cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean Sibelius
Infancia e xuventude
250px|miniatura|Janne (violín), cos seus irmáns Linda (piano) e Christian (violonchelo) no spa casino de Loviisa cara a 1880 ou 1890. Na primavera de 1880 comezou as súas clases de violín, quedando enfeitizado polo seu novo instrumento. Pouco despois, en 1881 concluíra a súa primeira composición, Vattendroppar (Pingas de choiva) para violín e violonchelo, á vez que comezaba os seus estudos de violín con Gustaf Levander (director da banda de música da súa cidade natal) tras un longo período de aprendizaxe autodidacta. Janne progresou dun xeito rápido co violín e posteriormente formou un trío cos seus irmáns no que el mesmo tocaba o violín, Linda o piano, e o seu irmán máis novo Christian o violonchelo, cos que inicialmente tocaba o repertorio clásico vienés e romántico, aínda que pronto pasarían a tocar obras de cámara do propio Janne. En decembro de 1881 uniuse á orquestra da escola, onde tocaba o segundo violín, e pronto comezou a tocar tamén nun cuarteto local afeccionado.
A primeira mención a unha composición de Sibelius aparece nunha carta que escribiu dende Kalalahti o 25 de agosto de 1883, onde afirma que compuxera un trío (primeira composición que pode ser datada con certeza) e que estaba a traballar noutro, dos que afirmaba:
En febreiro de 1884, Janne fíxose cun exemplar do Lehrbuch der musikalischen Composition de Johann Christian Lobe, ao cal se refería como Compositionslehre nunha carta ao seu tío Pehr, e seguindo as ensinanzas do libro Sibelius compuxo un cuarteto con piano e un trío con piano. A composición ocupaba boa parte do seu tempo, o que se reflectiu nos seus estudos, non obstante conseguiu superar o seu exame final na primavera de 1885.
Nas súas cartas, Sibelius parecía considerar a carreira de boticario ou secretario, mais alentado polo seu tío materno Axel Borg matriculouse na Facultade de Dereito da Universidade de Helsinqui. A súa familia non quixo obstaculizar as súas actividades musicais, polo que tamén se matriculou como alumno especial no conservatorio, onde estudou violín con Mitrofan Wasiljeff e teoría, contrapunto e harmonía con Martin Wegelius.
Estudos en Helsinqui (1885-1888)
200px|miniatura|Martin Wegelius, profesor de teoría, contrapunto e harmonía de Sibelius en Helsinqui. Sibelius instalouse en Helsinqui en 1885, xunto con súa nai e a súa irmá Linda, que ía comezar os seus estudos de posgrao, mentres que seu irmán máis novo Christian quedou en Hämeenlinna para continuar os seus estudos ao coidado da súa avoa e as súas tías. Nesa época comezou a mudar a súa percepción do mundo co seu traslado de Hämeenlinna (que contaba cuns poucos miles de habitantes) a unha cidade grande como Helsinqui (que daquela contaba cuns 60.000 habitantes), o feito de escoitar comentarios antirrelixiosos ás súa tías e a lectura da novela Röda rummet (O cuarto vermello) de August Strindberg, que destruíu parte da súa inocencia xuvenil.
Na primavera de 1886 comezou a empregar as tarxetas de visita de seu tío mariñeiro, afirmando nunha carta ao seu tío Pehr o 31 de marzo que "Jean é agora o meu nome musical". Daquela a súa única conexión coa universidade era como violinista na orquestra de Richard Faltin, xa que abandonara os seus estudos de leis cando se comezou a dedicar por completo á música.
Durante os primeiros anos en Helsinqui, Sibelius mostrou as súas dotes como violinista, sendo eloxiado "pola súa avanzada técnica", e converténdose na súa maior aspiración o converterse nun virtuoso do violín e facer carreira concertística. No semestre de outono de 1886 realizou catro aparicións como solista, mentres que no de primavera de 1887 tocou frecuentemente como músico de cámara. Porén, os seus soños de converterse nun virtuoso do violín sufriron un duro revés tras un concerto infrutuoso do Andante e Finale do concerto para violín de Felix Mendelssohn no que o crítico musical Richard Faltin atopou fallos co seu son fino e áspero, o que provocou que Sibelius non avanzase máis como violinista, se ben continuaba a tocar en orquestras e grupos de cámara, e o seu profesor de violín pasou a ser Hermann Csillag, quen o convidou a tocar o segundo violín no cuarteto do Instituto. Na casa, Sibelius tocaba nun cuarteto co seu irmán Christian (que tamén se trasladara a Helsinqui), o fillo de Richard Faltin e Ernst Lindelöf.
Durante o verán de 1888 en Loviisa, Jean compuxo unha das súas mellores pezas temperás de música de cámara, o Trío Loviisa en dó maior, para piano, violín e violonchelo. Cada vez facíase máis evidente nos círculos musicais de Helsinqui que Sibelius sería compositor e non violinista. No outono dese ano, Wegelius conseguiu levar ao Instituto de Música a Ferruccio Busoni (futuro pianista, compositor e director), quen coñeceu a Sibelius e deulle clases de piano, así como ao outro alumno máis destacado da institución, Armas Järnefelt, e a Adolf Paul. Os compañeiros chamáronse a eles mesmos os Leskovites polo can de Busoni, Lesko, e pasaban moito tempo no apartamento de Busoni e nos cafés de Helsinqui. Busoni animou a Sibelius nas súas composicións e ese outono publicouse a súa primeira composición, a Serenad sobre un texto de Runeberg, publicada no folleto Det sjungande Finland II. Ese mesmo outono, Armas Järnefelt levou a Sibelius a coñecer á súa familia, foi daquela cando coñecería á súa futura muller, a irmá de Armas, Aino Järnefelt.
Na derradeira primavera que pasou Sibelius en Helsinqui en 1889, pasou moito tempo na residencia dos Järnefelt, coñecendo aos irmáns de Armas, Eero (que estaba a estudar para ser artista) e Arvid (e estaba a planear un novo xornal xunto co novelista Juhani Aho e Eero Erkko, que sería editor). Deste xeito Sibelius entrou no círculo do xornal Päivälehti, o precursor do maior xornal finlandés, o Helsingin Sanomat. Este grupo influíu moito a Sibelius nunha dirección culturalmente progresista con énfase na lingua finesa. Sibelius declaraba posteriormente:
Dúas obras de cámara culminaron os seus estudos en Helsinqui: unha suite para violín e violonchelo e o Cuarteto de corda en la menor. Das dúas, o cuarteto foi a de máis éxito, referíndose a ela Karl Flodin no Nya Pressen nestes termos:
A obra foi considerada unha obra mestra, e a estrea foi unha experiencia tan ﻿abafadora que Robert Kajanus, o famoso compositor e director da Sociedade Musical de Helsinqui, declarou que renunciaría inmediatamente á súa obra como compositor, aínda que finalmente seguiu compoñendo, non obstante converteuse no primeiro director en gravar a música de Sibelius. Xa era patente que o mozo Sibelius debía consagrarse á composición.
Sibelius era entón a maior promesa da música finlandesa e recibiu a suma de 2.000 marcos (ao redor de 8.000 euros da actualidade) para que puidese ir estudar a Berlín no outono. Ao mesmo tempo produciuse un cambio temporal na súa vida persoal, xa que o seu romance con Aino Järnefelt non progresou debido á relación que o compositor mantiña dende a primavera e o principio do verán con Betsy Lerche, a quen coñecera no Instituto de Música e que lle dedicou un valse alegre. Aínda que a relación con Betsy rematou rapidamente, Aino e Jean non tiveron tempo para reconciliarse e non se escribiron durante o tempo que el pasou estudando en Berlín.
Berlín e Viena (1889-1891)
Con 23 anos Sibelius trasladouse a Berlín, onde puido asistir xa na súa primeira noite na capital alemá a unha representación de Don Giovanni de Mozart na Kroll Opera. Durante o tempo que permaneceu na cidade puido asistir a representacións de óperas de Wagner como Tannhäuser ou Die Meistersinger von Nürnberg, a concertos de piano de Hans von Bülow, así como concertos de Beethoven nos que o pianista dirixiu á Berliner Philharmoniker, escoitou o Don Juan dun mozo Richard Strauss, e asistiu a interpretacións do Joseph Joachim Quartet do cuarteto en fa maior Op. 59 de Beethoven e o cuarteto en dó maior de Schubert, que o impresionaron.
Na capital alemá Sibelius converteuse en alumno de Albert Becker, cursando estudos de contrapunto e seguindo os rigorosos exercicios que o reputado compositor lle propuña, como exercicios sen fin de técnicas de fugados e laboriosos exercicios de contrapunto que secaron a súa produción durante meses.
A Sibelius non lle gustaba a atmosfera de Berlín durante o período do Chanceler de Ferro Otto von Bismarck, un ambiente demasiado pesimista e conservador para o gusto do compositor, que se relacionaba principalmente con estudantes estranxeiros e tocaba música de cámara cos seus amigos. Polas noites vivía moi por riba das súas posibilidades, mercando entradas para os mellores asentos da ópera e gozando da cociña de restaurantes caros. Esta vida levouno á enfermidade, e mesmo ás enfermidades venéreas segundo as desinhibidas cartas que escribiu na época, e á súa hospitalización en novembro de 1889. Trala súa recuperación foi invitado por Busoni a escoitar a primeira representación pública do quinteto con piano do seu amigo común Christian Sinding no que el sería o pianista. A obra de Sinding espertou a vontade compositiva de Sibelius, que na primavera de 1890 rematou a súa obra máis significativa do ano que pasou en Berlín, o Quinteto con piano en sol menor.
Cando Sibelius estaba a traballar nas súas composicións escoitou a Robert Kajanus dirixindo a Berliner Philharmoniker nun programa que incluía Aino de Kajanus. Aínda que a composición non impresionou a Sibelius, si que despertou o interese do compositor en combinar o Kalevala coa música, e soñaba con ver a súa música interpretada nunha ocasión tan grande, dicíndose "a próxima vez serei eu" cando marchou do concerto. 12 anos despois o seu soño faríase realidade, cando dirixiu á Berliner Philharmoniker nunha representación da súa En Saga.
Becker quedou satisfeito co seu Quinteto para piano en sol menor, a única obra significativa que compuxo durante a súa estadía na capital alemá, redactando un informe positivo no que puña énfase na importancia dos estudos adicionais. O quinteto foi suficiente proba para o Senado, que concedeu a Sibelius unha bolsa de estudo de 2.000 marcos (ao redor de 8.000 euros) para o seguinte curso académico. Non obstante Sibelius non quería realmente volver a Berlín, polo que pasou o verán en Finlandia e planeou ir a Viena.
miniatura|esquerda|200px|Sibelius en Viena en [[1891.]] A súa partida á capital austríaca atrasouse ao reavivarse a súa relación con Aino Järnefelt, que culminou cun compromiso segredo en setembro. Sibelius tamén rematou o seu cuarteto en si bemol maior, ao que lle puxo un número de Opus (un caso único entre os cuartetos dos seus anos de estudante). Finalmente chegaba a Viena o 19 de outubro de 1890, onde tras recibir a negativa de Brahms e Bruckner de aceptalo como alumno, comezou a recibir clases privadas de Robert Fuchs, quen daba clase no Conservatorio de Viena, aínda que Sibelius non se puido matricular na institución ao finalizar o prazo de matrícula, polo que as súas composicións tampouco se tocaron nos concertos de alumnos, aínda que se lle permitiu tocar na orquestra do Conservatorio como violinista, coñecendo moitos músicos novos que estudaban na cidade. A principios de novembro de 1890 Sibelius coñeceu o compositor húngaro Karl Goldmark (daquela moi popular pola súa ópera Die Königin von Saba), quen aceptou darlle clases.
Sibelius mostraríase satisfeito cos seus profesores e coa cidade, escribindo á súa familia que "Viena son todo risas e valses", e procurou a compañía doutros músicos por motivos educativos, como aprender as propiedades do corno inglés dun oboísta chamado Heber. Non obstante, o novo compositor seguía a vivir por riba das súas posibilidades. Sibelius presentouse á cantante Pauline Lucca, a muller dun home rico, e pronto comezou a pasar as tardes nas recepcións da familia Lucca. Para mellorar a súa situación financeira presentouse para un posto como violinista na Wiener Philharmoniker, mais na audición sufriu pánico escénico e non conseguiu o posto.
O ano que Sibelius pasou en Viena foi crucial para o seu desenvolvemento, cun Goldmark instándoo a traballar os seus temas con maior atención que ata o momento e recomendándolle seguir máis as influencias dos clásicos que as de Berlioz ou Wagner polo momento. Ao mesmo tempo comezou a estudar a música folk e a literatura finlandesa, así como os ritmos do Kalevala, coa intención de darlle ás súas obras unha maior orixinalidade, aplicando por primeira vez este novo estilo na súa canción Drömmen (O soño, 1891), unha canción a solo sobre versos de Johan Ludvig Runeberg.
En febreiro de 1891 comezou a desenvolver a súa primeira sinfonía, aínda que dos bosquexos iniciais só queda a Abertura en mi maior e a Scène de Ballet, que estaba destinada a ser o segundo movemento, dúas partes que serían interpretadas en público en abril dese mesmo ano pola orquestra de Robert Kajanus sen moito éxito, o que non crebou a confianza de Sibelius. E mesmo os críticos finlandeses declararon que:
Sibelius renunciou á súa idea de compoñer unha sinfonía e a Abertura e a Scène de Ballet ficaron como obras inconexas. No seu lugar comezou a compoñer unha obra orquestral sobre a saga de Kullervo pertencente ao poema épico Kalevala, mais o seu traballo viuse interrompido por unha nova enfermidade que se pensa o levou a unha operación da que o propio compositor dixo que o doutor extraera unha "pedra". Logo de que os seus familiares de Loviisa aforrasen cartos para sacalo do hospital en xuño de 1891, unha vez finalizados os seus estudos, Sibelius marchou a Berlín novamente e tras recibir unha nova remesa de cartos que a súa familia reunira con dificultade, conseguiu regresar a Finlandia.
Regreso a Finlandia
miniatura|dereita|Aino Sibelius contra o [[1895.]] No verán de 1891 Sibelius reencontrouse coa súa prometida nunha reunión na residencia de verán que a familia Järnefelt tiña preto de Vaasa, mais o matrimonio estaba fóra da cuestión, xa que Sibelius se encontraba sen cartos nin traballo, polo que decidiu ir a Loviisa a traballar en Kullervo, onde conseguiu algo de diñeiro dando clases de música. A finais de novembro dese mesmo ano estreouse como director de orquestra dirixindo a súa Abertura e a Scène de Ballet nun concerto popular en Helsinqui, e máis tarde ese mesmo mes trasladaríase a Porvoo para escoitar a Larin Paraske, unha cantante tradicional de Ingria (unha rexión de fala finesa próxima a San Petersburgo), quen como máis tarde recoñecería o propio Sibelius, foi unha influencia para Kullervo.
A finais de xaneiro de 1892 trasladouse de novo a Helsinqui, e esa primavera demostrou ser un enérxico traballador, dedicándose día e noite para finalizar Kullervo en abril tras un ano de traballo, comezando así a súa carreira de compositor orquestral. Á estrea da obra, que supuxo tamén o seu debut como director de orquestra, asistiu "o círculo Päivälehti" e outros Fennomans que querían escoitar unha obra en finés sobre o Kalevala, mais o éxito foi moderado e non todo o público entendeu a obra, se ben as palabras de Kajanus sobre Sibelius arrincaron unha auténtica treboada de aplausos e finalmente considerouse que a estrea fora un éxito. O éxito de Kullervo foi o que segundo Aino convenceu a seus pais para que a nova parella casase, aínda que outro factor foi a promesa dun posto de traballo para Sibelius no Instituto de Música e na Escola Orquestral de Kajanus.
Străşeni
miniatura|Localización de StrăşeniStrăşeni é unha vila de 23.375 habitantes do centro de Moldavia, localizada nunha rexión produtora de viño, a principal fonte de ingresos da contorna. Durante a época soviética estableceuse unha planta de fabricación de materiais de construción.
Jean Sibelius
Regreso a Finlandia
A voda entre Jean e Aino celebrouse o 10 de xuño de 1892 na residencia de verán dos Järnefelt en Tottisalmi. Tralo enlace a parella pasou a súa lúa de mel preto de Lieksa grazas a unha bolsa de estudos que lle concederon para estudar interpretación de kantele e canto rúnico en Carelia, onde Sibelius atopou tempo para comezar a compoñer En Saga e para revisar as cancións sobre textos de Runeberg Under strandens granar, Kyssens hopp e Till Frigga.
En outono de 1892 a parella estableceuse en Helsinqui, onde Sibelius retomou a súa amizade con Kajanus e Axel Gallén, comezando as sesións do Symposion, nas que os tres artistas debatían cuestións fundamentais da arte. Nesa época ensinaba teoría e violín no Instituto de Música Wegelius e na Escola Orquestral de Kajanus, e rematou as súas sete cancións sobre textos de Runeberg, que foron publicadas en Finlandia, se ben a súa composición máis importante na época foi En Saga, que se viu interrompida polo enterro de súa avoa, e cuxa estrea da primeira versión (máis longa e heteroxénea que a versión actual datada estreada en 1902) tivo lugar o 16 de febreiro de 1893.
En marzo de 1893 produciuse un duro golpe para o compositor cando o crítico de Uusi Suometar atopou a súa obra Kullervo incomprensible, logo de escoitala dirixida polo propio compositor, dicindo ademais que era longa, monótona e aburrida. Posteriormente o propio Sibelius recoñecería que mesmo varios amigos lle recomendaran deixar a composición e converterse en organista en Porvoo. Ese mesmo mes nacería a primoxénita da parella, Eva, e ao mes seguinte chegou un novo éxito para Sibelius, cando a súa obra coral Väinämöisen venematkaa se estreou con éxito. Nesta época comezou unha etapa wagneriana, e ese mesmo verán planeou a composición dunha ópera baseada nas runas 6 e 16 do Kalevala, e no verán seguinte viaxou ao festival de Bayreuth para somerxerse máis no estilo wagneriano, mais o estudo da Sinfonía Fausto de Liszt:
Finalmente os seus plans de compoñer unha ópera quedaron en nada e comezou a composición da súa Suite Lemminkäinen. Durante o tempo que estivo a planear a composición dunha ópera, a Asociación de Estudantes de Viipuri (posteriormente denominada Vyborg e en territorio ruso) encargoulle a composición de música para a historia de Carelia que sería o xermolo da Suite Karelia que foi ben recibida na súa estrea.
A finais de 1894 naceu a súa segunda filla, Ruth. A idea de compoñer a Suite Lemminkäinen fixo que Sibelius, a pesar de ter numerosas débedas, pedise permiso para finalizala ao Instituto de Música en outono de 1895. Finalmente a Suite foi un éxito de público, se ben as opinións foron diversas.
En 1896 compuxo a súa primeira e única ópera, Jungfrun i tornet, unha ópera nun acto. O público xa aceptara a Sibelius, mais a crítica seguía a ter reservas. O 25 de novembro dese ano Sibelius presentou a súa candidatura para o posto de profesor de música na Universidade de Helsinqui para suceder a Richard Faltin; tras defender a súa tese, Sibelius foi recomendado para o posto, mais unha denuncia posterior de Kajanus fixo que o posto fose asignado ao daquela amigo de Sibelius, o que provocou o arrefriamento da súa relación e finalmente co Symposion.
O ano 1897 foi un ano de duro traballo para Sibelius, e o escaso recoñecemento de varias composicións tras compor varias obras dun nivel internacional moi alto, unido ás críticas ao seu estilo realizadas por Karl Flodin e ao feito de que ningunha das súas partituras orquestrais fose publicada nin chamase a atención no estranxeiro, provocaron a frustración do compositor. A todos estes acontecementos sumouse a morte de súa nai o 29 de decembro dese mesmo ano, que non chegaría a ver o espectacular ascenso á fama de seu fillo tan só uns anos máis tarde. Non obstante pouco despois chegaría un xiro inesperado á súa situación económica, cando lle foi concedida unha subvención anual de 3.000 marcos durante dez anos que unha vez transcorrido ese período se convertería nunha pensión vitalicia, que Sibelius chegou a pensar que era unha compensación de Kajanus por coller o posto na Universidade de Helsinqui, xa que a suma era aproximadamente a metade do salario dun profesor; a isto sumóuselle o encargo da música para a obra de Adolf Paul Rei Cristian II, que foi estreada o 24 de febreiro de 1898 con éxito e coa que conseguiu chamar a atención máis aló de Finlandia (levándose a cabo con éxito en Estocolmo ao ano seguinte); finalmente un antigo compañeiro seu, o crítico Karl Fredrik Wasenius (que escribía para o Hufvudstadsbladet baixo o pseudónimo de Bis) comprometeuse a publicar catro pezas da obra teatral, que foron impresas como redución para piano por Breitkopf & Härtel en Leipzig e que se venderían ben en Finlandia.
A finais de febreiro de 1898 Sibelius viaxou a Berlín coa súa muller Aino, quen marchou rapidamente. A estadía na capital alemá resultou proveitosa para o compositor: Adolf Paul instouno a viaxar con el a Leipzig para coñecer a Oskar von Hase, o director de Breitkopf & Härtel, editorial que decidiu mercar os dereitos da de distribución da súa obra escénica en Alemaña, polo que ese mesmo verán preparou a música durante a súa estadía en Lohja. En xaneiro de 1899 trasladouse a Kerava para escapar das tentacións da capital e comezar a escribir a súa Primeira Sinfonía.
O espertar do sentimento nacional
200px|miniatura|O poema sinfónico Finlandia ([[1899) tivo a súa xénese no contexto das protestas contra a rusificación de Finlandia.]] Ao mes seguinte do seu traslado a Kerava produciuse un acontecemento que espertaría o seu sentimento patriótico cando o día 15 de febreiro o Emperador Nicolao II de Rusia derogou o manifesto imperial de 1863 e publicou o Manifesto de febreiro, polo cal o Gran Ducado de Finlandia perdía boa parte da súa autonomía e se iniciaba unha intensa campaña de rusificación cultural co obxectivo de integrar plenamente o Gran Ducado de Finlandia no Imperio Ruso. Neste contexto, entre medias da Primeira Sinfonía, escribiu o seu Atenarnes sång (Canción dos atenienses), que pode interpretarse como unha declaración contra a opresión rusa. Estas dúas obras foron estreadas en Helsinqui o 26 de abril de 1899, e a canción espertou o entusiasmo do público e converteu a Sibelius nunha das principais figuras da resistencia nacional e colocouno na vangarda do sentimento nacionalista, mentres que a sinfonía convenceu os críticos. Esta liña de protesta continuou con Islossningen i Uleå älv (A rotura do xeo do río Oulu), unha obra para narrador, coro e orquestra que non puido ser prohibida polo gobernador xeral ruso Nicholas Bobrikov por estar composta en honor ao tsar Alexandre II a pesar do recoñecible espírito de protesta que encarnaba.
A seguinte obra de protesta escoitouse en novembro, cuns cadros que Sibelius realizara para as celebracións da prensa finlandesa, que fora un dos baluartes da oposición á rusificación de Finlandia, en 1899. Ante o éxito da súa música, Sibelius decidiu empregala posteriormente, sendo a primeira en ser adaptada o chamado Esperta Finlandia como unha peza independente chamada Finlandia e que se converteu nun himno oficioso e segredo ao ser prohibido polas autoridades rusas. Co tempo o propio Sibelius reescribiría a parte final da obra baixo o nome Finlandia-hymni. O éxito de Finlandia traspasaría as fronteiras do seu país, o que propiciou o inicio das súas xiras internacionais e a aparición das súas obras no repertorio de destacadas orquestras de todo o mundo.
Chegada do éxito internacional
O 13 de febreiro de 1900 morría de febre tifoide Kirsti, a filla máis nova de Jean e Aino, o que provocou unha profunda depresión en Aino e o alcoholismo que sufría Jean dende a súa xuventude tornouse en algo máis perigoso. Con todo, esta tráxica circunstancia non diminuíu a produción de Sibelius, aínda que si mostra unha profunda melancolía durante esta etapa. O traslado da cidade ao campo provocou un cambio no estilo de vida de Sibelius, agora lonxe das tentacións da cidade, o que favoreceu o traballo do compositor, agora en total contacto coa natureza, que se convertería no seu santuario.
Nesa primavera o traballo máis importante para Sibelius foi a reescritura da Primeira Sinfonía antes da xira da orquestra de Robert Kajanus e as súas interpretacións na Exposición Universal de París. Se ben Sibelius viaxaría tamén na xira, Kajanus non lle deixou dirixir. Nesta xira realizaron 19 concertos en 13 cidades diferentes e marcou o inicio do éxito internacional de Sibelius, con numerosos eloxios por parte da crítica, especialmente en Berlín. Trala xira, Sibelius volveu a casa, mais a finais de outubro de 1900 a familia trasladouse durante uns meses á capital alemá, onde ficaron ata xaneiro de 1901. Tras conseguir máis cartos en Finlandia, a familia viaxou finalmente á cidade de Rapallo, na costa de Italia, onde concibiu ideas para o movemento lento da súa Segunda Sinfonía. Na súa estadía en Italia, o compositor visitou tamén Roma e Florencia, e cando volveu a casa en maio dese mesmo ano, o seu caderno estaba repleto de ideas para os seguintes anos. Non obstante, á súa volta a casa presentóuselle a Sibelius unha nova viaxe cando foi convidado a dirixir a súa música no Allgemeiner Deutscher Musikverein en Heidelberg (Alemaña), nun concerto que confirmou o entusiasmo pola súa música de influentes figuras da música alemá, e este éxito levou a unha maior demanda das súas partituras.
En outono de 1901 comezou a composición da súa Segunda Sinfonía, que remataría a comezos de 1902, sendo estreada o 8 de marzo en Helsinqui cun rotundo éxito. Na primavera dese ano completou a composición de Tulen synty (A orixe do lume) para a inauguración do Teatro Nacional en abril, unha peza curta cun forte carácter nacional. No verán, Sibelius pasou un tempo en Berlín co seu irmán, así como en Tvärminne, onde traballou na canción Var det en dröm (Foi un soño) e nunha nova versión de En Saga, preto da cidade de Hanko. Tras dous anos en Kerava, no outono de 1902 a familia trasladábase novamente a Helsinqui, e en novembro dese mesmo ano Sibelius dirixía unha nova versión de En Saga en Berlín á fronte da Berliner Philharmoniker. Non obstante o compositor achegábase a unha nova crise, e co seu traslado á capital finlandesa volvería ás festas alcohólicas. Na capital finlandesa o compositor asistiu ás reunións de Euterpeans, que adoitaban alongarse toda a noite ata a mañá seguinte.
Traslado a Ainola
miniatura|250px|Ainola en [[1915.]] No verán de 1904 a familia Sibelius xa vivía en Tuusula, onde supervisaron os traballos finais da súa casa, e o 24 de setembro dese mesmo ano a familia trasladouse a Ainola, deste xeito os Sibelius pasaron a formar parte da comunidade artística que vivía xunto ao lago Tuusulanjärvi, entre os que se encontraban os pintores Eero Järnefelt (cuñado de Sibelius) e Pekka Halonen, e o novelista Juhani Aho.
En outono de 1904 as obras orquestrais máis importantes de Sibelius foran impresas e os directores de todo o mundo incluíronas con éxito nos seus repertorios, mais o escaso desenvolvemento dos sistemas de dereitos de autoría fixeron que non todas as interpretacións das súas obras lle reportasen beneficios. A pesar de que o traslado a Ainola afastara ao compositor das tentacións de Helsinqui, a finais de 1904, durante unha xira na que dou concertos en Pori e Oulu, chamou á casa bébedo, o que provocou unha crise na parella que finalizaría no Nadal, poñéndose de manifesto na correspondencia que o matrimonio mantivo durante a estadía de Jean en Berlín en xaneiro de 1905.
Na capital alemá, o compositor coñeceu varias obras importantes e el mesmo escribiu música incidental para Pelléas och Mélisande. Outro feito importante foi a invitación de Busoni para dirixir a súa Segunda Sinfonía nun concerto o día 12 de xaneiro de 1905 que sería un grande éxito, e canso de facer negocios con Breitkopf & Härtel asinou un contrato de edición con Robert Lienau. De acordo co contrato con Lienau, Sibelius debía escribir catro obras maiores cada ano, polo que recibiría a suma duns 34.000 euros da actualidade.
Ao seu retorno a Finlandia dirixiu a música incidental para Pelléas och Mélisande (marzo de 1905) que lle reportou un maior recoñecemento. Por esa época comezou a planear a composición dun oratorio que finalmente abandonaría, reempregando materiais para outras composicións. A finais de ano visitaría o Reino Unido, onde o 2 de decembro dirixiría con éxito a súa Primeira Sinfonía e Finlandia en Liverpool. Á súa volta a Finlandia Sibelius comezou unha etapa especialmente intensa de traballo que se prolongou durante varios meses e que daría moitos froitos, salientando o poema sinfónico Luonnotar (Filla da Natureza), que finalmente adaptaría ao Kalevala e finalmente a renomearía como Pohjolan tytär (Filla de Pohjola), estreada en 1906 no Teatro Marinsky de San Petersburgo cunha boa acollida e que lle valeron ao compositor as loanzas do magazine Rusj: "Un compositor extremadamente talentoso e imaxinativo".
Os problemas de Sibelius coa bebida puxéronse novamente de manifesto en 1907, cando durante a súa estadía en Helsinqui gastou grandes sumas de diñeiro en alcohol e restaurantes, o que provocou o ingreso de Aino no hospital por mor do esgotamento e o consecuente arrepentimento do compositor. Porén, a situación profesional de Sibelius era daquela moi boa: Armas Järnefelt estreara Pohjolan tytär con éxito en Estocolmo, Maud Powel tocara o seu concerto para violín a principios do ano en Nova York e Chicago, e o público berlinés tivera a oportunidade de escoitar Pelléas och Mélisande, o concerto para violín e cancións interpretadas por Ida Ekman. Todas as actuacións chegaron ao compositor con críticas excelentes, acadando deste xeito recoñecemento internacional. Sibelius comezou a traballar na súa Terceira Sinfonía durante a convalecencia de Aino, rematándoa finalmente para un concerto o 25 de setembro. Un mes máis tarde coñeceu a Gustav Mahler, que se encontraba de visita na capital finlandesa, e con quen intercambiou experiencias (os dous experimentaran a sensación de perda de oíntes con cada nova sinfonía, xa que estes quedaran cativados pola anterior).
As consecuencias dos seus malos hábitos de vida levárono á hospitalización a principios de 1908 e algúns como Axel Carpelan creron que morrería se non deixaba de fumar e beber licores fortes. Esta enfermidade fixo que Sibelius tivese que renunciar a emprender viaxes a Roma, Varsovia e Berlín, aínda que si viaxou a Londres a finais de febreiro, onde non foi quen de convencer aos críticos británicos coa súa Terceira Sinfonía. En maio dese mesmo ano o compositor buscou axuda médica para unha dor de gorxa que resultaría ser un tumor. Sibelius marchou a Berlín, onde lle extirparon o tumor, mais o impacto desta experiencia próxima á morte marcouno para o resto da súa vida e influíu fortemente nas obras que comporía os anos seguintes, entre elas Luonnotar e a Cuarta Sinfonía. Foi nese momento cando decidiu deixar o tabaco e o alcohol, abstinencia que duraría case sete anos, comezando os anos máis felices da súa muller Aino. Sibelius, agora sobrio e pasando máis tempo na casa compuxo nesta época obras de carácter máis introspectivo e a súa vida familiar mellorou malia o medo do compositor á morte. Nesta época, Sibelius comprometérase a ensinarlles composición aos talentosos Toivo Kuula e Leevi Madetoja, o que non lle impediu seguir compoñendo obras como Öinen ratsastus ja auringonnousu (Paseo nocturno e amencer), se ben esta non tivo éxito na súa estrea en San Petersburgo.
En 1909, cando se encontraba traballando nun novo cuarteto de corda (o primeiro e único que comporía dende os seus anos de estudante), o compositor emprendeu unha nova viaxe que o levaría a Londres, París e Berlín. Na capital británica coñeceu a Debussy, de quen recibiu os seus eloxios, e continuou o traballo no seu cuarteto, amais de dirixir con grande éxito dúas das súas composicións máis célebres: En Saga e Finlandia. Porén, nun recital privado no Music Club, algúns compositores entre os que se encontraba Arnold Bax, encontraron as pequenas pezas de Sibelius como pouco competentes. Co éxito que a súa música estaba a obter, a editorial Breitkopf & Härtel quixo recuperar o seu contacto co compositor finlandés, daquela descontento co seu contrato con Lienau, polo que Oskar von Hase viaxou a Inglaterra, conseguindo a firma de Sibelius para Breitkopf.
De Londres foi a París, mais tampouco puido establecer bos contactos musicais coa capital francesa, polo que decidiu volver a Berlín, onde tras recibir do seu médico a nova de que a súa gorxa estaba curada entregou o seu cuarteto Voces Intimae a Lienau. Na capital alemá concibiu unha idea para un novo traballo que bosquexou en oito compases no Bar Riche e que se converterían posteriormente no poema sinfónico Luonnotar, mais desbotou momentaneamente a idea para traballar nas súas cancións Op. 57 que o liberarían do seu contrato con Lienau.
Á súa volta a Finlandia visitou a montaña de Koli, cerca de Joensuu, xunto co seu cuñado, o pintor Eero Järnefelt, considerando a visita como unha das mellores experiencias da súa vida e influíu na súa seguinte grande obra, a Cuarta Sinfonía, que mostra diversos elementos inspirados na natureza durante as súas sucesivas viaxes a Carelia entre 1909 e 1910. Na primavera de 1910 comezou a composición da súa Cuarta Sinfonía, ao mesmo tempo que a súa música era interpretada con éxito en todo o mundo. Porén a súa situación financeira volvía ser complicada, o que fixo que se vise obrigado a traballar en pequenas composicións. Logo de viaxar a Oslo e a Berlín en outubro dese mesmo ano, Sibelius regresou á súa casa en Järvenpää a principios de novembro, onde malia ter un compromiso para realizar unha xira europea coa soprano Aino Ackté, decidiu cancelala para escribir o final da sinfonía, ademais rompeu a súa promesa de compoñer unha canción para Ackté baseada no poema narrativo de Edgar Allan Poe The Raven, empregando temas dos bosquexos da canción para a sinfonía.
No verán de 1911, durante as obras que a familia Sibelius emprendeu en Ainola, naceu unha nova filla do seu matrimonio con Aino, á que chamaron Heidi. Ao mesmo tempo, o compositor traballaba nunha suite sobre a música composta para as celebracións da prensa finlandesa en 1899, finalizando o traballo o 24 de setembro. Ao pouco marchou novamente a Berlín e París, escoitando obras de compositores contemporáneos como Salome de Richard Strauss, da que admirou a súa orquestración, mais as súas obras case non foron representadas en Francia.
miniatura|esquerda|300px|Sibelius recibiu unha oferta para ocupar a cátedra de composición da [[Universidade para a Música e a Arte Dramática de Viena.]]
En 1912 recibiu unha oferta interesante por parte da Universidade para a Música e a Arte Dramática de Viena, que lle ofreceu a cátedra de composición ante a proximidade da xubilación de Robert Fuchs. A pesar de precisar unha fonte de ingresos segura, Sibelius rexeitou a oferta para asegurarse de ter tempo para compoñer, xa que tiña pensado escribir dúas novas sinfonías. En setembro dese mesmo ano volveu a Inglaterra invitado por Granville Bantock, onde dirixiu a súa Cuarta Sinfonía con grande éxito da crítica, sinalando o xornal The Times que Sibelius era un compositor considerablemente máis significativo da música moderna do que Finlandia e En Saga levaran a crer ao público. Porén en decembro sufriu un revés ao negarse a Wiener Philharmoniker a interpretar a súa Cuarta Sinfonía, o que non impediu que a sinfonía cruzase o Atlántico e se interpretase nos Estados Unidos, en Nova York primeiro e en Boston contra outubro de 1913, mais non tivo moito éxito entre o público nin entre a crítica, se ben non foron exclusivas para a súa obra e compositores como Richard Strauss e Claude Debussy tamén foron fortemente criticados.
Xavier Santiago
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela e en Filoloxía Galego-portuguesa pola Universidade da Coruña.
Jean Sibelius
Traslado a Ainola
Sibelius pasou o ano 1913 en Finlandia, onde compuxo algunhas das súas obras mestras como Luonnotar, composta no verán e estreada en Gloucester (Inglaterra) interpretada por Aino Ackté e que conseguiu un grande éxito malia estar o texto en finés, feito que impediu que a obra se consolidase nos programas de concertos. Ese mesmo ano a súa filla Eva casaba en Ainola co avogado e empresario Arvi Paloheimo. Ao ano seguinte regresou a Berlín, onde permaneceu un mes e puido observar a súa propia influencia en obras de compositores como Paul Juon ou Julius Weismann, e interesouse pola obra de Debussy, Mahler, Strauss, o mozo Korngold, e Arnold Schönberg. Froito dun encargo feito polo millonario estadounidense Carl Stoeckel compuxo Aallottaret (As Océanidas), que se estreou o 4 de xuño de 1914 baixo a súa propia dirección no Norfolk Festival, en Connecticut (Estados Unidos), conseguindo un notable éxito entre a crítica, sendo considerada polo destacado crítico musical Henry Krehbiel como un dos máis fermosos exemplos de música mariña nunca composto, e comparando a dirección de Sibelius co xenio de Richard Strauss ou Arturo Toscanini. O éxito de Norfolk provocou un cambio na visión da súa obra dos críticos estadounidenses e chegou a converterse no compositor vivo máis popular nos Estados Unidos nas seguintes décadas.
I Guerra Mundial e últimas obras mestras
Logo do seu éxito nos Estados Unidos, durante a viaxe de volta a Finlandia, Sibelius estaba a preparar unha xira estadounidense que levaría a cabo posiblemente ao ano seguinte. Porén na viaxe escoitou novas sobre os disparos en Saraxevo, e cando chegou a casa a primeira guerra mundial estaba a piques de comezar. Co estoupido da guerra resultoulle difícil manter o contacto co seu editor en Alemaña, xa que, malia que Finlandia tiña un alto grao de autonomía, aínda formaba parte de Rusia, que estaba enfrontada a Alemaña. Finalmente perdeu o contacto co seu editor alemán e tivo que abandonar a idea de visitar os Estados Unidos, polo que durante o tempo que durou o conflito o compositor permaneceu en Finlandia, agás algunhas excepcións como a viaxe que realizou a Gotemburgo en marzo de 1915, onde logrou un éxito inmediato con Aallottaret e a súa Cuarta Sinfonía.
A guerra provocou a perda de ingresos que obtiña dos editores estranxeiros, o que obrigou a Sibelius a realizar pequenas pezas para os editores finlandeses para evitar a quebra, mais a maior parte das súas composición desta época non foron publicadas ata despois da guerra. Porén o compositor encontrou tempo para traballar na súa Quinta Sinfonía.
Na primavera de 1915 converteuse en avó logo do nacemento da súa neta Marjatta, filla da súa filla máis vella Eva. Ese mesmo verán continuou os progresos na súa nova sinfonía á vez que compuña outras pequenas pezas para o seu desgusto, como declaraba no seu diario:
En febreiro de 1916 chegaría un respiro para a situación económica de Sibelius cunha nova colección para a súa cantante favorita, Ida Ekman, que pagou un terzo das débedas do compositor. Ese mesmo verán continuou traballando na Quinta Sinfonía, que se ben xa estaba finalizado a principios do ano, o seu resultado non o convenceu e malia que estrearía unha segunda versión en Turku o 8 de decembro dese mesmo ano, finalmente non se estrearía na súa versión final ata o 24 de novembro de 1919. A pesar desta mellora económica, a principios de 1917 Sibelius recaeu no consumo abusivo de alcohol, con periódicas borracheiras, o que provocou unha crise no seu matrimonio e que o compositor considerase a posibilidade do divorcio no seu diario, mais as pelexas cesaron co optimismo da familia ante a Revolución Rusa e o cambio do nome do Senado polo de Senado de Finlandia, así como a liberación dos presos políticos, o que culminaría coa independencia do país o 6 de decembro.
miniatura|300px|Durante a [[Guerra Civil Finlandesa Sibelius apoiou á Finlandia Branca con composicións como a Jääkärien marssi. Na imaxe o Batallón Jäger.]] A finais de 1917 as tensións sociais aumentaron e creáronse dous bandos armados e preparados para entrar en combate: a Finlandia Vermella que apoiaba a Revolución Rusa, e a chamada Finlandia Branca, unha garda independentista. Neste contexto Sibelius posicionouse politicamente coa composición da súa Jääkärien marssi dedicada aos Jägers finlandeses. Novamente aparecen no diario de Sibelius ideas sobre o suicidio, mais ao contrario do que normalmente ocorría, estas non se limitaban aos meses de menos horas de luz, senón que agora enchían as páxinas durante case un ano e medio.
O 19 de xaneiro de 1918 Sibelius estreaba a Jääkärien marssi nas celebracións da independencia finlandesa, deleitando a elite de dereitas de Helsinqui. Porén dez días despois a Garda Vermella tomou o poder na capital, suprimindo a publicación de xornais que non fosen socialistas, e ao mesmo tempo C. G. E. Mannerheim invadía coas súas tropas gornicións rusas en Ostrobotnia do Sur, comezando deste xeito a Guerra Civil Finlandesa. Durante a contenda Järvenpää foi controlada por unha sección da Garda Vermella e Sibelius foi sometido a arresto domiciliario e houbo algúns rexistros en Ainola. Aínda que os seus amigos querían que se mudase a Helsinqui, a Garda Vermella non podía garantir a súa seguridade na súa viaxe por mor das bandas de ladróns, mais finalmente o compositor puido trasladarse coa súa familia a casa de seu irmán Christian, que daquela traballaba no hospital mental construído no barrio de Lapinlahti.
Logo de que as tropas de Mannerheim derrotasen á Garda Vermella e que a situación se normalizase un pouco no país, Sibelius e a súa familia regresaron a Ainola, que se vira afectada pola miseria da posguerra, o que obrigou á familia a vender algunhas das súas pertenzas coma o cabalo familiar. Agora a súa vida parecíase máis á que tiña a principios dos anos 1900, traballando duro e ocasionalmente saíndo ata a madrugada, e loitou por atopar un final para a súa Quinta Sinfonía. O carácter depresivo do compositor regresaría logo da morte do seu amigo Axel Carpelan, o que fixo que se somerxese máis aínda no traballo. Foi a partir de 1919 cando Sibelius decidiu comezar unha nova etapa na súa vida, aínda que fose exteriormente; afeitou a cabeza deixando quedar o seu bigote, a pesar de que na década de 1920 deixou crecer algo o pelo para algunhas fotografías. En xuño dese mesmo ano viaxou con Aino aos "Días Musicais Nórdicos" que se celebraron en Copenhaguen, sendo esta a primeira viaxe dende a súa visita a Gotemburgo en 1915.
A finais do verán de 1919 traballou nalgunhas pequenas pezas, e en outubro estreou a súa cantata Jordens sång durante a inauguración da Åbo Akademi, a universidade sueca de Turku. O evento foi unha boa ocasión para o consumo excesivo de alcohol, que non se reduciu en absoluto polas leis de prohibición, e durante a velada tocou ao piano o final da súa Quinta Sinfonía, e segundo o xornalista sueco Kjell Strömberg "ás veces cantando con toda a forza dos seus pulmóns". A finais de ano realizou catro concertos na capital finlandesa nos que presentou a súa Quinta Sinfonía, e durante as últimas semanas do ano púxose a traballar na Sexta Sinfonía e na cantata sobre un texto de Eino Leino Maan virsi.
A principios de 1920 Sibelius viuse afectado por un tremor nas súas mans que se agravaría coa idade, e que tentou solucionar bebendo viño para poder escribir manuscritos musicais, o que quizais motivase unha grave depresión que sufriu ese ano. O compositor encontrábase molesto tamén polos resultados dun estudo xenealóxico que descartaba a súa ascendencia aristocrática, xa que Aino era descendente de nobres por parte de pai e nai e el sentíase acomplexado polas súas propias orixes, ata o punto de que case chegou ás mans durante unha reunión da Kalevalaseuran (Sociedade Kalevala) con Eino Leino cando o poeta, bébedo, se mofou del dicindo:
En outono de 1920 recibiu unha oferta para dar clase na Eastman School of Music (Estados Unidos) e Rosa Newmarch transmitiulle unha petición de Henry Wood para que Sibelius fose director convidado en Londres. Sibelius aceptou a oferta de Newmarch e durante moito tempo considerou a oferta dos Estados Unidos. O 8 de decembro o tenor Wäinö Sola levou a Ainola unha doazón de 63.000 marcos (uns 19.500 euros actuais) como agasallo "dos empresarios finlandeses" polo seu 55º aniversario. A débeda de Sibelius reduciuse grazas á inflación producida pola guerra, e agora alixeirábase aínda máis, a pesar de que gastou parte dos cartos nunha semana de celebracións en Helsinqui.
O ano seguinte comezou cunha viaxe a Berlín para negociar os axustes da inflación con Breitkopf & Härtel, mais os recursos da empresa víranse minguados pola guerra e tiveron que vender algunhas das súas grandes obras á editorial dinamarquesa Hansen, e obras menores a outros editores británicos e estadounidenses. A súa viaxe continuou polo Reino Unido e Noruega dirixindo algunhas das súas composicións máis destacadas antes de regresar a Finlandia, onde se celebraron os Días Musicais Nórdicos. O outono seguiu o patrón habitual de concertos e borracheiras, seguido de semanas de traballo. Ao mesmo tempo a súa fama no estranxeiro foi aumentando, sendo as súas obras interpretadas en moitos países por directores como Herman Scherchen, Busoni, ou Leopold Stokowski.
O 3 de maio de 1922 Sibelius escoitou que seu irmán Christian padecía unha enfermidade incurable, da que finalmente morrería un mes despois, o que supuxo un duro golpe para el.
miniatura|esquerda|Sibelius en 1923.
En agosto de 1922 un grupo de finlandeses influentes decidiu revivir a masonaría no país e Sibelius entrou na organización e prometeu que comporía música ritual, e aínda que o seu período máis activo durou un par de anos, Sibelius mantivo relación coa organización ata a súa morte. A principios do outono comezou a traballar na súa Sexta Sinfonía, que vería a luz seis meses despois. Logo da estrea Sibelius e súa muller comezaron unha exitosa xira que os levou por Estocolmo, onde o compositor dirixiu a súa música por primeira vez, Roma e Capri, onde o matrimonio pasou unha semana de vacacións antes da súa última escala en Gotemburgo. A xira remataría xa en Finlandia, cun concerto en Viipuri, onde foi recibido como un heroe nacional.
Ao seu regreso de Viipuri Sibelius concentrouse na súa Sétima Sinfonía, e aínda que durante o outono seguiu progresando nela, continuou a beber alcohol para calmar as súas mans trementes por prescrición médica, malia que en Finlandia daquela había leis de prohibición. A finais de 1923, en medio dun período de moito traballo e coa súa popularidade aumentando con rapidez nos Estados Unidos, recibiu un premio honorífico por parte da Kordelin Foundation equivalente a 25.000 euros actuais.