cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palíndromo (curtametraxe)
Argumento
Ana é unha rapaza de 10 anos que nunca logrou lembrar os seus soños. Na escola, logo de aprender o que son os números capicúa e as palabras que forman un palíndromo, comeza a obsesionarse coa palabra soños. Dálle pequenos agasallos aos seus amigos e amigas a cambio de que lle escriban os seus soños.
Nun pequeno maletín do que nunca se separa garda os papeliños cos soños dos demais. Xusto antes de comezar unha carreira de atletismo, o xuíz de pista dille que non pode correr co maletín. Tírao ao chan e ábrese, pero malia a desilusión inicial, logra gañar a carreira, e así comprende que non é necesario soñar para que se cumpran os soños.
Narración
A historia, narrada pola propia Ana, está contada de forma palindrómica. Conta con moitas escenas visionadas de adiante para atrás e repetidas despois ao revés, e viceversa.
Os interiores están gravados no CEIP de Maceda. Os exteriores están rodados en Pontevedra, á beira do río dos Gafos e no CGTD.
Real Sugar
"Real Sugar", escrita por Per Gessle, é unha canción interpretada polo dúo de pop sueco Roxette, lanzada como segundo single do seu álbum do 2001, Room Service, o 18 de xuño dese mesmo ano baixo o selo EMI e producido por Clarence Öfwerman.
Vicerreitoría de Estudantes, Cultura e Formación Continua da Universidade de Santiago de Compostela
A Vicerreitoría de Estudantes e Formación Continua é a encargada de levar á práctica os sinais de identidade que dirixen as accións da Universidade de Santiago de Compostela como ‘a universidade das persoas’. Esta encomenda lévase a cabo a través de varios servizos que asisten a todos os membros da comunidade universitaria dende unha perspectiva social.
Seixalbo, Ourense
San Breixo de Seixalbo é unha parroquia situada ó sur do concello de Ourense. En 2011, segundo o IGE, tiña 1088 habitantes (531 homes e 557 mulleres).
Ten unha extensión aproximada duns 6 km². Esténdese dende o cruzamento da antiga estrada de Celanova por San Cibrao das Viñas, ata o alto do Cumial, límite co concello de San Cibrao das Viñas, do que a separa o río Barbaña. A parroquia está atravesada pola ruta da Prata do camiño de Santiago. Na parroquia celébrase en xullo a Festa dos foros de Seixalbo.
Patrimonio
Seixalbo conta cunha parroquia chamada San Breixo que ten a súa festividade o día 23 de xuño cunha procesión polo centro da vila.
Agaméstor o Farsalio
Agaméstor o Farsalio (en grego Ἀγαμήστωρ ὁ Φαρσάλιος) foi un poeta helenístico menor natural de Farsalia (Grecia).
Seixalbo, Ourense
Patrimonio
No lugar de Zaín está a capela da Virxe do O, tamén coñecida como capela da Virxe da Esperanza ou da Expectación. Ten nave de planta rectangular con muros de cachotería concertada de granito. Na portada con arco de medio punto ten porta de dúas follas. A espadana é dun só arco, con pequeno campanil, rematada en cruz de pedra. A cuberta prolóngase até unha cercha apoiada en piares de madeira formando un acolledor cabido.
Agaméstor o Farsalio
Traxectoria
Segundo transmite Tzetzes, Agaméstor foi autor dun Ἑπιθαλάμιον τῆς Θέτιδος (Epitalamio das vodas de Tetis), do que só se conservaron catro versos. Nestes, o poeta afirma que o heroe Aquiles se chamou Pirísoo de pequeno.
Seixalbo, Ourense
Patrimonio
Nas Curuxeiras está a capela de San Blas, construída sobre unha plataforma horizontal. Ten planta rectangular, con muros de cachotería concertada de granito. A portada é adintelada, con porta de dúas follas e un pequeno oco na cara norte. A espadana é recente, con forma semicircular, rematada en cruz de pedra.
Preto desta capela está a Casona da Torre. Ten planta rectangular de dúas alturas, con muros de cachotería concertada. A fachada nordeste ten balcón e ventá singular. Accédese a ela por un portalón con arco. Segundo a tradición podería ter a súa orixe nunha antiga torre medieval
Aftonio
Aftonio de Antioquía (en grego Ἀφθόνιος Ἀντιοχεὺς ὁ Σύρος ), fins do século IV, retórico grego, foi discípulo de Libanio, mestre de retórica en Atenas e o famoso autor do libro de texto do terceiro nivel de ensino da lingua e a literatura grega en Bizancio, ao que se chegaba entre os 13 e 15 anos. Fixéronse famosos os seus catorce Progymnásmata (ou Exercicios de retórica), unha compilación de exercicios que abarcaban os distintos xéneros da composición retórica de discursos. Tamén escribiu corenta fábulas esópicas.
Traxectoria
Dos tres escritores desta obra, Aftonio é o último pola súa cronoloxía. Esta situación revela o seu lugar nunha tradición de retórica moi homoxénea e ben acreditada na práctica escolar durante unha longa etapa educativa, que vai desde o maxisterio de Teón (s. I) e logo Hermóxenes de Tarso (160-230) aos textos de Aftonio. Este escribe a finais do século IV ou comezos do V, e foi discípulo de Libanio, o prolífico orador e sofista, amigo do emperador Xuliano o Apóstata.
Segundo nos transmite Focio, chegou a ler as súas Declamationes, hoxe perdidas, polo que só nos chegou este opúsculo de retórica e unhas cantas fábulas de tipo esópico. A Suda di del que foi sofista e que compuxo os seus Progymnásmata para a Retórica de Hermóxenes de Tarso. A súa obra encaixa moi ben na continuación das definicións e análises literarias de Hermóxenes, xa que trata dos mesmo tópicos e temas que aquel, nesa mesma liña da preceptiva retórica.
Moitas definicións coinciden nos textos de todos os tratadistas retóricos, pero Aftonio engade claros exemplos, tratando de elementos da composición retórica ou literaria, como son as fábulas, as chríai, as sentenzas, os lugares comúns, os trazos do encomio, os do vituperio, etc.
Foca monxe
A foca monxe (Monachus monachus) é unha especie pertencente á familia dos fócidos.
Características
Os machos poden acadar os 3,40 metros de lonxitude, namentres as femias non pasan dos 2,50 metros. O lombo é escuro, sendo a parte ventral máis pálida. Non ten orellas e posúe unhas unllas fortes nas aletas dianteiras. Habita en costas e areais do mar Mediterráneo, en lugares de difícil acceso. É unha especie diúrna, sedentaria, que vive en pequenas colonias. Aliméntase de peixes, luras e crustáceos.
Distribución
Antigamente estendíase por todo o mar Mediterráneo e o mar Negro. Tamén estaba presente nas costas atlánticas de Marrocos, chegando ata as Illas Canarias e Madeira. A comezos do século XXI só sobreviven uns 500 exemplares. Trátase dunha especie en grave risco de extinción.
Primeiro ministro de Cuba
miniatura|Bandeira do Primeiro Ministro de Cuba. O Presidente do Consello de Ministros de Cuba, antes chamado Primeiro ministro entre 1940 e 1976, é o xefe de goberno da República de Cuba.
Segundo a Constitución cubana de 1940, que creou dito cargo, correspondíalle a función de axudar ao Presidente da República. Era designado xunto co resto dos membros do Consello de Ministros polo presidente da República. O primeiro ministro e o Consello de ministros eran responsables das súas accións ante calquera das dúas cámaras do Congreso (cámara dos deputados e do Senado). Calquera cámara lle podía retirar a súa confianza.
Na Constitución cubana de 1976, o Consello de Ministros é o responsable da administración do Estado e constitúe o goberno. Está dirixido polo presidente da República, que á súa vez é o presidente do Consello de Ministros.
En abril de 2019, entrou en vigor unha nova Constitución de Cuba, que recupera os cargos de Presidente da República e Primeiro ministro. Está previsto que a elección do novo primeiro ministro se realice antes de que remate o ano 2019.
A-57
Na actualidade, dividiuse para a súa tramitación en bastantes treitos, con diferentes estados. O único treito en obras é o traxecto entre Vilaboa e A Ermida, que pertence á circunvalación leste de Pontevedra.
A A-57 empezará na cidade da Coruña, aproveitará a autovía AC-14 dende o seu inicio ata a súa conexión coa A-6, irá ata Santiago ao oeste da N-550 e a AP-9. En Santiago de Compostela circunvalará polo oeste, creando unha auténtica circunvalación circular en dita cidade. Logo rodeará Padrón, Pontecesures e Valga polo oeste chegando a Curro onde haberá un gran nó de conexións coa AP-9, AG-41 a Sanxenxo e a futura AG-47 a Vilagarcía de Arousa. O último treito, coa tramitación máis avanzada e os proxectos construtivos listos, bordeará Pontevedra polo leste, en Vilaboa terá conexións coa AP-9 e a futura A-59 a Vigo, logo subirá polo monte para chegar á zona do Confurco, nas proximidades do Porriño, onde se conectará coa A-52 e a A-55.
Ata o 1 de outubro do 2015, a A-57 ía dende Barro ata O Confurco. En 2015, cambiouse a orixe ata a cidade da Coruña e foi bautizada co novo nome de Autovía do Atlántico.
Agra de Arriba, San Sadurniño, San Sadurniño
Agra de Arriba é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 26 habitantes (15 homes e 11 mulleres).
Toponimia
O topónimo provén do latín, e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.
Ola mundo
miniatura|Exemplo de Ola mundo en inglés, Hello, World, escrito en Perl e visualizado con GTK+ 2. Ola mundo é un programa informático que simplemente imprime o texto «Ola mundo!» nun dispositivo de saída, xeralmente un monitor. Habitualmente o programa úsase como introdución ao estudo dunha linguaxe de programación e constitúe un típico primeiro exercicio, fundamental dende o punto de vista didáctico.
Nalgunhas linguaxes, configurar un conxunto de ferramentas básicas completo dende cero ata compilar e executar pequenos programas envolve unha cantidade de traballo substancial, e por isto polo que se usa como un programa moi simple para probar un novo conxunto de ferramentas.
Nos sistemas baseados en microcontroladores empregados para a aprendizaxe, denomínase Ola mundo ao programa que permite pór en modo intermitente un LED. O programa consiste en mandar alternativamente un nivel alto e un baixo por un dos portos do sistema, dando a cada un valor de retardación.
Barreira de Weismann
miniatura|upright=1.5|Diagrama da teoría do [[plasma xerminal de August Weismann. O material hereditario, o plasma xerminal, está confinado nas gónadas. As células somáticas (do corpo) desenvólvense de novo en cada xeración a partir do plasma xerminal. Calquera cousa que lles aconteza a ditas células non afecta a seguinte xeración.]] A barreira de Weismann é un concepto proposto por August Weismann a finais do século XIX que consiste en facer unha estritra distinción en canto á capacidade de herdar os xenes entre a liñaxe das células xerminais "immortais" que producen gametos e as células somáticas "desbotables", e está en contraste co mecanismo de herdanza da paraxénese proposto por Charles Darwin. En terminoloxía máis precisa, a información hereditaria pasa só desde as células xerminais ás células somáticas, é dicir, as mutacións somáticas non se herdan. Isto non se refire ao chamado dogma central da bioloxía molecular, formulado no século XX, que afirma que ningunha información secuencial pode pasar desde as proteínas ao ADN ou ARN, pero ambas as hipóteses teñen unha visión da vida centrada nos xenes.
Ola mundo
Así en HTML5 o código sería:
Vicerreitoría de Investigación e Innovación da Universidade de Santiago de Compostela
A Vicerreitoría de Investigación e Innovación é a encargada de coordinar todas as accións de investigación e innovación da Universidade de Santiago de Compostela. Os seus cometidos principais son elaborar un plan de I+D+i da USC, divulgar na sociedade os progresos no coñecemento científico feitos pola USC e velar pola transferencia dos resultados de investigación aos sectores público e privado.
Ola mundo
<!DOCTYPE HTML> Ola mundo Ola mundo!
Barreira de Weismann
A barreira de Weismann foi de grande importancia no seu momento e entre outras influencias que tivo contribuíu a desterrar certos conceptos lamarckistas: en concreto, facía que a herdanza lamarckista dos cambios producidos no corpo (o soma) fose difícil ou imposible. Segue sendo importante, pero necesitou ser cualificada á luz do coñecemento moderno da transferencia horizontal de xenes e algúns outros desenvolvementos xenéticos e histolóxicos. O uso desta teoría, xeralmente no contexto da teoría do plasma xerminal de finais do século XIX, antes do desenvolvemento de conceptos xenéticos máis sofisticados e máis fundamentados a inicios do século XX, denomínase ás veces weismannismo. Algúns autores denominan desenvolvemento weismannista (sexa este preformista ou epixenético) a aquel no que hai unha liña xerminal claramente definida, e diferente da embrioxénese somática. Este tipo de desenvolvemento está correlacionado coa evolución da morte que se produciu na liña somática.
Plantas e animais basais
Nas plantas, os cambios xenéticos na liña somática poden orixinar cambios nas liñas xerminais, porque as liñas xerminais orixínanse a partir de liñas somáticas (meristemas vexetativos), que poden chegar a ser o bastante vellos (de moitos anos) como para acumular mutacións múltiples desde a xerminación da semente, algunhas delas suxeitas a selección natural. Igualmente, os animais basais como as esponxas (Porifera) e os corais (Anthozoa) conteñen liñas de células nai multipotentes, que dan lugar tanto a células somáticas coma reprodutoras. Tendo en conta isto, parece que a barreira de Weismann ten unha orixe evolutiva posterior.
Sico I de Benevento
Sico I (c. 758 - 832) foi un Príncipe longobardo de Benevento desde o 817 ata a súa morte en 832 ou 834.
Traxectoria
miniatura|154x154px|Monograma SICO no [[anverso dunha moeda longobarda cuñada a nome de Sico I de Benevento]] Antes disto foi o gastaldo de Acerenza. Tras o asasinato de Grimoaldo IV, Sico sucedeuno no trono do principado. Fixo as mesmas promesas baleiras de tributo e fidelidade ao emperador Luís o Piadoso que fixera Grimoaldo. Tentou estender o principado a expensas dos bizantinos. Cercou Nápoles en data descoñecida (quizais c.831), pero non deu tomado a cidade. Con todo, puido levar o corpo de San Xenaro, que fora bispo de Benevento. Foi tamén Sico quen fundou a dinastía dos soberanos de Capua ao concederlle a antiga cidade a Lando I como gastaldo. Lando honrou ao seu benfeitor chamándolle ao seu castelo Sicopolis. Sico foi sucedido á súa morte polo seu fillo Sicardo.
Castilruiz
Castilruiz é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 212 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 38,81 km².
Os Cabalos, Oza, Oza-Cesuras
Os Cabalos é un lugar da parroquia de Oza no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Non tiña habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 2 habitantes.
Raimundo Otero Brañas
Raimundo Otero Brañas, nado en Ferrol cara a 1889 e finado no mesmo concello o 25 de agosto de 1983, foi un practicante e médico galego.
Traxectoria
Practicante da zona de Ferrol. De orientación libertaria. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba destinado como oficial auxiliar de Sanidade da Armada na Base de Maó (Menorca). Foi membro do comité que impediu que triunfase naquela base da Mariña militar o golpe.
En 1954 foi detido por prestar axuda ao guerrrilleiro Francisco Martínez Leira “Pancho”, ferido de bala en novembro. Segundo a súa familia, era o enfermeiro de confianza da guerrilla antifranquista de Ferrolterra. Chegou a ser capitán de Sanidade Militar no momento do seu retiro. Finou en 1983.
Vida persoal
casou con Mercedes París Gómez e foi pai de Mercedes e Raimundo Otero París.
Jean-Andoche Junot
Jean-Andoche Junot, duque de Abrantes alcumado la Tempête (O Trebón), nado en Bussy-le-Grand o 23 de outubro de 1771 e finado en Montbard o 29 de xullo de 1813, foi un militar francés.
Traxectoria
De familia burguesa, comezou estudos de dereito en París cando comezaba a Revolución francesa. Enrolouse no exército en 1790, no batallón de voluntarios do departamento da Côte-d'Or. Ascendido rapidamente a sarxento de granadeiros, participou no asedio de Toulon en 1793. Encontrouse entón con Napoléon Bonaparte do que sería secretario.
No 13 vendimiario, da cando a campaña de Italia, Junot distinguiuse polo seu valor, sendo recompensado co encargo de levar ao Directorio as bandeiras do inimigo e máis co ascenso a coronel. Ferido en Lonato durante esa campaña, parece que isto mudou seu carácter, que se tornou irritábel. Marchou con Napoleón durante a campaña de Exipto, na cal foi ascendido a xeneral de brigada desde o momento de pisar terra exipcia. Ferido nun duelo, na campaña, foi capturado polos ingleses, e volvería a Francia como mutilado. Progresivamente Napoleón foise distanciando do seu xeneral, demasiado temerario para o seu gosto.
Junot participou no 18 Brumario. Ao seu regreso a Francia en 1801, foi nomeado xeneral de división e gobernador de París. Máis foi tirado do posto polo mesmo Napoleón, quen o enviou a Arras, coa misión de instruír o novo corpo de granadeiros. Como manifestase o seu desacordo, foi mandado en 1805 como embaixador en Portugal, aínda que antes chegou a tomar parte na batalla de Austerlitz.
A comezos do Consulado, casou con Laure Permon.
A súa amizade cun banqueiro prexudicouno, ao demandar un empréstito feito a Bonaparte, polo que foi de contado enviado fóra de Francia en 1806, nesta ocasión como gobernador de Parma, e coa misión de afogar unha insurrección. Volto a Francia en 1807, recobrou o seu posto de gobernador militar de París, ´mais o seu tren de vida fastuoso e os extravíos de conduta forzaron o seu relevo.
As súas extravagancias levárono a un cuarto exilio: foi posto ao mando do exército destinado a invadir Portugal en 1807. Partindo desde Salamanca en novembro, tomou Lisboa a inicios de decembro. Foi entón nomeado duque de Abrantes e gobernador de Portugal. Mais cando os británicos desembarcaron en agosto de 1808, foi derrotado na batalla do Vimeiro e illado do resto do exército francés; grazas á sinatura da convención de Sintra evitou a súa captura. Volveu para Francia. Tornou de novo á Península Ibérica en 1810, co exército dirixido por André Masséna; nesta ocasión foi herido de gravidade. Acabaría sendo derrotado polo xeneral británico Wellington.
En 1809, estaba coa Grande Armée (Grande Exército), participando na campaña de Austria. Colaboraría aínda nas campañas de España (1810) e de Rusia (1812). Porén o seu estado de saúde mental non era satisfactorio.
De seguido tomou parte en canta batalla lle permitise facerse con bastón de xeneral; mais foi criticado por permitir ao exército ruso a retirada, despois da batalla de Smolensk, por contra na Batalla de Borodino mandou o 8º corpo con competencia.
En 1813, retiróuselle o mando de tropas e pasou a gobernar as Provincias ilirias, cuxo centro era Venecia. Unha tarde, nun ataque de delirio, caeu dunha xanela, fracturándose unha perna, logo do cal tentou amputarse cun coitelo de cociña.
Morreu uns días despois, o 29 de xullo de 1813, a causa de complicacións infecciosas, sendo inhumado no cemiterio de Montbard na Côte-d'Or.
Foi o mesmo Napoleón o que lle puxo o alcume de "Junot la Tempête" (Junot o Trebón).
Fimbulvetr
Na mitoloxía nórdica, Fimbulvetr (ou fimbulvinter), tamén coñecido pola forma inglesa Fimbulwinter, é o preludio dos eventos do Ragnarok.
Etimoloxía
Fimbulvetr ven do antigo nórdico, que significa "gran inverno terrible". O prefixo "fimbul" significa "o gran", polo que a correcta interpretación da palabra é "o gran inverno".
Historia
Fimbulvetr é o inverno rigoroso que precede a fin do mundo e pon fin a toda a vida na Terra. Fimbulwinter son tres invernos sucesivos no que a neve procede de tódalas direccións, sen intervención do verán. Durante este tempo, haberá guerras e nin sequera os lazos de sangue serán máis respectados: o parentes máis próximos enfrontaranse, e os irmáns mataranse entre si.
O evento é descrito principalmente na Edda poética. No poema Vafþrúðnismál, Odín pregúntalle a Vafþrúðnir se a humanidade podería sobrevivir ó Fimbulwinter. Vafþrúðnir respóndelle que Líf e Lífþrasir sobrevivirán e que vivirán no bosque de Hoddmímis holt.
Castelo de Vimianzo
O castelo de Vimianzo, tamén chamado torres de Martelo, é unha fortificación de orixe medieval situada na entrada da vila de Vimianzo, no concello coruñés do mesmo nome. Na actualidade acolle unha mostra permanente de artesanía popular.
Descrición e características
As ameas en punta de diamante que antes rodeaban a totalidade do castelo só se conservan na Torre da Homenaxe e no paseo dun dos muros. O seu perímetro está rodeado na súa totalidade por un profundo foso. Tamén conserva o camiño de ronda e no portalón de entrada ao patio pódese velo escudo con cabeza de lobo dos Moscoso.
A proximidade da fortaleza á costa permitíalle controlar as rotas comerciais do mar do Norte, os negocios da sardiña e do sal e os botíns dos barcos que naufragaban nestas costas.
Época medieval e moderna
No ano 1348 o rei Afonso XI confiscou esta fortaleza a Roi Soga Mariño de Lobeira, para venderlla ao arcebispo compostelán Xoán García Manrique. Pasou despois a mans do duque de Arjona, Fadrique Enriquez e calcúlase que entre 1425 e 1429 pasou por primeira vez a formar parte das propiedades dos Moscoso. A historia deste castelo vincúlase dende entón á nobre familia dos Moscoso de Altamira, emparentados coa familia dos Traba, familia a dos Moscoso que constituirán o Condado de Altamira na persoa de Lope Sánchez de Moscoso, primeiro conde de Altamira.
Neste lugar tivo Pedro Madruga preso ao bispo de Tui, Diego de Muros, que pagou polo seu rescate setecentos mil reais.
Durante a revolta irmandiña este castelo non foi unha excepción, asediado foi tomado polas armas e destruído en 1467. Pouco antes, en 1465, serviu de prisión para o Arcebispo de Compostela Alonso II de Fonseca, encarcerado nunha gaiola (que a lenda di de ouro), durante dous anos, por orde de Bernal Sánchez de Moscoso.
Ó rematar a revolta o castelo reconstrúese por orde de Fonseca II.
Televigo
En marzo de 2011 anova a súa páxina web, cunha interface moito máis moderna e coa posibilidade de ver a canle en directo ou recuperar algúns dos programas en diferido.
Interrompeu as emisións o 10 de outubro de 2014. O 1 de decembro do mesmo ano retomou as emisións co nome provisional de La Tele de Vigo para despois volver adoptar o nome orixinal o 18 de marzo de 2015, o 30 de setembro dese ano pecha definitivamente as súas emisións. En 2017 a marca Televigo foi comprada polo grupo Radio Vigo, dono de Localia Vigo. Así, a que fora a súa única competidora absorbeu a marca e pasou a chamarse Localia Televigo.
Programación
Contaba con programas como:
Castelo de Vimianzo
Época contemporánea
A partir do século XVI co traslado dos Altamira a corte administrarán as súas posesións os alcaides ou meriños.
En 1833 suprímense as xurisdicións señoriais e so Altamira venden o castelo en 1870 a Ramón Martelo Núñez.
A última gran reforma foi realizada no século XIX por Evaristo Martelo Paumán, Marqués de Almeiras, xa que nesta época o castelo estaba en bastante mal estado polo que acometeu obras para facelo habitable. Posteriormente a súa filla, Dolores Martelo de la Maza, solteira e sen descendencia, cedeu a fortaleza, ironías do destino ao Arcebispado de Santiago, que tanto poxara por el en tempos pretéritos.
En 1936, pouco antes do comezo da guerra civil española, iniciárase un expediente de expropiación do castelo que só se puido facer de xeito simbólico polo entón alcalde republicano Manuel Alborés e o secretario municipal Andrés García Ferreiro. Finalmente en 1973 foi comprado pola Deputación da Coruña, que o acondicionou para a súa visita.
Visitas
A entrada é de balde, e acolle unha mostra permanente de artesanía, incluíndo pezas de olería, encaixe, liño, cestería, cantería, maquetería de barcos e acibecharía.
Carmen de Carupa
Carmen de Carupa é un concello de Cundinamarca (Colombia), que se atopa na provincia de Valle de Ubaté, a 88 km ó norte de Bogotá (109 km por estrada). Non se ten coñecemento de que en Carupa existise pobo indíxena. Por alí pasaban os tausas e ubatés que comercializaban co sal cos turtur e outras tribos muzos. O 12 de xaneiro de 1807 José Joaquín Urdaneta solicitou a Curia para a elección en Viceparroquía do casarío da Mesa de Carupa.
-305
Véxase tamén
Historia ano a ano
Curmá
O termo curmá ou prima refírese a un familiar próximo, a filla dun tío ou dunha tía. Por extensión refírese tamén á filla dun curmán ou un tío avó.
Amais, como topónimo pode referirse a:
Justino Campello Pena
Justino Campello Pena, nado en Xermade o 10 de marzo de 1981, é un futbolista galego. Xoga de centrocampista e o seu club actual é o Racing Vilalbés.
Milk and Toast and Honey
Milk and Toast and Money, (o single número 35 do grupo) foi o terceiro single lanzado polo dúo de pop sueco Roxette do seu álbum do ano 2001, Room Service. O single foi lanzado comercialmente só en Europa e Australia.
A Vila, Rodieiros, Boimorto
A Vila é un lugar da parroquia de Rodieiros no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 5 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 2 eran homes e 3 eran mulleres.
Porsche 996
250px|miniatura|dereita|Porsche 996. O Porsche 996 é unha serie de modelos de automóbil deportivo producida polo fabricante alemán Porsche entre os anos 1998 e 2005, e vendidos co nome comercial 911. O 996 é a quinta xeración do 911. Pertence ó segmento de deportivos con motor bóxer de 6 cilindros colocados na parte dianteira do coche, con tracción a 2 ou 4 rodas segundo o modelo. Os motores de 3'4 e 3'6 litros entregan entre 320 e 483 cabalos de potencia.
Hyalospongiae
A clase Hyalospongiae ou Hexactinellida é un grupo de animais pertencentes ó filo Porifera aínda que algúns investigadores consideran que son o suficientemente distintas como para crear o seu propio phylum, Symplasma. Son coñecidas vulgarmente como Esponxas vítreas, esponxas cuxas espículas do esqueleto mineral son todas elas de sílice cristalizado de seis raios ou espículas triaxonas, moitas veces unidas formando unha rede.
Estrutura
As fibras de esponxina pode presentalas ou non, segundo especies. De feito, existen especies de hexactinélidas que carecen de esqueleto ningún. Cando as presenta, ten Megascleras e Microcleras diferenciadas. A parede do corpo é cavernosa, formada por unha trama trabecular, o que as converte en membros do tipo Sicon ou Leucon.
O pinacodermo é inexistente (non ten epitelio superficial), e é substituído por unha membrana dermal acelular. A capa de coanocitos pode ser sincitial.
Todas elas son mariñas, e de preferencia por augas profundas.
Taxonomía
Clase Hyalospongiae ou Hexactinellida (Exactinélida ou Esponxa vítrea)
Fuso acromático
miniatura|Microfotografía mostrando [[cromosomas condensados en azul, cinetocoros en rosa, e microtúbulos en verde, durante a metafase da mitose.]] O fuso acromático é a estrutura formada por microtúbulos do citoesqueleto, que separa e arrastra os cromosomas aos polos da célula durante a división celular das células eucariotas. Dependendo do tipo de división en que interveña denomínase fuso mitótico (na mitose) ou fuso meiótico (na meiose).
O fuso acromático forma parte do aparato do fuso ou aparato mitótico, o cal inclúe, ademais dos microtúbulos, as proteínas asociadas a eles, e os centrosomas e ásteres situados nos seus polos na célula animal.
O fuso acromático ten forma máis ou menos elipsoidal máis aguda nos extremos. Na parte media, microtúbulos antiparalelos procedentes dos dous polos celulares están unidos por proteínas cinesinas. Os fusos están unidos aos cromosomas durante a maior parte da mitose. Empezan a formarse ao final da profase ou principio da metafase e nas células animais crecen conforme se separan os centríolos aos polos celulares.
Tipos de fuso
Existen fusos astrais e anastrais.
Nos extremos do fuso, coñecidos como polos do fuso, na maioría das células animais os microtúbulos están sendo nucleados polos centrosomas que se encontran alí, e están rodeados de microtúbulos do áster. Estes fusos chámanse astrais (con áster).
Sunsat
Sunsat foi un satélite surafricano construído pola Universidade de Stellenbosch e lanzado como carga secundaria nun Delta 7920 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea o 23 de febreiro de 1999.
Fuso acromático
Tipos de fuso
Existen tamén fusos anastrais ou acentrosomais que carecen de centrosomas ou ásteres nos seus polos, e que aparecen nas plantas ou durante a gametoxénese en animais. Nos fungos, os fusos fórmanse entre os chamados corpos dos polos do fuso incrustados na envoltura nuclear. A maioría das plantas carecen tanto dos centrosomas típicos da célula animal coma dos corpos dos polos do fuso dos fungos e no seu lugar os microtúbulos do fuso nucléanse nas súas envolturas nucleares.
Tipos de microtúbulos do fuso
miniatura|300 px|Diagrama do fuso acromático cos diferentes tipos de microtúbulos. Os fusos mitóticos están constituídos por microtúbulos que se polimerizan a partir do centrosoma. Na célula en división, existen tres clases diferentes de microtúbulos (ou fibras do fuso). Aínda que todas teñen unha constitución similar, as súas funcións son diferentes. Son os microtúbulos astrais (do áster), os microtúbulos polares e os microtúbulos cromosómicos ou cinetocóricos.
Ensamblaxe e desensamblaxe do fuso
O feito de que os fusos mitóticos estean constituídos por microtúbulos fai deles unha estrutura celular dinámica que se polimeriza e despolimeriza en todo momento. A lonxitude dos fusos varía segundo a polimerización ou a despolimerización dos microtúbulos durante a mitose. Estes dous mecanismos débense a un fluxo de subunidades proteicas de alfa e beta tubulina. Segundo as necesidades celulares hai adicións moi rápidas de subunidades de tubulina que permiten aos fusos desenvolverse o suficiente para fixarse aos cinetocoros ou sobre fibras polares opostas. Cando hai despolimerización do microtúbulo isto débese a unha perda de subunidades de tubulina o que orixina un acurtamento do microtúbulo. Mesmo se a adición e a perda de subunidades de tubulina se fan polos dous extremos do microtúbulo, estes quedan sempre cara ao centrosoma, o que permite aos cromosomas (ou ás cromátides) desprazarse unidos aos extremos + das fibras. A velocidade de polimerización/despolimerización dos fusos está en función do seu extremo: no extremo + será rápida mentres que no extremo - será lenta.
As quinases PLK, especialmente a PLK1 exercen un importante papel no mantemento e regulación da dinámica dos microtúbulos do fuso.
Regulación do fuso
Existe na célula un equilibrio entre a tubulina en forma de heterodímeros (alfa + beta) e a forma polimerizada nos microtúbulos. Este equilibrio é extremadamente sensible, por exemplo ás variacións da concentración de calcio. Como a célula pode, grazas a sistemas tampón e bombas, modular localmente e con gran rapidez a concentración de calcio, dispón dun mecanismo de regulación moi eficaz e da posibilidade de controlar a formación de microtúbulos e a súa disociación en dímeros ou en monómeros de tubulina. Un segundo mecanismo de control a máis longo prazo, é a estabilización dos microtubulos por proteínas asociadas ou por modificacións químicas como acetilacións.
Os fusos mitóticos sofren dous tipos de control, que regulan a entrada da célula na anafase.
O primeiro control débese a unha proteína situada no cinetocoro de cada cromátide. Está demostrado que a proteína Mad 2 (mitotic arrest deficient 2) retarda a progresión da mitose cando algúns cromosomas non están aliñados na placa metafásica. Mad 2 impide as reaccións proteolíticas que permiten á célula pasar á anafase. Cando os cromosomss están aliñados na placa metafásica, os cinetocoros perden esta proteína. A desaparición de Mad 2 permite que a mitose continúe.
O segundo é un control mecánico. O tipo de tensión que sofre o cromosoma permítelle emitir ou non un sinal de inhibición que retarda a anafase. A tensión mecánica exercida cando o cromosoma está unido unicamente a un microtúbulo cromosómico permite a emisión do sinal de inhibición. Cando cada cromátide do cromosoma esta unida a un microtúbulo entón a tensión mecánica cambia e o sinal de inhibición para.
Punto de comprobación da ensamblaxe do fuso mitótico
A culminación da formación do fuso mitótico é un punto de inflexión crucial no ciclo celular chamado punto de control da ensamblaxe do fuso. En caso de que algúns cromosomas non estean debidamente unidos ao fuso mitótico no momento desta comprobación ou checkpoint, vai deterse o inicio da anafase. Os fallos neste punto de comprobación da ensamblaxe do fuso poden orixinar unha aneuploidía e poden estar implicados no envellecemento e na formación de tumores canceríxenos. Os fusos mitóticos anormais poden producir unha mitose tripolar. Cando se observa esta anormalidade considérase unha proba definitiva de que un tumor é maligno. Tales anormalidades son comprobadas polos patólogos nos seus exames histolóxicos para avaliar a potencialidade maligna dunha masa tumoral.
Velenos que desorganizan o fuso
Existe un certo número de moléculas químicas que poden ser consideradas como velenos do fuso mitótico. Exemplos son as taxanas ou a colchicina. Estas moléculas bloquean a polimerización ou a despolimerización dos microtúbulos. Algunhas destas moléculas son utilizadas terapeuticamente para curar tumores cancerosos. É posible ralentizar ou destruír estes tumores bloqueando o fuso mitótico e, por tanto, a mitose das células tumorais evitando danar as células normais, xa que estas proliferan moito menos.
Xibardo
dereita|miniatura|220px O xibardo ou balea xibardo, Megaptera novaeangliae, é un mamífero mariño da orde dos cetáceos, suborde dos misticetos e familia dos balenoptéridos que vive en mares de todo o mundo.
É a única especie do xénero Megaptera que, por si só, constitúe a subfamilia dos megapterinos (Megapterinae).
É unha especie protexida desde 1967. En 2008 as estimacións do número de individuos varían entre os 30.000 e os 65.000 exemplares.
Etimoloxía
O nome científico Megaptera significa alas grandes en clara referencia ás súas aletas peitorais. O seu nome específico novaeangliae é debido ao naturalista alemán Georg Heinrich Borowski, que a describiu por primeira vez a partir de observacións realizadas na Nova Inglaterra.
O seu nome común, xibardo, provén probabelmente da alteración do antigo nome francés jubartes, proveniente da palabra inglesa gibbard, ou da latina gibbus, que significa xiboso, pola forma que toma o seu lombo cando se somerxe.
Características
dereita|miniatura|220px|Aleta caudal. dereita|miniatura|220px|Tubérculos cefálicos. miniatura|dereita|220px|Aleta dorsal. miniatura|dereita|220px|Aleta pectoral.
Taxonomía e evolución
O xibardo é o único representante do xénero Megaptera constituíndo unha subfamilia propia, os Megapterinae, dentro dunha familia de oito especies de baleas, os Balaenopteridae.
Estudos moleculares recentes indican que as primeiras baleas que filtraban a auga do mar para alimentarse apareceron no Eoceno hai 35 ou 36 millóns de anos. Estas especies evolucionaron moi pouco durante un longo período. Unha nova especiación ocorreu no Mioceno (hai doce a quince millóns de anos). Os resultados da análise molecular mostran que as liñaxes da balea azul e do rorcual se separaron hai máis de cinco millóns de anos e que nese momento o xibardo xa se diferenciara. A falta de probas fósiles de cetáceos non permite concretar unha data máis exacta que entre eses dous límites, menos de doce e máis de cinco millóns de anos.
Anatomía
Os xibardos son recoñecidos facilmente grazas a numerosos sinais. Teñen a parte superior totalmente negra e a parte inferior branca ou un pouco máis escura. A cabeza e a mandíbula inferior están recubertas de pequenas protuberancias características da especie, chamadas tubérculos cefálicos ou dérmicos, que na realidade son folículos pilosos.
A aleta caudal posúe manchas negras e brancas visíbeis cando o animal se somerxe. As ondulacións da súa parte posterior e os deseños nas súa aleta caudal (propios de cada exemplar) son utilizadas para a identificación.
Cada aleta pectoral (tamén con manchas negras e brancas e cun deseño característico) pode alcanzar até un terzo da lonxitude do corpo, moito máis que calquera outra especie da orde dos cetáceos.
Hai varias hipóteses que explican esta diferenza tan notábel: algunhas din que se debe a unha adaptación evolutiva para asegurar unha maior facilidade de movemento; outras, que é para mellorar a regulación térmica interna durante os movementos migratorios, nos que a temperatura varía considerabelmente segundo a rexión.
Como os demais membros da súa familia, a balea posúe entre 16 e 20 sucos ventrais, que son en realidade pregos paralelos que van da mandíbula até o embigo e que permiten unha maior abertura da farinxe. As barbas características da suborde son producións córneas que filtran a auga, retendo o alimento. O xibardo conta entre 270 e 400 barbas dispostas a cada lado da boca.
Cando a balea emerxe, expulsa o ar dos seus pulmóns formando unha nube de até tres metros. O ar quente, proveniente dos pulmóns, condénsase inmediatamente en contacto co ar frío. A aleta dorsal, achatada, aparece fóra da auga tras este movemento respiratorio e permanece visíbel até que a caudal desapareza.
As femias posúen un lóbulo de 15 centímetros de diámetro na rexión xenital que permite diferenciar os sexos, xa que o pene dos machos está xeralmente escondido na rañura xenital. As baleas paren normalmente cada dous ou tres anos. A xestación dura once meses. De xeito excepcional, algunhas femias poden dar á luz dous anos seguidos.
A cría mide ao nacemento de catro a catro metros e medio e pesa aproximadamente 700 kg. É aleitado pola súa nai durante un ano, sendo súa única fonte de alimentación durante os seis primeiros meses. Os seis meses seguintes alternan co alimento que son capaces de capturar eles mesmos. As crías abandonan as súas nais ao inicio de seu segundo ano, cando alcanzan aproximadamente os nove metros de lonxitude.
A madurez sexual alcánzase aos cinco anos. Viven, xeralmente, de 40 a 50 anos.
Comportamento social
A organización social dos xibardos é escasa, os individuos acostuman ser solitarios ou viven en grupos efémeros que duran só algunhas horas. As agrupacións son máis estábeis no verán, cando cooperan entre si con fins alimentarios. Raramente se describen relacións máis duradeiras, de meses ou anos, entre parellas ou pequenos grupos. A súa distribución mundial fai que sexan vistos moitas veces xuntamente con outras especies de cetáceos, mais raramente interaccionando.
O cortexo sexual é realizado durante o período do inverno. A competición pola parella é xeralmente intensa. Grupos de machos de dous até vinte exemplares reúnense ao redor dunha femia para realizar exhibicións variadas, que serven para estabeleceren as relacións dominantes entre os machos.
Este cortexo dura varias horas entre a chegada de novos pretendentes e a saída dos machos perdedores. Poden realizar saltos, golpes coas aletas na superficie, ataques a outros machos ou fugas. Suponse que o canto das baleas participa tamén no acto de cortexo, mais non está claro se o propósito é a identificación entre os machos, un chamado para o acto sexual en si, ou ambas. Porén, todos estes comportamentos tamén foron observados na ausencia completa de femias dispoñibles, o que levanta a posibilidade de que estes actos sexan ferramentas de comunicación, utilizadas con outros propósitos.
Alimentación
A especie aliméntase exclusivamente durante o verán e vive das súas reservas de graxa durante o inverno. É un predador activo que caza krill, copépodos e peixes en cardumes, como o arenque (Clupea harengus), o salmón, a xarda (Scomber scombrus), o abadexo (Pollachius virens), a arinca (Melanogrammus aeglefinus), no Atlántico Norte , sexa atacándoos directamente ou golpeando a auga con súas aletas para atordalos previamente.
O xibardo ten o máis diversificado repertorio de métodos de alimentación de todas as baleas. Sen dúbida a técnica de pesca máis orixinal do xibardo é a de burbullas de ar. Varias baleas forman un grupo que cerca o cardume por baixo e expulsan o ar dos seus pulmóns, formando unha rede de bochas que van forzando o cardume a se concentrar e subir para a superficie. Esta cortina de bochas serve tamén para ocultar as baleas até o ataque final, cando estas soben coa boca aberta, tragando miles de peixes dunha única vez. O diámetro da rede das burbullas de ar pode alcanzar 30 metros e precisar da colaboración de 12 individuos. Algunhas baleas asumen a tarefa de crear as bochas, ao emitir sons, expulsando o ar a través dos seus espiráculos, e outras mergullan máis en dirección ao fondo para forzar os peixes a ascender.
Os xibardos poden ser atacadas polas candorcas. Eses ataques xeralmente non resultan en algo máis serio que rabuñaduras ou cicatrices, aínda que sexa probábel que, ocasionalmente, poidan matar algunhas crías.
Canto
Alén das súas acrobacias acuáticas, os xibardos son coñecidas por seus longos e complexos cantos musicais. Emiten, durante horas ou até días, patróns de notas graves que varían de amplitude e frecuencia, repetindo secuencias de forma coherente e organizada. As baleas soamente cantan durante o período de apareamento, por iso suponse que as cancións teñen por finalidade atraer parellas.
A canción, propia de cada balea, evoluciona lentamente durante súa vida e nunca volve a unha secuencia de notas xa cantada, mesmo anos despois.
Distribución
O xibardo pode ser visto en todos os océanos, entre as latitudes 60ºS até 65ºN. É unha especie migratoria, que pasa os veráns nas augas frías de latitudes máis altas e que se reproduce en climas tropicais ou subtropicais. Percorren distancias de máis de 25.000 km ao ano, as máis longas entre os mamíferos. Como excepción, as poboacións do Golfo Pérsico non son migratorias e permanecen nas súas augas quentes todo o ano. Non hai xibardos no Mar Báltico, no Océano Ártico nin na parte máis oriental do Mediterráneo.
A poboación de xibardos parece reconstituírse máis facilmente que a doutras especies de grandes baleas. A poboación pasou dun mínimo de 20.000 exemplares na moratoria de 1966 de máis de 35.000 na actualidade. En comparación, a balea azul permaneceu con seus 3.000 exemplares todo ese período. Estímase que a poboación de xibardos se compón de 11.600 individuos no Atlántico norte, 7.000 no Océano Pacífico norte e polo menos 17.000 exemplares no hemisferio sur.
Pescudas
Roger Payne e Scott McVey estudaron os xibardos en 1971. As súas análises dos cantos atraeron o interese mundial dos medios de comunicación producindo no público unha imaxe da especie de alta intelixencia, probabelmente sobreestimada. Porén, esta sobreestimación axudou as organizacións que se opuñan a súa caza.
Casa Torre de Pazos Figueroa
Historia
O palacete urbano da Familia Pazos Figueroa foi construído no século XVI, sendo o segundo edificio civil máis antigo de Vigo, despois da Casa de Ceta e Arines (século XV), coa que forma unidade arquitectónica. Os dous edificios, xuntos e contiguos, conforman a sede do Instituto Camôes de Cultura Portuguesa en Vigo.
Xibardo
Pescudas
Cando os científicos conseguiron que os deseños da aleta caudal puidesen servir como medio para identificar os individuos, o xibardo transformouse na especie máis estudada, xa que as demais especies non tiñan ningún sistema simple de identificación. Un traballo baseado en datos obtidos de 1973 a 1988 sobre exemplares do Atlántico norte proporcionou información detallada sobre a xestación, a desteta, o crecemento etc. Grazas a este descubrimento púidose moldear de forma precisa a dinámica da poboación da especie como se fose usada a técnica de reserva e recaptura. Durante este período creouse un catálogo fotográfico de todas as baleas do Atlántico norte, administrado polo Wheelock College. Outros proxectos similares están sendo realizados no Pacífico norte e noutras rexións.
Casa Torre de Pazos Figueroa
Historia
Os dous inmobles foron declarados Monumento Histórico-Artístico en 1946.
Uxío Reinoso Maset, seguindo a obra de 1589 de Juan de Ocampo, formula a hipótese de que este edificio fose construído entre 1495 e 1510 coas riquezas conseguidas por María Alfonso de Pazos Figueroa na fabricación de téxtil e o comercio marítimo desta e outras mercadorias.
Xibardo
Relación cos humanos
As baleas están presentes nos contos de mariñeiro desde sempre. O espectáculo destas criaturas xigantescas saltando sobre a auga explica gran parte desa atracción. O xibardo deu, probabelmente, orixe aos mitos dos monstros mariños. Inclusive nos nosos días, os mergulladores que se encontran en proximidade con xibardos cantando din que se senten desorientados, probabelmente pola forza do son.
Casa Torre de Pazos Figueroa
Historia
No ano 1997, o arquitecto Alfonso Penela realizou a rehabilitación do conxunto partindo de tres edificios en ruínas. O conxunto arquitectónico quedou formado por unha torre, a casa e unha pequena construción posterior. A isto incorporouse un pequeno elemento de acceso ao interior. A rehabilitación recibiu o premio Irmáns Gómez Román.
Xibardo
Aproveitamento comercial
miniatura|220px|dereita|Gravado do [[século XVIII]]
Vilar de Suso, Rodieiros, Boimorto
Vilar de Suso é un lugar da parroquia de Rodieiros no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 9 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 4 eran homes e 5 eran mulleres.
Casa Torre de Pazos Figueroa
Construción e estilo
O arquitecto Xaime Garrido Rodríguez, no seu libro A arquitectura en Pedra en Vigo indentifícaa como "estilo plateresco, variante española do renacentista” con “influencia portuguesa”, sendo a súa decoración máis abundante que a Casa de Ceta e Arines coa que forma o conxunto arquitectónico.
Xibardo
Época prehistórica
A caza ás baleas é realizada por razóns económicas:
Casa Torre de Pazos Figueroa
Construción e estilo
Consta de tres andares. Na terceira planta, a casa recibe decoración plateresca no lintel e xambas do van central, con dous escudos renacentistas a cada lado e unha inscrición no lintel. Nesta mesma planta destaca un gran balcón, ricamente decorado, que descansa sobre unha repisa con molduras. Na segunda planta destacan os arcos conopiais das fiestras, tamén decorados con motivos platerescos e con clara influencia portuguesa na súa decoración mixilínea. . Na cornixa destaca a presenza de gárgolas para desaugadoiro da auga de choiva.
Xibardo
Época prehistórica
Durante moito tempo se pensou que esta caza era de orixe prehistórica, mais sen ningunha proba real. En realidade, varias pinturas rupestres en Francia e España non foron recoñecidas como representando escenas deste tipo de caza até recentemente.