cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gregorio Nacianceno
Traxectoria
Basilio conseguiu convencelo para que aceptara o bispado de Sásima, o que aceptou con repugnancia no ano 372. Novamente acabou fuxindo á montaña. Volveu a Nazancio onde axudou ao seu pai nas súas labores de bispo, pero non quixo sucedelo no bispado cando aquel finou.
Retirouse entón a Seleucia en Isauria, onde se entregou á meditación e á vida espiritual mantendo abundante correspondencia na que orientaba aos cada vez máis minoritarios e acurralados partidarios do Primeiro Concilio de Nicea. A solidez da súa argumentación fíxoo un líder de opinión no partido niceno.
Máis tarde, no ano 381, tamén contra o seu desexo, foi elixido bispo de Constantinopla cando participaba nesa cidade no segundo concilio ecuménico convocado por Teodosio I e sendo a cidade maioritariamente ariana. Foi apreciado pola súa oratoria e escritos, foron célebres os seus discursos na igrexiña Anastase; entre os ouvintes deixou pegada en Xerome de Estridón. No concilio, en colaboración co seu amigo Gregorio de Nisa foi neutralizando nos debates á preponderancia das teses arianas. En troques, a súa administración dos asuntos da diocese foron moi deficientes. Durante as vivas disputas do Primeiro Concilio de Constantinopla preferiu dimitir co fin de non avivar a discordia e a tensión ao redor das súas ideas a da súa persoa.
Volveu a Nazancio onde se adicou ao coidado pastoral da comunidade cristiá e finalmente retirouse ás terras de Azancio en busca de soidade. Alí dedicouse á escritura, a esmola, a oración e a reunir e publicar ás súas cartas. Foi o primeiro autor en grego que o fixo. Nos seus poemas, ademais de defender ás súas ideas, expresa as súas inquedanzas existenciais:
Pensamento
miniatura| Dende unha perspectiva filosófica, aínda que apoiándose tamén nas Escrituras, Gregorio Nacianceno rexeita a idea de Epicuro que identificaba a Deus cun corpo. Nin sequera é un sutil éter. Apréciase nel unha influencia de Plotino, de quen recolle esquemas de pensamento para afastarse expresamente del no que é incompatible coa experiencia cristiá. Para el a divindade é unha pélagos ousías, un océano de realidade, infinito e sen límites enteiramente libre da natureza e do tempo. Considera que o azar non é unha hipótese que dea unha explicación racional á orde do cosmos, por iso adhírese aos que afirman a necesidade dun Logos que explique a orde do mundo. O salto da filosofía á teoloxía consistirá en afirmar que ese Logos se identifica co Verbo divino encarnado na persoa de Xesús. Trátase non dun nous mudo senón dunha Palabra que se manifesta.
Así pois, se segundo ensinan os filósofos, Deus é incomprensible, hai que comezar a desenvolver a razón dende a humildade de aceptar o que o Logos di de si mesmo. Dende esa base sólida é posible especular racionalmente sen límites para dar resposta, non a meras inquedanzas especulativas, senón a interrogantes existenciais:
Gregorio Nacianceno defende que en Deus hai unha única esencia e, asemade, relación entre unha hipostase inxénita, outra enxendrada dende toda a eternidade e outra que procede da primeira e que se encontra entre as dúas:
Para Gregorio, a experiencia cristiá e o depósito da fe é inintelixible sen a aceptación da Trindade, tripla luz nun único resplandor, sen mingua nin supresión ningunha. Non é admisible renunciar a esta revelación para facer compatible a fe cristiá coa razón:
Malia o anterior, Gregorio Nacianceno defende a cultura clásica, e pretende que a Igrexa incorpore a tradición cultural da antigüidade. Por iso, cando Xuliano prohibe aos cristiáns estudar aos clásicos, desafíao cualificándoo de monstruoso campión da estupidez.
Contra os apolinaristas, defende que Cristo foi verdadeiro e íntegro home. Esa é a razón da dignidade do home e o destino glorioso da humanidade, redimida da escravitude do pecado e a morte.
Fronte ao gnosticismo e o maniqueísmo defende a bondade fundamental da Natureza:
Finalmente, fronte aos pneumatómacos, que negan a divindade do Espírito, afirma que nel están todas as operacións divinas e que todas as cousas existen nel. Procedendo do Pai, e estando entre o Pai e o Fillo, atribúeselle a mesma beleza, o mesmo amor e a mesma gloria.
Gregorio Nacianceno defende unha moral evanxélica e polo tanto denuncia os desexos de poder, incluso entre os bispos
Insiste, no valor da solidariedade que nace da experiencia do amor de Deus
Gregorio Nacianceno tamén influirá na espiritualidade da Igrexa Ortodoxa polo seu concepto de misticismo e oración. Para el Deus ten sede de que os homes teñan sede del.
En Gregorio Nacianceno atópase tamén unha alta consideración da amizade, sobre todo a partir da súa reflexión sobre a súa relación con Basilio o Grande, con quen compartiría angueiras e ledicias, pero con quen tamén tería fondos desencontros. A madurez e seriedade do seu amigo foi .
A súa concepción da Igrexa
Para Gregorio Nacianceno, seguindo a Paulo de Tarso, cada igrexa é a Igrexa enteira, xermolo dunha nova humanidade saneada e chamada á unidade polo amor de Deus manifestado no Verbo encarnado, morto e resucitado e operante no Espírito:
Con todo, é moi crítico coa realidade eclesial, especialmente cos teólogos e bispos, polo que denuncia a hipocrisía e as contradicións empregando unha linguaxe paradoxal:
Significación
O Papa Pío V proclamouno doutor da Igrexa en 1568. Está considerado un dos catro grandes Pais da Igrexa Oriental xunto con Basilio o Grande, Gregorio de Nisa e Xoán Crisóstomo. A súa importancia como pensador cristián levou a que sexa coñecido como Gregorio o Teólogo.
Xoán Paulo II devolveu gran parte das súas reliquias ao Patriarcado Ecuménico de Constantinopla debido a que estas foran subtraídas polos cruzados en 1204.
A súa festa celébrase o 2 de xaneiro na Igrexa Occidental. Con anterioridade celebrábase o 9 de maio, por un erro na datación do seu pasamento. Na Igrexa Ortodoxa celébrase o día 25 de xaneiro e tamén o día 30 xunto cos outros Pais capadocios.
Julio Rodríguez Martínez
Julio Rodríguez Martínez, nado en Madrid o 18 de abril de 1984, é un futbolista español. Xoga de defensa e o seu equipo actual é o RSD Alcalá.
Eldiario.es
eldiario.es é un xornal online español, creado en 2012 e editado en castelán, dispoñíbel na rede dende o 18 de setembro de 2012. Está dirixido por Ignacio Escolar, fundador e ex director de Público, e agrupa no seu cadro de persoal numerosos xornalistas que formaban parte dese xornal até o peche da súa edición en papel, así coma outros procedentes de Periodismo Humano. Na actualidade ten un convenio colaborativo co xornal galego Praza Pública.
A súa liña editorial está dirixida a un público obxectivo de esquerda, novo e con formación académica.
Aymeric Laporte
Aymeric Laporte, nado en Agen (Lot e Garona) o 27 de maio de 1994, é un futbolista vasco-francés que forma parte do Manchester City F.C., da Premier League inglesa.
Traxectoria
Formouse xogando no equipo da súa cidade de orixe, o Sporting Union Agen até os 15 anos, fichando polo Athletic Club en 2009 tras chamar a atención nun torneo celebrado en Bilbao defendendo as cores da selección de Aquitania, debutando co primeiro equipo da man de Joaquín Caparrós nun partido ante o Zalla Unión Club.
O 17 de decembro de 2012 o Athletic Club comunicou ao xogador que pasa a formar parte do cadro titular do equipo até o 30 de xuño de 2015, cunha cláusula de rescisión de 18 millóns de euros. De novo, o 28 de xaneiro de 2013, o xogador renova o seu contrato até o 30 de xuño de 2016, cunha cláusula, esta vez, de 27,5 millóns de euros. O 20 de decembro de 2013, volve renovar o seu contrato até o 30 de xuño de 2018, elevando a súa cláusula a 36 millóns de euros. 6. O 6 de xuño de 2014 realiza a súa terceira revisión de contrato consecutiva, e incrementa a súa cláusula de rescisión aos 42 millóns de euros.
O Fútbol Club Barcelona mostrou interese polos seus servizos e inicia conversacións para tentar pechar a súa fichaxe. O 5 de xuño de 2015 renova o seu contrato co Athletic até 2019 cunha cláusula de rescisión de 50 millóns de euros.
Tras perder o 30 de maio de 2015 a final da Copa do Rei de fútbol 2014/15 fronte ao Barcelona, en agosto conseguiu o título de campión da Supercopa de España de Fútbol ao superar ao Barcelona a dobre partido.
Neurona
Unha neurona (do grego νεῦρον, corda, nervio ) ou célula nerviosa é un tipo de célula pertencente ao sistema nervioso cuxa membrana plasmática ten a característica de excitarse con electricidade para procesar e transmitir información por medio de impulsos eléctricos e químicos. Son un tipo de células altamente diferenciadas e non teñen a habilidade de se dividiren, aínda que existan algunhas que o fagan. As neuronas conéctanse unhas coas outras formando enormes redes neuronais. A súa morfoloxía está adaptada ás funcións que realizan: un corpo celular chamado soma; unha ou varias prolongacións curtas que xeralmente transmiten impulsos cara ao soma, denominadas dendritas; e unha prolongación longa que conduce os impulsos desde o soma ata a seguinte neurona, chamada axón.
miniatura|dereita|Debuxo de [[Santiago Ramón y Cajal de neuronas no cerebelo de pomba. (A) célula de Purkinje, (B) célula granular]]
Xeneralidades
A neurona é un tipo especial de célula atopada no corpo dos animais coa excepción das esponxas. As características que definen unha neurona son a excitabilidade eléctrica e a presenza de sinapses, que son complexas unións de membrana que transmiten sinais dunha célula á seguinte. As neuronas do corpo, xunto coas células da glía que lles dan soporte estrutural e metabólico, constitúen o sistema nervioso. Nos vertebrados a maioría das neuronas forman parte do sistema nervioso central, pero hai outras que están situadas nos ganglios periféricos, e moitas neuronas sensoriais están situadas nos órganos dos sentidos, como a retina ou a cóclea do oído, por exemplo.
Moitas neuronas axústanse perfectamente a este esquema xeral, pero hai excepcións. Non hai neuronas que carezan de soma, pero hai neuronas sen dendritas, ou sen axón. Ademais, xunto coas sinapses típicas axodendríticas e axosomáticas, hai tamén sinapses axoaxónicas (de axón con axón) e dendrodendríticas (de dendrita con dendrita).
A sinalización sináptica é básica no funcionamento neuronal, e é en parte eléctrica e en parte química. A parte eléctrica depende das propiedades da membrana neuronal. Como toda célula, as neuronas están rodeadas por unha membrana plasmática, constituída por unha bicapa lipídica con proteínas estruturais inseridas nela. Unha bicapa lipídica é un potente illante eléctrico, pero nas neuronas moitas das proteínas de membrana son electricamente activas. Entre elas hai proteínas que forman canles iónicas que permiten que os ións flúan a través das membranas, e bombas iónicas que transportan ións activamente dun lado ao outro da membrana. A maioría das canles iónicas son permeables só para tipos específicos de ións. A apertura dalgunhas canles iónicas está controlada pola voltaxe da membrana, o que quere dicir que poden cambiar entre un estado aberto ou pechado segundo varíe a diferenza de potencial (voltaxe) a través da membrana. Outros son de apertura controlada quimicamente, o que significa que se abren ou pechan segundo interaccionen con substancias químicas que difunden polo fluído extracelular. As interaccións entre as canles iónicas e as bombas iónicas produce unha diferenza de potencial a través da membrana, normalmente de algo menos de 1/10 de voltio inicialmente. Esta voltaxe ten dúas funcións: primeira, proporciona unha fonte enerxética para o conxunto de proteínas de membrana dependentes de voltaxe; segunda, proporciona unha base para a transmisión eléctrica do sinal entre diferentes partes da membrana.
As neuronas comunícanse por medio de sinapses químicas ou sinapses eléctricas nun proceso chamado transmisión sináptica. O proceso fundamental que desencadea a transmisión sináptica é o potencial de acción, un sinal eléctrico que se propaga, e que se xera aproveitando as propiedades de excitabilidade eléctrica da membrana da neurona. Este fenómeno denomínase tamén onda de despolarización da membrana.
Anatomía e histoloxía
miniatura|dereita|500x350px|Diagrama dunha motoneurona mielinizada típica de vertebrado.
As neuronas están moi especializadas no procesamento e transmisión de sinais celulares. Dada a gran diversidade de funcións levadas a cabo polas neuronas en diferentes partes do sistema nervioso, estas presentan unha gran variedade de formas, tamaños e propiedades electroquímicas. Por exemplo, o soma dunha neurona pode variar de 4 a 100 micrómetros de diámetro.
Aínda que a idea canónica de neurona atribúe funcións específicas a cada un dos seus compoñentes anatómicos, as dendritas e os axóns a miúdo actúan de xeito contrario ás súas funcións habituais.
Os axóns e as dendritas no sistema nervioso central teñen normalmente só un micrómetro de grosor, pero no sistema nervioso periférico son moito máis grosas. O soma ten uns 10–25 micrómetros de diámetro e xeralmente non é moito máis grande có núcleo celular que contén. O axón máis longo dunha motoneurona humana pode ter arredor dun metro de lonxitude, chegando desde a base da espiña dorsal á punta dunha deda do pé. As neuronas sensoriais teñen axóns que van desde as dedas á espiña dorsal e chegan a 1,5 metros de lonxitude nos adultos. As xirafas teñen axóns de varios metros que percorren os seus longos pescozos. Moito do que sabemos do funcionamento dos axóns aprendeuse estudando os axóns xigantes da lura, que é unha preparación experimental ideal debido ao seu enorme tamaño (de 0,5–1 milímetro de grosor, e varios centímetros de longo).
As neuronas completamente diferenciadas non experimentan mitose en absoluto; porén, descubrimentos recentes mostraron que se poden orixinar novas neuronas no cerebro a partir da división de células troncais (ou nai) neurais, que se atopan por todo o cerebro pero especialmente na zona subventricular e na subgranular, proceso chamado neuroxénese.
Histoloxía e estrutura interna
As neuronas tinguidas con colorantes básicos mostran no seu soma numerosas agrupacións microscópicas tinguidas denominadas substancia de Nissl ou corpos de Nissl (chamados así polo psiquiatra e neuropatólogo alemán Franz Nissl, 1860–1919), que constan de retículo endoplasmático rugoso con ARNr asociado. A abundancia de corpos de Nissl pode explicarse polo feito de que as células nerviosas son moi activas metabolicamente, e, por tanto, realizan unha intensa síntese de proteínas.
O corpo celular dunha neurona está sostido por unha complexa rede de proteínas estruturais chamadas neurofilamentos, que se ensamblan en grandes neurofibrilas. Algunhas neuronas tamén conteñen gránulos de pigmentos, como a neuromelanina (un pigmento castaño escuro, subproduto da síntese de catecolaminas) e lipofuscina (un pigmento amarelo-castaño que se acumula coa idade).
Os axóns e as dendritas teñen diferentes características estruturais internas. Os axóns típicos case nunca conteñen ribosomas, excepto talvez algúns no seu segmento inicial. As dendritas conteñen retículo endoplasmático rugoso ou ribosomas, que diminúen en cantidade coa distancia ao soma celular.
Clases
miniatura|250px|dereita|Imaxe de neuronas piramidais no córtex cerebral de rato expresando unha [[proteína fluorescente verde. As moléculas en vermello son interneuronas GABAérxicas. ]]
As neuronas poden ter diferentes formas e tamaños e poden clasificarse pola súa morfoloxía ou función. O anatomista Camillo Golgi agrupou as neuronas en dous tipos: tipo I con longos axóns utilizados para enviar sinais a longas distancias, e tipo II con axóns curtos, que ás veces poden confundirse con dendritas. As de tipo I poden subdividirse tendo en conta onde está situado o seu soma celular. A morfoloxía básica das neuronas de tipo I, representadas polas motoneuronas espiñais, consta dun corpo celular chamado soma e un longo axón cuberto dunha vaíña de mielina. Arredor do corpo celular nacen e ramifícanse as dendritas que reciben os sinais procedentes doutras neuronas. O final do axón ten terminais ramificados (terminais axónicos) que liberan neurotransmisores no espazo entre o final do axón e as dendritas da seguinte neurona chamado espazo sináptico ou fenda sináptica. Por tanto, as neuronas non están en contacto físico para realizar a transmisión do impulso, senón que hai un espazo entre elas, o espazo sináptico.
Polaridade
A maioría das neuronas poden clasificarse anatomicamente como:
Outros
Ademais, foron identificados algúns outros tipos neuronais únicos de acordo coa súa situación no sistema nervioso e forma distintiva. Por exemplo:
Dirección
O termo aferente e eferente tamén se refire xeralmente a neuronas que, respectivamente, traen información ou envían información da rexión do cerebro.
Acción sobre outras neuronas
Unha neurona actúa sobre outras neuronas liberando neurotransmisores que se unen a receptores de membrana. O efecto sobre a neurona diana está determinado non polo tipo de neurona presináptica nin polo neurotransmisor liberado, senón polo tipo de receptor que é activado. Un neurotransmisor pode entenderse como unha chave, e o seu receptor como a pechadura: pero no sistema nervioso o mesmo tipo de chave pode usarse para abrir moitos tipos diferentes de pechaduras. Os receptores poden clasificarse grosso modo como excitadores (que causan un incremento da frecuencia de envío dos impulsos), e inhibidores (que causan un decrecemento da frecuencia de envío dos impulsos), ou moduladores (que causan efectos a longo prazo non relacionados directamente coa frecuencia de envío de impulsos).
En realidade, cada un dos dous neurotransmisores máis comúns no cerebro, o glutamato e o GABA, ten unha acción case sempre do mesmo tipo, sempre excitatoria o glutamato, e sempre inhibitoria o GABA. Aínda que o glutamato actúa sobre diferentes tipos de receptores, a maioría deles teñen efectos excitatorios. De xeito similar o GABA actúa sobre diferentes tipos de receptores, pero todos eles teñen efectos inhibitorios (en animais adultos, polo menos). Debido a esta constancia na súa acción, é moi común que os neurocientíficos simplifiquen a terminoloxía e falen das células que liberan glutamato como "neuronas excitatorias," e das células que liberan GABA como "neuronas inhibitorias." Como arredor do 90% das neuronas do cerebro liberan ou ben glutamato ou ben GABA, estas denominacións abranguen a maior parte das neuronas. Hai tamén outros tipos de neuronas con efectos sempre do mesmo tipo sobre as súas dianas, por exemplo as motoneuronas "excitatorias" da medula espiñal que liberan acetilcolina, e as neuronas espiñais "inhibitorias" que liberan glicina.
Non obstante, a distinción entre neurotransmisores excitatorios e inhibitorios non é absoluta. Máis ben depende da clase de receptores químicos presentes na neurona diana. En principio, unha determinada neurona, liberando un determinado neurotransmisor, pode ter efectos excitatorios sobre determinadas células diana, inhibitorios sobre outras, e modulatorios sobre outras. Por exemplo, as células fotorreceptoras da retina liberan sempre o neurotransmisor glutamato en ausencia de luz. As denominadas células bipolares OFF da retina son, como a maioría das neuronas, excitadas pola liberación de glutamato. Porén, as neuronas diana veciñas, chamadas células bipolares ON da retina son polo contrario inhibidas polo glutamato, porque carecen do receptor de glutamato ionotrópico normal (cando se activa abre directamente algunha canle iónica) e no seu lugar posúen un receptor de glutamato metabotrópico inhibitorio (cando se activa utiliza un segundo mensaxeiro para abrir a canle iónica). Cando hai luz, os fotorreceptores deixan de liberar glutamato, o cal fai que deixe de haber inhibición nas células bipolares ON, que se activan; e isto simultaneamente elimina a excitación das células bipolares OFF, silenciándoas.
Patróns de descarga
As neuronas poden clasificarse de acordo coas súas características electrofisiolóxicas en:
Clasificación polo tipo de neurotransmisor producido
As neuronas diferéncianse tamén polo tipo de neurotransmisor que producen. Algúns exemplos son:
No sistema nervioso vexetativo as neuronas son principalmente ou colinérxicas ou adrenérxicas (liberan noradrenalina).
Conectividade
As neuronas communícanse unhas con outras por medio de sinapses, nas cales o terminal do axón ou os botóns terminais situados nos extremos das ramificacións do axón, dunha neurona (presináptica) actúan sobre as dendritas, soma ou menos comunmente o axón da neurona seguinte (postsináptica). Por tanto, existen sinapses axo-dendríticas, axo-somáticas ou axo-axónicas. Algunhas neuronas como as células de Purkinje do cerebelo poden ter unhas 1000 ramas dendríticas, e establecen conexións con decenas ou miles de células; pero outras neuronas, como as neuronas magnocelulares dos núcleos supraópticos, teñen só unha ou dúas dendritas, cada unha das cales recibe miles de sinapses. As sinapses poden ser excitatorias ou inhibitorias e poden incrementar ou diminuír a actividade na neurona postsináptica. Nas sinapses vértense neurotransmisores químicos, polo que se denominan sinapses químicas, que son con gran diferenza as máis abundantes. Pero algunhas neuronas tamén se comunican por medio de sinapses eléctricas, que son unións comunicantes (gap junctions) directas e electricamente condutivas nas que as células están en estreito contacto.
Nunha sinapse química, o proceso de transmisión sináptica é o seguinte: cando un potencial de acción chega ao terminal do axón, ábrense canles de calcio de apertura dependente da voltaxe, que permiten que o Ca2+ do exterior entre no terminal. O calcio causa que as vesículas sinápticas cheas de neurotransmisores se fusionen coa membrana celular, liberando o seu contido na fenda sináptica. Os neurotransmisores difunden a través da fenda sináptica, únense aos seus receptores da membrana da neurona postsináptica e actívanos, o que causará a despolarización de dita membrana.
O cerebro humano ten un enorme número de sinapses. Cada unha das 1011 neuronas do cerebro ten como media 7.000 conexións sinápticas con outras neuronas. Estimouse que no cerebro dun rapaz de 3 anos hai unhas 1015 sinapses. Este número decrece conforme o rapaz vai cumprindo anos, estabilizándose na idade adulta. As estimacións varían para o adultos, e van desde 1014 a 5 x 1014 sinapses en total.
Mecanismos de propagación dos potenciais de acción
miniatura|dereita|350px|Un impulso propagándose polo axón ata as dendritas e corpo celular da seguinte neurona. En 1937, John Zachary Young suxeriu que se podía usar o axón xigante da lura para estudar as propiedades eléctricas da neurona. Como son de natureza similar ao axón humano pero moito máis grandes, as neuronas da lura son moito máis fáciles de estudar. Poden inserirse eléctrodos nos axóns xigantes da lura, e medir con precisión os potenciais de membrana.
A membrana celular do axón e do soma contén canles iónicas reguladas por voltaxe que permiten que a neurona xere e propague un impulso eléctrico (un potencial de acción). Estes impulsos son xerados e propagados por ións, que son os que levan as cargas eléctricas, como o sodio (Na+), potasio (K+), cloruro (Cl-), e calcio (Ca2+).
Hai varios estímulos que poden activar unha neurona xerando unha actividade eléctrica, entre os que están: presión, estiramento, transmisores químicos, e cambios no potencial eléctrico a través da membrana. Os estímulos provocan a apertura de canles iónicas específicas na membrana, que orixina un fluxo de ións a través da membrana, que cambia o potencial de membrana.
As neuronas e axóns delgados requiren menos gasto metabólico para producir e transportar os potenciais de acción, pero os axóns de maior grosor transportan os impulsos con maior rapidez. Para minimizar o gasto metabólico mantendo unha condución rápida, moitas neuronas illaron os seus axóns cunha vaíña de mielina que os envolve. As vaíñas están formadas por células de glia: oligodendrocitos no sistema nervioso central, e células de Schwann nos nervios do sistema nervioso periférico. A vaíña permite que os potenciais de acción viaxen máis rápido ca nos axóns non mielinizados do mesmo diámetro, á vez que consomen menos enerxía. A vaíña de mielina dos nervios periféricos normalmente cobre o axón en seccións de aproximadamente 1 mm de longo, separadas por curtas zonas non cubertas chamadas nódulos de Ranvier, que conteñen unha gran densidade de canles iónicas de apertura regulada por voltaxe. A esclerose múltiple é unha doenza neurolóxica causada pola desmielinización dos axóns do sistema nervioso central.
Algunhas neuronas non xeran potenciais de acción, senón que no seu lugar xeran un impulso eléctrico gradual, que á súa vez causa unha liberación de neurotransmisores tamén gradual. Estas neuronas que non teñen un pico no potencial de acción adoitan ser neuronas sensoriais ou interneuronas, porque non poden enviar impulsos a longas distancias.
Codificación neural
A codificación neural trata sobre como as neuronas representan no cerebro a información sensorial ou doutro tipo. O principal obxectivo do estudo da codificación neural é caracterizar as relacións entre o estímulo e as respostas neuronais individuais ou de conxunto, e as relacións entre as actividades eléctricas das neuronas e as do conxunto. Pénsase que as neuronas poden codificar tanto información dixital coma analóxica.
Principio de todo ou nada
A condución de impulsos nerviosos é un exemplo de resposta de "todo ou nada". Noutras palabras, cando as neuronas responden a todo, a súa resposta debe ser completa, máxima. Unha maior intensidade na estimulación non produciría un impulso maior, pero si pode producir máis impulsos por segundo (aumenta a frecuencia de impulsos, non a súa intensidade). Hai diferentes tipos de respostas do receptor ao estímulo. Os receptores adaptativos lentos (ou tónicos) responden a estímulos estables e producen unha frecuencia de envío de impulsos (de "disparo") estable. Estes receptores tónicos xeralmente responden a un incremento na intensidade do estímulo co incremento da súa frecuencia de envío de impulsos.
Pero hai tamén outros tipos de receptores denominados adaptativos rápidos (ou fásicos), nos que o seu envío de impulsos decrece ou para cando reciben estímulos estables. Un exemplo: cando a pel humana é tocada por un obxecto, isto causa que as neuronas da pel envíen impulsos, pero se o obxecto mantén a súa presión contra a pel, as neuronas deixan de enviar impulsos. As neuronas da pel e músculos que responden á presión e vibración teñen estruturas de filtrado accesorias que colaboran na súa función.
O corpúsculo de Pacini é unha desas estruturas. Consta de varias capas concéntricas como as dunha cebola, que se forman arredor do terminal do axón. Cando se aplica a presión e o corpúsculo se deforma, o estímulo mecánico transfírese ao axón, que envía impulsos. Se a presión é constante, non hai xa máis estímulos; deste modo, tipicamente estas neuronas responden cunha despolarización transitoria durante a deformación inicial e responden de novo cando desaparece a presión, xa que nese caso o corpúsculo cambia de forma outra vez. Existen máis tipos de adaptación, que lle dan ás neuronas distintas características funcionais.
Historia
dereita|miniatura|Debuxo de Camillo Golgi do [[Hipocampo (anatomía)|hipocampo tinguido co método do nitrato de prata.]] miniatura|Debuxo dunha célula de Purkinje do córtex do cerebelo feito por Santiago Ramón y Cajal, que demostraba a capacidade do método de tinguidura de Golgi para revelar pequenos detalles. O termo neurona acuñouno o anatomista alemán Heinrich Wilhelm Waldeyer. O papel da neurona como unidade funcional primaria do sistema nervioso foi recoñecida por primeira vez a principios do século XX grazas aos traballos do anatomista español Santiago Ramón y Cajal. Cajal propuxo que as neuronas eran células separadas que se comunicaban unhas con outras por medio de unións especializadas que deixaban un espazo entre as células. Non eran, pois, células que estaban fusionadas polas súas prolongacións formando unha rede continua, que era outra teoría da época defendida por Golgi. Isto chegou a coñecerse como a doutrina neuronal, un dos principios centrais da neurociencia moderna. Para observar a estrutura de neuronas individualizadas, Cajal mellorou o proceso de tinguido con sales de prata coñecido por método de Golgi, que fora desenvolvido polo seu rival, Camillo Golgi. A mellora introducida por Cajal, que consistía nunha técnica chamada "dobre impregnación", aínda se usa. A tinguidura con impregnación de prata é un método extraordinariamente útil en investigacións neuroanatómicas porque, por razóns aínda descoñecidas, tingue un pequeno porcentaxe das células dun tecido, de modo que é posible ver a microestrutura completa de neuronas individualizadas sen que se solapen moito con outras células de tecidos densamente empaquetados como os do cerebro.
Joaquim Manuel de Macedo
Joaquim Manuel de Macedo, nado en 1820 e finado en 1882, foi un médico e escritor brasileiro do período romántico do século XIX.
Biografía
Joaquim Manuel de Macedo, naceu no Río de Xaneiro en 1820. En 1844 formouse en Medicina no Río de Xaneiro, e o mesmo ano estreou na literatura coa publicación daquel que viría a ser seu novela máis coñecido, "A Moreninha", que lle deu fama e fortuna inmediata. Alén de médico, Macedo foi xornalista, profesor de Xeografía e Historia do Brasil no Colexio Pedro II, e socio fundador, secretario e orador do Instituto Histórico e Xeográfico Brasileiro, desde 1845. En 1849 fundou, xuntamente con Gonçalves Días e Manuel de Araújo Porto-Alegre, a revista Guanabara, que publicou gran parte do seu poema-novela A nebulosa - considerado por críticos como un dos mellores do Romanticismo. Foi membro do Consello Director da Instrución Pública da Corte (1866).
Joaquim Manuel de Macedo abandonou a medicina e creou unha forte conexión con Don Pedro II e coa Familia Imperial Brasileira, chegando a ser preceptor e profesor dos fillos da Princesa Isabel. Era amigo íntimo e confidente dunha celebridade da Corte, Manuel José de Araújo Porto-Alegre, Cónsul do Brasil na Alemaña, de quen recibiu unha longa e histórica correspondencia pola cal o remitente se declara un espírito convicto e apaixonado polo credo que na metade do século XIX fóra codificado por Allan Kardec, na Francia.
Macedo tamén actuou decisivamente na política, tendo militado no Partido Liberal, servíndoo con lealdade e firmeza de principios, como o proban seus discursos parlamentarios, conforme relatos da época. Durante a súa militancia política foi deputado provincial (1850, 1853, 1854-59) e deputado xeral (1864-1868 e 1873-1881). Os últimos anos de vida padeceu de problemas mentais, morrendo pouco antes de completar 62 anos.
Adamantios Koraís
Adamantios Koraís ou Coraís, nado o 27 de abril de 1748 en Esmirna, Anatolia e finado o 6 de abril de 1833 en París, foi un académico e humanista grego.
Traxectoria
Estudou medicina en Francia e foi en París onde se empeñou en realizar unha carreira literaria. Dedicouse a concienciar sobre as aspiracións nacionais dos seus compatriotas e a incrementar a comprensión do legado cultural heleno. O seu apoio ao clasicismo tivo unha grande influencia sobre o idioma grego e a súa cultura.
Entre as súas antoloxías atópanse os dezasete volumes da Biblioteca de Literatura Grega, escrita de 1805 a 1826 e a obra Parerga, de nove tomos, que fixo entre 1809 e 1827. Mediante o seu lexicón Atakta que redactou de 1828 a 1835 e que representa o primeiro dicionario de grego moderno, Korais creou unha nova linguaxe literaria no seu idioma ao combinar elementos do grego vernáculo (dimotikí) co grego antigo.
Neurona
A doutrina neuronal
A doutrina neuronal é a idea fundamental actual de que as neuronas son as unidades básicas estruturais e funcionais do sistema nervioso. A teoría foi presentada por Santiago Ramón y Cajal a finais do século XIX. Sostén que as neuronas son células individualizadas (non conectadas formando unha rede), que actúan como unidades metabólicas diferenciadas.
Cajal tamén postulou a lei da polarización dinámica, que establece que unha neurona recibe sinais polas súas dendritas e corpo celular e transmíteos como potenciais de acción a través do axón nunha soa dirección: saíndo do corpo celular. A lei da polarización dinámica ten importantes excepcións; as dendritas poden servir como saídas sinápticas das neuronas e os axóns poden recibir sinais sinápticos.
As neuronas no cerebro
O número de neuronas no cerebro varía enormemente dunha especie a outra. Unha estimación sobre o número de neuronas do cerebro humano dá unha cifra de 100 mil millóns (10^{11}) de neuronas e 100 billóns (10^{14}) de sinapses. Outras estimacións falan de 86 mil millóns de neuronas, das cales 16,3 miles de millóns están no córtex cerebral, e 69 miles de millóns no cerebelo. En comparación, o verme nematodo Caenorhabditis elegans ten só 302 neuronas, o que fai del un suxeito de experimentación ideal no que os científicos puideron mapear todas as neuronas do seu organismo. A mosca da froita Drosophila melanogaster, outro animal de experimentación habitual, ten arredor de 100.000 neuronas e realiza moitos comportamentos complexos. Moitas propiedades das neuronas, desde o tipo de neurotransmisores que usan ata a composición das súas canles iónicas, son similares en distintas especies, o que permite aos científicos estudar os procesos que ocorren nos organismos complexos experimentando con organismos máis simples.
Trastornos neurolóxicos
A enfermidade de Alzheimer, é unha enfermidade neurodexenerativa caracterizada pola progresiva deterioración cognitiva xunto coa diminución da habilidade para realizar as actividades da vida diaria e síntomas neuropsiquiátricos ou cambios no comportamento. O síntoma inicial máis chocante é a perda de memoria a curto prazo (amnesia), que se manifesta normalmente co esquecemento de pequenas cousas, que se fai cada vez máis pronunciado conforme avanza a doenza, acompañado dunha relativa conservación das lembranzas antigas de anos atrás. Conforme o trastorno progresa, a discapacidade intelectual aumenta afectando á linguaxe (afasia), movementos complicados (apraxia), recoñecemento (agnosia), e a funcións como a toma de decisións e a realización de plans.
A enfermidade de Parkinson, é un trastorno dexenerativo crónico e progresivo do sistema nervioso central que a miúdo afecta ás habilidades motoras e á fala do paciente. A enfermidade de Parkinson pertence a un grupo de doenzas que orixinan trastornos do movemento. Caracterízase pola rixidez muscular, tremores, movementos físicos lentos (bradiquinesia), e en casos extremos, perda da capacidade de movemento (aquinesia). Os síntomas principais son o resultado da diminución da estimulación do córtex motor polos ganglios basais, normalmente causada pola insuficiente formación e actividade da dopamina, que se produce nas neuronas dopaminérxicas do cerebro. Os síntomas secundarios poden incluír disfuncións cognitivas e problemas sutís de linguaxe.
A miastenia gravis é unha doenza neuromuscular que produce unha debilidade muscular flutuante e cansazo ao realizar actividades simples. A debilidade está causada por anticorpos circulantes que bloquean os receptores de acetilcolina na unión neuromuscular postsináptica, que inhiben o efecto estimulante do neurotransmisor acetilcolina, polo que é unha doenza autoinmunitaria. A miastenia trátase con inmunosupresores, inhibidores da colinesterase e, en determinados casos, coa extirpación do timo.
Desmielinización
A desmielinización consiste en que os nervios perden a súa vaíña de mielina illante. Cando se degrada a mielina, a condución de impulsos ao longo dos nervios pode verse afectada ou perderse, e o nervio finalmente dexenera. Isto causa certos trastornos neurodexenerativos como esclerose múltiple e polirradiculoneuropatía desmielinizante inflamatoria crónica (doenza autoinmune).
Rexeneración de nervios
Está demostrado que a neuroxénese pode ás veces ocorrer no cerebro dos vertebrados adultos, o que produciu unha certa controversia en 1999. Pero os estudos máis recentes da idade das neuronas humanas suxiren que este proceso ocorre só nunha minoría das neuronas, e a inmensa maioría das neuronas, incluídas as do neocórtex, fórmanse antes do nacemento e persisten durante toda a vida sen seren substituídas.
O que si é posible é a recrecemento de axóns periféricos que foron cortados. Este recrecemento pode levarlles moito tempo: despois dun dano nos nervios do brazo humano, por exemplo, pode tardarse meses en volver a sentir o tacto de mans e dedos. Un informe publicado en Nature suxire que se descubriu unha forma de transformar células da pel humana en células nerviosas funcionais usando un proceso chamado transdiferenciación, no cal as "células son forzadas a adoptar novas identidades".
Rexión de Sédhiou
Sédhiou é unha das catorce rexión administrativas nas que se divide o Senegal. Foi creada en agosto de 2008 a partir da rexión de Kolda.
Fica situada no centro da Casamanza, facendo fronteira polo sur con Guinea-Bissau.
Departamentos
A rexión de Sédhiou está dividida en tres departamentos:
Kosmos 2I
Kosmos 2I, Cosmos 2I ou ás veces simplemente Kosmos 2, código GRAU 11K63, foi o nome dun modelo de foguete espacial soviético activo entre 1965 e 1977.
Características
Kosmos 2I foi desenvolvido a partir do mísil de alcance medio R-12, deseñado por Yangel, a raíz dun decreto do goberno soviético promulgado en 1960 no que se instaba á creación dun lanzador lixeiro que non derivara da familia de lanzadores do mísil R-7, que incluía ós foguetes Soiuz. Como primeira etapa elixiuse unha modificación do R-12, mentres que a segunda etapa desenvolvouse a partir de cero. O primeiro voo de probas con éxito tivo lugar o 16 de marzo de 1962. Kosmos 2I foi lanzado un total de 126 veces, con só nove fallos.
A milla verde
A milla verde (en The Green Mile) é un filme estadounidense dirixido por Frank Darabont que foi estreado en 1999. Está baseada na novela The Green Mile de Stephen King escrita en 1996. O filme está contado en modo de flashback e está protagonizado por Tom Hanks, que interpreta a Paul Edgecomb, e por Michael Clarke Duncan como John Coffey. A historia trata sobre a vida de Paul como funcionario de prisións no corredor da morte durante a Gran Depresión nos Estados Unidos, e os eventos sobrenaturais dos que é testemuña. O filme foi nomeado a catro Premios Óscar: mellor actor secundario para Michael Clarke Duncan, mellor filme, mellor son e mellor guión adaptado.
Estreouse en galego o 10 de maio de 2021 na TVG. O director de dobraxe foi Xerardo Couto.
Sinopse
Nun lugar do sur dos Estados Unidos, en plena Depresión, Paul Edgecomb é un funcionario de prisións encargado de vixiar a Milla Verde, un corredor que separa as celas dos presos condenados á cadeira eléctrica. John Coffey, un xigantesco afroamericano acusado de asasinar brutalmente a dúas irmás de nove anos está agardando a súa inminente execución. Tras unha personalidade inxenua e infantil, Coffey agocha un prodixioso don sobrenatural. Cando se presenta a ocasión de poñelo en práctica, Edgecomb aprenderá que os milagres existen, mesmo nos lugares máis insospeitados.
Hidrocarburo aromático
Un hidrocarburo aromático ou areno (ou ás veces aril hidrocarburo) é un hidrocarburo con enlaces sigma e electróns pi deslocalizados entre átomos de carbono que forman un anel. A diferenza deles, os hidrocarburos alifáticos non presentan dita deslocalización. O termo 'aromático' foilles asignado antes de que se determinase o mecanismo físico da aromaticidade; o termo foi acuñado simplemente porque moitos dos compostos tiñan un cheiro doce e agradable, aínda que non todos. A configuración de seis átomos de carbono nos compostos aromáticos denomínase anel bencénico, polo nome do máis simple deste tipo de hidrocarburos, o benceno. Os hidrocarburos aromáticos poden ser monocíclicos (HAM) ou policíclicos (HAP).
Algúns compostos non baseados no benceno chamados heteroarenos, que seguen a regra de Hückel (para os aneis monocíclicos: cando o número dos seus electóns π é igul a 4n + 2, onde n = 0, 1, 2, 3,…), tamén se chaman compostos aromáticos. Nestes compostos, polo menos un átomo de carbono é substituído por un dos heteroátomos oxíxeno, nitróxeno ou xofre. Exemplos de compostos non bencénicos con propiedades aromáticas son o furano, un composto heterocíclico cun anel de cinco membros que contén un só átomo de oxíxeno, e a piridina, un composto heterocíclico cun anel de seis membros que contén un átomo de nitróxeno.
Modelo do anel bencénico
100px|miniatura| [[Benceno ]]
O benceno, C6H6, é o hidrocarburo aromático máis simple e foi o primeiro en denominarse como tal. A natureza dos seus enlaces foi primeiro recoñecida por August Kekulé no século XIX. Cada átomo de carbono no ciclo hexagonal ten catro electróns para compartir. Un vai ao átomo de hidróxeno e outro a cada un dos dous carbonos veciños. Isto deixa dous electróns para compartir cun dos dous mencionados átomos de carbono veciños, o que crea un enlace dobre cun carbono e deixa un enlace simple co outro, ao cal se debe que a molécula de benceno se debuxe con enlaces simples e dobres alternos arredor do hexágono.
A estrutura debúxase tamén como un círculo arredor do interior do anel, que indica que seis electróns flotan arredor en orbitais moleculares deslocalizados do tamaño do propio anel. Esta representación mostra a natureza equivalente dos seis enlaces carbono–carbono todos con orde de enlace 1.5; a equivalencia explícase por formas resonantes. Os electróns son visualizados como se flotasen por riba e debaixo do anel e os campos electromagnéticos que xeran axudan a manter o plano do anel.
As propiedades xerais dos hidrocarburos aromáticos son:
O símbolo do círculo usado para representar a aromaticidade foi introducido por Sir Robert Robinson e o seu estudante James Armit en 1925 e a súa popularización iniciouse en 1959 coa publicación do libro de texto de química orgánica de Morrison e Boyd. O propio uso do símbolo é discutido; utilízano para describir calquera sistema cíclico π nalgunhas publicacións, ou para representar só aqueles sistemas π que obedecen á regra de Hückel noutras. Jensen argumenta que, en liña co propósito orixinal de Robinson, o uso do símbolo do círculo debería limitarse aos sistemas de e electróns π monocíclicos. Deste modo o símbolo do círculo para un sistema de seis electróns e seis centros pode compararse ao símbolo Y para un enlace de dous electróns e tres centros.
Síntese de arenos
As reaccións que forman un composto areno a partir dun precursor cíclico insaturado ou parcialmente insaturado denomínanse aromatizacións. Existen moitos métodos de laboratorio para a síntese orgánica de arenos a partir de precursores non arenos. Moitos dos métodos dependen de reaccións de cicloadición. A trimerización de alquinos describe a ciclación [2+2+2] de tres alquinos; na reacción de Dötz os reactantes son un alquino, o monóxido de carbono e un complexo de cromo carbeno. Nas reaccións de Diels-Adler dos alquinos coa pirona ou ciclopentadienona con expulsión de dióxido de carbono ou monóxido de carbono fórmanse compostos arenos. Na ciclación de Bergman os reactivos son a enina e un doante de hidróxeno.
Outro conxunto de métodos é a aromatización de ciclohexanos e outros aneis alifáticos: os reactivos son catalizadores usados en hidroxenación como o platino, paladio e níquel (hidroxenación inversa), quinonas e os elementos xofre e selenio.
Reaccións dos arenos
Os arenos son reactivos en moitas reaccións orgánicas.
Reaccións de acoplamento
En reaccións de acoplamento un metal cataliza un acoplamento entre dous fragmentos radicais formais. As reaccións de acoplamento comúns con arenos teñen como resultado a formación de novos enlaces carbono-carbono, por exemplo, alquilarenos, vinil arenos, birarilos, novos enlaces carbono-nitróxeno (anilinas) ou novos enlaces carbono-oxíxeno (compostos ariloxi). Un exemplo é a arilación directa dos perfluorobencenos.
Hidroxenación
A hidroxenación de arenos crea aneis saturados. O composto 1-naftol é completamente reducido a unha mestura de isómeros decalin-ol. O composto resorcinol, hidroxenado con níquel de Raney en presenza de hidróxido sódico acuoso forma un enolato, que se alquila con ioduro de metilo para dar 2-metil-1,3-ciclohexandiona:
Cicloadicións
As reaccións de cicloadición non son comúns. A pouco común reactividade de Diels–Alder termal dos arenos pode encontrarse na reacción de Wagner-Jauregg. Outras cicloadicións fotoquímicas con alquenos prodúcense por medio de excímeros.
Benceno e derivados do benceno
Os derivados do benceno teñen dun a seis substituíntes unidos ao núcleo bencénico central. Exemplos de compostos bencénicos con só un substituínte son o fenol, que leva un grupo hidroxilo, e o tolueno, cun grupo metilo. Cando no anel hai máis dun substituínte, as súas relacións espaciais fanse importantes polo cal se utilizan as denominacións orto, meta e para para os padróns de substitución de arenos. Por exemplo, existen tres isómeros do cresol porque o grupo metilo e o grupo hidroxilo poden situarse un ao lado do outro (orto), separados por unha posición (meta), ou por dúas posicións (para). O xilenol ten dous grupos metilo ademais do grupo hidroxilo, e, para esta estrutura hai 6 isómeros.
O anel areno ten a capacidade de estabilizar cargas. Isto obsérvase, por exemplo, no fenol (C6H5–OH), que é ácido no hidroxilo (OH), xa que a carga sobre este oxíxeno (alcóxido –O−) está parcialmente deslocalizado no anel bencénico.
Hidrocarburo aromático pollicíclico
miniatura|250px|Ilustración de [[hidrocarburo aromático policíclico|hidrocarburos aromáticos policíclicos típicos. En sentido das agullas do reloxo desde arriba á esquerda: benc(e)acefenantrileno, pireno e dibenc(a,h)antraceno.]]