cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Augusto Portela
Augusto Portela Valdomir, nado na Coruña en 1893 e finado na mesma cidade o 29 de outubro de 1982, foi un fotógrafo galego.
Traxectoria
Fillo do fotógrafo Antonio Portela Paradela. Dirixiu o documental La ciudad de cristal e colaborou coas súas fotografías en El Pueblo Gallego. En 1924 recibiu a Medalla de Ouro na Exposición de arte fotográfico celebrada en Lugo.
Vida persoal
Casou con Rosa Barreiro Lago.
Puma Pumku
Puma Pumku é unha banda galega de rock psicodélico procedente de Santiago de Compostela. O grupo está composto por Amadeo Varela (guitarra e voz), Nico the Chef (batería), Coque Dosil (guitarra), Guillermo Cavero (baixo) e Francisco Varela (teclados).
Historia
Puma Pumku formárona en Santiago de Compostela o vocalista e guitarrista Amadeo Varela, o batería Óscar Raña, o guitarrista Coque Dosil e o baixista Guillermo Cavero.
O primeiro lanzamento da banda foi o EP de catro temas Puma Pumku, publicado en CD e casete por A Seara Records o 29 de abril de 2013.
O 24 de novembro de 2014 o grupo lanzou o seu primeiro álbum, Is It In You?. O disco financiouse a través de micromecenado, pero a banda acabou asinando co selo Matapadre polo que o traballo aparecería publicado en dúas edicións. Is It in you? foi gravado e mesturado polos membros de Triángulo de Amor Bizarro Roberto Mallo e Rodrigo Caamaño.
Posteriormente entrou na banda Francisco Varela (Dirty Socks) nos teclados para reforzar o seu son en directo. Óscar Raña decidiu centrarse no seu proxecto Dois, formado a mediados de 2014, e no ano 2017 abandonou Puma Pumku sendo substituído por Nico the Chef na batería.
Canet de Mar
Canet de Mar é un concello español da costa do Maresme, na provincia de Barcelona, Cataluña. Está situado a 43 quilómetros de Barcelona, entre os municipios de Arenys de Mar e Sant Pol de Mar.
200px|miniatura|left|Paseo marítimo e praia de Canet Segundo datos do INE tiña 14.072 habitantes en 2011. Nos últimos anos, a poboación creceu considerablemente coa expansión da presión inmobiliaria fóra dos límites da área metropolitana de Barcelona, dobrando a súa poboación en pouco máis de 10 anos.
A industria dominante no municipio, polo seu carácter costeiro, é o turismo, xunto coa explotación agrícola (a floricultura e o cultivo de amorodos), ademais da industria téxtil. En Canet de Mar atópase a Escola Universitaria de Enxeñería técnica en tecidos de punto, único centro de España que ofrece este tipo de estudos.
Xeografía
Canet de Mar está situado no litoral da Costa Brava, entre Arenys de Mar e Sant Pol de Mar, ao pé do Parque Natural do Montnegre e o Corredor e da Serra de Vallalta. O pùnto máis alto do concello é o Turó d'en Venteveió, con 312 metros.
Canet ten pendentes abruptas e barrancos que morren en vales polos que pasan torrentes ata chegar a rieras e coa terra erosionada pola auga fórmanse as praias.
Historia
200px|miniatura|left|Edificio de [[Lluís Domènech i Montaner]] Canet de Mar nace no século XI como unha pequena aldea e coñécese entón como la Vall de Canet i Romaguera. En 1579 separouse de Sant Iscle de Vallalta.
Desde o século XI, Canet recoñeceuse como núcleo destacado cultural, artístico e social. O modernismo tamén deixou pegada grazas a Lluís Domènech i Montaner (1850-1923) coa casa Roura, a casa Domènech i Montaner, l'Ateneu Canetenc e a reforma do castelo de Santa Florentina, antiga masía fortificada restaurada no século XIX. Non se debe restar importancia ás construcións decimonónicas, contemporáneas e a outras de influencia indiana e colonial.
Lugares de interese
220px|miniatura|Castelo de Santa Florentina En Canet pódense atopar interesantes construcións modernistas de Puig i Cadafalch, Calvet e Domènech i Montaner, entre outros. Edificios deste período son a Casa Roure, a casa Domènech i Montaner, e o Ateneu Canetenc. Escultores como Josep Llimona, Carles Flotats e Eusebi Arnau tamén deixaron a súa pegada no municipio.
Ademais da influencia modernista, tamén atopamos construcións como o Castelo de Santa Florentina (século XI), o templo de Sant Pere de Canet (século XVI), ou o Santuario da Misericordia (século XIX), patroa do Maresme.
Nebulosa do Cangrexo
A nebulosa do Cangrexo (tamén coñecida como M1, NGC 1952, Taurus A e Taurus X-1) é un resto de supernova resultante da explosión dunha supernova en 1054 (SN 1054), recollida por astrónomos chineses e xaponeses. Os datos, recollidos no 1921 por Carlo Otto Lampland permitironlle a identificación da nevbulosa como restos da supernova. Situada a unha distancia de aproximadamente 6300 anos luz (1930 pc ) da Terra, na constelación de Taurus, a nebulosa ten un diámetro de seis anos luz (1,84 pc) e a súa velocidade de expansión é de 1500 km/s.
O centro da nebulosa contén un púlsar, denominado PSR0531+121, que xira sobre el mesmo a trinta revolucións por segundo, emitindo tamén pulsos de radiación que van dende os raios gamma nas ondas de radio. O descubrimento da nebulosa foi a primeira evidencia que indica que as explosións de supernova producen púlsares.
No hemisferio sur tamén hai unha Nebulosa do Cangrexo.
O Couto, Óutara, A Pobra do Brollón
O Couto é un lugar da parroquia de Óutara, no concello lugués da Pobra do Brollón. Está situado a 615 metros de altitude, preto dos límites co concello do Incio. Trátase dun cruzamento de tres camiños.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.
Galaaz
miniatura|dereita|Galaaz nunha pintura de [[George Frederick Watts]] Galaaz (en inglés: Galahad; en galés: Gwalchavad) é unha personaxe lendaria das historias do Ciclo Artúrico. Galaaz era un dos Cabaleiros da Táboa Redonda do Rei Artur e un dos tres que conseguiu alcanzar o Santo Graal. Era o fillo ilexítimo de Lancelot e de Elaine de Corbenic.
Galaaz era considerado o cabaleiro máis puro e, consecuentemente o único que podía sentar na Cadeira Perigosa da Táboa Redonda, un asento que ficaba sempre baleiro, xa que só o escollido aí se podería sentar. Pola súa pureza, Galaaz está considerado unha encarnación de Xesús na forma de cabaleiro.
A historia de Galahad
A concepción de Galahad dáse cando Helena, filla do Rei Pescador, usa maxia para enganar Lancelot, facéndoo levar a crer que ela era Xenebra. Eles dormen xuntos, mais ao descubrir o que aconteceu, Lancelot deixa Helena e volta para a Corte do Rei Artur. Galaaz é, entón, entregado aos coidados dunha súa tía, abadesa dun convento, e alí é criado. "Galahad" era tamén o nome orixinal de Lancelot, mais xa llo cambiaron de neno, pois Merlín profetiza que o seu fillo irá superar o seu pai en valor e terá éxito na demanda do Graal.
miniatura|esquerda|[[Galahad consegue o santo graal, ilustración de Arthur Rackham, 1917]] Ao chegar á vida adulta, Galahad reúnese co seu pai, que o arma cabaleiro. É entón traído para a Corte do Rei Artur en Camelot durante a Pentecoste. Sen se apercibir do perigo en que se estaba a meter, Galahad diríxese para a Táboa Redonda e séntase no Asento Perigoso. Este lugar fora sempre mantido baleiro para a única persoa que alcanzase éxito na demanda do Santo Graal. Calquera outra persoa que aí se sentase tería morte inmediata. Galaaz sobrevive ao evento testemuñado por Artur e polos seus cabaleiros. O Rei próbao entón, solicitándolle que arrancase unha espada espetada nunha rocha, test que el pasa con facilidade. O Rei Artur proclama entón Galahad como o mellor cabaleiro do mundo. El é entón convidado a xuntarse á Orde da Táboa Redonda e, despois dunha visión do Graal, lanzase na súa demanda.
O incríbel poder e sorte de Galahad na demanda do Graal son sempre atribuídos á a súa piedade. De acordo coa lenda, só os cabaleiros puros conseguirán alcanzar o Graal. En termos xerais, a súa pureza refírese á súa castidade. Galahad parece levar unha vida totalmente sen pecado e, como resultado, vive e pensa nun nivel totalmente á parte dos outros cabaleiro da lenda.
Talvez debido á a súa natureza totalmente pura, Galahad parece case non-humano. El derrota os cabaleiros rivais aparentemente sen esforzo, practicamente non lles fala e leva os seus compañeiros ao Graal cunha determinación inderrotábel. Así, dos tres que terminan a demanda (Boors, Perceval e o propio Galahad), el é o único que realmente o alcanza. Cando o fai, Galahad é levado para os Ceos, tal como os Patriarcas Bíblicos Enoch e o profeta Isaías, deixando os seus compañeiros para atrás.
Lista de episodios de Fringe
A seguinte é unha lista de episodios da serie de televisión de ciencia ficción Fringe, estreada na canle Fox o 9 de setembro de 2008. A serie conta con 100 episodios repartidos en cinco temporadas. A primeira temporada da serie tiña 22 episodios previstos; as dúas primeiras horas combináronse para o episodio piloto e outro, "Resurrección", emitiuse coa segunda temporada nos Estados Unidos, mentres que a TVG programouno despois do episodio final da primeira temporada. A serie céntrase nun equipo que investiga estraños acontecementos científicos relacionados con algo que denominan "o Patrón", incidentes relacionados con ciencia límite ou marxinal que ocorren en todo o mundo. O equipo está conformado pola axente especial do FBI Olivia Dunham, o científico Walter Bishop, o seu fillo Peter Bishop e outros membros do FBI do Departamento de Seguridade Nacional. A serie renovou por unha segunda, unha terceira e mais unha cuarta temporada, todas elas doutros 22 episodios cada unha. A serie finalizou cunha quinta temporada formada por 13 episodios.
Temporada 2 (2009–2010)
O episodio número 31, "Resurrección", emitido como especial uns días antes de "Ver ou non ver", é un episodio pertencente á primeira temporada que non se emitira no seu momento, o que explica a reaparición repentina do Axente Charlie Francis, que xa levaba morto varios episodios. Outro indicador é o pelo de Astrid Farnsworth, co estilo da primeira temporada. Isto provocou que a canle Sky, que emite a serie para o Reino Unido e mais Irlanda, non conte "Resurrección" como parte da segunda temporada, variando a numeración. En Galicia, a TVG fixo o propio e programou o devandito episodio despois do episodio número 20 da primeira temporada.
Temporada 5 (2012–2013)
O 26 de abril de 2012, Fox renovou Fringe por unha quinta e última temporada de 13 episodios, que fai acadar a serie un total de 100 episodios.
Ligazóns externas
Fringe
Mallu Magalhães
Maria Luiza de Arruda Botelho Pereira de Magalhães, nada na cidade de São Paulo o 29 de agosto de 1992, máis coñecida polo seu nome artístico Mallu Magalhães, é unha cantante, compositora e instrumentista brasileira.
Con catro álbums e un DVD lanzados, os seus maiores éxitos son "Velha e Louca", "Tchubaruba", "J1" e "Shine Yellow".
O seu máis recente traballo recibiu eloxios do xornal The New York Times. Segundo este xornal, Mallu mostra unha "sensibilidade propia" e é "cativadora". Tamén di que ela "non se preocupa demasiado en encontrar o ton exacto".
Serafín Dacosta Pazo
Serafín Veremundo Dacosta Pazo, nado en Carambola, Asnelle de Abaixo (Reboreda, Redondela) o 21 de maio de 1881 e finado en Pontevedra en 1959, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Carpinteiro. Foi presidente do Sindicato de Trabajadores de Oficios Varios da UGT e da Casa del Pueblo de Redondela. Membro da Agrupación Socialista de Redondela. Elixido concelleiro de Redondela nas eleccións municipais parciais de abril de 1933, foi elixido alcalde en maio. Foi destituído polo Gobernador civil en outubro de 1934 e reposto no cargo logo do triunfo do Fronte Popular en febreiro de 1936, desempeñando o cargo ata o 21 de xullo, cando entregou a alcaldía á autoridade militar. No foi procesado.
Óutara, Óutara, A Pobra do Brollón
Óutara é un lugar da parroquia de Óutara, no concello lugués da Pobra do Brollón. Está situado a 610 metros de altitude, preto dos límites co concello do Incio.
The Jungle Giants
The Jungle Giants é un grupo australiano formado no 2011 en Brisbane, Queensland. Está formado por Sam Hales (Haley), vocalista e guitarra, Cesira Aitken (Ken), guitarra, Andrew Dooris, baixo e coros, e Keelan Bijker, batería e trombón. No 2011, o grupo asinou co selo Create/Control.
Pol, A Piteira, O Carballiño
Pol é un lugar da parroquia da Piteira no concello ourensán do Carballiño na comarca do Carballiño. Tiña 82 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 38 eran homes e 44 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 87 habitantes (39 homes e 48 mulleres).
Pannonia
miniatura|dereita|250px
Pannonia ou Panonia foi unha provincia do Imperio romano, que limitaba ao norte e ao leste co Danubio, ao oeste co Nórico e a Italia romana superior e ao sur con Dalmacia e Mesia superior. Pannonia estaba situada en Europa central, no territorio actual de Hungría, leste de Austria, norte de Croacia, noroeste de Serbia, norte de Eslovenia, oeste de Eslovaquia e norte de Bosnia e Hercegovina.
Nome
Julius Pokorny cría que o nome "Panonia" deriva do ilirio, da raíz proto-indoeuropea, *pen-, "pantano, auga, mollado" (cf. inglés fen, "pantano"; hindi pani, "auga").
Outros cren que o nome está relacionado co deus da natureza, cabras e pastores Pan e/ou *pan, a palabra protoeslava /protoindoeuropea para "señor"/"mestre", que podería significar Terra de Pan ou Terra dos mestres, o que é máis probable debido ao feito de que a frota de Xonia forneceu Pannonia a través do Mar Negro e do Danubio e [...] as festividades do Panionium tamén eran ben coñecidas na rexión polos seus habitantes celtas, vénetos e escitas.
Antes da conquista romana
Os primeiros habitantes desta zona coñecidos pola historia foron os "Pannonii" (Pannonios)], un grupo de tribos indoeuropeas semellantes aos ilirios. Desde o século IV a.C. foi invadida por varias tribos celtas. Pouco se escoita de Panonia ata o 35 a.C., cando os seus habitantes, aliados dos dálmatas, foron atacados por Augusto, que conquistou e ocupou Siscia (Sisak). Non obstante, os romanos non ocuparon definitivamente o país ata o 9 a.C., cando foi incorporado ao Illyricum, cuxa fronteira se estendeu ata o Danubio.
Baixo dominio romano
miniatura|Seuso e a súa esposa en Lacus Pelso (hoxe Lago Balaton) miniatura|right|250px|O imperio romano na época de Adriano (gobernou 117-138 d.C.), mostrando no medio o [[río Danubio, as provincias imperiais de Pannonia Superior e Pannonia Inferior e as dúas lexións romanas despregadas no 125]] 250px|right|miniatura|Mapa que mostra as conquistas de [[Constantino I de áreas da actual Hungría oriental, oeste de Romanía e norte de Serbia, nas primeiras décadas do século IV (cor rosa).]]
Nalgún momento entre os anos 102 e 107, entre a primeira e segunda guerras dacias, Traxano dividiu a provincia romana en Pannonia Superior (parte occidental coa capital en Carnuntum), e Pannonia Inferior (parte oriental coas capitais en Aquincum e Sirmium). Segundo Ptolomeo, estas divisións separáronse por unha liña trazada desde Arrabona no norte ata Servitium no sur, máis tarde, a fronteira púxose máis ao leste. O país enteiro era ás veces chamado Pannonias (Pannoniae).
Pannonia Superior estaba baixo o legado consular, que antes administrara a provincia única e tiña tres lexións baixo o seu mando. A Panonia Inferior estaba inicialmente baixo un legado pretoriano cunha soa lexión como guarnición; logo de Marco Aurelio, quedou baixo un legado consular, pero aínda con só unha lexión. A fronteira do Danubio estaba protexida polo establecemento das dúas colonias por Hadriano, Aelia Mursia e Aelia Aquincum.
Baixo Diocleciano, fíxose unha división cuádrupla do país:
Diocleciano tamén trasladou partes da actual Eslovenia fóra de Panonia e incorporounas en Nórico. No 324, Constantino I ampliou as fronteiras da Panonia romana cara ao leste, anexionando as chairas do que agora é o leste de Hungría, o norte de Serbia e oeste de Romanía ata os limes que creou, Diques do demo.
No século IV-VI, unha das diocese do Imperio romano era coñecida como a Diocese de Pannonia. Tivo a súa capital en Sirmium e incluía as catro provincias que se formaron a partir da Pannonia histórica, así como as provincias de Dalmacia, Noricum Mediterraneum e Noricum Ripense.
Despois de Roma
miniatura|250px|right|[[Gerulata- un campamento militar romano situado preto da actual Rusovce, Eslovaquia.]]
Durante o período das grandes migracións no século V, algunhas partes de Panonia foron cedidas aos hunos no 433 por Flavio ​​Aecio, o magister militum do Imperio Romano de Occidente. Despois do colapso do imperio huno en 454, Marciano asentou un gran número de ostrogodos na provincia como foederati. O Imperio romano de Oriente controlouno durante un tempo no século VI, e restaurouse temporalmente unha provincia bizantina de Panonia con capital en Sirmium, pero só incluía unha pequena parte do sueste da Pannonia histórica.
Posteriormente, foi invadido de novo polos ávaros no 560, polos eslavos, que se asentaron circa 480 pero independizáronse só a partir do século VII, e os francos, que declararon unha marca fronteiriza (a marca de Pannonia) a finais do século VIII. O termo Pannonia tamén se usou para un ducado eslavo que era vasalo dos francos.
Entre os séculos V e X, a poboación romanizada de Panonia desenvolveu unha lingua románica panonia, principalmente ao redor do lago Balaton, no actual oeste de Hungría, onde existía a Cultura de Keszthely. Esta lingua e a cultura relacionada extinguíronse coa invasión maxiar de Panonia.
Cidades e fortes auxiliares
miniatura|dereita|300px|Fotografía aérea: Gorsium - Tác - Hungría miniatura|dereita | 300px | Aquincum, Hungría miniatura|dereita|300px|Ruínas do palacio imperial en Sirmium Os asentamentos nativos consistían en pagi (cantóns) que contiñan varios vici (aldeas), a maioría das grandes cidades eran de orixe romana. As cidades e vilas de Panonia foron:
Agora en Austria:
Agora en Bosnia e Hercegovina:
Agora en Croacia:
Agora en Hungría:
Agora en Serbia:
Agora en Eslovenia:
Osmerus eperlanus
miniatura|250px|Detalle da cabeza.
Pode vivir tanto no mar como nas augas doces o nas salobres (algúns individuos son anádromos.
Coñécese en galego como eperlán europeo.
O nome eperlán, provén do francés éperlan, e este do franco *spirling, do que derivan tamén os seus nomes en alemán (Spierling) e en neerlandés (spirling).
O epíteto europeo sinala a súa distribución xeográfica, xa que a outra especie recoñecida do xénero, Osmerus mordax, e outra posíbel, só recoñecida por algúns autores, Osmerus spectum, son de distribución norteamericana.
Características
As súas principais características morfolóxicas son:
Hábitat e distribución
O eperlán europeo é un peixe que vive no mar, en augas doces e salobres; peláxico-nerítico, e anádromo, a profundidades duns 50 m, en augas temperadas, preferibelmente duns 10 °C de temperatura.
Distribúese polo norte do océano Atlántico oriental (e o sur do océano Ártico), entre os 70 °N e os 43°N, e entre os 9 °W e os 55 °E. Esténdese desde as costas do mar Branco e do Báltico cara ao sur, polas das illas Británicas, o sur do mar do Norte e o oeste de Francia, sendo o esteiro da Xironda o límite sur da súa área de dispersión.
Os espécimes que viven no mar fano preto da costa, en grandes cardumes migratorios, pero tamén hai numerosas poboacións illadas nos lagos de auga doce das zonas costeiras do norte, reliquias da última glaciación. A subespecie Osmerus eperlanus eperlanus, rexistrada nas zonas próximas aos mares Branco e de Barents, e cara ao oeste, a través das do mar Báltico até Dinamarca, é principalmente lacustre. Mentres que a subespecie Osmerus eperlanus schonfoldi é simpátrica coa anterior en partes da costa de Polonia e Dinamarca no mar Báltico, é principalmente anádroma.
Nutrición
O eperlán europeo aliméntase de copépodos e outros crustáceos e pequenos animais planctónicos, e os exemplares máis grandes tamén poden comer peixes pequenos.
Reprodución
As poboacións que viven en augas salobres alcanzan a maduez sexual entre os 3 e os 4 anos, cando miden de 15 a 18 cm, e as dulciacuícolas aos 1-2 anos, cando miden entre os 8 e os 10 cm.
As formas migratorias penetran nos ríos para a desova, que transcorre entre os meses de febreiro a maio, dependendo da tempetratura da auga, e se produce en fondos areosos ou de grava.
As femias poden producir entre 8 000 e 50 000 oivos, que son de cor amarela e duns 0,6 a 0,9 mm de diámetro. Os ovos quedan adheridos ao fondo, e eclosionan tras 3 ou 5 semanas.
As larvas desprázanse polos ríos cara a abaixo, até chegaren aos estuarios, onde completan o seu desenvolvemento.
Descrición
Esta especie foi descrita en 1758 polo naturalista sueco Carl von Linné, na 10ª edición do seu [[Systema Naturae]], baixo o nome de Salmo eperlanus.
Posteriormente foi reclasificada dentro do xénero Osmerus (que tamén creou Linneo en 1758). Cómpre sinalar que os osméridos son moi semellantes, en forma e hábitos, aos salmoniformes, e que durante moito tempo estiveron integrados naquela orde (a aínda hoxe algúns autores sitúanos alí).
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Usos
miniatura|240px|Eperlán europeo capturado por un [[pesca|pescador deportivo.]] miniatura|240px|Osmerus eperlanus fritos, nun restaurante de [[Hamburgo.]]
O eperlán europeo é unha especie obxecto de pesca para o consumo humano. Captúrase principalmente en Rusia e no Báltico, onde adoita consumirse afumado.
Aspectos pesqueiros
Durante a desova os eperláns poden ser facilmente apañados con redes. Fóra da temporada de desova, no outono, moitos eperláns se encontran nos portos da costa do mar Báltico, onde poden ser capturados con carnadas adecuadas.
En épocas anteriores podían ser capturados en grandes cantidades nos ríos, mediante cestos en lugar de redes. En tempos modernos chegaron a ter unha case nula importancia real porque só podían collerse en ríos contaminados e en cantidades moi pequenas, polo que os eperláns non tiñan gran demanda.
Pero hoxe en día, dado que mellorou a calidade da auga dos ríos, a súa importancia volve a ser cada vez máis grande, e hai moitos bares e restaurantes levados polos mesmos pescadores.
Aspectos culinarios
Aínda que o eperlán europeo é un peixe moi pequeno, é moi apreciado como alimento. Se lle tira a cabeza, pero a cola e as espiñas non, porque son moi suaves. Xeralmente cómese coa man, e xeralmente frito. No norte de Alemaña é moi popular o seu consumo, tradicionalmente rebozados en fariña de centeo e logo fritidos con manteiga acompañada de touciño.
Na cidade rusa de San Petersburgo o eperlán está considerado como un manxar especial, famoso polo seu olor a "cogombro". De marzo a abril ábrese a temporada cunh manchea de vendedores ambulantes ofrecendo a mercancía fresca; o olor a cogombro permite aos clientes encontralos facilmente. Nalgúns restaurantes, e en moitas casas, preparan eperláns para a cena; os peixes rebózanse con fariña triga e fríense suavemente. Os eperláns tamén se consomen afumados e en escabeche, como os arenques.
Estado de conservación
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais cualificou, desde o ano 2008, o status desta especie como LC (pouco preocupante), cualificación que mantén a día de hoxe, debido a que ten unha ampla distribución e non se coñecen ameazas xeneralizadas importantes. Porén, localmente etá ameazada pola contaminación e polas barreiras quje impiden a súa migración.
El Puerto de Santa María
El Puerto de Santa María é un concello español situado na provincia de Cádiz, na comunidade autónoma de Andalucía.
Xeografía
El Puerto de Santa María sitúase na costa gaditana, no interior da baía de Cádiz, e ao sur da Serra de San Cristóbal; veciño aos municipios de Sanlúcar de Barrameda (estrada A-2002), Xerez da Fronteira, Rota, Puerto Real, e Cádiz por medio da baía. Conta cuns 22 km de costa. El Puerto de Santa María caracterízase polo seu atractivo turístico principal, a praia, e conta cuns 16 km de areal, todos de area fina, e con máis de 3 200 horas de sol ao ano. Dos areais son importantes Fuenterrabía, Santa Catalina (Los Curas, Las Redes, Vistahermosa-El Buceador), Valdelagrana, La Puntilla-La Colorá), La Calita, El Aculadero, a de Levante (onde está unha área naturista) e La Muralla. Unha extensión importante do solo do termo municipal pertence ao Parque Natural Baía de Cádiz.
Porvenza, Óutara, A Pobra do Brollón
Porvenza é un lugar da parroquia de Óutara, no concello lugués da Pobra do Brollón. Está situado a 604 metros de altitude, preto dos límites co concello do Incio.
Estación Internacional de Canfranc
A Estación Internacional de Canfranc é unha estación de ferrocarril situada no municipio español de Canfranc, na provincia de Huesca, moi preto da fronteira con Francia. Foi inaugurada o 18 de xullo de 1928. Declarada Ben de Interese Cultural, está catalogada como monumento dende o 6 de marzo de 2002.
Dispón unicamente de servizos de Media Distancia operados por Renfe que a unen con Huesca e Zaragoza. Ofrecía tamén conexións internacionais con Francia pero estas quedaron suspendidas o 27 de marzo de 1970 cando un tren de mercadorías descarrilou do lado francés provocando a derruba da ponte de L'Estanguet e a conseguinte interrupción do servizo entre ambos os dous países. O transporte de viaxeiros faise dende esa data por estrada cun autobús que pon a SNCF.
Situación ferroviaria
A estación, que se atopa a 1194 metros de altitude, forma parte do trazado das seguintes liñas férreas:
Canción dos Nibelungos
180px|miniatura|Primeira páxina do manuscrito, 1220-1250 A Canción dos Nibelungos (en alemán: Nibelungenlied) é un cantar de xesta de orixe xermánica da idade media escrito arredor do século XIII.
Estación Internacional de Canfranc
Historia
miniatura|right|250px|Praia de vías francesa en 1994. A estación internacional de Canfranc atopa a súa orixe na vontade de unir Francia e España atravesando os Pireneos por Somport. Para iso ambos os países asinaron diversos convenios, o primeiro en 1904, e protocolos posteriores que marcaron as liñas de actuación. En 1915, concluíronse as obras do túnel ferroviario. En 1923, iniciáronse as obras da estación seguindo o proxecto do enxeñeiro Ramírez de Dampierre. Devandito proxecto sufriu algunhas modificacións por parte dos enxeñeiros do Ministerio de Fomento que decidiron substituír a cachotaría das fachadas por formigón.3 Tras cinco anos de obras, o 18 de xullo de 1928 o novo edificio foi oficialmente inaugurado en presenza do rei de España Afonso XIII e do presidente da República Francesa Gaston Doumergue.
Canción dos Nibelungos
Este cantar reúne moitas das lendas existentes sobre os pobos xermánicos, mesturadas con feitos históricos e crenzas mitolóxicas que, pola profundidade do seu contido, complexidade e variedade de personaxes se converteu na epopea nacional alemá. O manuscrito da Canción, que se conserva na Biblioteca Estatal de Baviera, foi inscrito no Programa Memoria do Mundo da UNESCO en 2009 como recoñecemento da súa significación histórica.
Versións
Ademais de Nibelungenlied ("Canción dos Nibelungos") é coñecido en alto alemán medio, lingua en que está escrito, como Nibelunge not polas palabras que aparecen no último verso do manuscrito achado en Hohenems (Austria) "daz ist der Nibelunge not", que significa "Esta é a destrución dos Nibelungos". O poema nas súas varias formas escritas perdeuse ao final do século XVI, mais manuscritos tan antigos como do século XIII foron redescubertos no século XVIII. Existen arredor de 37 textos en alemán, na súa maioría fragmentarios, e unha reelaboración en neerlandés, que só contén a "lamentación" e un índice. O texto contén aproximadamente 2400 estrofas repartidas en 39 cantos. O título polo que se coñeceu o poema dende o seu descubrimento derívase da liña final dunha das tres versións principais, "hie hât daz mære ein ende: daz ist der Nibelunge liet" ("aquí a historia chega ao final: esta é a canción dos Nibelungos"). Os manuscritos atopáronse sobre todo na parte sur da área xermánica (Suíza, Vorarlberg, Tirol). Os tres manuscritos completos máis antigos foron denominados con letras no século XIX polo filólogo Carl Lachmann na súa obra Der Nibelunge Noth und die Klage nach der ältesten Überlieferung mit Bezeichnung des Unechten und mit den Abweichungen der gemeinen Lesart (Berlín: Reimer, 1826):
Estación Internacional de Canfranc
Historia
En setembro de 1931, sufriu danos importantes debido a un incendio que se iniciou no vestíbulo e que logo se propagou á biblioteca destruíndo na súa totalidade o restaurante da estación e afectando ao teitume de madeira. Aínda que inicialmente sinalouse que un curtocircuíto fora o culpable do incendio posteriormente descartouse dita causa e falouse dun incendio casual.
Canción dos Nibelungos
Versións
A clasificación xenealóxica dos textos responde ao último verso do texto. Así, os manuscritos A e B acaban con "daz ist der Nibelunge not" e o manuscrito C remata con "daz ist der Nibelunge liet". O texto C é unha revisión con vistas ao público, con elementos tráxicos suavizados, e por iso gozou de máis popularidade, aínda que dende a perspectiva moderna, o manuscrito B está máis logrado. Existen varios manuscritos que se asemellan ao manuscrito C, coñecidos colectivamente como *C. Son menos os que seguen o mesmo patrón que B; estes coñécense como *B. O manuscrito A preséntase en gran parte moi próximo a B, máis non está escrito dunha forma tan esmerada e pertence, polo tanto, ao grupo *B.
Estación Internacional de Canfranc
Historia
Durante a Guerra Civil Española pasou a ser controlada polo Exército franquista, sendo tapiado o túnel que a unía con Francia para evitar calquera tipo de penetración desde o país veciño. Entre 1940 e 1944, a segunda guerra mundial supuxo o seu peche ao tráfico de viaxeiros e a chegada do exército nazi á parte francesa da estación. Isto xerou algún rozamento cos militares españois que seguían controlando a parte española do recinto. Por Canfranc transitaron os trens que transportaban o volframio que Alemaña empregaba para reforzar o aceiro dos seus tanques. A cambio, toneladas de ouro que viñan de Suíza entraban en España.
Canción dos Nibelungos
Estrutura
O poema está composto de 39 cantos ou aventuras, que están divididos en dous grandes núcleos: a primeira parte, o poema de Sigfrido, inclúe os cantos I ao XIX, e a segunda parte, a vinganza de Crimhilda, inclúe os cantos XX ao XXXIX.
Estación Internacional de Canfranc
Historia
O 27 de marzo de 1970 pechouse o tráfico internacional tras o derrube da ponte de L'Estanguet froito do descarrilamento dun tren de mercadorías francés. Isto xerou unha drástica redución do tráfico ferroviario e marcou o inicio da súa decadencia.
Igrexa de San Xián de Veiga
A Igrexa de San Xián de Veiga é un templo románico situado na parroquia de Veiga, no concello lugués da Pobra do Brollón, que data do século XII, sendo o máis antigo que se atopa nese concello.
Estación Internacional de Canfranc
Proxecto de rehabilitación
miniatura|right|250px|Obras de rehabilitación das cubertas. No ano 2005 a Comisión Provincial de Patrimonio Cultural aprobou un proxecto de rehabilitación da estación de Canfranc que en 2007 derivou nun convenio entre o Ministerio de Fomento e a Deputación Xeral de Aragón froito do cal destináronse preto de 2 millóns de euros á rehabilitación do recinto.
Igrexa de San Xián de Veiga
Historia e características
Data da segunda metade do século XII con naves ábsidas semicirculares. A nave principal é rectangular con muros de cachotaría, cuberta a dúas augas con tellado de lousa. A sancristía está acaroada a un dos laterais da nave. A portada principal é estreita e alongada, e está reformada. Ten tres arquivoltas semicirculares peraltadas. Canzorros lisos, estela con Flor de Lis e, no interior, retablo barroco do século XVIII, esculturas e campanario con espadana de catro vans.
Palafolls
Palafolls é un concello español da provincia de Barcelona, en Cataluña, pertencente á comarca do Maresme. Está situado a 60 km de Barcelona e limita con Santa Susanna, Blanes, Tordera e Malgrat de Mar. Segundo datos do INE tiña 8.966 habitantes en 2011.
A orixe da localidade é romana e tamén o seu nome, que deriva de Palatiolo.
O pobo está constituído polos seguintes barrios e lugares: barrio de Santa Maria, barrio de Sant Lluís, barrio de Sant Genís (formado por Sant Genís de Palafolls e a urbanización Ciutat Jardí), Mas Carbó, Mas Reixac e Les Ferreries; esta última é a parte do centro onde atopamos a igrexa, o concello ou as escolas, entre outros servizos.
Os sábados ten lugar o mercado semanal.
Estación Internacional de Canfranc
Proxecto de rehabilitación
Este proxecto enmarcábase dentro dun de maior amplitude que non só buscaba restaurar a estación para convertela en hotel de luxo senón tamén a construción dunha nova estación, a urbanización do terreo de uso ferroviario liberado e a edificación dun museo ferroviario.
Compra da estación
miniatura|250px|right|Plataforma da estación. O 30 de marzo de 2012 a presidenta de Aragón Luisa Fernanda Rudi anunciou que a Deputación Xeral de Aragón chegara a un acordo co Ministerio de Fomento (propietaria da estación a través de Adif) para comprar a mesma por un prezo simbólico. Este acordo obrigou a modificar o convenio asinado anos atrás.
O 25 de abril de 2012, despois da reunión do Consorcio Urbanístico Canfranc 2000, o conselleiro de Obras Públicas, Urbanismo e Transportes do Goberno de Aragón, Rafael Fernández de Alarcón, anunciou que unha parte da estación de Canfranc poderíase visitar en 2014 e que emprendedores privados traballarían no edificio desde 2015 para dotar á infraestrutura de usos hostaleiros, educativos, comerciais e culturais. Finalmente, o 15 de xaneiro de 2013 o Ministerio de Fomento vendeu a estación por 310.000 euros ao Goberno de Aragón.
Así mesmo, procedeuse á restauración dalgúns vagóns de época ata agora abandonados en Canfranc.
Reapertura da liña
250px|miniatura|Boca española do túnel ferroviario de Somport. Nas últimas décadas houbo desexos de reapertura da liña internacional e do túnel ferroviario do Somport para conectar ambos os lados dos Pireneos.
En 1993, varios sindicatos e asociacións de diversa índole (en defensa do ferrocarril e ecoloxistas) fundaron a Coordinadora para a reapertura do ferrocarril Canfranc-Oloron (Crefco). Esta entidade ten como obxectivo a reapertura da liña internacional para mellorar as conexións con Francia e a preservación do medio ambiente, promovendo o ferrocarril fronte ao transporte por estrada. Crefco ten unha asociación homónima francesa, que traballa en común e defende as mesmas posicións: Comité pour la réoverture da ligne Oloron-Canfranc (Creloc).
O Concello de Canfranc organiza cada 18 de xullo unha recreación-conmemoración de época da inauguración da Estación Internacional de Canfranc de forma lúdica e reivindicativa.
Os sectores que apostan pola reapertura da conexión internacional han visto nos últimos anos impulsada a súa postura co comezo das obras de reapertura da liña ferroviaria, financiadas pola Rexión de Aquitania, que une Oloron-Sainte-Marie con Bedous, a 37 km da estación de Canfranc.
A estación
miniatura|250px|Vestíbulo central. Trátase dun edificio de planta alongada e estrutura simétrica, articulado en cinco corpos, co central e os laterais adiantados e máis elevados. Alcanza os 241 metros de lonxitude e posúe 75 portas en cada un dos seus lados dando lugar a un edificio de considerable tamaño.
Exteriormente segue modelos da arquitectura palacial francesa do século XIX. Presenta un tratamento clasicista dos paramentos, cunha variada combinación de materiais: formigón, pedra, ferro e cristal, o que dá lugar a un interesante xogo cromático acentuado pola presenza de cubertas de lousa.
O primeiro piso do edificio atópase aberto polas frontes oriental e occidental ás plataformas, cubertas por unha marquesiña sobre columnas e alicerces metálicos. Sobre esta levántase o segundo piso, aberto por vans de medio punto nos corpos adiantados e por vans adintelados nos retranqueados, os cales presentan ademais mansardas no tellado.
Media distancia
Os trens de Media Distancia operados por Renfe son os únicos que se deteñen na estación. Enlazan Zaragoza con Canfranc a razón de dúas relacións diarias en ambos os dous sentidos.
Portocelo, Portocelo, Xove
Portocelo é un lugar da parroquia de Portocelo no concello lucense de Xove na Comarca da Mariña Occidental. Tiña 43 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 24 eran homes e 19 eran mulleres.
Estación Internacional de Canfranc
Media distancia
Se ben non existen conexións ferroviarias con Francia, a SNCF dispón de autobuses TER que cobren o traxecto Canfranc-Oloron.
Canción dos Nibelungos
Adaptacións
En 1924, a epopea foi transformada nunha serie de dous filmes, Die Nibelungen: Siegfrieds Tod e Die Nibelungen: Kriemhilds Rache, do diretor alemán Fritz Lang, con guión de Thea von Harbou. Fixéronse novas versións en 1966.
Portocelo, Portocelo, Xove
Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Praia de Portocelo.
Arqueplástidos
Os arqueplástidos ou Archaeplastida (tamén Plantae sensu lato ou Primoplantae) son un amplo grupo de eucariotas, que comprende as algas vermellas, as algas verdes, as plantas terrestres, e o pequeno grupo das glaucófitas. Caracterízanse porque os plastos (cloroplastos) de todos estes organismos están rodeados por dúas membranas, o que suxire que estes plastos se orixinaron directamente a partir de cianobacterias endosimbióticas. En todos os outros grupos de seres vivos con plastos, estes están rodeados por tres ou catro membranas, o que suxire que foron adquiridos secundariamente a partir da endosimbiose con algas verdes ou vermellas que xa os tiñan.
Porén, o carácter monofilético de Archaeplastida, apoiado por moitos estudos, non é aceptado por todos, xa que algúns o consideran parafilético.
As células dos Archaeplastida carecen tipicamente de centríolos e teñen mitocondrias con cristas planas. Teñen xeralmente unha parede celular formada principalmente por celulosa, e almacenan o alimento en forma de amidón. Porén, estas características son tamén compartidas con outros eucariotas. As principais evidencias de que as Archaeplastida forman un grupo monofilético veñen de estudos xenéticos, que indican que os seus plastos teñen probablemente unha mesma orixe. Estas evidencias son discutidas.
Os Archaeplastida comprenden dúas liñas evolutivas principais. As algas vermellas están pigmentadas con clorofila a e ficobiliproteínas, como moitas cianobacterias. As algas verdes e as plantas terrestres, denominadas en conxunto Viridiplantae (en latín "plantas verdes") ou Chloroplastida, presentan clorofilas a e b, pero carecen de ficobiliproteínas. As glaucófitas teñen os pigmentos típicos das cianobacterias, e presentan a característica pouco usual de conservaren parede celular nos seus plastos (chamados cianelas).
Taxonomía
O consenso en 2005, cando o grupo formado polas glaucófitas, algas vermellas e verdes e plantas terrestres foi denominado Archaeoplastida, era que formaban un clado, é dicir, eran monofiléticos. Desde entón publicáronse moitos estudos que forneceron evidencias que estaban de acordo con esa asunción. Por outra parte, outros estudos suxeriron que o grupo é parafilético. Actualmente a polémica segue sen resolverse, pero un recente estudo xenético deu un forte apoio á idea do carácter monofilético do grupo, que mostrou un enriquecemento de xenes de algas vermellas nas plantas. Neste artigo asúmese que Archaeplastida é un clado válido.
A este grupo téñenselle dado varios nomes. Algúns autores simplemente se refiren a el como o grupo das plantas ou Plantae. Porén, o nome Plantae é ambiguo, xa que leva sendo aplicado a clados menos inclusivos como Viridiplantae e embriófitas. Para distinguilo del, o grupo ampliado denomínase ás veces como Plantae sensu lato.
Para evitar ambigüidades téñense proposto outros nomes. Primoplantae, foi proposto en 2004 para denominar a este grupo.
Outro nome que lles foi aplicado foi o de Plastida, definido como o clado dos organismos que comparten "plastos de orixe primaria (directa de procariotas) [como] en Magnolia virginiana Linnaeus 1753".
O nome Archaeplastida foi proposto en 2005 por un amplo grupo internacional de autores (Adl et al.) que tiñan como obxectivo elaborar unha clasificación para os eucariotas que tivese en conta a súa morfoloxía, bioquímica e filoxenética, e que tivese "certa estabilidade a curto prazo." Rexeitaron o uso de rangos taxonómicos formais en favor dunha distribución xerárquica na que os nomes dos clados non implicaban un rango taxonómico. Así, o nome do filo Glaucophyta e o nome da clase Rhodophyceae aparecían no mesmo nivel na súa clasificación. As divisións propostas para os Archaeplastida son as que se mostran a continuación en forma de lista e de diagrama.
Archaeplastida:
Morfoloxía
Todos os Archaeplastida teñen plastos (cloroplastos) que levan a cabo a fotosíntese e crese que derivan de cianobacterias capturadas pola célula. Nas glaucófitas, talvez os membros máis primitivos do grupo, o cloroplasto denomínase cianela e comparte varias características coas cianobacterias, como a posesión dunha parede celular de peptidoglicano, que non foi retida por outros membros do grupo. A semellanza das cianelas con cianobacterias apóiase na teoría endosimbiótica.
As células da maioría dos Archaeplastida teñen parede celular, que xeralmente, pero non sempre, é de celulosa.
Os Archaeplastida varían moito no grao da súa organización celular, desde células illadas a filamentos e colonias e a organismos pluricelulares. Os primeiros eran unicelulares, e moitos grupos seguen a selo hoxe. A pluricelularidade evolucionou separadamente en varios grupos, incluíndo as algas vermellas, algas verdes ulvófitas, e nas algas verdes que deron lugar ás caráceas e plantas terrestres.
Endosimbiose
Como se hipotetiza que as Archaeplastida ancestrais adquiriron os seus cloroplastos directamente ao fagocitaren cianobacterias, o proceso denomínase endosimbiose primaria (como queda reflectido no nome escollido para o grupo, Archaeplastida, é dicir plastos antigos). As probas da existencia desta endosimbiose primaria son a presenza dunha dobre membrana arredor dos cloroplastos; unha destas membranas pertence á bacteria, e a outra ao eucariota que a capturou. Co tempo, moitos xenes do cloroplasto foron transferidos ao núcleo celular do hóspede. A presenza de ditos xenes nos núcleos de eucariotas sen cloroplastos suxire que esta transferencia ocorreu moi cedo na historia evolutiva deste grupo.
Outros eucariotas con cloroplastos parece que os obtiveron fagocitando un Archaeoplastida unicelular preexistente, que tiña os seus cloroplastos derivados de bacterias. Como estes eventos implicaron a endosimbiose de células que xa tiñan o seu propio endosimbionte, o proceso denomínase endosimbiose secundaria. Os cloroplastos de ditos eucariotas están tipicamente rodeados de máis de dúas membranas, o que reflicte unha historia de fagocitoses múltiples. Os cloroplastos dos euglénidos e chlorarachniophyta parece que son algas verdes capturadas, e os doutros eucariotas fotosintéticos, como as algas heterocontas, criptófitas, haptófitas, e dinoflaxelados, parecen ser algas vermellas capturadas.
Rexistro fósil
Probablemente, os restos máis antigos de Archaeplastida son microfósiles do grupo Roper do norte de Australia. A estrutura destes fósiles unicelulares aseméllase á das modernas algas verdes. Datan do Mesoproterozoico, hai uns 1500 a 1300 millóns de anos. Estes fósiles concordan ben con estudos de reloxios moleculares que calculan que este clado diverxeu hai uns 1500 millóns de anos. O fósil máis antigo que pode ser asignado a un dos grupos específicos modernos é a alga vermella Bangiomorpha, de hai 1200 millóns de anos.
No Neoproterozoico tardío, os fósiles de algas fanse máis numerosos e diversos. Finalmente, no Paleozoico, as plantas colonizaron a terra, e continuaron prosperando ata o presente.
Festa da Istoria
miniatura|[[Xadrez humano.]] A Festa da Istoria celébrase a última fin de semana do mes de agosto en Ribadavia (Ourense). En 1997 declarouse festa de interese turístico nacional. Calcúlase que unhas 75.000 persoas acoden anualmente a esta festa.
Organización da festa
Os membros da organización reúnense unha vez cada 15 días durante todo o ano agás os últimos 3 meses, onde se reúnen 1 vez cada semana. Estes tres meses anteriores á festa confecciónanse os estandartes, escudos, complementos etc. así como a roupa de época que van levar. Neste labor participa gran parte do pobo.
Desenvolvemento da festa
A festa conta cun banco onde cambian moeda de curso legal por marabedís, a moeda oficial da festa, coas que se pode mercar comida, obxectos etc. nos postos que hai polas rúas da vila.
Un dos actos da festa é a realización dun xadrez vivente. Enriba dun gran taboleiro de xadrez varios nenos representan as figuras da partida e replican os movementos dos xogadores. Ao longo do día realízanse espectáculos de cetraría, bailes medievais, representacións teatrais, torneo etc. Ao final do día, celébrase o último acto da festa, a cea medieval, onde só pode asistir xente vestida de época.
O Pumar, Óutara, A Pobra do Brollón
O Pumar é un lugar da parroquia de Óutara, no concello lugués da Pobra do Brollón. Está situado a 597 metros de altitude, preto dos límites co concello do Incio.
Aeroporto Internacional Logan
O aeroporto internacional Logan, oficialmente coñecido como aeroporto internacional General Edward Lawrence Logan, é un aeroporto internacional estadounidense situado na veciñanza de East Boston en Boston, Massachusetts. Cobre unha área de 965 hectáreas, ten seis pistas e catro terminais, e emprega a unhas 16 000 persoas. É o aeroporto máis grande da rexión de Nova Inglaterra e o 17º máis concorrido dos Estados Unidos, con 36,2 millóns de pasaxeiros en 2016. O aeroporto chámase así na honra do xeneral Edward Lawrence Logan.