cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joaquín Xaudaró
Precursor da ciencia ficción
Foi famoso polos seus debuxos que tratan das novas tecnoloxías do seu tempo –publicou un volume de historietas chamado "Os perigos do voo" (Los peligros del vuelo, Lles péripéties de l'aviation, Garnier Frères, París, 1911)– serven como unha conexión importante entre os mundos da ilustración do século XIX e a do século XX. As súas observacións respecto da cultura e a tecnoloxía contemporánea, cun sentido do humor refinado pero penetrante, son evidentes en historietas como "El telégrafo sin hilos," "Un retrato futurista", "El auto que pasa," "Despertar en Biarritz", "El leopardo inglés en Spyon-Kop".
Debuxos animados
Entre 1917 e 1921 realiza as súas primeiras películas de debuxos animados, La fórmula del Doctor Nap e Aventuras de Jim Trot, (perdida) e, en 1930, Un discípulo de caco. ,
En 1932, Xaudaró, xunto cun acuarelista de nome Antonio Got e o debuxante, humorista e director de cine Ricardo K-Hito (pseudónimo de Ricardo García López), fundan a Sociedad Española de Dibujos Animados, máis coñecida polas súas iniciais como SEDA, que contaba con seis debuxantes. Era un estudo dedicado exclusivamente a facer animación acompañada de humor e fantasía, chegou a producir varias películas, entre elas "La vampiresa morros de fresa" e "En los corredores del congreso". Esta última baseábase nunha colección satírica e humorística centrada na contorna política daquela, con Manuel Azaña, Romanones ou Lerroux entre outros.
Catro anos despois da posta en marcha de SEDA, tres após o pasamento de Xauradó, estalou a guerra civil española, e desfíxose a sociedade que fora un fito para a industria da animación española.
Valoración e legado
Xaudaró morreu en Madrid o 1 de abril de 1933, a raíz dunha bronquite mal curada, e un día máis tarde foi enterrado no cemiterio da Almudena.
Publicáronse varias coleccións de ilustracións, en vida como Los Sports y Xaudaró: Tomos de Chistes (c. 1932), unha colección do seu traballo que fora publicado en Branco e Negro a finais do século XIX, e antoloxías póstumas.
Xaudaró tamén fixo traballo escenográfico para unha produción de Madama Butterfly e os seus deseños para o vestiario foron expostos nunha exposición no Museo Thyssen-Bornemisza en 2017.
Na primavera de 2018 o Museo ABC publicou unha grande retrospecitva dividida en tres partes: primeira etapa, anos de París e éxito en Madrid.
En palabras de José María Candel Crespo no seu libro Historia del dibujo animado español, trátase dun observador da vida cotiá con forma irónica e unha crítica mordaz. Alén de ser considerado o iniciador na Península do debuxo animado, coa historieta Un viaje al Planeta Júpiter foi tamén pioneiro da banda deseñada de ciencia ficción en España.
Neoludismo
O neoludismo ou novo ludismo é unha corrente filosófica que se opón ao desenvolvemento tecnolóxico e científico da sociedade moderna. Este termo aplícase ás persoas que rexeitan o progreso tecnolóxico, e asóciase ao legado dos luditas británicos, activos entre 1811 e 1817.
O neoludismo baséase na preocupación polo impacto tecnolóxico negativo sobre as persoas, as súas comunidades e o medio ambiente. O neoludismo estipula o uso do principio de precaución para todas as novas tecnoloxías, esixindo que estas tecnoloxías sexan probadas e seguras antes de ser adoptadas pola sociedade, debido aos efectos descoñecidos que podería traer a súa implantación.
Vilariño, Fión, O Saviñao
Vilariño é un lugar da parroquia de Fión no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
A Cepada, Freán, O Saviñao
A Cepada é un lugar da parroquia de Freán no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Nacionalismo frisón
miniatura|250px|[[Bandeiras de Frisia|Bandeira proposta de Frisia.]] 250px|miniatura|Diferentes conceptos dos límites da nación frisoa. O nacionalismo frisón (en Fryske nasjonalisme) refírese ao nacionalismo que considera aos frisóns como unha nación cunha cultura compartida. O nacionalismo frisón busca acadar maiores niveis de autonomía para o pobo frisón, e tamén apoia a unidade cultural de todos os frisóns, independentemente das fronteiras territoriais actuais. Os frisóns derivan o seu nome dos frisii, unha antiga tribo xermánica que habitaba as zonas costeiras do norte do que hoxe é o norte dos Países Baixos, aínda que as investigacións históricas indicaron unha falta de continuidade étnica directa entre os antigos frisii e os "frisóns" medievais dos que descenden os frisóns modernos. Na Idade Media, estes frisóns formaron o Reino de Frisia e máis tarde a confederación da Liberdade frisoa, antes de seren sometidos por potencias estranxeiras máis fortes ata hoxe.
Dende o final do Renacemento, estas terras foron gobernadas por potencias estranxeiras e a cultura frisoa foi suplantada gradualmente en moitas áreas polos dos seus administradores, e o nacionalismo frisón xurdiu como movemento consciente principalmente no século XIX. Nos séculos XIX e XX, os contactos crecentes entre os frisóns neerlandeses e os alemáns estimularon a formación dunha conciencia transnacional que se caracterizou por concepcións dunha historia compartida, unha relación ocasionalmente ambivalente ou mesmo ausente coa lingua frisoa (que fora suplantada polo neerlandés e o alemán), unha énfase na "ruralidade periférica" ​​e unha visión dos frisóns cun carácter "amoroso, independente e sensato". Porén, malia as nocións románticas e míticas dos primeiros nacionalistas frisóns que a miúdo escribían sobre un suposto "Grande Imperio Frisón" do pasado e da continuidade histórica da Frisia moderna con ela, a investigación histórica actual indicaba que Frisia tivo durante moito tempo un complexo panorama sociopolítico e que a relación da Frisia moderna co seu pasado contén algúns elementos que son "descontinuos, ambivalentes e mesmo contrarios".
Cucos, Freán, O Saviñao
Cucos é un lugar da parroquia de Freán no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Ácido aminolevulínico
O 5ALA utilízase para a detección fotodinámica e cirurxía do cancro.
Usos médicos
Como precursor dun fotosensibilizador, o 5ALA tamén se usa como un axente complementario para a terapia fotodinámica. A diferenza das moléculas fotosensibilizadoras máis grandes, as simulacións por computador predín que ten a capacidade de penetrar nas membranas das células tumorais.
Diagnose do cancro
A detección fotodinámica consiste no uso de fármacos cunha fonte de luz da lonxitude de onda axeitada para a detección do cancro, usando a fluorescencia do fármaco. O 5ALA, ou os seus derivados, poden utilizarse para visualizar o cancro de vexiga por imaxes de fluorescencia.
Tratamento do cancro
O ácido aminolevulínico está indicado en adultos para a visualización de tecidos malignos durante a cirurxía de gliomas malignos (grao III e IV da Organización Mundial da Saúde). Utilízase para visualizar tecidos tumorais en procedementos neurocirúrxicos. Estudos realizados desde 2006 mostraron que o uso intraoperativo deste método de guía pode reducir o volume do tumor residual e prolongar a supervivencia sen progresión en persoas con gliomas malignos. A FDA dos EUA aprobou o ácido aminolevulínico/clorhídrico (ALA HCL) para este uso en 2017.
Efectos secundarios
Entre os efectos secundarios están os danos hepáticos e problemas neuropáticos. Pode tamén producirse hipertermia. Tamén houbo casos de morte.
Biosíntese
En eucariotas non fotosintéticos como os animais, fungos e protozoos, e tamén nas bacterias da clase Alphaproteobacteria, prodúcese o encima ALA sintase, a partir da glicina e o succinil-CoA. Esta reacción coñécese como vía de Shemin, a cal ocorre nas mitocondrias.
Nas plantas, algas e bacterias (agás a clase Alphaproteobacteria) e arqueas prodúcese a partir do ácido glutámico a partir de glutamil-ARNt e glutamato-1-semialdehido. Os encimas que interveñen nesta vía son a glutamil-ARNt sintetase, a glutamil-ARNt redutase e a glutamato-1-semialdehido 2,1-aminomutase. Esta vía coñécese como vía C5 ou vía de Beale. Na maioría das especies que conteñen plastidios, a glutamil-ARNt está codificada por un xene plastidial, e a transcrición e os seguintes pasos da vía C5 teñen lugar nos plastidios.
Activación das mitocondrias
En humanos, o 5ALA é un precursor do grupo hemo. Biosintetizado, o 5ALA sofre unha serie unha serie de transformacións no citosol e finalmente acaba convertido en protoporfirina IX dentro das mitocondrias. Estas moléculas de protoporfirina quelan o ferro en presenza do encima ferroquelatase para producir o hemo.
O hemo incrementa a actividade mitocondrial axudando así á activación do ciclo de Krebs e a cadea de transporte de electróns da respiración celular, o que leva á formación de adenosín trifosfato (ATP) para a subministración de enerxía ao corpo.
Indución da hemo oxixenase-1 (HO-1)
O exceso de grupos hemo convértese en macrófagos en biliverdina e ións ferrosos pola acción do encima HO-1. A biliverdina formada convértese posteriormente en bilirrubina e monóxido de carbono. A biliverdina e bilirrubina son potentes antioxidantes e regulan importantes procesos biolóxicos como a inflamación, apoptose, proliferación celular, fibrose e anxioxénese.
Plantas
Nas plantas a produción de 5-ALA é un paso no que se regula a velocidade da síntese de clorofila. As plantas que reciben 5-ALA de orixe externa acumulan cantidades tóxicas do precursor da clorofila, o protoclorofílido, o que indica que a síntese dese intermediario non é suprimida en ningún punto augas abaixo da cadea de reaccións. O protoclorofílido é un forte fotosensibilizador nas plantas. A aplicación controlada con spray de 5-ALA a baixas doses (de ata 150 mg/L) pode, non obstante, axudar a protexer as plantas do estrés e favorece o seu crecemento.
CoronaVac
miniatura|Frascos da CoronaVac e, ao fondo, caixas co logo do Butantan. CoronaVac é unha vacina contra a COVID-19 desenvolvida pola bio-farmacéutica chinesa Sinovac Biotech en colaboración co Instituto Butantan. Utiliza unha versión quimicamente inactiva do SARS-CoV-2, o tipo de coronavirus que causa a COVID-19, e finalizou a fase III dos ensaios clínicos comezados en xullo de 2020 no Brasil. A CoronaVac foi aprobada para uso emerxencial na China, Indonesia, Turquía, Bolivia e o Brasil.
Historia
O desenvolvemento da CoronaVac comeza a finais de xaneiro de 2020 en asociación con centros de investigación da China. En abril, a vacina mostrouse prometedora en probas pre-clínicas en macaco rhesus, cuxos resultados foron publicados a comezos de maio. Inmediatamente, probas clínicas en humanos foron aprobadas e presentaron resultados promisores ao final do mesmo mes. Con resultados positivos das fases I e II de probas en humanos sendo oficialmente divulgados no inicio de xuño, o Instituto Butantan e a Sinovac asinaron unha colaboración para realizar probas en diversos centros espallados polo Brasil.
Resultados preliminares do estudo de fase III divulgados en outubro mostraron que a vacina é segura, con 35% dos voluntarios examinados relatando sí­ntoma adversos leves – na maiorí­a cefalea ou dor local. O mesmo estudo conclúe que CoronaVac tiña unha eficacia global (xeral) do 50,38%, por enriba do limiar do 50% esixido pola OMS. O goberno paulista anunciou que a vacina garantiría o 100% de protección contra casos moderados e graves, mais ese número posúe escasa relevancia estatística.
Na metade de xaneiro, a Sinovac pediu aprobación da vacina pola OMS.
A CoronaVac foi aprobada para uso emerxencial na China, Indonesia, Turquía, Bolivia e o Brasil. Na China, polo menos 700 mil persoas foron inmunizadas coa CoronaVac. Até o 17 de xaneiro de 2021, polo menos 706000 persoas recibiran a primeira dose da vacina na Turquí­a. Os presidentes turco e indonesio foron inoculados co inmunizante e recomendaron o seu uso aos habitantes dos seus países.
Probas de fase I–II
A CoronaVac, que comezou a ser desenvolvida en xaneiro de 2020, mostrouse eficaz en testes pre-clínicos e recibiu aprobación para avanzar con probas de fase I en humanos o mes de abril. Na fase II dos ensaios clínicos feita con adultos de idade entre 18 e 59 anos completada en xullo de 2020 e con seus resultados publicados na revista científica The Lancet en 17 de novembro de 2020, a vacina mostrou unha inmunoxenicidade dende unha baixa dose, promovendo a seroconversión de anticorpos neutralizantes en 92% daqueles inxectados con baixos doses, 3 μg, e en 98% daqueles que recibiron doses de 6 μg con 14 días de diferenza entre unha e outra. Os síntomas adversos foron leves, sendo o principal a dor no brazo. En maio, a CoronaVac comezou as fases I e II en 422 adultos por enriba de 60 anos na China e de modo semellante, en setembro, foi testada en 552 menores con idade entre 3 e 17 anos.
A vacina pode ficar estábel por tres anos en almacenamento adecuado, e soporta até 42 días a temperatura ambiente de 25 °C, o que pode ser útil se for distribuída en locais sen unha cadea de frío en boas condicións. Para a eficacia da CoronaVac, unha segunda dose é necesaria 14 despois da primeira.
Probas de fase III en América Latina
En 21 de xullo a Sinovac comezou a conducir, en parcería co Instituto Butantan, o estudo clínico de fase 3 que avaliou a eficacia e seguranza da vacina en 8870 profesionais de saúde con idades entre 18 e 59 anos en seis estados do Brasil. O estudo, chamado PROFISCOV, veu a ser expandido ao se anunciar, en 25 de setembro, que outros máis 4190 profesionais sanitarios voluntarios -incluído agora xente maior de 60 anos - recibirían a CoronaVac noutros 4 centros de pescuda, totalizando así 13060 voluntarios en 16 centros de investigación. En troco, foi prometida a transferencia de tecnoloxía da CoronaVac para que o Butantan produza o inmunizante. O 19 de outubro, foi revelado que probas adicionais serían conducidas no Brasil para a análise da reacción do inmunizante en grávidos e anciáns. A avaliación da vacina en nenos e adolescentes está sendo matinada.
No comezo de agosto de 2020, anunciáronse estudos de fase III en Chile. Conducidos pola Pontificia Universidade Católica de Chile, esperan vacinar 3000 voluntarios maiores de 18 anos. Os estudos que comezaría­n en outubro iniciáronse o mes seguinte, con 6000 doses da vacina chegando a primeira semana de novembro. En 19 de novembro comezou a inscrición de voluntarios saudábeis maiores de idade e que sexan profesionais da saúde.
Valentín Castro Díaz
Valentín Castro Díaz, nado en Ferrol en 1884 e finado en 1949, foi un pintor galego.
Traxectoria
Foi maquinista de segunda, na Armada. Discípulo do pintor Vicente Díaz González, cultivou o retrato, o bodegón e a paisaxe. Participou en diversos certames. Ilustrou O novo xuez, de Gonzalo López Abente (Editorial Céltiga, 1922).
CoronaVac
Probas de fase III en Asia
En 16 de setembro, Turquí­a comezou as probas con 1300 profesionais de saúde con idades entre 18 e 59 anos. No país haberá dous estaxios ou etapas: tras os 1300 profesionais de saúde voluntarios seren vacinados con dúas doses, habendo un período de 14 días entre elas, os datos de seguranza recadados serán analizados e, se todo ocorre sen incidencias graves, outros 10700 cidadáns serán vacinados. Un total de 24 centros de pescuda, liderados pola Universidade de Hacettepe, participan do estudo clínico no país. No fin de novembro, decidiuse expandir o estudo para 25 centros en 12 cidades e tornouse posíbel, coa análise dos datos de seguranza obtidos coa participación de 726 voluntarios até entón, permitir que outros cidadáns que non sexan profesionais de saúde formen parte das probas clínicos. Con iso, agora é esperado que 12450 persoas sexan voluntarias nesa expansión do estudo. O 24 de decembro Turquía divulgou que a eficacia da vacina é do 91.25%.
Rally Mil Vistas de 1992
O Rally Mil Vistas de 1992 foi a terceira edición de dito rally e a última proba da tempada 1992 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 14 de novembro de 1992 e o vencedor foi Manuel Senra, sobre un Peugeot 309 GTI 16v.
CoronaVac
Probas de fase III en Asia
Filipinas mantivo conversas coa Sinovac respecto a posíbeis probas. O presidente da axencia reguladora filipina afirmou que as probas se iniciarían en novembro de 2020. No fin de outubro, anunciouse que a axencia reguladora da Arábia Saudita está analizando resultados relativos a CoronaVac para que poida ser distribuída a 7000 profesionais de saúde do país.
Rally Mil Vistas de 1992
Itinerario
Tanto a saída como a chegada situouse en Muros. Constou de 63,6 km cronometrados divididos en 11 treitos: dúas pasadas polos trazados de Carnota (4,95 km), O Ézaro (11 km), Dumbría (3,5 km) e Vimianzo (3,5 km) e tres polo de Muros (5,9 km).
CoronaVac
Produción
Unha fábrica de 20 000 metros cadrados foi montada en Pequí­n para a produción da vacina desenvolvida pola Sinovac contra a COVID-19. Producirá até 300 millóns de doses ao ano. No comezo de decembro, a Sinovac anunciou que obtivo un investimento superior a 500 milhóns de dólares para a produción da CoronaVac. Con iso, unha nova fábrica será construída antes do final de 2021, o que aumentará a capacidade anual de produción do inmunizante para 600 milhóns de doses. Dependendo da demanda, a capacidade de produción pode ser expandida aí­nda máis.
Rally Mil Vistas de 1992
Resumo
Germán Castrillón non participou na proba ao ser xa matematicamente campión de Galicia, polo que a atención centrouse no subcampionato ao que optaban Manuel Senra (486 puntos), Sergio Vallejo (455 puntos), Javier Piñeiro (446 puntos), Javier Paz (437 puntos) e José María Banga (420 puntos). Finalmente o triunfo e o subcampionato foron para Senra, tras unha cómoda vitoria nunha carreira marcada polas malas condicións meteorolóxicas, que provocaron numerosos abandonos e problemas aos participantes.
CoronaVac
Produción
A transferencia de tecnoloxí­a da vacina para o Instituto Butantan, que xa posúe unha fábrica de 1880 metros cadrados capaz de producir 1000000 de doses do inmunizante diariamente, pasou a funcionar ininterrompidamente. Esa manufatura, porén, produce outras vacinas e soros, o que diminúe a súa capacidade de entrega da CoronaVac. Unha nova fábrica, especificamente dedicada a producir a vacina con 10000 metros cadrados terá a capacidade de entregar 100 millóns de doses anualmente, coa súa conclusión estimada para setembro de 2021.
Freán, Freán, O Saviñao
Freán é un lugar da parroquia de Freán no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
CoronaVac
Acerbaixán
Acerbaixán asinou en xaneiro un contrato para a compra de 4.000.000 de doses da CoronaVac. As vacinas primeiro, pasan por Turquía, onde son checadas, empaquetadas e enviadas ao país.
Nabás, Freán, O Saviñao
Nabás é un lugar da parroquia de Freán no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
CoronaVac
Brasil
O 9 de setembro, o gobernador de São Paulo, João Doria, dixo que os estudos clínicos en marcha mostraran resultados preliminares prometedores e que a vacina estaría dispoñíbel para a poboación brasileira garantindo 60 millóns de doses miniatura|As primeiras 120 mil doses da vacina desembarcan no Brasil O 10 de novembro, as probas da CoronaVac foron interrompidas por un evento adverso ocorrido en 29 de outubro. Anteriormente, a AstraZeneca e a Johnson & Johnson tamén interromperan as súas probas: O director do Instituto Butantan, Dimas Tadeu Covas, dixo nunha entrevista á TV que un voluntario falecera, pero que a morte non estaba relacionada á vacina. O mesmo día un laudo do Instituto Médico Legal (IML) apuntou suicidio como causa da morte.
Anvisa autorizou importar 6.000.000 doses da CoronaVac fabricadas na China. En total, o Butantan podería facilitar un total de 100 millóns de doses da CoronaVac para até maio de 2021, sendo que o Goberno Federal comprou 46 millóns delas até maio, podendo adquirir o restante posteriormente. No total, en 2020 preto de 11 millóns de doses xa se encontraban en terrritorio brasileiro.
A Sinovac espera distribuí­r a vacina para toda a América do Sur a partir da parcería co Instituto Butantan. En outubro, o Perú e a Arxentina xa se mostraran interesados na compra da CoronaVac, o primeiro asinando unha carta de intención de compra, que ocorrería cando o Butantan entrar na súa capacidade máxima de produción. Dimas Covas revelou a negociación para o fornecemento de 10 millóns de doses da CoronaVac para a Arxentina a partir de xaneiro, disponibilizando outros 30 millóns de doses na primeira metade do ano xunto co Uruguai, Paraguai e Honduras.
O 17 de xaneiro de 2021, Anvisa aprobou con unanimidade o uso de emerxencia das vacinas producidas polo Instituto Butantan en parceria con Sinovac e AstraZeneca, producida pola Universidade de Oxford coa Fiocruz. A enfermeira Mônica Calazans recibiu a primeira dose da CoronaVac no país. e en poucos días xeralizouse aos profesionais da saúde.
Chile
O Ministro de Saúde de Chile, Enrique Pari­s anunciou que encomendou 20 millóns de doses. Andrés Couve, Ministro de Ciencia, dixo que tales doses serían adquiridas cun desconto do 75% sobre o prezo de mercado e que as primeiras 5 millóns chegarían no 1º trimestre de 2021
China
No fin de agosto, a CoronaVac foi aprobada para uso de emerxencia como parte dun programa para vacinar grupos de alto risco, tal como profesionais da saúde. A mediados de outubro, o Centro de Control e Prevención de Doenzas da cidade de Jiaxing, Zhejiang, comezarían a ofertar o inmunizante para grupos de alto risco e traballadores esenciais a 200 yuans (algo en torno a 30 dólares) por dose. A CoronaVac sería unha das vacinas que o país usaría para vacinar 50 millóns de persoas antes do ano novo lunar.
Hong Kong
A ex-colonia británic a adquiriu 7,5 millóns de doses en decembro.
Chipre
A Turquí­a enviou 20000 doses da CoronaVac para a República Turca do Norte de Chipre.
Filipinas
O goberno filipino espera obter 20 millóns de doses no transcurso de 2021.
Indonesia
A BPOM concedeu o uso emerxencial o 11 de xaneiro. Nos estudos a vacina ofreceu eficácia do 65,3%. O presidente Joko Widodo recibiu unha dose da CoronaVac e dixo: "a vacina é importante para quebrarmos a cadea de transmisión do virus e axudará a acelerar a economía".
Malaisia
Pharmaniaga Berhad firmou un contrato coa Sinovac o 12 de xaneiro para que poida axudar no proceso de produción do imunizante. O contrato, facilitado polo goberno do país, permitirá que a Pharmaniaga forneza doses máis baratas a a partir de marzo.
Singapur
O país asinou contratos de compra con varias produtoras de vacinas, incluída Sinovac.
Tailandia
O primeiro ministro Prayuth Chan-ocha, anunciou o 4 de xaneiro de 2021 que Tailandia comprou 3 millóns de doses da vacina.
Turquía
En 25 de novembro, Fahrettin Koca, ministro da Saúde de Turquía, dixo que asinaran un contrato coa Sinovac para a entrega de 50 millóns de doses. As primeiras 3 millóns chegaron a Ancara o 30 de decembro. Anunciou tamén que ampliarían a inmunización cando os resultados interinos das probas de fase III ocorrendo no país foren revelados.
A TMMDA, axencia reguladora turca, concedeu o uso emerxencial da vacina o 13 de xaneiro. O mesmo día, o ministro da Saúde e os membros do comité científico que coida da pandemia no país (o Koronavirüs Bilim Kurulu) tomaron a primeira dose da CoronaVac, coa campaña de imunización en masa que comezou o 14 de xaneiro. Este día, o presidente turco Recep Tayyip Erdoğan tamén foi vacinado e encoraxou a inmunización: "Hai persoas facendo unha campaña negativa [sobre a vacina], mais teño certeza que o senso común prevalecerá."
Ucraína
Ucraína fechou un acordo para a compra de 1,9 millóns de doses da CoronaVac a finais de decembro. Conversas entre o país e a Sinovac viñan ocorrendo dende setembro.
José M. Hernández
José Moreno Hernández, nado en French Camp (California), o 7 de agosto de 1962, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-128.
CoronaVac
Controversia sobre eficacia
O 23 de decembro, marcado polo Instituto Butantan para o envío dos datos da Fase III das probas no Brasil para Anvisa, o Goberno de São Paulo revelou que debido a unha cláusula no contrato os datos non poderían ser enviados á Axencia antes de seren revisados pola Sinovac debido a problemas na eficacia da vacina no Brasil, xa que había "discrepancia" cos datos das probas feitas noutros países, e que por isto o laboratorio chinés quería analizar os relatórios, para, segundo o Jornal Nacional, "unificar o resultado".
José M. Hernández
Traxectoria
Hernández graduouse en enxeñería eléctrica pola Universidade do Pacífico en 1984 e é máster en enxeñería eléctrica e de ordenadores pola Universidade de California-Santa Barbara en 1986.
CoronaVac
Controversia sobre eficacia
Un día despois, Turquí­a anunciou unha eficacia de 91%, mentres no Brasil especialistas e prensa falaban sobre a posibilidade dunha eficacia ben menor, que podería xirar en torno ao 50%.
O 6 de xaneiro, o Butantan anunciou que a sería do 78% en casos leves e 100% para casos moderados e graves, solicitando autorización para uso emerxencial na Anvisa dous días despois. A afirmación sobre a eficacia en casos graves non ten fundamento estatístico.
A epidemiologista Denise Garret dixoque o número era importante para que se puidese prever a "meta da campaña de vacinação" e que unha suposta eficacia do 63% non sería ruín, pois estaría por enriba do 50%, a eficacia mínima esixida pola OMS.
A termos de comparación, a vacina Sputnik V ten eficácia global alegada de máis de 90%.
Fórmula
Cada dose de 0,5 ml de suspensión inxectábel contén 600 SU do antíxeno do virus inactivado SARSCoV-2. Excipientes: hidróxido de aluminio, hidroxenofosfato disódico, di-hidroxenofosfato de sodio, cloreto de sódio, auga para inxeccións e hidróxido de sodio para axuste de pH. Este produto non contén conservantes.
Posoloxía
O esquema de imunización é de 2 doses de 0,5 ml con intervalo de 2-4 semanas entre as doses. Recoméndase a administración da vacina na rexión deltoide da parte superior do brazo por ví­a intramuscular.
Reaccións adversas e contraindicacións
Indicada para uso adulto e non indicada para mulleres grávidas. Prohibida para quen ten alerxia a calquera dos compoñentes da vacina e persoas con febre, doenza aguda e inicio agudo de doenza crónica. Debe ser usada con coidado por quen ten histórico familiar e persoal de convulsión, portadores de doenzas crónicas, historia de epilepsia e alergias.
As reaccións adversas máis comúns foron dor no brazo, fatiga, febre, mialxia, diarrea, náusea e dor de cabeza.
John Herrington
John Bennett Herrington, nado en Wetumka (Oklahoma), o 14 de setembro de 1958, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte da misión STS-113.
Traxectoria
Herrington graduouse en matemáticas pola Universidade de Colorado en Colorado Springs en 1983 e é máster en enxeñería aeronáutica pola Escola Naval de Posgraduados en 1995.
Foi seleccionado pola NASA en abril de 1996, participando na misión STS-113 e pasando un total de 13,78 días no espazo.
Complexo captador de luz das plantas verdes
O complexo captador de luz das plantas verdes ou complexo antena (abreviado LH ou LHC, do inglés Light-Harvesting Complex) é un conxunto de moléculas de proteínas e clorofilas incrustado na membrana dos tilacoides das plantas e nas cianobacterias, que transfire enerxía da luz a unha molécula de clorofila a no centro de reacción dun fotosistema.
Os pigmentos antena son predominantemente a clorofila b, as xantofilas e os carotenos. A clorofila a funciona como pigmento central do fotosistema. Os seus espectros de absorción non están solapados e isto amplía o rango de lonxitudes de onda de luz que poden absorberse na fotosíntese. Os carotenoides teñen ademais outro papel como antioxidantes que impiden os danos fotooxidativos nas moléculas de clorofila. Cada complexo antena ten entre 250 e 400 moléculas de pigmentos e a enerxía que absorben cédese por transferencia de enerxía de resonancia a un complexo clorofila-proteína especializado coñecido como centro de reacción que existe en cada fotosistema. O centro de reacción inicia unha complexa serie de reaccións químicas que capturan enerxía nos enlaces químicos.
O N-terminal da proeína de unión á clorofila a-b esténdese penetrando no estroma do cloroplasto, onde está implicado na adhesión de membranas da grana e fotorregulado por fosforilación reversible dos seus residuos de treonina. Ambos os procesos crese que interveñen na distribución da enerxía de excitación entre os fotosistemas I e II.
Esta familia tamén inclúe a proteína PsbS do fotosistema II, que xoga un papel na temperación (quenching) dependente de enerxía que incrementa a disipación térmica do exceso de enerxía da luz absorbida no fotosistema.
LH1
O complexo captador de luz 1 está permanentemente unido ao fotosistema I por medio da subunidade específica de plantas PsaG. Está constituído por catro proteínas: Lhca1, Lhca2, Lhca3 e Lhca4, todas as cales pertencen á familia LHC ou familia de unión á clorofila a/b. O LHC envólvese arredor do centro de reacción do fotosistema I (PSI).
LH2
O complexo captador de luz 2 está normalmente unido ao fotosistema II, pero pode separarse del e asociarse ao fotosistema I, dependendo das condicións da luz. Este comportamento está controlado pola fosforilación reversible. Esta reacción representa un sistema para equilibrar a enerxía de excitación entre os dous fotosistemas.
Nacionalismo turco
miniatura|dereita|[[Bandeira de Turquía.]] O nacionalismo turco (en Türk milliyetçiliği) é unha ideoloxía política que promove e defende a identidade, cultura e unidade do pobo turco, considerado un grupo nacional étnico e lingüístico.
Historia
Despois da caída do Imperio Otomán, Mustafa Kemal Atatürk ascendeu ao poder. Introduciu unha reforma lingüística co obxectivo de "limpar" a lingua turca da influencia estranxeira. Tamén promoveu a Teoría da Lingua do Sol nos círculos políticos e educativos turcos a partir de 1935. Investigadores turcos da época como Hüseyin Cahit Yalçın e Rıfat Osman Bey propuxeron a idea de que os primeiros sumerios eran prototurcos.
Universidade de Duisburgo
miniatura|300px|Biblioteca de Universide de Duisburgo (Hoxe no campus de Duisbrurgo da Universidasde de Duisburgo-Essen).
Duisburgo é unha cidade universitaria desde 1655. A Universidade de Duisburgo (en alemán Universität Duisburg), tamén coñecida como Alt Universität Duisburg (Anigua Universidad de Duisburgo) comezou a impatir docencia o 14 de outubro de 1655, despois dunha inauguración cerimonial en presenza do príncipe Johann Moritz von Nassau-Siegen, o gobernador do elector de Brandeburgo (Brandeburgo foi un dos sete electorados —Kurfürstentümer— do Sacro Imperio Romano Xermánico).
Historia
Noventa anos antes, en 1564, o ducado recibira o permiso do Papa e, en 1566, o privilexio do emperador Maximiliano II para fundar a universidade.
Dous destacados científicos de finais do século XVIII e principios do século XIX, foron o zoólogo Blasius Merrem, que ingresou na Universidade de Gotinga en 1779 e foi alumno do médico e antropólogo Johann Friedrich Blumenbach, que o orientou cara á zooloxía. Merrem, despois de acabar a carreira foi tamén profesor desta unviersidade antes de trasladarse á de Marburgo, na que permanecu até a súa morte.
A antiga universidade foi pechada en 1818, e o selo universitario e a biblioteca foron entregados á Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn, que continúan funcionando ambos até hoxe.
Tras unha decisión do goberno estatal en 1960, a Academia Pedagóxica (protestante), a partir de 1962 Universidade Pedagóxica, foi trasladada desde o próximo Kettwig (a partir de 1975 un distrito de Essen) a Duisburgo en 1968 e pertenceu á "Universidade Pedagóxica Ruhr".
Esta universidade e a escola de enxeñaría mecánica e metalúrxica mencionada anteriormente, que foi rebautizada como "Escola de Enxeñería da Universidade de Ciencias Aplicadas" en 1971 e temporalmente rebautizada como "Universidade de Ciencias Aplicadas de Duisburgo" tras a incorporación dun departamento empresarial, constituíron a base para a fundación da "Universidade de Ciencias Aplicadas de Duisburgo" en 1972. O Reitor fundador da Universidade que abriu o 7 de agosto de 1972 foi o profesor Helmut Schrey.
A fundación da universidade integral en Duisburgo foi parte do concepto do goberno de Renania do Norte-Westfalia para rexionalizar o panorama universitario de todo o estado e permitir que os estudantes de familias non académicas estudasen coa axuda de cursos integrados con relevancia práctica. En 1980, a universidade recibiu o nome de "Universität-Gesamthochschule Duisburg".
En 1994, o senado universitario baixo Gernot Born (reitor entre 1986-1995) decidiu cambiar o nome da universidade a "Gerhard Mercator University" en recoñecemento aos servizos de Gerhard Mercator] Foi profesor na escola de gramática académica de Duisburgo, que é a precursora da Escola deGgramática Landfermann actual e da antiga Universidade de Duisburgo.
Fusión
O 1 de xaneiro de 2003 fusionouse a Gerhard-Mercator-Universität Duisburg coa Universität-Gesamthochschule Essen, formándose a Universidade de Duisburgo-Essen (Universität Duisburg-Essen), polo que esta é a universidade máis xove de Alemaña. Con aproximadamente 43 000 estudantes de 130 naciónes, é unha das dez universidades máis grandes de Alemaña.
Torres Hejduk
miniatura|Exterior das torres. As Torres Hejduk son unha obra arquitectónica do estadounidense John Hejduk que forman parte do complexo arquitectónico de Cidade da Cultura en Santiago de Compostela.
Historia
Orixinalmente as torres foron deseñadas no ano 1992 para outra localización dentro da mesma cidade, o parque de Belvís. Neses primeiros anos noventa Santiago de Compostela estaba comezando a incluír a arquitectura contemporánea na súa paisaxe urbana chea de románico, barroco e neoclasicismo. Nun breve período de tempo levantan obra na capital galega, Álvaro Siza, Giorgio Grassi, César Portela ou Albert Viaplana e Helio Piñón.
As dúas torres pensadas orixinalmente para usos botánicos incluían un invernadoiro na torre acristalada e unha sala para diferentes usos na torre de pedra. Pero pouco antes de que comence a construción vaise cancelar o proxecto.
Doxing
Doxing, ou doxxing son termos da lingua inglesa referidos á práctica de buscar e difundir publicamente información persoal e privada en liña (como nome e apelidos, enderezo, número de teléfono etc.) ou outros datos sensíbeis relativos a unha persoa, xeralmente con intención maliciosa.
Torres Hejduk
Historia
Peter Eisenman e John Hejduk formaban parte do grupo de arquitectos de Nova York coñecidos como The New York Five Architects e no ano 2000 vai coincidir o pasamento de John Hejduk coa elección do proxecto de Eisenman para Cidade da Cultura. Coma homenaxe ó seu compañeiro recentemente falecido, Eisenman vai rescatar o deseño de Hejduk para a cidade de Santiago e vai levantalo na aba oeste do monte Gaiás.
En Cidade da Cultura as torres perden a función orixinal e convértense nun espazo expositivo. Xeralmente son intervidas por artistas novos e as súas instalacións duran varios meses. Moitos dos proxectos que se realizan son de artistas que participaron no Encontro de Artistas Novos que comisaría Rafael Doctor e que organiza a propia Cidade da Cultura.
No ano 2013 a compañía Iberdrola financiou a instalación dun sistema de iluminación led na torre de cristal que lle permite iluminarse de diferentes cores durante a noite. A posición na aba da montaña fai que sexa visible dende boa parte da cidade.
Doxing
Historia
O termo nace como unha contracción do termo inglés "documents" (dox), e é un neoloxismo que apareceu en internet nos anos 2000 (aínda que a propia práctica pode remóntase ao longo dos anos 1990, nalgúns grupos usenet onde se utilizou como forma de vinganza persoal durante discusións acaloradas).
A información persoal posta en liña pódese obter de varias maneiras, dende a análise das redes sociais, onde ás veces son compartidas de forma descoidada polos mesmos obxectivos, ou a través de accións de "investigación" máis directas, que van desde a análise de enderezos IP até outros reais. actos de piratería ou phishing. Atopáronse exemplos de uso extensivo do doxing como medio para intimidar ou atacar aos seus opoñentes no asunto Gamergate, contra a programadora e artista Zoë Quinn, moitas veces en asociación co swatting (enganar a un servizo de emerxencia dando un aviso falso para que envíen unha resposta urxente). .
No ámbito xornalístico, o doxing é motivo de polémica entre os que o consideran unha práctica lícita de investigación, destinada a informar ao público sobre detalles de interese xeral, e entre os que o consideran unha intromisión indebida na vida privada.
Patrimonio da Humanidade en Qatar
miniatura|180px| [[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px ]] O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do Patrimonio da Humanidade en Qatar, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Qatar ratificou a convención o 12 de setembro de 1984, convertendo os seus lugares elixíbeis para a súa inclusión na lista.
Complexo captador de luz
Un complexo captador de luz ou complexo antena consta de varios cromóforos que son complexas subunidades proteicas que poden ser parte dun complexo moi longo dun fotosistema, a unidade funcional da fotosíntese. Utilízanos as plantas, algas e bacterias fotosintéticas para captar unh maior cantidade da luz que incide na planta que a que sería captada polo centro de reacción fotosintético en solitario. A luz que capturan os cromóforos é capaz de excitar moléculas desde o seu estado fundamental a un estado de maior enerxía, chamado estado excitado. Este estado excitado dura pouco tempo.
Os complexos captadores de luz encóntranse nunha ampla variedade de especies fotosintéticas, sen homoloxía entre os principais grupos. Os complexos constan de proteínas e pigmentos fotosintéticos e rodean un centro de reacción fotosintético para enfocar a enerxía, obtida dos fotóns absorbidos polo pigmento, cara ao centro de reacción usando a transferencia de enerxía de resonancia de Förster.
Función
A fotosíntese é un proceso onde se absorbe ou capta a luz por complexos de proteínas pigmentos que poden converter a luz do sol en enerxía. A absorción dun fotón de luz por unha molécula ten lugar cando os complexos de proteína-pigmento captan a luz solar orixinando a excitación electrónica que pasa ao centro de reacción, onde ten lugar o proceso de separación de carga cando a enerxía do fotón capturado conincide cunha transición electrónica. O destino desa excitación pode ser a volta ao estado fundamental ou outro estado electrónico da mesma molécula. Cando a molécula excitada ten unha molécula veciña moi próxima, a enerxía de excitación pode transferirse tamén, por medio de interaccións electromagnéticas, dunha molécula a outra. Este proceso chámase transferencia de enerxía de resonancia e a velocidade depende fortemente da distancia entre as moléculas doantes de enerxía e as aceptoras. Antes de que un fotón excitado poida transicionar de novo ao estado fundamental, a enerxía debe ser captada. Esta excitación transfirese entre cromóforos, desde onde se cede ao centro de reacción. Os complexos captadores de luz teñen os seus pigmentos especificamente situados para optimizar esta velocidade.
Nas bacterias púrpuras
As bacterias púrpuras son un tipo de organismo fotosintético cun compleo captador de luz que consta de dos compleos proteína-pigmento denominados LH1 e LH2. Dentro da membrana fotosintética estes dous complexos difiren no modo en que están arranxados. Os complexos LH1 rodean o centro de reacción, mentres que os compleos LH2 están dispostos arredor dos complexos LH1 e do centro de reacción en posición periférica. As bacterias púrpuras usan bacterioclorofilas e carotenoides para recoller a enerxía da luz. Estas proteínas están dispostas en ringleira creando un cilindro que abrangue todo o grosor da membrana.
Nas bacterias verdes
As bacterias verdes do xofre e algunhas Chloroflexia usan complexos elipsoidais chamados clorosomas para capturar a luz e posúen unha bacterioclorofila verde. O clorosoma contén agregados con forma de bastón de bacterioclorofila c (BChl c) con proteínas incrustadas en lípidos que as rodean. Os clorosomas encóntranse fóra da membrana que cobre o cenro de reacción.
Nas cianobacterias e plantas
As clorofilas e carotenoides son importantes nos complexos captadores de luz presentes nas plantas. A clorofila b é case idéntica á clorofila a, excepto por un grupo formilo en lugar dun grupo metilo. Esta pequena diferenza fai que a clorofila b absorba a luz cunha lonxitude de onda entre 400 e 500 nm máis eficientemente. Os carotenoides son moléculas orgánicas lineares longas nas que alternan os enlaces simples e dobres en toda a súa lonxitude. Tales moléculas chámanse polienos. Dous exemplos de carotenoides son o licopeno e o β-caroteno. Estas moléculas tamén absorben luz máis eficientemente no rango dos 400–500 nm. Debido á súa rexión de absorción, os carotenoides teñen cores vermellas e amarelas e proporcionan a maioría desas cores presentes nos froitos e moitas flores.
As moléculas de carotenoides tamén realizan unha función protectora, xa que suprimen os danos das reaccións fotoquímicas, en particular as que inclúen o oxíxeno, que pode causar a exposición á luz. As plantas que carecen de carotenoides morren rapidamente ao expoñerse ao oxíxeno e á luz.
Ficobilisoma
miniatura|350px|Disposición esquemática das subunidades proteicas nun ficobilisoma. O complexo captador de luz con forma de antena das cianobacterias, glaucocistófitas e algas vermellas coñécese como ficobilisoma, o cal está composto de pigmentos tetrapirrólicos lineares. Os complexos proteína-pigmento denomindos R-ficoeritrina teñen forma de bastón e constitúen os bastóns e a parte central do ficobilisoma. Ás algas que viven a un metro ou máis de profundidade no mar chégalles pouca luz, xa que a luz é absorbida pola auga. Os pigmentos, como as ficocianobilinas e as ficoeritrobilinas, son os cromóforos que se unen por medio dun enlace covalente tioéter ás súas apoproteínas en residuos de cisteína. A apoproteína co seu cromóforo denomínase ficocianina, ficoeritrina e aloficocianina, respectivamente. A miúdo aparecen formando hexámeros de subunidades α e β (α3β3)2. Aumentan a cantidade e ventá espectral da absorción de luz e enchen o "baleiro verde" (na absorción de luz), que ocorre nas plantas superiores.
O arranxo xeométrico dun ficobilisoma é moi elegante e ten como resultado unha eficiencia do 95% de transferencia de enerxía. Hai un núcleo central de aloficocianina, que se sitúa sobre un centro de reacción fotosintético. Hai subunidades de ficocianina e ficoeritrina que radian deste centro como finos tubos. Isto incrementa a área superficial da sección que absoorbe os electróns e axuda a enfocar e concentrar a enerxía da luz no centro de reacción nunha clorofila. A enerxía transfírese de electróns excitados absorbidos por pigmentos nas subunidades de ficoeritrina na periferia destas antenas e chega ao centro de reacción en menos de 100 ps.
Tarrío, Freán, O Saviñao
Tarrío é un lugar da parroquia de Freán no concello do Saviñao, na comarca da Terra de Lemos.
Santoalla
__ÍNDICE__
Complexo antena das bacterias púrpuras
O complexo antena das bacterias púrpuras é un complexo proteico presente en bacterias fotosintéticas púrpuras responsable da transferencia de enerxía solar ao centro de reacción fotosintético. As bacterias púrpuras, especialmente Rhodopseudomonas acidophila (tamén chamada Rhodoblastus acidophilus) ou bacteria púrpura non do xofre, foron uns dos grupos de organismos máis utilizados para estudar os complexos antena bacterianos, polo que se sabe moito dos seus compoñentes. É un dos varios tipos de complexos captadores de luz independentes que se encontran nos distintos tipos de organismos fotosintéticos.
Nas bacterias púrpuras fotosintéticas hai xeralmente dous complexos antena que están compostos por dous tipos de polipéptidos (cadeas alfa e beta). Estas proteínas están dispostas anularmente creando un cilindro que abrangue todo o grosor da membrana; as proteínas únense a dous ou tres tipos de bacterioclorofilas (BChl) e a diferentes tipos de carotenoides, dependendo da especie. O LH2 é o complexo antena exterior que se estende pola membrana. Está en posición periférica respecto do LH1, outro complexo antena (tamén chamado complexo antena central) que está asociado directamente co centro de reacción; este último situado no medio do seu anel elíptico. A diferenza dos complexos LH1, a cantidade de complexos LH2 presentes varía coas condicións de crecemento e de intensidade da luz.
As cadeas alfa e beta dos complexos antena son pequenas proteínas de 42 a 68 residuos que comparten unha organización similar en tres dominios. Están compostas dun dominio N-terminal hidrófilo citoplásmico, seguido dunha rexión transmembrana e un dominio C-terminal hidrófilo periplásmico. Na rexión transmembrana de ambas as cadeas hai unha histidina conservada, que está moi probablemente implicada na unión dun ión magnesio dun grupo de bacterioclorofila. As cadeas beta conteñen unha histidina conservada adicional, que está localizada no extremo C-terminal do dominio citoplásmico e que se pensa que tamén está implicada na unión a bacterioclorofilas.
O ambiente químico particular das moléculas de bacterioclorofila inflúe na lonxitude de onda que poden absorber. Os complexos LH2 de R. acidophila teñen moléculas de BChl a que absorben a 850 nm e 800 nm, respectivamente. As moléculas de BChl a que absorben a 850 nm están presents en ambientes hidrófobos. Estes pigmentos están en contacto con varios residuos hidrófobos non polares. As moléculas de BChl a que absorben a 800 nm están presentes en ambientes relativamente polares. Os responsables disto son o N-terminal formilado do polipéptido alfa, unha histidina próxima e unha molécula de auga.
Regina Pessoa
Regina Maria Póvoa Pessoa Martins, nada en Coímbra o 16 de decembro de 1969, é unha animadora portuguesa.