cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gastroenterite rotavírica
A gastroenterite rotavírica é unha doenza doada de curar, pero en todo o mundo preto de 500 000 nenos menores de cinco anos aínda morren por mor da súa infección cada ano e case dous millóns máis resultan gravemente afectados. Nos Estados Unidos, antes do comezo do programa de vacinación contra a gastroenterite rotavírica, dábanse preto de 2,7 millóns de casos severos de gastroenterite, con 60 000 hospitalizacións e uns 37 mortos cada ano. Téñense feito diferentes campañas públicas para combater a gastroenterite rotavírica coa prestación de terapias de rehidratación oral dos nenos infectados e a vacinación para previr a doenza.
Manuel Pavón
Manuel Pavón Castro, coñecido como Lolo Pavón, nado en Santa Fe (Granada) o 27 de febreiro de 1984, é un futbolista profesional español que actualmente xoga no Fuenlabrada.
Traxectoria
Iniciouse futbolisticamente no equipo da súa localidade natal, Santa Fe, para pasar posteriormente ás categorías inferiores do Granada CF, Abandonou o club en idade xuvenil para xogar na División de Honra da categoría co CD Logroñés, logo co Real Madrid e, finalmente, no Club Deportivo Numancia. A tempada 2005-06 xogou na Terceira División co filial soriano.
Durante o mercado de inverno da tempada 2006-07 o club soriano cedeuno ao Granada CF, en Segunda B, até final de tempada. Pavón, con todo, non tivo sorte no seu regreso ao club granadino e dispuxo de poucos minutos de xogo.
Na tempada 2007-08 regresou ao CD Numancia para formar parte do primeiro equipo. Esa campaña foi un dos habituais nas aliñacións do club que logrou o campionato de Segunda División e o consecuente ascenso a Primeira. O 26 de outubro de 2008 debutou na máxima categoría, ante o Racing de Santander, en Los Pajaritos.
Tralo descenso dos numantinos ao ano seguinte á división de Prata, Pavón continuaría xogando no equipo soriano até a tempada 2011-12. Tras finalizar o seu contrato co equipo castelán, viaxa a Lugo para adestrar co equipo de Quique Setién a proba, anunciando que finalmente asinará co equipo albivermello para continuar a xogar na Segunda División.
Plásticos Ferro
Historia
Ferroplast foi creada en Muras (Lugo) na década de 1960 por José Ferro Rodeiro. O seu fundador era propietario da marca Flan Chino Mandarín. José Ferro mercou unha pequena central hidroeléctrica na que se comezou a utilizar plástico para fabricar culleres e bonecos deste produto de sobremesa. Co tempo o negocio foi medrando facendo tubos e accesorios de PVC para a construción. En 1980, morreu o fundador da empresa e os herdeiros pasaron a chamala Plásticos Ferro SL.
En 2003 mercou Tuyper por 64 millóns de euros, pasando a ser a primeira empresa do sector en España.
Ferroplast xurdiu nun concello pequeno, afastado dos centros económicos e industriais. A empresa soubo combinar a fabricación de produtos de alto valor engadido que facía menos importante os custos de transporte no prezo do produto cunha enerxía barata. Ademais, conta coa súa propia planta hidroeléctrica, o que lle permite ser competitiva no mercado.
Concello de Teis
Teis foi un antigo concello de Galicia que funcionou como unidade administrativa entre 1821 e 1823 e novamente entre 1936 e 1937.
Xeografía
Comprendía a parroquia de Teis.
Primeira etapa
No Repartimento xeral de 1821 figuran os concellos de Vigo, Teis, Cabral, Lavadores, Bouzas e Valadares. O concello de Teis desapareceu en 1823 e pasou a Vigo. En 1849 Teis separouse de Vigo e integrouse no concello de Lavadores.
Segunda etapa
O concello de Teis creouse en 1936 ao independizarse do concello de Lavadores. O proceso iniciouse en maio de 1935 coa solicitude de escisión polo abandono no que se encontraba, pois sendo a parroquia que máis aportaba economicamente, as inversións que o concello de Lavadores realizaba eran escasas. O alcalde de Lavadores, veciño de Teis, deu o visto e prace para a separación, e a Deputación de Pontevedra concedeu a independencia en outubro.
O 7 de xaneiro de 1936 constituíuse a primeira corporación, foi elixido alcalde Manuel Martínez Ramos e José Martínez Covelo primeiro tenente de alcalde. Esta corporación puxo en marcha a construción do mercado, a dotación de saneamento e a creación de grupos escolares. Manuel Martínez dimitiu en febreiro de 1936 e o 28 dese mes tomou posesión a Comisión xestora nomeada polo gobernador civil, que elixiu alcalde a Julio Quirós Estévez. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, a principios de setembro, o gobernador civil nomeou unha comisión xestora que presidiu Honorato Fernández Míguez. En febreiro de 1937 o Goberno anulou o proceso de independencia por un defecto de forma, pois a escisión non fora comunicada ao Goberno Civil.
Helen Farquhar
Helen Laura Farquhar, nada en Brackley (Northamptonshire) en 1859 e finada en Londres o 3 de xaneiro de 1953, foi unha numismática e historiadora británica, membro fundador da Sociedade Numismática Británica en 1903, da que chegou a ser vicepresidenta.
Traxectoria
Farquhar criouse no barrio londiniense de Chelsea xunto cos seus pais, Harvie Morton Farquhar e Louisa Harriet Ridley-Colbourne. O pai, descendente de familia nobre, era o xerente da compañía Messrs Herries, Farquhar & Co, posteriormente absorvida por Lloyds Bank.
Farquhar foi unha intelectual moi prolífica e o seu arquivo está hoxe conservado nos Arquivos Nacionais do Reino Unido, na Welllcome Collection, de Londres, e no Museo Británico.
Ao longo da súa vida foi tamén compondo unha importante colección de moedas, medallas e insignias, principalmente do período dos Estuardo, que lle foron doadas antes do seu falecemento ao Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico.
Publicacións
A totalidade dos artigos numismáticos elaborados por H. L. Farquhar foron publicados no British Numismatic Journal (BNJ), órgano da Sociedade Numismática Británica, e en The Numismatic Chronicle (THC), da Real Sociedade Numismática de Londres.
Tag (filme)
Tag (リアル鬼ごっこ) é un filme xaponés de suspense, acción e terror dirixido por Sion Sono e baseado na novela Riaru Onigokko de Yusuke Yamada. Foi estreado no Xapón o 11 de xullo de 2015.
Julio Quirós Estévez
Julio Quirós Estévez, nado en Vigo e finado en 1991, foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Mestre albanel. Logo da dimisión de Manuel Martínez Ramos, foi designado membro da Comisión xestora do concello de Teis polo gobernador civil o 27 de febreiro de 1936, e ao día seguinte tomou posesión e foi elixido alcalde de Teis. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en outubro xunto co primeiro tenente alcalde Manuel Andrade Moreria e a súa muller María Luisa Gómez. Estivo preso en San Simón. Xulgado en Vigo por auxilio á rebelión, a súa causa foi sobresida provisionalmente. Despois emigrou a Arxentina. Regresou en dúas ocasións a Galicia.
ʻEua
miniatura|Bosque tropical en 'Eua
´Eua é unha illa de Tonga, a illa irmá de Tongatapu situada a 18 km ao sueste.
A diferenza das outras illas de Tonga, 'Eua é unha illa volcánica montañosa que se eleva na parte oriental a 383 m. Ten 19 km de longo e 7,5 km de ancho, cunha superficie total de 87,44 km². É unha das illas máis antigas do Pacífico producindo unha terra rica para a agricultura e un bosque tropical con especies endémicas.
Xeograficamente é do grupo de Tongatapu. Administrativamente forma unha división con dous distritos: 'Eua Proper e 'Eua Fo'ou.
A poboación total no censo de 1996 era de 4 934 habitantes. As vilas de 'Eua teñen unha poboación de diferentes orixes: Houma, 'Ohonua (a capital), Tufuvai e Pangai son orixinarios de 'Eua; as nove vilas do distrito de 'Eua Fo'ou foron fundadas por emigrantes de Niuafo'ou cando o volcán entrou en erupción en 1946; Ha'atu'a e Kolomaile son de poboación emigrada de 'Ata que escapaba dos negreiros peruanos do século XIX; 'Ahau é de població emigrada de Tongapatu e Ha'apai.
Unha lenda explica que Sinilau levou a Hina de Samoa a Tongatapu. Un polbo raptouna e Sinilau viu como as dúas cabezas ían flotando cara á a illa veciña. O nome ´e ua significa os dous.
'Eua foi descuberta en 1643, polo holandés Abel Tasman que a bautizou como Middelburg Eylandt como a cidade de Middelburgo nos Países Baixos.
esquerda|250px|Mapa de 'Eua
Dennis Schröder
Dennis Schröder, nado o 15 de setembro de 1993 en Braunschweig, Baixa Saxonia, é un xogador alemán de baloncesto profesional que xoga nos Lakers da National Basketball Association (NBA).
Alemaña
Na tempada 2011-12, a súa segunda tempada profesional, xogou 30 partidos co Phantoms Braunschweig, acadando 2.3 puntos, 0.7 asistencias e 0.8 rebotes en 8 minutos por partido.
Na tempada 2012-13 xogou 32 partidos co Phantoms Braunschweig, e fixo 12.0 puntos, 3.2 asistencias e 2.5 rebotes en 25 minutos por encontro. Foi elixido xogador con maior progresión da liga, e mellor xogador novo de Alemaña.
NBA
O 27 de xuño de 2013, Schröder foi elixido na 17ª posición do Draft da NBA de 2013 polos Atlanta Hawks. O 4 de decembro de 2013, foi asignado ós Bakersfield Jam da NBA D-League. Foi chamado de volta polos Hawks o 16 de decembro de 2013.
O 25 de xullo de 2018, Schröder foi traspasado ós Oklahoma City Thunder nun traspaso entre tres equipos que incluía tamén ós Hawks e ós Philadelphia 76ers. Debutou cos Thunder ó 16 de outubro de 2018, facendo 21 puntos, 9 rebotes e 6 asistencias na derrota por 100-108 contra os Golden State Warriors.
O 18 de novembro de 2020, Schröder foi traspasado ós Los Angeles Lakers a cambio de Danny Green e os dereitos do Draft de Jaden McDaniels.
O 13 de agosto de 2021, Schröder asinou cos Boston Celtics un contrato dun ano.
Angol
Angol (do mapudungun: Subir a gatas) é unha cidade e comuna de Chile, capital da Provincia de Malleco na Rexión de Araucanía. O seu principal acceso esta en Huequén (localidade de entrada). Está situada ao pé da cordilleira de Nahuelbuta e é atravesada polo río Vergara. Sitúase a 569 quilómetros ao sur de Santiago.
Os Confíns
En 1553 Don Jaime Antonio Morales Bustos fundou a cidade de Os Confíns de Angol, sendo abandonada polo Tello, tres meses máis tarde o 26 de decembro de 1553, logo da Batalla de Tucapel, na cal o conquistador español Pedro de Valdivia perdeu a vida fronte ao exército mapuche. No ano 1560, a cidade foi refundada e trasladada ao norte polo Gobernador García Furtado de Mendoza co nome de San Andrés dos Infantes, pero foi atacada e destruída no ano 1600 polos mapuche. No ano 1611 foi trasladada un pouco máis ao sur co nome de San Luís de Angol, pero non prosperou. No ano 1637 o Gobernador Francisco Laso de la Vega, a refundouna co nome de San Francisco de la Vega de Angol, pero no ano 1641, foi abandonada definitivamente como parte dos acordos logrados no Parlamento de Quilín.
Fundación
A actual cidade de Angol, foi fundada definitivamente por Cornelio Saavedra Rodriguez, o 7 de decembro de 1862, sendo a sede da Subdelegación 7ª, Angol do Departamento de nacemento, pertencente á antiga Provincia de Arauco.
En 1869, créase o Departamento de Angol, a partir da 7ª subdelegación do Departamento de nacemento. En 1875, a antiga Provincia de Arauco, divídese en tres: a nova Provincia de Arauco, a Provincia de Biobío e o Territorio de Colonización de Angol.
En 1891, coa lei de Comuna Autonóma e o Decreto de Creación de Municipalidades, no Departamento de Angol, créase a Municipalidade dos Salgueiros, que administra as subdeelgaciones 7ª, 8ª e 9ª do Departamento de Angol. A Municipalidade de Angol, administra as subdelegacións 1ª, 2ª, 3ª, 4ª, 5ª e 6ª do departamento.
En 1928, debido aos DFL 8582 e 8583 do 30 de decembro de 1927, a provincia de Malleco divídese entre as provincias de Biobío e Cautín. Así, o novo Departamento de Angol pasa a integrar a nova provincia de Biobío, con capital en Los Ángeles. Posteriormente, créase a provincia de Malleco, con capital Angol.
No ano 1949 un sismo denominado Terremoto de Angol foi rexistrado o 19 de abril dese ano ás 00:48 horas (hora local). Tivo unha magnitude de 7,3 graos na escala de Richter e X graos na escala de Mercalli. Foi apreciado entre Talca e Osorno, as maiores cidades afectadas foron Angol, Temuco e Los Ángeles. Morreron 35 persoas, houbo 155 feridos e 2.065 damnificados.
Na década de 1970, se regionaliza o país, suprímense os departamentos, e as provincias de Malleco e Cautín, conforman a Rexión de Araucanía, con capital rexional e da provincia de Cautín Temuco e como capital da provincia de Malleco Angol. miniatura|300px|Terremoto Chile 2010, Angol.
Terremoto de 2010
O 27 de febreiro de 2010 un forte sismo ocorrido ás 03:34:17 hora local (UTC-3), que alcanzou unha magnitude de 8,3 M W de acordo ao Servizo Sismológico de Chile e de 8,8 M W segundo o Servizo Xeolóxico dos Estados Unidos cun posterior Tsunami que afectou a gran parte do país. Angol foi a comuna máis afectada da Rexión de Araucanía, o sismo tivo unha intensidade 8.5 M W en Angol, xa que a maioría dos seus locais comerciais, como tamén o hospital da cidade, foron totalmente esnaquizados do mesmo xeito que a ponte principal de Angol, que se levantou uns centímetros produto do terremoto e máis de 600 vivendas resultaron danadas, 400 das cales recibiron orde de demolición. A Igrexa Inmaculada Concepción, situada fronte á Praza de Armas, sufriu danos estruturais do mesmo xeito que outros edificios patrimoniais da comuna, con todo realizáronse esforzos para a súa restauración.
A poboación mantívose sen auga e luz por dous días, abastecéndose só con auga de ríos e pozos para a comida e outras necesidades, os pacientes do hospital foron trasladados ao recentemente inaugurado Cesfam Pedra da Aguia, hospital de campaña entregado polo exército de E.E.Ou.Ou e a outras cidades. Actualmente os mozos de Angol atópanse no Voluntariado organizado pola OMJ (Oficina Municipal da Mocidade) para entregar comida, roupa etc. ás persoas máis afectadas de Angol. Até o día de hoxe aínda hai danos producidos polo terremoto do 27 de febreiro do 2010. Entre os cales están rúas partidas, edificios locais, vivendas derrubadas que non tiveron ningunha solución por parte das autoridades de Angol.
Administración
Angol pertence ao Distrito Electoral nº 48 e á 14ª Circunscrición Senatorial (Araucanía Norte).
É representada na Cámara de Deputados do Congreso Nacional polos deputados Mario Venegas Cárdenas, do PDC e Gonzalo Areas Hödar UDI. Á súa vez, é representada no Senado polos senadores Jaime Quintana do PPD e Alberto Espiña de RN.
A Ilustre Municipalidade de Angol é dirixida polo Obdulio Valdebenito (DC), o cal é asesorado polos concelleiros:
Demografía
Segundo os datos colleitados no Censo do Instituto Nacional de Estatísticas, a comuna posúe unha superficie de 1.194 km2 e unha poboación de 48.996 habitantes, dos cales son 25.226 mulleres e 23.770 homes.
Angol acolle ao 5,63% da poboación total da rexión. Un 10,60% (5.195 habitantes) corresponde a poboación rural e un 89,40% (43.801 habitantes) a poboación urbana, cabe destacar a presenza árabe e italiana na cidade. right|300px|miniatura|Os Vermellos Leóns de Malleco.
Deportes
A cidade de Angol conta co Club de Deportes Malleco Unido coñecidos popularmente como "Los Rojos Leones de Nahuelbuta". Foi fundado o 25 de marzo de 1974 e xoga na Segunda División Profesional de Chile. En 1985 consegue a súa única estrela ao obter o título de Campión do Campionato de Apertura da Segunda División do Fútbol Chileno. En 2009, tras non clasificar para a Terceira División, volve á súa asociación de orixe tras 35 anos, pero o Club decide entrar en receso.
Tindersticks
Tindersticks é unha banda de rock alternativo inglesa formada en Nottingham en 1991. O grupo publicou seis álbums de estudio antes de que o vocalista Stuart A. Staples iniciase unha carreira en solitario. A banda reuniuse brevemente en 2006 e de xeito máis permanente o ano seguinte. Ademais dos seus doce álbums de estudio Tindersticks ten gravadas cinco bandas sonoras de películas da directora francesa Claire Denis.
Angol
Medios de comunicación
Diario Renacer de Malleco: Creado na década de 1970, comezou sendo de moi baixa calidade de impresión, ata que foi adquirido no 2003 por El Mercurio. O 20 de xaneiro de 2009, despediuse -sen previo aviso - a todos os empregados que traballaban no diario, anunciando que o diario cesaría as súas funcións o día seguinte. O mércores 21 de xaneiro do 2009, publicouse o último exemplar do diario.
Radioemisoras
* FM
Red Riding
Red Riding é unha serie de televisión británica, adaptación das novelas de David Peace Red Riding Quartet. Publicadas entre 1999 e 2002, o cuarteto de novelas son Nineteen Seventy-Four (1999), Nineteen Seventy-Seven (2000), Nineteen Eighty (2001) e Nineteen Eighty-Three (2002). Como pano de fondo dos asasinatos en serie, inclúese na trama o caso do Yorkshire Ripper, e das múltiples capas da corrupción policial. Contan con varios personaxes recorrentes nos catro libros.
1974
Primeira parte da miniserie británica estreada o 5 de marzo do 2009. Protagonizada por Sean Bean e Andrew Garfield. A trama está focalizada nunha serie de asasinatos sen resolver de nenas pequenas. Está ambientada no ano do título. A historia segue a Eddie Dunford (Andrew Garfield), un xove xornalista do Yorkshire Post que tenta atopar información sobre os casos das nenas mortas.
1980
Segunda parte da miniserie británica estreada o 12 de marzo do 2009. O tema deste episodio é a investigación dos asasinatos do Yorkshire Ripper. Protagonizada por Paddy Considine como Peter Hunter, un oficial de policía contratado para avaliar a investigación dos asasinatos do Destripador. O resto do elenco son David Morrissey como Maurice Jobson, Jim Carter como Harold Angus e Maxine Peake como Helen Marshall.
1983
Terceira e última parte da miniserie británica estreada o 19 de marzo de 2009. Este episodio describe unha especie de redención dos tres personaxes principais. Deste xeito, ponse de manifesto e implica a tódolos puntos da trama oculta importantes nos últimos dous episodios, e é por esta razón que os flashbacks son moito máis frecuentes aquí que na segunda parte. Tamén bota luz sobre a figura do reverendo Martin Laws de Fitzwilliam (Peter Mullan), que aparecera durante toda a serie. Os acontecementos desta parte comenzan coa desaparición da cuarta nena.
Pedra das Ferraduras
280px|miniatura|Círculos concéntricos na Pedra das Ferraduras
A Pedra das Ferraduras é un complexo conxunto de petróglifos ao ar libre, nos que atopamos gravuras datadas no calcolítico e os inicios da Idade de Bronce, arredor do 2.000 a.C., situada no concello de Cerdedo-Cotobade.
Situación
A pedra sobre a que se realizaron os gravados sitúase na ladeira dun monte, no lugar de Fentáns, parroquia de San Xurxo de Sacos, concello de Cerdedo-Cotobade. Atópase na zona de Galicia, e unha das áreas do mundo, de maior concentración de representacións deste tipo, no val do río Lérez, desde onde semella terse estendido este fenómeno cultural, a través sempre dos vales dos ríos.
Descrición
A pedra é de regulares dimensións. A rocha é de gran tamaño e presenta forma alombada concentrándose as numerosas insculturas na parte superior, plana, e a cara orientada cara ao sur, de forte pendente.
Na cara sur represéntanse sete figuras zoomórficas (un deles con gran cornamenta), tres deseños idoliformes (probablemente ídolos cilindro) e cinco figuras antropomórficas moi simples que, posiblemente armados, rodean os animais. A figura antropomorfa no centro da parte superior e central empuña na man dereita unha enorme espada moi desproporcionada en relación á figura humana, e sostén co outro brazo un escudo circular, entendéndose como unha posible representación xerárquica. Xunto a espada represéntase un puñal de menor tamaño.
Varios dos animais presentan dardos ou frechas cravadas no seu lombo, polo que nesta parte sur poderíamos estar a contemplar a representación dunha escena de caza.
Pese a dificultade dunha datación segura para este tipo de elementos, as representacións de ídolos cilíndricos póñense en relación coas pezas chamadas ídolos cilíndricos que teñen aparecido nalgúns megálitos de cronoloxía máis avanzada.
Trátase dun conxunto rupestre que presenta boa cantidade de recursos artísticos e de cuxa utilización só existen diversas teorías relacionadas coa relixión, ritos iniciáticos, marca delimitadora dun territorio... de moi difícil demostración.
Eleccións municipais nas Neves
Corporacións
Corporacións democráticas nas Neves dende a aprobación da Constitución de 1978. miniatura|[[Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia|Casa do concello das Neves]]
Lingua lituana
O lituano (lietuvių kalba) é unha lingua báltica con 4 millóns de falantes e a lingua oficial de Lituania.
Historia
miniatura|Primeiro libro en lituano Catecismo de [[Martynas Mažvydas, 1547.]]
O texto máis antigo existente é unha tradución de himnos de entre 1503 e 1525. Publicáronse libros a partir de 1547, mais o nivel de alfabetización dos lituanos foi moi baixo até o século XVIII e non había moitos títulos. En 1864, após o Erguemento de Xaneiro, Mikhail Muravyov, Gobernador Xeral Ruso de Lituania, prohibiu a utilización do lituano na educación e na imprenta e mesmo prohibiu a utilización do alfabeto latino. Algúns libros continuaron a ser imprimidos en Prusia Oriental e os Estados Unidos. Introducidos no país por traficantes de libros, contribuíron a soster o sentimento nacionalista até que se levantou a prohibición en 1904. Jonas Jablonskis (1860-1930) contribuíu moito á formación do padrón lingüístico lituano. As convñencións do lituano escrito foran evolucionando durante o século XIX, mais Jablonskis, na introdución á súa Lietuviškos kalbos gramatika foi o primeiro en formular e expor os principios esenciais, baseados no dialecto alto-lituano occidental. O lituano foi a lingua oficial de Lituania desde 1918. Durante a ocupación soviética utilizouse oficialmente xunto co ruso, a cal, ao ser a lingua oficial da Unión Soviética, tiña primacía sobre o lituano.
Clasificación
O lituano é unha das dúas linguas bálticas existentes, xunto co letonio. No século XIX desapareceu o prusiano antigo.
Acipenserinos
A dos acipenserinos (Acipenserinae) é unha das dúas subfamilias en que se divide a familia dos acipenséridos, a que comprende máis especies da orde dos acipenseriformes.
Inclúe 19 especies recoñecidas repartidas en dous xéneros, Acipenser e Huso, que son os máis grandes peixes de auga doce: o exemplar máis grande coñecido até hoxe, foi un esturión beluga (Huso huso), que medía 8,5 m de longo, pesaba 13 kg e, con toda probabilidade, xa pasara o século de vida.
Esta subfamilia, cuxos representantes apareceron na Terra hai uns 200 millóns de anos, comprende formas migratorias do hemisferio norte, con moitas características especiais.
Descrición
O tronco, sen escamas, presenta cinco series lonxitudinais de escudos óseos (que nas distintas especies difiren en forma, tamaño e número), incluíndo, nalgunhas formas, pequenos gránulos así mesmo óseos. Nos xuvenís, os escudos están menos desenvolvidos e máis extensamente espazados, cunha forte carena que se prolonga nunha espiña.
A boca, rodeada por grandes labios, é protráctil, formando unha probóscide. Só nos exemplares moi novos das especies do xénero Acipenser cando aínda teñen o saco vitelino, a boca está armada de pequenos e débiles dentes; todos os adultos son desdentados. Na parte inferior do fociño están implantantadas catro barbelas, que difiren de especie a especie en forma e posición.
Manuel Blanco Pascual
Manuel Blanco Pascual, nado en Lleida o 3 de agosto de 1900 e finado en xullo de 1940, foi un fotógrafo e político galego.
Traxectoria
Trasladouse a Galicia para cumprir o servizo militar na Coruña, onde exerceu a súa profesión de fotógrafo. Viaxou a Cuba, onde foi administrador de Terra Gallega e posteriormente a Barcelona. En 1927 instalouse no Barco de Valdeorras, montou estudio de fotografía no barrio de San Roque e Rubiá. Durante a República militou no grupo troskista Oposición Comunista de España dirixido por Andreu Nin. Despois da creación do POUM comezou o seu achegamento ao PCE, converténdose en secretario do radio comunista do Barco. En marzo de 1936 foi nomeado concelleiro e elixido primeiro tenente de alcalde. Ás poucas semanas o alcalde Eulogio Gavela Vega renunciou e Manuel Blanco substituíuno ata principios de xuño cando foi nomeado alcalde Abdón Blanco García. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte canda Manuel Martínez Blanco. Xulgado en Ourense por rebelión militar, foi declarado en rebeldía. Fuxiu cara Cabreira e posteriormente a Asturias, onde permaneceu baixo control gobernamental até outubro de 1937. Cando tamén Asturias caeu, volveu cruzar cara terras cabreiresas, pasando a formar parte dos grupos fuxidos que permanecían na zona, dirixidos por Manuel Girón Bazán e Manuel Álvarez Arias, alias O Bailarín.
O 6 de xullo de 1940 un continxente de regulares e falanxistas rodeou a casa da Lomba onde se ocultaba xunto cos asturianos Arcadio Ríos e Valentín García e o cabreirés Domingo Valle Cañal. Iniciado o combate os asturianos puideron saír do cerco xunto a Laura Blanco Rodríguez, a dona da casa, e o seu fillo Manuel Jesús López Blanco. Domingo Valle foi apresado con vida e morreu a consecuencia das feridas do combate no traxecto ata Ponte de Domingos Flórez. Manuel Blanco, gravemente ferido, conseguiu saír do cerco, pero foi detido posteriormente, torturado e finalmente asasinado.
Foi fusilado polo exército franquista en xullo de 1940 nos arredores da aldea de Lomba, na Cabreira leonesa, e enterrado nunha fosa común; os seus restos foron localizados por técnicos e voluntarios da Asociación por la Recuperación de la Memoria Histórica e exhumados o 4 de xullo de 2009. Posteriormente foi enterrado nun acto do Concello do Barco, o 27 de marzo de 2010, no cemiterio civil da vila.
Lingua lituana
Situación oficial
O lituano é a lingua oficial de Lituania.
Dialectos
O lituano ten dous dialectos principais: aukštaitiano (Aukštaičių, lituano das terras altas) e samogitiano (samogitiano, Žemaičių/Žemaitiu, lituano das terras baixas).
Acipenserinos
Descrición
Xeralmente, o corpo ten unha coloración verde oliva, gris o apardazada polas partes superiores, e abrancazada ou amarelada na rexión ventral, por debaixo dos escudos dos flancos.
Lingua lituana
Dialectos
A norma padrón baséase no aukštaitiano occidental. Os dous dialectos no son completamente intelixíbeis entre si.
Acipenserinos
Taxonomía
Segundo o ITIS, a subfamilia comprende dous xéneros, cun total de 23 especies: miniatura|250px|[[Acipenser brevirostrum.]] miniatura|250px|[[Acipenser fulvescens.]] miniatura|250px|[[Acipenser oxyrinchus.]] miniatura|250px|[[Acipenser sturio.]] miniatura|250px|[[Huso huso.]]
Lingua lituana
Vogais
O lituano conta con doce vogais escritas. Ademais das letras latinas utilízase o acento ogonek (coñecido como "caudata") para indicar vogais longas, reliquia histórica de cando estas vogais estaban izadas (como as vogais ogonek no polonés contemporáneo), e antes aínda, de cando precedían un son 'n'.
Consoantes
O lituano utiliza 20 caracteres consonánticos tomados do alfabeto latino. Ademais, o dígrafo "Ch" representa unha velar fricativa (/x/); a pronuncia dos demais dígrafos pódese deducir dos seus compoñentes.
Cada consoante, excepto //, ten dúas formas: palatalizada e non palatalizada (/bʲ/}}] - //,// - //, // - // etc.).
As consoantes e as súas versións palatalizadas só se atopan en empréstimos.
Vogais
O sistema vocálico lituano pódese organizar de dous xeitos. O esquema tradicional distingue entre vogais longas e curtas e ten seis vogais longas e cinco curtas:
Porén, tamén se ten proposto distinguilas entre tensas e laxas, co que quedaría o seguinte (como terminoloxía mantense a anterior):
Gramática
O lituano é unha lingua moi flexiva, na que as relacións entre as partes da oración e as súas funcións na oración se expresan mediante numerosas flexións.
Existen dous xéneros gramaticais, feminino e masculino. Algunhas formas, especialmente adxectivos atributivos, derivan dun xénero neutro histórico.
O acento léxico é libre e móbil e caracterízase tamén polo acento tonal.
Os substantivos e outras palabras declinábeis teñen cinco casos: nominativo, xenitivo, dativo, acusativo, instrumental, locativo e vocativo. En textos antigos úsanse tres variedades adicionais do locativo: ilativo, adesivo e alativo. Os máis comúns son o ilativo, aínda en uso, especialmente na fala, e o alativo, que sobrevive na lingua padrón en certos usos idiomáticos. O adesivo está practicamente desaparecido.
A efectos prácticos, estas declinacións permiten unha maior liberdade de palabras. "Ven un coche" pódese dicir "atvažiuoja automobilis" ou "automobilis atvažiuoja".
A primeira gramática prescriptiva do lituano foi escrita en latín por Daniel Klein e publicada en Königsberg en 1653. O primeiro Compendio de lingua lituana publicouno en 1856/57 August Schleicher, profesor da Universidade de Praga.
Os dous libros fundamentais acerca da gramática lituana hoxe en día son Introdución a lituano moderno, en inglés, de Leonardas Dambriūnas, Antanas Klimas e William R. Schmalstieg e A gramática da lingua lituana, en ruso, de Vytautas Ambrazas.
Empréstimo léxicos
O vocabulario básico do lituano non conta con moitos empréstimos. Algunhas palabras, coñecidas como senieji skoliniai ("empréstimos vellos") proveñen dos veciños próximos (eslavos e xermanos). Normalmente, cando os eslavos ou os xermanos introducían un concepto ou obxecto novo, os lituanos utilizaban a mesma palabra para ese concepto ou obxecto cos axustes mínimos para adaptala ao sistema fonolóxico. Son palabras como stiklas ("cristal", do eslavo steklo), muilas ("xabrón", do eslavo mylo), gatvė ("rúa", do xermánico gatwo") ou spinta (moble para gardar cousas, lacena, armario, andel etc., do alemán Spind'').
No século XX incorporáronse basantes internacionalismos, como ekonomija, schema, kosmosas. Outros son híbridos, isto é, unha raiz é internacional e a outra lituana, como šviesoforas ("semáforo", literalmente "porta-luz").
Existe un compromiso entre a aceptación de palabras novas e a invención. No uso científico resulta máis doado simplemente aceptar a palabra en cuestión, axeitando simplemente a pronuncia, o que fai que nos contextos técnicos o 70% do vocabulario sexan empréstimos. Para o uso cuotidiano prefírese crear palabras novas.
Vocabulario indo-europeo
Considérase que o lituano é unha das linguas indo-europeas contemporáneas máis conservadoras. Certas palabras son moi semellantes ás correspondentes en sánscrito; por exemplo, sūnus ("fillo") e avis ("ovella") son idénticas e outros pares diferéncianse moi pouco: dūmas e dhumas ("fume"), antras e antaras ("segundo") e vilkas e vrkas ("lobo"). Porén, a morfoloxía verbal lituana mostra moitas innovacións.
Outras coinciden co latín, como os pares seguintes (o primeiro en latín, o segundo en lituano): rota — ratas ("roda"), senex — senis (un "vello"), vir — vyras ("hom3"), anguis — angis ("serpe" en latín, unha especie en lituano), linum — linas ("liño"), aro — ariu ("eu aro"), iungo — jungiu ("eu xungo"), duo — du ("dous"), tres — trys ("tres"), septem — septyni ("sete"), gentes — gentys ("tribos"), mensis — mėnesis ("mes"), dentes — dantys ("dentes"), noctes — naktys ("noites"), sedemus — sėdime ("estou sentado") etc. Nisto coincide con outras linguas indo-europeas.
O lituano mostra numerosas afinidades léxicas e gramaticais coas linguas bálticas e eslavas.
Sistema de escrita
Como moitas das linguas indo-europeas, o lituano emprega unha forma modificada do alfabeto romano. Consta de 32 letras. A orde alfabética ten unha regra sorprendente: "Y" colócase entre "Į" (I ogonek) e "J", xa que "Y" realmente representa un prolongado.
Calcitonina
miniatura|dereita|Calcitonina. A calcitonina é unha hormona peptídica de 32 aminoácidos producida nos humanos principalmente polas células parafoliculares (tamén chamadas células C) da glándula tiroide, e en moitos outros animais no corpo ultimobranquial. Actúa reducindo o calcio (Ca2+) sanguíneo, opoñéndose aos efectos da hormona paratiroide (PTH). A calcitonina está presente en moitos vertebrados e foi atopada en peixes, réptiles, aves, e mamíferos. Pertence á familia das proteínas similares á calcitonina (calcitonina/CGRP/amilina).
Estrutura
A calcitonina é unha hormona polipeptídicoa de 32 aminoácidos, cun peso molecular de 3454,93 daltons. A súa estrutura comprende unha soa hélice alfa. O splicing alternativo do xene que codifica a calcitonina produce un péptido relacionado de 37 aminoácidos, chamado péptido relacionado do xene da calcitonina (CGRP), tipo beta.
As seguintes son as secuencias de aminoácidos das calcitoninas de salmón e humana:
Comparada coa do salmón, a humana ten 16 residuos de aminoácidos diferentes.
Biosíntese e regulación
A calcitonina fórmase pola rotura proteolítica dun prepropéptido máis grande, o cal é o produto do xene CALC1. O xene CALC1 pertence a unha superfamilia de precursores de hormonas proteicas relacionados, entre os que están a amilina (ou polipéptido amiloide dos illotes), o péptido relacionado co xene da calcitonina, e o precursor da adrenomedulina.
A secreción da calcitonina é estimulada por:
Efectos
A hormona participa no metabolismo do calcio (Ca2+) e fósforo. De diversos modos, a calcitonina contrarresta os efectos da hormona paratiroide (PTH).
Máis especificamente, a calcitonina fai diminuír a concentración de Ca2+ no sangue de tres xeitos:
Coas súas accións preservadoras dos ósos, a calcitonina protexe contra a perda de calcio no esqueleto durante os períodos de mobilización do calcio, como a gravidez e, especialmente, a lactación.
Aínda que a calcitonina se opón á PTH nestas accións, non é diferente á PTH no seu efecto sobre a reabsorción de electrólitos nos riles. Concretamente, a calcitonina:
Outros efectos son a prevención da hipercalcemia posprandial (de despois das comidas) resultado da absorción de Ca2+. Tamén, a calcitonina inhibe o consumo de alimentos en ratas e monos, e pode ter un efecto sobre o sistema nervioso central no que regula a alimentación e o apetito.
Receptores
O receptor da calcitonina, atopado nos osteoclastos, e nos riles e zonas do cerebro, é un receptor acoplado á proteína G, que se asocia pola súa subunidade Gs á adenilato ciclase e, por tanto, xera AMP cíclico nas células diana. Pode tamén afectar aos ovarios e aos testículos.
Descubrimento
A calcitonina foi purificada en 1962 por D. H. Copp e B. Cheney. Inicialmente foi considerada unha secreción da glándula paratiroide, pero despois foi identificada como unha secreción das células parafoliculares da glándula tiroide.
Fabricación farmacéutica
A calcitonina que se usa en tratamentos médicos era extraída das glándulas ultimobranquiais (similares ás tiroides) dos peixes, fundamentalmente do salmón. A calcitonina de salmón parécese á humana, pero é máis activa. Actualmente, prodúcese tamén pola tecnoloxía do ADN recombinante ou por síntese de péptidos química. Está demostrado que as propiedades farmacolóxicas dos péptidos sintéticos e recombinantes son cuantitativa e cualitativamente equivalentes.
Aplicacións da calcitonina
A calcitonina de salmón utilízase no tratamento de:
Foi investigada como un posible tratamento da estenose espiñal lumbar.
Ademais, a calcitonina oral podería ter un efecto protector na artrose, xa que actúa directamente sobre os osteoclastos, inhibindo a reabsorción ósea, e directamente sobre os condrocitos, atenuando a degradación da cartilaxe e estimulando a formación de cartilaxe.
Tamén se suxeriu o seu uso no tratamento da manía e o trastorno bipolar.
Diagnóstico
Pode utilizarse a calcitonina con propósitos diagnósticos como un marcador de tumores de cáncer de tiroide medular, no cal poden presentarse altos índices de calcitonina, e niveis elevados desta hormona poden indicar recorrencia do cáncer. Pode utilizarse tamén en biopsias de tecidos sospeitosos (por exemplo, nódulos linfáticos inchados) para establecer se son metástases do cáncer orixinal.
Yohan Blake
Yohan Blake, nado en Saint James (Xamaica) o 26 de decembro de 1989, é un atleta xamaicano de velocidade. Gañou unha medalla de ouro nas remudas de 4×100 metros nos Xogos Olímpicos de 2012 amais de dúas medallas de prata, nos 100 e 200 metros. É coñecido como A Besta ("Beast").
A mellor marca persoal de Blake nos 100 metros é de 9,69 segundos, o que o converte, xunto a Tyson Gay, no home máis rápido do mundo despois de Usain Bolt. A súa mellor marca para os 200 metros (19,26 segundos) é a mellor despois de Bolt. Ten o récord nacional xuvenil nos 100 metros e é o velocista máis novo en romper a barreira dos 10 segundos (aos 19 anos e 196 días).
En 2009, xunto con outros tres velocistas, foi suspendido por tres meses tras dar positivo cunha substancia similar a un estimulante prohibido.
Foi adestrado por Glen Mills. os seus compañeiros de adestramento son Usain Bolt e Daniel Bailey.
Primeiros anos
Chegou a St. Jago High School, unha cidade onde o primeiro deporte era o crícket. Blake era un xogador de birlos, e foi só despois de que o director da escola vise o rápido que correu ao portelo da escola, que lle insistiu en que se dedicase á velocidade.
Júnior
Blake marcou o mellor tempo e estableceu un novo récord júnior nos Xogos CARIFTA celebrados no Turks e Caicos en 2007, onde tamén levou ao seu equipo ao ouro nas remudas 4×100 metros. Nesta ocasión, foi galardoado co Trofeo Austin Sealy ao atleta máis destacado do campionato.
No 2008 cando se lle preguntou a Usain Bolt se había algún velocista que o puidese desafiar, Bolt sinalou o seu compañeiro de adestramento, Blake, dicindo:
Blake gañou a carreira dos 100 metros "B" no 2009 Reebok Grand Prix. As súas fazañas na Golden Gala en xullo representaron unha clara mellora no seu rendemento. Demostrou ser un serio competidor no nivel superior: tomou o terceiro lugar despois de Tyson Gay e Asafa Powell e mellorou a súa marca persoal rompendo a barreira dos 10 segundos cunha marca de 9,96 segundos, converténdose no atleta mais novo en facelo. Mellorou a 9,93 segundos quedando en terceiro lugar tralos seus compañeiros de adestramento, Bolt e Daniel Bailey na reunión de Areva.
Prohibición de drogas
Antes do Campionato do Mundo de 2009, Blake (xunto con Marvin Anderson e Sheri-Ann Brooks) deu positivo no estimulante 4-Metil-2-hexanamina. Unha comisión disciplinar organizada pola Comisión Antidopaxe de Xamaica (JADCO) exonerouno dunha infracción de dopaxe alegando que a droga non estaba na lista da Axencia Mundial Antidopaxe. Pero a JADCO apelou o fallo da súa propia comisión, indicando que o atleta debía ser sancionado posto que o fármaco tiña unha estrutura similar á substancia prohibida tuaminoheptano. O tribunal de apelación decidiu que a sanción era apropiada, e Blake e os outros tres velocistas recibiron unha sanción de tres meses de suspensión.
Bahabón de Esgueva
Bahabón de Esgueva é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 111 habitantes (INE 2012).
Gregorio VIII, papa
Gregorio VIII, nado coma Alberto de Morra en Benevento (Italia) cara a 1100 e finado en Pisa o 17 de decembro de 1187, foi o 173º Papa da Igrexa católica en 1187, referido coma Ensis Laurentii nas profecías de San Malaquías.
Biografía
Foi monxe beneditino e cardeal. O seu breve pontificado iniciouse coa absolución da excomuñón ditada contra Henrique II de Inglaterra pola responsabilidade do asasinato de Thomas Becket. Antes de falecer proclamou, mediante a bula pontificia Audita tremendi, a Terceira Cruzada.
O Casal, Quins, Melón
O Casal é un lugar da parroquia de Quins no concello ourensán de Melón na comarca do Ribeiro.
Placeres Castellanos
Placeres Castellanos Pan, nada en Ponte Caldelas o 11 de xaneiro de 1896 e finada en Vigo o 25 de xuño de 1971, foi unha mestra, enfermeira, xornalista e guerrilleira da Resistencia francesa contra os nazis.
Traxectoria
Filla de solteira de Ramona Castellanos Pan e de Manuel Vidal Boullosa. Casou con Victor Fraiz Villanueva, mestre e sindicalista, co que tivo sete fillos: Milagros, Salustiano, Consuelo, Víctor, Vicente, Ramón e Manuel.
En 1924 foi elixida secretaria do “Comité de Represión e Persecución da Mendicidade e de Protección de Menores”.
Foi a primeira muller militante da Agrupación Socialista de Vigo (1933).
O alzamento de 1936 sorprendeuna en Madrid, onde se desprazara como integrante dunha delegación de “Socorro Rojo Internacional” a fin de asistir a unha asemblea. Ao decretarse a guerra decide axudar coidando da colonia infantil da rúa Os Madrazos e máis tarde da de Carabanchel. Unha vez evacuados a todos os nenos exerceu de enfermeira, primeiro en Tarancón, hospital do “Frente del Jarama”, despois, no Hospital do VI Corpo de Exército instalado preto de Valdelatas, onde foi nomeada responsábel do persoal de enfermeiras.
A súa saúde era precaria, polo que se viu na obriga de marchar a Valencia, alí Placeres publicou algún dos seus escritos de guerra no periódico Nueva Galicia e exerceu como secretaria de Solidaridade Galega Antifeixista. miniatura|300px|Placeres Castellanos, de pé á esquerda, no refuxio de Séte, Francia, en 1939, antes de saír para o campo de internamento. O 18 de marzo de 1939, Placeres, xunto a algo máis de oitenta persoas, saíu do porto de Grau rumbo a Francia nunha embarcación destinada ao transporte de laranxas. O día 30 desembarcaron en Sète (Herault) sendo recibidos pola Cruz Vermella Francesa e acollidos nos pavillóns situados na praia de La Corniche, habilitados para refuxiados.
O 30 de xuño instaláronnos en Ceilhes. Neste campo convivían con emigrados checoslovacos e Placeres rexistrouse no consulado deste país con nome falso de Jakoubkova.
No departamento fronteirizo de Ariège exerceu de novo de enfermeira. Foi alí onde lle pediron que se fixese guerrilleira, Placeres quería axudar, así que finalmente aceptou. Pasou a formar parte da 3ª Brigada de Guerrilleiros da forza de Franc Tireurs de l´Intérieur co número 35.435. Fixo de enlace e transporte de provisións e armas para o maquis.
Cando os alemáns asaltaron o cuartel de Rimont descubriron que en Unjot vivía unha colaboradora da guerrilla, esa era Placeres. Tivo que marchar, e durante un tempo foi acollida por unha familia de españois en Pamiers.
Placeres participou activamente na guerrilla, recrutaba a homes de probado compromiso contra o nacismo e acollía e axudaba a outros. Tamén distribuíu folletos e xornais clandestinos.
Nos últimos días xusto antes da liberación, cun burro fariñoque facía viaxes a Unjot, transportando cargamentos polas noites.
En contacto co PCE e logo da liberación, Placeres participou na conferencia nacional da UNE que tivo lugar en Tolosa en novembro de 1944.
Máis tarde instálase en Marsella, onde realiza traballos como xornalista.
Asistiu a o Congrès International de Femmes como delegada por Marsella, nel coincidiría con activistas de varias nacionalidades: Dolores Ibarruri “A Pasionaria”, a escritora Muriel Draper, a arxentina Ana Rosa de Martínez Guerrero, a chinesa Yen Nan, a exipcia Inji Efflatoun, Roshan Barber ou Charlotte Muret.
1945 supuxo para Placeres un ano excepcional, en Bandol convidárona a unha xuntanza para organizar politicamente aos galegos exiliados. Enrique Líster, Manuel Portela Valladares, Xoán Xosé Plá e ela discutirían sobre unha nova organización que querían pór en acción no exilio francés. De tal xeito que, o 12 de decembro dese ano, convocaríase a xuntanza constitutiva do Bloque Repubricán-Nazonal Galego.
Foi recoñecida nun mural en Vigo en 2021 como pioneira. miniatura|dereita|Representación de Placeres Castellanos como pioneira nun mural da [[Marcha Mundial das Mulleres en Vigo en 2021]]
Little Lion Man
"Little Lion Man" é unha canción e o sinxelo debut do cuarteto londiniense de folk Mumford & Sons, extraído do seu álbum debut, Sigh No More. Publicouse no Reino Unido o 11 de agosto de 2009.
A canción foi candidata para Mellor Canción Rock na quincuaxésima terceira edición dos Premios Grammy, no 2011.
En outubro de 2011, NME colocouna de número 43 na lista das "150 mellores cancións dos últimos 15 anos".
A canción inclúe a verba "fucked" no seu refrán. Nalgunhas versión é substituída por "messed" mentres que noutras é eliminada.
Composición
O cantante Marcus Mumford dixo sobre a canción: "É unha historia moi persoal, así que non a escarvarei moito. Chega con dicir que foi unha situación da miña vida da que non me sinto nin feliz nin orgulloso... e ás veces, cando non dás descrito un sentimento coas palabras, é case máis sinxelo expresalo cunha canción. E logo, cando me preguntas pola canción, éme bastante difícil explicala. É unha adiviña - non queres parecer autoindulxente explicándote a ti mesmo; é sempre incómodo. O cal é tamén estraño, pois non é nunca incómodo cantala. Supoño que a canción debería ser ela mesma e que a xente tire as súas propias interpretacións da letra. Pero para min, persoalmente, é a letra o que escoito unha e outra vez da canción. Doulle unha importancia específica a ela. Non podo escribir as letras a menos que as sinta e teñan sentido, o que, ás veces, é bastante frustrante...”
Eduardo Dieste
Eduardo Dieste Gonçalves, nado en Rocha (Uruguai) o 14 de novembro de 1882 e finado en Santiago de Chile o 2 de setembro de 1954, foi un escritor e diplomático galego de nacionalidade uruguaia, irmán de Rafael Dieste.
Traxectoria
Foi o terceiro fillo, de sete, do galego Eladio Dieste Muriel e a uruguaia Olegaria Gonçalves Silveira, descendente de portugueses establecidos no Brasil. Entre 1888 e 1893 residiu coa súa familia en Pontevedra, e despois establecéronse en Rianxo. Estudou no seminario de Santiago de Compostela pero non chegou a ordenarse. Despois estudou filosofía e letras. Colaborou co seu amigo Alfonso Daniel Rodríguez Castelao en El Barbero Municipal.
En 1911 volveu para o Uruguai para evitar ter que ir á guerra do Rif. Alí foi animador do grupo poético Teseo.
Uxío III, papa
Traxectoria
Naceu en Montemagno, preto de Pisa, no seo dunha familia cristiá, rica e da nobreza italiana. Foi ordenado sacerdote na cidade de Pisa. Segundo os rexistros da época, era intelixente, mais reservado e moi ponderado. En 1135, ingresou na Orde cisterciense. Foi designado polo seus superiores para abrir outro mosteiro da Orde na cidade de Farfa, diocese de Viterbo, de onde foi nomeado abade polo Papa Inocencio II.