cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Premio Álvaro Cunqueiro para textos teatrais
Historia e características
Inicialmente tivo unha periodicidade anual, pero en 2013 pasou a ser bienal.
Rock sinfónico
O rock sinfónico é un subxénero do rock progresivo que inclúe a gran parte dos artistas do xénero, esfecialmente de finais dos 60 e dos anos 70. Dende os primeiros tempos da historia do rock progresivo, o termo ten sido usado para distinguir á música deste estilo con influencia máis clásica das formas máis psicodélicas e experimentais do progresivo.
O rock sinfónico pode ser descrito como unha combinación de rock progresivo coas tradicións da música clásica. Algúns artistas interpretan arranxos de temas clásicos ou compoñen pezas orixinais con estruturas compositivas clásicas. Ademais, poden tocar co acompañamento dunha orquestra sinfónica, de aí o termo "sinfónico" aínda que poucas bandas tocaban ou compuñan con elas, ou usar sintetizadores ou mellotron para emular instrumentos orquestrais.
Foxas
O topónimo galego Foxas pode referirse a:
Estación de Lugo-Mercadorías
Esta estación supuxo un incremento en 4,7 veces máis a superficie existente daquela, na propia estación de viaxeiros de Lugo; a lonxitude das vías de carga e descarga pasou de 230 a 1.335 m; as de estacionamento, de 1.620 a 2.069 m.
Lugo-Mercadorías é canda Vigo-Guixar e Taboadela unha das tres estacións desde onde se despachan os trens cargados de lixo cara a planta de SOGAMA.
RSD-10
miniatura|Un mísil RSD-10 sobre o seu vehículo de transporte. RSD-10, tamén coñecido polas designacións 15Zh45, Pioneer e SS-20 Saber, foi un mísil soviético en servizo entre 1976 e 1988.
Reigosa, A Pastoriza
Santiago de Reigosa é unha parroquia do concello da Pastoriza na comarca da Terra Chá, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 178 habitantes, deles 95 eran homes e 83 eran mulleres, o que supón unha diminución de 1 habitante en relación ao ano anterior, 2006.
O Combel de Abaixo, Xavestre, Trazo
O Combel de Abaixo é un lugar da parroquia de Xavestre no concello coruñés de Trazo na comarca de Ordes. Tiña 35 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 13 eran homes e 22 eran mulleres.
Golfo de Gabes
O golfo de Gabes (en árabe: خليج قابس), é un golfo situado na costa leste de Tunisia, no mar Mediterráneo. O golfo posúe 100 quilómetros de longo, e inclúe o arquipélago das illas Kerkena ao nordeste e a illa de Xerba no sueste.
As augas do golfo bañan ás cidades de Sfax, Xerba e Gabes. A cidade de Gabes é un dos principais centros administrativos do país.
Dentro da fauna que alberga, destacan os atúns e as esponxas, polo que a actividade pesqueira é moi importante.
A Barcia, Ramil, Castro de Rei
A Barcia é un lugar da parroquia de Ramil no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá.
Buciños
O topónimo galego Buciños pode referirse a:
Víctor Bravo de Soto Vergara
Víctor Daniel Bravo de Soto Vergara, nado en Zaragoza o 23 de agosto de 1983, é un futbolista español. Xoga de centrocampista.
Trainz
Trainz é un simulador ferroviario en 3D para ordenador creado pola compañía australiana Auram. O simulador permite tanto conducir diversos modelos de trens como deseñar e construír. Trainz version 1 apareceu en decembro de 2001 e a versión actual é Trainz Railroad Simulator 2006 que apareceu en setembro de 2005.
O Batán, Ramil, Castro de Rei
O Batán é un lugar da parroquia de Ramil no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá.
Rock instrumental
O rock instrumental é un tipo de música rock que enfatiza os instrumentos musicais, e que apenas utiliza o canto. Poden atoparse exemplos de rock instrumental en practicamente todos os subxéneros do rock, a miúdo procedentes de músicos que se especializan neste estilo.
Posledno lyato
Posledno lyato (en Последно лято) é un filme búlgaro de 1974 dirixido por Christo Christov. Foi escollido como candidato de Bulgaria para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 47ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Erbedeiro
O topónimo galego Erbedeiro pode referirse a:
Cartelos
O topónimo galego Cartelos pode referirse a:
O Combel de Arriba, Xavestre, Trazo
O Combel de Arriba é un lugar da parroquia de Xavestre no concello coruñés de Trazo na comarca de Ordes. Tiña 33 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 16 eran homes e 17 eran mulleres.
Carrán real
O carrán real (Thalasseus maxima) é unha especie de ave Charadriiforme da familia Sternidae.
Morfoloxía
Ten un tamaño intermedio entre o carrán cristado e o carrán do Caspio. O peteiro é alongado e alaranxado. A cos das ás é agrisado cun ton máis claro có resto de carráns.
Distribución
Trátase dunha especie fundamentalmente americana. No Atlántico leste só cría de maneira confirmada en Mauritania. É observable en toda a costa noroeste de África, chegando ata a Península Ibérica.
Illa de San Tomé
A illa de San Tomé ou São Tomé é a maior illa de San Tomé e Príncipe, posúe 854 km² e nela habitan 133.600 persoas, o que equivale ao 96% da poboación do país. Esta illa e algúns illotes conforman a Provincia de San Tomé, que se divide en seis distritos. A illa atópase a 2 km ao norte da liña ecuatorial. Ten 48 km de longo e 32 km de ancho. A súa altura máxima é o pico de San Tomé (2.024 m) e inclúe a capital do país, San Tomé, na costa norte. A cidade máis próxima no continente africano é a cidade de Port Gentil en Gabón a 240 km ao leste.
Ecoloxicamente, a illa forma parte da ecorrexión denominada selva de terras baixas de San Tomé, Príncipe e Annobón.
O idioma principal da illa é o portugués, pero tamén hai falantes de forro e angolar (Ngola), dous crioulos portugueses.
Distritos
Esta illa está dividida en 6 distritos:
Burgess Meredith
Oliver Burgess Meredith, nado en Cleveland (Ohio) o 16 de novembro de 1907 e finado en Malibú (California) o 9 de setembro de 1997, foi un actor, humorista e cantante estadounidense.
Traxectoria
Meredith naceu en Cleveland, fillo de Ida Beth (de solteira, Burgess) e do médico canadense Dr. William George Meredith. Tras graduarse na Hoosac School en 1926 asistiu ao Amherst College. Durante a segunda guerra mundial serviu nas forzas aéreas dos Estados Unidos, acadando o rango de capitán. Deixou o exército en 1944 para traballar no filme The Story of G.I. Joe, onde interpreou o popular correspondente de guerra Ernie Pyle.
A súa carreira teatral comezara en 1929 na compañía de Eva Le Gallienne, en Nova York. En 1935 converteuse nunha estrela ao protagonizar a obra Winterset, de Maxwell Anderson, que foi adaptada ao cinema nun filme que supuxo o seu debut nese medio. No teatro traballou tamén como director.
No cinema traballou durante a década de 1940 e foi un dos actores predilectos de Otto Preminger, que o dirixiu en cinco filmes. Interpretou tamén o papel do Pingüín no filme Batman, baseado na serie de televisión. Tralo éxito de The Day of the Locust (1975), interpretou o adestrador de Rocky Balboa nos tres primeiros filmes da saga (1976, 1979 e 1992).
Meredith interveu tamén en series de televisión coma The Twilight Zone ou O Virxiniano.
Faleceu en 1997 vítima de complicacións do alzhéimer e do melanoma.
O Caxigal, Ramil, Castro de Rei
O Caxigal é un lugar da parroquia de Ramil no concello lugués de Castro de Rei na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (4 homes e 8 mulleres).
The Go-Go's
The Go-Go's é unha banda estadounidense de new wave formada nos Ánxeles, California en 1978. The Go-Go's acadaron a fama a principios dos anos 80 e foi a primeira, e ata a data a última, banda de mulleres que tanto compoñían as súas propias cancións como tocaban todos os instrumentos en chegar ao número 1 das listas da Billboard.
O seu álbum de estrea de 1981, Beauty and the Beat, é considerado un dos álbums angulares do new wave estadounidense, rimpendo barreiras e abrindo o camiño para unha serie de novos artistas. Cando o álbum foi editado, subiu constantemente na lista Billboard 200, chegando finalmente ao número 1, onde estivo seis semanas seguidas. O disco vendeu máis de 2 millóns de copias e chegou a ser dobre platino, sendo uns dos álbums de estrea máis exitosos de todos os tempos. O grupo foi nomeado ao premio de "Mellor artista novo" da 24º edición dos Grammy, celebrada en 1982.. The Go-Go's levan vendidos máis de 7 millóns de discos en todo o mundo.
The Go-Go's separouse en 1985 pero reuniuse varias veces durante os anos 90, gravando novo material e saíndo de xira. Aínda que as súas actuacións de 2016 foron vendidas como unha xira de despedida, a banda segue activa de forma esporádica.
Uva
miniatura|Diferentes tipos de uva. A uva ou bago, é o froito da vide. Ten forma esférica, pero pode variar tanto en tamaño (de ½ a 3 centímetros de diámetro) e cor (verde, vermella, negra,...). Ten unha pel que a cobre e pequenas pebidas no interior. É moi apreciada polo seu sabor doce. Dela obtense o mosto (zume de uva) e o viño. Na vide preséntase en forma de acios, nos que o normal é atopar de 15 a 25 uvas.
O nome bago adoita referirse ao elemento individual do acio.
A froita
Partes dunha uva|miniatura|dereita As uvas medran en acios formando grupos de 6 a 300 e poden ser de cor vermella, negra, azul escura, amarela, verde ou rosada. As variedades de uva branca son en realidade de cor verdosa, e son unha evolución derivada da uva negra. A mutación de dous dos xenes reguladores da cor fixo que nas variedades brancas se desactivase a produción de antocianina, que é o pigmento natural responsábel da cor negra das uvas.
As antocianinas e outros pigmentos da familia dos polifenois son os reponsábeis da variación das tonalidades nas variedades de uva tinta.
Morfoloxía
A uva presenta unha división concéntrica de zonas sen solución de continuidade que comeza por aquelas que ocupan unha posición interior a carón do seu centro:
Composición química e valor nutricional
A composición química da uva varía de xeito natural en función tanto das condicións ambientais (Sol, clima, solo) como das técnicas de cultivo empregadas (por exemplo a utilización de fertilizantes ou non). Os principais compoñentes que determinan o sabor da uva son os azucres, os ácidos e os polifenois.
A uva é unha froita que sobre todo aporta glícidos, glicosa e frutosa, mais tamén é notábel a achega de vitaminas, en especial A, B e C, así como oligoelementos como o potasio, o fósforo ou calcio. A seguinte táboa amosa a composición nutricional de 100 gramos de uva:
Azucres
A orixe da maioría dos monosacáridos é a fotosíntese osixénica. Durante este proceso, emprégase a luz solar para xerar o azucre a partir do CO2 (dióxido de carbono) e a auga (H2O), a molécula de auga rómpese e utilízase o hidróxeno para construír moléculas de azucre e producindo osíxeno como produto secundario que se libera.
A acumulación de azucre na uva é unha característica importante na madurez das pebidas da uva. Atopamos diferentes tipos de azucres, mais os principais son a glicosa e a frutosa. Ámbolos dous tipos poden ser metabolizados polo lévedo para convertelos en alcohol (a fermentación que creará o viño) os outros azucres non fermentan. Polo tanto, o nivel de concentración de azucre na uva determinará despois o seu grao alcohólico no viño. Para obter viños doces déixase que a uva acumule un grao de azucre superior ao que o lévedo poderá transformar en alcohol.
A proporción natural de sacarosa no mosto é moi baixa, se hai máis é un indicador indiscutíbel da chaptalización, unha práctica que consiste en engadir azucre ao mosto antes da fermentación ou durante ela para aumentar o grao de viño.
Ácidos orgánicos
Os ácidos orgánicos xogan un papel importante tanto no proceso de produción do viño como no produto acabado. Algúns ácidos xa están presentes na uva, a concentración de ácido total incrementouse dende o comcezo do seu crecemento até un máximo. Unha vez acadado este máximo comeza a síntese da frutosa e prodúcese unha diminución na concentración dos ácidos. O pH, ou medida da acidez dun viño, depende da variedade de uva e da rexión de cultivo, oscilando entre 2,9 e 4,0. O pH é unha medida da intensidade da acidez ou basicidade dunha solución acuosa. Canto máis vaixo sexa o pH dun viño, meirande é a cantidade de acidez que contén.
Os tres principais ácidos da uva madura son o ácido tartárico, o ácido málico e o ácido cítrico. Durante a fermentación alcohólica e o posterior almacenamento do viño en recipientes como os bocois de madeira o de aceiro inoxidábel, xéranse outros ácidos, entre os que destacan o ácido acético, o ácido butírico, o ácido láctico e o ácido succínico.
Vitaminas
A vitamina C (ou ácido ascórbico) está presente na uva e o seu zume nunha proporción de arredor de 20 a 50 mg / litro, de 5 a 10 veces menor que nos cítricos. A vitamina C é un radical que ten efectos antioxidantes (e que polo tanto actúa como un axente redutor). O ácido ascórbico protexe o mosto da oxidación prematura.
A vitamina B1 ou tiamina tamén se atopa na uva e o seu zume nunha proporción de 0,2 a 0,5 mg / l.
Minerais
A uva contén moitos minerais, como por exemplo sales de sodio, de potasio ou de magnesio. Estes sales poden reducir a acidez do mosto grazas ao seu efecto amortizador.
Produción
Segundo a Organización das Nacións Unidas para a Alimentación e a Agricultura (FAO), arredor de 75 866 km² de terreo están dedicados no mundo á produción da uva. Aproximadamento o 71% da produción destínase para facer viño, o 27% consómese como froita fresca e o 2% como froita seca. Cada ano a área dedicada á plantación de viñas aumenta un 2%. 300px|miniatura|Os vinte principais produtores de uva en [[2012. ]]
Cultura popular
En España é tradición tomar 12 uvas ó ritmo das badaladas das 00:00 horas do día 1 de xaneiro de cada ano.
Nokia 3200
miniatura|300px|dereita|Nokia 3200 O Nokia 3200 é un teléfono móbil de Nokia con cámara dixital integrada. Forma parte de Nokia Expression que se caracteriza polo seu formato divertido dirixido á xente máis nova, tamén permite a personalización a través das carcasas transparentes recortables. Inclúe unha aplicación de edición fotográfica compatible coa interface de Nokia series 40, na que o Nokia 3200 está baseado, e que permite enviar fotos por MMS e conta tamén cun navegador XHTML e unha radio FM estéreo.
Panteras Brancas
Os Panteras brancas (White Panthers, en inglés) é unha organización política estadounidense fundada en 1968 por Lawrence (Pun) Plamondon e John e Leni Sinclair.
Traxectoria
Nace como resposta a unhas declaracións do co-fundador das Panteras Negras Huey P. Newton, cando durante unha entrevista se lle preguntou se os brancos poderían formar parte da súa organización. A resposta foi que se cadra debían fundar un Partido da Pantera Branca. Inspirados por esas palabras, e polo exemplo dado pola organización afroamericana, varias persoas decidiron fundar as Panteras Brancas e dedicarse á revolución cultural e a "loitar por un planeta máis limpo e pola liberación dos prisioneiros políticos".
Ideario
O seu ideario baseouse nun manifesto similar aos dez puntos dos Panteras Negras.
O colectivo manifestouse especialmente activo na zona de Míchigan, especialmente nas cidades de Detroit e Ann Arbor. Nesa última cidade parece clara a conexión de Lawrence (Pun) Plamondon e John Sinclair cun atentado contra unha oficina da CIA, en 1969. Este suceso levou ao primeiro a exiliarse en Europa e África, concretamente en Alxeria, onde entrou en contacto co tamén exiliado Huey P. Newton. Tras volver de incógnito a Estados Unidos foi detido nun control de tráfico. John Sinclair, pola súa parte tamén estivo preso por diversos delitos relacionados coa posesión e o tráfico de marihuana, aínda que sería liberado en 1971, tras celebrarse un concerto de dous días na Universidade de Míchigan pola súa liberación, coa participación de artistas como John Lennon, Yoko Ono e Stevie Wonder. De calquera xeito a detención de Lawrence (Pun) Plamondon supuxo a fin operativa da organización, aínda que esta continuase existindo.
Cadela (homónimos)
Co termo cadela''' podémonos referir a:
Ademais doutros significados na linguaxe común:
STS-79
STS-79 foi unha misión do transbordador espacial Atlantis lanzada o 16 de setembro de 1996 desde a rampla 39A do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.
Características
STS-79, con cinco astronautas (William F. Readdy, Terrence W. Wilcutt, Tom Akers, Jay Apt, Carl E. Walz e John E. Blaha) a bordo, foi lanzada para acoplarse á estación espacial Mir e transferir subministracións, intercambiar algúns membros da tripulación e facer experimentos.
O transbordador levaba na súa bodega o módulo Spacehab, na súa segunda misión. A tripulación transferíu máis de 1814 kg de equipamento, subministracións e experimentos entre o Atlantis e a estación e 907 kg de mostras experimentais e equipamento da estación ao Atlantis.
O transbordador regresou a terra no Centro Espacial Kennedy o 26 de setembro de 1996 deixando a Blaha na estación e traendo de volta a Shannon Lucid tras 188 días no espazo, un récord no seu momento para un astronauta estadounidense.
Bertil Ohlin
miniatura|Interregional and international trade, 1933|esquerda|185x185px Bertil Ohlin, nado en Klippan, Kristianstad, Suecia o 23 de abril de 1899 e finado en Estocolmo, Suecia o 3 de agosto de 1979, foi un economista sueco. Gañador do Premio Nobel de Economía en 1977 polas súas achegas teóricas ao comercio e as finanzas internacionais. O seu nome asóciase ao modelo de comercio internacional coñecido como modelo Heckscher-Ohlin.
Foi profesor da universidade de Copenhague e da de Estocolmo. Tamén foi dirixente do Partido Liberal e ministro de Comercio do Goberno sueco en 1944-45. No seu libro "Interregional and international trade" ("Comercio interrexional e internacional"), reelaborou un teorema de Hescksher, que era unha modificación da teoría dos custos comparativos, no que afirmaba que cada nación se especializa na exportación dos bens nos que está mellor dotada desde o punto de vista dos factores de produción utilizados.
Estación da Escravitude
A Escravitude é unha estación de tren de Adif, situada no lugar da Escravitude, no concello de Padrón, provincia da Coruña.
Non ten servizos dende que entrou en servizo o eixe atlántico de alta velocidade. Na nova liña e preto da estación da Escravitude construíuse a nova estación de Padrón-Barbanza.
Situación ferroviaria
Atópase no punto quilométrico 75,6 da liña férrea de ancho ibérico que une Redondela con Santiago de Compostela a 31 metros de altitude, entre as estacións de Padrón e de Osebe.
Historia
Foi en 1863 cando se creou a sociedade do Ferrocarril Compostelán da Infanta Dona Isabel co propósito de unir Santiago de Compostela co Carril. Esta sociedade foi vendida en 1866 á The West Galicia Railway Company Limited, compañía británica que foi quen puxo en marcha o mencionado tramo o 15 de setembro de 1873 tras once anos de traballo abrindo con iso a estación da Escravitude dentro da primeira liña de ferrocarril que funcionou en Galicia.
O 9 de setembro de 1928, MZOV fíxose co control de The West Galicia Railway Company Limited. Con todo esta situación só durou un ano tras ser absorbida a primeira pola Compañía Nacional dos Ferrocarrís do Oeste. En 1941, Oeste foi nacionalizada e integrada na recentemente creada Renfe quen xestionou a estación ata a separación de Renfe en Adif e Renfe Operadora o 31 de decembro de 2004.
Saldanxe, A Pastoriza
San Miguel de Saldanxe é unha parroquia do concello da Pastoriza na comarca da Terra Chá, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 127 habitantes, deles 62 eran homes e 65 eran mulleres, o que supón unha diminución de 1 habitante en relación ao ano anterior, 2006.
Zalophus californianus
O Zalophus californianus é unha especie de otárido que que habita na costa oeste de América do Norte. É unha das seis especies de leóns mariños que existen. O seu hábitat natural abrangue dende o sur de Alasca até México, incluíndo o golfo de California.
Mitzi Jonelle Tan
Mitzi Jonelle Tan, nada en Filipinas, é unha activista xuvenil pola xustiza climática de Filipinas. Vive en Metro Manila, Filipinas.
Traxectoria
En 2019, Mitzi Jonelle Tan cofundou Youth Advocates for Climate Action Philippines (YACAP), e os Fridays For Future (FFF) de Filipinas, tralas manifestacións climáticas en todo o mundo.
Tan é a coordinadora principal, e portavoz internacional  de YACAP. Tan tamén é activista e portavoz de Fridays for Future en Filipinas. Liderou folgas de acción climática na Universidade de Filipinas.
Tan formou parte da iniciativa para realizar folgas escolares polo clima en liña no inicio da pandemia da COVID-19.
En setembro de 2020 Tan formou parte dun movemento para volver ás protestas climáticas 'seguras'.
A finais de 2020 Tan foi unha das voluntarias que organizou Mock COP26, que contou con delegados de 140 países. Tamén deu unha charla en Mock COP26 sobre como ser unha activista que vive onde o activismo é equiparado co terrorismo. Ó falar do Mock COP26 a The Guardian, Tan dixo que "Están a asegurarse de que as voces das áreas máis afectadas se amplifiquen, e asegúranse de que teñamos un espazo e que non estamos só tokenizados."
Tan foi unha das activistas que participou na campaña Fridays For Future 'Pass the Mic', tamén a finais de 2020, para pedir que Attenborough pase a súa conta de Instagram ós defensores da xuventude, particularmente do Sur Global.
Tan inspirou a outros, como a activista de xuvenil indonesia Salsabila Khairunnisa.
Tan xunto con outros catro activistas dos países MAPA (Most Afected Peoples and Areas, en galego Pobos e Áreas Máis Afectadas), Eyal Weintraub da Arxentina, Disha A Ravi da India, Kevin Mtai de Kenya, e Laura Verónica Muñoz de Colombia, xunto con Greta Thunberg, anunciaron unha nova onda de folgas climáticas. Ó anunciar as folgas climáticas, Tan pediu "obxectivos anuais vinculantes de carbono e recortes inmediatos das emisións en todos os sectores da nosa economía." Tamén dixo: "Se non actuamos agora, non teremos a oportunidade de conseguir eses obxectivos para 2030 e 2050 dos que os dirixentes mundiais seguen falando."
A organización de Tan entrou en acción despois dos furacáns consecutivos do 2020 para axudar ás comunidades máis afectadas, incluso alimentando ós famentos e falando con eles sobre os problemas ós que se enfrontaban.
Whitesnake
Whitesnake é unha banda inglesa de hard rock fundada en 1978 por David Coverdale despois de deixar o seu anterior grupo, Deep Purple. O primeiro material do grupo foi comparado polos críticos a Deep Purple, pero dende mediados dos 80 comezaron a facer un heavy metal máis comercial. Whitesnake foi nomeada a 85 mellor banda de todos os tempos pola canle VH1. A pesar de que durante moitos anos foi clasificada como unha banda de rock inglesa, todos os membros da encarnación actual, agás Coverdale, naceron nos Estados Unidos.
Francisco de Asís Porto Rey
Francisco de Asís Porto Rey, nado en Santiago de Compostela e finado na mesma cidade o 23 de outubro de 1937, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Durante os anos 1924 o 1928 foi concelleiro e tenente alcalde Santiago de Compostela, impulsando obras como a do aeroporto da Lavacolla dende o seu padroado do que foi membro fundador.
Na Segunda República foi presidente da Cámara de Comercio de Santiago de Compostela entre os anos 1930 e 1937. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado deputado xestor da Deputación da Coruña en outubro de 1936, cargo que exerceu ata o seu falecemento.
Boinas marróns
Os Boinas marróns coñecidos en inglés como Brown Berets e en castelán como Boinas cafés foi unha organización nacionalista chicana estadounidense, inspirada nos Panteras Negras para loitar pola igualdade social e facer fronte á brutalidade policial. Ao contrario dos Panteras Negras nunca entraron en combate salvo en enfrontamentos puntuais coa policía.
Laranxa (froita)
miniatura|dereita|Laranxas de Teaño ([[Cuntis).]] miniatura|dereita|Laranxas nunha árbore de [[Oleiros.]] miniatura|Laranxas.
A laranxa é o froito da laranxeira (Citrus x sinensis), de forma esférica. O grosor da súa pel é moi variable (duns poucos milímetros a case un centímetro). A parte exterior desta é, unha vez madura, de cor laranxa (de aí o nome da froita) e a parte interior é de cor branca. É habitual comela (retirándolle a pel) ou beber o seu zume.
Así, unha clasificación habitual desta froita faise en funcións de para que se considera mellor, tendo laranxas de zume e laranxas de mesa, aínda que é moi normal distinguilas tamén pola súa procedencia. Pode utilizarse como ingrediente en cociña e repostería.
Orixe
Esta froita é orixinaria da India, aínda que ás veces dise que é Vietnam o país de orixe. A froita orixinal é ácida cando se compara coas variedades modernas. É dubidoso que a laranxa ácida é a orixinal, e pode darse o caso de non existiren verdadeiramente especies selvaxes.
O cultivo da laranxa
O cultivo da laranxa é un negocio significativo, e unha importante parte das economías de varios países e rexións europeas, entre os cales podemos salientar España, Italia, Romanía, e a rexión do Algarve en Portugal. Noutros continentes hai produción significativa en Suráfrica, nos estados da Florida e California nos EUA, e o distrito 'Riverina' en Murray River en Australia.
Longarela, Xavestre, Trazo
Longarela é un lugar da parroquia de Xavestre no concello coruñés de Trazo na comarca de Ordes. Tiña 24 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 16 eran homes e 8 eran mulleres.
Syberia
Syberia é unha videoxogo de aventura gráfica desenvolvido por Microïds en 2002. Creado polo debuxante de cómics Benoit Sokal, centra a acción do xogo en Kate Walker, unha avogada nova que traballa para unha compañía de xoguetes de Nova York. Ten unha secuela, Syberia II, lanzada no 2004.
Recensións da crítica
De acordo con The New York Times, Syberia "recibiu valoracións eufóricas" da crítica. Baseándose en 26 recensións, o sitio Metacritic de recensións estimou a recepción crítica do xogo como "xeralmente favorable".
USA Today chamou o xogo "unha elección sólida", e CNN sinalou que "Syberia trae gráficos impresionantes do xénero de aventuras". Just Adventure chamouno o "Mellor xogo de aventuras no E3". Non obstante, recibiu unha crítica negativa de Charles Herold de The New York Times, quen escribiu que a súa "fe [nos xogos de aventuras] está pendente dun fío, porque estiven xogando a Syberia de Microid, o mellor xogo de aventuras do ano, e non é moi bo.
Toledo, Ohio
Toledo é unha cidade do condado de Lucas no estado estadounidense de Ohio. Esta cidade universitaria é coñecida como a cidade de Cristal, grazas á súa larga tradición na innovación en todos os aspectos da industria do vidro, da que a cidade conta cun museo. O automóbil Jeep foi manufacturado en Toledo dende 1941.
Historia
Dende 1835 Toledo é a capital do condado de Lucas. Nos anos trinta no século XIX, o estado de Ohio decidiu incorporar a rexión de Toledo ó seu plan de construción de canais. Porén, a zona non formaba parte do estado, senón do Territorio de Míchigan, polo que se produciu un problema de límites coñecido como a Guerra de Toledo en 1835. Os habitantes da zona meteron presión para que o baixo val do Maumee pasase de Míchigan a Ohio, e o conflito solucionouno o presidente Andrew Jackson outorgando o territorio en disputa a Ohio e compensando a Míchigan coa que actualmente é a súa península setentrional.
O desenvolvemento industrial da rexión produciuse durante esa década e a seguinte, ó construírense canais de navegación e ferrocarrís.
A industria de vidro foi iniciada nos anos oitenta do século XIX por Edward Libbey e Michael Owens.
Xeografía e clima
Segundo a oficina do Censo dos Estados Unidos, Toledo ten unha superficie total de 217,88 km², da cal 208,99 km² corresponden a terra firme e 8,89 km² (4,08%) son auga.
Está situada no noroeste do estado de Ohio, xunto á baía de Maumee, extremo occidental do lago Erie e atravesa o río Maumee. A súa elevación sobre o nivel do mar é de 187 metros. Gran parte da cidade ocupa chan formado artificialmente e que ó principio estaba ocupado por pantanos.
O terreo é plano, e o solo é fértil, particularmente no val de Maumee.
O clima é continental frío, aínda que a proximidade do lago modera as temperaturas, de xeito que as nevaradas adoitan ser lixeiras. A temperatura media de xaneiro é de -5,3 °C, a de xullo é de 22,3 °C, e a media anual ascende a 9,2 °C.
Economía
A situación vantaxosa de Toledo na rexión dos Grandes Lagos, con acceso navegable ó océano a través do río San Lourenzo viuse reforzada pola conexión a outras canles de navegación e a chegada do ferrocarril nas décadas de 1830 e 1840. O seu porto, xestionado pola Toledo-Lucas Country Port Authority, é un dos maiores do mundo no transporte de carbón e ferro. Tamén se distribúen cereais e soia, petróleo e derivados, cemento e outras cargas. Tamén dispón de instalacións para a reparación de barcos.
Toledo dispón dun aeroporto (Toledo Express) servido por sete aeroliñas e que é a base de operacións de Burlington Air Express. O aeroporto de Detroit atópase a menos dunha hora en automóbil.
Ocio e educación
Entre as institucións educativas máis importantes atópanse:
Os colexios públicos de Toledo están dentro de cidades limítrofes, como o Washington Local School District en North Toledo. Adicionalmente, ten colexios privados e públicos de primaria e secundaria e colexios católicos como:
Cidades irmás
Toledo ten varias cidades irmás, designadas por Sister Cities International (SCI):
Corneira
O topónimo galego Corneira pode referirse a:
Marzás
O topónimo galego Marzás pode referirse a:
Motorola V600
O Motorola V600 é un teléfono móbil fabricado pola empresa estadounidense Motorola. Conta con cámara dixital integrada e pantalla a cor que permite gravar, tecnoloxía de cuatribanda (útil para os usuarios que viaxan dun país a outro), compatibilidade Bluetooth, servizo MMS. A carcasa é segundo o estilo típico de Motorola: negra metalizada, aínda que é posible personalizado con carcasas de cores intercambiables.
Viño
miniatura|200px|dereita|Viño branco. miniatura|200px|dereita|Uva catalá.
O viño é unha bebida alcohólica que se obtén da fermentación do zume de uva ou mosto que se obtén ó estrulla-la uva na prensa trala vendima e que é gardado en barrís. É habitual que o viño se denomine segundo a uva co que foi elaborado. Atendendo á súa cor, pode ser viño branco, tinto ou rosado. Os viños brancos acostuman usarse para acompañar os entrantes e o peixe; o tinto para acompañar a carne. Un bo viño é unha bebida selecta e o seu prezo pode ser astronómico. Adoita definirse a súa calidade en función do ano e do tipo de viño. Ademais de produto económico, o viño é un elemento social de primeira orde, coma o demostran as celebracións de festas gastronómicas ou vendimas.
Historia
miniatura|250px|Elaboración do viño no [[Antigo Exipto. Tumba de Najt, no Val dos nobres.]] alt=Adega do século XIX do Museo Romántico Can Papiol en Vilanova i la Geltrú.|miniatura|Adega do século XIX do [[Museo Romántico Can Papiol en Vilanova i la Geltrú.]] O viño produciuse por primeira vez durante o Neolítico, segundo os testemuños arqueolóxicos achados nos montes Zagros, na rexión que hoxe ocupan Iraq e Irán, grazas á presenza de Vitis vinifera sylvestris e a aparición da cerámica durante este período. A evidencia máis antiga da produción e consumo de viño é unha vasilla do ano 5400 a. C., achada no poboado neolítico de Hajji Firuz Tepe, nos montes Zagros. A vasilla contén un residuo avermellado, presumiblemente viño. Aínda que recentemente atopouse a adega máis antiga coñecida, datada no ano 8000 a. C., sitúase en Xeorxia a produción máis antiga de viño. Posteriormente, o consumo de viño estendeuse cara a occidente, chegando a Anatolia e Grecia; e cara ao sur, chegando até Exipto, xa célebre en Bahariya durante o Imperio Medio (século XX a. C.). A máis antiga documentación grega sobre o coidado da vide, a colleita e o prensado das uvas, é Os traballos e os días, de Hesíodo, do século VIII a. C. Na antiga Grecia o viño bebíase mesturado con auga e conservábase en pelellos de cabra.
O primeiro que cabe destacar é que o viño, ao longo da historia, estivo moi ben considerado pola alta sociedade occidental, onde existe constancia da súa produción no século III a.C. Dende entón foi testemuña imprescindible en calquera acontecemento ou banquete de importancia e ao redor del asináronse os grandes tratados e acontecementos históricos de occidente.
Xa en Exipto, Grecia e Roma, adorábase a Dioniso ou Baco (deus dos viñedos) e a Biblia refírese ao viño en diversas pasaxes, entre outros onde relata a última cea de Jesús, que ofreceu unha copa de viño aos seus discípulos representando alegoricamente o seu sangue. Sabemos que en China, hai 4000 anos, xa coñecían o proceso de fermentación da uva, e que en Exipto, no século XIV a. C., xa coñecían a viticultura.
Celtas en Transilvania
dereita|miniatura|300px|Movementos dos celtas en Transilvania no [[século -III.]] Os celtas en Transilvania apareceron no período tardío da Cultura de La Tène (século -IV). A escavación da gran necrópole de Apahida, Condado de Cluj, por S. Kovacs a comezos do século XX, revelou as primeiras evidencias da cultura celta en Romanía. O asentamento, que data entre o século -III e -II, é notable polos seus enterramentos de cremación e, sobre todo polos os vasos funerais.
Viño
Produción
miniatura|Prensa vertical do século XVI. A produción do viño foi engadindo cada vez máis elementos tecnolóxicos a medida que o home foi experimentando e adquirindo cada vez máis coñecemento acerca dos seus procesos. Pódese dicir que moitos viños se botaron a perder até comprender que a viñificación é un proceso puramente anaeróbico, é dicir sen a presenza de osíxeno. O primeiro paso para a viñificación é a vendima, ou recolección da uva, que resulta ser un proceso delicado xa que ten que pasar o menor tempo posible desde a súa recolección até a súa elaboración.
Prensado / esmagado
Antigamente procedíase ao prensado das uvas directamente tras a vendima co obxecto de obter o mosto (zume da Vitis vinífera). Era habitual ver persoas descalzas pisando a recolección de uvas en recipientes perforados no fondo, desta forma obtíñase o primeiro mosto. Xa Catón no seu manual De Agri Cultura menciona en detalle a operación de prensado. Este método era adecuado para produción en pequena escala, posteriormente viñeron as prensas en forma de parafuso que permitían controlar a presión. Na actualidade empréganse prensas pneumáticas hermeticamente pechadas nas que a delicadeza do prensado permite unha menor extracción de substancias indesexadas e o máximo respecto polas calidades da uva. Adóitase pasar por un proceso previo de limpeza quitando a vexetación e os talos dos acios. Esta operación realízase en tambores metálicos perforados que viran a gran velocidade, as uvas saen enteiras polas perforacións do tambor. É de vital importancia que a maior parte delas saian intactas para que non poñan en contacto coa atmosfera o seu zume interior.
Celtas en Transilvania
A historia cronolóxica dos celtas de Transilvania pode ser investigada a partir dos achados arqueolóxicos de La Tène, pero case non hai rexistros antigos que permiten a reconstrución dos acontecementos políticos na zona. Os celtas exerceron goberno político-militar sobre Transilvania entre o século -IV e -II, e trouxeron con eles unha tecnoloxía máis avanzada, o ferro. Eles foron os responsables da difusión do roda de oleiro nunha área moito máis ampla da que ocupaban.
Viño
Prensado / esmagado
O proceso de esmagado adoita ser o máis empregado nos viños brancos, co obxecto de evitar a extracción das antocianinas dos pelexos. Mentres que o prensado é máis habitual nos viños tintos. No esmagado non se reduce a puré a uva, o que permite a extracción dos mollos do mesocarpio e do endocarpio da uva. Nalgúns viños empréganse mostos concentrados de uva, como pode ser o marsala, o mistela, o viño de Málagaetc.
Fermentación
miniatura|Fermentación do viño. A fermentación é a parte principal do proceso da elaboración do viño, en realidade o viño non pode elaborarse de forma algunha sen a fermentación. A fermentación ten como principal efecto a conversión dos azucres do mosto en alcol etílico. Os organismos capaces de elaborar a fermentación son os fermentos do xénero das Saccharomyces e as especies máis abundantes son a S. cerevisiae e a S. bayanus (asociada coa produción do viño de xerez), estas especies teñen á súa vez outras subespecies como a montrachet, a epernay, a steinberger, etc. cada unha delas obxecto dunha selección artificial feita durante tempo co obxecto de mellorar aspectos sutís da tolerancia a certos niveis de pH, contido de alcol, dióxido de xofre (SO2)etc. A fermentación faise en recipientes (hoxe en día en cubas de aceiro inoxidable) e pasa por catro fases:
Beşiktaş J.K. (baloncesto)
O Beşiktaş Basketbol é un equipo de baloncesto turco que actualmente compite na Basketbol Süper Ligi, máxima categoría deste deporte en Turquía, e na Eurocup. O equipo ten a súa sede en Istambul e pertence á sociedade deportiva Beşiktaş Jimnastik Kulübü. Disputa os seus partidos no Sinan Erdem Spor Salonu, cunha capacidade para 16.500 espectadores.
Viño
Fermentación
Existen algunhas prácticas modernas como a inoculación de fermentos durante as fases estacionarias co obxectivo de alcanzar o máximo de 108/ml, esta crenza di que o viño posuirá unha maior complexidade de sabores, estas prácticas son habituais nalgúns viñedos de Francia e California. Non obstante algúns viticultores optan por evitar a inoculación, empregan os fermentos salvaxes presentes na contorna de fermentación, o que deu lugar a un debate. Pódese medir a progresión da fermentación mediante a medida da densidade do líquido fermentante; medida cun picnómetro das mostras extraídas da cuba. Por exemplo o mosto é máis denso que o viño e isto fixa dous límites para saber a evolución da fermentación.
A fermentación vese afectada por unha variedade de factores, entre eles atópase a temperatura; o rango de temperaturas entre as que é posible a fermentación atópase entre os 5C até os 38oC. Os viños brancos fermentan a un rango inferior (8oC até os 14oC) e os viños tintos empregan rangos maiores (25oC até os 30oC). A fermentación adóitase parar a 33oC. Os aromas de frescura e afrutados presérvanse máis en fermentacións a baixa temperatura. Outros limitantes son a concentración de azucres, o grao de acidez debido á presenza de ácidos, e tamén á presenza de micronutrientes como vitaminas, incluso a aireación da cuba (osíxeno), a adición de inhibidores da fermentación como: o propio etanol (en concentracións por encima do 17 %), os acedos graxos, o emprego de fermentos asasinos que secretan polipéptidos tóxicos para os fermentos (algunhas son capaces de portar virus ARN bicatenario). Nalgúns casos a presenza de funxicidas e pesticidas pode limitar a fermentación.
miniatura|Proceso de elaboración mecánica do viño, en [[Alcalá la Real, Xaén, España.]] A fermentación necesita de nutrientes diversos que están incluídos naturalmente no mosto inicial, e dependendo da fase son necesarios uns ou outros. Por exemplo na fase de crecemento exponencial a presenza do ion fosfato (H2PO4-) é esencial en todos os procesos de transferencia de enerxía celular así como no crecemento dos fermentos. A súa presenza no mosto é suficiente para a fermentación, pero nalgunhas ocasións co obxecto de activar a fermentación engádese fosfato diamónico (de fórmula: (NH4)2HPO4) co obxecto de regular o balance de fosfatos e de nitróxeno. A miúdo empréganse co mesmo propósito outras sales amoniacais.
Outras fermentacións practícanse dende mediados do século XX, unha das máis coñecidas é a denominada maceración carbónica. A maceración carbónica realízase sen a fase de prensado, a baixa temperatura e dentro dun tanque rico en carbónico, ambiente pouco adecuado para o desenvolvemento bacteriano, induce reaccións dentro do propio gran de uva, desta forma os viños obtidos teñen intensos aromas e sabores, máis afrutados e con menos contidos de taninos. Carecen, como contrapartida, da estabilidade suficiente para ser envellecidos. Un dos viños máis coñecidos por este proceso é o Beaujolais nouveau francés, aínda que esta modalidade de fermentación vaise ir estendendo. En España, Tenerife é produtora dalgúns bos tintos de maceración carbónica.
Beşiktaş J.K. (baloncesto)
Historia
Nos últimos anos, os seus mellores resultados obtívoos en 2005, cando chegou á final da liga, sendo derrotado polo Efes Pilsen S.K., e en 2008, cando acabou líder da liga regular, caendo en semifinais finalmente ante o Turk Telecom.
Viño
Fermentación
Tras a maceración carbónica o mosto restante faise fermentar de forma tradicional e dedícase a outro tipo de vinificación.
Fermentación maloláctica
En paralelo coa fermentación, prodúcese unha reacción similar denominada fermentación maloláctica na que actúan bacterias lácticas presentes de forma natural na uva para converter o acedo málico en acedo láctico reducindo a acidez do viño. A fermentación maloláctica é completamente imprevisible, pero os viticultores procuran que ocorra ao mesmo tempo que a fermentación alcohólica mediante fermentos. Este proceso comezouse a comprender con Pasteur, pero non se perfeccionou até 1935 con Flanzy.
Hoxe en día practícase a inoculación artificial de bacterias lácticas na fase de fermentación, co obxectivo de poder alcanzar a fermentación láctica. As bacterias malolácticas pertencen a tres xéneros: Lactobacillus, Pediococcus e Leuconostoc. Existen factores limitantes da fermentación maloláctica, un deles é a temperatura (por debaixo de 15oC é inexistente), as bacterias malolácticas son sensibles a baixos niveis de pH, de inhibidores (un dos máis coñecidos é o acedo fumárico) e acedos graxos (un dos máis efectivos é o ácido dodecanoico C12).
Burato negro estelar
Un burato negro estelar (ou burato negro de masa estelar) é un burato negro formado polo colapso gravitacional dunha estrela masiva. As súas masas varían entre 5 e varias decenas de veces a masa solar. Este tipo de buratos negros tamén se denominan colapsares.
Beşiktaş J.K. (baloncesto)
Campeticións europeas
EuroChallenge
Facatativá
Facatativá é un concello do departamento de Cundinamarca, no centro de Colombia. É a capital da Provincia de Sabana Occidente. Atópase a 36 km de Bogotá, preto da estrada que conduce a Medellín. É a segunda cidade de Cundinamarca por poboación. Posúe especies tanto de flora como de fauna xa extintas noutros lugares do Altiplano Cundiboyacense. Alberga á súa vez o Parque arqueolóxico de Facatativá.
Burato negro estelar
Hai probas observacionais de que hai outros dous tipos de buratos negros que son moito máis masivos que os buratos negros estelares. Son os buratos negros de masa intermedia (no centro de cúmulos globulares) e os buratos negros supermasivos, como o situado no centro da Vía Láctea e outras galaxias.
Facatativá
Toponimia
O topónimo «Facatativá» provén do muysc cubun (lingua muisca). Provén das raíces fac («fóra»), a (xenitivo de posesión) e ta («labranza»). Porén, a toponimia aceptada segundo as características que presenta o concello deriva da palabra das raíces faca («cercado», «fortaleza», «mansión señorial») e tyba («capitanía»). O significado máis usual é «Cercado forte ó final da chaira».
Burato negro estelar
Propiedades
Segundo o teorema no-hair (sen pelos), un burato negro só pode ter tres propiedades fundamentais: masa, carga eléctrica e momento angular (espín). Crese que os buratos negros que se formaron na natureza teñen todos espín, aínda que non se rexistrou ningunha observación definitiva de dito espín. O espín dun burato negro estelar débese á conservación do momento angular da estrela que o orixinou.
Facatativá
Época precolombiana
esquerda|miniatura|192x192px|[[Tisquesusa, zipa de Bacatá que morreu en Facatativá, asasinado por un soldado español.]] Os arredores de Facatativá foron un asentamento precolombiano. Os seus habitantes eran muiscas, da familia dos chibchas. Estes habitaron as zonas contiguas porque alí os terreos eran menos pantanosos.
Beşiktaş J.K. (baloncesto)
Competicións domésticas
Liga De Turquía Copa Supercopa
Facatativá
Época precolombiana
O territorio pertencía ó cacicado de Bacatá e era un dos principais centros relixiosos dos indíxenas polas xigantescas pedras presentes na chaira. Estas representaban para os indíxenas un misterio, un refuxio e un forte militar, pois eran o principal sitio de defensa contra os panches. Hai ademais unha serie de túneles subterráneos que nacen nas covas nas rocahs. Atribúeselles un uso militar e para ofrecer ouro á terra.
Cando Gonzalo Jiménez de Quesada se decatou de que o zipa Tisquesusa se atopaba en Facatativá, atacouno no medio da noite. Tisquesusa saíu a correr no medio da escuridade, entre as matogueiras, ata que un soldado español, sen saber que se trataba do zipa, o atravesou no peito cunha espada e quitoulle as súas pertenzas.
O día seguinte, os servidores de Tisquesusa atoparon o seu corpo logo de ver paxaros sobrevoando no sector. Enseguida o levaron e o sepultaron nun lugar descoñecido. O Parque das Pedras do Tunjo podería ser o "Cercado de Pedra" onde Tisquesusa se refuxiou e en cuxas proximidades foi asasinado.
Burato negro estelar
Propiedades
O colapso gravitacional dunha estrela é un proceso natural que pode producir un burato negro. É inevitable ao final da vida dunha estrela, cando todas as fontes enerxéticas da estrela se esgotaron. Se a masa da parte que se colapsa da estrela está por debaixo do límite de Tolman–Oppenheimer–Volkoff (TOV) para materia dexenerada de neutróns, o produto final é unha estrela compacta, quer unha anana branca (para masas por debaixo do límite de Chandrasekhar) quer unha estrela de neutróns ou unha (hipotética) estrela de quarks. Se a estrela que se colapsa ten unha masa que excede o límite TOV, a contracción continuará ata chegar ao volume cero (singularidade) e nese punto do espazo fórmase un burato negro.
Viño
Fermentación maloláctica
É de crenza xeneralizada que unha fermentación maloláctica controlada aumenta a calidade dos viños. Entre os beneficios desta fermentación, atópase: a redución da acidez (acidez titulable). Existe un cambio nos sabores do viño final debido á presenza de ésteres volátiles (2,3-butanodiol), así como unha apreciación enmanteigada dalgúns viños tratados con este procesamento.
A industria en Galicia
A industria do viño en Galicia representa o 4,22% da produción agroalimentaria e un 6,2% da española, cunha facturación de 93 millóns de euros. Hai 327 industrias transformadoras empregando a 1.500 persoas, centrándose nas provincias meridionais (71,5%), o 86% dos cales son de pequeno tamaño (menos de cinco persoas). Aínda que só supón o 10% do emprego agroindustrial, a proporción de establecementos do sector agroalimentario por provincias é de: