cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coco (bacteria)
As bacterias con forma de coco poden vivr separadas ou pode agruparse, segundo as especies. Poden agruparse por parellas (diplococos), cadeas (estreptococos) ou grupos dispostos en formación cuboidal de oito células (sarcinas), ou en grupos con forma de acios irregulares (como os estafilococos) ou de catro células en disposición cadrada (tétrades). As bacterias con forma intermedia entre os cocos e os bacilos denomínanse cocobacilos.
Frutosa 1,6-bisfosfato
Papel na gliconeoxénese
A frutosa 1,6-bisfosfato intervén tamén na gliconeoxénese. A molécula orixínase na gliconeoxénese pola reacción do gliceraldehido 3-fosfato e a dihidroxiacetona-fosfato, que é inversa á da glicólise. Pero a segunda reacción da ruta na que intervén a frutosa 1,6-bisfosfato é a súa transformación en frutosa 6-fosfato, que, aínda que é a transformación contraria á que ocorre na glicólise, é unha reacción distinta e intervén outro encima, xa que a reacción glicolítica non é reversible. Na gliconeoxénese a frutosa 1,6-bisfosfato hidrolízase pola acción do encima frutosa difosfatase, rendendo frutosa 6-fosfato e fosfato libre. Esta reacción non é reversible.
Coco (bacteria)
Algúns cocos orixinan enfermidades importantes e déuselle nome en función da doenza, como o gonococo ou o meningococo.
Frutosa 1,6-bisfosfato
Papel na gliconeoxénese
frutosa 1,6-bisfosfato + H2O → frutosa 6-fosfato + Pi
Coco (bacteria)
En botánica
O termo coco tamén se usa en botánica (o que se corresponde moi ben coa súa etimoloxía), onde se utiliza para describir certos froitos e significa mericarpo ou segmento con semente dun esquizocarpo.
Frutosa 1,6-bisfosfato
Papel na fotosíntese
No ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese a reacción entre unha molécula de gliceraldehido 3-fosfato e dihidroxiacetona fosfato dá lugar a unha molécula de frutosa 1,6-bisfosfato. Esta, despois, perde un dos fosfatos, orixinando frutosa 6-fosfato.
Quelación do ferro
A frutosa 1,6-bisfosfato foi implicada na capacidade de secuestrar o ión ferro Fe(II), que é a forma soluble do ferro, que orixina cando se oxida o ión insoluble Fe(III), o cal pode xerar especies reactivas do osíxeno. A capacidade da frutosa 1,6-bisfosfato de unirse ao Fe(II) pode evitar a formación de ditos produtos e actuar como antioxidante no corpo. Certas enfermidades neurodexenerativas, como a enfermidade de Alzheimer e a de Parkinson, foron relacionadas con depósitos metálicos con grande contido de ferro nos tecidos, pero non se sabe se a frutosa 1,6-bisfosfato pode mitigar eses efectos.
Historia
A frutosa 1,6-bisfosfato tamén se chama éster de Harden-Young en honor dos seus dous descubridores. A principios do século XX Arthur Harden e William J. Young ampliaron os estudos de Eduard Buchner sobre a fermentación alcohólica nos que descubriron un azucre fosfatado intermediario, que recibiu inicialmente o nome de éster de Harden-Young, e que posteriormente se determinou que era a frutosa 1,6-bisfosfato, que foi o primeiro intermediato descuberto na fermentación. Isto permitiu describir a fermentación en termos de intermediatos moleculares (teoría da molecularización).
Ernő Rubik
Ernő Rubik, nado en Budapest o 13 de xullo de 1944, é un inventor, escultor e profesor de arquitectura do Departamento de Deseño de Interiores na Academia de Artes e Traballos Manuais Aplicados, mundialmente coñecido polo seu invento, o cubo de Rubik.
Traxectoria
Ernő Rubik naceu en Budapest, Hungría, durante a segunda guerra mundial. O seu pai foi un enxeñeiro aéreo na fábrica de avións do aeroporto de Esztergom, e a súa nai foi unha poetisa. Graduouse na Universidade de Tecnoloxía e Economía de Budapest (Műszaki Egyetem) no 1967 como enxeñeiro arquitectónico e comezou os estudos trala graduación en escultura. Dende 1971 ata 1975 traballou como arquitecto, logo retornou á academia e converteuse en profesor na Universidade Húngara de Artes Aplicadas (Iparművészeti Főiskola). Pasou toda a súa vida en Hungría, o seu país natal.
A comezos dos anos 80, foi o editor dunha revista sobre xogos e puzzles chamada ...És játék ("...e xogos"), máis tarde converteuse en traballador autónomo 1983, fundando a Rubik Stúdió, onde deseñaba mobles e xogos. En 1987 fíxose profesor, envorcándose de cheo nesta nova profesión; en 1990 converteuse no presidente da Academia de Enxeñaría Húngara (Magyar Mérnöki Akadémia). Na Academia, creou a Fundación Internacional de Rubik para apoiar aos novos enxeñeiros e deseñadores industriais con talento.
Actualmente está principalmente traballando no desenvolvemento de videoxogos, temas arquitectónicos e aínda segue á cabeza dos Rubik Studios.
Salamandroideos
A dos salamandroideos (Salamandroidea) é unha suborde de anfibios caudados que comprende as chamadas salamántigas avanzadas.
Ernő Rubik
Traxectoria
Sábese que é unha persoa tímida e apenas accesible, é case imposible poñerse en contacto con el ou pedirlle que che asine un autógrafo. Tamén se sabe que refusa acudir aos eventos de speedcubing (termo que se refire a resolución do cubo no menor tempo posible).
Salamandroideos
Os primeiros salamandroideos fósiles coñecidos son exemplares da especie Beiyanerpeton jianpingensis, datada no xurásico tardío, hai aproximadamente 157 millóns de anos.
Ernő Rubik
Descrición
miniatura|dereita|200px|Un [[cubo de Rubik.]] O cubo de Rubik é un crebacabezas mecánico inventado en 1974 por Rubik. O cubo, de plástico, ten catro versións distintas: unha de 2×2×2 (denominado o "cubo de Peto"); o estándar, de 3×3×3; o de 4×4×4 (tamén chamado "A Vinganza de Rubik"), e outra de 5×5×5 (coñecido como "O cubo do Profesor"). Hoxe en día tamén se desenvolveron outras dúas versións: de 6×6×6 e de 7×7×7.
Salamandroideos
Características
Diferéncianse das especie da suborde dos criptobrancoideos (e da nova, e discutida, suborde dos sirenoideos) en que teñen fusionados os ósos angular e prearticular na mandíbula, e en que todos presentan fecundación interna.
Ernő Rubik
Concepto e desenvolvemento
O cubo Máxico foi inventado en 1974 por Ernő Rubik, escultor e profesor de arquitectura interesado na xeometría e mais no estudo das formas tridimensionais. Rubik obtivo a patente HU170062 para o seu cubo, aínda que non solicitou ningunha a nivel internacional. O primeiro lote de proba foi producido a finais de 1977 e distribuído nas xoguetarías de Budapest.
Salamandroideos
Distribución
Os membros desta suborde encóntranse en todo o mundo excepto na Antártida, na África subsahariana e en Oceanía.
Bioloxía
A femia é fecundada por medio dun espermatóforo, unha cápsula que contién os espermatozoides e que o macho coloca na cloaca da femia. O esperma almacénase na chamada espermateca, no teito da cloaca até que chega o momento da posta.
Ernő Rubik
Concepto e desenvolvemento
Máis adiante, Ideal Toys comercializou un cubo máis lixeiro, e decidiu rebautizalo. Baralláronse nomes como nó gordiano e Ouro Inca, pero a compañía finalmente decidiu chamalo cubo de Rubik, exportándoo por primeira vez desde Hungría en maio do 1980.
Salamandroideos
Descrición
A suborde foi descrita en 1826 polo zoólogo austríaco Leopold Fitzinger, aínda que algúns autores atribúenlla a o zoólogo estadounidense Gladwyn Kingsley Noble, en 1931 (se cadra, polas diferenzas de Fitzinger cos criterios de clasificación de Linneo).
Ernő Rubik
Concepto e desenvolvemento
Aproveitando que o produto se esgotou inicialmente, xurdiron moitas imitacións baratas. En 1984, Ideal Toys perdeu un preito contra Larry Nichols, que rexistrara o produto coa patente US3655201. Terutoshi Ishigi rexistrouno no Xapón coa patente JP55-8192.
Estación de Cidade Real
A estación de Cidade Real (en castelán: Ciudad Real), tamén coñecida como Ciudad Real-Central, é unha estación de tren situada da cidade de Cidade Real, en Castela-A Mancha. Construíuse no ano 1991 entrando en funcionamento ao ano seguinte coa inauguración do tren de Alta Velocidade Española (AVE) entre Madrid e Sevilla con parada en Cidade Real e Córdoba.
Actualmente supón un importante nó de comunicacións ferroviario con conexión á alta velocidade, trens de longo percorrido, media distancia e proximidades. Realizando traxectos cara a Levante (Alacant, Barcelona), Badaxoz, Málaga e outras localidades do sur peninsular.
Situación ferroviaria
A estación que se atopa situada a 633,84 metros de altitude forma parte dos trazados das seguintes liñas de ferrocarril:
Historia
O ferrocarril chegou a Cidade Real o 14 de marzo de 1861 coa apertura do tramo Almagro-Cidade Real da liña que prolongaba ata a cidade a liña férrea que viña desde Alcázar de San Juan. MZA impulsora da liña construíu inicialmente un edificio provisional que foi substituído en 1880 por un de segunda clase que absorbía xa non só o tráfico orixinal desde Alcázar senón tamén o xerado de desde o oeste (Badaxoz) e o sur (Córdoba) cara a onde se prolongou a rede existente. O edificio orixinal, de base rectangular e dúas plantas abarcaba unha superficie total de 450 m² e lucía unhas fachadas de ladrillo visto con cubertas de lousa. ​ Co paso dos anos a estación sufriu máis modificacións que a foron adaptando ás necesidades do tráfico. En 1941, a nacionalización do ferrocarril en España supuxo a desaparación de MZA e a súa integración na recentemente creada RENFE.
Salamandroideos
Etimoloxía
O nome científico Salamandroidea está formado, como é obvio, pola raíz do nome do seu xénero tipo, Salamandra, engadíndolle a desinencia do latín científico -oidea, plural neutro de -oideus, derivada do grego antigo εἴδος eídos, "aspecto", "aparencia", "forma", coa vogal epentética (de unión) -o-, pata facilitar a pronuncia, usada na formación de moitos nomes de ordes e subordes de animais.
Clasificación
Segundo o National Center for Biotechnology Information (Centro Nacional para a Información Biotecnolóxica), a suborde comprende as seguintes familias e subfamilias:
Estación de Cidade Real
Historia
En 1991 iniciouse a construción dunha nova estación para dar servizo á primeira liña de alta velocidade construída en España, a Madrid-Sevilla. O recinto foi inaugurado un ano despois integrándose nel o novo trazado e o trazado convencional. Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota as liñas existentes mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias incluíndo a estación.
A estación
thumb|280px|[[Alta Velocidade Española|AVE na estación de Cidade Real en 2009.]] O edificio, levantado en 1992, é unha ampla estrutura de tres alturas formado por un corpo triangular e dous anexos laterais de diferente lonxitude. Posúe un vestíbulo de importantes dimensións cuberto por un longo biolo con forma de pirámide. Conta con puntos de información, venda de billetes, máquinas expendedoras, aseos, e varios locais comerciais entre os que hai cafeterías e restaurantes, tendas de agasallos, puntos de información turística, empresas de alugueiro de coches e servizos bancarios.
O acceso ás plataformas, unha lateral e dúas centrais, realízase principalmente grazas a escaleiras mecánicas dado que os mesmos atópanse sobre unha plataforma elevada. Foi dotada con catro vías de ancho internacional (dous sen acceso a plataforma) e tres vías de ancho ibérico. Estas última teñen a particularidade de ser terminais o que obriga aos trens convencionais que queiran continuar o seu traxecto para investir a súa marcha. Iso non sucede cos trens de alta velocidade xa que as catro vías de alta velocidade son pasantes.
Leopoldo II de Habsburgo
Leopoldo II de Habsburgo, nado en Viena o de finado o 1 de marzo de 1792, foi arquiduque de Austria (desde o seu nacemento) e gran duque de Toscana (1765-1790), e emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, e rei de Hungría e de Bohemia (1790-1792) ao falecer o seu irmán Xosé II.
Traxectoria
esquerda|miniatura|285x285px|Leopoldo II (esquerda) co seu irmán [[Xosé II de Habsburgo, en 1769.]] Leopoldo de Habsburgo-Lorena foi fillo dos emperadores María Tareixa I de Austria e Francisco I.
Durante o seu breve reinado sufocáronse as sublevacións que tiveron lugar en Hungría e a actual Bélxica. Asinou a paz de Sistova en 1791, que puxo fin ao conflito cos turcos, e acordou con Federico Guillerme II de Prusia unha alianza contra a Francia revolucionaria. A posible expansión da revolución francesa resultaba para el unha dobre ameaza, no seu carácter de monarca absoluto e irmán de María Antonieta, raíña de Francia. A pesar diso, opúxose a unha intervención armada en Francia.
Matrimonio e fillos
esquerda|miniatura|212x212px|María Luísa de Borbón, esposa de Leopoldo II, nun retrato de [[1770 por Mengs.]] Casou coa infanta María Luísa de Borbón (1745-1792), filla de Carlos III de España e María Amalia de Saxonia.Este matrimonio resultou ser sumamente prolífico, pois tiveron 16 fillos, dos cales 14 chegaron a nacer vivos e alcanzaron a madurez.
Sucedeulle o seu fillo Francisco II, o último emperador do Sacro Imperio Romano e o primeiro de Austria, (Francisco I).
WALL-E
WALL-E é un filme de animación estadounidense producido por Pixar e dirixido por Andrew Stanton, estreado no 2008.
Sinopse
No ano 2700, nun planeta Terra devastado e sen vida, tras centos de solitarios anos facendo aquilo para o que foi construído -limpar o planeta de lixo- o pequeno robot WALL-E (acrónimo de Waste Allocation Load Lifter Earth-Class) descobre unha nova misión na súa vida (ademais de recoller cousas inservibles) cando se atopa cunha moderna e lustrosa robot exploradora chamada EVE. Ambos vivirán unha emocionante e inesquecible aventura.
Jimmy Carter
O seu mandato estivo marcado por importantes éxitos en política exterior, como os tratados sobre a Canle de Panamá, os Acordos de paz de Camp David (tratado de paz entre Exipto e Israel), o tratado SALT II coa URSS e o establecemento de relacións diplomáticas coa República Popular da China. En política interior, o seu goberno creou os ministerios de enerxía e educación e reforzou a lexislación sobre protección ambiental.
Desde que abandonou a Casa Branca, dedicouse a un labor de mediación en conflitos internacionais e a pór o seu prestixio ao servizo de causas humanitarias. En 2002, recibiu o Premio Nobel da Paz e distinguiuse en literatura, sendo autor de numerosos libros.
Surtsey
Surtsey (Islandés: "Illa de Surtur") é unha illa volcánica da costa sur de Islandia, que constitúe o punto máis meridional do país. Formouse nunha erupción volcánica de orixe submarina que se prolongou entre 1963 e 1967.
Jimmy Carter
Traxectoria
Carter foi o maior de catro irmáns. Os seus pais, James Earl Carter e Bessie Lillian Gordy, eran granxeiros e baptistas practicantes. Foi o primeiro presidente estadounidense en vir ao mundo nun hospital. A súa infancia pasouna na localidade próxima de Archery.
Surtsey
A illa de Surtsey tomou o seu nome do deus do lume Surtr da Mitoloxía nórdica, e foi intensamente estudada por volcanólogos durante a súa creación. Dende a erupción, a illa converteuse nunha interesante zona de estudo para os botánicos e biólogos ao comezares a súa colonización por parte vexetación e outras especies animais. Deste xeito, foi declarada reserva natural en 1965, o goberno islandés prohibiu o acceso á illa polo seu interese científico. En 2008 foi recoñecida como patrimonio da humanidade pola Unesco.
Jimmy Carter
Traxectoria
Desde unha idade moi temperá, Carter demostrou ser un alumno avantaxado ao que lle gustaba a lectura. Máis adiante, foi admitido na universidade Georgia Southwestern College, e licenciouse en Ciencias na Academia Naval dos Estados Unidos en 1946, ano en que contraeu matrimonio con Rosalynn Smith. Carter licenciouse no posto 59 dos 820 alumnos da súa promoción. Posteriormente, cursou física nuclear e tecnoloxía do reactor no Union College, aínda que non chegou completar eses estudos.
Surtsey
Xeoloxía
A comezos do mes de novembro de 1963 comezou a erupción a 130 metros por debaixo do nivel do mar, chegando á superficie o 14 de novembro. A erupción volcánica rematou o 5 de xuño de 1967, cando a illa chegou á súa máxima superficie, 2,7 km². Dende aquela, o vento e a erosión mariña diminuíron a superficie da illa sendo no 2002 de 1,4 km² e en 2019, a extensión da illa ocupaba 1,2 km². Segundo as previsións, a illa ficará reducida a uns cons e farallóns en cen anos.
Jimmy Carter
Traxectoria
Carter foi destinado aos submarinos do océano Atlántico e do Pacífico e pronto foi escollido polo almirante Hyman Rickover para participar no programa de submarinos nucleares. A pesar de que a súa intención era facer carreira na mariña, á morte do seu pai en 1953 dimitiu das súas responsabilidades militares para encargarse do negocio familiar de cacahuetes, no seu pobo natal.
Surtsey
Xeoloxía
A dorsal que deu lugar á illa forma parte do sistema volcánico submarino das Vestmannaeyjar (Illas Westmann), as cales pertencen a unha fenda da dorsal mesoatlántica. Vestmannaeyjar tamén deu lugar á famosa erupción do Eldfell na illa Heimaey en 1973. A erupción que creou Surtsey tamén deu orixe a un conxunto de pequenas illas na chaira volcánica, como Jólnir e outros farallóns sen nome. A maioría destas pequenas illas e farallóns están a desaparecer pola erosión mariña.
Jimmy Carter
Traxectoria
Por outra banda, desde moi novo mostrou un profundo sentimento cristián, impartindo clases de catequeses durante a súa carreira política. El mesmo manifestou que Xesucristo marcou a súa vida; de feito, durante o seu mandato presidencial rezaba varias veces ao día.
Surtsey
Flora e fauna
O nacemento da illa permitiu observar a difusión da vida animal e vexetal nela. Xa en 1964 documentouse a chegada de mofos, bacterias e fungos, así como sementes levadas polo mar. En 1965 rexistrouse a primeira planta vascular, un exemplar de Cakile arctica. Ademais testemuñouse que bragadas de peixe como a raia (Raja batis) e que as feces de ave foron vectores de vida vexetal en Surtsey. En 1998 agromou a primeiro árbore da illa, un salgueiro (Salix phylicifolia). En 2008 existían 69 especies de plantas das que 30 son permanentes en Surtsey, calcúlase que o 9% delas foron carreadas polo vento, o 27% polo mar e o 64% polas aves e que cada ano chegan entre dúas e cinco novas especies á illa.
Jimmy Carter
Carreira política anterior á presidencia
Jimmy Carter comezou a súa carreira política con postos modestos en órganos locais como a comisión escolar de Plains. Porén, pronto lograría progresar: en 1962 foi elixido para o Senado de Xeorxia e dous anos despois obtivo a reelección para un segundo mandato.
Surtsey
Flora e fauna
Considérase que os primeiros insectos chegaron á illa voando por eles mesmos dende Islandia, as illas Vestmannaeyjar ou dende Europa e están documentados dende maio de 1964. Tamén se considera que algunhas especies chegaron en madeira flotante. A primeira miñoca foi rexistrada en 1993 e a primeira lesma en 1998. En 2002 os invertebrados máis numerosos eran dos grupos dos dípteros, ácaros, himenópteros e colémbolos.
Jimmy Carter
Carreira política anterior á presidencia
En 1966 decidiu presentarse candidato para a Cámara de Representantes dos Estados Unidos. Cando viu que o seu adversario do Partido Republicano abandonou a pugna polo escano para presentar a súa candidatura a Gobernador de Xeorxia, Carter resolveu facer o mesmo. Perdeu a elección e regresou ao negocio dos cacahuetes, aínda que pasou os seguintes catro anos preparando a súa candidatura para volver presentarse a gobernador en 1970.
Surtsey
Flora e fauna
As primeiras aves rexistradas na illa foron araos de á branca e fulmares a principios da década de 1970. As colonias de gaivotas están asentadas dende 1984 e as de araos papagaios en 2004.
Jimmy Carter
Carreira política anterior á presidencia
En 1970 logrou o nomeamento do Partido Demócrata e venceu nas eleccións a gobernador ao republicano Hal Suit. No seu discurso inaugural, en 1971, Carter sorprendeu aos xeorxianos e ao resto do país cunha alegación en contra da discriminación racial, o cal resultaba chocante nunha contorna (o sur estadounidense) na que aínda imperaba a segregación entre brancos e negros. Precisamente, entre as súas primeiras actuacións como gobernador estivo a de situar a moitos negros en importantes cargos administrativos.
A lexislación xeorxiana impedía a Carter presentarse a un segundo mandato tras a finalización do primeiro, en 1975, polo que cando abandonou o cargo concentrou os seus esforzos na carreira presidencial. Cando entrou nas primarias presidenciais do Partido Demócrata en 1976, moitos consideraron que contaba con moi poucas posibilidades fronte a outros candidatos máis coñecidos a nivel nacional. Con todo, o escándalo Watergate aínda estaba recente na memoria dos electores, polo que o feito de non pertencer á clase política de Washington supuña unha vantaxe para Carter. A posta en práctica dunha estratexia intelixente permitiulle gañar o nomeamento do Partido Demócrata á presidencia dos Estados Unidos.
Na campaña electoral, Carter comezou cunha importante vantaxe nas sondaxes sobre o presidente republicano Gerald Ford, en parte porque o indulto deste a Nixon fora moi impopular. Porén, Ford foi aos poucos recurtando as distancias, xa que o electorado seguía mostrando as súas dúbidas ante un candidato tan pouco coñecido como Carter. Finalmente, Carter resultou vencedor nas eleccións do 2 de novembro de 1976, co 50,1% dos votos (Ford obtivo o 48%). Así, converteuse no primeiro candidato do Sur Profundo en ser elixido presidente desde 1848.
Osmeriformes
Moitos viven en augas temperadas oceánicas pero desovan en auga doce.
Etimoloxía
O nome da orde está construído, como é a norma, sobre a base da raíz do nome do seu xénero tipo, Osmerus, coa adición do sufixo do latín científico -iformes, propio dos nomes das ores de peixes, e derivado do latín forma, -ae, "forma".
En canto á etimoloxía de Osmerus, deriva do grego antigo ὀσμή osmḗ, "olor", "cheiro", "fragrancia", en referencia ao aroma característico da carne dos peixes deste xénero.
Características
Os osmeriformes son peixes delgados de tamaño mediano. Caracterízanse polo maxilar moi aberto e a perda dos ósos basisfenoide e orbitosfenoide. A maioría das súas especies teñen unha aleta adiposa como é frecuente nos protacantopterixios.
Ecoloxía
A pesar do termo inglés co que se coñecen estes peixes, freshwater smelts (eperlanos de auga doce), os membros da orde dos osmeriformes son xeralmente mariños, ou anfídromos ou anádromos. Incluso as especies de sedentarias de auga doce deste grupo son xeralmente tolerantes a cambios considárabeis na salinidade. Pero case todos os osmeriformes desovan en auga doce, polo tanto as especies mariñas adoitan seren anádromas. Encóntranse nos océanos temperados de todo o mundo e en augas doces temperadas da rexión Holoártica e do Pacífico Sur; só unhas poucas especies se encontran en augas tropicais. Os ovos están rodeados por unha memebrana adhesiva.
Clasificación
Divídense en dúas subordes, que comprenden 13 familias con cerca de 240 especies.
Fronte Obreira Galega
A Fronte Obreira Galega é unha organización de esquerdas, anticapitalista e independentista galega proveniente da CIG.
Historia
Fixo a súa primeira aparición pública o día da patria de 2010. Saíu do BNG en 2012, trala asemblea de Amio, e integrouse en Anova - Irmandade Nacionalista. En setembro de 2014, os seus integrantes decidiron abandonar Anova de xeito progresivo. Contou cunha deputada no parlamento galego entre 2012 e 2014, Chelo Martínez. En xaneiro de 2017 integrouse de novo no BNG.
Suárbol
miniatura|250px|dereita|Hórreo.
Suárbol é unha parroquia do concello leonés de Candín, na comarca do Bierzo. Na actualidade está deshabitado. Suárbol pertence ao ámbito lingüístico galego-berciano, e os seus habitantes falaban un dialecto do galego chamado ancarés.
Patrimonio
Suárbol caracterízase pola súa arquitectura tradicional: os hórreos e as pallozas típicas dos Ancares. Tivo a palloza máis grande do Bierzo, coñecida como a Gran palloza de Suárbol, pero ardeu en 1957; hoxe en día queda o terreo onde se levantaba esta palloza. No entanto, aínda se conservan varias pallozas en bo estado no lugar.
Os hórreos son de planta cadrada e cubertas de lousa coma a inmensa maioría dos edificios de Suárbol, que substituíron os seus teitos por tellados de lousa.
O monumento máis importante de Suárbol é a Igrexa parroquial, declarada Ben de Interese Cultural en 1995. É un edificio de estilo barroco clasicista do XVII. O cemiterio da aldea atópase dentro da Igrexa.
Suárbol tamén posúe outros bens históricos como unha Calzada romana que unía as minas de ouro en Ibias (Asturias) coas do Bierzo. Tamén destacan os baixorelevos de Suárbol, de significado descoñecido.
Festas
A principal festa é a do Corpus que a celebran os emigrantes, cando volven ao lugar.
Aeroflot
miniatura|300px|[[Airbus A320-200 de Aeroflot]] Aeroflot - Liñas Aéreas Rusas (en ruso Аэрофло́т - Росси́йские авиали́нии), ou Aeroflot (Аэрофло́т), é a liña aérea nacional de Rusia e a maior das existentes no país. No seu día foi tamén a compañía máis importante da Unión Soviética e a maior do mundo. A súa base é o Aeroporto Internacional Sheremetyevo en Moscova. A aeroliña opera en 97 destinos internacionais de 48 países.
Aeroflot é unha das aeroliñas máis antigas do mundo, creándose no ano 1923. En 1956 converteuse na primeira en operar regularmente con reactores, usando o Tupolev Tu-104. Recentemente embarcouse nun programa de modernización da súa frota e de reestruturación das súas rutas. A aeroliña uniuse a SkyTeam Alliance en abril do ano 2006.
Orixes
A creación dunha rede de transporte aéreo foi unha das prioridades que se marcaron os bolxeviques despois da revolución de 1917. Así, en xaneiro de 1921, Lenin estableceu as regras básicas que regulaban o transporte no espazo aéreo soviético e instituíu unha comisión que planificara a aviación civil na Unión Soviética.
miniatura|225px|Il'ya Muromets A primeira comisión daría pé á creación da Glavvozdukhoflot (xefatura de administración da frota aérea civil) en Orel, Kursk e Khárkiv o 1 de maio de 1921, que dispoñía de catro cuadrimotores de bombardeo Il'ya Muromets apresuradamente reformados. Estes avións tamén serían usados, aínda que só temporalmente, pola primeira aeroliña soviética, Aviakultura, que efectuaba servizos entre Moscova e Nizhnii Novgorod durante a feira comercial anual desta última cidade.
Pero Lenin decatouse de que o país non estaba preparado para seguir en solitario ese camiño, ao ter perdido moitos pilotos, deseñadores e enxeñeiros durante a primeira guerra mundial e a Revolución rusa. Moitos permaneceron leais ao tsar e foron executados ou encadeados, mentres outros, coma Igor Sikorsky, o creador do Il'ya Muromets, desertaron cara occidente. Lenin entón pensou en que sería precisa axuda do exterior, pero tras o seu apoio á Rusia Branca a cooperación con Gran Bretaña, Polonia, Estados Unidos e Francia parecía imposible, así que estableceron relacións con Alemaña.
O tratado de Versalles prohibira a Alemaña o mantemento dunha forza aérea, a construción de avións militares e o adestramento de pilotos. Estas restricións estendéronse á aviación civil polo ultimato de Londres de maio de 1921. Ao ser imposible burlar este tratado na Europa occidental, debido á férrea vixilancia de Gran Bretaña e Francia, tívose que buscar outra solución.
As conversas con Alemaña comezaron a dar os seus froitos o 11 de novembro de 1921 coa creación da aeroliña Deutsch Russische Luftverkehrs AG, máis coñecida como Deruluft. Asinouse tamén un acordo segredo polo que Junkers construiría e dirixiría unha factoría en Fili, nos suburbios de Moscova, mentres que tamén establecería unha escola de voo en Lipetsk, ao sueste da capital.
O primeiro avión de Deruluft, un Fokker F.III, chegou ao aeroporto moscovita de Jodynka o 30 de abril de 1922, e os servizos regulares comezaron o 1 de maio, con dous voos semanais entre Moscova e Königsberg, no leste de Prusia, levando inicialmente só correo. O servizo tiña que facer escalas para repostar nas cidades de Smolensk e Velikiye Luki.
O 9 de febreiro de 1923, data oficial da formación da aviación civil da URSS, estableceuse unha oficina de supervisión centralizada da aviación civil, o Comité Superior das Aeroliñas e o Consello para a Aviación Civil. Mentres tanto, Lev Trotski, comisario de guerra, iniciou unha campaña para mentalizar ao pobo soviético sobre as vantaxes da aviación. A campaña comezou o 6 de marzo de 1923 cun editorial en Pravda anunciando a creación dunha "Sociedade de Amigos da Frota Aérea". O 15 de xullo inaugurouse a primeira ruta regular na URSS, entre Moscova e Nizhnii Novgorod.
A frecuencia dos voos de Deruluft incrementouse a catro por semana no verán de 1923 e o 1 de xullo de 1924 estableceuse un servizo diario. Para entón xa viaxaban pasaxeiros nese servizo, nunha incomoda viaxe que duraba dez horas e media. En 1925 a aeroliña alemá Deutscher Aero Lloyd iniciou un servizo regular entre Berlín e Königsberg, o que permitía os voos entre as dúas capitais (Moscova e Berlín). Ao ano seguinte renovouse o acordo coa Deruluft e foron substituídos os anticuados Fokker por Dornier Merkur e Junkers F 13, que en 1928 establecerían un novo servizo entre Leningrado, Riga e Königsberg.
Primeiras aeroliñas
Mentres os servizos externos estaban en mans de Duroluft, os servizos internos iniciáronse en 1923 coa creación de tres aeroliñas rusas. A primeira foi Dobrolet, formada o 17 de marzo, que comezaría os seus voos regulares entre Moscova e Nizhnii Novgorod no mes de xullo. A súa frota estaba composta por un de Havilland DH.34, un Vickers Vimy Commercial e uns cantos de Havilland D.H. 9A. A compañía medrou rapidamente e estableceu unha rede de rutas en Criema, Tashkent e as repúblicas soviéticas de Asia Central. En 1928 Dobrolet realizaba servizos que unían Moscova con Siberia e Mongolia, usando sobre todo Dornier Merkur. Tivo incluso a súa propia fábrica, onde construía pezas de reposto, e ata chegou a fabricar cinco Junkers F 13.
As outras dúas aeroliñas nacionais foron Ukrovozdukhput, equipada con Dornier Comet, que tiña a súa base en Khárkiv, Ucraína, e a terceira chamábase Zakavia, baseada en Tbilisi.
Aínda que Dobrolet continuou usando sobre todo avións estranxeiros, Ukrovozdukhput comezou a usar avións de deseño soviético, especialmente produtos do antigo piloto tsarista Kalinin. O primeiro avión deste deseñador en entrar en servizo foi o K-2, do que tamén se produciu unha versión ambulancia denominada K-3. Co seguinte modelo, o K-4, Kalinin conseguiría que a compañía deixase de usar os Dornier en 1928. Este modelo podía levar comodamente a catro pasaxeiros coa súa correspondente equipaxe e máis correo. Construíronse 21 exemplares e tamén tivo versións de ambulancia e exploración.
En 1925 fusionáronse Ukrovozdukhput e Zakavia, e en 1930 uníronse á Dobrolet para formar a organización estatal Transaviatsiya.
Nace Aeroflot
En 1930 reorganizouse a aviación civil coa abolición do Consello Para a Aviación Civil, que foi substituído por unha nova organización, a Grazhdanskiy Wozdushnyy Flot (Frota Aérea Civil). O 25 de marzo de 1932 adoptouse oficialmente o nome de Aeroflot para a Frota Aérea Civil soviética, nome que comezou a aparecer nos seus avións.
miniatura|225px|Tupolev ANT-9 Aeroflot responsabilizouse nun principio do transporte de pasaxeiros e carga, e creáronse divisións para a aviación de uso agrícola (Aeropyl) e para as rutas do Ártico (Aviaarktika). Deruluft continuou facendo os servizos ao estranxeiro.
Nun principio Aeroflot mantivo unha frota de avións foráneos, sobre todo alemáns, pero a medida que Tupolev e Kalinin comezaron a construír modelos mellorados isto comezou a cambiar. En 1927 o éxito dos avións de Kalinin usados por Ukrovozdukhput fixo que se demandase un avión soviético de maior envergadura que puidese usar Deruluft nos seus voos internacionais. Tupolev, que tiña experiencia na construción de bombardeiros pesados, foi considerado o fabricante máis axeitado e convocado polo Kremlin para discutir o asunto. En decembro de 1927 a Frota Aérea Civil fixo un pedido para ese tipo de avión que debería construírse a grande escala.
O prototipo do Tupolev ANT-9 completouse rapidamente e mostrouse na Praza Vermella o 28 de abril de 1929 para que fose exhibido na festa do 1 de maio. O avión, chamado Krylya Sovietov (ás soviéticas), fixo o seu primeiro voo pouco despois, o 7 de maio. No mes de xullo, con 8 pasaxeiros a bordo, fixo un voo de proba viaxando por Travemunde, Berlín, París, Roma, Marsella, Londres e Varsovia, con resultados moi satisfactorios.
O rototipo e os 12 primeiros exemplares foron trimotores impulsados por motores Bristol e máis tarde por Wright Cyclone. En 1933 dous deles foron entregados a Deruluft. Os restantes 70 foron bimotores e a maioría pasou a mans de Aeroflot.
Novos avións soviéticos
A mediados dos anos 30 introduciuse unha nova xeración de avións pesados soviéticos que acabaron substituíndo aos deseños alemáns por modelos propios. Kalinin deseñou a K-5, que podía levar a 8 pasaxeiros coa súa equipaxe e correo a unha velocidade de 150 km/h e cun alcance de 800 Km. Entrou en servizo en grande número con Aeroflot. Un derivado deste foi o K-6, usado para o transporte urxente, especialmente matrices de xornais, podíase así imprimir en areas apartadas e lugar de ser os xornais transportados xa impresos.
O Centro de Experimentación de Construción Aeronáutica desenvolveu tamén varios modelos. O Stal 2 levaba catro pasaxeiros e foron construídos 111 ata 1935. O Stal 3 foi unha versión aumentada, cunha estrutura simplificada e máis lixeira que podía levar 6 pasaxeiros. Entregáronse 79 exemplares entre 1935 e 1936 e seguiu sendo unha peza importante de Aeroflot ata o comezo da segunda guerra mundial, cando moitos pasaron a ser avións de enlace.
Nos anos 30 Aeroflot recibiu algúns bombardeiros sobrantes da forza aérea soviética. Foron avións TB-1, TB-3 e ANT-7 que foron usados como cargueiros ou avións utilitarios.
En 1934 a Compañía de Investigación Técnica e Científica para a Aviación organizou unha competición e apareceron tres novos transportes bimotores. Estes foron deixados un pouco de lado e elixiuse fabricar baixo licenza o Douglas DC-3, o mellor transporte da época.
O primeiro destes modelos foi o Stal 7, deseñado polo enxeñeiro italiano Bartini, un comunista que se exiliou á Unión Soviética cando Mussolini chegou ao poder en Italia. O estilizado avión prometía unha velocidade, alcance e carga útil excelentes e planeouse un voo para unha marca ao redor do mundo. O avión estrelouse ao engalar, e despois de reparado serviría de base para o bombardeiro de alta velocidade Yermolayev DB-240.
O segundo era o ZIG-1, que a pesar de que o seu prototipo fose sabotado, chegou a producirse e a entrar en servizo. Foi deseñado por un enxeñeiro francés chamado Laville. A súa aerodinámica dáballe a este avión, con capacidade para 12 pasaxeiros, unhas prestacións mellores que a de moitos cazas da época e chegáronse a fabricar oito exemplares.
Pero o máis prometedor foi o Tupolev ANT-35, que voou por primeira vez o 20 de agosto de 1936. Deseñado a partir do bombardeiro SB-2 fabricáronse dous prototipos e 11 exemplares de serie. A produción do ANT-35 foi abandonada en favor do DC-3. O ANT-35 operaron inicialmente na ruta Moscova-Riga-Estocolmo e seguiron voando durante a segunda guerra mundial, cando se lle uniron unha versión civil do bombardeiro SB-2 empregado para o transporte rápido de carga.
Invasión alemá
O 22 de xuño de 1941 comezaba a Operación Barbarroxa, a invasión da Unión Soviética polas tropas de Hitler. O día despois da invasión Aeroflot pasou a estar baixo control militar e comezou a apoiar ao Exército Roxo.
Debido ao avance da Wehrmacht e á perda de territorio todos os voos civís suspendéronse cara as zona ocupadas e ás cidades do oeste da liña que unía Leningrado, Moscova e Rostov. En 1941 as operacións de Aeroflot reducíronse un 25% debido a isto. miniatura|225px|Lisunov Li-2 O labor de Aeroflot durante a guerra foi moi importante para a Unión Soviética. Moitos dos seus pilotos e traballadores alistáronse no exército creándose así novas unidades con estes homes, algúns dos cales xa estaban a traballar baixo condicións de guerra ao tomar parte no conflito con Finlandia poucos anos antes.
Os peores momentos do asedio de Leningrado vivíronse entre o 10 de outubro e o 25 de decembro de 1941. A cidade atopábase rodeada por tres lados e bloqueada polo exército alemán. Hitler decidira non atacala e pretendía conseguir a rendición por fame, aínda que era bombardeada día e noite. A única forma de subministrar á cidade era por vía aérea, e 30 avións de Aeroflot encargáronse de transportar 4 200 toneladas de subministracións e 1 600 de municións, evacuaron a 60 000 persoas e conseguiron sacar 2 400 toneladas de materias primas.
O principal avión usado en Leningrado foi o Lisunov Li-2, a designación soviética do DC-3, construído baixo licenza dende 1939.
En maio de 1942 os alemáns lanzaron unha ofensiva contra Sebastopol, en Crimea, e a cidade quedou rodeada. Novamente encargóuselle a Aeroflot a subministración, desta vez con misións nocturnas, da cidade. As operacións desta vez foron un fracaso e moitos avións foron derrubados pola artillería antiaérea e os cazas nocturnos. Sebastopol foi capturada polos alemáns o día 1 de xullo.
Durante a batalla de Stalingrado os avións soviéticos realizaron 46 000 saídas de subministración á cidade. Despois da rendición do VI Exército alemán capturáronse uns 80 Junkers Ju 52 de transporte que foron reacondicionados e usados pola Aeroflot.
Outra importante tarefa realizada polos pilotos da aeroliña foi o transporte dos avións entregados polos Estados Unidos en virtude da Lei de Préstamo e Arrendo. Avións P-39 Airacobra, A20 Havoc, B-25 Mitchell e C-47 Skytrain reuníanse en Montana para ser transportados polos pilotos soviéticos, aínda que algúns tamén foron transportados por mar.
A medida que a guerra avanzaba, os servizos civís de Aeroflot foron normalizándose, apesares de que moitos pilotos e avións eran aínda usados para apoiar ao exército. Durante o transcurso da guerra a compañía transportou un millón e medio de soldados e 122 000 toneladas de material para o exército, contribuíndo así dun xeito importante á historia da Unión Soviética na segunda guerra mundial.
Fin da guerra
A prioridade de Aeroflot rematada a guerra era a reconstrución de todas as infraestruturas destruídas ou danadas. A cuestión dos avións e pilotos era un problema menor, xa que en pouco tempo tívoos dispoñibles procedentes das forzas aéreas que xa non precisaban deles.
O programa de reequipamento da aeroliña centrouse na busca dun substituto soviético para o Li-2, en vez de intentar conseguir un avión máis grande e con maior alcance que nese intre era máis preciso xa que existía unha enorme frota de Li-2 para liñas de curto alcance.
O resultado deste programa foi o Ilyushin Il-12, un bimotor de aparencia convencional sen fuselaxe presurizado e cunha capacidade de ata 27 pasaxeiros. O máis refinado Ilyushin Il-14, cun novo deseño nas ás e na cola entrou en servizo en 1954, tendo a versión inicial capacidade para 18 pasaxeiros e a máis alongada Il-14M para 24. O Il-14 converteuse nunha peza vital para a aeroliña e chegou a fabricarse tamén en Checoslovaquia e na República Democrática Alemá.
Aínda que estes dous modelos deseñáronse para substituír o Li-2, en 1967 aínda continuaban en servizo un 2 000 exemplares deste avión.
Durante eses anos deseñáronse dous modelos de longo alcance, pero non chegarían a fabricarse en serie, presuntamente porque a Unión Soviética carecía dun número suficiente de aeroportos con pistas capaces de operar estes tipos de avións.
O primeiro destes avións foi o Tupolev Tu-70, un derivado civil do bombardeiro Tupolev Tu-4 cunha nova fuselaxe con capacidade para 72 asentos, que voou en 1946 pero non chegaría a entrar en servizo. E o segundo sería o Ilyushin Il-18, que tiña a mesma fuselaxe que o Tu-70 e unha capacidade para 60 pasaxeiros. O prototipo voou en 1947, pero o proxecto abandonouse pouco despois.
Na procura dun reactor de liña
De cara 1955 Aeroflot aínda estaba equipada cunha frota de avións anticuados sen capacidade para voos de longo alcance. O avión máis prestixioso da compañía era o Il-14, que apenas podían competir cos Constellation e Stratocruiser estadounidenses.
A falta dun avión destas características era tamén de enorme importancia militar, xa que a URSS quedaba incapacitada para intervir directamente en moitas zonas en disputa.
O primeiro reactor comercial de soviético sería o Tupolev Tu-104, que usaba as ás, tren, cola e motores do bombardeiro Tu-16. O prototipo fixo o seu primeiro voo o 17 de xuño de 1955 entrando en servizo no mes de setembro de 1956.
Durante ese tempo Aereflot foi a única aeroliña con reactores na súa frota, xa que o Comet británico fora retirado por mor dunha serie de accidentes e ata dous anos despois non entrarían en servizo o Comet 4 e o Boeing 707. miniatura|225px|Tupolev Tu-104B Fabricáronse un par de ducias de exemplares antes de iniciarse a produción do Tu-104A con capacidade para 70 prazas. Houbo un derivado de 4 motores con 100 asentos do que só se construíu o prototipo, o Tu-110, pero a súa fuselaxe incorporaríase para fabricar o Tu-104B. Existiu tamén a variante Tu-104G de adestramento de tripulacións. Construiríanse un total de 200 Tu-104 de todos os tipos que estarían en servizo ata o ano 1981.
O éxito deste modelo levou ao desenvolvemento dun reactor máis pequeno e con mellores prestacións en terreos máis curtos para substituír o Il-14. Este foi o Tupolev Tu-124, que entrou en servizo en 1962 con capacidade para 44 pasaxeiros.
Aínda coa introdución do Tu-104, Aeroflot seguía precisando dun aparello con máis capacidade que puidese operar dende aeroportos máis modestos, polo que se desenvolveron dous modelos con turbohélices: o Antonov An-10, derivado do transporte táctico Antonov An-8; e o Ilyushin Il-18, que compartía o mesmo nome que o prototipo de 1847 pero era un modelo distinto.
O An-10 tivo unha longa e importante carreira transportando carga e pasaxe principalmente en rutas interiores, ata que unha serie de accidentes forzaron o seu retiro prematuro. O Il-18, que entrou en servizo en abril de 1959, tivo un papel máis importante que o anterior. Usouse en rutas de medio alcance, tanto interiores coma exteriores e a mediados dos anos 60 era o avión máis numerosos de Aeroflot, realizando o 40% dos seus servizos. Este avión estivo voando coa aeroliña ata finais dos anos 70.
miniatura|225px|Tupolev Tu-114
Rutas de longo alcance
Desenvolveuse tamén un turbohélice para as rutas de moi longo alcance, o Tupolev Tu-114, baseado no bombardeiro Tupolev Tu-20.
A pesar de tratarse dun turbohélice, o Tu-114 era un avión en moitos sentidos máis avanzado que os seus predecesores, sobre todo en deseño, xa que os equipos eran inferiores aos dos avións accidentais.
O Tu-114 voou por ver primeira o 3 de outubro de 1957, e durante algúns anos foi o avión comercial máis grande e pesado do mundo ata a aparición do Boeing 747. Tiña 170 asentos para rutas internas e 120 para as intercontinentais e demostrou ser rápido e fiable, facendo con regularidade traxectos coma Moscova - A Habana, Moscova - Delhi, Moscova - Montreal e Moscova - Toquio. Sería substituído polo reactor Ilyushin Il-16 a partir de 1967 ata ser finalmente retirado en 1969 dos servizos internacionais e en 1973 dos internos. miniatura|esquerda|225px|Tupolev Tu-154 Debido ás críticas dos pasaxeiros con respecto ao pequeno reactor Tu-124 este se redeseñou con motores na súa parte posterior para reducir o ruído na cabina. O avión resultante foi o Tupolev Tu-134 e mantiña as mesmas ás e cola, pero, ademais da nova configuración dos motores, engadíuselle unha nova sección central. A mesma configuración xeral usouse para o Tupolev Tu-154, un trirreactor deseñado para substituír tanto ao Tu-104 coma ao Il-18. A este modelo esixíuselle o alcance do Il-18, a velocidade do Tu-104 e as actuacións de engalaxe e aterraxe do An-10, e a pesar dos esixentes requisitos o novo avión, con capacidade para 158 pasaxeiros, cumpriu coas expectativas e converteuse nunha peza fundamental para Aeroflot. O Tu-154 mantívose en servizo coa aeroliña durante moitos anos ata ser substituído polas novas xeracións de reactores de fuselaxe ancha.
Novos reactores
A principios dos anos 60 Aeroflot tiña unha grande experiencia con reactores, e gran parte dos seus servizos de curto alcance contaba con avións deste tipo. Pero nas rutas internacionais aínda dependía do Tu-114, que a pesar de ser un bo avión estaba algo desfasado. Fíxose entón preciso o deseño dun novo reactor, o que tamén era unha cuestión de prestixio, xa que incluso as aeroliñas de países do Terceiro Mundo estaban incorporando os novos modelos occidentais.
miniatura|225px|Ilyushin Il-62 O substituto do Tu-114 debería ser un grande cuatrirreactor de liña, pero en vez dun deseño semellante aos Boeing 707, Douglas DC-8 ou Convair 880/990 o equipo de Ilyushin escolleu unha solución motores traseiros, a cal permitía manter as ás limpas mellorando a súa actuación nas engalaxes e nas aterraxes.
O Ilyushin Il-62 foi anunciado oficialmente por Nikita Krushchev en setembro de 1962, e o prototipo realizou o seu voo inaugural en xaneiro de 1963. En febreiro de 1966 realizouse un voo de proba a Siberia e en agosto comezouse o adestramento das tripulacións. Aeroflot recibiu o seu primeiro exemplar a finais de ano e os servizos regulares a Jabarosvk comezaron en marzo. Seguíronlle os voos a Tashkent e finalmente, o 11 de xullo de 1967, un Il-62 realizou unha sondaxe da ruta Moscova-Montreal. O 1 de novembro os Tu-114 deixarían este destino en favor do novo avión. Nos seguintes meses continuaríanse incorporando novas rutas para o Il-62.
Anos recentes
En xaneiro de 1971 entrou na e en 1976 transportou ao seu pasaxeiro 100 millóns. Os seus vos concentrábanse principalmente na Unión Soviética, pero tamén tiña conexións internacionais con todos os continentes agás Oceanía. Dende os anos 70 moitos das súas rutas transatlánticas foron voadas usando o aeroporto irlandés Shannon como escala, ao ser o aeroporto non pertencente á OTAN máis occidental de Europa.
En 1992, despois da disolución da Unión Soviética, Aeroflot dividiuse en máis de 300 aeroliñas rexionais. Algunhas das compañía surxidas da antiga Aeroflot son na actualidade as aeroliñas nacionais dos novos países independentes aparecidos na zona.