cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cultura do Sáhara Occidental
Arte africana occidental
Outros exemplos de arte primitiva témolos nas esculturas modeladas en arxila polos artistas da cultura Nok, ao Norte de Nixeria, datadas entre o 500 a.C. e o 200 a.C.; tamén nos traballos decorativos en bronce de Igbo-Ukwu (século IX e século X), e nas magníficas esculturas en bronce e terracota de Ifé (do século XII ao século XV). Estas últimas mostran tal destreza técnica e están representadas de forma tan naturalista que nun principio, aínda que erradamente, considerouse que estaban inspiradas na Grecia clásica. As ricas tradicións artísticas africanas continúan na actualidade, tanto na súaa liña máis tradicional como a través de renovadores xeitos de expresión.
Leste
miniatura|Rosa dos ventos. O leste (E) é a dirección á dereita. Leste, símbolo L ou E, un dos catro puntos cardinais da Rosa dos Ventos, tamén chamado oriente, nacente ou levante.
É o punto cardinal que indica a dirección na cal a Terra xira en torno do seu eixo, tornándose así a dirección onde o Sol nace nun equinoccio.
Coviña
dereita|miniatura|Detalle da Laxe das Rodas, cunha coviña de 21 cm de diámetro e 5 cm de profundidade no centro do petróglifo da esquerda, así como pequenas coviñas (puntos) ao redor del. miniatura|Coviñas nunha rocha en Alpe Prà, Italia. En arqueoloxía, denomínase coviña (tamén chamada cazoleta ou corgo) a un pequeno oco artificial escavado na superficie dalgunhas rochas, tendo xeralmente unha sección semiesférica e planta circular (aínda que tamén se atopen de planta cuadrangular). Poden atoparse tanto illadas como formando agrupacións, con outras coviñas ou con outros gravados rupestres ou petróglifo s.
Aínda que o caso máis común é que se atopen gravadas nas superficies de formacións rochosas naturais, tamén poden aparecer en ortóstatos megalíticos.
As coviñas son un dos motivos rupestres máis recorrentes, en todas as épocas e latitudes. Son comúns nos petróglifos galegos. A súa cronoloxía abranguería, en Europa, do Paleolítico Medio (La Ferrassie) até a Idade de Ferro.
Funcionalidade
As hipóteses existentes sobre a funcionalidade das coviñas son múltiples, entre elas:
Lugares sacros
Algunhas hipóteses apuntan a que, polo menos en certas rexións, as coviñas poderían sinalar un espazo sacro prehistórico, espazo que se mantivo, unha vez instalado o cristianismo, coa construción de templos (capelas, etc) en tales lugares. Existiría, polo tanto, unha "converxencia espacial" entre a distribución destes gravados e a distribución de certos templos cristiáns.
Fertilidade
Breck Parkman reportou que os indios Pomo buscaban o poder resultante da produción de coviñas para curar a infertilidade.
Az
O topónimo galego Az pode referirse a:
Mosquito
Os xéneros dos mosquitos inclúen Anopheles, Culex, Psorfora, Oclerotatus, Aedes, Stegomyia,Sabetes, Culiseta e Haemagoggus. Existen 35 xéneros en total con máis de 2.700 especies recoñecidas.
O mosquito pasa por catro fases distintas no seu ciclo vital: ovo, larva, pupa e adulto. O tamaño que alcance nas tres primeiras etapas depende do seu especie e da temperatura.
Alimentación
Na maioría dos mosquitos femia as pezas bucais forman unha longa probóscide preparada para perforar a pel dos mamíferos (ou nalgúns casos de aves, réptiles ou anfibios) para succionaren o seu sangue. As femias requiren proteínas para a creación de ovos e xa que a dieta normal do mosquito consiste en néctar e zumes de froitas, carentes de proteínas, deben beber sangue para obter as proteínas necesarias. A dieta dos machos consiste en néctar, saiba e zumes de froitas, xeralmente ricos en azucres. Os órganos bucais dos machos difiren dos das femias en que están inhabilitados para succionar sangue. Excepcionalmente, as femias dun xénero de mosquitos, Toxorhynchites, non inxiren sangue e as súas larvas son predadoras doutras larvas de mosquitos. O comportamento picador destas especies é moi variable habendo especies que pican preferentemente as aves e outras os mamíferos con toda unha gradación intermedia.
Desenvolvemento
miniatura|Anatomía dunha larva de [[Culex]] miniatura|Imaxe microscópica da [[Céfalon|cabeza]] miniatura|esquerda|Ciclo vital do mosquito Como noutros insectos holometábolos (con metamorfoses completa) o desenvolvemento atravesa catro fases distintas: ovo, larva, pupa e adulto. A taxa de crecemento corporal depende da especie e da temperatura. Por exemplo, Culex tarsalis pode completar o seu ciclo vital en 14 días a 20 °C e en só dez días a 25 °C. Algunhas especies teñen ciclos vitais de apenas sete días e outras, pola contra, de varias semanas. As larvas de Ochlerotatus detritus poden desenvolverse lentamente a baixas temperaturas durante máis dun mes.
As larvas de mosquitos atópanse en case calquera masa de auga que se encontre estancada durante polo menos unha semana, dende o Ecuador ata case o círculo polar ártico. Así, pódese atopar larvas en pantanos, marismas, canais, pozas, ribeiras dos ríos, costas, buracos nas árbores, interior de plantas carnívoras, cisternas e todo tipo de recipientes ao aire libre. Non é necesario que haxa unha gran cantidade de auga e na maioría dos casos unha altura de 1 cm pode ser abonda para completar a súa etapa larvaria.
miniatura|esquerda|Larvas e pupa de mosquito na superficie da auga En xeral, os ovos quedan inactivos a baixas temperaturas ou en períodos de seca, esperando condicións favorables para o seu desenvolvemento. Por exemplo, as femias dos xéneros Aedes e Ochlerotatus adoitan depositalos en lugares propensos a anegarse como marismas, recipientes ou ocos nas árbores, agardando que as mareas ou as choivas inunden os seus hábitats.
Tanto as fases preimaxinais (larvas e pupas) como os adultos son depredados por unha gran diversidade de organismos. As fases acuáticas son atacadas por diversas especies de peixes, larvas de escaravellos acuáticos, notonéctidos e outros grupos de insectos. Os adultos son depredados por arañas, libélulas, anfibios, aves, morcegos e tamén outros insectos.
Enfermidades
Como outros insectos hematófagos, os mosquitos vectores de enfermidades infecciosas. Os esforzos para erradica estas enfermidades adoitan escoller como albo a exterminación dos vectores, porque para o axente infeccioso frecuentemente non existen terapias curativas eficaces, como ocorre coa febre amarela, ou vacinas, como no dengue e a malaria. Tradicionalmente combatéronse tanto na súa fase larvaria como en estado adulto, desecando áreas anegables ou tratando con insecticidas os seus focos de cría e lugares de repouso. Estas actuacións provocaron tamén efectos secundarios ambientais máis ou menos graves. Antes da aparición dos insecticidas aplicuse a loita biolóxica en gran medida, empregando peixes depredadores, morcegos e mesmo libélulas. Actualmente na maioría dos países desenvolvidos, a loita contra os mosquitos baséase no control integrado e especialmente no control larvario mediante bacterias tóxicas contra os mosquitos como é Bacillus thuringiensis var. israelensis.
Servizos dos ecosistemas
As larvas son parte do zooplancto de numerosas zonas húmidas, mais con características diferentes ás doutros dípteros. As larvas e os adultos son unha fonte de nutrición de numerosos depredadores (insectos, peixes, anfibios, lagartas, aves). Transfiren biomasa dos ambientes acuáticos á tierra. Algunhas larvas constitúen unha parte importante da biomasa de ecosistemas acuáticos, alimentándose de microorganismos e refugallos orgánicos, purificando así a auga. Participan na purificación de augas estancadas e os seus cadáveres e desperdicios achegan nitróxeno como fertilizante de plantas.
O mosquito na cultura
Entre as fábulas da antiga Grecia recóllense "O elefante e o mosquito" e "O touro do mosquito", que teñen como sentenza que o animal grande non se decata da presenza do pequeno. A fábula provén de Mesopotamia.
O filme de Winsor McCay How a Mosquito Operates (1912) foi unha das primeiras obras de animación. Mostra un mosquito xigante atormentando un home que dorme.
O de Havilland Mosquito foi un bombardeiro de alta velocidade fabricado entre 1940 e 1950.
Travel Service
Travel Service, a.s. é unha aeroliña chárter checa. É a aeroliña máis grande da República Checa e ten a súa sede no aeroporto de Praga. Opera voos chártes principalmente cara destinos de vacacións, e tamén aluga avións a outras aeroliñas, tanto con tripulación como sen ela.Tamén opera voos regulares baixo a marca SmartWings. A compañía ten subsudiarias en Polonia, Hungría e Eslovaquia.
Historia
O grupo de investidores chinés CEFC China Energy mantén un 49,9% das accións de Travel Service.
No ano 2017 Travel Service mercou o 44% das accións que Korean Air tiña de CSA Czech Airlines, sumando así o 98% das súas accións. En outubro dese ano anunciouse que Travel Service planeaba cambiar a súa marca dunha aeroliña a un conglomerado, movendo todas as súas operacións á marca SmartWings.
Frota
En febreiro de 2018 a frota de Travel Service estaba formada polos seguintes avións (esta lista tamén inclúe todos os avións coa librea de SmartWings, xa que todos eles están operados por Travel Service): thumb|Travel Service cecibiu o seu primeiro [[Boeing 737 MAX en xaneiro de 2018]] thumb|right|[[Boeing 737 Next Generation|Boeing 737-800 de Travel Service]] thumb|[[Boeing 737 Next Generation|Boeing 737-800 coa librea de SmartWings]]
Serra da Trapa
A Serra da Trapa é unha pequena aliñación montañosa da serra do Courel, que se estende en dirección NNL-SSO entre as parroquias de Parada dos Montes, na Pobra do Brollón e Vilamor, en Folgoso do Courel.
O seu cumio de maior altura é o monte Legua ou Pena dos Catro Cabaleiros, que acada os 1.301 metros sobre o nivel do mar.
Snooker
miniatura|dereita|300px|Snooker O snooker é un xogo de billar, que se xoga nunha mesa especial de medidas 3,6m x 1,8m e con seis furados. Xógase con 1 bóla branca, 15 bólas vermellas (de 1 punto de valor cada unha) e 6 bólas de varias cores (amarela, verde, marrón, azul, rosa e negra).
O xogo é moi popular na Gran Bretaña, Irlanda, o Canadá, Australia e a India. Recentemente xurdiu interese por el en Asia e xogadores de Tailandia, Hong Kong e a China están chegando á elite.
Historia
miniatura|dereita|vertical|[[Neville Chamberlain (oficial de policía) | Sir Neville Chamberlain, un oficial do exército británico que ideou o xogo e as súas regras a finais do século XIX]] A orixe do snooker remóntase á segunda metade do século XIX. Na década de 1870, o billar era popular entre os oficiais do exército británico estacionados en Jubbulpore, India e distintas variacións do xogo deseñáronse durante este tempo. Unha versión, que se orixinou no cuarto de oficiais do 11º rexemento de Devonshire en 1875, combinou as regras de dous xogos de pool: pool piramidal , xogado con quince bólas de cor vermella situadas nun triángulo; e pool negro, que implicaba a introdución das bolas designadas. O Snooker desenvolveuse en 1882 cando o oficial do exército británico Sir Neville Chamberlain finalizou o seu primeiro conxunto de regras,  que axudou a idear e popularizar o xogo en  Stone House en Ootacamund sobre unha mesa construída por Burroughes & Watts que fora traída á India en barco. A palabra "Snooker" era, daquela, un termo argot usado no exército británico para describir novos recrutas e persoal militar sen experiencia, e Chamberlain utilizouno para ridiculizar o desempeño inferior dun mozo compañeiro oficial na mesa.
O Snooker recibiu a súa primeira referencia definitiva en Inglaterra nun número de 1887 do xornal  Sporting Life, o que provocou un crecemento da súa popularidade. Chamberlain revelouse como o inventor do xogo, 63 anos despois do feito, nunha carta á revista  The Field publicada o 19 de marzo de 1938. O Snooker fíxose cada vez máis popular nas colonias indias do Raj británico e no Reino Unido, pero seguiu sendo un xogo principalmente para oficiais militares e a nobreza rural,  e moitos club de cabaleiros que tiñan unha mesa de billar non permitirían aos non membros entrar a xogar. Para atender o interese crecente, formáronse clubs específicos de billar máis pequenos e abertos. O primeiro torneo oficial de billar foi o Torneo americano, celebrado entre 1907 e 1908 e gañado por Charles Dawson cando o deporte se usaba como unha característica adicional para as partidas de billar. En 1919, a Billiards Association e a Billiards Control Board fusionáronse para formar o Billiards Association and Control Club (BA&CC) e estableceuse por vez primeira un novo conxunto de regras estandarizadas para o snooker.
Xogado en 1926 e 1927, o primeiro Campionato mundia de snooker organizouno Joe Davis e coñecido como o Professional Snooker Championship. Ao ser xogador profesional de billar inglés e de snooker, Davis cambiou un xogo de pasatempo recreativo a unha actividade deportiva profesional. Totalmente dominante, gañou todos os campionatos do mundo ata 1946, cando se retirou de participar nos campionatos. O Snooker entrou entón nun período de decadencia nas décadas de 1950 e 1960, con pouco interese público no xogo máis aló de quen o xogaba, e o propio Campionato Mundial interrompeuse en 1957. En 1959, nun intento de aumentar o atractivo do xogo, Davis introduciu unha variación coñecida como " snooker plus", coa adición de dúas cores adicionais, pero isto non chamou a atención e foi moi curto.
A principios da década de 2000, a prohibición de publicidade do tabaco provocou unha redución do número de torneos profesionais,  que diminuíu de vinte e dous eventos en 1999 ata só quince en 2003. Non obstante, a popularidade do xogo en Asia, con talentos emerxentes como Liang Wenbo e xogadores máis establecidos como Ding Junhui e Marco Fu, impulsaron o deporte no Extremo Oriente. En 2007, a BBC dedicou 400 horas a cobertura do billar, en comparación con só 14 minutos 40 anos antes. En 2010, o promotor Barry Hearn acadou unha participación maioritaria no World Snooker Ltd. e no World Snooker Tour, comprometéndose a revitalizar o xogo profesional "moribundo". Desde entón, o número de torneos profesionais aumentou, con 44 actos celebrados na tempada 2019-20. Os torneos de snooker adaptáronse para facelos máis axeitados para o público televisivo, sendo un exemplo o Snooker Shoot Out, que é unha competición cronometrada, dun único frame. O premio para eventos profesionais aumentou a medida que o deporte segue crecendo, cos mellores xogadores gañando varios millóns de libras ao longo das súas carreiras. O gañador do Campionato Mundial de Snooker de 2020 recibiu 500.000 libras dun fondo total de 2.395.000 libras.
Regras do xogo
Ao que todas as bólas vermellas da mesa xa foron envorcadas, proséguese coas bólas de cor de menor a maior valor. Acádase unha xogada perfecta cando se logran 147 puntos, que é o resultado de introducir todas as bólas vermellas e todas as de cor, sempre combinadas coa negra.
Se a bóla branca e unha vermella están pegadas (touching ball) enténdese que a branca xa petou contra ela, así que ou ben se dirixe noutra dirección sen mover a vermella, ou ben se empurra esta para metela por un furado. Cando un xogador non ten opción de xogar a bóla vermella sen apoiarse en banda dise que a bóla está "snooker", (agochada), de onde lle vén o nome ó xogo.
Distribución das bólas
miniatura|dereita|350px|Colocación inicial das bólas
Se os puntos que ocupan as bólas de cor estivesen ocupados no momento de devolvelas ó sitio, colocaranse no punto libre de maior valor. Se estivesen todos ocupados, colocaranse o máis preto posible do punto de orixe da bóla, sempre do lado de máis valor e sen tocar a que xa está.
Penalizacións
miniatura|dereita|200px|Campionato de snooker No snooker, petar unha bóla que non é a indicada é falta. Os puntos que suma o rival son como mínimo 4, pero se a bóla golpeada é de maior puntuación, o castigo terá tantos puntos como valla a bóla. Se hai máis dunha bóla implicada, a falta é igual ós puntos que valla a bóla de máxima puntuación. Meter unha bóla que non corresponde, ou meter a bóla branca, tamén é falta.
Non tocar unha bóla tamén é falta. Se o tiro é a unha de cor e non se contacta con ela, o castigo ten o valor dos puntos que valla a bóla pretendida (por iso hai que indicar cal é a bóla obxectivo). Pódense meter varias bólas vermellas dun tiro pero non varias de cor. Tampouco é válido darlle a unha bóla de cor ou a unha vermella para meter outra de cor en combinación, pero si que se poden combinar bólas vermellas para meter bólas vermellas.
Ante unha falta, o xogador que non a cometeu ten que decidir se lle manda repetir ó xogador que a cometeu ou se colle el a quenda, dependendo da facilidade ou complexidade das bólas sobre a mesa. Se se cometen ao mesmo tempo unha falta de branca e outra falta, o árbitro canta "foul and a miss" e prodúcese obrigatoriamente cambio de quenda.
In My Head (canción de Jason Derulo)
"In My Head" (en galego: Na miña cabeza) é o segundo sinxelo de Jason Derulo, do seu álbum debut Jason Derülo. Foi lanzado o 8 de decembro de 2009, nos Estados Unidos de América, e tamén foi lanzado no Reino Unido o 22 de febreiro de 2010. Tamén se engadiu ó Canadá como país de lanzamento.
Snooker
Penalizacións
miniatura|dereita|200px|[[Ronnie O'Sullivan]]
In My Head (canción de Jason Derulo)
Antecedentes
Jason confirmou que "In My Head" fora elixida para ser lanzada como o segundo sinxelo do álbum. A canción é un electro influenciado, e ten un ritmo R&B parecido a Whatcha Say.
Outras versións
O 9 de decembro de 2011, Robin Stjernberg intentou gañar o programa sueco Idol coa canción de Jason Derulo, "In My Head", mais non o conseguiu e rematou en segunda posición.
Após a final de Idol, Stjernberg saca unha compilación das súas actuacións no programa chamado My Versions o 4 de xaneiro do 2012, onde "In My Head" ocupa o número 6 de 10 cancións.
Betty
Betty é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de metal alternativo Helmet, publicado o 21 de xuño de 1994 a través do selo Interescope Records. O disco foi moi esperado polos críticos e polos fans como resultado do éxito da banda co álbum anterior, Meantime. Trátase do álbum de Hemlet que máis arriba chegou nas listas estadounidenses.
Rob Echeverria (guitarrista da banda hardcore de Nova York Rest In Pieces) substituíu a Peter Mengede na guitarra. Despois de gravar e xirar promocionando o álbum, Echeverria deixou Helmet en 1995 para unirse a Biohazard; porén, a súa saída foi máis amigable que a de Mengede.
Praza da Ribeira, Porto
A Praza da Ribeira (en Praça da Ribeira) é un praza histórica, localizada na freguesía de São Nicolau, nunha das zonas máis antigas e típicas da cidade do Porto, en Portugal. Está incluída no centro histórico da cidade, declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Orixe do nome
A praza debe o seu nome ao cais, en alusión á beira do río do Porto.
Viktor Dyk
Viktor Dyk, nado o 31 de decembro de 1877 en Pšovka u Mělníka e finado o 14 de maio de 1931, preto da illa de Lopud, Iugoslavia, foi un poeta, escritor, político e avogado checo.
Traxectoria
Despois do bacharelato estudou leis en Praga. Desde 1907 ata a súa morte foi redactor do xornal Lumír e participou tamén en Samostatnost. Durante a primeira guerra mundial foi arrestado pola súa actividade literaria. En 1918 entrou a formar parte da redacción de Národní listy. Politicamente, en 1911 entrara no Státoprávně pokroková strana e en 1918 participou na creación do Národní demokratická strana, polo que foi elixido deputado e senador no Parlamento checo.
Linguas románicas occidentais
As linguas románicas occidentais son unha das dúas divisións propostas das linguas románicas baseadas na liña Massa-Senigallia. Inclúen as linguas galorrománicas e as linguas iberorrománicas, así como as do norte de Italia. A subdivisión baséase principalmente no uso do "s" para a formación dos plurais, o debilitamento dalgunhas consoantes e a pronunciación de “c suave” como /t͡s/ (a miúdo /s/) máis que /t͡ʃ/ como no italiano e o romanés, mais iso fai que a categorización sexa moi problemática xa que hai unha similitude léxica moito maior entre tódolos dialectos do italiano e o francés que entre o francés e o castelán. Tamén hai unha similitude morfolóxica, ortográfica e fonética moito maior entre os dialectos castelán e italiano que entre o italiano e o francés.
En base á intelixibilidade mutua, Dalby contabiliza unha ducia de linguas: portugués, castelán, asturleonés, aragonés, catalán, galego, gascón, provenzal, galo-valón, francés, francoprovenzal, romanche e ladino. Porén, este criterio de clasificación é problemático debido aos altos niveis de intelixibilidade mutua entre as linguas italorrománicas e as ibéricas que non se observa coas linguas galorrománicas.
Pastoriza, Roo, Noia
Pastoriza é un lugar da parroquia de Roo no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 14 habitantes (8 homes e 6 mulleres).
Este lugar dista da capital do concello 5,7 quilómetros.
Trevor Booker
Instituto
Booker foi á Union High School en Union, Carolina do Sur. No seu ano sénior (2005-06), foi nomeado Xogador do Ano en Carolina do Sur tras facer 21.9 puntos, 16.4 rebotes e 3.5 asistencias por partido. Booker deixou Union coma o líder en rebotes e en tiros taponados. Foi adestrado por Joe Pitt.
Traxectoria profesional
Foi seleccionado na 23ª posición do draft da NBA de 2010 polos Minnesota Timberwolves, e na mesma noite do draft foi traspasado aos Washington Wizards. Na súa primeira tempada na liga, xogou 65 encontros, nos que xogou 16.4 minutos por partido, anotou 5.3 puntos e capturou 3.9 rebotes.
O 21 de xullo de 2014, Booker asinou cos Utah Jazz un contrato de dous anos e 10 millóns de dólares.
Triangulum Australe
Triangulum Australe ou Triángulo Austral é unha pequena constelación onde as súas tres estrelas máis brillantes son de segunda e terceira magnitude, forma case un triángulo equilátero. Esta constelación foi inserida por Johann Bayer no 1603.
Mitoloxía
Dado que foi inserida no século XVIII, non ten mitoloxías relacionadas.
Estrelas Notables e con nome propio
Fonte: The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. , The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200
Josep Albanell i Tortades
Josep Albanell i Tortades, nado en Vic (Osona) en 1945, é un escritor catalán. Publica as súas obras para público adulto co pseudónimo de Pep Albanell, e as obras de literatura infantil e xuvenil como Joles Sennell.
Traxectoria
Creceu en La Seu d'Urgell. Despois da fin da ditadura franquista loitou a prol da recuperación da cultura catalá, cultivando os xéneros menos presentes no panorama literario catalán. Comezou como narrador para adultos, pero por consello de Carles Senpau pasouse á narrativa xuvenil. Foi un dos fundadores do colectivo Ofèlia Dracs.
William Gallas
William Éric Gallas, nado en Asnières-sur-Seine o 17 de agosto de 1977, é un exfutbolista francés que xogou a maior parte da súa etapa profesional en Inglaterra, antes de rematala no Perth Glory australiano. Xogaba de defensa central e foi internacional coa selección francesa.
Círculo polar antártico
miniatura|A liña vemella indica círculo polar antártico. O círculo polar antártico é a liña imaxinaria correspondente ao paralelo de 66° 33' latitude sur.
Pasa polas partes máis ao norte da Antártida. Ao sur desta liña, durante o inverno hai polo menos un día de noite absoluta (24 horas de escuridade), e durante o verán hai polo menos un día de luz absoluta (24 horas de sol). Con todo, o tempo do día e da noite poden variar conforme a época e tamén conforme a latitude. O punto 90° Sur, onde se localiza a estación Amundsen-Scott, enfronta dúas situacións ben distintas durante o ano. Entre o equinoccio de primavera e o equinoccio de outono a estación é iluminada polo Sol todo o tempo. Xa entre o equinoccio de outono e o equinoccio de primavera, permanece soamente a longa noite de seis meses.
UEFA Europa League 2014-15
A UEFA Europa League 2014–15 foi a 44ª edición da segunda competición continental de fútbol a nivel de clubs en Europa, organizada pola UEFA. A final xogouse no Stadion Narodowy de Varsovia, en Polonia. O campión foi o Sevilla FC, que logrou o seu 4.º título.
Fase final
miniatura|O [[Stadion Narodowy albergou a final.]]
Dezaseisavos de final
Os partidos de ida disputáronse o 20 de febreiro, e os de volta o 27 de febreiro de 2014.
Oitavos de final
Os partidos de ida disputáronse o 12 de marzo, e os de volta o 19 de marzo de 2015.
Cuartos de final
Os partidos de ida xogáronse o 16 de abril, e os de volta o 23 de abril de 2015.
Semifinais
Os partidos de ida xogáronse o 7 de maio, e os de volta o 14 de maio de 2015.
Xan Fernández Carrera
Xan Xosé Fernández Carrera, nado en Bamiro (Vimianzo) o 20 de xaneiro de 1951, é un mestre e escritor galego.
Traxectoria
Profesor de ensino primario coas especialidades de lingua galega e ciencias sociais. Exerceu durante máis de 30 anos a súa profesión no CPI Alcalde Xosé Pichel de Coristanco. É presidente do Instituto de Estudos Bergantiñáns e membro da directiva do Seminario de Estudos Comarcais da Costa da Morte e da Fundación Gonzalo López Abente.
Come Together
"Come Together" é unha canción de The Beatles escrita principalmente por John Lennon e acreditada a Lennon/McCartney. A canción é a primeira no álbum de setembro de 1969, Abbey Road. Un mes despois tamén apareceu como un dos lados do sinxelo número vinte e un do grupo (foi un single con dúas caras, a outra ocupábaa "Something" de George Harrison) no Reino Unido, e o seu número vinte e seis nos Estados Unidos. A canción alcanzou o número 1 das listas nos Estados Unidos, mentres que se converteu nun éxito Top 10 no Reino Unido.
Orixe
Lennon orixinalmente escribiu a canción pola infrutuosa campaña gobernamental de Timothy Leary en California en contra de Ronald Reagan, unha que acabou abruptamente cando Leary foi enviado a prisión por posesión de marihuana.
Demanda
"Come Together" foi punto dunha demanda en 1973 en contra de Lennon pola editora musical de Chuck Berry, propiedade de Morris Levy, porque unha liña en "Come Together" ten parecidos cunha liña de "You Can't Catch Me" de Chuck Berry: (esta é, "Here come ol' flattop, he come groovin' up slowly" na canción de The Beatles' vs. "Here come up flattop, he was groovin' up with me" na canción de Chuck Berry) Despois de solucionalo na corte, Lennon prometeu gravar outras cancións pertencentes a Levy, as cales foron lanzadas no seu álbum de 1975, Rock 'n' Roll.
Gravación
Lennon tocou a guitarra rítmica ademais de vocalizar a canción. McCartney tocou o baixo, George Harrison a guitarra líder, e Ringo Starr a batería e as maracas. Foi producida por George Martin e gravada a finais de xullo de 1969 nos estudios Abbey Road. Lennon pronuncia "Shoot me" ("dispárame"), acompañado das súas palmas e do riff de baixo de Paul. Aínda que Paul fixo o arranxo de teclado, foi John quen o tocou na gravación. Tamén John se ocupou das harmonías vocais, o que denota o feito de que xa non traballaban como grupo a diferenza dos inicios.
A famosa "morsa" dos Beatles de "I Am the Walrus" e "Glass Onion" regresa na liña "He got walrus gumboot".
Lanzamento e aclamación
"Come Together" foi lanzada como un dobre cara A con "Something" e como primeira canción do álbum Abbey Road.
Por un tempo, a canción foi censurada pola BBC, coa crenza que a liña "he shoot Coca-Cola" podía ser vista como unha referencia á cocaína.
Rolling Stone posicionou a "Come Together" no número 202 na súa Lista das 500 mellores cancións de todos os tempos.
No álbum recompilatorio Love, "Come Together" é a canción número 19. Pódense escoitar nela seccións de "Dear Prudence" e "Cry Baby Cry" ao final da canción.
Outras versións
Entre os músicos que fixeron versións de "Come Together" atópanse:
Posición nas listas
(*) «Come Together» pasou un total de 16 semanas no Billboard Hot 100, dez delas conxuntamente con «Something»
Studio City
miniatura|Escola Secundaria Walter Reed. Studio City é un distrito de 10,3 km² situado no Val de San Fernando na cidade dos Ánxeles (California).
Orixe do seu nome
Studio City debe o seu nome a Mack Sennett, quen durante os anos 20 levou os seus estudios cinematográficos, Mack Sennett Studios, neste barrio dos Ánxeles. Posteriormente, estes estudios serían rebautizados como Mascot Picture Studios, Republic Pictures Studios, MTM Enterprises Studios e, ó día de hoxe, coñecidos como CBS Radford Studios.
Dolón
Na mitoloxía grega Dolón, fillo de Eumedes, loitou do lado de Troia durante a Guerra de Troia e foi capturado mentres espiaba por Ulises e Diomedes e foi axustizado no campamento grego. A súa historia aparece no canto X da Ilíada
Studio City
Poboación
Segundo o almanaque de San Fernando Valley do ano 2000, Studio City tiña unha poboación de 25.841 habitantes e 13.086 casas. O prezo medio dunha casa é de 464.000 US $. A poboación é un 84% branca, cun 8% de hispanos, un 5% de asiáticos e un 3% de afroamericanos.
Na década de 1950 Studio City foi un lugar de residencia para unha importante poboación que profesaba o xudaísmo e que aínda mantén a súa presenza na zona. Igualmente, a zona é coñecida por unha reputada calidade gastronómica e pola cantidade de estrelas do mundo do cine e a televisión que residen nela.
Vermello
O vermello (do latín vermiculus, "vermiño", a cochinilla) é a cor situada no límite inferior do espectro visíbel luminoso (por baixo desta lonxitude de onda está o infravermello que xa non é perceptíbel pola visión humana). Tamén se coñece como "rubio" ou "encarnado".
Oeste
O oeste, é un dos catro puntos cardinais da rosa dos ventos, polo cal se pon o o Sol no equinoccio. O seu símbolo é W ou O, e recibe tamén os nomes de poñente, occidente ou ocaso.
Etimoloxía
O nome "oeste" provén do inglés antigo west, o cal deriva da verba westar do alto alemán antigo que está posibelmente relacionado co termo latino vesper que significa "tarde" e que está emparentado co grego hesperos e coas Hespérides cuxo significado é o mesmo.
O termo "occidente" deriva etimoloxicamente do latín occĭdens, -entis, participio activo de occidĕre que significa: caer. A orixe deste significado provén da crenza popular dos antigos de que no solpor o Sol caía polo punto cardinal oeste.
Axis de Argos
Axis de Argos (en grego antigo: Ἄγις, xen.: Ἄγιδος) foi un poeta grego de Argos, contemporáneo de Alexandre o Grande, a quen acompañou na súa expedición asiática. Quinto Curcio Rufo así como Arriano e Plutarco descríbeno como un sicofanta, un dos aduladores máis baixos do rei. Curtius chámao "o compositor dos peores poemas dende Choerilus" ("pessimorum carminum post Choerilum conditor"), o que probablemente se refería ó seu carácter obsequioso e halagador que á súa poesía. A Antoloxía grega contén un epigrama que probablemente da súa autoría.
Ateneo menciona un Axis como o autor dunha obra sobre a arte da cociña (ὀψαρτυτικά).
Río Rons
O Rons é un río que discorre polo concello de Pontevedra e desauga no río Lérez no seu treito final na Xunqueira de Alba, na parte norte da cidade de Pontevedra. A foz no río Lérez localízase na zona das Correntes, así chamada porque neste punto xúntanse as correntes dos ríos Rons e Lérez e mailas augas da ría de Pontevedra
Percorrido
A lonxitude do río Rons é de aproximadamente seis quilómetros. É o río que forma o encoro da cidade de Pontevedra, o encoro de Pontillón de Castro, situado na parroquia pontevedresa de Verducido. Nace moi preto do monte Acibal e parte duns poucos metros ao norte do Encoro de Pontillón de Castro até o río Gándara. Ambos conflúen na parroquia de Alba e xa co nome de Gándara desembocan na maior zona húmida do municipio de Pontevedra: as marismas de Alba, que forman parte do parque da Xunqueira de Alba.
O río pasa por varias parroquias do municipio de Pontevedra, partindo de Verducido e pasando no seu treito alto por Cerponzóns. Nesta parroquia no lugar de Leborei é cruzado por unha ponte do século XVIII que ten un cruceiro monumental, chamado o cruceiro de Ánimas.
Consérvanse varios muíños no curso do río. No seu treito baixo pasa pola parroquías de Campañó e de Alba (Santa María), polo lugar de San Caetano, e por prados e bosques de ribeira. A partir de San Caetano pasa a formar parte do río Gándara, que desemboca nas marismas de Alba. É cruzado polas estradas PO-224 e a N-550.
Managua
Managua é a capital do estado de Nicaragua e así mesmo do departamento do mesmo nome, situado relativamente preto do Océano Pacífico, a 12° 09' de latitude norte e 86°16' de lonxitude oeste. Calcúlase que ten unha poboación de 1 680 100 habitantes (2006), composta predominantemente de crioulos (caucásicos puros), brancos e mestizos.
Historia
O nome completo oficial da cidade de Managua é Leal Villa de la Ciudad de Managua, e fundouse en 1819 co nome de Santiago de Managua. O nome usual provén de Mana-ahuac, que significa "preto da auga" ou "arrodeado de auga" na lingua náhuatl. A urbe ocupa unha zona habitada por tribos indias presentes aínda hoxe na América Central.
En 1857, logo que Granada fose destruída por unha banda de mercenarios americanos comandados polo terrorista norteamericano William Walker, a capital do país foi estabelecida en Managua. Entre 1852 e 1930, Managua coñeceu unha importante fase de urbanización, converténdose nun centro de goberno, de infrastruturas e de servizos. A cidade sufriu importantes inundacións en 1876 e 1885, así como un tremor de terra en 1931, que destruíu boa parte da cidade e causou inúmeras vítimas humanas.
Baixo o goberno do ditador Anastasio Somoza García e da súa familia (1936 - 1979), Managua medrou con rapidez. Erguéronse novas edificacións gobernamentais, a industria desenvolveuse e foi construída unha universidade. Así, Managua tornouse na cidade máis desenvolvida da América central. Sufriu, porén, un segundo magno terremoto o 23 de decembro de 1972, que destruíu de novo unha gran parte da cidade. Aínda que foi reconstruída rapidamente, non recobrou nunca o pasado status. O tremor de terra motivou a numerosos habitantes de Managua a marchar e radicarse nas aforas da cidade por medo a un posíbel novo sismo. O centro urbano non se dou reconstruído por enteiro. miniatura|dereita|Vista dunha rúa do barrio Marta Quezada
Xeografía
Está localizada na beira sur do lago de Managua (tamén denominado lago Xolotlán). Este contén as mesmas especies de peixes que o lago Cocibolca, excepto os tiburóns de auga doce, que só se atopan, exclusivamente, no derradeiro. O lago de Managua foi contaminado en moi alto grao polos vertidos de industrias químicas e vertidos domésticos desde 1927.
Clima
Managua, como a maior parte de Nicaragua occidental, salvo nas serras, ten un clima tropical, cunha media de temperaturas constantes entre os 28 °C e os 32 °C. Entre maio e decembro ocorre a estación de chuvias, mentres o resto do ano é practicamente seco.
Situación social
Actualmente, varios barrios da cidade padecen situacións sociais difíciles. Entre outros, o barrio de Acahualinca, sito nas beiras do lago de Managua. É famoso polo seu enorme depósito municipal de lixo, coñecido como La Chureca que se espalla por máis de 13 km de lonxitude. Neste montón enorme de lixo, viven uns tres mil rapaciños, que traballan en recoller materiais reciclábeis, como cartón, aluminio ou plásticos. Este barrio de Acahualinca adoita ser desaconsellado aos visitantes estranxeiros, xa que é o refuxio do cártel da droga da capital.
Polo demais os datos estatísticos sobre a poboación dos barrios de Managua son case inexistentes, polo que se ignora, por exemplo, o número de nenos que non frecuentan as institucións escolares etc. Nacementos e defuncións non se rexistran e as estruturas sociais están nun estado lamentábel.
Economía
Managua é o centro económico e xerador de servizos para a maioría da nación. De modo diferente ao que ocorre noutros países latinoamericanos, non sofre a inmigración masiva de campesiños en busca de traballo (aínda que cómpre dicir que tantan emigrar para os Estados Unidos vía México).
É sede de numerosas empresas. Bastantes multinacionais como Wal-Mart, Telefonica, Unión Fenosa ou Parmalat teñen oficinas e operan desde Managua.
Managua acolle tamén numerosos bancos nicaraguanos como o Banco de la Producción (BANPRO), Banco de América Central (BAC), Banco Uno, Banco de Finanzas (BDF) ou o Banco de Crédito Centroamericano (BANCENTRO).
Educación
A cidade ten varias universidades. A pública é a Universidade Nacional Autónoma de Nicaragua (UNAM), que foi fundada en 1812. Posúe un campus en León. Entre as privadas destaca a Universidade Politécnica de Nicaragua (UPOLI), que foi fundada por unha denominación reformada en 1967, ofrece carreiras de ciclo medio.
Patrimonio cultural
O centro histórico da cidade articúlase nas rúas de arredor da Praza da Revolución (antes Praza da República), cerca do lago de Nicaragua. Moitos dos edificios historicamente máis importantes foron danados polo terremoto de 1972. Entre os que sobreviviron inclúense a Catedral de Santiago (Catedral Vella), o Teatro Nacional Rubén Dario e o Palacio Nacional de la Cultura. Este último edificio acolle o Arquivo Nacional, a Biblioteca Nacional e o Museo Nacional; neste expóñense desde obras pictóricas a cerámicas precolombianas, ademais de obxectos de valor histórico-patriótico.
Na Praza da Revolución sitúase o Parque Central, que contén moitos do monumentos dedicados ás figuras de relevo da nación, como a tumba do comandante Carlos Fonseca, fundador do FSLN. Preto do Parque Central, levántase outro: o Parque Rubén Darío, dedicado ao poeta nacional nicaraguano, e moi cerca deste sitúase o Parque Miguel Ángel Asturias, dedicado a ese escritor guatemalteco, premio Nobel de Literatura.
A Catedral Metropolitana da Purísima Concepción, popularmente chamada "catedral nova", foi deseñada polo coñecido arquitecto mexicano Ricardo Legorreta e foi inaugurada en 1993. O seu estilo ten provocado controversias.
Transportes
O sistema de transporte urbano de Managua está, na actualidade, case en desuso, con autobuses vellos. En tempos pasados existía unha liña ferroviaria que atravesaba a capital, mais nos anos 90 foi desmantelada.
O aeroporto internacional Augusto C. Sandino comunica a cidade cos lugares máis importantes do país e do estranxeiro.
Aeroporto de Casablanca-Mohammed V
O aeroporto internacional Mohammed V (IATA: CMN, ICAO: GMMN) é un aeroporto que serve á cidade de Casablanca, en Marrocos. Situado na provincia de Nouaceur, está operado por ONDA (Oficina Nacional dos Aeroportos). Con 8 180 083 pasaxeiros no ano 2015 é o aeroporto máis concorrido de Marrocos. O aeroporto serve como centro de conexións á aeroliña nacional marroquí Royal Air Maroc, a Jetairfly, a Air Arabia Maroc e a RAM Express. Foi chamado así na honra do rei Mohammed V de Marrocos.
Fibrato
miniatura|[[Fenofibrato.]] En farmacoloxía, os fibratos son unha clase de ácidos carboxílicos anfipáticos. Utilízanse para tratar diversos trastornos metabólicos, principalmente a hipercolesterolemia (alto nivel de colesterol), e son, por tanto, axentes hipolipidémicos.
Usos médicos
Os fibratos utilízanse en terapias accesorias en moitas formas de hipercolesterolemia, usualmente en combinación con estatinas. Os ensaios clínicos apoian o seu uso como axentes monoterápicos. Os fibratos reducen o número de ataques ao corazón non mortais, mais non melloran a mortalidade xeral por calquera causa e están, por tanto, indicados só en pacientes que non toleran as estatinas.
Aínda que son menos efectivos para rebaixar os niveis de LDL, a capacidade dos fibratos de incrementar os niveis de HDL e diminuír o dos triglicéridos parece reducir a resistencia á insulina cando a dislipidemia está asociada con outras características da síndrome metabólica (hipertensión e diabetes mellitus tipo 2). Utilízanse, pois, en moitas hiperlipidemias. Debido a un raro incremento paradoxal de colesterol HDL (HDL-C) observado nalgúns pacientes que tomaron fenofibrato, recoméndase que os niveis de colesterol HDL sexan comprobados nos primeiros meses despois da iniciación da terapia de fibratos. Se se detecta un nivel moi deprimido de colesterol HDL, a terapia de fibratos debería suspenderse, e o nivel de colesterol HDL monitorizado ata que volva ao seu nivel basal ( Medwatch).
Acacia do Senegal
miniatura|220px|Acacia nilotica A acacia do Senegal (Acacia nilotica) é unha especie de acacia nativa de África e do subcontinente indio. Actualmente tamén hai unha especie invasiva de presenza significativa en Australia.
Fibrato
Efectos laterais
A maioría dos fibratos poden causar trastornos estomacais leves e miopatía (dor muscular con elevación da CPK). Como os fibratos incrementan o contido de colesterol da bile, incrementan o risco de formación de cálculos biliares.
En combinación con fármacos da clase das estatinas, os fibratos causan un incremento do risco de padecer rabdomiólise, destrución idiosincrática do tecido muscular, que orixina insuficiencia renal. As estatinas menos lipófilas teñen unha menor tencdencia a causar esta reacción, e son probablemente máis seguras cando se combinan con fibratos.
Acacia do Senegal
Hábitat
miniatura|dereita|250px|Mapa de distribución xeográfica É un arbusto ou pequena árbore natural de zonas tropicais de África ao subcontinente indio. Medra dende Exipto ao Mozambique e tamén se atopa en Zanzíbar, na India e Arabia, medrando preferentemente en terreos secos, areentos e desérticos nos que predomina un clima seco.
Características
Moi apreciado pola exsudación gomosa das súas pólas, que se produce na parte interna da casca, obténdose a goma arábiga. É unha pequena árbore cunha copa densa e esférica, que acada os 5-8 metros de altura. O talo e as pólas posúen a casca gretada que exsuda resina gomosa. As follas son bipinnadas, con 3-6 pares de pínnulas e con folíolos agrupados apareados de oito ou dez en cada unha. As espiñas punxentes aparecen de catro en catro. As flores moi numerosas son de cor amarela, pedunculadas en cabezas globulares de 1'5 cm.
Fibrato
Efectos laterais
A súa toxicidade de fármaco inclúe a lesión renal aguda.
Farmacoloxía
miniatura|[[receptor activado polo proliferador do peroxisoma|PPAR]] Aínda que se levan usando clinicamente desde a década de 1930, e incluso antes, o mecanismo de acción dos fibratos non quedou dilucidado ata a década de 1990, cando se descubriu que os fibratos activaban os PPAR (receptores activados polo proliferador do peroxisoma), especialmente o PPARα. Os PPAR son unha clase de receptores intracelulares que modulan os metabolismos de carbohidratos e graxas e a diferenciación do tecido adiposo.
A activación dos PPAR induce a transcrición de diversos xenes que facilitan o metabolismo lipídico.
Os fibratos están estrutural e farmacoloxicamente relacionados coas tiazolidinedionas, unha nova clase de fármacos antdiabéticos que tamén actúan sobre os PPAR (concretamente sobre o PPARγ)
Os fibratos son un substrato de CYP3A4, que os metaboliza.
Observouse que os fibratos aumentan a duración da vida do verme nematodo Coenorhabditis elegans.
Moeda-placa de cobre
miniatura|Moeda-placa de cobre de [[1720 co valor dun daler de prata (Gabinete Real de Moedas de Estocolmo).]]
As moedas-placa de cobre (en sueco: plåtmynt) eran unhas moedas de cobre a modo de grosas placas de forma cuadrangular e de gran tamaño empregadas en Suecia entre 1644 e 1776. Contaban cuns selos, xeralmente redondos, cuñados no centro e nas súas esquinas, co seu contravalor en moeda de prata.
As máis grandes pesaban arredor dos 19 quilogramos e tiñan o valor de dez daler de prata.
Historia
Suecia foi o maior produtor de cobre de Europa; a mediados do sécullo XVII producía 3.000 toneladas deste metal ao ano, o que supuña a metade da produción mundial. As moedas-placa de cobre foron introducidas neste país porque as súas reservas de prata eran moi escasas, máxime tendo en conta que Suecia tivo que pagar a Dinamarca indemnizacións por enfrontamentos bélicos con este metal. As moedas-placa de cobre, en función do seu peso, amosaban o seu valor equivalente en moeda de prata: medio, un, dous, catro, oito e dez dalers. No entanto, a cantidade de cobre utilizada nestas placas foi diminuíndo co tempo, aínda que conservaban a mesma equivalencia nominal coa moeda de prata. miniatura|Moeda-placa de cobre de [[1758 co valor de 8 daler de prata (Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico).]]
No século XVII produciuse en Suecia unha sobreprodución de cobre e as autoridades viron na produción de moedas-placa un método para lle dar saída a este exceso de produción. En 1660 estableceuse en Estocolmo o primeiro banco do país, o Stockholms Banco, que fixo emisións de billetes de depósito contra importantes existencias de placas de cobre, o que fixo que Suecia se considere o primeiro país europeo en emitir papel moeda. O motivo do nacemento destes billetes viuse favorecido pola incomodidade que supuña o uso cotian de pezas de semellante tamaño e peso.
O uso de tanta cantidade de cobre en circulación provocou o aumento da demanda deste metal e a conseguinte subida do seu prezo. No artigo de Leo Ääri en Turun Sanomien cualifícanse as moedas-placa como unha "enxeñosa invención" dos produtores de cobre.
O derradeiro ano de produción de moedas-placa de cobre que se coñece é 1768, en 1777 a súa emisión deixou de ter recoñecemento legal. Logo da desmonetización das moedas-placa, unha compañía danesa de comercio coas Indias Orientais enviou grandes cantidades delas á India para a súa reconversión en moedas tradicionais.
Aínda que o uso de moedas-placa de cobre se considera algo característico da numismática sueca, esta experiencia serviu como modelo para algúns intentos en Rusia (1725-1727) e en Dinamarca no século XVIII. Tamén se utilizaron moedas-placa de cobre na Pomerania sueca, ao norte de Alemaña, aínda que os exemplares producidos na cidade de Wismar (1715) se consideran como diñeiro de emerxencia de uso temporal.
Estímase que se converteron en moedas-placa 44.000 toneladas de cobre, cun valor nominal total de 42 millóns de daler.
Forma e valores
miniatura|Moeda-placa de cobre de [[1711 co valor de medio daler de prata.]]
O achado do Nicobar
Unha gran parte das moedas-placa de cobre hoxe coñecidas procede do barco Nicobar, afundido fronte ás costas surafricanas o 11 de xullo de 1783, cando facía a ruta ata a posesión dinamarquesa de Tranquebar, na India, a onde levaba o cobre para o converter alí en moeda tradicional, logo da desmonetización das moedas-placa na reforma monetaria de 1777. Foi un grupo de pescadores locais o que descubriu os restos do naufraxio en 1987.