cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diluvio
Características
A consistencia de tales relatos fai que algúns historiadores consideren a hipótese de que unha inundación de proporcións catastróficas teña tido lugar probabelmente na Mesopotamia nalgún momento, forzando a construción ás presas de embarcacións para abrigar os sobreviventes. Algúns menos escépticos cren aínda que a arca presente das diferentes fontes pode ser atopada nalgún punto do Cáucaso, posibelmente no Monte Ararat. Arqueólogos e xeólogos, porén, non atoparon probas de que realmente teña habido unha inundación, nin en ámbito global, nin en ámbito local, nas proporcións descritas nas fontes.
Na esfera cultural hebraica primitiva, o evento do Diluvio contribuíu no estabelecemento dunha identidade étnica entre os diferentes pobos semíticos (todos descendentes de Sem, fillo de Noé), ben como súa distinción dos outros pobos ao seu redor (cananeos, descendentes de Canaá, neto de Noé, nubios ou cuxitas, descendentes de Cuxe, outro neto de Noé, e etc.). No Antigo Testamento, Noé maldicira a Canaá e bendicira a Sem, o que serviría máis tarde como unha das xustificacións para a invasión e conquista da terra dos cananeos polas Tribos de Israel.
Quintanilla de la Mata
Quintanilla de la Mata é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 147 habitantes (INE 2012).
Xénese
miniatura|Adán e Eva de [[Albrecht Dürer|Dürer.]] O libro da Xénese, (do grego Γένεσις, "nacemento, creación, orixe", en hebreo תּוֹלֵדוֹת, "xeración", que prefire como título בְּרֵאשִׁית, Bereshit, "no principio"). É o primeiro libro da tora ("A Lei"), e tamén o primeiro libro do Tanak, a biblia hebrea (coñecida polos cristiáns como o Antigo Testamento). Fai parte dos primeiros cinco libros (Pentateuco), xunto con Éxodo, Levítico, Números e Deuteronomio, cuxa autoría é, tradicionalmente, atribuída a Moisés.
Narra acontecementos, desde a creación do mundo, na perspectiva xudaica (o chamado "relato da Xénese"), pasando polos Patriarcas, ata á fixación deste pobo no Exipto, despois da historia de Xosé.
A tradición xudía considera que o seu autor foi Moisés.
Estrutura
miniatura|250px|A Creación de Adán, de [[Michelangelo.]] O libro pódese dividir en dúas partes: relatos etiolóxicos e relatos dos patriarcas.
Relatos etiolóxicos
Correspóndense cos 11 primeiros capítulos do libro. Son os relatos de: a creación do mundo (cap. 1), a creación do home e da muller (cap. 2), o pecado orixinal (cap. 3), Caín e Abel (cap. 4), patriarcas antediluvianos (cap. 5), Noé e o diluvio (caps. 6 a 10), a Torre de Babel (cap. 11). miniatura|esquerda|A Arca de Noé segundo Edward Hicks. Etioloxía significa busca das causas. Este é o obxectivo destes libros, tentar responder ao problema do mal ou, mellor dito, resolver a contradición entre a fe nun Deus criador dun mundo que é bo e a constatación de que no mundo existe o mal. En xeral, a resposta que dan estes relatos resúmese dicindo que o pecado do home é o que trae o mal ao mundo.
Por tanto, non son relatos históricos; están máis preto da cosmogonía ou da mitoloxía.
Autoría
A tradición xudía dicía que Moisés era o autor do Pentateuco, autoría que foi asumida pola tradición cristiá ata o inicio dos estudos bíblicos no século XIX.
Neste momento os estudos coinciden en falar de dúas fases.
Primeiro, unha longa fase de tradición oral. O xudeus foron un pobo nómade ata o século VIII antes de Cristo, a transmisión da cultura era oral. Os relatos dos patriarcas foron transmitidos durante xeracións de pais a fillos, cada xeración conservou o herdado dos devanceiros e, como é normal nunha tradición que non está fixada nun texto, engadiron, deformaron e adaptaron da súa propia colleita.
Unha fase escrita, onde os autores cumpriron tres papeis: fixar na escrita toda a tradición oral; engadir material da súa propia autoría; e ordenar e mais estruturar todo o material. Por exemplo, os relatos dos patriarcas teñen unha longa tradición oral e foron ordenados polos autores do texto escrito, pola contra o relato da creación do mundo foi feito polos autores escritores.
As tres fontes
A análise do texto revela diferenzas lingüísticas, de estilo, teolóxicas etc. En base a este estudo estableceuse que os autores deste libro se agrupan en tres fontes: iavista, eloísta e sacerdotal. Estas tres fontes son, xunto coa chamada deuteronomista, as autoras de todo o Pentateuco.
Tradición iavista: chámase así porque denomina a Deus Iavé (en hebreo co tetragrama sagrado YHWH). É a tradición máis antiga, arredor do ano -950. É unha tradición humanista, centrada na relación entre o ser humano e Deus. Considerada a de máis calidade literaria, da súa autoría son, por exemplo, os relatos da creación do home, no capítulo 2 do libro, ou boa parte do relato de Abraham.
Tradición eloísta: o seu nome vén de que chama Eloím a Deus. Aproximadamente dous séculos posterior no tempo á tradición Iavista. A formulación eloísta está máis preto da primitiva tradición oral e marca máis as distancias entre home e Deus.
Tradición sacerdotal: responsable, entre outros textos, da famosa creación do mundo en sete días. Dátase no século VI antes de Cristo. A súa preocupación e fundamentar as normas sobre pureza ritual. O seu nome vén de que, polo estilo e a teoloxía subxacente, se supón que é obra de sacerdotes do Templo de Xerusalén.
O texto actual
Os autores destas tres fontes tamén foron os responsables da forma actual do texto. Nun primeiro momento uníronse as tradicións iavista e elohísta. Posteriormente, os autores da tradición sacerdotal fixeron o seu engadido e, xuntando coas outras dúas tradicións, déronlle ao texto a forma que hoxe coñecemos.
Os autores, para ir creando o texto, utilizaron a xustaposición. Salvo en casos moi concretos, unha tradición uníase a outra, poñendo os materiais un a carón do outro ao longo dunha liña cronolóxica definida de antemán. Este método de construción do texto fai que en ocasións nos atopemos seguidas dúas versións dun mesmo relato. O exemplo máis famoso atopámolo na creación do mundo: hai un primeiro relato, o da creación do mundo en sete días, obra dos autores sacerdotais; a seguir dela empeza o relato iavista que pasa moi rápido pola creación do mundo para centrarse na creación do home e da muller.
Este sistema de traballo dá lugar a un texto que pode resultar difícil para o lector, sobre todo o que se achega por primeira vez a el; ás veces o libro parece contradicirse, ou, noutros casos, cando rematou de explicar algo parece volver a empezar. Pero tamén ten dúas enormes vantaxes:
Estudos e discusións
miniatura|[[Xosé (fillo de Xacob)|Xosé vendido como escravo por seus irmáns.]] Postúlase que Abraham naceu na cidade de "Ur dos caldeos", termo repetido varias veces. Porén, os caldeos só xurdiron na rexión de Ur, ao leste da Mesopotamia, por volta do século IX a.C., polo menos 1.000 anos despois do tempo suposto para a historia de Abraham. A propia diferenza nos estilos literarios e as historias aparentemente desconexas da vida de Abraham poden ser un indicativo de que tales historias foron compiladas en diferentes momentos, ou por diferentes autores, a partir dunha tradición oral transmitida por moitas xeracións.
Algúns estudosos cren que as historias de Isaac, en varios momentos tan semellantes ás de Abraham, sexan un recurso estilístico observado noutros puntos do relato bíblico (a recorrencia da cidade de Belén relacionada ao nacemento de David e Xesús para resaltar o seu parentesco, por exemplo, aínda que a Xesús nunca se lle chame belenense ou belemita, senón nazareno), para realzar a ligazón entre os dous personaxes a través dos seus actos, fortalecendo a ligazón entre Israel, fillo de Isaac, e o patriarca Abraham.
A narración da historia de Xosé, que viña explicar a orixe das 12 Tribos de Israel, puido ser compilada por cronistas de Israel, no período en que os reinos de Israel e Xudá estiveran divididos, durante o primeiro milenio antes de Cristo, pois toda a narración salienta a importancia e a nobreza de Xosé (pai das medias tribos de Efraín e Manasés, as tribos dominantes do Reino do Norte), en contraposición coa indiferenza e a envexa de Xudá (a tribo predominante do Reino do Sur), reflectindo o rancor das tribos de Xosé e a tribo de Xudá naquel período. Ao final da narración, cando Xacob chega a Exipto e beice os seus fillos, á tribo de Xudá prometéselle que había reinar sobre todas as outras, o que contradí a finalidade do resto da narración.
Queilén
Queilen ou Queilén, chamada da primeira forma polos seus habitantes e as autoridades locais, é unha comuna do Arquipélago de Chiloé, no sur de Chile. Foi fundado por Antonio Cipriano Grille de López y Haro a principios do século XIX e durante moito tempo recibiu o nome de Puerto Grille.
A capitalidade reside na vila do mesmo nome, coñecido na zona polas súas praias e as vistas do golfo Corcovado e da Cordilleira dos Andes. Atópase a ambos lados dunha punta areosa, a 46 quilómetros de Chonchi. No censo do ano 2002, a súa poboación alcanzaba os 1.912 habitantes, segundo o INE.
Xeografía
miniatura|250px|Vista de Queilén desde o peirao peonil. Abarca unha porción do sueste da Illa Grande de Chiloé, entre as comunas de Chonchi e Quellón, así como as illas de Acuy e Tranqui. Ten unha superficie de 332 km2.
Illa Acuy
É unha illa pequena ao sueste do pobo de Queilen. Ten arredor de 2 km de longo e uns 500 metros de ancho nos seus puntos maiores, e polo tanto só conta cunha poboación pequena, maioritariamente indíxena. Nela encóntrase o casarío de Acuy.
Illa Tranqui
É unha illa que se atopa fronte á capital comunal, a 16 millas náuticas. Posúe 270 habitantes aproximadamente. A illa ten 7 casaríos: Centinela, Nepué, San José de Tranqui, Alqui, Millahue, Tranqui e Leutepu.
Outras localidades rurais queilinas
Na illa Grande de Chiloé: Agoní Alto, Aulen, Las Lajas, Pureo, Agoní Bajo, Contuy, Lelbún, Quechu, Aituy, Paildad, San Miguel, Apeche Alto, Díaz Lira, Pilque, Santa María, Apeche Bajo, Estero Queilén e Pío Pío.
Servizos básicos
O pobo de Queilen esta dotado de: hospital, casa do concello, liceo polivalente, escola básica, 2 compañías de bombeiros, restaurantes, igrexa, empresas de transporte de pasaxeiros, hotel, cabanas, hospedaxes, supermercados, ferreterías, locais con servizo telefónico e internet, sinal para telefonía móbil, servizo de taxis, porto con rampla, aeródromo, museo , centro cultural, biblioteca, ximnasio, estadio, entre outros.
Ademais conta coa Biblioteca Pública N°333 "Profesora Helia Sandoval Andrade" que desde o ano 2002 integrou nos seus servizos o Programa Biblioredes, permitindo o libre acceso a Internet e achegando os servizos tecnolóxicos a todos os usuarios tanto da comuna como a quen estean de paso.
Atractivos turísticos
No sector urbano conta cun peirao peonil, miradoiro, cascada no esteiro, vistas ao volcán Corcovado, praias habilitadas para o baño...
Tebra
O topónimo galego Tebra pode referirse a:
Queilén
Atractivos turísticos
No sector rural destacan os cisnes na baía de Detico, a ponte de Aituy, as Torres de Acui, as praias de Lelbun, a lagoa en Pio-Pío, o faro Chomío en Ñida, o esteiro de Paildad etc.
Festas e actividades
Semana Queilina: realízase a segunda semana de febreiro. Prográmanse actividades tales como: un concurso de castelos de area e outro de disfraces, carros alegóricos, a "noite veneciana", a Expo-Queilen, 2 días de peñas folclórica...
O "reitimiento de Chancho", ou tamén coñecido como "carneo de Chancho", realízanse a segunda fin de semana de xullo no patio cuberto do internado masculino de Queilen.
Ademais realízanse un Torneo Nacional de Xadrez e un Campionato comunal e nacional de Kaiak en febreiro.
Flora e fauna
miniatura|200px|Traile. A flora e fauna de Queilen é similar á do resto de Chiloé. Destacando especies vexetais nativas tales como: notros, Luma apiculata, luma, Podocarpus, nalcas, Ugni molinae, calafates; e especies introducidas como: groselleiras, Rosa eglanteria.
Atópanse tamén, especies animais tales como: pachancas (pingüíns), lobos mariños, pudús, golfiños chilenos, gaivotas, Vanellus chilensis, loros, voitres negros americanos, andoriñas e gorrións.
Paco Nogueiras
Traxectoria
É graduado social pola Universidade de Santiago de Compostela. Formouse cos artistas Andrés Pazos e Fabio Mangolini, impartiu clases de teatro e dirixiu representacións en entidades culturais e colexios. Foi actor e percusionista de compañías como Els Comediants e Os Quinquilláns (14 anos). Tamén formou parte da Orquestra Os Modernos, da compañía Os Tres Tenedores e da Campaña de Animación á Lectura de Kalandraka. Foi socio fundador da Asociación Cultural "Arco da vella" e da Asociación de Gaiteiros de Santiago e bisbarra.
Como músico participou en formacións de música tradicional e foi creador da banda sonora de varios espectáculos teatrais, musicais, de danza (RESAD de Madrid dirixida por Elvira Sanz, titulada Bahía o en la línea de salida, en 1996) e dunha serie infantil da TVG. Foi membro dos grupos de música folk Ophiusa e Daghda. Tamén foi 13 anos dependente dunha tenda de discos santiaguesa.
Foi primeiro premio de grupo de gaitas no ano 1987, premio ao mellor folk tradicional no ano 1990, premio ao mellor folk renovado en 1993 e primeiro premio de grupos para ensinanzas medias de Galicia en 1988.
Co seu característico chapeu azul leva 360 representacións con Brinca Vai! e outras 150 con Radio Bule Bule.
Ruanda
A República de Ruanda, ou simplemente Ruanda, é un país de África Central. Limita con Uganda, Burundi, a República Democrática do Congo e Tanzania. É un pequeno país situado na rexión dos Grandes Lagos de África; coñecido como as "néboas de África", tamén pola súa fauna salvaxe, principalmente polos seus gorilas de montañas, polas súas cidades típicas e polos parques nacionais e paraxes naturais que ofrece a súa paisaxe montañosa. O seu terreo fértil e montañoso que lle dá o título de "Terra de mil outeiros" (en francés: Pays des Mille Collines /pei de mil k?.lin/) debe soportar as poboacións máis densas do continente africano.
A dependencia na agricultura de subsistencia, a densidade demográfica alta e en aumento, diminúe a fertilidade de chan e o clima incerto fai de Ruanda un país onde a desnutrición crónica é estendida e a pobreza endémica. É recordado hoxe día polas sanguentas guerras que o azoutaron recentemente e particularmente polo xenocidio ocorrido en 1994 data na o cal as mortes superan o millón de persoas. Os cambios que este belo país sufriu son traumáticos para o seu pobo.
Historia
En 1990, o Fronte Patriótica Ruandesa, controlado polos tutsi, invadiu Ruanda desde as súas bases en Uganda. O goberno militar de Juvenal Habyarimana só logrou manterse no poder tras recibir axuda militar francesa.
A guerra civil finalizou en 1992, tras os acordos de Arusha (Tanzania).
Actualmente Ruanda está considerada como un lugar seguro para os turistas e a violencia parece cesar mentres os refuxiados continúan volvendo ao país. Desde 2001, Ruanda confía na produción de café que conta con grandes investidores para reconciliar a hutus e tutsis en menor grao e, sobre todo, para xerar desenvolvemento no país. O éxito do café é evidente e o goberno planea que en 2008 todo o café sexa de especialidade.
Goberno e política
Trala vitoria militar de xullo de 1994, o Fronte Patriótica Ruandesa organizou unha coalición similiar á establecida por Juvenal Habyarimana en 1992, baseada nos acordos de Arusha. Con todo, o partido de Habyarimana foi prohibido.
As organizacións políticas estiveron prohibidas ata 2003.
En setembro dese ano celebráronse eleccións lexislativas. Segundo un informe da ONU de 2005 que compara a distribución por sexos dos parlamentos das nacións soberanas, o ruandés é o parlamento máis equilibrado, cun 48,8% de mulleres (a media está no 15,9%).
Organización político-administrativa
miniatura|dereita|200px|Mapa de Ruanda Ruanda está dividida en 5 provincias, que desde o 1 de xaneiro de 2006 substitúen ás anteriores 12:
E cada provincia divídese en distritos ata totalizar un total de 30.
Xeografía
Ruanda é un país interior que se atopa no leste de África. Limita ao norte con Uganda, ao sur con Burundi, ao leste con Tanzania e ao oeste coa República Democrática do Congo. A fronteira coa República Democrática do Congo está establecida en gran medida polo lago Kivu (ver República Democrática do Congo). É un país moi accidentado, con moitas subidas e baixadas, polo que se lle coñece como o país dos mil outeiros.
Transporte
miniatura|Unha pequena frota de colectivos é un departamento de transportes en Kigali.
O sistema de transporte en Ruanda céntrase principalmente ao redor da rede de estradas, con camiños pavimentados construídos por obreiros chineses entre a capital, Kigali e a maior parte doutras cidades principais e cidades no país. Ruanda tamén está unida pola carrtera con outros países en África, vía pola que a maioría de importacións do país e exportacións é feita. O país ten un aeroporto internacional en Kigali, servindo unha liña nacional e varias internacionais, e tamén limitou o transporte de auga entre os portos sobre o Lago Kivu. Unha cantidade grande de investimento na infraestrutura de transporte foi feita polo goberno desde o xenocidio de 1994, coa axuda da Unión Europea, China, o Xapón e outros.
A forma principal de transporte público no país son os colectivos, con rutas expresas que unen as cidades principais e servizos locais que serven á maior parte de pobos ao longo das estradas principais do país. Os servizos de omnibus están dispoñibles a varios destinos en países veciños. En 2006, os chineses propuxeron financiar un estudo para a construción dun ferrocarril que unha desde Buiumbura en Burundi a Kigali en Ruanda a Isaki en Tanzania.
Clima
Ruanda é un país tropical cuxa altura fai que o clima sexa amornado. Nas montañas, preséntanse xeadas e nevadas. A temperatura media na zona do Lago Kivu, a unha altura de 1463 metros, é de 23 graos celsius. Ruanda é considerada a capital mundial das tormentas eléctricas debido á intensidade con que se presentan durante as súas dúas tempadas de choivas de febreiro-marzo e setembro-decembro. As precipitacións anuais promedian os 830 milímetros, pero en xeral máis pronunciadas no oeste e as montañas do noroeste que na sabana oriental.
Demografía
miniatura|dereita|200px|Evolución da poboación en Ruanda É o país máis densamente poboado da África subsahariana, ata tras o xenocidio de 1994, con 230 hab/km².
Étnicamente, a poboación divídese entre a maioría hutu (85%), un pobo níxero-congolés dedicado á agricultura, a minoría tutsi (14%), pobo nilo-sahariano chegado no século XV, dedicado á gandería e tradicionalmente no exercicio do poder e os poboadores orixinarios do territorio, os twa un 1%.
Coveliño, Ribeira, Ribeira
Coveliño (á espera da oficialización da forma Cubeliño ) é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) conta cun habitante (1 muller).
Descenso Internacional do Sella
250px|miniatura|Imaxe da saída na edición de [[2008.]] O Descenso Internacional do Sella é unha competición de piragüismo que se celebra o primeiro sábado de agosto posterior ao día 2 de devandito mes entre Arriondas e Ribadesella (Principado de Asturias, España), cun percorrido de 20 km ao longo do río Sella.
A proba está organizada pola Federación Española de Piragüismo e por delegación polo Comité Organizador do Descenso Internacional do Sella e pola Federación de Piragüismo do Principado de Asturias, e está declarada Festa de interese turístico internacional.
Historia
A proba do ano 2010 supuxo a septuaxésima cuarta edición desta competición, que arrincou en 1930.
En 1929, Dionisio de la Huerta, o Dr. Benigno Morán e Manés Fernández realizaron unha excursión polo río *Piloña desde Coya ata Infiesto percorrendo cinco quilómetros e empregando dúas horas e media. Esta excursión duns amigos foi o xerme do actual Descenso do Sella e da Festa das Piraguas.
Os dous anos seguintes celebráronse o que máis tarde serían as dúas primeiras edicións desta proba nas que Dionisio de la Huerta, Manés Fernández e Alfonso Argüelles realizaron o descenso desde Coya ata Arriondas en 1930 e ata Ribadesella en 1931.
A Guerra civil española supuxo unha paréntese entre 1936 e 1943 para a proba, pero en 1951 inscribíronse xa os primeiros participantes europeos no xa Descenso Internacional provenientes de Italia e Portugal.
No descenso de 1994 tomaron a saída máis de 1.400 embarcacións nas ribeiras do río en Arriondas.
Categorías
Están divididos en homes, damas (sénior, júnior e cadetes) e mixtas (estas últimas con chegada en Llovio e clasificación única)
A Festa das Piraguas
Ao redor do descenso do Sella vénse celebrando a «Festa das Piraguas», declarada Festa de interese turístico internacional, o venres noite en Arriondas e o sábado noite en Ribadesella. Estas dúas cidades quedan tomadas polos campistas e os visitantes de todas partes de España e ata o estranxeiro e os seus centros urbanos quedan cortados ao tráfico e tomados por riadas de xente.
FEVE pon ese día a disposición dos afeccionados o «Tren Fluvial» que partindo de Arriondas realiza un percorrido paralelo ao río por onde transcorre a carreira con paradas en distintos puntos para poderse baixar a mirar de cerca a carreira.
Coa chegada do Tren Fluvial iníciase un particular desfile por Arriondas con vehículos engalanados e grupos folclóricos. Xusto antes da hora da saída, entóase o Asturias, patria querida e logo o Tren Fluvial e a caravana de coches segue o descenso polas marxes do río.
Tras a chegada, sérvese unha típica comida asturiana nos Campos de la Oba (Llovio) composta de fabes e arroz con leite e realízase a entrega de trofeos.
Garza branca
A garza branca (Egretta alba, Ardea alba ou Casmerodius albus) é unha garza presente en moitas das zonas de clima tropical e temperado do mundo.
Descrición
A garza branca é unha garza de tamaño grande co peteiro amarelo e patas e pés gris escuros. Mide entre 85 e 100 cm de lonxitude, e ten unha envergadura de alas que vai de 145 a 170 cm, pesa ata 1,5 kg. En xeral, os machos son algo meirandes cás femias. O bico é longo e dereito. A cola curta. A plumaxe é uniformemente branca. Voan, coma tódalas garzas, co pescozo encollido, o que as diferencia das cegoñas e as grúas.
Distribución e hábitat
É a garza de distribución máis ampla. Vive no continente americano ata ó sur do Canadá, no sur e centro de Europa en África e no Oriente Medio. É unha especie parcialmente migratoria: os exemplares do hemisferio norte viaxan cara ó sur nos invernos máis fríos. Habita en canavais preto de lagos, ríos e pantanos, nos que haxa tamén árbores e arbustos. Fóra da época de cría, atópase a gusto en zonas de chaira.
Barco viquingo
miniatura|O Oseberg é un barco viquingo construído no ano 820 Barco viquingo é o nome colectivo que reciben os diferentes tipos de navíos utilizados polos viquingos, divididos en función do seu tamaño e función: drakkar, knarr, karve e faering.
Historia
Os primeiros barcos viquingos carecían de velame, contra fins do século VI e comezos do VII comezan a aparecer as primeiras velas e a partir do século VIII os navíos contan cun velame máis completo, converténdose en típico o navío cunha gran vela cadrada ou trapezoidal sobre un pau situado á proa do medio da nave, nunha carlinga sobre a quilla, esta vela era a que rexía o rumbo da nave, servindo o temón tan só para facer lixeiras correccións. Aínda así os viquingos seguiron a utilizar embarcacións sen velame. miniatura|Ilustración do século XII de barcos viquingos sen velame A construción dos barcos realizábase as máis das veces ao aire libre ou ben nun alboio ao pé da beiramar, utilizando diferentes tipos de madeira para as diferentes partes, de carballo para a quilla, de abeto para a berlinga e as partes máis avanzadas da popa e da propa e de faia para o resto.
Garza branca
Alimentación
Come insectos, anfibios, peixes e ratos e mamíferos pequenos.
Reprodución
Forman colonias de cría. Constrúen niños moi grandes de garabullos nas árbores. Poñen, entre abril e xuño, tres ou catro ovos.
Barco viquingo
Drakkar
miniatura|Drakkar típico O drakkar era unha embarcacións longa, rápida, lixeira e segura, con remos en case toda a lonxitude do casco e con velame. Usábase tanto como para viaxes de rapina como para comercio de longa distancia. Foi clave para o poder naval viquingo e posibilitaron a colonización nórdica das Orcadas, Shetland, Feroe, Islandia e Groenlandia xa que non navegaba bordeando a costa como ata entón era o habitual.
Knarr
Os knarr eran navíos de transporte de 16 metros de longo, 4.5 de largo e con capacidade para transporter 15 toneladas
Karve e faering
Os karve e faering eran pequenas embarcacións.
Garza branca
Status
É unha especie en certa expansión, aínda que está en perigo nalgunhas áreas da súa distribución, como Nova Zelandia. En Australia é unha especie protexida. En Norteamérica foron cazadas en grandes cantidades a finais do século XIX para usa-las súas plumas na decoración de sombreiros, pero as súas poboacións aumentaron grazas ás medidas de protección. A destrución do seu hábitat é a ameaza máis grande para a súa supervivencia. Está incluída no AEWA (Acordo para a conservación das aves acuáticas de África e Eurasia).
Taxonomía
Segundo os autores o nome científico desta especie é Egretta alba, Ardea alba ou Casmerodius albus. Ten catro subespecies distribuídas por diferentes partes do mundo:
Alonso II de Fonseca
Afonso de Fonseca y Acevedo, Afonso II de Fonseca, nado en Salamanca en 1440 e finado en Santiago de Compostela o 12 de marzo de 1512, foi arcebispo de Santiago de Compostela desde o ano 1464 ata o ano 1506.
Estancia en Sevilla
miniatura|Alonso II de Fonseca foi arcebispo de Sevilla.
Emparentado con Alonso I de Fonseca, a maioría dos autores coinciden en que é o seu sobriño, fillo de Diego de Acevedo e Catalina de Fonseca. O seu tío ocupouse de iniciar a súa carreira nomeándoo deán do arcebispado de Sevilla, a máis de patrocinalo para ocupar a mitra compostelá, para a que foi elixido no ano 1460.
Ácido nucleico
miniatura|Representación 3D do [[ácido desoxirribonucleico|ADN.]] Os ácidos nucleicos son macromoléculas, polímeros formados pola repetición de monómeros chamados nucleótidos, unidos mediante enlaces fosfodiéster. Fórmanse, así, longas cadeas ou polinucleótidos, o que fai que algunhas destas moléculas cheguen a atinxir tamaños xigantes (de millóns de nucleótidos de longo), as moléculas máis grandes que se coñecen.
Quintanilla del Agua y Tordueles
Quintanilla del Agua y Tordueles é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 504 habitantes (INE 2012).
Ácido nucleico
O descubrimento dos ácidos nucleicos débese a Miescher que na década de 1860 illou dos núcleos das células unha substancia ácida á que chamou nucleína, nome que posteriormente se cambiou a ácido nucleico.
Alonso II de Fonseca
Estancia en Sevilla
A partir do ano 1464 o arcebispo de Santiago viuse na obriga de actuar pola súa conta coa axuda da súa nai dona Catalina e o seu irmán e lugartenente Luis de Acevedo.
Ácido nucleico
Tipos
Existen dous tipos de ácidos nucleicos: ácido desoxirribonucleico (ADN) e ácido ribonucleico (ARN), que se diferencian en:
Alonso II de Fonseca
Primeiros enfrontamentos
miniatura|esquerda|240px|[[Castelo de Vimianzo, onde estivo preso o Arcebispo]] Á súa chegada a Santiago dirixiuse primeiramente ao Castelo da Rocha Forte, onde recibiu a debida homenaxe do alcaide da fortaleza, Álvaro Sánchez de Ávila. Ante a violenta resistencia que atopou en Compostela decidiu fixar a súa residencia na vila de Noia. Santiago era controlado polo bando capitaneado por Bernal Eanes de Moscoso, Pertegueiro Maior e formado por fidalgos e parte do Cabido.
Ácido nucleico
Tipos
As unidades que forman os ácidos nucleicos son os nucleótidos. Cada nucleótido é unha molécula composta pola unión de tres unidades: un monosacárido (unha pentosa), unha base nitroxenada (purínica (adenina, guanina) ou pirimidínica (citosina, timina ou uracilo) e un ou varios grupos fosfato (ácido fosfórico). Tanto a base nitroxenada como os grupos fosfato están unidos á pentosa.
A unión formada pola pentosa e a base nitroxenada denomínase nucleósido.
Alonso II de Fonseca
Primeiros enfrontamentos
Os enfrontamentos continuaron seis meses máis ata a sinatura dun armisticio no que, vencido o arcebispo, este era liberado a cambio da liberación dos cóengos apresados co compromiso de manterse afastado de Compostela durante dez anos.
Ácido nucleico
ADN
O ADN é bicatenario, está constituído por dúas cadeas polinucleotídicas unidas entre si en toda a súa lonxitude. Esta dobre cadea pode disporse en forma liñal (ADN do núcleo das células eucarióticas) ou en forma circular (ADN das células procarióticas, así como das mitocondrias e cloroplastos eucarióticos). A molécula de ADN porta a información necesaria para o desenvolvemento das características biolóxicas dun individuo e contén as mensaxes e instrucións para que as células realicen as súas funcións.
ARN
O ARN difire do ADN en que a pentosa dos nucleótidos constituíntes, en lugar de desoxirribosa é ribosa, e en que en lugar das catro bases A, G, C, T aparece A, G, C, U, (é dicir, uracilo en lugar de timina). As cadeas de ARN son máis curtas que as de ADN. O ARN está constituído case sempre por unha única cadea (é monocatenario).
Alonso II de Fonseca
As revoltas Irmandiñas
Afonso, xa libre, non dispuxo de moito tempo para refacerse, xa que logo estoura en Galicia a revolta irmandiña. Apoiadas no seu inicio por fidalgos e cabidos, as irmandades comezaron unha revolta que atacou e destruíu castelos e casas fortes da nobreza, sendo os dominios do Arcebispado de Santiago uns dos que levaron peor parte. De feito, o arcebispo viuse obrigado a fuxir a Castela na procura de axuda, apoio que non obtivo, pois o rei Henrique IV non condenou as destrucións e ataques e incluso autorizou a creación da nova irmandade. Ante esta situación botou man dos seus amigos portugueses, principalmente o Duque de Bragança, e a pesar desa axuda viuse obrigado a vender o patrimonio recibido do seu pai para formar un exército.
Ácido nucleico
ARN
Mentres que o ADN contén a información, o ARN actúa de mensaxeiro de dita información para dar lugar á síntese de proteínas.
Alonso II de Fonseca
As revoltas Irmandiñas
En acordo cos Zúñiga de Monterrei e os Soutomaior entran en Galicia e en pouco tempo logran vencer os rebeldes e recupera os seus dominios. Os primeiros esforzos dirixiunos a reconstruír e remodelar as defensas da cidade: a Torre da Praza e a construción dun castelo no Pico Sacro, deixando na ruína, ás veces temporal outras definitiva, os castelos da Rocha Forte, a Rocha Branca de Padrón ou as Torres de Oeste en Catoira.
Novos enfrontamentos coa nobreza
Unha vez foron apagadas as revoltas irmandiñas as vellas rifas volveron a acenderse. No ano 1470 Alonso e a Marquesa de Astorga estableceron un concerto para impoñer a súa lei á nobreza galega, ao que estes responderon o 20 de febreiro de 1471 desde o Mosteiro de Carboeiro desafiando ao arcebispo. Ante esta situación o Rei instou a arbitrar o conflito ao Adiantado Maior Juan de Pareja, mais este foi apresado por Luís de Acevedo. Ante esta situación a maioría da nobreza galega únese, dirixidos polos Moscoso e os Soutomaior, contra o arcebispo.
Ao mesmo tempo en Castela comezaba unha guerra de sucesión coa proclamación a finais do ano 1474 de Isabel a Católica como raíña. Cedo, no ano 1475 o arcebispo, co apoio do Cabido, decantouse polo bando isabelino mentres que o Conde de Camiña Pedro Álvarez de Soutomaior inclinouse pola Beltranexa e a monarquía portuguesa, quedando o resto da nobreza galega a expectativa sen decantarse por ningún dos dous bando á espera de acontecementos. Esta pronta adscrición a partida isabelina valeulle para que a monarca condenase a ocupación da catedral, das fortalezas de Rocha Branca, Cira e Pico Sacro ou as vilas de Muxía e Malpica de Bergantiños que mantiñas os seus inimigos, especialmente Lope Sánchez de Moscoso e Pedro Madruga, ao que lle negaba os títulos de Vizconde de tui e Mariscal de Baiona e as rendas sobre Pontevedra, Redondela e Vigo.
A reforma dos Reis Católicos - A Idade Moderna en Galicia
miniatura|esquerda|[[Isabel a Católica a que apoiaron os Fonseca e coa que tivo enfrontamentos pola xestión do poder dos seus representantes.]]
Ao mesmo tempo os Reis Católicos estaban a instaurar un novo sistema de xestión do poder coa creación da Audiencia do Reino de Galicia, composta por un Gobernador e dos Alcaldes Maiores, e cun corpo armado como instrumento para garantir a orde pública, a Santa Irmandade. Ante este feito produciuse de novo unha división entre a nobreza galega: por un lado o Arcebispo de Santiago, o Conde de Lemos Pedro Álvarez Osorio ou os Andrade apoiaron a nova irmandade pero a maioría da nobreza rexeitouna ofrecéndolle ao novo gobernador, o 4 de outubro de 1477 que o estamento nobiliario fose o encargado de garantir a orde pública. Finalmente o 18 de febreiro de 1480 instituíuse a Santa Irmandade.
Con este novo sistema prodúcese a fin dunha época a Idade Media da Galicia señorial e dos caudillos militares e comeza a Idade Moderna onde o control rexio sobre o territorio vai ser moi efectivo. A morte dun xeito de vida simbolizouse coa morte do arquetípico nobre galego Pedro Madruga ao que perseguiu activamente o prelado compostelán que, coa axuda dos seus aliados, no verán de 1477 lograron expulsalo de todas as súas prazas fortes e acurralalo na súa fortaleza máis segura a Fortaleza de Salvaterra.
Logo entendeu Alonso que o novo poder ía ser máis agresivo e danoso para os seus intereses. O poder real comezou por ocupar as fortalezas e controlar os concellos no nome do rei, incluíndo as catedrais, xa que daquela estas atopábanse ameadas. Os enfrontamentos non se fixeron esperar, no verán do ano 1480 o Gobernador Fernando de Acuña coa axuda de nobres galegos cercaron a Catedral santiaguesa.
Os nobres galegos chegaban a acordos e alianzas co novo representante do poder real, os concellos ían aceptando as disposicións do novo gobernador e, en troques, a relación entre a Coroa e o Arcebispo caracterizouse por unha serie de friccións continuas e enfrontamentos como o asalto a cidade de Santiago no ano 1493 por parte dos Alcaldes Maiores ante a negativa do arcebispo de que exercesen xurisdición na cidade no nome dos Reis, xa que defendía que o señorío da Igrexa de Santiago era orixinario e patrimonial e non feudo dos reis. Isto provocou que a Raíña instara ao prelado a render contas á Corte, situación da que sae ben parado, en gran parte grazas á importante achega económica que fixera para financiar a Guerra de Granada.
Os enfrontamentos continuaron a se suceder durante o resto do seu mandato, como o ocorrido coa Real Audiencia de Galicia no ano 1503.
Legado e descendencia
miniatura|Convento de Santa Úrsula, Salamanca.
Durante o seu goberno arcebispal realizáronse moitas obras na Catedral coa promoción do Cabido, corporación en moitos momentos oposta ao arcebispo e á que trataba con moita autoridade, contándose entre os seus membros o seu inimigo Diego de Muros III. No ano 1505 achegou un millón de marabedís para a obra do Claustro catedralicio.
Tamén fundou e dotou de Constitucións (entre 1493 e 1515) o Convento de Santa Úrsula de Salamanca, pertencente á Terceira Orde Regular Franciscana, e en cuxa igrexa mandou construír o seu mausoleo, onde foi soterrado.
No canto a descendencia tivo dous fillos con María de Ulloa, irmá de Sancho de Ulloa Conde de Monterrei:
A Alonso insolitamente promoveuno directamente para ocupar o Arcebispado de Santiago como Alonso III de Fonseca, feito moi pouco ortodoxo que co apoio de Fernando o Católico rematou por ser aprobada polo Papa Xulio II. Entre ambos mandatos estableceuse un mandato de transición na figura do Arcebispo Pedro Luis de Borja (sobriño do papa Borxia Alexandre VI) entre o 28 de agosto e o 23 de outubro de 1507, co fin de salvar a prohibición de que un fillo sucedera ao pai nunha cadeira episcopal. A Alonso II quedoulle como título honorífico o de Patriarca de Alexandría e retirouse a gobernar as súas posesións desde Salamanca onde tería un enfrontamento verbal co Cardeal Francisco Jiménez de Cisneros.
Araliaceae
Araliaceae (1300 spp. 50 generos) é unha familia de plantas da orde das apiales, que inclúe as hedras (Hedera spp., en particular Hedera helix) e o ginseng (Panax spp., de Corea e de uso medicinal). Son plantas leñosas ou raramente herbáceas, a miúdo lianas. As follas son alternas, simples ou divididas. Flores inconspicuas, regulares, xeralmente bisexuais, case sempre pentámeras, con estames alternipétalos e con xineceo ínfero con 5 estilos (carácter definitorio da familia). Inflorescencias umbelares. Froito en baga ou en drupa. Existen 49 xéneros e unhas 700 especies orixinarios das zonas tropicais e subtropicais.
Templo romano
miniatura|dereita|200px|Templo de Augusto en [[Pula, Croacia]] O templo romano, era o lugar de culto da Roma Antiga. Na súa orixe resultou da combinación entre o tipo de cella etrusco-itálico e o pórtico de columnas do templo grego, con planta rectangular e lixeiras diferenzas no que Vitrubio chamou orde toscana, case cadrado sobre zócolo accesible por unha escaleira anterior (podium). Porén, os esquemas varían moito e adoptan singularidades, sobre todo en Oriente. Os de planta rectangular son os normais; así, o de Templo de César no foro de Roma, edificado onde se incinerou o seu corpo, tiña un podium recuberto de placas de pedra, cuxa parte dianteira avanzaba cara ao foro e formaba unha tribuna (rostra Iulia), en cuxo centro un semicírculo deixaba lugar para o altar, e aos lados estaban os esporóns das naves capturadas en Accio; por dúas escaleiras subíase ao templo hexástilo e próstilo; outro exemplo, moi ben conservado, é a Maison carrée en Nîmes, hexástilo e pseudoperíptero corintio, construído por Augusto en honra dos seus fillos adoptivos Agripa, Caio e Lucio. miniatura|largopx|esquerda|Plantas dos templos gregos, base dos romanos A planta circular aplicouse aos templos de Vesta, en memoria da cabana romana; segundo Vitrubio, podía ter ou non cella interior, sendo o primeiro un tholos con pórtico, como o de Tívoli, de tempos de Sila, ou o do foro romano. Notable tamén o templete de Baalbek, precedido dun pronaos tetrástilo, e sobre todo o Panteón de Agripa, fundado por Augusto e refeito por Hadrián, cuberto por unha enorme bóveda e precedido por un pronaos octóstilo. Unha planta especial é a dos capitolios, adicados á Tríade Capitolina, con tres cellas contiguas e paralelas en sentido lonxitudinal, situándose a Xúpiter no centro, á dereita Xuno e á esquerda Minerva; os sacrificios ofrecíanse na porta da capela de quen se quería honrar; outros capitolios acháronse en Timgad (Alxeria), Pompeia, Sbeitla (Tunisia), e outros lugares ata onde se espallou o Imperio.
Mont-roig del Camp
Mont-roig del Camp é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Baix Camp.
Evian Thonon Gaillard Football Club
O Evian Thonon Gaillard Football Club é un club de fútbol francés da cidade de Thonon-les-Bains. Fundouse en 2003 e compite na Ligue 1.
Programación imperativa
A programación imperativa, en contraposición á programación declarativa é un paradigma de programación que describe a programación en termos do estado do programa e sentenzas que cambian devandito estado. Os programas imperativos son un conxunto de instrucións que lle indican ao computador como realizar unha tarefa.
A implementación de hardware da maioría de computadores é imperativa; practicamente todo o hardware dos computadores está deseñado para executar código de máquina, que é nativo ao computador, escrito nunha forma imperativa. Isto débese a que o hardware dos computadores implementa o paradigma das Máquinas de Turing. Desde esta perspectiva de baixo nivel, o estilo do programa está definido polos contidos da memoria, e as sentenzas son instrucións na linguaxe de máquina nativo do computador (por exemplo o linguaxe ensambladora).
As linguaxes imperativas de alto nivel usan variables e sentenzas máis complexas, pero aínda seguen o mesmo paradigma. As receitas e as listas de revisión de procesos, a pesar de non ser programas de computadora, son tamén conceptos familiares similares en estilo á programación imperativa; cada paso é unha instrución, e o mundo físico garda o estado (Zoom).
As primeiras linguaxes imperativas foron as linguaxes de máquina dos computadores orixinais. Nestas linguaxes, as instrucións foron moi simples, o cal fixo a implementación de hardware fácil, pero obstruyendo a creación de programas complexos. Fortran, cuxo desenvolvemento foi iniciado en 1954 por John Backus en IBM, foi o primeiro gran linguaxe de programación en superar os obstáculos presentados polo código de máquina na creación de programas complexos.
Sinal de tráfico
miniatura|300x300px|Sinal de tráfico histórico, do século XVII, [[Alfama, Lisboa, en que se esixe que os carros que cheguen da portaría do Salvador recúen pola mesma parte.]] miniatura|Un pórtico de sinalización sobre unha estrada estadounidense miniatura|Sinal avisando de gando cruzando nunha estrada rural de [[Arquipélago de Madeira|Madeira]] Os sinais de tráfico constitúen o conxunto dos sinais convencionais implantados nas estradas e camiños destinados a manter a seguranza dos usuarios dos mesmos, informándoos dos perigos, das prescricións relativas á circulación e dos elementos útiles para a toma de decisións e indicándolles os puntos de referencia e equipamentos útiles para os seus desprazamentos.
A sinalización de tráfico inclúe dous grandes grupos: a sinalización vertical (incluíndo placas de tránsito, balizas e semáforos) e a sinalización horizontal (constituída polas marcas no pavimento das estradas).
Categorías
Os sinais de tráfico agrúpanse en varios tipos. Por exemplo, o anexo 1 da Convención de Sinais de Estradas de Viena (1968) define otio categorías:
Historia
A sinalización das estradas máis antiga é a constituída polos marcos miliarios, os cales indicaban distancias ou direccións. O Imperio Romano erixiunos coa forma de columnas de pedra, ao longo da súa vasta rede de estradas, e indicaban da distancia a Roma. Na Idade Media, tornouse común a existencia de sinais multidireccionais en intersecións de estradas, que indicaban direccións de cidades e vilas.
O máis antigo regulamento de tránsito coñecido en Europa foi establecido en 1686 polo rei Pedro II de Portugal. Este regulamento prevía a colocación de sinais de prioridade nas rúas máis estreitas de Lisboa, definindo quen debería recuar para ceder pasaxe. Un deses sinais aínda subsiste na rúa do Salvador, no barrio de Alfama.
Os primeiros sinais de tránsito modernos erixidos a grande escala foron proxectados para os ciclistas, ao final da década de 1870 e inicios da década de 1880. As bicicletas eran medios de transporte rápidos, silenciosos e de difícil control, e ademais os ciclistas viaxaban ao longo de distancias considerábeis e, frecuentemente, preferían circular por estradas descoñecidas. As organizacións ciclistas comezaron por iso a instalar sinais que alertaban os ciclistas dos perigos potenciais das estradas, especialmente das inclinacións acentuadas, amais de indicaren simplemente distancias e direccións. As características destes sinais permiten incluílos xa no concepto moderno de "sinal de tráfico".
O desenvolvemento do automóbil impulsou o establecemento de sistemas de sinalización máis complexos, usando máis que avisos baseados en textos. Un dos primeiros sistemas deste tipo foi establecido polo Touring Club Italiano en 1895.
En 1900, nun congreso internacional das organizacións de turismo, realizado en París, debatéronse propostas de estandarización da sinalización nas estradas. En 1903, o goberno británico introduciu catro sinais de tráfico de ámbito nacional, mais os padróns básicos da maioría dos sinais establecéronse nun congreso internacional en París en 1908. En 1909, os gobernos de nove países europeos acordaron o uso de catro símbolos pictóricos, que significaban "lomba", "curva", "intersección" e "pasaxe a nivel ferroviaria". Entre as décadas de 1920 e 1960 realizouse un intensivo esforzo internacional de normalización da sinalización, acabando por levar ao desenvolvemento do sistema internacional de sinalización. Este sistema ficou definido, sucesivamente, pola Convención sobre a Unificación da Sinalización nas Estradas, asinado en Xenebra en 1931, polo Protocolo Relativo á Sinalización das Estradas, asinado en Xenebra en 1949 e pola Convención sobre a Sinalización das Estradas, asinada en Viena en 1968. O sistema internacional adoptouse sobre todo en Europa, mais tamén noutros países e territorios. Algúns países, como o Reino Unido e os Estados Unidos, desenvolveron sistemas de sinalización distintos do internacional, que acabaron por ser adoptados tamén por algúns outros países e territorios nas súas esferas de influencia. O Reino Unido finalmente adoptou o sistema internacional en 1964, e os Estados Unidos comezaron tamén a introducir símbolos pictóricos segundo o modelo internacional. A Comunidade para o Desenvolvemento da África Austral adoptou a súa propia convención de sinalización, que segue regras e principios semellantes ás da Convención de Viena e que está en vigor en varios países africanos,
Os sinais de tránsito da era pre-industrial estaban maioritariamente feitos de pedra ou de madeira. O desenvolvemento das técnicas metalúrxicas, a partir de finais do século XVIII, levou a que o ferro fundido comezase gradualmente a substituír aqueles materiais nalgúns países. Outros países privilexiaron os sinais de cemento armado. Na segunda metade do século XX, os sinais de tráfico comezaron gradualmente construírse en aluminio, un material facilmente deformábel, o que reduce o risco de feridas e danos en caso de choque.