cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aceredo (asolagado)
Ponte dos Aguinchos
A ponte dos Aguinchos cruzaba o río Limia desde Aceredo en dirección Buscalque, Quintela, Reloeira, Lantemil ata a Illa (de entrimo estas tres últimas localidades).
Era unha ponte feita de pedra e formigón. Construíse na segunda metade da década de 1940. Esta ponte tiña 8 ollos con arcos de ferradura e piares redondeados por ámbalas partes do río. As varandas eran de formigón. Levantouse ao final do lugar de Aceredo, moi próxima a O Vao e tamén ao confluencia da estrada de Aceredo a Ludeiros e Compostela.
Preto da ponte había unha praia de area branca onde veraneaba boa parte da poboación destas aldeas do val do Limia, a praia dos Aguinchos.
Descoñecese se a ponte se mantén e pé dende que foi asolagada polo encoro de Lindoso, as augas nas súas baixadas pola seca nunca minguaron a esa cota. Tamén foi a ponte que mantivo a liña de enchida na primeira inundación cando se pecharon as portas e as aldeas aínda estaban cheas de xente, ata que foi desaloxado Buscalque e O Vao, tamén parte de Aceredo en xaneiro de 1992.
Ponte sobre o río Mao
Para cruzar o río Mao ao seu paso por Aceredo, preto da desembocadura no río Limia, a estrada N-540 desde a fronteira da Madalena a Ourense, había unha ponte de pedra, feita de bloques de perpiaño, dun só arco de ferradura e con varandas tamén de pedra, ao final da recta, onde a casa do Camiñeiro. Preto estaba o muíño do Perfecto que produciu electricidade para o seu dono algún tempo antes da chegada de luz eléctrica á aldea.
Esta pote está moi preto da nova ponte que se ergueu sobre o río Limia para unir Aceredo con Lantemil.
Descoñécese se a ponte segue en pé ou se esborrallou dende o asolagamento en xaneiro de 1992, dende entón non se volveu acadar esa cota na auga do encoro de Lindoso nos anos de seca.
Etnografía
miniatura|Canastro salvado do asolagamento, no miradoiro do encoro de Lindoso en Aceredo Foi Aceredo terra de millo, onde se ergueron innumerables canastros, contando cunha grande eira á entrada do lugar vindo de Lobios. Había moitos máis canastros en leiras privadas, case todos de dous ou tres cuarteiróns, agás o da igrexa, que pertencía ao abade e tiña cinco cuarteiróns. A maioría dos canastros de Aceredo foron desfeitos e vendidos para innumerables lugares da xeografía española e estranxeira. Na parroquia soamente ficaron tres, un na área de descanso de Aceredo, outro nunha leira privada da nova aldea de Aceredo, e o outro en Ludeiros.
Aceredo tivo muíños no curso do río Caldo e do río Mao, principalmente, tamén na do Limia, onde existiu un gran muíño (coñecido como o muíño do Lalo), que foi a primeira central eléctrica da parroquia. Outro veciño tamén tivo unha produción propia de electricidade para a súa vivenda dende o muíño da súa propiedade erguido na parte baixa do curso do río Mao.
Tivo Aceredo un forno comunal onde se cocía en quendas de 15 días.
Primeira concesión dun Salto en Aceredo
Previamente, o día 2 de xaneiro de 1951 (11 anos antes), o enxeñeiro de camiños Ricardo Gómez Llano, presenta un proxecto de execución dun Salto en Aceredo, cun presuposto de execución de 64.038.182,42 pesetas, e unha potencia instalada de 30.000 CV en tres turbinas Francis, rápidas, de 10.000 CV cada unha. 23.334 KVA en tres alternadores de 7.778 KVA, cada un. 21.000 KW en tres alternadores de 7.000 KW cada un, e que finalmente sería o gañador da concesión.
A Resolución resolvía o seguinte:
O 16 de xaneiro de 1962, o BOE nº 14 publica a seguinte Resolución da Dirección Xeral de Obras Hidráulicas pola que se fai público o outorgamento do Electra del Lima, S.A. o aproveitamento hidroeléctrico chamado Salto da Raia'', no río Limia, nos municipios de Lobios e Entrimo (Ourense).
Nesta nova resolución a denominación do encoro é Salto da Raia, e concreta o seguinte ademais do establecido anteriormente:
Convenio España-Portugal de maio do 68
thumb|[[Marco fronteirizo da Madalena]] O 29 de maio de 1968, os Plenipotenciarios de España (Fernando M.ª Castiella), e Portugal (Luís da Câmara Pinto Coelho), asinan en Madrid un Convenio e Protocolo adicional entre España e Portugal para regular o uso e aproveitamento hidráulico dos tramos internacionais dos ríos Miño, Limia, Texo, Guadiana e Chanza, e dos seus afluentes.
Acorda entre outras cousas o seguinte:
No val do Limia sempre se falou dun convenio segredo entre España e Portugal, ou entre Franco e Salazar para o aproveitamento do río Limia, a realidade é que non foi segredo, publicouse nos diarios oficiais de cada país, Portugal antes, o 5 de novembro de 1968, e España o 22 de abril de 1969.
O 4 de maio de 1971 o Diário do Governo nº 113, aproba o estatuto de funcionamento da Comisión Lusao-Hispana derivada do Convenio de repartimento dos ríos transfronteirizos de maio de 1968. O BOE publica o mesmo convenio no número 115 do 14 de maio de 1971.
O 12 de febreiro de 1976 o Diário do Governo nº 96 aproba a 2ª ratificación do protocolo derivada do Convenio de repartimento dos ríos transfronteirizos de maio de 1968. O BOE publícao no número 140, do 13 de xuño de 1977.
Encoro de Lindoso, o Ferrari de Portugal
En Portugal o encoro de Lindoso é coñecido coma o Ferrari de Portugal. Esta presa e capaz de introducir no circuíto eléctrico portugués tal cantidade de MW que son empregados nas horas de meirande consumo. É ben coñecido no val o movemento da auga cando a central está en funcionamento.
O proxecto para construír o encoro comezou en 1983. A construción rematou en 1992. A presa úsase para xerar electricidade. É propiedade da compañía Electricidade de Portugal (EDP). Foi construída sobre a antiga presa que alimentaba a vella Central de Lindoso, aínda en funcionamento, situada na aldea de Paradamonte, pertencente á Freiguesía de Lindoso. Esta presa foi autorizada por Real Orde, do 19 de febreiro de 1907. Concesión de aproveitamento da auga do río Limia cunha derivación na Costa do Fajo, na freiguesía de Lindoso. Púxose en funcionamento no ano 1922.
No outono de 1983 comezan as obras para a construción do encoro de Lindoso (Barragem do Alto-Lindoso, como é denominada en Portugal).
Documental
O 20 de xullo do 2013, convócase á veciñanza das aldeas asolagadas a unha proxección de vídeos e fotografías no Multiusos de Lobios, ás 20 horas.
Aquela tarde déronse cita alí moitos dos veciños vivos entón, familiares e descendentes, das aldeas asolagadas polo encoro (Aceredo, Buscalque, O Vao e a Reloeira), e tamén veciños de Lobios e Entrimo. O Multiusos de Lobios estaba ateigado de xente e había unha emoción e unha tensión enormes. Durante a proxección das imaxes, e dos vídeos, unha boa parte da xente non puido conter as emocións e as bágoas non deixaban de abrollar. Ao final da proxección descubríronse as fotografías achegadas polos veciños, e expostas para a ocasión nas paredes do Multiusos. Desas imaxes, vídeos e do documento gravado ese día, naceu o proxecto documental Os días afogados.
Os días afogados é un filme documental de César Souto Vilanova e Luis Avilés, estreado no ano 2015.
Duque de Caxias, Santa Maria
Duque de Caxias é un barrio brasileiro da cidade de Santa Maria, Río Grande do Sur. O barrio está situado no distrito de Sede.
Vilas
O barrio ten as seguintes vilas: Duque de Caxias, Parque Residencial Duque de Caxias, Vila Lameira, Vila Moreira, Vila Plátano.
Balse, Láncara, Láncara
Balse é un lugar da parroquia de Láncara, no concello lugués de Láncara, na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2008 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 6 habitantes.
Istria
miniatura|300px|A península de Istria. miniatura|300px|dereita|Muggia, preto de Trieste, a única cidade de Italia que queda da antiga Istria italiana.
Istria (en croata e en esloveno, Istra; en italiano, Istria; en istriota, Eîstria; en alemán, Istrien; en húngaro, Isztria), a antiga Histria latina, é a maior das penínsulas do mar Adriático, localizada no norte deste mar entre os golfos de Trieste e de Kvarner.
Na península hai importantes cidades como Pola/Pula, Parenzo, Rovigno, Pazin, Labin, Montona, Buzety ou Buje. Na pare setentrional, en Eslovenia, encóntranse as vilas costeiras de Piran, Izola e Koper.
Os seus principais accidentes xeográficos son o Monte Maior (no nordeste), os ríos Dragogna, Mirna, Rasia e a baía de Lim.
Personaxes famosos como Dante, Xulio Verne, James Joyce ou Robert Koch traballaron, describiron ou visitaron a rexión.
Historia
150px|miniatura|dereita|Escudo de Istria.
O nome de Istria vén dos ilirios da tribo dos Histri, terra á cal o xeógrafo grego da antigüidade Estrabón se referiu como "unha rexión agradábel para vivir". Para os romanos, Histria era unha zona habitada por unha feroz tribo de piratas ilirios, protexidos polas dificultades que presentaban as costas da península para a súa navegación. Os seus habitantes soportaron dúas campañas militares dos romanos para, finalmente, caer no ano 177 a.C.
Algúns eruditos especulan con que os nomes Histri e Histria están relacionados co Hister latino, o Danubio. Os historiadores locais antigos divulgaron que o Danubio dividíase en dous e desembocaba no mar cerca de Trieste, así como no mar Negro. A "historia" da bifurcación do Danubio forma parte da lenda dos argonautas.
O emperador Augusto incluíu Istria nas provincias de Italia e creou alí colonias de  lexionarios veteranos do sur de Italia para que romanizaran a rexión. Isto comportou que toda a península Istria estaba completamente latinizada nos tempos do emperador Constantino I o Grande.
Despois da caída do Imperio romano de occidente, a rexión foi conquistada, sucesivamente, polos godos, os longobardos, anexionada ao reino franco por Pipino III en 789 e despois sucesivamente controlada polos duques de Carintia, Merano, Baviera e polo patriarca de Aquilea. A partir do ano 1000 a maior parte de Istria converteuse en territorio da República de Venecia. Pasou aos Habsburgo en 1797, (invertendo este feito temporalmente Napoleón entre 1805 e 1813), cando a península foi parte das Provincias Ilirias do Imperio napoleónico.
Antes do ano 1000 a lingua de case toda a poboación istria era de tipo neolatino, pero —principalmente a partir do século XII— a República de Venecia empezou a trasladar desde fóra numerosas comunidades de linguas croata e eslovena cara ao interior de Istria, despoboado por epidemias e guerras. A finais do Renacemento a poboación eslava (grazas á súa maior fertilidade) alcanzaba xa case o 40 % do total.
No breve período napoleónico do Reino de Italia (1805-1809), o académico Bartoli escribiu que a lingua italiana era a oficial e falada (como dialecto veneciano) por case dous terzos dos habitantes da península, ao sur da liña xeográfica Trieste-Fiume (Rijeka).
Baixo o goberno austríaco, no século XIX, Istria incluía unha ampla poboación de italianos, croatas, eslovenos e algúns istro-romanos e serbios. En 1910 (despois de que os gobernos austríacos favoreceran a colectividade eslava en contra da italiana, a causa do Risorgimento italiano) a composición étnica e lingüística estaba equilibrada entre italianos e eslavos.
Segundo os resultados do censo austríaco de 1910, dos 404.309 habitantes de Istria (e zonas veciñas ao norte da liña Trieste-Fiume (Rijeka), non pertencentes á península istria), 168.116 (41,6 %) falaban croata ou serbio, (36,5 %) italiano 147.416, (13,7 %) esloveno 55.365, (3,3%) alemán 13.279, (0,2 %) romanés 882, 2.116 (0,5%) outros idiomas e 17.135 (4,2 %) eran os que non perderan a súa lingua materna.
Durante a época da dinastía dos Habsburgo, a costa de Istria beneficiouse do turismo dentro do imperio.
Na segunda metade do século XIX, un choque ideolóxico entre forzas italianas e eslovenas (e croatas), resultou nun conflito entre as etnias máis numerosas, xa que os habitantes das cidades de Istria e da costa eran na súa maioría italianos, mentres que no interior da parte norte de Istria a maioría eran eslavos.
A Istria italiana
Istria foi unha das razóns polas que loitaron os "irredentistas" italianos, do movemento político Italia irredenta, para que Italia entrara na "gran guerra" en 1915.
Tras a vitoria italiana na primeira guerra mundial, Istria pasou dos Habsburgo austríacos ao goberno de Italia. Istria pertenceu ao Reino de Italia desde 1918 até o tratado de paz de 1947, despois da segunda guerra mundial. A península istria tivo un gran desenvolvemento socioeconómico durante o fascismo, que tratou, por outra parte, de asimilar á poboación eslava.
Tras o final da segunda guerra mundial, Istria foi asignada a Iugoslavia, salvo unha pequena parte do recanto noroeste que formou a Zona B, oficialmente independente Territorio Libre de Trieste; porén a Zona B quedou baixo administración iugoslava e, despois, de facto, tras a disolución do territorio en 1954, en que foi incorporada a Iugoslavia. Só a pequena cidade de Muggia, cerca de Trieste, que formaba parte da Zona A, permaneceu italiana. Despois do éxodo italiano, as zonas despoboadas foron colonizadas con croatas, eslovenos e un pequeno número de persoas doutras nacionalidades, como serbios, montenegrinos e albaneses.
Actualmente quedan en Istria 52.000 italianos, 35.000 en Croacia e 7.000 en Eslovenia, xunto cos case 10.000 na Muggia italiana.
Istria contemporánea
Na nova República Federal de Iugoslavia, Istria dividiuse entre as repúblicas de Croacia e de Eslovenia (á parte a pequena cidade de Muggia, que, como vimos, quedou italiana). Despois da ruptura de Iugoslavia en 1991 esta subdivisión administrativa foi a fronteira entre estados independentes. Desde as primeiras eleccións multipartitas de Croacia en 1990, o partido rexional Asemblea Democrática de Istria (Istarski Demokratski Sabor ou Dieta Democrática Istria) recibiu con regularidade a absoluta maioría dos votos e mantivo, a miúdo, unha posición contraria ao goberno de Zagreb con respecto á súa autonomía rexional.
Hai unha tradición de tolerancia entre a xente que viviu alí, a pesar da súa nacionalidade, aínda que se moitos istrios son hoxe de etnia croata, unha forte identidade rexional existiu durante anos. A palabra "croata" para os istrios é Istrani, ou Istrijani, sendo a última en dilecto čakaviano. O termo Istrani úsase tamén en Eslovenia. Actualmente, a minoría italiana é moi pequena, pero o condado istrio de Croacia é bilingüe, como o son partes da Istria eslovena.
Etnias
Como en moitas outras rexións da antiga Iugoslavia, o concepto común sobre etnicidade e nacionalidade fracasa cando se aplica a Istria. As discusións sobre as etnicidades istrias a miúdo usan as palabras "italiano", "croata" e "esloveno" para describir ao pobo istrio.
Por exemplo, a palabra "italiano" pode referirse a un descendente de inmigrantes de Sicilia durante a época de Mussolini, como aos falantes autóctonos do idioma veneciano cuxos antecedentes se retrotraen ao principio da República veneciana, ou á época romana. Pode tamén referirse aos eslavos istrios que adoptaron a cultura italiana cando se trasladaron desde as zonas rurais ás urbanas.
Da mema maneira, os poderes nacionais afirman que os eslavos istrios segundo a súa lingua local, tanto os falantes do dialecto čakavski como do štokavski —dialectos do croata— son considerados croatas, mentres que os falantes do esloveno son considerados eslovenos.
Moitos istrios considéranse a eles mesmos simplemente como "istrios", sen afiliación nacional adicional. Outros, en cambio, considéranse membros de Croacia, Eslovenia ou Italia.
Actualmente hai un movemento federalista na Istria croata, que desexa unha forma de soberanía limitada de Istria dentro do estado croata.
Ousmane Viera
Ousmane Viera Diarrassouba, nado en Daloa, Costa do Marfil o 21 de decembro de 1986, é un futbolista marfilés. Xoga como defensa e o seu actual equipo é o Sepsi Stânfu Gheorghe da Liga I romanesa.
Traxectoria
Comezou a súa carreira profesional en 2003 no seu país, xogando para o Réveil Clube de Daloa. En xaneiro de 2008 asinou un contrato co CFR Cluj de Romanía. Un ano despois foi cedido ao FC International Curtea de Arges e, en 2010, foi traspasado ao CS Pandurii Târgu Jiu.
Participou nos Xogos Olímpicos de Pekín, xogando como titular todos os partidos que Costa do Marfil disputou no campionato: contra Arxentina, Serbia, e Australia, na fase de grupos, e ante Nixeria, nos cuartos de final.
O 1 de xuño de 2014, logo de ser incluído na lista preliminar en maio, Viera foi ratificado na nómina definitiva de 23 xogadores que representarán ao seu país na Copa Mundial de Fútbol facendo desta a terceira ocasión na que disputará o torneo.
Participacións en Copas do Mundo
Xogou na Copa Mundial de Fútbol de 2014
Premio de Teatro Mome Varela Buxán
miniatura|Este monumento conmemorativo de Varela Buxán atópase na Rúa da cultura da Estrada, Pontevedra
Joan Perucho
Joan Perucho i Gutiérrez, nado no distrito de Gràcia de Barcelona o ​​7 de novembro de 1920 e finado na mesma cidade o 28 de outubro de 2003, foi un novelista, poeta e crítico de arte catalán, que alternou o traballo de escritor coa súa profesión de xuíz. As súas obras de ficción pertencen ao xénero fantástico cunha dose de ironía e a esixencia dun lector culto.
Traxectoria
Fillo de Manuel Perucho i Monsó (falecido en Barcelona o 23 de marzo de 1965) e de Jesusa Gutiérrez i Duque. Naceu na rúa Torrent de l'Olla, no barrio barcelonés de Gràcia.
Foi educado de neno nas Escolas de Doutrina Cristiá e durante a adolescencia no Instituto Salmerón. Durante a Guerra Civil formouse nos Servizos de Cultura da Fronte. Estudou Dereito na Universidade de Barcelona.
A partir de 1942 colaborou na revista falanxista Alerta con Nèstor Luján, Manuel Valls e Antoni Vilanova. Na revista Ariel publicou o que sería a primeira crítica literaria que se fixo da obra Ocnos de Luís Cernuda. En 1943 comeza como editor na revista franquista Destino e en 1958 pasa a ser director desta revista, ata o ano 1975. Desde 1948 exerceu como xuíz en Cataluña. Desde 1976 é membro da Academia de Belas Artes de Barcelona.
En 1995 foi doutor honoris causa pola Universidade Rovira i Virgili. En 1991 foi galardoado coa Creu de Sant Jordi, concedida pola Generalitat de Catalunya.
Afirma que vira pantasmas na súa casa de Albinyana.
Literatura
Comezou escribindo e castelán e logo toda a súa obra foi en catalán.
Perucho soubo combinar simultaneamente elementos tradicionais e elementos de vangarda nun mesmo discurso literario, resultando nunha obra con grandes doses de orixinalidade. Tamén destaca o uso de temas fantásticos nas súas obras, unha característica pouco común na literatura catalá.En 1947 publicou o seu primeiro poemario Baixo o sangue. Este poemario tiña contido existencialista. Tivo un éxito considerable por primeira vez co Llibre de cavalleries, publicado en 1957. A súa novela máis aclamada, Les històries naturals, é unha trama de vampiros ambientada en plena guerra carlista, foi traducida a máis de quince idiomas.
Rume
miniatura|300px|1. Retículo; 2. Atrio do rume; 3. Saco dorsal do rume; 4. Saco ventral do rume; 5 e 6. Sacos cegos caudais do rume. O rume ou, popularmente, bandullo é o primeiro e máis voluminoso dos preestómagos dos ruminantes, situado na metade esquerda da cavidade abdominal, entre o diafragma e a cavidade pelviana. Comunica por diante co esófago, que se abre no saco dorsal, e co retículo.
Nos animais lactantes está moi pouco desenvolvido xa que a súa alimentación só precisa do estómago glandular, o calleiro, para a súa dixestión. Nestas idades, o seu tamaño é inferior á metade do volume do calleiro. Segundo vai medrando o animal e comeza a consumir herba, o rume -e os outros preestómagos- comezan a desenvolverse de modo que ó cabo dunhas oito semanas alcanza un tamaño semellante ó do calleiro; ós tres meses alcanza un tamaño do dobre có calleiro e, cando chega ó estado adulto, o volume do rume é unhas nove veces maior có do calleiro, cunha capacidade que pode alcanza-los 200-250 litros no vacún; na ovella, a capacidade do rume é duns 12 litros.
Descrición
miniatura|300px|Vista esquerda do rume dunha ovella. 1. Atrio ruminal; 2. Saco dorsal; 3. Saco ventral; 4. Receso ruminal; 5. Saco cego caudo dorsal; 6. Saco cego caudo ventral; 7. Suco cranial; 8. Suco lonxitudinal esquerdo; 9. Suco coronario dorsal; 10. Suco coronario ventral; 11. Suco caudal; 12. Suco accesorio esquerdo; 13. Ínsula ruminal; 14. Prego retículo-ruminal; 15. Retículo; 16. Calleiro; 17. Esófago; 18. [[Bazo.]] O rume ten forma de saco aplanado lateralmente, de modo que a superficie esquerda contacta coa parede esquerda da cavidade abdominal e as últimas costelas, e a superficie dereita co resto das vísceras que ocupan esta cavidade (libro, calleiro, páncreas, fígado e intestinos). Ocupa toda a metade esqueda da cavidade abdominal, desde o diafragma, co que contacta mediante o saco dorsal (o saco ventral está separado do diafragma, situándose entre ambos o retículo), ata a pelve, na que penetra o saco cego caudal da porción dorsal, explorable por vía rectal. Na ovella e cabra é o saco ventral o de maior extensión.
Externamente, o rume está percorrido por sucos que delimitan os distintos sacos. Os sucos máis destacados son os lonxitudinais, dereito e esquerdo, que dividen o rume nos sacos ou porcións dorsal e ventral.
Fisioloxía
O rume cumpre a función dunha cámara de fermentación na que se degrada a celulosa contida nos alimentos vexetais que inxiere o animal. Para realizar esta función, o contido da víscera contén permanentemente un líquido ruminal formado por restos de alimento e unha abundante e variada flora e fauna formada por bacterias e protozoos. As contraccións das paredes do rume e os sucos e piares que cruzan a súa superficie provocan unha continua mestura do contido.
Aproveitamento
300px|miniatura|Na parte superior e no ángulo inferior dereito distínguense dous anacos de rume O rume, xunto ós outros preestómagos, forma parte na cortadoría dos miúdos brancos, e aprovéitanse para elabora-los callos.
O nome popular desta víscera é o de bandullo. Cando se comercializa conxuntamente co retículo e o libro, recibe o nome colectivo de ventre.
A Mota, Cecebre, Cambre
A Mota é un lugar da parroquia de Cecebre no concello de Cambre, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 73 habitantes (34 homes e 39 mulleres).
Lingua lombarda
miniatura|Falante de lombardo oriental, gravado en [[Ecuador.]] O lombardo é un conxunto de variedades faladas principalmente no norte de Italia (a maior parte da Lombardía e algunhas áreas das rexións veciñas) e en Suíza (cantón do Tesino). Os idiomas lombardos son linguas romances occidentais emparentadas co francés e cos outros idiomas galo-itálicos (piemontés, emiliano-romañolo etc.). Aínda que o italiano é normalmente usado como linguaxe escrita e formal nas áreas de fala lombarda, os idiomas lombardos son moi diferentes do italiano xa que pertencen a dúas ramas diferentes da árbore das linguas romances.
As dúas variedades lombardas principais, que presentan tractos de gramática e léxico e fonética bastante diferentes, son o Lombardo Occidental (que comprende o dialecto milanés) e o Lombardo Oriental (que comprende os dialectos bergamasco e bresciano). O uso dos idiomas lombardos está estigmatizado nas áreas politicamente pertencentes a Italia, mentres que non o é nas áreas suízas. Algúns programas de radio e televisión en idiomas lombardos emítense ocasionalmente pola cadea suíza de fala italiana. A maior institución de investigación de dialectos lombardos atópase en Bellinzona, Suíza (CDE - Centro dei dialettologia e dei etnografía).
Ortografía
O lombardo nunca logrou unha unificación ortográfica. Os dous sistemas ortográficos máis utilizados son o ticinese (chamado tamén pro-alemán), posto que utiliza as vogais ö e ü, aínda que ten a súa orixe nos cantóns suízos e hoxe é utilizado nas zonas lingüisticamente lombardas alto-italianas tanto ao leste como ao oeste do Adda) e o milanés clásico. Este último é o sistema con máis prestixio histórico (usábase xa no século XVI) e até a primeira metade do século XX foi adoptado, aínda que con pequenas diferenzas, en todas as zonas lombardófonas.
Lingüística contrastiva
A presenza destas vogais anteriores é unha das características propias do lombardo que comparte co piemontés e o ligur, pero que a separa do véneto e do emiliano-romañolo. Porén, o lombardo sepárase do piemontés pola ausencia da vogal media central, ortograficamente representada ë e polo infinitivo da primeira conxugación que termina en à (r).
Uso
O italiano estándar é amplamente utilizado nas áreas de fala lombarda. Con todo, a situación de lombardo é moi diferente entre as zonas de Suíza e de Italia. Isto xustifica a opinión de que hoxe en día as zonas de Suíza, ás veces denominas a Lombardía Suíza (Lombardia svizzera), convertéronse no baluarte do lombardo.
Suíza
miniatura|dereita|O LSI, publicado en 2004 Nas zonas de Suíza, as variedades lingüísticas lombardas locais están en xeral mellor conservadas e teñen moita máis vitalidade que en Italia, xa que non hai sentimentos negativos asociados co uso da lingua na vida cotiá, aínda cando sexa para dirixirse a xente estraña. Mesmo hai algúns programas de radio e televisión en lombardo, en especial comedias, que son ocasionalmente transmitidos pola Compañía Suíza de Radiodifusión en Lingua Italiana. Por outra banda, non é infrecuente que a xente da rúa responda en lombardo en entrevistas espontáneas, incluso algúns anuncios de televisión son retransmitidos en lombardo.
Cómpre destacar ademais que a maior institución de investigación sobre os dialectos lombardos está situada en Bellinzona (Cantón de Tesino), o CDE - Centro dei dialettologia e dei etnografía, que ademais é unha institución gobernamental; porén non hai ningunha institución comparable en Italia. En decembro de 2004, o CDE lanzou o LSI, un dicionario en cinco volumes que cobre tódalas variedades lombardas faladas en Suíza. Este é, até agora, o recurso máis completo publicado en lingua lombarda, xa que contén máis de 4.500 páxinas, con preto de 57.000 lexemas e máis de 190.000 variantes.
Italia
miniatura|Letreiro en lombardo na Lombardía O uso dos dialectos lombardos é xeralmente escaso na actualidade en Italia. Hoxe en día, na maioría das zonas da Lombardía italiana os menores de corenta anos falan case exclusivamente italiano estándar nas súas vidas diarias por mor da escolarización e a televisión, incluso as persoas que falan un dialecto lombardo coa súa familia ou amigos, case sempre falan italiano estándar a un estraño. Isto débese a unha serie de razóns históricas e sociais. O seu uso foi historicamente desalentado polos políticos, probablemente porque se lle considerou como un obstáculo para o intento de crear unha "identidade nacional", isto chegou até o punto de que falar unha variedade non estándar considérase un signo de mala educación ou de baixo status social. Actualmente, o partido político que máis apoia á lingua (e as variedades do norte de Italia en xeral) é a Lega Nord (no pasado os partidos de esquerda tamén o apoiaban).
Porén obsérvase un certo renacemento no uso do lombardo durante última década, cando o uso da lingua se converteu nunha forma de expresar a identidade local e de distanciarse da estereotípica cultura mediterránea italiana. Ademais a popularidade dos artistas modernos que cantan en lombardo (en italiano: "dialettale rock") é cada vez un fenómeno maior tanto en Italia como en Suíza, entre os que o máis popular é Davide Van de Sfroos.
Exemplo
O seguinte é unha poesía en dialecto milanés, por Domenico Balestrieri (1714–1780), interpretada por [//upload.wikimedia.org/wikipedia/hu/3/3e/Lombard-milanese.ogg Antonio Bozzetti].
Felipe Lubián
Felipe Lubián Lubián, nado en Lubián en 1952, é un político socialista  da comarca das Portelas, na provincia de Zamora. Membro correspondente da Real Academia Galega dende 2004.
Traxectoria
Tras exercer como mestre na súa localidade natal deu clase en Santa Coloma de Gramenet. En 1978 volveu á provincia de Zamora, exercendo a dirección do CRA Tuela Bibey de Lubián ata 1994. Foi profesor de Matemáticas no IES Valverde de Lucerna de Proba de Seabra ata a súa xubilación.
Defensor do galego na súa comarca nativa, organizou a asociación cultural Xente Nova, é conferenciante habitual sobre o galego estremeiro e polo seu labor recibiu o premio Roberto Vidal Bolaño en 2008. Tamén é autor do conto infantil "O lobo no cortello" publicado no libro Os contos do xílgaro (1992). Ten utilizado o pseudónimo de Pin Ladreda.
Traxectoria política
É alcalde da súa localidade natal dende 1979, militante dende 1984 do PSOE. En 1987 entrou na deputación provincial polo partido xudicial de Puebla de Sanabria, cargo que mantivo ata 1995. Durante a IV Lexislatura foi procurador nas Cortes de Castela e León, pola provincia de Zamora.
Ampuero
Ampuero é un concello da comunidade autónoma de Cantabria (España). Limita cos municipios de Limpias, Liendo, Voto, Guriezo e Rasines.
A súa localización no centro da comarca de Asón-Agüera estableceuna de cabeceira comarcal, posuíndo importantes servizos e un polígono industrial nas súas proximidades. Este municipio ten varios atractivos como son a pesca de troita e salmón e a respectiva gastronomía, como tamén a festa da Virxe Nena, declarada de interese turístico rexional cos populares encerros taurinos. Ten unha superficie de 32,3 km², e está a unha distancia de 55 quilómetros de Santander, a capital cántabra.
Localidades
miniatura|Casa consistorial de Ampuero. miniatura|300px|Vista aérea de Ampuero.
Núcleo de poboación
Ampuero é á súa vez a capital do municipio. Localízase a 11 metros sobre o nivel do mar. No 2006 contaba cunha poboación de 1.946 habitantes (INE).
Da capital destaca a igrexa de Santa María (século XVI-XVII), que foi declarada Ben de Interese Local no 2002.
Atópase nas beiras do río Ason.
Demografía
No 2008, Ampuero contaba cunha poboación de 4.052 habitantes (INE) repartidos en 24 núcleos de poboación.
Fonte: INE
Economía
O 7,7 % da poboación de Ampuero emprégase no sector primario, o 16,6 % na construción, o 31,7 % na industria e o 44 % no sector servizos.
Patrimonio
Neste municipio destacan os seguintes bens de interese cultural:
Ademais, hai un ben de interese local, que é a igrexa parroquial de Santa María, e dous bens inventariados: a ferrería preindustrial ou ferrería xunto ao río Vallino e o muíño-ferrería en Entrambosríos.
Por último, pode sinalarse a típica arquitectura popular serrana con casas con balconadas e miradoiros e rúas estreitas.
Administración
María de las Nieves Abascal Gómez (PSC-PSOE) é a actual alcaldesa do municipio. Nestas táboas móstranse os resultados das eleccións municipais celebradas no 2003 e no 2007.
Premio Vicente Risco de Creación Literaria
O Premio Vicente Risco de Creación Literaria é un premio literario convocado polo concello de Ourense, a Fundación Vicente Risco e a editorial Sotelo Blanco. Ata a edición de 2006 denominouse Premio Risco de Literatura fantástica.
En 2022 o concello de Ourense anunciou que os premios serían reorientados para promoveren a obra de autores locais novos.
A Eirexa, Seira, Rois
A Eirexa é un lugar da parroquia de Seira no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Monte Nantai
O Monte Nantai (en xaponés 男 体 山Nantai-san ou 二荒山 Futarasan) é un estratovolcán no Parque Nacional Nikko no centro de Honshū, principal illa do Xapón, que atinxe 2,486 m de altitude. Moi destacada, se pode ver en días limpo da costa do Pacífico, a máis de 100 km.
É un sitio popular para montañoso e considerado montaña sagrada.
Motivos personales
Sinopse
A historia comeza na festa de conmemoración do 50º aniversario dos Laboratorios Acosta. Todo parece ir ben ata que aparece morta a secretaria do presidente dos laboratorios, estampada contra un teito de cristal dentro do edificio, Mara Yimou. Os indicios en principio indican que o culpable é o marido da xornalista Natalia Nadal, Arturo Acosta. No xuízo é declarado culpable e encerrado en prisión. Natalia descobre grazas a un vídeo, que o xuízo baseouse en probas falsas e vai comunicarllo ao seu marido ao cárcere. Alí danlle unha noticia: o seu marido suicidouse. A partir deste momento, Natalia empeza a investigar xunto á súa amiga Virginia, a avogada dos laboratorios, e xuntas ven envolvidas nunha complicada rede de segredos e crimes. As causas das mortes remóntanse moitos anos atrás e son froito dunha fría vinganza contra Natalia.
O Pazo, Cecebre, Cambre
O Pazo é un lugar da parroquia de Cecebre no concello de Cambre, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 14 habitantes (7 homes e 7 mulleres).
Escanlar, Láncara, Láncara
Escanlar é un lugar da parroquia de Láncara, no concello lugués de Láncara, na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2008 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres), o que non supón ningún cambio con respecto ao ano 1999 cando contaba cos mesmos habitantes.
Coia
Coia pódese referir a:
Partido Comunista Portugués
O Partido Comunista Portugués (PCP), é un partido comunista de Portugal, fundado en 1921, de estrutura e ideoloxía marxista-leninista.
Historia
miniatura|Pintada do PCP Nas fábricas. É un dos partidos políticos máis antigos de Europa. Ten deputados na Asemblea da República e no Parlamento Europeo, onde integra o grupo Esquerda Unitaria Europea - esquerda Verde Nórdica. O seu líder histórico é Álvaro Cunhal, que foi substituído en 1992 por Carlos Carvallhas. O líder desde 2004 é Jerónimo de Sousa.
O partido foi fundado en 1921 como sección portuguesa da Internacional Comunista, Comitern. Ilegalizado na fin dos anos 20, o PCP tivo un papel fundamental na oposición ao réxime ditatorial de António de Oliveira Salazar. Durante estas cinco décadas, o PCP participou activamente na oposición ao réxime e era o partido, clandestino naquela época, máis organizado e máis forte da oposición. Foi suprimido de xeito constante a mans da policía política, a PIDE. Rematada a Revolución dos Caraveis en 1974, os 36 membros do seu Comité Central, en conxunto, tiñan xa cumprido máis de 300 anos de prisión.
Após o fin da ditatura, o partido converteuse nunha das principais forzas políticas do novo réxime democrático, principalmente entre os traballadores, e con especial relevancia nas áreas rurais do Alentexo e Ribatexo e mais nas zonas industrializadas como Lisboa ou Setúbal, onde lidera varios municipios.
Lista de voces dos animais
miniatura|Un burro a ornear. Esta é unha lista das voces dos animais no idioma galego. A maioría destas palabras poden usarse como verbo ou substantivo, e boa parte delas é de orixe onomatopeica.
Voces por animal
Outros:
Keeping Up with the Kardashians
Keeping Up with the Kardashians (As Kardashian en España), é un reality show para televisión que se estreou na canle E! o 14 de outubro de 2007. A serie é producida por unha empresa conxunta entre Bunim-Murray Productions e Ryan Seacrest Productions. O programa documenta a vida cotiá da familia Kardashian/Jenner, formada pola exesposa e os fillos do falecido avogado Robert Kardashian (famoso por ser amigo e defensor voluntario de Ou. J. Simpson), e polo exesposo de Kris, Caitlyn Jenner (anteriormente coñecido como Bruce Jenner), famoso por gañar a medalla de ouro na categoría décatlon nos Xogos Olímpicos de Montreal en 1976 e as fillas de ambos. Nas primeiras tempadas, a serie xira ó redor de Kim, a irmá famosa da familia, que comezou a ser coñecida por ser do círculo de amigas de Paris Hilton e levar un estilo de vida moi similar (festas con famosos, excesos de todo tipo, luxos, acoso da prensa, escándalos, etc). Con todo, o seu paso á fama chegou co escándalo que se xerou coa venda, por parte de Vivid Vídeo, dun vídeo pornográfico que filmou o seu noivo de entón, o rapeiro Ray J, deles dous mantendo relacións sexuais. Cando Vivid Vídeo anunciou que o vídeo sairía á venda, Kim demandounos conseguindo un arranxo de 5 millóns de dólares ao seu favor, co que ambas as partes "quedaron moi satisfeitas".
Crítica de recepción
• The New York Times dixo sobre o programa: "O show Kardashian non trata dunha excéntrica familia que vive convencionalmente, é puramente acerca dalgunhas mozas desesperadas escalando á fama de marxes".
• Entertainment Weekly replicou con esta sinopse: "... por que, oh, por que Ryan Seacrest pon o seu auto-bronceado selo de aprobación nunha telerrealidade sobre os Kardashians, resulta moi exitoso".
• Por outra banda NY Daily News escribiu: "O espectáculo é moi interesante e entretido. Non hai drama nin nada como o escenario dunha familia real que fai que un espectador se sinta como regresando atrás. A familia non rompe os estereotipos da vida de Hollywood. Entreteñen, e chega a ser un bo programa".
Spin-offs
En abril do 2009, Khloe Kardashian e Kourtney Kardashian gravaron un spin-off que saíu ao aire en agosto do 2009. A serie narra a apertura dunha tenda da súa empresa DASH en Miami e chamouse Kourtney and Khloe Take Miami. En marzo de 2014, aunciouse que a telerrealidade tería outra secuela titulada Kourtney And Khloe Take The Hamptons, que se estreou o 2 de novembro do 2014. Ademais, tamén conta cunha segunda serie derivada chamada Kourtney and Kim Take New York. Tamén saíu unha secuela sobre a vida de Khloé e a súa (ex)esposo Lamar Odom titulado Khloé & Lamar. En febreiro de 2015 anunciouse que Caitlyn Jenner tería a súa propia telerrealidade que documenta a súa vida como muller transxénero, I Am Cait. No ano 2016 estreouse outro spin-off chamado Rob&Chyna, e que conta a historia amorosa de Rob Kardashian e Blac Chyna e a seu día a día. O 6 de agosto de 2017 estréase unha serie máis, baseada na vida de Kylie Jenner e titulada Life Of Kylie.
Selección de fútbol de Bélxica
A selección de fútbol de Bélxica é a representante futbolística de Bélxica e está baixo o control da Union Royale Belge des Sociétés de Football Association - Koninklijke Belgische Voetbalbond (URBSFA/KBVB), pertencente á UEFA. O equipo belga é coñecido popularmente como os Rode Duivels ou Diables Rouges (Diaños Vermellos en neerlandés e francés, respectivamente) por mor da cor da súa camisola.
Os seus partidos coma local adoitaos xogar no Estadio Rei Balduíno de Bruxelas (en neerlandés: Koning Boudewijnstadion, en francés: Stade Roi Baudouin), antigamente coñecido como Heysel que foi triste teatro da traxedia da final da Copa de Europa entre a Juventus e o Liverpool F.C. o 29 de maio de 1985, cando 39 espectadores morreron durante as disputas entre adeptos de ambos equipos. O estadio foi completamente remodelado.
Historia
miniatura|esquerda|140px|Jean-Marie Pfaff Bélxica xogou o seu primeiro partido oficial o 1 de maio de 1904 nun empate 3-3 fronte a selección de Francia. Con todo, antes dese encontro, unha selección belga xogara xa varios partidos, mais nesa selección xogaban tamén algúns xogadores ingleses, polo que estes non se contabilizan. Por exemplo, Bélxica venceu aos por 8-0 o 28 de abril de 1901 coa axuda dalgúns ingleses. Decidiuse entón que Bélxica xogaría dúas veces ao ano contra os Países Baixos a partir de 1905, polo xeral unha vez en Antuerpen e unha vez en Rotterdam (máis tarde Ámsterdan). Nese momento, o equipo nacional foi elixido por un comité de representantes dos seis ou sete principais clubs.
O equipo foi alcumado os Diaños Vermellos polo xornalista Pierre Walckiers despois da súa vitoria 3-2 sobre os propios Países Baixos en Rotterdam en 1906. O alcume deriva do feito de que dende o principio e até hai pouco, o equipamento era completamente de cor vermella. Durante as seguintes seis décadas, Bélxica estabeleceuse como un sólido equipo de segundo nivel, de cando en cando na carreira por gañar un torneo maior. Unha das vantaxes clave do equipo foi o uso sistemático da trampa do fóra de xogo, unha táctica defensiva desenvolvida na década de 1960 polo R.S.C. Anderlecht e o seu adestrador, o francés Pierre Sinibaldi.
O período de maior éxito comezou cando terminou segundo na Eurocopa 1980, así a década de 1980 e comezos da de 1990 está considerada en xeral a idade de ouro da selección. Baixo a dirección de Guy Thys, quen adestrou a selección durante máis de 100 partidos oficiais, Bélxica estableceu unha reputación de ser un equipo físico, ben organizado, difícil xogar en contra e con rigor na organización do equipo, reforzado por varios xogadores de clase mundial, como o porteiro Jean-Marie Pfaff, o lateral dereito Eric Gerets, o mediocampista Jan Ceulemans, e o volante Enzo Scifo. As actuacións da selección eran ás ás veces pobres contra os equipos de rango inferior, mais case sempre inspiradas contra os mellores equipos. Até hai pouco, como en 2002, aos equipos nacionais de clase mundial non lles gustaba a idea de xogar ante os Diaños Vermellos, nin sequera a seguinte campioa mundial, o Brasil. Así, os belgas case eliminan os suramericanos do mundial. Dende entón, con todo, o equipo foi perdendo nivel e non foi capaz de recuperar a súa reputación pasada.
Despois de fallar na clasificación para o mundial de 2006, feito que ocorría por primeira vez dende 1978, o contrato do adestrador da selección, Aimé Anthuenis, non foi renovado, e decidiuse o 22 de decembro de 2005 que René Vandereycken sería o seu subtituto. Porén, o equipo non mellorou e os Diaños Vermellos baixaron ao posto máis baixo da clasificación da FIFA da súa historia, o 71, en xuño de 2007. Despois de non lograr clasificarse para a Eurocopa de 2008 e ao Mundial 2010, cun pobre rendemento, Vandereycken foi destituído o 7 de abril de 2009. Despois dunha sorprendente perda de 2-1 contra o 9 de setembro de 2009, Vercauteren renunciou antes do previsto e deu paso ao novo adestrador, Dick Advocaat. Con todo, o 15 de abril de 2010, despois de só seis meses no cargo, Advocaat renunciou no medio de especulacións de que ía converterse no adestrador de. Os rumores resultaron verdadeiros e Georges Leekens foi anunciado como o próximo seleccionador o 11 de maio de 2010.
Máis partidos disputados
Actualizado a 26 de marzo de 2018.
Máximos goleadores da selección
miniatura|165px|[[Eric Gerets.]] Actualizado a 26 de marzo de 2018.
Destacados
Porteiros Defensores
Centrocampista Atacantes
Adestradores
miniatura|Roberto Martínez actual adestrador da selección A seguinte é unha lista dos adestradores da selección de Bélxica ao longo da historia:
Sligo Rovers F.C.
O Sligo Rovers é un club de fútbol irlandés da cidade de Sligo, no condado de Sligo que compite na League of Ireland Premier Division, a máxima categoría do fútbol en Irlanda. Xoga os seus partidos como local no estadio de Showgrounds, cunha capacidade para 5500 espectadores.
Historia
O club foi fundado o 17 de setembro de 1928 como resultado da fusión de dous clubs júnior locais, o Sligo Town e o Sligo Blues. O primeiro partido do equipo tivo lugar o 23 de setembro de 1928, no que obtiveron a vitoria fronte ao Ballyshannon o 23 de setembro de 1928. O seu primeiro título foi a liga da tempada 1936-37, título que repetiría na tempada 1976-77.
Redondela FS
O Redondela Fútbol Sala é un club de fútbol sala da vila de Redondela. Fundouse no ano 1989 e na actualidade milita na Primeira Autonómica.
Disputa como local os seus partidos no pavillón municipal de Redondela, tamén coñecido como A Bomboneira.
Ánodo
O ánodo é un eléctrodo no que se produce unha reacción de oxidación, mediante a cal un material, ao perder electróns, incrementa o seu estado de oxidación.
Etimoloxía
Michael Faraday (na serie VII das Experimental Researches in Electricity) utilizou por primeira vez o termo, co significado de "camiño ascendente" ou "de entrada" [do grego ανά (aná): cara a arriba, e οδός (odós): camiño], pero referido exclusivamente ao electrólito dunha cela electroquímica. A súa vinculación ao polo positivo do correspondente xerador implica o tránsito da corrente eléctrica polo circuíto exterior dende o polo positivo ata o negativo; é dicir, transportada por cargas positivas.
A polaridade do ánodo, positiva ou negativa, depende do tipo de dispositivo e, ás veces, do modo como opera, pois se establece segundo a dirección da corrente eléctrica, atendendo á definición universal deste fenómeno.
Parecería lóxico definir o sentido da corrente eléctrica como o sentido do movemento das cargas ceibes. Porén, se o condutor non é metálico, tamén hai cargas positivas en movemento polo condutor externo (o electrólito da cela), e calquera que sexa o sentido conveniente existirían cargas movéndose en sentidos opostos. Polo tanto adóptase o convenio de que a súa definición do sentido da corrente sexa "o percorrido polas cargas positivas (catións), e que en consecuencia é do positivo ao negativo: ánodo → cátodo.
No caso de válvulas termoiónicas, fontes eléctricas, pilas etcétera, o ánodo é o eléctrodo ou terminal de maior potencial. Nunha reacción redox corresponde ao elemento que se oxidará.
Válvulas termoiónicas
O ánodo das válvulas termoiónicas recibe a maior parte dos electróns emitidos polo cátodo. Cando se trata de tubos amplificadores (tríodos, tétrodos ou péntodos) e sobre todo se son válvulas de potencia, este eléctrodo xera a calor que ocorre no tubo, a cal debe disiparse. Para iso existen dous procedementos, segundo os casos de:
A orixe desta calor está na enerxía que adquiren os electróns ao seren sometidos á diferenza de tensión entre ambos os eléctrodos. Ao impactaren contra o ánodo cédenlle a este a súa enerxía, que se disipa por calor.
Ánodos especiais
Certas válvulas conteñen ánodos epeciais, como no caso dos tubos de raios X (tubo Röntgen). Os raios X xéranse ao incidiren electróns de grande enerxía contra os átomos do ánodo, comunmente de volframio ou de molibdeno. A enerxía destes electróns, ademais de emitirse en forma de raios X, quenta enormemente o ánodo. Por iso está provido de disipadores, por aire ou por auga. Adoitan ser rotatorios, cun motor que os impulsa para repartir a incidencia dos electróns por unha superficie vasta.