cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ARN polimerase
Terminación
A terminación da transcrición independente de rho realízase sen a axuda da proteína factor rho. A transcrición dunha rexión palindrómica do ADN causa a formación dunha estrutura en "forquita" a partir do transcrito de ARN que fai un bucle e se une a si mesmo. Esta estrutura en forquita é xeralmente rica nos pares de bases G-C, o que a fai máis estable ca o propio híbrido ADN-ARN. Como resultado, o híbrido ADN-ARN de 8 pb do complexo de transcrición cambia a un híbrido de 4 pb. Estas últimas 4 pares de bases son pares A-U, que se unen máis feblemente, e todo o transcrito de ARN sae do ADN.
ARN polimerases bacterianas
Nas bacterias a mesma ARN polimerase cataliza a síntese do ARN mensaxeiro e do ARN non codificante (ARNnc).
A ARN polimerase é unha molécula grande. O núcleo (core) do encima ten cinco subunidades (de ~400 kDa), que son:
Para unirse aos promotores o núcleo (core) da ARN polimerase asóciase co factor de iniciación da transcrición sigma (σ) para formar o holoencima ARN polimerase. O factor sigma reduce a afinidade da ARN polimerase polo ADN non específico e incrementa a especificidade para os promotores, permitindo que a transcrición se inicie nos lugares correctos. O holoencima completo ten, pois, 6 subunidades: β'βαI e αIIωσ (~450 kDa).
ARN polimerases eucarióticas
miniatura|Estrutura da ARN polimerase II eucariótica (azul claro) formando un complexo coa α-amanitina (vermello), un potente veleno fúnxico que se une a este vital encima. Os eucariotas teñen varios tipos de ARN polimerases nucleares, cada un responsable da síntese dun tipo diferente de ARN. Todos están relacionados en estrutura e mecanismo de acción entre si e tamén coa ARN polimerase bacteriana:
Os cloroplastos eucarióticos conteñen unha ARN polimerase moi similar estruturalmente e en mecanismo de acción á ARN polimerase bacteriana, chamada "polimerase codificada nos plastidios". Nos cloroplastos tamén se encontra un segundo encima ARN polimerase, non relacionado estruturalmente nin en mecanismo co bacteriano, chamado "polimerase codificada no núcleo", que é membro da familia proteica da "ARNP dunha soa subunidade".
A mitocondria eucariótica contén unha ARN polimerase non relacionada estruturalmente nin en mecanismo coa bacteriana, membro da familia proteica da "RNAP dunha soa subunidade".
Dado que as ADN polimerases e as ARN polimerases levan a cabo ambas unha polimerización de nucleótidos dependente do molde, podería agardarse que estes dous tipos de encimas estivesen estruturalmente relacionados. Porén, os estudos de cristalografía de raios X indican que, malia conteren ambas as dúas un ión Mg2+ crítico no sitio catalítico, son encimas virtualmente non emparentados, polo que os encimas polimerizadores de nucleótidos dependentes de patrón parece que evolucionaron independentemente dúas veces durante a evolución temperá das células. Unha liña evolutiva orixinou as modernas ADN polimerases e as [[reversotranscriptase]s, xunto cunhas poucas ARN polimerases dunha soa subunidade víricas. A outrra liña evolutiva deu lugar ás ARN polimerases celulares modernas.
ARN polimerases de arqueas
As arqueas teñen un só tipo de ARN polimerase, responsable da síntese de todos os ARN. As ARN polimerases arqueanas son estruturalmente e en mecanismo de funcionamento similares ás bacterianas e ás ARN polimerases I-V nucleares euc]arióticas, e están especialmente relacionadas coa ARN polimerase II nuclear eucariótica. O descubrimento da ARN polimerase das arqueas é bastante recente. As primeiras análises deste encima realizáronse en 1971, cando se purificou a ARN polimerase da arquea halófila extrema Halobacterium cutirubrum. As estruturas cristalinas obtidas das ARN polimerases de Sulfolobus solfataricus e Sulfolobus shibatae sitúan o número total de subunidades arqueanas identificadas en trece.
ARN polimerases víricas
miniatura|[[ARN polimerase T7 formando un ARNm (verde) a partir dun molde de ADN. A proteína móstrase como unha fita púrpura. A imaxe procede de PDB 1MSW.]] Os ortopoxvirus sintetizan o ARN utilizando unha ARN polimerase codificada polo propio virus que está realacionada coas ARN polimerases bacteriana, arqueana, e coas ARN polimerases I-V nucleares eucarióticas. Na maioría do resto dos virus que sintetizan ARN utilizando unha ARN polimerase codificada no seu propio xenoma, esta non está relacionada coa bacteriana nin coa arqueana nin coas eucarióticas I-V nucleares. Moitos virus utilizan unha ARN polimerase ADN dependente dunha soa subunidade que está relacionada estruturalmente e en mecanismo coa ARN polimerase dunha soa unidade dos cloroplastos e mitocondrias eucarióticos e, en menor medida, coas ADN polimerases e as reversotranscriptases. Probablemente a máis estudada é a do bacteriófago T7 (ARN polimerase T7). Outros virus utilizan unha ARN polimerase ARN dependente (unha RNAP que emprega o ARN como molde en vez de ADN). Aparecen en virus de ARN de fibra negativa e en virus con ARN bicatenario, os cales teñen ambos durante parte do seu ciclo de vida ARN bicatenario. Porén, algúns virus con ARN de cadea positiva, como o virus da polio, tamén conteñen unha ARN polimerase ARN dependente.
Purificación da ARN polimerase
A ARN polimerase pode illarse das seguintes maneiras:
E tamén combinando varias das técnicas anteriores.
Disenso
Disenso é o único álbum de estudio da banda galega de noise rock Telephones Rouges, publicado o 5 de novembro de 2012 a través dos selos Mama Vynila Records e Matapadre. O disco foi gravado en directo por Iñaki Bea e Tomás Ageitos no estudio A Ponte no mes de agosto de 2012 e as sobregravacións realizáronse no Círculo Polar Estudio no Grove, onde tamén se mesturou o álbum.
Leung Ping-kwan
Leung Ping-kwan, nado o 20 de abril de 1949 en Xinhui e finado o 5 de xaneiro de 2013 en Hong Kong, foi un escritor hongkonés coñecido tamén co sobrenome literario de Ye Si.
Traxectoria
Nado na provincia de Guangdong criouse en Hong Kong, onde recibiu unha educación bilingüe (inglés/chinés). Estudou inglés na Universidade Baptista de Hong Kong e realizou o doutoramento en literatura comparada na Universidade do Sur de California en San Diego. Comezou a escribir poesía na década de 1960 e publicou un total de once volumes líricos, ademais escribiu novelas, ensaios, relatos e traducións e mais ensinou literatura comparada na Universidade de Lingnan en Hong kong. Entre os seus libros salientan Dao yü dalu, unha colección de relatos curtos publicado en 1987; Dong xi, un poemario de 2000 e Xiang gang wen hua , ensaio dedicado á cultura de Hong Kong publicado en 1992.
NGC 7047
NGC 7047 é unha galaxia na constelación de Acuario. Ten unha magnitude aparente de 13.4, unha ascensión recta de 21h 16m 27,4s e unha declinación de -0° 49' 35".
Aiguamúrcia
Aiguamúrcia é un municipio catalán, situado na provincia de Tarragona, na comarca do Alt Camp. A sede do concello está en Santes Creus. É o municipio máis extenso da comarca, situado na zona montañosa que separa o Penedès do Camp de Tarragona. Limita ao norte con Querol e Pontons, ao leste con El Montmell, ao sur con Vila-Rodona e polo oeste con El Pont d'Armentera e El Pla de Santa Maria.
Aiguamúrcia ten un total de 918 habitantes segundo datos do INE 2013. A poboación está diseminada polo termo municipal entre varios núcleos de poboación.
Cuéllar
Cuéllar é unha vila e municipio da provincia de Segovia, na comunidade autónoma de Castela e León.
Política de Ecuador
O funcionamento da política de Ecuador aparece recollido na constitución de Ecuador, cun mandato de 4 anos para a presidencia, a vicepresidencia e para os membros do Congreso Nacional ecuatoriano. O cargo da presidencia pode reelixirse, pero non para o mandato inmediatamente seguinte. Para votar é necesario ter máis de 18 anos de idade, e o sufraxio é universal e obrigatorio dos 18 os 65 anos de idade, e facultativo para quen ten máis de 65.
Os gobernos provinciais e municipais, e os lexislativos provinciais e municipais son directamente elixidos. O Congreso funciona o ano todo, excepto nos recesos, en xullo e decembro.
O actual presidente, Rafael Correa, asumiu en 15 de xaneiro de 2007.
Cuéllar
Localización
Aséntase no límite onde confinan as provincias de Segovia e Valladolid, sobre unha chaira atravesada de leste para oeste polo río Cega e delimitada ao outro extremo por unha gran cortada paralela ao mesmo e ao norte, que divide o termo municipal.
Política de Ecuador
Poder Executivo
Réxime: República presidencialista Xefe de estado e de goberno: Presidente Rafael Correa (dende 15 de xaneiro de 2007). Vicepresidente: Lenín Moreno. O presidente e o vicepresidente son elixidos na mesma elección polo voto popular para un período de 4 anos, sen reelección.
O Poder Executivo inclúe aínda 15 ministerios, e os ministros son nomeados directamente polo presidente da república.
Poder Lexislativo
O Ecuador ten un Congreso unicameral (non existe a figura do Senado) formado por 100 membros, elixidos directamente polo voto popular nas provincias, para un período de 4 anos. O Ecuador é dividido en 22 provincias, subdivididas en municipios. Tanto as provincias canto os municipios ten os seus lexislativos locais.
Poder Xudicial
A Suprema Corte de Ecuador está composta de 31 xuíces. O país non acepta xurisdición compulsoria da Corte Internacional de Xustiza. Os novos membros da Suprema Corte son escollidos polos membros actuais da Corte. Hai tamén unha Corte Electoral e unha Corte Constitucional. Nunha crise política en 2004, membros da Corte Electoral e da Corte Constitucional foron substituídos polo Congreso. En 2005, foi a vez do Congreso substituír 27 dos 31 xuíces da Suprema Corte.
784
Véxase tamén
Historia ano a ano
Fragata
Fragata pode ser:
Viño de Casaquistán
O viño de Casaquistán é o viño feito en Casaquistán. As orixes da industria vinícola casaca remóntanse ao século VII, cando chegaron á rexión as primeiras cepas de vide procedentes dos países veciños China e Uzbekistán. Aínda que só un 4% da superficie de Casaquistán é ideal para a viticultura, a produción anual de viño alcanza os 236.000 hectolitros a partir dun terreo cultivado de 13.000 hectáreas. Impulsado pola súa riqueza mineral, o país converteuse nun entusiasta consumidor de viño, pero aínda debe importar o 80% do seu consumo de 30 millóns de botellas ao ano.
Historia
esquerda|200px|miniatura|Primitiva botella de viño casaco. A evidencia máis antiga da viticultura en Casaquistán data do século VII da nosa era e foi atopada nos arredores de Shymkent e ao pé dos outeiros de Tian Shan, na provincia de Almaty preto da fronteira con Kirguizistán. Crese que os viños foron introducidos na zona por comerciantes procedentes da provincia chinesa de Xinjiang e das provincias de Fergana e Samarcanda, en Uzbekistán.
Ao longo da historia casaca, a produción do viño mantívose en pequena escala e para o consumo doméstico. A comezos do século XX as adegas de Almaty, Shymkent e Taraz, de propiedade e control gobernamental eran as maiores produtoras. Tras a disolución da Unión Soviética, aumentou de novo o interese polo viño casaco e Rusia converteuse nun dos principais socios comerciais de Casaquistán no comercio do viño.
En xeral, prodúcese un viño de mesa alcanzábel, aínda que a ONU considera que o clima continental podería ser apropiada para a produción dun viño de xeo de alto valor.
Tipos de uva
Ata o momento, a industria casaca do viño estivo enfocada á produción de viños doces. Cultívanse máis de 40 variedades de uva aínda que máis da metade están destinadas a uva de mesa antes que á produción de viño. As máis populares variedades de uva de viño inclúen Aligoté, Aleatico, Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Pinot noir, Riesling, Rkatsiteli, Saperavi, Muscat Ottonel, Bayan Shirey, Kuljinski, Maiski Cherny e Rubinovy Magaracha. Ultimamente aumentou o interese na plantación de variedades internacionais como Sauvignon Blanc.
Campo de Internamento de Frongoch
O campo de internamento de Frongoch  situado en Frongoch, Merionethshire, Gales foi un campo de prisioneiros improvisado durante a primeira guerra mundial. Ata 1916 albergou prisioneiros alemáns en destilerías abandonadas e cabanas vulgares, mais tras os sucesos do Alzamento de Pascua de 1916 en Dublín, Irlanda, os prisioneiros alemáns foron trasladados e empregouse como lugar de internamento de aproximadamente 1.800 prisioneiros irlandeses, entre eles algúns tan notables coma Michael Collins e Arthur Griffith. A todos eles se lles outorgou o status de prisioneiros de guerra. É un feito erróneo que Éamon de Valera tamén estivo preso en Frongoch. Durante esa época De Valera estivo preso nas prisións de Dartmoor, Maidstone e Lewes.
O campo converteuse nun próspero campo de cultivo para a divulgación do credo revolucionario, con inspirados organizadores coma Michael Collins dando clases improvisadas en tácticas guerrilleiras. Após o campo chegou a ser coñecido coma ollscoil na réabhlóide, a "Universidade da Revolución" ou ás veces a "Universidade do Sinn Féin".
O campo foi baleirado en decembro de 1916 cando David Lloyd George substituíu a Herbert Henry Asquith coma Primeiro Ministro.
A escola local de Ysgol Bro Tryweryn atópase agora no sitio onde antes estaba o campo, aínda que hai unha placa conmemorativa nos arredores, con inscricións en gaélico, galés e inglés.
Tordesillas
Tordesillas é un municipio da provincia de Valladolid, situado 30 km ao suroeste da capital de Castela e León, Valladolid. Está situado a 704 metros de altura sobre o nivel do mar e ten 8.512 habitantes (INE 2008).
Distrito Otuke
Otuke District é un distrito da Rexión Norte de Uganda. Como a maioría dos distritos ugandeses, o seu nome provén da poboación capital, Otuke.
Tordesillas
Historia
En orixe foi un alto escarpe fortificado que servía de vixilancia os campos ermos de ao redor que constituían parte da Estremadura castelá. Había outros puntos en igual altura que servían tamén de vixilancia: Zamora, Toro e Simancas.
Distrito Otuke
O distrito limita co Distrito Agago polo norte, co Distrito Abim polo nordeste, co Distrito Napak polo leste, co Distrito Amuria polo sueste, co Distrito Alebtong polo sur, co Distrito Lira polo suroeste e co Distrito Pader polo noroeste. Otuke, a cabeceira, atópase aproximadamente a 66 km ao leste de Lira, a principal cidade da subrexión.
Tordesillas
Historia
Coa chegada de Almanzor por estas terras houbo un gran retroceso e despoboamento ata que máis tarde, no século XI empeza unha lenta recuperación á fronte do conde castelán Sancho García. Os documentos desta época noméana como Oterdesillas. No século XII pertence ao bispado de Palencia cuxos bispos tiñan palacios dentro dos muros desta praza forte.
Distrito Otuke
O censo do ano 2002 dáballe unha poboación estimada de 62.000 habitantes. No 2009, a poboación do distrito tiña estimados 77.800 habitantes.
Tordesillas
Historia
Ostenta os títulos de Moi ilustre, antiga, coroada, leal e nobilísima vila.
Festas
miniatura|300px|Toro de la Vega. As festas maiores de Tordesillas teñen lugar no mes de setembro, aínda que os días son variables cada ano. Celébranse en honra da nosa Señora a Virxe da Pena, patroa da Vila e Terra de Tordesillas, cuxa ermida atopar alén do río, e á que se chega en romaría con carros e cabalos engalanados.
As celebracións comezan o día 8 de setembro, día da patroa da Vila, a Virxe da Guía.
O domingo celébrase a festividade da Virxe da Pena, e o martes ten lugar o polémico "Torneo do Touro de la Vega", declarado de interese turístico rexional, que vén celebrándose desde hai séculos. Durante o torneo, que se rexe por normas propias, o touro é alanceado por persoas a pé ou dacabalo, non podendo alancearlo de novo en caso de estar ferido de morte. Desde o ano 2005, o Partido Animalista Contra o Maltrato Animal (PACMA) e outras organizacións maniféstanse contra esta práctica realizando unha manifestación dous días antes do torneo.
Semana Santa
As procesións da Semana Santa Tordesillana, xorden do mesmo xeito que en moitos ámbitos casteláns, nos séculos XVI e XVII. O século XVIII é a época de esplendor das confrarías pero, curiosamente, tamén foi a do seu declive, tan só dous chegaron ata o século XX, cando, nun novo rexurdir, fúndanse nove máis.
A Semana Santa de Tordesillas, foi declarada de interese turístico rexional no ano 1996. Durante estes días as rúas convértense en auténticos museos, e as obras escultóricas de grandes artistas que durmían nos seus templos, recuperan vida e achéganse ao espectador.
Orixes
Dentro das procesións que diariamente se celebran en Tordesillas, cabe destacar a Procesión do Encontro Doloroso o mércores pola noite na Praza Maior e a Procesión da Paixón de Cristo o Venres Santo onde se realiza unha procesión dun total de catorce pasos acompañados das súas confrarías titulares.
Mercado da Idade Media
Durante o primeiro fin de semana de outubro, as rúas de Tordesillas volven ao medievo.
Estandartes e pendóns colgan dos balcóns do centro histórico da Vila, músicos, malabaristas, saltimbanquis, comedores de lume, señores feudais, damas, príncipes e princesas, monxes, labregos, soldados, bruxas, esmoleiros, trobadores e un sen fin de personaxes realizan entretidos e coloristas pasacalles que percorren o centro histórico. Os tordesillanos participan ataviados con traxes da época e son moitos os artesáns de toda España que aproveitan este escaparate para a promoción dos seus produtos.
O mercado medieval de Tordesillas, celebrouse por primeira vez no ano 1994, data na que se conmemoraba o V Centenario do Tratado de Tordesillas. Desde o ano 1995 a organización correu a cargo da Asociación de Empresarios e Profesionais, e ano tras ano foi incrementando o número de persoas que o visitan, converténdose nun fito da oferta turística e cultural de Castela e León.
Monumentos
miniatura|200px|Monumento ao Toro de la Vega. Conserva aínda algúns vestixios de muralla de pedra e ladrillo que rodeaba esta poboación. Ten unha ponte medieval, en pedra de cantería con dez ollos de arco apuntado e tajamaré nos alicerces. Na súa orixe esta ponte tiña un castelo de defensa construído a un terzo da entrada. O armazón urbano organízase a partir de dúas rúas perpendiculares que terminan (ou empezan) na praza Maior, seguindo o esquema dos campamentos romanos.
miniatura|200px|Ponte sobre o río Douro.
Guadalupe Murillo
María Guadalupe Murillo Solís, nada en Pontevedra o 5 de abril de 1970, é unha avogada, empresaria e política galega do PPdeG.
Traxectoria
Licenciada en Dereito. É directora xeral de Conservas Pescamar. En 2014 foi elixida presidenta do Pontevedra CF. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 e nas de 2020 foi elixida deputada polo PPdeG.
A andoriña na cultura popular galega
miniatura|275px|Niño de andoriñas no [[Pazo de Fefiñáns.]] miniatura|275px|Andoriñas en [[Pinzás, Tomiño|Pinzás, Tomiño.]]
Antigamente a andoriña consagrábase aos deuses penates (protectores dos fogares), tal como menciona Claudio Eliano, e xa daquela ninguén as mataba. Considerábanse o heraldo da primavera e en Rodas tiñan un cántico para celebrar a chegada das andoriñas nas súas migracións anuais.
En Galicia, de acordo coa cultura tradicional galega, considérase unha ave sagrada que hai que respectar e protexer. É popular a lenda que conta que as andoriñas arrincaron as espiñas da coroa que levaba Xesús Cristo, e que do sangue deste vén a mancha vermella que amosan no seu pescozo. Por esta razón son aves que ninguén molesta nin se lle vai ós niños. Así mesmo, desta crenza procede a consideración das andoriñas como protectoras das casas nas que aniña: crese que traen boa sorte e por iso favorécese que aniñen na casa. Mesmo se cre que matar unha andoriña ou destruí-lo seu niño é un pecado e que quen o faga sufrirá axiña unha desgraza na súa casa (Risco, Rodríguez López )
Butrus Rai
Butrus Rai (en بطرس راعي), nado en Alepo o 8 de novembro de 1922 e finado o 7 de xuño de 1994, foi un relixioso católico melquita sirio, arcebispo de Nosa Señora do Paraíso en México dende 1988 até o seu pasamento.
A andoriña na cultura popular galega
Considéranse agoiros do tempo que vai facer: cando as andoriñas voan baixo é que vai cambia-lo tempo.
Butrus Rai
Traxectoria
Xurx Kahala naceu en Alepo o 8 de novembro de 1922. Foi ordenado sacerdote basiliano alepino o 26 de xuño de 1948.
A andoriña na cultura popular galega
A Virxe de Padrón leva unha andoriña na coroa e por iso corre un cantar no que se di que O Señor bendiga â ave que leva nosa Señora (Rodríguez López).
A andoriña na terapéutica popular
Chámase pedra alidoña (ou simplemente alidoña) unha concreción calcárea que disque se forma no estómago ou na moela das andoriñas. Utilízase para curar feridas, por simple contacto coa pel, ou certas infeccións.
Tamén existe a herba andoriña ou herba da andoriña, máis coñecida cos nomes de celidonia e ceruda (Chelidonium majus), que antigamente se cría boa para as enfermidades dos ollos. Este uso medicinal, que tamén se chegou a aplicar ás propias andoriñas, vén da antiga crenza de que os polos de andoriña nacían cegos pero a nai curábaos ó refregarlles os ollos cun anaco desta herba.
Butrus Rai
Traxectoria
Logo da institución da Pontificia Comisión para a Revisión do Código de Dereito Canónico Oriental (Pontificia Commissio Codici Iuris Canonici Orientalis Recognoscendo) por Paulo VI, o 15 de setembro de 1973 foi nomeado membro consultor da mesma.
A andoriña na cultura popular galega
Sinonimia e léxico derivado
miniatura|dereita|200px|Andoriña no libro Nederlandsche Vogelen, Volume 1 (1770). Outros nomes que recibe a andoriña son os seguintes: andolía, colandrilla. No galego-asturiano: andolía e golondría
Butrus Rai
Traxectoria
O 27 de febreiro de 1988 foi nomeado bispo de Nosa Señora do Paraíso en México. Dous anos máis tarde, o 19 de febreiro de 1990 foi elevado a arcebispo e nomeado exarca apostólico de Venezuela. Finou no cargo, o 7 de xuño de 1994.
A andoriña na cultura popular galega
Sinonimia e léxico derivado
Tamén designa a ovella que guía o rabaño.
Anduriño é tamén nome dun peixe que o Padre Sobreira describe como ''Pez pequeño; de forma y color de trucha, y de igual o mejor gusto, con manchas doradas: carne blanca. Vienen por Marzo; en Abril son raros: en años secos son más abundantes. Parecen ser los escalos de Ponte Aréas, y son los reos del Avia''.
Tamén di Sobreira que co adxectivo anduriño se designa en Ribadavia a persoa que anda lixeira e que aguanta moito. Eladio Rodríguez González aumenta o significado a quen é rápido ó camiñar, traballar, decidirse e mesmo que fala rapidamente.
Galería de imaxes de Ferrol
Imaxes do concello de Ferrol na provincia da Coruña:
A cidade, edificios e rúas
Ferrol é unha cidade de arquitectura fermosa pero é, sobre todo, «A CIDADE DO MAR».
A ermida de Chamorro
A ermida, construída no século XVI, pertence á parroquia de Serantes. Desde o adro, a 175 m de altitude, contémplase unha vista panorámica da comarca ferrolá, chamada Ferrolterra, co val de Serantes en primeiro termo e ao fondo a cidade de Ferrol.
Sancho Ordóñez
Sancho Ordóñez ou Sancho I, nado en 895 e finado en 929, foi rei de Galiza desde 926 até a súa morte. Fillo primoxénito de Ordoño II, casado coa princesa galega Goto, foi coroado trala morte de Froila II.
Acceso ao trono
A morte de Froila II provocou un conflito bélico entre o fillo deste, Afonso Froilaz, e os fillos do seu irmán Ordoño II: Afonso Ordóñez (logo Afonso IV) e Ramiro Ordóñez (Ramiro II de León) capitaneados polo primoxénito Sancho Ordóñez.
Os principais magnates galegos estaban cos Ordóñez, debido ás vellas alianzas seladas polo vencello matrimonial. En efecto, a esposa de Sancho, Goto Muñiz e a de Ramiro II, Adosinda Guterrez, pertencían ás máis importantes familias galaicas con dominios dende o Cantábrico ata Coímbra. O bispado de Iria-Santiago era desafecto ao fillo de Froila, pois este negárase a recoñecer os seus dereitos históricos. Afonso Froilaz contaba co apoio de determinados oficiais asturianos e leoneses, acabou derrotado e refuxiado en Asturias, onde foi recoñecido como rei.
Sancho Ordóñez, vencedor da contenda, tivo que repartir os territorios cos seus irmáns. Afonso Ordóñez contaba co apoio de Sancho Garcés de Navarra e conseguiu coroarse o 12 de febreiro do 926 en León. Ramiro estableceuse en Viseu recoñecendo a soberanía do seu irmán máis vello Sancho e gobernando o territorio portucalense. Sancho Ordóñez foi coroado no santuario de Santiago de Compostela ese mesmo mes, sobre o lugar apostólico (segundo el mesmo relata nun diploma) polo bispo de Iria-Santiago de Compostela Hermenexildo.
Relación política con Afonso IV de León
Estabilizado a repartición, a documentación da época suxire un entendemento entre os irmáns, gobernando Sancho na Galiza nuclear e Afonso na "terra de fora" e nas cidades. Confirman xuntos algún documento, aparecendo Sancho en primeiro lugar. Ambos presidiron a asemblea de nobres e eclesiásticos que tivo lugar en Sarria para restaurar o mosteiro de Santa María de Loio. - in praesentia Principum Domini Santii et Domini Adefonsi, Domini Ordonii Principis proles -.
A crónica do historiador árabe Ibn Haián, baseada noutra previa de al-Razí, narra a contenda bélica entrambos que provoca que Sancho sexa aclamado unanimemente polos seus leais en Galicia. O medievalista español Claudio Sánchez-Albornoz interpreta que a crónica confunde ao rei de León con Afonso Froilaz.
Goberno
miniatura|250px|Ábsida da igrexa de Santa María en [[Castrelo de Miño, onde o rei Sancho e a raíña Goto recibiron sepultura.]] No seu goberno adivíñanse tres liñas de actuación:
O modelo parece que funcionaba: o derradeiro documento que dá noticia de Sancho Ordóñez está datado no 10 de xuño do 929 e nel o nobre Ansuario doa ao universe urbe Gallecie princeps, as vilas de Benvivere e Marinotas, onda o monte Leboreiro.
Mediante aqueles tres piares mantivo a estabilidade do seu curto reinado; modelo que imitaría o seu irmán máis novo Ramiro II, gobernante na zona portucalense e que acabaría facéndose con todos os territorios da antiga Gallaecia, trala morte de Sancho, a quen sempre fora leal, e despois de derrotar a Afonso IV de León. A alianza coa nobreza galaico-portugesa e a lexitimidade do poder baixo a beizón do bispo de Iria-Santiago serán os factores integradores do seguinte período.
Aínda no ano 947, Ramiro II outorga unha escritura de doazón a prol da viúva de Sancho Ordóñez a quen segue a denominar Domine Gotho Regina.
Unión Cultural San Bernabé
A Unión Cultural San Bernabé foi unha agrupación de coro e teatro fundada polo mestre Argimiro Rico Trabada na aldea de San Bernabel (Martín, Baleira) durante a Segunda República. Estaba formada por máis de vinte persoas, e o propio Argimiro Rico era o director. Na actuación da Festa da Árbore en San Bernabel o día 10 de maio de 1934, o coro interpretou a varias voces "Os Pinos", un himno á árbore e o himno das Xuventudes Galegas. Logo varios nenos da agrupación cultural recitaron as poesías de Rosalía de Castro "Terra a Nosa", "Adeus ríos, adeus fontes" e "Airiños". En canto ás actuacións teatrais representaron A Morriña de Antón Presa Viso, Bodas de Ouro e Coroa de Flores. Outra das súas actuacións foi na Fonsagrada o 8 de novembro de 1934 co obxectivo de recadar fondos para unha Biblioteca Popular en San Bernabel. Entre as obras que representaron estaban Noite de Ruada de Leandro Carré ou Bodas d´Ouro de G. Salinas. En canto á parte musical interpretaron entre outras pezas "Alborada Gallega", "Lonxe da Terriña", "Dous Amorores" e "Os Pinos". En canto á actuación do día da inauguración da citada biblioteca, o 20 de outubro de 1935 estaba prevista a interpretación entre outras obras de Alalá da Mariña, Alalá de Triacastela, Alalá de Betanzos, varios himnos e muiñeiras.
Escudo de Costa do Marfil
O escudo de Costa do Marfil, na súa versión actual, foi adoptado no ano 2011. Na parte central do escudo figura a cabeza dun elefante africano. Este animal é un símbolo destacado do país, é animal de maior tamaño que hai nas súas terras, ademais de ser fonte de marfil, recurso que deu nome a este lugar. Na parte superior do escudo está representado o sol nacente, o símbolo tradicional dun novo comenzo. Como sustentadores do escudo figuran dúas palmeiras. Na parte inferior figura a denominación oficial do país en francés, "Republique de Cote d' Ivoire", escrita nunha fita.
Escudos históricos
A cabeza de elefante é un sinal xa usado a partir da independencia, en 1960. Naqueles tempos o escudo era de azur, cunha cabeza de elefante de prata, timbrado co sol nacente e rodeado por unha serie de bandeiras nacionais, con dúas árbores estilizadas de ouro como soportes. En 1964 estas árbores esquemáticas foron substituídas por unhas palmas, tamén de ouro, e o campo pasou a ser de sinople. En 1997 volvéronse cambiar as cores, pero a composición básica continuou sendo a mesma.
786
Véxase tamén
Historia ano a ano
Adrián Estévez
Adrián Estévez Iglesias, tamén coñecido como Estevo ou Adriansito, nado en Pontevedra o 26 de outubro de 1983, é un filólogo, escritor e wikimedista galego.
Traxectoria
Cursou o bacharelato no IES Sánchez Cantón de Pontevedra. Estudou un ciclo superior de artes gráficas no IES Montecelo, a diplomatura de Maxisterio de educación primaria na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte de Pontevedra e o grao en Lingua e literatura galegas na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou entre 2016 e 2018 en Pontevedra Viva facendo crítica literaria semanal na sección "Lecturas desde O Alcouce". Colaborou na revista dixital Cicloxénese expresiva. É autor de relatos, tradutor e corrector de orixinais en varias editoras. En 2022 traballaba no equipo de revisión da RAG.
Tamén é cantante (co nome de Estevo) no dúo pontevedrés Columna Vegana, formado con Corbi (guitarras e sintetizadores).
Xoga habitualmente ao fútbol gaélico e colabora co Liceo Mutante de Pontevedra.
Edita habitualmente na Galipedia desde 2007.
Richard R. Ernst
Richard Robert Ernst, nado o 14 de agosto de 1933 en Winterthur (Suíza) e finado o 4 de xuño de 2021 na mesma cidade, foi un químico e profesor universitario suízo galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1991.
Traxectoria
Estudou química na Escola Politécnica Federal de Zúric, onde se graduó en 1957 e se doutorou en 1962 en fisicoquímica. A partir de 1970 é profesor de fisicoquímica neste mesmo centro.
Investigacións científicas
Iniciou as súas investigacións sobre a resonancia magnética nuclear (RMN), fenómeno coñecido desde o ano 1945 grazas ao seu descubrimento polos Premios Nobel de Física Felix Bloch e Edward Mills Purcell, e que consiste na absorción selectiva de enerxía polos núcleos atómicos que posúen un momento magnético, cando están situados nun campo magnético e son irradiados con radiación electromagnética cunha frecuencia determinada. Mediante o uso da espectroscopia observou como as frecuencias de resonancia características destes núcleos varían de acordo coa contorna química do átomo, podendo identificar a presenza destes núcleos e a natureza das súas interaccións químicas no núcleo dunha molécula. Na década de 1960 conseguiu aumentar en máis de dez ordes de magnitude a sensibilidade desta técnica substituíndo a variación suave da frecuencia con intensas pulsacións radiomètricas.
A aplicación da técnica matemática da serie de Fourier ao complexo sinal obtido dos núcleos permitiu a reconstrución do espectro da resonancia magnética nuclear, ampliando así o rango de núcleos susceptibles de ser estudados con esta técnica.
En 1991 foi galardoado co Premio Nobel de Química polo desenvolvemento da espectroscopia de resonancia magnética nuclear de alta resolución, un método necesario para a análise das estruturas moleculares.
Galería de imaxes do mosteiro de Santo Estevo de Atán
Mosteiro de Santo Estevo de Atán en Atán, Pantón.
Francisco Díaz Portas
Francisco Díaz Portas, finado en Mondoñedo o 3 de xullo de 1914, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Avogado en Mondoñedo. Foi nomeado xuíz municipal de Mondoñedo en 1877, e volveu ser xuíz municipal en 1897. Foi concelleiro de Mondoñedo. Foi alcalde de Mondoñedo dende 1899. Leal a Avelino Montero Villegas, continuou no cargo até a súa morte en xullo de 1914.
Vida persoal
Casou con Sabina Fernández López e foi pai de Fermín Díaz Fernández.
Unión Cultural de Santalla de Piquín
A Unión Cultural de Santalla de Piquín foi unha agrupación cultural creada na parroquia de Santalla no concello de Ribeira de Piquín durante a Segunda República. Colaboraban con outras asociacións culturais da rodeada como a Unión Cultural San Bernabé. O 20 de outubro de 1935 asistiron á inauguración da biblioteca escolar na aldea de San Bernabel.
Kame
miniatura|Un kame preto de [[Kirriemuir, Escocia]] miniatura|Un kame no [[Parque Nacional de Yellowstone, Wyoming]] miniatura|Un kame entre os restos arrastrados por un [[glaciar na morena terminal no casquete de xeo cordilleirano no estado de Washington]] Un kame é un accidente da paisaxe glacial, que ten a forma dun pequeno outeiro ou montículo composto de area, grava e till que se acumula nunha depresión sobre un glaciar en retirada, e despois é depositado sobre a superficie da terra cando a fusión do glaciar avanza máis. Os kames adoitan estar asociados con outras formacións chamadas kettles, e esta asociación denomínase topografía de kame e kettle. A palabra kame (ou kaim) é unha palabra do escocés antigo (relacionada co inglés comb) que ten o significado de "crista" entre outros. Como termo xeolóxico foi introducido por Thomas Jamieson en 1874.
De acordo con White, "os kames foron formados por augas de desxeo que depositaron material máis ou menos lavado en sitios irregulares en e ao longo do xeo en fusión. Nalgúns lugares o material está moi ben lavado e estratificado; noutros está peor lavado, con inclusións de masas de till que caen do xeo pero estaban cubertas antes de que fosen completamente lavadas. As gravas de kame adoitan ser moi variables e van desde de gran finos a groso e incluso croios e grandes penas."
Ao fundirse o glaciar, os ríos transportan sedimentos aos lagos glaciais, construíndo deltas de kame na parre superior do xeo. Porén, coa continua fusión do glaciar, finalmente, o delta de kame colapsa sobre a superficie da terra, orixinando a topografía de "kame e kettle".
As terrazas de kame encóntranse frecuentemente ao longo da parte lateral do val glacial e son depósitos estratificados de ríos de augas de fusión que flúen entre o xeo e a parte lateral do val adxacente. Estas terrazas de kame adoitan semellar bancais planos, con moitos pozos sobre a superficie feitos polas kettles. Xeralmente, as pendentes descenden val abaixo con gradientes similares aos da superficie do glaciar ao longo do que se formaron, e poden ás veces encontrarse por parellas a cada lado do val.
Os kames compáranse ás veces cos drumlins, pero a súa formación é claramente diferente. Un drumlin non se formou orixinalmente pola auga de fusión, senón polo propio xeo e ten unha forma bastante regular. Está constituído por material de gran fino, como arxila ou lousa, e non por areas e gravas. Ademais, os drumlins normalmente teñen capas concéntricas de materiais, a medida que o xeo engade sucesivamente novas capas no seu movemento.
miniatura|Estrutura interna dun kame esquematizado por Newberry en 1874
Eurocopter UH-72 Lakota
O Eurocopter UH-72 Lakota (no presente Airbus Helicopters) é un helicóptero bimotor cun rotor principal de catro palas. O UH-72 é unha versión militarizada do Eurocopter EC145 e foi fabricado por American Eurocopter (no presente Airbus Helicopters, Inc.), unha división do Airbus Group, Inc. Inicialmente comercializado como UH-145, o helicóptero foi seleccionado como gañador do programa Light Utility Helicopter (LUH) do Exército dos Estados Unidos o 30 de xuño de 2006. No mes de outubro dese ano American Eurocopter foi premiada cun contrato de produción de 345 aparellos para substituír os vellos UH-1H/V e OH-58A/C no Exército e na Garda Nacional estadounidenses. Realiza misións de loxística e de apoio, de seguridade nacional, misións de resposta en desastres e evacuacións médicas.
Antecedentes
En 2004 o Departamento de Defensa e o Exército estadounidense tomaron a decisión de rematar o programa RAH-66. Como parte da finalización, o Exército mantivo o financiamento dos seguintes anos para o Comanche. Para substituír a capacidade do cancelado Comanche o Exército planeou varios programas, incluídos tres novas aeronaves. O Estado Maior dicidíu que eses tres aparellos, O Helicópteo de Recoñecemento Armado (ARH), o Helicóptero Utilitario Lixeiro (LUH), e a Futura Aeronave de Carga, deberían ser modelos que xa existisen, estivesen en fabricación comercial e puidesen modificarse para o servizo no Exército.
Programa LUH e UH-145
O programa LUH iniciouse a comezos de 2004 cun requirimento inicial para 332 helicópteros que realizasen misións de seguridade, administrativas, lóxística, evacuación médica e apoio nos centros de probas e adestramento do Exército. O contrato LUH publicouse en xullo de 2005. Recibíronse polo menos cinco propostas, incluídos os Bell 210 e 412, o MD Explorer, e o AW139. EADS North America (EADS NA) comercializou a variante UH-145 do EC145 para o programa. O 30 de xuño de 2006 o Exército dos Estados Unidos anunciou que o UH-145 gañara o contrato gañador por 3 000 millóns de dólares do programa LUH. No mes de agosto o UH-145 foi designado oficialmente UH-72A polo Departamento de Defensa. O gañador foi confirmado no mes de outubro despois das propostas dos outros participantes. A pesar dun atraso de catro meses debido ás protestas o primeiro UH-72 entregouse a tempo en decembro, cando se anunciou oficialmente o nome Lakota para o tipo seguindo a tradición de darlle nomes de indios americanos aos seus helicópteros.
O 23 de agosto de 2007 o UH-72A recibiu a aprobación de produción a grande escala para fabricar unha frota inicial de 345 aparellos ata 2017. O UH-72A fabrícase nas instalacións de Airbus Helicopters en Columbus, Mississippi; a produción pasou da montaxe local de kits recibidos dende Eurocopter Deutschland á produción completa local en 2009. En decembro dese ano pedíronse 45 aparellos máis. O Lakota número 100 foi entregado en marzo de 2010, e o 250 entregouse en abril de 2013. Ese mes o Exército optou por deter os contratos posteriores a 2014 debido a recortes no presuposto; nese momento estaban pedidos un total de 312 Lakota. En xaneiro de 2014 o Congreso deulle ao Exército 171 millóns adicionais para obter 20 UH-72A adicionais. O 300 UH-72 foi entregado ao Exército en maio de 2014.
En maio de 2013 o Congreso cuestionou porque o UH-72 non fora considerado para o rol de observador armado. O Xefe do Estado do Exército, o xeneral Ray Odierno, dixo que o UH-72A desenvolvérase para operacións domésticas e non estaba previsto despregalo en zonas de combate. O UH-72 é empregado pola Garda Nacional como helicóptero utilitario nos Estados Unidos, liberando aos UH-60 Black Hawk para ser despregados no estranxeiro. O 21 de xuño de 2013, o Secretario de Defensa para Adquisición, Tecnoloxía e Loxística Frank Kendallstated declarou nunha carta ao Congreso que as modificacións de combate do UH-72 eran "actualmente imposibles". As modificacións de combate a toda a frota custarían 780 millóns de dólares e engadirían 351 kg de peso a cada helicóptero; os cambios incluirían sistemas de supervivencia activa e pasiva, motores e transmisión máis duros, iluminación externa e melloras na comunicación.
Uso como adestrador
En decembro de 2013 o Exército estadounidense estaba considerando retirar a súa frota de OH-58 Kiowa e transferir todos os AH-64 Apache da Garda Nacional e da Reserva ao Exército para servir como helicópteros de exploración. Con este plan os 100 UH-72 activos do Exército, cunto cos 104 da Garda Nacional, serían transferidos para usarse como helicópteros de adestramento, substituíndo ao TH-67 Creek no Centro de Excelencia de Aviación do Exército dos Estados Unidos en Fort Rucker, Alabama. Algúns UH-60 Black Hawk activos do Exécito serían transferidos a unidades da Reserva e da Garda Nacional para a defensa nos Estados Unidos e misións de resposta a desastres. As propostas pretendían retirar os helicópteros máis antigos para reducir custos mantendo as capacidades cruciais. Coa perspectiva de que a meirande parte dos UH-72 sexan reutilizados como helicópteros de adestramento, o Exército solicitou fondos para mercar 100 Lakota máis para engadir á frota de adestramento. O rozamento do 2015 abarcaría 55 helicópteros, e o do 2016 completaría a compra.
O 4 de setembro de 2014 o Exército publicou un aviso de intención de compra de ata 155 EC145/UH-72 como plataforma de adestramento "sobre unha base competitiva completa e aberta". AgustaWestland lanzou unha oferta xudicial para que a compra se declarase ilegal, alegando nunha audiencia que o EC145 non era a mellor opción por eses cartos e que a "súa envolvente de voo restrinxida" impedía o seu uso como adestrador. Airbus defendeu a postura do Exército, destacando a selección previa do EC145, afirmando que os datos de AgustaWestland sobre os custos do EC145 eran esaxerados, e que xa estaba en uso como adestrador. Bell Helicopter tamén criticou a decisión, pero non tomou accións legais. O 14 de outubro de 2014, Un Tribunal Federal de Reclamacións emitiu unha orde temporal negando o desafío do goberno estadounidense á acción de AgustaWestland ata que o Exército emitise unha xustificación e aprobación final á fonte única da adquisición. O Army sostivo que o UH-72A enmárcase no contrato do LUH de 2006, e que polo tanto non requiría unha nova xustificación e aprobación final, anulando efectivamente o desafío xudicial. O tribunal púxose do lado de AugustaWestland, rexeitando a xustificación do Exército, e detivo a compra do UH-72 para adestramento despois de atopar que o Exército esaxerara os custos e o tempo requirido para a adquisición dun helicóptero de adestramento. Tamén descubriron neglixencia no proceso inicial de adquisición do UH-72. O tribunal ordenou ao Exército que realizase contratacións para novos helicópteros de adestramento ou que deixase de mercar UH-72. O Exército está apelando a decisión.
O UH-72 demostrou ser controvertido como adestrador debido a problemas percibidos ao usar o aparello como adestrador inicial. Un estudo realizado pola Comisión Nacional do Futuro do Exército, unha comisión creada polo Congreso para facer recomendacións sobre a estrutura de forza do Exército ao presidente, concluíu que o UH-72 tiña un custo prohibitivo como helicóptero de adestramento, e había opcións máis baratas dispoñibles para a compra. Ademais, tamén demostrou que a maioría dos pilotos instrutores desaprobaron o uso do UH-72, considerándoo "demasiada aeronave para a misión" e inadecuado como adestrador inicial.
790
Véxase tamén
Historia ano a ano
Norovirus
Norovirus é un xénero de virus de ARN monocatenario sen envoltura diversos xeneticamente da familia Caliciviridae. Os virus coñecidos deste xénero considéranse todos cepas dunha soa especie chamada virus Norwalk. Estes virus transmítense pola ruta fecal-oral por medio de alimentos ou auga contaminados; polo contacto persoa a persoa; e por medio da aerosolización do virus e a conseguinte contaminación das superficies. Os Norovirus son a causa máis común de gastroenterite viral nos humanos, e afectan a persoas de todas as idades.
Despois da infección, a inmunidade que xera o norovirus é xeralmente incompleta e temporal e algún estudo chega á conclusión de que a inmunidade protectora contra a mesma cepa de norovirus dura seis meses. Os estalidos epidémicos de infeccións por norovirus adoitan ocorrer en comunidades pechadas ou semipechadas, como as de persoas que están en instalacións de coidados médicos a longo prazo, campamentos de verán, hospitais, prisións, dormitorios, e buques cruceiros, onde a infección se estende moi rapidamente de persoa a persoa ou por comida contaminada. Comprobouse que moitos estalidos de infeccións por norovirus procedían de alimentos que foran manexados por persoas infectadas.
Os norovirus son inactivados rapidamente ao aplicarlles unha calor suficiente ou por desinfectantes clorados, pero o virus é menos susceptible aos alcohois e deterxentes, xa que non ten unha envoltura lipídica.
O nome do xénero Norovirus deriva do virus Norwalk, que é a única especie dese xénero. A especie causa aproximadamente o 90% dos estalidos epidémicos non bacterianos de gastroenterite en todo o mundo,
Diagnose
A diagnose específica dos norovirus faise rotinariamente por medio da reacción en cadea da polimerase (PCR) ou PCR cuantitativa, que dá resultados en poucas horas. Estas probas de PCR son moi sensibles e poden detectar cantidades tan pequenas de virus como 10 partículas víricas.
Transmisión
Os norovirus transmítense directamente de persoa a persoa e indirectamente por medio de auga e alimentos contaminados co virus. Son extremadamente contaxiosos, e tan só 20 partículas de virus son dabondo para producir unha infección (e algunhas investigacións indican que só 5). A transmisión do virus pode producirse tamén cando este forma aerosois (vai en pequenas gotiñas que flotan no aire) orixinados cando unha persoa infectada vomita, ou no cuarto de baño cando hai vómitos e diarrea; a infección pode producirse ao comer alimentos ou respirar o aire que hai nunha zona en que se vomitou, mesmo se foi debidamente limpada. O virus continúa espallándose despois de que os síntomas desapareceran e ata moitas semanas despois da infección.
Os vómitos transmiten a infección de xeito especialmente eficaz. Comprobouse nun restaurante que foran infectadas moitas persoas simplemente porque unha persoa tivera alí vómitos, a pesar de que o lugar fora limpado rapidamente. A causa non foi inmediatamente identificada, pero os investigadores atoparon que máis do 90% das persoas que estiveran na mesma mesa da persoa que vomitou caeron tamén enfermas, e había unha correlación entre a proximidade das outras mesas á mesa en cuestión e a incidencia que tivo a infección (desde o 75% en mesas próximas ata o 25% en mesas afastadas).
As medidas hixiénicas cando hai casos de gastroenterite diminúen o risco de novas infeccións, pero non o eliminan totalmente. Un estudo do CDC dos Estados Unidos sobre 11 estalidos epidémicos no estado de Nova York atopou en 7 deses episodios transmisión de persoa a persoa, en 2 transmisión polos alimentos, en 1 pola auga, e en 1 por causas descoñecidas. A transmisión pola auga pode ser por auga da traída municipal, pozos, lagos recreativos, piscinas e máquinas de xeados.