arrasa a vila e súmea nunha importante época de depresión económica en que os nobres temen perder as riquezas por mor da imposibilidade dos seus vasalos de pagarlles as rendas que esixían. Na dita invasión morren trinta e tres persoas, son capturadas preto de oitenta e deixan queimadas case duascentas casas e os aparellos de pesca e as barcas son esnaquizados. Como mostra da pobreza provocada pola invasión, un nobre do lugar envioulle unha carta ao rei para que liberase o pobo cangués de pagar os impostos durante un tempo e así permitir a rápida recuperación da zona.
Bersant Celina
Manchester City
O 1 de xullo de 2014, Celina firmou un contrato profesional por tres anos e medio co Manchester City. Ao pouco lesionouse e pasou por cirurxía, mentres estivo en rehabilitación permaneceu co equipo xuvenil.
María Soliño
Época
Como mecanismo de defensa, os donos das terras forxan un plan, de acordo coa Inquisición para non perder o poderío económico que tiña desde había décadas. Ese plan era utilizar a Inquisición para denunciar as bruxas (xeralmente mulleres con posesións importantes, aínda que tamén se xulgaban pobres para non levantar sospeitas); a Inquisición e o nobre denunciante repartían as ganancias obtidas.
Bersant Celina
Manchester City
A finais de decembro de 2014, o adestrador Manuel Pellegrini convocouno para o primeiro equipo por mor do ateigado programa de Nadal do club, con catro partidos nunha semana. Seleccionado para o partido da FA Cupp contra o Sheffield Wednesday o 4 de xaneiro de 2015, non chegou a saír ao campo, e o partido acabou cunha vitoria do City 2–1.
María Soliño
As súas posesións
Casada cun dos homes máis importantes da vila, pasou a posuír os seus bens cando Pedro Barba morreu no ataque turco. Tiña unha casa de dous andares de pedra, varias leiras en posesión, unha dorna e, o máis importante, dereitos de presentación na colexiata de Cangas e na igrexa de San Cibrán, Aldán.
Bersant Celina
Manchester City
Así e todo o seu primeiro partido oficial co primeiro equipo foi o 9 de xaneiro de 2016 na FA Cup contra oNorwich City Football Club, saíndo ao terreo de xogo no minturo 85 minutos nunha vitoria 3–0.
Na Premier League a súa primeira participación foi como substituto nunha derrota 3-1 contra o Leicester City o 6 de febreiro, logrando unha asistencia paraSergio Agüero no único gol do Manchester City. .
FC Twente
O 25 de agosto de 2016, Celina uniuse ao equipo da Eredivisie FC Twente cedido por un ano. Debutou o 10 de setembro, como substituto no minuto 67 e logrou o seu primeiro gol para o seu novo equipo.
Noruega
Nos seus primeiros anos no nivel internacional, Celina xogou catro veces coa selección de Noruega sub-15 e tres na sub-16. Bård Flovik chamouno para xogar no equipo sub-17 na Eurocopa sub-17, xogou no segundo partido contra Islandia substituíndo no minuto 77 a Joachim Eriksen nun partido que rematou nunha vitoria 2–0. Xogou tamén na selección sub-21 contra Inglaterra, o 7 de setembro de 2015 como reserva, saínda no minuto 87.
Kosovo
Apenas a FIFA permitiu á selección nacional de Kosovo xogar partidos amigables con outros membros da FIFA, en marzo de 2014, convocaron a Celina para o encontro contra Haití. Non chegou a saír ao campo e o partido rematou nun empate sen goles. Volveu ao equipo nacional no encontro contra Omán do 7 de setembro de 2014. Xogou 83 minutos antes de sustituílo Enis Bunjaki, finalmente o partido acabou cunha primeira vitoria histórica para Kosovo, cun 1–0.
María Soliño
Proceso penal
María Soliño morreu pobre e soa pero sempre se mantivo na memoria colectiva, aínda que a súa imaxe se teña deformado como bruxa e tola.
Legado
O poema de Celso Emilio Ferreiro "María Soliña" foi musicado por Antonio Paz Varela e interpretado entre outros por Carlos Núñez, Teresa Salgueiro ou Luar na Lubre.
En 2014 publicouse A voz do vento, de Pemón Bouzas, novela sobre o proceso a María Soliño.
En 2020 Ignacio Vilar dirixiu o filme María Solinha.
Un instituto de Cangas recibiu o nome de IES María Soliño e hai rúas co seu nome en Cangas, Oleiros, Cambados e Narón. En 2016 inaugurouse unha estatua na súa honra en Cangas.
Barcia, San Xurxo de Piquín, Ribeira de Piquín
Barcia é un lugar da parroquia de San Xurxo de Piquín no concello lugués da Ribeira de Piquín na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Intervalo de confianza
En estatística, denomínase intervalo de confianza a un par ou varios pares de números entre os cales se estima que estará certo valor descoñecido cunha determinada probabilidade de acerto. Formalmente, estes números determinan un intervalo, que se calcula a partir dos datos dunha mostra, e o valor descoñecido é un parámetro da poboación. A probabilidade de éxito na estimación represéntase con 1 - α e chámase nivel de confianza. Nestas circunstancias, α é o chamado erro aleatorio ou nivel de significación, isto é, unha medida das posibilidades de fallar na estimación mediante ese intervalo.
O nivel de confianza e a amplitude do intervalo varían conxuntamente, de forma que un intervalo máis amplo terá máis probabilidade de acerto (maior nivel de confianza), mentres que para un intervalo máis pequeno, que ofrece unha estimación máis precisa, aumenta a súa probabilidade de erro.
En definitiva, un intervalo de confianza ao 1 - α por cento para a estimación dun parámetro da poboación θ que segue unha determinada distribución de probabilidade, é unha expresión do tipo [θ1, θ2] tal que P[θ1 ≤ θ ≤ θ2] = 1 - α, onde P é a función de distribución de probabilidade de θ.
Intervalo de confianza para a media dunha poboación
Dunha poboación de media \mu e desvío típico \sigma pódense tomar mostras de n elementos. Cada unha destas mostras ten á súa vez unha media. Pódese demostrar que a media de todas as medias da mostra coincide coa media da poboación:
Ademais, se o tamaño das mostras é o suficientemente grande, ou a distribución da poboación é normal, a distribución de medias da mostra é, practicamente, unha distribución normal con media μ e un desvío típico dado pola seguinte expresión:. Isto represéntase como segue:. Se tipificamos, séguese que:
Nunha distribución Z ~ N(0, 1) pode calcularse facilmente un intervalo dentro do que caia unha determinada porcentaxe das observacións, é dicir, é sinxelo atopar z1 e z2 tales que P[z1 ≤ z ≤ z2] = 1 - α, onde (1 - α)•100 é a porcentaxe desexada.
Nesta distribución normal de medias pódese calcular o intervalo de confianza onde se atopará a media da poboación se só se coñece unha media da mostra (\bar{x}), cunha confianza determinada. Habitualmente manéxanse valores de confianza do 95 e do 99 por cento. Este valor chámase 1 - \alpha (debido a que \alpha é o erro que se cometerá).
Para iso precísase calcular o punto —ou a súa versión tipificada  ou valor crítico— xunto co seu "oposto na distribución". Estes puntos delimitan a probabilidade para o intervalo, como se mostra na seguinte imaxe:
center
Ese punto é o número tal que:
E na versión tipificada cúmprese que:
Así:
De onde se obterá o intervalo de confianza:
O intervalo de confianza vén dado pola media da mostra (\bar{x}) ± o produto do valor crítico polo erro estándar se non se coñece e n é grande (habitualmente tómase n ≥ 30):
Aproximacións para o valor para os niveis de confianza estándar son 1,96 para  e 2,576 para.
Intervalo de confianza para unha proporción
O intervalo de confianza para estimar unha proporción p, coñecida como unha proporción da mostra pn dunha mostra de tamaño n, a un nivel de confianza do (1-α)•100% é:
Na demostración destas fórmulas están involucrados o teorema central do límite e a aproximación dunha binomial por unha normal.
Exemplo práctico
dereita Suponse que unha máquina chea de cuncas con xeado está axustada para verter a cantidade de 250 g. Como a máquina non pode encher cada cunca con exactamente 250 g, o contido que se engade a cada cunca individual presenta certa variación e asígnaselle unha variable aleatoria X. Asúmese que esta variación se axusta a unha distribución normal de arredor da cantidade media desexada de 250 g, cun desvío estándar de 2.5 g. Para determinar se a máquina está calibrada axeitadamente, tómase unha mostra aleatoria de n = 25 cuncas de xeado para pesalas. A medición resultante é X1, …, X25, unha mostra aleatoria procedente de X.
Para μ, é suficiente con dar unha estimación. O estimador adecuado é a media da mostra:
A mostra sinala os pesos reais x1, …, x25, con media:
Ao tomar outra mostra de 25 cuncas, é esperable, de igual xeito, que a masa presente valores como 250.4 ou 251.1 gramos. Un valor medio da mostra de 280 gramos en cambio, sería extremadamente excepcional se o contido medio das cuncas está na práctica preto dos 250 gramos. Hai un intervalo arredor do valor observado de 250.2 gramos da media da mostra para o que se a media da poboación completa efectivamente toma un valor neste rango, os datos observados non poderían ser considerados particularmente infrecuentes. Este intervalo denomínase intervalo de confianza para o parámetro μ. Os extremos do intervalo deben calcularse a partir da mostra para que resulten funcións estatísticas da mostra X1, …, X25 e deste modo son á súa vez variables aleatorias.
Neste caso, determínanse os extremos considerando a media da mostra X que como provén dunha distribución normal está tamén normalmente distribuída coa mesma esperanza μ, pero cun erro estándar de:
Por estandarización, obtense unha variable aleatoria:
Tomamos 1 − α = 0.95, por exemplo. Así, temos:
e obtense:
Noutras palabras, o límite inferior dun intervalo de confianza do 95% é:
e o superior dese intervalo é:
Cos valores deste exemplo, o intervalo de confianza é:
Ng Yi-Sheng
Ng Yi-Sheng, nado en Singapur o 25 de novembro de 1980, é un poeta e editor singapurés.
Intervalo de confianza
Exemplo práctico
Isto podería interpretarse como: con probabilidade do 0.95 atopamos un intervalo de confianza no que se cumpre que o parámetro μ está entre os límites estocásticos
Ng Yi-Sheng
Traxectoria
Despois de vivir en Hong Kong e Singapur licenciouse na Universidade de Columbia en Literatura comparada e escrita creativa. Á volta a Singapur traballou para o Instituto das Artes de Singapur e en 2013 cursou un mestrado en escrita creativa na Universidade de East Anglia (Norwich, Reino Unido).
Intervalo de confianza
Exemplo práctico
e
Isto non implica que hai unha probabilidade de 0.95 de atopar o parámetro μ no intervalo obtido empregando o valor efectivamente establecido para o valor medio da mostra.
Cada vez que se repitan as medicións, darán outro valor para a media X da mostra. No 95% dos casos μ estará entre os límites calculados a partir da media, pero no 5% dos casos non o estará. O intervalo de confianza efectivo calcúlase levando os valores de masas de xeados medidas á fórmula. Este intervalo de confianza de 0.95 resulta:
miniatura|300px|O [[segmento vertical representa 50 realizacións dun intervalo de confianza para μ.]] Noutras palabras, o intervalo de confianza do 95% está entre o límite inferior de 249.22 g e o superior de 251.18 g.
Como o valor desexado 250 de μ está dentro do intervalo de confianza resultante non hai razón para crer que a máquina non está correctamente calibrada.
O intervalo calculado ten límites fixos, onde μ podería ou non estar limitado. Así, este suceso ten probabilidade 0 ou 1. Non é posible dicir: "con probabilidade (1 − α) o parámetro μ está no intervalo de confianza." Só sabemos que por repetición en 100(1 − α) % dos casos, μ estará no intervalo calculado. En 100α% dos casos, polo contrario isto non sucede. Desafortunadamente, non se coñece en cales dos casos isto acontece. Por iso pódese dicir: "con nivel de confianza 100(1 − α) %, μ está no intervalo de confianza."
O erro máximo calcúlase como 0.98 dado que é a diferenza ente o valor no que se conserva a confianza dentro dos límites superior e inferior.
A figura ilustra 50 realizacións dun intervalo de confianza para unha poboación media dada μ. Se se selecciona aleatoriamente unha realización, a probabilidade de esxoller un intervalo que conteña o parámetro é do 95%; porén, podería darse a desafortunada situación de elixir a errónea.
Curling
miniatura|dereita|Campionato de curling con catro partidas simultáneas.
Stovies
miniatura|dereita|300px|Un prato de stovies coas súas galletas de avea para acompañar.
Curling
miniatura O curling é un deporte de precisión similar ós birlos ingleses ou á petanca, que se practica nunha pista de xeo, loitando entre si dous equipos de catro participantes cada un. O obxectivo é lanzar 8 pedras de granito cun peso de 20 kg sobre a deslizante superficie a través dun corredor de 45,5 metros de lonxitude e 4,32 metros de anchura. E unha vez realizados todos os lanzamentos, puntúase en función da proximidade destas pedras á diana marcada ao final do corredor. Practícase sobre todo no Canadá e no norte de Europa.
Orixe e historia
miniatura|dereita|Un partido de curling no castelo de Eglinton en, Ayrshire (Escocia) en 1860. Existen evidencias da existencia do curling en Escocia a comezos do século XVI, como unha pedra de curling na que se gravou a data 1511, mais a primeira referencia escrita a un xogo usando pedras no xeo procede dos rexistros da abadía de Paisley (Renfrewshire) en Escocia e data de febreiro de 1541 e dúas pinturas de  Pieter Brueghel o Vello ámbalas dúas de 1565 amosan a campesiños flamengos xogando con pedras no xeo. De todas formas, o curling foi moi popular en Escocia entre os séculos XVI e XIX, cando o clima era suficientemente frío coma para que se formase un bo xeo no inverno, e en consecuencia, a sede do organismo internacional que controla o curling, a Federación Mundial de Curling, atópase en Perth, Escocia.
Stovies
As stovies, son un prato tradicional da cociña escocesa consistente de forma básica nun guiso de carne picada, pataca e cebola.
Curling
Orixe e historia
miniatura|Unha antiga casa de Curling preto de [[Stewarton en Ayrshire.]]
Stovies
Este prato, similar ao inglés guiso de carne picada (corned beef hash), ocupa unha escala moi básica dentro da gastronomía escocesa e, polo tanto, ofrece unha gran cantidade de receitas, que varían entre as rexións e mesmo entre as distintas familias. Con todo, o elementar das stovies son os anacos de pataca e cebola guisadas con graxa e unha pouca auga, e algo de carne de desfeita, normalmente picada de tenreira, salchichas ou restos de carne asada. Unha variante rexional é acompañar as stovies con galletas de avea.
Curling
Orixe e historia
O Royal Montreal Curling Club, o primeiro club deportivo de curling establecido en Norteamérica, fundouse no 1807. O primeiro club en Estados Unidos creouse no 1832, e o xogo entrou en Suíza e Suecia antes da entrada do século XX. Hoxe en día o deporte é popular sobre todo no Canadá, xogándose tamén en toda Europa e no Xapón, Australia, Nova Zelandia e incluso, China e Corea.
Stovies
O termo stovies procede do nome escocés para guisar, stove.
Curling
Orixe e historia
O curling é deporte olímpico de inverno dende 1998.
Xogo de rol
miniatura|Dados de Rol Un xogo de rol é un xogo en que cada xogador participante interpreta un determinado rol ou papel dentro dunha aventura arbitrada polo chamado director de xogo.
Omsk
Omsk (en ruso: Омск) é unha cidade ao sueste ruso de Siberia, capital do óblast homónimo. Cunha poboación duns 1.166.092 habitantes, é a segunda maior cidade de Rusia ao este dos Urais despois de Novosibirsk, e a sétima en nivel nacional en termos de tamaño. Durante a era da Rusia Imperial, a cidade era a sede do Gobernador Xeral da Siberia occidental, e despois do Gobernador Xeral das Estepas. Por un breve período durante a guerra civil rusa de 1918-1919 foi proclamada a capital de Rusia e resgardase as reservas de ouro do Imperio. Omsk é o centro administrativo dos Cosacos de Siberia, a sede do bispado de Omsk e Tara do imán de Siberia. Foi a sede do primeiro reactor nuclear para o uso civil en 1954.
Xogo de rol
Nos xogos de rol, os xogadores, axudados polo Dx (Director de Xogo, Master, Narrador etc.), encarnan os papeis de personaxes que habitan outros mundos ou situacións diferentes ás reais, "vivindo" aventuras neses mundos que, normalmente, están inzadas de dificultades, inimigos, xentes e razas fantásticas, conflitos e maxia.
Para xogar non se precisa máis có libro de regras correspondente ao xogo en cuestión, algúns dados de diferentes formas poliédricas (de 4,6,8,10,12 ou 20 caras), uns lapis e uns papeis, nos caes se apuntan as características ou trazos da personaxe que leva cada xogador.
Durante unha partida de rol aparecerán situacións que se poderán resolver dun xeito automático sen a necesidade de tirar dados ou acudir a algunha regra. Para cando esas ocasións non están tan claras, existe o que se chama o sistema de xogo, é dicir, un conxunto de regras máis ou menos sinxelas que delimitan a posibilidade de facer unhas cousas ou outras dependendo do momento.
Orixes
A finais dos anos 60, no século XX, desenvolveuse nos Estados Unidos un novo concepto de xogo. Neste xogo non había nin fichas, nin taboleiro, nin sequera unhas regras estritas; tan só se baseaba na interpretación, no diálogo, a imaxinación e no sentido de aventura. Este concepto de xogo foi tomando forma e, a mediados dos anos 70 foi publicado o primeiro xogo de rol como tal, o Dungeons & Dragons.
Hoxe en día hai miles de xogos de rol diferentes por todo o mundo, redactados en máis dunha ducia de linguas, moitos deles dispoñibles en internet de forma gratuíta.
Xogos de rol en Galicia
Os xogos de rol chegan a Galicia de mans de editoriais españolas e doutros países. Algúns afeccionados comezan a utilizar os xogos en inglés antes da súa popularización en España, pero constitúen unha minoría.
Xa durante a década de 1990 hai algúns intentos tímidos por parte dos xogadores de rol galegos por crear proxectos de produción propia. A maior parte son autoeditados polos afeccionados e aínda que algúns contan con algún tipo de subvención oficial, pasan desapercibidos.
De xeito indirecto algúns xogos de rol como Vampiro, Aquelarre, Ars Magica, Fanhunter e en xeral os xogos con algún tipo de ambientación ou referencia histórica dedican certos suplementos ou fan referencia a Galicia.
Tipos de xogos de rol
Dende os anos 70 que apareceu o primeiro xogo de rol propiamente dito, estes medraron e reproducíronse dun xeito abraiante, aparecendo diferentes xogos e ambientacións de campaña.
Medievais fantásticos
Mundos nos cales os dragóns, os magos e estraños e mitolóxicos seres son tan reais coma a vida mesma.
Reacción de Cushing
A reacción de Cushing é unha resposta automática do sistema nervioso central que se inicia cando a presión do líquido cefalorraquídeo no interior do cranio é demasiado elevada. Un aumento importante da presión do LCR pode facer que se iguale coa tensión arterial e interromper a circulación sanguínea cerebral. Cando o fluxo arterial cae a cero, prodúcese o reflexo de Cushing, que eleva a presión arterial ata superar a presión do LCR. Deste xeito, iníciase de novo a perfusión cerebral.
O reflexo protexe os centros vitais, evitando que cese o aporte de osíxeno e polo tanto se produza a necrose do tecido nervioso.
Ariane 3
Ariane 3 foi o nome do terceiro modelo da familia de foguetes Ariane.
Características
Tralo fracaso da antiga ELDO, predecesora da ESA, de poñer en marcha un programa de foguetes funcionais debido aos fallos dos foguetes Europa 1 e Europa 2 e de planear construír un Europa 3, o CNES francés propuxo construír un novo foguete con tecnoloxía xa probada. Foi durante a quinta Conferencia Espacial Europea, en decembro de 1972, e na que se constituíu a ESA, na que se acordou iniciar o programa do novo foguete, que terminaría por denominarse Ariane. O seguinte paso despois dos éxitos do Ariane 1 foi mellorar o modelo básico, para o que se creou un novo modelo, que pasaría a denominarse Ariane 2, mellorando o pulo dos motores Viking 4 e Viking 5 da primeira e segunda etapa, substituíndo o propelente UDMH por UH25, o alongamento da terceira etapa en 1,3 metros e substituíndo o motor por un HM7-B. Coa adición de dous foguetes de propelente sólido creouse unha terceira versión, Ariane 3.
Gorilla beringei beringei
O Gorilla beringei beringei é unha das dúas subespecies do Gorilla beringei. A súa área de distribución está dividida en dúas poboacións separadas. Unha delas localízase nas Montañas Virunga de África Central, que abranguen tres parques nacionais: o Parque Nacional do gorila de Mgahinga de Uganda; o Parque Nacional dos Volcáns en Ruanda e o Parque Nacional de Virunga na República Democrática do Congo. A outra atópase no Parque Nacional Impenetrábel de Bwindi. Algúns científicos cren que a poboación de Bwindi constitúese como unha subespecie separada dentro do Gorilla beringei. Esta poboación representa aproximadamente a metade da poboación de Gorilla beringei beringei. En novembro de 2012, estimábase que a poboación total de Gorilla beringei beringei ascendía a 880. A pesar de que o seu número está medrando lentamente con respecto a anos anteriores, o Gorilla beringei beringei segue a considerarse como unha especie en perigo crítico de extinción.
Triángulo rectángulo
miniatura|Triángulo rectángulo Un triángulo rectángulo é un triángulo en que un dos seus ángulos é recto, é dicir, mide 90 graos. A relación entre os lados e os ángulos dun triángulo rectángulo é a base da trigonometría.
Se as lonxitudes dos tres lados dun triángulo rectángulo son enteiros, o triángulo chámase triángulo pitagórico, e as lonxitudes coñécense como terna pitagórica.
Área
Como en calquera triángulo, a área é igual á metade da base multiplicada pola altura correspondente. Nun triángulo rectángulo, se se toma como base un cateto entón o outro é a altura, polo que a área do triángulo rectángulo é a metade do produto dos dous catetos. Alxebricamente, a área T é onde a e b son os catetos do triangle.
Se a circunferencia inscrita é tanxente á hipotenusa AB no punto P, entón denotando o semiperíodo (a + b + c) / 2 como s, tense  e, e a área vén dada por
Esta fórmula só se aplica aos triángulos rectángulos.
Altitudes
miniatura|Altura dun triángulo rectángulo Se se debuxa a altura dende o vértice no ángulo recto á hipotenusa, entón o triángulo queda dividido en dous triángulos máis pequenos que son semellantes ao orixinal e polo tanto semellantes entre eles. Disto:
Alxebricamente, onde a, b, c, d, e, f se mostran no diagrama. Thus
Ademais, a altura á hipotenusa está relacionada cos catetos do triángulo rectángulo por
Teorema de Pitágoras
Isto pode ser escrito nunha ecuación como onde c é a lonxitude da hipotenusa e a e b son as lonxitudes dos catetos.
Michael Laudrup
Michael Laudrup-Jensen, nado en Frederiksberg o 15 de xuño de 1964, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol dinamarqués. Xogaba de centrocampista e actualmente adestra o Swansea City AFC.
Triángulo rectángulo
Teorema de Pitágoras
As ternas pitagóricas son enteiros a, b, c que satisfán esta ecuación.
Inraio e circunraio
miniatura|200x200px|Ilustración do teorema de Pitágoras O raio da circunferencia inscrita dun triángulo rectángulo con catetos a e b e hipotenusa c é
Michael Laudrup
Está considerado como un dos mellores futbolistas de Europa nos anos 80 e 90. É fillo de Finn Laudrup e irmán de Brian Laudrup.
Triángulo rectángulo
Inraio e circunraio
O raio da circunferencia circunscrita é a metade da lonxitude da hipotenusa,
Michael Laudrup
Traxectoria
En setembro de 2011 dimitiu como adestrador do RCD Mallorca por diferenzas co vicepresidente do club Lorenzo Serra Ferrer. O seu substituto foi Joaquín Caparrós.
Triángulo rectángulo
Inraio e circunraio
Un dos catetos pode expresarse en termos do raio da circunferencia inscrita e o outro cateto como
Caracterización
Un triángulo ABC con lados a \le b < c, semiperímetro s, área T, altura h oposta ao lado máis longo, radio da circunferencia circunscrita R, inraio r, exraios ra, rb, rc (tanxentes a a, b, c respectivamente), e medianas ma, mb, mc é un triángulo rectángulo se e só se calquera das afirmacións das seguintes categorías é certa. Todas son propiedades dun triángulo rectángulo, xa que as caracterizacións son equivalentes.
Área
=== Inraio e exraios ===
Alturas e medianas
miniatura|A altura do triángulo rectángulo dende o seu ángulo recto á hipotenusa é a media xeométrica das lonxitudes dos segmentos en que divide a hipotenusa. Empregando o [[teorema de Pitágoras sobre os tres triángulos de lados (p + q, r, s), (r, h, p) e (s, h, q),
]]
Razóns trigonométricas
As funcións trigonométricas para os ángulos agudos poden definirse como razóns dos lados dun triángulo rectángulo. Para un ángulo dado, pódese construír un triángulo rectángulo, e os lados chamados oposto, adxacente e hipotenusa en relación a ese ángulo segundo as definicións dadas. Estas razóns dos lados non dependen do triángulo rectángulo escollido, senón só do ángulo dado, xa que todos os triángulos construídos deste xeitos son semellantes. Se para un ángulo dado α, os lados oposto, adxacente e hipotenusa se denominan O, A e H respectivamente, entón as funcións trigonométricas son
Medianas
As seguintes expresións relacionan as medianas dun triángulo rectángulo:
A mediana sobre a hipotenusa dun triángulo rectángulo divide o triángulo en dous triángulos isósceles, porque a mediana é igual á metade da hipotenusa.
Recta de Euler
Nun triángulo rectángulo, a recta de Euler contén a mediana sobre a hipotenusa (é dicir, pasa polo vértice do ángulo recto e polo punto medio do lado oposto a este). Isto é porque o ortocentro do triángulo rectángulo, intersección das súas alturas, cae no vértice do ángulo recto, mentres que o circuncentro, intersección das bisectrices dos ángulos, cae no punto medio da hipotenusa.
Desigualdades
Nun triángulo rectángulo o diámetro da circunferencia inscrita é menor que a metade da hipotenusa, e máis axustadamente, é menor ou igual que veces a hipotenusa.
Nun triángulo rectángulo con catetos a, b e hipotenusa c, dándose a igualdade só no caso de que sexa isóscele.
Outras propiedades
Se dous segmentos de lonxitudes p e q que emanan do vértice C trisecan a hipotenusa en segmentos de lonxitude c/3, entón
O triángulo rectángulo é o único triángulo que ten dous, en lugar dun ou de tres, cadrados inscritos diferentes.
Sexan h e k (h > k) os lados de dous cadrados inscritos nun triángulo rectángulo de hipotenusa c. Entón
Tres lados e o raio da circunferencia inscrita r están relacionados nunha fórmula similar:
O perímetro dun triángulo rectángulo é igual á suma dos raios da circunferencia inscrita e das tres excritas:
Sevendust
Sevendust é unha banda norteamericana de metal alternativo formada en Atlanta (Xeorxia) en 1994 co nome de Crawlspace, nome que pronto cambiaron para o actual. O seu primeiro álbum, Sevendust, saíu en 1997. Os seus membros actuais son Lajon Witherspoon, John Connolly, Sonny Mayo, Vinnie Hornsby e Morgan Rose.
Olalla Cociña
Olalla Cociña Lozano, nada en Viveiro o 15 de outubro de 1979, é unha poeta e xornalista galega.
Traxectoria
Licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela. Logo de gañar varios premios poéticos xuvenís, obtivo no ano 2000 o premio de poesía "O Facho", outorgado pola asociación coruñesa do mesmo nome. No 2004 conseguiu o segundo premio na XVIII edición do certame literario da Asociación Cultural Galega Rosalía de Castro de Cornellà (Barcelona).
O seu segundo libro, Aquí (intemperies), saíu á luz en 2006 na colección "Poeta en Compostela" (Grupo Correo, Concello de Santiago, AELG). Moitos dos poemas e textos recollidos neste volume apareceran previamente nun blog da autora xa pechado, e algúns formaron parte antes dunha obra inédita consistente nun sobre no que os poemas podían ser escollidos aleatoriamente.
En marzo de 2008 gañou a oitava edición do premio de poesía Fiz Vergara Vilariño polo seu poemario Libro de Alicia (Edicións Espiral Maior, 2008). En decembro de 2016 gañou o premio de poesía Afundación co poemario Vestir a noite.
Olalla Cociña participou ademais en varias publicacións colectivas, entre as que destacan a antoloxía bilingüe ''Das sonorosas cordas. 15 poetas desde Galicia'' (Eneida, 2005), e o número 34 da serie "Alfa fulls temporals d'art i literatura" (Una llum del nord, Quatre poetes de Galícia), con poemas traducidos para o catalán, o castelán, o inglés e o francés. Actualmente mantén o blog reveladora, no que é autora dos textos.
Como música, canta e toca o teclado no grupo Atrás Tigre.
Ecos de Vigo
Historia e características
Subtitulado Revista semanal ilustrada, apareceu o 25 de novembro de 1911. Semanario literario dirixido por Avelino Rodríguez Elías que publicou nel relatos costumistas como "Tipos gallegos", "Cousas da miña terra", "Cousas que pasan" e "Cousas da miña aldea", moitas veces co pseudónimo de Xan de Ningures. Publicou 22 números cesando a finais de abril de 1912.
Reflexo de Bainbridge
O reflexo de Bainbridge é un reflexo fisiolóxico de control da frecuencia cardíaca. Prodúcese pola distensión dos de receptores situados na aurícula cardíaca, mediado polo nervio vago cara o bulbo raquídeo. Unha vez procesada a información polo sistema nervioso central, a resposta eferente volve a través do nervio vago e do sistema nervioso simpático ata o corazón, estimulando a frecuencia cardíaca e reforzando a contracción miocárdica. Deste xeito, un aumento da presión auricular produce unha elevación do ritmo cardíaco, evitando o estancamento do sangue, tanto na circulación sistémica coma na circulación pulmonar.
Cuíñas, San Xurxo de Piquín, Ribeira de Piquín
Cuíñas é un lugar da parroquia de San Xurxo de Piquín no concello lugués da Ribeira de Piquín na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
Saikojiman gwaenchana
Saikojiman gwaenchana (en 사이코지만 괜찮아) é unha serie de televisión surcoreana de 2020 protagonizada por Kim Soo-hyun, Seo Ye-ji, Oh Jung-se e Park Kyu-young. Foi estreada en tvN o 20 de xuño de 2020.
Forte de San Francisco de Lovelhe
O Forte de San Francisco de Lovelhe (en portugués Forte de São Francisco de Lovelhe, tamén denominado Forte de Azevedo, ou Forte de Lovelhe), é unha fortaleza situada en Lovelhe, no concello portugués de Vila Nova de Cerveira (distrito de Viana do Castelo).
Historia
A fortificación data da época da guerra da restauración portuguesa, integrante da liña defensiva que guarnecía a marxe esquerda do río Miño e o treito do litoral atlántico portugués. Iniciado en 1642, por orde do Xeneral e Mestre de Campo Francisco de Azevedo e Ataíde, formaba un conxunto coa Atalaia de Lovelhe e co castelo de Vila Nova de Cerveira, asediado en 1643. As obras rematáronse en 1663.
O forte estivo desguarnecido até mediados do século XVIII, malia que na época se consideraba que, non obstante as súas pequenas dimensións, tiña maiores potencialidades de defensa cá fortificación de Cerveira.
miniatura|esquerda|300px
Da Guerra Peninsular á actualidade
En 1797 Rodrigo de Lencastre mandou reconstruír o forte, que unha década despois tería un papel importante na defensa activa da rexión fronte ás invasións da tropas napoleónicas durante a Guerra Peninsular. En 1809 unha explosión no interior do forte, provocada polo exército francés, destruíu gran parte da estrutura da casamata.
Despois deste evento, o forte de Lovelhe non volveu ser recuperado, permanecendo desde entón abandonado.
Na actualidade a Comunidade Intermunicipal do Val do Miño está a desenvolver un Plano Director das Fortalezas Transfronteirizas do Val do Miño, con vistas á valorización e divulgación das fortificacións que constitúen o sistema defensivo da fronteira luso-galega, no cal se insire o Forte de São Francisco.
Características
Erguido conforme ós modelos e tipoloxías da arquitectura militar seiscentista, o forte presenta planta pentagonal, sendo composto por cinco baluartes, catro de dimensións iguais, dispostos lateralmente dous a dous, e un quinto, maior, edificado na parede da porta de armas. En cada un dos ángulos dos baluartes foron dispostas garitas circulares.
Long Play
miniatura|dereita|Long Play O LP ou Long Play (en galego: "Longa duración") é un disco musical de vinilo de 12 polgadas e que se reproduce a 33⅓ revolucións por minuto, co que pode albergar até unha hora de música. Lanzado en 1948, e dez anos despois na súa forma estéreo, a partir de 1967 converteuse no formato común para a edición de música até a chegada do CD.
A partir dese momento o disco de música popular comezou a considerarse como unha obra de arte e a ser tratado como un todo indivisible. Até entón os diferentes formatos eran só contedores nos que cabían diferente número de cancións e que seguían unha lóxica puramente comercial.
Así nos USA os compradores de LP e de sinxelos eran distintos (os xovéns e a xente con poucos cartos compraba singles e a xente con máis recursos LP), polo que as editoras agrupaban cancións que saíran en singles xunto con temas aparecidos en LP para faceren paquetes máis apetecíbeis (o comprador queria ter as cancións que soaban nas radios).
En Europa a situación era diferente. No Reino Unido os compradores que tiñan o single non querian LP de refrito, co que os produtos eran diferentes, incluíndo os LP só material novo. No continente o formato principal era o EP no que ou ben se empaquetaban dous singles ou se partía un LP en varios EPs.
Todos isto acabou co lanzamento conxunto dunha serie de discos en todo o mundo, o que levaría logo á desaparición dos outros formatos (excepto en Inglaterra, onde aínda perviven en forma de CD-single).
Meiroi, San Xurxo de Piquín, Ribeira de Piquín
Meiroi é un lugar da parroquia de San Xurxo de Piquín no concello lugués da Ribeira de Piquín na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 37 habitantes (19 homes e 18 mulleres).
Museo de Arte Moderna (Nova York)
O Museo de Arte Moderna (Museum of Modern Art), máis coñecido como MoMA, está situado en Manhattan, na cidade de Nova York, na rúa 53, entre a quinta e a sexta avenidas. É considerado o principal museo de arte moderna no mundo. A súa colección inclúe traballos de arquitectura e deseño, debuxo, pintura, escultura, fotografía, gravados, libros ilustrados, filmes, e medios electrónicos.
A biblioteca e os arquivos do MoMA dan abeiro a uns 300 mil libros e periódicos, así como a arquivos individuais de máis de 70 mil artistas. Os arquivos conteñen principalmente material relacionado coa historia da arte moderna e contemporánea.
O MoMA complementa o veciño Museo Metropolitano da Arte, é ás veces considerado un museo irmán, aínda que é un museo de arte xeral, onde a arte moderna é tan só unha area de especialización.
Ligamento pisimetacarpal
O ligamento pisimetacarpal é un ligamento do membro superior humano do carpo, que une o óso pisiforme coa base do quinto óso metacarpiano.
Galería de imaxes de Ponteceso
Galería de imaxes do concello de Ponteceso na provincia da Coruña.
A pereira na cultura popular galega
dereita|miniatura A seguir, recóllese a pegada da pereira na cultura popular galega a través de crenzas, refráns e cantigas.
Herne Bay RHC
O Herne Bay Rink Hockey Club é un club de hóckey a patíns da localidade de Herne Bay, Inglaterra. O club foi fundado en 1910, o que o converte nun dos equipos máis antigos deste deporte no mundo. A súa época de maior éxito foi a primeira metade do século XX (conquistando 22 títulos de Copa entre 1930 e 1953), aínda que dende 1974 non conquistou ningún título de Liga e tan só conseguiu tres títulos copeiros no mesmo período, o último en 1994 (último título do club), sendo superado ámplamente nos últimos tempos polos seus veciños e máximos rivais do Herne Bay United.
Xermán Alonso Hortas
Xermán Alonso Hortas, nado en Lugo o 18 de xuño de 1881 e finado na mesma cidade o 7 de xullo de 1937, foi un médico e escritor galego.
Traxectoria
Fixo a carreira de medicina na Universidade de Santiago de Compostela e estudou en Madrid e París.
En 1910 casou coa viúva Consuelo Fernández-Pimentel e foi padrasto dos irmáns Vázquez Fernández-Pimentel: Luís, Carlos, Xosé e Mercedes.
Foi un dos primeiros médicos en empregar os raios X en Lugo. Dos fillastros, os tres varóns saíron médicos e acabaron traballando co padrasto, no sanatorio Alonso-Pimentel da rúa Aguirre.
Publicacións
miniatura|Catálogo de las obras existentes en la Biblioteca Pública Provincial de Lugo.
Colaborou con poemas galegos na prensa da súa localidade. Nos últimos anos traballaba nun estudo sobre Benito Xerónimo Feijoo.
Recoñecementos
A cidade de Lugo adicoulle o nome dunha rúa extramuros.
Xogos Olímpicos de Inverno de 1992
Os XVI Xogos Olímpicos de Inverno tiveron lugar entre o 8 e o 23 de febreiro de 1992 en Albertville, Francia.
Elección da sede
Outras cidades candidatas foron Anchorage (Estados Unidos), Berchtesgaden (Alemaña), Cortina d'Ampezzo (Italia), Lillehammer (Noruega), Falun (Suecia) e Sofía (Bulgaria).
Facho Olímpico
miniatura|Ruta do Facho Olímpico en [[Francia]] miniatura|O Escultor mexicano [[Abel Ramírez Águilar crea unha escultura de neve como parte dunha competición afiliada cos Xogos Olímpicos]] Do 13 de decembro de 1991 ao 8 de febreiro de 1992, 5.500 relevistas levaron o facho olímpico nun percorrido de 5.500 km que comezou en Olimpia e pasou por Atenas para coller un Concorde e poñer rumbo a Francia, onde realizou a seguinte ruta:
París - Nantes - Le Havre - Lille - Estrasburgo - Limoges - Bordeos - Tolosa - Ajaccio - Niza - Marsella - Lión - Grenoble - Albertville
Cheliabinsk
miniatura|Teatro da cidade. Cheliábinsk (en ruso: Челя́бинск) é unha cidade de Rusia, capital administrativa do óblast de Cheliábinsk. A poboación da cidade é duns 1 095 000 habitantes (2005) e foi fundada no 1736. A aglomeración urbana xa alcanzou os 1 330 000 habitantes. Tamén é uns dos principais centros de industrias pesadas de Rusia. Durante a segunda guerra mundial, Stálin decidiu mover unha produción de tanques T-34 e uns foguetes para lugares afastados e así a cidade gañou o apelido de "Tankograd".
Antonio Pérez García
Antonio Pérez García, coñecido como Rey, nado en Canaval (Sober) o 25 de febreiro de 1899 e finado na Habana o 5 de abril de 1965, foi un músico e político galego.
Traxectoria
Era dono da fábrica de cerámica de Canaval. Fixo estudos musicais no Conservatorio Nacional de Madrid, e aprobou a carreira de piano en só dous exames, obtendo Premio Especial. Dirixiu bandas e orquestras das provincias de Ourense e Lugo, entre elas a Banda de Música de Sober nos anos trinta. Na República militou no Partido Republicano Gallego e foi presidente do Comité Republicano-Agrario de Canaval. Foi alcalde de Sober co triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 logrou fuxir a Cuba disfrazado de cura coa falsa identidade de Antonio Rodríguez Álvarez. Foi xulgado por rebelión e declarado en rebeldía. En Cuba chegou a ser un respectado compositor e pianista.
Gran Premio de Italia de 1963
Resultadodo Gran Premio de Italia de Fórmula 1 de celebrouse en Monza o 8 de setembro de 1963.
Bell YAH-63
O Bell YAH-63 (Model 409) foi un helicóptero de ataque experimental para a competición Advanced Attack Helicopter (AAH). O aparello de Hughes Model 77/YAH-64, posteriormente desenvolvido como o AH-64 Apache, foi seleccionado sobre a proposta de Bell.
Deseño e desenvolvemento
Durante mediados dos anos 60 o Exército dos Estados Unidos iniciou o programa Advanced Aerial Fire Support System (AAFSS) para desenvolver o Lockheed AH-56 Cheyenne para o papel de combate ati-carro. O Exército U.S. Army perseguíu o AH-1G HueyCobra como un modelo provisional para o "combate na xungla". Porén, a principal preocupación do Exército era a tarefa de protexer Europa Occidental dos exécitos do Pacto de Varsovia no leste.
En 1972 o Exército realizou unha avaliación nunha competición entre o Bell 309 KingCobra, o Lockheed Cheyenne e o Sikorsky S-67. A compatición comezou na primavera e rematou no mes de xullo. En agosto o Exército anunciou que rexeitaba ao tres competidores.
Helicóptero de ataque avanzado
O Exército buscou un aparello para encher un rol anti-blindaxe. O Exército quería unha aeronave mellor que o AH-1 Cobra en potencia de fogo, rendemento e alcance. O aparello debería ser maniobrable para realizar misións adaptado ao nivel do terreo. Para atopalo emitíuse unha solicitude de propostas para un Helicóptero de Ataque Avanzado (AAH en inglés) en 1972.
O Exército especificou que o AAH tiña que estar impulsado por dous motores turboeixo General Electric T700 con 1 500 CV cada un. Esta era a mesma planta de potencia especificada na competición para un novo helicóptero utilitario do Exército que sería gañada polo Sikorsky S-70 Black Hawk. O AAH estaría armado cun canón de 30 mm e 16 mísiles anti-carro BGM-71 TOW. A especificación de armamento de mísiles foi posteriormente modificada para incluír unha carga alternativa de 16 mísiles anti-carro guiados por láser AGM-114 Hellfire. O Hellfire estaba a desenvolverse nese momento e prometía un maior alcance e letalidade que o TOW.
Bell, Boeing-Vertol (en equipo con Grumman), Hughes, Lockheed e Sikorsky enviaron propostas para o programa AAH. En xuño de 1973 Bell e Hughes foron seleccionados como finalistas, e cada compañía foi premiada coa construción de dous prototipos.
A proposta de Bell, o Model 409 (YAH-63), non era outro deseño do Cobra, aínda que utilizaba a súa tecnoloxía onde era posible. Aínda que tiña o que na época se convertera na configuración típica para un helicóptero de ataque, cunha fuselaxe en forma de tiburón, cabina en tándem e armas baixo as pequenas ás laterais, o YAH-63 era en gran medida unha nova máquina.