cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Partido Comunista de España
Guerra civil
Moitas fontes consideran ao PCE o líder da defensa republicana contra o fascismo; o PCE foi esencial na organización das Brigadas Internacionais, brigadas voluntarias organizadas pola Komintern ou III Internacional, e tamén foi relevante na axuda outorgada pola Unión Soviética.
O PCE foi o impulsor e fundador do 5º Rexemento de milicias populares, unhas das unidades mais emblemáticas do exército republicano e futuro xermolo tanto da resistencia interior como da exterior e da loita contra os nazis na Francia.
Legalidade
Logo da legalización do PCE, Dolores Ibárruri regresou a España e nas primeiras eleccións democráticas o PCE conseguiu 20 escanos, no IX Congreso (1979) definiuse como partido marxista revolucionario e en 1979 conseguiu 23 escanos. Nas eleccións de 1982 sufriu un desastre electoral perdendo un millón de votos e quedando con 19 escanos, o que provocou a dimisión de Santiago Carrillo e a elección de Gerardo Iglesias como secretario xeral. En 1986 o PCE foi o impulsor da formación de Izquierda Unida, coalición de esquerdas na que se integrou o PCE que elixiu como secretario xeral a Julio Anguita en 1987. Desde 1998 o secretario xeral do PCE é Francisco Frutos, politicamente enfrontado ó coordinador xeral de IU Gaspar Llamazares.
Cartujanos de Andalucía
O Sevilla F.C. Andalucía Rugby é a franquía de rugby de Andalucía que participa representando a esta comunidade na Liga Superibérica.
Fundación e primeiros anos
O equipo foi fundado en 2009 e nace aglutinando nun principio, pola meirande parte dos clubs andaluces de categoría nacional (División de Honra, División de Honra B e Primeira Nacional), que achegaron os seus xogadores para a formación deste equipo: o Helvetia, Club de Rugby Ciencias, Universitario e Club Amigos del Rugby sevillanos, o Universidade de Málaga, Granada 2004 de Granada, Jaén R.C. de Xaén, Costa de Almería e C.R. Atlético Portuense de El Puerto de Santa María (Cádiz). A súa intención é involucrar no proxecto a todos os clubs andaluces, nun futuro.
Nome e imaxe
O nome da franquía foi elixido debido a que ao nome orixinal de Cartujanos sumóuselle o patrocinio auspiciado polo club de fútbol do Sevilla FC.
O Sevilla FC non é novo no mundo do rugby, na tempada 1969-70 constituíuse a sección de rugby do Sevilla FC. Aquela liga de División de Honra Andaluza desputárona os equipos seguintes: Club Pineda de Sevilla, Club Natación, Arquitectura, Macarena, Medicina, Dos Hermanas, Club Felipe II e Sevilla FC. O primeiro encontro do Sevilla FC foi dirixido por José María Ruiz Romero "Rosco" e rematou con vitoria contra Dos Hermanas por 60-0. A partir de aí o Sevilla FC comezou a fomentar a súa canteira, chegando incluso a ter varios equipos sénior ademais de todas as súas categorías inferiores. Centos de xogadores pasaron pola sección de rugby do Sevilla FC. Os éxitos deportivos máis importantes ao longo da súa historia foron:
-Sevilla FC sénior: campión Liga Nacional 1ª Categoría temporadas 1975-76, 1976-77 e 1981-82.
-Sevilla FC Cadete: Campión de España tempada 1977-1978.
O Sevilla FC contribuíu dun xeito moi importante ao desenvolvemento do rugby en Sevilla.
Finalmente, o logotipo da franquía é un cabalo que o seu pescozo alóngase para abrazar o escudo do Sevilla FC esvaecido.
Historia
A historia da franquía andaluza comenza o 26 de abril de 2009 nun partido celebrado no estadio madrileño de Las Terrazas (Alcobendas), partido no que non conseguiron a vitoria fronte a uns Gatos que se mostraron intratables no seu campo. Durante a fase regular non conseguiron manter a regularidade no xogo e perderon moitos partidos, o cal lles condenou ao sexto e último posto da Liga, mais remataron a mesma cunha vitoria na casa fronte ao Almogàvers por 25-19, que lles deixou con bo sabor de boca. Nesta primeira edición xogáronse partidos en Sevilla, Armilla (Granada) e El Puerto de Santa María (Cádiz), facendo partícipe a toda a comunidade andaluza da franquía.
Porsche 911
O Porsche 911 é unha serie de modelos de automóbil deportivo producida polo fabricante alemán Porsche entre os anos 1964 e 1989. Pertence ó segmento de deportivos con motor bóxer de 6 cilindros colocados na parte dianteira do coche, con tracción ás 2 rodas dianteiras e 2+2 asentos. Os primeiro motores eran de 2'0 litros, e co tempo chegaron os de 2'2 en 1969, de 2'4 en 1971, de 2'7 en 1974, de 3'0 en 1976 e 3'2 en 1983, pasando dunha potencia de 110 CV en 1964 ós 300 CV das últimas versións.
Nicolao Copérnico
Nicolao Copérnico, nado o 19 de febreiro de 1473 en Toruń e finado o 24 de maio de 1543, foi un astrónomo e matemático que viviu a cabalo dos séculos e  e que revolucionou a concepción do universo grazas á súa teoría heliocéntrica do Sistema Solar, que desprazou a Terra coma centro do universo, concibida en primeira instancia por Aristarco de Samos. O seu libro de referencia, De Revolutionibus Orbium Coelestium (Sobre as revolucións das esferas celestes), onde expresa a súa débeda coas obras de Azarquiel e al Battani, publicado en 1543, pouco antes da súa morte, adoita ser considerado como o punto inicial ou fundador da astronomía moderna, ademais de ser unha peza clave no que se chamou a revolución científica na época do Renacemento. Copérnico pasou preto de vinte e cinco anos traballando no desenvolvemento do seu modelo heliocéntrico do universo. Naquela época resultou difícil que os científicos a aceptasen, xa que supoñía unha auténtica revolución.
Copérnico foi matemático, astrónomo, xurista, físico, gobernador, diplomático e economista, estudoso dos clásicos, tradutor e artista. ademais de políglota multilingüe tamén foi clérigo católico e líder militar. Xunto coas súas extensas responsabilidades, a astronomía figuraba como pouco máis ca unha distracción, con todo, foi neste campo no que marcou un fito para a humanidade. Pola súa enorme contribución á astronomía, en 1935 déuselle o nome «Copernicus» a un dos maiores cráteres lunares, situado no Mare Insularum.
Copérnico é considerado o fundador da astronomía moderna, por canto estableceu as bases que permitirían a Galileo e Isaac Newton culminar a revolución astronómica —ao pasar dun universo xeocéntrico a un cosmos heliocéntrico— e cambiar de forma irreversible a visión do cosmos prevalecente ata entón, tendo a admiración das autoridades eclesiásticas da Igrexa católica; porén, os seus libros serían incluídos no Index Librorum Prohibitorum, moitos anos despois da súa morte, co caso Galileo.
El Pinar de El Hierro
El Pinar de El Hierro, ou simplemente El Pinar, é un municipio español pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife (Canarias). Está situado no sur de El Hierro, sendo o concello máis meridional de España.
Localización e características
Está situado na vertente sur da illa de El Hierro, nunha zona protexida no seu maior parte que exhibe un alto valor paisaxístico, etnográfico e ambiental. A capital municipal é El Pinar, localidade que se asenta sobre a paraxe coñecida como Risco dos Herreños, a 27 quilómetros ao sur da capital insular, Valverde.
O concello formouse como tal en 2007, despois da súa segregación do concello de La Frontera.
Nicolao Copérnico
Nome
Hai documentadas numerosas variantes do nome do astrónomo e os seus familiares.
El Pinar de El Hierro
Demografía
Segundo datos do ISTAC, en 2006 a poboación do lugar El Pinar era de 1.828 habitantes. Deles, 876 veciños de Taibique, 380 de Las Casas, 535 de La Restinga e o resto diseminado dentro da entidade singular. Con todo o censo de poboación, correspondente á zona sur do municipio, facilitado polo Concello de La Frontera á comisión promotora para a segregación e constitución do municipio de El Pinar, outórgalle 1.910 veciños, cantidade que é a que se dá por oficial ata a próxima actualización do censo por parte do Instituto Nacional de Estadística.
Nicolao Copérnico
Nome
Durante a infancia, o nome do seu pai rexistrouse en Toruń como Niclas Koppernigk. En Boloña, en 1496, foi rexistrado coma "Nicolaus Kopperlingk de Thorn" e nado como alemán.
El Pinar de El Hierro
Demografía
500px|miniatura|esquerda|Vista do casco de El Pinar.
Nicolao Copérnico
Nome
Maximilian Curtze, no prefacio da tradución o alemán (1879) do De revolutionibus, chega á conclusión de que o nome de familia debíase deletrear  Koppernigk. O astrónomo latinizárase a Coppernicus, como se pode apreciar en 23 dos 31 documentos estudados e na firma, especialmente nos documentos oficiais.
Ao final da vida, o nome aparece reducido a unha letra pe, e na portada do De Revolutionibus, Rheticus publicara o nome como Nicolai Copernici.
A forma polaca do seu nome é Mikołaj Kopernik. O apelido significa "cobres, quen traballa o cobre", facendo referencia ao oficio de seu pai.
Familia
miniatura|esquerda|115px|Casa natal de Copérnico en [[Toruń, Polonia]] miniatura|esquerda|135px|O tío de Copérnico [[Lucas Watzenrode]] Nicolás Copérnico naceu nunha casa da rúa Santa Ana (hoxe rúa de Copérnico) na cidade de Toruń (na actualidade en Polonia). Esta cidade, situada na beira do Vístula, desde o ano 1466 era parte da provincia da Prusia Real, nos territorios da Coroa do Reino de Polonia.
Puxéronlle Nicolás, o mesmo nome de seu pai, quen cara ao 1458 trasladouse a Toruń desde Cracovia, entón a capital de Polonia na Pequena Polonia. O pai era un rico comerciante de cobre que se convertería nun respectado cidadán de Toruń. A nai de Nicolás, Barbara Watzenrode, nacera nunha familia de comerciantes ricos, que foi parte da clase patricia da cidade.
Nicolao era o menor de catro irmáns. Seu irmán Andrés chegou a ser cóengo agostiño en Frombork (entón chamada Frauenburg). Súa irmá Bárbara (que levaba o mesmo nome que a súa nai) fíxose monxa beneditina. E a súa irmá Katharina casou con Barthel Gertner, un empresario e concelleiro da cidade de Toruń, esta a súa morte deixou cinco fillos, a quen Copérnico coidou ata o final da súa vida.
Copérnico nunca casou nin tivo fillos.
Estudos e cargos
miniatura|esquerda|150px| [[Universidade Iaguelónica de Cracovia|Universidade Iaguelónica Collegium Maius'', Cracovia, Polonia]] En 1483, cando tan soo tiña 10 anos, morreu seu pai, quedando o neno na custodia de seu tío materno, o sacerdote Lucas Watzenrode (1447-1512), quen chegaría a príncipe-bispo de Warnia e que tería unha influencia decisiva na educación e carreira de Copérnico. Entre 1491 e 1495, Copérnico estudou na Facultade de Artes Liberadas da Academia de Cracovia (hoxe en día Universidade de Cracovia), probablemente baixo as directrices do matemático Wojciech Brudzewski, por medio do cal tivo o seu primeiro contacto coa astronomía. . Nesa época, Polonia atravesaba unha verdadeira idade de ouro cultural e a Universidade de Cracovia gozaba dun gran prestixio en matemáticas e en astronomía. Comezou a reunir unha gran biblioteca sobre o tema, que máis adiante sería espoliada coma botín de guerra polos suecos durante o Potop (O Diluvio), e, por iso, agora atópase en Uppsala, na biblioteca da Universidade. Durante esta época estudantil, latiniza o seu nome como Nicolaus Copernicus.
Grazas ás influencias do seu tío, Copérnico é nomeado cóengo do capítulo de Warnia en 1495, polo que ten que abandonar Cracovia e instalarse en Frombork. Non obstante, axiña retoma os seus estudos e marcha a Boloña en 1496, onde ingresa na súa famosa Escola de Xuristas. Nesta escola estuda Dereito Canónico. Ademais continúa ampliando os seus coñecementos sobre astronomía grazas ás leccións de Doménico María de Novara. En Boloña tamén estudou medicina, grego e filosofía.
O 9 de marzo de 1497 Copérnico observa o tránsito da Lúa sobre a estrela Aldebarán, da constelación de Tauro. Grazas a esta observación, puido constatar que a teoría astronómica de Tolomeo, entón dominante, estaba errada. Mediante o cálculo da paralaxe lunar puido determinar que a distancia entre a Terra e a Lúa era a mesma durante os cuartos (minguante e crecente) que durante o plenilunio, en contra do sostido pola teoría ptolomeica.
miniatura|esquerda|150px|Copérnico con plantas medicinais Copérnico comezou entón un estudo sistemático dos astrónomos clásicos dende Aristóteles. Axiña se interesou naqueles que refutaban o xeocentrismo de Tolomeo como Aristarco de Samos, quen xa no 270 a. C. afirmou que o Sol era o centro do universo. Tamén leu a Filalo, Heríclides, Ecfanto, Jabir de Sevilla, Nicolao Oresmes, Nicolao de Cusa, Georg von Peuerbach, Johan Müller (alcumado Regiomontano) etc.
En 1500 doutórase en Astronomía en Roma, e en 1501 volveu á súa patria onde foi nomeado cóengo na catedral de Frombork coa axuda do seu tío Lucas Watzenrode. Pese ao seu cargo, volveu a Italia, esta vez a Padua (1501-1506) onde estuda Dereito Canónico e Medicina. Finalmente, doutorase en Dereito Canónico en Ferrara en 1503. Ese mesmo ano regresa a Polonia, concretamente a Lidzbark, para ser o asesor e o médico persoal de seu tío ata 1510 (ou pode que ata a morte do seu tío en 1512).
Reinstalado definitivamente en Warmia en 1523, dedicouse á administración da diocese de Warmia, exerceu a Medicina, ocupou certos cargos administrativos e levou a cabo o seu inmenso e primordial traballo no campo da astronomía.
Albertville
miniatura|250px|Vista de Albertville
Nicolao Copérnico
Morte
Faleceu o 24 de maio de 1543 en Frombork, Polonia. En 2005 un equipo de arqueólogos polacos afirmou ter achado os seus restos na Catedral de Frombork, feito que foi corroborado en 2008 ao analizar un dente e parte do cranio e comparalo cun pelo seu encontrado nun dos seus manuscritos. A partir do cranio, expertos policiais, reconstruíron o seu rostro, coincidindo este co do seu retrato.
Albertville
Albertville é unha comuna francesa, situada a carón do río Arly no departamento de Savoia e na rexión Ródano-Alpes. Actualmente ten 20.000 habitantes.
Albertville fundouna en 1836 o rei Carlos Alberto ao xuntar as vilas de Conflans e de l'Hôpital. A vila, máis industrial ca turística, organizou os Xogos Olímpicos de inverno de 1992.
Nicolao Copérnico
Morte
O 22 de maio de 2010 recibiu un segundo funeral nunha misa oficiada por Józef Kowalczyk, nuncio papal en Polonia e posteriormente nomeado Primado de Polonia. Os seus restos foron de volta enterrados no mesmo lugar, na Catedral de Frombork. Unha lápida de granito negro identíficao agora como o fundador da teoría heliocéntrica, e leva ademais a representación do modelo de Copérnico do sistema solar: un sol dourado rodeado por seis dos planetas.
Teoría heliocéntrica copernicana
A teoría de Copérnico contradi a cosmoloxía e a física de Tolomeo, así como a filosofía de Aristóteles. Así mesmo, vulnera as ensinanzas contidas nas Escrituras sobre a inmobilidade da Terra e o movemento do Sol. Copérnico conserva, de todos os xeitos, algúns elementos do antigo sistema, como é a idea das esferas sólidas ou a esfera dos fixos.
O novo sistema proposto por Copérnico ten certas vantaxes sobre o do seu predecesor. Explica, entre outros, o movemento diario do Sol e das estrelas por medio da rotación terrestre. Tamén explica o movemento do Sol durante o ano. Igualmente explica o movemento retrógrado dos planetas exteriores coñecidos entón: Marte, Xúpiter e Saturno. A súa teoría ten en conta tamén os planetas interiores: Venus e Mercurio. Copérnico avanza tamén unha teoría sobre a orde dos planetas, as súas distancias, e, por conseguinte, o seu período orbital. Copérnico contradi a Tolomeo cando di que canto máis longa é a órbita dun planeta, máis grande é o tempo que fará falta para que faga unha revolución completa ao Sol. miniatura|Nicolao Copérnico. Copérnico estudara os escritos dos filósofos gregos buscando referencias no problema do movemento terrestre, especialmente os pitagóricos e Aristarco de Samos, o cal estableceu por primeira vez a teoría heliostática.
As hipóteses fundamentais da Teoría Copernicana son:
É indubidable que 2.000 anos de teoría xeocéntrica non acabaron só pola aparición illada das teorías de Copérnico: xusto é dicir que confluíu unha necesidade social froito dos novos aires do Renacemento e do neoplatonismo que se respiraban na época.
Traballos astronómicos: De revolutionibus
En 1507 redacta os Commentariolus (Nicolai Copernici de hipothesibus motum coelestium a se constitutis commentariolus) na que expón sumariamente a súa teoría heliocéntrica. Porén, os Commentariolus carecían da armazón matemática e das observacións necesarias para demostrar as súas teorías heliocéntricas. A este empeño consagrou a súa vida Copérnico.
A primeira obra publicada de Copérnico é, non obstante, unha tradución do latín das Cartas de Ética de Teofilatos de Simocrata, un filósofo que escribiu durante o século VII en Bizancio.
En 1512, trala morte do seu tío, ten que asumir o seu cargo canónico o cal o obriga a mudarse de novo a Frombrock. Ó longo dese ano realiza as minuciosas observacións de Marte que o levan a corrixir os seus Commentariolus.
Aínda que Copérnico se negaba sistematicamente a dar publicidade ás súas teorías sobre o universo, o seu prestixio coma astrónomo era moi grande polo cal é chamado a participar no Concilio de Letrán para tratar sobre a reforma do calendario.
Durante 1517, no castelo de Olsztyn Copérnico redacta a súa Táboa Solar que estaría na base da demostración das súas ideas sobre o Sol.
Ademais de cóengo e astrónomo, Copérnico tamén era un líder político e militar. De feito, durante 1520 liderou a loita dos vilegos de Olsztyn contra os cabaleiros teutóns. miniatura|170px|dereita|Sistema copernicano. Tamén durante 1520 comeza a redactar De Revolutionibus, a súa obra cumio. Con todo, Copérnico, consciente das polémicas que ían espertar a súa revolucionaria concepción do universo, resistiuse a dar ó prelo este libro. Antes, en 1529 editou De octava sphaera (tamén coñecida como Carta a Wapowski, por ir dirixida ó seu amigo Bernard Wapowski) onde critica as teorías astronómicas contidas no libro Do movemento da oitava esfera de Xoán Werner de Nuremberg. Anos máis tarde, Copérnico está a piques de publicar un almanaque do sistema solar calculado a partir das táboas astronómicas nas que se baseaba De revolutionibus, pero a morte do seu editor, Bernard Wapowski, provoca a cancelación da publicación e que o almanaque se perda para sempre.
A azarosa publicación de De revolutionibus
miniatura|esquerda|De Revolutionibus A chegada a Frombork en 1539 do astrónomo Georg Joachim de Porris, máis coñecido por Rheticus, axudou a Copérnico a perfeccionar De revolutionibus. Rheticus traduce para Copérnico o Almagesto de Tolomeo e o De triangulis omnimodis de Regiomontano, obras que deixarían unha importante pegada en De revolutionibus. Ademais, en 1540, Rheticus escribe De libris revolutionum Nicolai Copernici narratio prima, unha extensa compilación das descubertas de Copérnico. Pero en 1541 Rheticus debe regresar a Wittenberg onde é profesor. Con todo, en 1542, Rheticus viaxa a Nuremberg para imprimir De revolutionibus. Lamentablemente debe abandonar a cidade antes de que a impresión estea rematada. O manuscrito de Copérnico caeu nas mans do editor Andrés Osiander, quen publicará De revolutionibus orbium coelestium, introducindo no texto orixinal unha serie de modificacións debidas á súa fe luterana. En marzo de 1543 este libro ve a luz. Non se sabe se Copérnico chegou a velo antes do seu pasamento o 24 de maio de 1543. A lenda di que o recibiu a mesma mañá da súa morte.
A recepción das teorías de Copérnico durante o século XVI
miniatura|200px|dereita|Estatua diante da Academia de Ciencias de Polonia Xa en vida Copérnico temeu que a súa teoría heliocéntrica fose mal recibida. Por iso, durante moitos anos negouse a publicar de forma completa os seus estudos. Só o fixo animado polos amigos e grazas, sobre todo, ó labor de Rheticus.
Os primeiros en opoñérense á revolución copernicana foron os protestantes. Lutero rexeitou o heliocentrismo por ser contrario á Biblia. En realidade, o heliocentrismo enfrontábase a unha tradición xeocentrista moi longa e remota e resultaba moi difícil cambiar as mentalidades.
Curiosamente, a Igrexa católica mantivo durante os primeiros anos unha tímida aceptación dos postulados copernicanos. Por exemplo, Copérnico é invitado a participar nas discusións para a modificación do calendario durante o Concilio de Letrán. Ademais, o dominico Nicolao Schonberg, cardeal e procurador xeral da orde de Santo Domingo, alentou a Copérnico para que publicase as súas investigacións nunha famosa carta. Non obstante, a tradición escolástica puido finalmente e o Papado mantivo na lista de libros prohibidos o De revolutionibus dende 1616 ata 1835.
É ben sabido que a posición dos luteranos e dos católicos ás teorías heliocéntricas expostas por Copérnico baséanse nun pasaxe da Biblia, concretamente do Eclesiastés, en que Xosué ordena ó Sol que se deteña o cal só sería posible se o Sol xirase en torno á Terra e non o revés.
De revolutionibus resultou ser finalmente un extenso e complexo libro formado por seis volumes, dedicados na súa meirande parte a demostrar a teoría que expón no primeiro destes volumes. Basicamente, as ideas de Copérnico consistían en afirmar que a Terra xira sobre si mesma e en torno ó Sol. Esta idea estendeuna ó resto dos planetas coñecidos do Sistema Solar co cal conseguiu explicar o aparente movemento retrógrado de Marte, Xúpiter e Saturno (debido a que os vemos dende a Terra e que están máis afastados ca nós do Sol)
Copérnico tamén sostivo que o eixo de rotación da Terra está inclinado respecto ó plano da súa órbita arredor do Sol.
Porén, o maior inconveniente do sistema copernicano era que aínda mantiña as órbitas circulares de Tolomeo.
Boca (homónimos)
Boca pode referirse a:
Como topónimo, Boca''' pode referirse a:
Dylan Thomas
miniatura|Casa natal de Dylan Thomas. miniatura|dereita|Estatua de Dylan Thomas en Swansea.
Dylan Marlais Thomas, nado en Swansea o 27 de outubro de 1914 e finado en Nova York o 9 de novembro de 1953, foi un poeta galés. Escribiu poemas, ensaios, guións, relatos autobiográficos e a obra de teatro Under milk wood ("Baixo o bosque de leite"), que recibiu, na súa versión radiofónica, 1954, o Premio Italia en 1954.
Traxectoria
Dylan Marlais Thomas naceu na cidade de Swansea no sur de Gales. O pai era escritor, e Thomas foi educado exclusivamente en lingua inglesa, malia ser o galés a lingua de súa nai. O seu segundo nome, Marlais, debeullo ó nome bárdico de seu tío Gwilym Marles (de nome real William Thomas), pastor da igrexa unitaria.
A infancia de Dylan Thomas transcorreu en Swansea, onde estudou na escola na que seu pai era mestre de literatura inglesa. Foi na revista da escola onde publicou os seus primeiros poemas. Pasaba os veráns na granxa da familia materna en Carmarthen. Os contrastes entre a vida rural e a urbana déronlle material para moitas das súas obras, en especial para contos e emisións radiofónicas. Ós 16 anos deixou os estudos para traballar de xornalista no South Wales Evening Post, onde escribiu desde obituarios a críticas de cine e teatro. Xa nesta época era notoria a súa tendencia ó alcolismo.
Moitos dos poemas e contos de Dylan Thomas foron escritos na casa familiar do nº 5 de Cwmdonkin Drive. Alí foi escrita, por exemplo Death shall have no dominion ("A morte non terá dominio"), unha das súas composicións de máis sona. Cando publicou en novembro de 1934 o primeiro libro de poemas, Eighteen Poems ("18 poemas"), Thomas era xa un dos poetas novos máis coñecidos no ámbito anglosaxón, grazas ós poemas aparecidos en varias revistas. O libro recibiu os eloxios da crítica anglosaxoa.
Thomas non foi chamado a filas durante a segunda guerra mundial por causa da súa mala saúde, pero traballou para o goberno escribindo textos propagandísticos. É entón cando empeza a traballar na radio, como escritor de guións e locutor. Na radio da BBC, a parte dos seus labores como comentarista, enceta outros proxectos, coma o poema dramático Under Milk Wood ("Baixo o bosque de leite") (póstumo, 1954). Aparecen os seus libros The World I Breath ("O mundo que respiro") e The Map of Love ("O mapa do amor"). En 1946 edita a que moitos consideran a súa obra máis importante: Deaths and Entrances ("Mortes e entradas").
Viaxou os Estados Unidos para probar sorte coma guionista de cine. Thomas chufábase da súa faceta de bebedor e coméntase que o 3 de novembro de 1953 comentou: “Bebín dezaoito whiskys; penso que é un récord”. Morreu o 9 de novembro de 1953 dunha hemorraxia cerebral despois de entrar en coma etílico durante unha xira de promoción. Estaba a redactar o libreto para unha ópera de Igor Stravinskii.
Foi enterrado no cemiterio de Laugharne, en Gales. A súa muller, Caitlin, que faleceu en 1994, está enterrada ó seu carón.
Estilo e influencias
Dylan Thomas é considerado o líder da literatura anglo-galesa e un dos poetas en lingua inglesa máis brillantes e, sobre todo, populares do século XX. O seu universo vivo e fantástico era unha reacción ás convencións sociais da súa época. Á contra de moitos escritores contemporáneos que amosaban tendencias sociais e políticas, Thomas escribiu unha poesía na que expresaba con paixón as súas emocións, ó que se traduce nun estilo poético intimo e lírico (Thomas escribiu, porén, catro poemas sobre a guerra, o máis famoso deles "A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Girl in London"). Estaba máis preto dos poetas románticos que dos da súa xeración, da maior parte dos que difería polo uso da poesía oral. Este feito coincide coa maior difusión da radio e das técnicas de gravado e reprodución da voz. Caedmon, empresa promotora da audio-literatura, comezou as súas publicacións co poema de Thomas "A Child's Christmas in Wales" ("O nadal dun pícaro en Gales").
O seu amigo de infancia o compositor Daniel Jones, os poetas Vernon Watkins e Charles Fisher e os artistas Alfred Janes e Mervyn Levy facían parte do círculo de amigos de Dylan Thomas, chamado por algúns os Kardomah Boys, polo nome do café onde se reunían.
As súas obras máis coñecidas son a obra de teatro radiofónica Under Milk Wood, o poema dedicado a seu pai agonizante "Do not be gentle into that good night" e os contos A Child's Christmas in Wales e The Outing.
Nestorio
Nestorio (en grego: Νεστόριος), nado en Xermanicia, Siria (hoxe Kahramanmaraş en Turquía ) c. 386 e finado no 451, foi un líder cristián sirio do século V. Foi patriarca de Constantinopla e foi acusado de profesar a doutrina que leva o seu nome (nestorianismo), consistente nunha separación total entre a divindade e a humanidade de Cristo. Tal doutrina foi declarada herética polo Concilio de Éfeso, que depuxo a Nestorio do patriarcado en 431. Morreu nos desertos de Libia entre 440 e 451.
Ao recaer sobre el a acusación de herexía, as súas obras foron destruídas. Tratábase dunha produción numerosa sobre todo de sermóns, cartas e algúns tratados dedicados a temas dogmáticos en disputa. Consérvase a súa obra Bazar de Heráclides de Damasco, onde critica a postura de Cirilo de Alexandría e, por tanto, as decisións do Concilio de Éfeso. Atribuíronselle tamén os Doce contra-anatematismos, que serían unha resposta aos Anatematismos de Cirilo, pero tal atribución é espuria.
Os seus seguidores, os nestorianos, difundiron a súa doutrina por Asia, chegando a crear unha importante igrexa que se estendeu desde a India até Siberia. Actualmente quedan congregacións desta igrexa en Iraq (Igrexa asiria do Oriente), Irán, India, China, Estados Unidos e outros lugares onde migraron comunidades dos países citados.
Nestorianismo e Concilio de Éfeso
Pouco despois da súa chegada á capital imperial, Nestorio envolveuse na disputa entre dúas faccións teolóxicas que diverxían nas súas concepcións cristolóxicas. Nestorio tentou encontrar un medio termo entre os que facían énfase no feito de que Deus Fillo nacería como un home, insistindo en chamar á Virxe María Theotokos (Θεοτόκος - "Nai de Deus"), e os que rexeitaban o título porque Deus, como un ser eterno, non podería nacer". Nestorio suxeriu o título de Christotokos (Χριστοτόκος - "Nai de Cristo"), mais non conseguiu apoio de ningún dos lados da controversia.
Nestorio cría que ningunha unión entre o humano e o divino era posible. Se unha unión así ocorrese, cría que Cristo non podería ser verdadeiramente consubstancial con Deus e consubstancial connosco, porque el crecería, maduraría, sufriría e morrería (algo que, segundo el, Deus non podería facer) e iría tamén posuír o poder de Deus, o que faría del algo distinguido dos humanos.
Eusebio de Dorileia foi o primeiro a acusar a Nestorio de herexía, mais o seu máis obstinado adversario foi o patriarca de Alexandría Cirilo; quen pediu axuda ao papa Celestino I de Roma, esixindo unha decisión sobre Nestorio, ao que o papa respondeu delegando ao propio Cirilo a tarefa de excomungar a Nestorio se el non cambiaba as súas opinións en dez días. Os contrarios de Nestorio acusárono de separar a divindade de Cristo da súa humanidade, en dúas persoas existindo nun único corpo, negando así a realidade da encarnación de Xesús e destruíndo a chamada unión hipostática. Esta herexía pasou a coñecerse como nestorianismo.
O emperador Teodosio II (401 - 450) foi eventualmente inducido a convocar un concilio ecuménico en Éfeso, un lugar de especial importancia na devoción á Virxe María e onde o termo Theotokos era moi popular. O emperador apoiou o arcebispo de Constantinopla, mentres que o papa Celestino situouse ao lado de Cirilo, que tomou conta do concilio, abrindo as discusións sen esperar a chegada da xa moi atrasada comitiva de bispos orientais de Antioquia. Cirilo escribiu que "Sorpréndeme que hai algúns que dubidan que a Virxe Santa debe ser chamada ou non de Theotokos. Pois, se o Noso Señor Xesus Cristo é Deus, e a Virxe Santa o deu á luz, ela non se tornou a [Theotokos]?". O concilio entón depuxo a Nestorio e declarouno herético.
Nas palabras de Nestorio:
Con todo, conforme o concilio progresaba, João I de Antioquia e os bispos orientais chegaron e ficaron furiosos ao saberen que Nestorio xa fora condenado. Eles reuníronse nun sínodo propio e depuxeron a Cirilo. Ambos os lados apelaron ao emperador e el inicialmente ordenou que ambos fosen exiliados. Porén, Cirilo eventualmente retornou tras subornar varios membros da corte imperial
Os meses seguintes, dezasete bispos que apoiaban a Nestorio foron apartados das súas sés. Eventualmente, Xoán I de Antioquia foi grazas a abandonar Nestorio en marzo de 433. En agosto de 435, Teodosio II proclamou un edito imperial que exiliou a Nestorio a un mosteiro no gran Oasis de Hibis (actual al-Khargah), no Exipto, incrustado na diocese de Cirilo.
Stanisława Walasiewicz
Stanisława Walasiewicz, nada en Wierzchownia o 3 de abril de 1911 e finada en Cleveland o 4 de decembro de 1980, tamén coñecida como Stefania Walasiewicz, e Stella Walsh, foi unha atleta polaca-estadounidense, campioa olímpica dos 100 metros. Nada en Polonia e criada nos Estados Unidos, converteuse en cidadá estadounidense en 1947. Trala súa morte, descubriuse que tiña cromosoma Y e era intersexual.
Primeiros anos
Walasiewicz naceu o 3 de abril de 1911 en Wierzchownia (actualmente no condado de Brodnica), reino do Congreso. A súa familia emigrou aos Estados Unidos cando ela tiña tres meses de idade. Os seus pais, Julian e Veronika Walasiewicz, establecéronse en Cleveland, Ohio, onde o seu pai atopou traballo nunha planta siderúrxica. A súa familia chamábaa Stasia, diminutivo común en Polonia, que posteriormente deu lugar á versión estadounidense do seu nome, Stella.
Carreira
Walasiewicz comezou a súa carreira atlética no South High School, instituto situado no barrio histórico eslavo da parte oriental de Cleveland. En 1927, conseguiu unha praza no equipo olímpico estadounidense indicado no xornal Cleveland Press. Porén, Walasiewicz non era cidadá estadounidense e non podía obter a nacionalidade con menos de vinte e un anos, así que non puido competir. O éxito de Halina Konopacka, atleta polaca que gañou o ouro en lanzamento de disco nos Xogos Olímpicos de 1928, inspirou a Walasiewicz a unirse á rama local de Sokół, organización deportiva e patriótica polaca activa na diáspora polaca. Durante a reunión paneslava do movemento Sokół en Poznań, tivo as súas primeiras vitorias internacionais, gañando cinco medallas de ouro nas carreiras de 60, 100, 200 e 400 metros lisos, ademais de no lanzamento de lonxitude. Pedíronlle que quedase en Polonia e se unise ao equipo nacional, aínda que seguiu a competir en probas e xogos estadounidenses.
Walasiewicz continuou a competir como afeccionada, mentres traballaba como dependenta en Cleveland. No período previo aos Xogos Olímpicos de 1932, gañou o campionato nacional nas 100 iardas (1930), 220 iardas (1930–31) e salto de lonxitude (1930). Pola súa actuación no campionato interestatal, a cidade de Cleveland regaloulle un coche. Ofrecéronlle obter a nacionalidade estadounidense, mais dous días antes do xuramento cambiou de idea e adoptou a cidadanía polaca, ofrecida polo consulado polaco en Nova York. En 1930, foi elixida a atleta polaca máis popular polos lectores de Przegląd Sportowy.
Nos Xogos Olímpicos de 1932, Walasiewicz representou a Polonia. Nos 100 metros lisos, Walasiewicz igualou o récord do mundo de 11,9 segundos e gañou a medalla de ouro. O mesmo día acabou sexta na proba de lanzamento de disco. Cando volveu a Polonia converteuse inmediatamente nunha celebridade. Recibírona multitudes no porto de Gdynia, e uns días despois, recibiu a Cruz do Mérito de Ouro polos seus méritos. Foi elixida de novo a personalidade do deporte máis popular de Polonia, título que mantivo tres anos.
Na primavera de 1933, Walasiewicz participou no campionato de Varsovia, onde obtivo nove medallas de ouro, incluídas en 80 metros valados, 4 × 200 metros remudas e salto de lonxitude. O 17 de setembro de 1933, en Poznań, bateu dous récords nun día: 7,4 segundos nos 60 m e 11,8 segundos nos 100 m. O seu éxito olímpico proporcionoulle unha bolsa no Instituto de Educación Física de Varsovia, onde coñeceu algúns dos atletas polacos máis destacados da época, incluídos Jadwiga Wajs, Feliksa Schabińska, Maria Kwaśniewska e Janusz Kusociński.
Nos Xogos Olímpicos de 1936 en Berlín, Walasiewicz intentou defender o título dos 100 m, mais a estadounidense Helen Stephens bateuna por .02 segundos e Walasiewicz obtivo a prata. Ironicamente, Stephens foi acusada de ser un varón e foi forzada a presentarse a unha inspección xenital para confirmar o seu xénero.
Tralos xogos olímpicos, Walasiewicz mudouse aos Estados Unidos e volveu ao deporte afeccionado. Durante e despois da segunda guerra mundial, gañou o campionato estadounidense dos 100 metros (1943, 1944 e 1948), os 200 metros (1939–40 e 1942–8), lanzamento de disco (1941–2) e salto de lonxitude (1938–46, 1948 e 1951).
En 1947, aceptou a cidadanía estadounidense e en 1956 casou co delineante aeronáutico Harry Olson. Aínda que o matrimonio non durou moito, continuou a empregar o nome de Stella Walsh Olson o resto da súa vida. Gañou o seu último título estadounidense en 1951, con corenta anos, e foi incluída no U.S. Track and Field Hall of Fame en 1975.
Carreira posterior
Trala súa retirada continuou activa en moitas asociacións deportivas polacas nos Estados Unidos, onde organizou campionatos e axudou a atletas novos. Tamén estableceu vairos premios a deportistas polacos nos Estados Unidos. En 1974 foi incluída no National Polish-American Sports Hall of Fame. Stella Walsh foi concursante no episodio do 16 de xuño de 1954 no programa de radio You Bet Your Life, presentado por Groucho Marx.
Falecemento e controversia
Walsh foi asasinada durante un atraco nun aparcadoiro en Cleveland, o 4 de decembro de 1980. Estaba comprando cintas para unha cerimonia de benvida para uns xogadores de baloncesto polaco de visita. Unha autopsia mostrou que non tiña útero, tiña unha uretra anormal e un pene infradesenvolvido e non funcional, aínda que algunhas fontes suxiren que tiña tamén características femininas. A análise de cromosomas revelou que a maioría das súas célculas contiñan cromosomas normais X e Y, mais algunhas eran X0 (só con cromosoma X), resultando en disxenesia gonadal XY.
A controversia sobre o seu sexo biolóxico continúa sen resolver, e a situación é complicada, con moitos documentos temperáns, mesmo o seu certificado de nacemento, que afirman que era mullar; o forense do condado de Cuyahoga, Samuel Gerber, afirmou que Walasiewicz era "social, cultural e legalmente" unha muller. Hai tamén controversia sobre se deberían ser suprimidas as súas marcas.
Legado
En Cleveland, en Broadway Avenue, hai un centro recreativo municipal bautizado como Stella Walsh. Está encostado ao Cleveland South High School. Está enterrada no cemiterio Calvary de Cleveland.
O caso de Walasiewicz foi tratado no programa de BBC Radio 4 The Long View en abril de 2019, que falaba de xénero no deporte feminino.
Arafo
Este pequeno municipio recibiu en varias ocasións distintos premios e mencións pola limpeza e o coidado da súa contorna.
O volcán de Arafo, que entrou en erupción por última vez no ano 1705, domina unha paisaxe asucada polo barranco de Añavingo, que ten unha gran riqueza en flora canaria. Na Cuesta del Estanque atópase o conxunto etnográfico de los lavaderos, lugar público con pedras de lavar e muíño, declarados Monumento Histórico Artístico en 1984.
21 de decembro
O 21 de decembro é o 355º día do ano do calendario gregoriano e o 356º nos anos bisestos. Quedan 10 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|125px|dereita|Frank Zappa.
Outros
Os 366 días do ano
Leon Battista Alberti
miniatura|Leon Battista Alberti Leon Battista Alberti, nado en Xénova en 1404 e finado en Roma en 1472, foi un arquitecto, pintor, matemático, poeta, lingüista, filósofo, músico e arqueólogo italiano. Trátase dunha das figuras máis representativas do ideal do home do Renacemento xunto a Leonardo da Vinci. A súa biografía está descrita no libro de Giorgio Vasari, Vite.
Traxectoria
Alberti, nado en Xénova, é fillo ilexítimo dunha familia de comerciantes florentinos. Os primeiros estudos realízaos en Venecia e Padua. Na Universidade de Boloña estuda leis e grego. No ano 1421 comeza a carreira eclesiástica. No ano 1431 é nomeado secretario do patriarca de Grado, en 1432 foi transferido a Roma.
Alberti dedicouse á actividade literaria dende moi novo. En Boloña escribe unha comedia autobiográfica en latín, Philodoxus (Amante da Gloria). Escribe tamén tratados de arquitectura como De re aedificatoria (1452), onde expón novos métodos de fortificación, de pintura De pictura (1435), traducido polo propio Alberti ao romance co título de Della pittura, que contén o primeiro estudo científico da perspectiva, ou de escultura como Della statua.
No ano 1433 Alberti comezou a compoñer catro libros en italiano coñecidos como os Libri della Famiglia, considerada a súa obra mestra, rematada en 1441. En Rime (1441), colección de poesía en italiano, anóvaa no estilo e na métrica. No ano 1437 escribe Apologi, especie de breviario da súa filosofía de vida.
miniatura|dereita|200px|Santa Maria Novella, FlorenciaEn arquitectura foi un dos iniciadores da volta á linguaxe formal da arquitectura clásica. Deseñou e construíu as igrexas de Sant'Andrea en Mantua, San Francesco en Rímini e Santa Maria Novella en Florencia, e palacios renacentistas como o Palazzo Rucellai (1450-1460).
Foi un dos maiores organistas da súa época, e está considerado como o pai da criptografía occidental.
Adolf Loos
Adolf Loos, nado en Brno (Moravia) o 10 de decembro de 1870 e finado en Kalksburg (Viena) o 23 de agosto de 1933, foi un arquitecto austríaco nacionalizado checoslovaco.
Traxectoria
Despois de rematar os seus estudos viviu en Estados Unidos durante tres anos (1893 - 1896). Polemizou cos defensores do Modernismo que formaban a denominada Secesión de Viena e que representaban un punto de vista antagónico á súa visión da arquitectura. É considerado coma un dos precursores do racionalismo arquitectónico. Estivo en contacto coas vangardas artísticas europeas da súa época entrando en contacto con artistas como Schönberg, Kokoschka e Tristan Tzara. Foi un pioneiro do Movemento Moderno que supoñía a desornamentación dos edificios e a ruptura co historicismo.
Obras destacadas
250px|miniatura|A antiga Xastrería Goldman&Salatsch 250px|miniatura|Casa Steiner en Viena.
Megasphaera
Megasphaera é un xénero de bacterias do filo Firmicutes clasificadas na clase Negativicutes.
Esta clasificación foi reexaminada, e parece que este xénero pertence en realidade aos Clostridia.
Son bacterias gramnegativas estritamente anaeróbicas que non forman esporas. Estragan cervexas de baixa graduación producindo turbidez sulfuro de hidróxeno e ácidos graxos de cadea curta. Está moi relacionado co xénro Sporomusa.
Filoxenia
A taxonomía aceptada actualmente deste grupo está baseada na List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature (LPSN) e no National Center for Biotechnology Information (NCBI) e a filoxenia está baseada no LTP 111 de The All-Species Living Tree Project baseado no ARNr 16S.
Notas: ♠ Cepas que se encontran no NCBI pero non están listadas na LPSN
Norrland
miniatura|Norrland Norrland (Terra do norte) é a maior e máis setentrional das tres grandes rexións históricas (landsdelar) nas que se divide Suecia, sendo as outras dúas Svealand e Götaland.
Cunha área de 242 735 km², Norraland ocupa o 59,6% do territorio sueco. En 2021 a rexión tiña unha poboación de 1 188 031 habitantes, que representaba tan só o 11,4% ds poboación do país. Abrange as provincias históricas de Gästrikland, Medelpad, Ångermanland, Hälsingland, Jämtland, Härjedalen, Västerbotten, Norrbotten e Laponia. Ao sur limita coa rexón histórica de Svealand, ao oeste e ao noroeste con Noruega e ao nordés con Finlandia.
En Norrland fálase dende hai moito tempo, ademais do sueco, as linguas minoritalas saami e meänkieli.
Orixe e significado do nome
O nome Norrlanden aparece por vez primeira en 1435 nunha carta de Karl Knutsson, onde se di que se emitiron ofertas a Hälsingland e "algún outro lugar en Norrlanden". Esta forma en plural (landen é o plural definido de land) é a orixinal e expresa que o termo incluía varias terras ou rexións a ámbolos dous lados do golfo de Botnia. Na Karlskrönikan, completada a mediados do século XV, menciónase "todo Norland" como a área que lle sería outorgada a Erik Puke, que era nese momento o titular do condado de Korsholm slottslän med säte no castelo de Korsholm en Gamla Vasa, na actual rexión finesa de Österbotten. Porén, xa en 1329 apareceu o nome Östernorlandia como designación de Österbotten nun documento en latín. Isto seguramente significa que o nome Västernorrlandia tamén existiu ao mesmo tempo, pero a súa existencia non se pode probar ata ao redor de 1620. "Norrlanden" foi probablemente unha designación resumida coloquial que xurdiu no centro de Suecia e que só gradualmente comezou a usarse dentro da administración e da xurisdición suecas.
A rexión costeira por riba do Dal converteuse en 1611 nunha área independente, a Norrlands lagsaga, con Axel Oxenstierna como o seu primeiro lagman (home de leis). Entre os anos 1620 e 1634 Österbotten e todas as ”Västernorrlanden” unificáronse nunha rexión colectiva gobernada por un estatúder, chamada Norrlands län. Polo demais Norrland non constituíu ningunha división administrativa.
Jämtland e Härjedalen pasaron a formar parte de Norrland cando as provincias pasaron a mans suecas en 1645, pero tempo despois aínda se falaba de ”Jämtland e Nordlanden”. Durante moito tempo considerouse que Lappmarken ou Lappland non pertencía a Norrland e que era unha rexión propia.
No presente o termo Norrland utilízase por exemplo en estadística, na división rexional de organizacións ou no prognóstico do tempo, referíndose xeralmente aos cinco condados da rexión. Esta definición baseada nos condados non sempre coincide cos límites tradicionais baseados nas provincias históricas entre Norrland e Svealand. Nos prognósticos meteorolóxicos adoita a dividirse Norrland en seis áreas: rexión montañosa norte, interior norte, costeira norte, montañosa sur, interior sur, e rexión costeira sur. Paralelamente aparece Norra Sverige (norte de Suecia) como unha área estadística nacional, que ademais de Norrland tamén inclúe os condados de Värmland e Dalarna. Noutros contextos pode referirse a todo o que non inclúe ocetro e o sur de Suecia, é dicir, Norrland sen o condado de Gävleborg.
Fronteiras alternativas
Ademais da definición de Norrland baseada nos límites dos condados ou provincias históricas, ás veces considérase tamén a fronteira biolóxica, chamada Limes Norrlandicus e que é unha fronteira climática e vexetalxeográfica entre os bosques de coníferas do sur e do norte, como límite entre Norrland e Svealand. En gran medida correspóndese cos límites históricos e culturais coñecidos como fäbodgränsen, que van do extremo norte de Bohuslän ata o centro de Uppland. Na xeografía escolar anteriormente falábase, de xeito incorrecto, do río Dal como fronteira norte para bosques caducifolios, cangrexos de río, castelos e nobres. A fronteira do terreo de Norrland, unha unidade xeomórfica que cobre case toda Norrland e parte de Svealand, é un límite topográfico entre terras altas e chairas e aseméllase á högsta kustlinjen (o nivel acadado polo mar no último período glacial). Esténdese dende o norte de Bohuslän a través do centro de Suecia, paralelo á costa de Norrland, atopándose co mar ao sur de Sundsvall. Porén, na área dos dialectos de Norrland non se inclúen dialectos de Gästrikland, o sur de Hälsingland e o dialecto xenuíno de Härjedalen.
Maury Chaykin
Maury Alan Chaykin nado o 27 de xullo de 1949 en Nova York e finado o 27 de xullo de 2010 en Toronto foi un actor canadense nado nos Estados Unidos. Mellor coñecido polo seu papel do detective Nero Wolfe.