cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Venecia
Os doges
Do século IX ao século XII, os doges xuntaron o título aos de dux Croatorum ("xefe dos croatas"), dux Dalmatinorum (xefes dos dálmatas), totius Istriæ dominator ("soberano de toda Istria"), dominator Marchiæ ("soberano das Marcas"), traducindo así o dominio veneciano no mar Adriático. En 1095, o epitafio do doge Vitale Faliero de Doni proclamábao mesmo rex et corrector legum ("rei e promulgador das leis"). Enrico Dandolo, no final do século XII, titulábase dominator quarte et dimidie partides totius Imperii Romanie ("soberano dun cuarto e medio de todo o Imperio Romano"). O título prolongouse até 1356 e foi abandonado por Giovanni Delfino.
Expansión
miniatura|200px|[[Praza de San Marcos, en Venecia, co Campanario de San Marcos en segundo plano.]] A influencia política de Venecia fixo marca na historia de Europa, sobre todo cando a partir da Alta Idade Media se expandiu grazas ao control do comercio con Oriente e aos beneficios que de aí viñan. Esa expansión deuse sobre todo na zona do mar Adriático e do Mar Exeo. O apoxeo de Venecia acadou o cumio na primeira metade do século XV, cando os venecianos comezaron a expandirse por Italia oriental, como resposta ao ameazador adianto de Gian Galeazzo Visconti, duque de Milán.
Venecia soubo aproveitar todas as mudanzas que ocorreron no mundo occidental:
Decadencia
A caída de Constantinopla en 1453 marcou o principio da decadencia. O descubrimento do camiño marítimo cara a India de Vasco da Gama (1498) e o descubrimento de América por Cristovo Colón (1492) desprazaron as rutas de comercio e Venecia viuse obrigada a sustentar unha loita esgotadora contra os turcos otománs. En 1797, foi invadida polas tropas de Napoleón Bonaparte. Coa sinatura do tratado de Campo Formio, dividiuse o seu territorio entre Francia e o Imperio Habsburgo.
Venecia está rodeada de lagoas de pouca profundidade, e iso valeulle sempre como excelente defensa. Nas súas augas encallaban facilmente os navíos que non coñecían os fondos. Era tamén unha cidade atrincheirada protexida por grandes murallas. As "murallas" de Venecia son os perigosos bancos de area que fican case a descuberto na baixamar. Para chegar a Venecia dende o mar Adriático é preciso coñecer as pasaxes, que nos tempos de paz eran sinaladas con fileiras de estacas con luces á noite.
Xeografía
miniatura|Sestieri de Venecia:  Cannaregio   Castello    Dorsoduro    San Marco    San Polo    Santa Croce Venecia atópase dividida "sestiere". Estes son Cannaregio, San Polo, Dorsoduro (inlcuíndo Giudecca e a Isola Sacca Fisola), Santa Croce, San Marco (incluíndo San Giorgio Maggiore) e Castello (incluíndo San Pietro di Castello e Sant'Elena). Cada sestiere está administrado por un apoderado xunto co seu persoal.
O Bravo
Amais, como alcume de reis e gobernantes pode referirse a:
Venecia
Xeografía
Estes distritos están integrados por parroquias. Inicialmente eran setenta en 1033, mais foron reducidas baixo o mandato de Napoleón até só trinta e oito. Estas parroquias son anteriores aos sestieri, que se crearon ao redor de 1170. Outras illas da Lagoa de Venecia non forman parte de ningún dos sestieri, posuíndo historicamente un grao considerable de autonomía.
Cada sestiere ten o seu propio sistema de numeración das vivendas. Cada casa ten un número único no distrito, dun a varios miles, en xeral numerados dunha esquina da área a outra, mais xeralmente non dunha forma facilmente comprensible.
Na parte dianteira das góndolas que traballan na cidade, hai unha gran peza de metal que pretende ser unha imaxe do chapeu dos Doge. Este posúe seis estallas apuntando para adiante e unha para atrás. Cada un destes representa un dos Sestieri (o que apunta para atrás representa a Giudecca).
Afundimento de Venecia
Hai seiscentos anos, os venecianos protexíanse das inundacións en terra, desviando todos os grandes ríos que desembocan na lagoa, prevendo así sedimentos obturando a zona ao redor da cidade. Isto creou un contorno de lagoa cada vez máis profundo.
Durante o século XX, cando moitos pozos artesianos foron perforados na periferia da lagoa para extraer auga para a industria local, Venecia comezou a afundirse. Tempo despois confirmouse que a extracción da auga destes acuíferos estaba a ser a causa, polo que na década de 1960 estes pozos foron prohibidos, desacelerando o proceso. Con todo, a cidade está sendo ameazada por frecuentes inundacións de baixo nivel (chamadas Acqua Alta, "auga alta") que se elevan a unha altura de varios centímetros sobre os peiraos. Estas inundacións sucédense periodicamente segundo certas mareas. En moitas casas vellas as antigas escaleiras utilizadas para descargar mercadorías están anegadas, o que fai a antiga planta baixa inhabitable.
miniatura|upright=1.8|Panorama da Canle de Giudecca e a Basílica de San Marcos. Algúns estudos recentes suxiren que a cidade xa non se vai afundir máis, pero non se sabe con absoluta certeza, polo que o estado de alerta non foi aínda revogado. En maio de 2003, o primeiro ministro italiano Silvio Berlusconi inaugurou o "proxecto MOSE" (Modulo Sperimentale Elettromeccanico), un modelo experimental para avaliar o rendemento dunhas barreiras inchables. A idea é estabelecer unha serie de 79 pontellas enchibles a través do leito do mar nas tres entradas da lagoa. Cando a marea estea previsto que suba por riba de 110 centímetros, as pontellas encheríanse de aire e bloquearían a entrada de auga dende o Mar Adriático. Esta obra de enxeñaría espérase que estea rematada ao longo do ano 2011.
Clima
O clima de Venecia, como case todo o val do río Po, tende a un réxime continental, con invernos fríos e veráns moi quentes. De acordo coa clasificación climática de Köppenn, Venecia posúe un clima Húmido subtropical (Cfa). A temperatura media diaria en xaneiro é de 2,5 °C, sendo para xullo de 22,7 °C. As precipitacións repártense relativamente ao longo de todo o ano, con medias de 801 milímetros.
Economía
A economía de Venecia sufriu sensibles trocos ao longo da historia. Durante a Idade Media e o Renacemento Venecia era un importante centro para os negocios e o comercio, xa que controlaba un vasto imperio marítimo, polo que se converteu nunha das máis prósperas e ricas cidades de Europa, líder en asuntos políticos e económicos. Todo isto cambiou no século XVII, cando o imperio comercial de Venecia foi tomado por outros países, como Portugal, reducíndose a súa importancia naval. No século XVIII pasou a ser un importante exportador agrícola e industrial. O maior complexo industrial dese século foi o Arsenal de Venecia, o cal é utilizado aínda hoxe en día polo exército italiano (aínda que dispón dalgúns espazos para producións teatrais, culturais e de arte). Hoxe, a economía de Venecia baséase principalmente no turismo, a construción naval (principalmente nas cidades veciñas de Mestre e Porto Marghera), os servizos e as exportacións comerciais e industriais. A produción do Cristal de Murano en Murano e a de encaixe en Burano son tamén moi importantes para a economía.
Turismo
Venecia é un dos destinos turísticos máis importantes do mundo. A cidade recibe unha media de 50.000 turistas ao día (estimación de 2007). En 2006 foi a vixésimo oitava cidade do mundo máis visitada, recibindo a 2.927.000 visitantes internacionais ao longo do ano.
O turismo é un sector importante da industria de Venecia xa dende o século XVIII. No século XIV converteuse nun centro de moda para ricos e famosos, que a miúdo se achegaban a cear a establecementos de luxo como o Hotel Danieli ou o Caffè Florian. Continuou sendo unha cidade de moda durante o século XX. Na década de 1980, o Entroido de Venecia foi restablecido e a cidade converteuse nun importante centro de conferencias e festivais internacionais, como a Bienal de Venecia ou o Festival de Cinema.
Hoxe en día a cidade posúe numerosas atraccións turísticas, como a Basílica de San Marcos, as canles e a Praza de San Marcos, entre outros. O Lido di Venezia é tamén un destino popular de luxo internacional, que atrae principalmente xente da industria cinematográfica como actores, críticos e outras celebridades.
Con todo, a condición de Venecia coma importante destino turístico ten causado diversos problemas, como as conxestións de xente nalgunhas datas do ano. A cidade é considerada ás veces como unha trampa para turistas, ou mesmo coma un "museo vivente". Ao contrario da maioría doutros lugares de Europa Occidental, Venecia chegou a ser amplamente coñecida polo seu elemento de elegante decadencia. Ademais, a competencia polos estranxeiros para comprar casas na cidade fixo que os prezos subisen moito, e que numerosos habitantes se visen obrigados a trasladarse a zonas máis accesibles de Venecia e Italia, especialmente Mestre.
Ida Kamińska
Ida Kamińska, nada en Odesa o 18 de setembro de 1899 e finada en Nova York o 21 de maio de 1980, foi unha actriz e directora polaca xudía. Coñecida principalmente polo seu traballo no teatro, era filla de Ester Rachel Kamińska, que foi chamada "Nai da Escena Xudía". O Teatro Xudeu de Varsovia recibe o seu nome.
Durante a súa longa carreira, Kamińska produciu máis de setenta obras e interpretou máis de 150 producións. Tamén escribiu dúas obras e traduciu moitas obras ao yiddish. A segunda guerra mundial interrompeu a súa carreira, e logo emigrou aos Estados Unidos para continuar a actuar. En 1967 dirixiuse no papel principal de Nai Coraxe e mais os seus fillos en Broadway. En 1973, publicou a súa autobiografía, titulada My Life, My Theater.
Protagonizou o filme de 1965 Obchod na korze, que gañou o Óscar ao mellor filme en lingua non inglesa. Pola súa interpretación recibiu unha mención especial do Festival de Cannes, ademais de candidaturas ao Globo de Ouro e ao Óscar á mellor actriz.
Primeiros anos e carreira
Kamińska naceu en Odesa, Imperio Ruso, actual Ucraína, filla da actriz teatral yiddish Ester Rachel Kamińska (1870–1925) e do actor, director e produtor teatral Abraham Kaminsky (1867–1918). A súa irmá foi a tamén actriz Regina Kamińska e o seu irmán o compositor Joseph Kaminski. A súa nai foi descrita como a "Eleanor Duse xudía". miniatura|150px|esquerda|Tumba de Ester Rachel Kamińska, nai de Ida. Ida Kamińska comezou a súa carreira teatral aos seis anos de idade. Un dos seus primeiros papeis foi na obra de Jakob Gordin Mirele Efros, como neta da protagonista, que estaba interpretada pola súa nai. Actuou tanto en traxedias como en comedias, ademais de dirixir obras na compañía do seu pai cando tiña dezaoito anos.
En 1918 casou co actor e director yiddish Zygmunt Turkow (1896-1970), membro da compañía dos seus pais. Ela e Turkow tiveron unha filla, Ruth Kamińska-Turkow, que naceu en 1919. Despois dunha xira de tres anos do teatro Kamiński na Unión Soviética, a parella estableceuse en Varsovia, e xuntos estableceron o Teatro de Arte Xudía de Varsovia, en 1922, con Ida Kamińska como actriz principal. Divorciáronse en 1932 e o mesmo ano Kamińska organizou a súa propia compañía en Varsovia, o Teatro Dramático de Ida Kamińska, que continuou a dirixir ata 1939. En xullo de 1936 Kamińska casou co actor yiddish Marian (Meir) Melman (1900-1978).
En outubro de 1939, no principio da segunda guerra mundial, Kamińska e membros da súa familia, incluídos o seu marido, Melman, e a súa filla, Ruth, voaron a Lwów (Ucraína), que estaba baixo a ocupación soviética. Alí puido dirixir o teatro yiddish fundado polas autoridades soviéticas. Ela e a súa familia establecéronse cuns amigos. Posteriormente emigraron a varias localidades da Unión Soviética, acabando na República Socialista Soviética de Kirguizistán. O seu fillo Victor naceu en Frunze en outono de 1941. En 1944 chegaron a Moscova, onde Kamińska actuou de novo en producións yiddish.
Carreira de posguerra
Trala guerra, Kamińska e a súa familia volveron a Varsovia. A poboación xudía polaca fora decimada no holocausto. Non obstante, Kamińska e Melman tomaron a decisión de tratar de restablecer o teatro xudeu. Un teatro yiddish foi reaberto en Varsovia en novembro de 1946. En 1949 o goberno polaco garantiu un subsidio para o establecemento do Teatro Estatal Xudeu de Polonia, no que Kamińska foi directora artística. Na primeira parte da súa existencia, o teatro xirou polas cidades de Łódź (1949-1953) e Wrocław (1953-1955). En 1955 estableceuse permanentemente en Varsovia, como o Teatro Estatal Xudeu, que despois recibiu o nome de Ida e a súa nai (Teatro Estatal Xudeu Ester Rachel Kamińska e Ida Kamińska). Ida Kamińska continuou a dirixir o teatro ata 1968. miniatura|150px|Placa en Varsovia, honrado o lugar onde traballou Kamińska. En 1957, foi de xira a Israel por primeira vez, actuando para a primeira ministra Golda Meir. En 1965, interpretou a Mrs. Lautmann no filme checoslovaco Obchod na korze, dirixido por Ján Kadár e Elmar Klos, polo que logrou unha candidatura ao Óscar á mellor actriz na 39ª edición dos Óscar.
O seu último papel foi en The Angel Levine (1970), dirixido por Ján Kadár.
Falecemento
Ida Kamińska faleceu dunha enfermidade cardiovascular en 1980, aos 80 anos. O seu marido, Meir Melman, morrera en 1978. Foi enterrada na sección do teatro yiddidh do cemiterio Mount Hebron en Flushing, Nova York.
Legado
En 2014, o Teatro Xudeu de Varsovia realizou unha exposición especial na súa honra. A exposición incluía vestidos levados por Kamińska, ademais de fotografías e recordos da súa carreira.
Tassos Isaac
Anastasios "Tassos" Isaac (en Αναστάσιος "Τάσος" Ισαάκ), nado en 1972 e finado o 11 de agosto de 1996, foi un refuxiado grecochipriota que participou nunha manifestación civil contra a ocupación da parte norte da República de Chipre por parte da Turquía. O obxectivo da manifestación era a marcha completa das tropas turcas da illa, e a devolución ós refuxiados chipriotas os seus fogares. Foi asasinado por un grupo de Lobos Grises na zona neutral das Nacións Unidas en Chipre. Isaac é considerado un heroe nacional en Chipre e en Grecia.
O funeral e as reaccións
O funeral fíxose o 14 de agosto de 1996 e foi asistido por milleiros de persoas. As protestas após o funeral levaron ó asasinato do curmán de Isaac, Solomos Solomou.
-65
Outros
Historia ano a ano
Uptown Avondale
Uptown Avondale é un EP da banda estadounidense The Afghan Whigs, editado en 1992 polo selo Sub Pop Records. Contén versións de 4 temas clásicos da época Stax/Motown. Ten tamén unha remestura da súa canción "Milez Is Ded" como canción oculta.
Cumiar, Ponteareas
Santo Estevo de Cumiar é unha parroquia que se localiza no concello de Ponteareas. Segundo o IGE, en 2022 tiña 123 habitantes (55 homes e 68 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación.
Patrimonio
A igrexa de Santo Estevo de Cumiar é románica. O arco triunfal é semicircular, pero moi irregular, probablemente por algunha reconstrución. Apoia en columnas entregas con capiteis moi deteriorados. No muro existe unha talla dun gran león moi esquemático coas catro patas dobradas cara adiante. Por unha inscrición sábese que a igrexa se edificou orixinalmente no século XII.
Este templo está moi reformado, pero aínda que conserva a portada occidental e o arco triunfal refeito. Nesta portada hai unha inscrición que data a igrexa no ano 1184, aínda que é probable que se trate dunha primeira fase pois moitos dos elementos da igrexa parecen máis tardíos.
Aldara
Aldara é un antropónimo feminino galego. Procede do xermánico alds ("tempo") ou hildi ("loita") e waran'' ("gardar", "protexer"). Admite as variantes Ilduara e Elduara. No ano 2012 un total 738 persoas levaban este nome en Galiza, e a variante Ilduara era o nome de 32 residentes no ano 2010.
Modalidade da enunciación oracional
Son tres as modalidades que pode presentar unha oración en canto á conformidade ou desconformidade co xuízo que nela se expresa: a negación, a afirmación e a dúbida.
As marcas coas que se diferencian estas modalidades veñen sendo tradicionalmente incluídas no paradigma dos adverbios, malia a que presentan un comportamento sintáctico moi diferente. Así, Antón Santamarina considera que o verbo, o adxectivo ou calquera outra clase de palabra, cando non van acompañados de ningún adverbio de afirmación, expresan por si sós un feito positivo. A presenza do adverbio de afirmación non engade ningunha circunstancia positiva, do mesmo xeito que a negación non engade ningunha circunstancia negativa, pois, amais de non expresaren ningunha ‘circunstancia’ "non" non está de ningunha maneira subordinado á palabra predicativa (coma os adverbios), senón que é parte desa palabra. Deste xeito a palabra predicativa, nas negativas, pasa a ter o significado contrario do verbo ou adxectivo que acompaña "non". A "non" debemos logo consideralo, segundo Santamarina, como un afixo separable que permite unha grande economía na lingua.
Polo que respecta ós tradicionalmente denominados adverbios de dúbida, para Santamarina non existen dado que só pode ser modificado circunstancialmente, por medio dun adverbio aquilo que é predicable con seguridade.
Quizais resulta un indicio da actitude psicolóxica do falante e non un complemento circunstancial de o lobo ouvea.
Umbrina
Umbrina é un xénero de peixes da familia Sciaenidae.
Templo de Xúpiter Óptimo Máximo
290px|dereita|miniatura|Modelo especulativo do primeiro Templo de Xúpiter Óptimo Máximo, -509. O templo de Xúpiter Óptimo Máximo, tamén coñecido como templo de Xúpiter Capitolino (en Aedes Iovis Optimi Maximi Capitolini; en Tempio dei Giove Ottimo Massimo), foi o templo máis importante na Roma Antiga e estaba localizado no Monte Capitolino.
Estaba dedicado a Xúpiter, xunto aos outros dous integrantes da Tríada Capitolina, Xuno e Minerva.
Historia
miniatura|Monte Capitolino na [[República Romana|era republicana.]] miniatura|Planta. Foi o centro do culto do estado romano e, segundo a tradición, foi construído para substituír e marcar a supremacía sobre o santuario dedicado a Iuppiter Latiaris nos Mons Albanus, preto de Alba Longa, coa intención de trasladar o centro da liga latina a Roma. Ao culto logrouse que coincidisen ata 47 pobos, dos cales, 30 eran latinos, reuníndose todos, unha vez ao ano, para practicar sacrificios ritualé en común.
O Templo foi comezado por Tarquinio Prisco e completado polo último rei de Roma, Tarquinio o Soberbio, aínda que foi consagrado, segundo unha tradición rexistrada polos historiadores, o 13 de setembro de 509b a.C. polo cónsul Marco Horacio Pulvilo.
O Flamen Dialis (sacerdote encargado do culto a Xúpiter) celebraba alí o culto a Iovi Optimus Maximus: «XJúpiter, o mellor e o máis grande». De feito, distínguense varias formas do poder de Xúpiter, principalmente o trono e o lóstrego, que no caso do templo de Xúpiter Capitolino, é o soberano dos deuses, o máis grande da Tríada Capitolina. Por esta razón, este templo foi sempre obxecto de atención preferente do poder romano.
Construción
miniatura|Escultura en relevo de [[Marco Aurelio, sacrificando no cuarto templo.]] miniatura|[[Monte Capitolino: Cimentos do templo.]] Erixíase sobre un podium elevado cunha escalinata de entrada no seu frontal. En tres dos seus lados tiña pórtico, pero non na parte traseira. Tiña outras dúas filas de alicerces dispostos en liña coas da fachada para formar un profundo pronao que precedía as tres cellae que ían de lado a lado á maneira etrusca, sendo a central, fronte á escalinata, dedicada a Xúpiter, máis ancha que as outras dúas, co altar de Xúpiter (ara Iovis). A da esquerda estaba dedicada a Minerva e a da dereita, a Xuno.
Os restos conservados dos cimentos e o podium, a maior parte dos cales quedan debaixo do Palazzo Caffarelli, están formados (opus quadratum) por enormes seccións paralelas de muros feitos de bloques cadrados de basta gris (cappellaccio) que deixan constancia do tamaño total da zona superficial da base do templo (uns 53×62 m).
Sobre o tellado, facendo de acroterio, había unha cuadriga de terracota pintada, feita polo artista etrusco Vulca de Veios no século VI a.C., encargada por Tarquinio o Soberbio, que foi substituída en 296 a.C. por unha de bronce, a expensas dos edís romanos dese ano, os irmáns Ogulnios, quen tamén refixeron a loba capitolina en bronce para o Lupercal.
O templo foi reconstruído en mármore por Sila, despois de que un incendio destruíseo por completo en 83 a.C., cando a imaxe de culto perdeuse, así como os Libros Sibilinos gardados nun cofre de pedra. Sufriu outro incendio en 69 d.C., cando o Capitolio foi asaltado polos partidarios de Vitelio.
A estatua de culto principal que foi destruída polo lume, foi substituída en 65 a.C., por unha estatua crisoelefantina, obra de Apolonio de Atenas, que se pensa estivo inspirada no Zeus de Olimpia, e tamén probable autor do coñecido Torso Belvedere, asinado como «Apolonio fillo de Néstor». É moi probable que desta estatua fixésense varias réplicas que se enviaban aos municipios das cidades italianas colonizados por Roma. Neste caso, a mellor copia sería a do Xúpiter de Otricoli, agora nos Museos Vaticanos.
Como consecuencia doutros incendios, foi reconstruído en 26 a.C. por Augusto e no ano 75 por Vespasiano. E despois do incendio de 80, en 83, Domiciano revestiuno completamente en mármore, probablemente utilizando as columnas do templo de Zeus Olímpico de Atenas, que lle salvaría de incendios posteriores.
A súa demolición empezou no século V, cando Estilicón levou as portas douradas e Narsés retirou moitas das estatuas en 571.
En moedas e relevos históricos da era imperial, o templo é representado como tetrástilo.
Na gran praza fronte ao templo (a Praza Capitolina) había varios templos dedicados a divindades menores, ademais doutros edificios relixiosos, estatuas e trofeos.
Restos
Na actualidade, apenas se conservan tres ángulos e restos do muro de cimentación, en bloques de cappellaccio, ata 19 filas, da parte posterior do templo, que poden contemplarse desde os xardíns do Palazzo dei Conservatori e no Novo Museo Capitolino.
Tonight: Franz Ferdinand
Tonight: Franz Ferdinand é o terceiro álbum da banda escocesa de post-punk revival Franz Ferdinand, publicado o 26 de xaneiro do 2009 a través do selo Domino Records. "Ulysses" foi editado o 19 de xaneiro como primeiro sinxelo e estivo dispoñible en streaming no Myspace do grupo. Trátase dun álbum conceptual baseado nunha noite de festa e os efectos da mesma na mañá seguinte.
Boel, Outes, Outes
Boel é un lugar da parroquia de Outes no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 101 habitantes (41 homes e 60 mulleres).
Braxe
O topónimo galego Braxe pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Fakebook
Fakebook é o cuarto álbum oficial da banda estadounidense de rock alternativo Yo La Tengo, publicado no ano 1990 a través do selo Bar None Records. Está formado por once versións e cinco cancións orixinais e ap´rtase do son máis folk dos seus anteriores traballos.
Gato de mar
O gato de mar (Umbrina cirrosa) é unha especie de peixe perciforme da familia Sciaenidae.
Distribución e hábitat
Atópase no mar Mediterráneo, polo mar Negro e o océano Atlántico desde o golfo de Biscaia por Macaronesia até Senegal. Penetra no mar Vermello atravesando a canle de Suez.
Trátase dun peixe de fondos lamacentos, especialmente de area, de profundidades pequenas a moi pequenas, próximas ás praias. Penetra habitualmente nas bocas dos ríos e nos lagos.
Descrición
Esta especie ten o ventre plano e o dorso arqueado. A aleta dorsal é dobre: unha máis alta e triangular, outra segunda máis longa. A aleta anal é curta e de forma triangular, a ventral e a pectoral están bastante desenvoltas e a aleta caudal termina truncada. A cabeza é masiva, a boca moi pequena, cun labio superior sobresaínte e unhas características barbas curtas debaixo da barbela.
Cobra lagarteira meridional
Cobra lagarteira meridional ou cobra lisa meridional (Coronella girondica) é unha especie inofensiva de cobra que habita no sur de Europa e no norte de África. Non está recoñecida ningunha subespecie deste animal.
Distribución
Habita en España, Portugal, sur de Francia, Italia, Marrocos, Alxeria e Tunisia.
Natural Theology or Evidences of the Existence and Attributes of the Deity
Natural Theology or Evidences of the Existence and Attributes of the Deity (Teoloxía natural ou probas da existencia e atributos da deidade) é un libro escrito en 1802 polo crego inglés apoloxista cristián e filósofo da relixión William Paley (1743–1805). O libro expón os seus argumentos desde o punto de vista da teoloxía natural, presentando un argumento teleolóxico sobre a existencia de Deus, empezando destacadamente coa analoxía do reloxeiro.
O libro escribiuse no contexto da tradición da teoloxía natural. En séculos anteriores, teólogos como John Ray e William Derham, xunto con filósofos dos tempos clásicos como Cicerón, argumentaron sobre a existencia e bondade de Deus baseándose no benestar xeral dos seres vivos e o mundo físico.
A Natural Theology de Paley amplía os argumentos, construídos sobre exemplos entre os que están encontrar un reloxo, comparar o ollo cun telescopio, e a existencia de estruturas mecánicas adaptadas con precisión nos animais, como as articulacións que funcionan igual que as bisagras ou articulacións de rótula feitas polo home. Paley argumenta que todo isto leva a pensar na existencia dun Creador intelixente, e que un sistema é máis que a suma das súas partes. Os últimos capítulos son de carácter máis teolóxico, argumentando que os atributos de Deus deben ser suficientes para o alcance destas operacións, e que Deus debe ser bo porque os deseños que se ven na natureza son beneficiosos.
O libro foi reeditado moitas veces e segue séndoo. Continúan consultándoo os creacionistas. Charles Darwin tomou os argumentos do libro moi en serio e respondeu a eles, e os biólogos evolutivos modernos como Stephen Jay Gould e Richard Dawkins seguiron discutindo o libro de Paley para responder aos modernos partidarios de ideas similares.
Contexto
O principal argumento de William Paley en Natural Theology é que o deseño de Deus de toda a creación pode verse na felicidade xeral ou benestar que é evidente na orde física e social das cousas. Isto sitúa o libro dentro da ampla tradición da teoloxía natural da Ilustración; e isto explica por que Paley baseou moito do seu pensamento en John Ray (1691), William Derham (1711) e Bernard Nieuwentyt (1750).
O argumento de Paley está construído principalmente baseándose en exemplos de anatomía e a historia natural. "Pola miña parte", di Paley, "sosteño a miña posición na anatomía humana"; máis adiante insiste na "necesidade, en cada caso particular, dunha mente deseñadora intelixente para idear e determinar as formas que teñen os corpos organizados". Ao elaborar este argumento, Paley empregou unha ampla variedade de metáforas e analoxías. Quizais a de máis sona foi a súa analoxía entre un reloxo e o mundo. Os historiadores, filósofos e teólogos a miúdo denomínana analoxía do reloxeiro. Ao elaborar esta analoxía mecánica, Paley presenta exemplos da astronomía planetaria e argumenta que os movementos regulares do sistema solar lembran o funcionamento dun reloxio xigante. Para reforzar esta idea cita os traballos do seu vello amigo John Law e do astrónomo real de Dublín John Brinkley.
A cerna da idea pódese atopar en escritores antigos que usaban reloxos de sol e os epiciclos tolemaicos para ilustrar a orde divina do mundo. Este tipo de exemplos poden verse no traballo de antigos filósofos como Cicerón, especialmente na súa obra De Natura Deorum, ii. 87 e 97. A analoxía do reloxeiro foi moi utilizada na Ilustración tanto por deístas coma por cristiáns.
Estrutura do libro
miniatura|upright=1.5|Primeira páxina da Natural Theology, que presenta a versión de Paley da [[analoxía do reloxeiro.]]
O libro está estruturado nos seguintes capítulos:
miniatura|upright|O cranio do [[bicotorto común e a anatomía da mandíbula do libro de William Yarrell A History of British Birds; Paley cita o peteiro deste paxaro por estar tan ben axeitado á súa función.]]
Estruturas como as ás das aves e as aletas dos peixes están expresamente adaptadas aos 'elementos' que o rodean, aire ou auga, nos cales teñen que funcionar.
miniatura|Paley menciona os [[ovipositores de insectos como os Ichneumonidae, que poden poñer os seus ovos profundamente dentro da madeira.]]
Edicións
A primeira edición co título Natural Theology: or, Evidences of the Existence and Attributes of the Deity foi publicada en 1802 en Londres por J. Faulder. Nos Estados Unidos o libro foi publicado por E Sargeant and Company de Nova York o 15 de decembro de 1802. Unha edición posterior publicada por E. S. Gorham contiña revisións feitas por F. LeGros Clark para "harmonizalo coa ciencia moderna".
O libro volveu a reeditarse moitas veces por editoriais de Londres, Oxford, Cambridge, Edinburgo e Filadelfia. A vixésima reedición fíxose en 1820. Apareceron versións nos anos 1802, 1807, 1809, 1813, 1818, 1819, 1821, 1823, 1825, 1826, 1829, 1830, 1840, 1854 e moitos anos despois. O libro segue reeditándose, e as edicións máis recentes son de 2006, 2008, 2009, 2010 e 2014. O libro foi tamén republicado en edicións dos Collected Works de Paley. Foi traducido a linguas como o francés e galés, entre outras.
Opinións sobre os argumentos de Paley
miniatura|upright|O filósofo escocés [[David Hume, retratado aquí por Allan Ramsay en 1766, criticou o tipo de argumentos dados por Paley moito antes da publicación do libro, que foi posterior á morte de Hume.]]
Filosofía
O filósofo escocés David Hume (que morreu en 1776, antes de que Paley reunise os seus argumentos na súa Natural Theology) criticou o tipo de argumentos dados por Paley e autores anteriores en varios campos. En primeiro lugar, rexeitaba facer unha analoxía entre o mundo e os artefactos construídos polo home como un reloxo, xa que estes son tan pouco similares que calquera analoxía debe ser moi feble e pouco fiable. En segundo lugar, Hume aduce que mesmo se se acepta a analoxía, esta non probaría que o creador é infinito, bo, ou perfectamente intelixente, nin que hai un só deus creador. Despois de todo, como escribiu Hume, "que sombra de argumento… pode vostede producir a partir da súa hipótese para probar a unidade da Deidade? Un gran número de homes únense para construír unha casa ou un barco, para erixir unha cidade, para estruturar unha comunidade; por que non poden varias deidades combinarse para idear e darlle estrutura ao mundo?"
Acollida contemporánea
O Edinburgh Review de 1802-3 comentou que
Esta crítica concorda con Paley en que "Ningún home pensante, que concibamos, pode dubidar de que hai marcas de deseño no universo" e que ou un só exemplo como o ollo é conclusivo, ou ningún número de exemplos o será. Paley é alabado por basearse en "fenómenos mecánicos" en vez de en argumentos sobre a intelixencia humana.
O comentador da Biblia William Jenks describiu o libro en 1838 como "un traballo moi celebrado pola xustiza das súas reflexións, e a benevolencia, bo senso, e devoción que respira."
Bioloxía evolutiva
miniatura|upright|Fotografía de [[Charles Darwin en 1855. Darwin foi inicialmente convencido polos argumentos de paley, pero despois os criticaría.]]
Charles Darwin leu a Natural Theology durante os seus anos de estudante, e despois escribiu na súa autobiografía que el inicialmente fora convencido polo argumento:
En 1993 o biólogo evolutivo Stephen Jay Gould comparou a Paley co personaxe do Doutor Pangloss das obras de Voltaire, o home que podería argumentar calquera caso (mesmo sen esperanza). Gould queda abraiado de que Paley poida afirmar que mesmo a punxente dor dun cálculo biliar ou da gota podería indicar a bondade dun Deus amoroso, coa xustiicación de que un se sente ben nos momentos en que a dor para. Gould deixa claro que atopa o argumento de Paley incorrecto cientificamente, pero afirma que o respecta como unha filosofía coherente e ben defendida. Gould respecta especialmente o método de Paley de identificar posibilidades alternativas e despois refútaas sistematicamente. Gould sinala que Paley concibe un tipo lamarckista de evoluión e refútaa coa observación de que os homes non perderon as súas mamilas pola falta de uso. Porén, Gould escribe que Paley non consegue pensar noutra alternativa, a selección natural, que non ten propósito en absoluto, pero simplemente acaba con aquilo que funciona peor en cada xeración.
O biólogo evolutivo Richard Dawkins describiuse a si mesmo como un neo-paleyiano no seu libro de 1986 The Blind Watchmaker (o reloxeiro cego), no que argumentou, seguindo ao biólogo evolutivo e humanista Julian Huxley, que o reloxo da analoxía de Paley falla ao non recoñecer a diferenza entre a complexidade dos organismos vivos e a dos obxectos inanimados. Os organismos vivos poden reproducirse por si mesmos e mutar, e están sometidos a procesos naturais que cambian as frecuencias dos seus xenes, polo que poden cambiar e converterse en máis complexos de xeración en xeración. Os obxectos inanimados como os reloxos son incapaces de transmitir ningún cambio, polo que nunca chegarán a ser máis complexos por si sós a non ser que un reloxeiro os redeseñe. Na visión de Dawkins, a comparación que fai Paley vense abaixo, debido a esta importante distinción.
Creacionismo
Os argumentos do libro de Paley foron rexeitados por "virtualmente todos os biólogos". No seu lugar, a teoría da evolución foi amplamente aceptada polos científicos desde Darwin en adiante, e Darwin convenceu á "maioría da xente formada" de que procesos como a evolución están gobernados por leis naturais. Isto non fixo que creacionistas, como os que defenden o movemento do Deseño intelixente (DI) non continúen usando os argumentos de Paley:
Euritión (centauro de Hipodamía)
Pirítoo e Hipodamía celebraron a súa voda e invitaron, entre outros, ós centauros, cos que ela tiña unha relación de parentesco. Os centauros (disque por non estar afeitos ó viño de augar) terminaron emborrachándose e atacando á noiva e ós invitados. Euritión encabecou a liorta arrastrando a Hipodamía dos cabelos, mentres que o resto dos centauros se abalanzaron sobre as outras invitadas e mesmo sobre os homes mozos presentes.
miniatura|250px|esquerda|Os centauros chegan con presentes á voda de Hipodamía
Os compatriotas de Pirítoo, os lapitas, ós que se uniu Teseo, amigo de Pirítoo, saíron en defensa das súas mulleres e comezaron unha forte loita contra os centauros (loita coñecida como Centauromaquia), que rematou coa morte de moitos deles e a fuxida do resto.
Austere
Austere é o primeiro EP da banda estadounidense Sparta, lanzado no ano 2002 polo selo DreamWorks un ano despois da separación da súa antiga banda, At the Drive-In.
Skizoo
Skizoo foi un grupo musical español de nu metal e metal alternativo, formado en Madrid en 2005 e disolto en 2009.
Historia
Despois de anunciarse a separación temporal de Sôber, unha metade do grupo formou Savia (Carlos Escobedo e Alberto Madrid), que se levou a parte máis melódica do grupo; e a outra, formada polos guitarristas Antonio Bernardini e Jorge Escobedo, prepararon o proxecto Skizoo, acompañados por Dani Pérez (batería de Saratoga e Stravaganzza), Daniel Criado (baixista de XXL) e Morti (voz en Bushido e Fantástico Hombre Bala, entre outros), levando o son de Sôber a cotas maiores de dureza e agresividade, dando lugar a un estilo característico da banda.
En 2005 gravan o seu álbum homónimo de debut, que lanzaran ao mercado en maio dese mesmo ano coa compañía El Diablo. Ao pouco tempo Daniel Criado abandona o grupo e substituelle Edu Fernández (baixista de Stravaganzza), que tamén se encargará dos coros nas actuacións en directo. Así deron coa formación definitiva. Cancións como "Renuncia al sol", "Arriésgate", Habrá que olvidar" ou "No todo está perdido" ábrenlles un oco importante e merecido no panorama nacional.
En 2006 firman con EMI e reeditan o seu primeiro álbum coa colaboración de Bunbury ás voces no tema "No todo está perdido" do EP Habrá que olvidar. Ademais engaden unha versión da canción "Entre dos tierras" de Héroes del Silencio, dous remixes e un DVD con imaxes da primeira xira. A finais dese mesmo ano gravan en Murcia o seu segundo álbum, Incerteza, lanzado o 19 de febreiro de 2007. Trátase do último álbum producido por Simón Echeverría (Big Simon), xa que morre antes da súa publicación. Este traballo é claramente máis duro e melódico que o anterior.
A principios de 2008 comunican a súa saída da multinacional EMI e en maio dese ano publican o seu terceiro traballo chamado 3, coa compañía discográfica independente DFX, traballo no cal experimentan aínda máis o son da banda, pero sen afastarse do metal alternativo que lles caracteriza. No mes de xullo confírmase a saída da formación de Dani Pérez e Edu Fernández, aínda que a banda confirma a súa intención de continuar a xira de presentación de 3 como estaba previsto. O día 6 dese mesmo mes déronse a coñecer no sitio oficial os nomes dos novos integrantes de Skizoo: na batería, Iván Ramírez (dos desaparecidos Ebony Ark); e no baixo, José Hurtado (Coilbox).
O 17 de agosto de 2009 o grupo anuncia un parón na súa carreira mediante un comunicado aparecido na súa páxina web.
O Brazal
O topónimo galego O Brazal pode referirse a:
Das weite Land
Das weite Land é un filme xermano-austríaco de 1987 dirixido por Luc Bondy. É unha adaptación da obra de Arthur Schnitzler. Estreouse na sección Un Certain Regard do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1987. O filme foi escollido como candidato de Austria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 61ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Xan Pla Zubiri
Juan Pla Zubiri, nado en Viveiro o 13 de febreiro de 1874 e finado en Manresa en abril de 1936, foi un rexistrador e escritor galego.
Traxectoria
Fillo de Juan Pla Sampedro. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela e na Universidade de Valladolid onde se licenciou. Aprobou as oposicións a rexistrador da propiedade e foi destinado á Pobra de Trives en 1905, onde casou con Estrella Cortiñas. Posteriormente foi rexistrador de Negreira (1908), A Guarda, Xixona, Igualada (1929) e Manresa (Provincia de Barcelona). Colaborou en Heraldo de Vivero e El Vivariense e publicou poemas en Eco de Galicia, Galicia Moderna e Vida Gallega. miniatura|esquerda
Gamil
O topónimo Gamil pode referirse a:
O evanxeo segundo San Mateo (filme)
O evanxeo segundo San Mateo (Il Vangelo secondo Matteo) é un filme biográfico italiano de 1964 dirixido por Pier Paolo Pasolini. É unha adaptación cinematográfica da historia de Xesús de Nazaret, dende o nacemento ata a resurrección. En 2015, o xornal L'Osservatore Romano, do Vaticano declarouno o mellor filme realizado sobre Cristo.
Os diálogos están tomados directamente do evanxeo de Mateo, xa que Pasolini sentía que "as imaxes nunca poderían acadar as alturas poéticas do texto". Explicou ademais que escollera o evanxeo de Mateo sobre os outros porque decidira que "Xoán era demasiado místico, Marcos demasiado vulgar e Lucas demasiado sentimental".
Garelli
Garelli é o nome dunha empresa italiana fabricante de motocicletas. Foi fundada en 1919 por Adalberto Garelli.
O evanxeo segundo San Mateo (filme)
Foi emitido na TVG o 23 de decembro de 2017.
Garelli
Aos 22 anos, Adalberto Garelli graduase en enxeñería e dedícase a desenvolver e perfeccionar motores de dous tempos para a empresa Fiat. Garelli abandona esta empresa en 1911 ó perder o interese polos motores de dous tempos. Continuou co deseño dun motor propio de 350cc entre 1911 e 1914. Garelli traballou para outros fabricantes de motocicletas entre 1914 e 1918, durante este tempo, gañou unha competición organizada polo exército italiano para deseñar unha motocicleta que empregou o motor que el deseñou.
miniatura|dereita|Garelli Cross de 1968
O evanxeo segundo San Mateo (filme)
Argumento
Xesús de Nazaret viaxa por Palestina durante o imperio Romano cos seus discípulos, curando os cegos, resucitando os mortos, exorcizando demos e anunciando a chegada do Reino de Deus e a salvación de Israel. Proclama que é o fillo de Deus e polo tanto o mesías profetizado, o que o leva a enfrontamentos directos cos líderes do templo xudeu. É detido, entregado aos romanos e acusado de sedición contra o estado romano, cargo do que é declarado inocente polo gobernador de Palestina. Con todo, é crucificado por orde dos líderes do templo, mais tres días despois resucita de entre os mortos.
Fosfatidilinositol bisfosfato
Fosfatidilinositol bisfosfato ou PIP2 é un termo xeral co que se fai referencia aos produtos obtidos pola clivaxe de PIP3, ou pola fosforilación de PI(3)P, PI(4)P ou PI(5)P.
O evanxeo segundo San Mateo (filme)
Produción
Pasolini empregou algunhas técnicas do neorrealismo italiano na realización do filme. A maioría dos actores non eran profesionais. Enrique Irazoqui (Xesús) era un estudante de economía español de 19 anos e activista comunista, mentres que o resto do elenco eran naturais de Barile, Matera e Massafra, onde se rodou o filme. Pasolini visitara Terra Santa, pero atopou as localizacións inadecuadas e "comercializadas". A propia nai de Pasolini, Susanna, interpretou a nai de Xesús de vella. O elenco inclúe intelectuais como os escritores Enzo Siciliano e Alfonso Gatto, os poetas Natalia Ginzburg e Rodolfo Wilcock e o filósofo Giorgio Agamben. Ademais das fontes bíblicas orixinais, Pasolini empregou referencias a "2000 anos de pintura e escultura cristiás" ao longo do filme. O aspecto das personaxes á tamén ecléctica e en ocasións anacrónicas, lembrando representacións artísticas de diferentes épocas: o vestiario dos soldados romanos e dos fariseos por exemplo están influídos pola arte renacentista, mentres que Xesús parece máis ligado á arte bizantina ademais ds obra do artista expresionista Georges Rouault). O director describiu máis tarde o filme como "a vida de Cristo máis 2000 anos de narración sobre a vida de Cristo".
Fosfatidilinositol bisfosfato
O termo "PIP2" é utilizado con maior frecuencia para referirse ao seguinte composto:
Non obstante, hai outros lípidos PIP2 como son:
O evanxeo segundo San Mateo (filme)
Produción
Pasolini indicou que a súa experiencia na rodaxe foi moi diferente das anteriores. Expresou que mentres que o estilo de rodaxe de Accattone foi "reverencial", cando ese estilo se aplicou ás fontes bíblicas "volveuse retórico. (...) E entón cando estaba a filmar a escena do bautizo preto de Viterbo abandonei todas as miñas ideas técnicas previas. Comecei a empregar o zoom, usei movementos novos de cámara, novos planos que non eran reverenciais, senón case documentais [combinando] unha severidade case clásica con momentos case "godardianos", por exemplo nos dos xuízos de Cristo, filmados como cinema verite. (...) A clave é que (...) eu, un non crente, estaba contando a historia a través dos ollos dun crente. A mestura a nivel narrativa produciu a mestura estilística".
Garelli
En 1919, Garelli construíu unha motocicleta de 350cc que bateu unha marca de larga distancia entre Milán e Nápoles. O piloto Ettore Girardi cubriu os 840 quilómetros entre esas dúas cidades cunha media de 38,29 km/h. Moitos dos corredores italianos tales como Tazio Nuvolari e Achille Varzi empezaron a súa carreira con motos desta marca. A Garelli 350 estivo en produción ata 1926 e tivo grandes éxitos nas carreiras. A empresa tamén fabricou motocicletas para o exército italiano. Despois da segunda guerra mundial, Garelli concentrouse na produción de motocicletas de menor cilindrada e ciclomotores para o mercado europeo.
O evanxeo segundo San Mateo (filme)
Premios
O evanxeo segundo San Mateo estreouse nos Estados Unidos en 1966 e foi candidato a tres premios Oscar: mellor dirección artística (Luigi Scaccianoce), mellor vestiario (Danilo Donati) e mellor banda sonora.
Garelli
Na década dos 80 do século XX, esta empresa acadou seis campionatos do mundo consecutivos no Campionato do Mundo de Motociclismo na categoría de 125cc. Ángel Nieto gañou con esta marca tres campionatos consecutivos en 1982, 1983 e 1984. Fausto Gresini gañou os campionatos de 1985 e 1987. Luca Cadalora gañou o de 1986.
Desde hai uns anos véndense co logotipo de Garelli os scooter Ciclone, Vip e Capri todos eles producidos en Jiangmen (China) pola empresa Baotian Motorcycle Company.
Guillermo Luca de Tena
Guillermo Luca de Tena y Brunet, marqués de Valle de Tena, nado en Madrid o 8 de xuño de 1927 e finado na mesma cidade o 6 de abril de 2010, foi un empresario e xornalista español, propietario de medios de comunicación.
Traxectoria
Naceu nunha familia de xornalistas: o seu pai era Juan Ignacio Luca de Tena e o seu avó Torcuato Luca de Tena y Álvarez Ossorio, fundador do xornal ABC e da revista Blanco y Negro. Estudou o bacharelato no célebre Colegio del Pilar e licenciouse en Dereito na Universidade Central de Madrid. Posteriormente estudou xornalismo na daquela Escola Oficial de Xornalistas de Madrid, onde se diplomou en 1958. Xa antes de rematar os seus estudos, e aínda na vintena, accedeu ao posto de xerente da edición sevillana do xornal ABC, e a partir de 1957 foi o seu director.
A súa proximidade á monarquía (ao ser ABC un xornal monárquico e ao tratar persoalmente a Xoán de Borbón e o seu fillo Xoán Carlos, foi designado senador polo rei Xoán Carlos I en 1977.
Durante a súa época como senador (1977-1979), accedeu tamén á dirección do xornal ABC, en substitución de José Luis Cebrián, cargo en que permaneceu ata que o 13 de xaneiro de 1983 ascendeu a editor do xornal e a presidente do consello de administración de Prensa Española.