cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Royal Headache
Royal Headache é unha banda australiana de punk rock e garage formada en Sydney no ano 2008. O grupo está composto por Tim "Shogun" Wall (voces) e Lawrence "Law" Hall (guitarra). Ata a data Royal Headache leva publicados dous álbums de estudio, Royal Headache (2012) e High (2015).
Proteína motora
Dineína
As dineínas son motores de microtúbulos que poden orixinar un movemento escorregante. Os complexos dineínas son moito meirandes e máis complexos que as cinesinas e miosinas. As dineínas aonemais facilitan o movemento de cilios e flaxelos, e a dineína citoplasmática facilita o transporte intracelular de diversos compoñentes celulares. Coñécense 15 tipos de dineínas axonemais pero só dúas formas de dineína citoplasmática.
Giulio Natta
Traxectoria
Diplomado con apenas 16 anos no Liceo-Ginnasio Cristoforo Colombo de Xénova doutorouse en 1924 en enxeñería química no Instituto Politécnico de Milán. En 1933 foi nomeado profesor de química na Universidade de Pavía, en 1935 o foi da Universidade de Roma, entre 1936 e 1938 do Instituto Politécnico de Química Industrial de Turín e finalmente en 1938 xefe do departamento de enxeñería química do Instituto de Milán.
Proteína motora
Dineína
Representación xenómica dos motores dineínas:
Giulio Natta
Investigacións científicas
As súas primeiras investigacións culminaron en novos métodos de sínteses do metanol, pero a partir de 1950 dedicouse case exclusivamente á química dos altos polímeros. En 1954 conseguiu manufacturar polipropileno cunha alta cristalización fraccionando mesturas amorfas, sendo denominado "isotáctico" pola simetría espacial da súa estrutura molecular.
Proteína motora
Motores específicos de plantas
A diferenza do que ocorre cos animais, fungos e plantas non vasculares, as células das plantas con flor carecen de motores dineínas. Non obstante, conteñen unha gran variedade de cinesinas. Moitos destes grupos de cinesinas específicos de plantas están especializados en diversas funcións exercidas durante a mitose da célula da planta. Como as células das plantas teñen parede celular, durante a súa mitose, a célula divídese formando unha nova parede no centro da célula. Este proceso está facilitado pola formación dun fragmoplasto, que é un conxunto de microtúbulos e vesículas que levan o material da nova parede. Para a formación desta parede divisoria requírense proteínas motoras similares a cinesinas, que moven os elementos necesarios.
Giulio Natta
Investigacións científicas
Continuando os seus estudos sobre os polímeros macromoleculares, contribuíu de xeito extraordinario ao actual coñecemento do mecanismo de acción dos catalizadores estereoespecíficos e dos polímeros de estrutura espacial de gran regularidade.
Proteína motora
Motores específicos de plantas
Outra proteína motora esencial para as células das plantas durante a súa división é a proteína de unión á calmodulina de tipo cinesina ou KCBP, que é exclusiva das plantas e ten parte dos dominios de tipo cinesina e parte de tipo miosina.
Giulio Natta
Investigacións científicas
En 1963 foi galardoado, xunto ao químico alemán Karl Ziegler, co Premio Nobel de Química polo seu traballo no estudo de catalizadores para a polimerización estereoselectiva de polialquenos terminais, os chamados Catalizadores Ziegler-Natta.
Proteína motora
Outras moléculas motoras
Ademais das proteínas motoras antes indicadas (que se movían sobre un substrato), hai moitos máis tipos de proteínas que poden xerar forzas mecánicas e torsións na célula. Moitos destes motores moleculares son moi ubicuos tanto nas células procariotas coma eucariotas, aínda que algúns, como os implicados con elementos citoesqueléticos ou a cromatina, son exclusivos dos eucariotas. A proteína motora prestina, expresada nalgunhas células cocleares de mamíferos, produce unha amplificación mecánica na cóclea do oído. É un conversor directo de voltaxe a forza, que funciona en microsegundos e posúe propiedades piezoeléctricas.
Os Calzados, A Capela, A Capela
Os Calzados é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 21 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, deles 11 eran homes e 10 eran mulleres.
-1482
Outros
Historia ano a ano
Reyðarfjörður
miniatura|200px|dereita|Reyðarfjörður (fiorde), Islandia.
Reyðarfjörður é unha vila situada en Islandia. Está emprazada nun dos fiordes máis grandes da costa oriental islandesa, do que toma o seu nome.
Poboación
Ten aproximadamente uns 2.300 habitantes censados.
Clima
Ten un clima chuvioso, con gran parte do ano cos ceos cubertos por néboas. Aínda que nos días de verán danse nesta zona temperaturas das máis altas do país.
Breve historia
miniatura|200px|dereita|Fábrica de aluminio durante a súa construción, no fiorde.
Durante gran parte do século XX foi un importante porto pesqueiro da illa debido á súa boa situación e as boas condicións que aí se dan. Importante porto tamén durante a segunda guerra mundial. Foi a principios do século XXI cando sobre a cidade planearon ideas da construción dunha planta de aluminio. Esta planta foi levantada entre 2003 e 2007.
Sandi Čebular
Sandi Čebular, nado o 25 de xuño de 1986 en Celje (Iugoslavia, hoxe Eslovenia) é un xogador profesional internacional de baloncesto esloveno. Actualmente xoga para o KD Hopsi Polzela esloveno. Cunha altura de 1,97 metros xoga na posición de escolta.
Mielopatía asociada ao virus HTLV-1
A Mielopatía asociada ao virus HTLV-1, tamén denominada paraparesia espástica tropical (PET), é unha doenza neurolóxica hereditaria agrupada dentro do grupo das doenzas desmielinizantes. Está causada por un retrovirus, o virus linfotrópico de células T humano tipo I (ou HTLV-1), descuberto no ano 1980. Este virus foi asociado dende 1985 cos síntomas da mielopatía crónica denominada paraparesia espástica tropical, en doentes de Martinica, Xamaica e Colombia, e a denominada paraparesia espásticas espiñal no sur do Xapón, que tamén se asociou a unha variedade do virus designada coma HTLV-II.
Sandi Čebular
Traxectoria
O 27 de febreiro de 2018, anunciouse a súa fichaxe polo CB Breogán da Liga LEB Ouro ata o remate da tempada.
Mielopatía asociada ao virus HTLV-1
Clínica
Os síntomas da paraparesia espástica tropical son, ao inicio, dificultade para camiñar. Nalgúns doentes a enfermidade maniféstase primeiro con estomatite, conxuntivite e diarrea. A partir do primeiro ano da doenza, preséntase alteracións no control dos esfínteres vesicais e vexiga neuróxena, impotencia sexual en homes, cambras en membros inferiores e hiperreflexia osteotendinosa, dor lumbar e estreñemento.
Sandi Čebular
Internacional
Čebular xogou para a selección absoluta de Eslovenia no Eurobasket de 2007 de España.
Mielopatía asociada ao virus HTLV-1
Clínica
Co paso do tempo, o paciente perde totalmente a capacidade de empregar os membros inferiores e pode perder a sensibilidade nos pés. Este fenómeno denomínase paraparesia, e nesta doenza ten unha orixe viral. Así, ha de diferenciarse da paraparesia espástica familiar, cuxo orixe é hereditario. Para establecer a diferenza entre ámbalas dúas paraparesias, cómpre realizar estudos inmunolóxicos de antíxenos e anticorpos anti-HTLV.
Xosé Represas
Xosé Represas Giráldez, nado en Xinzo (Ponteareas) o 20 de maio de 1956 e finado o 24 de maio de 2021, foi un político galego, alcalde de Ponteareas.
Traxectoria
Diplomado en Empresariais pola Universidade de Vigo, traballou nunha entidade financeira en Ponteareas. Foi directivo da Comunidade de Montes de Xinzo e presidente da Asociación Forestal de Galicia. Afiliado ao BNG, concorreu ás eleccións municipais e entrou como concelleiro do BNG en Ponteareas en xuño de 2007, en substitución de Roberto Mera. Nas eleccións municipais de 2015 encabezou a lista do BNG en Ponteareas e foi elixido alcalde co apoio do PSdeG-PSOE, A Riada do Tea e EU-Son. Nas seguintes eleccións, en 2019, volveu saír elixido alcalde.
O 29 de abril de 2021 renunciou á alcaldía por enfermidade, e faleceu o 24 de maio dese ano.
A Barreira, Pantín, Valdoviño
A Barreira é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 17 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 7 homes e 10 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 1999 cando tiña 18 habitantes.
Borče Sredojević
Borče Sredojević, nado en Banja Luka o 1 de febreiro de 1958, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol bosníaco. Xogaba de defensa.
Labyrinth: The Computer Game
Labyrinth: The Computer Game é un videoxogo de aventura gráfica desenvolvido por Lucasfilm Games e publicado por Activision en 1986. Está baseado no filme de fantasía Dentro do labirinto, e o xogador debe atravesar un labirinto ó tempo que resolve crebacabezas e evade perigos. O principal obxectivo é atopar e derrotar ó principal antagonista, Jareth, antes de que rematen 13 horas en tempo real. Ó contrario que outros xogos de aventuras da época, Labyrinth non se xoga cunha liña de comandos. No seu canto, o xogador emprega un menú con dúas palabras desprazables na pantalla para construír frases sinxelas.
Balduíno II de Constantinopla
Balduíno II de Courtenay, nado en 1217 e finado en 1273, foi o último Emperador Latino de Constantinopla.
Traxectoria
Foi o menor dos fillos de Iolanda de Flandres, irmá dos emperadores Balduíno I e Henrique I. O seu pai foi Pedro II de Courtenay, terceiro emperador latino, que reinou xunto a Iolanda e foron sucedidos polo irmán máis vello de Balduíno, Roberto de Courtenay, que ao morrer en 1228 transforma a Balduíno de 11 anos no emperador Balduíno II de Constantinopla.
Viuse obrigado a vender a Coroa de espiñas. As súas viaxes por Francia, Flandres e Italia deron resultado. Coa convocatoria do papa Gregorio IX da coñecida como Cruzada dos baróns, un pequeno grupo de cruzados, completamente separado, escoitou o chamado do papa para redirixir a cruzada para ir defender o Imperio Latino de Xoán III Ducas Vatatzés de Nicea e Ivan Asen II de Bulgaria. A comezos de xullo de 1239, Balduíno viaxou a Constantinopla cun numeroso exército (tres veces máis pequeno que a expedición da cruzada dos baróns), incluídos os cinco magnates seculares Humbert de Beaujeu, Thomas de Marle, Josseran de Brancion, William de Cayeaux e Watins de la Haverie. Na súa marcha, coa axuda de Luís IX, Balduíno puido cruzar o territorio de Frederico II. Continuou o seu camiño a través de Alemaña e Hungría, e na fronteira búlgara, recibiu unha invitación amigábel e un permiso para marchar polas súas terras. No inverno de 1239, Balduíno finalmente regresou a Constantinopla, onde foi coroado emperador nalgún momento ao redor da Pascua de 1240, despois do cal lanzou a súa cruzada. Balduíno logo cercou e capturou Tzurulum, un bastión niceno localizado a unhas setenta e cinco millas ao oeste de Constantinopla. Tzurulum estaba na confluencia de dúas grandes rutas cara ao leste no camiño a Constantinopla, unha chegaba desde Tesalónica e a outra desde Adrianópolis. A posesión deste sitio estratexicamente importante debería proporcionar máis seguridade para Constantinopla. Con todo, esa vitoria non puido compensar a perda doutras dúas cidades de Asia Menor, Darivya e Nikitiaton, que foron capturadas por Vatatzés. A pesar da posesión de Tzurulum por Balduíno, o Imperio Latino seguiu dependendo da axuda occidental. Tivo que volver a Europa Occidental, e en Venecia empeñou ao seu fillo máis vello Filipe para obter capital, pero finalmente en 1261 a súa capital foi tomada polo seu rival bizantino, Miguel VIII Paleólogo. Balduíno fuxiu a Italia, pondo fin ao Imperio Latino en Oriente.
Asinou o tratado de Viterbo con Carlos I de Sicilia, que comprometía en matrimonio ao seu fillo e herdeiro, Filipe de Courtenay e a unha filla do rei, logrando así ser recoñecidos nalgúns sectores de Oriente.
Matrimonio e descendencia
Casou en 1234 con María de Brienne, morta en 1280 e enterrada na abadía de Maubuisson. Era filla de Xoán de Brienne, rei de Xerusalén e emperador latino de Constantinopla, e Berenguela de León, con quen tamén tivo un fillo:
Devanceiros
Devanceiros de Balduíno II de Constantinopla
Campos Verdes, A Capela, A Capela
Campos Verdes é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 4 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, deles 1 era home e 3 eran mulleres.
Voo 129 de Air China
O voo 129 de Air China (CCA12/CA129) era un voo regular internacional de pasaxeiros operado pola aeroliña nacional chinesa Air China, dende o aeroporto internacional de Pequín-Capital ata o aeroporto internacional de Gimhae en Busan, Corea do Sur. O 15 de abril de 2002 o Boeing 767-200ER que operaba a ruta esnafrouse contra un outeiro preto de Busan, matando 129 das 166 persoas a bordo do aparello.
O Consello de Investigación de Accidentes de Aviación de Corea publicou o informe final do accidente o 4 de marzo de 2005 concluíndo que a causa do choque foi un erro do piloto. O informe afirma que a tripulación estaba voando por debaixo da altura mínima de seguridade sen decatarse. Información detallada do informe tamén revela que os pilotos foron adestrados para levar a cabo unha aproximación a un aeroporto no simulador da aeroliña, pero só para unha aproximación ao aeroporto de Pekín, e nunca ao de Gimhae ou calquera outro aeroporto. O informe tamén culpou á escasa iluminación no aeroporto de Gimhae no momento do accidente.
Avión
O aparello era un Boeing 767-200ER rexistrado como B-2552. Fora entregado no ano 1985 e tiña o número de serie 23308 e número de liña 127. Anteriormente fora operado pola Administración da Aviación Civil da China (CAAC) e despois foi transferido a Air China tras a división da CAAC. Tiña máis de 40 000 horas de voo nuns 14 500 ciclos.
Pasaxeiros e tripulación
Entre os 155 pasaxeiros, 135 eran de Corea do Sur, 19 da China, e un de Uzbekistán.
A tripulación de voo estaba formada polo capitán Wu Xinlu, con 6 000 horas de experiencia no Boeing 767; o primeiro oficial Gao Lijie, con 5 295 horas de voo; e Hou Xiangning, actuando como terceiro piloto, con 1 775 horas. Ademais no avión había oito asistentes de voo.
O capitán e dous asistentes de voo sobreviviron, mentres que o resto da tripulación morreu no accidente.
Accidente
O voo engalou ás 08:37 hora local (00:37 UTC). Despois de case 2 horas chegou a preto do aeroporto de Gimhae con chuvia lixeira e néboa. Ás 11:16 o avión recibiu autorización para unha aproximación ILS á pista 36L e despois a autorización para realizar un circuíto e aterrar na 18R (a mesma pista dende a dirección oposta) dende a torre de Gimhae. Durante o circuíto para aterrar na pista 18R, houbo unha pobre xestión dos recursos da tripulación e esta perdeu de vista a pista mentres atrasaban o xiro e voaban fóra da área de aproximación do circuíto, esnafrándose contra un outeiro ás 11:21. O avión fixo un primeiro contacto co terreo cando a súa á dereita cortou unha árbore. Entón impactou contra o chan, e a forza do impacto rompeu o aparello. As dúas ás, a empenaxe, partes da fuselaxe e os motores separáronse. O avión estoupou incendiándose, envolvendo a cabina de mando e a fuselaxe dianteira. 37 das persoas a bordo sobreviviron, incluído o capitán. O lume foi tan quente que fundiu o aluminio e outros metais da fuselaxe. A parte dianteira da fuselaxe quedou totalmente esnaquizada, facendo difícil aos investigadores recoñecela.
Meteoroloxía
No aeroporto de Gimhae, durante o outono e o inverno, os ventos veñen do norte. Porén, durante o verán os ventos sopran do sur. A visibilidade adoita ser parcialmente pobre debido á brétema do mar, xa que a parte sur do aeroporto está próxima a este. O terreo montañoso no norte con ventos do sur poden causar unha masa de nubes baixas e brétema no norte da pista 18R, con probabilidade de máis precipitacións na área.
O tempo no momento do accidente era pobre. As imaxes de satélite da Administración Meteorolóxica Coreana amosaban unha grande área de nubes de choiva, comezando en Busan cara ao sueste e chegando ao Xapón, movéndose lentamente cara ao leste. As nubes movéronse moi amodo, e nubes pesadas foron vistas sobre o mar ao sur de Gimhae. Tamén se observaron refachos de vento de ata 16 nós. Os equipos de rescate no lugar do accidente tamén informaron de que estaba cuberto cunha densa brétema, e con algo de precipitacións.
Iluminación do aeroporto
Os investigadores entrevistaron o capitán Wu. O capitán Wu Xinlu afirmou que cando observou as luces na ruta da aproximación final á pista 36L, viu que nin as luces de aproximación da pista nin as luces de guía circular estaban acesas. Segundo o rexistro do sistema automático de conmutación de luz aeronáutica, e o testimonio do xefe da torre de Gimhae, as luces de aproximación e as de guía circular si estaban acesas no momento do accidente.
Declaracións dos superviventes
Había un total de 166 persoas a bordo, 11 tripulantes e 155 pasaxeiros. O día do accidente 39 persoas sobreviviron con feridas graves. Un pasaxeiros morreu o seguinte día e outro 16 días despois do accidente.
En base ás entrevistas aos superviventes a bordo do voo 129, revelouse que o accidente ocorreu de súpeto, cun forte ruído e unha axitación violenta do aparello no punto de impacto. Todos os obxectos no interior do avión caeron, os asentos foron empuxados cara adiante, e todas as luces apagáronse. O lume encheu a cabina con fume denso, que fixo difícil a respiración. A meirande parte dos pasaxeiros perderon brevemente a consciencia durante o impacto, cos pés e pernas dalgúns pasaxeiros atrapados baixo os asentos diante deles. Un asistente de voo sentado en popa dixo que o seu corpo foi esmagado debaixo de algo. Alcanzou para abrir a porta pero non puido atopar a asa. Arrastrouse para saír da cabina e evacuou os superviventes. Os superviventes escaparon camiñando ou arrastrándose polos buratos abertos na fuselaxe. Mentres escapaban houbo varios estoupidos.
Algúns dos pasaxeiros coreanos dixeron que non entenderon ningún dos anuncios no voo, incluídas as instrucións de seguridade antes da engalaxe, xa que se fixeron só en chinés e en inglés.
Informe final
Tanto a gravadora de voces de cabina como a de datos de voo recuperáronse e foron examinadas polos investigadores. Os datos da FDR non amosaron ningún defecto nos controis e nos instrumentos do avión.
O informe oficial do accidente realizado pola Xunta de Investigación de Accidentes de Aviación de Corea foi publicado o 4 de marzo de 2005. As causas probables son:
Ademais do informe publicado pola Xunta de Investigación de Accidentes de Aviación de Corea, Liu Yajun, xefe do equipo de investigación chinés, afirmou,
-1443
Outros
Historia ano a ano
As Ferrerías
Unha ferrería é un lugar onde se traballa o ferro. Como topónimo, As Ferrerías pode referirse a:
Wilfrid Napier
Wilfrid Fox Napier, nado o 8 de marzo de 1941 en Swartberg (Unión de Suráfrica), é un cardeal da Igrexa Católica, arcebispo metropolitano de Durban dende 1992.
Traxectoria
Wilfried Napier naceu o 8 de marzo de 1941 en Swartberg, entón parte da Unión de Suráfrica, estado predecesor da Suráfrica actual.
O 25 de xullo de 1970 foi ordenado sacerdote da Orde dos Freires Menores polo bispo de Kokstad, John Evangelist McBride.
O 29 de novembro de 1980 foi nomeado bispo de Kokstad, recibindo a consagración episcopal o 28 de febreiro de 1981 de mans do arcebispo de Durban Denis Eugene Hurley.
O 29 de marzo de 1992 o papa nomeouno arcebispo de Durban, e no consistorio do 21 de febreiro de 2001 Xoán Paulo II creouno cardeal, co título de Cardeal-Presbítero de San Francesco d’Assisi ad Acilia.
Mahram Tehran BC
O Mahram Tehran Basketball Club (en persa: باشگاه بسکتبال مهرام تهران), é un equipo profesional de baloncesto iraniano da cidade de Teherán, que compite na Iranian Basketball Super League (IBSL), máxima categoría do país. Disputa os seus partidos como local no Azadi Basketball Hall, con capacidade para 3.000 espectadores.
Espertares
Espertares (en Awakenings) é un filme estadounidense de drama baseado no libro de Oliver Sacks de 1973 Awakenings. Conta a historia real do neurólogo Oliver Sacks, ficcionalizado na personaxe de Malcolm Sayer (interpretado por Robin Williams), quen, en 1969, descubriu os efectos beneficiosos da droga L-Dopa. Administroullo a pacientes catatónicos que sobreviviron á epidemia de 1917–28 de encefalite letárxica. Leonard Lowe (interpretado por Robert De Niro) e o resto de pacientes espetaron despois de décadas de catatonia. O filme foi nomeado a tres Premios Oscar na 63ª edición.
Club de Fútbol Trival Valderas Alcorcón
A Club de Fútbol Trival Valderas Alcorcón é un club de fútbol español de Alcorcón. Foi fundado en 2004 e actualmente xoga na Terceira División Española, categoría á que descendeu na tempada 2014/15.
Muesli
miniatura|dereita|Prato de Muesli.
O muesli (do suízo alemán Birchermüesli, literalmente "papas de cereais de Bircher") é un alimento de orixe suíza que se atopa no grupo dos cereais, tipicamente do almorzo, aínda que tamén se consuma nas merendas e ceas (especialmente en Suíza). Algunhas marcas comercialízano co nome alemán: müsli.
Como produto envasado dispoñíbel no comercio, os seus ingredientes son cereais, froitos secos e froitas desecadas ou deshidratadas, mesturadas sen que haxa unha receita ríxida, dependendo do fabricante. Se se fai unha preparación caseira, adóitanse empregar os produtos "de temporada" que se atopan frescos no mercado.
Entre os cereais que o compoñen poden estar a avea, trigo, centeo, orxo, millo ou arroz, ben en flocos o inflados, integrais ou refinados. Na escolma de froitas pódense atopar mazás, peras, bananas, pasas, dátiles, ameixas, mangas, figos, pexegos, amorodos, ananás, coco, froitas do bosque (arandos, framboesas, bagas de goxi, grosellas)... e, entre os froitos secos e sementes, noces, abelás, améndoas, cacahuetes, sementes de xirasol, liño ou sésamo.
Pódese consumir previamente rehidratado con auga, leite (non aconsellábel fresco se hai bastante proporción de froitas acedas que poidan callalo), leite fermentado, bebida de soia, quefir, iogur, chocolate, zumes... e, segundo o gusto do consumidor, adozado con canela, anís, mel ou azucre.
Dende a súa invención polo médico suízo Maximilian Bircher-Benner a comezos do século XX, inspirado na cea dun pastor nunha das súas excursións coa súa dona pola zona dos Alpes, tense popularizando como alimento san, nutritivo, enerxético e que sacia a fame, e por ser un cóctel bastante completo de vitaminas e minerais, proteínas e glícidos, e para normalizar as modernas dietas desequilibradas, ou para persoas con problemas de estrinximento.
-1325
Outros
Historia ano a ano
Encefalomielite aguda diseminada
Clínica
A sintomatoloxía principal consiste en:
Ovo
dereita|222px
Encefalomielite aguda diseminada
Tratamento
Non existe un tratamento curativo da doenza. Así, o tratamento farmacolóxico céntrase en reducir a inflamación por medio de antiinflamatorios. Así, adoitan pautarse corticoides intravenosos a doses altas.
Ovo
Un ovo pode designar:
Sáfrax
Sáfrax (? - aproximadamente 400) foi un caudillo grutungo (pobo orixe dos ostrogodos) que liderou o seu pobo tras a morte do rei Vitimiro. Actuou como rexente xunto con Alateo, mentres o fillo de Vitimiro, Viderico, aínda era pequeno.
Traxectoria
Semella probable que fose de orixe sármata ou alana.
Desde o 376 tras a guerra contra os hunos, na que foron fortemente derrotados e o propio rei Vitimiro morreu, Sáfrax xunto con Alateo como rexentes, conduciron ao seu pobo, cara ao Imperio Romano.
Segundo Amiano, Sáfrax, xunto con Alateo, eran quen mandaban os grutungos que estaban do lado de Fritixerno e os tervingos na batalla de Adrianópole, contra os romanos, no 378. Posiblemente, Sáfrax, estivese á fronte dos aliados húnico-alanos. Trala derrota dos romanos, saquearon profundamente o Imperio romano oriental, até que foron asentados en Pannonia Prima por mor dos tratados con Teodosio. Outra parte deles, se integraron no exército romano.
O Carboeiro, A Capela, A Capela
O Carboeiro é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 4 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, deles 3 eran homes e 1 era muller.
Frinxílidos
Os frinxílidos (Fringillidae) son unha familia de aves paseriformes abondosas no hemisferio norte e África.
En Galicia
En Galicia existen 9 especies pertencentes á familia dos frinxílidos, delas, 7 pódense atopar en Galicia durante todo o ano, 2 son invernantes no país e 1 añiña localmente.
Taxonomía e sistemática
A sistemática desta familia é complicada e hai múltiples diverxencias entre as diferentes clasificacións propostas polos expertos.
Maria Malibran
María Felicitas García Sitches, de casada Maria Felicia Malibran, nada en París o 24 de marzo de 1808 e finada en Manchester o 23 de setembro de 1836, foi unha cantante española que adoitaba cantar partes de contralto e soprano, e foi unha das máis coñecidas cantantes de ópera do século XIX. Malibran foi coñecida pola súa personalidade tormentosa e intensidade dramática, converténdose nunha figura lendaria ata a súa morte aos vinte e oito anos. Fontes contemporáneas da súa voz describen o seu rango, potencia e flexibilidade como extraordinarias.
Primeiros anos
Malibran naceu en París nunha famosa famlia musical española. O seu pai, Manuel García, foi un recoñecido tenor admirado por Rossini, para o que creara o personaxe do conde Almaviva en Il barbiere di Siviglia. García era tamén compositor e un influente instrutor vocal, ademais do seu primeiro profesor de voz. Foi descrito como inflexible e tirano e as clases que daba á súa filla adoitaban acabar en pelexas constantes entre os dous poderosos egos.
Inicio da carreira
Malibran deboutou no teatro en Nápoles co seu pai en Agnese, de Paër, cando tiña oito anos. Aos dezasete era cantante do coro do teatro do rei en Londres. Cando a prima donna Giuditta Pasta tivo unha indisposición, García suxeriu que a súa filla asumise o papel de Rosina en Il barbiere di Siviglia. O público amou a moza mezzosoprano e continuou a cantar o papel ata o final da tempada.
Carreira posterior
Cando acabou a tempada, García levou inmediatamente o seu grupo de ópera a Nova York. O grupo consistía principalmente nos membros da súa familia: Maria, o seu irmán Manuel, e a súa nai Joaquina Sitchez, tamén chamada "la Briones". A irmá máis nova de Maria, Pauline, que posteriormente foi unha célebre cantante con nome de Pauline Viardot, só tiña entón catro anos.
Malibran estivo ligada romanticamente ao violinista belga Charles Auguste de Bériot. A parella viviu xunta durante seis anos e tivo un neno nado en 1833, o pedagogo de piano Charles-Wilfrid de Bériot, antes de que Maria obtivese a anulación do seu matrimonio con Malibran. Felix Mendelssohn escribiu unha aria acompañada de violín especialmente para a parella que Malibran cantou entre outros lugares na Ópera de París. Nesa cidade coñeceu e actuou con Michael Balfe.
Últimos anos e morte
En 1834, Malibran mudouse a Inglaterra e comezou a actuar en Londres. A finais de maio de 1836, protagonizou The Maid of Artois, escrito para ela por Balfe. A principios dese ano volveu a Milán para cantar o papel principal na estrea de Giovanna Gray, de Vaccai. En xullo de 1836, Malibran caeu do cabalo e sufriu feridas das que nunca se recuperou. Rexeitou ver un médico e continuou a actuar. En setembro de 1836 Malibran estaba en Manchester participando nun festival de música na colexiata e o teatro real en Fountain Street. Colapsou no escenario mentres cantaba bises no teatro, pero insistiu en cantar na igrexa a mañá seguinte e faleceu despois dunha semana de agonía, asistida polo seu médico privado. O seu corpo foi enterrado provisionalmente na igrexa logo dun funeral público antes de ser levado a un mausoleo no cemiterio Laeken, preto de Bruxelas.
Papeis e estilo vocal
miniatura|Hotel de Malibran, Bruxelas,1899, actualmente casa do concello Malibran está fortemente asociada coas óperas de Rossini. O compositor eloxiou as súas virtudes:
Entre outras óperas, cantou o papel titular de Tancredi e Otello, en que parecía que cantou os papeis tanto de Desdemona como de Otello. Outras aparicións inclúen Il turco in Italia, La Cenerentola e Semiramide (tanto Arsace como o personaxe do título).
Tamén cantou en Il crociato in Egitto de Giacomo Meyerbeer en París en setembro de 1825, unha ópera que Rossini, como director do Théâtre-Italien, presentou na capital francesa e "que lanzou a reputación europea de Meyerbeer". Malibran gozou de grande éxito nas operas de Bellini Norma, La sonnambula e I Capuleti e i Montecchi (como Romeo). Tamén cantou o papel de Romeo noutras dúas óperas entón famosas, Giulietta e Romeo de Zingarelli e Giulietta e Romeo de Vaccai. Bellini escribiu unha nova versión de I puritani para adaptalo á súa voz de mezzosoprano e mesmo prometeu escribir unha nova ópera especialmente para ela, mais el faleceu antes de que puidese facelo.
A tesitura de Malibran foi enormemente ampla, dende E♭ baixo C medio ata os altos C e D, que a permitían facilmente cantar papeis dende contralto a alta soprano. Os seus contemporáneos admiraban a intensidade emocional de Malibran no escenario. Rossini, Donizetti, Chopin, Mendelssohn e Liszt estaban entre os seus admiradores. O pintor Eugène Delacroix, no entanto, acusouna de falta de refinamente e clase e de tratar de "atraer as masas sen gusto artístico". Describindo a súa voz e técnica, o crítico francés Castil-Blaze escribiu, "a voz de Malibran era vibrante, chea de brillo e vigor. Sen perder nunca o seu atractivo timbre, o seu ton de veludo que lle daba tanta sedución nas arias tenras e apaixonadas. [...] Vivacidade, precisión, as súas melismas cromáticas ascendente, arpexios, liñas vocais cegadoras con forza, graza ou coquetería, ela posuía todo o que a arte pode conseguir".
Legado
miniatura|Malibran na fachada do Teatre Principal, Barcelona. (1847) miniatura|Malibran (data descoñecida) en Maria, de Cecilia Bartoli (2007)
Fondo Maria Malibran
A biblioteca de Royal Conservatory of Brussels posúe unha importante colección de composicións, documentos e obxectos da cantante, reunidos polo fondo Maria Malibran.
Filmes
Varios filmes contan a vida de Maria Malibran:
Noutros medios
En 1982, a soprano Joan Sutherland deu unha xira de recitais chamada "Malibran" para revivir a súa memoria, cantando algunhas das páxinas favoritas da cantante en Venecia.
A mezzosoprano Cecilia Bartoli dedicou o seu álbum de 2007 Maria á música composta para Malibran e os seus papeis máis famosos, ademais dunha longa xira e concertos en DVD. En 2008 Decca estreou unha gravación de La Sonnambula de Bellini con Cecilia Bartoli no papel principal empregando moitas das cadenzas que Malibran usou.
Malibran aparece como personaxe nun poema de William McGonagall.
Alateo
Alateo (ou Odoteo, denominado así por Claudiano; en latín: Alatheus/Odathaeus), morto no 387, foi un xefe e caudillo godo. As súas orixes son incertas. Mentres García Moreno afirma que, probabelmente, era un membro da dinastía dos Amalos e que fora pai do rei Ataulfo ( r. 410–415), outros historiadores discrepan desta idea.
Traxectoria
Alateo aparece citado por vez primeira no 376 na obra de Amiano Marcelino. Nese momento, trala morte de Vitimiro, o caudillo dos grutungos, loitando contra os hunos, quedou encargado como rexente xunto con Sáfrax, de protexer a Viderico, o fillo de Vitimiro. Nesa época, segundo o relato, posuía un estatuto equivalente ao do dux romano. Despois de seren derrotados polos hunos, xunto con Sáfrax, comandou ao grupo dos grutungos que se negaron a seren dominados polos hunos até as beiras dos Dniester.
No 376, os dous caudillos xunto a outro oficial gótico chamado Famobio, marcharon cara o Danubio, cando os tervingos de Fritixerno acababan de cruza-lo río baixo o permiso imperial do emperador Valente (reinado 364-378), pero a eles non se lles concedeu.
Guerra Gótica de 376–382
Dende ese momento, comandou varias incursións contra o Imperio Romano de Oriente entre 376 e 387. Así, no 377, aliados cos nobres tervingos Fritixerno e Alavivo, derrotaron un exército romano na batalla de Ad Salices (baixo Danubio). Pouco despois, participou xunto con Sáfrax, de novo aliados cos tervingos, na batalla de Adrianópole (378), durante a cal comandou a maior parte da cabalería grutunga. O seu papel foi decisivo na destrución do flanco esquerdo da cabalería romana durante a batalla e o posterior cerco á infantería pesada dos xenerais Traxano e Víctor, que deu a vitoria ao bando bárbaro.
Trala batalla de Adrianópole, separáronse dos tervingos e saquearon varias cidades de Tracia e o norte de Grecia e partiron cara a Pannonia, que tamén foi saqueada.
Asentamento en Panonia
Finalmente, conseguiron negociar a paz co emperador occidental Graciano ( reinado 367–383), quen firmou un tratado polo que os seus grutungos poderían asentarse en Pannonia. Alateo e Sáfrax permaneceran tranquillos durante un tempo mais polo 386, cando intentaban atravesar o Danubio para se internar no Imperio romano, foron derrotados polo xeneral romano Prómoto, ás ordes de Teodosio I o Grande. Trala derrota, asentouse na desembocadura do Danubio cos seus homes, ata que decidiu enfrontarse de novo a Prómoto en 387, sendo esta a súa última batalla, xa que morreu durante o combate coas tropas romanas.
Al-Jahiz
Al-Jāḥiẓ ( الجاحظ), nado como Abū ʿUthman ʿAmr ibn Baḥr al-Kinānīal-Baṣrī أبو عثمان عمرو بن بحر الكناني البصري) en 776 en Basora e finado en decembro de 868, ou xaneiro de 869, foi un escritor e teólogo mu'tazili do época do califato abbásida.
Traxectoria
Procedía dunha familia moi pobre da tribo dos Banu Kinanah.
De neno vendía peixe nas canles de Basora para axudar a familia. Malia as dificultades financeiras ía con outros mozos á mesquita para discutir diferentes materias científicas, e tamén acudía a disertacións dadas por expertos en filoloxía, lexicografía e poesía. Ao longo dos anos acadou un coñecemento considerable da poesía, filoloxía e historia preislámica árabe. Tamén estudou o Corán e os hadiths. Ademais, al-Jāḥiẓ lía libros traducidos do grego de ciencias e filosofía helenística, especialmente de Aristóteles. O período que vivía o califato abbásida facilitou a súa educación, era un período de revolución cultural e intelectual, dispoñer de libros era doado o que facilitaba o coñecemento. miniatura|Unha xirafa. Debuxo de Kitab al-Hayawan Durante a súa vida escribiu arredor de douscentos libros de moi diversos temas, gramática árabe, zooloxía, poesía, lexicografía, e retórica. Consérvanse trinta libros e fragmentos doutros moitos. Así e todo, a maioría das súas obras teolóxicas e políticas non se conservan. Al-Jāḥiẓ foi tamén un dos primeiros escritores árabes en suxerir unha revisión completa do sistema gramatical da lingua, algo que retomaría Ibn Maḍā dous séculos despois.
Al-Jāḥiẓ mudouse a Bagdad, entón a capital do califato no ano 816. Os Abbásidas favoreceron os científicos e eruditos e fundaron a Casa da Sabedoría. Por mor deste padroádego dos califas e a súa ansia de establecer e lograr unha audiencia máis ampla, al-Jāḥiẓ permaneceu en Bagdad (e máis tarde en Samarra, e alí escribiu moitos dos seus libros. Gozou do mecenado de Al-Fath ibn Khaqan, favorito do califa Al-Mutawakkil, mais despois do seu asasinato en decembro de 861 deixou Samarra para ir á súa localidade natal.
Libros
miniatura|Unha páxina de Kitāb al-hayawān amosando unha [[avestruz (Struthio camelus) nun niño con ovos.]]
Kitab al-hayawan
Kitab al-hayawan é unha enciclopedia en sete volumes con anécdotas, proverbios e descricións poéticas de 350 variedades de animais.
Kitab al-bukhala
Kitab al-bukhala é unha colección de historias sobre a avaricia, emprega un ton humorístico e satírico e constitúe o mellor exemplo de prosa do autor. No libro ridiculiza a mestres, esmoleiros, cantantes e escribas polo seu comportamento avarento.
Kitab al-bayan wa al-tabyin
Kitab al-bayan wa al-tabyinn é unha das súas últimas obras, nela escribiu sobre epifanías, discursos retóricos, líderes sectarios e príncipes. Considérase o primeiro chanzo na teoría literaria árabe seguindo un modelo sistemático e formal. Al-Jahiz define a elocuencia como a habilidade do falante para elaborar unha mensaxe eficaz ao tempo que breve e elaborada.
Kitab mufakharat al-jawari wa l-ghilman
Kitab mufakharat al-jawari wa l-ghilman é unha obra sobre concubinas e efebos. Os contos eróticos que a compoñen manifestan unha sensualidade desfreada, revelando como se percibía a sexualidade na época.
Risalat mufakharat al-sudan ʿala al-baydan
En Risalat mufakharat al-sudan ʿala al-bayda celebra a superioridade da raza negra sobre a branca
Aquarium de Barcelona
250px|miniatura|Túnel do Aquarium de Barcelona O Aquarium de Barcelona (en catalán: Aquàrium) é un centro mariño lúdico e educativo situado no Port Vell da cidade de Barcelona, en Cataluña. Foi inaugurado 8 de setembro de 1995.
O complexo dispón de 35 acuarios diferentes que conteñen uns 11.000 animais pertencentes a 450 especies distintas. Dispón dun túnel submarino de 80 metros con máis de 100 persoas traballando nel. Tamén dispón de exposicións, cafetería, tenda, auditorio e outros servizos. Pertence ao Grupo Aspro.
ẟ
O delta latino (  ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. É semellante á letra grega delta.
Historia
O delta latino deriva da letra d manuscrita (“d insular”).
Unha proposta para incluír varios caracteres medievais no Unicode chamaba a esta letra LATIN SMALL LETTER SCRIPT D pero finalmente foi chamada como LATIN SMALL LETTER DELTA ao ser incluída no 2008.
Homosocialización
A homosocialización ou socialización LGTB é o proceso mediante o cal as persoas do colectivo LGTBI coñecen, relaciónanse e intégranse con outras persoas de leste mesmo colectivo, especialmente do seu mesma orientación e identidade sexual, influíndo á súa vez na construción a súa propia identidade.
Espazos de homosocialización
Os espazos de homosocialización son aqueles lugares físicos ou virtuais frecuentados por persoas do colectivo LGTBI para relacionarse con outras persoas do mesmo colectivo, onde poder expresar con liberdade a súa opción sexual e/ou para atopar compañeiros sexuais ou afectivos.
Doutra banda, existen negocios e asociacións dirixidos especificamente á comunidade LGTB que permiten o encontro e socialización entre iguais. En moitos casos, estes afloran en barrios LGTB onde se congrega o colectivo, aínda que moitos negocios están a sufrir ante a competencia que hoxe en día teñen coas redes sociais e internet á hora de que as persoas homosexuais coñezan a outras da súa mesma orientación sexual.
Pasa
right|250px|miniatura|Pasas xa preparadas.
Unha pasa ou uva pasa é unha uva secada ao sol ou por métodos artificiais, parcialmente deshidratada. Acostuman comerse en cru, cociñadas ou coma condimento noutros pratos gastronómicos. Son moi doces pola alta concentración de azucres e se se almacenan durante bastante tempo o azucre cristaliza dentro da froita.
As pasas forman parte da gastronomíadas zonas vitivinícolas de Galiza.
Etimoloxía
O termo galego "pasa" (en portugués passa, en catalán pansa) vén do latín uva passa, derivado de pandĕre deitar, estender; neste caso deitar ao sol.
Produción
As pasas son bagos de uva de tamaño medio e de cor dourada, con ou sen carabuñas, que se delouran (secar coa luz do sol). Unha excepción é a variedade da uva cultivada especialmente en Corinto (Grecia) que dá un tipo máis escuro e miúdo que dá orixe a outras pasas sen carabuñas, as pasas corintias.
A pansificación é a técnica para secar a uva e outros froitos, e é coñecida dende a Antigüidade. A humidade, e tamén a choiva, constitúen o principal risco para a elaboración da pasa. Son un perigo constante que ameaza de estragar toda a produción e que o labrego sempre soubo valorar: unha campaña chuviosa ou excesivamente húmida ha minguar a produción polo efecto da podremia, mentres que un bo tempo ha permitir asollar a froita. O bago cómpre de sol e ar para poder se transformar en pasa, e a auga é un elemento daniño neste proceso.
As pasas en Galiza
É crenza popular en Galiza, especialmente nas comarcas vitícolas, que as pasas avivan a memoria do que as come; e en sentido irónico atribúeselles comunmente esta propiedade aos rabos; e así adoita dicirse ao desmemoriado: Tés que comer rabos de pasas.
Valor nutricional
left|250px|miniatura|Uvas en proceso de deshidratación. Nunha porción de 1/4 de cunca de pasas de California (uns 40 gramos), hai xeralmente bastante azucre (28-32 gramos), que xeran unhas aproximadamente 110-140 calorías. Tamén, adoitan ter uns gramos de fibra, tamén cantidades moi pequenas de proteínas (a miúdo 1 gramo), de sodio (xeralmente arredor 10 miligramos), de calcio, e de ferro. As pasas son altas en potasio, con 310 miligramos (preto de 9% do valor diario).
Pasas e carie
Os dentistas acostuman recomendar non comer pasas pola forte combinación de azucres e que a súa propia viscosidade fomenta a aparición de carie e outras doenzas bucais. Porén, diversos estudos científicos poñen en dúbida que a viscosidade realmente prexudique de xeito decisivo, ademais de que se teñen atopado algúns compostos químicos que poden axudar a combater algunhas bacterias orais. Nun laboratorio, os extractos das pasas conseguiron retardar o desenvolvemento do estreptococo, unha das principais bacterias que orixinan a carie. Cinco produtos químicos nas pasas - ácido oleanólico, aldehido oleanólico, betulín, ácido betulínico, e 5-(hydroximetil)-2-furfural - semellan ser responsábeis de retardar estas bacterias. Ademais, o ácido oleanólico evita que algunhas bacterias se instalen no esmalte do dente.
Adriaan Fokker
Adriaan Daniël Fokker, nado na vila de Buitenzorg, nas Indias Orientais Neerlandesas, o 17 de agosto de 1887 e finado en Beekbergen, na provincia neerlandesa de Güeldres, o 24 de setembro de 1972, foi un físico e músico dos Países Baixos.
No eido da Física
miniatura|esquerda|Adriaan Fokker (na fronte, cuarto pola esquerda) en [[Universidade de Leiden|Leiden en 1926, cos seus compañeiros do laboratorio de Heike Kamerlingh Onnes.]] Fokker naceu nun territorio daquela de soberanía neerlandesa, aínda que hoxe recibe o nome de Bogor e pertence a Indonesia.
Era curmán do enxeñeiro aeronáutico Anthony Fokker, fundador da compañía Fokker de aviación. Estudou Enxeñaría de Minas na Universidade de Tecnoloxía de Delft e popsteriormente Física na Universidade de Leiden, co físico neerlandés gañador dun premio Nobel Hendrik Lorentz, onde acadou seu doutoramento en 1913. Na súa tese, dese mesmo ano, derivou o que a partir de entón se pasou a chamar "ecuación de Fokker-Planck", xuntamente con Max Planck.
Logo do seu período de formación universitaria, continuou as súas investigacións con Albert Einstein, Ernest Rutherford e William Bragg.
Fokker fixo diversas contribucións á relatividade especial e algunhas outras menos coñecidas á relatividade xeral, especialmente para a "precesión xeodésica", o fenómeno de precesión dun xiroscopio de caída libre nun campo gravitatorio.
No eido da Musicoloxía
miniatura|esquerda|Reprodución esquemática do teclado do órgano de Fokker Na súa faceta de compositor musical e musicólogo, Fokker deseñou e mesmo construíu unha serie de instrumentos de teclado capaces de reproducir escalas microtonais a través dun teclado xeneralizado. O máis coñecido destes instrumentos é un órgano de 31 intervalos iguais ben temperado, coñecido comunmente como órgano Fokker, que foi instalado inicialmente no Museo Teyler de Haarlem in 1951 e posteriormente trasladado á sala de concertos Muziekgebouw aan 't IJ de Ámsterdam, onde se utiliza con regularidade para interpretacións abertas ao públcio.
DSQUARED2
Dsquared² é unha cadea de tendas de moda fundada polos irmáns Dean e Dan Caten.
Dean e Dan Caten
Dean e Dan Caten (o verdadeiro apelido é Catenacci), son dous irmáns xemelgos nados en Toronto, Canadá, en 1964. Eran os máis novos de nove irmáns, e os seus pais tiñan procedencia italiana. Dean e Dan son, actualmente, os fundadores e propietarios, ademais de deseñadores da firma de roupa Dsquared².
Deseño e espectáculos de moda
Son famosos polo deseño da roupa e a "explosión de enerxía" dos seus espectáculos. O seu desfile do 2005, finalizou con Christina Aguilera sacándolle a roupa aos modelos masculinos. No 2007, o desfile contivo unha actuación de Rihanna e no ano 2010, Bill Kaulitz descendeu do teito nunha gaiola-ascensor.
Os seus deseños os visten numerosas estrelas. En 2000-2001, Madonna encargoulles 150 pezas para o seu tour Drowned e o seu videoclip "Don't Tell Me". Ademais, Dsquared² deseñou tamén o vestiario levado por Britney Spears en Circus e o tour de Tokio Hotel Welcome to Humanoid City.
Tamén actuaron en America's Next Top Model e aparecen nos videoclips "Clumsy", de Fergie, e "I gotta feeling":, dos Black Eyed Peas.
No 2006, foron seleccionados para deseñar o equipamento do club de fútbol do Juventus.
Premios
Foron premiados no 2003 co GQ Deseñador debutante do ano. En 2006, recibiron o Golden Needle Award, seguindo os pasos doutros deseñadores coma Oscar de la Renta, Gianni Versace, Manolo Blahnik, Jean Paul Gaultier, John Galliano ou Tom Ford.
O 16 de xuño do 2009 recibiron unha estrela no Paseo da Fama do Canadá, cuxa inauguración foi o 12 de setembro dese mesmo ano.
Televisión e radio
Estes irmáns teñen o seu propio programa de radio, chamado "Dean and Dan on Air: Style in Stereo" (Dean e Dan no aire:estilo en estéreo). O show comezou a emitirse na canle BPM e contén gran variedade de música (algunha dela procedente dos desfiles de Dsquared²) e que tamén inclúe entrevistas con celebrities e debates sobre moda e política. Tamén colaboran habitualmente como invitados e xuíces de Launch of Mine, un reality show que comezou a emitirse o 2 de decembro do 2009. .
Gran Premio de Marrocos
O Gran Premio de Marrocos (en árabe: المغربي سباق الجائزة الكبرى‎) foi un Gran Premio de automobilismo iniciado en 1925 en Casablanca, Marrocos coa denominación oficial de "Gran Premio de Casablanca".
Historia
En 1930 a carreira celebrouse no novo Circuíto de Anfa Cobrouse a vida do piloto conde Bruno d'Harcourt durante unha sesión de práctica. Todos os gañadores, de automóbiles de turismo, eran francéses ou de Mónaco.
Un novo deseño en Ain-Diab preto de Casablanca, foi preparado para o Gran Premio de Marrocos de 1957 de Fórmula Un unha carreira que, aínda que non contaba para o Campionato Mundial, atraeu aos mellores pilotos de clase mundial do momento.
Gañadores do Gran Premio de Gran Marrocos
O fondo de cor rosa indica unha carreira que non forma parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un.
(145480) 2005 TB190
(145480) 2005 TB190, provisionalmente designado coma 2005 TB190, é un obxecto trans-neptuniano (TNO) cunha magnitude absoluta de 4,7. Feito que o coloca coma un posible candidato a planeta anano.