cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galiñola da Carolina
Nidificación
As taxas de éxito na nidación varían segundo o lugar e o ano. Na literatura as proporcións de nidación exitosa varían desde 0,61 en Míchigan a 0,833 en Minnesota. No oeste de Nova York, a taxa de éxito de 6 niños de galiñola da Carolina era do 0,43, e a do éxito diario era de 0.97. Usando datos do programa de rexistro de niños do Laboratorio Cornell de Ornitoloxía, a taxa de éxito de nidación en Norteamérica estimouse en 0,529 nun período de 28 días (n=108). Nun sitio de nidación en Alberta, o 80,6% dos ovos fixo eclosión con éxito, mentres que ao ano seguinte só o 59,6% dos ovos fixeron eclosión. Os autores chegaron á conclusión de que a diminución do nivel de auga interaccionando con predadores e a posibilidade de ser pisados polo gando tiña como resultado un decrecemento no éxito da eclosión. Durante a parte final do verán, as galiñolas da Carolina non poden voar durante un período no que realizan a muda posnupcial.
Tamaño do territorio
O tamaño da área onde habita (home range) un determinado individuo de galiñola da Carolina varía. A área de reproducíon e cría no noroeste de Iowa é como media de 0,20 ha. En Arizona, o tamaño da área varía de 0,61ha no inicio da estación reprodutora a 0,81 ha na estación posreprodutora. Estas diferenzas estacionais no tamaño da área onde habita non son significativas (p>0,05).
Supervivencia
Disponse de poucos datos sobre a supervivencia da especie. Exemplares marcados con radio (con diminutos transmisores pegados ás costas) en Arizona tiñan unha probabilidade de supervivencia non reprodutora de 0,308. Os autores suxiren que a baixa taxa de supervivencia pode deberse a un incremento da mortalidade das aves marcadas con radio. Causas probables desta mortalidade son a predación e causas de orixe humana como a morte por atropelos nas estradas.
Raivavae
A illa Raivavae, tamén chamada Vavitu, é unha das illas Austrais, na Polinesia Francesa. Está situada no medio do arquipélago, a 195 km ao sueste de Tubuai e a 730 km ao sur de Tahití.
Galiñola da Carolina
Hábitat
Zonas húmidas con vexetación emerxente.
Zonas húmidas
A galiñola da Carolina utiliza zonas con augas de diversas profundidades. Foron observadas con frecuencia en augas de menos de 30 cm de profundidade,   aínda que a media de profundidade das zonas das que fai elevado uso esta galiñola en Arizona era de 51 cm. No noroeste de Iowa, a media da profundidade da auga nos territorios destas galiñolas era de 38 cm, a cal era unha profundidade significativamente (p<0,025) menor que as profundidades en sitios ao azar en pantanos. Os sitios de nidificación estaban situados en augas menos profundas que os sitios ao azar onde vive no oeste de Nova York. A media de profundidade das augas en sitios de nidación era de 10 cm en 4 niños de galiñola da Carolina estudados en Colorado a case 25 cm no oeste de Nova York. En áreas de augas profundas, normalmente camiñan sobre balsas de vexetación flotante.
Raivavae
É un antigo volcán que culmina no monte Hiro a 437 m de altitude. A superficie total é de 16 km². Está rodeada dunha lagoa pechada por arrecifes de coral con diversos illotes: Motu Man, Motu Haha, Motu Vaiamanu e Motu Araoo e Motu Haaamu.
Galiñola da Carolina
Zonas húmidas
As flutuacións no nivel da auga poden causar o abandono dos niños. Por exemplo, nun sitio de Colorado onde o nivel da auga se incrementaba máis de 20 cm, un nino destas galiñolas foi abandonado con 7 ovos. En Alberta, nidifican en máis tipos de vexetación durante os anos secos, moi probablemente debido a unha redución substancial do nivel da auga na vexetación usada o ano anterior.
Raivavae
Tiña 940 habitantes no censo de 2012. As aldeas principais son: Rairua (a capital da comuna), Mahanatoa, Anatonu e Vaiuru. O principal recurso da illa é o cultivo de café, a pesca na lagoa e a artesanía. Dispón dun aeródromo aberto en 2002.
AC Sentinel
O AC Sentinel foi un carro de combate construído en Australia durante a segunda guerra mundial, en previsión dunha posible invasión xaponesa, ao non se producir esta nunca entraron en accións bélicas, empregándose só para adestramento. En xaneiro de 1942 fabricáronse os primeiros tres prototipos e en agosto comezou a produción na Chullona Tank Assembly de Nova Gales do Sur, en total só se produciron 66 tanques ata novembro de 1945. Houbo catro modelos: AC I, AC II, AC III e AC IV
Pobo yanomami
Os yanomami (tamén chamados yąnomamö ou yanomama), son un pobo indíxena de 35 000 persoas que habitan en 200 ou 250 vilas na selva amazónica, na fronteira entre Venezuela e o Brasil.
Etimoloxía
O etnónimo yanomami foi creado polos antropólogos baseándose na palabra yanõmami que en yanõmami thëpë, significa "seres humanos". Esta expresión oponse ás categorías yaro (animais) e yai (invisibles ou cousas sen nome), pero tamçen napë (inimigo, estranxeiro).
Historia
miniatura|250px|esquerda|Territorio dos yanomami. A primeira mención dos yanomami en occidente é de 1759, cando unha expedición española liderada por Apolinar Diez de la Fuente visitou o pobo ye'kuana que vivía no río Padamo. Diez escribiu:
Dende 1630 até 1720, as complexas sociedades dos ríos foron eliminadas ou minguadas como resultado das expedicións de caza de escravos polos conquistadores e bandeirantes. Se isto afectou ós yanomami e en que grao son cuestións de pura especulación. O contacto sostido co mundo exterior comezou na década de 1950 coa chegada de membros da Misión Novas Tribos así como de misioneiros católicos da Compañía de Xesús e dos salesianos.
En Roraima, na década de 1970 producíronse proxectos de desenvolvemento dentro do "Plan de Integración Nacional" levado a cabo polos gobernos militares brasileiros daquel momento. Isto supuxo a apertura dun tramo de estrada perimetral (1973–76) e varios programas de colonización en terras tradicionalmente ocupadas polos yanomami. Durante o mesmo período, o proxecto de busca de recursos RADAM (1975) detectou importantes depósitos naturais na rexión. Isto provocou un aumento progresivo dos buscadores de ouro, que despois de 1987 se converteu nunha verdadeira febre do ouro. Centos de pistas clandestinas foron abertas polos buscadores de ouro nos principais tributarios do río Branco entre 1987 e 1990. O número de mineiros na área yanomami de Roraima estimouse entre 30 e 40,000, unhas cinco veces máis que a poboación indíxena residente. Aínda que a intensidade desta carreira do ouro diminuíu moito dende 1990, a prospección de ouro segue hoxe na terra yanomami, estendendo a violencia e outros serios problemas sociais.
A reserva da biosfera Alto Orinoco-Casiquiare foi creada en 1993 co obxectivo de preservar o territorio e o estilo de vida tradicional dos yanomami e dos ye'kuana. Porén, malia que a constitución de Venezuela recoñece os dereitos dos pobos indíxenas ás súas terras ancestrais, poucos teñen a titularidade das mesmas e o goberno anunciou a apertura de grandes partes do Amazonas para a minaría legal.
Galiñola da Carolina
Zonas húmidas
Utilizan augas menos profundas en outono que en primavera. Normalmente evitan as augas abertas. Hai unha relación negativa significativa (p≤0,05) entre a área de augas abertas e o uso das zonas húmidas por estas galiñolas en Maine e a abundancia relativa de exemplares en Saskatchewan. No oeste de Nova York, os sitios de nidificación tiñan unha baixa porcentaxe de augas abertas en comparación con sitios ao azar, e en Arizona usaban as zonas de augas abertas menos do que estas estaban dispoñibles.
Vexetación emerxente
Os sitios de nidación das galiñolas da Carolina tiñan unha maior porcentaxe de vexetación emerxente, é dicir, que asoma por rba da superficie da auga, que sitios ao azar en pantanos do oeste de Nova York. A cantidade de exemplares en zonas húmidas do nordeste de Dacota do Norte estaban correlacionadas positivamente de forma significativa (p<0,05)(r=0.45) coas hectáreas ocupadas pola vexetación emerxente viva. No leste e centro de Maine, as zonas húmidas usadas polas galiñolas da Carolina tiñan unha área significativamente maior (p=0,01) de vexetación emerxente que as non usadas.
A altura da vexetación emerxente no hábitat da galiñola da Carolina tamén varía desde 20 a 28 cm en primavera despois da alteración invernal no noroeste de Iowa a 210 cm en áreas moi utilizadas pols galiñolas en Arizona. En pantanos do oeste de Nova York, a altura da vexetación media nos sitios de nidificación era menor que nos sitios ao azar. Porén, a altura media da vexetación emerxente nos territorios das galiñolas no noroeste de Iowa non era significativamente diferente (p>0,05) da altura en zonas ao azar.
En Arizona, tanto a cobertura coma a altura da vexetación usada por esta especie variaba coas estacións. Conway suxeriu que as diferenzas probablemente reflectían a variada dieta destas aves. A dispoñibilidade de hábitat en diferentes estacións é outra posible fonte de diferenzas estacionais no hábitat destas galiñolas.
A extensión de vexetación leñosa que rodea as zonas húmidas de Dacota do Sur non estaba asociada significativamente (p=0,6) coa presenza de galiñolas da Carolina. Porén, en pantanos do oeste de Nova York, houbo unha relación significativa negativa (p=0,041) entre a porcentaxe de madeira inundada nun sitio e a abundancia relativa de galiñolas.
Existen diferenzas estacionais no uso do hábitat polas galiñolas da Carolina. No noroeste de Missouri en primavera, a probabilidade de detectar galiñolas da Carolina en plantas robustas emerxentes, como Typha spp. e ''Polygonum amphibium var. emersum'', era 6 veces superior que a de detectalas alí en outono. Con todo, a dispoñibilidade de hábitats durante diversas épocas do ano non foi estudada. Nun estudo realizdo no sueste de Missouri, as especies de plantas usadas polas galiñolas da Carolina durante a migación de outono e primavera diferían significativamente (p=0,005). Porén, o autor calificaba isto en relación coa súa obsevación de maiores diferenzas estacionais na dispoñibilidade de vexetación.
Comunidades de plantas onde habita
Atópase xeralmente en comunidades de plantas dominadas por Typha spp.,   Carex spp.,     Scirpus spp.,    Polygonum spp.,  Juncus spp.,  Leersia oryzoides, e Echinochloa spp.
Fóra das zonas húmidas, encóntranse principalmente en áreas cultivadas durante a migración ou no período posterior á reprodución.Por exemplo, unha galiñola da Carolina foi observada a 4,8 km das zonas pantanosas nun campo cultivado de Iowa a metade de agosto. Un macho foi observado a menos de 300 m dunha zona húmida grande nun campo de soia (Glycine max) no noroeste de Iowa durante o período posterior á reprodución. De xuño á metade de xullo, foron observados exemplares en granxas de Saskatchewan sementadas principalmente con trigo (Triticum aestivum).
A galiñola da Carolina rexistrouse tamén en áreas arboradas asolagadas. No oeste de Nova York, apareceron durante a estación reprodutora nun sitio en estudo onde o 26% da área era considerada "bosque inundado", e o 5% fora clasificado como "arbustivo/pantano arbustivo". No leste e centro de Maine, observouse unha media de 2,1 exemplares en pantanos boscosos por cada 100 horas de observación durante a estación reprodutora. Nun sitio non reprodutor (de agosto a abril) no suroeste de Arizona, esta ave foi atopada utilizando unha "comunidade arbustiva mixta" máis do esperado se nos baseamos na dispoñibilidade dese tipo de terreo. Foron tamén observadas con pouca abundancia nun sitio con Pseudotsuga menziesii, Pinus ponderosa e Populus tremuloides na Columbia Británica.
Temperatura
A temperatura pode tamén influír na abundancia desta especie. En Colorado, a temperatura media en abril estaba correlacionada negativamente (p<0,01) (r= -0,94) coa abundancia de galiñolas da Carolina. Nos sitios que tiñan temperaturas media en abril ≤ 6 °C, as galiñolas da Carolina eran máis bundantes que a especie estreitamente relacionada Rallus limicola, mentres que nos sitios máis cálidos a proporción das galiñolas da Carolina respecto dos R. limicola diminuíu.
Densidades
As densidades varían de 12 galiñolas/acre en Colorado a 0,47 parella/ha en Indiana. Unha media de 1,3 galiñolas/ha responderon a chamadas nos sitios estudados de Colorado. Unha densidade similar de galiñolas atopouse no sueste de Wisconsin. En Iowa, a densidade media en 2 anos e varos hábitats de pantano era de 1,3 parellas/ha.
Factores que teñen que ver coa paisaxe, como a área de pantano, bordos do hábitat nos pantanos e o número de pantanos na rexión poden tamén influír na especie.
Aínda que as galiñolas da Carolina aparecían en pantanos de todos os tamaños, poden aparecer en grandes densidades en pantanos de tamaño medio. Estaban relacionadas positivamente de forma significativa (p≤0,01) coa área de zona hñumida total e área perimetral de superficie de auga no leste e centro de Maine e estaban relacionados positivamente de forma significativa (p<0,05) coa área de zonas húmidas en Saskatchewan. En Maine, a galiñola da Carolina utilizaba un 10% das zonas húmidas de 1,0 ha, do 40% ao 50% das zonas húmidas de 1 a 2 ha en tamaño, e o 20% das zonas húmidas maiores de 20 ha. No oeste de Nova York, as galiñolas foron significativamente (p=0,007) máis abundantes en pantanos de 40 a 101 ha que nos pantanos menores (<40 ha) ou maiores (100-150nbsp;ha). Ademais, detectáronse niños máis frecuentemente nos pantanos de 40-81 ha.
Tamén parecen preferir hábitats de bordo. A densidade de galiñolas da Carolina reprodutoras estaba significativamente (p<0,001) correlacionado (r=0,62) coa proporción perímetro:área dos pantanos do noroeste de Iowa. A distancia desde o centro dos territorios das galiñolas ao bordo do hábitat era tamén significativamente (p<0,005) menor que desde o centro dos territorios de Rallus limicola. En Arizona, os bordos de hábitat estaban máis próximos ás áreas das que facían grande uso as galiñolas que os sitios aleatorios.
A dinámica das zonas húmidas a unha grande escala pode afectar ás galiñolas da Carolina. Os índices da poboación de galiñolas a 3 "niveis de resposta" estaban correlacionados significativamente (p<0,01) (r≥0,70) co número de lagoas presentes na rexións de pozas de pradeira de Dacota do Norte en maio.
Alimentación
miniatura|esquerda|Alimentándose na auga Comen unha gran diversidade de alimentos. Os animais que adoita comer son caracois, crustáceos, arañas e insectos, principalmente escaravellos, grilos, moscas e libélulas. Adoitan comer sementes de plantas como Polygonum spp., Scirpus spp., Carex spp. e Echinochloa spp.. As sementes da planta anual Zizania aquatica e Leersia oryzoides cómenas tamén nos Estados Unidos. Na literatura menciónanse como fontes relativamente importantes de alimentos para esta ave as Paspalum spp. e Oryza sativa no sueste dos Estados Unidos. Outras plantas supoñen <5% da dieta das galiñolas da Carolina, entre elas Eleocharis spp., Lemnaceae, Potamogeton spp., Panicum spp., Spartina spp. e Distichlis spicata.
Comen máis alimento vexetal en outono e inverno (68%–69%) que en primavera e verán (40%). O material de plantas como Digitaria sanguinalis, Panicum dichotomiflorum e Setaria spp. apareceu con frecuencias substancialmente máis grandes e en moito maior volume en esófagos de galiñolas da Carolina cando se recolleu no sueste de Missouri durante a migración de outono que cando se recolleu en primavera. Ademais, os animais supoen un maior volume da dieta de primavera que da dieta de outono. O volume de material animal nos esófagos recollido en primavera estaba composto predominantemente de escaravellos adultos e caracois da familia Physidae.
Predadores
Varias especies comen ovos de galiñolas da Carolina como os visons americanos (Mustela vison), mofetas (Mephitidae), coiotes (Canis latrans), ictéridos do xénero Quiscalus, corvos (Corvus spp.) e garzas (Ardeidae). Tamén se informou de predación de galiñolas da Carolina adultas por visóns americanos, coiotes e falcóns e curuxas.
Pita do monte
A pita do monte, ou pita montesa, (Tetrao urogallus), é unha especie de ave da orde das galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos, pertencente ao seu xénero tipo Tetrao.
É o membro de maior tamaño da súa subfamilia, distribuíndose por boa parte de Eurasia (Escandinavia, a rexión báltica e a Federación Rusa) con pequenos enclaves nas montañas de zonas temperadas como a cornixa cantábrica, os Pireneos, os Alpes e o Xura.
En España, desde 1979, está vedada a súa caza e, desde 1986, está catalogada como especie protexida, aínda que isto non supuxo, de momento, un incremento da súa poboación. Considérase unha reliquia da era glaciar, pois tras a última (a glaciación de Würm) as súas poboacións fóronse desprazando cara ás rexións máis frías de Europa e á alta montaña.
Aínda que a nivel xeral o status da especie é pouco preocupante, en España está en perigo de extinción, quedando algúns exemplares non Pireneos (da subespecie Tetrao urogallus aquitanicus), e ao longo das zonas boscosas da cornixa cantábrica (da subespecie pita do monte cantábrica).
En Galiza deuse por extinguida a poboación dos Ancares, a poboación máis occidental da especie, xa que os últimos cantadeiros ocupados observáronse en 2005, pero aínda se atopa esporadicamente debido ao movemento de exemplares de poboacións limítrofes, polo que figura no Catálogo galego de especies ameazadas.
Descrición
A especie foi descrita en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.
Subespecies
Na actualidade recoñéncense dentro da especie as subespecies seguintes:
Características
A cor da plumaxe é unha característica diferencial entre os sexos. Os machos teñen a plumaxe negra, con zonas azuis ou verde metálico no peito, coas ás acastañadas cunha mancha branca no vértice e manchiñas brancas no ventre e no rabo. As femias teñen o dorso e as ás de cor acastañada con abundantes pencas brancas, o rabo e o peito arrubiados, e o ventre branco con manchas pardas. Ademais diferencia a ambos os sexos o tamaño do peteiro, que é prominente, de xeito curvo e de cor marfil nos machos e breve e de cor negra nas femias.
A pita do monte tarda en pórse a voar e o seu voo é torpe. Os cercados, valos e fragas moi pechados producen enormes baixas na súa poboación.
Neuchâtel
O topónimo Neuchâtel pode facer referencia a:
Pita do monte
Hábitat
Vive en zonas montañosas con fragas claras e abertas de coníferas onde haxa abundante vexetación herbácea, auga e bagas. A existencia de acivros resulta imprescindible para alimentarse durante o inverno. Acostuma durmir nas ramas horizontais das árbores, o que se fai un requisito para a súa presenza.
Distribución
miniatura|240px|[[Área de distribución|Área da subespecie de pita do monte cantábrica (T. u. cantabricus.]] A pita de monte é unha ave paleártica, repártese dende a Escandinavia ata a Península Ibérica, nesta última posúe poboacións sedentarias na Cornixa cantábrica (500-600 exemplares), e nos Pireneos (680 machos censados no 2003).
Poboación en Galiza
En Galiza até hai pouco atopábanse individuos na Serra dos Ancares, na provincia de Lugo. Nos anos 80 estimábase unha poboación de entre 20 e 30 machos nos Ancares. Desde o ano 2005 a pita de monte considérase oficialmente extinguida en Galiza
A extinción da pita de monte nos Ancares, situados no extremo occidental da súa área de distribución en Europa, ameaza con ser o preludio da súa desaparición en toda a cordilleira Cantábrica, onde a poboación descendeu un 70 % desde os anos oitenta. De feito, a pita de monte está practicamente extinguida tamén na parte oriental e central de Asturias, cunha perda de poboación dun 90 %, segundo un censo do ano 2010.
Alimentación
É unha ave que segue dous tipos de dietas estacionais. No verán é unha ave terrestre que se alimenta de herbas, crisálides de formiga, landras, bagas, lagartas e incluso serpes.
No inverno convértese nunha ave arborícola e mantense de agullas dos piñeiros e gromos e bagas de silveira, arandeira e acivro.
Reprodución
miniatura|240px|Ovos de Tetrao urogallus urogallus. O macho é territorial e polígamo. A época de celo dura desde marzo até o primeiro terzo de maio. Durante a época de celo emite gritos de reclamo ao amencer e ao solpor desde algún punto elevado atraendo ás femias. Logo póusase no chan e continúa cos seus reclamos e copulando con varias femias nun mesmo día.
As femias poñen entre cinco e doce ovos nun furado no chan, chocándoos ela soa durante 28-30 días. Os niños son obxectivo doado para o xabarín, os cans e o azor. Ademais a mortaldade dos pitos é moi alta nas primeiras semanas de vida, polo que a súa poboación aumenta moi lentamente.
Poboación
A pobolación europea estímase en de 666 000 a 1 060 000 machos que cantan, o que equivale a 1 330 000 ou 2 110000 de individuos maduros. E en Europa vive aproximadamente o 40 % do total da súa área de dispersión, polo que unha estimación moi preliminar do tamaño da poboación mundial sería duns 3 325 000 a 5 275 000 individuos maduros. Polo tanto, a poboación sitúase no rango dos 3 000 000 a 5 499 999 individuos maduros.
Status e conservación
Tetrao urogallus ten unha área de distribución estimada de 1 000 000 a 10 000 000 de km2 e unha poboación de entre 1,5 e 2 millóns de individuos só en Europa. Hai algunhas evidencias dunha diminución da poboación, pero non se cre que a especie se aproxime ao limiar da Lista vermella da UICN establecido nunha diminución da poboación de máis do 30 % en dez anos ou en tres xeracións. Por iso, esta institiución cualifica á especie como LC (pouco preocupante).
Segundo informou o investigador español Félix Rodríguez de la Fuente na súa serie "Fauna", a subespecie do noroeste de España de pita do monte cantábrica (Tetrao urogallus cantabricus) —un residuo da Idade do Xeo— estivo moi ameazada na década de 1960 pola recolección comercial de ramas con froitos de acivro para a súa venda como adornos de Nadal, unha práctica importada dos pobos anglo-saxóns ou xermánicos.
En Escocia, a poboación diminuíu considerabelmente desde a década de 1960 debido aos valados para os cervos, a depredación e a falta de hábitat adecuado no Caledonian Forest. A poboación caeu dun máximo de 10 000 parellas na década de 1960 a menos de 1 000 aves en 1999. Incluso foi cualificada como a ave con maior probabilidade de extinción no Reino Unido en 2015.
Nas zonas de esquí de montaña, os cabos mal sinalados para os remontes contribuíu á súa mortalidade.
Gran Premio de Europa de 2012
O Gran Premio de Europa 2012 foi a oitava carreira de. Celebrouse o 24 de xuño de 2012 no Circuíto urbano de Valencia en Valencia, España.
É a última vez que o circuíto acolle o Gran Premio de Europa, a partir de, o Gran Premio de España alternarase entre Barcelona e Valencia.
Boqueixón, Boqueixón
San Vicente de Boqueixón é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 296 habitantes (138 homes e 158 mulleres) distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 287 habitantes.
O Coruxo, Cornazo, Vilagarcía de Arousa
O Coruxo é un lugar da parroquia de Cornazo no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 122 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 63 eran mulleres e 59 homes, o que representa un aumento respecto ós anos 2010, cando tiña 104 veciños, e 2005, cando eran 90.
Os Cebados, Aguións, A Estrada
Os Cebados é un lugar da parroquia de Aguións no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 36 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 19 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 1999 cando tiña 40 habitantes (22 homes e 18 mulleres).
Yason Smohozhevskyi
Yason Smohozhevskyi (en Ясон Смогожевський; en Jason Smogorzewski; en Ясон Смагаржэўскі), nado o 3 de maio de 1715 e finado o 1 de novembro de 1788 en Varsovia (Voivodato de Mazovia, Coroa do Reino de Polonia), foi un eclesiástico grecocatólico ruteno, metropolita de Kíiv e Galicia e toda a Rus dende 1780 até a súa morte.
Traxectoria
O 5 de setembro de 1758 foi nomeado arcebispo coadxutor da arquieparquía de Polack, sendo consagrado bispo o 31 de decembro do mesmo ano polo arcebispo de Durrës Giuseppe Schirò, e tendo como principais co-consagrantes ao arcebispo titular de Teodosia Giorgio Maria Lascaris e ao bispo emérito de Făgăraș Inocențiu Micu-Klein.
O 18 de xullo de 1762, á morte de Floriian Hrebnytskyi, sucedeuno como arcebispo de Polack.
En 1779 foi nomeado administrador da arquieparquía de Kíiv logo do pasamento de Lev Sheptytskyi. Ao ano seguinte foi elixido metropolita de Kíiv, Galicia e toda a Rus, renunciando ao cargo de arcebispo de Polack.
Finou o 1 de novembro de 1788 en Varsovia.
7 de xuño
O 7 de xuño é o 158º día do ano do calendario gregoriano e o 159º nos anos bisestos. Quedan 207 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|Paul Gauguin.
Mortes
miniatura|100px|Henry Miller.
Notas
Os 366 días do ano
Lampón, Boiro
Santiago de Lampón é unha das oito parroquias do concello de Boiro e esta sitúase ao sur concello, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 2301 habitantes (1141 homes e 1160 mulleres) distribuídos en 19 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 2433 habitantes. A maior parte da poboación (68 %) concéntrase no casco urbano. A pesca, nas zonas da parroquia próximas ao mar, e a agricultura (nas zonas de montaña) seguen a ter un importante papel no modo de vida da xente de Lampón.
Patrimonio
A igrexa de Santiago de Lampón é de feitura románica, con orixe na segunda metade do século XII, segundo Ángel del Castillo. O reverendo José María Lago Hermo recolleu unha tradición que sitúa un templo primitivo na aba da montaña, pois na fachada dunha casa pódense apreciar unhas inscricións en latín que permiten deducir que se tratou da primeira casa reitoral anexa ao templo parroquial. Quizais o traslado do templo á antiga capela de Santa María Madalena, máis próxima ao mar, se debese a algún acontecemento histórico como a chegada dos viquingos. Crese que funciona como parroquia desde o século XVII, pois ao facerse cargo da parroquia en 1972 Xosé Benito García Torres, certificou que entre os libros que recibe estaba un vello volume que recollía bautismos, vodas e defuncións desde 1600, segundo se recolle no arquivo diocesano. En 1684 o templo foi restaurado e ensanchouse a nave maior. En 1715 fixéronse traballos de limpeza e adecentamento.
Ten ábsida, dúas capelas laterais, sancristía e torre de campanario. No alto da fachada ten o escudo heráldico dos Caamaño, familia impulsora do esplendor do edificio. Baixo este está entronizada a imaxe do patrón Santiago Apóstolo. No altar hai un retablo barroco de gran calidade artística cunha imaxe da Santísima Trindade de gran valor. A cada lado deste hai uns escudos idénticos aos da fachada, de talla en madeira e policromados.
O 15 de xaneiro celébrase a festividade de santo Amaro. Na igrexa había unha imaxe deste santo, levada desde unha ermida xa desaparecida do lugar de San Mauro dada a devoción que tiña entre a veciñanza. En 1989, tras a celebración desta festa, a igrexa sufriu un incendio debido a que a capela lateral estaba chea de candeas acesas ofrecidas polas persoas devotas. Queimáronse as imaxes, pero salvouse o retablo e o edificio. A veciñanza colaborou nas obras de restauración do templo.
En 1607 visitou a freguesía o cardeal Jerónimo del Hoyo, e indica que lle chama "La Rabalera", talvez por ser a patroa María Madalena. Hai dúas imaxes da santa no templo, se ben unha foi retirada polo párroco, pola súa vestimenta "indecorosa", e substituída por outra con vestimenta de Monxa, que se conserva na sancristía. Segundo Manuel Domínguez Fontán a imaxe vella chegou á parroquia logo dun troco coa parroquia da Pobra do Deán, á que cederon unha valiosa imaxe do apóstolo Santiago.
Amando Melón
Gaudencio Amando Melón y Ruiz de Gordejuela, nado en Zaragoza o 22 de xaneiro de 1895 e finado en Madrid o 17 de xuño de 1975, foi un xeógrafo español.
Orixe
Fillo de Esteban Melón del Saz e Ibarra, catedrático de Lóxica fundamental da Universidade de Zaragoza e Fidela Ruiz de Gordejuela; creceu nunha casa chea de irmáns varóns. O seu pai proviña de El Cortijo, Logroño, dunha familia descendente da pequena aristocracia local, como proban os arquivos da Real Chancillería de Valladolid. En 1925 casou con Consuelo Infante Venero, filla dun senador coa que tivo dous fillos, un deles Carlos Melón Infante, tradutor do Código Civil de Alemaña e investigador de Dereito Civil no Consello Superior de Investigacións Científicas, o outro, Fernando Melón Infante, profesor de Dereito Mercantil.
Educación e traballo
Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Zaragoza. Realizou as súas primeiras armas do maxisterio. En 1919 acabou os seus estudos de doutoramento, presentando a súa tese aos vinte e catro anos. En 1921 obtivo a cátedra de Xeografía política e descritiva da Universidade de Valladolid, onde ensinou ata 1948.
Coa chegada da Segunda República Española foi nomeado decano da Facultade de Filosofía e Letras, cargo que desempeñou ata 1941. Durante a década debeu facer fronte a dificultades derivadas da violencia política. En 1948 trasladouse á Universidade Central de Madrid, onde foi titular da cátedra de Xeografía Xeral e descritiva ata a súa xubilación en 1965. A partir de entón foi director do Instituto Juan Sebastián Elcano, do cal sería director honorario anos máis tarde; foi conselleiro primeiro do Consello Superior de Investigacións Científicas, secretario do Padroado Saavedra Fajardo, secretario do Departamento Internacional de Culturas Modernas e secretario do Padroado José María Cuadrado.
Foi nomeado conselleiro honorario do Consello Superior de Investigacións Científicas e participou noutras actividades científicas e profesionais: vocal da xunta directiva da Real Sociedade Xeográfica, conselleiro nacional de Educación e académico numerario da Real Academia de la Historia dende o 21 de marzo de 1958.
Foi un dos fundadores e director da revista Estudios Geográficos. A súa obra máis coñecida, Geografía histórica española, foi escrita en 1929, sete anos despois de obter a cátedra de Xeografía política e descritiva na Universidade de Valladolid.
Foi director do Instituto Juan Sebastián Elcano dende 1949 ata 1975, ano da súa morte. Do mesmo xeito foi o creador da Escola de Xeografía de España, grazas ao seu discípulo José Manuel Casas Torres.
Edge of Tomorrow
Edge of Tomorrow (tamén coñecido como Live. Die. Repeat. e Live. Die. Repeat.: Edge of Tomorrow) é un filme estadounidense de ciencia ficción protagonizado por Tom Cruise e Emily Blunt. Doug Liman dirixiu o filme baseado nun guión adaptado da novela All You Need Is Kill de Hiroshi Sakurazaka.
Columbograma
thumb|[[Selo postal emitido para homenaxear os pigeon-gram e as pombas mensaxeiras pola Great Barrier Pigeongram Agency.]] O columbograma (en inglés pigeon-gram) é unha mensaxe transportada por unha pomba mensaxeira. Xa desde os tempos antigos esta clase de transporte foi habitual para transmitir mensaxes urxentes sobre todo ás tropas, o século XIX foi cando máis se utilizou para fins civís mesmo emitíndose selos específicos para esta clase de correo, desde a Segunda guerra mundial desapareceu para fins civís polos modernos medios de telecomunicación e na actualidade só se utiliza por determinadas unidades militares e en caso de conflito bélico cando están cortadas todas as outras formas de comunicación.
En 1897 estableceuse en Nova Zelandia o The Great Barrier Pigeongram Service para o transporte de columbogramas entre Auckland e a illa da Gran Barreira, a 100 km de distancia e a partir de 1898 emitíronse selos especiais.
Au-delà des grilles
Au-delà des grilles (en Le mura di Malapaga) é un filme franco-italiano de 1949 dirixido por René Clément e protagonizando Jean Gabin, Isa Miranda e Andrea Checchi. Foi unha coprodución entre Francinex e Italia Produzione, producida por Alfredo Guarini a partir dun guión de Cesare Zavattini, Suso Cecchi d'Amico e Alfredo Guarini adaptado por Jean Aurenche e Pierre Bost. A banda sonora foi obra de Roman Vlad e a fotografía de Louis Page. Foi rodado en Titanus Studios de Roma con escenarios deseñados por Piero Filippone e Luigi Gervasi.
Foi galardoado co Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 23ª edición dos premios e tanto como Clément como Miranda gañardon premios no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1949.
Lingua mak
O mak é unha lingua kam-sui que se fala na República Popular da China.
Cetosa
miniatura|250px|Isómeros D e L da [[frutosa, un exemplo de cetosa. Leva un grupo cetona no carbono 2.]] miniatura|160px|A β- D -Frutofuranosa é un exemplo de cetosa ciclada con enlace hemicetálico intramolecular.
Unha cetosa é un monosacárido cun grupo cetona por molécula, xeralmente no carbono 2.
A cetona máis simple é a triosa dihidroxiacetona, que é a única que non ten actividade óptica, xa que a molécula non contén ningún carbono asimétrico. As cetosas denomínanse cetotriosas, cetotetrosas, cetopentosas, cetohexosas, cetoheptosas etc. segundo teñan respectivamente 3 átomos de carbono, 4, 5, 6 ou 7.
En disolución as cetosas de 5 ou máis átomos de carbono cíclanse, xa que o grupo carbonilo (C=O) que forma o grupo cetona pode reaccionar cun OH doutro carbono, orixinando un enlace intramolecular denominado hemicetal, no cal os dous carbonos implicados quedan unidos por un osíxeno.
As cetosas poden isomerizar a aldosas por medio da transformación de Lobry de Bruyn-van Ekenstein.
Para saber se un composto é unha cetosa ou unha aldosa realízase o test de Seliwanoff. Trátase dunha cetosa cando o test dá positivo.
Administración apostólica católica latina de Harbin
A administración apostólica de Harbin é unha sé da Igrexa Católica Latina.
Territorio
O seu territorio abrangue parte de Heilongjiang. A sé está na cidade de Harbin, onde está a catedral do Sagrado Corazón.
Historia
A administración apostólica foi erixida o 28 de maio de 1931 en territorios da diocese de Vladivostok.
Por mor da situación que vive a Igrexa na República Popular da China, coa creación da gobernamental Asociación Católica Patriótica Chinesa, a sé ten estado vacante até o ano 2011. Nese período, o goberno chinés nomeou entre 1959 e 1992 un administrador apostólico da ACPC, non aceptado pola Igrexa.
En 2011 foi nomeado administrador apostólico Xosé Zhao Hong-chun, non pertencente a ACPC. Porén, en 2012 o goberno volveu nomear un administrador apostólico da ACPC, permanecendo Zhao Hong-chun detido até a consagración do bispo da ACPC.
Codeso, Boqueixón
Santaia de Codeso é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 353 habitantes (175 homes e 178 mulleres) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 322 habitantes.
O topónimo fai referencia ao codeso, un tipo de arbusto.
Nesta parroquia naceu e foi soterrado o político Xosé Antón Orza (1941–2012).
Andrés Miso
Andrés Miso Molina, nado o 7 de xaneiro de 1983 en Madrid, é un xogador español de baloncesto profesional.
Traxectoria profesional
O 18 de outubro de 2018, anunciouse a súa fichaxe polo Leyma Coruña da Liga LEB Ouro.
O Codeso, Aguións, A Estrada
O Codeso é un lugar da parroquia de Aguións no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Tiña 38 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 18 eran homes e 20 mulleres. A mesma poboación que en 1999 cando tiña 38 habitantes (19 homes e 19 mulleres).
Luís Fernández Troncoso
Vida persoal
Casou en 1931 con Mercedes Bernárdez Martínez.
Zenani Mandela-Dlamini
A princesa Zenani Mandela-Dlamini, nada o 4 de febreiro de 1959, é unha diplomática surafricana. É a filla máis vella de Nelson Mandela e a súa segunda esposa, Winnie Mandela.
Traxectoria
Mandela-Dlamini estudou no Waterford Kamhlaba United World College of Southern Africa e cursou ciencias na Universidade de Boston. Foi alí onde coñeceu ao Príncipe Thumbumuzi Dlamini de Suazilandia, irmán máis vello do monarca reinante, Mswati III de Suazilandia e da raíña Mantfombi dos zulús. Casaron en 1973 e tiveron catro fillos: Zaziwe (1977), Zamaswazi (1979), Zinhle (1980) e Zozuko (1992), ademais de seis netos. Actualmente están separados.
Mandela-Dlamini foi nomeada embaixadora de Suráfrica na Arxentina en xullo de 2012, converténdose na primeira dos fillos de Mandela en ingresar no servizo público. Sucedeu ao diplomático e exlíder opositor Tony Leon. Deixou o cargo en 2017, cando foi nomeada alta comisionada surafricana en Mauricio.
Tralo divorcio dos seus pais, Mandela-Dlamini converteuse na Primeira Dama substituta de Suráfrica ata que o seu pai volveu casar no seu 80 aniversario coa ex primeira dama de Mozambique, Graça Machel.
Donas, Boqueixón
San Pedro de Donas é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres), nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 22 habitantes.
Abelenda, Abelenda das Penas, Carballeda de Avia
Abelenda é un lugar da parroquia da Abelenda das Penas no concello ourensán de Carballeda de Avia na comarca do Ribeiro. Tiña 272 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 129 eran homes e 143 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 277 habitantes (131 homes e 146 mulleres).
A Cruz, Cornazo, Vilagarcía de Arousa
A Cruz é un lugar da parroquia de Cornazo no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 189 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 93 eran mulleres e 96 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 213 veciños, e 2005, cando eran 221.
Air Niugini
Air Niugini Limited é a aeroliña nacional de Papúa Nova Guinea, con sede na Air Niugini House, dentro das instalacións do aeroporto de Port Moresby, onde está a súa principal base de operacións. A compañía opera unha rede doméstica dende Port Moresby e Lae, ademais de servizos internacionais cara destinos en Asia, Oceanía e Australia. Niugini é a palabra en tok pisin para Nova Guinea.
Frota
En febreiro de 2018 frota de Air Niugini estaba formada polos seguintes avións:
Realpha
O Realpha, tamén coñecido como RE, era un coche de competición de Fórmula 1 de Rodesia. O coche foi construído por Ray Reed na súa base en Gwelo, e baseábase estruturalmente nun Cooper. Do mesmo xeito que moitos coches surafricanos de Fórmula 1 de fabricación caseira da época, que estaba equipado cun motor Alfa Romeo Giulietta.
Baixo o lema "Ray's Engineering", Reed presentou un coche na carreira fóra de campionato de Fórmula 1 Gran Premio de Rand en Suráfrica a finais de 1964, pero retirouse debido a un fallo de motor durante a primeira manga. Tamén participou no Gran Premio de Suráfrica de 1965, pero a participación non se levou a cabo debido a que Reed morreu nun accidente aéreo antes da carreira.
O coche apareceu máis adiante no Gran Premio de Rhodesia de 1966, a última carreira do Campionato de Pilotos de Suráfrica dese ano, pilotado polo piloto local Peter Huson, pero retirouse da carreira logo dun accidente.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Tratamento de intoxicacións agudas
Tratamento de primeiros auxilios
Son as primeiras medidas levadas a cabo na atención ao intoxicado, a miúdo por persoal non médico ou sen os medios necesarios. Para avaliar o estado do enfermo, cómpre facer unha valoración na escala de Glasgow, ou de forma máis sinxela co método AVDI, que corresponde a alerta, verbal, dor, inconsciencia, é dicir, avaliar se o paciente está perfectamente alerta, ou ben responde a preguntas. De non ser así, aplicar un estímulo doloroso, e se tampouco responde pasar a outro nivel, que é comprobar a respiración. Isto faise poñendo a propia orella próxima á boca para sentir o aire na meixela e escoitar ruídos na respiración, e observar se o tórax sobe e baixa. De non ser así, intentar liberar as vías respiratorias de calquera atranco, que pode ser dende unha goma de mascar até a lingua.
O seguinte paso é comprobar o pulso, o cal é controvertido: se o paciente non presenta signos vitais suponse que non ten pulso. Nos casos nos que teñamos unha resposta positiva, porase ao paciente en posición lateral de seguridade (decúbito lateral). De ser unha resposta negativa cómpre facer a RCP.
Nesta primeira fase de atención pódese impedir nalgúns casos que se siga absorbendo o tóxico. Por exemplo, se a intoxicación é por un gas, evacuarase a vítima a unha atmosfera limpa de tóxico. Se a intoxicación foi por vía dixestiva non se debe administrar ningún remedio caseiro para provocar o vómito e se foi a través da pel o mellor é o lavado abundante con auga. No caso das picaduras e mordeduras velenosas o que se pode facer é extraer aguillón ou tentáculos, botar pos de talco, fariña ou area, e arrefriar con xeo. En caso de picaduras de ofidios é moi difícil impedir que o veleno chegue ao sangue.
Tratamento especializado
O tratamento médico por persoal cualificado consiste no diagnóstico e mantemento das funcións vitais, primeiro, seguido das medidas específicas encamiñadas a diminuír a absorción do tóxico, neutralizalo con antídoto e facilitar a súa eliminación.
Diagnóstico
O diagnóstico dunha intoxicación é o procedemento de identificación dunha intoxicación mediante o conxunto de signos e síntomas producidos pola acción dun tóxico, calquera axente capaz de producir unha resposta adversa ou incluso a morte sobre un sistema biolóxico, introducido no organismo humano. Polo xeral, existe unha clasificación en tres tipos de intoxicacións: accidentais, voluntarias e homicidas. Para facer o diagnóstico dunha intoxicación, en primeiro lugar, hai que ter en conta se o individuo está vivo ou morto. No primeiro caso, o diagnóstico comprende a anamnese (historia clínica), a exploración física e as exploracións complementarias.
Anamnese
A anamnese é a base do diagnóstico no 95% das intoxicacións. A maioría dos doentes que sofren unha intoxicación están conscientes e cando son atendidos polo médico revelan a súa historia sobre o contacto co produto tóxico; porén, a miúdo, tras unha inxesta voluntaria de fármacos, os enfermos non lembran que substancias inxeriron, néganse a dicilo ou menten sobre esta cuestión. No caso de non obter ningún tipo de información, deberase investigar a súa residencia habitual e o lugar onde se atopou o enfermo, na busca de fármacos, drogas de abuso ou outras substancias potencialmente tóxicas.
Xeralmente o máis difícil é precisar a dose de tóxico inxerida, que é igual de importante có tempo transcorrido dende a inxesta, xa que ese intervalo inflúe na posta en práctica dalgúns tratamentos. A exploración física permite establecer unha hipótese diagnóstica e axuda a calibra-la gravidade dunha intoxicación. Entre as exploracións complementarias de importancia diagnóstica que se poden practicar a un intoxicado destacan:
Síntomas e signos
Os síntomas predominantes nas intoxicacións son:
Mantemento das funcións vitais
Trátase de manter a función respiratoria, xa sexa retirando obxectos obstrutivos (lingua, próteses dentais...), osixenoterapia ou mesmo respiración mecánica. A función cardíaca mantense con osíxeno e farmacoloxicamente, e mesmo con manobras de RCP avanzada.
O SNC pódese ver afectado de dous xeitos: coma e convulsións. O segundo trátase con diazepam e similares, mentres o primeiro con naloxona, flumacenilo e osíxeno até ter diagnóstico.
Diminución da absorción do tóxico
As posibilidades son múltiples, e dependen fundamentalmente da vía de exposición, do tempo transcorrido e da gravidade da intoxicación.
No caso dunha intoxicación por vía cutánea, o máis axeitado é o secado con papel, sen fretar, retirar a roupa e lavar con abundante auga e xabrón, durante dez minutos. Se a pel está irritada ou ten restos adheridos lavar cun emulsionante coma o leite ou con aceites cosméticos en caso de tóxicos liposolúbeis. Nos ollos intentarase un lavado abundante con auga cun chorro suave. Existe desacordo en se se deben neutralizar os cáusticos, ácidos ou álcalis, sendo recomendable non facelo.
No caso da vía oral existen distintas posibilidades entre as que figuran o baleirado gástrico, ben por emese (vómito) forzada, ben por lavado gástrico, a administración de carbón activado, o lavado intestinal total e a endoscopia-cirurxía.
Baleirado gástrico
É o método clásico para eliminar o tóxico que queda aínda dentro do estómago. Os dous métodos dispoñíbeis son a emese forzada e o lavado gástrico.
A emese forzada é unha técnica que consiste en provocar o vómito do paciente intoxicado. Lógrase coa toma de xarope de ipecacuana, que consegue o vómito no 90% dos casos en 20 minutos. Só é útil cando pasaron menos de 2 horas trala inxesta e nalgunhas excepcións, e é fundamental que o paciente estea consciente.
A apomorfina é a alternativa á ipecacuana, con maiores efectos secundarios, especialmente depresor do SNC, pero de efectividade inmediata (5 minutos), e de utilidade cando o tóxico se inxerise en menos de 1 hora e non sexa depresor do SNC, que concorrería en sinerxia negativa. Só se emprega en casos de intoxicación moi graves coma o paraquat.
Carbón activado
Po derivado do carbón tratado para ter unha superficie moi porosa que a incrementa enormemente, tal que 1 gramo ten unha superficie de 500, 1000 ou ata 2500 m2. Isto faino moi útil, e de elección, para a absorción de compostos inespecificamente e resultando inocuo. Tómanse 50 g disoltos en 200 ml de auga para unha relación carbón/tóxico 10:1, e débese administrar xunto cun catártico, un acelerador do tránsito intestinal. Non é útil con cáusticos e substancias non absorbibles e está indicado sempre tras lavado gástrico.