cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carlos Núñez
Traxectoria
Naceu en Vigo en 1971 nunha familia comunista (o seu pai, Carlos Núñez Rodríguez, era un dos líderes do PCG), e comezou a tocar a gaita galega aos oito anos. Aos doce, foi invitado para tocar na Orquestra Sinfónica de Lorient e en 1989 gañou o Trofeo Macallan de Gaita, no Festival Intercéltico de Lorient, despois de quedar segundo nas dúas edicións anteriores. Tamén ese ano gravou xunto ao grupo irlandés The Chieftains a banda sonora da película Treasure Island, cos que seguiría colaborando até ser coñecido como o sétimo Chieftain. Núñez ademais completou a súa formación no ensino académico obtendo a cualificación de matrícula de honra e Premio Extraordinario Fin de Carreira no instrumento frauta de pico polo Real Conservatorio Superior de Música de Madrid.
Carlos Núñez é un estudoso incansábel da música celta e no panorama internacional está considerado como un erudito do tema. As súas investigacións seguen basicamente dúas liñas relacionadas entre si: a orixe da música celta e a súa fusión coas músicas do mundo actuais. O seu interese polo tema levouno a percorrer o globo e a relacionarse con músicos e artistas dos países que visitou, para logo plasmar os seus coñecementos e experiencias na súa prolífica discografía.
Obra discográfica
En 1996 publicou o seu primeiro disco, A Irmandade das Estrelas que supuxo o boom da música celta en España. Neste disco, Núñez céntrase sobre todo na exploración da súa Galiza natal con influencias irlandeses.
No seu seguinte disco, Os amores libres, Carlos Núñez presentou unha reflexión en torno ao concepto celta explorando, entre outras, as conexións existentes entre a música tradicional galega e o flamenco. Os textos que acompañan as cancións deste disco están redactados polo escritor Manuel Rivas.
Xa en 2000 e coa publicación de Mayo longo, con Núñez xa consagrado como músico de renome e proxección internacional, o gaiteiro compuxo unha canción co ex-Supertramp Roger Hodgson. Este disco é un retorno á tradición galaica e á sinxeleza e destacou principalmente por introducirse nas radiofórmulas do momento.
O seu seguinte álbum foi Almas de Fisterra, publicado en 2003 en España e en Francia como Un Galicien en Bretagne cunha lista de cortes lixeiramente diferente. Este disco foi o resultado dunha longa permanencia do músico na Bretaña, Francia, e nel móstranse músicas tradicionais bretoas gravadas xunto a músicos famosos da Bretaña francesa.
Tamén editou un álbum recompilatorio de grandes éxitos con varios cortes novos chamado Todos os mundos e en 2004 editou un CD+DVD que contén un concerto gravado en Vigo co título de Carlos Núñez & Amigos coas súas cancións máis emblemáticas. Núñez tamén participa na banda sonora da película de Alejandro Amenábar Mar adentro.
A banda sonora do filme xaponés Gedo Senki, composta e dirixida por Tamiya Terashima, contou con Carlos Núñez como colaborador clave, contribuíndo coa súa ocarina, frauta e gaita galega en 11 das 21 pistas. Un álbum máis, "Melodies from Gedo Senki", foi estreado o 17 de xaneiro de 2007, incluíndo novo material da banda sonora e temas inéditos de Núñez.
Colaboracións
Unha característica fundamental de Carlos Núñez e a súa música é a de colaborar con todo tipo de músicos de calquera nacionalidade tanto na gravación dos seus discos como nas súas actuacións en directo. A Carlos Núñez banda coa que toca en directo componse de reputados músicos como o seu irmán Xurxo Núñez -percusionista-, Pancho Álvarez -guitarrista e violinista- e Begoña Riobó -violinista-.
Así, Núñez colaborou con destacados artistas españois como Vicente Amigo, Carles Benavente, Luz Casal, Cristian Silva, Kepa Junkera ou Carmen Linares. De entre os moitos músicos internacionais cos que tocou ou gravou destacan The Chieftains e os seus integrantes Paddy Moloney, Sean O'Ríada e o defunto Derek Bell. Ademais deles, cabe destacar a Dan Ar Braz, Jackson Browne, Phil Cunningham, Ry Cooder, Ronnie Drew, Frankie Gavin, Roger Hodgson, Paddy Keenan, Noa, Máirtin O'Connor, Liam O`Flynn, Dulce Pontes, Teresa Salgueiro, Sharon Shannon, Donald Shaw e La Vieja Trova Santiaguera.
Manuel Muñiz
José Manuel Muñiz Tubío, nado en Boiro en 1929 ou 1930 e finado o 28 de xullo de 2011 en Santiago de Compostela, foi un músico e compositor galego.
Traxectoria
Como intérprete, Muñiz tocaba o trombón de varas, o violín e a trompeta, mais a súa sona chegoulle da man da composición e da dirección de orquestras de música popular e lixeira.
En 1951 fíxose cargo do traballo de director da orquestra de música lixeira Compostela, que naquela altura xa levaba máis de tres décadas de existencia. Foi primeiro o seu director durante cincuenta anos, e despois tamén o seu propietario, ata o 2001, cando se retirou definitivamente. Durante eses anos, ademais do seu traballo á fronte da Orquesta Compostela compuxo pezas para Ana Kiro, Pili Pampín, Sabela (da que ademais foi descubridor) ou Miguel Torres. Entre os varios centos de cancións compostas por el, estivo Galicia, terra meiga (1973) ou o himno do club de fútbol SD Compostela, que chegou a xogar na primeira división española.
Baltasar Garzón
Baltasar Garzón Real, nado en Torres (Xaén) o 26 de outubro de 1955, é un xuíz español. Foi xuíz dende 1981 e maxistrado do Xulgado Central de Instrución n.º 5 da Audiencia Nacional dende 1988 até 2012 (agás dende maio de 1993 até maio de 1994), tivo ó seu cargo a investigación dalgúns dos delitos de maior relevancia que se produciron en España durante aquela época: crimes contra a humanidade, terrorismo, terrorismo de Estado, narcotráfico, corrupción política e delincuencia económica.
Presentouse como candidato independente a deputado nas listas do PSOE en 1993 e, ó constituírse o executivo, foi nomeado delegado do Goberno no Plan Nacional sobre Drogas, con rango de secretario de Estado. En maio de 1994 abandonou ámbolos dous cargos.
O 22 de febreiro de 2012 foi expulsado da carreira xudicial logo de ser condenado polo Tribunal Supremo a once anos de inhabilitación por un delito de prevaricación cometido durante a instrución do caso Gürtel. Dende entón, exerceu, entre outros cargos, o de asesor do Tribunal Penal Internacional da Haia ou o de director da defensa xurídica do fundador de Wikileaks, Julian Assange. O 29 de novembro de 2012 recibiu de mans da presidenta da Arxentina, Cristina Fernández de Kirchner, o seu documento de identidade de residente estranxeiro na Arxentina. Alí foi coordinador de asesoramento internacional na secretaría de Dereitos Humanos do Ministerio de Xustiza, até que renunciou ó posto en xaneiro de 2016, logo do fin do mandato de Kirchner. En Colombia, asesorou á Fiscalía Xeral. En Ecuador foi designado coordinador da Veeduría Internacional á Reforma da Xustiza, cuxo informe final foi presentado o 13 de decembro de 2012.
Geomalacus maculosus
Geomalacus maculosus é unha especie de molusco gasterópodo da familia Arionidae, da orde dos estilomatóforos.
Distribución xeográfica
Atópase en Irlanda, Portugal e España.
Premio Follas Novas de Tradución
O Premio de Tradución da Gala do Libro Galego, renomeado en 2021 (sexta edición) como Premio Follas Novas de Tradución, é un galardón que dende 2016 se entrega cada ano na gala homónima e que distingue a mellor obra tradución do ano anterior. O certame no seu conxunto ten como entidades convocadoras a Asociación Galega de Editoras, a Federación de Librarías de Galicia e a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, quen un ano antes decidiron unir nun só os seus respectivos premios.
Álbum de la Caridad
O Álbum de la Caridad é un volume publicado en 1862 no que se recollen, xunto con outros textos, as composicións poéticas presentadas nos xogos florais da Coruña do 1861. A escolma, con poemas en galego e castelán, realizouna o poeta Antonio María de la Iglesia e a edición custeouna José Pascual López Cortón. Un consistorio de sete mantedores e cen adxuntos fixeron realidade este certame, organizado en diversas categorías segundo as temáticas propostas. O Álbum comeza cunha dedicatoria de López Cortón á Asociación de Beneficiarios da Coruña; a seguir enuméranse os mantedores e adxuntos, as actas do certame, as bases e descrición dos xogos, o discurso do presidente do Consistorio, a memoria do secretario, as composicións premiadas e un discurso de José Villa-amil y Castro. Como remate do volume, o Mosaico poético dos poetas contemporáneos galegos.
Composicións
En verso, establécense os apartados "A Galicia", "A la religión", "A la caridad", "A María Pita" e "Al enamorado Macías", dos que só o primeiro ten que ser necesariamente en galego, deixando liberdade de lingua para o resto. En prosa, os discursos versarán sobre a "Necesidad de escribir la historia filosófica de Galicia desde los tiempos más remotos hasta nuestros días y su utilidad para el porvenir" ou a "Situación del monte Medulio y sus incidencias históricas".
Todas as composicións participantes recóllense baixo o título de ''Álbum de la Caridad. Juegos florales de la Coruña en 1861 seguido de un mosaico poético de nuestros vates gallegos contemporáneos'', que ve a luz en 1862 e conta cunha edición facsimilar de 1989.
Contidos
O Álbum de la Caridad vai encabezado cunha "Dedicatoria" a Juana de Vega, presidenta da Asociación de Beneficiencia da Coruña, texto que López Cortón aproveita para xustificar a convocatoria do certame. A seguir, as bases que rexen o concurso, a lista de mantedores e a "Acta de la solemnidad" (recollendo o fallo do xurado) dan paso ós discursos lidos no acto de entrega, a un poema anónimo en homenaxe ós Xogos Florais e ós textos galardoados nas diferentes categorías, entre os que destaca a única composición en galego: o poema "A Galicia" de Francisco Añón que acada un polémico accésit. Así pois, o máis interesante deste volume, tanto pola súa extensión como a nivel literario, é o "Mosaico poético de nuestros vates gallegos contemporáneos", unha recolecta onde o propio compilador, Antonio de la Iglesia, desculpa a orde dos poetas, a elección dos textos e a ausencia de certas voces, salientadas nunha lista final, a quen se pedira colaboración sen éxito.
Escolla lingüística
Os textos recollidos no "Mosaico" divídense entre galego e castelán, contrastando así cos galardoados nos xogos florais onde só un -o poema de Añón- figura en galego. A presenza nel de voces tan importantes como as de Xoán Manuel Pintos, Alberto Camino, Vicente Turnes, Francisco María de la Iglesia, Marcial Valladares ou Manuel Murguía levou a Ricardo Carballo Calero a ver "Mosaico" o primeiro repertorio antolóxico do Rexurdimento da literatura galega, pois pecha xa a etapa dos precursores malia apareceren nel aínda Rosalía e Pondal, unha opinión común á meirande parte das historias da literatura posteriores. Por veces, algúns autores alternan na escolla lingüística e así atopamos no "Mosaico" composicións en castelán de Murguía, Rosalía, Antonio de la Iglesia, Nicomedes Pastor Díaz ou do propio López Cortón. Nas súas páxinas figuran algúns textos sobresaíntes na literatura galega entre os que se atopan A gaita gallega ou Cantares gallegos.
Temática
Destaca un amplo grupo de poemas de circunstancias adicados a celebrar distintos acontecementos da vida real. Non faltan tampouco textos vinculados á entronización eclesiástica nin poemas costumistas. Nunha dimensión máis intimista destacan dúas liñas temáticas primordiais: a vinculada ás mostras de pesar, onde se inclúen os poemas plenos de patetismo de Alberto Camino: "O desconsolo", "Nai chorosa" ou "As malas novas", coa morte dos seres máis queridos como motivo de aflición. Por outra banda, tamén está presente o sentimento de saudade dos que están lonxe da terra, "A campana d'Anllóns" de Eduardo Pondal, "A miña aldea" e "Suidades" de Marcial Valladares, "Léjos d-éla" de Alberto Camino e "Muiñeira da despedida" de Antonio de la Iglesia. Neles, a emigración e o exilio desenvólvense desde varios puntos de vista.
Eleccións municipais en Agolada
Estes foron os resultados das eleccións municipais no concello de Agolada dende 1979. miniatura|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello de Agolada]]
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Agolada desde a aprobación da Constitución de 1978.
Banco Africano de Desenvolvemento
miniatura|300px|En verde países beneficiarios do BAD, en azul beneficiarios do FAD, en azul claro dos dous, en vermello membros non africanos O Banco Africano de Desenvolvemento é unha institucional financeira multilateral fundada para contribuír ao desenvolvemento económico e ao progreso social dos países africanos, creouse en 1964 e comezou a operar o 1 de xullo de 1966, abrangue tamén o Fondo Africano de Desenvolvemento e o Fondo Especial de Nixeria. A súa sede oficialmente está en Abidjan pero a raíz da guerra civil en Costa do Marfil trasladouse temporalmente en setembro de 2003 a Tunes. Desde 1982 admite membros non africanos, como doadores, pero cando menos 2/3 do capital ha ser africanos. En 2012 forman parte 53 países africanos e 24 non africanos e o presidente é Donald Kaberuka desde 2005.
Sombras tenebrosas
Sombras tenebrosas (en Dark Shadows) é un filme estadounidense dirixido por Tim Burton que foi estreado no 2012. Adaptación da serie de televisión Dark Shadows creada por Dan Curtis en 1966. Estreouse en galego na TVG o 4 de xaneiro de 2014.
Sinopse
En 1752, os Collins e o seu fillo Barnabas navegan dende Liverpool con destino a América para librarse da misteriosa maldición que pesa sobre a súa familia. Co paso dos anos, Barnabas (Johnny Depp), convértese nun home rico e poderoso que comete o erro de romperlle o corazón a Angelique Bouchard (Eva Green). Pero ela, que é meiga, condénao a un destino peor que a morte: convérteo en vampiro e entérrao vivo. Dous séculos despois, en 1972, Barnabas consegue saír da súa tumba e atópase cun mundo irrecoñecible.
Piastra da Indochina Francesa
A piastra da Indochina Francesa foi a unidade monetaria deste territorio de soberanía francesa no Sueste asiático desde 1885 ata 1952. Estaba dividida en 100 céntimos e cada un destes en 5 sapèques.
O termo "piastra", de orixe italiana, aplicábase inicialmente aos reais de oito españois do século XVI e, por extensión, tamén a outras moedas de prata de peso e tamaño similares de época máis recente.
Historia
Con anterioridade da chegada dos Franceses a Indochina na segunda metade do século XIX, na rexión que constituía o actual Vietnam circulaban moedas similares ás utilizaban nas provincias chinesas, coñecidas como cash. Pola súa banda, na zona das actuais Camboxa e Laos utilizábanse senllas variantes propias do baht tailandés, coñecido tamén en occidente como "tical siamés".
Francia comezou o seu imperio en Indochina en 1862 na rexión da Cochinchina e estendeuse axiña ata abranguer Camboxa, que fora un Estado vasalo de Siam. En 1875, os franceses introduciron en Camboxa o franco camboxano (malia seren cuñadas en Bélxica entre 1875 e 1885, todas as moedas do franco camboxano amosan a data de 1860). A metrópole estableceu tamén unha moeda subsidiaria en céntimos (cents) na Cochinchina cara ao final da década de 1870, aínda que esta moeda non era divisionaria do franco, senón do real de oito español e dos seus herdeiros (peso mexicano, peso filipino etc.), que se utilizaban adoito nas relacións comerciais en amplas zonas do Oriente, comunmente coñecidos como "piastra".
En 1884, o imperio francés en Indochina continuou expandíndose ata incorporar Annam e Tonkín. O ano seguinte, en 1885, os franceses introduciron unha nova moeda de comercio, a piastra de comercio, de prata, así como outras moedas fraccionarias e subsidiarias desta en todas as colonias de Indochina, co fin de aumentar a estabilidade monetaria. Esta piastra equivalía no momento da súa creación ao peso español e ao mexicano, e tiña un peso de 27,2 gramos e un contido de 24,49 gramos de prata pura.
Durante os 11 primeiros anos do seu dominio colonial, Francia produciu na Monnaie de Paris millóns destas moedas mais, debido a que o seu contido en prata era lixeiramente superior ao dos pesos españois e mexicanos, a poboación local tendía a acaparar as piastras (efecto explicado pola Lei de Gresham). Por tal motivo, o 8 de xullo de 1895 decretouse que as novas piastras de comercio se cuñasen cun peso dous gramos inferior, o que lles permitiu manterse no mercado. Este descenso do peso repercutiuse tamén proporcionalmente no resto das moedas de prata divisionarias da piastra.
O gobernador da Indochina Francesa emitiu un decreto o 1 de xaneiro de 1906 polo que se lles retiraba a condición de moedas de curso legal aos pesos españois, mexicanos e filipinos, aínda que se mantería en circulación un gran número de porcións recortadas destas moedas en metades, cuartos e oitavos, que se usaban a modo de moeda fraccionaria.
A Indochina francesa foi un dos derradeiros lugares en abandonar o padrón prata. A súa piastra mantívoo inicialmente ata 1920, cando por mor do aumento do prezo da prata logo da primeira guerra mundial pasou a asociar o seu valor ao do franco francés, aínda que cunha taxa variable. No entanto, un ano despois retomouse o padrón prata e este mantívose ata 1930, cando a piastra se vinculou firmemente ao franco, cunha taxa de 1 piastra = 10 francos. Durante a invasión xaponesa da segunda guerra mundial, a piastra pasou a estar vinculada á moeda dese país, cunha taxa de 1 ien = 0,976 piastras, mais ao que acabou a contenda, en decembro de 1945 estableceuse unha nova taxa co franco francés, de 1 piastra = 17 francos. Este aumento (de 10 a 17 francos) deu lugar a enormes operacións financeiras de intercambio de piastras e francos, xa que o valor real das piastras se mantiña en torno aos 10 francos en Indochina; isto supuxo un importante atractivo para a delincuencia organizada e provocou o escándalo financeiro que se coñeceu como "Asunto das piastras" (Affaire des piastres).
En 1946 introduciuse o đồng en Vietnam do Norte, que substituíu a piastra á par nese territorio. En 1952 deuse a mesma situación co kip en Laos e en 1953 co riel en Camboxa e co đồng en Vietnam do Sur. Inicialmente, o papel moeda levaba unha dobre indicación do seu valor en piastras e nas moedas respectivas, aínda que as novas moedas xa levaron desde o principio as novas denominacións.
Billetes
En 1892, o Banco de Indochina puxo en circulación billetes co valor facial dunha piastra e o ano seguinte completou a serie cos billetes de 5, 20 e 100 piastras. Entre 1920 e 1922, emitíronse tamén billetes de 10, 20 e 50 céntimos. En 1939 sumouse o valor máis alto, de 500 piastras. As emisións do Banco de Indochina continuaron con sucesivas series ata 1951, nas que se introduciron tamén billetes de 10 e de 50 piastras.
Finalmente, en 1953 pasou a facerse cargo da emisión de papel moeda o Institut d'Emission des Etats du Cambodge, du Laos et du Vietnam. Ese mesmo ano emitiuse un billete dunha piastra a nome dos tres Estados; Camboxa, Laos e Vietnam. Ademais en cada un deles emitíronse, entre 1953 e 1954, senllas series de billetes coa súa denominación dobre, en piastras e na súa respectiva nova moeda: o riel de Camboxa, o kip de Laos e o đồng de Vietnam.
Miguel Herrero
Miguel Alfonso Herrero Javaloyas, coñecido como Míchel, nado en Burjassot (Valencia) o 29 de xullo de 1988, é un futbolista español. Xoga de centrocampista e o seu club actual é o Getafe CF, onde está cedido polo Valencia CF.
Traxectoria
Formado no Burjassot CF, pasaría ao filial do Valencia CF no 2007, conseguindo debutar en 2008 na Copa do Rei contra o Portugalete marcando un gol. Ao longo da tempada 2008/2009 entrou pouco a pouco nas convocatorias de Unai Emery para xogar en Primeira División.
No verán de 2010 foi cedido polo Valencia CF ó Deportivo da Coruña. Ao finalizar a tempada volve ao club e vólveno a ceder, neste caso ao Hércules CF.
Anoitece en Manhattan
Anoitece en Manhattan (en Night Falls on Manhattan) é un filme estadounidense escrito e dirixido por Sidney Lumet que foi estreado en 1996. Está baseado na novela de Robert Daley titulada Tainted Evidence.
O filme conta a historia dun recentemente elixido fiscal do distrito, interpretado por Andy García, cuxo obxectivo é erradicar a corrupción do Departamento de Policía da cidade de Nova York. Ian Holm, James Gandolfini, Lena Olin, Ron Leibman e Richard Dreyfuss interpretan papeis secundarios no filme.
Estreouse en galego a través da TVG o 6 de xuño de 2002.
Entamoeba gingivalis
miniatura|223x223px|Entamoeba gingivalis nunha mostra dun [[biofilme dun paciente con enfermidade periodontal agresiva vista utilizando microscopio de contraste de fase a 1000 aumentos. Recoñécese pola súa densa parte central no medio da imaxe, formada por un punto central rodeado por un halo circular e por fagosomas máis grandes que están dentro do seu citoplasma de cor cincenta.]]
Baixo mínimos
Baixo mínimos é unha novela negra de Diego Ameixeiras, publicada por Edicións Xerais en xuño de 2004. É a primeira da saga protagonizada polo detective Horacio Dopico.
Entamoeba gingivalis
Entamoeba gingivalis é un protista oportunista, que vive na boca humana e segundo algúns autores pode contribuír a causar enfermidades periodontais e abscesos pulmonares. Foi a primeira ameba que foi descrita no corpo humano.
Baixo mínimos
Sinopse
En Ourense aparece morto o avogado Adrián Seivane, e a versión policial afirma que se debe a un asasinato por parte do GIA (Grupo Independentista Armado), dado que coincide o calibre da arma utilizada nos crimes desta organización.
Entamoeba gingivalis
Encóntrase na boca e vive nos biofilmes que se forman nas bolsas periodontais e preto da base dos dentes. E. gingivalis encóntrase no 95% das persoas que teñen periodontite pero só raramente nas persoas con enxivas sas. Non forma quistes, e a súa transmisión é directa dunha persoa a outra ao bicarse, ou compartir utensilios para comer ou beber. Só forman trofozoítos, que normalmente teñen un tamaño de 20 a 150 micrómetros de diámetro. E. gingivalis forma pseudópodos que usa para moverse rapidamente e para fagocitar. Na boca na periodontite fagocita os núcleos dos leucocitos neutrófilos polimorfonucleares (PMN) por un proceso chamado exonucleofaxia, o que favorece a enfermidade periodontal, ao liberaren os neutrófilos anucleados os seus encimas proteolíticos, que danan así os tecidos da enxiva. O núcleo esferoidal desta ameba mide entre 2 e 4 micrómetros de diámetro e ten un pequeno endosoma central. A ameba contén numerosos vacúolos alimenticios, nos que hai principalmente núcleos de neutrófilos, células sanguíneas e bacterias que foron fagocitados.
Baixo mínimos
Sinopse
Porén, o comisario da cidade encarga a Horacio Dopico que investigue cales foron as causas e as circunstancias do falecemento.
Tamandua
miniatura|250px|[[Tamandua mexicana.]] Tamandua é un xénero de mamíferos placentarios da orde dos pilosos, familia dos mirmecofáxidos, que comprende dúas especies de osos formigueiros centro e suramericanos, tamén coñecidos vulgarmente como tamanduás, moi similares en aspecto e costumes, que se diferencian basicamente pola súa distribución xeográfica.
Entamoeba gingivalis
Actividade
miniatura|esquerda|Na parte superior da imaxe, Entamoeba gingivalis está sorbendo o núcleo dun leucocito. Na metade do proceso, empeza a envolver a súa presa polo medio, para dixerila mellor nun futuro fagosoma. A principal actividade de E. gingivalis nos intersticios periodontais infectados, ademais de moverse, consite en alimentarse do núcleo dos leucocitos. A ameba penetra no citoplasma do leucocito para alcanzar o núcleo e literalmente succiónao por medio dunha presión negativa dos seus pseudópodos. Este alimento é englobado dentro da ameba nun vacúolo e gradualmente é dixerido no seu endoplasma. A fagocitose pode ás veces continuar ata fagocitar 20 núcleos de leucocitos polimorfonucleares seguidos. Esta actividade deixa o leucocito sen núcleo e incapaz de realizar a súa actividade de trampa extracelular de neutrófilos (NETS) ou a súa apoptose preprogramada, e fai que libere de forma incontrolada os encimas proteolíticos que contén nos tecidos que o rodean, causando danos. Por causa desta actividade nociva a bacteria considérase un patóxeno.
Bibliografía
Roberts L. e Janovy J. Foundations of Parasitology. The McGraw-Hill Companies. Nova York. 2005: 114-115
Tamandua
Características
O seu fociño é alongado (aínda que non tanto como o do oso formigueiro xigante) e convexo, adaptado especialmente para a súa alimentación. As orellas son arredondadas, proporcionalmente máis granes que as do oso formiguiro xigante. Outra diferenza con respecto a esta especie é que a cola carece de flocos de pelos longos, e está adornada tan só por unha mancha irregular negra.
Presentan 4 garras longas e poderosas nas patas dianteiras e 5, pequenas, nas traseiras.
Comportamento
Son animais solitarios, arborícolas, de hábitos nocturnos, aínda que ás veces tamén cazan so solo. De movementos lentos, aliméntanse basicamente de formigas e térmites, pero tamén apañan outros insectos e as súas larvas, que localizan nos troncos e ramas das árbores, debaixo da codia.
Os tamanduás son animais apracíbeis pero, cando se ven atacados ou acurraladosa, érguense sobre as súas extremidades posteriores e atacan coas súas garras das anteriores, coas que poden causar feridas considerábeis. Cando non está activos descansan nun tronco oco ou na cueva dalgún outro animal.
Poden reproducirse en calquera época do ano. Despois dun período de xestación de 130 a 150 días, as femias paren unha soa cría, de cor xeralmente branca con partes negras. A nai adoita deixar á súa cría nun lugar seguro cando sae en busca de comida, até que esta se pode valer por si soa.
Hábitat e distribución
A área de distribución dos tamanduás esténdese desde o sur de México até o Brasil e Bolivia. Prefiren os bosques densos de lianas e próximos á auga, aínda que tamén se poden encontrar en zonas de sabana.
Importancia
Os tamanduás, polos seus hábitos alimenticios, evitan a deterioración das árbores, porque comen os térmites que as destrúen, xa que estes son, nalgúns lugares, unha verdadeira praga. De feito, algúns indíxenas amazónicos teñen tamanduás nas súas vivendas para evitaren que os térmites acaben con elas. Pero, lamentabelmente, son cazados extensivamente. Ademais, os tendóns da súa cola son utilizados para a fabricación de cordas, ao que hai que sumar a destrución dos bosques nos que habitan.
Taxonomía
miniatura|250px|[[Tamandua tetradactyla en posición defensiva.]]
Descrición
O xénero Tamandua foi descrito en 1825 polo zoólogo estadouniense John Edward Gray, en ''Ann. Philos.'', n.s., 10: 343.
Sinónimos
Ao longo do tempo, o xénero foi coñecido tamén polos sinónimos:
Clasificación
Na actualidade recoñécense no xénero as seguintes dúas especies:
Xénero Tamandua Gray, 1825
Baixo mínimos
Sinopse
Malia as ameazas recibidas polo grupo independentista e por uns colombianos traficantes de cocaína, Horacio descobre que o avogado levaba unha dobre vida, que frecuentaba un prostíbulo, e que a única relación que tiña coa súa muller era profesional, pois mantiñan negocios ilícitos.
O detective, Horacio Dopico, é un policía apartado do corpo debido aos seus excesos co alcol. Divorciado da súa muller, vive só nun piso moi desordenado, coa súa veciña lesbiana por única amizade.
O libro está narrado nunha linguaxe moi popular. O detective móvese por ambientes pouco exclusivos, e consome decote cocaína, haxix e whisky, relacionándose con traficantes e camareiros, e falando no seu argot.
Club Deportivo Siete Villas
Estadio
O Estadio San Pedro ten capacidade para 500 espectadores.
Borreiros, Castro, Narón
Borreiros é un lugar da parroquia de Castro no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 64 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 29 homes e 35 mulleres,.
O lugar está atravesado pola vía AC-566, que comunica Ferrol con Cedeira.
Anatomía
miniatura|Lección de Anatomía do Dr. Willem van der Meer, cadro de [[Michiel Jansz van Mierevelt, 1617.]] A anatomía é o estudo da estrutura, situación e relacións das diferentes partes do corpo de animais ou plantas. É unha rama das ciencias naturais relativa á organización estrutural dos seres vivos, é dicir, a forma, topografía, localización, disposición e a relación entre si dos órganos que as compoñen.
Durante séculos, os coñecementos anatómicos baseáronse na observación da disección de plantas e animais. Porén, a compresión adecuada da estrutura implica un coñecemento da función dos organismos vivos. Por conseguinte, a anatomía é case inseparable da fisioloxía, que ás veces recibe o nome de anatomía funcional. A anatomía, que é unha das ciencias básicas da vida, está moi relacionada coa medicina e con outras ramas da bioloxía.
O anatomista é a persoa especializada en anatomía ou que se dedica ao seu estudo.
Etimoloxía
Deriva do latín anatomĭa, e do grego antigo ἀνατομία [anatomía]; derivado do verbo ἀνατέμνειν [anatémnein], ‘cortar’ ou ‘separar’ composto de ἀνά [aná], ‘cara arriba’ e τέμνειν [témnein], ‘cortar’)
O termo designa tanto a estrutura dos organismos vivos como a rama da bioloxía que estuda ditas estruturas, que no caso da anatomía humana convértese nunha das chamadas ciencias básicas ou "preclínicas" da medicina.
Antigüidade
A anatomía comezou os seus primeiros descubrimentos en Grecia, pero de feito o primeiro rexistro do seu estudo que ten o home, iniciouse coa Idade de Pedra, aparentemente sobre o 3600 aC. Dentro deste período da prehistoria atopamos ó home de Cromañón, quen aprendeu a tratar feridas en animais, así como a realizar a trepanación a animais de varios tamaños. A paleontoloxía e a paleontopatoloxía axudaron á historia da medicina a detallar máis o achado dos descubrimentos do home de Cromañón, así como as pinturas rupestres en varias cavernas que amosan cardiotomías de mamuts, traqueotomías aplicadas a equinos, e varias miotomías con paquidermos e equinos, onde se empregaba instrumentación elaborada finamente con pedra traballada e puntas de madeira.
Idade de Bronce
Na Idade de Bronce, a anatomía tivo un grande impacto especialmente en Asia, e máis concretamente no subcontinente indio. A India foi a principal fonte de coñecementos anatómicos para todas as escolas de ensino da antiga ciencia médica e, co paso do tempo, empezando a transmitir as súas ensinanzas á China, a Oriente Medio e África. Na India, ó redor do século III aC, apareceu o Charaka Samhita, o rexistro escrito máis antigo de medicina interna, que foi escrito por Charaka, o grande impulsor da medicina da India ou Āyurveda. Desenvolveu a cirurxía reconstruciva, foi antecesor e mestre do lendario Shusruta e realizou exploracións anatómicas topográficas en cadáveres humanos, sobre todo das estruturas. Foi o primeiro en descubrir a existencia do aparello circulatorio. Charaka estableceu un método para a prevención da saúde, aínda funcional hoxe en día, polo cal é tamén considerado a escala mundial como un dos iniciadores da medicina preventiva, a cirurxía plástica e a medicina interna. Á súa vez, Charaka foi o primeiro en crear máis de 113 instrumentos cirúrxicos, e até hoxe en día algúns dos seus deseños seguen sendo empregados na práctica cirúrxica.
Idade de Ferro
Na Idade de Ferro, Hipócrates, o gran médico e filósofo grego, é considerado como o pai da medicina xeral. Plasmou as súas experiencias de anatomía no seu libro Corpus Hipocraticus, que contén desde orientacións prácticas sobre anatomía forense e clínica, até métodos de cirurxía humana e veterinaria que se empregaban entón en Grecia. Hai que mencionar tamén a Erasístrato, médico grego que iniciou importantes estudos en fisioloxía.
Idade Antiga
O primeiro instituto de anatomía estableceuse en Alexandría, Exipto ó redor do ano 280 aC. O mesmo pasou con outras moitas facultades e bibliotecas importantes, onde se podía atopar a ciencia e o coñecemento daquela época. Neste instituto de anatomía o rei autorizou a práctica de diseccións aos mortos, que deu a posibilidade de examinar corpos por dentro e describir os órganos. En Exipto atopáronse indicios de importantes traballos de investigación na descrición do corpo humano. O traballo orixinal perdeuse, pero moitas destas obras foron traducidas polos médicos árabes que levaron a Persia ou Grecia, onde a tradición continuou.
Na Idade Antiga destaca tamén Galeno, un médico e filósofo grego. Elaborou un corpus escrito inmenso, cun contido exhaustivo, con máis de 125 volumes, que trataban sobre o estudo anatómico-funcional de varios sistemas: o muscular, o nervioso, o respiratorio e o circulatorio. A súa preponderancia como mestre de medicina durou máis de 1400 anos en Grecia. Estes coñecementos tamén se continuaron ensinando durante a Idade Media.
Idade Media
miniatura|200px|Primeira páxina do primeiro libro do Kitāb al-Qānūn fī al-ṭibb (Libro do canon de medicina) de Avicena.
Debido á grande autoridade atribuída aos coñecementos anatómicos expresados por Galeno, sumada aos prexuízos morais e relixiosos que representaba o sacrilexio de practicar diseccións en cadáveres, o progreso no coñecemento da anatomía humana quedou paralizado durante a Idade Media.
No século IX, o estudo do corpo humano volveu interesar aos sabios, grazas á escola de medicina de Salerno, en Italia, e á obra de Constantino o Africano, que traduciu do árabe ó latín numerosos textos médicos gregos. Despois, Guillemos de Salicet, Bruno dá Longobucco e outros médicos medievais seguiron as prácticas e recompilación de coñecementos en anatomía, fortemente influenciados por Galeno e Avicena.
O edicto de Frederico II en Nápoles consistente a forzar a escola a introducir no seu currículo un adestramento práctico en anatomía no 1240, foi decisivo no desenvolvemento desta ciencia.
Os precursores do período moderno de aprendizaxe en anatomía xurdiron en 1315 en Bolonia (Italia), cando se practicou unha disección. Neste ano, as diseccións de corpos humanos volven ser rutina na escola médica. Os corpos que se usaban proviñan, en xeral, de persoas executadas como criminais. O profesor Mondino de Liuzzi foi o recuperador desta práctica, escribindo con todos os seus resultados o libro Anathomia (1316) que foi o primeiro libro de anatomía e fisioloxía da Idade Moderna, pero que se baseaba fortemente nas ensinanzas de Galeno e de Aristóteles. Este libro foi impreso por primeira vez en Padua en 1478, usándose durante séculos en 40 edicións.
As diseccións naquel tempo usáronse só por motivos educativos, sen cuestionar os antigos libros de anatomía.
Idade Moderna
miniatura|esquerda|Portada de Anathomia, obra de [[Mondino dei Liuzzi, 1541.]] miniatura|Gravado de 1542 mostrando a Vesalius publicado na páxina XII na edición de 1543 "De humani corpóreos fabrica". Os estudos de anatomía e patoanatomia floreceron outra vez no Renacemento, onde os universitarios de Europa tiveron outra vez a posibilidade de realizar diseccións ós mortos, cousa prohibida durante a influencia do catolicismo. Na Idade Moderna, Michelangelo Buonarroti, pintor, arquitecto e escultor italiano fixo grandes obras como David. Dentro desta época tamén xurdiron importantes personaxes, como é o caso de Paracelso, catedrático naqueles tempos da Universidade de Basilea. Un dos escritos médicos máis famosos de Paracelso foi Da Enfermidade dos Mineiros e outras Enfermidades de Mineiros, que documentaba os riscos laborais do traballo con metais, incluíndo estratexias e tratamentos preventivos.
Leonardo da Vinci tivo tamén unha importante tarefa dentro da anatomía, proporcionando ilustracións de precisión. Da Vinci empezou os seus debuxos de anatomía ó redor do ano 1489.
O personaxe chave desta etapa do florecemento da anatomía foi André Vesalio. Os seus estudos permitiron exceder os estudos de Galeno, grazas ás súas prácticas de disección e autopsias. Todos os seus descubrimentos publicáronse no 1543 na súa obra: De humani corpóreos fabrica libri septem, que foi o primeiro libro con descricións correctas sobre a aparencia do corpo humano e do seu funcionamento.
Outros investigadores importantes no ámbito da anatomía foron Falopio, Miguel Servet, William Harvey (1578-1657), Malpighi e Descartes (1596-1650).
Idade Contemporánea
miniatura|Imaxes do [[abdome por raios X (arriba), por resonancia magnética (centro), e por tomografía computadorizada tridimensional (abaixo).]] Antes da época dos procedimentos médicos modernos, os principais medios para o estudo da estrutura do corpo eran a palpación e a disección. Foi o aparición do microscopio o que permitiu comprender os constituintes básicos dos tecidos vivos. A introdución das lentes acromáticas aumentou o poder de resolución do microscopio, o que permitiu a Matthias Jakob Schleiden e Theodor Schwann descubrir, en 1839, que as células son a unidade fundamental de organización de todos os organismos vivos. Dado que a investigación microscópica envolve o paso de luz polos obxectos a ser estudados, a invención do micrótomo vai permitir a realización de cortes extremamente finos. Desenvolvéronse tamén técnicas de coloración con colorantes artificiais que viñan permitir distinguir con maior facilidade os varios tipos de células e que, na fin do século XIX, deron orixe aos campos da citoloxía e histoloxía.
A invención do microscopio electrónico en 1931 permitiu aumentar drasticamente o poder de resolución, o que vai permitir observar a ultraestrutura das células, dos orgánulos e outras estruturas no seu interior. Na década de 1950, a introdución da cristalografía de raios X para o estudo das estruturas proteicas, ácidos nucleicos e outras moléculas biolóxicas deu orixe ao novo campo da anatomía molecular. A radiación electromagnética de onda curta, como os raios X, é capaz de atravesar o corpo e é por iso usada en radiografía clínica para observar estruturas anatómicas con diferentes graos de opacidade. Hoxe en día, as técnicas máis modernas como a imaxe por resonancia magnética, tomografía computadorizada, fluoroscopia ou ecografía permiten aos investigadores e profesionais da saúde examinar as estruturas anatómicas, vivas ou mortas, cun detalle sen precedentes.
La aventura del tocador de señoras
La aventura del tocador de señoras é unha novela de Eduardo Mendoza publicada en 2001. Continúa a trama iniciada en El misterio de la cripta embrujada e El laberinto de las aceitunas.
Anatomía
Idade Contemporánea
No ensino da anatomía, foi moi importante o Tratado de anatomía humana do francés Leo Testut. Considérase un dos tratados de anatomía máis completos e mellor ilustrados que existen. A primeira edición é de finais do século XIX. A oitava edición, póstuma, publicouna na década de 1920 seu discípulo André Latarjet. A novena e última edición apareceu na década de 1950, finalizada polo fillo deste último, Michel Latarjet. A última reimpresión en español é da década de 1980. Continua a ser bibliografía recomendada en innúmeras facultades de Medicina e un dos libros máis consultados por estudantes de medicina.
Freebase
Freebase foi unha base de coñecemento colaborativa composta por metadatos creados principalmente polos membros da súa comunidade. Tratábase dunha base de datos en liña recompilados dende diferentes fontes, incluíndo contribucións wiki individuais. O obxectivo de Freebase era crear un recurso global que permitise á xente e ás máquinas acceder á información dun xeito máis efectivo. Desenvolveuna a compañía de software estadounidense Metaweb e botou a funcionar en marzo de 2007. Porén, o 16 de xullo de 2010 foi adquirida por Google. O proxecto Knowledge Graph de Google comezou a funcionar en parte grazas a Freebase.
Anatomía
Ramas da anatomía
miniatura|esquerda|Fotografía do manuscrito do [[Home de Vitruvio.]]
Freebase
Os datos de Freebase estaban dispoñíbeis para uso comercial e non comercial baixo a licenza Creative Commons, abríndose tamén un API e un RDF para programadores.
La aventura del tocador de señoras
Trama
Como nas novelas anteriores, a acción comeza cando o protagonista da trama, o nome do cal non se chega a coñecer, abandona a residencia para enfermos mentais na que estivo pechado varias décadas. Desta vez a saída é definitiva, pois o terreo en que está edificado o centro vaise vender para construír vivendas.
Anatomía
Ramas da anatomía
Durante séculos os coñecementos anatómicos baseáronse na observación de diseccións a plantas e animais. Con todo, a comprensión axeitada da estrutura implica un coñecemento da función dos organismos vivos. Por tanto, a anatomía é case inseparable da fisioloxía. A anatomía, que é unha das ciencias básicas da vida, está moi relacionada coa medicina (humana ou veterinaria) e coa botánica. É conveniente subdividir o estudo da anatomía en diferentes aspectos. Unha clasificación baséase segundo o tipo de organismo en estudo; neste caso as subdivisións principais son as de anatomía vexetal ou botánica e a anatomía animal ou veterinaria. De igual maneira, a anatomía animal subdivídese en anatomía comparada, cando establece as similitudes e diferenzas entre os diferentes tipos de animais e estirpes biolóxicas.
Freebase
O 16 de decembro de 2014, Knowledge Graph anunciou que pecharía Freebase nos vindeiros seis meses e que axudaría a trasladar os datos a Wikidata. Dende marzo de 2015, os datos de Freebase son só de lectura e non admiten a incorporación de nova información. O 16 de decembro de 2015, Google anunciou oficialmente que Knowledge Graph API substituiría a Freebase API e finalmente freebase.com desapareceu oficialmente o 2 de maio de 2016.
La aventura del tocador de señoras
Trama
O protagonista pide axuda á súa irmá Cándida. O seu marido Viriato ofrécelle traballar nun salón de peiteado. Logo dun tempo en que a súa vida se estabiliza, unha muller obrígao a roubar uns documentos. Cando chega á empresa na que ten que roubar, descobre que o presidente da mesma foi asasinado, sendo el o sospeitoso. Intenta demostrar a súa inocencia e atopar a persoa culpable.
A acción está ambientada en Barcelona a finais da década de 1990.
Anatomía
Ramas da anatomía
A anatomía tamén se pode clasificar segundo os procesos biolóxicos. Por exemplo, por unha banda, a anatomía do desenvolvemento (estudo dos embrións en diferentes etapas) e, pola outra, a anatomía patolóxica ou estudo descritivo dos órganos enfermos. Outras subdivisións, como a anatomía cirúrxica e a anatomía artística (como por exemplo na obra Home de Vitruvio de Leonardo da Vinci), baséanse na relación da anatomía con outras actividades baixo o título xeral de anatomía aplicada. Outra forma máis de subdividir a anatomía depende das técnicas empregadas, por exemplo a microanatomía, máis coñecida como anatomohistoloxía, que se basea nas observacións de células e tecidos obtidos con axuda do microscopio.
Dunha maneira máis exhaustiva, dentro da anatomía pódense considerar as seguintes ramas:
Nomenclatura
miniatura|Planos de anatomía. Antes de que a anatomía empezase a dispor de nomenclatura oficial, creouse un tipo de linguaxe técnica. A linguaxe técnica estandarízase, de forma que é o mesmo no mundo enteiro, por exemplo, vía o sistema NA (Nomina Anatomica), que foi o último en ser revisado en 1998. Moitas das contribucións á linguaxe técnica fixéronse co latín ou latinización do grego antigo.
Para cada sinxela estrutura anatómica hai un nome (ás veces máis dun), de forma que se pode representar mediante diferentes cortes e direccións, que axudan a describir a estrutura completa.
Planos de sección
Normalmente úsanse tres planos para debuxar seccións do corpo humano: O plano horizontal, o plano frontal e o plano saxital. O plan medio é un tipo de plan saxital, que parte o corpo en dúas metades simétricas (sendo deste xeito o plan saxital que se mostra á imaxe). O plan medio é o único fixo, á maneira á cal se definiron. Pódese, por exemplo, facer un corte horizontal, frontal ou saxital de forma que respectan as súas direccións. Exemplos son o plan horizontal que se pode facer á altura dos ombreiros, do xeonllo ou calquera outra altura (vexa a imaxe).
Direccións
miniatura|Direccións de anatomía. miniatura|Imaxe representando direccións rostral e caudal.
Para o estudo da anatomía pódense usar direccións anatómicas que indican localizacións relativas ou percorridos de sistemas e órganos determinados. A base de direccións do ser humano é moi parecida á do resto de vertebrados. Os vertebrados intégranse nesta metodoloxía de estudo grazas á disposición básica que comparten:
Así pois, uns exemplos de direccións anatómicas son:
Tamén se usan en conxunto as direccións Rostral e Caudal.
Jacobo Gil Villanueva
Jacobo Gil Villanueva, nado en Santiago de Compostela o 25 de xaneiro de 1831 e finado na mesma cidade o 27 de novembro de 1906, foi un xurista e político galego.
Traxectoria
Doutor en Xurisprudencia pola Universidade Central de Madrid, foi catedrático de Dereito Mercantil na Universidade de Santiago de Compostela. Foi decano do Colexio de Avogados e da facultade de Dereito. Foi reitor da Universidade de Santiago de Compostela e membro da Real Academia de Jurisprudencia y Legislación.
Zulia
Zulia é un dos estados de Venezuela.
Jacobo Gil Villanueva
Traxectoria
O personaxe "don Servando" da novela La Casa de la Troya está inspirado na súa figura.
Zulia
Xeografía
miniatura|dereita|O [[Lago de Maracaibo, no centro do estado Zulia.]] O estado Zulia abrangue uns 63.100 km², incluíndo terra firme e o Lago de Maracaibo e parte do Golfo de Venezuela, o que representa aproximadamente o 6,90% de todo o territorio venezolano, sendo a quinta entidade de maior superficie en Venezuela, tras os estados Bolívar, Amazonas, Apure e Guárico.
Municipios
O estado Zulia divídese en 21 municipios:
Saboga
miniatura|dereita|350px|Saboga miniatura|dereita|350px|Banco de sabogas A saboga, perla, bogón ou sopa (Sarpa salpa, Linneaus 1758) é un peixe mariño pertencente á familia dos espáridos (Sparidae), da orde dos perciformes.
Morfoloxía
Ten un corpo longo e comprimido lateralmente e pode alcanzar tamaños máximos de 50 cm, aínda que o tamaño habitual ronda os 30 cm. Posúe unha aleta dorsal longa e baixa con 11-12 radios espiñosos e 14-17 brandos; a aleta anal tamén é baixa pero moito máis curta, con 3 radios espiñosos e 13-15 brandos. A cabeza é pequena, máis escura que o resto do corpo e co fociño romo. A boca é pequena, terminal e con labios grosos.
A cor é azul prateada a agrisada, sendo característica da especie a presenza de 10-11 listas lonxitudinais en cada costado douradas ou con tons laranxa, desde a boca ata o pedúnculo caudal. O ventre é máis claro. Na base das aletas pectorais hai unha pequena mancha negra.
Hábitat e bioloxía
Distribúese no Atlántico oriental, desde o Golfo de Biscaia ata os 40º Sur, entrando no Mediterráneo, onde é moi abundante. Vive en augas pouco profundas, entre os 5 e os 70 metros.
Área Metropolitana de Vigo
miniatura|301x301px|A área metropolitana de Vigo (AMV)
A Área Metropolitana de Vigo (AMV) é a rexión urbana e entidade local supramunicipal que engloba á cidade galega que lle dá nome e unha serie de concellos satélites que funcionan como cidades dormitorio, industriais, comerciais e de servizos.