cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Pazo, San Tomé de Nogueira, Meis
O Pazo é un lugar da parroquia de San Tomé de Nogueira no concello pontevedrés de Meis, na comarca do Salnés. Tiña 71 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 34 eran mulleres e 37 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 78 veciños, e 2005, cando eran 88.
Lithium
"Lithium" é unha canción da banda estadounidense de grunge Nirvana, editada como terceiro sinxelo do seu álbum Nevermind o 21 de xullo de 1992. Foi composta polo seu líder Kurt Cobain e acadou o número 64 nos Estados Unidos.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Kurt Cobain, agás onde se indique.
-33
Outros
Historia ano a ano
Alberte Blanco
Alberte Blanco Casal, nado en Cobres (Vilaboa) o 20 de decembro de 1951, é un enxeñeiro, profesor, escritor e político galego do BNG.
Traxectoria
Enxeñeiro Técnico Industrial, Profesor de Tecnoloxía de Ensinanza Secundaria no instituto de Verín e tamén director entre 2002-2005. Foi Director Xeral de Montes da Consellería do Medio Rural da Xunta de Galicia (2005-2009). Exerceu como concelleiro nacionalista en Verín desde 1991 ata 2005. Foi membro do Consello Nacional do BNG.
Foi fundador da Asociación Cultural Monterrei, da súa revista A Tempo e do colectivo de animación cultural Foro Monterrei. Colabora nos diarios dixitais Sermos Galiza, Praza Pública e Terra e Tempo, e na revista do Fórum Galaico Transmontano editada en Chaves. Tamén publica unha colaboración semanal en Nós Diario e escribiu sobre John Lennon en Grial.
Vallabhbhai Patel
Vallabhbhai Patel, nado en Nadiad o 31 de outubro de 1875 e finado en Bombai o 15 de decembro de 1950, coñecido popularmente como Sardar Patel, foi un político indio. Foi o primeiro Viceprimeiro Ministro da India. Foi avogado e estadista, líder do Congreso Nacional Indio e pai fundador da República da India que tivo un papel principal na loita pola independencia do seu país e guiou a integración nunha única nación independente. Na India e noutros lugar adoita ser chamado Sardar, que significa "xefe" en hindi, urdú e persa. Actuou como ministro do interior durante a integración política da India e a guerra indopaquistaní de 1947.
Traxectoria
Patel creceu na área rural do estado de Gujarat. Foi un avogado de éxito e organizou os campesiños de Kheda, Borsad e Bardoli en Gujarat nun movemento non violento de desobediencia civil contra o Raj británico, converténdose nun dos líderes máis influentes do estado. Foi nomeado o 49.º presidente do Congreso Nacional da India, organizando o partido para as eleccións de 1934 e 1937 mentres promovía o movemento Quit India.
Como primeiro ministro do interior e viceprimeiro ministro da India, Patel fixo esforzos polos refuxiados de Punjab e Delhi e traballou para restaurar a paz. Liderou as tarefas para forxar unha India unida, integrando con éxito na nova nación independente as provincias coloniais británicas que foran "colocadas" no país. Ademais destas provincias que estaban baixo o goberno directo británico, aproximadamente 565 estados principescos autónomos foran liberados da soberanía británica pola Acta de Independencia India de 1947. Ameazando as forzas militares, Patel persuadiu a case todos os estados principescos a acceder á India. O seu compromiso coa integración nacional foi total e inflexible, valéndolle o alcume de "Home de Ferro da India". Tamén é lembrado como o "santo patrón dos servidores civís da India" porque estableceu o moderno sistema administrativo do país. Tamén se lle chamou "Unificador da India". A Estatua da Unidade, estatua máis alta do mundo, dedicóuselle o 31 de outubro de 2018 e mide aproximadamente 182 metros.
Bastilla
A Bastilla ou Bastille Saint-Antoine -en galego Bastilla de Santo Antón-, foi unha fortaleza que protexía o costado oriental da cidade de París. Durante varios séculos cumpriu un papel fundamental na defensa da cidade, pero co paso do tempo perdeu a súa importancia estratéxica e converteuse en cárcere de estado. Estaba situada no sitio que actualmente ocupa a Praza da Bastilla (Place da Bastille).
Historia
Destinada a defender a porta de San Antonio, foi edificada durante o reinado de Carlos V, de 1370 a 1383 por Hugo Aubriot con catro torres, seguindo o modelo da época. As outras torres foron engadidas posteriormente. Medía 66 m de longo, por 34 m de ancho e 24 m de altura ao nivel das torres; estaba rodeada por fosos de 8 m de profundidade. As oito torres chamábanse: torre de Coin, da Capela, do Tesouro, da Condesa, da Bertraudière, da Basinière, do Pozo e da Liberdade.
Enseguida a súa utilización militar resultou insuficiente e construíse un novo recinto. Utilizouse entón como fortín e lugar de recepción para Francisco I de Francia, antes de ser transformada en prisión do Estado polo Cardeal Richelieu.
A historia da fortaleza da Bastilla leva unida a das Lettres de cachet, que eran cartas asinadas polo rei (ou polos seus ministros) que ordenaba ingresar en prisión sen xuízo. Tratábase dunha prisión confortable para as altas personalidades (aristócratas e burgueses), que dispuñan de verdadeiros departamentos con servizo e suculentas comidas. Con todo existía unha parte máis convencional non tan agradable para os prisioneiros comúns, e o edificio contaba tamén con celas de castigo (pero non alxubes) que servían de castigo aos prisioneiros insubordinados, como o famoso Latude.
Ademais tratábase tamén dun pozo financeiro. Luís XVI, que xa tiña clausarado a Torre de Vincennes, queríaa destruír desde 1784. O pobo non parecía terlle temor realmente ao edificio, pero o Cahiers des doléances da cidade pedía a súa destrución. Como toda fortaleza impoñente, marcaba a paisaxe e unha demostración do poderío do rei (como a Torre do Amorne).
Toma da Bastilla
A Bastilla representou o símbolo do inicio da Revolución Francesa. A importancia da toma da Bastilla foi magnificada polos historiadores románticos, como Jules Michelet, que quixeron facer dela un símbolo fundador da República. De feito, os artigos da época (baseados nas cartas dun participante nos acontecementos) a toma do forte levouse a cabo con poucos altercados e no medio dun ambiente case infantil. Miles de persoas querían invadir o forte para obter armas, este non estaba defendido máis que por unha presa de homes e a única morte sinalada, da que a historia fai mención, é a do gobernador Bernard Jordan de Launay. miniatura|dereita|Toma da Bastilla, cadro de Jean-Pierre Louis Laurent Houel (1735-1813). No centro apréciase o arresto do marqués de Launay.
A Bastilla foi tomada o 14 de xullo de 1789 polos revolucionarios que ían en busca de pólvora. O pobo de París mostraba a súa inquedanza crendo que as tropas estranxeiras estacionadas ao redor de París non serían empregadas para reprimir a revolución. Constituír unha milicia de 48 000 homes sen armas. Os electores non puideran obter, o 13 de xullo, as armas dos Inválidos. O 14 de xullo un inxente xentío (de 40 a 50 000 persoas) presentouse diante dos Inválidos para apoderarse das armas. Para defender Os Inválidos existían uns canóns ao servizo dos seus ocupantes, pero estes non estaban dispostos a abrir fogo sobre os parisenses. Uns metros máis aló, rexementos de infantería e de artillería acampaban sobre a chaira do Campo de Marte, baixo as ordes de Pierre Victor de Besenval. Este reuniu a todos os xefes de cada rexemento para saber se os seus soldados cargarían contra os amotinados; unanimemente responderon que non. É o acontecemento máis importante do día. O xentío, ó que ningunha orde podía conter, escalou os fosos dos Inválidos, derrubou as cancelas e apodérouse duns 30 000 a 40 000 fusís, de doce canóns e un morteiro. Os parisenses estaban xa armados, só lles faltaba a pólvora e as balas. Corría o ruxe ruxe de que se atopan no castelo da Bastilla.
Cronoloxía do 14 de xullo
miniatura|dereita|300px|Modelo a escala da Bastilla no [[Museo Carnavalet.]]
11:30, unha segunda delegación conducida polo cabaleiro Jacques Alexis Thuriot e Luís Ethis de Corny, é enviada á Bastilla. Sen resultado. O xentío armado cos fusís obtidos nos Inválidos apíñase fronte á Bastilla.
13:30, os defensores da Bastilla (82 invalides e 32 soldados suízos destacados do rexemento de Salis-Samade), abren fogo contra os revolucionarios por orde do gobernador.
14:00, unha terceira delegación encabezada polo abade Claude Fauchet é enviada á Bastilla.
15:00, unha cuarta delegación (con Luís Ethis de Corny outra vez) acode a atoparse con Bernard-René Jordan de Launay, sen resultado ningún. A gornición da Bastilla e os amotinados enfróntanse entre si.
15:30, un destacamento de 61 gardas franceses dirixido por Pierre Hulin, antigo sarxento da garda suíza, chega á Bastilla con cinco canóns subtraídos esa mesma mañá dos Inválidos. Emprázanse fronte ás portas e pontes levadizos da Bastilla, disparan contra elas e a Bastilla capitula.
17:00, o xentío invade a Bastilla, libera aos sete prisioneiros comúns que estaban encarcerados, apodérase da pólvora e das balas e leva á Cámara municipal a gornición da Bastilla. Durante o traxecto, o gobernador é asasinado cortándolle a cabeza. Moitos invalides son asasinados. Os asaltantes tiveron un centenar de mortos e 73 feridos.
Palacio da Bastilla
miniatura|Columna de Juillet Desde o 16 de xuño de 1792 decidiuse que o lugar que ocupaba a Bastilla formaría unha praza chamada da Liberdade e que unha columna sería erguida nese lugar. Palloy puxo a primeira pedra, pero a construción non se levou a cabo. Instalouse unha fonte en 1793.
Napoleón, nos seus proxectos de remodelización de París, propuxo, en 1808 construír un monumento en forma de elefante. Debería medir 24 m de alto e utilizaríase o bronce fundido dos canóns subtraídos aos españois. Poderíase acceder ao seu interior por unha escaleira situada nunha das súas patas. Pero só se realizou unha maqueta, a tamaño natural, en escaiola. Na obra de Victor Hugo, Os miserables, faise mención dela xa que a utilizou como refuxio de Gavroche. Esta maqueta foi destruída en 1846.
Decidírase, en 1833, construír a Columna de Juillet, que estaba prevista elevar en 1792, pero que se inaugurou en 1840.
Detidos de sona
miniatura|300px|Bastille, interior. debuxo de 1785 de [[Jean Honoré Fragonard Visitas aos prisioneiros.]]
A Bastilla hoxe
Un historiador francés Luís Madelin (1871-1956) fala da toma da Bastilla por uns "bandidos".
Desde o 31 de xaneiro de 1879, o 14 de xullo é unha das dúas festas nacionais de Francia. Con todo, oficialmente, esta festa nacional non conmemora a toma da Bastilla, senón a Festa da Federación, que tivo lugar un pouco máis tarde, o 14 de xullo de 1790 na chaira do Campo de Marte. Pero o inconsciente colectivo francés parece asociar a festa nacional co suceso máis sinalado ocorrido un 14 de xullo; unha gran maioría de franceses apenas recorda o 14 de xullo de 1790.
Ferrari 735 S
O Ferrari 735 S foi fabricado no ano 1953 co obxectivo de experimentar novas solucións de deseño para triunfar nas estradas. Destacábase pola súa pequena carrocería liviá e un motor 4 cilindros. Basicamente, o Ferrari 735 S diferénciase doutros Ferrari polo seu pequeno tamaño, baixo peso e o motor 4 cilindros. Tan só se fabricaron 3 exemplares do 735 S, todos utilizados en carreiras.
O resultado final non foi óptimo pero a proba serviu para comprobar que esta nova xeración de vehículos funcionaba ben (especialmente os novos motores 4 cilindros) e tiña un gran potencial.
A carrocería do Ferrari 735 S foi deseñada pola empresa italiana "Carrozzeria Autodromo" especialmente para as carreiras. Cun deseño tipo Barchetta, os deseñadores foron astutos ao concibiren este vehículo con beirís moi curtos e luces embutidas con vidros que as encapsulaban para mellorar a aerodinámica.
A silueta curva, a grella pequena situada baixo a trompa e o pequeno parabrisas que impedía que o vento impactase directamente no rostro do piloto evidenciaba un traballo cauteloso e intelixente por parte dos deseñadores.
Imperio Británico
miniatura|dereita|300px|O Imperio colonial británico en cor rosa, cor tradicional para as delineacións en mapas das posesións imperialistas británicas. miniatura|300px|Mapa anacrónico dos territorios Británicos e, anterior ao [[Tratado de Unión de 1707, das posesións Inglesas.]] O Imperio Británico estaba composto polos dominios, colonias, protectorados, mandatos e outros territorios gobernados ou administrados polo Reino Unido e os seus estados predecesores. Comezou coas posesións e postos comerciais de ultramar establecidos por Inglaterra entre finais do século XVI e principios do XVIII. No seu apoxeo foi o maior imperio da historia e, durante máis dun século, foi a principal potencia mundial. En 1913, o Imperio Británico dominaba a 412 millóns de persoas, o 23% da poboación mundial da época, e en 1920 abarcaba 35,5 millóns de km2 (13,7 millóns de millas cadradas), o 24% da superficie total do planeta. Por iso, o seu legado constitucional, xurídico, lingüístico e cultural está moi estendido. Na cúspide do seu poder, foi descrito como "o imperio no que nunca se pon o sol" ("The empire on which the sun never sets"), xa que o Sol sempre brillaba en polo menos un dos seus territorios.
Durante a era dos descubrimentos nos séculos XV e XVI, os imperios portugués e español foron pioneiros na exploración europea do globo, e no proceso estableceron grandes imperios de ultramar. Envexa da gran riqueza que xeraban estes imperios, Inglaterra, Francia e os Países Baixos comezaron a establecer colonias e redes comerciais propias nas Américas e Asia. Unha serie de guerras nos séculos XVII e XVIII cos Países Baixos e Francia deixaron a Inglaterra (Gran Bretaña, tras o Acto de Unión de 1707 con Escocia) como a dominante do poder colonial na América do Norte. Gran Bretaña converteuse na potencia dominante no subcontinente indio tras a conquista dá Bengala mogol por parte da Compañía das Indias Orientais na batalla de Plassey en 1757.
A Guerra de Independencia dos Estados Unidos fixo que Gran Bretaña perdese algunhas das súas colonias máis antigas e poboadas de América do Norte en 1783. A atención británica dirixiuse entón cara a Asia, África e o Pacífico. Tras a derrota de Francia nas guerras napoleónicas (1803–1815), Gran Bretaña emerxeu como a principal potencia naval e imperial do século XIX e ampliou as súas posesións imperiais. O período de relativa paz (1815–1914) durante o cal o Imperio Británico se converteu no hexemónico global foi descrito máis tarde como Pax Britannica ("Paz Británica"). Ademais do control total que exercía Gran Bretaña sobre as súas colonias, o seu dominio de gran parte do comercio mundial significaba que controlaba efectivamente as economías de moitas rexións, como Asia e América Latina. Concedéronse graos crecentes de autonomía ás súas colonias de colonos brancos, algunhas das cales foron reclasificadas como dominios.
A principios do século XX, Alemaña e os Estados Unidos comezaran a desafiar o liderado económico de Gran Bretaña. As tensións militares e económicas entre Gran Bretaña e Alemaña foron as principais causas da primeira guerra mundial (1914-1918), durante a cal Gran Bretaña dependía moito do seu imperio. O conflito puxo unha enorme presión nos seus recursos militares, financeiros e de man de obra. En 1921, coa sinatura do Tratado de Versalles, que rematou oficialmente a primeira guerra mundial, o Reino Unido obtivo o mandato de administrar algunhas das antigas colonias alemás, chegando dese modo a estender o seu dominio a unha área de cerca de 31 millóns de km² e unha poboación de cerca de 458 millóns de persoas, na América do Norte (o Canadá), en África (practicamente toda a África oriental e parte da occidental), en Asia (parte do Oriente Medio e do subcontinente indio) e tamén Australia e partes de Oceanía. Aínda que o imperio alcanzou a súa maior extensión territorial inmediatamente despois da primeira guerra mundial, Gran Bretaña xa non era a potencia industrial ou militar preeminente do mundo. Na segunda guerra mundial, as colonias británicas da Asia oriental e do Sueste asiático foron ocupadas polo Imperio do Xapón. A pesar da vitoria final de Gran Bretaña e os seus aliados, o dano ao prestixio británico axudou a acelerar o declive do imperio. A India, a posesión máis valiosa e poboada de Gran Bretaña, logrou a independencia en 1947 como parte dun movemento máis amplo de descolonización, no que Gran Bretaña concedeu a independencia á maioría dos territorios do imperio. A Crise de Suez de 1956 confirmou o declive de Gran Bretaña como potencia global, e a transferencia de Hong Kong a China o 1 de xullo de 1997 marcou para moitos o fin do Imperio Británico. Catorce territorios de ultramar permanecen baixo soberanía británica. Despois da independencia, moitas antigas colonias británicas, xunto coa maioría dos dominios, uníronse á Commonwealth de Nacións, unha asociación libre de estados independentes. Quince deles, incluído o Reino Unido, reservan un monarca común, actualmente o rei Carlos III.
Orixes(1497–1583)
Os ingleses lanzáronse á conquista do mundo durante o reinado de Henrique VIII (1509-1547), que promoveu a industria naval, como forma de expandir o comercio para alén das Illas británicas. Mentres tanto, o estatuto de restricción de apelacións de Henrique VIII de 1533 declarara "que este reino de Inglaterra é un Imperio". A reforma protestante converteu a Inglaterra e á España católica en inimigos implacables. Non se realizaron máis intentos de establecer colonias inglesas nas Américas ata ben entrado o reinado da raíña Isabel I, durante as últimas décadas do século XVI. En 1562, Isabel I animou aos corsarios John Hawkins e Francis Drake a participar en ataques de rapina contra os barcos de escravos españois e portugueses fronte á costa da África Occidental, co obxectivo de establecer un comercio de escravos no atlántico. Este esforzo foi rexeitado e máis tarde, ao intensificarse as guerras anglo-españolas, Isabel I deu a súa bendición a novas incursións corsarias contra os portos españois das Américas e a navegación que regresaba a través do Atlántico, cargada de tesouros desde o Novo Mundo. Ao mesmo tempo, escritores influentes como Richard Hakluyt e John Dee (que foi o primeiro en utilizar o termo "Imperio Británico") comezaban a meter presión para o establecemento do propio imperio de Inglaterra. Nese momento, España converteuse na potencia dominante en América e estaba explorando o océano Pacífico, Portugal establecera postos comerciais e fortes desde as costas de África e Brasil ata China, e Francia comezara a asentarse na área do río San Lourenzo, que máis tarde se convertería na Nova Francia.
Aínda que Inglaterra adoitaba ir á zaga de Portugal, España e Francia no establecemento de colonias de ultramar, levou a cabo a súa primeira colonización moderna, denominada colonización do Ulster, na Irlanda do século XVI, asentando a protestantes ingleses no Ulster. Inglaterra xa colonizara parte do país tras a invasión normanda de Irlanda en 1169. Varias persoas que axudaron a establecer as plantacións do Ulster participaron posteriormente na primeira colonización de América do Norte, en particular un grupo coñecido como West Country Men. Mais as primeiras colonias británicas só foron fundadas durante o reinado de Isabel I, cando Sir Francis Drake circumnavegou o globo os anos 1577 a 1580 (Fernando de Magalhães xa a realizara en 1522). En 1579, Drake chegou á California e proclamou aquela rexión "colonia da Coroa", chamándolle "Nova Albion" ("Nova Inglaterra"), mais non promoveu a súa ocupación.
Posesións inglesas de ultramar (1583–1707)
En 1578, Isabel I concedeu unha patente a Humphrey Gilbert para o descubrimento e a exploración no exterior. Ese ano, Gilbert navegou cara ao Caribe coa intención de participar na piratería e establecer unha colonia en América do Norte, pero a expedición foi abortada antes de que cruzara o Atlántico. En 1583, embarcouse nun segundo intento. Nesta ocasión, reclamou formalmente o porto da illa de Terra Nova, aínda que non deixou ningún colono. Gilbert non sobreviviu á viaxe de volta a Inglaterra e sucedeuno o seu medio irmán, Walter Raleigh, a quen Isabel concedeu a súa propia patente en 1584. Ese mesmo ano, Raleigh fundou a Colonia de Roanoke na costa da actual Carolina do Norte, pero a falta de subministracións e encontros hostís coas tribos indíxenas do continente Americano fixo fracasar a colonia.
América, África e a trata de escravos
miniatura|upright|esquerda|Escravos africanos que traballaban na [[Colonia de Virxinia|Virxinia do século XVII, por un artista descoñecido, 1670.]] Os primeiros esforzos de Inglaterra para colonizar as Américas tiveron un éxito desigual. Un intento de establecer unha colonia na Güiana en 1604 durou só dous anos e fracasou no seu principal obxectivo de atopar depósitos de ouro. As colonias das illas caribeñas de Santa Lucía (1605) e Granada (1609) replegaron rapidamente. O primeiro asentamento inglés permanente nas Américas foi fundado en 1607 en Jamestown polo capitán John Smith, e xestionado pola Virginia Company of London ; a Coroa tomou o control directo da empresa en 1624, fundando así a Colonia de Virxinia. As Bermudas foron colonizadas e reclamadas por Inglaterra como resultado do naufraxio en 1609 do buque insignia da Virginia Company, mentres que os intentos de asentarse en Terra Nova non tiveron éxito en gran medida. En 1620, a colonia de Plymouth foi fundada como un refuxio polos separatistas relixiosos puritanos, máis tarde coñecidos como os peregrinos. Fuxir da persecución relixiosa converteríase no motivo polo que moitos aspirantes a colonos ingleses arriscaríanse a realizar a ardua viaxe polo Atlántico: A colonia de Maryland foi establecida polos católicos romanos ingleses (1634), a colonia de Rhode Island (1636) estableceuse como unha colonia tolerante con todas as relixións e Connecticut (1639) para os congregacionalistas. As posesións norteamericanas de Inglaterra ampliáronse aínda máis coa anexión da colonia holandesa de Nova Holanda en 1664, tras a toma de Nova Ámsterdan, que pasou a chamarse Nova York. Aínda que tiñan menos éxito financeiro que as colonias do Caribe, estes territorios tiñan grandes superficies de boas terras agrícolas e atraían a un número moito maior de emigrantes ingleses, que preferían os seus climas máis temperados.
As Indias Occidentais Británicas proporcionaron inicialmente as colonias máis importantes e lucrativas de Inglaterra. Establecéronse con éxito os asentamentos en St. Kitts (1624), Barbados (1627) e Nevis (1628) que loitaron ata que a "Revolución do Azucre" transformou a economía do Caribe a mediados do século XVII. As grandes plantacións de cana de azucre foron establecidas por primeira vez na década de 1640 en Barbados, coa axuda de comerciantes holandeses e xudeus sefardís que fuxían do Brasil portugués. Ao principio, o azucre cultivábase principalmente usando man de obra branca por contrato, pero o aumento dos custos pronto levou aos comerciantes ingleses a aceptar o uso de escravos africanos importados. A enorme riqueza xerada polo azucre producido por escravos converteu a Barbados na colonia máis exitosa das Américas, e nun dos lugares máis densamente poboados do mundo. Este auxe conduciu á difusión do cultivo do azucre no Caribe, financiou o desenvolvemento das colonias sen plantacións en América do Norte e acelerou o crecemento do comercio de escravos no Atlántico, en particular o comercio triangular de escravos, azucre e provisións entre África, as Indias Occidentais e Europa.
Para garantir que os beneficios do comercio colonial, cada vez maiores, permanecesen en mans inglesas, o Parlamento decretou en 1651 que só os barcos ingleses poderían exercer o seu comercio nas colonias inglesas. Isto conduciu a hostilidades coas Provincias Holandesas Unidas -unha serie de guerras anglo-holandesas- que acabarían reforzando a posición de Inglaterra en América a expensas dos holandeses. En 1655, Inglaterra anexionou a illa de Xamaica dos españois, e en 1666 conseguiu colonizar as Bahamas. En 1670, Carlos II constituíu por cédula real a Compañía da Baía de Hudson (HBC), concedéndolle o monopolio do comercio de peles na zona coñecida como Terra de Rupert, que máis tarde formaría unha gran parte do Dominio do Canadá. Os fortes e postos de comercio establecidos pola HBC eran frecuentemente obxecto de ataques por parte dos franceses, que estableceran a súa propia colonia de comercio de peles na adxacente Nova Francia.
Así, en 1670 xa existían colonias inglesas estables na América do Norte (Nova Inglaterra, Virxinia, Carolina) e en Antiga, Barbados, Belize e Xamaica, ben como unha penetración comercial na India desde 1600, grazas á Compañía Británica das Indias Orientais. Dous anos máis tarde, a Royal African Company (Real Compañía Africana) recibiu o monopolio do abastecemento de escravos nás colonias británicas do Caribe e funda desde 1660, en África, postos de captación de escravos para as plantacións americanas, apoderándose, o século seguinte en 1787, de moitos territorios entre o río Gambia (encravado no Senegal francés) e a Nixeria, abarcando a famosa Costa do Ouro, o actual Ghana. O século XVIII é, deste modo, o período de afirmación e maduración do proxecto colonial británico.
O seu único revés neste período, forte de feito, será a independencia dos Estados Unidos, en 1776. Esta perda será compensada co inicio da colonización de Australia en 1783 e máis tarde da Nova Zelandia a partir de 1840, para onde envía inicialmente deportados.
A súa armada mantense superior á demais coa Batalla de Trafalgar en 1805, impondo unha vez máis unha pesada derrota a un adversario. O dominio de novas colonias é constante nesta altura - Malaca, desde 1795, Ceilán, Trinidad e Tobago, en 1802, Malta, Santa Lucía e Mauricia, en 1815, despois da derrota napoleónica e do seu bloqueo continental.
Singapur é fundada por Thomas Raffles en 1819. No Canadá rexístrase o adianto para oeste, abrindo novas frontes de colonización, o mesmo sucedendo na India, coa explotación do interior do Decán e de Assam, Bengala etc.
O século XIX marca o auxe do Imperio Colonial Británico, cuxa expansión económica e humana é favorecida polo desenvolvemento do capitalismo financeiro e industrial, ben como pola presión demográfica elevada.
Por outro lado, marca unha nova administración e xestión da realidade colonial. Exemplo diso é o goberno directo da Coroa na India. Aí, porén, producirase a primeira gran revolta contra o dominio colonial británico: a revolta dos sipais, en 1858, que ditará o fin da Compañía Británica das Indias Orientais. En 1877, a raíña Vitoria -nun xesto de cohesión fronte ás autonomías ou aspiracións máis radicais- proclámase imperatriz da India, que comprendía un extenso territorio entre a fronteira irano-paquistaní e a Birmania e entre o Océano Índico e o Tíbet. Na China, estabeleceuse en Xangai. Na África, aliméntase cada vez máis o soño de construír un imperio inglés entre o Cairo, no Exipto, e a Cidade do Cabo, en Suráfrica, o que é conseguido despois da Conferencia de Berlín (1884-1885), que lexitima a anexión de todos os territorios ao longo dese corredor africano (Exipto, o Sudán, Kenya, Rodesia, Transvaal etc.). Neste último, entre 1899 e 1902, trabará a primeira guerra do imperio, contra os bóers (descendentes de colonos holandeses estabelecidos desde o século XVII en Suráfrica), que se tornarán autónomos en 1910 (Unión Surafricana).
Este conflito demostra a desaparición gradual dos últimos obstáculos para a plena soberanía das colonias desde o comezo da segunda metade do século XIX. Nese período, é dada autonomía á colonias de maioría de poboación europea, como o Canadá, a Australia, a Nova Zelandia e as rexións de Suráfrica (Cabo, Orange, Natal e Transvaal), que gañan un estatuto de dominios (soberanía case total, mais leais á Coroa británica), respectivamente, en 1867, 1901, 1907 e 1910. De feito, xa só dependían da metrópole, até esa data, para asuntos externos e de defensa.
Estes dominios participarán ao lado da Inglaterra na primeira guerra mundial, o que orixina unha nova organización do imperio, cada vez máis diminuto debido á independencia daqueles dominios de poboación maioritariamente europea, aínda que asociados á Inglaterra a través da Commonwealth (Estatuto de Westminster, 1931). Irlanda, Canadá e Suráfrica aceptan o Estatuto nesa data, facer máis tarde a Australia en 1942 e a Nova Zelandia en 1947: perden así o vínculo ao Reino Unido, a pesar de recoñeceren a soberanía simbólica da Coroa británica.
No resto do imperio -que o Exipto é a primeira colonia non-branca en o abandonar-, de poboación basicamente autóctona, novas fórmulas de asociación política e económica son adoptadas: na India, por exemplo, téntase aproximar a poboación da administración, aínda que con custos elevados. De feito, tras a segunda guerra mundial e co despertar dos nacionalismos, a India e Paquistán tórnanse independentes e Irlanda pasa a república.
Colonias Británicas
Ex-colonias
Locus
miniatura|dereita|200px|Exemplo de loci do [[cromosoma 22. Nótase a división en dúas partes, que constitúen o brazo curto e o brazo longo do cromosoma. O punto que divide os dous brazos constitúe o centrómero.]]
En bioloxía un locus (plural loci) é unha posición fixa nun cromosoma, como a posición dun xene. Unha variante da secuencia de ADN en determinado locus denomínase alelo. A lista ordenada de loci coñecidos para un xenoma en concreto é un mapa xenético. O mapeado xenético é o proceso de determinar o locus para un certo trazo biolóxico.
As células diploides e poliploides que teñen o mesmo alelo nun locus do cromosoma son homocigotos para ese xene, mentres que as que teñen diferentes alelos nese locus son heterocigotos.
Nomenclatura
Os locus cromosómicos dun xene pódense escribir "6p21.3".
O rango de localizacións especifícase de forma similar. Por exemplo, o locus do xene OCA1 pode escribirse "11q1.4-q2.1", que indica o brazo longo do cromosoma 11, nun punto entre a sub-banda 4 da banda 1 e a sub-banda 1 da banda 2.
Abu Bakr
Abu Bakr (ابو بكر الصديق ), nado no ano 573 na Meca e morto no ano 634 en Medina, foi o primeiro califa tras a morte de Mahoma.
Traxectoria
Orixinariamente chamado Abd-el-Kaba (servo do templo) recibiu o nome de Abu Bakr (O home dos camelos) pola súa actividade comercial.
Naceu no seo do clan de Banu Taim e gañou gran reputación nas súas actividades comerciais, chegando a ser recoñecido como xuíz, intérprete de soños e depositario das tradicións do seu pobo.
Foi un dos primeiros homes adultos convertidos ao islam (o primeiro foi Ali ibn Abi Talib), asumiu o nome de Abd-Allah (servo de Deus), e tivo grande éxito en captar novos adeptos. Na héxira (622) foi el o único que acompañou a Mahoma. Cando volveu a Medina casou súa filla Aixa con Mahoma.
Abu Bakr asumiu o seu novo cargo baixo o título de Khalifet-Rasul-Allah ("sucesor do profeta de Deus"). Tivo que facer fronte con éxito á revolta dalgunhas tribos do Hejaz e Nejd e loitar contra Ibn Habib al-Hanefi, autoproclamado profeta e sucesor de Mahoma, vencéndoo na batalla de Akraba. Unha vez pacificada Arabia dirixiu os seus xenerais cara o exterior, conquistando Iraq e Persia nunha soa campaña, proseguindo axiña coa conquista de Siria.
Algunhas tradicións sobre da orixe do Corán afirman que Abu Bakr foi fundamental na preservación das revelacións de Mahoma. Outras afirman que despois da vitoria sobre al-Hanefi, Omar ibn al-Khattab viu que a maior parte dos musulmáns que memorizaran o Corán dos labios do profeta morreran na batalla, e pediu a Abu Bakr que as recollese por escrito.
O sartego de Abu Bakr está na mesquita de Masjid al Nabawi en Medina, a carón de Mahoma e Omar ibn al-Khattab.
Breakfast at Tiffany's
Breakfast at Tiffany's é un filme estadounidense dirixido por Blake Edwards que foi estreado en 1961. Está baseado na novela homónima de Truman Capote.
Àlex Casademunt
Àlex Casademunt González, nado en Vilassar de Mar (Barcelona) o 30 de xuño de 1981 e finado en Mataró o 2 de marzo de 2021, foi un cantante, actor e presentador español, xurdido da primeira edición da versión española do concurso televisivo musical Operación Triunfo.
2001-2005: Fórmula Abierta e Inquietudes
Participou na primeira edición do concurso Operación Triunfo, emitida por Televisión Española entre 2001 e 2002. Tras ser eliminado formou parte do grupo musical Fórmula Abierta, xunto a Geno Machado, Javián Antón e Mireia Montávez, todos eles tamén exconcursantes do programa. Xuntos gravaron o disco Aún hay más publicado o 7 de xuño de 2002, que incluíu o tema «Te quiero más».
En 2003 iniciou unha carreira en solitario como cantante. O seu primeiro disco Inquietudes saíu á venda o día 16 de xuño. O disco contou con 14 temas (cinco deles compostos polo cantante). Para a súa preparación contou coa axuda do seu irmán Joan na composición dalgunhas cancións. O primeiro sinxelo de presentación foi a canción romántica «Jugándome la vida entera».
Entre 2003 e 2004, inicia a súa carreira como presentador de televisión no programa infantil Los Lunnis de TVE. A súa carreira como actor por eses anos é variada: OT: la película de Jaume Balagueró e Paco Plaza en 2002, o musical Peter Pan: el musical ou a serie de televisión de Miramón Mendi La sopa boba para Antena 3 en 2004. Tempo despois continuou traballando en televisión noutros programas como Crónicas marcianas de Telecinco e ¡Mira quién baila! en TVE en 2005, onde participou como concursante. Así mesmo en 2005 apadriñou ao seu irmán Joan Casademunt para participar no programa de TVE Gente de primera. Ese ano exerceu de presentador dos concertos da famosa cantante e estrela infantil María Isabel.
2006-2010: Traballos en televisión
En 2006 presentou diversos espazos televisivos. Foi o presentador do programa musical Fan Factory (en UrbeTv do Grupo Vocento) e foi colaborador de Hoy por ti de Telemadrid. Durante o verán de 2006 presentou o concurso de karaoke Cantamania en TV3 xunto á cantante Roser de Popstars e no outono de 2006 foi presentador do programa El chat de Operación Triunfo na súa quinta edición, na academia. Nese mesmo ano traballou para a serie de Diagonal TV Mar de fons (TV3), interpretando o papel de Marley. Ao ano seguinte, traballou en Telecinco no programa matinal El programa de Ana Rosa. Nel exercía de comentarista de formatos de éxito da cadea.
Volve á interpretación traballando para a serie Arrayán emitida por Canal Sur en 2008, na que interpretou o personaxe de Don Pablo. En 2009 participa como protagonista na curtametraxe Ya te vale dirixido por Martín Crespo e producido por Rossmartin Films PC. Nesta ocasión interpreta o personaxe de Pepe. En 2010 colaborou nun disco benéfico chamado Canciones para Haití. Este púxose á venda con El Periódico de Catalunya. Pouco despois presentou a súa candidatura para Eurovisión xunto ao seu irmán Joan co tema «Tan solo mirarte». Ambos obteñen con este tema un total de 13.905 votos. En setembro de 2010 volveu ao teatro musical en Madrid co exitoso  Mamma Mia: el musical, no que interpretou o papel de Sky, o noivo da protagonista.
2011-2021: Casademunts e novos sinxelos
En 2011, incorpórase a 13 TV para conducir xunto a Alejandra Andreu Noche sensacional, unha das principais apostas da canle. Ao longo de 2012 traballa xunto ao seu irmán no grupo Casademunts co que realizan promoción por diferentes cadeas de televisión. En 2013 intervén como concursante no reality show de Cuatro Expedición imposible. Nel comparte aventuras coa presentadora e colaboradora de televisión Rocío Madrid. Na primavera do 2013 presenta «Sé», un sinxelo co seu irmán Joan Casademunt. No outono aparece nun episodio da serie de Antena 3 Vive cantando. En 2014 presenta «Me haces sentir» xunto ao seu irmán Joan e o cantante produtor Papa Joe. O tema é editado por Warner Music e Dobre Music Records. En teatro aparece nas obras Cosas de tríos e El otro lado de la cama.
En 2015 colabora para o programa Trencadís de 8tv xunto a Sandra Barneda e en 2016 é colaborador habitual do programa Hora punta de La 1 que presenta Javier Cárdenas. En 2017 confirma a súa volta aos escenarios con Fórmula Abierta, o grupo do que formou parte tras saír de OT 1.
As Meiroás, Esgos, Esgos
As Meiroás é un lugar da parroquia de Esgos no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Tiña 43 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE
Chipre no Festival de Eurovisión
Chipre debutou no Festival de Eurovisión 1981 e dende entón ficou presente en todas as edicións, excepto en 1988, ano en que a súa canción foi eliminada, e no Festival de Eurovisión 2011 e no Festival de Eurovisión 2014.
O seu mellor resultado foi o quinto lugar, o cal o logrou en tres ocasións: no 1982 con Anna Vissi, no 1997 con Chara e Andreas Constantinou e no 2004 con Lisa Andreas.
A maior parte das cancións chipriotas foron cantadas en grego ou en inglés, habendo excepcións como no ano 2000 cando a canción "Nomiza" incluía grego e italiano, e no 2007 cando Evridiki interpretou "Comme Ci, Comme Ça" en francés. Aínda que o turco é unha das linguas oficiais do país, ningunha canción chipriota o usou, xa que nungún turcochipriota representou a Chipre no certame.
Rhythm Inside
"Rhythm Inside" é unha canción do cantante belga Loïc Nottet, segundo da 3ª edición de The Voice Belgique. A canción representará a Bélxica en Viena, Austria no Festival de Eurovisión 2015, na 1ª semifinal, o día 19 de maio de 2015. O cantante foi escollido internamente pola televisión nacional belga o día 3 de novembro de 2014.
Mazandarán
A provincia de Mazandarán (, en, Ostān-e Māzandarān), é unha provincia iraniana localizada ao longo da costa sur do mar Caspio e na zona central da cordilleira de Alborz, no norte de Irán.
A provincia é unha das provincias máis densamente poboadas de Irán e posúe diversos recursos naturais, especialmente grandes reservas de petróleo e gas natural. Os catro condados máis grandes da provincia son Sari, Amol, Nur e Tonekabon. Foi fundada en 1937.
A natureza diversa da provincia caracterízase por chairas, pradarías, bosques e selvas situadas entre as praias do mar Caspio e a abrupta e nevada serra de Alborz, incluíndo o Monte Damavand, un dos picos e volcáns máis altos de Asia.
Mazandarán é un importante piscicultor, e a acuicultura proporciona un engadido económico importante á agricultura tradicional predominante. Outra importante contribución á economía é a industria do turismo, pois persoas de todo Irán adoitan visitar a área. Mazandarán é tamén un centro en crecemento de biotecnoloxía.
Divisións administrativas
Mazandarán está dividido a 20 condados (shahrestān en persa). Todos os xahrestáns deben o seu nome ao seu centro administrativo, excepto Savadkooh.
Historia
255px|thumb|Prato [[Imperio Sasánida|sasánida cuberto de prata cunha escena de músicos tocando. Século VII.]] Dátanse ocupacións humanas na área de polo menos hai 75,000 anos. Escavacións recentes en Gohar Tape en Rostamkola proban asentamentos humanos de máis de 5,000 anos, sendo a área considerada un dos sitios históricos máis importantes de Irán. Xogou unha función importante no desenvolvemento cultural e urbano da rexión. Mazandarán é unha das áreas máis antigas sen un patrimonio nómade significativo, senón máis ben sedentario. O pobo tradicional da rexión son os mazanderanis, que falan unha lingua iraniana estreitamente ligada co gilaki e o sangiseri, mais tamén ten semellanzas con varias linguas caucásicas, reflectindo a historia da rexión e os seus pobos. A principios do século XX, Reza Xa conectou o norte de Elbourz coas ladeiras do sur construíndo sete estradas novas e ferrocarrís, e as provincias de Mazandarán e Guilán empezaron a ser coñecidas polo nome de Shomal polos iranianos (que significa "o norte" en persa). Mazandarán é unha provincia do Caspio do norte de Irán Localizado na costa do sur do mar Caspio, limita polo norte con Rusia (a través do mar), e coas provincias de Golestán, Semnán, Teherán, Alborz, Qazvin e Guilán. Sari é a cidade máis grande e a capital provincial.
A provincia de Mazandarán inclúese na Primeira Rexión, dentro das cinco rexións nas que se xuntan as provincias, só para propósitos de coordinación e desenvolvemento, desde o 22 de xuño de 2014. right|thumb|262px|Mapa do [[Imperio Medo (600 a. C.) mostrando as localizacións relativas dos amardos.]]
thumb|left|Vaso cunha escena dunha vendima, Biblioteca Británica, do [[Imperio Sasánida de Ardashir I, (621-628-630).]]
Historia preislámica
Antes da chegada de falantes iranios a Irán, os habitantes nativos desta rexión eran cazadores e pastores de subsistencia. Os estudos arqueolóxicos realizados en covas en Behshahr datan restos de ca. 9500 a. C. Os amardos eran os que habitaban toda a rexión montañosa arredor do mar Caspio, incluíndo a actual Amol. thumb|200px|left|Cunca hircania de ouro, datada do século IX a. C. Foi encontrada en [[Kalardasht, en Mazandarán.]] O territorio coñecido como Mazandarán mudou de mans entre varias dinastías desde cedo na súa historia. Hai varias fortalezas do Imperio Parto e do Imperio Sasánida, e moitos lugares de enterramento espallados pola provincia. Durante esta era, Mazandarán formaba parte de Hircania, sendo unha das provincias importantes desta. No 662, dez anos despois da morte de Iazdeguerd III, o último emperador sasánida, un grande exército musulmán baixo as ordes de Hassan ibn Ali invadiu Tabarestán.
Á chegada do imperio sasánida, o rei de Mazandarán (Tabaristán e Padashkhwargar) era Gushnasp, cuxos antepasados reinaron na rexión baixo o imperio parto desde a época de Alexandre o Grande. En 529–536, Mazandarán foi gobernado polo príncipe sasánida Kawus, fillo de Kawadh. Anushirawan, o rei sasánida, derrotou a Zarmihr, quen afirmaba descender do lendario Kaveh o Ferreiro. Esta dinastía gobernou a zona até 645, cando Gil Gilanshah (un descendante do rei sasánida Jamasp e un fillo de Piruz) uniu Mazandarán a Guilán.
No 651 o imperio sasánida caeu, e todos os dominios do imperio gradualmente foron caendo baixo control árabe, excepto a rexión do Caspio de Irán (como Tabaristán).
Historia islámica
Tabaristán mantivo unha existencia independente do Califato Omeia que substituíu o imperio sasánida a principios do século VII, con dinastías zoroastristas independentes tales como a Bavanda e a Karen, que mantiveron unha eficaz guerra de guerrillas contra o islam. Formouse un estado xiíta alide durante un curto período tempo antes de acabar nas mans dos príncipes Ziyaridas. Mazandarán, ao contrario que o resto das terras iranianas, mantivo un zoroastrismo maioritario até o século XII, grazas ao seu illamento e a unha férrea poboación que loitou durante séculos contra os exércitos do Califa. Durante o período postislámico as dinastías locais dividíanse en tres clases: familias locais de orixe preislámica; saídes alides; e outras familias locais de importancia secundaria. thumb|262px|Mapa do emirato [[alavida de Mazandarán (864-929).]] Os Bawandidas, quen afirmaban descender de Kawus, proporcionaron tres dinastías. A primeira dinastía (665–1007) foi derrocada na conquista de Tabaristán por Ziyarid Kabus b. Wushmgir. A segunda dinastía reinou desde 1073 a 1210, até que Mazandarán foi conquistado por 'Ala al-Din Muhammad Khwarzamshah. A terceira gobernou desde 1237 a 1349 como vasalos dos mongois. Afrasiyab Chulawi matou o último representante dos Bawandidas. thumb|left|180px|Sitio arqueolóxico de Gohar Tape. Os Karinidas afirmaban descender de Karin, irmán de Zarmihr, que era un gobernante preislámico sasánida. O seu último representante, Mazyar, foi matado en 839.
Durante os séculos IX e XI, houbo varias incursións militares acometidas polos rus' entre 864 e 1041 polas costas do mar Caspio de Irán, Acerbaixán e Daguestán, coñecidas como as expedicións dos rus' no mar Caspio. Inicialmente, os rus' apareceron en Serkland no século IX viaxando como mercadores pola ruta comercial do Volga, vendendo peles, mel e escravos. As primeiras redadas producíronse a pequena escala entre finais do século IX e principios do século XX. Os rus' realizaron a súa primeira expedición grande en 913, chegando en 500 barcos, facendo pillaxes nas partes occidentais de Gorgán así como en Mazandarán e Guilán, tomando escravos e bens.
Chlamyphorus truncatus
Chlamyphorus truncatus, coñecido vulgarmente na literatura internacional como pichiciego menor ou pichiciego pampeano, é unha especie de mamífero placentario da orde dos cingulados, familia dos dasipódidos e subfamilia dos eufractinos, a única incluída no xénero Chlamyphorus.
Mazandarán
Historia islámica
Na era safávida Mazandarán foi colonizado por grandes cantidades de xeorxianos, circasianos, armenios e outros pobos do Cáucaso, cuxos descendentes aínda viven en Mazandarán. Existen lugares en Mazandarán que aínda levan o nome de "Gorji" (do xeorxiano) neles, a pesar de que a maioría dos xeorxianos e circasianos están totalmente asimilados aos mazandaranis. A historia da colonización xeorxiana está descrita por Iskandar Beg Munshi, na Tarikh-e Alam-Ara-ye Abbasi do século XVII, e tanto a colonización circasiana como xeorxiana por Pietro Della Valle, entre outros autores.
Antes do reinado de Nader Xa, a provincia foi brevemente ocupada polo exército ruso despois da guerra ruso-persa de 1722–23, volvendo a pertencer a Persia en 1735. Tamén despois das guerras ruso-persas de 1804–13 e 1826–28 a influencia rusa no norte de Irán, e especialmente en Mazandarán e Guilán, deixou certa pegada.
Era moderna
Durante o reinado de Fath-Ali Xa Qajar, a verdosa rexión de Mazandarán foi gañando fama como área recreativa. Tapuria permaneceu independente até 1596, cando Xa Abbas I, mazandarani por parte da súa nai, incorporou Mazandarán ao seu imperio safávida, forzando a moitos armenios, circasianos, xeorxianos, kurdos e qajaritas a asentarse en Mazandarán. Pietro della Valle, quen visitou unha localidade próxima de Firuzkuh en Mazandarán, anotou que as mulleres mazandaranis nunca levaban o veo e non dubidaban en falarlle aos estranxeiros. Tamén anotou a cantidade extremadamente grande de circasianos e xeorxianos na rexión, e que nunca atopara persoas con tanto civismo como os mazandaranis.
Chlamyphorus truncatus
Características físicas e comportamento
Os seus ollos son moi pequenos, e non ten pavillón auditivo externo.
Mazandarán
Era moderna
Despois do período safávida, os qajaritas empezaron a facer campañas cara ao sur desde Mazandarán con Agha Mohammad Khan, quen incorporou Mazandarán ao seu imperio en 1782. O 21 de marzo de 1782, Agha Mohammad Xa proclamou Sari como a súa capital imperial. Mazandarán foi lugar de guerras locais naqueles anos, o cal propiciou a transferencia da capital desde Sari a Teherán por Fath Ali Xa.