cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mougán, Guntín
Historia
As primeiras noticias sobre esta parroquia aparecen no testamento de Odoario, onde figura como "Santa María de Moucani". No ano 897 outro documento fala da igrexa de "Santa María de Mougani". En 1178, cando Fernando II lle cede "in perpetuum" cinco igrexas á condesa Tareixa en terras de Pallares, cítase a de "Moigae".
Auxilio Social
O Auxilio Social foi unha organización de inspiración fascista constituída durante a guerra civil española, englobada durante o franquismo dentro da Sección Feminina da Falange Española.
Historia e características
Foi fundada por Mercedes Sanz Bachiller, viúva de Onésimo Redondo, un dos fundadores das JONS, grupo fascista que en 1934 se fusionou coa Falange Española de José Antonio Primo de Rivera. A organización, que inicialmente responde ao nome de Auxilio de Inverno xorde seguindo o modelo doutras organizacións similares da Alemaña nazi. É, xunto coa Igrexa católica e outros institucións afins a réxime franquista instaurado tras a guerra no Estado Español, unha das encargadas da reeducación dos nenos secuestrados durante a ditadura. En 1976, pasou a depender do Instituto de Asistencia Social do Ministerio de Gobernación de España.
Lingua tzeltal
O tzeltal ou ts'eltal é unha lingua maia falada polo pobo tzeltal, que habita no estado mexicano de Chiapas, principalmente nos concellos de Ocosingo, Altamirano, Huixtán, Tenejapa, Yajalón, Chanal, Sitalá, Amatenango del Valle, Socoltenango, Villa las Rosas, Chilón, San Juan Cancun, San Cristóbal de las Casas e Oxchuc. O tzeltal é unhas das varias linguas maias faladas preto da rexión leste de Chiapas, incluíndo o tzotzil, o ch'ol e o tojolab'al, entre outras. Tamén existe unha pequena diáspora tzeltal noutras partes de México e nos Estados Unidos de América, principalmente por mor das pouco favorables condicións económicas de Chiapas.
José Luis Gerardo Ponce de León
José Luis Gerardo Ponce de León, nado en Buenos Aires (Arxentina) o 8 de maio de 1961, é un eclesiástico católico latino e misioneiro da Consolata, dende 2013 bispo de Manzini (Eswatini).
Traxectoria
O 9 de xaneiro de 1983 profesou como membro dos misioneiros da Consolata, e o 28 de decembro de 1985 fixo a profesión solemne. O 2 de agosto de 1986 foi ordenado sacerdote deste instituto.
O 24 de novembro de 2008 foi nomeado vigairo apostólico de Ingwavuma (Suráfrica) e bispo titular de Maturba. Recibiu a consagración episcopal o 18 de abril de 2009, de mans do arcebispo James Patrick Green, nuncio para Eswatini.
O 29 de novembro de 2013 foi nomeado bispo de Manzini, pasando asemade a ser administrador apostólico de Ingwavuma.
Michael Ventris
Michael Ventris, nado en Wheathampstead, Hertfordshire, nado o 12 de xullo de 1922 e finado o 6 de setembro de 1956 en Hatfield, foi un arquitecto inglés e estudoso do mundo clásico, que xunto con John Chadwick, foi autor do desciframento do Lineal B.
Traxectoria
Ao inicio do século XX, o arqueólogo Sir Arthur Evans empezou as escavacións de Knossos, unha antiga cidade situada na illa de Creta. No transcurso destas atopou un gran número de taboíñas de arxila inscritas cunha escrita descoñecida ata o daquela. Unhas eran máis antigas e foron denominadas Lineal A. A maioría, porén, era dunha época máis recente e foron chamadas Lineal B. Evans pasou as décadas seguintes tentando descifralas pero sen éxito.
Parte do problema radicaba no propio Evans. Tiña fortes opinións sobre a natureza da civilización cretense, e estaba convencido de que o Lineal B era usado para escribir unha lingua que el hipoteticamente chamaba "minoica". Ao ter un gran peso no mundo académico, Evans conseguiu cortar de raíz calquera intento de desciframento que tivese en conta a posibilidade de que a lingua notada nas taboíñas fose grego, a pesar dalgunhas pistas que levaban a esta idea.
A teoría inicial de Ventris era que o etrusco e o 'Minoico' estaban relacionados e que isto podería proporcionar unha clave para o seu desciframento e aínda que esta vía se mostrou incorrecta, foi o camiño que el seguiu ata principios dos 50.
Un pouco antes da morte de Evans, Alice Kober notou que algunhas palabras en inscricións en Lineal B rexistraban variacións en final de palabra, se cadra declinacións ao xeito do latín ou o grego. Seguindo este indicio, Michael Ventris construíu unha serie de táboas que asociaban os símbolos das taboíñas con consoantes e vogais.
Poucos anos despois de descifrar o lineal B en 1951-1953, Ventris morreu nun accidente de automóbil aos 34 anos.
A Parte
O topónimo galego A Parte pode referirse a:
Liga Galega de Traiñeiras
miniatura|right|300px|Traiñeiras na XI [[Bandeira Teresa Herrera na Coruña durante a Liga Galega de Traiñeiras.]] A Liga Noroeste de Traiñeiras ou Liga Galega de Traiñeiras é unha competición de traiñeiras que se disputa dende 2003 nas provincias de Pontevedra e A Coruña, en Galiza. Esta competición está composta dunha serie de bandeiras ou regatas en diferentes localidades ao longo da tempada estival. A Liga Galega de Traiñeiras está formada actualmente por dúas categorías na competición masculina, A e B (con 10 e 6 embarcacións respectivamente), e unha categoría feminina con 6 equipos. Todas as embarcacións son galegas excepto unha, a embarcación eonaviega do Club de Mar Castropol, da localidade galegofalante de Castropol (Asturias).
Esta competición atópase xusto por debaixo da Liga ACT (chamada Liga Eusko Label por razóns publicitarias), a máxima categoría deste deporte en España. Os dous primeiros clasificados da Liga Galega de Traiñeiras compiten polo ascenso á Liga ACT xunto aos dous primeiros clasificados da Liga ARC e o penúltimo clasificado da Liga ACT.
Historia
Na tempada 2019 a Liga Galega de Traiñeiras fixo historia ao converterse na primeira competición galega en igualar as condicións de competición e premios nas categorías feminina e masculina.
Manuel Antonio Campos
Manuel Antonio Campos García, coñecido como Tono Campos, nado no Grove o 15 de xullo de 1985, é un deportista galego que compite en piragüismo nas modalidades de augas tranquilas e maratón.
En maratón foi cinco veces campión do mundo e nove subcampión, seis veces campión de Europa e dúas subcampión; e en augas tranquilas foi subcampión do mundo e de Europa.
Inicios
Conseguiu a súa primeira medalla internacional no Mundial de 2007 na cidade húngara de Győr, tras acabar terceiro a súa carreira de C1. En cambio, no Mundial do ano seguinte só puido ser sexto.
No 2009 competiu no Europeo de augas tranquilas no C4, en dúas distancias (200 e 1000 metros), finalizando ambas probas na novena e última posición. De volta ao C1 en maratón, participou ese mesmo ano no Mundial de Vila Nova de Gaia de onde volveu coa medalla de prata. Tamén en 2009 competiu no seu primeiro Campionato Mundial de Piragüismo en Augas Tranquilas, no Canadá, nas categorías C1 4x200 metros e C4 200 metros, obtendo un oitavo e un sétimo posto respectivamente.
Década de 2010
En 2010 participou de novo tanto en augas tranquilas como en maratón. Na primeira das modalidades finalizou sétimo no Europeo celebrado en Asturias e noveno no Mundial de Poznan, ambos no C4 1000 metros. En canto ao maratón, quedou subcampión do mundo do C1, por detrás do portugués Nuno Barros. No 2011 competiu en dúas categorías do Mundial de maratón de Singapur: C1 e C2 (xunto a Pedro Areal). Logrou a prata no C1 e un quinto posto no C2.
No 2012 participou no Mundial de maratón de Roma. No C2 padexou xunto a José Manuel Sánchez e lograron a medalla de bronce, mentres que o ouro foi para Ramón Ferro e Óscar Graña. Ademais competiu no C1 logrando a vitoria e facéndose así co seu primeiro ouro nun Mundial. O primeiro ouro europeo chegou ao ano seguinte en Portugal, ao coroarse campión de Europa de C1, tras gañar con máis dun minuto de vantaxe sobre o segundo clasificado, o tudense Manuel Garrido. Competiu tamén no Europeo de augas tranquilas en Montemor, logrando un quinto posto no C1 5000 metros. Ademais ese ano participou en ambos os Mundiais de maratón e augas tranquilas. No de maratón padexou en dúas categorías: C1, onde logrou a prata, e C2 xunto a Diego Romero, quedando tamén segundos, outra vez por detrás de Graña e Ferro. No Mundial de augas tranquilas de Duisburgo, finalizou décimo no C1 5000.
En 2014 quedou quinto xunto a Diego Romero, no C2 1000 do Europeo de augas tranquilas. Con todo, volveu coroarse campión do mundo de maratón no C2, por segunda vez, no Mundial celebrado en Oklahoma City, onde ademais conseguiu unha prata con José Manuel Sánchez no C2, logrando superar esta vez a Graña e Ferro, pero quedando por detrás dos húngaros Ádám Dóczé e Márton Kövér. En 2015 rematou no quinto posto do C2 no Europeo de maratón de Bohinj, en Eslovenia, xunto a José Manuel Sánchez. Coa mesma parella foi ao Mundial de Győr, subindo ao terceiro caixón do podio. Ademais logrou o subcampionato do C1 por quinta vez na súa carreira, tras finalizar segundo só por detrás de Kövér. Ese ano obtivo tamén o subcampionato mundial en augas tranquilas, ao rematar segundo en Milán, por detrás do alemán Sebastian Brendel.
En 2016 celebrouse o Europeo de maratón en Pontevedra e Tono Campos coroouse como campión de Europa tanto en categoría C1 como en C2, nesta última xunto a José Manuel Sánchez, superando a Graña e Ferro, segundos, e a Dóczé e Köver, terceiros. Ademais logrou outro subcampionato mundial no C1 en Brandeburgo, mentres que no C2 foi quinto con José Manuel Sánchez.
No ano 2017 Campos e Sánchez proclamáronse campións de Europa do C2 por segunda vez, en Ponte de Lima, por diante de Dóczé e Köver, segundos, e Graña e Ferro, terceiros. Campos gañou tamén a medalla de prata no C1 por detrás de Köver. No Mundial dese ano Campos obtivo un bronce no C1 (por detrás de Köver, 1º, e Manuel Garrido, 2º) e outro bronce no C2, xunto a Sánchez (por detrás dos campións Köver e Dóczé e dos subcampións Graña e Ferro).
En 2018, en Metković, Campos proclamouse por terceira vez campión de Europa do C1, mentres que no C2 só puideron ser cuartos, moi lonxe dos gañadores Óscar Graña e Diego Romero. Tamén participou ese ano no Europeo de augas tranquilas en Belgrado, no C1 5000 obtendo a quinta praza final. No Mundial de maratón 2018, celebrado en Portugal, Campos ampliou o seu palmarés cun ouro en C2 por diante de Garrido e Dóczé. No C2 rematou quinto. No Mundial de augas tranquilas dese mesmo ano quedou sexto.
En 2019 gañou seis medallas entre Europeos e Mundiais. As primeiras tres foron no Europeo de maratón celebrado en Francia. Logrou o ouro no C1 de distancia longa, a prata no C1 de distancia curta e o bronce no C2 con Diego Romero. As seguintes tres chegaron no Mundial da China. No país asiático gañou dous ouros no C1 e no C2 (con Diego Romero), e unha prata no C1 de distancia curta, (por detrás do seu compañeiro Diego Romero).
Recoñecementos
En 2019 foi galardoado co Premio Deporte Galego ao mellor deportista galego masculino de 2018. Fíxolle entrega do premio o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, o 28 de novembro no Auditorio de Lalín.
Fiat Punto
miniatura|Fiat Punto O Fiat Punto é un automóbil do segmento B producido polo fabricante italiano Fiat dende o ano 1993.
Substituíu o Fiat Uno no mercado europeo, e enfróntase a modelos como o Ford Fiesta, o Skoda Fabia, o Opel Corsa, o Renault Clio, o Seat Ibiza ou o Volkswagen Polo.
É un coche de tracción dianteira con motor, tamén, dianteiro transversal de catro cilindros en liña. Actualmente atópase na súa terceira xeración.
Aeroporto de Bahrain
O aeroporto internacional de Bahrain é un aeroporto situado en Al-Muharraq, unha illa a uns 7 quilómetros ao nordés de Manama, a capital de Bahrain. É o único aeroporto internacional do país e serve como centro de conexións para a aeroliña nacional Gulf Air.
A Carreira, Boa, Noia
A Carreira é un lugar da parroquia de Boa no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 12 habitantes (6 homes e 6 mulleres).
Selección de fútbol da China
A Selección de fútbol da China (chinés simplificado: 中国国家足球队, chinés tradicional: 中國國家足球隊, pinyin: Zhōngguó guójiā zúqiú duì), oficialmente Selección de fútbol da RP China, é o representativo nacional da República Popular da China. A súa organización está a cargo da Asociación Chinesa de Fútbol, pertencente á AFC e á FIFA. Os maiores éxitos da selección chinesa son as súas vitorias no Campionato de Fútbol do Leste de Asia en 2005 er 2010, os subcampionatos da Copa Asiática en 1984 e 2004, e a súa participación na Copa do Mundo de, onde perderon todos os xogos sen conseguir anotar ningún gol.
Máis encontros disputados
miniatura|Li Weifeng. A 15 de outubro de 2019, os xogadores que máis encontros disputaron coa selección chinesa son:
Hartola
Hartola (en sueco Gustav Adolfs) é un municipio de Finlandia situada na rexión de Päijänne Tavastia. En 2018 a súa poboación era de 2 855 habitantes. A superficie do termo municipal é de 675,38 km2, dos cales 132,67 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 5,26 hab./km².
Limita cos concellos de Heinola e Sysmä pertencentes á súa mesma rexión, Joutsa e Luhanka na rexión veciña de Finlandia Central, e Pertunmaa, pertencente á rexión de Savonia do Sur.
O concello é unilingüe en finés.
Bandeira de Panamá
A bandeira de Panamá consiste nun rectángulo dividido en catro cuarteis: o superior esquerdo é unha estrela azul de cinco puntas sobre fondo branco; o superior dereito é de cor vermella; o inferior esquerdo é de cor azul, e o inferior dereito é unha estrela vermella de cinco puntas sobre fondo branco. Representa aos partidos Liberal (a cor vermella) e Conservador (a cor azul). O branco simboliza a paz á que chegaron ambos os dous partidos e as estrelas sinalan a rectitude e forza do país.
Navallos, Guntín
San Pedro de Navallos é unha parroquia do concello de Guntín na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 31 habitantes, deles 18 eran homes e 13 eran mulleres, o que supón unha diminución de 0 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Manolo García Rodríguez
Traxectoria
Na tempada 2006–07 firmou polo Racing de Ferrol de Segunda División B, sendo relegado na xornada 29, a falta de 9 partidos. O seu substituto foi Juan Miguel Veiga, que logrou o ascenso a Segunda División.
En marzo de 2012 foi contratado polo As Pontes de Terceira División, por unha tempada con opción a outra. Na tempada 2013–14, tras renovar, logrou un quinto posto, que case lle abre as portas do playoff de ascenso. Tras o remate da campaña rescindiu o seu contrato, sendo substituído por Iván Rodríguez.
Na pretempada 2014–15 firmou polo Racing de Ferrol de Segunda División B, en substitución de José Manuel Aira. Foi cesado o 17 de xuño de 2015, sendo o seu substituto Miguel Ángel Tena.
Carlos Pita
Carlos Pita González, coñecido como Pita, nado na Coruña o 8 de decembro de 1984, é un exfutbolista galego. Mediocentro histórico do Lugo, é o terceiro futbolista con máis partidos na historia do club, 413, cifra só superada por Alvite e Domínguez. Formouse na canteira do Deportivo da Coruña, co que debutou na Primeira División antes de pasar por varios equipos da Segunda División B. En 2010 recalou no Lugo, no que militou durante os seguintes 12 anos, 10 deles na Segunda División, á que ascendeu na tempada 2011/12.
Traxectoria
Nado no barrio do Castrillón da Coruña, Carlos Pita formouse no Galicia Gaiteira, antes de ingresar nas categorías inferiores do Deportivo da Coruña. Alí comezou a destacar, até o punto que se lle chegou a considerar como un dos canteiráns que tomaría o relevo do mítico Fran. Con 18 anos pasou a formar parte do segundo equipo deportivista, o Fabril, onde Javier Irureta recoñeceu que estivo apiques de chamalo para incluílo no once inicial nun partido da Liga de Campións, elixindo finalmente unha opción máis conservadora. Con todo, chegou a debutar co primeiro equipo o 29 de maio de 2005, data da última xornada da Primeira División que enfrontaba ao seu equipo contra o Numancia no Estadio Los Pajaritos de Soria, entrando no campo a falta de 11 minutos para o final nun encontro que remataría con empate a un gol.
Tras varios anos no filial coruñés non chegarían máis oportunidades co primeiro equipo. Con 22 anos marcha como cedido polo CD Logroñés durante a tempada 2006-07, equipo que competía na Segunda División B, alí destacaría xogando 35 partidos e anotando 5 goles. Ao ano seguinte volvería ao Deportivo B, que xogaría tamén na Segunda B, marchando de alí ao final da temporada para asinar polo Valencia B. Tras un ano na costa mediterránea, asina polo Guadalajara, onde xogaría un ano máis na categoría de bronce, xogando ademais a fase de ascenso á Segunda División.
Ao ano seguinte Pita regresa a Galicia da man do Club Deportivo Lugo, onde tería a complicada tarefa de facer esquecer a Fernando Seoane, quen curiosamente uns anos despois sería o seu inseparable compañeiro no mediocampo do mellor Lugo da historia. Xa dende o primeiro ano o coruñés convértese nunha das pezas fundamentais do club. No seu primeiro ano, axudaría ao equipo a xogar a fase de ascendo á Segunda División, mais unha fractura nunha clavícula impediulle xogar os partidos definitivos, o cal afectou ao equipo. No seu segundo ano axudaría a Lugo a resarcirse e conseguir o ascenso á Segunda División, categoría na que segue a ser unha das claves dentro sistema de xogo albivermello e un dos ídolos dos seareiros locais.
Central Coast Stadium
Deseñado orixinalmente para ser o estadio do North Sydney Bears de rugby, o estadio é rectangular e é infrecuente xa que só hai tres tribunas de asentos, xa que o extremo sur está aberto dando vistas ao estuario Brisbane Water a través dunha fileira de palmeiras. Cunha capacidade de 20.059 prazas sentadas desde 2012, o estadio é o segundo máis pequeno da A-League. Atópase a pouca distancia do centro de Gosford e da estación de ferrocarril.
Lamadarcos, Verín
Santa María de Lamadarcos, tamén coñecida coma Lama de Arcos, foi unha parroquia galega de 5,25 km² que se localizaba no sur do concello de Verín, na Raia con Portugal. Eclesiasticamente pertencía á diocese de Ourense.
Estaba formada por un único lugar homónimo, que era considerado ―canda Cambedo e Souteliño― unha das tres aldeas promiscuas, por estar situado na propia fronteira, entre Galiza e Portugal, pertencendo a parte portuguesa á freguesía tamén homónima. Foi anexada a Portugal en 1868 coa entrada en vigor do Tratado de Lisboa de 1864 e absorbida pola freguesía homónima portuguesa.
Lamadarcos era a única parroquia constituída en Galiza a partir dunha das aldeas promiscuas. En Portugal, ademais da outra Lamadarcos, formaba freguesía de seu Souteliño da Raia, mentres Cambedo só era un lugar ós dous lados da fronteira.
miniatura|Lamadarcos, [[Feces de Cima, Verín|Feces de Cima e Feces de Abaixo no Catastro de Ensenada (1753).]] miniatura|Lamadarcos no [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz (1847). ]]
Historia
miniatura|upright=1.3|Lamadarcos no mapa de José de Castro López sobre [[A Raia (1863). ++ Límites da Lamadarcos galega  ++++  Fronteira galego-portuguesa]] A parroquia de Lamadarcos, co seu lugar do mesmo nome, era unha poboación dividida en dúas partes pola fronteira galego-portuguesa. Mais non só era dividido o lugar en si, senón que a liña fronteiriza atravesaba as propias casas, pertencendo cada parte a un país. Ademais, as dúas partes adoitaban ter cadansúa porta. Isto podía favorecer o contrabando e a burla das autoridades. A primeira referencia coñecida desta situación áchase nun documento de 1526, aínda que se ignora a súa orixe.
En 1864, España e Portugal, após anos de negociacións, asinaron o Tratado de Límites de Lisboa, polo cal Lamadarcos, xuntamente con Cambedo e Souteliño, sería anexado a Portugal. En troques das denominadas aldeas promiscuas, o Couto Mixto, un microestado independente entre Galiza e Portugal, sería incorporado a España ―e por tanto a Galiza―. Este tratado xustificado pra dificultar o contrabando tiña como albo a «anomalía» do Couto Mixto, un territorio soberano desligado da autoridade de ámbolos estados e cuxa desaparición era de interese común para eles. Ademais, as desprezábeis hectáreas de boa calidade atribuídas ó lugar de Lamadarcos (7 de 805), tamén a Cambedo e Souteliño, puido ser unha maneira de xustificar en España a perda das aldeas promiscuas.
Deste xeito, o 28 de xuño de 1868 realizouse en Lamadarcos o acto oficial de entrega a Portugal. Igualmente se fixo en Cambedo e, xa o día anterior, en Souteliño. Algunhas autoridades aínda se mantiveron algún tempo, polo que tras dunha queixa do goberno portugués, o 9 de abril do ano seguinte, o Gobernador de Ourense tivo que ordenar ás «autoridades españolas» que ficaban alí que abandonasen os lugares.
Por outra banda, a parroquia eclesiástica pertencía á Dignidade de Baroncelle da diocese de Ourense. A mudanza dos límites administrativos en 1868 non modificou os eclesiásticos, polo que seguiu a pertencer ó bispado ourensán até 1882. Ese ano, co obxectivo de facer coincidir os límites civís cos relixiosos, executouse unha bula do ano anterior pola cal foi incorporada á arquidiocese de Braga. En 1922, Lamadarcos pasou a formar parte da nova diocese de Vila Real, igual cás demais freguesías do distrito homónimo.
Demografía
No reconto de 1571, levado a cabo para o repartimento pola Coroa de Castela dos mouriscos expulsados de Granada, consta que tiña 26 veciños. No Censo dos Bispos de 1587, a parroquia figura con 30 veciños, mentres no Censo do Sal de 1631 aparece con 8.
Condado de Barcelona
miniatura|500px|O condado de Barcelona no contexto da expansión peninsular da Coroa de Aragón. O condado de Barcelona corresponde ao territorio rexido polos condes de Barcelona entre o século IX e o século XVIII, desde onde se formou historicamente Cataluña como unha entidade política.
Orixes
As súas orixes remóntanse ao século VIII, cando con motivo da Invasión musulmá dos dominios do Reino Visigodo e a súa posterior expansión sobre a actual Francia, a confrontación entre os francos e as forzas musulmás conduciu a unha resposta defensiva dos monarcas carolinxios, consistente na creación da denominada Marca Hispánica. Esta realizouse mediante a dominación dos territorios do sur de Francia e do norte da Península Ibérica e derivou na formación dun conxunto de pequenos condados. A dominación franca fíxose efectiva tras a conquista de Xirona (785) e principalmente, cando, no ano 801, a cidade de Barcelona foi conquistada polo rei de Aquitania Luís o Piadoso (ou Ludovico Pío) e é incorporada ao reino franco, establecéndose nela o condado de Barcelona, con dependencia do rei franco. O primeiro conde de Barcelona foi Bera (801-820).
Inicialmente, a autoridade condal recaeu na aristocracia local, tribal ou visigoda, pero a política de Bera, favorable a preservar a paz con Al-Ándalus, motivou que fose acusado de traizón ante o rei. Tras perder un duelo, segundo a tradición xurídica visigoda, Bera foi destituído e exiliado, e o goberno do condado pasou a nobres francos, como Rampón ou Bernardo de Septimania. Con todo, a nobreza visigoda recuperou a confianza real co nomeamento de Sunifredo I de Urgell-Cerdaña como conde de Barcelona en 844. A pesar de todo, os lazos de dependencia dos condados cataláns con respecto á monarquía franca fóronse debilitando. A autonomía consolidouse ao afirmarse os dereitos de herdanza entre as familias condais. Esta tendencia foi acompañada dun proceso de unificación dos condados ata formar entidades políticas máis amplas. O conde Wifredo o Veloso, fillo de Sunifredo e último conde nomeado polos reis francos, representou esta orientación. Conseguiu reunir baixo o seu mando unha serie de condados e transmitilos en herdanza aos seus fillos. Aínda que Wifredo, morto a mans dos musulmáns, dividiu os seus condados entre os seus fillos, o núcleo formado polos condados de Barcelona, Xirona e Osona mantívose indiviso (aínda que algún historiador, como Ramon Martí, cuestiona que Xirona se mantivese inicialmente baixo o dominio dos fillos de Wifredo, e suxire que a casa de Empúries dominou o condado ata o ano 908 ).
O condado independente
Durante o século X, os condes de Barcelona reforzaron a súa autoridade política e fóronse afastando aos poucos da influencia franca. No 985 Barcelona, entón gobernada polo conde Borrell II, é atacada e incendiada polos musulmáns, liderados por Almanzor. O conde refúxiase entón nas montañas de Montserrat, en espera da axuda do rei franco, pero non aparecen as tropas aliadas, o que xera un gran malestar. No ano 988, no reino franco termina a dinastía Carolinxia e é substituída pola dinastía Capeta. Borrell II é requirido para prestar xuramento de fidelidade ao novo rei franco, pero non consta que o conde barcelonés acudise á chamada, pois o rei franco tivo que acudir ao norte a resolver un conflito. Isto foi interpretado como o punto de partida da independencia de feito do condado. A independencia de iure foi obtida polo rei Xaime I no tratado de Corbeil (1258).
Posteriormente, o condado de Barcelona vai crecendo en importancia e en territorio cos sucesivos condes. Vai absorbendo outros condados da Marca Hispánica e expándese lentamente cara ao sur grazas ás batallas contra al-Ándalus e a repoboación de territorios como Tarragona e o campo circundante.
Tras o goberno de Ramón Borrell, seguido do do seu débil fillo Berenguer Ramón I, dominado pola enérxica figura da súa nai Ermesenda de Carcasona, con Ramón Berenguer I refórzase o poder condal: somete aos nobres levantiscos do Penedès, establece alianzas cos condes de Urgell e Pallars, adquire os condados de Carcassonne e Rasez, cobra parias das taifas de Lleida e Zaragoza e renova as bases xurídicas do condado ao iniciar a compilación dos Usatges de Barcelona, conxunto de disposicións, usos e costumes que irá aumentando nos anos posteriores. No seu testamento decide non dividir de novo os seus territorios, senón que os transmite en condominio aos seus dous fillos xemelgos, Ramón Berenguer II e Berenguer Ramón II.
Tras a crise provocada polo asasinato de Ramón Berenguer II e a acusación de fratricidio lanzada contra o seu irmán, quen morreu na Primeira Cruzada, o fillo e sucesor do primeiro, Ramón Berenguer III, soubo consolidar e ampliar os límites do condado. Conquistou parte do condado de Empúries e, á fronte dunha ampla coalición, emprendeu tamén a conquista de Mallorca, aínda que tivo que abandonala ante o avance das tropas almorábides na península. Recibiu así mesmo mediante herdanza os condados de Besalú e Cerdaña, formando progresivamente un espazo territorial moi similar ao da chamada Cataluña Vella, ademais de avanzar cara a Lleida e repoboar territorios fronteirizos como a cidade de Tarragona, restaurándoa efectivamente como sede episcopal. Así mesmo ampliou os seus dominios transpirenaicos ao incorporar o condado de Provenza grazas ao seu matrimonio coa condesa Doce.
O nacemento da Coroa de Aragón
Con todo, outro matrimonio, o de Ramón Berenguer IV de Barcelona e Petronila de Aragón, constitúe unha unión dinástica entre a dinastía condal de Barcelona e a casa real de Aragón. Ramón Berenguer IV foi ata a súa morte conde de Barcelona e príncipe de Aragón. O fillo de ambos, Afonso II, foi o primeiro rei de Aragón que á súa vez foi conde de Barcelona, títulos que herdarán a partir de entón todos os reis da Coroa de Aragón. Cada un dos territorios que formarán a unión manterán os seus usos, costumes e moeda propia e co tempo crearán institucións de goberno privativas.
A pervivencia da especificidad do condado barcelonés dentro da Coroa maniféstase, entre outras cousas, en xestos cerimoniais. Así, como se cita na Crónica de Ramón Muntaner, o rei Pedro o Grande, con motivo da súa entrada en Barcelona en 1283, recibiu «la garlanda d’on fo coronat comte de Barcelona e senyor de tota Catalunya», e anos despois o Consello de Cento esixiu ao rei Martiño o Humano que, na visita que debía realizar á cidade en 1400 xunto coa reina María, «no devia portar corona», senón a garlanda ou diadema que levaran os condes de Barcelona «abans que el comptat de Barcelona fos unit al regne d’Aragó».
Durante os séculos XIII e XIV, o condado seguiría sendo rexido polos reis de Aragón, pero con motivo do Compromiso de Caspe, a titularidade do mesmo pasou á dinastía Trastámara, orixinaria de Castela, mediante a coroación de Fernando I de Aragón. Posteriormente, a unión dinástica entre as coroas de Castela e Aragón comportaría a inclusión do condado nos territorios rexidos polos Austrias.
A extinción do condado de Barcelona
A pesar da vinculación do condado á monarquía hispánica, o Dereito propio do condado de Barcelona mantívose vixente ata que foi abolido en 1714 cos Decretos de Nova Planta, tras a Guerra de Sucesión española. Desde entón o condado deixa de ser unha entidade política soberana e o espazo político da actual Cataluña só volvería definirse como tal mediante os estatutos de autonomía de 1932, 1979 e 2006.
Por outra banda, o título soberano de conde de Barcelona osténtao nestes momentos o titular da corona española, Filipe VI. Fora empregado explicitamente durante toda a súa polo seu avó Juan de Borbón, pero revertiu de novo á Coroa, ao morrer este, pois é un título real.
El (cirílico)
Л, л (cursiva Л, л) é unha letra do alfabeto cirílico, e a décimo terceira do alfabeto ruso.
A l etra Л equivale a unha L, simple ou palatalizada, segundo a rexión, do alfabeto español.
Podería compararse na pronunciación coa L inglesa.
Sistema numeral cirílico
Na antigüidade, no sistema numeral cirílico, esta letra tiña o valor numérico 30.
Táboa de códigos
! Codificación de caracteres ! Tipo ! Decimal ! Hexadecimal ! Octal ! Binario Os seus códigos HTML son: & ; ou &amp;#x41B; para a minúscula e & ; ou & ; para a minúscula.
María Pineda
María Pineda, nada en Málaga o 7 de novembro de 1960 e finada na mesma cidade o 4 de abril de 2015, foi unha modelo e empresaria española, que ademais realizou algún traballo esporádico como actriz.
Biografía
Deuse a coñecer en 1978 aos 17 anos ao quedar primeira dama de honra do certame de Miss España. A súa popularidade acrecentouse cando comezou unha relación sentimental co bailaor Joaquín Cortés, co que estivo emparellada dende 1994 a finais de 1996. Dende entón foi unha cara habitual da prensa e programas de corazón. Tamén traballou en televisión como actriz e colaboradora de programas durante moitos anos.
A enfermidade de cancro de pulmón diagnosticóuselle en 2009 cando contaba con 48 anos de idade. Segundo dixo, moitos familiares seus faleceran a causa desa enfermidade. O seu irmán faleceu en 1987 vítima de accidente de tráfico á temperá idade de 18 anos e a súa nai de cancro en 1988.
María faleceu a noite do 4 de abril de 2015 de cancro, aos 54 anos, seis anos despois de telo diagnosticado. A súa parella era o empresario Emilio Molina.
Galería de imaxes de graffitis da Coruña
Galería de imaxes de graffitis da Coruña.
Jimmy Eat World (álbum)
Jimmy Eat World é o álbum de estrea da banda estadounidense de rock alternativo Jimmy Eat World, publicado o 23 de xaneiro de 1994 a través do selo Wooden Blue Records. O disco amósanos o primeiro son do grupo co guitarrista e finalmente corista como principal vocalista na meirande parte dos temas deste traballo. A única canción na que canta o actual vocalista Jim Adkins é "Usery". Este álbum tamén marca a única aparición do baixista Mitch Porter.
Inundación do mar do Norte de 1953
Circunstancias climatolóxicas
Unha borrasca formada ao sur de Islandia o 30 de xaneiro desprázase en dirección a Escocia, aumentando en forza até adquirir características de furacán ao día seguinte, 31 de xaneiro. Impulsada por unha fronte tormentoso diríxese sobre o Mar do Norte cara á costa holandesa, nese momento en plena marea alta. A combinación de tormenta tempestuosa coa preamar provoca que nalgúns puntos da costa a auga flúa cara a terra asina por encima dos diques.
Na tarde do 31 de xaneiro a tormenta segue reforzándose, con ventos de forza 11 (na costa holandesa mídense ventos de forza 10). No suroeste de Holanda mídense ventos sostidos de forza 9 durante 20 horas. A forza da tormenta é tal que impide ao mar retirarse seguindo o seu ciclo normal, polo que non se produce unha verdadeira baixamar.
Pouco despois da media noite prodúcese o maior efecto da tormenta sobre o nivel do mar: 3,10 metros de elevación sobre o nivel normal. Tres horas máis tarde prodúcese unha marea viva, que combinada coa forza do vento, produce o nivel máis alto da auga: 4,55 metros por encima do nivel do mar.
Os diques non están preparados para estas condicións, e cara ás 3 da madrugada prodúcense as primeiras roturas. Os reforzos dos diques, efectuados na parte externa (onde se esperaba que o mar puidese causar maiores danos), non serven: a auga flúe por encima dos diques, socavándoos pola parte interior, ata que a forza do mar rómpeos. 187 quilómetros de diques resultaron danados, e un total de 89 diques resultaron rotos.
A fortuna quixo que os ventos máis potentes soprasen tres horas antes da marea viva, e non ao mesmo tempo, nese caso os danos serían aínda maiores.
A forza destrutora do mar
Moitas persoas son espertadas en metade dunha noite de terror pola auga. Encerrados nas súas propias casas, non poden contar con axuda externa. Moitas casas son derrubadas por fórzaa da auga e a poderosa tormenta. As ligazóns telefónicas e por radio son cortadas.
Unha testemuña relata como se esperta ao ouvir un ruído na planta baixa, e ao baixar polas escaleiras, coa lúa chea, ve con horror como a auga alcanza a altura do centro das xanelas. Mentres sobe rapidamente a espertar á súa muller, a auga rompe as xanelas e entra na casa con furia.
A mañá do 1 de febreiro chega por fin a marea baixa, e o nivel da auga baixa moderadamente. Algunhas persoas aproveitan a oportunidade para fuxir a zonas máis elevadas, ou para subirse ao tellado. Desenvólvense algunhas accións de salvamento individuais con botes, levando xente a zonas máis seguras. A catástrofe é aínda descoñecida fóra da zona, debido á destrución dos sistemas de comunicacións.
A situación empeora de novo nas primeiras horas da tarde do 1 de febreiro, coa seguinte preamar. Esta marea é a que se cobrou máis vidas: os diques xa rotos non poden conter a auga, que alcanza unha altura aínda maior. Moitas casas que resistiran o primeiro embate, derrúbanse agora. Persoas e gando son arrastrados pola enorme masa de auga. Testemuñas subidas ao tellado das súas casas narran como algún familiar cae á auga e é arrastrado, sen poder facer nada. Os que sobreviven na auga agárranse a calquera obxecto flotante, coa esperanza de ser rescatados ou alcanzar algunha zona segura. Para moitos a axuda non chegará a tempo, e para outros chega unha noite fría e aterradora.
Groenendijk
A auga do mar entraba por milleiros nas extremadamente baixas terras de Holanda Meridional. Nunha última acción desesperada, o alcalde de Nieuwerkerk ordenou ao propietario do barco De Twee Gebroeders que o leva até o buraco no dique. O plan funcionou, e o barco quedou atrapado taponando a rotura do dique.
Asistencia humanitaria
O 3 de febreiro hai xa 12 000 homes traballando para paliar os danos, e pola tarde pódese dar o desastre (non así os seus efectos) por finalizado: a tormenta amaina e a conta de vítimas mortais detense. Aínda quedan persoas atrapadas nalgunhas zonas, pero son rescatadas en pouco tempo. En poucos días complétanse as evacuacións das zonas alagadas ou perigosas, e dan comezo os labores de restauración das zonas danadas e dos diques.
Tanto do estranxeiro como desde os propios Países Baixos recíbense cantidades inxentes de bens para axudar ás vítimas; até o punto de que en poucos días os almacéns destinados a eles satúranse. O 4 de febreiro a Cruz Vermella emite un comunicado pedindo á poboación que deixe de enviar roupa e mobles.
Consecuencias
As consecuencias da catástrofe foron enormes. 1835 persoas perderon a vida durante a inundación (864 en Zelandia, 247 en Brabante do Norte, 677 en Holanda Meridional e 7 en Holanda Setentrional). Outras 40 persoas morreron máis adiante como consecuencia do desastre. 200 000 cabezas de gando bovino, porcino e cabalar (entre outras) perderon a vida, e case 200 000 hectáreas resultaron alagadas.
A consecuencia da auga salgada do mar, as terras cultivables quedaron inutilizadas por longo tempo. 3000 vivendas e 300 granxas foron destruídas, e outras 40 000 casas e 3000 granxas resultaron danadas, a miúdo por restos de madeira flotantes. 72 000 persoas víronse obrigadas a abandonar as súas casas e foron evacuadas a áreas seguras.
Outros países afectados
miniatura|200px|En azul, as zonas alagadas en [[Gran Bretaña]]
Reino Unido
A tormenta provocou tamén cuantiosos danos na costa oriental do Reino Unido. As defensas costeiras resultaron danadas ou rotas ao longo de 1600 km, e máis de 1000 km² resultaron alagados, polo que foi necesario evacuar a unhas 30 000 persoas. Máis de 24 000 casas resultaron danadas. Estímase que morreron 307 persoas, entre as que se contan as vítimas do naufraxio do transbordador Princess Vitoria, que se afundiu esa noite causando a perda de 133 vidas.
Bélxica
En Bélxica rexistráronse menos danos: unhas 4400 hectáreas resultaron alagadas, gran parte no interior, nas proximidades de Antuerpen. 25 persoas perderon a vida no país.
O Plan Delta
Vinte días despois do desastre creouse a Comisión do Delta, coa misión de estudar un plan de infraestruturas para o delta do Rin que garantise a seguridade no futuro. Unha condición do plan é que a abertura ao mar dos portos de Rotterdam e Antuerpen debía ser salvagardada.
Os traballos do Delta duraron máis de 40 anos, e consideráronse concluídos en 1997.
1915
1915 foi Ano Santo Xacobeo.
Aquisgrán
miniatura|Vista xeral de Aquisgrán.
1915
Acontecementos
miniatura|Mal de moitos, [[Ferrol, 1915.]]
Transdanubia occidental
miniatura|300px|Rexións de Hungría Transdanubia occidental é unha rexión de Hungría. É parte da rexión de Transdanubia. A rexión inclúe os condados de Zala, Vas, e Győr-Moson-Sopron.
1915
Notas
Historia ano a ano
Aquisgrán
Aquisgrán é unha cidade alemá do Land de Renania do Norte-Westfalia localizada xunto á fronteira con Bélxica e os Países Baixos, a 65 km de Colonia, constitúe a cidade máis ao oeste de Alemaña, e levántase a 191 metros sobre o nivel do mar, aínda que o seu punto máis alto é de 410. A poboación é de 260.454 (2011)
Historia
Os romanos chamaron ás fontes termais sulfurosas da zona Aquis Granum, e canalizáronas para utilizalas como caldas. Tras a marcha dos romanos estiveron abandonadas ata o século VIII, aparecendo entón co nome de Aquis Villa. No ano 768, Carlomagno chegou a Aquisgrán pola primeira vez, gustoulle a zona e vinte anos despois comezou a construír un palacio, a súa capela palatina vaise converter na catedral de Aquisgrán que comezou a construírse no ano 796 e Carlomagno pasou a maioría dos invernos que van do ano 800 ata a súa morte acontecida en 814 en Aquisgrán para utilizar as caldas. Á súa morte soterrouse na capela.
Economía
Aquisgrán conta con plantas industriais, en especial téxtiles, siderúrxicas e químicas pero recentemente tamén se estableceron empresas tecnolóxicas so o pulo da Universidade Técnica de Aquisgrán, situándose nunha das rexións economicamente máis vigorosas da Unión Europea.
Poseidón
Mitoloxía
Existe unha tradición minoritaria segundo a cal Rea tamén puido salvar a Poseidón de ser devorado por Cronos. Segundo Pausanias, Rea deulle un poldro e agochou ó fillo entre as eguadas.
miniatura|300px|Poseidón derrota a Polibotes. Leva ó ombro a coa illa de Cos, coa que enterra ó xigante (kilix de figuras vermellas procedente de Vulci, Etruria, c. 475-470 a.C.)
Neste caso, Rea entregou a Poseidón ós Telquines para que o criaran, xunto con Cefira, filla do titán Océano. Os Telquines eran nove irmáns, metade seres terrestres e metade seres mariños, con cabeza de can, aletas nas mans e a parte inferior do corpo en forma de cola de peixe (ou de serpe).
Unha vez distribuídos os poderes, Poseidón apresurouse a construírse un gran palacio nas profundidades do mar, concretamente, cerca de Eubea. Nas cortes gardaba numerosos cabalos brancos con cascos e crinas de ouro. Vivir no fondo do mar non lle impedirá asistir ás asembleas de deuses no Olimpo nin participar noutros acontecementos relevantes, pois pode abandonar o seu medio mariño sen ningún problema.
Na guerra contra os Xigantes, que intentaron derrocar a Zeus e ós deuses do Monte Olimpo, a intervención de Poseidón centrouse na loita contra Polibotes.
Cóntase que Zeus se xactaba tanto do seu poder que os deuses se rebelaron contra tanta vaidade. Poseidón aliouse con Hera e Apolo, co apoio dos demais deuses (excepto Hestia), para derrocar a Zeus. Mentres dormía, atárono con correas de coiro cru suxeitas con cen nós. Aínda que Zeus amenazou con matalos a todos, sentáronse a celebralo e, mentres discutían quen sería o sucesor, a nereida Tetis chamou por Briareo, un dos Hecatonquiros, que o desatou utilizando as súas cen mans. Zeus castigou a Hera a permanecer colgada do ceo cunha engra en cada nocello e a Apolo e Poseidón a construír a muralla de Troia ó servizo do reu rei Laomedonte.
Poseidón e Minos
Cando morreu Asterión, rei de Creta, o seu fillo Minos quixo todo o poder para si e expulsou ós seus irmáns, aducindo que foran os deuses os que lle concedían o reino. Para demostralo, pediu a Poseidón que fixera saír do mar un touro, e prometeu que o sacrificaría no seu honor. Poseidón enviou un touro brancoi espléndido, tan fermoso que Minos decidiu conservalo como semental nos seus rabaños e sacrificar outro no seu lugar. Pero o deus, ó verse enganado, vingouse, e fixo que o touro enfurecese e que na muller de Minos, Pasífae, se espertara un amor apaixonado polo animal. Este foi o Touro de Creta do que Pasífae enxendrou a Minotauro e que, posteriormente, tivo que matar Heracles nun dos seus doce traballos.
O Vilar, Boa, Noia
O Vilar é un lugar da parroquia de Boa no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 31 habitantes (17 homes e 14 mulleres).
Poseidón
Guerra de Troia
miniatura|250px|Murallas de Troia
Xunto a Apolo e o mortal Éaco levantou as murallas de Troia. A lenda conta que a presenza dun humano era necesaria nesta obra pois, de ser construída só polos deuses, sería inexpugnable por toda a eternidade e os seus habitantes poderían chegar a desafiar ós deuses. Unha vez rematada a muralla apareceron tres serpes que intentaron entrar na cidade. As dúas que intentaron rubir pola parte construída polos deuses caeron e morreron, pero a terceira logrou entrar pola parte da muralla construída por Éaco. Apolo entendeu que este feito agoiraba que Troia sería conquistada dúas veces: a primeira, por un fillo de Éaco (que resultou ser Heracles), e a segunda por Neoptólemo (fillo de Aquiles e bisneto de Éaco).
Pero o rei de Troia, Laomedonte, negouse a pagarlles o salario que acordara con eles, polo que Apolo mandou unha peste sobre a cidade e Poseidón fixo xurdir do mar un monstro que devastou as terras troianas vertendo auga de mar sobre elas. A solución do oráculo para acabar co monstro foi ofrecer unha doncela troiana. Heracles apareceu cando a vítima era Hesíone, filla precisamente de Laomedonte, matou ó monstro e concedeu a Hesíone como esposa a Telamón.
Deste incidente nace a xenreira de Poseidón por Troia e por esta razón Poseidón apoiará ós aqueos na Guerra de Troia. Posteriormente, cando Néstor aconsella ós aqueos construír un muro para protexer os seus barcos, Poseidón protestará ante a asemblea de deuses porque esta obra iría en detrimento da súa gloria ó construír el a muralla de Troia.
Ó longo da Guerra, Poseidón intervirá repetidamente do lado dos aqueos, como cando toma a figura do adiviño Calcas (ou Calcante) e anima a Áiax o Grande e a Teucro. Isto non lle impide salvar a vida de Eneas, caudillo do exército troiano: provoca unha néboa que fai reducir a vista de Aquiles e arrinca do escudo de Eneas a lanza que lle lanzara Aquiles.
Poseidón e Atenea
miniatura|300px|esquerda|Atenea (á esquerda) e Poseidón (á dereita) (Pintor de Nazzano, crátera de figuras vermellas, c. 360 a.C., Museo do Louvre)
Pero a lea máis sonada, e máis representada, foi a que mantivo con Atenea para facerse co dominio da Ática e de Atenas. Poseidón foi o primeiro en tomar posesión, e fixo brotar unha fonte ou pozo de auga salgada no alto da Acrópole, pero Atenea chegou e plantou unha oliveira , tomando a Cécrope, primeiro rei da Ática , como testigo. Para dirimir o enfrontamento entre os dous deuses, dado que Zeus prohibiulles solucionalo mediante un combate, recorreuse á mediación de Cécrope, como árbitro da disputa (outras fontes din que fora Cránao, ou mesmo a asemblea dos doce deuses olímpicos ). Como ninguén podía acreditar que fose Poseidón quen abrira esa fonte, Cécrope concedeu a cidade a Atenea. Tamén se di que os atenienses, por maioría dun só voto das mulleres sobre os homes, escolleron a Atenea por considerar de máis valor a árbore (as olivas, o aceite e maila madeira), nacida na rocha da Acrópole, que unha fonte de auga salgada.
Pero Poseidón foi inimigo de Atenea desde entón. Dise que Poseidón incitou a Hefesto a pedir a man de Atenea e conseguiuna, pero ela defendeu a súa virxindade coas armas; outros din que, directamente, intentou violala cando Atenea baixou á fragua de Hefesto a que lle fixera un xogo de armas para ela e Hefesto accedeu por amor, sen cobrar diñeiro. Parece ser que Poseidón lle enganou dicíndolle que Atenea viña coa idea de facer o amor con el. En todo caso, Atenea retirouse bruscamente e Hefesto exaculou pero o seme caeu sobre a perna da deusa que, co noxo, limpiouse cun copo de la e botouno ó chan. Alí fecundou a Xea (a Terra) e dela naceu Erecteión (ou Erictonio) (nado da terra), un ser monstruoso coa metade inferior do corpo en forma de serpe.