cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ciudad del Este
Demografía
A poboación nesta rexión, especialmente en Ciudad del Este está composta por un sector importante de estranxeiros, especialmente árabes, chineses, coreanos, xaponeses e brasileiros. Máis do 60% dos habitantes do Alto Paraná concéntrase nas áreas urbanas.
Merxinos
Taxonomía
A clasificación do Congreso Ornitolóxico Internacional (versión 2.7, 2011) contempla 9 xéneros con 20 especies vivas:
Condado de Västra Götaland
O Condado de Västra Götaland, ou Västra Götalands län é un condado ou län atopada na costa occidental de Suecia. O condado formou gran parte da antiga provincia de Götaland. Västra Götaland fai fronteira cos condados de Värmland, Örebro, Östergötland, Jönköping e Halland, e co condado noruegués de Østfold, e os lagos Vättern e Vänern, e o mar de Skagerrak.
O condado é o segundo maior (en termos de poboación) dos condados suecos, e divídese en 49 concellos (kommuner). A súa poboación, 1 550 000 persoas, representa o 17% da poboación sueca. A súa capital é a cidade de Gotemburgo.
O condado estabeleceuse como tal en 1998, cando o condado de Älvsborg, o condado de Gothenburg e Bohus e o condado de Skaraborg se xuntaron.
Municipios
esquerda|250px
Cidades
As 10 maiores cidades da Västra Götaland eran no 2005:
Illas
Tres das maiores illas de Suecia fican no condado.
Ciudad del Este
Urbanismo
En principio, a cidade foi planeada urbanisticamente. Por exemplo, planeouse que a cidade tería un aeroporto, un lago artificial e zonas residenciais. Porén, o seu crecemento sorprendeu a todos, polo que a planificación da parte urbana foise improvisando. Un exemplo é a prisión Rexional, que foi situado nun barrio residencial, ou o antigo aeroporto, que agora está nun lugar moi transitado nas inmediacións do centro da cidade.
Economía
miniatura|Ponte de la Amistad É a segunda cidade máis importante do país trala cidade de Asunción.
A economía da cidade diversificouse, principalmente en agronegocios, pois en Ciudad del Este establécense as maiores empresas agrícolas do país. Ademais, igual ao que acontece con todo o Paraguai, depende moito do comercio co Brasil.
Turismo
Aínda que o turismo de compras é o que máis caracteriza a Ciudad del Este, na área hai moitas atraccións turísticas de varios tipos:
Club Atlético Tetuán
Historia
O club foi fundado en 1922 en Tetuán, por un grupo de mozos. Chegou a xogar unha tempada na Primeira División Española, a 1951-52, ocupando o último posto da clasificación. Hoxe en día ocupa o penúltimo lugar da Clasificación histórica da Primeira división española de fútbol, só por diante da Cultural Leonesa.
Tras a independencia de Marrocos en 1956, o club divídese en dous: por unha banda, o Sociedad Deportiva Ceuta que máis tarde se converte no Club Atlético de Ceuta; e polo outro, en 1961, volveu aparecer co nome árabe de المغرب التطواني (Atlético de Tetuán), actualmente coñecido como Mogreb Atlético Tetuán. Este subiu e baixou de primeira a segunda na Liga marroquí con frecuencia, ascendendo por última vez a primeira no ano 2004.
Estadio
miniatura|500px|Localización da cidade dentro do protectorado. O club disputaba os seus partidos no Estadio de Varela, con capacidade para uns 15.000 espectadores. Na actualidade, o Mogreb Atlético Tetuán segue disputando os seus partidos en devandito estadio agora chamado Campo de "Sania Ramel", o cal non sufriu remodelación algunha posto que o Concello de Tetuán non promoveu ningunha axuda nin deixou a particulares facelo.
Maria Gaetana Agnesi
Maria Gaetana Agnesi, nada en Milán o 16 de maio de 1718 e finada na mesma cidade o 9 de xaneiro de 1799, foi unha matemática, lingüista e filósofa italiana.
Biografía
Maria Gaetana Agnesi naceu en Milán o 16 de maio de 1718. Foi a maior dos 21 descendentes que tivo, despois de 3 matrimonios, seu pai, Pietro Agnesi, rico comerciante e profesor de matemáticas, que ademais posuía un dos Salóns máis famosos da cidade, no que frecuentemente obrigaba as súas fillas maiores a mostrar as súas cualidades intelectuais e artísticas.
Maria Gaetana foi considerada unha nena prodixio: ós cinco anos xa se comunicaba con soltura en italiano e francés. Cando cumpriu os 11 dominaba tamén grego, hebreo, castelán, alemán e latín. Por iso foi coñecida como o “Oráculo septilingüe”. Distinguiuse desde moi nova como políglota e polemista ilustrada.
Cando tiña tan só nove anos compuxo e presentou, no Salón do seu pai, unha disertación en latín, dunha hora de duración, ante algúns dos máis destacados intelectuais da época, onde defendeu o dereito das mulleres á educación. Algúns deses debates apareceron recollidos en Lettres sur l’Italia de Charles de Brosses.
Cando Maria Gaetana tiña quince anos, seu pai comezou a reunir regularmente na súa casa un círculo selecto de persoas, entre as que se atopaban os hombres máis instruídos de Boloña. Ante eles, a súa filla Maria Gaetana presentaba as súas teses sobre temas diversos: cuestións filosóficas, lingüística, ciencia ou incluso teoloxía. Mantiña debates cos presentes sobre as preguntas ás que a sometían, contestando a cada quen na súa lingua. Para "amenizar" estes debates científicos, a súa segunda filla, Maria Teresa Agnesi, interpretaba diversas pezas musicais. Estoutra Agnesi, Maria Teresa, foi unha gran compositora, clavecinista, cantante e libretista que escribiu sete óperas das que tres están baseadas nos seus propios libretos. A emperatriz María Teresa adoitaba cantar unha colección de arias que Maria Teresa Agnesi tiña composto para ela. O seu retrato colga hoxe en día no museo do teatro da Scala de Milán.
En 1738 Pietro Agnesi recompilou en Proppositiones philosophicae —publicación que consta de 190 ensaios de filosofía, lóxica, mecánica, elasticidade, mecánica celeste e gravitación universal— os discursos que Maria Gaetana fora presentando ó longo dos anos nos que mantivo unha participación activa no Salón.
Maria Gaetana era unha persoa tímida que non gustaba nada de actos sociais, ós que se vía obrigada a asistir para compracer o seu pai. A morte da súa nai proporcionoulle a excusa perfecta para abandonar estas reunións: debeu asumir a xestión do fogar e a educación dos seus numerosos irmás e irmáns.
Instituzione analítiche
Ocupada na educación dos seus irmás e irmáns, e pensando na súa formación matemática, escribiu, e publicou en 1748, Instituzioni analitiche ad uso della gioventú italiana. Este tratado, que adicou á emperatriz María Tareixa de Austria, causou sensación no mundo académico e a el se lle atribúe ser o primeiro libro de texto que acometeu o tratamento conxunto do cálculo diferencial e o cálculo integral, explicitando ademais a súa natureza como problemas inversos.
A obra adquire unha rápida notoriedade entre os matemáticos da época. As Instituzioni expoñen con claridade, orde e precisión os conceptos, utilizando para iso multitude de exemplos coidadosamente elixidos.
Ten ademais a virtude de compendiar traballos, dispersos ata ese momento, de moitos matemáticos, unificándoos nun conxunto único e coherente. En particular unifica as fluxións de Newton e os diferenciais de Leibnitz, nun momento no que os símbolos hoxe utilizados en cálculo, debidos sobre todo a Leibniz e a Euler, eran moi recentes e pouco habituais. O que fai que tanto o texto como as ilustracións resulten moi familiares ó lector moderno. Consegue así Agnesi un dos maiores méritos deste libro: que sexa o primeiro texto completo de Cálculo, desde a álxebra ata as ecuacións diferenciales. Superando ademais tentativas anteriores, como a de l'Hôpital co seu libro Analyse des infiniment petits.
O primeiro volume trata da análise de cantidades finitas e o segundo da análise infinitesimal. Unha tradución francesa do segundo volume por P.T. d'Antelmy, con engadidos de Charles Bossut, apareceu en París no 1775; e unha tradución inglesa do conxunto do traballo de John Colson, profesor Lucasiano de Matemáticas en Cambridge, foi publicado no 1801 a cargo do Baron Maseres. Tamén escribiu un comentario no Traité analytique des sections coniques of the marquis de l'Hôpital, o que, a pesar de ser gabado polas persoas que viron o manuscrito, non foi nunca publicado.
Tralo éxito deste libro, Maria Gaetana Agnesi foi elixida membro da Academia de Ciencias de Boloña e nomeada profesora de matemáticas da Universidade de Boloña —figura como membro do seu Dipartimento di Matematica do 1748 ó 1796, se ben só impartiu docencia en 1750. A nivel persoal, o maior recoñecemento para Agnesi proporcionáronllo dúas cartas do papa Bieito XIV. A primeira, datada en xuño de 1749, é unha nota de felicitación con motivo da publicación do seu libro, que foi acompañada por unha medalla de ouro e unha coroa de ouro adornada con pedras preciosas. Na segunda carta, datada en setembro de 1750, o Papa outorgáballe a Cátedra de Matemáticas e Filosofía Natural da Universidade de Boloña.
Curva de Agnesi
miniatura|A versiera Entre os numerosos exemplos que estuda Agnesi no seu libro aparece unha curva que xa fora estudada por Pierre de Fermat en 1630 e Guido Grandi en 1703. Grandi chamou a curva versiera, do latín vertere, que significa dar volta, virar, xirar. Versiera en italiano é un termo naval, que identifica a corda ou cabo que fai xirar a vela. Maria Gaetana Agnesi escribiu a súa vez “a versiera”, engadindo o artigo feminino. John Colson, un profesor de matemáticas con pouco coñecemento do italiano, traduciu as Instituzione de Agnesi ó inglés e chamou a curva witch ("bruxa"), debido a que considerou versiera como un diminutivo de avversiera que en italiano significa “a muller do demo”. Iso fixo que nalgúns idiomas, como o inglés ou o castelán, pasase a coñecerse esta curva como a bruxa de Agnesi, aínda que noutros idiomas se fala dela como loci (en latín), lugar xeométrico ou curva de Agnesi.
A curva é asintótica ó eixe X, á dereita e á esquerda, polo que se representa arredor da orixe, punto onde alcanza un máximo. Ese punto crítico, e a altura que alcanza o máximo, veñen determinados por un único parámetro a. É dicir, o punto (0, a) sempre está na curva e é o seu valor máximo.
Para obter a curva de Agnesi séguense estes pasos:
Sexan P = (x, y) o punto de corte da recta horizontal que pasa por R e a recta vertical que pasa por Q e C o punto de corte desta recta horizontal co eixe Y. Cando R percorre todos os puntos da circunferencia, o punto P xera a curva de Agnesi.
Para obter a expresión analítica desta curva, supóñase que o diámetro da circunferencia é a.
Como os triángulos OAQ e OCR son semellantes tense: ou equivalentemente
Como CR é a altura do triángulo OCR, polo teorema da altura (a altura relativa á hipotenusa é a media xeométrica entre as proxeccións ortogonais dos catetos sobre a hipotenusa) polo que o que xa permite obter a ecuación da curva:
O seu retiro
Maria Gaetana foi unha muller moi relixiosa, e á morte de seu pai, en 1752, abandonou o seu traballo en matemáticas e adicou o resto da súa vida ó estudo da teoloxía e dos Pais da Igrexa, así como ó coidado dos enfermos pobres e sen fogar, especialmente das mulleres.
Xa en 1762, cando a Universidade de Turín lle pediu a súa opinión sobre os últimos artigos do xove Joseph Louis Lagrange acerca do cálculo de variacións, a súa resposta foi que xa non se interesaba por eses temas. E en 1766, cando abriu as súas portas o Instituto Pio Trivulzo —fogar para ancianos enfermos e pobres— Maria Gaetana entrevistouse co seu director para ofrecerlle os seus servizos; e desde os seus inicios foi ela a que se encargou das mulleres enfermas e moribundas desa institución, que pasou a dirixir a partir de 1771 ata a súa propia morte, en 1799.
Para a historia das matemáticas, Agnesi é importante polas súas contribucións ó cálculo diferencial e integral, así como pola súa influencia na divulgación do cálculo.
Pasou á historia como matemática pero tamén como lingüista, filósofa e incluso teóloga.
Tamén é un dos personaxes máis citados nas reflexións sobre o papel histórico das mulleres nas matemáticas: Instituzioni analitiche é unha das obras matemáticas de autoría feminina máis antigas que se conserva. Foi referencia obrigada no estudo do cálculo na maioría das universidades europeas: Joseph Louis Lagrange, compatriota e mentor de Sophie Germain, recoñeceu que se iniciou na análise infinitesimal estudando este libro, que se repartía os honores co clásico do marqués de l'Hôpital como textos básicos de cálculo na universidade francesa do momento. Tamén John Colson, matemático e catedrático inglés, decidiu estudar italiano para poder traducilo, dando lugar a unha anécdota que pasou á historia.
Lista de escuderías campioas do mundo de Fórmula 1
O Campionato do Mundo de Construtores de Fórmula 1 é outorgado pola Federación Internacional do Automóbil (FIA) á escudería de Fórmula 1 con máis éxito, que é determinada por un sistema de puntuación baseado no posto final dos seus pilotos nos Grandes Premios durante a tempada. O primeiro Campionato de Construtores foi disputado en 1958, e foi para Vanwall.
As diferentes combinacións de monopraza/motor son consideradas para competir no Campionato. Os puntos son calculados pola suma de tódolos pilotos dese construtor en tódalas carreiras. Até o Campionato de 1979 a meirande parte das tempadas viron como só contribuía o piloto con máis puntos en cada carreira.
O Campionato de Construtores concedeuse por primeira vez, como a Copa Internacional para Fabricantes de F1, en a Vanwall. Dos 170 construtores que entraron nun Gran Premio de F1, un total de 15 gañaron o Campionato nas súas 62 tempadas. Ferrari ten o récord de maior número de vitorias no Campionato do Mundo de Construtores, gañando o título en 16 ocasións. Williams está na segunda posición con nove campionatos de construtores e McLaren e Mercedes están na terceira posición con oito títulos. Mercedes ten o récord de títulos de construtores consecutivos con sete entre as tempadas e.
Só cinco países teñen construtores gañadores: Reino Unido (33 campionatos con 10 construtores diferentes), Italia (16 con Ferrari), Alemaña (8 con Mercedes), Austria (4 con Red Bull) e Francia (3 con dous construtores). Con todo, todos os títulos austríacos, franceses e alemáns viron os coches gañadores deseñados e fabricados (agás Matra en e dirixidos por equipos con sede no Reino Unido.
Récords
(,, -, , -, -, -)
Rioseco de Soria
Rioseco de Soria é un concello español da provincia de Soria (Castela e León). A súa poboación é de 136 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 50,02 km².
Revixós, Dodro, Dodro
Revixós é un lugar da parroquia de Dodro no concello coruñés de Dodro, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 195 habitantes (101 homes e 94 mulleres).
Polo xeográfico
Os polos xeográficos son os dous puntos da superficie terrestre por onde a globo terrestre é atravesada polo eixe terrestre. Ao situado no extremo norte chámaselle polo norte, polo boreal ou polo ártico, e ao situado no extremo sur polo sur, polo meridional ou polo antártico.
As latitudes polares son as situadas por riba (en termos de latitude) dos círculos polares, onde se sitúan as rexións polares, que coinciden a grandes trazos coa denominada zona fría ou de clima frío en climatoloxía.
Por extensión, pode falarse de polos en calquera esfera con eixe de rotación, especialmente para os planetas.
Outros artigos
miniatura|350px|esquerda|Inclinación do [[Terra|eixe da Terra (ou oblicuidade) e a súa relación co eixe de rotación e o plano orbital.]]
Condado de Örebro
O Condado de Örebro, ou Örebro län, é un condado ou län que se atopa no centro de Suecia. Fa O condado fai fronteira cos condados de Västra Götaland, Värmland, Dalarna, Västmanland, Södermanland e Östergötland.
Provincia
Os condados de Suecia son principalmente unidades administrativas, mentres que as provincias axústanse a fronteiras culturais e históricas. O condado de Örebro está formado pola provincia de Närke, a metade occidental de Västmanland e pequenas partes do leste de Värmland e do nordés de Västergötland. O condado de Örebro chámase así pola súa capital, Örebro, que no ano 2010 era a sexta cidade máis grande de Suecia. Os datos oficiais de 2010 indicaban que o 38% da poboación do condado vivía na súa capital. Örebro ten tantos habitantes como as outras 23 grandes localidades do condado xuntas, e a súa poboación medrou significativamente dende finais dos anos 60.
Concellos
esquerda|200px
Gaceta de Galicia (Vigo)
miniatura|Nome da publicación na cuberta Gaceta de Galicia foi unha revista, de carácter bilingüe, editada en Vigo en 1929.
Historia e características
miniatura|300px|Outro detalle da cuberta Subtitulada Letras, artes, industrias, actualidades, etc, apareceu o 4 de agosto de 1929. Fundada por Eugenio de Olano, estaba dirixida por José Luís Viñas Castro. Revista quincenal con moita información gráfica, no seu primeiro número formula os obxectivos de achegar a Galicia as novas correntes de pensamento que se daban en Europa e América. Entre os seus colaboradores figuraron Roberto Blanco Torres, Ramón Otero Pedrayo, Eugenio Montes, Evaristo Correa Calderón, Álvaro das Casas, Florentino López Cuevillas, Cándido Fernández Mazas, Carlos Maside e Ksado.
Arqueta de Sant Cugat
A Arqueta de Sant Cugat é un relicario de ourivaría de comezos do século XIV, feito con placas de prata repuxada e cincelada en parte douradas e sobrepostas sobre unha arqueta de madeira, que representan escenas da vida e morte de san Covade. Os seus autores foron Joan de Gènova e Arnau Campredon. Durante o século XVII procedeuse á súa desmontaxe e construíuse unha nova de menor tamaño, na que se reutilizaron as placas de prata da anterior.
Conservouse no mosteiro de Sant Cugat dende o século XIV até o ano 1835, que por mor da desamortización do mosteiro, a arqueta coas reliquias pasou a venerarse na igrexa de Sant Cugat del Rec, en Barcelona. Na actualidade pertence á colección do Museo Diocesano de Barcelona.
Berlín
Historia
miniatura|esquerda|200px|Imaxe de satélite coa posición do muro de Berlín.
Algúns séculos antes da era actual, a zona onde hoxe se sitúa Berlín comezou a ser habitada por diversas tribos que se estabeleceron nas marxes dos ríos Spree e Havel. No século VI, diversas tribos eslavas construíron fortificacións nas actuais zonas suburbanas de Spandau e Köpenick. Por volta do século XI, Albrecht, guerreiro saxón da Casa dos Ascanios, derrota as tribos eslavas e convértese no primeiro Markgraf (conde) de Brandeburgo. Por esa altura, estabelecéronse, nas marxes do río Spree, inmigrantes doutras rexións, especialmente do val do Rin e da Franconia.
O primeiro documento histórico berlinense remonta a 1237, aludindo ás poboacións de Cölln e Berlín, situadas en cada unha das marxes do río Spree, envolvendo o local onde hoxe se sitúa Nikolaiviertel. As dúas localidades aliáranse en 1307, constituíndo un só municipio.
Coa morte, en 1319, do último gobernante ascanio, Brandeburgo foi disputado polas casas de Luxemburgo e Wittelsbach, o que orixinou loitas sanguiñolentas. En 1414, os habitantes de Berlín, cansados de tanto sufrimento, solicitaron o auxilio do emperador do Sacro Imperio Romano que lles enviou, como protector, a Friedrich von Hohenzollern, dando orixe a 500 anos de dominio da Casa de Hohenzollern.
En 1432, Cölln e Berlín consolidan a alianza de 1307, unificándose formalmente. En 1486 converteuse na sede do electorado de Brandeburgo.
Coa subida, en 1640, de Friedrich Wilhelm von Hohenzollern ao trono de Brandeburgo, a cidade de Berlín desenvolveuse enormemente, tanto en extensión como en cantidade de habitantes, atixindo, no final do século XVII, o número de 20 000. Na segunda metade dese século fortificouse Berlín, guindouse coa canle ligando os ríos Spree e Oder, plantáronse tilias na Unter den Linden - hoxe unha das máis importantes arterias da cidade, en cuxo extremo poente situase o máis coñecido monumento de Berlín: a Porta de Brandeburgo.
Campionato do Mundo de Ciclismo en Ruta de 2014
O Campionato do Mundo de Ciclismo en Ruta de 2014 foi a 81ª edición do Campionato do Mundo de Ciclismo en Ruta. O campionato celebrouse entre o día 21 e o día 28 de setembro de 2014 na cidade de Ponferrada, capital do Bierzo.
Elección da sede
A Unión Ciclista Internacional anunciou o 4 de abril de 2011 que Ponferrada era a mellor candidatura para albergar os Campionatos. A candidatura da cidade do Berzo tivo o seu punto forte na importancia dos elementos deportivos e económicos. Ponferrada xa intentara celebrar o Campionato do Mundo de Ciclismo en Ruta de 2013 que finalmente foi para a Toscana. Outras candidaturas para os Campionatos do 2014 foron a de Hooglede-Gits en Bélxica, a de Chihuahua en México e a do Vendée en Francia.
Clasificación
A clasificación principal baseouse en actuacións nos eventos UCI durante a tempada 2014. Os resultados de xaneiro ao 15 de agosto contaron para os criterios de clasificación.
Berlín
Historia
No inicio do século XVIII, Frederich III, sucesor de Friedrich von Hohenzollen, transforma Bradenburgo nun reino, e el é corado como Friedrich I de Prusia. Berlín pasa, entón, á categoría de capital prusiana, vendo nacer as Academias de Belas Artes e da Ciencia. Impoñentes edificios xorden por todos os lados, sendo de destacar a Zeughaus e o castelo de Verán (Charlottenburg).
Campionato do Mundo de Ciclismo en Ruta de 2014
Horarios
Todas as carreiras comezaron e remataron en Ponferrada na franxa horaria UTC+1.
Berlín
Historia
No tempo de Friedrich Wilhelm I, fillo de Friedrich I, a poboación de Berlín acadaba os 90 000 habitantes. O rei seguinte, Friedrich II, transformou Berlín nunha cidade cultural. Cando na súa morte, nos finais do século XVIII, a poboación de Berlín atinguía os 150 000 habitantes.
Campionato do Mundo de Ciclismo en Ruta de 2014
Eventos elite
miniatura|Maillot arco da vella co que se premia ao gañador das carreiras en liña. miniatura|Maillot arco da vella co que se premia ao gañador das carreiras contra o reloxo.
Berlín
Historia
No inicio do século seguinte, Napoleón Bonaparte vence ós prusianos, ocupa Berlín e leva para París a cuadriga que está enriba da Porta de Brandeburgo, orgullo da cidade. Coa derrota de Napoleón, a cuadriga volta a ser colocada no mesmo local, con gran xúbilo da poboación. Iníciase, nesta época, a industrialización de Berlín: xorde unha fábrica de locomotoras en 1837 e, no ano seguinte, inaugúrase a liña ferroviaria entre a capital e Potsdam. Berlín énchese de edificios grandiosamente concibidos, na maior parte, por Karl Friedrich Schinkel. En 1850 Berlín xa tiña 300 000 habitantes.
En 1861, Otto von Bismarck, ó ser nomeado chanceler, principia, a partir de 1864, unha política para colocar Prusia á cabeza de todos os estados de lingua alemá en detrimento de Austria. Para o efecto, Prusia declarou, sucesivamente, guerra á Dinamarca, Austria e Francia, asumindo o control de Schleswig-Holstein, da Confederación do Norte da Alemaña (asociación que englobaba 22 estados e cidades libres) e das provincias de Alsacia e de Lorena. O 18 de xaneiro de 1871, Bismark proclama un Imperio Alemán, tendo por capital Berlín e Guillerme como emperador (káiser). A abolición das barreiras comerciais e as indemnizacións pagadas por Francia, permitiron un enorme desenvolvemento industrial, co conseguinte aumento da poboación da cidade de Berlín e unha melloría significativa das infraestruturas urbanas: novo sistema de sumidoiros (1876), iluminación eléctrica (1879) e instalación de teléfonos e da primeira liña férrea urbana (1881).
Século XX
A primeira guerra mundial non ten un reflexo moi grande sobre a estrutura da cidade.
O 30 de xaneiro de 1933, Adolf Hitler foi nomeado chanceler, iniciado, coa invasión de Polonia, a 1 de setembro de 1939, a segunda guerra mundial que se estendería ata 1945, altura en que a Alemaña perde a contenda e Berlín é invadida polas tropas soviéticas. A partir de 1940, Berlín sufriu numerosos bombardeos, especialmente no último ano da guerra, tendo a maioría dos edificios ficado en ruínas. Logo do fin da guerra, as tropas americanas, británicas, francesas e soviéticas, reunidas en Potsdam, dividen a cidade en catro sectores.
En 1949 nace, nos territorios controlados polos soviéticos, a República Democrática Alemá, tendo por capital a zona oriental de Berlín. Os restantes sectores de Berlín fican, así, a constituír un enclave dentro do territorio da RDA. Para evitar a fuga dos berlineses para os sectores occidentais, o goberno comunista construíu, en 1961, un muro con preto de 150 km de extensión, envolvendo os restantes sectores. Quen tentase ultrapasalo, era inmediatamente morto.
A partir de 1989, as mudanzas políticas que ocorren na Europa Occidental levaran á queda do muro de Berlín e á abertura das fronteiras entre a RDA e o restante territorio da Alemaña (RFA).
En 1990, a Alemaña reunifícase e Berlín volta a ser a capital, sucedendo a Bonn, capital alemá dende os finais da segunda guerra mundial. De entón para acó, a cidade vén sufrindo unha completa transformación urbanística, coa reconstrución e rehabilitación de edificios históricos e a edificación de novos barrios, aproveitando especialmente as zonas anteriormente ocupadas polo Muro.
Economía
miniatura|A [[Potsdamer Platz é a sede central do Deutsche Bahn]]
Don Juan (personaxe)
miniatura|200px|Don Juan desenvainando a espada na ópera Don Giovanni de [[Mozart; cadro de Max Slevogt: Francisco d'Andrade como Don Giovanni, 1912.]]
Don Juan é un personaxe arquetípico literario creado por Tirso de Molina, configurado na literatura española e con longa descendencia na literaria europea.
Características
Tamén chamado burlador ou libertino, trátase dun sedutor valente e afoutado até a temeridade que non respecta lei algunha, nin divina nin humana. Nalgunhas obras arrepíntese ao final dos seus días, pero noutras non. O personaxe podería ter raíces históricas, e enlazar con Miguel de Mañara, un gran pecador arrepentido. Deu pé á aparición do personaxe Giacomo Casanova, da literatura italiana.
Ten a súa orixe na obra El burlador de Sevilla y convidado de piedra, de Tirso de Molina (1630). Con todo, hai autores que defenden que esta obra é unha refundición doutra, coñecida como Tan largo me lo fiáis, atribuída a Andrés de Claramonte. En calquera caso, hai no teatro do Século de Ouro e anterior da literatura en castelán certos antecedentes do tipo do sedutor falabarato, e nos romances, do tema do convidado de pedra, que despreza aos mortos e acepta temerariamente a invitación dun deles.
O personaxe e a súa actitud vital, denominada xenericamente donxoanismo, inspirou a numerosos ensaístas como Ramón Pérez de Ayala, Víctor Said Armesto, Arturo Farinelli, Ramiro de Maeztu, Américo Castro ou Ortega y Gasset, que ven na figura do sedutor desde un inmaturo patolóxico e efeminado (próximo ao narcisismo e á homosexualidade, segundo Gregorio Marañón), a unha figura satánica e rebelde tipicamente romántica, ou o arquetipo universal do sedutor insatisfeito.
Existencia real
Desde o século XVII deuse crédito á idea de que Don Juan Tenorio existiu realmente e que foi un cabaleiro malagueño. Tal idea foi recollida polo hispanista Louis Viardot no século XIX, e posteriormente por Gregorio Marañón, que recolle a existencia dos Tenorio e da calidade de sedutor dalgún deles, pois un tal Cristóbal Tenorio tivo amoríos coa filla de Lope de Vega e incluso se bateu con el, feríndoo.
Especulouse que a razón da elección de tal apelido por Tirso de Molina puido ser pola similitude co verbo castelán tener (que induce a relacionalo co feito da posesión) e co substantivo tenor (que o relaciona coa voz masculina).
Na súa obra Don Juan, Torrente Ballester emparéntao coa familia nobre procedente de Tenorio e descendente de Alonso Jofre Tenorio, a quen o rei Afonso X concedeu terras en Sevilla trala reconquista castelá.
Obras inspiradas no personaxe
Outros autores foron Azorín, Christian Grabbe, Alexandre Dumas, Carlo Goldoni, Edmond Rostand e, máis recentemente, Max Frisch. En España foi tradición representar a obra de Antonio de Zamora (e despois a de Zorrilla), na festividade de Todos os Santos.
Rexión de Mahilioŭ
A Rexión de Mahilioŭ (en belaruso Магілёўская вобласць, "Mahilioŭskaja voblasć") é unha rexión de Belarús, con capital na cidade de Mahilioŭ.
Tanto a rexión de Mahilioŭ como a de Homieĺ sufriron severamente a catástrofe nuclear de Chernóbil de abril de 1986.
Historia
En 1566 a cidade formaba parte do voivodato de Mscislavas, parte do Gran Ducado de Lituania, parte constituínte da República das Dúas Nacións.
Posteriormente, en 1772, a rexión pasou a ser unha gobernación do Imperio Ruso, a gobernación de Mogilev.
Entre 1863 e 1864 tivo lugar o alzamento de xaneiro liderado por Konstanty Kalinowski, que alcanzou tamén á gobernación de Mogilev.
O 1 de xaneiro de 1919 foi creado o distrito de Mahilioŭ na República Socialista Soviética de Belarús, e o 15 de xaneiro de 1938 foi creada a rexión en dito país.
Coa independencia de Belarús en 1990 a rexión mantivo os mesmos límites xeográficos.
Xeografía
A rexión de Mahilioŭ ten unha área total de 29.100 km2, arredor do 14% da superficie do país.
A rexión está atravesada por numerosos ríos, entre eles o Dniapro, Biarezina, Sož, Druć e o Pcič.
Clima
A rexión ten un clima temperado continental. A rexión ten invernos non especialmente severos, e veráns cálidos. A temperatura media en xaneiro varía entre os -8,2 °C ao nordeste e os -6,5 °C ao suroeste. A temperatura media en xullo varía entre os 17,8 °C ao nordeste e os 18,7 °C ao suroeste.
Divisións administrativas
A rexión está composta por 21 distritos (raions), 195 selsovets, 14 vilas, 3 municipalidades e 12 núcleos urbanos.
Distritos da rexión de Mahilioŭ
thumb|right|280px|Mapa das divisións administrativas da rexión. Os 21 distritos da rexión de Mahilioŭ son os seguintes:
Demografía
A rexión tiña en 2009 unha poboación total de 1.099.374 habitantes, dos que 975.147 eran belarusos, 86.256 rusos, 13.110 ucraínos, 1.773 polacos e 1.461 xudeus, ademais doutros grupos étnicos:
Berlín
Economía
Logo da reunificación en 1990, importantes subvencións anteriormente recibidas polo Berlín Oeste foron eliminándose paseniñamente. A base industrial da antiga Berlín Leste diminuíu dramaticamente nunha soa década, dando lugar a unha taxa de desemprego de case o 20% e ao estancamento das taxas de crecemento do PIB ata o 2005. En 2006, o PIB nominal de Berlín experimentou unha taxa de crecemento do 1,5% (2,7% en Alemaña). Dende entón, a taxa de desemprego diminuíu de xeito constante ata chegar ao 14,1% (Nov/2007), sendo aínda moi superior á media alemá (8,4%/Set/2007), e á da UE (6,7%/Ago/2007).
Das trinta empresas que conforman o índice alemán DAX, só Siemens AG ten a súa sede en Berlín. Entre os 20 maiores patronos en Berlín están a empresa ferroviaria Deutsche Bahn (DB), a empresa do hospital Charité, a empresa local de transporte público BVG, o provedor de servizos Dussmann e Piepenbrock. BayerSchering Pharma e Berlín Chemie son grandes compañías farmacéuticas con sede na cidade.
Berlín Adlershof é un dos 15 maiores parques tecnolóxicos en todo o mundo. A investigación e o desenvolvemento revisten suma importancia económica, e a rexión Berlín-Brandeburgo sitúase entre as tres principais rexións innovadoras na UE.
O crecente sector turístico abrangue 581 hoteis con 87.800 camas e ao redor de 15,9 millóns de pernoctacións, facendo de Berlín a terceira cidade máis visitada na Unión Europea.
Lugares de interese
miniatura|[[Porta de Brandeburgo coroada pola Cuadriga.]] miniatura|upright|[[Gedächtniskirche (igrexa da lembranza) en Breitscheidplatz, Berlín]]
O Muro de Berlín: Aínda perduran algúns tramos desta construción que dividiu non só a cidade de Berlín, senón tamén o mundo en dúas ideoloxías diametralmente opostas. En Mühlenstrasse pódese ver un anaco de máis dun quilómetro desta reliquia do pasado. Así mesmo consérvase en bo estado o Checkpoint Charlie, que foi un dos puntos de acceso para estranxeiros en Berlín Leste e de escape clandestino dalgúns habitantes da RDA. Actualmente Checkpoint Charlie é un museo adicado á historia do muro e a aqueles que de diversos xeitos tentaron atravesalo.
A Porta de Brandeburgo: Monumento situado a poucos metros do derrubado muro, na terra de ninguén que había entre o muro mesmo e os cuarteis e torres de vixilancia da policía (Volkspolizei) da RDA, é hoxe símbolo da reunificación do país.
O Reichstag: É dende 1999 de novo sede do parlamento federal, hoxe chamado Bundestag. Na súa reconstrución, só se deixaron os muros exteriores; o interior é totalmente novo. A súa cúpula, de cristal, é accesible ao público e ofrece unha magnífica vista panorámica da cidade, sobre todo de noite.
A Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche: Igrexa localizada no Centro de Berlín Oeste (antigo Berlín Occidental), sufriu os bombardeos dos aliados durante a segunda guerra mundial. A estes bombardeos só sobreviviu unha gran torre que foi conservada sen restaurar para lembrar as consecuencias da guerra, albergando na súa parte alta a Freiheitsglocke (Campá da liberdade) e ao que lle foi anexado un edificio moderno para a parroquia. De feito, esta igrexa é tamén coñecida como "a igrexa en lembranza á futilidade da guerra". A entrada á igrexa é de balde e abre as súas portas de nove da mañá a sete da tarde, todos os días da semana.
Potsdamer Platz: No corazón do Berlín Occidental áchase a nova Potsdamer Platz, que nos anos 1920 era un dos puntos máis populares de toda Europa. A partir da caída do muro, pasou a ser un enorme proxecto de construción, no que hoxe en día pódense atopar modernos centros comerciais e rañaceos que marcan unha nova época para Berlín.miniatura|esquerda|[[Unter den Linden é o principal bulevar da cidade]] miniatura|esquerda|[[Alexanderplatz]]
Unter den Linden (Baixo os tilos) é o principal bulevar da cidade. Comeza na Pariser Platz (Praza de París) no lado oeste da porta de Brandeburgo, onde se atopan a Akademie der Künste (Academia de Arte), o coñecido Hotel Adlon e as embaixadas de Francia e dos Estados Unidos. Esta praza percorre 1,5 km en dirección Leste ata a ponte denominada Schlossbrücke, o cal serve de unión coa Illa dos Museos e o centro Leste de Berlín. Nunha praza adxacente a esta avenida Unter den Linden atópase a catedral (católica) de Berlín, xusto entre a Ópera (unha das tres que ten a cidade) e o edificio coñecido como a Kommode. Tamén nesta rúa está situada a prestixiosa Universidade Humboldt de Berlín, a máis antiga da cidade.
Alexanderplatz: No centro do antigo Berlín Leste atópase esta gran praza onde o antigo goberno comunista da RDA deixou a súa pegada máis visible. Preto desta praza áchase a torre de televisión (Fernsehturm) de 368m de altura, que pode ser vista dende case calquera punto da cidade. Construída nos anos 1960, a torre conta cun restaurante circular panorámico que vira sobre si mesmo e dende o que pode verse unha ampla panorámica da cidade. 240px|dereita|miniatura|Memorial do [[Holocausto, Peter Eisenman]]
As inmediacións da Alexanderplatz están ateigadas de monumentos e grandes edificios antigos, prazas e comercios de todo tipo. Entre os monumentos destaca o Concello (Rotes Rathaus) e a catedral (protestante) de Berlín (Berliner Dom); ambos edificios teñen unha arquitectura particular.
Friedrichstrasse: Antigo centro cultural, económico e comercial de Berlín. Actualmente intenta recuperar a súa importancia na cidade.
Memorial do Holocausto: Os 2711 bloques de formigón lembran os horrores do Holocausto xudeu por parte do nazismo. Este monumento, deseñado polo arquitecto Peter Eisenman, atópase a poucos metros da Porta de Brandeburgo.
Museos e pinacotecas
miniatura|esquerda|O [[Museo Bode na punta norte da Illa dos Museos]] miniatura|dereita|100px|[[Nefertiti|Raíña Nefertiti]]
En Berlín atópanse 365 museos. O conxunto na Illa dos Museos, lugar declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO e situado na parte norte da Illa Spree, entre o Spree e o Kupfergraben. Xa en 1841 foi nomeada -distrito adicado á arte e as antigüidades- por un decreto real. Por conseguinte, o Altes Museum (Museo Antigo) no Lustgarten, que mostraba o busto de a raíña Nefertiti, e o Neues Museum (Museo Novo), o Alte Nationalgalerie (Antiga Galería Nacional), o Museo de Pérgamo e o Museo Bode (que tamén alberga o Gabinete Numismático de Berlín), erixíronse alí.
Fóra da Illa dos Museos, existen moitos outros. A Gemäldegalerie (Galería de Pinturas) céntrase nas pinturas dos "antigos mestres" dos séculos XIII ao XVIII, mentres que a Neue Nationalgalerie (Nova Galería Nacional, construída por Ludwig Mies van der Rohe) especialízase en pintura europea do século XX.
Na primavera de 2006, reabriuse o expandido Museo Alemán de Historia (Deutsches Historisches Museum) na Zeughaus cunha exposición adicada á historia alemá a través da caída do Muro de Berlín en 1989.
miniatura|[[Checkpoint Charlie]] miniatura|[[Museo Xudeu de Berlín]]
No Museumszentrum Berlin-Dahlem (distrito de Dahlem), hai varios museos da arte e cultura mundiais, como o Museo de Arte India, o Museo de Arte de Asia Oriental, o Museo Etnolóxico, o Museo das Culturas Europeas, así como o Museo dos Aliados (un museo sobre a guerra fría), o Museo Brücke (un museo de arte).
Outros museos:
Espazos naturais
miniatura|O [[Tiergarten constitúe o principal parque de Berlín]]
José Rojo Martín
José Rojo Martín, coñecido como Pacheta, nado o 23 de marzo de 1968 en Salas de los Infantes (Burgos), é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de centrocampista.
Berlín
Espazos naturais
O contrato do Bosque Permanente foi un acordo de 1915 entre Berlín e Prusia, para a adquisición de bosque en torno á cidade. O termo Bosque Permanente, como parte do nome do contrato, refírese ao seu propósito de permanecer inalterable no tempo.
José Rojo Martín
Traxectoria
En febreiro de 2011 fíxose cargo do Real Oviedo en Segunda División B, en substitución de José Manuel Martínez, que por aquel entón atravesaba unha grave crise que o tiña á beira dos postos de descenso a Terceira División. Cun impecable final de liga conseguiu deixar ao equipo en 8ª posición e clasificado para disputar a Copa do Rei. Tras o seu bo papel renovou co equipo asturiano para a tempada 2011–12.
Berlín
Espazos naturais
En contraste coas partes central e leste da cidade, densamente urbanizadas, as zonas do oeste ábrense a zonas verdes boscosas, con lagos alimentados polos ríos Spree e Havel, que ofrecen ao visitante lugares de lecer e espazos naturais.
Tiergarten: É un gran parque localizado no centro da cidade. Nos seus primeiros anos foi unha zona de caza e posteriormente pasou a ser unha gran zona verde para uso e goce dos berlineses.
Xardín Botánico: É un dos máis grandes e coñecidos de Europa, ten ademais unha importante colección de plantas preparadas e unha Biblioteca especializada.
Cultura
miniatura|[[Festival Internacional de Cine de Berlín]]
Principais eventos
Festival Internacional de Cine de Berlín: Tódolos anos no mes de febreiro, o festival Berlinale evoca a maxia do mundo cinematográfico entre as torres e os palacios de vidro da Potsdamer Platz. Un xurado internacional elixe aos ganadores do Oso de Ouro e de Prata.
Love Parade: Cada verán o maior desfile de amantes da música techno que atravesa o parque Tiergarten no centro da cidade. Máis dun millón de persoas danse cita cada ano no medio de carrozas e vestimentas coloridas. Este festival volveu celebrarse en 2006 tras ser suspendido durante dúas tempadas.
Festival Internacional de Literatura de Berlín: Achega anualmente a un gran número de espectadores ás tendencias ecuménicas da prosa e a lírica contemporáneas. Na primeira quincena do mes de setembro danse cita na capital xermana un centenar de autores que non só comparten os seus textos coa audiencia, senón que expresan as súas opinións e vicisitudes sobre temas de actualidade política ou cultural dos países de orixe nos simposios organizados para tal efecto.
Transportes
miniatura|Estación Central
A cidade ten tres aeroportos: Schönefeld (que comezou a operar nos anos 1930 e trala división de Alemaña permanecera en territorio da RDA), Tegel e Tempelhof (pechouse o 31 de outubro de 2008), pero os tres xuntos rexistran menos tráfico que o aeroporto de Frankfurt e o de Múnic.
O Metro de Berlín (en alemán Berliner U-Bahn) é un dos máis funcionais e prácticos de Europa. Xunto co tren de proximidade (S-Bahn) conforma unha densa rede urbana de transporte que facilita os desprazamentos pola capital alemá. O Metro é xestionado pola Berliner Verkehrsbetriebe (BVG) á que tamén pertencen os buses e tranvías, o S-Bahn pola Deutsche Bahn (DB).
En canto ao sistema ferroviario, a Estación Central de Berlín (en alemán Hauptbahnhof) é un proxecto de 900 millóns de euros iniciado en 1992, que comezou a ser construído en 1995 e foi inaugurada en maio de 2006, xusto a tempo para a celebración da Copa Mundial de Fútbol en Alemaña.
Exarca (cristianismo)
dereita|miniatura|Antim I, exarca búlgaro do s. XIX.
Un exarca é, no cristianismo oriental, unha autoridade eclesiástica que actúa en representación dun patriarca (ou equivalentes), ou que ten autoridade sobre outros bispos sen ser un patriarca, ou que ten autoridade sobre un grupo de fieis non suficientemente extenso como para constituír unha eparquía ou diocese.
Historia do termo
O título de exarca (do ἔξαρχος) empregábase orixinalmente para aquel bispo metropolitano cunha xurisdición maior que a da súa propia provincia eclesiástica, e neste sentido até o concilio de Calcedonia os patriarcas eran denominados "exarcas". Cando se adoptou o título de patriarca para os bispos de Roma, Alexandría e Antioquía, o título quedou para os metropolitas que dirixían as outras tres dioceses da división de Diocleciano da prefectura do pretorio de Oriente, isto é, os exarcas de Asia (con sé en Éfeso), o Ponto (con sé en Cesarea de Capadocia) e Tracia (con sé en Heraclea); a xurisdición destes exarcas desapareceu coa elevación da sé de Constantinopla, aínda que se mantiveron como título honorífico.
Posteriormente o título foi empregado de xeito ocasional para calquera tipo de bispo metropolitano. En occidente o termo desapareceu de xeito gradual, sendo substituído polos títulos de "vigairo apostólico" e "primado"; algúns casos existentes constitúen unha excepción, como no caso do arcebispo de Lión Héracle de Montboissier, quen foi nomeado "exarca da Borgoña" por Frederico I en 1157, aínda que tratábase dun título plenamente honorífico.
En oriente o termo evolucionou para significar un bispo que xerarquicamente está entre un patriarca e un bispo metropolitano, seguindo o principio de que non podía haber máis patriarcas que os cinco da pentarquía, e que é independente destes: así, cando a Igrexa de Chipre foi declarada autocéfala, o seu primado recibiu o título de "exarca de Chipre". Do mesmo xeito, as igrexas medievais de Peć, Ohrid e Tarnovo estiveron gobernadas por exarcas, aínda que a miúdo estes prelados empregaban o título de "patriarca". Posteriormente, cando os ortodoxos búlgaros acadaron a autocefalia en 1870 chamaron ao seu primado exarca de Bulgaria. Os patriarcas orientais en ocasións nomearon exarcas cun episcopado subordinado para xurisdicións eclesiásticas con certa autonomía.
Catolicismo
Tradicionalmente, a tradición católica oriental recoñece tres tipos de exarcas: aqueles con territorio propio, e exarcas apostólicos, patriarcais ou arquiepiscopais que gobernan un territorio que aínda non constitúe unha diocese.
Exarcas con territorio propio
O exarca con territorio equivale ao abade territorial na Igrexa latina, e é o superior dun mosteiro independente, con clero e fieis propios. O único exemplo actual é a abadía territorial de Santa María de Grottaferrata.
Exarca apostólico
Un "exarca apostólico" é un eclesiástico a quen o papa, bispo da sé apostólica encarga o coidado pastoral dos fieis dunha determinada igrexa oriental nun territorio, coñecida como exarcado apostólico, que non ten sido elevado ao rango de eparquía e que non está situado no territorio canónico dunha destas Igrexas. Correspóndese cun vigairo apostólico da Igrexa Latina. Os exarcados apostólicos están inmediatamente suxeitos á Santa Sé, e os patriarcas e arcebispos maiores orientais exercen sobre eles unha supervisión limitada. Os exarcas apostólicos teñen as mesmas atribucións que os bispos diocesanos. Por data de estabelecemento, os exarcados apostólicos son (ou foron) os seguintes: miniatura|Mapa do [[exarcado de Xeorxia, parte da Igrexa ortodoxa rusa entre 1811 e 1917.]]
Exarcas patriarcais e arquiepiscopais
De xeito semellante, os patriarcas e arcebispos maiores poden nomear tamén exarcas, coñecidos neste caso como "exarcas patriarcais" ou "arquiepiscopais". Estes exarcas limítanse ao territorio tradicional da súa igrexa particular, e poden ser sufragáneos dunha arquieparquía ou estar directamente suxeitos ao patriarca ou arcebispo maior.
Ortodoxia
O termo "exarca" na Igrexa ortodoxa ten sido empregado ao longo do tempo con diferentes significados. Os patriarcas teñen nomeado exarcas con xurisdición sobre outros bispos, normalmente para comunidades eclesiais con certa autonomía. Porén, o significado pouco preciso do termo ten provocado que tamén se empregue para outros representantes patriarcais, arcebispais ou mesmo episcopais. Os representantes dos mosteiros estauropéxicos, directamente suxeiros ao patriarca ou ao sínodo, tamén son chamados exarcas.
Acelomorfos
Os acelomorfos (Acœlomorpha, que significa "formas sen celoma") son un discutido filo de animais mariños de corpo brando con características de plánula. A maioría das súas especies son de vida libre, e algunhas viven na superficie doutros organismos, como ectocomensais.