cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Talla lítica
Materia prima
miniatura|250px|Sílex A materia prima elixida para fabricar ferramentas de pedra tallada son as rochas duras de fractura concoide por ser a súa labra doadamente controlable. As mellores rochas eran as máis homoxéneas, o sílex era o máis empregado. Tamén se usaban outras, case todas silíceas como a cuarcita de gran miúdo, o basalto, o cuarzo e outras rochas moito máis raras pero tan apreciadas que chegaron a constituírse verdadeiras rutas comerciais desde os lugares de explotación, ata os lugares de demanda, ese é o caso da obsidiana, a calcedonia, o xaspe etc.
A calidade tamén era importante, as experiencias de talla demostran que había que seleccionar a materia prima polo seu frescor, entendido como proximidade á canteira, pola homoxeneidade de gran, polo seu son ou mesmo probándoa mediante un lascado que revelase o seu estado interno.
Técnicas de talla
As técnicas esenciais da talla lítica baséanse en que a fractura concoide é previsible e controlable en función do movemento que se efectúe co percusor. Hai dous modos fundamentais de tallar a pedra, a presión e a percusión, que á súa vez se poden subdividir en:
Talla experimental
miniatura|250px|Talla experimental por presión A talla experimental recreando xestos prehistóricos é un dos alicerces fundamentais para a comprensión da talla lítica, que pode ter tres obxectivos: o primeiro é o de simple diversión ou o desexo de replicar artefactos líticos para expoñelos en museos ou, mesmo, para a súa venda; o segundo é a función didáctica para os alumnos de especialidades de Prehistoria ou Arqueoloxía; o terceiro é a investigación científica pura (a que se suscita a raíz dun problema arqueolóxico xurdido nunha determinada investigación). Neste sentido a talla experimental científica comezou xa en 1903, da man de H. Muller; máis tarde, en 1929, L. Coutier continuou experimentando, aínda que o impulso definitivo veu trala segunda guerra mundial, primeiro con François Bordes (Universidade de Bordeos), a miúdo en colaboración co americano Donald Crabtree (Universidade de Berkeley). Seguiron o seu labor Newcomer, Tixier e outros moitos. A talla experimental é un traballo de laboratorio controlado, cunha análise científica rigorosa que permite asignar cicatrices da talla a técnicas e métodos concretos; con todo, o seu punto fraco é a imposibilidade epistemolóxica de contrastar as extrapolacións: é exclusivamente empírico.
Medalla Castelao
miniatura|Título acreditativo outorgado a Emilio González López en 1984. miniatura|Título acreditativo outorgado ás Asociacións de Amigos do Camiño de Santiago en 2020. A Medalla Castelao é un recoñecemento honorífico creado pola Xunta de Galicia para homenaxear aquelas persoas ou institucións que desenvolveran, dentro ou fóra de Galicia, unha obra artística, literaria, cultural, científica ou en calquera outra liña que o faga merecedor desta distinción.
Historia e características
Foi creada en 1984 e outórgase cada 28 de xuño, coincidindo co regreso dos restos mortais de Castelao a Galicia en 1984, para ser inhumado no Panteón de Galegos Ilustres, de Santiago de Compostela. Concédese por acordo da Xunta de Galicia, previa proposta das institucións ou entidades galegas, sexa a persoas ou a organismos, coa única condición de que non pode concederse a título póstumo.
Fisicamente, a Medalla Castelao mide 50 mm no seu eixo maior e 36 no menor. Reproduce no anverso a cruz deseñada por Castelao para As cruces de pedra na Galiza, sobre fondo azul, e a lenda "Deus fratresque Gallaeciae"; e no reverso o nome da persoa distinguida e a data de concesión. A medalla vai pendurada cun cordón trenzado en branco e azul.
As Medallas Castelao concédense a un número variable de persoas cada ano.
Galardoadas/os
(Para as edicións anteriores, véxase a correspondente caixa de navegación ao final desta mesma páxina).
Omid
Omid foi un satélite artificial da Administración Nacional Espacial Iraniana lanzado o 2 de febreiro de 2009 mediante un foguete Safir 1 desde o centro de lanzamento de Semnan.
Características
Omid foi o primeiro satélite en ser construído e lanzado con éxito por Irán. Un lanzamento anterior dun satélite idéntico, o 17 de agosto de 2008, fracasou por un problema coa segunda etapa do foguete lanzador. Omid levaba a bordo instrumentos para estudar a contorna espacial e un receptor GPS para determinar a súa posición. Tiña unha masa de 27 kg e foi inxectado nunha órbita inicial de 245 km de perixeo e 378 km de apoxeo. Reentrou na atmosfera o 25 de abril de 2009.
Theraphosa blondi
Teraphosa blondi, tamén coñecida como tarántula Goliat, é unha especie de araña da familia das tarántulas Theraphosidae. Orixinaria do norte de América do Sur, é a meirande araña do mundo. Tendo en conta a lonxitude das patas, é a segunda despois da Heteropoda maxima, pero é a maior por masa.
Torcé
Torcé (en Tourc'heg, e en galó: Torczae) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Cerdanyola CH
O Cerdanyola Club d'Hoquei é un club de hóckey a patíns e patinaxe catalán da localidade de Cerdanyola del Vallès, na comarca do Vallès Occidental (Barcelona). O club foi fundao en 1936 e entre os seus logros destacan os subcampionatos da Copa CERS e Copa do Rei en 1985 e 1973.
El Noroeste (1880)
El Noroeste foi un xornal que se editou na Coruña entre 1880 e 1881.
Historia e características
Subtitulado ''Periódico de La Coruña. Político independiente de la tarde, defensor del comercio y de la industria apareceu o 3 de febreiro de 1880 como continuación de El Comercio Gallego''. Foi o seu fundador-propietario e administrador Juan Cuenca e estaba dirixido por Joaquín Castro Arias. Os seus redactores eran o propio Joaquín Castro e Ricardo Acevedo Fullós. Entre os seus colaboradores figuraban Trillo, Golpe, Montes, Salinas e Sors. De tendencia demócrata e rexionalista, editábase na imprenta do mesmo nome, propiedade de Ramón Faginas, na que tamén se editaba a Revista de Galicia. Cando o seu director Castro Arias marchou a Bos Aires, sucedeuno José María Montes. Suspendido en agosto de 1881, transformouse en El Progreso de Galicia.
Moeda dos gobernadores romanos de Xudea
miniatura| Prutah de [[bronce de Marco Antonio Félix, procurador de Xudea, cuñado ca. 56/57 d. de C. ]]
As moedas dos gobernantes romanos de Xudea son as correspondentes ás emisións levadas a cabo polos procuradores e os prefectos romanos da provincia de Xudea, entre o ano 6 e o 66 d. de C. Todas estas moedas están cuñadas en bronce, responden a uns mesmos parámetros metrolóxicos e teñen unha única denominación: o prutah.
Os derradeiros procuradores, Lucio Albino, Xesio Floro e Marco Antonio Xuliano non fixeron emisión ningunha, xa que a primeira guerra xudeu-romana estaba ás portas e os líderes da revolta comezaron a emitir as súas propias moedas.
Coponio
miniatura| [[Prutah emitido por Coponio, ca. 6 d. de C. ]]
Coponio foi o primeiro prefecto romano de Xudea; foi nomeado o 6|6 d. de C., cando Herodes Arquelao, fillo de Herodes o Grande, foi destituído e desterrado á Galia por Augusto. Coponius escolleu como motivo do reverso das súas cuñaxes unha palmeira con dous acios de dátiles, que ata entón só aparecera nunhas raras moedas de Herodes Antipas. O deseño da palmeira retomouse posteriormente para representar a Xudea en moedas emitidas polos xudeus durante a primeira e a segunda guerra xudeu-romana, e noutras emisións posteriores relacionadas con Xudea.
Os anversos das moedas de Coponio amosan unha espiga de orxo. A dobre representación da palmeira e o orxo fíxose por sensibilidade cara ao costume xudeu de non representar animais nas súas cuñaxes. Este é o motivo de que non se amose o retrato de Augusto nestas moedas. No entanto, as súas lendas si que reflicten expresamente que Xudea foi ocupada polo Imperio Romano: a lenda do anverso é [K]aisa-ros ("de César") e no reverso indícase cunha letra á dereita da palmeira o ano de reinado do emperador (A=1, B=2, etc.).
Marco Ambíbulo
Marco Ambíbulo foi o prefecto de Xudea entre os 9 e 12 d. de C. e emitiu unha moeda en cada un dos anos do seu mandato. Do mesmo xeito que nas moedas de Coponio, tamén as de Ambíbulo se representa a palmeira con dous acios de dátiles e a espiga de orxo.
Valerio Grato
Valerio Grato, como prefecto de Xudea (15-26 d. de C.) baixo o mandato do emperador Tiberio, cuñou prutah de bronce con tipos moi diferentes e en datas diversas. Os tipos representados nas súas moedas abranguen desde as pólas de palmeira ata os lirios, a cornucopia, as follas de videira ou as ánforas. Algunhas das súas moedas amosan o título de César no interior dunha coroa e unha alusión ao nome do emperador Tiberio ( TIB ) ou ao da súa nai Xulia ( IOYLIA ), así como o ano do seu reinado por riba dos dous cornos da abundancia.
Poncio Pilato
miniatura| [[Prutah de Poncio Pilato, cuñado en 29 d. de C. ]]
Os prutah de bronce emitidos por Poncio Pilato entre 26 e 36 d. de C. resultan de especial interese para o cristianismo e para o xudaísmo, por mor da súa conexión con Xesús e o seu papel na historia xudía. Como prefecto, estaba decidido a promover unha forma de relixión romana sen que supuxese un óbice a postura crítica dos xudeus ao respecto. Rompendo a tradición dos seus antecesores, as súas moedas representan o simbolismo romano relacionado co culto imperial, con motivos como o simpulum (un cullerón utilizado nas libacións nos sacrificios, símbolo do sacerdocio romano) e o lituus (a variña máxica dos augures).
No entanto, tense argumentado que se Pilato intentase provocar ou ofender deliberadamente os xudeus tería posto o busto do emperador no anverso das súas moedas, no canto das espigas de orxo, as palmas ou outros motivos.
miniatura| [[Prutah de Marco Antonio Félix, cuñada o 54 d. de C. ]]
Marco Antonio Félix
Félix foi procurador de Xudea baixo o imperio de Claudio. As súas moedas amosan os nomes de Claudio, de Xulia Agripina, Nerón (como César) e Británico.
Os anversos dalgunhas destas moedas amosan dous escudos e dúas lanzas cruzadas, en tanto que nos reversos se representa unha palmeira de seis pólas con dous acios de dátiles. Neste caso, a representación dos obxectos militares funcionaría como lembranza constante para os xudeus de que estaban baixo a xurisdición imperial romana.
miniatura| [[Prutah de Pordio Festo, cuñado ca. 58/59 d. de C. ]]
Porcio Festo
Do procurador de Nerón Porcio Festo apenas se coñece un tipo de moeda, que amosa no anverso unha póla de palmeira e a lenda grega KAICAPOC (César) e no reverso NEPWNOC (Nerón) nunha coroa.
1069
Mortes
Historia ano a ano
Lourinhasaurus
Lourinhasaurus é un saurópodo herbívoro, que non debe confundirse co terópodo carnívoro Lourinhanosaurus, de nome parecido, tamén atopado en Portugal.
Os restos do exemplar tipo de Lourinhasaurus atopáronse en 1949 polo xeólogo norteamericano Harold Weston Robbins na localidade portuguesa de Moinho do Carmo (Alenquer). O exemplar constaba de 26 vértebras e as patas case completas menos os pés. Inicialmente, en 1957 foi denominado ”Apatosaurus” alenquerensis por Lapparent e Zbyszewski, pero en 1998 Dantas et al. crearon o xénero Lourinhasaurus e incluíron nel o exemplar de Moinho do Carmo e un novo exemplar descuberto en Porto Dinheiro (Lourinhã, Portugal). Porén, posteriormente, o exemplar de Porto Dinheiro foi clasificado como Dinheirosaurus, polo que o xénero Lourinhasaurus quedou restrinxido ao exemplar de Alenquer, Lourinhasaurus alenquerensis.
O Lourinhasaurus chegaba a medir case 17 metros de longo, e era un herbívoro de pescozo longo de constitución pesada. Caracterizábase pola morfoloxía das primeiras sete vértebras dorsais con apófises neurais relativamente altas e bifurcadas, tamén as dorsais posteriores posúen espiñas ventrais prominentes no seu centro. A clasificación de Lourinhasaurus sufriu algunhas modificacións ao longo do tempo e, aínda que tradicionalmente existía a tendencia a consideralo unha forma próxima a Camarasaurus (por exemplo, Upchurch, 2004 ), isto non se expresou formalmente ata a proposta feita por Mocho et al (2014) de que Lourinhasaurus é unha forma europea de neosaurópodo macronario camarasáurido.
Recreation Ground (Bath)
O Recreation Ground é un estadio de rugby da cidade de Bath, Somerset (Inglaterra). Neste estadio xoga os seus partidos como local o Bath Rugby e ten unha capacidade para 12.300 espectadores. Recibe o alcume de The Rec.
Aeroporto de Malta
O aeroporto internacional de Malta (IATA: MLA, ICAO: LMML) é o único aeroporto de Malta e serve a todas as illas maltesas. Está situado na illa de Malta, entre Luqa e Gudja, e ocupa o espazo da antiga base RAF Luqa. Foi completamente reformado, converténdose totalmente operativo o 25 de marzo de 1992. A poboación local adoita a chamalo aeroporto de Luqa, e ás veces aeroporto da Valeta, xa que se atopa a 5 km ao suroeste da capital do país. O aeroporto é o principal centro de conexións de Air Malta e tamén é base de Ryanair. No ano 2016 pasaron polas súas instalacións un total de 5 080 071 pasaxeiros.
La Voz de Galicia (1892)
La Voz de Galicia foi un semanario que se editou na Habana en 1892.
Historia e características
Subtitulado Semanario Regionalista y de noticias, apareceu o 13 de marzo de 1892. Dirixido por Juan González Montenegro, entre os seus colaboradores figuraron Juan J. Mirabet, M. L. Barosela e Perenzuelas. Abordou a problemática do Centro Galego e da Sociedade de Beneficencia de Naturais de Galica; tamén recolleu noticias de Galicia e unha sección de galegos ilustres.
Seis personaxes á procura de autor
Seis personaxes á procura de autor (en italiano Sei personaggi in cerca d'autore) é uunha obra de teatro en lingua italiana do escritor Luigi Pirandello. Foi representada por primeira vez o 9 de maio de 1921 no Teatro Valle de Roma, e publicada despois en 1925. En 2005 foi adaptada polo Centro Dramático Galego, con dirección de Xúlio Lago.
Asociación Xaponesa de Baloncesto
A Asociación Xaponesa de Baloncesto é o corpo que dirixe os labores de organización do deporte do baloncesto no Xapón.
Características
Formado en 1930, ten a súa base na capital do país, Toquio. A asociación é membro da Federación de Baloncesto Internacional, a FIBA, así como da súa rama en Asia. O presidente actual da federación é Taro Aso. A federación tamén organiza o equipo de baloncesto nacional do Xapón e o equipo de baloncesto nacional feminino do Xapón.
Campionato do Mundo de ciclismo en ruta
miniatura|160px|A camisola de campión mundial. O Campionato do Mundo de ciclismo en ruta é unha competición ciclista organizada pola Unión Ciclista Internacional que se disputa cada ano polo mes de setembro, celebrando varias probas das diversas disciplinas de ciclismo en ruta, tanto en liña como contra o reloxo, masculino e feminino, cuxos gañadores reciben o título de "Campións do Mundo" na súa modalidade e o dereito a levar unha camisola distintiva durante todo o ano seguinte.
Unha das súas particularidades máis salientables é que os participantes defenden as cores das súas seleccións nacionais, e non as dos seus equipos, salvo na proba contra o reloxo por equipos, que se disputou ata o ano 2018. Por isto, malia ser considerada unha das citas máis importantes do ano no ciclismo internacional, os resultados do Campionato do Mundo non están incluídos na clasificación do UCI World Tour.
A proba raíña do campionato é a carreira en liña sénior masculina, que se ven disputando dende 1927 coa excepción dos anos da segunda guerra mundial. Nesta modalidade acadaron tres vitorias o italiano Alfredo Binda, os belgas Rik Van Steenbergen e Eddy Merckx, e o español Óscar Freire.
A muller con máis triunfos é a francesa Jeannie Longo que acadou cinco ouros na proba en ruta e outras carte na loita contra o crono, ademais de varios segundos e terceiros postos fazendo un total de dezaseis medallas.
Participantes
Cada selección pode empregar unha cantidade de corredores determinada:
Meteoroide
Na práctica, esta é a definición máis empregada, que deriva da definición da Royal Astronomical Society, corpo celeste de entre 100 µm e 10 m' , combinada coa definición de near-Earth meteroid (extrapolada a meteoroides tamén non próximos á Terra), obxectos con órbitas na veciñanza da Terra cun diámetro menor de 50 m ', e as novas definicións da UAI da asemblea do 22 de agosto de 2006, que distinguen planeta, planeta anano, satélite e corpo menor do Sistema Solar. A actual definición de meteoroide estabelecida pola Unión Astronómica Internacional (IAU) na súa XI Asemblea Xeral (1961) é a dun ' obxecto sólido que se move no espazo interplanetario, dun tamaño considerabelmente máis pequeno que un asteroide e considerabelmente máis grande que un átomo ou molécula '. Porén, considérase desfasada, pouco precisa e amplamente errónea.
A maioría dos meteoroides son fragmentos de cometas e asteroides, aínda que tamén poden ser rochas de satélites ou planetas que foron expulsadas en grandes impactos ou simplemente restos da formación de Sistema Solar. Cando entra na atmosfera dun planeta, o meteoroide quéntase e vaporízase parcial ou completamente. O gas que fica na traxectoria seguida polo meteoroide ionízase e brilla. O rastro de vapor brillante chámase tecnicamente meteoro, aínda que o seu nome común é estrela fugaz. Denomínanse bólidos aqueles meteoros cuxa magnitude aparente é inferior a -4 (a menor valor da magnitude aparente, maior brillo), que é aproximadamente a magnitude aparente do planeta Venus, que de entre todas as estrelas e planetas é o corpo máis brillante dende a Terra. Daqueles bólidos de magnitude aparente inferior á da Lúa chea (-12,6), os superbólidos, poden sobrevivir fragmentos que cheguen ao chan; estes fragmentos son denominados meteoritos. A maioría dos meteoritos terrestres, bardante os metálicos de grandes dimensións, proceden de meteoroides.
Montefaro, Cervás, Ares
Neste lugar atópase o mosteiro de Santa Catalina de Montefaro.
Galería de imaxes de Bértoa, Carballo
Santa María de Bértoa é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Carballo.
Lista de éxitos
A lista de éxitos ou hit parade é unha lista das cancións máis populares nese momento. O termo orixinouse nos Estados Unidos a fins da década dos trinta en programas de radio que emitían cancións exitosas. Nos anos corenta o termo fixouse como unha lista de cancións, non de discos. Nesa época cando unha cancións era un éxito moitos artistas a gravaban. Coa música pop e rock afianzouse e as listas convertéronse en obxecto de culto e moitos grupos e cantantes gravaban pensando en chegar o Top Cinco. A competitividade entre editoras e artistas por chegar a estas listas levou a innovacións pero tamén potenciou o lado máis comercial da música.
Bouvard e Pécuchet
Bouvard e Pécuchet, é unha obra literaria satírica inacabada do escritor francés Gustave Flaubert. Foi escrita en lingua francesa co título orixinal de Bouvard et Pécuchet e publicada en 1881, logo da morte do autor en 1880. Esta dividida en 10 capítulos máis un posíbel final, en todo caso inconcluso.
Foi traducida ao galego por Ana María Galego Gen, e publicada por Editorial Toxosoutos en 2005.
A Lanzada, Noalla, Sanxenxo
A Lanzada é un lugar da parroquia de Noalla do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 199 habitantes en 2016 (100 mulleres e 99 homes), mantendo practicamente a mesma poboación que tiña en 2009, cando eran 196 veciños, e un claro aumento respecto ó ano 2004, cando tiña 160 habitantes.
José Signo
José Signo García, nado en San Xoán (Porto Rico) o 29 de agosto de 1894 e finado en Córdoba o 29 de maio de 1952, foi un actor e xornalista de orixe galega.
Traxectoria
miniatura|175px|José Signo, [[Luís Casado e Federico Rivas en Bueu, 1927.]] Fillo do guardés José María Signo Neda e a santiaguesa Concepción García, instalouse en Vigo antes de 1900. Traballou como xornalista en La Concordia e como actor. Dirixiu a peza satírica La Ráfaga e colaborou co cineasta Xosé Gil. Posteriormente foi redactor xefe de La Zarpa en Ourense, redactor dos xornais Galicia e El Pueblo Gallego, e colaborador de Faro de Vigo e Vida Gallega. En 1924 tivo un xuízo fronte a Alejandro Pérez Lugín pola paternidade da novela La Casa de la Troya.
En 1929 participou na creación da produtora Vicus Films, para a que dirixiu a longametraxe de ficción La tragedia de Xirobio (1930). Vinculouse ao mundo teatral, primeiro na Agrupación Martín Codax de Vigo, logo no Teatro Nacional de la Falange, e, por último, na compañía de Celia Gámez. A partir de 1941 foi redactor de Vértice, en Donostia, de Voluntad, en Xixón, e do diario Córdoba.
Mourelos, Noalla, Sanxenxo
Mourelos é un lugar da parroquia de Noalla do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 181 habitantes en 2016 (94 mulleres e 87 homes), o que representa un descenso respecto ó ano 2009, cando tiña 207 veciños, e 2004, cando eran 208.
Javier Fernández López
Javier Fernández López, nado en Madrid o 15 de abril de 1991, é un patinador artístico sobre xeo, dúas veces campión do mundo (2015 e 2016), sete veces consecutivas campión de Europa (2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018), bronce olímpico no 2018, tres veces medallista da Final do Grand Prix (2014–15, 2015–16 e 2011–12), e oito veces campión nacional de España.
Foi o segundo patinador masculino en superar a barreira de 100 puntos no programa curto, a barreira dos 200 puntos no programa longo, e a barreira dos 300 puntos na puntuación total. A data de maio de 2017 posuía as segundas mellores puntuacións nos dous segmentos e a terceira máis alta na puntuación combinada.
Fernández representou a España nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2010, nos de 2014 como abandeirado e nos de 2018. Foi o primeiro patinador español en gañar unha medalla no Campionato ISU e nun evento do Grand Prix ISU.
Recibiu a Medalla de Ouro da Real Orde do Mérito Deportivo do goberno español o 19 de abril de 2016.
Os Cachenos, Cervás, Ares
Os Cachenos é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervás no concello de Ares na provincia da Coruña. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística non ten ningún habitante.
Aeroporto de Brest
O aeroporto de Brest é un aeroporto que serve á Brest, Belarús. Está situado a uns 5 quilómetros ao leste do centro da cidade.
Ronaldo Delgado
Ronaldo Delgado Cassiano, é un actor nado no Brasil.
Participou na serie Mareas vivas como actor secundario, interpretando a Ismael, o irmán máis novo de Taraxido, e tamén noutras teleseries galegas coma Pequeno Hotel ou Pratos combinados.
Participou na curtametraxe  As bágoas da raíña (2002, de Ángel Regueiro e Óscar Suárez) así como na longametraxe Ilegal (2003, de Ignacio Vilar).
Dolores Vázquez
Dolores Vázquez Mosquera, nada en Betanzos o 3 de decembro de 1951, é unha cidadá galega que acadou notoriedade por ser vítima dun erro xudicial nas primeiras décadas do século XXI en España.
O caso Wanninkhof
Dolores Vázquez traballaba nun hotel de Mijas a finais do século XX, cando se produciu a desaparición de Rocío Wanninkhof, unha moza de dezanove anos desa localidade e filla da súa anterior parella, Alicia Hornos. A rapaza saíra de noite o 14 de outubro de 1999 para ir ás festas de Fuengirola despois de estar en casa do mozo. Ao día seguinte a nai atopou nas proximidades da casa as zapatillas deportivas e restos de sangue da filla, co que a desaparición pasa a ser investigada pola Garda Civil. Despois de varias semanas de busca, a mediados de novembro aparece preto de Marbella o cadáver de Rocío Wanninkhof, que falecera por acoitelamento e a quen posteriormente queimaran.
As pescudas de culpables do crime centráronse nun primeiro momento no mozo da rapaza, e posteriormente en Dolores Vázquez. A pesar de que non existían probas, Vázquez foi detida e denegóuselle a liberdade provisional en dúas ocasións. No xuízo, levado a cabo por un xurado popular, Dolores Vázquez foi condenada en 2001 por asasinato a quince anos de cárcere e a unha multa de máis de 100.000 €. As referencias ao seu carácter galego e á súa relación lésbica foron manexadas durante o xuízo, que tivo unha moi relevante repercusión nos medios e social. Os seus avogados solicitaron a revisión da condena e decidiuse a repetición do xuízo en 2003.
O caso Carabantes
Pero antes da repetición do xuízo, volve producirse o asasinato dunha moza, Sonia Carabantes, en similares circunstancias e na mesma zona (neste caso, Coín). O ADN do asasino concidía co achado nunha cabicha de xunta o cadáver de Wanninkhof, pero que ata daquela non fora considerada como evidencia. Como consecuencia destas probas, a sentenza orixinal anúlase. Grazas á denuncia da súa exparella, a Garda Civil detivo a Tony Alexander King, un cidadán inglés que levaba dous anos establecido na Costa do Sol, e que tiña un historial de condenas no Reino Unido por violencia e delitos sexuais. King foi condenado tamén en España polos asasinatos de Sonia Carabantes e de Rocío Wanninkhof.
Dolores Vázquez permaneceu 17 meses no cárcere. Posteriormente exiliouse no Reino Unido.
Samuel Gottlieb Gmelin
Samuel George Gottlieb Gmelin, nado o 4 de xullo de 1744 en Tubinga e finado o 27 de xuño de 1774 en Achmetkend, (no actual Daguestán), foi un médico, naturalista e explorador alemán ao servizo do Imperio ruso.
Traxectoria
Samuel Gottlieb Gmelin naceu en Tubinga no seo dunha coñecida familia de naturalistas. Seu pai era Johann Conrad Gmelin, un boticario e cirurxián, e era sobriño de Johann Georg Gmelin, que tamén era tío de Johann Friedrich Gmelin (o natutralista que publicou en Alemaña o Systema Naturae de Carolus Linnaeus).
Samuel obtivo o título de médico en 1763 na Universidade de Leiden á temperá idade de 18 anos. Mientras viviu nas Provincias Unidas, Gmelin amosou un grande interese polas algas mariñas. En 1766 fixo oposicións e gañou o posto de profesor de Botánica na Universidade de San Petersburgo.
Ao ano seguiente formou parte dunha expedición de estudos da Historia Natural do Imperio ruso, na que explorou as concas dos ríos Don e Volga, e as costas oeste e leste do mar Caspio. Mentres atravesaba o Cáucaso foi hospedado polo Khan Usmey de Khaiïtakes, e faleceu debido a un mal tratamento dunha enfermidade contaída estando cativo en Derbent. Tiña só 29 anos.
Gmelin foi o autor de Historia Fucorum (1768), a primeira obra dedicada á bioloxía mariña, na que describe as algas e onde fai uso por primeira vez do sistema binomial de nomenclatura. Nesa obra incluíu elaboradas láminas con ilustracións de todo de algas mariñas que, na acutalidae, non se conservan. Os resultados da súa expediciónes publiáronse en Reise durch Russland zur untersuchung der drey natur-reiche (Viaxes por Rusia para eo estudo das tres provincias naturais) (1770-1784, 4 volumes).O volume final ía ser completado por Johann Anton Güldenstädt pero foi editado finalmente por Peter Simon Pallas despois da morte de Güldenstädt.
Vida familiar
En 1772 casou con Anna von Chappuzeau, neta do famoso capitán de navío Xacobe Chappuzeau (Iákov Shapizo, en ruso Яков Шапизо), heroe da batalla da Illa de Saaremaa (Ösel) en 1719, cando comandaba o Raphail.
Distincións
Foi membro de:
Lingua guanche
A lingua guanche é unha lingua bérber extinta que foi falada polos guanches das Illas Canarias até o século XVII ou se cadra máis tarde. Desapareceu cando os guanches foron absorbidos pola cultura española dominante. A lingua guanche é coñecida na actualidade a través de oracións soltas e palabras que foron recollidas polos primeiros viaxeiros que contactaron coas illas, alén de varios nomes de lugares e algunhas palabras que foron asimiladas polo castelán falado no arquipélago.
Critters 4
Critters 4 é un filme estadounidense dirixido por Rupert Harvey que foi estreado en 1992. Cuarto filme da saga cinematográfica Critters.
Sinopse
Cando o cazacritters Charlie McFadden está a piques de destruír os dous derradeiros ovos de Critters, recibe unha mensaxe na que se lle prohibe exterminar a unha raza. As súas ordes son depositar os ovos nun transbordador espacial, pero Charlie queda dentro, vagando a partir de entón polo espazo.
Pepe Carreiro
Xosé Carreiro Montero, máis coñecido como Pepe Carreiro, nado en Vigo en 1954, é un humorista gráfico, debuxante e guionista de banda deseñada, coñecido por ser o creador da serie infantil Os Bolechas.
Traxectoria
Foi fundador das revistas Can sen Dono e XO! "a voz que para a bestas"; publicou dous libros de humor gráfico: Fraga na Galiza (Laiovento) e Mellor que onte, pero mellor que mañán (Fervenza); e publicou viñetas e tiras en medios como A voz do Pobo (na sección "O fillo de Breogán"), Teima (na sección "O galo Camilo"), l La Codorniz, Mundo Obrero, El Pueblo Gallego ("O galo Camilo"), Hoja del Lunes de Vigo, Faro de Vigo ("Maxistérico"), Diario de Galicia, A Nosa Terra, La Voz de Galicia, Faro del Lunes ("Canal privado"), Televisión de Galicia ("O anano do tesouro"), El Correo Gallego, ("O galo Camilo"), A Peneira ("Robinsón"), El Mundo, A Trabe de Ouro, Tempos novos, kkrak.net, Novas de Galiza, Retranca e Xornal de Galicia. miniatura|Falando de [[Francisco Fernández del Riego na Festa do Libros de Pontevedra, 2023, con Beatriz Liz de Cea, Antón Mascato, Ramón Nicolás, Malores Villanueva e Malós Cabrera]] Como debuxante e guionista de cómic publicou tres álbums da serie Os Barbanzóns: Baroña ou morte, Non solpor da prehistoria e A noite de Samaín; e un álbum da serie Galicia nas guerras napoleónicas: A retirada de Sir John Moore; ademais de varias páxinas en medios como Faro de Vigo, A Nosa Terra, Enclave, BD ou as fundadas por el como Can sen Dono e Xo!
Tamén é súa a serie Os Formigón (A Nosa Terra); a serie Os Pequenos Barbanzóns, en colaboración con Abraham Carreiro (Toxosoutos); e varios contos para as coleccións Contos do Miño (A Nosa Terra), Merlín (Xerais), Árbore (Galaxia) e A chalupa (Galaxia). Tamén publicou en Sotelo Blanco, Ir Indo, Pearson Education, Macmillan, EDB, Rodeira etc.
Fondo de Cultura Económica
Foi fundado en 1934 por Daniel Cosío Villegas co propósito orixinal de prover de libros en castelán ós estudantes da Escola Nacional de Economía; moi axiña estendeu o seu labor editorial a outras ciencias sociais: as humanidades, a literatura (sobre todo a escrita en castelán), a divulgación da ciencia e os libros para nenos e rapaces.
Pepe Carreiro
Traxectoria
Pero o maior éxito como debuxante, ilustrador e escritor foi a creación da serie infantil Os Bolechas editada primeiro por A Nosa Terra e actualmente por Bolanda Edicións e Márketing e que deu o salto do papel a outros múltiples formatos, como espectáculos para teatro, discos, unha serie de televisión etc.
Fondo de Cultura Económica
O Fondo publicou máis de 10 mil obras, das cales preto de 5 mil mantéñense en circulación, e conta cun catálogo electrónico de máis de 1300 títulos. Os seus libros formaron a xeracións de lectores latinoamericanos, conta no seu catálogo con 65 premios Nobel; 33 Premios Cervantes, 29 Príncipe e Princesa de Asturias e máis de 140 galardoados co de Ciencias e Artes.
En 1989, en recoñecemento ó seu labor nos países de fala hispana, recibiu o Premio Príncipe de Asturias de Comunicación e Humanidades. En 1987, La Gaceta gañou o Premio Nacional de Xornalismo de México.
Pepe Carreiro
Premios
Foi 3º premio ex aequo con Xan González do Concurso nacional de contos infantís O Facho de Cómics para nenos no 1980, por A illa dos carballos. No 2013 recibiu o premio Bo e Xeneroso da AELG.
Vida persoal
O seu fillo, Abraham Carreiro, tamén é debuxante.
Sandiás, Sandiás
Santo Estevo de Sandiás é unha parroquia do concello ourensán de Sandiás, situado na comarca da Limia. En 2021, segundo o IGE, tiña 403 habitantes (186 homes e 217 mulleres).
Nesta parroquia sitúase a capitalidade municipal onde se concentran os servizos administrativos (Concello, Xulgado de Paz), dotacionais (biblioteca municipal, colexio, Punto de Atención Infantil) e asistenciais (Centro de Saúde, farmacia). Conta tamén cun albergue de peregrinos dotado de 24 prazas.
Igrexa de Santo Estevo de Sandiás
miniatura|Igrexa de Santo Estevo de Sandiás. Nesta parroquia atópase a igrexa parroquial de Santo Estevo. Foi construída polo mestre de cantería Bartolomeu de Nosendo antes de 1520. Consta dunha soa nave e presbiterio cuadrangular. Destaca pola súa portada de estilo manuelino, que recorda as igrexas portuguesas de Maravilha, en Santarém, ou a parroquial de Batalha.
esquerda|miniatura|300px|Misa na romaría do San Bieito da Uceira ([[Sandiás).]] A ermida de San Bieito da Uceira está no monte do mesmo nome, non lonxe da aldea. Foi construída a mediados do século XVIII (exvoto do ano 1766), posteriormente foi reconstruída e ampliada. Dende o adro hai unha vista panorámica da Limia Alta. Tódolos luns de Pascua e o segundo domingo de xullo realízase a romaría do San Bieito da Uceira dunha gran tradición en toda a Limia.
Co gallo dos cincuenta anos do comezo das obras de desaugamento da lagoa de Antela (1958-2008), o Concello de Sandiás puxo en funcionamento no centro da vila, a Casa da Lagoa (Centro de Interpretación da Lagoa de Antela). Neste centro preténdese dar a coñecer dunha forma didáctica a historia da lagoa a través dun percorrido que abrangue dende a formación da antiga lagoa de Antela, o seu desecamento, ata a actualidade coa recuperación medioambiental das antigas areeiras.
Ariel Mendizábal
Ariel Hernán Mendizábal Rey, nado o 9 de febreiro de 1981 na Arxentina, é un pasteleiro galego, especializado na fabricación de sobremesas e doces de chocolate.
Traxectoria
A súa familia era de emigrantes vascos na Arxentina, con tradición pasteleira. O primeiro obradoiro de doces fora aberto polo seu bisavó en 1936. Volveu a Galiza coa familia na infancia, e instalouse primeiro en Ribeira e logo na Coruña. Nesta cidade comezou a estudar nunha escola de arte, pero ao pouco, no ano 2000, marchou estudar e traballar co mestre pasteleiro español Paco Torreblanca, a Alacant. Posteriormente regresou a Galicia, e abriu un local con obradoiro e venda en Vilaboa (Culleredo).
En 2005 obtivo o título de Mestre chocolateiro de España e a finais dese mesmo ano quedou finalista no Campionato mundial World Chocolate Master París. En 2009 foi seleccionado para representar a España na Copa do Mundo da Pastelería, que se celebrou en Lión (Francia), e quedou na posición 19ª.
Pedrachá, Cervás, Ares
Pedrachá é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervás no concello de Ares na provincia da Coruña. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística non ten ningún habitante.
O Pombal, Noalla, Sanxenxo
O Pombal é un lugar da parroquia de Noalla do concello de Sanxenxo (Pontevedra). Segundo o IGE, tiña 57 habitantes en 2016 (31 mulleres e 26 homes), mantendo a mesma poboación que tiña en 2009, con 57 veciños, e un lixeiro aumento respecto ó ano 2004, cando eran 52.
Río Şuşiţa, río Siret
O río Şuşiţa é un afluente do río Siret en Romanía.
A señora Dalloway
A señora Dalloway (título orixinal en Mrs Dalloway) é a cuarta novela de Virginia Woolf, publicada o 14 de maio de 1925. Detalla un día na vida de Clarissa Dalloway, na Inglaterra posterior á primeira guerra mundial. A revista Time incluíu a novela na súa lista de 100 mellores novelas en lingua inglesa entre 1923 e 2005.
A novela segue a Clarissa Dalloway a través dun só día en Inglaterra despois da gran guerra nunha narrativa de estilo de fluxo de consciencia. Construída a través de dúas pequenas historias que Woolf escribira previamente («A señora Dalloway en Bond Street» e a súa inconclusa «O Primeiro Ministro») a historia da novela son os preparativos de Clarissa para unha festa que vai ofrecer esa noite. Usando a perspectiva interior da novela, Woolf móvese cara atrás e adiante no tempo, e dentro e fóra da mente de varios personaxes para construír unha imaxe completa, non só da vida de Clarissa, senón da estrutura social de entreguerras. Debido a similitudes estruturais e estilísticas, comunmente crese que A señora Dalloway é unha resposta ó Ulises de James Joyce, un texto que é admirado como unha das grandes novelas do século XX, algo que Woolf anticipou, eloxiando a obra no seu ensaio "Modern Fiction". Porén, a Hogarth Press, administrada por ela e o seu esposo Leonard, non puido publicar o Ulises en Inglaterra debido, entre outras causas, ás restricións de uso de linguaxe obscena que rexían na Inglaterra da época. Fundamentalmente, A señora Dalloway explora en novos terreos e busca presentar un aspecto diferente da experiencia humana.
Foi traducida ó galego por Celia Recarey e foi publicada pola editorial Irmás Cartoné no ano 2018.
Christos Yannaras
Christos Yannaras, nado en Atenas o 10 de abril de 1935, é un teólogo da Igrexa ortodoxa grega.
Pensamento
A fe non é unha certeza intelectual ou produto dun coñecemento obxectivo, é un acontecemento e unha experiencia de relación.
Critica a teoloxía da Igrexa católica por desterrar a Deus a un ámbito inaccesible á experiencia e por establecer unha separación entre relixión e vida. A teoloxía non debe ser un desenvolvemento teórico de axiomas e ideas, senón expresión e formulación dunha experiencia de vida que necesita unha linguaxe diferente á dos conceptos e informacións obxectivas.
A relación do home con Deus non é a dun suxeito e un obxecto senón unha relación persoal erótica; só se albisca un coñecemento de Deus deixándose penetrar polas enerxías divinas, mediante unha experiencia de unión coa divindade. Se se concibe a Deus como na escolástica, como a causa do universo, o mundo aparece como afastado de Deus, o que acaba conducindo á secularización, a un finalismo orientado á utilidade, ao asoballamento da natureza e da historia pola técnica, a un mundo, en definitiva, esgotado e consumido.
Fronte a isto cómpre recuperar a cosmoloxía dos Pais da Igrexa gregos que preserve de verdade a vida e estea ao servizo dela. A crise ambiental traduce a perda do sentido do cosmos como animado polo Espírito, e que, polo tanto, queda reducido a unha materia morta destinada a satisfacción dos propios desexos.
Beatriz de la Fuente
Beatriz Ramírez de la Fuente, nada na Cidade de México o 6 de febreiro de 1929 e finada ibídem o 20 de xuño de 2005, foi unha académica, investigadora e historiadora mexicana, esposa do doutor Ramón de la Fuente e nai do tamén médico e ex-reitor da Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM) Juan Ramón de la Fuente.
Traxectoria
Cursou, con mención honorífica, estudos de licenciatura, mestría e doutoramento en historia, no Colexio de Historia da Facultade de Filosofía e Letras da Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM).
En 1959, comezou a impartir cursos de posgrao de Historia da arte na Universidade Iberoamericana (UIA) na cal chegou a ser profesora titular até 1970. Deu cursos de Estudos Mesoamericanos na Facultade de Filosofía e Letras da UNAM.
Foi directora da Escola de Historia da arte da Universidade Iberoamericana de 1963 a 1970. Foi directora do Instituto de Investigacións Estéticas da UNAM de 1980 a 1986.
Manglerud Star Ishockey
O Manglerud Star é un equipo de hóckey sobre xeo de Manglerud, Oslo (Noruega). Foi fundado o 23 de xuño de 1913 e ao longo da súa historia exportou numerosos xogadores ás principais ligas profesionais, así como a outros equipos noruegueses. Actualmente compite na Primeira División, a segunda categoría do hóckey sobre xeo noruegués.
Beatriz de la Fuente
Eidos de investigación
As súas investigacións tiveron como eixo principal o estudo das manifestacións artísticas da época prehispánica sendo especialista na cultura olmeca e nos murais da época prehispánica, interese que a levou a fundar e dirixir desde 1990 o proxecto «A pintura mural prehispánica» en México, por mor do cal, publicou varios libros como coordinadora e diversos artigos.
Manglerud Star Ishockey
Historia
O Manglerud Star proclamouse campión da máxima categoría do hóckey sobre xeo noruegués por primeira vez en 1977, conseguindo revalidar o título ao ano seguinte, dende aquela o club tan só puido facerse unha vez co título da segunda categoría, a Primeira División, en 1993. Na tempada 2004-05, o Manglerud Star xogou na Primeira División (segunda categoría) por problemas financeiros, regresando á máxima categoría ao ano seguinte.
Goberno de Cantabria
thumb|100px|[[Escudo de Cantabria.]] O Goberno de Cantabria (oficialmente Gobierno de Cantabria) é unha das institucións estatutarias que conforman a comunidade autónoma de Cantabria, sendo o órgano superior colexiado que dirixe a política e a Administración desta autonomía española e é, así mesmo, o titular da función executiva e da potestade regulamentaria sobre devandito territorio. Ata 1998 recibiu o nome de Deputación Rexional de Cantabria (Diputación Regional de Cantabria).
Composición
Preside o Consello de Goberno o presidente de Cantabria, quen é elixido polo Parlamento de Cantabria entre os seus membros. Este á súa vez elixe aos titulares das consellerías, os cales poden ser membros ou non do Parlamento.
55 Cancri e
55 Cancri e (abreviadamente 55 Cnc e) é un planeta extrasolar en órbita ó redor da estrela 55 Cancri A, semellante ó noso Sol. A súa masa é de case 7,8 masas terrestres e o seu diámetro é de case dúas veces maior có da Terra, sendo clasificado coma a primeira Super-Terra descuberta ó redor dunha estrela na secuencia principal, anticipándose a Gliese 876 d nun ano. Lévalle menos de 18 horas completar unha órbita e é o planeta máis interior (do que se ten coñecemento) do seu sistema planetario. 55 Cancri e foi descuberto o 30 de agosto de 2004. Ata o 2010, no que se fixeron novas observacións e cálculos, pensábase que este planeta tardaba case 2,8 días en completar unha órbita. En outubro do 2012, anunciouse que 55 Cancri e podería ser un planeta de carbono.
Descubrimento
Como a maioría dos planetas extrasolares coñecidos (atopados con anterioridade ó lanzamento da misión Kepler), 55 Cancri e foi descuberto a través da detección de variacións da velocidade radial da súa estrela. Isto foi conseguido a través de medicións sensibles ó efecto Doppler do espectro de 55 Cancri A. No momento do seu descubrimento, xa se coñecían outros tres planetas orbitando a estrela. Despois de descubrir eses planetas, quedaba un sinal do redor de 2,8 días, o que podería ser explicado por un planeta de polo menos 14,2 masas terrestres nunha órbita moi próxima á estrela. Estas mesmas observacións serviron para confirma-la existencia de 55 Cancri c.
Existencia do planeta cuestionada
No ano 2005, a existencia do planeta 'e' foi cuestionada por Jack Wisdom nunha re-análise dos datos. Segundo el, no sitio dun planeta cun período de 2,8 días, o que en realidade había era un planeta cunha masa semellante a de Neptuno cun período orbital de 261 días ó redor de 55 Cancri A. No 2007, Debra Fischer e os seus colegas da San Francisco State University publicaron unha nova análise indicando que ambos planetas existían; o planeta de 261 días de período orbital recibiu a designación de 55 Cancri f.
Tránsito
O planeta transita a súa estrela primaria, o cal foi anunciado o 27 de abril do 2011, baseándose en dúas semanas de monitorización fotométrica case continua co telescopio espacial MOST. O tránsito ocorre co período (0,74 días) e fase que predixeron Dawson & Fabrycky. Este é un dos poucos tránsitos confirmados ó redor dunha estrela ben estudada, e que lle permitiu ós investigadores indagar sobre a composición do planeta.
Órbita e masa
O método de velocidade radial empregado para detectar 55 Cancri e obtén unha masa mínima de 7,8 veces a da Terra, ou o 48% da masa de Neptuno. O tránsito mostra que a súa inclinación é de preto de 83,4 ± 1,7. Así pois, a masa real é próxima ó rango mínimo. 55 Cancri 'e' é coplanar con 'b'.
Características
55 Cancri e recibe máis radiación cá Gliese 436 b. A cara que mira cara a súa estrela está a máis de 2.000 Kelvin (máis de 3.140 Fahrenheit), quente de abondo coma para fundi-lo metal.
Unha posibilidade alternativa é que 55 Cancri e sexa un planeta sólido feito de material rico en carbono, no canto de material rico en osíxeno, que é o que compón os planetas terrestres no noso sistema solar. Nese caso, ó redor dun terzo da masa do planeta sería de carbono, moita desa masa podería estar en forma de diamante, coma resultado das altas temperaturas e presións do interior do planeta. Son necesarias máis observacións para confirma-la natureza do planeta.
Barthold Georg Niebuhr
Barthold Georg Niebuhr, nado o 27 de agosto de 1776 en Copenhague e finado o 2 de xaneiro de 1831 en Bonn, foi un historiador e político alemán de orixe danesa, fillo do explorador e cartógrafo Carsten Niebuhr.
Traxectoria
Profesor da Universidade de Berlín desde 1810, foi pioneiro no uso do novo «método histórico crítico» nos seus traballos. A súa obra máis importante é a clásica Historia de Roma (Römische Geschichte).
Tamén concibiu un proxecto no que pretendía revisar e ampliar o orixinal de vinte e catro volumes do Corpus Byzantinae Historiae (ás veces chamado Byzantine du Louvre), publicado en París entre 1648 e 1711 baixo a dirección inicial da erudito xesuíta Philippe Labbe. A serie, de 50 volumes de autores bizantinos denominouse Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae e tivo primeiro a súa sede na Universidade de Bonn; con todo, trala morte de Niebuhr en 1831, a supervisión do proxecto pasou ao seu colaborador Immanuel Bekker na Academia Prusiana das Ciencias de Berlín.
Ali G Indahouse
Ali G Indahouse é un filme británico dirixido por Mark Mylod que foi estreado no 2002. Está baseado no personaxe Ali G do programa de televisión Da Ali G Show. É o primeiro filme dos tres baseados en personaxes de Sacha Baron Cohen, sendo os outros dous Borat e Brüno.
Sinopse
O Centro de Ocio John Nike en West Staines vai pechar por falta de fondos. A Ali G preocúpalle o destino do club alternativo de boy scouts que estivo dirixindo ata ese momento. Decidido a salvalo centro, encadéase a unha estación de autobuses de Staines. Así­ consegue chamar a atención do primeiro ministro, que andaba buscando un mozo intelectual que lle axudase a gañar as eleccións en Staines, e que cre atopar nel ó home que necesitaba. O político convence a Ali de que a mellor forma de salvalo centro é presentarse ás eleccións para o Goberno, e Ali tómalle a palabra.
Lámpada compacta fluorescente
As CFLs duran entre 8 e 10 veces máis que as bombillas incandescentes e usan menos enerxía eléctrica para producir a mesma iluminación. Desta maneira, as lámpadas CFL axudan a aforrar custos nas facturas de electricidade e, a pesar do seu prezo inicial superior, a partir das primeiras 500 horas de uso xa comezan a saír máis económicas.