cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anllóns, Ponteceso
San Fins de Anllóns é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 227 habitantes (112 homes e 115 mulleres) distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 313 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 238 habitantes, sendo 117 homes e 121 mulleres.
A parroquia debe o seu nome ao río Anllóns, que a atravesa.
Circuíto de Watkins Glen
Watkins Glen International é un autódromo situado en Nova York, Estados Unidos, onde se celebraron carreiras de Fórmula 1 desde 1961 ata 1980, albergando o Gran Premio dos Estados Unidos.
Este circuíto será sempre coñecido polo falecemento do piloto francés François Cevert no Gran Premio dos Estados Unidos de 1973 durante a clasificación deste gran premio, e Helmuth Koinigg ao morrer degolado chocando nunha curva ao picar un pneumático no Gran Premio dos Estados Unidos de 1974
Descrición xeral do trazado
En Watkins Glen reiniciouse a competición ruteira norteamericana en 1948 cun circuíto de 10,6 km formado por estradas que ían desde o cemento á terra. Alí correuse ata 1952.
De 1953 a 1955 correuse sobre un auténtico circuíto, aínda que era provisional, e en 1956 deseñouse un circuíto permanente de 3,7 km que durou ata 1981, no que o circuíto declárase en quebra. Pero en 1983 cómprao a cristaleira Corning Glass e en 1984 se reinaugura. No ano 1992 chega a remodelación definitiva, cun trazado de dúas variantes: unha curta e moi rápida de 3,95 km e unha máis longa e virada de 5,5 km.
Relevo
Relevo é aquilo que sobresae na superficie, podendo referirse a:
Illa Real
A île Royale, que se traduciría a galego como Illa Real, é unha das illas da costa de Güiana. Ela e as outras dúas illas dependen da cidade de Cayena, pero en realidade están máis preto de Kourou e son visibles desde a súa praia.
Historia e características
esquerda|miniatura|Restos da prisión na Illa Real A Lei de 31 de marzo de 1931 fixo da Illa Real un lugar de deportación simple, e a Illa do Diaño foi utilizada para a deportación fortificada (como a distinción establecida pola lei de xuño de 1850). Hoxe en día, hai unha igrexa, un mesón (anteriormente a casa do director da prisión, na parte superior da illa), un museo e un posto de policía na illa.
O Centro espacial de Kourou, propietario da illa, instalou en 1968, un cinéthéodolithe, sistema óptico de seguimento e de observación de lanzadeiras, substituído desde 1995 por un cinétélescope. O CSG tamén está involucrado na restauración dos restos da prisión.
Gyorgy Lukács
Georg Lukács, nado en Budapest o 13 de abril de 1885 e finado na mesma cidade o 4 de xuño de 1971, foi un político e pensador marxista e un crítico literario.
Traxectoria
Membro dunha familia de banqueiros xudeus, estudou en Kolozsvár, Berlín (onde coñeceu a Georg Simmel) e Heilderberg, onde contactou con Max Weber e o filósofo da utopía Ernst Bloch. Destacou como militante e ideólogo do Partido Comunista Húngaro. Formou parte do goberno de Béla Kun como comisario do pobo para a Educación e a Cultura da República Soviética Húngara. Tras o derrocamento do réxime fuxiu a Viena, onde foi capturado pero finalmente liberado grazas aos auspicios de Thomas Mann. Alí tomou contacto con outros pensadores como Antonio Gramsci. Refuxiado na Unión Soviética, volveu como profesor a Budapest tras o retroceso da ocupación alemá na segunda guerra mundial. Foi membro da Academia de Ciencias de Hungría. O goberno comunista de Mátyás Rákosi tívoo afastado. Asumiu o cargo de Ministro de Cultura durante a revolución húngara de 1958. Trala deposición de Imre Nagy, foi deportado a Romanía.
Pensamento
A cousificación da vida nas sociedades propias do capitalismo é o centro das súas preocupacións, onde reflexiona no fetichismo da mercancía como relación entre as persoas que acaban sendo obxectos e non suxeitos activos e libres tanto no eido económico como no eido social. Incorpora consideracións psicolóxicas da persoa individual.
Lukács rexeita tanto a concepción de Hegel que reducía a dialéctica a un movemento do Espírito como as concepcións marxistas que entendían a dialéctica como movemento unicamente da materia. Para el existe unha complementariedade na que a materia se satura de Espírito e o Espírito non pode manifestarse senón na materia. O proletariado convértese en Espírito na medida en que adquire conciencia de clase. Esta se entende como o conxunto de crenzas compartidas polos que desempeñan nas relacións económicas e sociais unha determinada función. Os traballadores organizados en partido non son só obxecto da historia en canto que factores de produción senón que se constitúen en suxeitos da historia dun xeito activo. O Partido Comunista expresa o senso da historia e conduce a través da revolución a unha sociedade sen clases. A revolución é o momento de contradición entre espírito e materia que se resolve na síntese de ámbalas dúas nun novo momento de perfección da praxe onde se unen conciencia de clase e acción. Estas ideas expostas no seu libro Historia e conciencia de clase, publicado en 1923, foron condenadas polo marxismo máis estruturalista e ortodoxo que viu nel unha liña humanista incompatible coa filosofía recollida no Capital de Marx.
Lukács amósase crítico contra o irracionalismo en filosofía que iría dende Schelling ata Nietzsche e que, consonte a súa opinión, desemboca indefectiblemente no fascismo.
Como crítico literario, Lukács entende que a auténtica literatura debe reflectir a realidade e o escritor debe achegar unha perspectiva de totalidade. Pretende descubrir no texto os condicionantes sociais, económicos e políticos que están detrás do mesmo.
Nos seus derradeiros anos traballou nunha Estética segundo o método xenético-sistemático e nunha Ontoloxía do ser social na que, tomando como eixo o traballo humano, interrelaciona necesidade con liberdade.
Qafqaz
Qafqaz é un filme acerbaixano de 2007 dirixido por Farid Gumbatov. Foi candidato de Acerbaixán para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 80ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
A Bouza, Vián, A Pastoriza
A Bouza é un lugar da parroquia de Vián no concello lugués da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 49 habitantes (25 homes e 24 mulleres).
VG-20
A súa construción comezou canda a prolongación da AP-9 até Tui, en 2001, cun custo estimado de 30.000 millóns de pesetas (~180M€). Entrou completamente en servizo en novembro de 2005, logo dun investimento duns 122 millóns de euros por parte do Ministerio de Fomento de España. Unha década despois, a VG-20 encontrábase cos seus niveis máis baixos de tráfico desde a súa posta en funcionamento.
León o Diácono
Traxectoria
Naceu en Caloe, ao pé de Monte Tmolo, preto das fontes do río Caistro. Seu pai chamábase Basilio. Foi a Constantinopla, onde seguiu os seus estudos (966), e fíxose partidario de Nicéforo II Focas, e el mesmo descríbese como un mozo neste tempo (nacería sobre o 950). Estaba en Asia cando foi deposto o patriarca Basilio I de Constantinopla e foi elixido o seu sucesor Antonio III (973 ou 974) e explica que neste tempo viu dous xemelgos duns trinta anos unidos polo costado. Foi ordenado diácono e como tal acompañou a Basilio II na súa desgraciada campaña contra os búlgaros o 981; despois do asedio de Tralitza (antiga Sárdica) escapou por pouco da catividade e fuxiu a terras seguras. Máis tarde xa non se sabe nada, pero a súa historia escribiuse despois do 989 posto que menciona a revolta e morte de Focas Bardas que ocorreu este ano. Viviu probabelmente ata polo menos o 993, posto que di que o emperador Basilio II restaurou en seis anos a cúpula de Santa Sofía, destruída por un terremoto en 987.
Obras
As súas obras son: Das dúas últimas consérvase un exemplar. A Historia inclúe un relato da expedición a Creta de Nicéforo Focas so Romano II (959), a morte de Xoán I Tzimisces (975), as vitorias do emperador Nicéforo I Tzimisces sobre os musulmáns en Cilicia e Siria e a reconquista destas terras ou de gran parte delas e as guerras contra búlgaros e rusos.
San Pedro, San Pedro do Incio, O Incio
San Pedro é unha aldea da parroquia de San Pedro do Incio, no concello lugués do Incio. Está situada a 524 metros de altitude, na beira do río Cabe.
En 2008 tiña unha poboación de 23 habitantes (10 homes e 13 mulleres), contando os da veciña aldea de Saa. Nela atópase a igrexa parroquial de San Pedro.
Alençon
Alençon é unha comuna francesa situada no departamento de Orne, na rexión de Baixa Normandía. En 1999 tiña 28.935 habitantes.
Administración
O seu alcalde (2017) é Emmanuel Darcissac, do Partido Socialista Francés.
Hasta que te conocí (serie de televisión)
Hasta que te conocí é unha serie de televisión producida por Juan Gabriel en colaboración con Disney Media Distribution Latin America e SOMOS Productions. A serie está baseada na vida do cantante mexicano Juan Gabriel.
A produción da serie comezou o 12 de outubro de 2015 na Cidade de México.
Rayo Vallecano de Madrid B
Historia
O filial do Rayo Vallecano naceu en 1973 coa intención de formar unha canteira de xogadores para o Rayo e fomentar o deporte base en Vallecas.
O equipo chegou a Terceira División na tempada 1988-89, e desde entón permaneceu na mesma categoría de forma ininterrompida, mantendo posicións intermedias na táboa. Ata que na tempada 09/10, logo dunha tempada incrible, e grazas a un gol de Gazapo no último minuto de desconto ante o L'Hospitalet na fase de ascenso a Segunda B, logrouse o 1-1 final que daría paso a unha cita histórica para a canteira do Rayo Vallecano logrando o ascenso da súa filial á Segunda División B do fútbol español. A súa principal función é servir de canteira para o primeiro equipo e forxar novos xogadores.
Estadio
O equipo filial xoga os seus partidos no campo Nuestra Señora de la Torre de Vallecas, con capacidade para 2.500 persoas e céspede artificial.
Anllo, Baltar, A Pastoriza
Anllo é un lugar da parroquia de Baltar no concello lugués da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).
Monster (álbum)
Monster é o noveno álbum da banda estadounidense de rock alternativo R.E.M., publicado o 26 de setembro de 1994 a través do selo Warner Bros. Records. Coprodido pola banda e Scott Litt, Monster representou un cambio estilístico intencional con respecto aos anteriores traballos, Out of Time (1991) e Automatic for the People (1992), consistindo en arranxos sinxelos e guitarras altas e distorsionadas. As letras do vocalista Michael Stipe tratan sobre a natureza da fama, que canta mentres asume varias personaxes. Liderado polo sinxelo "What's the Frequency, Kenneth?", Monster estreouse no número 1 nos Estados Unidos. A banda promocionou o disco coa súa primeira xira dende 1989.
Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Bill Berry, Peter Buck, Mike Mills e Michael Stipe.
Notas
As versións en casete e vinilo teñen outra versións dos nomes das caras. Os temas 1-6 foron etiquetados como 'C Side', mentres que os 7-12 como 'D Side'
Brantuas, Ponteceso
San Xián de Brantuas é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2018 tiña 138 habitantes (70 mulleres e 68 honmes) distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 213 habitantes.
Agricultura
miniatura|[[Malla en Miranda, Castroverde.]] miniatura|dereita|Sementado de [[soia na Arxentina.]] A agricultura (do latín agri ‘campo’, e cultūra ‘cultivo’, ‘crianza’) é o conxunto de técnicas, coñecementos e saberes para o cultivo da terra co fin de plantas útiles ao home, particularmente para a súa alimentación. Comprende todo un conxunto de accións humanas que transforman o medio natural e hábitats. A agricultura foi o desenvolvemento clave no xurdimento da civilización humana sedentaria, mediante a cal o cultivo de especies domesticadas creou excedentes de alimentos que permitiron ás persoas vivir agrupadas nun mesmo poboado.
As actividades relacionadas son as que integran o chamado sector agrícola. Todas as actividades económicas que abarca devandito sector teñen o seu fundamento na explotación dos recursos que a terra orixina, favorecida pola acción do ser humano: alimentos vexetais como cereais, froitas, hortalizas, pastos cultivados e forraxes; fibras utilizadas pola industria téxtil; cultivos enerxéticos etc.
A agricultura tamén comprende unha demanda global do ramo e o servizo da alimentación mundial depende en gran medida do clima e das técnicas para poder facer a terra fértil, conserva a súa orixe na propiedade privada e na explotación da terra entregada a familias para poder establecerse.
Alén de alimentos para uso dos seres humanos e dos seus animais, a agricultura produce mercadorías tan diferentes como flores e plantas ornamentais, fertilizantes orgánicos, produtos químicos industriais (látex e etanol), fibras (algodón, liño e cáñamo), combustibles (madeira para leña, etanol, metanol, biodiesel). A electricidade pódese tamén xerar de gas de metano de refugallos animais ou da queima da madeira producida especialmente para biomasa (a través do cultivo de árbores que medran axiña, como certas especies de eucaliptos).
Do punto de vista técnico e científico, a evolución da agricultura divídese en tres etapas principais: agricultura antiga, agricultura moderna e agricultura contemporánea.
É unha actividade de grande importancia estratéxica como base fundamental para o desenvolvemento autosuficiente e riqueza das nacións.
A persoa que traballa na agricultura é o agricultor ou a agricultora, a se mesmo a ciencia que estuda a práctica da agricultura é a agronomía. En economía, a agricultura cae dentro do sector primario. Nela englóbanse os diferentes traballos de tratamento do chan e os cultivos de vexetais.
Etimoloxía
O prefixo agro ten orixe no nome latino agru que significa "terra cultivada ou cultivable; campo" (zona rural ou non urbana).
Historia
miniatura|[[Malla de cereais no antigo Exipto.]] miniatura|Campesiño arando. Pintura na tumba de Sennedyem, ca. 1200 a. C. Exipto.
A historia da agricultura comezou fai miles de anos. O desenvolvemento da agricultura permitiu que a poboación humana crecese moitas veces máis do que podería soster a caza e a recolección. Despois de recoller grans silvestres para o seu sustento, fai polo menos 105.000 anos, os agricultores nacentes comezaron a plantalos hai uns 11.500 anos. A agricultura, é dicir, sementar e cultivar a terra, foi a primeira revolución económica que emprenderon os humanos, tamén coñecida como a domesticación dos vexetais. Máis ou menos o mesmo tempo, nacía a gandaría ou domesticación dos animais. Os porcos, as ovellas e o gando foron domesticados hai máis de 10.000 anos. Conxuntamente, o nacemento destes fenómenos coñécese como revolucións neolíticas. Ata ese momento, as persoas vivían tan só da recolección de froitos e da captura de animais. Co tempo, coa domesticación de animais e de plantas como o trigo e as leguminosas permitiu unha certa estabilización económica que permitiu ás comunidades humanas abandonar o nomadismo e instalarse nas primeiras aglomeracións urbanas.
A agricultura antiga
miniatura|Inicios da agricultura en diferentes rexións do planeta; só se consideran as áreas de desenvolvemento primario, non as que domesticaron plantas por influxo de rexións que previamente desenvolveran a agricultura. Hai arredor de 10 000 anos, no período do Neolítico ou período da pedra puída, algúns membros dos pobos cazadores-recolectores notaron que algúns dos grans que recollían da natureza para a súa alimentación, podíanse enterrar, isto é, "plantar" a fin de producir novas plantas iguais ás que os orixinaran. Como esa práctica permitiu o aumento da oferta de alimento desas persoas, as plantas comezaron a se cultivar moi próximas unha das outras, para produciren froitos, que se recollían facilmente ao maduraren, o que permitía unha maior produtividade das plantas cultivadas en relación ao seu hábitat natural). Con iso evitaban, as frecuentes e perigosas buscas á procura de alimentos. Co tempo, as persoas foron seleccionando os mellores grans salvaxes, aqueles que posuían as características que máis interesaban aos primeiros agricultores, tales como: tamaño, cantidade producida, sabor etc. Así xurdiu o cultivo das primeiras plantas domesticadas, entre as cales se inclúe o trigo e maila cebada.
O comezo das actividades agrícolas marca o comezo do período neolítico, posterior ao período da pedra lascada. Como é anterior á historia escrita, os inicios da agricultura son escuros, mais admítese que xurdiu independentemente en diferentes lugares do mundo, probabelmente nos vales e bacías fluviais habitados por antigas civilizacións. Durante o período neolítico as principais áreas agrícolas estaban localizadas nos vales dos ríos Nilo (Exipto), Tigre e Éufrates (Mesopotamia, actualmente coñecida como Irán e Iraq), Amarelo e Azul (China). Hai rexistros de cultivos en polo menos tres rexións diferentes do mundo en épocas distintas: Mesopotamia (posibelmente pola cultura Natufiana), América Central (polas culturas precolombianas) e nas cuncas hidrográficas da China e da India.
Ben as mudanzas no clima ou ben o desenvolvemento da tecnoloxía humana puideron ser as razóns iniciais que levaron á descuberta da agricultura. A agricultura permite a existencia de aglomerados humanos con moita maior densidade de poboación que os que poden ser soportados pola caza e recolleita. Houbo unha transición gradual na cal a economía de caza e recolleita coexistiu coa economía agrícola: algúns cultivos plantábanse deliberadamente e outros alimentos obtíñanse da natureza
A importancia da práctica da agricultura na historia do home foi fundamental en canto aos grupos que iniciaron esta práctica como súa maior fonte de subsistencia, forzáronse a se fixar no territorio para agardar pola colleita (e gardala logo), ao contrario dos que continuaron nómades.
Con isto, o grupo que se fixou na terra enfrontouse a novos problemas, que resultaron en novas solucións e tecnoloxías, e por tanto culturas. Exemplo disto é a arquitectura, que se iniciou para suplir as necesidades de vivenda e mais doutras construcións de carácter permanente.
Esa hipótese aplícase á gandaría, ou sexa, a domesticación de animais como cans e ovellas. Os cans deriváronse por selección xenética de crías de cans salvaxes que vivían arredor dos campamentos humanos, alimentándose de restos de carcasas deixadas como refugallos polos cazadores. Os seres humanos recoñeceron certa utilidade neses animais, pois daban aviso da presenza doutros animais salvaxes máis perigosos (como os lobos e os grandes felinos). Finalmente, algunhas crías foron retiradas dos seus tobos, despois da morte das súas nais. Esas crías leváronse aos campamentos humanos e criáronse xunta das persoas. Co pasar do tempo, houbo unha selección dos animais máis mansos. Isto levou finalmente á creación de novas especies, como os cans domésticos, e mais os correspondentes domésticos de ovellas e bovinos salvaxes.
A agricultura na antiga Roma
miniatura|Escena de recolección na época romana. Nos primeiros tempos de Roma cultivábanse principalmente cereais, leguminosas e hortalizas, pero na época da expansión republicana e imperial a agricultura incluía, ademais do trigo (o pan foi sempre a base da alimentación) os outros dous elementos da chamada tríada ou triloxía mediterránea.
O campesiño traballaba coa súa familia, nun modelo literariamente idealizado de vida sinxela (base dos valores morais, familiares e públicos, e da participación na res publica); pero coa expansión territorial, a continuidade do esforzo bélico, que esixía un prolongado servizo militar dos cidadáns, arruinou as pequenas explotacións en beneficio do modo de produción escravista. Nese sistema incluíase a maior parte da produción agrícola, tanto a dos modestos lotes de terras repartidos a soldados veteranos como os grandes latifundios en mans da aristocracia senatorial. Na lenta transición do escravismo ao feudalismo, a partir da crise do século III, substituíronse os escravos por servos, e o Imperio ruralizouse, pasando as villae rurais a ser centros autosuficientes, en prexuízo das decadentes cidades.
Idade Media
miniatura|Labores agrícolas, 818 d. C., [[Salzburgo.]]
Ao longo da Idade Media, tanto en Europa como no mundo islámico, xorden importantes innovacións tecnolóxicas que achegarán algúns elementos positivos ao traballo dos campesiños, incluída a introdución e difusión de plantas de cultivo coma a remolacha, o arroz, o algodón e árbores froiteiros (como a laranxeira) en Europa a través do Al-Andalus. As principais innovacións na agricultura medieval debéronse ao maior dinamismo do modo de produción feudal, que supoñía para os servos un maior incentivo na mellora da produción que para os escravos. As Partidas de Afonso X o Sabio definen aos campesiños dentro da sociedade  estamental como os que labran a terra e  fazen nela aquelas cousas polas que os homes han de vivir e de manterse. Este campesiñado activo foi a forza fundamental do traballo na sociedade medieval.
A expansión agrícola das terras cultivables fíxose á conta da redución da superficie do bosque e da incorporación de terras marxinais e aínda que contribuíu ao crecemento da produción de alimentos, inevitablemente conducía ás consecuencias negativas da lei dos rendementos decrecentes, o que estivo entre as causas afastadas ou  precondicións da crise do século XIV. A pesar dos progresos, a agricultura medieval manifestou sempre signos de precariedade debido á imposibilidade de realizar o investimento produtivo dos excedentes (extraídos en forma de renda feudal pola nobreza e o clero) e a súa estreita dependencia das condicións naturais.
Idade Contemporánea
miniatura|Antigo apeiro agrícola que orixinalmente era tirado por un cabalo. A ideoloxía do liberalismo económico propugnou a liberación do mercado de terras e a imposición da propiedade privada sobre elas, con distintas manifestacións segundo os países (enclosures en Inglaterra desde o século XVIII; en España supresión de morgados e señoríos desde as Cortes de Cádiz, desamortización de Mendizábal en 1836). A formación de mercados nacionais unificados implicaba a unificación dos pesos e medidas, e a liberalización dos prezos fronte ao anterior proteccionismo mercantilista, tarefa que o despotismo ilustrado iniciara desde supostos  fisiócratas a mediados do século  XVIII. A supresión da taxa do trigo en España en 1765 estivo entre as causas do motín de Esquilache, a partir do cal a lenta tramitación dunha Lei Agraria non chegou a resultados efectivos (Informe de Jovellanos, 1795). No Imperio austríaco produciuse a abolición da servidume (Xosé II, 1785), que no Imperio ruso non chegou ata 1861 (reforma de Alexandre II). En Francia, a Revolución de 1789 suprimiu os dereitos feudais, proporcionando unha base de pequenos propietarios pero con suficiente capacidade de capitalización, moi implicados coa súa terra, que caracterizou desde entón a vitalidade e especial forza social e política do campo francés. En Inglaterra, o predominio dos terratenentes e a gentry no Parlamento logrou manter ata ben entrado o século  XIX o proteccionismo das Corn Laws (Leis de cereais) para evitar un descenso no prezo do trigo, en prexuízo dos industriais que patrocinaron a Escola de  Mánchester. O que si se produciu é a drástica redución da poboación activa agraria ante a cada vez maior produtividade do traballo. A falta de expectativas de traballo no campo para unha poboación crecente (explosión demográfica) e a ruptura das redes de solidariedade tradicionais nas parroquias rurais (Poor Laws (Leis de pobres), desaparición dos comunais —en España coa desamortización de Madoz, 1855—) conduciu a un imparable éxodo rural que alimentou os suburbios das cidades industriais. miniatura|Cultivo de viñedo en [[Ribadavia.]] O uso de abonos químicos ( fosfatos, nitratos etc.) a mecanización e os estudos científicos da edafoloxía e a enxeñería agrícola transformaron a agricultura, a finais do século XIX, nunha actividade similar á industrial en canto á súa conexión coa ciencia e tecnoloxía. Con todo, a dependencia da climatoloxía e a periódica irrupción de pragas (fame irlandesa de 1845-1849, con afectación da pataca, filoxera desde 1863, con afectación da vide) produciu periódicas crises agrícolas.
A división do mundo en países desenvolvidos e subdesenvolvidos tivo na agricultura un dos seus aspectos: os primeiros caracterizados por unha agricultura especializada e de mercado con altos rendementos (mesmo nos denominados países novos onde a presión da poboación sobre a superficie é menor); mentres que nos segundos produciuse unha división por zonas entre unha agricultura de subsistencia de explotacións familiares con tecnoloxía tradicional e sometida á presión do crecemento demográfico, e unha agricultura de plantación de monocultivos destinados ao mercado internacional, que tamén mete presión sobre os cada vez máis reducidos espazos naturais (deforestación).
A revolución verde da segunda metade do século XX significou un salto cualitativo na tecnificación da agricultura en todo o mundo, baseándose en melloras tecnolóxicas avanzadas como as sementes de alto rendemento, que a finais de século XX experimentou un novo impulso coa biotecnoloxía (OGM). Simultaneamente, a evolución xeneralizada cara a unha agricultura de mercado produciu a cada vez maior dependencia dos praguicidas e o abonado intensivo, con graves problemas ambientais como a contaminación de chans e acuíferos e unha drástica redución da biodiversidade; ao que se pretendeu responder coa formulación dunha denominada agricultura sostible. O total da superficie global dedicada ás actividades agrarias sitúase desde finais dos 50 entre o 35% e o 40%.
Actualidade
miniatura|[[Malla en Miranda, Castroverde]] miniatura|Maquinaria agrícola moderna A partir do século XX, a agricultura intensiva aumentou a produtividade, especialmente coa aparición do tractor, as esixentes tarefas de sementar, cultivar e maillar poden realizarse de forma rápida e a unha escala antes inimaxinable. Segundo a Academia Internacional de Enxeñería dos Estados Unidos, a mecanización agraria é un dos 20 maiores logros da enxeñería do século XX. A principios do século XX, nos Estados Unidos necesitábase un granxeiro para alimentar de 2 a 5 persoas, mentres que hoxe, grazas á tecnoloxía, os agroquímicos e as variedades actuais, un granxeiro pode alimentar a 130 persoas. O custo desta produtividade é un gran consumo enerxético, xeralmente de combustibles fósiles.
A difusión da radio e a televisión (medios de comunicación), así como da informática, son dunha grande axuda, ao facilitar informes meteorolóxicos, estudos de mercado etc.
Ademais de comida para humanos e os seus animais, prodúcese cada vez con máis ampla utilidade outros produtos tales como as flores, as plantas ornamentais, as madeiras, os fertilizantes, peles, coiro, produtos químicos (etanol, plásticos, azucre, amidón), fibras (algodón, cánabo, liño), combustible (biodiésel, o propio etanol, que agora xa se está obtendo do millo), produtos biofarmacéuticos, e drogas tanto legais como ilegais (tabaco, marihuana, opio, cocaína). Tamén existen plantas creadas por enxeñería xenética que producen substancias especializadas (como, por exemplo, o millo transxénico, que, do mesmo xeito que a obtención de etanol, está a modificar a economía dos cultivos desta planta e a vida das comunidades que dela seguen dependendo).
A manipulación xenética, a mellor xestión dos nutrientes do chan e a mellora no control das sementes aumentaron enormemente as colleitas por unidade de superficie, a cambio estas sementes volvéronse máis sensibles a pragas e enfermidades, o que supón unha necesidade destes últimos maior por parte do agricultor; Proba diso é o rexurdimento de antigas variedades, moi resistentes ás enfermidades e pragas, pola súa rusticidade. Ao mesmo tempo, a mecanización reduciu a esixencia de man de obra. As colleitas son xeralmente menores nos países máis pobres, ao carecer do capital, a tecnoloxía e os coñecementos científicos necesarios.
A agricultura moderna depende enormemente da tecnoloxía e das ciencias físicas e biolóxicas. A irrigación, a drenaxe, a conservación e a sanidade, que son vitais para unha agricultura exitosa, esixen o coñecemento especializado de enxeñeiros agrónomos. A química agrícola, en cambio, trata coa aplicación de fertilizantes, insecticidas e funxicidas, a reparación de chans, a análise de produtos agrícolas etc.
As variedades de semente s foron melloradas ata o punto de poder xerminar máis rápido e adaptarse a estacións máis breves en distintos climas. As sementes actuais poden resistir a pesticidas capaces de exterminar a todas as plantas verdes. Os cultivos hidropónicos, un método para cultivar sen terra, utilizando solucións de nutrientes químicos, poden axudar a cubrir a crecente necesidade de produción a medida que a poboación mundial aumenta.
Outras técnicas modernas que contribuíron ao desenvolvemento da agricultura son as de empaquetado, procesamento e mercadeo. Así, o procesamento dos alimentos, como o conxelado rápido e a deshidratación abriron novos horizontes aumentado os posibles mercados á comercialización dos produtos.
A maioría das persoas en situación de pobreza ao redor do mundo dependen da agricultura. Por iso, a seguridade alimentaria e a agricultura están a ser promovidas por gobernos e organismos de desenvolvemento como unha estratexia para favorecer ás persoas en situación de pobreza e estimular o crecemento económico. Estas intervencións agrícolas inclúen tecnoloxía, habilidades e a contorna regulada. Expúxose analizar o impacto de varias destas intervencións como, por exemplo, a titulación de terras, a capacitación e tecnoloxía, as escolas de campo para agricultores, o pago por servizos ambientais e a xestión forestal descentralizada.
Unha análise de cinco revisións sistemáticas concluíu, entre varios resultados, que as reformas de titulación de terras teñen efectos positivos sobre a produtividade agrícola e nos ingresos daqueles beneficiados. Así mesmo, as innovacións tecnolóxicas impactan positivamente na seguridade alimentaria familiar, mentres que as escolas de campo para agricultores demostraron ser eficaces en aumentar a produción agrícola. A pesar de que tamén se obtiveron outros resultados, aínda queda pendente comprender por que algúns programas son máis eficaces que outros, polo que é recomendable realizar máis investigacións que estuden a gama completa de impactos relevantes e avalíen resultados sociais máis amplos.
Sector agrícola
miniatura|Produtos agrícolas. O Sector agrícola é o sector da economía que produce produtos agrícolas (materias primas de orixe vexetal).
Non debe confundirse co sector agrario (que inclúe tamén a gandería e as demais actividades económicas do campo) nin co sector primario (que inclúe outros sectores produtores de materias primas, como a minería).
José Vázquez Batalla
Traxectoria
Fillo de Engracia Batalla Hermida. Procurador, de ideoloxía republicana, fundou e dirixiu o semanario El Regenerador Padronés (1891-1892). Foi presidente do Sindicato Agrícola de Iria e da Federación de Agricultores de Padrón (1921). Dono do pazo da Hermida de Lestrobe onde se asinou o Pacto de Lestrobe, que herdou de José de la Hermida. Foi presidente do Centro Agrario Republicano de Lestrobe dende agosto de 1931. Finou en Buño o 7 de febreiro de 1947.
Agricultura
Produto agrícola
miniatura|Labregos tras a labranza preto de [[Padrón.]] Produto agrícola é a denominación xenérica de cada un dos produtos da agricultura, a actividade humana que obtén materias primas de orixe vexetal a través do cultivo. Non se consideran produtos agrícolas estritamente os procedentes da explotación forestal. Menos habitual é a distinción cos produtos procedentes da recolección, que nalgúns casos é aínda unha actividade económica estimable (por exemplo, a recolección de cogomelos –que propiamente non son vexetais, senón fungos–).
José Vázquez Batalla
Vida persoal
Casou con Laura Fernández Abelenda e foi pai de Pura, Luis, Marina, Álvaro, Bernardino, Ramón e Juan Vázquez Fernández.
Agricultura
Produto agrícola
Segundo o destino que se lle de ao produto, pode facerse unha división entre produtos agrícolas alimentarios e produtos agrícolas industriais. Dos alimentarios, os máis importantes (por ser a base da alimentación humana e da gandería), destacan os cereais (trigo, arroz, millo,tomate etc.); a pataca e outros tubérculos; legumes; as plantas oleaxinosas (oliveira, xirasol, soia, colza); a vide e outras plantas susceptibles de producir distintas bebidas alcohólicas; as plantas azucreiras; e os produtos hortofrutícolas. Dos industriais, imprescindibles para moitos procesos industriais, destacan as materias primas para a industria téxtil, como o algodón, o liño téxtil, o esparto etc.; e outros de grande importancia económica, como o caucho e o tabaco. As plantas tintorias, que foron de grande importancia ata a Revolución Industrial, foron substituídas por tintas químicas. A produción de biocombustibles a partir de restos vexetais ou cultivados expresamente para iso foi obxecto de gran desenvolvemento nos últimos anos.
Non debe confundirse produción agrícola con produción agraria, que inclúe, ademais dos produtos da agricultura, os das demais actividades agrarias, especialmente a gandería. Outro concepto confluente é o da totalidade dos produtos do campo ou produtos rurais (o rural). Estritamente, a produción rural tamén inclúe os produtos daindustria rural, especialmente os da industria alimentaria local ou tradicional e os da artesanía rural.
Tampouco se debe confundir coa achega do sector primario á produción total (PIB ou PNB segundo como se considere), que adoita dividirse nos tres sectores da economía, posto que o sector primario inclúe, ademais, a pesca.Para que os agricultores poidan producir alimentos fan uso de dous recursos naturais importantes: o chan e a auga. Esta labor a miúdo realízana, en áreas onde a topografía é montañosa con altas pendentes onde se requiren prácticas para o manexo da xeada e control de erosión. O chan e a auga son tamén recursos vitais para toda actividade humana. Por tal razón o agricultor debe coñecer as prácticas recomendadas para o uso efectivo e a conservación destes recursos esenciais.
Tipos de agricultura
miniatura|Rega nun cultivo de [[algodón.]] miniatura|Agricultura de secaño na [[provincia de Ávila, España]] A agricultura de subsistencia é aquela que produce alimento suficiente para as necesidades do agricultor e da súa familia. A agricultura comercial refírese a produción de plantas e animais que son demandados no mercado.
Os tipos de agricultura poden dividirse segundo moitos criterios distintos de clasificación:
Segundo a súa dependencia da auga:
Segundo a magnitude da produción e a súa relación co mercado:
Segundo preténdase obter o máximo rendemento ou a mínima utilización doutros medios de produción, o que determinará unha maior ou menor pegada ecolóxica: miniatura|Sembradío de vexetais en [[Venezuela.]] Segundo o método e obxectivos:
Agricultura por contrato: é un acordo entre un agricultor e unha empresa, establecido antes de que comece a produción. Devandito acordo varía por rexión, e compromete á empresa para proporcionar recursos e servizos ao agricultor, tales como transporte, certificación, subministración de insumos ou créditos. Para que os agricultores renuncien á súa autonomía na produción e comercialización dos seus produtos, é necesario ofrecerlles importantes ganancias. Unha revisión resume os achados de 75 reportes, que cobren 26 exemplos empíricos de agricultura por contrato en 13 países en desenvolvemento. A conclusión da devandita revisión é que a agricultura por contrato pode aumentar os ingresos dos agricultores entre o 23 e o 54%. Así mesmo, conclúese que os agricultores máis pobres xeralmente non son parte destes esquemas. Estes resultados, con todo, deben examinarse con coidado debido a posibles rumbos nas estimacións, xa que non existen datos de agricultores que se retiran do programa ou que fracasan nos primeiros anos, por exemplo.
A agricultura é unha arte práctica no senso de que o estudo científico destas disciplinas coñécese como ciencias agrícolas (ou Agronomía).
No Occidente, é cada vez maior o uso na Agricultura de procesos técnicos avanzados deseñados para economizar traballo a través de sistemas de produción que usan máquinas caras e complexas. O obxectivo é producir máis eficientemente, diminuíndo o custo unitario e así aumentar os rendementos financeiros dos produtores.
Non obstante, hai unha concienciación da opinión pública da necesidade de métodos alternativos de produción (como a agricultura orgánica e a permacultura), evitando os problemas da contaminación das augas superficiais con residuos de fertilizantes e pesticidas (herbicidas, insecticidas e funxicidas), a alteración xenética de plantas e animais, a erosión do solo, a destrución de hábitats (coa conseguinte extinción de especies animais, vexetais e de microorganismos) etc.
A este nivel, estas metas inclúen, entre outros:
Forza laboral
Seguindo a teoría dos tres sectores, o número de persoas empregadas na agricultura e outras actividades primarias (como a pesca) pode ser superior ao 80% nos países menos desenvolvidos, e inferior ao 2% nos países máis desenvolvidos. Desde a revolución industrial, moitos países fixeron a transición a economías desenvolvidas, e a proporción de persoas que traballan na agricultura diminuíu constantemente. Durante o século XVI en Europa, por exemplo, entre o 55 e o 75% da poboación dedicábase á agricultura; no século XIX, reduciuse a entre o 35 e o 65%. Nos mesmos países hoxe a cifra é inferior ao 10%. A principios do século XXI, uns mil millóns de persoas, máis de 1/3 da forza de traballo dispoñible, estaban empregadas na agricultura. A agricultura constitúe aproximadamente o 70% do emprego mundial de nenos e en moitos países emprega a maior porcentaxe de mulleres de calquera industria. O sector servizos superou ao sector agrícola como o maior empregador mundial en 2007.
Seguridade
miniatura|esquerda|[[Sistema de protección anti-envorco|Barra de protección en caso de envorco adaptada a un tractor  Fordson de mediados do século XX.]] A agricultura, especificamente a gandería, segue sendo unha industria perigosa, e os agricultores de todo o mundo seguen tendo un alto risco de sufrir lesións relacionadas co traballo, enfermidades pulmonares, perda de audición inducida polo ruído, enfermidades da pel, así como certos tipos de cancro relacionados co uso de produtos químicos e a exposición prolongada ao sol. Nas granxas industrializadas, as lesións involucran con frecuencia o uso de maquinaria agrícola, e unha causa común de lesións agrícolas mortais nos países desenvolvidos son os envorcos de tractores. Os pesticidas e outros produtos químicos utilizados na agricultura poden ser perigosos para a saúde dos traballadores, polo que os traballadores expostos a pesticidas poden sufrir enfermidades ou ter fillos con defectos de nacemento. Como é unha industria na que as familias adoitan participar no traballo e viven na propia granxa, familias enteiras poden estar en risco de sufrir lesións, enfermidades e mortes. Os nenos e nenas de entre 0 a 6 anos adoitan ser unha poboación especialmente vulnerable na agricultura; as causas máis comúns de lesións mortais entre os xoves traballadores agrícolas inclúen afogamentos, accidentes con maquinaria agricola e automovilísticos, incluso con vehículos todoterreo.
A Organización Internacional do Traballo considera que a agricultura é "un dos sectores económicos máis perigosos". Estímase que o número anual de mortes relacionadas co traballo entre os empregados agrícolas é de polo menos 170.000, o dobre de táxaa media doutros traballos. Ademais, as incidencias de morte, lesións e enfermidades relacionadas coas actividades agrícolas a miúdo non se notifican. A organización desenvolveu o Convenio sobre Seguridade e Saúde na Agricultura, 2001, que abrangue a gama de riscos na ocupación agrícola, a prevención destes riscos e o papel que deberían desempeñar os individuos e organizacións que se dedican á agricultura.
Impacto negativo sobre o medio ambiente
miniatura|Os pesticidas se rocían nun campo recentemente arado por un tractor. A fumigación aérea é unha das principais fontes de derivación de pesticidas e a aplicación na capa superior da terra suelta aumenta a posibilidade de escorrentía cara ás vías fluviais. O impacto ambiental da agricultura é o efecto que as diferentes prácticas agrícolas teñen sobre o medio ambiente. O impacto ambiental da agricultura varía de acordo aos métodos, técnicas e tecnoloxías utilizadas, e a escala da produción agrícola. A agricultura en xeral impacta sobre o chan, a auga, o aire, a biodiversidade, as persoas, as plantas e a súa diversidade xenética, a calidade da comida e os hábitats.
A agricultura contribúe ao incremento de gases de efecto invernadoiro pola liberación de CO2 relacionado coa deforestación, a liberación de metano do cultivo de arroz, a fermentación  entérica no gando e a liberación de óxido  nitroso da aplicación de fertilizantes. Todos estes procesos xuntos compoñen o 54% das emisións de metano, aproximadamente o 80% de emisións de óxido nitroso, e case todas as emisións de dióxido de carbono relacionados co uso de terras. A agricultura industrial é o principal contribuente de metano e óxido nitroso á atmosfera terrestre. Ademais, a agricultura industrial impacta no ambiente debido ao uso intensivo de agroquímicos, a contaminación da auga e a aparición de zonas mortas, a degradación da terra, a produción de refugallos e a contaminación xenética.
O sector agropecuario é un dos principais emisores de gases de efecto invernadoiro, que xunto cos efectos do uso de terras, están entre as principais causas do quecemento global. Ademais de ser un importante usuario de terras e consumidor de combustibles fósiles, a agricultura e a gandería contribúen directamente ás emisións de gases de efecto invernadoiro por medio das técnicas empregadas para o cultivo de grans e monocultivos, e a cría de gando. O sistema agroalimentario global actual é responsable de preto da metade (entre o 44 e o 57%) de todas as emisións de gases con efecto de invernadoiro producidas por actividades humanas. Esta cifra componse da contribución das emisións agrícolas —as emisións producidas nos campos de cultivo— de entre o 11 e o 15 %; un 15-18 % producidas polo cambio no uso do chan e a deforestación ocasionada pola agricultura; entre un 15 e 20 % de emisións proveniente do procesamento e o empacado dos produtos agrícolas e entre un 3.5 e 4.5 % proveniente dos refugallos.
A agricultura implica un gran consumo de auga (aproximadamente 2/3 da total) e terra, o cal despraza a outras especies no proceso. Os fertilizantes, praguicidas e o esterco empregados na agricultura son unha das principais causas de contaminación da auga doce. A sobrecarga de fertilizantes procedentes dos cultivos que chegan aos lagos, encoros e estanques a través das augas subterráneas ou cursos de auga, provoca unha explosión de algas que reducen o nivel de osíxeno na auga e suprimen así a outras plantas e animais acuáticos, xerando zonas mortas. Os praguicidas matan herbas e insectos e con eles as especies que serven de alimento a aves e outros animais. Os insecticidas, herbicidas e fungicidas contaminan a auga doce e o aire con compostos químicos que afectan o ser humano e a moitas formas de vida silvestre.
Perda da biodiversidade e deforestación
A concentración parcelaria, a deforestación e a drenaxe de marismas para a explotación agrícola reducen a superficie dispoñible para a vida silvestre e fragmentan os hábitat naturais. Os praguicidas e herbicidas destrúen gran número de insectos e plantas non desexadas, polo que afectan a especies máis grandes que ven reducidas as súas fontes de alimentos. Estas formas de vida que ven afectadas poden ser importantes recicladores de nutrientes do chan, polinizadores de cultivos e depredadores de insectos daniños. É dicir, a perda de biodiversidade comeza coa fase de preparación da terra para o desenvolvemento agrícola e continúa despois. Esta perda de biodiversidade é unha constante que non se reduce nin sequera naqueles países que valoran e protexen a natureza. Así mesmo, a degradación da terra, a salinización e o exceso de extracción de auga provocados pola agricultura afectan á base do seu propio futuro.
Moitos destes problemas van esgotando e desertizando o chan, obrigando a abandonar uns terreos para  arar outros novos que, á súa vez, esgótanse, creando un círculo  vicioso que vai destruíndo a contorna. Un exemplo claro é a progresiva deforestación da selva do Amazonas.
Emisión de gases de efecto invernadoiro
A agricultura é tamén unha importante fonte de contaminación do aire e de gases de efecto invernadoiro. O amoníaco é unha das causas principais da choiva ácida que dana as árbores, acidifica os chans, os lagos e os ríos, prexudicando a biodiversidade. As emisións de amoníaco procedentes dos fertilizantes minerais representan aproximadamente o 16% e a combustión de biomasa e residuos de cultivos o 18%. Así mesmo, a combustión de biomasa de plantas provoca a emisión doutros potentes contaminantes do aire, como dióxido de carbono, óxido nitroso e partículas de fume. Os seres humanos son responsables aproximadamente do 90% da combustión de biomasa, principalmente pola queima deliberada de vexetación forestal, asociada coa deforestación, e residuos de pastos e cultivos para favorecer o crecemento de novos cultivos e destruír hábitats de insectos daniños. O cultivo de arroz é outra fonte agrícola importante de metano, que representa aproximadamente unha quinta parte do total das emisións.
Erosión e uso do chan
A agricultura, especialmente a agricultura intensiva ou industrial, ten un impacto negativo sobre o chan. Entre os problemas frecuentes pódense mencionar:
Agroquímicos
miniatura|Aplicación terrestre de pesticidas. Os pesticidas, herbicidas e outro tipo de agroquímicos afectan de varias maneiras ao ecosistema. Algunhas destes problemas inclúen:
Maquinaria agrícola
miniatura|Motocultor. miniatura|Colleitadora nun cultivo de cereais. As maquinarias son elementos que se utilizan para dirixir a acción realizada polas forzas de traballo a base de enerxía; pola súa banda no campo agrícola, os mecanismos a motor que se empregan nestes labores alixeiran a produción e melloran as técnicas de cultivo. Entre as máquina s agrícolas máis utilizadas nos labores do campo menciónanse: