cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bolsa de estudos Guggenheim
A Bolsas de estudos Guggenheim (en inglés: Guggenheim Fellowship) é un subsidio outorgado pola John Simon Guggenheim Memorial Foundation dende 1925 a profesionais avanzados en tódolos campos do saber (ciencias naturais, ciencias sociais, humanidades e artes), excepto as artes escénicas. A fundación foi creada polo empresario, político e filántropo estadounidense Simon Guggenheim e a súa muller, Olga Hirsh, en memoria do seu fillo John, que faleceu en 1922 debido a unha mastoidite.
As bolsas outórganse en dous concursos anuais:
Aeroporto de Martinica Aimé Césaire
O aeroporto internacional de Martinica Aimé Césaire é o aeroporto de Martinica, nas antillas francesas. Está situado en Le Lamentin, un suburbio da súa capital, Fort-de-France. Foi inaugurado no ano 1950 e no ano 2007 recibiu o seu nome actual, na honra do autor e político Aimé Césaire.
Edward Albee
A súa obra máis senlleira é Who's Afraid of Virginia Woolf?
Traxectoria
Ás poucas semanas de nacer adoptouno o propietario dunha cadea de teatros, o que marcou a súa traxectoria profesional. As obras de Albee son únicas, inscritas na escola do absurdo: unha das súas grandes influencias foi Samuel Beckett.
Beilstein (base de datos)
A base de datos Beilstein é a maior base de datos no campo da química orgánica, e identifica os compostos polo seu Número de Rexistro Beilstein. A base de datos cobre a literatura científica desde 1771 ata o presente e contén información de millóns de reaccións químicas validadas experimentalmente e de substancias químicas tomadas das publicacións científicas orixinais. A base de datos electrónica foi xerada orixinalmente a partir do libro Manual de Química Orgánica de Beilstein (Handbuch der organischen Chemie), creado inicialmente por Friedrich Konrad Beilstein en 1881, e sucesivamente posto ao día, e apareceu en liña con diferentes nomes, como Crossfire Beilstein. Desde 2009, o contido é mantido e distribuído por Elsevier Information Systems en Frankfurt co nome "Reaxys".
A base de datos contén información sobre reaccións, substancias, estruturas e propiedades. Dispón de 350 campos que conteñen datos físicos e químicos (como o punto de fusión, índice de refracción etc.) para cada substancia. Tamén contén referencias á litertura na cal aparece a reacción ou a substancia. A finais de 2008 contiña 10 millóns de estruturas, 10 millóns de reaccións e 37 millóns de datos, e analizáronse 2 millóns de artigos orixinais. miniatura|dereita|Unha das edicións antigas do manual de Beilstein, no que se baseou a base de datos.
O contido do Beilstein está dispoñible a través de Reaxys e é complementado con información tomada de Gmelin (o cal dá acceso á Gmelin Database), un gran repositorio de información sobre química organometálica e inorgánica, e tamén con información tomada da Patent Chemistry Database. A marca rexistrada Reaxys e a propia base de datos son propiedade e están protexidas por Elsevier Properties SA e son usadas con licenza.
Nodicia de Kesos
O Documento de Kesos ou Nodicia de Kesos é un escrito en asturleonés datado entre os anos 974 e 980, feito na provincia de León. Consérvase unha copia no arquivo da catedral de León, co nome de Manuscrito 852v.
É o texto máis antigo en romance do Reino de León (910-1230). É ademais o primeiro documento escrito nunha lingua romance da Península Ibérica dos que se ten constancia, e o segundo en calquera romance despois dos Xuramentos de Estrasburgo, en lingua francesa.
O texto é unha nota de carácter funcional: o inventario de queixos que fixo o monxe encargado da despensa do mosteiro de San Xusto e San Pastor de La Rozuela, preto de León. Está escrito na parte traseira dun documento de doazón datado en 956. Menéndez Pidal datouno cara a 980 porque para que fose un pergamiño reutilizado, o documento orixinal xa non tería valor legal. Porén, estudos máis recentes de Fernández Catón e outros propoñen unha datación algo anterior, cara aos anos 974-975, debido a unha referencia histórica contida no propio texto en relación a unha visita do rei Ramiro III.
A nivel lingüístico destaca por ser unha anotación nun romance moi primitivo, e por estar fóra da encorsetada linguaxe xurídica da época, inzada de fórmulas latinas que se repetían, mentres que no documento o monxe tivo que improvisar a escrita sen un modelo previo, redactando de forma totalmente libre e espontánea.
Texto
Segundo a edición de Fernández Catón et al., 2003:
Costa Daurada
Un dos atractivos turísticos de Costa Daurada é o parque temático Port Aventura, situado entre os concellos de Vila-seca e Salou, moi preto da cidade de Tarragona. Ademais pódense atopar por todo o litoral lugares pintorescos como El Roc de Sant Gaieta ou o Arco de Berà, lugares de gran valor, como a cidade de Tarragona declarada patrimonio da humanidade, coas súas ruínas romanas ou tamén varias vilas de pequeno tamaño, ou lugares tan auténticos como Sant Carles de la Ràpita, cun dos mellores portos pesqueiros de toda a costa.
Soles de Mexicali
O Soles de Mexicali é un equipo de baloncesto profesional mexicano da localidade de Mexicali, Baixa California. Aínda que fundados no ano 2005, os Soles de MExicali son un dos equipos máis exitosos do baloncesto mexicano, sendo campións da LNBP en 2006 e 2015 e subcampións en 2008, 2009 e 2016.
400
Acontecementos
miniatura|dereita|200px|Occidente ca. 400
Outros
Historia ano a ano
Costa do Maresme
300px|miniatura|Praia de [[Pineda de Mar, na costa do Maresme]]A Costa do Maresme é o nome de carácter turístico asignado á costa barcelonesa que coincide co litoral da comarca do Maresme, desde Montgat ata o río Tordera, en Blanes.
A poucos quilómetros ao norte de Barcelona esténdese a estreita franxa costeira alargada entre a Cordilleira Litoral, que a protexe dos ventos do norte e o mar Mediterráneo. Identifícase con longas praias areosas, atractivas poboacións mariñeiras e núcleos de gran tradición turística.
Grazas á suavidade do clima, a luminosidade mediterránea da paisaxe e a súa idónea situación xeográfica, é zona residencial e turística de primeira magnitude, acollendo nos últimos anos parte da súa nova poboación con orixe na cidade de Barcelona que trasladou a súa primeira residencia á veciña comarca do Maresme.
No Maresme, ademais da tradicional actividade agrícola, centrada sobre todo no cultivo da vide, a floricultura e a horta, destaca a industria téxtil e de tecidos de punto. A pesca concéntrase en Arenys de Mar, primeiro porto pesqueiro da Costa do Maresme, tamén ten outras instalacións portuarias de tipo deportivo como a de El Masnou ou a de Port Balís en Sant Andreu de Llavaneres.
Con poboacións pioneiras no desenvolvemento do turismo como Caldes d'Estrac, ou xa posteriormente Calella, Pineda de Mar ou Malgrat de Mar no Alt Maresme.
Bandeira da Cidade do Vaticano
A bandeira da Cidade do Vaticano consiste en dúas bandas verticais de cores amarelo e branco coas chaves de San Pedro cruzadas e a Tiara Papal centrada na banda branca. É unha das dúas bandeiras estatais cadradas do mundo, sendo a bandeira de Suíza a outra.
Historia
A bandeira foi adoptada o 7 de xuño de 1929, o ano no que o papa Pío XI fixo o tratado con Italia, establecendo un novo estado independente gobernado polos Papas, que en 1870 perderan a súa soberanía territorial coa incorporación final a Italia dos anteriores Estados Pontificios, moito máis grandes. A bandeira está dividida en dúas bandas, a metade máis próxima ó mastro é a amarela. O Escudo de armas da Santa Sé atópase na metade branca.
Vianesa
A vianesa é unha raza de vacún autóctona de Galicia.
Morfoloxía
Cun peso medio duns 550-600 quilos, aínda que os touros poden acadar os 850–920 kg. Esta raza posúe unha pelaxe marrón escura e uns característicos cornos largos en espiral. A pelaxe dos touros é máis escura. Os francos son sombríos e o fociño escuro e aureolado cunha banda clara. De gran poder de tracción, críase tamén pola súa carne. É unha raza típica da provincia de Ourense.
Utilidade
Dende época antiga as vacas de raza vianesa empréganse de forma ecléctica para usos de tracción e produción de carne e leite. A vacas son boas nais e producen un leite moi rico e nutritivo para o crecemento dos becerros. Habitualmente pastoréase cun sistema semiextensivo-extensivo, con estabulación no inverno, e pastoreo ó aire libre durante o resto do ano, alimentándose tanto en pastos abertos como en zonas frondosas. A raza está ben adaptada ó rudo clima montañés da súa zona de distribución e resulta adecuada para a produción de carne como outras razas próximas, como a rubia galega.
Santa Helena del Opón
Santa Helena del Opón é un concello colombiano, localizado no departamento de Santander. Débelle o seu nome ao río Opón, que cruza a vila e lle serve de límite occidental co concello de Vélez. Está dividida en catro correxementos: La Aragua, Cachipay, Plan de Álvarez e San Juan Bosco De la Verde.
Lobelle
O topónimo galego Lobelle pódese referir a:
Como apelido pode referirse a:
Quique Setién
Enrique "Quique" Setién Solar, nado en Santander o 27 de setembro de 1958, é un exfutbolista e actual adestrador profesional de fútbol español. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección española. Dende outubro de 2022 adestra o Villarreal, na Primeira División.
Traxectoria
Nado en Santander en 1958, debutou co equipo da súa cidade, o Racing de Santander, en Primeira División en 1977 con tan só 19 anos. No club cántabro xogou oito tempadas consecutivas, nas que pasou de ser un xogador non indiscutible até ser o capitán do equipo co número 10 nas costas. Porén, durante as súas primeiras tempadas no Racing, perdeuse por completo a tempada 1982-1983 por mor dunha grave lesión. A súa gran tempada 1984-85, onde conseguiría sete goles, chama a atención do Atlético de Madrid, onde xa no seu primeiro ano no club colchoneiro sería un dos xogadores importante do club, chegando ser internacional absoluto con.
Coa selección debutaría o 20 de novembro de 1985 no estadio de La Romareda, en Zaragoza, como titular ante (0-0). Posteriormente xogaría no Luis Casanova de Valencia o 18 de decembro de 1985 ante (2-0), formando parte do once inicial, e o 22 de xaneiro de 1986 no Estadio Insular das Palmas de Gran Canaria contra a desaparecida  (2-0). Formaría parte tamén do combinado español no Mundial de México de 1986, aínda que non chegou xogar. Anteriormente fora tamén internacional sub-21 e olímpico, así como despois da súa retirada do fútbol profesional do combinado de fútbol praia entre 1996 e 2003.
Adestrador
O 19 de outubro de 2015 firmou polo UD Las Palmas, en substitución de Paco Herrera, cun contrato até xuño de 2016 prorrogable por un ano máis.
A columna de posto refírese á posición que ocupaba o equipo no momento en que Quique Setién abandona o club. Se está en cursiva quere dicir que deixou de traballar nese club antes de chegar á fin da tempada.
Klemens Wenzel von Metternich
Klemens Wenzel Nepomuk Lothar Fürst von Metternich-Winneberg-Beilstein, nado en Coblenza en 1773 e finado en 1858, foi un político e diplomático austríaco.
Traxectoria
Nado no seo da nobreza menor de Westfalia, estudo dereito na Universidade de Estrasburgo en 1790 entrou no corpo diplomático, casou en 1795 coa filla pequena do antigo chanceler austríaco Wenzel Anton Graf Kaunitz, nomeado embaixador en Berlín (1803), en París (1806), chanceler dende 1809, tentou unha política de aproximación a Napoleón Bonaparte para mudar despois a unha política de confrontación que acabou coa derrota de Napoleón. Presidiu o Congreso de Viena e dirixiu a vida política europea da primeira metade do século XIX, considerado un dos iniciadores da diplomacia europea.
Po (materia)
400px|miniatura|Despois de 3 anos de uso, o po bloqueou o disipador deste [[ordenador|ordenador portátil, facéndoo fallar.]] O po é o nome xenérico para as partículas sólidas con diámetro menor aos 500 micrómetros (500 μ) e, en forma máis xeral, ás pequenas partículas de materia.
Na Terra, o po que se encontra na atmosfera provén de varias fontes como, por exemplo, do solo, levantado polo vento, das erupcións volcánicas, dos incendios e da contaminación atmosférica.
O po disperso no aire considérase un aerosol, e pode ter efectos sobre as propiedades e comportamento da atmosfera fronte á radiación solar e efectos significativos no clima.
O po é responsábel das pneumoconioses, enfermidades do pulmón producidas pola inhalación de determinadas partículas en suspensión (de asbesto: asbestose, de sílice: silicose etc.).
O riscos destas doenzas determinaron a adopción, nos países desenvolvidos, dunha serie de leis que regulan as condicións ambientais nos lugares de traballo.
Aaron Geramipoor
Aaron Geramipoor, nado o 11 de setembro de 1992 en Manchester (Inglaterra), é un xogador profesional de baloncesto británico, no que se desenvolve na posición de pivote cunha altura de 2,13 metros. É internacional coas categorías inferiores do Reino Unido.
Traxectoria
Geramipoor naceu en Manchester (Reino Unido), cidade na que deu os seus primeiros pasos no mundo do baloncesto. Con 16 anos, mentres participaba nun torneo chama a atención da Canarias Basketball Academy, os cales comezan a seguir a súa traxectoria. Pouco tempo despois, a academia oferecélle unha bolsa para a temporada 2009−2010. Ao ano seguinte viaxa aos Estados Unidos, onde pasa a formar parte do equipo da Universidade de Seton Hall.
No ano 2014, tras acabar a súa formación, regresa a España formando parte do CB Robari-Canarias Basketball Academy da Liga LEB Prata. Alí, tras facer unhas destacábeis medias de 14,1 puntos e 8,5 rebotes por partido, asina en xaneiro co Club Ourense Baloncesto da Liga LEB. Co equipo galego consegue o ascenso á Liga ACB. A súa destacada actuación chama a atención do CB Gran Canaria da ACB, que conta con el a proba. Porén, finalmente o xogador inglés decide xogar no Soles de Mexicali de México, equipo co que acaba en primeira posición da Liga regular, aínda que acabaría perdendo na final do Playoff polo título. Na competición norteamericana aporta 8,7 puntos e 4,9 rebotes por partido, chegar ser nomeado MVP da xornada. En 2016 ficha polo Club Baloncesto Breogán, con todo deixa o equipo o 20 de febreiro de 2017.
Larvivora komadori
Larvivora komadori é unha especie de ave paseriforme da familia Muscicapidae endémica das illas Ryūkyū do Xapón.
Taxonomía
miniatura|esquerda|Macho. Esta especie clasificábase antes no xénero Erithacus (os paparroibos), xunto a Larvivora akahige. Pero estudos filoxenéticos realizados en 2006 e 2010 demostraron que as dúas especies asiáticas estaban máis próximas á especie naquel momento clasificada como Luscinia cyane (hoxe Larvivora cyane) que do paparroibo. Como Luscinia non era monofilético recuperouse o vello xénero Larvivora para situar o clado que contiña Larvivora komadori, Larvivora akahige, Larvivora cyane e outras especies (antes no xénero Luscinia).
O nome científico desta especie, komadori, é algo confuso, xa que é o nome común en xaponés do seu parente Larvivora akahige, e viceversa, o nome científico deste último, akahige, é o nome común en xaponés de Larvivora komadori.
Recoñécense dúas subespecies:
Esan Ozenki Records
Esan Ozenki (en galego:«Dío alto» ou «Berra forte») foi unha discográfica de Euskadi que existiu entre 1991 e 2001, chegando a editar 200 traballos. Foi fundada polo grupo musical Negu Gorriak. Cando o grupo se disolveu definitivamente no 2001, desapareceu tamén Esan Ozenki. Despois dunha reorganización, converteuse en Metak.
Paralelo a Esan Ozenki apareceu o subselo Gora Herriak («Vivan os pobos»), co que editaron material de artistas de fóra de Euskal Herria (Inadaptats, de Cataluña; Antón Reixa, de Galicia; Hechos Contra el Decoro, de Madrid, Banda Bassotti, de Italia; Todos Tus Muertos, da Arxentina; Zebda, de Francia...).
Historia
A discográfica aflorou no panorama musical vasco en 1991, cando o grupo Negu Gorriak decidía apostar pola autoxestión e autoedición. Crearon así Esan Ozenki, en principio ideada para editar o seu propio material e o de grupos vascos que cantasen en éuscaro e cos que tiñan certa afinidade política:
No seu modo de funcionamento, o grupo fixouse en pequenos selos independentes como Dischord, Factory Records ou Alternative Tentacles. A organización, polo tanto, era horizontal e asemblearia. Non había pagos por copia vendida, senón que os beneficios repartíanse ao 50% entre a discográfica e o grupo. Esan Ozenki facíase cargo dos gastos de gravación, produción e masterización, así como da promoción. Para a distribución empregaron distribuidoras independentes por toda Europa, Xapón, Latinoamérica e Estados Unidos.
O nome Esan ozenki é o título da primeira canción do primeiro disco de Negu Gorriak, que á súa vez aludía á canción de James Brown «Say It Loud / I'm Black and I'm Proud» («Dío en alto / Son negro e estou orgulloso»).
Aínda que a súa estratexia primixenia era difundir e potenciar o uso do éuscaro na música, esta veuse superada en 1994, cando crearon o subselo Gora Herriak, co que editaron material de grupos que non cantaban en vasco, internacionalizando así o seu catálogo. Os primeiros proxectos do subselo foron Dale Aborigen dos arxentinos Todos Tus Muertos e Avanzo Di Cantiere dos italianos Banda Bassotti.
Cando Negu Gorriak gañou o xuízo contra Enrique Rodríguez Galindo polo tema Ustelkeria (podremia), os membros do grupo decidieron reorganizar a compañía, pois Negu Gorriak disolvíase e a discográfica tamén o fixo. Así, cando Negu Gorriak se separaron definitivamente en 2001, a compañía reorganizouse como Metak.
Instituto de Francia
miniatura|300px|Entrada principal do Instituto de Francia O Instituto de Francia (en francés Institut de France) é unha institución académica francesa creada o 25 de outubro de 1795.
O Instituto fomenta a investigación e apoia a creación, mediante premios, bolsas e axudas. Situado baixo a protección do presidente da República, tamén é o gardián dun importante patrimonio formado por residencias e coleccións que lle foron legadas desde finais do século XIX.
Composición
Na actualidade, comprende as seguintes cinco academias francesas:
Outras institucións dependentes
Do Instituto dependen catro bibliotecas de investigación:
En 2005, comezou a emitir Canal Académie, unha radio por Internet ligada ás actividades do Instituto.
O edificio
miniatura|400px|O Instituto de Francia visto desde a ponte das artes sobre o Sena En 1661, o cardeal Mazarino, posuidor dunha gran fortuna, dispuxo no seu testamento que fora erixido un palacio que albergara a fundación dunha Academia na que serían educados sesenta nobees nados nas catro provincias conquistadas e vinculadas a Francia polos tratados de Westfalia (1648) e dos Pireneos (1659) (de aí o nome: "Colexio das Catro Nacións", que eran o Artois, a Alsacia, o Pinerolo e os condados cataláns do Rosellón, Conflent, Vallespir e a Alta Cerdaña.
Jean-Baptiste Colbert, secretario de Estado de Luís XIV, encargou a Louis Le Vau a realización dos planos do palacio. Este debería erixirse fronte ao Louvre, na outra beira do río Sena. A construción do edificio levouse a cabo entre 1662 e1688.
En 1796, o edificio albergaba un liceo elitista, a "Escola Central das Catro Nacións".
Corina Porro
María Corina Porro Martínez, nada en Ferrol o 1 de decembro de 1953, é unha política galega e diplomada en enfermería pola Universidade de Santiago de Compostela.
Traxectoria
Concelleira polo PPdeG no concello de Vigo entre 1995 e 1999. Foi directora xeral de Servizos Sociais entre 1999 e 2001. Deputada do Parlamento de Galicia e Conselleira de Asuntos Sociais durante o período 2002-2003. Foi senadora por designación autonómica entre 2004 e 2006 e nas Eleccións Xerais de 2008 pola provincia de Pontevedra.
Chegou a alcaldía de Vigo no 2003 tras unha moción de confianza perdida polo socialista Ventura Pérez Mariño, asociada á aprobación das ordenanzas fiscais, na que votaron a favor os dez concelleiros do PPdeG e os sete do BNG e en contra os oito concelleiros do PSdeG-PSOE e os dous de PROVI. Permaneceu no cargo ata as eleccións locais de 2007, nas cales, aínda que a súa lista conseguiu 13 concelleiros, a suma dos concelleiros socialistas (9) e do BNG (5) levaron á alcaldía o socialista Abel Caballero. Foi presidenta da Autoridade Portuaria de Vigo (2009-2011). En xullo de 2019 foi nomeada Delegada da Xunta de Galicia en Vigo, cargo que ostentou ata xuño de 2020 por mor da convocatoria das eleccións autonómicas de 2020. En agosto de 2020, tralas eleccións e logo da constitución da Mesa do Parlamento de Galicia, foi nomeada Secretaria do Parlamento de Galicia.
Azúmara
O topónimo galego A Azúmara pode referirse a:
Teodosio II
miniatura|dereita|160px|Busto de Teodosio II. Flavius Theodosius, coñecido como Teodosio II, nado o 10 de abril do 401 e finado o 28 de xullo de 450, foi o fillo máis vello de Eudoxia e de Arcadio, á idade de 7 anos converteuse en emperador romano de Oriente, gobernando desde o 408 ao 450. Primeiro o goberno estivo en mans de Antemio, prefecto pretorio de oriente, que xa gobernara durante o reinado de seu pai, pero a partir do 414 Teodosio viuse influenciado pola súa irmá máis vella, Pulqueria, que o levou a un cristianismo intransixente e á persecución de xudeus e pagáns.
Casou con Atenais no ano 421, filla dun sofista pagán, que tivo que bautizarse antes de casar co emperador. Cambiou o seu nome para Eudoxia Aelia. Con ela tivo unha filla, chamada Licinia Eudoxia, que casou con Valentiniano III, emperador Romano de Occidente.
Durante o reinado de Teodosio apareceu o nestorianismo e os primeiros problemas graves de relixión, que afectarían fortemente ao imperio no futuro próximo e a longo prazo. os seus exércitos rexeitaron invasións persas, pero foi derrotado por Atila o huno, a quen debeu tributar. Tamén creou a Universidade de Constantinopla.
Faleceu inesperadamente en 450, produto dun accidente ecuestre.
O Código de Teodosio
En 429 Teodosio creou unha comisión para sintetizar e aclarar tódalas leis existentes desde o reinado de Constantino e crear un sistema legal completamente formalizado. Este plan quedou incompleto, pero unha segunda comisión, que recolleu toda a lexislación existente, si se completou e a súa colección publicouse como o Codex Theodosianus no 438.
Segunda dinastía de Exipto
A Segunda Dinastía de faraóns exipcios forma parte, coa primeira dinastía, do período Arcaico, e transcorre aproximadamente entre o 2850 e o2700 a. C..
Esta dinastía marca un reforzamento do poder absoluto baseado nunha organización centralizada e a utilización máis intensiva da escritura (aumento de burocracia). Menfis convértese na capital do reino do norte con Uneg e Sened.
Os reis da segunda dinastía deben loitar contra os nubios e lograr a pacificación do norte do país, que só a conseguirá Khasekhemui, ao final da dinastía.
A segunda dinastía pecha o período Arcaico ou Tinita, (nome dado do lugar de onde procedían os primeiros faraóns das dúas primeiras dinastías, Tinis, This en exipcio, preto de Abidos)
Gobernantes
Para os tres primeiros faraóns, as fontes están bastante de acordo e a orde está apoiada por unha inscrición na estatuíña de Hetepdief, que serviu nos cultos mortuorios destes tres reis.
Pero a identidade dos seguintes gobernantes non está clara. As fontes sobreviventes poderían estar dando o nome Horus ou o nome Nebty e os nomes de nacemento destes gobernantes. Tamén poden ser individuos completamente diferentes ou poden ser nomes lendarios. É posible que isto nunca se resolva.
Teorizouse que despois do reinado de Nynetjer, o país dividiuse e gobernárono dous sucesores debido á complexa administración estatal de todo Exipto.
A seguinte lista contén varios nomes de rei de diferentes fontes:
Co último gobernante, as fontes volven a estar de acordo:
Outra opción sería a seguinte, aínda que só coñécense con seguridade os nomes e a orde dos catro primeiros soberanos e do último, pero non se puido identificar case ningunha tumba real.
Segundo Manetón, Tinis era a capital do estado, como na Primeira Dinastía, pero os tres primeiros reis foron enterrados en Saqqara, o que suxire que o centro do poder se mudara a Menfis. Máis aló disto, pouco se pode dicir sobre os acontecementos durante este período xa que os rexistros anuais sobre a pedra de Palermo só perviven ata o final do reinado de Raneb Nebra e parte de Ninetjer. Un acontecemento importante, a unificación do Alto e Baixo Exipto, puido ocorrer durante o reinado de Khasekhemui xa que moitos exiptólogos len o seu nome como "xorden as Dúas Potencias".
Libertad Alonso Puente
Libertad Carmen Alonso Puente, nada en Santiago de Compostela o 7 de outubro de 1910, foi unha mestra galega.
Traxectoria
O seu nome figura no monólito levantado a iniciativa da Asociación Terra de Outes, no lugar da Coviña, no límite entre os concellos de Outes e Muros, dedicado a todos os asasinados destes dous concellos.
Illa Nanumea
A illa Nanumea é a máis grande e meridional das 6 illas do atol Nanumea, no Pacífico Sur.
Nanumea ten aproximadamente 4,6 quilómetros de longo e ata 600 metros de ancho. Na parte occidental esta Lolua, a capital do atol.
Progresistas Vigueses
Progresistas Vigueses foi un partido político de ámbito municipal vigués liderado por Manoel Soto Ferreiro. Nas eleccións autonómicas de 2001 formou parte da Democracia Progresista Galega e pouco antes das eleccións municipais do 2003 uniuse á Unión Galega de Agustín Arca Fernández. Obtivo 1 concelleiro nas eleccións de 1999 (o propio Manoel Soto) e 2 no 2003 (Manoel Soto e Agustín Arca). Trala morte de Agustín Arca ocupou o seu posto o mariñeiro e patrón de barco Xulio Alonso Vázquez. En 2004 integrouse no Partido Galeguista
Coxito
Nos insectos, denomínase coxito, e ás veces tamén coxopodito, ao esclerito basal onde se orixinan as proxeccións que dan orixe a un apéndice.
Trátase do segmento proximal dos apéndices abdominais reducidos dos insectos, situado entre a parede do corpo e o estilo.
Ás veces, como nos hexápodos da clase dos dipluros, o coxito aparece fusionado ao esterno corresponente.
Calista
Non existe no Estado Español ningunha titulación académica nin validación de título estranxeiro que conteña a palabra calista, a titulación oficial é a de podólogo.
Requisitos
Para exercer a podoloxía é necesario estar en posesión da titulación universitaria correspondente.
As accións dos intrusos poden afectar a seguridade e a integridade das persoas que por descoñecemento se expoñen a el e constitúe unha mala imaxe da profesión ante a sociedade.
Anita Delgado
Anita Delgado Briones, nada o 8 de febreiro de 1890 en Málaga e finada o 7 de xullo de 1962 en Madrid, foi unha bailaora e cantaora andaluza.
Traxectoria
El facilitoulle unha educación, mesmo aprendéndolle francés e inglés. Casou con ela en Kapurthala o 28 de xaneiro de 1908 polo rito sikh. Logo do casamento, ela adoptou o nome de Rani Prem Kaur Sahiba. Pouco despois, o 26 de abril de 1908, naceu o seu primeiro fillo co Maharaxá, o Maharajkumar Ajit Singh Sahib Bahadur, quen sería educado na Universidade de Cambridge e na Academia Militar Dehra Dun, para chegar a ser Asistente do Comisario de Comercio Indio na Arxentina antes de morrer en 1982. Posteriormente viaxarían por Europa e a India. Ela escribiu un libro sobre esta época intitulado "Impresiones de mis viajes a las Indias". Durante a 1ª Guerra Mundial o seu home traballaría en hospitais británicos e franceses.
Cando separaron en 1925, Anita ficou en París co fillo. Finou o 7 de xullo de 1962 en Madrid.
No cinema
Había un proxecto para que no 2006 se comezase a rodar un filme sobre a vida de Anita co título La princesa de Kapurthala protagonizada por Penélope Cruz.
Física nuclear
A física nuclear é unha rama da física que estuda as propiedades e o comportamento dos núcleos atómicos. A física nuclear é coñecida maioritariamente pola sociedade a traverso do seu papel na enerxía nuclear en centrais nucleares e no desenvolvemento de armas nucleares, tanto de fisión como de fusión nuclear. Nun contexto máis amplo, defínense a física nuclear e física de partículas como a rama da física que estuda a estrutura fundamental da materia e as interaccións entre partículas subatómicas.
Desintegración nuclear
Os núcleos atómicos consisten en protóns, cargados positivamente, e neutróns sen carga. ó número de protóns dun núcleo chámaselle número atómico, e define ó elemento químico. Todos os núcleos con 11 protóns, por exemplo, son núcleos de átomos de sodio (Na). Un elemento pode ter varios isótopos, cuxos núcleos teñen un número distinto de neutróns. Por exemplo, o núcleo de sodio estable contén 12 neutróns, mentres que os que conteñen 13 neutróns son radioactivos. Eses isótopos anótanse como 1123Na e 1124Na, onde o subíndice indica o número atómico, e o superíndice representa o número total de nucleóns, é dicir, de neutróns e protóns. Calquera especie de núcleo designada por un certo número atómico e de neutróns chámase núclido.
Os núclidos radioactivos son inestables e sofren unha transformación espontánea en núclidos doutros elementos, liberando enerxía no proceso (véxase Radioactividade). Esas transformacións inclúen a desintegración alfa, que supón a emisión dun núcleo de helio (2He2+), e a desintegración beta ou a desintegración β (positrón). Na desintegración β un neutrón transfórmase nun protón, con emisión simultánea dun electrón de alta enerxía. Na desintegración β+ un protón nuclear convértese nun neutrón emitindo un positrón de alta enerxía (véxase Partículas elementais). Por exemplo, o 24Na sofre unha desintegración β formando o elemento superior, o magnesio:
1124Na → 1224Mg + β + γ
A radiación gamma (γ) é radiación electromagnética de alta frecuencia e enerxía. Cando se produce a desintegración α ou β, o núcleo resultante permanece a miúdo nun estado excitado (maior enerxía), polo que se produce unha emisión de raios gamma e o núcleo pasa a un estado de menor enerxía.
Ó representar a desintegración dun núclido radioactivo débese determinar tamén o período de semidesintegración do núclido, é dicir, o tempo que tarda en desintegrarse a metade da mostra. O período de semidesintegración do 24Na, por exemplo, é de 15 horas. Os físicos nucleares determinan tamén o tipo e enerxía da radiación emitida polo núclido.
Primeiros experimentos
A radioactividade foi descuberta nos sales de uranio polo físico francés Henri Becquerel en 1896. En 1898, os científicos franceses Marie e Pierre Curie descubriron dous elementos radioactivos existentes na natureza, o polonio (84Po) e o radio (88Ra). Durante a década de 1930, Irène e Frédérick Joliot-Curie obtiveron os primeiros núclidos radioactivos artificiais bombardeando boro (5B) e aluminio (13Al) con partículas α para formar isótopos radioactivos de nitróxeno (7N) e fósforo (15P). Os isótopos destes elementos presentes na natureza son estables.
Os científicos alemáns Otto Hahn e Fritz Strassmann descubriron a fisión nuclear en 1938. Cando se irradia uranio con neutróns, algúns núcleos divídense en dous, con números atómicos aproximadamente a metade do número atómico do uranio. A fisión libera unha cantidade enorme de enerxía e utilízase en armas e reactores de fisión nuclear.
Reaccións nucleares
A física nuclear inclúe tamén o estudo das reaccións nucleares: o uso de proxectís nucleares para converter un tipo de núcleo noutro. Se, por exemplo, se bombardea o sodio con neutróns, parte dos núcleos estables 1123Na capturan estes neutróns para formar núcleos radioactivos 1124Na:
1123Na + n -> 1124Na + γ
Estas reaccións estúdanse colocando mostras dentro dos reactores nucleares para producir un fluxo alto de neutróns (número elevado de neutróns por unidade de área).
Os núcleos tamén poden reaccionar entre eles pero, se están cargados positivamente, repélense entre si con gran forza. Os núcleos proxectís deben ter unha enerxía o bastante alta como para superar a repulsión e reaccionar cos núcleos branco. Os núcleos de alta enerxía obtéñense nos ciclotróns, nos xeradores de Van de Graaff e en xeral, en aparellos aceleradores de partículas.
Unha reacción nuclear típica é a que se utilizou para producir artificialmente o elemento seguinte ao uranio (92U), que é o elemento máis pesado existente na natureza. O neptunio (93Np) obtívose bombardeando uranio con deuteróns (núcleos do isótopo hidróxeno pesado, 2H) segundo a reacción:
92U + 12H -> 93Np + n
Análise radio químico
As partículas alfa, que son emitidas normalmente por elementos con números atómicos superiores a 83, teñen a enerxía discreta característica dos núclidos emisores. Así, os emisores a poden ser identificados medindo a enerxía das partículas α. As mostras a medir deben ser moi delgadas porque estas partículas perden rapidamente enerxía ó atravesar o material. Os raios γ tamén teñen a enerxía discreta característica do núclido que se desintegra, polo que a enerxía destes raios tamén pode usarse para identificar núclidos. Posto que os raios γ poden atravesar unha cantidade considerable de material sen perder enerxía, a mostra non ten que ser delgada. Os espectros de enerxía das partículas beta (e os positróns) non son útis para identificar núclidos porque se estenden sobre todas as enerxías ata un máximo para cada emisor β.
Con frecuencia, as técnicas de física nuclear empréganse para analizar materiais rastrexando elementos presentes en cantidades moi pequenas. A técnica utilizada chámase análise de activación. Irrádiase unha mostra con proxectís nucleares (normalmente neutróns) para converter núclidos estables en núclidos radioactivos, que logo mídense con detectores de radiación nuclear. Por exemplo, o sodio dunha mostra pode ser detectado irradiando a mostra con neutróns, e convertendo así parte dos núcleos estables 1123Na en núcleos radioactivos 1124Na; a continuación mídese a cantidade destes últimos contando as partículas β e os raios g emitidos.
A análise de activación pode medir (sen separación química) cantidades tan pequenas como 1 nanogramo (10-9 g) duns 35 elementos en materiais como o chan, as rochas, os meteoritos e as mostras lunares. Tamén pode utilizarse para analizar mostras biolóxicas, como o sangue e o tecido humano; con todo, nos materiais biolóxicos pódense observar poucos elementos sen separacións químicas.
Outras aplicacións importantes da física nuclear son o desenvolvemento de métodos para producir especies radioactivas utilizadas para a diagnose e os tratamentos médicos. Tamén desenvolveu os isótopos trazadores que se usan para estudar o comportamento químico dos elementos, para medir o desgaste dos motores de automóbiles e noutros estudos que empregan cantidades mínimas de material.
Fisión e fusión
Os conceptos de fisión e fusión nuclear difiren nas características de formación de cada un. Desta forma atópase que a fisión (utilizada nas bombas nucleares de uranio, como as da segunda guerra mundial contra o Xapón) consiste no "bombardeo" de partículas subatómicas ó uranio (ou a calquera elemento transuránico, a condición de que as súas características permítano), traendo como consecuencia a fisión (de alí o seu nome) do átomo e con isto a dos demais átomos adxacentes ó bombardeado en reacción en cadea. Mentres que a fusión é a unión baixo certas condicións (altas presións, altas temperaturas, altas cargas etc.) de dous ou máis átomos, esta crea moita máis enerxía e obsérvase na coñecida bomba H (bomba de hidróxeno).
A fusión representa diversos problemas, xa que a nivel atómico as cargas dos átomos repélense entre si impedindo a unión destes, por isto recórrese xeralmente á utilización de isótopos radioactivos (como o é o deuterio, isótopo do hidróxeno), perfecto para a fusión polo seu pequeno número atómico e unha radioactividade considerable, así que con esta diferenza de potencial (producida pola radioactividade) e condicións de alta voltaxe, en conxunto de técnicas sen carga e aceleración de partículas lograríase a fusión dos devanditos átomos converténdoos ó estado de plasma e por conseguinte, ionizándoos (perdendo os electróns) favorecendo á unión. A unión de átomos de deuterio ten dous posibles resultados:
D -> D = T P
D -> D = H3 N
Falando particularmente do segundo caso, a unión de dous átomos de deuterio podería formar H2, o cal transformaríase en H3 (helio) N (e a liberación dun neutrón). A enerxía créase a partir da liberación do neutrón.
A enerxía da fusión é tan poderosa que polo momento no pode aproveitarse ó máximo. E representa moitas vantaxes en relación á fisión nuclear:
Así mesmo, xorden os reactores de fusión nuclear, que funcionan con aceleración de partículas (en ciclotróns ou aceleradores comúns), con confinamento electrostático (creado por Philo T. Farnsworth) onde se somete deuterio a baleiro e a altas voltaxes en conxunto ao seu aceleración producida por atracción de potenciais eléctricos. Entre outras técnicas.
Búbal
O topónimo Búbal pode referirse a:
Aberaeron
Aberaeron (do Aberaeron estuario do Río Aeron, que deriva do galés medio aer - 'matanza', que dá nome a Aeron, un deus galés da guerra ) é unha vila turística de Ceredigion, Gales. Localizada entre Aberystwyth e Cardigan, é a sede do Consello do Condado de Ceredigion. Ten costa coa Baía de Cardigan. A vila foi construída en 1805 no estuario do río Aeron. No 2001, tiña unha poboación de 1.520 habitantes.
Historia
A actual cidade foi deseñada e fundada a partir de 1805 polo reverendo Alban Thomas Jones Gwynne. O porto consturíuse apoiándose na industria da construción naval no século XIX. Un grupo de casas de obreiros e unha escola foron construídos no lado norte da baía. Os barcos de vapor seguiron visitando o porto ata a década de 1920, e nos últimos anos, converteuse nun pequeno porto para as embarcacións de recreo. O estuario tamén está atravesado por unha ponte peonil de madeira.
A artesanía foi unha parte importante da vida da localidade. A información rexistrada nos directorios comerciais amosa que en 1830, aínda que non se desenvolvera plenamente como porto, había en Aberaeron un fabricante de la, un zapateiro, un panadeiro, un muíño de millo, un ferreiro e fabricante de pas, dous carpinteiros de ribeira e un fabricante de sombreiros.
A finais da década de 1890, un teleférico alimentado a man, o Aeron Express, foi construído para transportar ós traballadores a través do porto cando a ponte foi derrubada polas asulagamentos. A estrutura fue recreada nos anos 1980 como unha atracción turística que se prolongou ata a fin do verán de 1994.
A arquitectura de Aberaeron é infrecuente nesta parte rural de Gales, xa que está construído arredor dunha praza principal de elegantes edificios agrupados arredor do porto. Foi unha obra de Edward Haycock, un arquitecto de Shrewsbury. Algúns edificios desta zona foron de suficiente interese como para aparecer nalgúns dos selos postais británicos.
Coea
O topónimo galego Coea pode referirse a:
Gruiformes
Os gruiformes son unha orde aves neognatas, moi diversa, que contén nove familias actuais, entre as que destacan os grous, as pitas de auga ou as avetardas.
Tradicionalmente, familias de aves terrestres que non semellaban pertencer a calquera outra orde eran clasificadas como gruiformes. Incluíronse as avetardas de terra, as gruas grandes, as pitas de auga relativamente pequenas, así como unha variedade de familias moi pequenas, algunhas deles que conteñen unha soa especie.
A primeira vista, os gruiformes semellan ter pouco en común entre si porque son morfoloxicamente moi diversos. Con todo, a evidencia anatómica indica que varios grupos dentro dos gruiformes tradicionais aparezan relacionados xeneticamente. Recoñécense varios subconxuntos de gruiformes. Os Rallidae e os Heliornithidae son asociados como o Ralli (aínda que autoridades en sistemática propuxeron que os Rallidae merecen ser unha orde). Aramidae e os Psophiidae forman parte dos Gruiformes.
Taxonomía
Segundo Clements, a orde Gruiformes inclúe nove familias: Ademais, varias familias fósiles foron consideradas, con maior ou menor certidume, gruiformes.
Coraciformes
Os coraciiformes ou coraciformes (Coraciifromes) son unha orde de aves neognatas, normalmente moi rechamantes, entre as que se atopan os picapeixes, as bubelas, os abelleiros, os momotos e os calaos. Xeralmente teñen sindactilia, é dicir, tres dedos do pé apuntando adiante. Inclúe 218 especies.
Son case exclusivas do Vello Mundo, con representación no Novo Mundo limitada a 13 especies de tódidos e momótidos, e seis de pica peixe.
Características
miniatura|esquerda|[[Bubela]] A maioría dos coraciiformes son de tamaño mediano ou grande; o máis pequeno é o abelleiro de gorxa vermella, con 20 cm de lonxitude, mentres que algúns calaos acadan 1,5 m. Todos eles caracterízanse pola presenza constante do padal desmognato, é dicir, as apófises palatinas dos maxilares están soldadas na liña media. O pé ten tres dedas dirixidas cara adiante e unha cara atrás, formando unha pinza, na cal dúas ou tres dedas están soldadas na base (fóra dos corácidos que os teñen libres), coa sola plantar ben desenvolvida. A unlla media é maior cá do polgar (agás nos upúpidos). As ás son curtas e redondeadas ou longas e puntiagudas.
O peteiro é sólido e robusto e ten un tamaño e unha morfoloxía variables; nos calaos acada un tamaño desmesurado e está adornado con excrecioóns córneas en forma de crista dura e coloreada; os momótidos téñeno aserrado para curtar e mastigar insectos; nos abelleiros é longo, fino e curvado cara abaixo. A plumaxe é pouco abondosa, lustrosa e de cores vivas e rechamantes. Nos picapeixes é graxa, o que impide que as plumas se mollen ao mergullarse. O voo é elegante e acrobático, como nos abelleiros, ou rápido e sostido, coma o dos pica peixes, mentres que as bubelas teñen un voo ondulante. Os calaos producen ao voar un son silbante moi semellante ao dos tucanos e que lembra unha válvula de vapor. Os gaios azuis son verdadeiros acróbatas do aire. A cola está formada por dez ou doce rectrices e ten unha lonxitude variable acadando nos momótidos de Suramérica un tamaño considerable que excede claramente a lonxitude do corpo.
Historia natural
A alimentación é esencialmente zoófaga e consiste en toda clase de insectos, pequenos mamíferos, réptiles, ras, peixes etc. Os bucerótidos son omnívoros. Todos teñen un método de caza semellante; Os abelleiros, Coracias e todús axexan dende unha póla nunha árbore, pola que teñen preferencia, permanecendo á espreita ou ben voan a intervalos para capturar as súas presas que levan até a súa póla para bater nelas até matalas. Os pica peixes mergúllanse en picado e, tras capturar un peixe, báteno sobre unha superficie dura, voltéano para tragalo comezando pola cabeza ("a favor de escama"). Algúns, coma os pica peixes, son territoriais; unha parella defende a súa parcela nun tramo de río escorrentando a calquera conxénere que se achegue aos seus dominios. Outros, como os calaos e as Coracias agrúpanse para defenderse ante unha rapaz berrando e facendo balbordo. As bubelas secretan como defensa, sobre todo en época de cría, un líquido oleaxinoso de cheiro nauseabundo a través dunha glándula situada na base da cola.
Taxonomía
miniatura|[[Calao bicorne]] Segundo Clements, os coraciiformes inclúen as seguintes familias:
Nova clasificación
Varias familias que tradicionalmente eran asignadas a este clado foron removidas, como é o caso de Bucerotidae, Bucorvidae, Upupidae e Phoeniculidae, ás cales se lles asignou unha orde de seu (Bucerotiformes). A Leptosomus discolor, a única especie dentro de Leptosomatidae, foi antes incluída na familia Coraciidae.
Cladograma baseado en Hackett et al (2008).
Sundiata Gaines
Sundiata Kofi Gaines, nado en Queens (Nova York) o 18 de abril de 1986, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que actualmente é axente libre..
NBA
Gaines asinou polos Utah Jazz o 5 de xaneiro de 2010. Antes de xogar nos Jazz, acadou 23.9 puntos e 6.9 asistencias en 14 partidos cos Idaho Stampede da NBA Development League. Ademais, xogou tamén coma profesional en Italia, no Pallacanestro Cantù.
O 14 de xaneiro de 2010, no seu quinto partido na NBA, e con só unha práctica cos Jazz, Gaines anotou unha tripla sobre a bucina para dar a vitoria a Utah por 97-96 contra os Cleveland Cavaliers. Foi a primeira tripla na súa carreira na NBA.
O 11 de novembro de 2010, Gaines fichou polos Minnesota Timberwolves. Foi despedido o 4 de xaneiro de 2011.
O 13 de xaneiro de 2011, Gaines asinou un contrato de 10 días cos Toronto Raptors. O 24 de xaneiro, asinou outro contrato de 10 días, pero foi cortado dous días despois cando os Raptors asinaron con Trey Johnson un contrato de 10 días.
Durante o lockout da NBA de 2011, Gaines asinou co BC Armia Tbilsi de Xeorxia, onde xogou de titular habitualmente. Pouco máis tarde, regresou ós Nets.
En setembro de 2012, Gaines asinou cos Indiana Pacers.
Xoán Xardón
Xoán Xosé Xardón Pedras, nado en Vilar de Santos en 1968, é un político galego de CxG-CCTT, previamente do BNG.
Traxectoria
Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Vigo e Dirección de Recursos Humanos pola da Coruña. Foi coordinador de servizos en Cogami Ourense. Concelleiro en Vilar de Santos polo BNG, accedeu á alcaldía en setembro de 2005, ao asumir Xosé Antón Jardón a delegación de Industria en Ourense. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do BNG á alcaldía de Vilar de Santos e foi elixido alcalde con maioría absoluta.
Nas eleccións municipais de 2011 foi reelixido alcalde con maioría absoluta, ocupando o BNG os 7 escanos que compoñen o concello limiao, co apoio do 86,4% dos votos nas municipais do 22 de maio.
A finais do 2012 causa baixa no BNG, pasando a formar parte de Compromiso por Galicia.
Asclepio
dereita|miniatura|Estatua do deus Asclepio, Museo Arqueolóxico de [[Atenas.]]
Asclepio (en grego Ασκληπιός = Asklepios, en latín Aesculapius, de onde vén o nome alternativo Esculapio) era na mitoloxía grega o deus da medicina.
Traxectoria
Podía aparecer representado como unha simple serpe ou cobra; porén a representación máis frecuente era a dun home barbado, cuberto cun manto que deixaba un ombro ao aire, portando na man esquerda un caxato, arredor do cal se enrosca unha serpe, figuración que por veces é confundida co caduceo de Hermes. En ocasións figura aos seus pés un galo, símbolo da vixilancia.