cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quebraosos
Alimentación
Non ten competidores dentro do seu nicho alimenticio, polo que adoita agardar tranquilamente ata que os depredadores ou os outros voitres comen a súa parte do cadáver. Os ósos son unha fonte de alimento rica: conteñen de media un 12% de proteína, un 16% de graxa, un 23% de minerais e un 49% de auga. A cantidade baixa de auga no miolo dos ósos fai que precisen beber con regularidade, e tragan mesmo neve para mata-la sede.
Os quebraosos poden abrir a boca nun ángulo enorme. Un adulto pode tragar ósos de ata 18 cm de longo e 3 cm de ancho sen ter que rompelos. Os ósos meirandes teñen que ser esnaquizados. Como adaptación ás técnicas de preparación dos ósos as gadoupas do quebraosos son, a diferenza das doutros voitres, móbiles e as unllas afiadas. Isto facilítalles agarra-los ósos para elevalos ata alturas de entre 60 e 80 metros antes deixalos bater contra o chan. Adoitan usar regularmente lugares específicos do seu territorio (rompedeiros), en xeral áreas de laxes duns 30 metros cadrados. Deixan peta-los osos contra as pedras as veces que fagan falla ata que rompen en anacos do tamaño preciso.
Por ben que a tendencia a deixar caer ósos é innata, a aprendizaxe da técnica require tempo. As aves moi expertas chegan a deixar caer os ósos despois dun voo picado, o que aumenta a violencia do golpe contra o chan.
Historicamente tense documentado a depredación de tartarugas por parte de aves de rapina, entre elas o quebraosos. Estas presas eran lanzadas dende as alturas para romperlle a cuncha. Este hábito aínda se conserva alá onde aínda existan tartarugas, coma nos Balcáns, Grecia ou Anatolia. No resto da área mediterránea as tartarugas mediterránea (testudo hemanni) e mora (testudo graeca) extinguíronse ou as poboacións son mínimas, polo que xa non forman parte habitual da dieta da especie.
Reprodución
O quebraosos emprega un sistema de reprodución moi lenta, combinada cunha gran lonxevidade dos adultos nun medio estable. De feito a esperanza de vida dun adulto oscila entre os 20 e 30 anos. Non adoitan existir flutuacións poboacionais drásticas e a expansión territorial é lenta e a moi longo prazo.
Durante o cortexo amosan claramente a súa grande habilidade para voar, con voos de persecución entre a parella, rizos no aire e voando pegados, ás veces agarrados polas gadoupas e deixándose caer case ata o chan. A estes xogos seguen fases nas que macho e femia están separados por varios metros voando de xeito sincronizado.
Fan o niño en fornelas inaccesibles nas paredes de rocha. A construción comeza en outubro e os niños son usados varios anos polas parellas que viven en relación monógama. Os niños máis vellos poden ser enormes, de ata 2 metros de alto e 3 de ancho. Na construción usan pólas e ósos e cobren a estrutura cunha molida de plumas e pelos de animais e, se os atopan, mesmo trapos e papel. Nun caso foi detectada nun nicho unha alfombriña.
A posta dos ovos ten lugar a finais de decembro ou en xaneiro. Adoitan poñer dous ovos, o segundo ó redor dunha semana máis tarde có primeiro. A incubación dura entre 52 e 58 días. O polo que sae da casca en segundo lugar adoita morrer, ó non poder competir có primeiro pola comida. A morte é causada case sempre pola fame, aínda que en casos excepcionais o pito máis vello mata o máis novo. Deste xeito o éxito reprodutivo é inferior a un polo por parella e ano. Os ovos ábrense en xeral en marzo, cando a neve empeza a derreterse deixando á vista os cadáveres dos animais mortos no inverno, o que facilita atopar alimento para as crías. Os polos de quebraosos pasan no niño de 110 a 120 días.
Os quebraosos novos non son tan sedentarios coma os adultos aínda que raras veces abandonan as montañas nas que naceron. A súa plumaxe de inmaturos sérvelles de protección perante as agresións dos adultos territoriais, xa que estes toleran ós xuvenís mesmo cando están preto dunha presa. Chegan a idade adulta cando teñen entre 5 e 7 anos.
Relacións co home
miniatura|left|240px|Lámina da especie polo ornitólogo [[Johann Friedrich Naumann]] Ata os séculos XVII-XVIII, o quebraosos era unha especie frecuente nas costas norte, leste e sur de Africa. En Europa ocupaba practicamente toda a península ibérica, os Alpes, a Dalmacia e a totalidade das penínsulas helénicas e de Anatolia. Dende os séculos mencionados iniciouse a presecución contra estas aves o que provocou a extinción da especie en moitos lugares. Parte da persecución ós quebraosos, debeuse ó erro de consideralo un cazador de animais domésticos. Así, antigamente, en alemán designábase a especie coma lammergeier ou cazador de años. Mesmo se lle acusaba de cazar nenos. Estas crenzas foron aceptadas por naturalistas da época coma Hyppolite Bouteille ou o suízo Friedrich von Tschudi, quen en 1890 escribiu:
Estas lendas, o roubo de ovos e matanza de individuos para as coleccións e museos da época e o uso cada vez maior polos homes das zonas de montaña, fixeron que a especie fora exterminada nos Alpes en menos de 100 anos. A última ave alpina foi cazada en 1913 no val de Aosta en Italia. Co tempo, varios naturalista comezaron a sinalar a inofensividade da especie coma cazador e avogaron pola súa protección. Por exemplo podemos citar a François Levaillant, François Brehm ou Louis Lavauden.
Programas de conservación
A nova abundancia de grandes herbívoros salvaxes nos Alpes facilitou a reintroducción da especie a partir dos anos 70 do século XX. Os éxitos obtidos na reprodución en catividade no Zoo Alpino de Innsbruck (Austrìa) animou ós partidarios da idea. miniatura|260px|[[Parque nacional de Suíza – unha das áreas de repoboación do quebraosos nos Alpes.]] No 1985 creouse unha rede internacional de cría en catividade, formada por centros especializados e zoolóxicos, sendo o seu nome en inglés bearded vulture Endangered Species Program. Os individuos liberados ou seleccionados á cría en catividade eran seleccionados baseándose nas súas liñas xenéticas.
O primeiro intento de adaptar á natureza polos nados en catividade tivo lugar en 1986 en Suíza. O éxito fixo que se repetira a experiencia en áreas alpinas de Suíza, Francia e Italia. No outono do 2005 ceibáronse un total de 137 exemplares novos dos que sobreviviron uns 80. As campañas de reintrodución alpina foron acompañadas de campañas de información a agricultores e cazadores para convencelos de que a ave non era unha ameaza. En España están a ser repoboados con esta especie os Picos de Europa. Mais o programa máis salientábel levouse a cabo en Andalucía. Nesta rexión comezouse a estudar a viabilidade dun proxecto de reintrodución no 1988. A especie fóra moi abundante ata finais do século XIX, sobre todo nas Serras Béticas. Sendo a última reprodución documentada en Cazorla (Xaén no 1983, e o último individuo avistado no 1986 . Finalmente realizáronse diversas liberacións no Parque Natural das Serras de Cazorla, Segura e Las Villas e no Parque natural da serra do Castril entre os anos 2006 e 2013 . Algúns destes individuos morreron, mais no 2015 confirmouse a cría con éxito dunha parella en Cazorla.
Aínda así os exemplares europeos sofren os efectos da caza, tanto nos Alpes coma nos Pireneos, onde morren ademais polos efectos de cebos envelenados. O roubo de ovos nos niños para os mercados de coleccionistas é relativamente habitual.
Cultura popular
300px|miniatura|esquerda|Fonte de Cuvier en [[París. A alegoría femenina é coroada por un quebraosos]] O quebraosos, pola súa aparencia e hábitos, ten sido fonte de moitas lendas e inspiración de artistas. Así, tense ligado o quebraosos coa ave mitolóxica fénix. Parte da orixe deste mito provén da lenda tibetana do gurral sagrado (nome da especie no Tíbet). Segundo esta lenda, o niño da ave iluminábase pola noite. O fotógrafo e escritor Bengt Berg recolleu esta lenda obxecto de culto e peregrinou á fronteira entre o Tíbet e a India para o seu estudo. A súa obra literaria Der Lämmergeier im Himalaja tenta explicar a lenda dun xeito científico, baseándose na cantidade de fósforo acugulados nos niños debido ós osos en descomposición.
En Macedonia, críase que matar un ave ou destruír un niño era unha falta grave.
Na Persia clásica, a ave (coñecida coma Homa) era considerada de bo agoiro. Se algunha persoa era cuberta pola sombra dun quebraosos en voo, augurábase que esa persoa sería rei.
Tamén se cita o quebraosos na Biblia (Levítico, XI, 13), no Ramayana (a personaxe de Jatayu) e en innumerables poemas e cancións de tradición popular.
Scott E. Parazynski
Scott Edward Parazynski, nado en Palo Alto, California, o 28 de xullo de 1961, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-66, STS-120, STS-95, STS-100 e STS-86.
Traxectoria
Parazynski graduouse en bioloxía pola Universidade Stanford en 1983 e na Escola Médica Stanford en 1989.
Foi seleccionado como astronauta pola NASA en marzo de 1992, participando nas misións STS-66, STS-120, STS-95, STS-100 e STS-86 e pasando un total de 57,65 días no espazo.
Comando Operacional do Continente
O Comando Operacional do Continente (COPCON) foi un comando militar especial para o Portugal continental, encadrado no Estado-Maior Xeral das Forzas Armadas que se creou despois da Revolución dos Caraveis e que desapareceu o 25 de novembro de 1975, estaba liderado polo tenente coronel Otelo Saraiva de Carvalho, os seus obxectivos eran asegurar a orde no país e reprimir os conatos contrarrevolucionarios.
Pedro I de Borbón
Pedro I de Borbón (1311 - Poitiers; 19 de setembro de 1356), nobre francés, fillo de Luís I de Borbón e María de Henao.
-307
Véxase tamén
Historia ano a ano
Pedro I de Borbón
Sempre se falou da súa débil saúde mental e a que foi probabelmente hereditaria. Pedro casou con Sabela de Valois, filla de Carlos de Valois, por tanto irmá do rei Filipe VI. Tiveron sete fillas e un fillo:
Distribución binomial negativa
En estatística a distribución binomial negativa é unha distribución de probabilidade discreta que inclúe a distribución de Pascal.
Pedro I de Borbón
Pedro faleceu na Batalla de Poitiers o 19 de setembro de 1356, o condado de La Marche pasou para o seu irmán Xaime I de La Marche, e Clermont e Borbón para o seu fillo Luís.
O Escobeiro
O topónimo galego O Escobeiro pode referirse a:
Distribución binomial negativa
O número de experimentos de Bernoulli de parámetro \theta independentes realizados ata conseguir o k-ésimo éxito é unha variable aleatoria que ten unha distribución binomial negativa con parámetros k e \theta.
A distribución xeométrica é o caso concreto da binomial negativa cando k = 1.
Propiedades
A súa función de probabilidade é
.
A súa media é
se se considera unicamente o número de fracasos e
se se contan tamén os k-1 éxitos.
A súa varianza é
en ambos os casos.
Maribor
Maribor (en alemán Marburg an der Drau, en italiano Maribor ou Marburgo) é unha cidade de 110.000 habitantes de Eslovenia, segundo centro máis poboada do país despois da capital Liubliana. Está situada á beira do río Drava, no punto no que se encontran os montes Pohorje, o val do Drava e a chaira do Drava e os outeiros do Kozjansko e do Slovenske gorice.
Economía
A cidade de Maribor posúe industrias do automóbil, produtos químicos, aluminio e maquinaria agrícola. A produción de máis relevancia en Maribor é o viño, así como as mazás. É un nó ferroviario e de estradas, con grande tránsito internacional. Na actividade turística destaca todo o relacionado cos deportes de inverno.
Cidades irmás
Maribor ten irmanamento coas cidades de:
Beigondo, Santiso
San Cosme de Beigondo é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Santiso. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 63 habitantes (29 homes e 34 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 64 habitantes e 1999 cando tiña 71 habitantes.
Mga Munting Tinig
Mga Munting Tinig é un filme filipino de 2002 dirixido por Gil Portes e Adolfo Alix Jr. O filme está ambientado nunha escola pública. Foi escollido como candidato de Filipinas para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 75ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. É o único filme filipino en ser estreado por Warner Bros. Pictures.
Luís Moya
Luís Rodríguez Moya, nado na Coruña o 23 de setembro de 1960, é un copiloto de rallys galego. É o cuarto copiloto máis laureado da historia do Campionato do Mundo de rallys, e é coñecido sobre todo polos catorce anos que competiu xunto a Carlos Sainz.
Traxectoria
Comezou a súa actividade deportiva en 1983 debutando no rally das Rías Baixas sendo o navegante de José Mariñas nun Renault 5 Copa. Formou equipo con José Mora, co que gañou o campionato galego de rallys en 1985 e 1986. Neste último conseguiron tamén o segundo posto na Copa de España da especialidade.
En decembro de 2002 pasou a traballar como director deportivo de Subaru no Mundial de rallys.
Binomio con Sáinz
Xunto con Sainz viviu un dos seus peores momentos deportivos co abandono en 1998 do RAC Rally de Inglaterra a tan só 700 metros da meta. Naquel abandono Luis Moya golpeou impotente o Toyota Corolla WRC tras berrar a coñecida frase: "Trata de arrancarlo, Carlos; Por Dios Carlos, trata de arrancarlo", ó quedar o seu coche avariado, impedíndolles no último momento proclamárense campións mundiais por terceira vez.
Despois da súa retirada seguiu vencellado ó Mundial de Rallys como director xeral do equipo Subaru, co que conseguiu un mundial de pilotos co noruegués Petter Solberg.
No 2007 retomou os labores de copilotaxe de modo ocasional. Unha delas foi con Manuel Quijano, cantante do grupo Café Quijano, probando fortuna en raids a bordo dun Toyota Pick-Up. A outra ocasión foi con Carlos Sainz na disputa do XVII Rally Shalymar, en Madrid. A bordo dun Sköda Fabia WRC conseguiron a vitoria nos tramos da Serra Madrileña.
O 11 de outubro de 2007 Luís Moya cruzou o estreito de Xibraltar a nado, en beneficio da organización non gobernamental da Cociña Económica da Coruña, que fora presidida polo seu pai. Tardou en percorrer os 14 km do estreito 5:35'.
Palmarés
Abandono en Portugal (problemas co motor); 5º en Córsega; 6º en Finlandia (rally dos Mil Lagos); 5º en Italia (rally de San Remo); 7º en Inglaterra (RAC rally). Abandono en Montecarlo (accidente); Abandono en Portugal (accidente); Abandono en Córsega (problemas co motor); Abandono en Grecia (rally da Acrópole, problemas de chasis); 3º en Finlandia; 3º en Italia; 2º en Inglaterra.
2º en Montecarlo; Abandono en Portugal (problemas coa transmisión); 4º no rally Safari (Kenya); 2º en Córsega; 1º en Grecia; 1º en Nova Zelandia; 2º na Arxentina; 1º en Finlandia; 2º en Australia; 3º en Italia; 1º en Inglaterra.
1º en Montecarlo; 1º en Portugal; Abandono en Kenya (problemas co motor); 1º en Córsega; 2º en Grecia; 1º en Nova Zelandia; 1º na Arxentina; 4º en Finlandia; Abandono en Australia (accidente); 6º en Italia; Abandono en Cataluña (problema eléctrico); 3º en Inglaterra.
2º en Montecarlo; 3º en Portugal; 1º en Kenya; 4º en Córsega; Abandono en Grecia (accidente); 1º en Nova Zelandia; 2º na Arxentina; 3º en Australia; 1º en Cataluña; 1º en Inglaterra.
14º en Montecarlo; Abandono en Portugal (accidente); 4º en Córsega; 2º en Grecia; Abandono na Arxentina (problemas co motor); 4º en Nova Zelandia; Abandono en Australia (accidente); descalificado en Italia (combustible); Abandono en Cataluña (problema eléctrico).
3º en Montecarlo; 4º en Portugal; 2º en Córsega; 1º en Grecia; 2º na Arxentina; Abandono en Nova Zelandia (problemas co motor); 3º en Finlandia; 2º en Italia; Abandono en Inglaterra.
1º en Montecarlo; Abandono en Suecia (motor); 1º en Portugal; 4º en Córsega; Abandono en Australia (problemas co motor); 1º en Cataluña; 2º en Inglaterra.
2º en Suecia; Abandono en Kenya (chasis); 1º en Indonesia; 3º en Grecia; 2º na Arxentina; Abandono en Finlandia (caixa de cambios); 3º en Australia; 2º en Italia; Abandono en Cataluña (accidente).
2º en Montecarlo; 2º en Suecia; Abandono en Kenya (problemas cunha roda); Abandono en Portugal (transmisión); 10º en Cataluña; 2º en Córsega; Abandono na Arxentina (motor); 1º en Grecia; 2º en Nova Zelandia; Abandono en Finlandia (caixa de cambios); 1º en Indonesia; 4º en Italia; Abandono en Australia (motor); 3º en Inglaterra.
1º en Montecarlo; 2º en Suecia; Abandono en Kenya (problemas coa suspensión); 2º en Portugal; Abandono en Cataluña; Abandono en Córsega; 2º na Arxentina; 4º en Grecia; 1º en Nova Zelandia; 2º en Finlandia; 4º en Italia; 2º en Australia.
Abandono en Montecarlo (saída de pista); 2º en Suecia; 3º en Kenya; 2º en Portugal; Abandono en Cataluña; 3º en Córsega; 5º na Arxentina; 2º en Grecia; 6º en Nova Zelandia; 3º en Finlandia; 3º na China; Abandono en Italia; 2º en Australia; Abandono en Inglaterra.
2º en Montecarlo; Abandono en Suecia; 4º en Kenya; 3º en Portugal; 3º en Cataluña; Abandono na Arxentina; 2º en Grecia; 3º en Nova Zelandia; 14º en Finlandia; 1º en Chipre; 3º en Córsega; 5º en Italia; Descualificado en Australia; 4º en Inglaterra.
2º en Montecarlo; 3º en Suecia; 2º en Portugal; 5º en Cataluña; 3º na Arxentina; 3º en Chipre; Abandono en Grecia; Abandono en Kenya; 6º en Finlandia; 4º en Nova Zelandia; 4º en Italia; Abandono en Córsega; 8º en Australia.
3º en Montecarlo; 3º en Suecia; 6º en Córsega; Abandono en Cataluña; 11º en Chipre; 1º na Arxentina; 3º en Grecia; Abandono en Kenya; 4º en Finlandia; 8º en Alemaña; Abandono en Italia; 4º en Nova Zelandia; 4º en Australia; 3º en Inglaterra.
Dextrano
miniatura|dereita|Dextrano.
O dextrano é un polisacárido complexo ramificado formado por unidades de glicosa constituído por cadeas de variada lonxitude (de 3 a 2000 quilodaltons) de orixe bacteriana. Ten usos terapéuticos como anticoagulante (antitrombótico), para reducir a viscosidade do sangue, e no tratamento da anemia.
A cadea principal consta de glicosas unidas por enlace O-glicosídico α-1,6, e as ramas únense á cadea principal por enlaces α-1,3 nos puntos de ramificación (no producido por Leuconostoc mesenteroides). É soluble en auga. A súa rotación óptica específica vai de +195 a +201 a 25 °C.
O dextrano é sintetizado a partir da sacarosa por certas bacterias do ácido láctico, como Leuconostoc mesenteroides e Streptococcus mutans. A placa dental é rica en dextranos. Tamén forman dextranos as bacterias do ácido láctico Lactobacillus brevis, que, xunto con lévedos, forman os gránulos (tibicos) da auga de quefir, bebida fermentada con efectos supostamente beneficiosos para a saúde.
Os dextranos foron descubertos por Louis Pasteur como un produto microbiolóxico que atopou no viño.
Microcirurxía
Os dextranos úsanse con frecuencia en microcirurxía para diminuír a trombose vascular. Os efectos antitrombóticos dos dextranos están mediados pola súa unión aos eritrocitos, plaquetas, e ao endotelio vascular, o que incrementa a súa electronegatividade e así reduce a agregación dos eritrocitos e a adherencia das plaquetas. Os dextranos tamén reducen o factor VIII-Ag factor de von Willebrand, o que fai diminuír a función plaquetaria. Os coágulos formados despois da administración de dextranos son lisados máis facilmente debido á estrutura alterada do trombo (distribución máis regular das plaquetas e rede de fibrina máis grosa). Ao inhibiren a α-2 antiplasmina, os dextranos serven como activadores dos plasminóxenos, polo que posúen características trombolíticas.
Ademais destas características, os dextranos grandes, os cales non poden atravesar as paredes dos vasos sanguíneos, son potentes axentes osmóticos, e utilízanse para o tratamento rápido da hipovolemia. A hemodilución causada polo aumento do volume sanguíneo co uso de dextranos mellora o fluxo sanguíneo, e tamén a permeabilidade das microanastomoses, e reduce as tromboses. Hai dextranos para uso clínico de múltiples pesos moleculares desde 10.000 Da a 150.000 Da. Os dextranos máis grandes excrétanse dificilmente polos riles e permanecen no sangue durante semanas ata que son metabolizados. En consecuencia, teñen un efecto antitrombótico prolongado e efectos coloidais. Dentro deste grupo de dextranos, o dextrano-40 (de 40.000 Da), é o máis utilizado nas terapias anticoagulantes. Preto do 70 % do dextrano-40 excrétase na urina nas 24 horas posteriores á súa administación intravenosa, e o restante 30 % é retido durante varios días máis.
Efectos secundarios
Aínda que se coñecen relativamente poucos efectos secundarios asociados co uso dos dextranos, estes poden ser nalgúns casos bastante importantes. Inclúen a anafilaxe, exceso de volume sanguíneo, edema pulmonar, edema cerebral, ou disfuncións plaquetarias. Outra posible complicación pouco común pero significativa do efecto osmótico dos dextranos é a insuficiencia renal aguda. A patoxénese da insuficiencia renal é suxeito de moitos debates e pode deberse a efectos tóxicos directos sobre os túbulos e glomérulos renais ou a hiperviscosidade intraluminal. Os pacientes cun historial de diabetes mellitus, insuficiencia renal, ou trastornos vasculares son os que teñen un risco maior.
Vilachambre, Vilachambre, Baralla
Vilachambre é un lugar da parroquia de Vilachambre no concello lugués de Baralla na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 29 habitantes (12 homes e 17 mulleres).
KTRK
A KTRK (Compañía kirguiz de Televisión e Radio; Кыргыз Республикасынын Коомдук телерадиоберүү корпорациясы) é o ente de televisión e radio público de Kirguizistán. Ten a súa sede na cidade de Bixkek. Opera cinco estacións de radio e catro canles de televisión. As emisións de radio comezaron no 1931 e as emisións de TV no 1958.
Mundial de Fútbol de 1994
A Copa do Mundo da FIFA 1994 (en inglés: World Cup USA '94) foi a edición número quince do Campionato Mundial de fútbol de seleccións, a competición máis importante deste deporte. O torneo, organizado polos Estados Unidos, sendo esta a primeira vez que se celebraba fóra de Europa e Suramérica. Celebrouse entre o 17 de xuño e o 17 de xullo en nove sedes distintas. O país norteamericano foi escollido como anfitrión pola FIFA o 4 de xullo de 1988. A pesar da relativa falta de popularidade deste deporte no país, rompéronse récords de asistencia nos estadios, cun total de 3.597.042 de espectadores cunha media de 69.174 por encontro. Este rexistro non foi superado até a edición de en Rusia, a pesar do incremento de 24 a 32 participanetes en.
A vitoria no torneo foi para o após vencer na final a  no Rose Bowl de Pasadena. Tras a finalización do encontro con empate 0−0, esta foi a primeira final do mundial decidida con lanzamentos de penalti. Coa vitoria neste torneo, o Brasil foi a primeira selección en acadar catro títulos de campioa do mundo. Por outra banda, os debutantes nesta edición foron as seleccións de, , e , a cal entreba por primeira vez no torneo despois da disolución da. Tamén, por vez primeira desde, a unificada formou parte da competición.
Elección da sede
miniatura|190x190px|[[Reverso (moedas)|Reverso do dólar de prata conmemorativo do Mundial de Fútbol de 1994 (US Mint)]] Tres países presetaron a súa candidatura para organizar o torneo: o Brasil, os Estados Unidos e Marrocos. Varios factores fixeron que a candidatura norteamericana fose a favorita para ser nomeada organizadora do torneo. O primeiro foi a rápida preparación que amosou o país para organizar a edición de tras a renuncia de Colombia, aínda que finalmente se escollera como sede México. O segundo foi que a FIFA tiña a esperanza de que a elección aumentase a popularidade do fútbol no país. Finalmente, a inspección dos estadios do Brasil demostrou que estes eran deficientes para a celebración do torneo, mentres que a candidatura de Marrocos baseábase na construción de nove novos estadios. A votación para a elección da sede foi celebrada en Zúric o 4 de xullo de 1988. A votación tan só foi dunha rolda debido a que a candidatura dos Estados Unidos recibiu finalmente máis da metade dos votos. Chile tamén presentara candidatura, mais retirouse antes da celebración da votación.
Clasificación
O Mundial de 1994 tivo récord, naquela altura, de equipos participantes con 144 inscritos, entre os cales destacaban o ingreso dos novos estados formados a partir da desintegración de países como Checoslovaquia, Iugoslavia, e a Unión Soviética. Esta edición foi a primeira vez desde na que non participou ningunha das asociacións do Reino Unido (,,  e ). Cómpre destacar tamén que esta edición supuxo o regreso a un Mundial de Alemaña como selección única, após a disolución da República Democrática Alemá tras a caída do Muro de Berlín o 9 de novembro de 1989.
Lista de participantes
As seguintes foron as vinte e catro seleccións clasificadas para a fase final da Copa do Mundo. Entre paréntese figura a clasificación mundial da FIFA de cada equipo antes da celebración do campionato.
thumb|upright=1.4|{{legend|#000cff|Clasificados para o Mundial}} {{legend|#ffb400|Eliminados na fase previa}} {{legend|black|Non participaron}} {{legend|#ababab|Non pertencentes á FIFA}}
Sedes
Para o campionato estabelecéronse nove sedes ao longo do país, ocupando estadios utilizados principalmente para a práctica do fútbol americano. Isto foi debido á inexistencia de grandes estadios especializados en fútbol. A maioría destes estadios estaban situados nas proximidades das grandes cidades. Debido a que a nivel internacional estas áreas era pouco coñecidas, o Comité Organizador chamou ás co nome da área metropolitana que os contiña. Así, as sedes elixidas foron Boston, Chicago, Dallas, Detroit, Nova York, Orlando, Os Ánxeles, San Francisco e a capital Washington.
No proceso foron descartadas outras sedes en grandes cidades como Atlanta, Denver, Filadelfia, Kansas City, Las Vegas, Miami, Minneapolis, Nova Orleáns, Seattle e Tampa. Dentro das sedes escollidas, tamén se tiveron que descartar varios estadios modernos como o Joe Robbie Stadium de Miami e o Candlestick Park de San Francisco por conflitos de calendario coa Major League Baseball. O estadio máis utilizado foi o Rose Bowl de Pasadena (Os Ánxeles), o cal albergou oito encontros, incluída unha semifinal, o xogo polo terceiro lugar e a final. O Giants Stadium cerca de Nova York albergou sete, incluíndo a outra semifinal; Boston, San Francisco e Dallas seis; Chicago, Washington e Orlando cinco e, finalmente, Detroit catro. A sede de Detroit foi a única que non acolleu ningún encontro da fase de eliminatorias.
Goleadores
Hristo Stoichkov e Oleg Salenko recibiron a Bota de Ouro ao anotar seis goles. En total, foron marcados 141 goles por 81 xogadores, sendo tan só un deles considerado en propia meta.
Equipo das estrelas
A FIFA divulgou o equipo ideal do torneo, o cal foi escollido polos membros do Grupo de Estudos Técnicos da FIFA.
Clasificación retrospectiva
Despois do torneo, a FIFA publicou unha clasificación de todos os equipos que competiron na fase final do mundial baseada no progreso da competición, os resultados golbais e a calidade do opoñente.
-318
Véxase tamén
Historia ano a ano
Ronald Parise
Traxectoria
Parise graduouse en física pola Universidade Youngstown do Estado de Ohio en 1973 e era máster e doutor en astronomía pola Universidade de Florida en 1977 e 1979 respectivamente.
Participou nas misións STS-67 e STS-35, pasando un total de 25,59 días no espazo.
O Castrillón, A Coruña
O Castrillón é un barrio pertencente ao concello da Coruña, do cal entrou a formar parte en 1912 trala absorción do concello de Oza.
miniatura|250px|dereita|Casa do antigo concello de Oza. miniatura|Situación do Castrillón no concello da Coruña.
Historia e urbanismo
O seu nome obedece a un asentamento castrexo que até o de agora non foi posíbel localizar con exactitude, mais se teñen atopado restos arqueolóxicos na construción do polideportivo que se erguerá no cruzamento das avenidas da Concordia e de Casanova de Eirís.
O barrio sitúase na parroquia de Oza e acubilla o antigo e centenario cemiterio municipal e a última casa consistorial do extinto concello de Oza.
De tardía, irregular e descontinua urbanización ten orixes eminentemente rurais. Ata principios do século XXI varias rúas, algunha delas importantes como Antonio Ríos ou a avenida da Concordia, comezadas no franquismo, tiñan aínda tramos incompletos.
As súas vías principais son as avenidas da Concordia (NE-SW) e Casanova de Eirís (NW-SE). Na súa contorna atópanse tres importantes zonas verdes como son a praza de Pablo Iglesias, o parque de Eirís e o parque de Oza.
Servizos públicos
Os servizos educativos son fornecidos principalmente polo colexio de educación primaria Fernández Latorre e os IES Monelos e Monte das Moas.
A Compañía de Tranvías da Coruña presta os seus servizos coas liñas 1, 12A e 14.
Sociedade e tradicións
Os principais centros de culto relixioso son os templos católicos de Santa Tareixa de Xesús, no Montiño, e Santa María de Oza.
Refuxio Elena
O refuxio Elena (italiano: Rifugio Elena; francés: Refuge Hélène) é un refuxio de montaña dos Alpes Graios, situado na comuna de Courmayeur (Val de Aosta, Italia), no Val Ferret. Está a unha altitude de 2.062 metros.
Historia
Foi construído pouco despois da primeira guerra mundial, mais unha avalancha destruíuno en 1965. Foi reconstruído en 1995.
Datos e características
Atópase no Val Ferret, na localidade de Arnouvaz xusto debaixo da Col Ferret (2.643 m). É doado chegar a el por un amplo camiño. Ten unha excelente gastronomía e é un lugar de descanso para as excursións ao Bivacchi Fiorio e ao Colli Petit Ferret e Grand Ferret.
Leva o nome da raíña Elena de Montenegro, esposa do rei de Italia Vittorio Emanuele III.
Acceso
O acceso faise a partir do Val Ferret. Unha vez na localidade de Arnouvaz (1.769 m) seguir o camiño e despois dunha hora chégase ao refuxio.
Foxaco
O topónimo galego Foxaco pode referirse a:
Condado de Solano
O condado de Solano (en Solano County) é un dos 58 condados do estado de California, nos Estados Unidos. Segundo o censo de 2010, ten 413.344 habitantes e unha densidade de poboación de 180 hab/km2. A sede do condado é a cidade de Fairfield.
Forma parte da rexión da Baía de San Francisco xunto con outros oito condados.
Xeografía
Segundo a Oficina do Censo, o condado ten unha área total de 2349.1 km², dos cales 2147.1 km² son terra e 199.4 km² (8.55%) son auga.
Pexerto
miniatura|Interior da igrexa o día do patrón. miniatura|alt=|Imaxe de S. Pexerto. miniatura|Imaxe procesional. Pexerto é un suposto mártir cuxos restos se veneran na igrexa parroquial de Buciños en Carballedo.
Nome
O nome Pexerto é de orixe descoñecida, a única referencia é a lápida coa inscrición latina PEGERTVS. A pronuncia do nome en galego debe ser Pexerto segundo o Diccionario dos nomes galegos e a RAG, aínda que popularmente e debido á castelanización da Igrexa sexa maioritaria a pronuncia Pegerto ou mesmo Peguerto (con contragheada).
Correspondencias: portugués Pegerto (en Portugal e o Brasil tamén se atopa Peguerto), español Pegerto, catalán Pegert. Levan o nome entre outros Pegerto Saavedra e Pegerto Pardo Balmonte.
O nome empezou a usarse nesta zona da Galicia interior arredor de 1850. Na contorna de Carballedo houbo moitos curas e algúns deles, chamados Pegerto, ocuparon cargos no Seminario de Lugo, feito que axudou a espallar o nome pola diocese lucense. Segundo o INE en 2018 había en España 58 persoas con ese nome e cunha idade media de 71,2 anos. Os datos do IGE para ese mesmo ano amosan que 47 deses homes eran galegos; entre eles, 13 veciños de Carballedo e 9 de Chantada.
Historia e lenda
O San Pexerto de Buciños é un "santo novo" catacumbal galego —coma san Campio ou santa Minia—, que recibe culto desde non hai moitos anos. miniatura|Lápida marmórea co nome PEGERTVS. O bispo José Antonio Ribadeneira, nado no pazo da Casa Grande de Loureiro en Buciños, conseguiu en 1830 a doazón, durante a súa estadía en Roma, do corpo dun suposto mártir, extraído do cemiterio das catacumbas de san Calisto xunto co vaso do seu sangue e unha lápida marmórea que levaba inscritos un monograma ou crismón XP e o nome PEGERTVS. As cinzas foran atopadas no mes de xaneiro de 1823. Ribadeneira puxo nas mans do bispo de Lugo tres anos máis tarde, xa cando era bispo de Valladolid, as reliquias que trouxera de Roma solicitándolle o día 9 de setembro como data para a festividade do novo santo, con 40 días de indulxencia aos que orasen diante do corpo do mártir, o que foi concedido en 1832.
Máis nada se sabe da vida ou morte de Pexerto á parte de seren súas as cinzas atopadas no Cemiterio de San Calisto (Papa do 217 ao 222). Canto ao vaso de sangue, pode ser un recipiente para perfumes que acompañaba o defunto. Sobre o anagrama de Cristo, XP, este non empezou a usarse ata rematadas as persecucións aos cristiáns, polo que puido ser colocado na tumba tempo despois do enterro para evitar violacións do corpo e salvagardar a súa integridade.
A auténtica das reliquias está asinada por Fr. Johannes Augustini: “Pexerto foi atopado no mencionado cemiterio o 28 de xaneiro do ano 1823, unha vez vestido nobremente que segundo o costume dos antigos romanos volvemos colocar reverentemente nunha urna de madeira adornada con ouro, protexida na súa parte de ouro con dobre cristal —a data, en Roma, o día 29 do mes de novembro do ano 1830—. Este sagrado Corpo doado por nós el mesmo o doou na nosa presenza en favor da memorable igrexa de San Miguel de Buciños e temos por válida a súa doazón”.
Nun breve pontificio do 28 de setembro de 1831, no que o Papa Gregorio XVI autoriza a reter o arcediagado de Baeza, fálase do traslado dos restos do mártir: "Nisto (en terse conservado libre de perigos de mar e terra el e os seus) vemos a eficacia da protección de San Pexerto que, colocado nunha urna, decentemente disposta, indicas ter sido o teu compañeiro de viaxe"''. '' Despois da navegación polo Mediterráneo, Ribadeneira chega a Barcelona coas reliquias en marzo de 1831. E desde Barcelona a Lugo nunha carroza que, segundo a tradición aínda se conserva no Pazo de Tor. E desde Lugo acompañado de numerosos devotos seguiu cara a Buciños.
O crego Benigno González Taboada (1870-1976) contaba o que lle escoitou sobre a chegada do San Pexerto de Buciños ao seu avó: “nunha liteira (en forma de andas) en dous cabalos, saíu ao camiño a recibilo unha multitude de xente e ao pasar Viana, no camiño fronte á igrexa de Santa Cruz, os cabalos axeonlláronse, chamando a atención aquel feito a toda a xente que viña acompañándoo; e iso non é conto que el mesmo o viu cos seus propios ollos” (a quen os animais lle farían a venia sería ao Corpo Santo de Santa Cruz de Viana —o dominico Frei Miguel González, do século XIII—). Outras fontes populares contan algo semellante: en Viana saíron a recibir o santo coa imaxe de Frei Miguel González e as mulas axeonlláronse ao chegaren xunto ao Corpo Santo. O cura párroco de Buciños don Manuel contaba que o santo quedara en Buciños porque fora o terceiro lugar onde pararan os animais.
Ao chegar a Buciños na primavera de 1832 houbo gran festa e cerimonia relixiosa.
O Santuario de San Pexerto de Buciños
Baixo a imaxe de Nosa Señora do Rosario na igrexa de Buciños repousan as reliquias do santo dentro dunha urna de madeira dourada e dobre cristal por diante que mide 1,80 m de longo, 0,55 de ancho e 0,88 de alto. Ademais da lápida, os restos do San Pexerto foron revestidos dun material adecuado, dándolle a forma de imaxe xacente dun mozo novo en cera, con abundante pelo e barba, os ollos e a boca medio aberta, desta imaxe dicíase que tiñan que lle cortar a barba porque lle medraba o mesmo ca ao Santo Cristo de Ourense ; e tamén se contaba que mesmo lle medraban as uñas das mans e dos pés. Ademais está revestido á moda da época e recostado na urna.
Hai outra imaxe do santo que sae de primeira na procesión do día 9 e de última na procesión do patrón, o San Miguel, o 29 do mesmo mes. En Buciños celebran dúas festas en setembro. En toda a contorna o día 9 de setembro é o día de San Pexerto. Tamén se fundou na parroquia unha confraría de San Pexerto.
Desde a traslación dos restos axiña se espallou o culto ó santo catacumbal, atribuíndoselle moitos milagres. Mesmo se chegou a escribir un Libro de milagres de San Pexerto, manuscrito do arquivo parroquial de Buciños. A fama deste mártir chega a Portugal a través dos emigrantes galegos e alí vai ser coñecido como "o Santo da Galiza".
Coma san Campio, é protector dos mozos que se incorporan a quintas e dos soldados. Tivo moitos devotos porque pillou tempos de moitas guerras tanto no século XIX coma no XX. Mais tamén era avogoso para calquera petición dos seus devotos. O crego don Benigno González contaba que de neno era delicado de saúde, seus pais ofrecéronlle un becerro ao santo de Buciños e el mellorou (chegou a facer os 105 anos ). O 8 de setembro é a romaría da Nosa Señora do Faro (a dúas horas de camiño a pé) e era tradición que moitos romeiros seguisen desde o monte xa para Buciños e seguir coa festa do San Pexerto.
O San Pexerto ata aparece citado como terror do demo Azazel.
Novena de San Pexerto
1. Oración para empezar todos os días:
''Señor e Deus noso, que con singular e amorosa providencia dispuxeches que o corpo do glorioso mártir San Pexerto fose trasladado desde Roma a España e depositado nesta igrexa de San Miguel de Buciños... Concédenos, Rogámosche, pola túa poderosa intercesión: unha fe tan viva, que transforme as nosas vidas, e esteamos, coma San Pexerto, dispostos a confesala co noso sangue; unha esperanza sen límites nas túas promesas e auxilios; e unha caridade tan ardente, que abrase o noso corazón en amor a Ti e os teus irmáns. Concédenos igualmente practicar todas a virtudes morais que nos asemellen ao teu Fillo e a San Pexerto: cumprir fielmente a túa vontade en todas as ocasións; amar a Virxe como verdadeira Nai nosa; e gozar un día no Ceo, ao teu lado, da súa maternal compañía e da de San Pexerto. Por Xesucristo o Noso Señor. Amén.''
2. Lecturas para os nove días: Deus éo todo para o home; Fe, Esperanza e Caridade; as virtudes morais; os Mandamentos; a oración; os sacramentos; a devoción á Santísima Virxe; o culto aos Santos e as súas reliquias; todos estamos chamados á santidade.
3. Preces:
a) Para que a Igrexa sexa un faro de luz que alumee e guíe a todos os pobos polos camiños do Evanxeo, -Pregamos ao Señor.
-Escóitanos, Señor, por intercesión de San Pexerto.
b) Para que os gobernantes sexan fieis servidores da paz, a xustiza, a cultura e a liberdade dos súbditos, -Pregamos ao Señor.
c) Para que a fe guíe a nosa vida e a nosa vida estea en coherencia coa nosa fe, -Preguemos ao Señor.
d) Para que a esperanza cristiá nos leve a vivir con ilusión e a confiar no poder, a sabedoría e o amor de Deus, noso Pai, -Preguemos ao Señor
e) Para que o amor a Deus nos leve a aceptar a súa vontade con gozo e alegría en todas as circunstancias da vida, -Preguemos ao Señor.
f) Para que saibamos aproveitarnos con frecuencia da graza dos Sacramentos, especialmente do Perdón e da Eucaristía, -Preguemos ao Señor.
g) Para que en todo momento saibamos acudir ao agarimo maternal da Santísima Virxe, sempre disposta a escoitarnos e a socorrernos, -Preguemos ao Señor.
h) Para que, se é para gloria de Deus e proveito noso, El Señor nos conceda a graza especial que hoxe lle pedimos por intercesión de San Pexerto, -Preguemos ao Señor.
4. Oración final.
Oh, Deus, fortaleza dos que en ti confían, que robusteciches coa túa graza o glorioso mártir San Pexerto ata derramar xenerosamente o seu sangue por confesar a Fe; concédenos que, co seu exemplo admirable e coa súa poderosa intercesión, poidamos vencer valorosamente todas as adversidades da vida, para reinar despois cos benaventurados no Ceo, polos séculos dos séculos, Amén.
Segundo o decreto 254 45 do 2 de maio de 1946 o Bispo de Lugo concede 100 días de indulxencia aos devotos por rezaren diante das reliquias do santo.
5. Himno a San Pexerto: Santo Pexerto valoroso mártir hoxe rendémosche corazón e honor, sobre a area o teu corazón levanta chamas eternas de aceso amor.
Neno na senda de tirana vida foron os teus ollos. Florecer vivir, alma sedenta e ao teu Deus prendida queres, escolles polo teu Deus vivir.
Rompe as súas furias o Satán tirano Sobre o teu corpo, perfumada flor Roxe a fera, porque ao Deus pagano Negas os votos de oración e honor.
Soldado invicto, querubín ardente, mártir de sangues, en suplicio cruel. Cristo o teu amado, orlará a túa frente sobre a area, ao morrer por El.
Treme a terra, estremece o mundo, óese na altura celestial cantar. É a túa vitoria!, e no caos profundo caen os teus verdugos para alí penar
Somos un pobo fervoroso, ardente Que de Ti espera celestial favor Sobre este rudo camiñar doente Deixa as flores do teu doce amor
Documentos relacionados co San Pexerto
''Nós Fr. Juan Augustinioni... Prefecto do "Sagrario" Apostólico... Facemos saber a todos e cada un de cantos viren este escrito que Nós, para a maior gloria de Deus Todopoderoso e veneracion dos seus santos, das reliquias extraídas do cemiterio de (S) Calisto por mandado do noso Santísimo Señor o Papa e aprobadas e recoñedidas pola Sagrada Congregación de Indulxencias e reliquias Sagradas, entregamos ao Ilmo. e Rvdimo, Bispo José Antonio Rivadeneira, da casa de Loureiro, na parroquia de San Miguel de Buciños, da Diocese de Lugo, Auditor da Sagrada Rota Romana, elixido bispo de Valladolid, o Sagrado Corpo de San Pexerto Mártir, cun vaso de sangue e unha lápida así escrita: XP PEGERTUS, achada no susodito cemiterio o 25 de xaneiro de 1823. O cal (corpo) nobremente revestido ao estilo dos antigos romanos, depositamos reverentemente nunha urna de madeira dourada, protexida por diante con dobre cristal, ben pechada e asinada co noso pequeno selo. E concedemos, con poder de El Señor, aos que corresponde (=D. José Antonio Rivadeneira), a facultade de conservar na súa casa, o predito Sagrado Corpo, ou doalo a outros, ou expoñelo á pública veneración en calquera Igrexa, Oratorio ou Capela, mais sen Oficio nin Misa... Dado en Roma o día 29 do mes de novembro do ano 1830... Dito Sagrado Corpo entregado por Nós (a D. José Antonio Rivadeneira) el mesmo o doou, na nosa presenza, á xa citada Igrexa de San Miguel de Buciños. E nós ratificamos dita doazón. En Roma, data ut supra. Fr. Joann Episp. Porphyr. Nicolaus Manzia ProSec. rius.''
''Na Igrexa Parroquial de San Miguel de Buciños da diocese de Lugo gárdanse as reliquias de San Pexerto Mártir (extraídas) do Cemiterio de Calisto, e para que a súa memoria se celebre alí todos os anos, ao Noso Santísimo Señor Gregorio XVI, Sumo Pontífice, con humildísimas e devotas preces, suplicou o Prelado Don José Antonio Rivadeneira, Bispo de Valladolid, quen doou (a esta Igrexa) o Corpo do Santo Mártir, que en canto sexa posible poida celebrar Misa Solemne do Común dun mártir o día sinalado dunha vez para sempre polo Ordinario, e que en diante nunca se poida cambiar a non ser que caese en domingo. A Súa Santidade, oída a miña relación, o infrascrito Secretario da Sagrada Congregación de Ritos, e desexando satisfacer os piadosos desexos do Suplicante, benignamente accede á graza solicitada de conformidade co pedido, mentres non concorra unha (festa) dobre de primeira clase e, tendo en conta, porén, todas as normas contrarias. Día 5 de marzo de 1831. C.N. Epus Presnet: Card: lis Pederini Pref:us. J.G. Patavi S.R.C. Secretarius.''
''Excmo. Sr. O Bispo de Valladolid con toda veneración pon nas mans de V.E. a Auténtica do Sagrado Corpo do Glorioso San Pexerto Mártir, e igualmente un Rescrito da S.S. Gregorio XVI no que somete á V.E. por unha vez o sinalamento do día fixo para a perpetua festividade anual na parroquia de San Miguel de Buciños, con que dito sinalamento non sexa Domínica fixa, nin ocorra dobre de 1ª clase, en cuxo día se celebra Misa solemne de común dun mártir, e rendidamente a V.E. Suplica se sirva sinalar o nove do mes de setembro, engadindo as máis grazas convenientes á edificación e proveito dos fieis, e mandando que se lle devolva ao mesmo Bispo de Valladolid a referida Auténtica e Rescrito para entregarllo ao Cura Párroco da Parroquia de Buciños, en que recibirá favor. Exmo. Sr. José Bispo de Valladolid.''
''Lugo, 5 de xaneiro de 1832. Sinalamos o día nove de setembro de cada ano, en conformidade ao Rescrito de S. Ad., que con "auténtica" se volva ao Ilmo. Sr. Bispo de Valladolid, e concedemos corenta días de indulxencia aos que en dito día orasen de calquera xeito diante do Sagrado Corpo de San Pexerto pedindo polas necesidades da Igrexa, e en calquera tempo en que igualmente rezasen, diante del, un Nosopai, Avemaría e Gloria Patri, outros corenta días. Fr.. Hipólito Bispo de Lugo. Por Orde de S. Excia. Ilma. José Mª Sevilla.''
Santa Minia, San Campio, San Pexerto e Santa Plácida
Santa Minia, San Campio e San Pexerto son os tres santos populares paleocristiáns cuxas reliquias, procedentes das catacumbas romanas de San Calisto, se conservan en Galicia desde a última parte do século XVIII, polo que os santuarios e devoción por eles son relativamente modernos.
San Campio e san Pexerto eran moi indicados para a protección dos mozos que ían facer o servizo militar por suporse que foran soldados romanos. Nos tres casos coincide que coas reliquias veu de Roma a lápida encontrada na tumba e un vaso co suposto sangue do mártir, que pode ser o vaso de perfumes que se poñía nas tumbas romanas.
A eles únse Santa Plácida de Rubiáns, traída un pouco máis tarde do cemiterio romano de San Ciríaco tamén co suposto vaso de sangue.
José Benito Abraira
José Benito Abraira Feijóo, nado en Meira o 31 de xullo de 1904 e finado en Buenos Aires o 6 de setembro de 1997, foi un galeguista da Arxentina.