cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cidade vella de Berna
Zytglogge
O exterior do Zytglogge repintouse por Gotthard Ringgli e Kaspar Haldenstein en 1607–10, que introduciron as grandes esferas do reloxo que agora dominan as fachadas leste e oeste da torre. As torres de esquina foron retiradas de novo nalgún momento antes de 1603. En 1770–71, o Zytglogge foi renovado por Niklaus Hebler e Ludwig Emanuel Zehnder, quen reformaron a estrutura para adaptarse aos gustos do Barroco tardío, dándolle á torre o seu contorno contemporáneo.
Ambas fachadas foron repintadas de novo ao estilo Rococó por Rudolf von Steiger en 1890. O historicismo idealizador do deseño pasou a ser desagradable no século XX, e un concurso de 1929 produciu os deseños de fachada visibles hoxe: na fachada oeste, o fresco de Victor Surbek "O principio do tempo" e na fachada leste, unha reconstrución do deseño de 1770 de Kurt Indermühle. En 1981–83, o Zytglogge foi completamente renovado de novo e, en xeral, restaurado ao seu aspecto de 1770.
Edificios do Parlamento
thumb|Cara sur do edificio do Parlamento desde o outro lado do Aar thumb|Cúpula do Palacio Federal. O nome Xura pódese ler na parte inferior da imaxe, indicando onde está o escudo de armas do [[Cantón de Xura.]]
O edificio do Parlamento (en alemán: Bundeshaus, Palais fédéral, Palazzo federale, latín: Curia Confoederationis Helveticae) está construído ao longo do bordo sur da península e abarca a localización da antiga muralla de Käfigturm. O edificio é usado tanto polo Consello Federal de Suíza ou polo Executivo como polo Parlamento ou pola Asemblea Federal de Suíza. O complexo inclúe a Bundeshaus West (construída en 1852–57), o edificio central do Parlamento (construído en 1894–1902) e a Bundeshaus East (construído en 1884–1892). A praza central fronte ao edificio do Parlamento construíuse como fonte en 2004. A praza estaba pavimentada con lousas de granito e baixo a praza estaban escondidos 26 chorros de auga, un por cada cantón. O deseño da praza gañou dous premios internacionais.
thumb|Cara norte do edificio do Parlamento e da Bundesplatz (Praza da Confederación) O edificio central do Parlamento construíuse para ser visible e está rematado con varias grandes cúpulas de cobre. O interior foi decorado por 38 artistas de todos os recunchos do país. Tres temas principais unían todas as obras. O primeiro tema, a historia nacional, está representado por acontecementos e persoas da historia de Suíza. Isto inclúe o Rütlischwur ou a fundación de Suíza en 1291 e figuras como Guillermo Tell, Arnold von Winkelried e Nicholas de Flüe. O segundo tema son os principios fundamentais nos que se fundou Suíza, incluíndo independencia, liberdade, separación de poderes gobernamentais, orde e seguridade. O tema final é a variedade cultural e material de Suíza; incluso politicamente (representado polas bandeiras dos Cantóns), xeografica e socialmente.
Untertorbrücke
thumb|O Untertorbrücke en 2005
A Untertorbrücke (en galego: Porta da ponte inferior) é a ponte máis antiga de Berna que aínda existe. A ponte orixinal, probablemente unha pasarela de madeira, construíuse en 1256 e atravesaba o Aar na fortaleza de Nydegg. A ponte foi destruída nunha inundación en 1460. No prazo dun ano, comezou a construción dunha nova ponte de pedra. A pequena Mariakapelle (Capela de María) situada no lado da columna da ponte do lado da cidade foi bendicida en 1467. Non obstante, a ponte non se rematou ata 1490. A ponte nova tiña 52 m. de longo cos tres arcos que abarcaban 13.5 m., 15.6 m. e 13,9 m.. A ponte modificouse varias veces, incluída a eliminación das varandas de pedra que foron substituídas por raíles de ferro en 1818–19.
Ata a construción do Nydeggbrücke en 1840, a Untertorbrücke foi a única ponte que cruzaba o Aar preto de Berna. Ver Lista das pontes do Aar en Berna.
Igrexa de Nydegg
thumb|vertical|Igrexa de Nydegg O castelo orixinal de Nydegg construíuse arredor de 1190 polo duque Berchtold V. von Zähringen ou o seu pai Berchtold IV. como parte das defensas da cidade. Tras a segunda ampliación, o castelo foi destruído polos cidadáns de Berna en 1268. O castelo estaba situado preto do lugar onde agora se atopa o coro da igrexa, coa torre da igrexa descansando na esquina sur da torre da homenaxe.
De 1341 a 1346 construíuse sobre as ruínas do castelo unha igrexa cun pequeno campanario. Despois, entre 1480 e 1483 engadiuse á igrexa unha torre. A nave central reconstruíuse entre 1493 e 1504. En 1529, tras a Reforma, a Igrexa de Nydegg utilizouse como almacén de madeira e grans. Máis tarde, en 1566, a igrexa volveuse utilizar para os servizos relixiosos e en 1721 colocouse baixo o Münster.
Igrexa do Espírito Santo
thumb|upright|Igrexa do Espírito Santo
A Igrexa do Espírito Santo (Heiliggeistkirche) é unha Igrexa reformada suíza situada en Spitalgasse 44. É unha das igrexas reformadas suízas máis grandes de Suíza. A primeira igrexa foi unha capela construída para o hospital e abadía do Espírito Santo. A capela, o hospital e a abadía mencionáronse por primeira vez en 1228 e naquel momento asentabase uns 150 m. fóra da porta occidental da primeira muralla da cidade. Este edificio substituíuse pola segunda igrexa entre 1482 e 1496. En 1528 a igrexa secularizouse polos reformadores da Reforma Protestante e os dous últimos monxes da abadía foron expulsados de Berna. Durante os anos seguintes utilizouse como hórreo. En 1604 volveuse utilizar para os servizos relixiosos, como a igrexa do hospital para o Oberer Spital. A segunda igrexa demoleuse en 1726 para dar paso a un novo edificio, construído en 1726–29 por Niklaus Schiltknecht.
O primeiro órgano da nova igrexa instalouse en 1804 e substituíuse en 1933 polo segundo órgano. A igrexa ten seis campás, unha das dúas máis grandes fundida en 1596 e a outra en 1728. As outras catro campás fundíronse todas en 1860. O interior está apoiado por 14 columnas monolíticas feitas de pedra arenisca e ten un púlpito independente na parte norte da nave. Moi parecido á Catedral de San Pierre en Xenebra, a Igrexa do Espírito Santo alberga unhas 2.000 persoas e é unha das igrexas protestantes máis grandes de Suíza.
De 1693 a 1698 o primeiro ministro do hospital foi o teólogo Pietista, Samuel Heinrich König. En 1829 e 1830, o vigairo da igrexa foi o poeta Jeremias Gotthelf.
Fontes
Hai máis de 100 fontes públicas na cidade de Berna, das cales once están coroadas con estatuas alegóricas renacentistas. As estatuas creáronse durante o período de mellora cívica que se produciu cando Berna se converteu nunha importante cidade-estado durante o século XVI. As fontes foron construídas orixinalmente como abastecemento público de auga. A medida que Berna medrou en poder, as fontes orixinais ampliáronse e decoráronse pero mantiveron o seu propósito orixinal.
Case todas as fontes do século XVI, excepto a fonte Zähringer que foi creada por Hans Hiltbrand, son obra do mestre de Friburgo Hans Gieng.
A seguinte fonte é a Gerechtigkeitsbrunnen (en galego: Fonte da Xustiza) na Gerechtigkeitsgasse. Construída en 1543 por Hans Gieng, a fonte está rematada cunha representación da Xusticia. Está de pé cos ollos e as orellas vendados, a espada da verdade nunha man e unha báscula na outra. No alicerce debaixo dos seus pés hai catro figuras, o Papa, un Sultán, o Káiser ou Emperador e o Schultheiß ou Alcalde. Isto representa o poder da Xustiza sobre os gobernantes e os sistemas políticos da época, Teocracia, Monarquía, Autocracia e República.
A estatua foi amplamente copiada en cidades de toda Suíza. Actualmente, permanecen once "fontes da Xustiza" en Suíza, e probablemente varias outras destruíronse. Existen copias directas en Solothurn (1561), Lausana ( 1585), Boudry, Cudrefin e Neuchâtel. Os deseños influenciados pola estatua de Berna atópanse en Aarau (1643), Biel, Burgdorf, Brugg, Zürich e Lucerna.
O Vennerbrunnen (galego: Portaestandarte ou Vexillum) está situado fronte ao antigo concello ou Rathaus. O Venner foi o título político-militar na Suíza medieval. Era o responsable da paz e da protección nunha sección dunha cidade e despois de dirixir as tropas desa sección na batalla. En Berna, o Venner era unha posición moi poderosa e era clave nas operacións da cidade. Cada Venner estaba conectado a un gremio e escollido do gremio. Venner foi un dos dous únicos postos dos que se elixía o Schultheiß ou Lord Maior. A estatua, construída en 1542, mostra a un Venner con armadura completa co seu estandarte.
A fonte de Moisés, situada na Münsterplatz (en galego: Praza da Catedral) foi reconstruída en 1790–1791. A pía do Estilo Luís XVI deseñouna Niklaus Sprüngli. A figura de Moisés data do século XVI. A estatua representa a Moisés levando os Dez Mandamentos ás Tribos de Israel. Moisés está retratado con dous raios de luz que se proxectan da súa cabeza, que representan que conta que despois de atoparse con Deus a pel do rostro de Moisés quedou radiante. Os raios de luz xemelgos proceden dunha longa tradición de que a Moisés crecéronlle cornos.
Isto derívase dunha interpretación errónea da frase hebrea karan `ohr panav (קָרַן עֹור פָּנָיו). A raíz קרן Q-R-N (qoph, resh, nun) pódese ler como "corno" ou "raio de luz", dependendo da vocalización. `Ohr panahv (עֹור פָּנָיו) tradúcese como "a pel do seu rostro".
Interpretadas correctamente, estas dúas palabras forman unha expresión que significa que Moisés estaba iluminado, que "a pel do seu rostro brillaba" (como ocorre cun halo), como a KJV teno.
A Biblia dos Setenta traduce correctamente a frase hebrea como δεδόξασται ἡ ὄψις, "o seu rostro foi glorificado", pero Xerome de Estridón traduciu a frase ao latín como cornuta esset facies sua "a súa cara tiña cornos".
Con aparente autoridade bíblica, e a conveniencia engadida de darlle a Moisés un atributo visual único e facilmente identificable (algo do que carecían notablemente os outros profetas do Antigo Testamento), mantívose como estándar na arte occidental representar a Moisés con cornos pequenos ata ben despois de que a tradución errónea fose realizada no Renacemento. Nesta representación de Moisés identificouse o erro, pero o artista optou por colocar cornos de luz na cabeza de Moisés para axudar na identificación.
O Zähringerbrunnen construíuse en 1535 como un monumento ao fundador de Berna, Berchtold von Zähringer. A estatua é un oso con armadura completa, con outro cachorro de oso aos seus pés. O oso representa o oso, ao que segundo a lenda, Berchtold disparou na península do Aar mentres buscaba un sitio para construír unha cidade.
Unha das estatuas máis interesantes é a Kindlifresserbrunnen (en galego: Fonte do comedor de nenos, pero a miúdo traducida como fonte do Ogro) que se atopa na Kornhausplatz. A fonte construída entre 1545 e 1546 no lugar dunha fonte de madeira do século XV. Coñecida orixinalmente como Platzbrunnen (galego: Praza da Fonte), o nome actual data de 1666. A estatua é un xigante ou ogro comendo un neno espido. Outros nenos son visibles nun saco aos pés da figura. Hai varias interpretacións do que representa a estatua, incluíndo que é un xudeu cun sombreiro xudeu en punta ou o deus grego Chronos. Non obstante, a explicación máis probable é que a estatua representa unha figura Fastnacht que asusta aos nenos desobedientes.
A fonte Anna Seiler, situada no extremo superior da Marktgasse, lembra á fundadora do primeiro hospital de Berna. Anna Seiler está representada por unha muller cun vestido azul, botando auga nun pequeno prato. Ela está sobre un piar traído da cidade romana de Aventicum (moderna Avenches). O 29 de novembro de 1354 no seu testamento pediulle á cidade que axudase a fundar un hospital na súa casa, que hoxe está en pé en Zeughausgasse. O hospital tiña inicialmente 13 camas e 2 asistentes e ía ser un ewiges Spital ou un hospital perpetuo. Cando Anna morreu arredor de 1360 o hospital rebautizouse como Seilerin Spital. En 1531 o hospital trasladouse ao mosteiro baleiro da Orde Dominicana St. Michaels Insel (illa de San Miguel) e entón era coñecida como Inselspital, que aínda existe máis de 650 anos despois de que Anna Seiler o fundase. O moderno Inselspital ten uns 6.000 empregados e atende a preto de 220.000 persoas ao ano. |de}}
Gabriela Sabatini
Gabriela Beatriz Sabatini, nada en Buenos Aires o 16 de maio de 1970, é unha tenista profesional arxentina retirada, a máis destacada na historia dese deporte no país.
En 1990, Sabatini gañou o Aberto dos Estados Unidos en individual, converténdose na única tenista arxentina en logralo e dous WTA Tour Championships en 1988 e 1994. Foi tamén finalista nos torneos de Wimbledon de 1981 e no Aberto dos Estados Unidos de 1988, ano en que gañou a medalla de prata nos Xogos Olímpicos.
En dobres, a súa actuación máis destacada foi o Campionato de Wimbledon de 1988 logrado xunto a Steffi Graf. En 2006 foi incorporada ao Salón da Fama do Tenis Internacional.
Vida persoal
O 22 de maio de 2003, Sabatini puido obter a cidadanía italiana "ius sanguinis" porque o seu bisavó David Sabbatini naceu en Potenza Picena na rexión das Marcas e inmigrou á Arxentina a finais do século XIX.
Dende a súa retirada do tenis aos 26 anos, Sabatini promocionou as súas liñas de perfumes e traballou con organizacións de axuda á infancia e ás persoas sen recursos.
Nicarao
Nicarao é o nome dun suposto xefe indíxena ou cacique que gobernou sobre un territorio no suroeste de Nicaragua a comezos do século XVI. En base das investigacións realizadas por historiadores 2002, descubriuse que o seu nome real era Macuilmiquiztli.
Contexto histórico
Cristovo Colón, na súa cuarta e derradeira viaxe do ano 1502, explorou a costa leste do que hoxe se coñece como Nicaragua mais non se internou na costa oeste nin entrou en contacto con ningún pobo indíxena. En 1522, o conquistador español Gil González Dávila partiu dende Panamá con 100 homes na primeira incursión cara as rexións occidentais de Costa Rica e Nicaragua. Cando chegaron ó suroeste de Nicaragua, atoparon unha tribo falante de nahuat, e coa axuda de dous intérpretes indíxenas que ían con González Dávila, foi quen de conversar co cacique da tribo, que dende entón foi referido como Nicarao.
Controversia do nome
En 2002, investigacións realizadas por dous historiadores nicaraguanos que traballaron de xeito independente, argumentaron que o verdadeiro nome do cacique era en realidade Macuilmiquiztli, que quere dicir "Cinco Mortes" na lingua náhuatl.
Non se sabe o motivo polo cal o nome Nicarao se empezou a asociar co cacique Macuilmiquiztli. É posible que os conquistadores españois derivaran o nome Nicarao en base á etnicidade da tribo, que estaba composta polo pobo pipil-nicarao, que son unha póla dos náhuatls. Andrés de Cereceda, o tesoreiro da expedición de González Dávila, escribiu no seu rexistro os nomes dos caciques das aldeas onde se recolleu o ouro. No veciño Golfo de Nicoya de Costa Rica, eles atoparon a meirande vila indíxena que visitaron, que estaba gobernada por un cacique chamado Chorotega. Dende entón, as fontes lingüísticas empregaron o nome dese cacique como epónimo, "pobo chorotega", para abarcar unha serie de aldeas que tiñan similitudes culturais e lingüísticas malia estar fisicamente separadas.
Anoa
O anoa, anoa das chairas ou búfalo anano (Bubalus depressicornis) é unha especie de bóvido endémica das illas de Célebes e Buton (Indonesia). Encóntrase ameazada de extinción pola perda do seu hábitat natural debido á agricultura e especialmente pola caza.
As Moreiras, Amandi, Sober
As Moreiras é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
O Pacio, Amandi, Sober
O Pacio é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Zwitterión
Un zwitterión, do alemán Zwitter ([ˈtsvɪtɐ]), 'hermafrodita', é unha molécula que contén un número igual de grupos funcionais cargados positivamente que cargados negativamente. Os zwitterións tamén se chaman sales internos. Nos aminoácidos, por exemplo, en solución establécese un equilibrio químico entre a molécula "parental" e o zwitterión.
As betaínas son zwitterións que non poden isomerizarse a unha forma totalmente neutra, como cando unha carga positiva está localizada sobre un grupo amonio cuaternario. De xeito similar, unha molécula que conteña un grupo fosfonio e un grupo carboxilato non se pode isomerizar.
Aminoácidos
[X] significa a concentrción da especie química X no equilibrio. Asúmese xeralmente que K>1, é dicir, que o zwitterión é o isómero de aminoácido predominante en solución acuosa. Suxeriuse que, baseándose nunha análise teórica, o zwitterión está estabilizado en solución acuosa por enlaces de hidróxeno con moléculas de auga do solvente. As análises de datos de difracción de neutróns para a glicina mostraron que está en forma zwitteriónica en estado sólido e confrmaron a presenza de enlaces de hidróxeno. Utilizáronse cálculos teóricos para mostrar que os zwitterións poden tamén estar presentes na fase de gas nalgúns casos diferentes da simple transferencia de ácido carboxílico a amino.
Os valores de pKa para a desprotonación dos aminoácidos comúns están no rango de 2,15 ± 0,2. Isto é tamén consistente co predominio do isómero zwitterión en solucións acuosas. Como comparación, o ácido carboxílico ácido propiónico, RCO2H (R=CH3CH2), ten un valor de pK de 4,88.
Outros compostos
O ácido sulfámico cristaliza en forma de zwitterión.
En cristais de ácido antranílico hai dúas moléculas na cela unidade. Unha molécula é a forma zwitteriónica, a outra non.
No estado sólido, o H4EDTA é un zwitterión con dous protóns que foron transferidos desde grupos ácido carboxílico a átomos de nitróxeno.
Estudos teóricos
miniatura|140px|[[Fosfato de piridoxal]] Aínda que o equilibrio en solución entre un composto e o seu isómero zwitterión non se pode estudar experimentalmente, poden obterse algunhas conclusións dos resultados dos cálculos teóricos. Un bo exemplo proporciónao o fosfato de piridoxal, unha forma de vitamina B6. Prediciuse un equilibrio tautomérico para a obtención deste composto en solución acuosa, favorecendo o zwitterión, no cal se transfire un protón do grupo -OH fenólico ao átomo de nitróxeno.
Betaínas e compostos similares
O composto trimetilglicina, que foi illado da remolacha azucreira (Beta vulgaris), foi denominado "betaína". Posteriormente, descubríronse outros compostos que conteñen o mesmo motivo estrutural, un átomo de nitróxeno cuaternario cun grupo carboxilato unido a el por medio dun elo de -CH2-. Actualmente, todos os compostos cuxa estrutura inclúe este motivo denomínanse betaínas. As betínas non se isomerizan porque os grupos químicos unidos ao átomo de nitróxeno non son lábiles. Estes compostos poden clasificarse como zwitterións permanentes, xa que non ocorre a isomerización a unha molécula sen cargas eléctricas, ou é moi lenta. Outros exemplos de zwitterións permanentes son as fosfatidilcolinas e a psilocibina, que tamén conteñen un átomo de nitróxeno cuaternario, pero cun grupo foasfato cargado negativamente en lugar dun grupo carboxilato e surfactantes pulmonares como a dipalmitoilfosfatidilcolina.
As Pozas, Amandi, Sober
As Pozas é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Campo Municipal de Vilas
O Campo Municipal de Vilas é un estadio de fútbol galego do concello de Rianxo. Ten capacidade para 500 espectadores e serve de localía ao Unión de Asados.
Estatística de Maxwell-Boltzmann
miniatura|Representación gráfica da función densidade de distribución de Maxwell-Boltzmann.
Félix Édouard Guérin-Méneville
Félix Édouard Guérin-Méneville, tamén coñecido como Félix Édouard Guérin, nado o 12 de outubro de 1799 en Toulon, e finado o 26 de xaneiro de 1874 en París, foi un entomólogo francés.
Estatística de Maxwell-Boltzmann
En física, a estatística de Maxwell-Boltzmann é unha función estatística desenvolvida para modelar o comportamento de sistemas físicos rexidos pola mecánica clásica. Esta función estatística clásica, formulada orixinalmente polos físicos J.C. Maxwell e L. Boltzmann, rexe a distribución dun conxunto de partículas en función dos posibles valores de enerxía dos estados que estas poden ocupar. Para cada sistema termodinámico, a distribución de Maxwell-Boltzmann non é outra cousa que a aplicación do colectivo canónico da mecánica estatística, baixo o suposto non-cuántico de que os números de ocupación de cada estado dispoñible son pequenos comparados co número máximo de ocupación.
Félix Édouard Guérin-Méneville
Traxectoria
miniatura|150px|Ilustración do Dictionnaire Pittoresque d’Histoire Naturelle.
Estatística de Maxwell-Boltzmann
Esta función é unha densidade de probabilidade cuxa expresión é:Ou de forma máis xeneralizada, pode expresarse como:
Félix Édouard Guérin-Méneville
Traxectoria
Guérin-Méneville cambiou o seu apellido, anteriormene Guérin, en 1836. Foi o autor da obra ilustrada Iconographie du Règne Animal de G. Cuvier, un complemento ao traballo dos zoólogos Georges Cuvier e Pierre André Latreille, Le Règne Animal, na que ilustrou só unha selección dos animais descritos. Cuvier quedou moi contento con este traballo, do que dixo que sería moi útil para os lectores, e que as ilustracións eran «tan precisas como elegantes».
Estatística de Maxwell-Boltzmann
Onde:
Félix Édouard Guérin-Méneville
Traxectoria
Desde 1822 a 1825 foi un dos científicos que participaron na expedición de Louis Isidore Duperrey a bordo de La Coquille. Durante esta viaxe ao redor do mundo, describiu e debuxou numerosos insectos.
De 1833 a 1838 publicou, con Achille Rémy Percheron, Genera des Insectes, incompleto, e desde 1833 a 1840, con Gaspard Joseph Martin Saint-Ange, o Traité élémentaire d'histoire naturelle... (2 volumes).
Foi o introdutor dos vermes da seda en Francia, para que puideran criarse para a produción de seda.
Estatística de Maxwell-Boltzmann
Límites de aplicación
Para un sistema de partículas cuánticas, a hipótese de que N_i sexa substancialmente menor que g_i para os estados diferentes do fundamental en xeral non se cumprirá e é necesario acudir á estatística de Bose-Einstein se as partículas son bosónicas ou á estatística de Fermi-Dirac si as partículas son fermiónicas.
As estatísticas de Fermi–Dirac (+) e Bose–Einstein (−) poden ser expresadas como:Asumindo que o valor mínimo de \epsilon_i é bastante pequeno, pódese verificar que a condición na cal a distribución de Maxwell-Boltzmann é válida é cando se cumpre que:Para un gas ideal, podemos calcular os potenciais químicos utilizando o desenvolvemento da ecuación Sackur–Tetrode para demostrar que :onde E é a enerxía interna total, S é a entropía, V é o volume, e \Lambda é a lonxitude de onda térmica de De Broglie. A condición de aplicación para a distribución Maxwell-Boltzmann nun gas ideal resulta:
Félix Édouard Guérin-Méneville
Traxectoria
Foi o editor do Dictionnaire Pittoresque d'Histoire Naturelle, publicado en París entre 1836 e 1839.
Ademais da citada, foi membro das sociedades cieníficas Académie d'agriculture de France, Société des sciences naturelles de la Charente-Maritime, Société d'agriculture de La Rochelle, Académie des belles-lettres, sciences et arts de La Rochelle e da Academia das Ciencias de Turín.
Algunhas obras
(Ver lista completa en Félix Édouard Guérin-Méneville. Publications)
A Ribeira, Amandi, Sober
A Ribeira é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Félix Édouard Guérin-Méneville
Eponimia
A Guérin-Méneville dedicáronselle os nomes científicos de ducias de xéneros e especies de insectos e outros organismos, incluída polo menos unha serpente.
Abreviatura
A abreviatura Guérin-Méneville emprégase para recoñecer a Félix Édouard Guérin-Méneville como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Principado (homónimos)
Principado, pódese referir a:
San Pedro, Canaval, Sober
San Pedro é un lugar da parroquia de Canaval no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Instituto Nacional de Industria
O Instituto Nacional de Industria (INI) foi unha entidade estatal española, creada como un soporte institucional para promover o desenvolvemento da industria en España.
Historia
miniatura|260px|Imaxe do camión [[Pegaso (automoción)|Pegaso II, lanzado en 1951 pola empresa ENASA, pertencente ao INI.]]
O INI foi fundado por Juan Antonio Suances, xeneral de división da rama de enxeñeiros navais, durante o período da autarquía franquista (1939-1959) por unha Lei do 25 de setembro de 1941, co obxectivo de promover a creación de novas empresas industriais dentro dunha visión autárquica da economía:
Segundo o artigo 1° da súa lei fundacional, o obxectivo era:
Para a súa creación seguiuse o modelo italiano do Istituto per la Ricostruzione Industriale (IRI). As primeiras actuacións acabaron en fracaso (Adaro, lousa betuminosa), pero co tempo converteuse na maior corporación industrial de España.
Entre 1939 e 1941 a política económica tendera a privilexiar os sindicatos verticais, concedendo ao mesmo tempo un papel aínda maior á iniciativa empresarial privada na reconstrución.
Para o historiador e hispanista Stanley G. Payne, a destitución do xerarca dos sindicatos Gerardo Salvador Merino, unida ao incremento da influencia militar, fomentaron a formación deste organismo que desenvolvería directamente o capitalismo de Estado.
O INI creouse para reconstruír e dar impulso á economía española desde unha visión moi particular da economía, e encargábase de encauzar e poñer en marcha as cuantiosas inversións precisas para a industrialización do país, para atender as necesidades da defensa nacional e para financiar grandes proxectos industriais.
As principais críticas que se poden facer a súa actuación durante os seus primeiros anos son as seguintes:
A pesar de todas as súas ineficiencias e erros estratéxicos, o INI tivo un efecto positivo indubidábel e decisivo no paso da España subdesenvolvida e de economía fundamentalmente primaria dos anos 1940 á puxante e terciarizada dos 1970; pero coa apertura da economía española ao comercio internacional, e especialmente a Comunidade Económica Europea o INI perdeu todo sentido e as súas empresas foron privatizándose ao longo dos anos 1980.
Principais empresas do INI
Entre os anos 1941 e 1980 constituíu de feito o grupo empresarial máis grande e importante de España. Durante a súa existencia as grandes empresas que se estableceron a iniciativa do INI foron SEAT, ENDESA, ENSIDESA, Empresa Nacional Bazán, Inespal e outras moitas dedicadas especialmente é produción de ferro, aceiro e aluminio, e tamén á industria petroquímica.
Desaparición
En 1992 autorizouse ao INI para constituír unha Sociedade Anónima á que o Instituto achegaría a totalidade das súas accions no capital das compañías nas que aínda participaba. A nova Sociedade Anónima quedou constituída o 4 de xullo do mesmo ano, co nome de TENEO.
O INI desapareceu en 1995 e as súas funcións foron asumidas pola Sociedade Estatal de Participacións Industriais (SEPI). O SEPI desfíxose de practicamente todas as súas participacións industriais, salvo algúns casos como Hunosa, ou RTVE.
David C. Hilmers
David Carl Hilmers, nado en Clinton, Iowa, o 28 de xaneiro de 1950, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-51-J, STS-26, STS-36 e STS-42.
Traxectoria
Hilmers graduouse en matemáticas polo Colexio Cornell en 1972 e é máster en enxeñería eléctrica pola Escola Naval de Posgraduados dos Estados Unidos en 1978.
Santo Tirso, Amandi, Sober
Santo Tirso é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Pegaso (automoción)
Pegaso foi a marca comercial da empresa española ENASA (Empresa Nacional de Autocamiones, S. A.) utilizada nos seus automóbiles, camións, autobuses e tractores.
Foi un dos principais fabricantes europeos de vehículos industriais. En 1990 foi vendida ao grupo italiano Iveco, pertencente ao grupo Fiat, integrando o consorcio os seus automóbiles e camións.
Historia
ENASA (Empresa Nacional de Autocamiones, S.A.) foi unha empresa española dedicada á fabricación de vehículos industriais, principalmente camións, que durante a década de 1950 tamén produciu os automóbiles deportivos Pegaso. ENASA foi fundada polo Instituto Nacional de Industria (INI) en 1946, da man de Wifredo Ricart, quen recibiu o encargo do presidente do INI Juan Antonio Suances, xeneral de división da rama de enxeñeiros navais.
Para a fundación de ENASA utilizouse a división de automóbiles de Hispano-Suiza, que fora nacionalizada polo Estado español en 1946. Poucos anos despois inaugúrase a colonia Cidade Pegaso en Madrid, para os traballadores da empresa.
Con ENASA sentábase a base dunha industria automobilística nacional nun momento de total illamento económico e político de España. As necesidades daquel momento eran primarias: camións, tractores e tecnoloxía. Así, sobre os restos de Hispano-Suiza naceu ENASA, cuxa prioridade era a produción de vehículos de transporte pesado e público.
Contra 1968 ENASA conseguiu facerse co control da empresa rival SAVA. Adquiriu a súa fábrica de Valladolid e herdou desta o seu modelo J4, á vez que eliminou da súa gama todos os modelos de camións que facían a competencia.​
A empresa mantivo a súa sede central nas antigas instalacións de Hispano-Suiza en La Sagrera, até que en 1980 se trasladou á Zona Franca de Barcelona. En marzo de 1984 adquiriu a empresa británica Seddon Atkinson polo simbólico prezo de unha libra esterlina ao seu anterior socio International Harvester.​
En 1990 foi vendida ao consorcio Iveco, pertencente ao grupo Fiat, aínda que a produción de camións e motores para autobuses Pegaso non cesaría até 1995.
Volume de vendas
miniatura|220px|Camións Pegaso da Infantaría de Mariña do [[Perú]]
Venda a Iveco
Coa entrada de España na por entón Comunidade Económica Europea, Pegaso decidiu abrirse a novos mercados no continente. Para iso debía actualizar a súa gama, que daquela estaba anticuada. Porén, a situación económica da empresa non era a ideal, polo que estas reformas serían difíciles de aplicar. Ademais, tamén se necesitarían actualizar os motores pola entrada en vigor da normativa europea sobre emisións.
O proceso de venda desta empresa nacionalizada comezou en 1989. Presentáronse varias compañías de orixe europea e xaponesa, aínda que as niponas foron descartadas por non pertenceren ao Espazo Común. O comprador elixido foi un consorcio formado polas empresas MAN e Daimler-Benz, que estarían dispostas a pagar un total de 28 800 millóns de pesetas polo 80 % da empresa e polas súas instalacións co compromiso de manter a marca. Porén, a Comisión Europea vetou a compra por motivos de competencia, ofrecendo como alternativa que só unha das dúas (Daimler-Benz ou MAN) compraran Pegaso e ambas as dúas desistiron.
En primeira instancia a elección destas empresas obrigou ao Instituto Nacional de Industria a rexeitar ofertas dos fabricantes Volvo Trucks, DAF e Iveco. Porén, dada a negativa por parte dos fabricantes alemáns, os propietarios de ENASA tiveron que aceptar a menos mala do resto das ofertas, sendo Iveco quen ofreceu unha suma de 1 200 millóns de pesetas por un paquete do 60 % das accións da empresa.
Logotipo
Desde 1936, Ricart estivo traballando no departamento de aviación de Alfa Romeo, onde era o encargado do mantemento dos motores Bristol Pegasus de orixe británico. Á súa vuelta a España, en 1946, decidiu utilizar o nome do cabalo alado para as súas creacións.
O deseño do escudo foi realizado polo propio Ricart tras varios esbozos, elixindo a figura equina en salto. Este cabalo encóntrase inscrito nun círculo de cor escura para simbolizar a dimensión global do procecto. Ademais, por detrás de toda esta figura, se pode encontrar unha gran V metálica sinalando os motores V8 que equipaban os seus modelos. Porén, este pegaso non dispón de ás, xa que a figura do cabalo alado no mundo da automoción xa era unha marca rexistrada da |petroleira estadounidense Mobil.
Este feito tamén se pode comprender como un ataque cara ao Cavallino Rampante de Enzo Ferrari, con quen non tivo unha boa relación durante a súa etapa en Italia. Segundo a propia cita de Ricart:
Santa Locaia, Amandi, Sober
Santa Locaia é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Vigo, Amandi, Sober
Vigo é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Axentes 355
Axentes 355 (en The 355) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Simon Kinberg a partir dun guión de Theresa Rebeck e Kinberg, e unha historia orixinal de Rebeck. Está protagonizado por Jessica Chastain, Penélope Cruz, Fan Bingbing, Diane Kruger e Lupita Nyong'o como un grupo de espías internacionais que deben traballar xuntas para impedir a terceira guerra mundial. Édgar Ramírez e Sebastian Stan compoñen o resto do elenco principal. O título do filme deriva de Agent 355, o nome en clave dunha muller espía para o bando patriótico durante a Revolución Americana.
Notostráceos
A dos notostráceos, Notostraca, é unha orde de crustáceos branquiópodos.
Na actualidade abrangue unha soa familia, a dos triópsidos (Triopsidae), con tan só dous xéneros.
As súas especies coñécense como  camaróns cágado.
Descricións
A familia describiuna en 1909 o xeólogo alemán Konrad Keilhack, nun traballo publicado en ''Brauer's Süsswasserf. Deutschl''., 10: 7.
Etimoloxías
O nome científico Notostraca está formado pola unión dos elementos not- e -ostraca, tirados dos termos do grego antigo νῶτος nōtos "costas", e ὄστρακον ‎óstracon, "cuncha" (de molusco, de tartaruga).
En canto Triopsidae está formado pola adición ao nome do seu xénero tipo, Triops, o sufixo do latín científico -ĭdae, propio dos nomes das familias de animais.
Xéneros
A familia Triopsidae comprende dous xéneros:
Características
Os notostráceos son animais que viven en xeral en aguas doces e que presentan unha serie de trazos que permiten distinguilos claramente do resto dos branquiópodos.
As especies dos dous xéneros actuais están considerados fósiles viventes, e non cambiaron significativamente desde o Triásico.
Teñen o corpo formado por tres tagmas: céfalon, tórax e pleon; os dous primeiros e parte do pleon están cubertos por unha casca dorsal en forma de escudo.
Esta casca fai inconfundíbel a esta orde, e recorda un pouco aos cangrexos de ferradura (orde dos xifosuros, da clase dos merostomados), animais mariños de moito maior tamaño.
Posúen un ollo naupliano e dous ollos compostos sésiles. O segundo par de antenas e as maxilas están reducidas ou faltan por completo.
O tórax consta de 11 segmentos, cada un cun par de apéndices (toracópodos) de tipo filopodial, é dicir, aplanados, foliáceos e lobulados. O pleon consta de 13 a 33 segmentos, con 29 a 52 pares de apéndices (pleópodos), de estrutura similar aos toracópodos. O telson posúee un par de cercos anelados moi longos.
Ciclo de vida
Nas poboacións dos notostráceos do hemisferio norte dase con frecuencia un fenómeno de partenoxénese, segundo o cal, de ovos non fecundados nacen unicamente fembis, sendo os machos case inexistentes. Mentres que, a medida que se avanza cara aos trópicos, os machos poden chegar incluso a superar en número ás femias.
O macho adhírese ao cacho da femia e xunta seu 11º par de patas coas da femia. Tanto os ovos fecundados, como os que non o son, almacénanse nun compartimento que se encontra en 11º par de patas.
Nocturnal Animals
Nocturnal Animals é un filme estadounidense de 2016 escrito, producido e dirixido por Tom Ford. Está baseado na novela de 1993 Tony and Susan de Austin Wright. Está protagonizado por Amy Adams, Jake Gyllenhaal, Michael Shannon, Aaron Taylor-Johnson, Isla Fisher, Armie Hammer, Laura Linney, Andrea Riseborough e Michael Sheen. Conta a historia da propietaria dunha galería de arte que le unha novela escrita polo seu primeiro marido para as semellanzas que existen entre a historia e a súa antiga relación.
Non apagues nunca a luz
Non apagues nunca a luz (en Lights Out) é un filme estadounidense de 2016 dirixido por David F. Sandberg, producido por Lawrence Grey, James Wan e Eric Heisserer, e escrito por Heisserer. Está protagonizado por Teresa Palmer, Gabriel Bateman, Billy Burke e Maria Bello. Está baseado na curtametraxe homónima de 2013, tamén dirixida por Sandberg.
No filme, unha moza debe enfrontarse aos medos da súa infancia para protexer ao seu irmán dunha entidade sobrenatural que ten un misterioso apego coa súa nai. Despois do éxito da curtametraxe, Sandberg anunciou unha adaptación cinematográfica baseada nela. A fotografía principal do filme comezou en xuño de 2015 nos Ánxeles e rematou o 5 de agosto de 2015.
Estreouse en galego o 4 de maio de 2021 na TVG.
A Mogueira, Anllo, Sober
A Mogueira é un lugar da parroquia de Anllo no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Viloudriz, Amandi, Sober
Viloudriz é un lugar da parroquia de Amandi no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Escultura helenística
miniatura|319x319px|Axesandro, Atenodoro e Polidoro: [[Laocoonte e os seus fillos|Grupo de Laocoonte, século I a.C.]] A escultura helenística representa unha das máis importantes expresións da cultura helenística, e a etapa final da evolución da tradición grega de escultura na Antigüidade. A definición da súa vixencia cronolóxica, ben como das súas características e significado, teñen sido obxecto de moita discusión entre os historiadores da arte, e parece que o consenso está lonxe de se alcanzar. Usualmente, considérase o período helenístico comprendendo o intervalo entre a morte de Alexandre o Grande, en ., e a conquista de Exipto polos romanos en. As súas características xenéricas defínense polo eclecticismo, secularismo e historicismo, tomando como base a herdanza da escultura grega clásica e asimilando influencias orientais.
Entre as súas contribucións orixinais á tradición grega de escultura están o desenvolvemento de novas técnicas, a mellora da representación da anatomía e da expresión emocional humanas, e unha mudanza nos obxectivos e abordaxes da arte, abandonándose o xenérico polo específico. Iso traduciuse no abandono do idealismo clásico de carácter ético e pedagóxico en troques da énfase dos aspectos humanos cotiáns e a redirección da produción para fins puramente estéticos e, ocasionalmente, propagandísticos. A atención dada ao ser humano e a súa vida interior, as súas emocións, os seus problemas e anhelos comúns, resultou nun estilo realista que tendía a reforzar o drama, o prosaico e o movemento, e con iso foron aparecendo os primeiros retratos individualizados e dotados de verosimilitude da arte occidental. Ao mesmo tempo, ocorre unha grande ampliación da temática, coa inclusión de representacións da vellez e da infancia, de deidades menores non-olímpicas e personaxes secundarios da mitoloxía grega, e de figuras do pobo nas súas actividades diarias.
O gusto polo historicismo e a erudición que caracterizou o período helenístico reflectiuse na escultura de forma a incentivar a produción de obras novas de índole deliberadamente retrospectiva, e tamén de copias literais de obras antigas, especialmente en función da ávida procura por composicións célebres clasicistas de parte do gran mercado consumidor romano. Como consecuencia, a escultura helenística tornouse unha influencia central en toda a historia da escultura da Roma antiga. A través da Roma helenizada preservouse para a posteridade un inestimábel acervo de modelos formais e de copias de pezas importantes de autores gregos consagrados, cuxos orixinais acabaron desaparecendo en épocas posteriores, e sen as cales o noso coñecemento da escultura da Grecia antiga sería moito máis pobre. Por outra banda, o imperialismo de Alexandre en dirección ao Oriente levou a arte grega até rexións distantes de Asia, influenciando as producións artísticas de diversas culturas orientais, orixinando unha serie de derivacións estilísticas híbridas e a formulación de tipoloxías escultóricas novas, entre as cales talvez a máis seminal no Oriente fose a fundación da iconografía do Buda, até entón vedada pola tradición budista.
Para o Occidente moderno, a escultura helenística foi importante como forte influencia sobre a produción renacentista, barroca e neoclásica. No século XIX, a escultura helenística caeu en desprestixio e pasou a ser vista como mera dexeneración do ideal clásico, un prexuízo que penetrou no século XX e só recentemente comezou a ser posto de lado, a través da multiplicación de pescudas actuais máis comprensivas sobre este tema, e a pesar de que o seu valor aínda é cuestionado por núcleos resistentes da crítica e o seu estudo está dificultado por unha serie de razóns técnicas, ao que parece a plena rehabilitación da escultura helenística xunto aos estudosos é só unha cuestión de tempo, pois para o gran público ela xa se revelou de grande interese, garantindo o éxito das exposicións onde é mostrada.
Antecedentes
esquerda|miniatura|279x279px|Policleto: O [[Doríforo, o summum do idealismo estético do Clasicismo]] A escultura do Clasicismo, o período inmediatamente anterior ao período helenístico, construíuse a partir dunha poderosa estrutura ética que tiña as súas bases na tradición arcaica da sociedade grega, onde a aristocracia gobernante formulara para si mesma o ideal de aretê, un conxunto de virtudes que deberían ser cultivadas para a formación dunha moralidade forte e dun carácter socialmente apto, versátil e eficiente. Paralelamente, formulouse o concepto de kalokagathia, que afirmaba a identidade entre Virtude e Beleza. Expresando eses conceptos baixo formas plásticas, naceu un novo canon formal, desenvolvido por Policleto e polo grupo de Fidias, que buscaba a creación de formas humanas ao mesmo tempo naturalistas e ideais, a través de cuxa beleza perfecta e equilibrada se puidesen entender as virtudes do espírito.
Esas ideas terían sido reforzadas pola contribución de filósofos como Pitágoras, que dicían ser a arte un poder efectivo, capaz de influenciar as persoas para o ben ou para o mal, conforme se obedecían ou violaban determinados principios de equilibrio e forma. Dicía tamén que a arte debería imitar a orde divina, que se baseaba en relacións numéricas definidas, e se expresaba na harmonía, coherencia e simetría dos obxectos naturais. El traballara as súas ideas a partir das súas pescudas coas matemáticas e a música, mais non tardou para que elas fosen aplicadas ás outras artes, incentivando un uso eminentemente ético para a creación artística e fomentando valores colectivos antes do que individuais, o que a filosofía idealista de Plat ón corroborou con elocuencia.
Contexto e características
O espírito da cultura helenística comezou a se formar coa conquista de Grecia polos macedonios e coas expedicións militares de Alexandre para o Oriente, que levaron a cultura grega clásica até as marxes do río Indo e deron orixe ao establecemento de diversos reinos greco-orientais. A cultura da Grecia clásica, da cal a Macedonia era dependente, era definida dentro dunha visión do mundo relativamente limitada, circunscrita á cidade-estado, a polis. Mesmo que os gregos fundasen unha cantidade de colonias en torno ao Mediterráneo e do Mar Negro, e mantivesen contactos con outros países, a súa referencia cultural permanecía sendo a metrópole, cuxa sociedade se guiaba pola experiencia de grupos definidos vivindo nas cidades máis importantes. Segundo Jerome Pollitt, "un grego clásico podería viaxar voluntariamente para buscar aventuras, mais unha vez encerrada a aventura súa intención era retornar para a sociedade pequena, suxeita e familiar onde súa identidade se tiña estabelecido".
Coa presenza macedonia en pleno solo grego, e co espírito imperialista de Alexandre Magno, ese mundo máis ou menos estático sofre un profundo abalo e comeza a probar unha transformación que tornaría aquela vida tradicional e comunitaria unha cousa do pasado. Alexandre fundou varias cidades nas súas campañas, incentivando migracións importantes de poboacións gregas, incluíndo miles de artistas, que ían tentar a sorte nun ambiente étnico e cultural estraño, construíndo sociedades novas cuxa nota dominante era a inseguridade e mobilidade, en todos os niveis. Despois da súa morte, os seus sucesores entraron nunha serie de disputas de poder, provocando o colapso do imperio en medio dunha axitación intensa e unha perda xeneralizada dos antigos referenciais e expectativas da sociedade greco-macedonia. miniatura|274x274px|A vella bébeda, século II a.C., copia romana. Museos Capitolinos. Na dirección oposta Roma iniciaba a súa belicosa e depredadora, expansión, e declinan a autoconfianza, o idealismo e os antigos valores colectivos sociais e relixiosos, xerando un retraemento e desencanto nos individuos diante da penuria moral, do cinismo político e da violencia dos tempos, aspectos que eran enmascarados pola busca do mero pracer e formalizados artisticamente a través dun realismo por veces cargado de drama. A diversidade de orixes dos colonos e a notoria xenofobia greco-macedonia dificultaban as alianzas sociais duradeiras e confiábeis nas terras conquistadas, e para os artistas o mecenado estaba suxeito a caprichos persoais e frecuentes oscilacións no gusto da elite gobernante, conforme mudaban as inclinacións da política. Non admira entón que Plinio, un clasicista, dixese que o século III a.C. foi unha fase en que as artes desapareceron. Para algúns eses tempos poden ter un chamamento excitante, mais os filósofos da época sinalan unha aguda consciencia de que a fase era de grande inestabilidade, nacendo inclusive un sentimento velado de culpa pola derrocada dos antigos valores morais diante do novo panorama urbano mundano e corrupto, que sería a fonte dunha longa tradición de busca ao retorno á vida simple, primitiva e auténtica dos labregos, do rural, mesmo que ese retorno xamais se puidese realizar de feito, senón simbolicamente, nos periódicos vaivéns e revivalismos clasicistas - o primeiro dos cales acontecería xa na fin do período helenístico - e dentro dos soños do bucolismo poético que poboan a historia da arte desde aqueles tempos até os días de hoxe.