cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bromuro de etidio
O bromuro de etidio é un composto que funciona como axente intercalante usado comunmente como marcaxe fluorescente para ácidos nucleicos en laboratrorios de bioloxía molecular en técnicas como a electroforese en xel de agarosa. Abréviase xeralmente como "EtBr", que é tamén a abreviatura do bromoetano. Cando se expón á luz ultravioleta, emite fluorescencia de cor laranxa, que se intensifica case 20 veces unha vez que se une ao ADN. Leva sendo utilizado en veterinaria desde a década de 1950 co nome de Homidium para tratar a tripanosomíase no gando vacún, unha doenza causada polos protozoos tripanosomas. A alta incidencia de resistencia a antibióticos deste parasito fai que estes non sexan útiles en certas áreas, onde se utiliza no seu lugar o composto relacionado cloruro de isometamidio. O bromuro de etidio pode ser un mutáxeno, un carcinóxeno, ou un teratóxeno, aínda que isto depende do organismo exposto e das circunstancias da exposición.
Estrutura, química e fluorescencia
miniatura|esquerda|200px|Espectro de absorción do bromuro de etidio. Como a maioría dos compostos fluorescentes, o bromuro de etidio é aromático. O seu residuo heterocíclico central denomínase fenantridina, que é isómero da tinguidura fluorescente acridina. A absorción máxima do bromuro de etidio en solución acuosa é de 210 nm e 285 nm, que corresponde á luz ultravioleta. Como resultado desta excitación, o bromuro de etidio emite luz laranxa con lonxitude de onda de 605 nm.
A razón da intensa fluorescencia que presenta o bromuro de etidio despois de unirse ao ADN non se debe probablemente á estabilización ríxida do residuo fenilo, porque se comprobou que o anel fenilo se proxecta fóra das bases intercaladas. De feito, o grupo fenilo está case perpendicular ao plano do sistema do anel, xa que rota sobre o seu enlace para encontrar unha posición na que afecta minimamente ao sistema do anel. Crese máis ben que se debe ao ambiente hidrofóbico que hai entre os pares de bases. Ao moverse neste ambiente hidrofóbico e afastado do solvente, o catión etidio é forzado a repeler calquera molécula de auga que estivese asociada con el. Como a auga é un amortecedor da fluorescencia moi eficiente, a retirada destas moléculas de auga permítelle ao etidio emitir fluorescencia.
Aplicacións
miniatura|esquerda|200px|Mostra de ADN separada usando [[electroforese en xel de ácidos nucleicos e tinguida con bromuro de etidio, que emite luz laranxa despois de unirse ao ADN.]] O bromuro de etidio é utilizado comunmente para detectar ácidos nucleicos nos laboratorios de bioloxía molecular. No caso do ADN este é xeralmente bicatenario procedente de PCRs, fragmentos de restrición etc. O ARN monocatenario pode detectarse tamén, xa que xeralmente se reprega sobre si mesmo e así proporciona apareamentos de bases locais para que se intercale a tinguidura. A detección realízase normalmente iluminando con luz ultravioleta o xel de agarosa electroforético que contén os ácidos nucleicos. Como a luz ultravioleta é daniña para a vista e a pel, os xeles marcados con bromuro de etidio adoitan observarse indirectamente usando unha cámara pechada na que se toman imaxes fotográficas da fluorescencia. Cando é necesaria a visión directa, deben protexerse adecuadamente os ollos e a pel. No laboratorio as propiedades intercalantes foron desde hai tempo utilizadas para minimizar a condensación cromosómica cando se expón un cultivo a axentes que deteñen a mitose durante a súa extracción. As preparacións microscópicas resultantes permiten un alto grao de resolución, polo que hai maior confianza para determinar a integridade estrutural na análise microscópica.
O bromuro de etidio foi tamén usado amplamente para reducir o número de copias do ADN mitocondrial en células en proliferación. Os efectos do bromuro de etidio no ADN mitocondrial utilízanse en veterinaria para tratar a tripanosomíase en vacúns, xa que se une ás moléculas de ADN cinetoplástico do protozoo tripanosoma causante da doenza, e cambia a súa conformación á forma ADN Z. Esta forma inhibe a replicación do ADN cinetoplástico, o que é letal para o tripanosoma.
Alternativas
Hai alternativas ao uso do bromuro de etidio, que son pretendidamente menos perigosas e teñen un mellor funcionamento. Por exemplo, algúns investigadores usan varias tinguiduras ou marcaxes baseadas no SYBR e hai outras tinguiduras de uso emerxente como a Novel Juice. As tinguiduras SYBR son menos mutaxénicas que o bromuro de etidio na proba de Ames con extracto de fígado. Con todo, atopouse que o Verde SYBR I (SYBR Green I) era, en realidade, máis mutaxénico que o bromuro de etidio para as células bacterianas expostas á luz UV (que se usa para visualizar ambas as tinguiduras). Este pode ser o caso tamén doutras tinguiduras supostamente "máis seguras", pero aínda que os detalles de mutaxenicidade e toxicidade están dispoñibles non foron publicados en revistas científicas revisadas por pares. A MSDS para o SYBR Safe informa dun LD50 para ratos de >5 g/kg, o cal é maior que o do bromuro de etidio (1,5g/kg), pero en ambos os casos son varias ordes de magnitude maiores que as concentracións usadas en bioloxía molecular. Ademais, moitas tinguiduras alternativas están en suspensión en DMSO, que ten implicacións para a saúde de seu, incluíndo un incremento da absorción na pel de compostos orgánicos. Malia as vantaxes de funcionamento de usar tinguiduras SYBR en troques de bromuro de etidio para propósitos de tinguidura, moitos investigadores seguen preferindo este último porque é considerablemente máis barato.
Riscos para a saúde
miniatura|esquerda|200px|O bromuro de etidio intercalado entre dous pares de bases adenina-timina. A intercalación pode causar mutacións no ADN. O bromuro de etidio crese que actúa como un mutáxeno porque se intercala na dobre hélice do ADN (é dicir, insírese entre as dúas febras), deformando o ADN. Isto podería afectar aos procesos biolóxicos do ADN, como a replicación e a transcrición. Atopouse que o bromuro de etidio é mutaxénico para as bacterias na proba de Ames, pero só despois dun tratamento con homoxenado de fígado, que simula a degradación metabólica da molécula que está sendo probada. A non detección de mutaxenicidade en ausencia de homoxenado de fígado indica que o bromuro de etidio non é directamente mutaxénico, senón que o son os seus metabolitos. A identidade destes metabolitos mutaxénicos descoñécese. En USA o Programa Nacional Mutaxénico considerouno como non mutaxénico para as ratas e ratos. Estas conclusións apóianse nun estudo de carcinoxenidade subcrónica en ratos, onde non se detectaron efectos mutaxénicos. O uso de bromuro de etidio (marca Homidium) en animais para tratar a infección por tripanosomas suxire que a toxicidade e mutaxenicidade non son altas. Realizáronse estudos en animais para avaliar o bromuro de etidio como potencial axente antitumoroxénico quimioterápico. O seu uso quimioterapéutico débese á súa toxicidade para as mitocondrias. Un estudo máis recente indica que actúa como un veleno para a topoisomerase I, igual que varios fármacos anticanceríxenos en humanos. Os estudos antes mencionados non apoian a idea que xeralmente se ten de que o bromuro de etidio é un potente mutáxeno para os humanos, pero indican que pode ser tóxico en altas concentracións.
A maior parte dos usos do bromuro de etidio no laboratorio (0,25–1 microgramo/mL) están por debaixo dos niveis necesarios para a toxicidade, e son 3 ordes de magnitude máis baixos que as doses terapéuticas usadas no gando. O nivel é alto dabondo para que a exposición poida interferir coa replicación do ADN mitocondrial nalgunhas liñas celulares humanas, aínda que as implicacións disto non están claras. Cómpre facer ensaios en humanos e estudos máis amplos en animais mamíferos para chegar a comprender o risco potencial que supón o bromuro de etidio para os que traballan nos laboratorios.
O bromuro de etidio pode engadirse ao medio YPD e usarse como un inhibidor do crecemento celular.
Utilización e eliminación
O bromuro de etidio non está considerado nas regulacións como un residuo perigoso a baixas concentracións, pero é tratado como residuo perigoso por moitas organizacións. Os materiais con estes residuos deben ser manipulados de acordo coa folla de datos de seguridade deste material (MSDS). A eliminación no laboratorio de bromuro de etidio é obxecto de controversia. O bromuro de etidio pode ser degradado quimicamente, ou recollido ou incinerado. É común que os residuos de bromuro de etidio que están por debaixo dunha concentración esixida se eliminen como outro lixo normal (por exemplo, verténdoos por un desaugadoiro). Unha práctica común é tratar o bromuro de etidio con hipoclorito de sodio (lixivia) antes da súa eliminación. Segundo Lunn e Sansone, a degradación química usando lixivia rende compostos que son mutaxénicos na proba de Ames. Faltan datos sobre os efectos mutaxénicos dos produtos de degradación. Lunn e Sansone describen métodos máis efectivos para a súa degradación. Non obstante, recoméndase a eliminación do bromuro de etidio de solucións con resinas de intercambio iónico de amberlita ou carbón vexetal activado. Para este uso disponse de varios produtos comerciais.
Lista de cidades dos Estados Unidos de América por poboación
A seguinte táboa contén datos dos lugares máis poboados nos Estados Unidos. Segundo o censo realizado en 2010 pola Oficina do Censo dos Estados Unidos (véxanse as cidades máis poboadas segundo a estimación de poboación de 2011 para os datos estimados de 2011).
Porto Rico
Na seguinte táboa móstranse as cidades con máis de 100.000 habitantes en Porto Rico.
Félix Massó Veiga
Vida persoal
Foi pai de Félix Massó Taboada.
Lourido, Moraime, Muxía
Lourido é un lugar da parroquia do Moraime no concello coruñés de Muxía na comarca de Fisterra. Tiña 42 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 20 eran homes e 22 eran mulleres.
Neste lugar e preto da praia atópase o novo Parador Costa da Morte.
Por este lugar pasa a 7ª etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros.
Carta celeste
miniatura|250x250px|Unha carta celeste do século XVII, do cartógrafo holandés Frederik de Wit Unha carta celeste ou mapa celeste é un mapa do ceo. Os astrónomos adoitan dividilas en grades para usalas máis facilmente. Empréganse para identificar e localizar obxectos astronómicos como estrelas, constelacións e galaxias, e foron usadas para a navegación humana dende tempos antigos. Unha carta celeste diferénciase dun catálogo astronómico, que é unha listaxe de obxectos astronómicos para un propósito particular.
Antigüidade
O rexistro astronómico chinés máis antigo é anterior ao Período dos Reinos Combatentes (476-221 a.C.). A máis antiga representación chinesa dunha carta celeste é unha caixa de laca de 430 a.C., aínda que esta representación non amosa estrelas individuais.
Britanos
Os britanos (en latín Britanni) designa ante todo os habitantes da illa de Bretaña (en latín Britannia), ou máis exactamente que habitaban a parte da illa limitada ao Norte polos ríos Clyde e Forth (en Escocia hoxe).
Carta celeste
Antigüidade
O Atlas Farnese é unha copia do século II dunha estatua da era helenística que representa o Titán Atlas suxeitando a esfera celeste sobre o seu ombreiro. É a máis antiga representación sobrevivente das constelacións da Grecia antiga e ten reixas circulares que fornecen posicións das coordenadas. Por causa da precesión dos equinoccios, as posicións das constelacións mudan lentamente ao longo do tempo. Ao comparar as posicións das 41 constelacións contra as reixas circulares, pode facerse unha determinación precisa da época en que se realizaron as observacións orixinais. Con base nesta información, as constelacións inscritas no Atlas son de aproximadamente 125 ± 55 a.C.. Esa evidencia indica que se empregou o catálogo de estrelas do astrónomo grego Hiparco.
Lacón
miniatura|Lacón O lacón (do latín lacca) é un dos produtos derivados do porco. Procede das extremidades dianteiras do animal e, principalmente, comercialízase o das razas Celta, Large White, Landrace e Duroc.
Carta celeste
Antigüidade
Un exemplo da era romana dunha carta celeste é o zodíaco de Dendera, datada de 50 a.C. É unha escultura en baixorrelevo dun teito no templo de Dendera. É un planisferio que representa o zodíaco en representacións gráficas. No entanto, as estrelas individuais non aparecen representadas.
Britanos
Outros habitantes de Bretaña
Os outros habitantes da illa nese momento eran, ao norte destes ríos, os Caledonios, Maeatae, Attacotti etc., ou, logo, a confederación dos pictos; e sobre as costas galesas, os Hiberni, ou gaels de Irlanda. Máis tarde chegaron os anglos e os saxóns, asentados en inicio nas costas do Leste; os escotos, vidos de Irlanda, e situados na parte occidental da Caledonia.
Deste xeito, a definición abre a dupla cuestión do poboamento da illa de Bretaña, e do «carácter céltico» dese poboamento. Tal cuestión debe considerarse para dous períodos distintos que duran preto de mil anos: durante a prehistoria e a protohistoria da illa, antes da conquista romana dunha banda; durante a Alta Idade Media doutra banda.
Carta celeste
Idade media
O mapa celestial manuscrito máis antigo foi descuberto nas grutas de Mogao ao longo da ruta da seda e coñécese como a carta celeste de Dunhuang. É un pergameo de 210 cm de lonxitude e 24,4 cm de largura, que mostra o ceo entre as declinacións 40° S e 40° N, en doce paneis, alén dun panel que mostra o décimo terceiro ceo do norte circumpolar. Están debuxadas 1345 estrelas en total, agrupados en 257 asterismos. A data desa carta é incerta, mais estímase entre 705 e 710. miniatura|250x250px|Carta celeste da [[Proxección cartográfica|proxección polar austral do globo celeste do astrónomo chinés Su Song (1020–1101)]] Durante a dinastía Song, o astrónomo chinés Su Song escribiu un libro titulado Yixiang Xin Yao Fa ("Novo debuxo para o reloxo armilar"), que contén cinco mapas cun total de 1464 estrelas. Foi elaborado en 1092. En 1193, o astrónomo Huang Shang confeccionou un planisferio, xuntamente cun texto explicativo. Foi gravado en pedra en 1247 e esta carta aínda existe no templo Miao Wen de Suzhou.
Britanos
Orixes prehistóricas
Se as relacións continuas co continente existían durante o período de Hallstatt (na primeira Idade de ferro), o certo é que a produción arqueolóxica das illas nesta época se mantén resoltamente autóctona.
Carta celeste
Idade media
Na astronomía islámica, a primeira carta celeste debuxada foron as ilustracións producidas polo astrónomo persa Abd al-Rahman al-Sufi no seu traballo de 964 titulado Libro das Estrelas Fixas. Este libro era unha actualización das partes VII.5 e VIII.1 do catálogo de estrelas Almaxesto, do segundo século, realizado por Ptolomeo. O traballo de al-Sufi contiña ilustracións das constelacións e das estrelas máis brillantes, representadas como puntos. O libro orixinal non sobreviviu, mais consérvase unha copia de 1009 na Universidade de Oxford.
Lacón
O porco sacrifícase con seis meses de idade como mínimo e non menos de 90 quilos de peso.
Britanos
Orixes prehistóricas
Na época de La Tène, existiu unha metalurxia do ferro nas dúas illas (desde o século VII a.C.). Mais é preciso agardarmos ata o século IV a.C. (e ata o II ou I en Irlanda), para que o material arqueolóxico mostre unha produción metalúrxica laténiana, e faltan totalmente paralelos da fase antiga de La Tène. Ao tempo, a «sociedade britana» revela innúmeros indicios dunha xerarquía moi forte, dominada por unha clase aristocrática, capaz mesmo de importar tales obxectos do continente.
Lacón
As patas dianteiras son sometidas a un proceso de elaboración semellante ó que se aplica ó xamón curado pero algo máis curto, concretamente duns 35 días de duración, que consta das seguintes etapas: salgadura da peza, lavado para eliminar os restos de sal, asentado e secado ou madurado. Na obtención dos lacóns no está permitido aplicar procesos de afumadura, xa que se perderían as características organolépticas propias do produto.
Carta celeste
Idade media
A carta celeste europea máis antiga é un manuscrito en pergameo titulado De Composicione Spere Solide, confeccionado en Viena en 1440. Consistía nun mapa de dúas partes, que describían as constelacións do hemisferio norte celeste e a eclíptica. Puido servir como un prototipo para a carta celeste europea impresa máis antiga, un conxunto de retratos de 1515 en xilografía producido por Albrecht Dürer en Nürnberg.
Britanos
Orixes prehistóricas
A fins do século III a.C., aparecen emisións de moeda no Sur da illa de Bretaña; mais ningunha moeda, no mesmo período, se ten descuberto na Irlanda.
Lacón
Características xerais
Tomando como modelo o lacón galego, o lacón presenta unha forma redondeada cos bordos perfilados e mantén todas as partes da pata do porco agás a escápula, e inclúe tamén a pel e o pezuño.
Carta celeste
Idade moderna
dereita|miniatura|Hevelius, Firmamentum Sobiescianum sive Uranographia 1690 Durante a era dos descubrimentos, as expedicións ao hemisferio sur provocaron que se fosen engadindo novas constelacións. Estas probabelmente viñeron a partir dos rexistros de dous mariñeiros neerlandeses, Pieter Dirkszoon Keyser e Frederick de Houtman, que en 1595 viaxaron xuntos ás Indias Orientais Neerlandesas. As súas compilacións resultaron no globo de Jodocus Hondius, de 1601, que engadiu doce novas constelacións no sur. Producíronse varios outros mapas, incluíndo a Uranometria de Johann Bayer, en 1603. Este foi o primeiro atlas que cartografou ambos os hemisferios celestes e introduciu a designación de Bayer para identificar as estrelas máis brillantes mediante o alfabeto grego. A Uranometria contiña 48 mapas das constelacións de Ptolomeo, unha placa das constelacións do sur e dúas placas mostrando todo os hemisferios norte e sur en proxección estereográfica polar.
Britanos
Orixes prehistóricas
Sen dúbida, salvo a posibilidade de incursións episódicas desde o continente (Norte da Galia, litoral atlántico), o poboamento das Illas británicas afunde as súas raíces na Prehistoria.
Lacón
Características xerais
O seu peso oscila entre os tres e os cinco quilos e medio. A súa graxa é de consistencia untosa e cor branca ou amarelada, e contribúe ó aroma e sabor que presenta a peza. A súa masa magra é rosada, de aroma suave e lixeiramente salgada.
Carta celeste
Idade moderna
O polaco Johannes Hevelius rematou a súa carta celeste Firmamentum Sobiescianum en 1690. Contiña 56 mapas estelares, cada un en dúas páxinas, e mellorou a precisión das posicións das estrelas do sur. Introduciu máis de once constelacións, entre outras Scutum, Lacerta e Canes Venatici.
Britanos
Migracións célticas na Alta Idade Media
A partir de mediados do século V, novos invasores xermánicos, os anglosaxóns desprazaron progresivamente os britanos do sur e do leste para o oeste da illa de Bretaña, mentres os irlandeses efectuaban ataques sobre a costa occidental de Bretaña (foi con ocasión dun destes ataques cando foi capturado San Patricio que era britano). Acabaron por fundar verdadeiros principados nas costas galesas e escocesas. Se os primeiros foron finalmente esmagados, os segundos fundaron Escocia pola fusión do Dal Riada cos reinos britónicos do Norte. Durante este período, sobre o cal faltan fontes fiábeis (son as « épocas escuras » ou Dark Ages da historiografía inglesa), as poboacións celtas pouco romanizadas estabeleceran numerosos « reinos célticos » na illa, especialmente no País de Gales, en tanto outros emigraran para Irlanda. De resto, nisto áchase probabelmente a causa primeira, dunha emigración en masa de britanos cara a península armoricana, que de aí acabou tomando o nome da Bretaña. Outra parte, menor, chegou a atinxir as costas setentrionais de Galiza, na Península Ibérica, onde fica documentado un bispo Mailoc ou Maeloc, posibelmente do celta Mach Low (latinizado Maclou na Galia), e onde fundan o bispado de Britonia, que lembra o seu país de orixe, e que se acostuma identificar coa actual Bretoña, no concello lucense da Pastoriza (hai ademais varias Bretoñas máis en Galiza, que sen dúbida teñen a mesma orixe).
Lacón
Características nutricionais
En canto ás súas características nutricionais, o lacón constitúe unha boa fonte de proteínas de alto valor biolóxico. A súa composición nutricional é semellante á da paletilla, e como tal presenta máis graxa (arredor do 20%) e menos proteína que o xamón curado. A carne de porco en xeral é unha fonte importante de vitaminas do grupo B, agás de ácido fólico. Ademais, é a carne que menor cantidade de bases púricas contén, substancias que ó metabolizarse dan lugar ó ácido úrico.
Cerdedo, Acevedo do Río, Celanova
Cerdedo é un lugar da parroquia de Acevedo do Río no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2010 tiña 16 habitantes (sete homes e nove mulleres).
Lacón
Lacón galego
Desde 1997, a entón Consellería de Agricultura ten recoñecida a denominación específica Lacón galego, rexistrada como Indicación Xeográfica Protexida desde 2001. A denominación de orixe amparaba en 2008 a 214 explotacións e 39 industrias, cunha produción de 34.583 kg (9.760 pezas).
Segundo o tipo de alimentación que recibira o porco, coñécense dous tipos de lacón galego:
A lacoeira
miniatura|Lacoeira cocida Nas terras de Carballedo cómese a locoeira fría. Ao cortar a carne dos porcos na matanza faise unha peza coa carne da zona do lacón mais deixando fóra o propio lacón, ese anaco é a lacoeira, que se salga co resto da carne.
Félix Massó Taboada
Félix Massó Taboada foi un farmacéutico e político galego.
The Bounty
The Bounty é un filme británico dirixido por Roger Donaldson que foi estreado en 1984. Está protagonizado por Mel Gibson e Anthony Hopkins, e foi producido por Bernard Williams con Dino De Laurentiis como produtor executivo. Foi a quinta adaptación ó cine motín do barco Bounty. O guión foi escrito por Robert Bolt e está baseado no libro Captain Bligh and Mr. Christian (1972) de Richard Hough.
Flydubai
Flydubai (escrita como flydubai) é unha aeroliña de baixo custo árabe dos Emiratos Árabes Unidos, con sede na terminal 2 do Aeroporto Internacional de Dubai. Flydubai basea o seu modelo de negocio en ofertar prezos de billetes competitivos, xunto con servizos de hotel, alugueiro de veículos, seguros e servizos de visados en Dubai.
Frota
En xaneiro de 2018 a frota de flydubai estaba formada polos seguintes avións:
Transformador
miniatura|250px|Transformador miniatura|Transformador. Denomínase transformador a un aparello electromagnético que permite aumentar ou diminuír a voltaxe e a intensidade dunha corrente alterna, mantendo a potencia. A potencia que ingresa no equipo, no caso dun transformador ideal (isto é, sen perdas), é igual á que se obtén na saída. As máquinas reais presentan unha pequena porcentaxe de perdas, dependendo do seu deseño e tamaño, entre outros factores.
O transformador converte a enerxía eléctrica alterna dun certo nivel de tensión, en enerxía alterna doutro nivel de tensión, baseándose no fenómeno da indución electromagnética. Está constituído por dúas bobinas de material condutor, enroladas sobre un núcleo pechado de material ferromagnético, mais illadas entre si electricamente. A única conexión entre as bobinas constitúea o fluxo magnético común que se estabelece no núcleo. Polo xeral, o núcleo é fabricado ben sexa de ferro ou de láminas apiladas de aceiro eléctrico, aliaxe axeitada para optimizar o fluxo magnético. As bobinas ou enrolamentos denomínanse primario e secundario segundo correspondan á entrada ou saída do sistema en cuestión, respectivamente. Tamén existen transformadores con máis enrolamentos; neste caso, pode existir un enrolamento "terciario", de menor tensión que o secundario.
Historia
thumb|Transformador de Déri, Bláthy e Zipernowsky, 1885, Budapest.
Primeiros pasos: os experimentos con bobinas de indución
O fenómeno de indución electromagnética no cal se basea o funcionamento do transformador foi descuberto por Michael Faraday en 1831, e baséase fundamentalmente en que calquera variación de fluxo magnético que atravesa un circuíto pechado xera unha corrente inducida, e en que a corrente inducida só permanece mentres se produce o cambio de fluxo magnético.
A primeira "bobina de indución" foi inventada polo sacerdote Nicholas Joseph Callan na Universidade de Maynooth en Irlanda en 1836. Callan foi un dos primeiros investigadores en decatarse de que cantas máis espiras hai no secundario, en relación co bobinado primario, meirande é o aumento da tensión eléctrica. Os científicos e investigadores basearon os seus esforzos en evolucionar as bobinas de indución para obter maiores tensións nas baterías. No canto de corrente alterna (CA), a súa acción baseouse nun "do&break" mecanismo vibrador que regularmente interrompía o fluxo da corrente directa (DC) das baterías.
Entre a década de 1830 e a década de 1870, os esforzos para construír mellores bobinas de indución, na súa maioría por ensaio e erro, revelaron paseniño os principios básicos dos transformadores. Un deseño práctico e eficaz non apareceu até a década de 1880, cando o transformador tería un papel decisivo na guerra das Correntes, na que os sistemas de distribución de corrente alterna triunfaron sobre os seus homólogos de corrente continua, unha posición dominante que se mantén dende entón.
En 1876, o enxeñeiro ruso Pavel Yablochkov inventou un sistema de iluminación baseado nun conxunto de bobinas de indución no cal o bobinado primario se conectaba a unha fonte de corrente alterna e os enrolamentos secundarios podían conectarse a varias lámpadas de arco, do seu propio deseño. As bobinas empregadas no sistema comportábanse como transformadores primitivos. A patente alegou que o sistema podería, “achegar subministracións por separado a varios puntos de iluminación con diferentes intensidades luminosas procedentes dunha soa fonte de enerxía eléctrica”.
En 1878, os enxeñeiros da empresa Ganz en Hungría asignaron parte dos seus recursos de enxeñaría para a fabricación de aparatos de iluminación eléctrica para Austria e Hungría. En 1883, fixeron máis de cincuenta instalacións para devandito fin. Ofrecía un sistema que constaba de dúas lámpadas incandescentes e de arco, xeradores e outros accesorios.
En 1882, Lucien Gaulard e John Dixon Gibbs expuxeron por primeira vez un dispositivo cun núcleo de ferro chamado "xerador secundario" en Londres, logo venderon a idea á compañía estadounidense Westinghouse Electric. Tamén este sistema foi expuesto en Turín, Italia en 1884, onde foi adoptado para o sistema de alumeado eléctrico.
O nacemento do primeiro transformador
Entre 1884 e 1885, os enxeñeiros húngaros Miksa Déri, Ottó Titusz Bláthy e Károly Zipernowsky, da compañía Ganz dese país, crearon en Budapest o modelo “DBZ” de transformador de corrente alterna, baseado nun deseño de Gaulard e Gibbs (Gaulard e Gibbs só deseñaron un modelo de núcleo aberto). Descubriron a fórmula matemática dos transformadores:
onde V_s é a tensión no secundario e N_s é o número de espiras no secundario;V_p e N_p correspóndense co primario.
A súa solicitude de patente fixo o primeiro uso da palabra transformador, que fora acuñada por Ottó Titusz Bláthy.
En 1885, George Westinghouse mercou as patentes de DBZ e as de Gaulard e Gibbs. El encomendoulle a William Stanley a construción dun transformador de tipo ZBD para uso comercial. Este deseño utilizouse por vez primeira comercialmente en 1886.
Funcionamento
Se se aplica unha forza electromotriz alterna no enrolamento primario, as variacións de intensidade e sentido da corrente alternada crearán un campo magnético variábel dependendo da frecuencia da corrente. Este campo magnético variábel orixinará, por indución, a aparición dunha forza electromotriz nos extremos do enrolamento secundario.
Esta particularidade ten a súa utilidade para o transporte de enerxía eléctrica a larga distancia, ao permitir efectuar un transporte a altas tensións e pequenas intensidades e, por tanto, pequenas perdas.
Outra aplicación frecuente en circuítos de radio é a de transformador de impedancias. Se se coloca no secundario unha impedancia de valor Z, e chamamos m a Ns/Np, como:
e
a impedancia vista desde o primario será:
Así, conséguese transformar unha impedancia de valor Z noutra de Z/m². Colocando o transformador ao revés, o que facemos é elevar a impedancia nun factor m².
Circuíto equivalente
miniatura|200px|dereita|Circuíto equivalente do transformador Ideal
Se se considerar o transformador como ideal (sen perdas), cúmprese a relación:
realmente sempre existen perdas e quedas de tensión, especialmente:
Para modelizar mellor o transformador realízanse dous ensaios que nos dan os parámetros necesarios para obter un circuíto equivalente mais aproximado:
Cyberchase
Cyberchase é unha serie de animación educativa canadense destinada a nenos de 8 a 11 anos para o ensino da matemática discreta, difúndese nas estacións afiliadas á PBS e en PBS Kids, producido pola Nelvana Limited, en asociación con WNET
Igrexa de Nuestra Señora del Azogue
miniatura|Fachada da igrexa.
A igrexa de Nuestra Señora del Azogue é unha igrexa románica, con reformas de estilo gótico, situada en Pobra de Seabra (provincia de Zamora).
Descrición
Situada na parte máis alta da vila, xunto ao castelo dos Condes de Benavente, conserva da súa fábrica románica os muros da nave e dúas portadas que se sitúan neles, todo iso froito da segunda metade do século XII.
A outra porta, a occidental, está formada por catro arquivoltas apuntadas. Mención á parte merecen as columnas e as estatuas encostadas, feitas en pedra lousenta, mentres que o resto é de granito. Sobre a súa clave vese encaixada unha cabeza de cabaleiro barbado.
Baixo o adro encóntrase unha pía bautismal románica de granito con forma troncocónica e decorada cun anxo entre dous cruzamentos flordeliselados, un home de fronte cun libro nas súas mans e outro de perfil con capucha.
O templo garda semellanza con outras igrexas veciñas de Galicia —como san Pedro da Mezquita, santa María de Aciveiro ou santa María de Cambre— e o norte de Portugal.
Lluís-Anton Baulenas
Lluís-Anton Baulenas i Setó, nado en Barcelona o 21 de setembro de 1958, é un escritor e tradutor catalán. Gañou os máis importantes premios da literatura catalá e as súas obras foron traducidas a varios idiomas.
Traxectoria
Antes de comezar como escritor, traballou como profesor en institutos de ensino secundario. Os seus inicios atópanse no teatro, xénero no que fixo de actor, director e autor. Con todo, o recoñecemento público veulle principalmente do seu traballo como novelista. Como tradutor ao catalán, destacan as súas adaptacións de textos literarios de autores como Marguerite Yourcenar, William Gibson, Eugene O'Neill, Jean Cocteau, Albert Camus e Boris Vian.
Estado de Kogi
356px|miniatura|Localización de Kogi dentro de Nixeria. Kogi é un estado da rexión central da República Federal de Nixeria, creado o 27 de agosto de 1991. A súa capital é a cidade de Lokoja. A súa poboación estimábase, no 2005, en 3 595 789 habitantes, nunha área de 29.833 km2.
Áreas de goberno local
Este estado subdivídese internamente nun total de 21 áreas de goberno local. Estas son:
I Don't Know How She Does It
I Don't Know How She Does It é unha comedia romántica estreada o 16 de setembro de 2011 en Estados Unidos. Protagonizada por Sarah Jessica Parker, Pierce Brosnan e Greg Kinnear, dirixida por Douglas McGrath, está baseada na novela de título homónimo de Allison Pearson.
Sinopse
Kate Reddy (Sarah Jessica Parker) é unha muller que traballa nunha importante compañía financeira en Boston e que ao caer a noite regresa á súa casa xunta dos seus dous fillos pequenos e o seu marido Richard (Greg Kinnear), un arquitecto que acaba de perder o seu emprego. A mellor amiga e compañeira de traballo de Kate, Allison Henderson (Christina Hendricks), vive exactamente a mesma complicada situación de tratar de conciliar a vida laboral e familiar.
Elenco
miniatura|90px|Sarah Jessica Parker como Kate Reddy. miniatura|90px|Pierce Brosnan como Jack Abelhammer.
Produción
Rodouse entre o 11 de xaneiro e o 31 de marzo de 2011, integramente na cidade de Nova York, Estados Unidos.
Lonxe da Terriña (Santiago de Chile)
Lonxe da Terriña é unha revista en lingua castelá editada en Santiago de Chile desde 1989 con periodicidade anual e prezo gratuíto. A súa directora é María Myriam López Marín. Recibe o seu nome dun poema homónimo de Aureliano J. Pereira. Esta composición expresa o sentimento de saudade da terra que experimenta a voz lírica ao atoparse fóra de Galiza, “a terriña” :
O xurdimento da revista na emigración
A finais do século XIX e principios do XX, boa parte da poboación galega vese forzada a emigrar a América. Esta diáspora marcou a historia de países como a Arxentina, o Uruguai e o Brasil. Entre 1900 e 1955, un grupo numeroso de galegos chega a Santiago de Chile, fuxindo das penurias da guerra civil española (1936-1939) e atraídos polo favorábel nível de vida do país chileno. A presenza galega en América ten como consecuencia a creación de numerosas asociacións culturais, revistas e outras publicacións, que servisen de unión para a colectividade emigrante: a Academia Galega de Cuba, o Instituto Arxentino da Cultura Galega, a revista Vieiros (México, 1959).
En Chile creouse en 1967 a asociación Lar Gallego de Chile, cuxo primeiro presidente foi César Cifuentes Sánchez. En palabras do seu secretario actual, Francisco Bustos, "foi de vital importancia para xerar unha instancia de encontro, sempre tivo máis de 190 asociados” En 1989, a asociación publica por vez primeira a revista Lonxe da terriña, co obxectivo de achegar a realidade de Galiza á poboación emigrante.
Temas
A revista Lonxe da terriña constitúe unha publicación polifacética, centrada na realidade galega, tanto na emigración como na propia Galiza. Así, algunhas das súas seccións recorrentes son:
Relátanse as súas experiencias vitais no país foráneo.
“V Concurso de Cuentos Cortos Rosalía de Castro”, convocado con motivo da celebración do Día das Letras Galegas 2016. As obras presentadas poderán tratar temas sobre “valores humanos, persoais, da diáspora, historias de vida, da emigración ou relacionados a Chile, Galiza e/ou España ou Ibéricos” A obra premiada publicarase na edición do 2016 de Lonxe da terriña.
Na edición de 2015, con motivo da homenaxe a Filgueira Valverde, adicóuselle unha sección da revista en que se fai un repaso pola súa vida e a súa obra literaria. É interesante salientar que esta páxina foi escrita tanto en galego como en castelán.
En colaboración coa Xunta de Galicia, Lonxe da Terriña promove actividades culturais galegas, realizadas tanto en Chile (celebración do Día do Apóstol Santiago na Catedral Metropolitana da capital de Chile) como en Galiza (a asociación Lar Gallego asiste asiduamente á Catedral de Santiago con motivo do Día Nacional de Galicia, celebrado cada 25 de xullo).
Lar Gallego participa en numerosos actos artísticos e interpretativos galegos, para continuar promovendo a cultura de Galiza na emigración. No Instituto Chileno Helénico de Cultura, a “Banda de Gaitas y Danzas gallegos” realiza numerosos espectáculos musicais para “expoñer a súa identidade ao resto das persoas” Lonxe da Terriña inclúe unha sección específica con artigos de carácter informativo sobre as actividades que promoveu a asociación ao longo do ano, tales como o “Primer Diálogo Participativo de Migrantes”, ou a “Guía de Vinos, Destilados y Bodegas de Galicia 2014" Nas páxinas finais da revista inclúese unha receita típica galega.
Lugares de Portomarín
miniatura|dereita|[[Casa do concello de Portomarín.]] Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → Lugares de Portomarín
Monte Sípilo
Sípilo (Sipylos Σίπυλος) foi o nome que levaba na antigüidade unha montaña de Lidia entre o río Hermos e a cidade de Esmirna, unha rama dos montes Tmolos. Correspóndese co actual Spil Dağı, preto de Manisa, en Turquía.
Na parte leste a tradición di que había unha cidade chamada Tantalis, que despois se chamou Sipilo, que foi capital dos meonios, que supostamente foi destruída por un terremoto e engulida, e no seu lugar saíu un pequeno lago que se chamou Sale ou Saloe. Plinio di que na mesma zona houbo despois outras cidades: Archaeopolis, Colpe e Lebade. Pausanias chama ao lago marisma de Tántalo e di que a tumba de Tántalo estaba nas inmediacións e que no cume da montaña había o trono da montaña no templo de Cibeles ou Plastene.
A cidade de Magnesia do Sípilo, que está nas inmediacións, foi teatro da batalla do mesmo nome (-190) e que deu a Roma o dominio da Asia Menor occidental.
Ryan Gosling
Ryan Thomas Gosling, nado en London (Ontario) o 12 de novembro de 1980, é un actor e músico canadense.
360º visión envolvente
miniatura|Información presentada ao condutor no sistema de navegación miniatura|Interface común do sistema 360° visión envolvente (tamén coñecida como "Omniview technology" ou vista de paxaro "bird view technology") é unha tecnoloxía de ADAS asociada á instalación de catro ou máis cámaras na fronte, laterais e parte traseira do chasis dun vehículo. A súa saída ao mercado data de 2007.
Descrición
A funcionalidade de 360° visión envolvente forma parte dos sistemas de asistencia ao aparcamento, co principal obxectivo da cobertura dos puntos mortos resultantes da falta de visión total do condutor e dos espellos. A partir de, como mínimo, catro cámaras con obxectivo de ollo de peixe situadas dúas debaixo dos espellos, unha na ponte dianteira e outra na traseira para cubrir 360° ao redor do vehículo o sistema de software embebido corrixe a distorsión destas lentes para presentalas por pantalla ao condutor sobre unha superfice plana cun .png do vehículo real no centro.
Un método de unión de imaxes modula unha transición suave entre imaxes adxacentes. Posteriormente un bloque de post-procesamento axusta a balanza de brillo para compesar diferenzas sistémicas entre as distintas condicións de exposición das catro cámaras. En suma imaxes superpostas en forma de gráficos (liñas, textos, polígonos ...) axudan ao condutor a finalizar a manobra: o túnel que produce o xiro do volante, información de velocidade, a distancia entre rodas etc ...
Ligazóns externas
Provedores industriais (Tier1) da tecnoloxía de Omniview :
Baarle-Nassau
Baarle-Nassau é un concello e unha vila ao sur dos Países Baixos, na provincia de Brabante do Norte.
Posúe unhas fronteiras bastante complicadas, xa que posúe con enclaves belgas de Baarle-Hertog, o que fai que estea dividida en total en 24 partes separadas de terra. Ademais da parte da parte principal (chamada Zondereigen) localizada ao norte da cidade belga de Merksplas, hai vinte enclaves belgas nos Países Baixos e outros tres na fronteira belga-holandesa. Tamén hai sete enclaves neerlandeses situado no enclave máis grande de Bélxica, un no segundo máis grande, e un oitavo en Zondereigen. A parcela máis pequena belga mide 2 632 metros cadrados.
A complexidade das fronteiras deriva dunha serie de complexos tratados medievais, acordos, trocos de terra e vendas entre os Señores de Breda e os Duques de Brabante. En termos xerais. Estas distribucións ratificáronse e aclaráronse no Tratado de Maastricht de 1843.
Ligazóns externas
miniatura|centro|Fronteira nunha cafetaría.
Revolución Francesa
miniatura|dereita|300px|[[Bastilla|Toma da Bastilla, 14 de xullo de 1789.]] A Revolución Francesa de 1789 xurdiu a consecuencia das ideas da Ilustración e en contra do Antigo Réxime e o poder do clero e da nobreza no Reino de Francia. A Revolución Americana serviría de exemplo aos ideais de liberdade e igualdade.
A revolución dá inicio á era moderna en Francia. Acabou co feudalismo en Francia e proclama os principios de "Liberdade, Igualdade e Fraternidade" (Liberté, Egalité, Fraternité). Acabou tamén cos privilexios da nobreza e de castas e comezaron a imperar os ideais igualitarios.
Antecedentes ideolóxicos
A corrente de pensamento vixente en Francia era a Ilustración, cuxos principios se baseaban na razón, a igualdade e a liberdade. A Ilustración tería servido de pulo ás Trece Colonias norteamericanas para a independencia da súa metrópole europea. Tanto a influencia da Ilustración coma o exemplo dos Estados Unidos serviron de impulso ideolóxico para o inicio da revolución en Francia.
As causas da Revolución
En 1789 gobernaba en Francia Luís XVI, e baixo o seu reinado aumentou o descontento contra a monarquía absoluta e o Antigo Réxime. As causas desta crise foron variadas:
Antigo Réxime
miniatura|180px|[[Luís XVI de Francia.]] miniatura|300px|[[5 de maio de 1789. Inauguración dos Estados Xerais en Versalles.]]
Francia pasaba por un período de crise económica despois de anos de prosperidade. A participación francesa na guerra da Independencia dos Estados Unidos de América e mailos elevados custos da corte do rei Luís XVI deixaran as finanzas do país en mal estado, o tesouro estaba practicamente baldeiro e os campesiños e artesáns afundíanse na miseria como consecuencia dos impostos e de varios anos de malas colleitas, ao que se xuntaba os intereses da burguesía francesa que quería participar no poder político e rematar co réxime absolutista.
A decisión do rei de facer pagar impostos á nobreza para evitar a bancarrota do Estado obrigou a que o rei convocara os Estados Xerais, asemblea de orixe medieval que non se xuntaba desde séculos antes, co fin de anunciar o aumento dos impostos para facer fronte a aquelas dificultades financeiras acabaría por desencadear a revolución, xa que era a oportunidade que estaba a agardar a burguesía que estaba tamén representada nos Estados Xerais como terceiro estado.
Os burgueses de París provocaron unha serie de grandes manifestacións populares, a máis importante foi a que rematou no asalto á Bastilla o 14 de xullo de 1789, que asustaron ao rei e obrigaron a ceder aos seus desexos; os Estados Xerais convertéronse na Asemblea Constituínte, xa controlada pola burguesía, que suprimiu os privilexios da nobreza, deu fin ao absolutismo e instaurou a monarquía constitucional; decretou que o poder residía no pobo e proclamou as liberdades políticas, o cal deu orixe á aparición dos partidos políticos.
Os máis importantes foron os xirondinos, representantes dos intereses da alta burguesía que consideraba que a revolución triunfara e non debía seguir adiante e os xacobinos, representantes da clase media que aspiraban a seguir cunha revolución que destituíra ao rei e proclamara unha república.
Ademais destas dúas forzas xurdiron clubs, organizacións populares que agrupaban cidadáns de ideoloxía e condición social semellante, o club dos xacobinos foi o máis importante, formado por membros do partido xacobino, e o club dos cordeliers que promoveu numerosas manifestacións populares.
Caída da Bastilla
miniatura|A [[Bastilla de París antes da revolución]] miniatura|A [[Toma da Bastilla, de Jean-Pierre Louis Laurent Houel]] Despois da Asemblea Nacional, o rei cesou o ministro Jacques Necker, coñecido polas súas posicións reformistas. Como resultado, a poboación de París mobilizouse e saíu ás rúas da cidade. Os espíritos máis acalorados instaron a todos a tomar armas. O rei decidiu reaccionar pechando a Asemblea, mais foi impedido por un levantamento popular en París, que despois se reproduciu noutras cidades e no campo. O conde de Artois (futuro Carlos X) e outros líderes reaccionarios, enfrontados a tales ameazas, fuxiron do país, converténdose no grupo de emigrantes. A burguesía parisiense, temendo que a poboación da cidade aproveitase a caída do antigo sistema de goberno para recorrer á acción directa, apresurouse a establecer un goberno provisional local, a Comuna. Este goberno popular organizou, o 13 de xullo, a Garda Nacional, unha milicia burguesa para resistir tanto a un posible regreso do rei como a unha posible poboación civil máis violenta, cuxo mando recaía no deputado da Asemblea e heroe da independencia dos Estados. Unidos, Marie Joseph Motier, marqués de La Fayette. A bandeira borbónica foi substituída por unha bandeira vermella, azul e branca, que se converteu na bandeira nacional. E en toda Francia formáronse unidades miliciais e gobernos provisionais.
Reino de Bohemia
O Reino de Bohemia (en checo: České království, en alemán: Königreich Böhmen; en latín: Regnum Bohemiae) foi un país de Europa Central, membro independente de facto do Sacro Imperio Romano Xermánico, do Imperio Austríaco a partir do 1805 e do Imperio Austrohúngaro, logo do Compromiso Austrohúngaro entre 1867 e 1918. Tras a derrota do Imperio Austrohúngaro na primeira guerra mundial ambos, o reino e o imperio, foron disoltos e o reino de Bohemia pasou a formar parte da recentemente creada República de Checoslovaquia.
Revolución Francesa
Caída da Bastilla
Mentres tanto, os acontecementos aceleráronse e o malestar tomou as rúas: o 13 de xullo, formáronse as Milicias de París, organizacións populares de carácter militar. O 14 de xullo, as forzas armadas populares invadiron o Arsenal dos Inválidos, na procura de municións e logo invadiron a Bastilla, fortaleza que fora transformada en prisión política, pero que xa non era a terrible prisión doutros tempos. No interior da prisión, só había sete condenados: catro por roubo, dous nobres por comportamento inmoral e outro por asasinato. A intención inicial dos rebeldes de tomar a Bastilla era apoderarse da pólvora almacenada alí. Así caeu un dos símbolos do absolutismo. A caída da Bastilla provocou unha fonda emoción nas provincias e acelerou a caída dos administradores. Organizáronse novos municipios e gardas nacionais.
Reino de Bohemia
Historia
O reino foi formalmente creado en 1212 pola Bula de Ouro de Sicilia, promulgado polo Emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico Frederico II, promovendo o Ducado de Bohemia á categoría de reino, aínda que algúns dos seus ex-gobernantes gozaron do título non hereditario de rei. O seu primeiro rei foi Otakar I de Bohemia, que deu orixe á dinastía Přemyslid.
Revolución Francesa
Caída da Bastilla
Dende entón, a revolución estendeuse ao campo, con maior violencia: os campesiños saquearon as leiras feudais, invadiron e queimaron os castelos e os notarios, para destruír os títulos de terra (fase do Gran Medo). Temendo o radicalismo, na noite do 4 de agosto, a Asemblea Nacional Constituínte aprobou a abolición dos dereitos feudais, de xeito gradual e mediante amortización, ademais de que as terras da Igrexa foron confiscadas. A partir de entón, a igualdade legal sería a regra.