cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Citometría de fluxo
Nome
O nome orixinal da tecnoloxía de fluxo baseada na fluorescencia foi "citofotometría de pulsos" (en alemán: Impulszytophotometrie), segundo a primeira patente dunha aplicación da citometría de fluxo baseada na fluorescencia. Na 5ª Conferencia da Fundación de Enxeñaría Americana sobre Citoloxía Automatizada celebrada en Pensacola (Florida) en 1976, oito anos despois da introdución do primeiro citometro de fluxo baseado en fluorescencia (1968), acordouse usar comunmente o nome "citometría de fluxo", un termo que rapidamente se fixo popular entre os científicos.
Principios
miniatura|300px|Esquema da disposición de elementos nun citómetro de fluxo. Unha fonte emisora de luz monocromática, usualmente un feixe de luz láser (A) envía un raio que é [[colimación|colimado (L1) e enfocado (L2) por medio de lentes sobre a cámara de fluxo laminar (C), logo de atravesar a cámara o raio de luz directa é detido por unha pantalla (s), mentres que a luz dispersada é enfocada por outra lente (L3) sobre un fotodíodo (D1), isto constitúe o detector de dispersión frontal (FSC). A luz dispersada lateralmente e a fluorescencia enfócanse por medio dunha lente sobre un espello dicroico (M) que reflicte a maior parte da luz de igual lonxitude de onda á producida pola fonte (A), atravesa un filtro (F1) e incide sobre un detector. Isto constitúe o sistema de detección de dispersión lateral (SSC). A luz que non se reflicte polo espello dicroico, xa que ten unha lonxitude de onda diferente á emitida, atravésao e incide sobre un filtro interferencial (F2) que pode ser axustado para unha determinada lonxitude de onda, discriminando así entre diferentes fluoróforos, para finalmente incidir sobre un tubo fotomultiplicador (D3), isto constitúe o detector lateral de fluorescencia (SFL).]]
Un raio de luz monocromático, usualmente de luz láser, é dirixido cara a un finísimo chorro de líquido enfocado hidrodinamicamente. Colócanse unha serie de detectores no punto no que o chorro de líquido atravesa o raio de luz. Un colócase en liña co raio de luz (a este detector chámaselle FSC, por Forward Scatter ou detector de dispersión frontal), e varios angularmente á traxectoria do raio (a estes chámaselles SSC, por Side Scatter, ou detectores de dispersión lateral); ademais dun ou máis detectores de fluorescencia. Cada unha das partículas suspendidas cun tamaño de entre 0,2 a 0,150 micrómetros que atravesan o raio de luz e dispérsano, e as substancias químicas fluorescentes que se encontran dentro ou adheridas ás partículas son excitadas ata emitir luz dunha lonxitude de onda maior que a da fonte de luz. Esta combinación de luz dispersada e fluorescencia é recollida polos detectores, e por medio dunha análise da flutuación da intensidade luminosa recollida por cada detector, é posible derivar varios tipos de información sobre a estrutura física e química de cada partícula individual.
O detector frontal ou FSC dá información sobre o volume da partícula, mentres que os detectores laterais ou SSC dan información sobre a complexidade interna da mesma (por exemplo a forma do núcleo celular, a cantidade e tipo de gránulos citoplasmáticos ou a rugosidade da membrana plasmática). Isto débese a que os compoñentes internos das células dispersan a luz. Algúns dos citómetros de fluxo presentes no mercado eliminaron a necesidade dun detector de fluorescencia e utilizan só a información de luz dispersada para as medicións. Outros citómetros de fluxo poden xerar gráficos dos datos obtidos da fluorescencia das células, luz dispersada e luz transmitida.
Citómetros de fluxo
miniatura|250px|Vista frontal dun citómetro de fluxo, o selector de células activado por fluorescencia [[Becton-Dickinson (FACSCalibur)]]
Os modernos citómetros de fluxo poden analizar moitos miles de partículas por segundo, en "tempo real," e, se é configurado como selector de células, pode separar activamente e illar partículas a taxas similares coas propiedades ópticas especificadas. Un citómetro de fluxo é similar a un microscopio, excepto en que en vez de producir unha imaxe da célula, o citómetro de fluxo ofrece unha cuantificación automatizada a grande escala e de alto rendemento dos parámetros ópticos especificados e célula por célula. Para analizar tecidos sólidos, debe prepararse primeiro unha suspensión de células sinxelas.
Un citómetro de fluxo ten cinco compoñentes principais: unha cela de fluxo, un sistema de medición, un detector, un sistema de amplificación e un computador para a análise de sinais. A célula de fluxo ten unha corrente de líquido (fluído envolvente), que transporta e aliña as células para que pasen en fila unha por unha a través do raios de luz para seren detectadas. O sistema de medición xeralmente usa medidas de impedancia (ou condutividade) e sistemas ópticos, como lámpadas (de mercurio ou xenon); láseres arrefriados con auga de alta potencia (de argon, cripton, láser de tinguidura); láseres arrefriados con aire de baixa potencia (argon (488 nm), vermello-HeNe (633 nm), verde-HeNe, HeCd (UV)); láseres de díodo (azul, verde, vermello, violeta) que orixinan sinais de luz. O detector e o sistema de conversión analóxica a dixital (ADC) converten as medicións analóxicas de luz dispersada fontalmente (FSC, do inglés forward-scattered ligth) e a luz dispersada lateralmente (SSC, do inglés side-scattered light) así como os sinais de fluorescencia específicos de tinguidura en sinais dixitais, que poden ser procesados por un computador. O sistema de amplificación pode ser linear ou logarítmico.
O proceso de recollida de datos a partir de mostras usando o citómetro de fluxo denomínase 'adquisición'. A adquisición realízase por medio dun computador conectado fisicamente ao citómetro de fluxo, e o software que manexa a interface dixital co citómetro. O software pode axustar parámetros (por exemplo, voltaxe, compensación) para que se poida examinar a mostra, e tamén axuda a mostrar información da mostra inicial mentres adquire os datos da mostra para asegurar que os parámetros se establecen correctamente. Os primeiros citómetros de fluxo eran, en xeral, aparellos experimentais, pero os avancces tecnolóxicos permiten amplas aplicacións para o seu uso en diversas tarefas de investigación ou clínicas. Debido a estes desenvolvementos, desenvolveuse un considerable mercado de instrumentos, software de análise,e de reactivos usados para a adquisición, como os anticorpos etiquetados fluorescentemente.
Medias
miniatura|dereita|200px|Medias de nailon. Denomínase medias ás pezas que cobren as pernas, desde os pés ata a media polpa ou ata a media coxa. Adoitan ser de tecido sintético (lycra, nailon) e a súa función é protexer do frío ou simplemente estética. Para suxeitarse levan unha banda elástica chamada liga, aínda que antigamente ían suxeitas cunha amarralla. Moitas veces esta liga está adornada con encaixe.
Citometría de fluxo
Compensación
En xeral, cando se mostran os gráficos dun ou máis parámetros é para mostrar que os outros parámetros non contribúen á distribución presentada. Ata agora non se descubriu ningunha ferramenta para mostrar eficientemente parámetros multidimensionais. A compensación é moi importante para ver a distinción entre células. miniatura|300px|right|Análise dunha mostra mariña de [[picoplancto fotosintético por citometría de fluxo que mostra tres poboacións diferentes (Prochlorococcus, Synechococcus e picoeucariotas)]]
Medias
As medias foron relegadas polos pantys debido a que son máis cómodos e fáciles de poñer e protexen máis do frío. Ademais, non requiren de ligueiro como a medias, aínda que hai medias que tampouco requiren ligueiro e suxéitanse soas.
Os pantys adoitan ser considerados menos estéticos que as medias. Aínda así, son moito máis usados, chegando a referirse a eles tamén como medias.
Historia
O seu nome completo sería o de medias calzas pois as antigas calzas cubrían desde a cintura ata os pés, e as medias soamente a metade que as calzas.
Citometría de fluxo
Gating
Os datos xerados polos citómetros de fluxo poden ser representados graficamente nunha soa dimensión, producindo un histograma, ou en gráficos de puntos (dot plots) en dúas dimensións ou mesmo en tres dimensións. As rexións destes gráficos poden ser separadas secuencialmente baseándose na intensidade da fluorescencia, ao crear unha serie de extraccións, denominadas "gates" (portais). Hai protocolos de gating específicos para o diagnóstico e propósitos clínicos, especialmente en hematoloxía. As células separadas individuais son a miúdo distingidas dos dobretes de células ou agregados maiores polo seu "tempo de voo" (chamado tamén "ancho de pulso") por medio dun raio láser estreitamente enfocado.
Medias
Historia
A mesma raíz calc- está presente en calceus, nome latino da peza de vestir que se axustaba ao pé e que, dado que os romanos non usaban calcetíns, era o zapato; este é a orixe de palabras tan frecuentes como calzado, calzar, calzador e descalzar. Cando os romanos adoptaron dos pobos xermánicos o uso das medias, denomináronas cun derivado de calceus: calcea (calzas). Durante a Idade Media, as calzas fóronse levando cada vez máis longas, ata cubrir desde os pés ata a cintura. No século século XVI esta peza dividiuse en dúas partes, a superior, que cubría o abdome e parte das coxas, recibiu en galego o nome de calzas ou calzóns. A parte inferior chamouse calcetas ou medias calzas. As calcetas foron reducindo o seu tamaño ata os actuais calcetíns, que apenas chegan ao papo; as medias calzas, en cambio, abreviado xa o seu nome a medias e restrinxido o seu uso ao sexo feminino, seguen cubrindo por encima do xeonllo.
Citometría de fluxo
Gating
Os gráficos ou plots están a miúdo feitos a escalas logarítmicas. Como o espectro de emisión de diferentes tinguiduras fluorescentes se solapa, os sinais nos detectores teñen que ser compensados electronicamente e computacionalmente. Os datos acumulados usando o citómetro de fluxo poden ser analizados usando software, por exemplo: JMP, WinMDI, Flowing Software, e o baseado nunha web Cytobank (todos programas gratuítos ou freeware), Cellcion, FCS Express, FlowJo, FACSDiva, CytoPaint (tamén chamado Paint-A-Gate), VenturiOne, CellQuest Pro, Infinicyt ou Cytospec. Unha vez que se recollen os datos, non hai necesidade de permanecer conectados ao citómetro de fluxo e a análise é realizada a maior parte das veces nun computador separado. Isto é especialmente necesario en instalacións centrais onde o uso destas máquinas ten unha alta demanda.
Medias
Historia
Nos 50 Wolford conseguiu fabricar as medias sen costura. Hoxe en día aínda se seguen fabricando algúns modelos con costura por motivos estéticos.
Citometría de fluxo
Análise computacional
Recentes progresos sobre a identificación de poboacións automatizadas usando métodos computacionais ofrecéronse como alternativa ás estratexias de gating tradicionais. Os sistemas de identificación automatizados poderían potencialmente axudar a descubrir poboacións raras ou ocultas. Entre os métodos automatizados representativos están FLOCK en Immunology Database e Analysis Portal (ImmPort), SamSPECTRAL e flowClust  en Bioconductor e FLAME en GenePattern. T-Distributed Stochastic Neighbor Embedding (tSNE) é un algoritmo deseñado para realizar a redución de dimensionalidade, para permitir a visualización de datos multidimensionais complexos nun "mapa" bidimensional. Diversos esforzos colaborativos deron como resultado un proxecto aberto chamado FlowCAP (Flow Cytometry: Critical Assessment of Population Identification Methods, ) para proporcionar un modo obxectivo de comparar os métodos de agrupamento para avaliar os datos de citometría de fluxo, e tamén para establecer unha guía sobre o uso apropiado e a aplicación deses métodos.
Medias
Tipos
miniatura|150px|dereita|Muller con medias negras
Citometría de fluxo
Selección de células activada por fluorescencia
miniatura|300px|Selección de células activada por florescencia (FACS)
Medias
Tipos
Actualmente, grazas á tecnoloxía hai moita variedade de modelos e prezos. Hai medias de todos os grosores, cores e estampados. Algúns tipos son:
Citometría de fluxo
Selección de células activada por fluorescencia
A selección de células activada por fluorescencia (Fluorescence-activated cell sorting, FACS) é un tipo especializado de citometría de fluxo. Proporciona un método para a selección dunha mestura heteroxénea de células biolóxicas en dous ou máis contedores, unha célula de cada vez, baseada nas características da dispersión da luz específica e fluorescencia de cada célula. É un instrumento científico útil que proporciona rexistros cuantitativos, obxectivos e rápidos de sinais fluorescentes de células individuais así como a separación física de células de particular interese. A técnica foi ampliada por Len Herzenberg, que foi quen acuñou o termo FACS. Herzenberg recibiu o Premio Quioto en 2006 polo seus traballos pioneiros en citometría de fluxo.
No citómetro a suspensión de células desprázase no centro dunha estreita corrente de líquido que flúe rapidamente. O fluxo disponse de maneira que haxa unha gran separación entre as células en relación co seu diámetro. Un mecanismo de vibración causa que a corrente que leva as células rompa en gotas individuais. O sistema axústase para que haxa unha baixa probabilidade de haber máis dunha célula por gota. Xusto antes de que a corrente se separe en gotiñas, o fluxo pasa a través dunha estación de medida da fluorescencia, onde se mide o carácter fluorescente de cada célula de interese. Un anel que carga electricamente sitúase xusto no punto onde a corrente rompe en gotiñas. Unha carga eléctrica é situada no anel inmediatamente antes de que se mida a intensidade da fluorescencia, e a carga oposta é atrapadada pola gota a medida que se separa da corrente. As gotas cargadas caen pasando por un sistema de deflexión electrostática que desvía as gotas a contedores baseándose na súa carga. Nalgúns sistemas, a carga aplícase directamente á corrente, e a gota que se separa retén unha carga do mesmo signo que a corente. A corrente volve despois ao estado neutro despois de que a gota se desprende.
O acrónimo FACS é unha marca e propiedade de Becton, Dickinson and Company.
Puntos cuánticos
Ás veces utilízanse os puntos cuánticos en lugar dos tradicionais fluoróforos debido aos seus picos de emisión máis estreitos.
Marcaxe isotópica
A citometría de masas supera o límite de etiquetaxe fluorescente ao utilizar isótopos de lantánidos unidos aos anticorpos. Este método podería teoricamente permitir o uso de 40 a 60 etiquetas distinguibles e a súa eficacia foi demostrada para 30 etiquetas. A citometría de masas é fundamentalmente diferente da citometría de fluxo: as células son introducidas nun plasma, ionizadas e os isótopos asociados son cuantificados por medio da chamada espectrometría de masas de tempo de voo. Aínda que este método permite o uso dun gran número de etiquetas, actualmente ten unha menor capacidade de rendemento que a citometría de fluxo. Tamén destrúe as células analizadas, polo que non é posible a súa recuperación por selección.
Parámetros medibles
Son moitos os parámetros que se poden medir ou estudar utilizando a citometría de fluxo. Velaquí unha lista:
Aplicacións
Esta tecnoloxía ten aplicacións en numerosos campos, como a bioloxía molecular, patoloxía, inmunoloxía, bioloxía das plantas e bioloxía mariña. Ten unha ampla aplicación en medicina, especialmente en transplantes, hematoloxía, inmunoloxía de tumores e quimioterapia, diagnóstico prenatal, xenética e selección de esperma para a preselección do sexo. Ademais, é amplamente utilizada en investigación para a detección de danos no ADN, clivaxe por caspases e apoptose. En neurociencia, pode tamén analizarse a coexpresión de antíxenos da superficie celular ou intracelulares. En bioloxía mariña, as propiedades autofluorescentes do plancto fotosintético poden ser aproveitadas pola citometría de fluxo para caracterizar a abundancia e a estrutura da comunidade. En enxeñaría de proteínas, a citometría de fluxo utilízase en conxunción coa yeast display e a bacterial display para identificar variantes de proteínas presentes na superficie das células coas propiedades desexadas.
Giuseppe Meazza
Giuseppe Meazza, nado o 23 de agosto de 1910 en Milán e finado o 21 de agosto de 1979, foi un futbolista Italiano. Está considerado coma un dos mellores xogadores italianos de tódolos tempos, xunto con lendas coma Valentino Mazzola, Silvio Piola, Giacinto Facchetti, Gianni Rivera, Renzo De Vecchi, Dino Zoff, Luigi Riva, Gaetano Scirea, Paolo Maldini, Franco Baresi e Roberto Baggio. Meazza foi o primeiro futbolista Italiano en ser coñecido internacionalmente.
A San Siro, o principal estadio de Milán chámaselle oficialmente Stadio Giuseppe Meazza na súa honra.
Inter de Milán
Gañou 3 títulos nacionais co Inter de Milán en 1930, 1938 e 1940, a Copa de Italia en 1939; e foi o máximo artilleiro da Serie A en 1930, 1936 e 1938. Tempo despois tamén xogou no A.C. Milan, Juventus e Atalanta.
Selección Italiana
Meazza foi campión do mundo en 1934 e 1938 coa selección italiana.
Serie A
Meazza segue a ser o cuarto máximo goleador da Serie A de tódolos tempos.
Selección italiana
Con 33 goles é o segundo máximo goleador da selección italiana, detrás de Luigi Riva.
As Quintás, Xuvencos, Boborás
As Quintás é un lugar da parroquia de Xuvencos no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Tiña 10 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 7 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 10 habitantes (3 homes e 7 mulleres).
Blake Edwards
Blake Edwards, nado como William Blake Crump en Tulsa (Oklahoma) o 26 de xullo de 1926 e finado en Santa Monica (California) o 15 de decembro de 2010, foi un director de cine, guionista e produtor estadounidense.
Loira, Labacengos, Moeche
Loira é un lugar da parroquia de Labacengos no concello Coruñés de Moeche na comarca de Ferrol. Tiña 10 habitantes no ano 2008 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 6 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 11 habitantes.
Eagle Woman
Eagle Woman That All Look At (en tamén coñecida como Matilda Picotte Galpin) nada no ano 1820 e finada o 18 de decembro de 1888, foi unha activista, líder, diplomática, comerciante e intérprete lakota, principalmente coñecida polos seus esforzos de mediación nos conflitos entre os colonos brancos, o goberno dos Estados Unidos de América e os síux. Foi recoñecida tamén como a única muller xefa entre os síux.
A intervención diplomática de Eagle Woman tiña como obxectivo acadar a paz. Porén, tralas recolocacións en reservas tratou de convencer os síux para adaptarse á nova era. Apoiounos materialmente cando o goberno dos Estados Unidos de América forzou as tribos a sustentarse por si mesmas dentro das terras estériles das reservas. Eagle Woman foi tamén parcialmente partícipe no grupo de líderes que asinou o segundo tratado de Fort Laramie en 1868, aínda que se opuxo ao tratado de Standing Rock de 1876. En 1882 converteuse na primeira muller en asinar un tratado co goberno dos Estados Unidos de América.
Eagle Woman e a súa filla Louise crearon a primeira escola de día na reserva india de Standing Rock. Seguiu axudando ás tribos a adaptarse á vida nas reservas até o seu pasamento en 1888. En 2010 incluíuse o seu nome no Muro da Fama de Dacota do Sur.
Primeiros anos
Eagle Woman naceu nun asentamento síux preto do río Missouri, a uns 72 km ao sur da actual Pierre, a capital de Dacota do Sur. O seu pai era o xefe Two Lance, un distinguido líder da tribo Two Kettles, e a súa nai era Rosy Light of Dawn, dos Hunkpapa. Era a menor de 8 irmáns e o seu posterior liderado estivo influenciado polo exemplo do seu pai, que buscaba a paz. A súa infancia transcorreu na zona occidental do actual estado de Dacota do Sur e tivo moi pouco contacto coa cultura branca e o goberno. Tiña 13 anos cando o seu pai morreu en 1833, e foi soterrado á beira do río Cheyenne. En 1837 morreu a súa nai de varíola despois de que as tribos fuxisen dos ríos para escapar da doenza.
Trala morte dos seus pais, casou en 1838 co comerciante de peles canadense Honoré Picotte, un prestixioso axente na primeira posición na rexión do Alto Missouri que traballaba para a American Fur Company en Fort Pierre. Dise que tales matrimonios se beneficiaban mutuamente: para as mulleres nativas, casar cun comerciante aumentaba o seu status (aínda que non se aclara se o seu status aumentaba de cara aos membros da tribo, para os europeos ou para ambos os dous) e cos beneficios engadidos do acceso doado a mercadorías, mentres que para os comerciantes a unión permitía mellorar as súas relacións comerciais coas tribos indíxenas. Picotte casara previamente cunha muller síux doutra tribo en 1829, e posteriormente cunha muller francesa en 1831, tendo fillos dos dous matrimonios. Eagle Woman adoptou o xeito de vida dos colonos durante o tempo que viviu en Fort Pierre. Porén, xa que Picotte adoitaba marchar durante longos períodos de tempo, ela acabou por volver coa tribo. Tamén tivo dúas fillas con Picotte, quen en 1848 marchou vivir coa súa muller branca a St. Louis.
Diplomacia
A pesar de que as tensións aumentaron en 1854, a parella estabeleceu operacións comerciais exitosas nunha economía afundida trala guerra civil estadounidense e resolveu múltiples conflitos entre os colonos e as tribos da zona. Aínda que ambos os dous actuaron como intérpretes nalgunhas ocasións, gran parte do mantemento da paz baseábase no seu prestixio e reputación.
Dende 1860 a familia viviu durante un tempo en Fort Benton, Montana, xa que Galpin gañara un posto na empresa LaBarge, Harkness & Company. Un fillo de Eagle Woman chamado William morreu alí o 26 de agosto. Daquela, a familia viaxou río abaixo para chegar ao seu fogar ancestral e soterrar a William. Polo camiño, chegaron a aceptar levar a 10 mineiros até Fort Randall e tamén foron rodeados por un grupo de síux Santee que viñan de liderar o masacre de Salough. Porén, un dos guerreiros recoñeceu a Eagle Woman e deixounos pasar despois de ela dicirlles que levaba agasallos para o asentamento local e que transportaban o corpo dun dos seus fillos para soterralo. Os Galpin negociaron a liberación dalgúns prisioneiros dos Santee ao chegar a Fort LaFramboise e tamén se enviou unha partida de rescate para traer de volta a dúas mulleres e catro nenos.
En 1865, protexeu a un soldado branco ferido co seu mantón, despois de que fose emboscado e lle disparasen tres frechas. En 1866, comezou a viaxar soa para negociar a paz e falou en varios consellos síux ao longo do río Little Missouri.
O padre Pierre-Jean De Smet, a quen ordenaron que lle pedise a Touro Sentado que marchase coa súa xente a unha reserva, buscou a Eagle Woman en 1868, posto que "nacera entre os síux e tiña unha relación próxima con varios líderes de guerra, [exercendo] unha grande influencia entre o seu pobo". Os Galpin e De Smet viaxaron cun grupo de síux até o campamento de Touro Sentado. Posteriormente, Eagle Woman dixo que tivo que convencer o pobo de Touro Sentado para que non matasen a De Smet, após que a súa chegada fose recibida con guerreiros hostís. Aínda que o líder do campamento non aceptou a petición de De Smet, enviou a outros líderes que marcharon para asinar o segundo tratado de Fort Laramie en 1868. Este tratado estabeleceu a Gran Reserva Síux e a familia de Eagle Woman trasladouse coas tribos ás novas terras, montando un novo posto comercial en Grand River. Polo seu traballo nas negociacións exitosas, Galpin foi ascendido a intérprete da axencia cun salario de 150$ mensuais.
Unha vez acadada a paz, Eagle Woman atopou o novo propósito de axudar á súa xente a adaptarse ás novas condicións de vida, aínda que de xeito temporal.
Vida na reserva
miniatura|As fillas de Eagle Woman, de esquerda a dereita, Lulu Picotte Harmon, Annie Galpin, Alma Galpin Parkin e Louise Picotte DeGrey-Von Solen, arredor do ano [[1880.]] O traslado á reserva fixo que Galpin deixase o seu anterior emprego e se convertese en comerciante independente, para o que tivo que conseguir máis subministracións. Por este motivo, a familia viaxou a St. Louis, onde tamén trouxeron de volta a súa filla Lulu que asistía a clases alí. En St. Louis De Smet presentoulle a Eagle Woman a William Tecumseh Sherman, quen daquela estaba liderando a Comisión para a Paz India. Xa conseguiran asinar o tratado cos síux e estaban tentando levalo a cabo.
Na reserva, Eagle Woman montou un posto comercial e fíxose coñecida pola súa xenerosidade e dedicación a prol da independencia das tribos. Involucrou a toda a familia para conseguilo. Xa que o goberno obrigaba os síux a cultivar en terras áridas e a levar un tipo de vida que lles era alleo e desconcertante, os Galpin distribuían bens de balde para os máis necesitados.
Continuou co seu activismo pola paz resolvendo conflitos por ela mesma e tamén rexeitando comerciar con armas de fogo e munición. Como resultado dunha disputa na que houbo un home ferido por matar unha vaca pertencente á axencia india, unha multitude enfurecida de arredor de 5 000 persoas reuniuse na oficina da axencia, ameazando os brancos que estaban nela. Eagle Woman foise reunir coa multitude ao amencer e avergoñou os alí reunidos dicíndolles que non eran "valentes dabondo para vir aquí a matar a media ducia de homes brancos!" Contactou co representante militar da reserva e proveuno de subministracións para "unha festa de reconciliación". Tamén deu agasallos para aqueles que sabía que estaban máis acougados.
Un dos homes que Eagle Woman salvou aquel día era probabelmente o tenente William Harmon, quen despois casou coa súa filla Lulu. Após darlles a súa beizón a Harmon e a Lulu, Eagle Woman viaxou coa súa filla até Chicago para conseguir un vestido de voda. Porén, antes de que se puidese celebrar a cerimonia, Charles Galpin enfermou e morreu o 30 de novembro de 1869. Este feito deixou a Eagle Woman e os seus fillos ao cargo do posto comercial, o que a converteu na primeira muller de negocios de orixe síux do territorio. Continou coa súa xenerosidade como fixera anteriormente. Lulu e Harmon casaron o 26 de xullo de 1870 en Sioux City, Iowa. O padriño de Lulu foi De Smet, quen a levou até o altar na cerimonia.
A delegación de 1872
En 1872, o goberno dos Estados Unidos de América elixiu a Eagle Woman para que formase unha delegación de líderes síux, que os levase a Washington, D.C. e que fixese de intérprete. Viaxaron polo río até Sioux City e despois en tren até Chicago, chegando a Washington o 15 de setembro.
A viaxe tiña a finalidade aparente de falar do Tratado de Fort Laramie, pero en realidade era para "impresionar os síux co poder, o tamaño e os logros da sociedade branca". Para conseguilo, a delegación pasou a meirande parte das dúas semanas de viaxe facendo unha ruta polo arsenal e polos estaleiros da capital. Tamén coñeceron a Columbus Delano, daquela secretario do interior, así como o presidente Ulysses S. Grant. Saltaron unha xira planificada por Boston e despois dun paseo en barco por Manhattan regresaron á casa a finais de outubro.
Disputas comerciais
En 1873, a axencia de Grand River foi trasladada a Standing Rock por inundacións e Eagle Woman estabeleceu o seu novo posto comercial alí. Ao ano seguinte, o goberno revocou a permiso dos comerciantes de todo o territorio da reserva síux para comerciar, instaurando un monopolio de Orvil L. Grant, irmán do presidente Grant. Isto afectáballe tamén ao permiso que utilizaba o xenro de Eagle Woman para comerciar. Unha vez estabelecido, Grant e os seus socios comerciais "artellaron todo tipo de artimañas para botar a Eagle Woman fóra do negocio," pero ela resultou ser "absolutamente imbatíbel".
Sospeitando que a tenda de Eagle Woman servía de escaparate para os produtos de Harmon (de feito, Harmon vendera os seus excedentes a Eagle Woman despois de que o botaran do negocio), o comisario local buscou poñer fin á súa tenda, pero un levantamento local pola morte de dous soldados brancos impediuno. A propia Eagle Woman axudou a mediar nesta disputa que atrasou a persecución da súa propia tenda e Harmon escribiu no seu nome ao congresista John T. Averill.
Posteriormente recibiu novas presións para pechar o seu negocio. O axente local indio informou de que lle ordenara cumprir as ordes, pero "négase a obedecer polo feito de que ela é india e ten dereito a comerciar coa súa xente para sacar adiante a súa familia." O axente foi substituído por non cumprir co seu cometido, pero Eagle Woman ignorou tamén as ordes do seu substituto. Cando o comandante de Fort Yates lle mandou pechar a tenda, ela negouse. O mariscal local do goberno tamén ordenou confiscar os seus bens, pero sen éxito. En cuestión de meses a asociación política de Washington que conspirou para arruinala e favorecer a Grant e os seus socios, comezou a esborrallarse e finalmente abandonaron a campaña contra Eagle Woman.
En 1876, Eagle Woman converteu o axente indio en aliado e coordinou con el o estabelecemento da primeira escola católica da zona, con libros e materias subministrados para os estudantes. Mesmo se contratou a súa filla Louise como ensinante.
Febre do ouro de Black Hills
A febre do ouro de Black Hills comezou en 1874 tan pronto como se espallou a noticia de que se atopara ouro nas terras propiedade dos síux, entre as que se incluían a rexión de Black Hills, de acordo cos termos asinados no Tratado de Laramie había seis anos. Isto orixinou numerosas violacións do tratado por milleiros de mineiros que chegaron á zona e tamén aumentaron os conflitos violentos.
Durante este período, Eagle Woman continuou mediando e ofrecendo apoio material á súa xente. Nunha conferencia en 1875, liderou a delegación de Grand River, cuxos membros estaban desarmados na súa maioría. Ela, xunto cos líderes Hunkpapa e milleiros de guerreiros lakota, entre os que se atopaban Red Cloud e Spotted Tail, encontráronse cos comisionarios indios apoiados por unha cabalaría de cen homes. A reunión non logrou nada e as negociacións acabaron ao bordo da violencia, que Eagle Woman axudou a mediar e evitar.
Tralo encontro, Eagle Woman foi recoñecida como xefa entre o seu pobo "polo seu heroísmo salvando as vidas da comisión de Black Hills". A historiadora lakota LaDonna Brave Bull Allard certifícaa como a "única muller xefa dos síux".
miniatura|Sinatura de Eagle Woman, tal e como se rexistra nunha transcrición do tratado de Standing Rock de 1882, tal e como a recompilou o secretario do interior. Cando en 1876 deu comezo a gran guerra síux pola violación continuada da propiedade dos síux en Black Hills, Eagle Woman non participou nas negociacións que se sucederon tralo intento infrutuoso do ano anterior. Non deu o seu apoio ás políticas de "vende ou morre de fame" nin a Acta de 1877, pola que se suprimían todas as racións do goberno aos síux até que cedesen pacificamente a zona de Black Hills. Esta artimaña forzou a firma dos tratados en outubro, o que levou a crear a reserva india de Standing Rock. Trala perda, volveu retomar o seu labor de asistencia para axudar ás tribos a adaptarse á vida na nova reserva.
Aínda que Eagle Woman se opuxo a creación da reserva e non asinou o tratado de 1876, asinou o tratado de 1882 que cedía certos terreos para escolas, modificaba os límites da reserva e cambiaba os funcionarios do goberno e as racións que percibían. O seu consentimento quedou rexistrado na axencia de Standing Rock o 30 de novembro de 1882 como "Matilda Galpin, her x mark. Seal", sendo a única muller entre os líderes síux, e converténdoa na primeira muller en asinar un tratado cos Estados Unidos de América.
Últimos anos e pasamento
Eagle Woman viviu os seus últimos anos de vida na reserva india de Standing Rock arrodeada de amigos, das súas fillas e dos seus netos. Chegou a coñecer a Touro Sentado, con quen coincidiu por un curto período de tempo en 1881 trala súa rendición, durante un alto en Fort Yates de camiño ao seu internamento como prisioneiro de guerra en Fort Randall. Eagle Woman escribiulle ao seu fillastro Charles Picotte para que o coidase.
Eagle Woman morreu o 18 de decembro de 1888 na casa da súa filla Alma, o rancho Cannonball, no actual condado de Morton de Dacota do Norte. Aínda que ningún dos seus fillos varóns chegou á idade adulta, finou arrodeada das súas fillas.
Eagle Woman foi soterrada preto de Galpin no cemiterio de Fort Yates. Non se atoparon necrolóxicas da súa morte nos xornais da época. A mediados do século XX os seus restos foron trasladados polo Corpo de Enxeñeiros do Exército dos Estados Unidos de América como parte da construción do lago Oahe.
A súa filla Alma continuou co seu labor de entendemento e xenerosidade entre os nativos americanos e a sociedade branca durante o resto da súa vida, polo que un milleiro de persoas acudiu ao seu funeral.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Foedus
Foedus é o nome que recibe o pacto que estabelecía o Imperio Romano con diversos pobos e con diferentes fins. Normalmente eran de tipo político e militar dándose axuda mutua a cambio dalgunha garantía.
No caso concreto dos vándalos, alanos e suevos, que cruzaran os pasos pirenaicos no outono do 409 e se dedicaran á depredación sistemática dos territorios, observándose o debilitamento do Imperio tan profundo que deixaba campo aberto á libre actuación dos pobos xermánicos. Progresaba así o proceso que os convertería na forza de facto no marco dos territorios que ocupaban.
Parece bastante seguro que o foedus se estableceu co momentáneo dominador da situación naquel momento na Hispania, Flavio Constancio e para ambas as partes o tratado era do máis conveniente. Desde o punto de vista xermánico porque o bandoleirismo non era forma de vida posíbel a longo prazo, a non ser que trocasen de territorio continuamente coma até agora fixeran e continuarían a facer os vándalos. E desde o punto de vista de Flavio Constancio porque garantía a estabilidade, aínda que fora dun xeito provisional, na Hispania e podería atender os asuntos que reclamaban a súa presenza na Italia e facer fronte á sublevación da Galia que estaba o ocorrer naqueles intres.
Estas circunstancias explican o porque o representante romano non se amosase excesivamente esixente á hora de repartir as terras dos seus asentamentos e non obrigándoos á contrapartida habitual nos foedus, que era a axuda militar ao Imperio en caso de guerra. A única esixencia foi que deixasen libre a provincia Tarraconense, que se debe entender como un intento de afastar os xermánicos do Mediterráneo, derradeiro reduto a unidade romana. A cambio disto e, como base do seu asentamento, concedíaselle aos bárbaros o territorio das restante provincias da Hispania.
miniatura|dereita|190px|Situación dos [[Conventus iuridicus|conventos xurídicos da Gallaecia tras a reorganización administrativa do emperador Diocleciano]] Por mutuo acordo procederon estes ao repartimento, mediante sorteo, de tres lotes equivalentes entre tres grupos de poboación numericamente equilibrados. Aos alanos correspondeu a Cartaxinense e a Lusitania, a rexión máis ampla, pero tamén a máis pobre. Os vándalos silingos asentáronse na Bética, territorio máis reducido pero máis rico. Por fin, ao conxunto formado por vándalos asdingos e suevos foilles adxudicada a provincia da Gallaecia.
Suevos e vándalos asdingos repartíronse a provincia, que tras a reorganización de Diocleciano, comprendía a actual Galiza até o Douro, e, cara o leste, boa parte da meseta norte. A división faise seguindo os meridianos actuais, correspondéndolles aos vándalos a meseta e terras chás, mentres que os suevos ocuparon os límites do Macizo Galaico até o mar,pero non ocuparon toda a súa extensión, xa que eran un pobo cun número moi limitado de individuos, e, segundo as fontes, estabelecéronse na súa maior parte no Convento Xurídico Bracarense, isto é, centrándose en Braga, as terras que abranguen entre o Miño e o Douro cara o océano.
Jesús Rey Alvite
Jesús Segundo Rey Alvite, tamén coñecido polo pseudónimo Jersaef, nado en Santa María de Portor (Negreira) o 26 de agosto de 1878 e finado en Portas o 5 de outubro de 1941, foi un mestre, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Fillo do médico Jesús Vicente Rey e de María Alvite (falecida en San Lourenzo de Agrón, Ames, o 24 de agosto de 1917). Estudou no Seminario de Santiago de Compostela, que despois abandonou para seguir a carreira de Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela. En agosto de 1909 foi nomeado redactor-correspondente da revista Mondoñedo, época na que xa traballaba como correspondente do xornal bonaerense El Eco de Galicia. O 18 de xuño de 1910 participou na entrega dun álbum de homenaxe a Eugenio Montero Ríos e en agosto de 1912 recibiu un premio nos Xogos Florais de Pontevedra por unha biografía de Manuel Curros Enríquez. Foi mestre en Amio e na escola municipal do barrio compostelán das Barreiras (1918-1941). Tamén foi secretario da Comisión organizadora do monumento a Rosalía de Castro da Alameda de Compostela. O 3 de febreiro de 1927 foi elixido secretario da primeira xunta directiva da Asociación de Prensa de Santiago, baixo a presidencia de Celestino Sánchez Rivas, así como foi socio correspondente da Real Academia Galega. Faleceu na estación de ferrocarril de Portas, ao tentar saltar do tren á plataforma, aínda estando en marcha.
Colaborou en moitos medios de comunicación, foi redactor de Gaceta de Galicia (baixo o alcume de Jereal), El Eco de Santiago, El Compostelano e El Correo Gallego e foi correspondente en Compostela de periódicos galegos e estatais, como Faro de Vigo ou La Prensa de Buenos Aires.
Vida persoal
Casou en xaneiro de 1904 con Concepción Feás Mourelle (nada en 1879 e falecida en Santiago de Compostela o 27 de xuño de 1954) e foi pai dos tamén xornalistas José e Jesús Rey-Alvite Feás, así como doutros 6 fillos: Rosa, María Presentación (nada o 24 de novembro de 1910, foi mestra e casou con Benito Miser López), Sol Josefa, Joaquín Manuel (practicante de medicina e cirurxía en Leiro e, posteriormente, en Pozo Estrecho, Cartagena, e casou con Marujita Parente Montero), Antonio (nado en 1916 e finado en xaneiro de 2003, que foi axente da Policía Armada destinado en Barcelona e casou con Carmen González Seoane) e Juan José (nado en 1921 e finado en Santiago o 18 de novembro de 1927, de pneumonía).
Manuel de Prado Mariño
miniatura|258px|San Bieito, de Manuel de Prado Mariño, situado tras do altar da igrexa de San Bieito do Campo de Santiago de Compostela
Manuel Francisco de Prado Mariño, nado o 27 de setembro de 1772 na parroquia de Santa María a Real de Sar de Santiago de Compostela e finado o 19 de xaneiro de 1822 na mesma cidade, foi un escultor galego do neoclasicismo.
Foi o irmán máis novo do arquitecto Melchor de Prado y Mariño.
Traxectoria
Fillo de André de Prado e de Xosefa Mariño. Estivo casado con Manuela Monroy que lle daría á súa filla Ramona (tiveron outros que morreron cedo) e con Juana Rey coa que terá a Socorro (tamén terá outra filla que non sobrevirá).
Tanto seu pai como o seu avó materno, André Ignacio Mariño, foron artesáns de sona no ámbito comarcal. Manuel de Prado Mariño daría os seus primeiros pasos no obradoiro paterno. Formarase na escola de debuxo da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago onde recibirá clases, entre outros, de Miguel Ferro Caaveiro. Foi profesor na Academia de Belas Artes de San Fernando.
Obras
Moi cedo esculpiu dúas obras de gran beleza: o San Bieito da igrexa de San Bieito do Campo, con claras influencias no seu tratamento e expresión de Xosé Ferreiro e a delicada figura da Concepción na igrexa de Santa María do Camiño da mesma cidade, de silueta praxiteliana e composición helicoidal. Na primeira igrexa salienta tamén un San Francisco de Asís subido a un retablo sobre unha nube e entre dous anxos.
De menor exquisitez son as estatuas e o paso procesional do Encontro para o venres santo. Encargáronselle na súa propia parroquia as esculturas e o monumento que concibe en orde dórica.
A súa realización máis espectacular é o conxunto constituído polos nove retablos que, en 1806, lle encarga a confraría das Benditas Ánimas do Purgatorio, cun importante programa iconógráfico ao redor do prendemento, paixón, morte e resurrección de Xesucristo. Obra en estuco que envolve o espazo interior da Capela de Ánimas e onde se trasluce unha forza expresiva que lembra ao barroco.
Del son tamén o Retablo do Bo Xesús da Catedral de Lugo, o retablo maior da igrexa de Santiago de Vilamarín, a Virxe do Rosario da igrexa parroquial de Santiago en Padrón e, probablemente, un San Mauro na devandita igrexa de San Bieito do Campo.
Salaño Pequeno, Ons, Brión
Salaño Pequeno é un lugar da parroquia de Ons no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 36 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 17 eran homes e 19 eran mulleres.
Prosa espontánea
A prosa espontánea (ou en inglés, kickwriting) é unha técnica literaria impulsada polo escritor norteamericano da xeración Beat, Jack Kerouac. Este estilo literario tiña como influencia a música jazz (especialmente e xénero bebop) e as teorías budistas.
A novela estandarte da prosa espontánea é On the Road (No Camiño), do propio Kerouac.
Características
Entre os principios da prosa espontánea, destacan:
Ruth Lorenzo
Ruth Lorenzo Pascual, nada en Las Torres de Cotillas (Murcia) o 10 de novembro de 1982, máis coñecida como Ruth Lorenzo, é unha cantante e compositora española. É coñecida pola súa participación no concurso británico The X Factor en 2008 e por compoñer varios temas de Auryn ou Dannii Minogue. En 2014 foi escollida para representar a España no Festival de Eurovisión 2014 coa canción "Dancing in the rain".
Traxectoria
Ruth representou a España no Festival de Eurovisión 2014, que se celebrou en Copenhaguen, a capital de Dinamarca, coa canción "Dancing in the rain". Quedou no 10º posto empatando a puntos con Dinamarca que quedou 9ª.
Boña, Roo, Noia
Boña é un lugar da parroquia de Roo no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 23 habitantes (10 homes e 13 mulleres).
Este lugar dista da capital do concello 4,1 quilómetros.
O Castro Romeor, Esperante, Folgoso do Courel
O Castro Romeor é un lugar da parroquia de Esperante, no concello lucense de Folgoso do Courel na comarca de Quiroga. Tiña 9 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE, dos cales 8 eran homes e 1 era muller.
Claude Riley
Claude Edward Riley Jr., nado o 8 de setembro de 1960 en Crockett, Texas, é un ex xogador de profesional baloncesto estadounidense que se retirou no ano 2005. Cunha altura de 2,06 metros xogaba na posición de pivote. Foi elixido no Draft da NBA de 1983 polos Philadelphia 76ers no posto 64, con todo nunca chegou debutar nesa competición.
Foi o primeiro xogador da liga ACB en acadar 2.500 rebotes, sendo considerado tamén "histórico" ao superar os 6.000 puntos (o status de "histórico" é outorgado pola Liga ACB aos xogadores capaces de superar certos topes estatísticos). Tamén é o segundo máximo reboteador da historia da ACB con 3.023 rebotes (só por detrás de Granger Hall) e o cuarto en rebotes por partido 9,9. Está considerado un dos mellores "matadores" da historia da ACB.
Bloodbath
Bloodbath é un supergrupo sueco de death metal procedente de Estocolmo e formado no ano 1998. O grupo publicou cinco álbums de estudio, dous EPs e dous DVDs con actuacións no Wacken Open Air (en 2005) e no Bloodstock Open Air (en 2010). A banda está composta por Martin Axenrot (Opeth), Anders Nyström (Katatonia), Jonas Renkse (Katatonia) e Nick Holmes (Paradise Lost).
Glenn Theodore Seaborg
Glenn Theodore Seaborg, nado en Ishpeming (Míchigan) o 19 de abril de 1912 e finado en Lafayette (California) o 25 de febreiro de 1999, foi un químico estadounidense, gañador do Premio Nobel de Química en 1951 por "descubrimentos na química dos elementos transuránicos", contribuíndo ao descubrimento e illamento de dez elementos químicos, desenvolveu o concepto de elemento actínido e foi o primeiro en propor a serie actínida, que deixa fixa a disposición actual da táboa periódica dos elementos.
Obra
Theodore Seaborg pasou a maior parte da súa carreira como educador e investigador científico na Universidade de California, Berkeley, onde chegou a ser profesor adxunto. Seaborg foi conselleiro científico sobre enerxía nuclear de dez presidentes, desde Truman ata Clinton, sendo ademais presidente da Comisión Americana para Enerxía Atómica desde 1961 ata 1971, onde estivo a favor tanto do uso comercial como pacífico da enerxía nuclear. Durante a súa carreira traballou no control de armamentos. Foi un dos asinantes do Informe Franck e contribuínte para alcanzar o Limited Test Ban Treaty, o tratado de non proliferación de armas atómicas (coñecido polas súas siglas en inglés NPT Nuclear Non-Proliferation Treaty), e o Comprehensive Test Ban Treaty. Seaborg foi moi coñecido pola súa dedicación ao ensino da ciencia e dedicación á investigación. Foi un dos colaboradores do informe A Nation at Risk (Unha nación en risco, en galego) cando o presidente Reagan formaba parte da National Commission on Excellence in Education, e foi o principal autor do Informe Seaborg sobre a Ciencia Académica, elaborado nos últimos días da administración de Eisenhower.
Vilachave, Labacengos, Moeche
Vilachave é un lugar da parroquia de Labacengos no concello coruñés de Moeche, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2018 tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres), o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 16 habitantes.
Glenn Theodore Seaborg
Obra
Seaborg foi un dos principais codescubridores de dez elementos químicos: plutonio, americio, curio, berkelio, californio, einsteinio, fermio, mendelevio, nobelio e o elemento 106 (cuxo nome é o seaborgio, denominado así na súa honra cando Seaborg aínda vivía). Desenvolveu máis dun centenar de isótopos atómicos, e concédeselle o crédito de realizar unha contribución importante na separación do isótopo de uranio usado na bomba de Hiroxima. Posteriormente fixo descubrimentos na área de medicina núclear, desenvolvendo sistemas para a detección de tumores, un dos máis notables é o iodo 131, empregado no tratamento das enfermidades da tiroide. Débense ter en conta ademais os seus traballos teóricos no desenvolvemento do concepto dos actínidos que toman parte das series actínidas, así como das lantánidas, na táboa periódica. Seaborg propuxo a localización que na actualidade coñecemos nas series transactínidos e superactínidos. Tras compartir en 1951 o Premio Nobel de Química con Edwin Mattison McMillan, recibiu aproximadamente 50 doutoramentos honorarios e moitísimas outras honras. Os epónimos dedicados a Seaborg son tamén numerosos: desde elementos atómicos ata asteroides. Seaborg foi autor dunha gran cantidade de artigos, habendo participado na elaboración de máis de 50 libros. A súa lista de publicacións mantén a mellor marca de entradas en Who's Who.