cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Premio da Arxentina de 1957
Informe da carreira
Fangio e Behra lograron correr a totalidade da distancia, o resto dos participantes non chegaron a facelo. O varillaxe do acelerador Moss rompeu na liña de partida e perdeu 10 voltas no arranxo. Todos os Ferraris sufriron grandes problemas de embrague, xa que os de Collins e Musso se queimaron, mentres que o de Hawthorn patinaballe.
Tanto Collins como Wolfgang von Trips fíxeronse cargo do Ferrari de Cesar Perdisa nun intento por deter aos Maserati, pero foron incapaces de detelos, logrando os Maserati os primeiros catro lugares. O reincorporado Moss estableceu a volta rápida no seu camiño cara ao 8º lugar.
Mol (homónimos)
Co termo mol podemos recoñecer:
Acantharea
Os Acantharea (Acantharia) son un grupo de protozoos radiolarios, que se distinguen principalmente polos seus esqueletos. A categoría taxonómica que se lles outorga varía segundo as clasificacións. Son exclusivamente mariños, sobre todo de augas tropicais e subtropicais, pero tamén en mares máis fríos, e son de vida libre e de 0,005 mm a 5 mm de diámetro. Aliméntanse de bacterias, diatomeas e outras algas planctónicas de similar tamaño e doutros protozoos e mesmo de pequenas larvas de animais. Algunhas albergan zooxantelas.
Estrutura
A célula consta dun endoplasma central cos núcleos e orgánulos, e un ectoplasma periférico. Os esqueletos conteñen cristais de celestita (sulfato de estroncio), que non fosilizan, e toman a forma de dez espiñas (axopodios) diametrais (que poden interpretarse como vinte espiñas radiais). A cápsula central está feita de microfibrilas dispostas formando vinte placas, cada unha cun buraco a través do cal se proxecta unha espiña, e hai tamén un córtex microfibrilar ligado ás espiñas por mionemas (que teñen mobilidade e cambian a forma e flotabilidade da célula). Estes axudan á flotación, xunto cos vacúolos do ectoplasma, que a miúdo conteñen zooxantelas.
Clasificación pola disposición das espiñas
A disposición das súas espiñas é moi precisa, e descríbese pola denominada lei de Müller. É doada de describir en termos de liñas de latitude e lonxitude. Cada liña de lonxitude leva ou dúas espiñas tropicais ou unha ecuatorial e dúas espiñas polares, alternadamente. A forma na que as espiñas se unen entre si no centro da célula varía e é unha das características primarias polas cales se clasifican. Distínguense os seguintes tipos:
Teñen un número fixo de axopodios.
Filoxenia
Segundo estudos filoxenéticos baseados no ADNr de 18S e parcial de ADNr de 28S seguramente existen 6 clados principais, subdivididos en 13 subclados. Teñen unha natureza polifilética e será necesario facer unha revisión taxonómica do grupo. As clasificacións tradicionais distinguen uns 50 xéneros e 150 especies, clasificados en 18 familias e 4 ordes: Holacanthida, Chaunacanthida, Symphiacanthida e Arthracanthida.
Ciclo de vida
Os adultos son xeralmente multinucleados. Na reprodución obsérvase unha fase sexual por medio dun gamonte e teñen unha fase de enquistamento, o cal comprende a formación de células que se enxamian (antes denominadas "esporas"), que poden ser flaxeladas. Os quistes teñen unha cuberta mineralizada e caen a zonas profundas do mar. Non se observaron todos os estadios do ciclo de vida, e o estudo destes organismos foi dificultado principalmente polo feito de que non se pode mantelos en cultivo en sucesivas xeracións.
Dinis Dias
Dinis Dias foi un navegante portugués do século XV. A súa data de nacemento e a da súa morte non son coñecidas con certeza.
Traxectoria
En 1442 Dias, que "non quería verse envellecer nun estado de benestar e repouso", deixou Portugal na compaña de Gonçalo de Sintra e navegou cara ás costas de África occidental, chegando ata Cabo Branco. En 1444 conseguiu unha nova marca ao chegar a un punto da costa afastado uns 800 km ao sur do Cabo Branco. Este punto, o máis occidental do continente africano, foi bautizado por el como península de Cabo Verde, nunha referencia á frondosa vexetación que atopou na área de Guinea.
O éxito desta expedición debeuse probablemente ao feito de que Dias se concentrou na exploración, máis que na toma de escravos, algo que centraba a atención da maioría dos exploradores portugueses da época. Mentres que algunhas expedicións volvían a Portugal con ducias de escravos, Dias tomou só catro.
Máis tarde aquel ano, Dias navegou co explorador Lançarote nunha longa expedición á illa de Arguin, fronte á costa oeste de Mauritania, con propósitos escravistas.
Víctor María Vázquez Rodríguez
Víctor María Vázquez Rodríguez, nado en Vigo o 26 de abril de 1856 e finado o 27 de setembro de 1884, foi un xornalista, escritor e músico galego.
Traxectoria
dereita|miniatura|Guía de Galicia de Rivera e Vázquez, 1883.
Estudou Farmacia na Universidade de Santiago de Compostela e rematou en Madrid, onde foi redactor de El Porvenir. Colaborou en La Ilustración Gallega y Asturiana. Foi nomeado secretario do Comité Republicano-Progresista Central. Escribiu unha Guía de Galicia e algúns poemas en galego. Foi pianista e compuxo algunhas pezas.
Haldan Keffer Hartline
Haldan Keffer Hartline, nado o 22 de decembro de 1903 en Bloomsburg (Pensilvania) e finado o 17 de marzo de 1983 en Fallston (Maryland), foi un fisiólogo estadounidense, cogañador canda George Wald e Ragnar Granit, en 1967 do Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina polo seu traballo de análise dos mecanismos neurofisiolóxicos da visión.
Traxectoria
Hartline empezou os seus estudos sobre electrofisioloxía da retina como un bolseiro do "National Research Council Fellow" na Universidade Johns Hopkins de Baltimore. Despois de asistir ás universidades de Leipzig e de Múnic como investigador estudante de Eldridge Johnson, alcanzou o cargo de profesor de biofísica e presidente do Departamento de Johns Hopkins en 1949. Un dos estudantes graduados de Hartline na Johns Hopkins, Paul Greengard, tamén gañaría despois o Premio Nobel. Hartline uniuse ao staff da Universidade Rockefeller de Nova York en 1953, como profesor de neurofisioloxía.
Hartline investigou as respostas eléctricas da retina de certos artrópodos, vertebrados, e moluscos, debido a que os seus sistemas visuais son moito máis simples que os dos humanos e é máis fácil estudalos. Concentrou os seus estudos no ollo do cangarexo ferradura (Limulus polyphemus). Usando eléctrodos de minute nos seus experimentos, obtivo o primeiro rexistro dos impulsos eléctricos enviados por unha simple fibra de nervio óptico cando os receptores conectados a esta son estimulados por luz.
Armea, Láncara
San Pedro de Armea é unha parroquia do concello de Láncara na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 83 habitantes, deles 42 eran homes e 41 eran mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2006 cando tiña 86 habitantes.
Tropicos
Tropicos é unha base de datos de botánica que contén información taxonómica das plantas, principalmente da ecozona neotropical (América Central e América do Sur). É mantido polo Xardín Botánico de Missouri e foi estabelecido hai 25 anos. A base de datos contén imaxes e datos taxonómicos e bibliográficos de máis que 4,2 millóns de especies de plantas. Ademais, contén datos de 49.000 publicacións científicas. A base de datos pode ser consultada en inglés, francés, e español. Os rexistros máis antigos na base de datos son de 1703.
Eure e Loir
Eure e Loir (28) é un departamento francés situado no centro de Francia, que pertence á rexión Centro-Val de Loira. Debe o seu nome ao río Eure, afluente do Sena, e ao río Loir.
The Flame
The Flame é o quinto álbum de estudio da banda española de rock Dover, publicado o 27 de outubro de 2003. O disco gravouse nos estudios PKO Studios de Madrid, e foi producido por Rick Will.
Pato
miniatura|250px|Parrulo doméstico. Pato ou parrulo son os nomes comúns para varios tipos de aves da familia dos anátidos. Son na súa maioría aves acuáticas de auga doce e salgada, nadadoras ou mergulladoras, que se somerxen total ou parcialmente para conseguir o alimento, e que presentan cores moi variadas que adoitan seren máis vistosas nos machos e xeralmente apencadas nas femias.
Son menores en tamaño que os seus parentes os cisnes e os gansos.
Os patos aliméntanse dunha variedade grande de fontes alimenticias, como herbas, grans, plantas acuáticas, peixes, insectos etc.
Os patos domésticos son criados pola súa carne, ovos e as súas plumas.
Os machos de especies do hemisferio norte teñen coloridas plumaxes que mudan en verán, o que lles outorga unha aparencia máis feminina nesa época. En moitas especies, os machos adultos pasan épocas sen voaren porque buscan protexer o seu hábitat, para o que teñen suficiente alimento de reserva. Normalmente, posteriormente á muda da pluma, hai unha migración.
Montory
Montory en francés, Montori en éuscaro, é unha localidade e comuna francesa situada no departamento de Pireneos Atlánticos, na rexión de Aquitania e no territorio histórico vascofrancés de Zuberoa.
Veiga, San Mamede de Lousada, Carballedo
Veiga é un lugar da parroquia de San Mamede de Lousada, no concello de Carballedo na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 14 habitantes (6 mulleres e 7 homes).
Toponimia
O topónimo fai referencia a (palabra anterior aos romanos): terra baixa, húmida e fértil.
Polandball
miniatura|200px|Unha imaxe de Polandball xerada por un usuario. Polandball, tamén coñecido polo nome de countryball (país-bola), é un fenómeno de internet que naceu no foro do sitio web alemán Krautchan.net na segunda metade do ano 2009. Este fenómeno maniféstase en numerosos webcómics, nos que os diferentes países vénse representados coma persoas esféricas que interactúan entre si, normalmente en inglés mal empregado, facendo burla dos estereotipos nacionais e das relacións internacionais entre os países representados nas viñetas.
Historia
A raíz destes feitos, no sitio web Krautchan.net comezouse a publicar unha serie de parodias empregando o programa de edición de imaxes Microsoft Paint, para mofarse nun modo apolítico dun usuario polaco que participaba nesa mesma páxina, que empregaba o idioma inglés dun modo incorrecto. Estes debuxos empregáronse posteriormente por parte de usuarios rusos, nos que se caracterizaba as Polandball en ton político.
A premisa de Polandball, que gañou en popularidade a raíz do accidente aéreo en Smolensk no que faleceu o presidente polaco Lech Kaczynski, é a representación de Polonia e a súa historia, as relacións con outros países, e os seus estereotipos, poñendo especial fincapé na megalomania polaca e os complexos nacionais.
Unha das principais temáticas dos cómics Polandball xiran ao redor da capacidade de Rusia para voar ao espazo, namentres Polonia non pode. Un dos debuxos animados máis populares de Polandball comeza coa premisa de que a Terra vai ser atinxida por un meteoro xigante, levando a todos os países con tecnoloxía espacial a abandonar a Terra e a poñerse a salvo no espazo. A finais do debuxo animado, Polonia, aínda na terra, queda chorando, e en inglés mal empregado pronúncia o seu lema cliché "Poland cannot into space".
Outros countryballs
miniatura|dereita|upright|Representación de Gran Bretaña. Ademais de Polandball, tamén existen bolas referentes a outros países; malia que polo xeral a esas historietas tamén se lles adoita chamar polo nome de Polandball, tamén poden ser chamados countryballs. Segundo o sitio web Lurkmore.to, Baviera ten a súa propia bola, e outras bólas foron creados para estados dos Estados Unidos, para Cataluña ou Siberia, entre outros. Singapur ten a forma dun triángulo e chámase "Tringapore"; Israel toma a forma dun hipercubo (en referencia ós físicos xudeus); Casaquistán asume a forma dun ladrillo, e Gran Bretaña móstrase usando un sombreiro de copa e monóculo.
Premio Princesa de Asturias dos Deportes
miniatura|160px|dereita| Escudo da Fundación. miniatura|dereita|160px| Isanbayeva, premiada no 2009. miniatura|dereita|160px| Graf, obtivo o premio en 1999. miniatura|dereita|160px| Sanchez Vicario, premiada no 98. O Premio Princesa de Asturias de Deportes (até 2014, se denominou Premio Príncipe de Asturias de Deportes) é concedido dende 1981, á persoa, institución, grupo de persoas ou institucións que, ademais da exemplaridade da súa vida e obra, conseguiran novas metas na loita do home por superarse a si mesmo e contribuíran co seu esforzo, de maneira extraordinaria, ó perfeccionamento, cultivo, promoción ou difusión dos deportes.
Ligazóns externas
Prince of Asturias Awards
Movemento Veciñal Estradense
O Movemento Veciñal Estradense (Móvete) é unha plataforma veciñal que se presentou ás eleccións municipais de 2015 e de 2019 na Estrada. Este colectivo está formado por persoas independentes e militantes de ANOVA e Esquerda Unida. Mar Blanco Casais, cabeza de lista nas dúas convocatorias electorais foi elixida concelleira en ambas. En 2019 resultou elixido un segundo concelleiro de Móvete, Iván Sanmartín Eirín.
Candidaturas
A candidatura ao concello en 2015 estaba formada por:
A candidatura ao concello en 2019 estaba formada por :
Cerna: Revista galega de ecoloxía e medio ambiente
Cerna: Revista galega de ecoloxía e medio ambiente é unha revista ecoloxista galega, a única revista de medio ambiente que se edita en galego.
Editada pola Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galicia (ADEGA), a súa sede está en Santiago de Compostela. Comezou a editarse en 1986 co nome de ADEGA até que, no número 6, en 1993, adoptou o nome de Cerna. Cerna é a designación na lingua galega da parte central do tronco das árbores e, en xeral, do contido esencial ou miolo das cousas.
Garindein
Garindein en francés, Garindaine en éuscaro, é unha localidade e comuna francesa situada no departamento de Pireneos Atlánticos, na rexión de Aquitania e no territorio histórico vascofrancés de Zuberoa.
Harvey Keitel
Harvey Johannes Keitel, nado en Brooklyn (Nova York) o 13 de maio de 1939, é un actor estadounidense, fillo do emigrante xudeu polonés Harry Keitel e de nai romanesa, Miriam da Maramureş.
En 1991, foi nomeado ao premio Oscar que outorga a Academia, por Bugsy.
Vida persoal
Con dezasete anos decidiu entrar no Corpo de Marines e participou durante 1958 na operación Blue Bat, na crise do Líbano. Ao regresar aos Estados Unidos, traballou de reporteiro xudicial e comezou, posteriormente, a súa carreira como actor.
Mantivo unha prolongada relación coa actriz Lorraine Bracco. En 2001, casou coa tamén actriz Daphna Kastner. É pai de tres fillos: Stella (nacida en 1985, froito da relación con Bracco), Hudson (nado en 2001, dunha relación con Lisa Karmazin) e Roman (nado en 2004, fillo tamén de Kastner).
Gran Premio de Bélxica de 1995
O Gran Premio de Bélxica de 1995 foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 27 de agosto de 1995 no Circuíto de Spa-Francorchamps, Spa. Foi a undécima carreira do Campionato do Mundo de Fórmula 1 de da FIA.
A carreira de 44 voltas gañouna Michael Schumacher, pilotando un Benetton - Renault. A pesar de cualificar 16º, Schumacher logrou a súa sexta vitoria da tempada tras unha intensa batalla con Damon Hill no Williams-Renault. Hill se logrou o segundo lugar, con Martin Brundle terceiro nun Ligier - Mugen-Honda.
Informe de carreira
A carreira contou coa presenza de máis de 100.000 persoas de países europeos. Schumacher e Hill clasificaron máis baixo do habitual nunha sesión de cualificación en seco e mollado, pero contraatacaron durante a carreira. Tanto Jean Alesi como Johnny Herbert lideraron brevemente a carreira, pero Alesi rompeu e Harbert tivo que loitar por manter ritmo unha vez que a pista secou. O pole Gerhard Berger loitou antes de abandonar.
David Coulthard adiantouse co Williams antes de sufrir un problema na caixa de cambios, deixando a Hill liderando a carreira. Cando Hill fixo o seu primeiro pit stop para poñer pneumáticos novos e brandos, Schumacher tomou o control da pista. Logo empezou a chover e, mentres Hill regresaba aos boxes para poñer os pneumáticos de chuvia, Schumacher permaneceu cos seus pneumáticos de seco. O piloto de Williams superou rapidamente ao alemán, pero a pesar de ser seis segundos por volta máis lento, Schumacher puido manter a Hill detrás del ata que deixou a trazada mollada e Hill pasouno. Case inmediatamente, as condicións cambiantes da pista comezaron a favorecer aos slicks unha vez máis e Schumacher volveu pasar a Hill, que entrou outra vez a boxes, esta vez para poñer slicks.
A choiva volveuse a intensificar e a pista estabilizouse cando apareceu o coche de seguridade. Ambos pilotos entraron en boxes para por pneumáticos de chuvia e regresaron á pista con Schumacher por diante de Hill. Isto parecía poñer aos dous rivais nunha batalla polo liderado nas últimas dez voltas, pero Hill tivo que volver aos pits para cumprir unha penalización de stop & go de dez segundos por exceso de velocidade no pit lane, unha penalización que cumpriu seis voltas antes do final e deixouno na terceira posición. Hill recuperouse adiantando a Martin Brundle na recta Kemmel na última volta para recuperar o segundo lugar.
A actuación de Schumacher non impresionou a Hill logo de que os seus movementos defensivos obrigaran a Hill a frear ou saír da pista. Schumacher dixo que só bloqueara a Hill nas curvas de baixa velocidade, pero probas de vídeo suxeriron que Schumacher bloqueara a Hill nalgunhas curvas de alta velocidade, como o "Radillion" e "Blanchimont". Hill comentou despois que "nós (el e Schumacher) tivemos algúns momentos bastante peliagudos eu non estou satisfeito por verme obrigado a sairme, non creo que iso sexa aceptable. Esta ben, pero se foi a propósito, estaría moi molesto, os coches de F1 non son karts, creo que hai algunhas cousas que son aceptables e outras que non o son". Schumacher defendeuse aceptando que o toque das rodas nas curvas de alta velocidade non é "aceptable", pero engadiu que á velocidade que levaban el e Hill, considerou que era aceptable. Schumacher foi suspendido por unha carreira por conducir de forma agresiva para evitar que Hill o adiantase.
Pleurotus
Pleurotus é un xénero de cogomelos co himenio laminado que inclúe a algunhas especies comestíbeis de grande interese comercial, coma o pleuroto (Pleurotus ostreatus) ou o cogomelo de cardo (Pleurotus eryngii).
O xénero posúe, entre outras, as especies a seguir:
A Igrexa, Luaña, Brión
A Igrexa é un lugar da parroquia de Luaña no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 9 habitantes no ano 2010 segundo datos do IGE, dos cales 4 eran homes e 5 eran mulleres.
Como o seu nome indica, neste lugar está a igrexa parroquial de San Xulián de Luaña, na que destacan unhas pinturas medievais que adornan a cabeceira.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Nicolás de Cusa
Nicolaus Cusano, tamén chamado Nicolaus Chrypffs ou Krebs, ou simplemente "O Cusano", nado en Cues (Cusa) (Renania-Palatinado) en 1401 e finado en Umbría en 1464, foi un teólogo e filósofo, considerado o pai da filosofía alemá e, como personaxe clave na transición do pensamento medieval do Renacemento, un dos primeiros filósofos da modernidade.
Traxectoria
Foi o segundo de catro fillos do navieiro Johan Cryfts e de Catherina Roemer. Tras un breve período en Colonia, regresou á súa cidade natal e converteuse no secretario de Otto de Ziegenhain, o arcebispo de Trier. Otto nomeouno canon e decano na igrexa de Saint Florinus en Koblenz, asociada a numerosas prebendas. En 1427 foi enviado a Roma como delegado episcopal. Ao ano seguinte viaxou a París para estudar os escritos de Ramon Llull. Ao mesmo tempo rexeitou unha chamada da recentemente creada Universidade de Lovaina. Adquiriu gran coñecemento na investigación de antigos manuscritos medievais, así como na crítica textual e no exame de fontes primarias. En 1433 identificou a doazón de Constantino como unha falsificación, confirmada por Lorenzo Valla uns anos máis tarde e revelou a falsificación das Falsas decretais. Fixo amizade co astrónomo austríaco Georg von Peuerbach e avogou por unha reforma do calendario xuliano e o computus de Pascua que non se realizou ata a introdución do calendario gregoriano en 1582.
Estudos
Estudou grego e hebreo, tamén filosofía, teoloxía, matemáticas, astronomía e tamén outras disciplinas. Ós 22 anos de idade obtivo o doutoramento en Dereito Canónico. Estivo interno na Facultade de Artes da Universidade de Heilderberg, no 1416 como un clérigo da diocese de Trier, onde estudou artes liberais. En 1423 doutorouse en Dereito Canónico na Universidade de Padua. En 1425 ingresou na Universidade de Colonia como profesor en dereito canónico.
Opúxose á idea de que os seres humanos puideran ter relacións carnais con demos e que tampouco puideran adoptar formas de animais.
Filosofía
Nicolás de Cusa destacou polos seus escritos místicos sobre o cristianismo, en especial sobre a posibilidade de coñecer a Deus coa mente divina (non é posible a través de medios humanos) a través de "douta ignorancia". Nicolás escribiu sobre a creación de Deus e os seus desdobramentos na creación. Era sospeitoso de manter crenzas panteístas, pero os seus escritos nunca foron acusados ​​de herexía. Tamén escribiu sobre o uso de conxecturas para unha mellor comprensión da realidade. O individuo pode subir por riba da razón simple para a visión do intelecto, pero a mesma persoa pode caer cara atrás de tal visión.
A maioría das súas ideas matemáticas poden ser atopadas nos seus ensaios, De docta ignorantia (de ignorancia aprendida) e De visione Dei (sobre a visión de Deus). Tamén escribiu sobre a cadratura do círculo nos seus tratados matemáticos.
The Pogues
A súa música ten unha mensaxe política, influenciada por The Clash, coa esencia da máis pura música tradicional irlandesa, con instrumentos como tin whistle, o banjo, a mandolina, o acordeón ou o bodhrán. Durante o período que Shane MacGowan deixou a banda, os instrumentos de base eléctrica gañaron máis importancia.
Nicolás de Cusa
Filosofía
Teolóxicamente, anticipou as profundas implicacións para o ensino reformado no angustiante Inferno (Sermón sobre o Salmo 30:11), seguido por Pico della Mirandola, que tamén explicou os descensos en termos de agonía de Cristo.
Nicolás foi amplamente lido, e as súas obras foron publicadas no século XVI en París e Basilea. Estudosos do século XVI franceses, incluíndo Jacques Lefèvre d'Étaples e Charles Bovelles lérono. Lefèvre mesmo editou o París 1514 Opera. Nos séculos posteriores, Giordano Bruno citouno, e algúns pensadores, como Gottfried Leibniz foron influenciados por el.
Astronomía
As opinións astronómicas do cardeal están espalladas a través dos seus tratados filosóficos. Evidencian totalmente a independencia das doutrinas tradicionais, aínda que están baseadas na simboloxía dos números, en combinacións de letras, e en especulacións abstractas, en vez de observacións. A Terra é unha estrela como outras estrelas, non é o centro do universo, non é de restos, nin son os seus polos fixos. Os corpos celestes non son estritamente esféricos, nin teñen órbitas circulares. A diferenza entre a teoría e a aparencia é explicada polo movemento relativo. Copérnico tivo coñecemento destas afirmacións, probablemente estivo incentivada por elas para publicar a súa propia obra monumental.
Política
En 1433 propuxo a reforma do Sacro Imperio Romano e un método para elixir os seus emperadores. Aínda que non fose adoptada pola Igrexa, o seu método era esencialmente o mesmo que hoxe se coñece como a conta de Borda, que é usado en moitas institucións académicas, concursos, e mesmo algunhas xurisdicións políticas, na forma orixinal e máis nunha serie de variacións. A súa proposta foi precedida polo traballo de Borda durante tres séculos.
As opinións de Cusa sobre o imperio foron citadas contra reclamacións papais durante os séculos XVI e XVII. Os escritores protestantes aproveitáronse para citar un cardeal contra pretensións de Roma. Os protestantes, con todo, atoparon os seus escritos contra os husitas erróneos. Nicolás parecía dar á igrexa moito poder para interpretar as Escrituras, en vez de tratala como auto-interpretación e autosuficiente para a salvación, o principio da Sola scriptura.
O propio pensamento de Nicolás sobre a Igrexa cambiou coa súa saída de Basilea. Tentou argumentar que o conxunto de Basilea non tiña o consentimento da igrexa en todo o mundo, especialmente os príncipes. Logo, apoiou ao papa, sen abandonar as ideas da reforma. Así, foi capaz de propoñer a reforma de Pío II da igrexa, comezando co propio papa. Máis tarde estendeuse pola curia romana e para toda a cristiandade.
Denali
Denali, oficialmente coñecido como McKinley entre 1917 e 2015, sito en Alasca, cunha altura de 6.194 metros é a montaña de maior elevación de América do Norte e dos Estados Unidos. Forma parte da gran cadea de Alasca, un arco montañoso de 960 km, que se estende a través da zona sudoriental do estado. Esta cadea é unha porción dos grandes cordais occidentais do continente, que se estenden desde Alasca até as costs de California, e a depresión do Val da Morte.
O pobo kokuyon, habitantes tradicionais da área, denomínana Denali ("a gran montaña"). Foi, porén, renomeado Monte McKinley en 1896, en honra do presidente estadounidense William McKinley, nome oficializado en 1917 por unha lei federal. En 1975 Alasca recoñeceu a forma Denali como oficial e principiou un longo litixio coas autoridades federais para que estas recoñeceran a forma Denali como oficial a efectos federais.
Ascensións
A primeira ascensión do McKinley aconteceu o 7 de xuño de 1913, a cargo dunha expedición guiada por Hudson Stuck. Unha suposta escalada no 1903, por Frederick Cook, demostrouse moi logo que era unha fraude. No 1947, Barbara Washburn foi a primeira muller que alcanzou a cima. Na actualidade a montaña é escalada con regularidade, pero segue a ser unha empresa perigosa e da que resultan bastantes incidentes.
Pataca
A pataca, baloca , castaña ou castaña da terra é o tubérculo da planta da pataca ou pataqueira (Solanum tuberosum), unha planta da familia das solanáceas, orixinaria de América do Sur e cultivada en case todo o mundo polo seu tubérculo comestíbel.
Con frecuencia adóitase citar como endémica dos Andes nunha área que coincide aproximadamente co sur do Perú, onde foi cultivada e consumida polo menos dende o VIII milenio a. C. , porén dende hai séculos a planta é cultivada noutras latitudes dando lugar a diversas variedades de patacas.
En Galicia a maior zona de produción do tubérculo é a comarca da Limia, de cuxo comercio procede a principal fonte de ingresos da comarca. En Vilalba (Terra Chá) e Coristanco (comarca de Bergantiños), cultivan a pataca como complemento dos ingresos da actividade agraria e do autoconsumo, resultando un produto de grande sona e calidade en feiras e mercados.
Etimoloxía
miniatura|Patacas de cores (en Chile) A palabra galega pataca vén do castelán patata. A Real Academia Española di que á súa vez a palabra castelá é un cruzamento léxico do taíno batata 'pataca doce' e a palabra quechua papa 'pataca'. Isto indica probablemente que nun principio pensouse que a pataca era unha variedade da batata, malia non gardar ningún tipo de parentesco entre ámbalas dúas plantas. Ademais de pataca, en moitas zonas de Galicia chámaselle "castaña", "castaña de terra" ou "castaña da mariña", seguramente debido a que as propiedades alimentarias eran semellantes ás da castaña, desprazando o consumo do froito do castiñeiro.
En moitas linguas, a palabra pataca provén de tartufoli, denominación italiana que se lle deu á pataca pola súa semellanza coa trufa (en italiano tartufo). Así pódense atopar noutras linguas palabras derivadas da verba italiana como krompir no esloveno, картоф (kartof) no búlgaro, картофель (kartofel) no ruso e kartoffel no alemán.
Noutras linguas o nome común para o tubérculo é "mazá de terra": pomme de terre en francés, aardappel en neerlandés, תפוח אדמה en hebreo (a miúdo escrito como פוד), e erdapfel no alemán austríaco. Na lingua finesa existen un termo semellante para a pataca, a cal é chamada peruna, termo que provén do antigo sueco jordpäron "pera de terra". Durante o século XVI, o termo francés pomme de terre foi traducido literalmente a outras linguas conforme a introdución da pataca se espallou por toda Europa. Na lingua polaca a pataca chámase ziemniaki, ovak zemiak en eslovaco.
Orixe
miniatura|205px|Follas e flores da pataca Cultivada no Perú desde o VIII milenio a.C., o berce da pataca estivo na fronteira peruano-boliviana pero a man e intelixencia incaicas tiveron moito que ver na multiplicación das súas variedades. Foron tamén eles os que desenvolveron a técnica para deshidratala, e apreciárona máis porque resiste moito tempo de almacenamento.
Segundo Santiago Antúnez de Mayolo, os poboadores do Imperio inca comían as patacas coa casca, porque estaban convencidos de que pelalas provocaba nelas un terrible pranto.
Colisée Pepsi
O Colisée Pepsi (anteriormente coñecido como Colisée de Québec), é un pavillón multipropósico da Cidade do Quebec, na provincia homónima (Canadá). O principal uso do pavillón é a práctica de hóckey sobre xeo, sendo a casa dos Quebec Nordiques cando estes competían na World Hockey Association (WHA) e na National Hockey League (NHL) entre 1972 e 1995, e actualmente é a casa dos Quebec Remparts da Ligue de hockey junior majeur du Québec (LHJMQ). O Colisée acolleu tamén o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo en categoría masculina no ano 2008.
Pataca
Orixe
Cando os conquistadores chegaron a Suramérica, ao principio rexeitaron o tubérculo, porque crían que se trataba dun vexetal velenoso. Esta non sería a única acusación á que se enfrontarían as patacas, das que se dixo que eran fonte de luxuria, de lepra e doutras desordes e enfermidades. Os escoceses negáronse inicialmente a comela polo simple feito de non a atopar mencionada na Biblia.
Colisée Pepsi
Acolle anualmente no mes de febreiro o Québec International Peewee Hockey Tournament, no que participan cerca de 2.300 xogadores de hóckey sobre xeo novos de 16 países.
Pataca
Orixe
A pataca foi introducida en Europa en 1573, e cara finais do século xa era un alimento común en Italia, Alemaña, Polonia e Rusia. Non en Francia onde só a beleza das súas flores permitiu que permanecese. Segundo se di, María Antonieta converteunas en adorno favorito para o seu cabelo. Hoxe a pataca é un dos cultivos máis importantes do planeta.
Colisée Pepsi
Historia
O pavillón comezou a construírse o 24 de maio de 1949, cunha capacidade para 10.034 espectadores, co obxectivo de substituír outro edificio que ardera no mesmo lugar un ano antes. Construído polos arquitectos Rinfret and Bouchard baixo a dirección de Robert Blatter e F. Caron, o pavillón foi unha mestura do exterior de Estilo Internacional e o interior de estilo Art déco. A súa construción custou 3 000 000 de dólares canadenses (30,2 millóns en dólares de 2015). Foi coñecido como "A Casa que Construíu Béliveau", xa que frecuentemente durante os seus primeiros anos se enchía para ver a Jean Béliveau, a estrela dos Quebec Aces, antes de irse aos Montreal Canadiens da NHL. Dúas décadas despois, o pavillón encheríase de novo para ver a Guy Lafleur xogar nos Quebec Remparts, antes de que se unira tamén aos Canadiens.
O edificio experimentou unha profunda renovación en 1980, na que o vidro da entrada orixinal foi substituído por novos vidros, e na que o pavillón ampliou a súa capacidade a 15.750 espectadores para cumprir as normas da NHL na época despois de que os Nordiques deran o salto dende a WHA á NHL. PepsiCo mercou os dereitos do nome do pavillón o 18 de novembro de 1999, e a súa capacidade actual rebaixouse a 15.176 espectadores. A casualidade quixo que os antigos Quebec Nordiques sexan coñecidos actualmente como Colorado Avalanche, que actualmente compiten no Pepsi Center de Denver.
Pataca
Orixe
O cronista Pedro Cieza de León, contemporáneo de Francisco Pizarro, describiuna en 1550 e crese que foi el quen a trouxo a España en 1554 como achado. En 1573 cultivouse no Hospital de Sevilla para alimentar os enfermos. Chegou a Roma no 1588; o naturalista Charles de l’Ecluse descríbea coma unha “pequena trufa” ou "tartuffoli". Seica foi levada a Inglaterra, desde a costa de Colombia, por Thomas Hariot cara a 1586, e máis tarde comezou a cultivarse en Irlanda aló polo século XVII. Neste século Europa sofre duras invernías que minguan a produción agrícola e a poboación sofre os estragos da fame. Isto incrementou a aparición das enfermidades e as guerras, reducindo sensiblemente a man de obra activa para o traballo agrícola. Estas dificultades prolongáronse durante o século XVIII, xerando a inestabilidade social e política de Francia. Neste contexto de fame e precariedade creouse a lenda en torno ao farmacéutico Antoine Parmentier, a quen se atribúe desacertadamente a popularización do consumo da pataca. A variedade da pataca medrou de xeito exponencial debido á hibridación dende o descubrimento deste tubérculo pola cultura occidental.
Colisée Pepsi
Historia
O pavillón acolleu as series finais da 1971 Memorial Cup, na que os Remparts derrotaron aos Edmonton Oil Kings por dous partidos a cero. Dende que o campionato cambiou o seu formato de competición, o Colisée acolleu as series finais en 1991 e 2003. A nivel internacional, o primeiro partido das 1974 Summit Series entre as estrelas do Canadá da WHA e a Unión Soviética foi xogado no Colisée, así como un partido nas edicións da Canada Cup en 1976 e 1991. O pavillón acolleu xunto con Montreal en 1978 o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo sub-20, e xunto con Halifax o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo masculino de 2008. As series a dous partidos Rendez-vous '87, entre os All-Stars da NHL e a selección da Unión Soviética. O Colisée Pepsi tamén acolleu moitos concertos multitudinarios.
Pataca
Descrición
miniatura|upright|Plantas miniatura|upright|Folla composta da pataca. S. tuberosum é unha planta herbácea, tuberosa, perenne a través dos seus tubérculos, caducifolia (xa que perde as súas follas e talos aéreos na estación fría), de talo erecto ou semidecumbente, que pode medir ata 1 m de altura.
Follas
As follas son compostas, con sete a nove folíolos (imparipinnadas), de forma lanceolada e dispóñense en forma espiralada nos talos. Son bifaciais, ambas as epidermis están compostas por células de paredes sinuosas en vista superficial. Presentan pelos ou tricomas na súa superficie, en grao variable dependendo do cultivar considerado. Os tricomas poden ser uniseriados, glandulares e cunha cabeza pluricelular máis ou menos esférica.
Colisée Pepsi
Historia
A Cidade do Quebec ten recibido numerosas propostas nos últimos anos para que a cidade regrese á NHL; a maioría destas propostas prevén a utilización do Colisée como sede temporal do equipo mentres se constrúe un novo pavillón xunto á instalación existente. O 10 de outubro de 2009, os xornais da Cidade do Quebec como Le Soleil informaron de que se levaron a cabo negociacións entre a cidade e a NHl sobre a posibilidade e pertinencia de recolocar ou crear unha nova franquía da liga na cidade.
Pataca
Talo
Presentan tres tipos de talos, un aéreo, circular ou angular en sección transversal, sobre o cal se dispoñen as follas compostas e dous tipos de talos subterráneos: os rizomas e os tubérculos. miniatura|upright|Solanum tuberosum, aspecto da parte basal da planta, na que se mostran os talos aéreos, os [[rizomas, os tubérculos e as raíces. En negro, o tubérculo "nai" ou "semente" que deu orixe á planta.]]
Colisée Pepsi
Historia
O antigo propietario dos Nordiques e actual presidente do Comité Olímpico Canadense Marcel Aubut dixo que non hai plans de demoler o Colisée Pepsi mesmo se se constrúe un novo pavillón. Aubut mencionaou unha posible candidatura para os Xogos Olímpicos de Inverno entre outras xustificacións para manter o pavillón existente. Como parte do acordo de construción do novo estadio, unha suma de 7 millóns de dólares canadenses adicionais serán destinados a renovar o Colisée, se na cidade aterra unha franquía dunha potencial expansión da NHL antes de que se remate o novo pavillón en 2015.
Pataca
Talos aéreos
Estes talos, que se orixinan a partir de xemas presentes no tubérculo utilizado como semente, son herbáceos, suculentos e poden alcanzar de 0,6 a 1 m de lonxitude; ademais, son de cor verde, aínda que excepcionalmente poden presentar unha cor vermella purpúreo. Poden ser erectos ou decumbentes, sendo o normal que vaian inclinándose progresivamente cara ao chan na medida que avanza a madurez da planta. Os entrenudos son alongados na subespecie andigena e máis ben curtos na subespecie tuberosum. Na etapa final do desenvolvemento das mesmas, os talos aéreos poden tornarse relativamente leñosos na sús parte basal. miniatura|upright|Brotes de Solanum tuberosum crecendo sobre o tubérculo. Estes brotes producirán os talos aéreos da planta. Obsérvanse as raíces adventicias pequenas na base dos brotes.
Rizomas
Estes talos rizomatosos están formados por brotes laterais máis ou menos longos que nacen da base do talo aéreo. Nacen alternadamente desde subnudos situados nos talos aéreos e presentan un crecemento horizontal baixo a superficie do chan. Cada rizoma, en tanto, a través dun engrosamiento no seu extremo distal, xera un tubérculo.
Tubérculos
Os rizomas presentan unha zona meristemática sub-apical, de onde se orixinan os tubérculos mediante un engrosamento radial, produto do alongamento das células parenquimáticas e a perda da polaridade das mesmas. Durante a formación do tubérculo, o crecemento lonxitudinal do estolón detense e as células parenquimáticas da cortiza, da medula e de rexións perimedulares sofren divisións e alongamento. Nos tubérculos maduros, existen poucos elementos condutores e non hai un cámbium vascular continuo. Os tubérculos están cubertos por unha exoderme que aparece ao romper a epiderme que vai engrosándose co tempo. Sobre a súa superficie existen "ollos", afundimentos para resgardar as xemas vexetativas que orixinan os talos, que están dispostos de forma helicoidal. Ademais, ten orificios que permiten a respiración, chamados lenticelas. As lenticelas son circulares e o número das mesmas varía por unidade de superficie, tamaño do tubérculo e condicións ambientais. Os tubérculos, en definitiva, están constituídos externamente pola peridermis, as lenticelas, os nós, as xemas e, finalmente, por un fragmento ou unha cicatriz proveniente da unión co rizoma do cal se orixinaron; internamente distínguese a cortiza, o parénquima de reserva, o anel vascular e o tecido medular. Os tubérculos poden presentar unha forma alongada, redondeada ou oblonga; a súa cor, en tanto, pode ser branco ou amarelo (polpa), violeta, café ou avermellado (a casca). Os tubérculos que afloran a niveis do solo adquiren unha cor verdoso na parte onde reciben a luz solar pola acumulación superficial de clorofila —de cor verde, do mesmo xeito que as follas e talos— responsable, como na maior parte da vexetación, da fotosíntese, maximizando así a absorción do CO2 do aire, por asimilación do seu átomo de carbono e liberación dos seus dous de osíxeno cara a atmosfera. A parte verde da papa exposta aos raios solares debe eliminarse na preparación como alimento, debido a súa toxicidade.
Raíz
A partir dos primeiros estados de desenvolvemento, e ata o momento en que comeza a formación de tubérculos, as raíces presentan un rápido crecemento.
Inflorescencia e flor
miniatura|upright|Inflorescencia en preantese. miniatura|upright|[[Inflorescencia e flores da planta da pataca.]] miniatura|upright|S. tuberosum: flor, detalle. A inflorescencia enforma de panícula ou cima dase no extremo terminal do talo e o número de floré en cada unha pode ir desde unha ata trinta, sendo o máis usual entre sete e quince. O número de inflorescencias por planta e o número de flores por inflorescencia están altamente influenciados polo cultivar. Aproximadamente no momento en que a primeira flor está expandida, un novo talo desenvolve na axila da folla proximal, o cal producirá unha segunda inflorescencia.
As flores teñen de 3 a 4 cm de diámetro, con cinco pétalos unidos polos seus bordos que lle dan á corola a forma dunha estrela. As cinco anteras áchanse unidas formado un tubo ao redor do pistilo e presentan unha lonxitude de 5 a 7 mm. O estigma xeralmente é excerto máis aló do anel de anteras. A corola pode ser de cor branca ou unha mestura máis ou menos complexa de azul, borravino e púrpura dependendo do tipo e cantidade de antocianinas presentes. As anteras son de cor amarela brillante, excepto nos clons androestériles nos cales adoptan unha cor amarela clara ou amarelo verdoso. Os estigmas son usualmente de cor verde, a pesar de que algúns clons poden presentar estigmas pigmentados. A protrusión dos estigmas por arriba das anteras pode ir desde esencialmente ausente ata o estilo tan longo como as anteras. A protrusión do estilo por fóra da columna de anteras non ocorre ata o día previo ao da apertura da flor. As flores na ramificación máis próxima á base da planta son as primeiras en abrir e, en xeral, abren dúas ou tres por día. As flores permanecen abertas por dúas a catro días o que dá como resultado que cada inflorescencia presente de cinco a dez flores abertas ao mesmo tempo durante o pico da floración. A receptividade do estigma e a duración da produción de pole é de aproximadamente dous días. A fertilización ocorre aproximadamente trinta e seis horas despois da polinización.
É complicado clasificar a esta especie polo seu modo de reprodución xa que, aínda que produce sementes por autofecundación (comportamento propio das especies autógamas), exhibe depresión endogámica (característica propia das especies alógamas). Independentemente do anterior, as sementes que se producen nos froitos obtidos por polinización libre son unha mestura de auto-polinizacións con polinizacións cruzadas, sendo as primeiras as máis numerosas.
Fruto e sementes
As sementes son moi pequenas, aplanadas, de forma arriñonada, e poden ser brancas, amarelas ou castaño amareladas.
Condicións de cultivo
As condicións de cultivo varían dependendo da especie e da variedade, pero en xeral dáse mellor en terras con alto contido en humus. A temperatura adecuada varía entre os 10 e 25 °C. Non soporta temperaturas inferiores aos 0 °C e a xeada quéimaa a -5 °C. No seu lugar de orixe, Perú, este tubérculo plántase en altitudes de ata 4.200 metros. Perú é o país que máis variedades ofrece, cerca de catro mil.
A produción anual a nivel mundial estimouse en 300 millóns de toneladas (ano 2000). China converteuse no maior produtor de pataca ao desaparecer a Unión Soviética.
Conservación
De xeito tradicional o almacenamento da pataca faise en zonas secas e sen humidade, en cestos, bolsas ou sacos de tecido e a resgardo da luz, nun proceso chamado conservación por deshidratación. Nas explotacións industriais faise en cámaras de frío. O tratamento en frío da pataca produce unha redución do amidón a azucre debido ás encimas da propia pataca, nun proceso chamado edulcoración por frío. Estas patacas conservadas en frío ao ser fritidas ou enfornadas a máis de 250 graos fahrenheit ou 120 graos centígrados recompoñen eses azucres e aminoácidos libres en acrilamida, que é considerada unha molécula potencialmente canceríxena.
Composición
Tendo en conta que a composición sofre variacións dunhas especies a outras (e tamén depende da terra de cultivo), a pataca componse aproximadamente dun 75% de auga, 2% de substancias nitroxenadas, 0,15% lípidos, 20% de fécula e 1% de celulosa. En determinadas condicións, a pataca acumula un alcaloide, chamado solanina, que lle dá un sabor amargo e unha coloración verdosa. Esa parte verde débese eliminar, pois non é saudable.
A pataca en Galicia
miniatura|300px|Distribución das zonas de produción da IXP Pataca de Galicia {{legend|#9ACD32|Subzona de Bergantiños }} {{legend|#73C2FB|Subzona da Terra Chá-A Mariña }} {{legend|#273BE2|Subzona de Lemos}} {{legend|#E25822|Subzona da Limia}}
A primeira referencia do cultivo da pataca en Galicia remóntase a 1607, ano no que foron sementadas na horta do mosteiro de Herbón (Herbón, Padrón), tal e como aparece rexistrado nas memorias do arcebispado de Santiago, do cardeal Jerónimo de Hoyo, porén o cultivo xeneralizado da pataca non tomaría importancia ata a segunda metade do século XVIII.
Os primeiros rexistros do cultivo correspóndense con preitos entre campesiños e perceptores do décimo, principalmente na provincia de Lugo. As primeiras citas aparecen nos concellos de Viveiro (1736), Paradela (1756), Vilalba (1760) etc, comezando a xeneralizarse a partir do ano 1770.
O catastro de Ensenada (1749-53) reduce o seu cultivo a un feixe de parroquias da provincia de Ourense. Cara a 1800 Lucas Labrada sinala que o cultivo das patacas se estendeu amplamente a raíz da crise cerealeira, gravísima de 1768-69, aínda que se equivoca cando afirma que antes desa data só se coñecía a planta na noutrora existente provincia de Mondoñedo, pois viuse que hai constancia documental do seu cultivo con anterioridade a eses anos en Lugo e Ourense. A pataca comezou a substituír paulatinamente a castaña como un dos alimentos básicos da alimentación dos galegos, especialmente no mundo rural, e por iso nalgúns sitios comezou a chamarse castaña da terra.
A pataca na cultura popular galega
Se na noite de San Xoán se deixa na ventá unha pela de pataca, á mañá seguinte estará engurrada debuxando a letra pola que comeza o nome do futuro marido.
Juan y Junior
Juan y Junior, foi un dúo musical español. Os seus integrantes son Juan Pardo Suárez, máis coñecido como Juan Pardo (Palma de Mallorca, 1942) e Antonio Morales Barretto, máis coñecido como "Junior" (Filipinas, 1943-2014).
Pataca
A pataca na cultura popular galega
Para alivia-la dor das queimaduras ou das cordaduras dos pés ou mans, é bo poñer cataplasmas feitas cos vástagos novos da rama da pataca ou feitas coa polpa cocida.
Juan y Junior
Traxectoria
Xuntos comezaron a súa carreira primeiro en Los Pekenikes e posteriormente en Los Brincos nos anos 60. Dous anos máis tarde deciden comezar a súa carreira como dúo. En outubro de 1967 formaron o dúo Juan y Junior. A súa discografía é breve (tan só seis sinxelos) pero chea de éxitos.
Un incidente ocorrido cando Juan, en ausencia de Junior, trata de corrixir unha gravación coa súa voz en lugar da do seu compañeiro, foi o desecandenante da súa extinción como dúo, tomando cada un deles carreiras en solitario: breve a de Junior e máis larga a de Juan Pardo, con éxitos como "A Charanga", "A miña Guitarra", "María Magdalena" etc.
Bande, Láncara
San Pedro de Bande é unha parroquia do concello de Láncara na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. No ano 2008 tiña 90 habitantes, deles 45 eran homes e 45 eran mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2006 cando tiña 95 habitantes.