cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manchester United F.C.
Marca global
Debido aos resultados cada vez mellores que o equipo foi obtendo na liga en relación a unha maior cota de dereitos televisivos, o éxito no campo xera aínda un maior ingreso para o equipo. Dende os comezos da Premier League, o Manchester United ten recibido a maior cota de ingresos xerada por un acordo de transmisión coa canle BSkyB. Do mesmo xeito, o club fíxose acredor constantemente aos máis altos ingresos comerciais que calquera outro equipo inglés. Na tempada 2005-2006, a división comercial do Manchester United xerou 51 millóns de libras en comparación cos 42,5 millóns do Chelsea, os 39,3 millóns do Liverpool, os 34 millóns do Arsenal e os 27,9 millóns do Newcastle United. Unha relación de patrocinio clave en todo isto ten sido coa compañía Nike, Inc., pois nun contrato asinado en 2002 por 303 millóns de libras durante trece anos, xestiona as operacións de mercadotecnía do club como parte dunha asociación entre o club e a empresa. A través do Manchester United Finance e do esquema de afiliación do club, One United, aqueles que teñen unha afinidade polo club poden mercar unha serie de mercancías e servizos propios da marca. Amais do anterior, os servizos do equipo nos medios de comunicación -tales como a canle de televisión do club, MUTV- permitiron que o Manchester United estenda a súa base de seguidores a unha cifra aínda maior á que é capaz de albergar no seu estadio Old Trafford.
Patrocinio
Nun contrato inicial de cinco anos de duración cun valor de 500 000 libras, a xaponesa Sharp Electronics converteuse no primeiro patrocinador das camisolas do club, xusto a comezos da tempada 1982-83, unha relación que prevaleceu ata o final da tempada 1999-2000, cando a operadora de telefonía móbil Vodafone asinou un contrato por 30 millóns de libras de catro anos de duración. Vodafone aceptou estender o acordo por outros catro anos ao finalizar o contrato orixinal (desta vez por 36 millóns de libras), con todo tras só dúas tempadas decidiron aplicar unha cláusula de ruptura para concentrar o seu labor de patrocinio na Champions League.
Ao principio da tempada 2006-07, a aseguradora estadounidense AIG accedeu a asinar un contrato de catro anos por 56,5 millóns de libras, o cal acabaría converténdose a finais de 2006 no contrato máis valioso a nivel mundial. Para o arranque da tempada 2010-11, a aseguradora estadounidense Aon converteuse na principal patrocinadora do club nun novo contrato de catro anos, que foi catalogado como o máis valioso en toda a historia do club, ao terse asinado por 80 millóns de libras. Isto convérteo ademais no acordo de patrocinio de camisola máis lucrativo na historia do fútbol. En xullo de 2012, a automotriz estadounidense General Motors asinou un acordo de sete anos co club para substituír a Aon como patrocinador, polo que a partir da tempada 2014-15, a camisola do equipo contou co logotipo de Chevrolet.
A empresa fabricante do primeiro uniforme empregado polo equipo foi Umbro, ata que en 1975 asinou un acordo de cinco anos de duración con Admiral. Adidas asinou un acordo en 1980 antes de que Umbro volvese a asinar un contrato en 1992. O patrocinio de Umbro durou dez anos, sendo seguido por Nike, que estableceu un novo récord ao asinar un acordo con valor de 302,9 millóns de libras que duraría ata 2015. Unha serie de réplicas oficiais das camisolas do club cun custo total de 3,8 millóns de libras vendéronse durante os primeiros 22 meses na compañía. Xunto a Nike e Aon, o club tivo varios patrocinadores menores entre os que se encontran a automotriz Audi e a cervexeira Budweiser.
Adidas pasaría a vestir o Manchester United a partir de 2015. O cadro inglés asinaría un contrato multimillonario coa marca alemá e rompería así o seu vínculo con Nike, que remontaba a 2002. De acordo con Goal.com, o trato pecharíase en torno aos 600 millóns de libras. A fonte mencionada non cita por canto tempo sería.
Álbums e temas musicais
Dende antes de 1968, o club ten posto á venda algunhas melodías e álbums musicais considerados oficiais. Algúns deles tiveron unha boa recepción logo do seu lanzamento, chegando en ocasións a situarse nos primeiros postos de popularidade nos charts de Inglaterra. O primeiro compilatorio comercializado oficialmente titulouse United, United, descoñecéndose a data exacta do seu lanzamento. En 1968, debutou o álbum The European Cup's All Yours para conmemorar a Copa Europea obtida polo United ese ano. Dous anos despois, en 1970, o tema «Belfast Boy» chegou ao posto 32 nos charts británicos. Ese mesmo ano, o empresario Larry Page persuadiu ao club para gravar o álbum Singalong With Manchester United. Dende aquela teñen xurdido diversos compilatorios e temas musicais, incluíndo «Glory Glory Man United» (empregado para a final da FA Cup de 1973; que chegou ao posto número 13 no chart británico), «We All Follow Man United» (igualmente na FA Cup de 1975, acadou o posto 10 do chart), «Come On You Reds» (o máis exitoso do club, estreado en 1994 e gravado xunto coa banda de hard rock Status Quo; pasou dúas semanas no primeiro posto do chart non só británico senón tamén irlandés, maltés e dalgúns países escandinavos), «We're Gonna Do It Again» (1995; chegou ao sexto posto do chart británico), «Move Move Move (The Red Tribe)» (1996), «Sing Up For The Champions!» (1997), Come On You Reds - 20 Manchester United Classics (1998) e «You Raise Me Up» (2005; a xeito de homenaxe luctuosa ao xogador George Best).
Propiedade e finanzas
Promovido ao cargo de presidente uns días despois do desastre de Múnic, Louis Edwards, un amigo de Busby, comezou a adquirir accións do club; logo dun investimento de case 40 000 GBP, acumulou unha porcentaxe de participación do 54%, polo que asumiu o control do equipo en 1964. Cando Lillian Gibson faleceu a principios de 1971, as súas accións pasaron a Alan Gibson, que vendeu unha porcentaxe delas ao fillo de Louis Edwards, Martin, en 1978; Martin Edwards converteuse en presidente do club logo da morte de seu pai en 1980. O magnate dos medios de comunicación Robert Maxwell tentou mercar o Man Utd en 1984, aínda que non logrou chegar a un acordo con Edwards. En 1989, Edwards tratou de vender o club a Michael Knighton por 20 millóns GBP, mais a venda non logrou concretarse e Knighton, en cambio, uniuse á xunta directiva.
O Manchester United empezou a cotizar no mercado de valores en xuño de 1991 -onde alcanzou un valor de 6,7 millóns GBP-, e recibiu outra oferta de compra en 1998, esta vez da empresa British Sky Broadcasting, de Rupert Murdoch. Isto provocou a formación do Shareholders United Against Murdoch -máis tarde renomeado como Manchester United Supporters' Trust- que anima aos partidarios a comprar accións do club nun intento para evitar calquera posible compra hostil. A xunta directiva do Manchester United aceptou unha oferta por 623 millóns GBP, mais a transacción foi bloqueada pola Comisión de Fusións e Monopolios en abril de 1999. Uns anos despois, emerxeu unha loita polo poder entre o adestrador do club Alex Ferguson e os seus compañeiros de carreiras de cabalos John Magnier e J. P. McManus, os cales gradualmente se foron convertendo nos principais accionistas. Nunha disputa que xurdiu a raíz da propiedade controvertida do cabalo Rock of Gibraltar, Magnier e McManus tentaron remover a Ferguson da súa posición como adestrador, e a xunta directiva respondeu ao levar investidores para así reducir a maioría dos irlandeses en cuestión de accións.
En maio de 2005, Malcolm Glazer comprou a participación do 28,7% en poder de McManus e Magnier, polo que adquiriu unha participación de control a través do seu vehículo de investimento Red Football Ltd, nunha toma de posesión de alto nivel onde se valorou o club en aproximadamente 800 millóns GBP -aproximadamente 1500 millóns USD daquela-. En xullo de 2006, o club anunciou un paquete de refinanciamento da débeda cun valor de 660 millóns GBP, o cal resultou nunha redución do 30% nos pagos de intereses anuais a 62 millóns GBP ao ano. En xaneiro de 2010, con débedas por 716,5 millóns GBP -equivalente a 1017 millóns GBP-, o Manchester United refinanciouse a través dunha emisión de bonos con valor de 504 millóns GBP, o que lle permitiu pagar a maior parte do empréstimo de 509 millóns GBP aos bancos internacionais. O interese anual devengado polos bonos -o cal vence o 1 de febreiro de 2017- é de aproximadamente 45 millóns GBP ao ano. A pesar da reestruturación, a débeda do club provocou protestas dos seareiros o 23 de xaneiro de 2010, tanto en Old Trafford como no Trafford Training Centre (tamén propiedade do club). Así, algúns grupos de partidarios alentaron aos seareiros a vestir as cores verde e ouro nos partidos, que eran as cores insignia do Newton Heath. O 30 de xaneiro, algunhas novas informaron de que o Manchester United Supporters' Trust celebrara reunións cun grupo de fans ricos alcumados en conxunto como os «Red Knights», cuxo plan é adquirir a porcentaxe de participación dos Glazer.
De acordo coa revista Forbes, contra finais de 2011 o Manchester United posúe un valor de 169 millóns USD, converténdose deste xeito no club con maior éxito financeiro do fútbol, seguido polo español Real Madrid e o alemán Bayern de Múnic. Do mesmo xeito, isto faino o segundo club deportivo máis valioso de calquera categoría -despois do equipo de béisbol estadounidense New York Yankees-. En agosto de 2011, circularon rumores de que os Glazer planeaban contactar coa prestataria financeira Credit Suisse Group, con miras a levar a cabo unha oferta pública de venda por mil millóns USD -aprox. 600 millóns GBP- na Bolsa de Singapur. Con todo, en xullo de 2012, o club anunciou os seus plans de cotizar na Bolsa de Nova York. Se ben cada acción sería vendida entre 16 e 20 USD como cifra inicial, o día en que se incorporou á bolsa -10 de agosto- o custo reduciuse a 14 USD, debido ás malas opinións de algúns analistas de Wall Street, así como ao previo debut de Facebook en dito mercado de valores, que non obtivo o resultado esperado polos seus propietarios. A pesar do anterior, o Manchester United valorouse en 2 300 millóns USD, co que se converteu no club de fútbol máis valioso en todo o mundo.
Cadro actual
Cadro actualizado a 22 de agosto de 2022.
Récords de xogadores
Os xogadores en letra grosa seguen a xogar actualmente no Manchester United.
Partidos xogados
miniatura|Ryan Giggs. ''Actualizado a 10 de decembro de 2019 de acordo co sitio web oficial de estatísticas.
Máximos goleadores
miniatura|Sir [[Bobby Charlton.]] ''Actualizado a 15 de agosto de 2016 de acordo co sitio web oficial de estatísticas:
Galardóns individuais
Os seguintes xogadores gañaron o Balón de Ouro mentres xogaban para o Manchester United:
Os seguintes xogadores gañaron o trofeo ao Xogador do ano da UEFA mentres xogaban para o Manchester United:
Os seguintes xogadores gañaron o trofeo FIFA World Player mentres xogaban para o Manchester United:
Os seguintes xogadores gañaron o FIFA Puskás Award mentres xogaban para o Manchester United:
Apoio
O Manchester United F.C. é considerado o club de fútbol máis popular do mundo, coa asistencia media máis alta de Europa. A base de fans do equipo a nivel mundial inclúe máis de 200 sucursais recoñecidas do Manchester United Supporters Club (MUSC), en canto menos 24 países distintos. O conxunto toma vantaxe deste apoio a través das súas xiras internacionais de verán. A empresa de contabilidade e consultores da industria deportiva Deloitte estimou que, en 2008, o Manchester United contaba con 75 millóns de fans en todo o mundo, mentres que outras fontes aseguraron que a cifra precisa estaba próxima aos 333 millóns de seguidores. En 2012, o sitio web oficial do equipo revelou que a cantidade de seareiros en todo o mundo é de 659 millóns.
Os seareiros están representados por dous organismos independentes: Independent Manchester United Supporters Association (IMUSA), que mantén vencellos próximos co club a través do foro de seareiros do MUFC, e Manchester United Supporters' Trust (MUST). Unha vez que a familia Glazer tomou o control do club en 2005, un grupo de seareiros creou un club escindido denominado Football Club United of Manchester. A tribuna oeste de Old Trafford .o extremo Stretford- é o extremo local e onde se encontra xeralmente o maior apoio vocal para o equipo durante os seus encontros como local.
Rivalidades
miniatura|Manchester City e Liverpool. O Manchester United ten rivalidades con catro equipos: Leeds United, Liverpool, Manchester City -co que disputa o derbi de Manchester- e Arsenal. Na actualidade, a maioría dos fans consideran o equipo da súa localidade veciña, o Liverpool, como o seu rival máis grandes debido ao éxito de ambos os clubs, xa que os dous son os equipos ingleses máis laureados.
A rivalidade co Liverpool xurdiu dunha competencia entre ambas as cidades durante a Revolución Industrial, cando Mánchester era notable pola súa industria téxtil mentres que Liverpool era maioritamente un porto. A rivalidade co Liverpool comezou durante a década de 1960, cando os dous clubs estaban entre os máis fortes de Inglaterra, competindo man a man polo título case cada tempada desde entón. Por outra banda, a «rivalidade das rosas» con Leeds ten a súa orixe na guerra das Dúas Rosas disputada entre a Casa de Lancaster e a Casa de York, onde Manchester United representa a Lancashire e Leeds a Yorkshire. Aínda que baseada nesta tradicional rivalidade entre Yorkshire e Lancashire, a rivalidade co Leeds United comezou durante a década de 1960, cando o Leeds se converteu nun dos equipo punteiros do país, continuando até a década de 1970 e 1980, posiblemente antes de chegar ao seu punto álxido cando o Leeds United superou ao Manchester no título de Liga de 1992. A competencia co Manchester City remóntase á época do Newton Heath, na década de 1890, e segue a ser forte debido a que os dous clubs levan xogando na mesma división durante gran parte da súa historia, esta rivalidade obedece a que ambos os equipos pertencen á mesma cidade inglesa, mentres que a disputa entre o Arsenal e os Red Devils débese á lixeira diferenza na cantidade de títulos de liga que posúe cada un, xa que ambos acaparan 33 títulos da Premier League (20 para o United e 13 para o Arsenal) e á cantidade de veces que ambos os conxuntos se enfrontaron.
Palmarés
O primeiro trofeo do Manchester United foi a Manchester Cup, título que conquistou aínda coa denominación de Newton Heath en 1886. En 1908, o equipo conseguiu o seu primeiro título de liga e, ao ano seguinte, conquistou a Copa de Inglaterra por primeira vez. Polo que respecta ao número de títulos gañados, a década de 1990 foi a máis exitosa para o Manchester United, que gañou nesta etapa 5 títulos de liga, 4 Copas de Inglaterra, 1 League Cup, 5 Supercopas de Inglaterra (unha delas compartida), 1 Liga de Campións da UEFA, 1 Recopa de Europa, 1 Supercopa de Europa e 1 Copa Intercontinental.
Actualmente é o club máis laureado da Premier League, con 20 títulos, amais de ser o primeiro equipo inglés en gañar a Liga de Campións da UEFA en 1968 e o único de Inglaterra en ser campión da Copa Intercontinental e o Mundial de Clubs. É o segundo equipo máis laureado da Copa de Inglaterra con 11, así como o máis laureado da Community Shield con 20.
O único trofeo notable que nunca conseguiu o club é a UEFA Europa League, aínda que alcanzou os cuartos de final na tempada 1984-85, e as semifinais do torneo precursor da competición, a Copa de Feiras, na tempada 1964-65.
Dobretes e tripletes
As competicións de curta duración como a Charity/Community Shield, Copa Intercontinental, Copa Mundial de Clubs da FIFA ou Supercopa de Europa non se adoitan considerar como trofeos que contribúan a un dobrete ou triplete.
Francis Barlow
miniatura|Baralla, sobre 1679, Francis Barlow V&A Museum no. 20366:1 a 52. miniatura|Coursing the Hare, ilustración de Francis Barlow a The Gentleman's Recreation de [[Richard Blome, 1686.]]
Francis Barlow, nado no Linconshire en 1626 e finado en 1704, foi un pintor e ilustrador inglés.
Traxectoria
A partir de 1653 traballou en Londres como pintor de paxaros e outros animais. Foi tamén o pai da pintura deportiva británica. En 1682 Barlow realizou The Horrid Hellish Popish Plot, probablemente a segunda tira cómica que se fixo.
Barlow morreu na pobreza, aínda que non se coñece a data exacta. O enterro foi o 11 de agosto de 1704.
John Jacob Astor IV
John Jacob Astor IV, nado en Rhinebeck (Nova York) o 13 de xullo de 1864 e finado no Atlántico Norte o 15 de abril de 1912, foi un militar co grao de coronel de reserva, escritor e destacado empresario pertencente á alta sociedade dos Estados Unidos que finou no afundimento do RMS Titanic en 1912.
Foi o bisneto e herdeiro da fortuna do seu avó John Jacob Astor, un rico investidor de bens raíz e traficante de opio e peles de orixe alemá. A familia Astor foi a primeira familia en enriquecerse nos Estados Unidos.
Gradualismo filético
miniatura|300px|O gradualismo filético, arriba, consiste nun cambio evolutivo constante en pequenos pasos, en contraste co [[equilibrio puntuado]] miniatura|300px|Aparentemente os cambios súpetos poden explicarse por [[macromutacións ou por episodios relativamente rápidos de evolución gradual, xa que 10000 anos apenas deixan restos no rexistro fósil.]]
O gradualismo filético é un modelo de evolución que teoriza que a maior parte da especiación é lenta, uniforme e gradual. Cando ten lugar a evolución dese modo, débese xeralmente á constante e estable transformación dunha especie completa noutra nova (por medio dun proceso chamado anaxénese). Deste modo, non hai unha liña clara de demarcación entre unha especie ancestral e unha especie descendente, a menos que ocorra unha separación (cladoxénese). A teoría contrasta co equilibrio puntuado.
Historia
A palabra filético deriva do grego φυλετικός phūletikos, que significa liña de descendencia. O gradualismo filético contrasta coa teoría do equilibrio puntuado, que propuxo que a maioría da evolución ocorre illada en raros episodios de rápida evolución, cando unha soa especie se divide en dúas especies distintas, seguida dun longo período de estase sen cambio. Estes modelos contrastan ambos coa evolución a ritmo variable ("variable speedism" na literatura inglesa), que mantén que diferentes especies evolucionan a distintas velocidades, e que non hai ningunha razón para acentuar unha velocidade de cambio sobre outra.
O biólogo evolutivo Richard Dawkins argumentou que o gradualismo a velocidade constante non está presente na literatura profesional, polo que o termo serve só como un subterfuxio para os partidarios do equilibrio puntuado. No seu libro The Blind Watchmaker (O reloxeiro cego), Dawkins sinala que o propio Charles Darwin non era un gradualista de velocidade constante, como suxerían Niles Eldredge e Stephen Jay Gould. Na primeira edición de A orixe das especies, Darwin afirmou que "especies de diferentes xéneros e clases non cambiaron á mesma velocidade, ou no mesmo grao. Nos estratos terciarios máis antigos aínda poden encontrarse unhas poucas cunchas en medio dunha multitude de formas extintas... A Lingula silúrica difire pero pouco das especies vivas deste xénero".
Lingula é un dos poucos braquiópodos que sobreviven hoxe pero que tamén se coñecen por fósiles de hai 500 millóns de anos. Na quinta edición de A orixe das especies, Darwin escribiu que "os períodos durante os cales as especies sufriron modificacións, aínda que longos se os medimos en anos, probablemente foron curtos en comparación cos períodos durante os cales manteñen a mesma forma".
David M. Brown
David McDowell Brown foi un astronauta estadounidense que participou na misión STS-107, na que faleceu ao desintegrarse o transbordador espacial Columbia durante a reentrada atmosférica. Pasou un total de 15,93 días no espazo.
Traxectoria
Brown naceu o 16 de abril de 1956 en Arlington, Virxinia. Estaba solteiro e era graduado en bioloxía pola Facultade de William e Mary en 1978 e en medicina pola Escola de Medicina de Virginia Este en 1982.
Foi seleccionado pola NASA en abril de 1996 e tras dous anos de adestramento e avaliación pasou a ser especialista de misión. Faleceu xunto co resto da tripulación durante a súa primeira e única misión, a STS-107 do transbordador Columbia, cando o vehículo se destruíu durante a reentrada atmosférica, o 1 de febreiro de 2003.
Vilaia de Relizane
Relizane (en lingua árabe ولاية غليزان) é unha provincia (wilaya) de Alxeria. A súa capital é Relizane.
Divisións administrativas
A provincia divídese en 13 distritos (daïras), dos que se debullan 38 municipalidades.
Gaita
miniatura|Gaita tradicional sueca. A gaita é un instrumento musical de vento que na súa forma máis simple consiste nunha bolsa de coiro (fol), no que se almacena o ar que fai que soe o instrumento, ao que se ligan varios tubos, un polo que se sopra (soprete) e un ou varios tubos sonoros, como o tubo melódico (punteiro) e as varas, que varían entre cero e tres (na gaita galega denomínase roncón).
miniatura|Hümmelchen moderna
Historia
miniatura|esquerda|O gaiteiro, por [[Hendrik ter Brugghen.]] Non se sabe exactamente cando apareceu a gaita, existen algunhas evidencias perromanas mais son incertas, así unha escultura hitita en Euyuk datada no século XI a. C. pénsase que que podería conter unha representación dunha gaita pero é moi dubidosa como tamén unha figuriña de Susa do VIII a.C. A primeira mención segura dunha gaita data do século I d.C segundo testemuños de Suetonio sobre a habilidade de Nerón para tocar o utricularium (odre de coiro) e a descrición de Dión Crisóstomo de como se tocaba. En Europa non se volven ter referencias da gaita ata o século IX e X e foi na Baixa Idade Media cando a gaita obtén gran popularidade en toda Europa, entrando en decadencia a partir do século XVIII, agás nas zonas máis estremeiras: Galicia, Asturias,Cantabria, Escocia, Irlanda e Bretaña.
Antigüidade
Semella que a gaita foi desenvolvida dun instrumento similar á charamela e coexistiu con ela. De feito sobreviven varias tradicións musicais que combinan a gaita con charamelas ou instrumentos semellantes, na Bretaña, Galicia, Italia, Cataluña e Istria. Descoñécese o momento no que se engadiu o fol á base da charamela pero existe o termo aramaico sum·pon·yah´ (סומפניה), que aparece na Biblia en Daniel 3:5 10 e 15, e que aínda que foi traducido como "docemelé" (un instrumento de corda) e "sinfonía", nas traducións modernas tamén aparece recollido como "gaita". Koehler and Baumgartner's Lexicon in Veteris Testamenti Libros dálle este último significado (Leiden 1958, p. 1103).
Posiblemente a referencia escrita máis antiga dun instrumento considerado como gaita prodúcese cara o 400 a. de C. cando Aristófanes, un poeta ateniense, menciona ós gaiteiros de Tebas, cidade inimiga de Atenas naquela época, e sinala que tocaban gaitas (askaulos) feitas con pelico de can e con punteiros de óso.
Varios séculos despois Suetonio, en "Vida dos Doce Césares", describe que o emperador romano Nerón tocou a tiba utricularis en público como penalización por non gañar un concurso de poesía. Dión Crisóstomo, un poeta romano do século I d. de C. escribu nas súas "Oracións" que o gobernante da época, tamén posiblemente Nerón, podía tocar a gaita ("aulein") coa súa boca e coa axila. Destas testemuñas deduciuse que Nerón podía tocar a gaita de fol. Así mesmo, tamén existe unha moeda de Nerón que amosa unha gaita, de acordo coa edición de 1927 do "Grove Dictionary of Music and Musicians".
Expansión e desenvolvemento
miniatura|dereita|Un detalle dun cadro de [[Hieronymus Bosch que amosa dous gaiteiros]] Antes do século XII só sobreviven uns poucos gravados pictos, irlandeses e célticos que amosan que durante a Alta Idade Media seguiron empregándose as gaitas como instrumentos musicais.
A popularidade das gaitas e charamelas comezou a partir do século XII, posiblemente asociado ó esplendor e desenvolvemento musical de varios lugares de Europa. Moitos modelos de gaita comezaron a desenvolverse durante esta época. Dise que Robert Bruce, rei de Escocia, partiu á Batalla de Bannockburn (1314) acompañado de gaiteiros.
Os modelos que se conservan de gaitas anteriores ó século XVIII son extremadamente raros, pero consérvanse numerosas pinturas, debuxos, gravados e ilustracións manuscritas. As diverxencias adoitan ser enormes, pero parece que os fabricantes de gaitas da época eran na súa maior parte marcenarios ou artesáns da madeira con coñecementos musicais e artesanais moi rudimentarios.
Relevo de gaiteiro no mosteiro catalán de Santes Creus|miniatura|200px|esquerda O papel da gaita na música variou sensiblemente de lugar a lugar, pero en Bulgaria dise que "Unha voda sen gaita é coma un funeral" e na Bretaña é un elemento popular nos festivais relixiosos. Tamén na Bretaña e nas Illas Británicas os gaiteiros se converteron en parte dos ministreis itinerantes, actuando coma mensaxeiros e estendendo novas e música por onde viaxaban. En Escocia os gaiteiros comezaron a desprazar ós arpistas, os principais músicos célticos dende época romana, cara ó século XVI. En 1760 Joseph MacDonald escribiu en Escocia Compleat Theory, o primeiro estudo serio da gaita e da música de gaita. En Inglaterra, William Dixon xa escribira un manuscrito cara a década de 1730 referente á música das "border pipes" (gaitas das bordas), moi semellantes ás gaitas escocesas modernas, pero que constitúen un modelo de gaita distinto. Dixon recolleu moitas melodías populares que posteriormente serían reimpresas noutras obras semellantes. A comezos do século XIX, John Peacok recolleu moitas melodías de Dixon na súa escolma.
A medida que a música clásica occidental se desenvolvía, tanto en termos de sofisticación musical e tecnoloxía instrumental, as gaitas de moitos países perderon popularidade nas orquestras, desaparecendo en moitos casos ata o século XX.
Historia recente
miniatura|200px|Gaiteiros en [[Celanova]] miniatura|200px|Na rúa Barcelona da [[A Coruña|Coruña]] Coa expansión do Imperio Británico, tamén se difundiu a gaita escocesa ("Great Highland Bagpipe"), grazas ós soldados de orixe escocesa. Porén, o rexurdimento da gaita escocesa e doutros modelos foi excepcional e pódese dicir que ata despois da segunda guerra mundial, moitas formas tradicionais de gaita entraron en decadencia e comenzaron a ser desprazadas por instrumentos de tradición máis clásica como o violín e posteriormente polo gramófono e a radio. A gaita sobreviviu na música tradicional e nalgúns grupos pechados, como por exemplo as forzas policiais de Escocia, Canadá, Australia e os Estados Unidos (aínda que non moi estendida), así como bandas folclóricas e populares. Progresivamente foi recuperando outros ámbitos como funerais militares, civís, vodas, bailes, festas e romarías.
Dende a Segunda Guerra Mundial a gaita experimentou un certo renacemento, fomentado pola popularidade da música e os bailes folclóricos, que salvou da extinción moitos modelos de gaita que foran extremadamente populares. En Gran Bretaña xurdiu o concepto da "pipe banda" e na Bretaña da "bagad". En España úsase o termo de "banda de gaitas".
Nos países anglosaxóns o músico de gaita é coñecido como "bagpiper" ou "piper"; de feito existe o apelido Piper neses países. Outros termos europeos son "Pfeiffer" (alemán), "Gaiteiro" (Galego-Portugués), "Gaiteru" (Asturiano), "Gaitero" (castelán), "Dudák" ou "Gajdar" (checo), "Dudás", "Sipos" ou "Gajdos" (húngaro), "Tsambounieris" (grego), "Gaidar" (búlgaro e ruso: Гайдар) e "Dudziak" (polaco).
A finais do século XX inventáronse varios modelos de gaita electrónica. A primeira gaita MIDI foi desenvolvida polo gaiteiro asturiano José Ángel Hevia Velasco, máis coñecido como Hevia.
Algúns modelos permiten ó músico seleccionar o son de varias gaitas diferentes, así como as claves. Aínda que non son moi usadas debido a limitacións técnicas, atoparon uso como instrumento de práctica, xa que o seu son pode ser silenciado e conectado a auriculares.
O Pitt Rivers Museum en Inglaterra contén unha colección de gaitas de todo o mundo, e o Museo de la Gaita en Xixón, Asturias, fundado en 1965, amosa gaitas de todo o mundo. A Escola Municipal de Artes e Oficios de Vigo ten unha sala coa colección de gaitas de Antón Corral
Etimoloxía
En organografía a gaita coñécese como cornamusa, termo que deriva do latín cornu ("corno") e musa ("musa"). A orixe da palabra gaita atribúena algúns ao árabe "al-ghaita" (palabra común aínda hoxe a todo o Magreb) ou á lingua dos suevos (semellante á lingua gótica): gaits significaba cabra nesta última, dado que, tradicionalmente, o fol da gaita se construía co pelexo dunha cabra. Á súa vez esta palabra viría do protoindoeuropeo *ghaido-.
Hai termos similares noutras linguas dispares, así por exemplo gaida (búlgaro), gajde (macedonio, polaco etc.).
Gaitas de fol con punteiro cónico
A conicidade do punteiro atribúe a esas gaitas unha potencia sonora maior, aliada xeralmente a unha palleta dupla (na que a resistencia das láminas a torna máis potente do que a palleta simple). A dixitación do punteiro adoita ser aberta ou semifechada. En xeral, no(s) seu(s) bordón(s) úsase pallón. Son gaitas presentes na súa maioría no oeste europeo, constituíndo entre si subgrupos no que se refire a outros pormenores (grupo ibérico, franco, bretón etc.). A maioría dos modelos é insuflada por medio dun soprete. Algúns exemplos de gaitas dese tipo:
Gaitas con punteiro cilíndrico
Moitas gaitas de punteiro cilíndrico gozaron de maior aprecio a partir do período barroco por seren excelentes instrumentos de cámara. Iso se debe ao feito de presentaren son xeralmente máis doce e suave, grazas ao torneado a e á palleta simple e ao lumen cilíndrico do punteiro. A partir do período barroco proliferaron diferentes modelos do instrumento, en especial en Francia e Alemaña. Ha de se frisar, con todo, que existen modelos con palleta dupla no punteiro. A dixitación pode variar do aberto e semifechado ao fechado, dependendo do modelo. Gran parte desas gaitas é insuflada por fol mecánico (ar frío). Moitos modelos cilíndricos compóñense de punteiro duplo. Algúns exemplos de gaitas con punteiro cilíndrico:
Ar quente e ar frío
Existe aínda unha distinción entre as gaitas de fol: as que son insufladas por medio dun soprete –chamadas de ar quente (ou húmidas) por necesitaren do folgo do músico– e as que son insufladas por un fol mecánico –chamadas de ar frío (ou secas).
A pesar do que moitos pensan, esa distinción non é, nin musical nin morfoloxicamente, moi relevante. Iso débese a que o sistema sonoro das palletas, aínda que presentando diferenzas perante o nivel de humidade de cada sistema, permanece practicamente o mesmo. Tanto é así que moitos instrumentos tradicionalmente de ar quente se poden encontran con fol mecánico e viceversa. Non debe deixarse de salientar, con todo, as diferentes técnicas para insuflar, cada cal con movementos adecuados ao tempero ideal da gaita (o control de presión do ar interno) e mailo grao de conservación da palleta que nas gaitas secas é moito maior que nas húmidas.
A distinción canto ao torneamento do punteiro e os tipos de palletas utilizados son moito máis relevantes para os musicólogos.
Jordi Turull
Jordi Turull i Negre, nado en Parets del Vallès (Barcelona) o 6 de setembro de 1966, é un político catalán, membro do Partit Demòcrata Europeu Català (PDeCAT). Foi deputado no Parlament de Catalunya entre 2004 e 2018, e en 2017 exerceu de conselleiro de Presidencia e voceiro do Govern.
Licenciado en dereito, militou desde novo en Convergència Democràtica de Catalunya (CDC) e comezou a súa traxectoria política como concelleiro na súa localidade natal. Posteriormente, pertenceu aos grupos parlamentarios de Convergència i Unió (CiU), Junts pel Sí (JxSí) e Junts per Catalunya (JxCat), chegando a ser na IX lexislatura o presidente do grupo de Junts pel Sí. Foi cesado como conselleiro do executivo catalán en outubro de 2017 tras a aplicación do artigo 155 da Constitución española en Cataluña.
Desde marzo de 2018 atópase en situación de prisión preventiva, acusado de presuntos delitos de rebelión, malversación e sedición en relación coa celebración do referendo de independencia de Cataluña do 1 de outubro de 2017. O xuízo comezou o 12 de febreiro de 2019 e en outubro dese mesmo ano foi condenado polo Tribunal Supremo de España a 12 anos de prisión e inhabilitación polos delitos de sedición e malversación.
Ángela Pardo Celada
Ángela Pardo Celada, nada en Becerreá o 11 de marzo de 1904 e finada en Lugo o 25 de setembro de 1988,  foi unha xinecóloga galega.
Traxectoria
Era filla dun xinecólogo de ideoloxía liberal. En 1920 trasladouse a Madrid para estudar Odontoloxía, vivindo na Residencia de Señoritas. Logo cambiou para estudar Medicina, carreira que acabou en 1927, especializándose en xinecoloxía e puericultura. En 1930 marchou a Alemaña para continuar a súa formación. Ao seu regreso traballou como auxiliar no Laboratorio de Fisioloxía, dirixido por Juan Negrín, en Madrid e foi médica interina na maternidade de San Carlos, traballando con  Manuel Varela Radio catedrático de Obstetricia na Universidade Central. Realizou os estudos de doutoramento nos laboratorios da Facultade de Medicina de Madrid, presentando a súa tese de doutoramento Contribución al estudio de la colesterina en 1940.
En 1940 abriu unha consulta privada en Lugo, onde estaba cando estalou a Guerra Civil, e que compaxinou co traballo na Seguridade Social onde chegou a ser Xefa do Servizo de Xinecoloxía no Hospital Xeral.
Linguaxe humana
A linguaxe humana é un sistema de signos vocais articulados mediante o cal as persoas se comunican entre si.
A linguaxe humana máis característica son as linguas naturais, mais tamén se usan outras, como o fume, as sirenas das fábricas, os semáforos, a roupa, os xestos etc.
Síntoma, símbolo e signo
Un síntoma ou indicio é un fenómeno ou acontecemento que está asociado a outro pola súa propia natureza. Así, o fume asóciase ao lume e a febre a unha infección. Pola experiencia relacionamos estas parellas e podemos deducir os segundos membros a partir do primeiros. A información que se obtén, porén, non parte dunha intención comunicativa por parte dunha persoa.
Un símbolo é un obxecto ou representación que garda relación de semellanza formal con aquilo ao que remite e que se transmite con intención comunicativa. Presenta un significante que reproduce de forma máis ou menos esquemática os trazos básicos do que significa. Son exemplos de símbolos os deseños que representan nubes ou o sol nunha cámara fotográfica e que orientan sobre o seu uso. Un símbolo é interpretábel por aquel que coñece os feitos aos que se remite. Os símbolos están inmersos nunha cultura e, cando se alcanzan certos graos de abstracción só se entenden dentro dun sistema cultural dado. É o caso, por exemplo, da cruz e a media lúa como símbolos de dúas relixións. O mesmo símbolo (ou deseño ou significante) pode estar asociado a un significado diferente cando ese significante está inmerso en culturas ou contextos distintos; así, as cruces esvásticas nos gravados rupestres ou na ideoloxía nazi.
Un signo. é tamén un obxecto ou representación que se transmite con intención comunicativa mais no que non existe unha motivación nin semellanza formal entre o significante (aquilo que empregamos para representalo) e o significado (o obxecto ou idea ao que se fai referencia). A asociación de significante e significado é puramente convencional. Un exemplo de sistema de signos é o dos semáforos.
Nos Estados Unidos esta terminoloxía varía un pouco e úsase índice ou indicio para a nosa síntoma, icona para o noso símbolo e símbolo para o noso signo.
Código e mensaxe
Un código é un conxunto de símbolos ou signos máis as regras para a súa combinación correcta.
Unha mensaxe é unha utilización concreta válida de signos ou símbolos pertencentes a un código.
Tanto a emisión (codificación) como a recepción (decodificación) dunha mensaxe esixen que o emisor e o receptor coñezan o código. Nun texto cifrado o receptor non entenderá a mensaxe se non coñece o código.
Lingua e fala
Saussure, fundador da lingüística moderna, distinguiu entre os conceptos de lingua e fala e fixo desta dicotomía un dos seus alicerces. No sistema de comunicación que son as linguas naturais, a lingua é o código e a fala é a súa actualización. A lingua, polo tanto, é unha entidade abstracta.
Noam Chomsky acentuou esta diferenza introducindo os conceptos de competencia e actuación ou realización. Competencia é o coñecemento que todo falante ten dunha lingua; actuación é a posta en práctica dese coñecemento en actos de fala concretos. Para Chomsky a competencia non é abstracta e independente dos individuos senón que depende deles e ten unha orixe xenética.
Teoría da Información e Lingüística
Para que se produza un acto de comunicación precísase dun emisor, un receptor e unha mensaxe, Ademais, a mensaxe ha de ser formulada nun código coñecido polo emisor e polo receptor e ha de circular por un medio ou canal. A mensaxe ten un referente, os obxectos ou ideas a que fai referencia. O ruído son os fenómenos que poden perturbar a comunicación; para superalo recórrese a información adicional, non necesaria, que se chama redundancia.
Tricosurinos
A dos tricosurinos (Trichosurini) é unha tribo de mamíferos marsupiais australidelfos da orde dos diprotodontes, suborde dos falanxeroideos e familia dos falanxéridos, unha das dúas en que se divide a subfamilia dos falanxerinos.
Comprende un total de 8 especies, subdivididas en tres xéneros, Strigocuscus, Trichosurus e Wyulda, coñecidas na bibliografía internacional, entre outros, cos nomes de cuscús e pósums.
Características
Os tricosurinos teñen un tamaño comprendido entre o das ratas e os raposos (lonxitude de cabeza e tronco, entre os 32 e os 58 cm, lonxitude da cola, entre os 24 e os 38 cm). Teñen as orellas de tamaño mediano, triangulares, sen pelo, e repregábeis sobre si mesmas. A pelaxe é suave e densa, de cores moi variadas. A cola, sen pelo na parte inferior, é prénsil.
Descrición
A tribo foi descrita en 1911 polo biólogo australiano Theodore Thomson Flynn en ''Papers and Proceedings Roy. Soc. Tasmania'', 1911: 120.
Conferencia de Nyon
miniatura|right|600px|Mapa do Mediterráneo cos nomes de varios dos estados e mares involucrados na conferencia. A conferencia de Nyon foi unha conferencia diplomática que tivo lugar en Nyon, Suíza, en setembro de 1937 para debater os ataques no transporte marítimo internacional de mercancías no mar Mediterráneo durante a guerra civil española. A conferencia convocouse debido en parte ás accións de guerra submarina sen restricións levadas a cabo por Italia, malia que o acordo final da conferencia non acusou a Italia directamente, referíndose a estes ataques como "pirataría" por parte dun organismo non identificado. Italia non estaba oficialmente en guerra, e non se identificara ningún dos submarinos. A conferencia deseñouse para reforzar a non intervención na guerra civil española. O Reino Unido e Francia lideraron a conferencia, á que tamén asistiron Bulgaria, Exipto, Grecia, Romanía, Turquía, a Unión Soviética e Iugoslavia.
O primeiro acordo, asinado o 14 de setembro de 1937, incluía plans para contraatacar a calquera submarino agresivo. Establecéronse patrullas navais, co Reino Unido e Francia patrullando gran parte do Mediterráneo occidental e partes do leste, e o resto de asinantes patrullando as súas propias augas. Decidiuse permitirlle a Italia unirse ó acordo e patrullar o mar Tirreno se así o desexaba. Tres días despois asinouse un segundo acordo, aplicando disposicións semellantes para os navíos de superficie. Italia e Alemaña non asistiron á conferencia, malia que Italia si realizou patrullas navais a partir de novembro de 1937. En contraste coa maioría de accións e disposicións do Comité de Non Intervención e da Liga das Nacións, a conferencia de Nyon tivo éxito na aplicación das disposicións acordadas.
Contexto e organización
O Comité de Non Intervención, un grupo de 24 nacións establecido en 1936 e con sede en Londres, tentara restrinxir o fluxo de armamento cara ós dous bandos da guerra civil española. Para o Reino Unido este comité formaba parte das políticas de pacificación de cara a Alemaña e Italia e procuraba previr que unha guerra subsidiaria – con Italia e Alemaña apoiando a coalición nacionalista de Franco por un lado e a Unión Soviética apoiando á facción republicana polo outro – escalase ata chegar a converterse nun conflito maior en Europa. O 2 de xaneiro de 1937 o Reino Unido e Italia asinaran un "Acordo de Cabaleiros" no que cada un deles acordaba respectar os dereitos do outro no Mediterráneo procurando mellorar as relacións anglo-italianas. En maio de 1937 Neville Chamberlain sucedeu a Stanley Baldwin como primeiro ministro do Reino Unido e adoptou unha nova política de tratar directamente con Alemaña e Italia. Os británicos consideraban que poderían convencer a Italia de que abandonase a Alemaña por medio dunha política de pacificación.
Tricosurinos
Clasificación
A tribo comprende os xéneros e as especies seguintes:
Tribo Trichosurini Flynn, 1911
Presidente de Albania
miniatura|110px|Brasón de Albania. O Presidente de Albania é o xefe de Estado, escollido para un período de 5 anos pola Asemblea da República por voto secreto. Necesita recibir o 50% máis un dos votos de tódolos deputados. O actual presidente é Bujar Nishani, escollido en xullo de 2012.
Conferencia de Nyon
Contexto e organización
Seguindo o plan do Comité de Non Intervención, apostáronse observadores neutrais en portos e fronteiras españolas. Este plan tamén asignaba zonas de patrulla para o Reino Unido, Francia, Alemaña e ITalia, coas patrullas comezando en abril de 1937. Tralos ataques sobre o cruceiro alemán Leipzig o 15 e o 18 de xuño de 1937, Alemaña e Italia retiráronse destas patrullas. O Reino Unido e Francia ofrecéronse a substituílos nas patrullas das súas seccións, pero estes consideraron que esas patrullas serían demasiado parciais. O almirantado británico propuxo catro plans en resposta ós ataques a transportes británicos, favorecendo o envío de recursos significativos ó Mediterráneo como a mellor solución, xa que as medidas de control establecidas previamente non deran bos resultados. Como sospeitaban os outros países, Italia estivera detrás de varios destes ataques. Malia que oficialmente non estaban en guerra, o liderado italiano ordenara comezar ataques submarinos sen restricións, ós que tódalas referencias nos debates denominaban como unha campaña de "pirataría" sen mencionar explicitamente a implicación italiana. Estes plans serían a base para unha futura reunión sobre o Mediterráneo, proposta polo ministro francés de exteriores Yvon Delbos. Mentres tanto, na noite do 30 de agosto de 1937 o submarino italiano Iride atacou sen éxito ó destrutor británico Havock con torpedos entre o golfo de Valencia e as Illas Baleares, reforzando a postura escéptica do secretario británico de exteriores Anthony Eden de cara a Italia. Tras este ataque o representante británico en Roma presentoulle unha protesta ó ministro italiano de asuntos exteriores, mais non obtivo ningunha resposta.
Presidente de Albania
O presidente ten poder para garantir a observación da constitución do país e todas as leis, e tamén é o comandante en xefe das forzas armadas. Exerce os poderes da Asemblea da República mentres esta no estea en sesión.
Conferencia de Nyon
Contexto e organización
Entre o 5 e o 6 de setembro os británicos dispuxeron unha conferencia con tódolos estados que tiñan parte da liña de costa do Mediterráneo, xunto con Alemaña. A conferencia tería lugar en Nyon, Suíza, evitando Xenebra pola asociación italiana coas accións da Liga das Nacións sobre a crise Abisinia. O Reino Unido aceptou a petición de Francia de estenderlle unha invitación á Unión Soviética, pero bloqueou o intento francés de invitar a un representante da República Española. Portugal pola súa banda expresou publicamente a súa sorpresa por non recibir unha invitación para a conferencia. Camille Chautemps, o novo primeiro ministro de Francia, opúxose á intervención directa na cuestión española. A Unión Soviética aceptou a invitación, indicando que utilizaría esta oportunidade para culpar a Italia dos ataques ós transportes. O goberno soviético acusou formalmente a Italia de afundir dous navíos mercantes soviéticos, o Timiryazev e o Blagoev, acusación que os italianos tacharon de "agresiva e ofensiva". Segundo o historiador Hugh Thomas, isto podería interpretarse como un intento por parte da Unión Soviética de influír a Italia e Alemaña para que non asistisen á conferencia. Alemaña rexeitou a invitación, afirmando que a pirataría e outras cuestións a tratar na conferencia deberían manexarse únicament nas reunións normais do Comité de Non Intervención, e non nunha conferencia como a que se preparaba para Nyon. O Reino Unido e Francia rexeitaron a suxestión alemá, continuando cos preparativos da conferencia. Pouco tempo despois Italia rexeitou a invitación tamén, aludindo motivos semellantes a Alemaña, e indicando que o Comité de Non Intervención presentaba tamén a vantaxe de incluír a outras potencias europeas, principalmente Polonia e Portugal.
Disposicións
O persoal naval británico e francés rexeitou a idea de establecer un sistema de convois nos bosquexos das propostas para a conferencia. Os británicos desexaban centrarse na limitación da actividade submarina, teorizando que o enfoque sobre os ataques submarinos encubertos axudaría a evitar unha confrontación, mentres que os franceses consideraban os navíos de superficie e as aeronaves igual de importantes. Os franceses tamén rexeitaron un posible plan para crear escuadróns multinacionais, descontentos coa posibilidade de que navíos franceses puidesen estar baixo mando estranxeiro. O 8 de setembro o Gabinete do Reino Unido debateu os posibles plans, incluíndo o establecemento de oito grupos de tres destrutores para o Mediterráneo occidental. Mantiveron conversas preliminares cos franceses o día 9 de setembro, e a conferencia deu comezo o 10 de setembro. Os actos da conferencia leváronse a cabo de dúas formas: con debates entre os británicos e os franceses, e con reunións formais de tódalas partes asistentes. Gran parte das outras nacións asistentes opuxéronse á participación da Armada soviética no Mediterráneo, polo que o Reino Unido e Francia acordaron encargarse das patrullas no mar Exeo, proposta que a Unión Soviética aceptou.