cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
María José Alonso
Traxectoria
En 1981 licenciouse en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela, e en 1985 acadou o doutoramento con premio extraordinario. Nese mesmo ano foi nomeada profesora axudante do Departamento de Tecnoloxía Farmacéutica de dita Universidade. É docente deste departamento desde entón e, desde 1998, como catedrática.
Nos anos 1986-87 iniciou a súa actividade no campo das nanopartículas como sistemas de liberación de fármacos na Universidade de París XI. En 1988 traballou como investigadora na Universidade de Angers, onde foi científica visitante, e no Instituto Tecnolóxico de Massachussets (1991-92 e 2012).
Foi vicerreitora de Investigación e Innovación da USC desde 2006 até 2010.
Actividades realizadas
Dirixiu 25 proxectos financiados por institucións públicas, entre eles varios proxectos europeos e financiados por institucións internacionais como a OMS e a Bill & Melinda Gates Foundation. É autora de 97 publicacións científicas en revistas internacionais de alto impacto na área da liberación de fármacos, de dezasete capítulos de libros e de oito patentes. Así mesmo, ten participado como conferenciante invitada en trinta congresos internacionais.
Foi membro do comité científico e organizadora de numerosos congresos e cursos de ámbito internacional. É fundadora e presidenta da Sociedade Hispano-Portuguesa de Liberación Controlada (1995). É a coordinadora da Rede Temática de Investigación en Sistemas de Liberación de Moléculas Activas (SLMA). Por iniciativa da Sociedade Europea para a Ciencia (NSF), liderou grupos de traballo sobre a Nanomedicina, e é responsable da división de educación e comunicación da Plataforma Tecnológica Española de Nanomedicina.
É fundadora da asociación Spanish Portuguese Chapter of the Controlled Release Society e presidenta da súa xunta directiva (1995-97), así como secretaria da mesma (1997-2000), Governor da Controlled Release Society (1995-1998) e, desde 2018, presidenta da institución, membro do Board of Pharmaceutical Sciences da International Pharmaceutical Federation (1998-2000), membro de Scientific Advidsory Board da Association de Pharmacie Galénique Industrielle (1997-2000) e pertence á European Federation for Pharmaceutical Sciences.
É tamén membro do American Institute for Medical and Biological Engineering (Instituto Estadounidense de Enxeñaría Médica e Biolóxica), e da US National Academy of Medicine (Academia Nacional de Medicina dos Estados Unidos). Así mesmo, e membro do comité editorial das seguintes revistas internacionais:
A profesora Alonso é membro da
Lestaio, Valadares, Outes
Lestaio é un lugar da parroquia de Valadares no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 22 habitantes (10 homes e 12 mulleres).
Eugenio Collazo Álvarez
Eugenio Collazo Álvarez, nado en Leiro en 1912 e finado en Cenlle o 21 de agosto de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Fillo de Eugenio Collazo Iglesias. Veciño de San Clodio. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi paseado o 21 de agosto e o seu cadáver apareceu en Razamonde (Cenlle).
Lista de estrelas convidadas en Futurama
Esta é a Lista de estrelas convidadas en Futurama, unha serie de animación para televisión creada por Matt Groening e David X. Cohen. Ó igual que ocorre coa outra serie animada de Groening, The Simpsons, Futurama conta cun gran número de celebridades invitadas que achegan as súas voces para facer a animación, xa sexa como eles mesmos ou como personaxes de ficción. Esta lista non inclúe ós famosos cuxas voces foron suplantadas.
Listaxe
miniatura|dereita|160px|[[Leonard Nimoy aparece como cabeza sen corpo no episodio piloto da serie.]] miniatura|dereita|160px|[[Al Gore ten aparecido até cinco veces como el mesmo ó longo da serie. A súa primeira aparición foi no episodio "Anthology of Interest I".]] miniatura|dereita|160px|[[Tom Kenny ten dado a súa voz a varios personaxes.]] miniatura|dereita|160px|[[Beck é o único músico que tivo un papel protagonista durante todo un capítulo.]] miniatura|dereita|160px|[[William Shatner aparece como el mesmo xunto co resto dos Star Trek no episodio "Where No Fan Has Gone Before".]] miniatura|dereita|160px|[[Sarah Silverman aparece como Michelle, a moza do século XX de Fry no episodio "The Cryonic Woman" e no filme Futurama: Bender's Big Score.]] miniatura|dereita|160px|[[Penn Jillette aparece en Futurama: Into the Wild Green Yonder.]] miniatura|dereita|160px|[[Matt Groening aparece como el mesmo por primeira vez no episodio "Lrrreconcilable Ndndifferences".]] miniatura|dereita|160px|O [[astronauta Buzz Aldrin aparece en "Cold Warriors".]] miniatura|dereita|160px|[[Stephen Hawking ten aparecido en numerosas ocasións ó longo de toda a serie.]]
Peto verde
O peto verde (Picus viridis) é un peto do oeste da zona paleártica, da familia Picidae.
Descrición
Os petos verdes miden ata 31 cm. de lonxitude e teñen unha envergadura de alas de ata 52 cm. Na parte superior do corpo teñen a plumaxe verde escura, a inferior e gris averdesada, máis ou menos brillante. Teñen unha máscara facial negra que vai da base do bico ata detrás dos ollos. Esta marca negra falta na subespecie da Península Ibérica Picus viridis sharpei. A parte superior da cabeza e a caluga son vermellas, a base da cola, amarela verdosa. A zona dos oidos e a gorxa son abrancazadas. As alas teñen cor negra acastañada, con manchas amareladas ou castañas. As plumas remeiras teñen bandas negras sobre un fondo gris verdoso. As diferenzas entre o aspecto dos dous sexos son moi pequenas: os machos teñen unha mancha vermella con beira negra nas meixelas que nas femias é completamente negra. Os ollos dos petos verdes son azulados, o peteiro e os pés grises azulados. O peso e o talle dos dous sexos son semellantes.
Voz e sons
Non utilizan o repique do seu bico contra a madeira a xeito de instrumento de comunicación sonora tan frecuentemente coma outras especies de petos. Producen son redobres irregulares e baixos. O seu canto territorial é, pola contra, moi potente, e recorda unha risa ou o rinchar dun cabalo. Cantan machos e femias, aínda que estes últimos o fan con máis intensidade.
Distribución e hábitat
Os petos verdes viven na maior parte de Europa e Oriente Próximo. Están presentes dende o sur de Escandinavia e Gran Bretaña pasando por máis da Europa continental ata a conca mediterránea. Polo sueste chegan ata ó Cáucaso, Turkmenistán e o norte de Irán. Os límites da súa distribución están sinalados polos bosques de coníferas polo norte e as estepas e semidesertos polo sur.
Prefiren vivir en áreas semiabertas con presenza de árbores vellas, coma beiras de bosques, hortas de frutais pouco mestas, parques, soutos e xardíns con moitas árbores. Dentro dos bosques meirandes atópanse só en áreas con moita luz, coma grandes claros. Amosan unha gran preferencia polos bosques de folla caduca, faltando ou sendo moi raros nos bosques de coníferas.
Conduta
Son aves diúrnas. Pola noite desprázanse exclusivamente agatuñando polas árbores. Ten unha esfera de actividade regular, que o leva seguir as mesmas rutas e a buscar comida nos mesmos sitios durante semanas. A duración da fase de actividade depende das horas de luz, e pode ir das oito horas do inverno ás 15 dos días máis longos do verán. É moito máis hábil cando se move polo chan cá os outros petos e faino moito máis frecuentemente. Desprázase con brincos de ata 25 cm, sen utiliza-las alas. Agatuña polas árbores cun movemento diagonal ou espiral, nunha serie rápida de saltos e carreiras, parándose de vez en cando botando a cabeza cara a atrás con bico en ángulo recto co corpo.
Alimentación
miniatura|Peto verde
Buscan a súa comida case exclusivamente no chan. Sobre todo en Centroeuropa, dependen moito das formigas terrestres para alimentarse. Para captura-las súas presas dispón dunha lingua duns 10 cm de lonxitude, coa punta endurecida e provista dunhas sedas duras.
Reprodución e desenvolvemento
miniatura|Exemplar xuvenil Acadan a madureza sexual no primeiro ano de vida. O reclamo de contacto dos machos, que en Centroeuropa comeza en decembro e que se intensifica en xaneiro e febreiro, marca o inicio das cerimonias nupciais, aínda que as parellas e a marca dun territorio de cría non teñen lugar ata mediados de marzo a primeiros de abril. As parellas parecen ser estacionais, aínda que non se descarta a existencia de unións de máis de un ano de duración. O momento de máis actividade sonora é en abril e maio. miniatura|Picus viridis Fan os niños por regra xeral nos furados de niños ou lugares de repouso abandonados doutras especies de petos, ou nos utilizados por eles mesmos para descansar durante o inverno. Non son moi esixentes á hora de escolle-la árbore na que farán o seu niño, e poden aproveitar ocos nunha ampla variedade de especies coma faias, carballos, bidueiros, e noutras especies, mesmo en árbores froiteiras e de xardín, coma o castiñeiro indio ou as pravias. Cando non atopan un lugar xeitoso baleiro, perfórano, en xeral en árbores de madeira branda. Adoitan abandonar a construción dun burato cando atopan con madeiras duras de máis. Estes furados a medio facer poden ser acabados posteriormente, cando a madeira podrece e lles facilita o traballo. A profundidade dos ocos vai habitualmente dos 25 ós 60 cm cunha altura e ancho de entre 5 e 7,5 cm.
Pouco despois de aparellárense, as femias poñen de cinco a oito ovos brancos que miden uns 31 x 23 mm de media. A incubación dura entre 14 e 17 días e os polos tardan entre 23 e 27 días en completa-lo desenvolvemento. Só no caso de que ningún ovo se logre se dan casos de segundas postas ou terceiras postas, para as que se utiliza un niño novo.
Os pais alimentan e coidan os polos entre 3 e 7 semanas, e nalgúns casos polos de ata 15 semanas de vida teñen aínda unha relación estreita cos pais.
Sistemática
miniatura|Picus viridis sharpei (macho)
O peto verde conforma cunhas 15 especies de petos de distribución paleártica o xénero Picus. Está estreitamente relacionado co Peto de cabeza cincenta (Picus canus), a outra especie europea do xénero. As dúas especies separáronse na última Idade do xeo, que causou a división da especie orixinaria en dúas poboacións xeograficamente illadas que volveron coincidir 10.000 anos máis tarde. Segundo as fontes a especie Picus viridis subdivídese en entre tres e seis subespecies das que só as razas Picus viridis sharpei da Península Ibérica e Picus viridis innominatus do suroeste de Irán amosan características relativas á coloración, que as diferencian claramente da forma tipo. O peto verde do Atlas (Picus vaillanti), que era considerado unha raza máis do peto verde, ten hoxe rango de especie independente.
Situación da especie
É un dos petos máis comúns en Europa. A súa poboación estimada calcúlase entre 370.000 e 1,7 millóns de parellas reprodutoras (entre 590.000 e 1,3 millóns segundo a publicación Bird-Life Conservation Series Nr. 12, 2004). A nivel mundial os seus números estarían entre 920.000 e 2,9 millóns de exemplares. Os estudos da evolución dos seus números dan resultados contraditorios: nalgunhas rexións coma os Países Baixos a especie parece en claro retroceso, mentres que noutras, coma Francia e Polonia amosan un certo crecemento. A causa que inflúe máis negativamente nas súas poboacións é, coma no caso doutras especies, a perda dos seus hábitats tradicionais. Os invernos moi fríos poden causar tamén unha redución forte dos seus números, que, en condicións normais, adoita ser compensada en máis ou menos dez anos.
Raúl Fuster
Raúl Fuster Arnao, nado en Elx o 23 de xullo de 1985 é un futbolista profesional español, que xoga na posición de defensa no Lleida.
Contos sen fronteiras
Contos sen fronteiras é un libro de relatos curtos publicado pola Xunta de Galicia no ano 2007 que recolle historias de Xavier Frías Conde, Oli, Eva Mejuto e Antonio Yáñez Casal. Foi editado en conmemoración do Día Internacional do Libro Infantil e pertence á colección Lagarto Pintado. Ademais, cada relato presenta unha ilustración creada por Patricia Castelao.
Relatos
O relato é dun monstro que non é aceptado na súa aldea polo que decide ir ao mundo dos humanos. Instálase no cuarto da limpeza nunha escola e descobre o xiz, un alimento que lle encanta. Ante a masiva diminución do xiz, o director da escola reduce o seu uso, polo que o protagonista pasa fame. Un día descóbreo unha nena chamada María, e o monstro vaise asentando na escola e consegue cantar no coro. Unha vez, antes de cantar, comeu xiz e saíulle unha forte voz que asustou a todos. Desta forma decidiu volver ao seu mundo e aterrar a todos cantando.
Este conto é unha historia que relata unha nena chamada Rita a súa amiga chamada Sara, para que poida durmir. Esta narración contoulla no pasado unha coidadora dun orfanato. Sara córtalle todo o rato a Rita porque quere coñecer detalles da súa vida, así que ela acaba falando do seu pasado.
A historia trata dun neno inmigrante que chega a Galicia e se fai amigo dun neno chamado Ash. A medida que a trama transcorre coñécense detalles da vida do rapaz do Senegal e as diferenzas de costumes entre os dous. Insístese no axiña que o rapaz aprende o galego, e ao mesmo tempo, os seus compañeiros palabras da súa lingua natal ou algunha lenda do seu pobo.
A derradeira narración é dun rei que non ten conto, e quere buscar un pero non o atopa. Nin os seus súbditos, nin os seus conselleiros, nin se queira no estranxeiro. Un bo día faláronlle ao monarca dun ladrón de cousas que un non conta, e este decidiu chamarlle para que lle roubara un relato. Pero en vez diso, o ladrón levouse a súa obsesión polo seu conto. Deste modo, os seus vasalos libres da obsesión do soberano comezaron a redactar esta historia.
Julian Edelman
Julian Francis Edelman, nado o 22 de maio de 1986 en Redwood City, California, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de wide receiver e especialista en retornos para os New England Patriots da National Football League (NFL).Formado nas Universidade de Kent State e San Mateo, onde xogaba na posición de quarterback, foi elixido no posto 232 do Draft da NFL de 2012 polos Patriots. Co equipo de Boston gañou dúas Super Bowl (XLI, LI e LIII), sendo o MVP da edición LIII.
Edelman destaca pola súa personalidade carismática, por ter xogado tanto de wide receiver como de cornerback in 2011 e polas súas devolucións punt. De feito, ten o récord da historia da franquía de retorno de e de máis punts devoltos para touchdown.
Primeiros anos
Nado en Redwood City, California, Edelmam é fillo de Angela e Francis Edelman. Ten devanceiros xudeus por parte do seu pai, mais foi educado como cristián. Con todo, declarou nunha entrevista da canle NFL Network que é xudeu. Formado no Instituto de Woodside, alí xogou no equipo de fútbol americano na posición de quarterback, liderando no seu último ano ao equipo á un récord 13-0. Durante toda a súa época na educación secundaria fixo 2.237 yardas e 29 touchdowns por vía aérea, ademais de 964 yardas e 13 touchdowns por vía terrestre.
Despois do instituto, pasou un ano na Facultade de San Mateo antes de moverse á Universidade de Kent State, onde se especializou en xestión empresarial. No equipo universitario, Edelman foi titular durante tres anos como quarterback. No seu último ano foi o líder pasador para os "Golden Flashes", completando o 56% dos seus pases (153 de 275 pases para 1.820 yardas), lanzando 13 touchdowns e 11 intercepcións. Tamén foi o líder corredor, gañando 1.370 yardas en 215 intentos (unha media de 6,4 yardas por carrexo) e anotando 13 touchdowns. A súa ofensiva total rompeu o récord da súa universidade nunha soa temporada, superando o rexistro acadada en 2003 por Joshua Cribbs.
Tras acabar o seu periplo universitario, non foi convidado ao Combine da NFL. Con todo, no seu "pro day", correu o "short shuttle" en 3,91 segundos, sendo o tempo máis rápido no Combine dese ano de 3.96 segundos. Os New England Patriots, que realizaran adestramentos privados con Edelman antes do Draft da NFL de 2009, seleccionárono co pick 27 da sétima rolda (pick 232 xeral), por diante do quarterback da universidade de Michigan State, Brian Hoyer, quen se uniu ao equipo como axente libre. Varios analistas suxeriron que os Patriots poderían seleccionar a Edelman polo seu potencial na súa formación Wildcat. O 16 de xullo de 2009n asinou un contrato cos Patriots por catro anos.
Río Kagera
260px|miniatura|O río Kagera, na fronteira entre Ruanda e Tanzania 260px|miniatura|Localización do río Kagera (mapa de Ruanda) O río Kagera é un río da África oriental, o maior tributario do lago Vitoria e un dos ríos da cabeceira do río Nilo. O río forma fronteira natural entre Tanzania e Ruanda e, tamén, entre Tanzania e Uganda. Ten unha lonxitude, sen incluír as súas fontes, de 400 km.
Xeografía
O río nace no Monte Heha, en Burundi. Nos seus inicios é coñecido como río Rukarara, aparecendo en Ruanda, cerca do extremo norte do lago Tanganica, no corazón do bosque tropical de Nyungwe, na provincia Occidental. O río cambia varias veces de nome segundo descende e vai incorporando afluentes: primeiro leva o nome de Mwogo, logo o de Nyabarongo; ao confluír o Nyabarongo co Akanyaru dá lugar ao nacemento do río Akagera, e, despois, ao recibir este pola dereita o río Ruvubu, dá lugar ao río Kagera.
O Kagera flúe cara o norte, constituíndo durante a primeira metade do seu percorrido a fronteira natural entre Tanzania e Ruanda. Neste primeiro tramo, o río forma primeiro o límite occidental da reserva tanzana de Rusuma Falls-Burigi Game, e, máis adiante, durante un largo tramo, o límite oriental do ugandés Parque Nacional Akagera, que leva ese polo río.
Cerca de Kagitumba, o río cambia repentinamente de dirección cara o leste, nun punto no que hai unha trifronteira entre Ruanda, Tanzania e Uganda. Segue cara o leste, sendo a fronteira tanzano-ugandesa. Logo describe unha ampla curva cara o sur adentrándose no territorio tanzano e de novo volve, xa no seu tramo final, a ser fronteira entre Tanzania e Uganda. Desemboca finalmente no lago Vitoria pola parte central da beira occidental, a uns 40 km ao norte da cidade de Bukoba.
A súa cabeceira é a fonte do río Nilo máis afastada do mar Mediterráneo.
Hidroloxía
O río Kagera e os seus afluentes drenan a maior parte do territorio de Ruanda. Os principais afluentes do río son:
Célula do nevo
As células do nevo, células do nevus ou nevocitos son unha variante dos melanocitos. Son máis grandes ca os melanocitos típicos, non teñen prolongacións dendríticas, e teñen un citoplasma máis abundante con grosos gránulos. Normalmente están situados na zona de unión dermoepidérmica ou na derme da pel.
As células do nevo dérmicas poden ser clasificadas en tres tipos: célula do nevo dérmica (epitelioide) tipo A, que madura formando as células do nevo dérmicas (linfocitoides) tipo B, que á súa vez se diferencian máis en células do nevo dérmicas (neuroides) de tipo C. Este proceso de maduración prodúcese mentres migran cara a zonas máis profundas da pel.
As células do nevo son o principal compoñente do nevo melanocítico (nevo, lunar).
As células do nevo poden atoparse tamén nos nódulos linfáticos. e no timo.
Xosé Búa González
Xosé Búa González, nado na Coruña o 27 de decembro de 1958, é un mestre galego.
Traxectoria
É mestre especialista en medios audiovisuais. Impartiu cursos de formación desta materia e foi responsable de Medios Audiovisuais do gabinete de reforma da Consellería de Educación. Participou no deseño da Escola de Imaxe e Son da Coruña.
Mercedes Peón
Mercedes Peón, nada na Coruña en 1967, é unha música, cantante e instrumentista galega.
Traxectoria
Aos 13 anos escoitou as pandeireteiras da Costa da Morte, o que a impulsou con 17 anos a percorrer as aldeas e vilas de Galicia, entre elas a aldea dos seus avós maternos en Oza dos Ríos, recollendo a música e tradicións do pobo galego para gardalas e transmitilas ás novas xeracións. Formou parte do grupo folclórico Xacarandaina. En 1991 foi a primeira muller en participar no Trofeo MacCrimmon de Gaita (entón chamado Trofeo Macallan).
Dedicouse durante 17 anos á ensinanza da música e o baile tradicionais de Galicia, a través da docencia en escolas municipais. Acadou sona como presentadora dunha sección no programa de entretemento Luar da Televisión de Galicia no que traballou mostrando as súas investigacións de máis de 10 anos percorrendo as aldeas galegas na busca da tradición oral e as músicas máis ancestrais.
Formou o grupo Ajrú, co que gravou uns temas recollidos no compilatorio Naciones Celtas II. No 2000 deu vida ao disco Isué, no cal dá a súa interpretación persoal aos temas que gardara durante anos na súa gravadora. A innovación é tan sorprendente que as recompensas choven dentro e fóra do país (mellor disco do ano segundo a revista Folkworld e nomeamento á Mellor Artista do Ano na BBC Radio 3).
Mercedes Peón participou no Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira en 2002 e 2007, e na edición do festival Womex de 2010 en Copenhague. Ademais participou en congresos e festivais falando sobre a creación colectiva, organizados polo Consello da Cultura Galega, a Universidade da Sorbona, Universidade de Gales, Universidade de Lisboa, Museo do Pobo Galego, homenaxe ao gaiteiro Ourense ou AGG. Tamén participou no espazo de pensamento e creación contemporánea de La Caldera (Barcelona), ''Mulheres e música. Representatividade e emancipação na música popular e tradicional'' (Estudos Galegos da Universidade Nova de Lisboa) ou os encontros de Pamplona xunto a Maria PTQK e Mireia Sallarés.
Colaboracións
Para o teatro compuxo a música do espectáculo O quiosco das almas perdidas do Centro Coreográfico Galego; realizou o asesoramento sonoro e composición electroacústica para o espectáculo Concerto desconcerto da compañía Entremáns; composición da música para a obra Solo dos de Maruxa Salas.
Discografía
miniatura|250px|Mercedes Peón tocando a gaita no Festival de Lorient de 2019.
Lista do equipo de Futurama
Esta é unha lista da xente que ten sido parte do equipo de produción da serie de animación Futurama.
Karmacode
Karmacode é o cuarto LP do grupo italiano de gothic metal Lacuna Coil. Foi lanzado en moitos países de Europa o 31 de marzo de 2006, mentres que no Reino Unido e noutros países de Europa fíxoo o 3 de abril. Para o mercado estadounidense o lanzamento foi o 4 de abril. O álbum foi producido polo selo discográfico Century Media.
O álbum contén un estilo diferente ao das anteriores producións do grupo, combinando o son gótico co nu metal e con hard rock.
Hungría nos Xogos Olímpicos
Os atletas húngaros gañaron un total de 511 medallas nos Xogos de Verán e 7 medallas nos Xogos de Inverno, sendo a esgrima o deporte que máis medallas lles reportou. Hungría gañou máis medallas olímpicas ca ningunha outra nación que nunca acollese a sede dos Xogos, e ten o segundo índice máis alto de medallas per capita do mundo, só detrás de Finlandia.
O Comité Olímpico Nacional de Hungría é o Comité Olímpico Húngaro, que foi creado e recoñecido oficialmente en 1895.
Osa Maior
Osa Maior   (en latín Ursa Major, abreviado UMa), tamén coñecida como o Carro das Estrelas ou Carro Grande, é unha constelación visible durante todo o ano no hemisferio norte. Entre os afeccionados é chamada co nome de "carro" ou "cazo", pola forma que debuxan ás súas sete estrelas principais, aínda que recibiu moitos outros nomes. Este asterismo de sete estrelas é chamado en Galicia Setestrelo.
Características destacables
miniatura|300px|esquerda|Figura do asterismo coñecido en [[Galicia como o setestrelo.]] Alioth (ε UMa), situada na cola da osa, é a estrela máis brillante da constelación. As principais estrelas do "carro", excepto Dubhe (α UMa) e Benetnasch (η UMa), teñen un movemento propio común cara a un punto da constelación de Saxitario, formando parte da chamada Asociación estelar da Osa Maior.
Mizar (ζ UMa) e Alcor (80 UMa) forman unha das estrelas dobres máis coñecidas do firmamento. A cuarta estrela máis próxima ó sistema solar, Lalande 21185, atópase nesta constelación. W Ursae Majoris é o prototipo dunha clase de estrelas variables binarias de contacto, e con magnitudes comprendidas entre 7,75 e 8,48. Finalmente, 47 Ursae Majoris é unha estrela análoga solar con dous planetas extrasolares.
β Ursae Majoris (Merak), xunto con Dubhe (as dúas estrelas máis a dereita na imaxe), sinalan a dirección da Polaris (α Ursae Minoris), a estrela polar, e polo tanto sinalan tamén o polo norte.
Obxectos notables do espazo profundo
Con pequenos telescopios pódense ver ata 50 galaxias na Osa Maior. Como obxectos de maior interese, cabe destacar:
Como curiosidade cita-lo obxecto Messier 40, unha estrela dobre que Messier non inseriu no seu catálogo.
Mitoloxía
270px|miniatura|Osa Maior.
A constelación da Osa Maior recibiu diferentes nomes ó longo da Historia en función das imaxes que a imaxinación do ser humano viu nela. Por exemplo os árabes vían unha caravana, os indios de América do Norte un cazo ou os Romanos bois de tiro.
Outras moitas civilizacións viron na súa forma un oso. A mitoloxía grega consideraba que a Osa Maior era a osa na que fora convertida Calisto por Artemisa tras ser seducida por Zeus.
Unha das poucas estrelas mencionadas na Biblia (Job 9:9; 38:32 – Orión e as Pléiades son as outras), a Osa Maior foi imaxinada tamén como un oso polos hebreos e a meirande parte dos norteamericanos. Porén, como os osos non teñen colas longas, eles consideraron a Alioth, Mizar, e Alkaid como tres cachorros que seguen a súa nai ou a tres cazadores.
The Final Cut (álbum)
The Final Cut (ocasionalmente subtitulado A Requiem For The Post-War Dream by Roger Waters) é o décimo segundo álbum de estudio do grupo musical inglés de rock progresivo Pink Floyd. Foi lanzado no Reino Unido o 21 de marzo de 1983 por Harvest Records, e semanas despois nos Estados Unidos por Columbia Records.
Tensor tensión
dereita|280px|miniatura|Compoñentes do tensor tensión nun punto P dun [[sólido deformable.]] En mecánica de medios continuos, o tensor tensión ou tensor de tensións é o tensor que dá conta da distribución de tensións e esforzos internos no medio continuo.
Tensor tensión de Cauchy
300px|miniatura|Representación gráfica das compoñentes do tensor tensión nunha base ortogonal. O teorema de Cauchy sobre as tensións dun corpo, establece que dada unha distribución de tensións internas sobre a xeometría dun medio continuo deformado, que satisfaga as condicións do principio de Cauchy, existe un campo tensorial T simétrico definido sobre a xeometría deformada coas seguintes propiedades:
Fixado un sistema de referencia ortogonal, o tensor tensión de Cauchy vén dado por unha matriz simétrica coas compoñentes:
A segunda forma é a forma común de chamar aos compoñentes do tensor tensión na enxeñaría.
Primeiro tensor tensión de Piola-Kirchhoff
Os tensores de Piola-Kirchhoff TR introdúcense para evitar a dificultade de ter que traballar cun tensor definido sobre a xeometría xa deformada (que normalmente non é coñecida previamente). A relación entre ambos tensores vén dada por:
Onde F é o tensor gradiente de deformación. Este tensor non obstante ten o problema de que non é simétrico (ver segundo tensor tensión de Piola-Kirchhoff).
Segundo tensor tensión de Piola-Kirchhoff
Este tensor introdúcese para lograr un tensor definido sobre a xeometría previa á deformación e que ademais sexa simétrico, a diferenza do primeiro tensor de Piola-Kirchhoff que non ten por que ser simétrico. O segundo tensor tensión de Piola-Kirchhoff vén dado por:
Comalies
Comalies é o terceiro álbum do grupo de gothic metal italiano Lacuna Coil, lanzado ao mercado o 8 de outubro de 2002 e producido pola discográfica Century Media.
New wave of British heavy metal
O new wave of British heavy metal (literalmente en nova onda do heavy metal británico), abreviado comunmente como NWOBHM ou N.W.O.B.H.M., foi un movemento musical de contexto nacional que tivo lugar no Reino Unido a finais dos anos 1970 e acadou unha atención internacional a comezos dos anos 1980. O xornalista Geoff Barton cuñou o termo na edición de maio de 1979 da revista musical británica Sounds para describir o xurdimento de novos grupos de heavy metal a finais da década dos anos 1970, durante un período de declive do punk rock e dominación da música new wave.
Malia abranguer estilos diversos de correntes principais e underground, a música do NWOBHM caracterizouse por tomar o heavy metal dos anos 1970 e infundirlle a intensidade do punk rock para producir cancións rápidas e agresivas. A actitude DIY dos novos grupos de heavy metal favoreceu a expansión de gravacións de produción propia cun son cru e a proliferación de discográficas independentes. As letras das cancións adoitaban tratar temas de escapismo, como a mitoloxía, a fantasía, a ciencia ficción o terror e o estilo de vida da música rock.
O NWOBHM comezou como un fenómeno de movemento underground medrando en paralelo ó punk e ignorado en gran parte polos medios. A promoción por parte do DJ de música rock Neal Kay e as campañas publicitarias da revista Sounds fixeron que este movemento chegase á conciencia pública, gañando tempo de emisión na radio, recoñecemento e éxitos no Reino Unido. O movemento incluía na súa maioría músicos e afeccionados mozos, de raza branca e de clase obreira, que sufrían as duras condicións do aumento do desemprego durante anos trala recesión de 1973–1975. Como reacción a súa situación social, crearon unha comunidade separada do mainstream. O NWOBHM recibiu fortes críticas por mor da grande expectación xerada polos medios locais a favor dun gran número de músicos considerados sen talento. Non obstante, foi o motor dunha renovación do xénero da música heavy metal e avanzou o progreso da subcultura do mesmo, actualizando os seus códigos visuais e de comportamento, que foron adoptados rapidamente por afeccionados ó heavy metal de todo o mundo trala expansión da súa música ata a Europa continental, Norteamérica e o Xapón.
Dentro do movemento xurdiron unha gran cantidade de grupos de heavy metal, mais só uns poucos deles sobreviviron á chegada da MTV e a popularidade do glam metal máis comercial na segunda metade da década dos anos 1980. Entre eles, Iron Maiden e Def Leppard convertéronse en grupos de fama internacional, mentres que outros como Motörhead e Saxon obtiveron un éxito considerable. Outros grupos, como por exemplo Diamond Head, Venom e Raven, mantivéronse na corrente underground, pero aínda así foron unha influencia principal nos subxéneros de metal extremo que xurdiron a finais dos anos 1980 e comezos dos anos 1990. Moitos dos grupos do NWOBHM volveron a reunirse nos anos 2000, manténdose activos por medio de actuacións en directo e da publicación de novos álbums de estudio.
Malestar social no Reino Unido
left|thumbnail|Manifestación de mineiros en folga en [[Londres no ano 1984]] Na segunda metade dos anos 1970 o Reino Unido atopábase nun estado de malestar social e pobreza estendida como resultado de políticas sociais non efectivas por parte dos gobernos conservadores e laboristas durante un período de recesión económica que durou tres anos. Como consecuencia dunha desindustrialización, a taxa de desemprego era excepcionalmente alta, especialmente entre os mozos de clase traballadora. O desemprego continuou aumentando a comezos dos anos 1980, chegando o seu punto máis alto en febreiro de 1983. O descontento xeneralizado dun número tan alto de xente xerou un malestar social con folgas frecuentes, culminando nunha serie de disturbios como os de Brixton e Toxteth. Durante este período a masa de mozos, privados de esperanzas de tan sequera obter traballos pouco cualificados dispoñibles para xeracións previas, procuraron outras maneiras de obter ingresos nos negocios da música e do entretemento. A explosión de novos grupos e estilos musicais procedentes do Reino Unido a finais dos anos 1970 foi un resultado dos seus esforzos para saír adiante na depresión económica que azoutou o país antes dos gobernos de Margaret Thatcher.
A desesperación e reacción violenta dunha xeración privada dun futuro asegurado quedou ben representada no movemento punk británico de 1977–1978, que continuou a súa rebelión contra o establishment diluíndose na música new wave e post-punk dos anos 1980. Estes autoproclamados punks eran militantes políticos, caracterizados por unha actitude anarquista e prácticas escénicas como os bailes "pogo". Adoitaban levar peiteados curtos e de punta ou a cabeza afeitada, habitualmente con elementos estéticos de pinchos e roupas resgadas, e consideraban a habilidade musical pouco importante mentres que a música fose simple e ruidosa. Porén, non tódolos mozos de clase traballadora acolleron o movemento punk, preferindo escapar da súa realidade por medio da música heavy metal, igual de efectiva para darlles diversión, alivio do estrés e compañeirismo perante a falta de empregos.
Heavy rock no Reino Unido
O Reino Unido foi un berce para a primeira onda do heavy metal que naceu a finais dos anos 1960 e que floreceu a comezos dos anos 1970. Dos numerosos grupos británicos que xurdiron durante ese período, Led Zeppelin, Black Sabbath e Deep Purple acadaron o éxito mundial e a aclamación da crítica. O éxito deste xénero musical, habitualmente chamado heavy rock naquel momento, xerou unha comunidade de afeccionados británicos con fortes lazos á psicodelia, as doutrinas hippies e a subcultura moteira. Cada un destes grupos sufriron crises a mediados e finais dos anos 1970: Led Zeppelin viuse envolto en discordias e traxedias persoais que reduciron de forma drástica a súa actividade, Black Sabbath despediu o seu carismático pero pouco fiable vocalista Ozzy Osbourne, e Deep Purple separouse. Como consecuencia disto, o movemento do heavy metal perdeu gran parte do seu pulo e interese dos medios, que pasou a centrarse no que o escritor británico Malc Macmillan denominou "os mercados máis de moda ou lucrativos do día", como a música disco, o glam, o mod revival, o new wave e a música electrónica. Da mesma forma que outros grupos de rock progresivo e outras correntes principais dos anos 1970, os grupos de heavy rock estaban vistos, en palabras do xornalista Garry Bushell, como "torpes dinosauros" por parte do xornalismo musical que centrou o seu obxectivo no punk rock e no new wave. Algúns escritores chegaron incluso a proclamar a defunción prematura do conxunto do heavy metal.
A crise dos chamados "xigantes" do heavy rock británico deixou lugar a ascensión doutros grupos de rock a mediados dos anos 1970, incluíndo Queen, Hawkwind, Budgie, Bad Company, Status Quo e Nazareth, todos eles con múltiples entradas nas listas de éxitos británicas e con xiras internacionais de éxito. As listas de éxitos británicas deste período indican que aínda existía unha grande audiencia para a música heavy metal no país, con grupos nacentes como Thin Lizzy, UFO e Judas Priest, acadando éxitos tanxibles e cobertura dos medios a finais dos anos 1970. Os grupos estranxeiros de hard rock como os estadounidenses Blue Öyster Cult e Kiss, os canadenses Rush, os alemás Scorpions e particularmente os australianos AC/DC subiron ós postos máis altos das listas británicas nese mesmo período.
Motörhead
right|thumbnail|[[Lemmy Kilmister de Motörhead está considerado coma unha figura de referencia para o movemento. ]] O grupo Motörhead fundouse en 1975 trala unión de músicos xa experimentados. O seu líder Lemmy Kilmister formara parte do grupo de space rock Hawkwind, Larry Wallis tocara en Pink Fairies e Eddie Clarke fora membro de Curtis Knight Zeus. As súas experiencias previas é un dos elementos que dividen a opinión dos críticos e afeccionados sobre se o grupo pertence ó movemento NWOBHM ou non. Parte deles afirman que o grupo debería estar considerado coma unha inspiración para o movemento, mais non parte del xa que tiñan asinado contratos, realizado xiras e subido ás listas de éxitos antes de que calquera grupo do NWOBHM chegara a saír da escena local de clubs. Motörhead foi tamén o único grupo de heavy metal do período que gravou temas co DJ veterano da BBC radio John Peel para o seu programa Peel Sessions, e o primeiro grupo en acadar a posición número 1 das listas de álbums no Reino Unido co disco de directo No Sleep 'til Hammersmith en xuño de 1981. O propio Lemmy afirmou que "o NWOBHM ... non nos fixo moito ben", xa que Motörhead "apareceu algo cedo de máis".
Outros críticos ven a Motörhead como o primeiro expoñente significativo do movemento, e o primeiro grupo en levar a cabo por completo unha mestura entre o punk rock e o heavy metal. A súa rápida música, a renuncia á virtuosidade técnica en favor do volume puro, e a súa actitude intransixente foi ben recibida tanto polos punks coma polos afeccionados ó heavy metal. Motörhead realizou xiras co apoio de moitos grupos do NWOBHM, ademais de compartir escenario co grupo de punk amigo de Lemmy The Damned. O estilo musical de Motörhead tornouse moi popular durante a época do NWOBHM, facendo deles unha referencia fundamental para o nacente movemento e para músicos de varios subxéneros do heavy metal en décadas posteriores.
Movemento underground
esquerda|thumbnail|[[Paul Di'Anno e Steve Harris de Iron Maiden. A aparencia e personalidade de Di'Anno facíalle parecer máis un cantante de punk que un metalhead.]] Thin Lizzy, UFO e Judas Priest xa realizaban actuacións en escenarios internacionais,  cando novos grupos de heavy metal, compostos por xente moi nova, debutaron en pequenos escenarios en moitas cidades do Reino Unido. Os principais escenarios do país adoitaban reservarse para os grupos de música disco do máis alto das listas, xa que o seu uso para actuacións de música rock considerábase moito menos beneficioso economicamente. Ó igual que moitos outros grupos británicos do pasado, os novos grupos pasaron os seus anos formativos tocando en directo en clubs, pubs, salas de baile e círculos sociais de clase baixa. Este adestramento mellorou as súas capacidades musicais, creou unha base de afeccionados locais e permitiulles poñerse en contacto con representantes e axentes das discográficas.
Angel Witch, Iron Maiden, Praying Mantis e Samson de Londres, Son of a Bitch (posteriormente Saxon) de Barnsley, Diamond Head de Stourbridge, Marseille de Liverpool, White Spirit de Hartlepool, Witchfynde de Derbyshire, Vardis de Wakefield, Def Leppard de Sheffield, Raven e Tygers of Pan Tang de Newcastle, e Holocaust de Edimburgo foron os grupos de heavy metal máis importanes fundados entre os anos 1975 e 1977 que animaron a escena de clubs nas súas respectivas cidades e vilas. Os primeiros grupos deste novo movemento musical competían por espaacio de actuación con outros grupos de punk, habitualmente provocando unha especialización dos clubs que pasaron a traballar só con grupos dun dos dous estilos. As diferenzas en ideoloxía, actitude e aparencia tamén provocou unha gran rivalidade entre as dúas audiencias.
O que os músicos punk e do NWOBHM tiñan en común era a súa actitude "do it yourself" do negocio musical e a consecuente práctica de producir e distribuír eles mesmos o seu material gravado en forma de casetes de demos, ou producindo sinxelos privados para os afeccionados locais. Isto deu lugar tamén ó nacemento e difusión de pequenas discográficas independentes, habitualmente como unha extensión das tendas de discos e estudios de gravación independentes, que en ocasións producían tanto publicacións punk coma heavy metal. As discográficas independentes considéranse un factor importante da evolución do movemento, xa que eliminaron a intrusión de empresas corporativas que entorpeceran o progreso da música rock nos anos 1970, e déronlle unha oportunidade ós grupos locais para experimentar con formas máis extremas de música.
Mentres que os medios británicos e internacionais daban unha intensa cobertura ó punk, o novo movemento grassroots do heavy metal mantívose underground ata 1978, ignorado case por completo por publicacións musicais coma New Musical Express, The Face e Melody Maker e polas estacións de radio. As novas sobre os grupos e a súa música circulaba de boca en boca e por medio de fanzines, ou a través de DJs interesados nela que viaxaban polo país de club en club. Neal Kay era un destes DJs. Comezou a traballar no ano 1975 nun club nocturno chamado The Bandwagon en Kingsbury, no noroeste de Londres, situado na trastenda do pub Prince of Wales e equipado cun sistema de son masivo. Transformou The Bandwagon no "The Heavy Metal Soundhouse", un lugar especializado no hard rock e no heavy metal no que a xente podía escoitar álbums de grupos xa establecidos e demos de novos grupos, que circulaban entre os afeccionados por medio do intercambio de casetes.
Ademais de participar en competicións de air guitar e ver actuacións en directo, a audiencia podía votar polas escollas de Kay. O DJ facía unha lista semanal das 100 cancións de heavy metal máis solicitadas no The Soundhouse, e enviáballa ás tendas de dicsos e á revista musical Sounds, a única publicación que amosou interese na escena que estaba a desenvolverse. Moitos músicos mozos decatáronse de que non estaban sós dentro do heavy metal grazas a esa lista semanal, que incluía grupos de todo o país. Naquel entón, Geoff Barton traballaba para Sounds escribindo artigos sobre os incipientes grupos de heavy metal, polos que se considera un piar na dirección que tomou a subcultura dos metalheads. Seguindo unha suxestión do seu editor Alan Lewis e nun intento de atopar un elemento estilístico común na música dos grupos, usou o termo "New Wave of British Heavy Metal" por vez primeira na súa crítica dunha actuación da xira Metal Crusade que incluía a Angel Witch, Iron Maiden e Samson no local The Music Machine de Londres o 8 de maio de 1979, termo que pasaría a converterse no identificador do movemento musical.
Primeira ondada de grupos
A comezos da década dos anos 1980 comezaron a circular álbums compilatorios que incluían temas dos grupos do movemento nacente, publicados por Neat Records, Heavy Metal Records e Ebony Records, compañías que se converterían e líderes do mercado das discográficas independentes do heavy metal durante os anos 1980. A difusión por medio das listas de Neal Kay, a atención de Sounds e as múltiples compilacións publicadas polas discográficas independentes fixeron que os novos grupos centrasen os seus esforzos na produción de demos e sinxelos. The Soundhouse Tapes de Iron Maiden é unha das coleccións máis coñecidas destas demos. En palabras do propio Barton: "Había centos destes grupos. Quizais incluso miles. Non pasaba un día sen que chegase unha rolada de novos sinxelos NWOBHM á oficina de Sounds".
Tommy Vance, locutor da BBC, decatouse do fenómeno e comezou a emitir sinxelos dos novos grupos de heavy metal no seu programa nocturno Friday Rock Show na BBC Radio 1. Xunto coa emisión de John Peel, o programa de Vance era o único programa de radio corporativa que incluía cancións de grupos de heavy metal, moitos deles invitados a tocar en directo nos estudios da BBC baixo a supervisión do produtor Tony Wilson. Alice's Restaurant Rock Radio, unha estación de radio FM pirata de Londres, avogou tamén polos novos grupos na radio e coa súa propia xira de actuacións en pubs e clubs de rock.
miniatura|esquerda|[[Saxon no Wacken Open Air de 2016]] miniatura|esquerda|[[Judas Priest no concerto "Redeemer of Souls" de 2014 en Brooklyn]] Malia a transición dos novos grupos dende as escenas locais ata a realización de xiras extensivas polo Reino Unido, as principais discográficas non recoñeceron a súa tendencia emerxente. Por este motivo gran parte dos novos grupos asinaron contratos con pequenas discográficas independentes, que só podían permitirse producir edicións limitadas de sinxelos e álbums e habitualmente só ofrecían unha distribución nacional. Moitos outros grupos, incluíndo Iron Maiden, Def Leppard e Diamond Head, autoproduciron as súas primeiras publicacións e vendéronas por correo ou nos seus concertos. Saxon foi o primeiro grupo en asinar cunha discográfica internacional, a francesa Carrere Records, seguido de Def Leppard con Phonogram en agosto de 1979 e Iron Maiden con EMI en decembro de 1979. A comezos de 1980, EMI probou o mercado co álbum compilado por Neal Kay Metal for Muthas e cunha xira polo Reino Unido coas bandas que contribuíran nesta compilación, asinando eventualmente ós grupos Angel Witch e Ethel the Frog.
Sounds fixo unha dura crítica de Metal for Muthas, mais o álbum foi un éxito comercial e considerase fundamental na estimulación das principais discográficas para asinar a varios outros grupos. A II Z, Fist, White Spirit e Praying Mantis viron estes contratos finalizados trala publicación dos seus primeiros álbums, mentres que Tygers of Pan Tang, Samson, More, Demon e Girlschool obtiveron un éxito maior e estiveron máis tempo baixo contrato das principais discográficas. As novas publicacións destes grupos tiñan unha mellor produción e algúns deles, co apoio de xiras intensivas polo Reino Unido e Europa, obtiveron bos resultados nas listas de vendas. Os mellores resultados nas listas dese período foron para ó álbum de estrea homónimo de Iron Maiden e para Wheels of Steel de Saxon, que acadaron o número 4 e o número 5 na lista de álbums do Reino Unido respectivamente, mentres que os seus sinxelos "Running Free", "Wheels of Steel" e "747 (Strangers in the Night)" situáronse dentro das 50 primeiras posicións da lista de sinxelos do Reino Unido. A consecuencia máis inmediata destes éxitos foi un aumento da cobertura dos medios para os grupos de heavy metal, incluíndo aparicións nos programas da televisión británica Top of the Pops e The Old Grey Whistle Test. O xurdimento de moitos novos grupos no período entre 1978 e 1980 foi outro efecto destacado da promoción do movemento ata o nivel de fenómeno nacional relevante.