cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Función de onda
Os vectores nun espazo vectorial exprésanse en xeral en función dunha base (un conxunto concreto de vectores que "expanden" o espazo, a partir dos cales pódese construír calquera vector nese espazo mediante unha combinación lineal). Se esta base se indexa cun conxunto discreto (finito, contable), a representación vectorial é unha columna de números. As bases vectoriais tamén poden ter un índice continuo (infinito, incontable). Cando un vector de estado mecanocuántico represéntase fronte a unha base continua, chámase función de ondas.
Estendendo o tratamento vectorial, é posible definir un produto interno de base continua, a chamada integral de solapamento, ou integral do produto de dúas funcións de ondas. As funcións para as que este produto está ben definido dise que forman un espazo de Hilbert. Usando este produto, pódense realizar cálculos mecanocuánticos como se fai con vectores abstractos. O vector adxunto é o complexo conxugado da función de onda. Baixo este tratamento, a interpretación do valor absoluto do cadrado da función de onda como densidade de probabilidade é directa e é consecuencia clara dos postulados da mecánica cuántica.
En xeral, os vectores que constitúen as bases corresponden a posicións ou momentos precisos, e non son estados cuánticos accesibles. As dúas bases máis continuas son o espazo de posicións e o de momentos, chamados polos físicos, "base de espazo-r" e "base de espazo-k", respectivamente. Pola relación de conmutación entre os operadores posición e momento, as funcións de onda en espazo-r e en espazo-k son pares na transformada de Fourier.
Problemas de nomenclatura
Pola relación concreta entra a función de onda e a localización dunha partícula nun espazo de posicións, moitos textos sobre mecánica cuántica teñen un enfoque "ondulatorio". Así, aínda que o termo función de onda se usa como sinónimo "coloquial" para vector de estado, non é recomendable, xa que non só existen sistemas que non poden ser representados por funcións de onda, senón que ademais o termo función de ondas leva a imaxinar que hai algún medio que está ondulando en sentido mecánico.
Abarán
250px|miniatura|Vista de Abarán Abarán é un concello español da Rexión de Murcia, situado na Vega Alta del Segura. Tiña unha poboación de 13.086 habitantes en 2014 e atópase a 40 km da cidade de Murcia.
Abarán ten catro das sete noras que aínda funcionan na Rexión de Murcia. A Nora Grande é a maior de Europa en funcionamento. No ámbito desta nora, creouse hai uns anos un parque, realizado polos alumnos das Escolas Taller do municipio.
Switchblade
Switchblade é un videoxogo desenvolvido por Gremlin Software en 1989 para Amiga, Amstrad CPC, Atari ST, Commodore 64 e ZX Spectrum.
Tras pedir prestada a espada do clan dos switchblade, Bloke rómpea e agacha os seus 16 anacos no inframundo da cidade. Para recuperala o clan outorga poderes especiais a Hiro.
Mesquita Al-Fath
A mesquita de Al-Fath é un templo islámico está situado na vila francesa de Planoise, no Franco Condado.
Reino de Italia (1861-1946)
O Reino de Italia (en italiano, Regno d'Italia) foi o nome asumido o 17 de marzo de 1861 polo estado surxido trala unificación nacional italiana (1848-1870) liderada por Vítor Manuel II que se coroou rei de Italia en 1861. A creación do Reino de Italia foi o resultado dos esforzos concertados dos nacionalistas italianos e monárquicos leais á Casa de Savoia, reinante ata ese momento no estado predecesor ao Reino de Italia, o Reino de Sardeña, para establecer un reino unido que abarcase toda a península italiana.
Dende 1922 ata 1943 denomínase Italia fascista, xa que é a época do goberno do Partido Nacional Fascista entre 1922 e 1943 con Benito Mussolini como xefe de goberno. Precisamente a súa participación na segunda guerra mundial levouno á súa desaparición, despois de celebrarse un referendo en 1946 no que o sistema republicano saíu gañador debido ao descontento civil e ao desprestixio deste durante a guerra. Finalmente o 2 de xuño de 1946 proclámase a República Italiana, a forma de estado que ten Italia hoxe en día.
Baixo a soberanía do Reino de Italia constituíuse un imperio colonial que comprendía amplos dominios en África oriental, en Libia e o Mediterráneo, e tamén en Tianjin, na China (neste caso de maneira compartida con outras nacións europeas e cos Estados Unidos e o Xapón).
Transformación política
Transformouse nunha ditadura fascista con Benito Mussolini como primeiro ministro.
En política exterior, o Reino de Italia foi, mentres tanto, excluído (debido á súa tardía unificación) da repartición colonial de África na Conferencia de Berlín. Logrou porén establecer colonias en Eritrea, Somalia, Etiopía e Libia.
Manuel Antonio
Manuel Antonio Pérez Sánchez, máis coñecido como Manoel Antonio ou Manuel Antonio, nado en Rianxo o 12 de xullo de 1900 e finado en Asados, Rianxo o 28 de xaneiro de 1930, foi un poeta galego en lingua galega, o máximo representante do movemento vangardista na literatura galega. Asistiu á II Asemblea Nacionalista en Compostela (1919), á III en Vigo (1921) e á IV en Monforte (1922). Mantivo fortes conviccións independentistas e chamou á defensa radical do monolingüismo en galego. En 1922 publicou, xunto a Álvaro Cebreiro, o manifesto vangardista "Máis alá!", crítico coa literatura que consideraba retrógrada e propia doutras épocas. Participou no consello de redacción da revista Ronsel.
En vida unicamente publicou o poemario De catro a catro (17 de marzo de 1928), obra fundamental na lírica galega do século XX. Este libro foi concibido durante as súas travesías polo Atlántico e o Mediterráneo, como piloto de navío en prácticas no pailebote Constantino Candeira. Escribiu tamén Con anacos d´o meu interior, Foulas, Sempre e mais dispois e Viladomar, publicados postumamente, en 1972, baixo o título Poesías I, nunha edición de Domingo García-Sabell.
Entre as súas influencias literarias estiveron Vicente Huidobro, Gerardo Diego, Arthur Rimbaud, Jules Supervielle e Guillaume Apollinaire. Tamén estivo atento ás repercusións culturais das novas teorías científicas (coma a Teoría da Relatividade de Einstein).
Encádrase habitualmente a figura e a obra de Manuel Antonio na chamada Xeración de 1925, que outros estudosos definen como Novecentistas, Xeración de 1922 ou tamén Vangarda plena.
Foille dedicado o Día das Letras Galegas no ano 1979.
Traxectoria biográfica
Manuel Antonio naceu no seo dunha familia conservadora, fillo de Ramón Pérez e Purificación Sánchez Vázquez. Os avós maternos foron Gregorio Sánchez Triñanes (natural de Boiro) e María Vázquez Seco, tíos e padriños do crego Valentín Losada Vázquez.
Aos dous anos foi vivir a Padrón por causa da tuberculose do pai, quen morrería cando Manuel Antonio tiña catro anos. Viviu primeiro na casa da avoa materna e despois co seu tío crego José Sánchez Vázquez, sochantre na igrexa de Iria.
Cando en 1918, durante a primeira guerra mundial, Alemaña atacou barcos franceses, Manuel Antonio e mailo seu curmán Roxelio pedíronlle ao embaixador francés na Coruña que os alistase na Lexión Estranxeira. Ante a negativa deste, decidiu ir el mesmo a Francia. Porén, foi detido na fronteira e pasou uns días no cárcere. Posteriormente tentou, tamén sen éxito, participar en Rusia na Revolución de Outubro e mais na guerrilla sandinista en Nicaragua. miniatura|De esquerda a dereita: Manuel Antonio, [[Manuel Rodríguez Castelao, Rafael Dieste, José Losada Castelao e Laureano Lorenzo, en 1920.]] Residiu en Santiago desde 1914 para estudar o Bacharelato e en 1919 trasladouse a Vigo para cursar a carreira de Náutica, que rematou en 1923. Chegou a matricularse ese ano na Facultade de Filosofía e Letras da universidade compostelá, pero non chegou a rematar os estudos.
Entre 1926 e 1927 fixo as prácticas de piloto da mariña mercante a bordo do pailebote Constantino Candeira, con Augusto Lustres Rivas como capitán. A el dedicoulle De catro a catro, poemario concibido durante as travesías no barco.
En 1928 e 1929 fixo tres viaxes a América a bordo do buque holandés Gelria. En 1929 desembarcou en Cádiz polo agravamento da tuberculose que padecía, da que só sabían unhas poucas amizades. O 28 de xaneiro de 1930 faleceu na aldea de Asados, Rianxo.
Primeira xuventude
As primeiras ensinanzas recibiunas no ambiente familiar, conservador e relixioso, contra o que xa dende ben novo combateu o seu espírito inquedo. Con once anos, durante unha estadía en Cangas co seu parente Valentín Losada, escribiulle unha carta á súa nai. Comunicoulle a decisión de non seguir a carreira eclesiástica e matriculouse en 1913 no Instituto de Santiago para estudar o bacharelato. Alí viviu a partir de 1914 durante o curso escolar.
Do anticaciquismo ao nacionalismo. Iniciación editorial
En 1919 enviou un soneto a La Redención, "O sol d'a liberdade". O director rexeitouno porque os versos empregados non eran hendecasílabos, conforme os canons clásicos. Con todo, aconselloulle seguir escribindo textos en prosa de contido civil e animouno no seu interese polo movemento agrarista. Dende ese momento, as súas preocupacións centráronse na loita anticaciquil, no nacionalismo e mais na súa produción literaria, integramente en galego, agás uns poucos poemas iniciáticos. miniatura|300px|Asistentes á [[IV Asemblea Nacionalista. Entre outros: Castelao, Ánxel Casal, Antón Losada Diéguez, Antón Villar Ponte, Manuel Antonio, Roberto Blanco Torres e Otero Pedrayo.]]
Correspondencia con Castelao e Risco
Tamén en 1919 Rafael Dieste e Manuel Antonio escribíronlle a Alfonso Daniel Rodríguez Castelao para que mediase entre eles e Vicente Risco. Risco era recoñecido como o guieiro teórico do grupo Nós e mais da mocidade con inquedanzas nacionalistas e literarias, ao ser o máis informado das novidades artísticas que se estaban a dar en Europa. Foi tamén o ourensán quen lle enviou noticia a Manuel Antonio dos movementos de vangarda en Europa e en España.
Porén, Risco estaba pouco convencido do interese desas correntes para a literatura galega, malia escribir o primeiro poema futurista en galego en 1920. Así, recomendoulle a Manuel Antonio que reparase en aspectos, ao seu ver, importantes para a nova literatura galega, como o folclore.
Un lector ávido. A radicalidade política e literaria
A súa información literaria e política procedía, amais, dun amplo abano de lecturas. Recibía case todas as publicacións literarias e galeguistas do momento, entre elas A Nosa Terra, Nós, Céltiga, La Centuria ou Alfar. Tamén intercambiaba recomendacións e libros coas súas amizades, con quen combinaba figuras clásicas con outras máis modernas.
Desde o punto de vista das influencias, tivo especial relevancia La poésie d'aujourd'hui, un nouvel état d'intelligence (1921), de Jean Epstein. Está obra maniféstase de xeito singular no proceso de supresión da secuencia espazo-temporal, aspecto que Manuel Antonio levou adiante nas páxinas de De catro a catro.
En 1919, por consello do seu curmán Roxelio, comezou os estudos de Náutica en Vigo, unha cidade que describira parodicamente:
Porén, nesta cidade tivo a ocasión de participar na III Asemblea Nacionalista en 1921 e coñecer en persoa as figuras máis sobranceiras do galeguismo, entre eles Risco, co que unicamente mantivera correspondencia. Dela saíu fortemente combativo e convencido polo ideario nacionalista.
Este feito provocoulle discusións cos seus amigos da infancia, Roxelio e mais Dieste, por non adoptaren un compromiso tan radical coma o seu. Comezou a cartearse con Victoriano Taibo, esteticamente continuador da liña tradicional de Ramón Cabanillas, mais que soubo recoñecer e admirar a poética do rianxeiro e a súa novidade. Así o demostraba unha carta na que lle pedía información sobre a poesía moderna. miniatura|Cadro de persoal de [[Ronsel]] A partir de 1921 Manuel Antonio comezou unha intensa actividade literaria. Colaborou en xornais e revistas, entre elas a betanceira Rexurdimento (na que participaran Cabanillas, López Abente, Victoriano Taibo etc.) ou a coruñesa Alfar, na que participaban importantes vangardistas da literatura española. Tamén formou parte do consello de redacción da luguesa Ronsel.
En 1922 publicou, xunto con Álvaro Cebreiro, o manifesto "Máis alá!", que eles mesmos espallaron por Galicia e o estranxeiro. Este manifesto é o único que aparece como tal na literatura galega da época. Con todo, houbo outros artigos asinados polo autor, como "Prólogo de un libro de poemas que ninguén escribeu" (1924) ou "Fatiguémonos" (1926), aparecidos en Galicia. Diario de Vigo. "Máis alá!" foi un auténtico revulsivo para o sector máis conservador do galeguismo, representado daquela polas Irmandades da Fala. Dende o colectivo viuse nel un ataque político concibido por Antón Villar Ponte, mais non desatou unha polémica da intensidade que esperaban os seus autores.
Da vangarda á soidade. Prosas e traducións. Últimos anos
Xa feita a carreira de Náutica e á espera das prácticas, seguía a actualidade literaria a través da prensa. Lía case todas as revistas publicadas en Galicia e mais algunhas estranxeiras. Tamén intercambiaba lecturas coas súas amizades, pois non formou parte activa dos parladoiros literarios. Estes eran máis propios da cidade ca dunha vila mariñeira coma Rianxo, "onde non tiña xa con quen compartir inquedanzas artísticas" (dille a Dieste nunha carta que "Rianxo segue a disputarlle a Roma o nome de Cidade Eterna").
1928 foi o ano de publicación do seu único libro en vida, De catro a catro. Nel participaron Dieste, quen xestionou as cuestións editoriais, e mais Carlos Maside como ilustrador.
Máis descoñecida, por breve, fragmentaria ou inacabada, é a prosa do autor rianxeiro, sempre incisiva, novidosa (trata temas pouco habituais, como o suicidio na emigración) e cun afán case obsesivo polo rigor. Para Manuel Antonio resultaba do maior interese a cuestión lingüística, en especial o léxico; dedicou horas de observación e de estudo ao vocabulario do ambiente marítimo, Participou, ademais, na polémica entre os defensores dunha ortografía máis etimolóxica —próxima ao portugués— e outra máis fonética e sinxela, tomando intenso partido, por esta última.
Cómpre rexistrar, finalmente, a súa actividade como tradutor ao galego desde o francés ou o inglés. Aínda que escasa, é moi significativa polos autores escollidos (Rimbaud, Mallarmé, Apollinaire, Edgar Allan Poe).
Problemas de fixación textual. Significación posterior
Ignorado en vida polo galeguismo oficial anterior ao PG, tamén polo núcleo lector en lingua galega, Manuel Antonio acadou recoñecemento xa durante os anos cincuenta en certos círculos políticos e culturais avanzados que recibiran noticia do autor por parte dalgúns sobranceiros intelectuais de posguerra. Mais a gran corrente de simpatía rebentou sobre todo nas últimas xeracións    e só ten precedentes se se compara coa devoción case unánime que concitaban figuras coma Rosalía ou Castelao. Con todo, a historia da publicación e da recepción dos seus textos foi complexa; afirmouse, non sen polémica, que o custodio dos materiais que o poeta deixara á súa morte —e primeiro editor da súa obra despois de 1928—, Domingo García-Sabell, agachara durante demasiados anos aos ollos do público e da crítica elementos moi valiosos que permitirían estudar cabalmente o autor rianxeiro. O labor de Xosé Luís Axeitos revelouse clave para que se normalizase a recepción da obra completa de Manuel Antonio (poesía, prosa e epistolario) e se editase con rigor científico.
Sobre todo a partir de que o grupo de comunicación poética Rompente publicou o boletín "Fóra as vosas sucias mans de Manoel Antonio!" (1979), reivindicouse cada volta máis o poeta rianxeiro e son innumerables as referencias e os xogos intertextuais coa súa obra, tanto dentro coma fóra das actitudes aínda consideradas vangardistas, tanto en nomes considerados xa clásicos da poesía contemporánea coma en autoras e autores máis recentes. Tense considerado moi significativo que fose Álvaro Cunqueiro un dos primeiros grandes nomes da literatura galega que profesase absoluta admiración por Manuel Antonio e percibise a súa transcendencia: apenas tres anos despois da súa morte (1933) publicaba na revista Papel de Color a primeira elexía polo autor de De catro a catro, preludio doutra que se publicou no volume Dona do corpo delgado (1950) baixo o título "Derradeira elexía a Manoel Antonio" : Diríamos que pedra para a tua fronte fría
-para a tua alma mar e vento duro.
Ti sí poeta, fenecido de algas verdes
o teu único corpo, silencioso e breve (...)
''Nós non choramos. Finamente tristes''
desconsolado ouvido inacabábel somos.
Etapas e caracterización xeral da poesía de Manuel Antonio
Sempre preocupado pola cuestión do idioma e co compromiso nacional ao fondo, o poeta vai decantando progresivamente unha liña propia na que a elección exclusiva da lingua galega (aínda que a literatura, como recorda no manifesto que asina con Álvaro Cebreiro, nunca poida substituír a acción do suxeito histórico), nun contexto epocal de autores voluntariamente bilingües, expresaría xa de seu a radicalidade do discurso.
Tres etapas
Distínguense tres etapas na súa traxectoria; na primeira (correspondente ás primeiras obras Con anacos d´o meu interior, Foulas e Sempre e mais dispois) combina as pegadas tradicionais cunha interiorización da aprendizaxe nas vangardas; a segunda vén xa preludiada por un dos últimos poemas de Foulas: ADEUS poemas mortos! Adeus campás infecundas!
As nosas flotas volven-se
E adeus tamén á elexía!
E a lembranza e o remorso
e o século e o día... Será nesta cando alcance (De catro a catro) a plenitude dunha voz persoal, madura e complexa, aberta, como veremos, ás máis diversas interpretacións. Na terceira etapa (que corresponde con Viladomar e con poemas soltos datables no derradeiro período) dáse un retorno a formas previas e un ton similar ao dos primeiros poemarios, tamén anunciado implicitamente no poema "Adeus", pechando a única obra que publicou en vida: E os meus ouvidos incautos queren durmir n-o colo
d´as cantigas vellas.
Caracterización formal. O debate sobre o significado
A linguaxe e os recursos formais do máis característico Manuel Antonio configuran unha autoría recoñecible pola sintaxe sobria, os silencios solemnes e a inclusión de termos pertencentes ao léxico da navegación con tecnicismos, neoloxismos e estranxeirismos moi intencionalmente dispostos para distanciar o léxico da orientación patrimonial que continuaba dominando a lírica galega do seu tempo; co mesmo espírito innovador válese de recursos tipicamente vangardistas coma o caligrama, a disposición tipográfica irregular e a elección sistemática do verso libre.
Son diversas, ás veces contrapostas e mesmo polémicas as lecturas do contido da obra do rianxeiro. As claves para un achegamento coherente ao seu discurso pasan, en primeiro lugar, por recoñecer a filiación da estratexia creativa, que como detectara xa Carballo Calero bebe das fontes do creacionismo aínda que o faga dun xeito en todo momento libre e persoal. Para Ramón Reimunde, antes da pescuda simbólica nos textos cumpriría unha boa competencia acerca do vocabulario marítimo que inza De catro a catro, porque sen o coñecemento da exactitude dese léxico —introducido por Manuel Antonio con vocación voluntariamente distanciadora— as persoas profanas poden acabar errando na interpretación.
En realidade dista moito de estar resolvida a cuestión manuelantoniana no que se refire aos significados posibles sequera do seu libro emblemático. Nin existe acordo para interpretar o que semella máis sinxelo (qué significa o mar onde transcorren os 19 poemas da obra); para algunhas lecturas trataríase dun océano convertido en símbolo que agacha procesos persoais, para outras contén alegorías de tipo político ; para outras visións, en fin, o que está en primeiro plano é a mensaxe existencial (e mesmo existencialista) acubillada no xogo azaroso das imaxes. Algún dos consensos apunta na dirección de conceder relevancia ao que os propios textos fan explícito (a soidade ontolóxica, a inutilidade da viaxe, a falta de sentido) e construír a partir de aí unha estrutura semántica que sirva como eixo tanto para explicar De catro a catro como para comprender máis adecuadamente o resto da produción poética de Manuel Antonio. Na actualidade as lecturas da súa obra, canónica e indiscutiblemente dentro das vangardas, renóvanse e amplíanse con outros puntos de vista, desde o social ata o psicanalítico.
Produción poética
miniatura|"Intencións". A produción poética de Manuel Antonio é breve. Consta duns 120 poemas clasificados nos seguintes títulos:
Traducións
De catro a catro / De cuatro a cuatro - Hojas sin fecha de un diario de a bordo (Ed. Visor, 1993)
Xeografía de Australia
dereita|miniatura|350px|Imaxe por satélite da Australia.
Datos xerais
As súas coordenadas xeográficas son 27º 00' S, 133º 00' E.
Non ten fronteiras terrestres e a súa costa é de 25.760 km.
Configuración e aproveitamento do terreo
A maior parte do territorio é un planalto baixo e desértico; unha planicie fértil no sueste. O punto máis baixo do territorio é o Lago Eyre (15 m) e máis elevado é o Monte Kosciuszko (2.229 m).
Os recursos naturais máis abundantes son: bauxita, carbón, ferro, cobre, estaño, ouro, prata, uranio, níquel, tungsteno, areas minerais, chumbo, cinc, diamantes, gas natural e petróleo.
Canto ao uso da terra, en estimacións de 1993, un 6 % é de labor, non hai cultivos permanentes, o 54 % corresponde a pastos permanentes, un 19 % a bosques e o 21 % restante a outros aproveitamentos. De todo o territorio, 21.070 km2 son de terra irrigada.
Cima de Vila, Lama, Láncara
Cima de Vila é un lugar da parroquia de Lama, no concello lugués de Láncara, na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2008 tiña 16 habitantes (8 homes e 8 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 19 habitantes.
Bobadela, Celanova
Santa María de Bobadela é unha parroquia do concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. No ano 2007 tiña 51 habitantes (24 homes e 27 mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 2 habitantes en relación ao ano 2000.
Festival Internacional do Mundo Celta
O Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira é un festival de música folk tradicional das nacións celtas que en 2018 cumpriu 40 anos. Celébrase cada verán na segunda fin de semana de xullo na vila costeira de Ortigueira, situada no norte da provincia da Coruña. O evento está declarado festa de interese turístico internacional.
O escenario principal sitúase no porto, con actuacións de grupos de música celta de gran nivel e fama internacional, coma Alan Stivell ou The Chieftains, entre moitos outros. Así mesmo, ata a edición do ano 2010 nos arredores do porto situábase un escenario menor no que se daban cita grupos noveis, chamado Proxecto Runas, na actualidade o proxecto de novos grupos ten lugar no escenario principal na noite do xoves. Na praia de Morouzos e no piñeiral habilítase o espazo para que acampe a xente que acode ao festival.
É o maior festival celta canto a número de asistentes de toda a Península Ibérica (con miles de asistentes en cada edición).
Grupos participantes no Festival
Entre os grupos que participaron nas distintas edicións do festival destacan grupos galegos como Milladoiro, Luar na Lubre ou Berrogüetto, ademais de grupos internacionais como The Chieftains ou Ialma.
Xïwaz Dospanova
Xïwaz Qaýırqızı Dospanova, nada en Qurmanğazı o 15 de maio de 1922 e finada en Almati o 21 de maio de 2008, foi unha política e militar casaca da época soviética, a única muller piloto casaca da Segunda Guerra Mundial.
Traxectoria
Naceu no litoral norte do Caspio. Seu pai, Qaýır, era pescador e súa nai, Merwert, mestra e ámbolos dous pertencían ao clan masqar da tribo baýulı. Non puido estudar na única escola casaca de Oral e formouse nunha escola rusa. Asistiu a un curso de formación de pilotos e en 1940 recibiu un certificado de piloto de reserva. Logo foi a Moscova e intentou ingresar na Academia da Forza Aérea pero tras rexeitala ingresou no Instituto Médico de Moscova. Ao estoupar a guerra intentou ir á fronte como enfermeira pero ao saber que a piloto Marina Raskova estaba a organizar un corpo de mulleres pilotos presentouse como voluntaria e aceptárona e entrou a formar parte do 588º Rexemento de Bombardeo Nocturno, denominado dende 1943 46º Rexemento Tamán de Gardas de Bombardeo Nocturo, e as súas pilotos coñecidas polos alemáns co alcume de "bruxas da noite". miniatura|esquerda|Un Polikarpov Po-2 semellante ao que Dospanova realizaba as súas misións aéreas. O 1 de abril de 1943 nunha aterraxe tras unha misión ao Polikarpov Po-2 no que ela e Yuliya Pashkova voaban golpeouno a aeronave de Polina Makagon e Lydia Svistunova. No accidente morreron Makagon e Svistunova e Pashkova morreu durante unha intervención cirúrxica de urxencia. Nun primeiro momento deron por morta a Dospanova ao non se mover pero aínda vivía e tras varias cirurxías que lle practicaron durante varios días logrou sobrevivir sen amputacións malia a gangrena que se desenvolveu nas súas dúas pernas. Seis meses despois volveu á súa unidade e ao pouco, polas dificultades que tiña para camiñar e precisar axuda para entrar e saír do seu aeroplano, pasou a dirixir a oficina de comunicacións da unidade. Non obstante, aínda voou como copiloto en misións de combate, totalizando un total de 300 misións ao final da guerra, e tomou parte en batallas ao longo da Europa Oriental, dende ao Cáucaso, Kubán, Tamán, Crimea, Polonia ou Alemaña.
Logo de volver da fronte ofrecéronlle traballar para o Partido Comunista de Casaquistán (PCUS) e acudiu á escola de dirixentes do partido en Almati e despois traballou como instrutora do partido en Casaquistán Occidental, foi secretaria do Comité Central do Komsomol de Casaquistán. En 1951 elexírona deputada do Soviet Supremo da RSS de Casaquistán na primeira sesión designárona secretaria do Presídium do SS da RSS de Casaquistán e foi tamén secretaria do comité do partido en Almati. Retirouse da vida pública en 1959 ao deteriorarse a súa saúde por mor das lesións sufridas durante a guerra. Escribiu dous libros de memorias de guerra, en 1960 publicou en ruso Pod komandovaniem Raskovoii e en 1963 en casaco Xalqım üşin.
O 7 de decembro de 2004 un decreto presidencial recoñecíaa como heroína de Casaquistán.
A Eirexe, Lama, Láncara
A Eirexe é un lugar da parroquia de Lama, no concello lugués de Láncara, na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2008 tiña 9 habitantes (3 homes e 6 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 11 habitantes.
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Bustelo, San Xoán de Laíño, Dodro
Bustelo é un lugar da parroquia de San Xoán de Laíño no concello coruñés de Dodro, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 55 habitantes (28 homes e 27 mulleres).
Albudeite
Atópase a 26 km da cidade de Murcia. Limita ao norte, leste e sur con Campos del Río e ao oeste con Mula.
Destaca a celebración da Semana Santa.
Bad Salzschlirf
Bad Salzschlirf é un concello alemán que se atopa no distrito de Fulda, no estado de Hessen.
Castro, San Xoán de Laíño, Dodro
Castro é un lugar da parroquia de San Xoán de Laíño no concello coruñés de Dodro, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 67 habitantes (31 homes e 36 mulleres).
Primeira batalla do cabo Fisterra
A primeira batalla do cabo Fisterra foi un enfrontamento naval entre británicos e franceses producido o 14 de maio de 1747, no marco da Guerra de Sucesión Austríaca. Nela batéronse 14 buques de liña británicos dirixidos polo almirante George Anson contra unha frota de 30 navíos franceses comandados polo almirante de la Jonquière.
Contexto
Francia tentaba manter abertas as súas rutas marítimas para manter o seu imperio ultramarino. Con tal fin reunía convois de buques mercantes que viaxaban escoltados por barcos de guerra. Anson e Warren partiron de Plymouth nos buques Prince George e Devonshire o 9 de abril co obxectivo de interceptar un deses convois. Cando o vicealmirante Warren sospeitou que os navíos de guerra franceses ían facer unha manobra para promover a fuga do convoi mercante, comunicoulle a súa opinión ó almirante Anson, e este último lanzou o sinal para levar a cabo unha persecución xeral.
Batalla
O HMS Centurion foi o primeiro navío inglés en chegar ó barco francés máis recuado, que foi atacado fortemente. A acción converteuse en xeral cando outros tres navíos británicos, incluído o HMS Devonshire, chegaron á escena do combate. Os franceses, aínda que moi inferiores en número, loitaron ata as sete do serán, cando tódolos barcos franceses menos dous xa estaban danados, así como nove dos navíos mercantes. Os franceses tiveron 700 baixas entre homes mortos e feridos, por 520 dos británicos.
P
O P (pe) é a décimo quinta letra do alfabeto galego, e representa o fonema oclusivo bilabial xordo.
Usos
En química, P é a abreviatura do elemento químico fósforo.
Primeira batalla do cabo Fisterra
Consecuencias
Logo da súa vitoria, George Anson foi promovido a vicealmirante e ennobrecido como barón Anson de Soberton. En outubro do mesmo ano, os franceses reuniron outro convoi escoltado moito maior, que de novo foi interceptado nas augas próximas ó cabo Fisterra, nun enfrontamente coñecido como segunda batalla do cabo Fisterra.
Carolina, Santa Maria
Carolina é un barrio brasileiro da cidade de Santa Maria, Río Grande do Sur. O barrio está situado no distrito de Sede.
Vilas
O barrio ten as seguintes vilas: Carolina, Vila Carolina e Vila Valdemar Rodrigues.
Anextiomarus
No politeísmo celta, Anextiomarus é un epíteto do deus-solar Apolo gravado nunha inscrición romano-britana de South Shields, Inglaterra. A forma é unha variante de Anextlomarus "gran protector", un nome atestado nunha dedicación galo-romana fragmentada de Le Mans, Francia. Anextlomarus é tamén atestado como o nome do pai para os galos en Langres, e a forma divina feminina, Anextlomara, aparece noutras dúas dedicacións galoromanas en Avenches, Suíza.
Heavy Metal (filme)
Heavy Metal é un filme canadense de animación adulta, ciencia ficción e fantasía estreado en 1981 dirixido por Gerald Potterton, producido por Ivan Reitman e Leonard Mogel, quen tamén foi o editor da revista Heavy Metal, que é a base do filme. Está protagonizado polas voces de Rodger Bumpass, Jackie Burroughs, John Candy, Joe Flaherty, Don Francks, Martin Lavut, Marilyn Lightstone, Eugene Levy, Alice Playten, Harold Ramis, Percy Rodriguez, Susan Roman, Richard Romanus, August Schellenberg, John Vernon e Zal Yanovsky. O guión foi escrito por Daniel Goldberg e Len Blum.
Artio
miniatura|A deusa Artio representada coa forma humana e de osa. Artio foi unha deusa celta con forma de osa. Evidencias do seu culto foron atopadas en Berna (Suíza), cuxo nome, de acordo coa lenda, deriva da verba Bär, "oso".
Heavy Metal (filme)
É unha antoloxía de varias historias de fantasía e ciencia ficción adaptadas a partir das historias orixinais da revista Heavy Metal. Ó igual que a revista, o filme contén gran cantidade de violencia gráfica, sexualidade e espidos. A súa produción implicou a colaboración con diferentes estudios de animación que traballaron en segmentos difentes de xeito simultáneo.
Artio
Etimoloxía
O seu nome é un derivado da palabra en lingua gala artos, que significa "oso" (Delamarre 2003 p. 55-56), que á súa vez provén do protocelta *arto-, do protoindoeuropeo *h₂ŕ̥tḱos (oso). A palabra celta tamén puido ser a orixe do nome Artur.
Heavy Metal (filme)
Unha secuela titulada Heavy Metal 2000 foi estrada no ano 2000.
Ramil, Agolada
San Martiño de Ramil é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Agolada. Segundo o IGE de 2013 tiña 43 habitantes (27 mulleres e 16 homes) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 95 habitantes. A parroquia é limítrofe coa homónima Ramil, Palas de Rei.
Heavy Metal (filme)
Recadación
O filme estreouse o 7 de agosto de 1981. Tivo unha recadación de preto de 20 millóns de dólares.
Ramil, Agolada
Nesta parroquia naceu o militar Manuel Costa Varela.
Patrimonio
A igrexa de Ramil ten vestixios prerrománicos procedentes seguramente do templo primitivo (do que se advirten as súas ruínas preto do actual), incorporados ao ser erguida nos primeiros anos do século XII; aínda que ten tamén elementos gotizantes como os capiteis interiores. É de nave única, ábsida cadrada, fiestras abucinadas, portada de arco sobre columnas cun sobrio arco triunfal con dobre arquivolta.
Estación da Coruña
A estación da Coruña, tamén coñecida como A Coruña–San Cristovo, é a principal estación de ferrocarril da cidade da Coruña. É de carácter terminal e dela parten servizos de media distancia a todas as cidades galegas e de longa distancia a varios puntos da península. Está chamada a ser a futura estación intermodal da cidade.
O edificio principal, acabado en 1935, é obra de Antonio Gascué Echeverría e insírese no estilo neorrománico. Presenta unha fasquía senlleira dentro da arquitectura ferroviaria española, se ben garda semellanza coa Estación Central de Helsinqui, construída no modernismo nórdico.
Situación ferroviaria
Na Coruña rematan os dous eixes ferroviarios que conectan Galicia coa Meseta. Por un lado, a liña férrea 800 da rede, que ten a súa orixe en León, p. k. 550,6 e polo outro, a liña férrea 822, que nace en Zamora, p. k. 453.
Historia
O ferrocarril chegou á Coruña o 10 de outubro de 1875 coa apertura do tramo A Coruña-Lugo da liña férrea que pretendía unir Palencia con A Coruña. A Compañía de los Ferrocarriles de Asturias, Galicia y León foi a encargada das obras. A devandita compañía creouse para continuar coas obras iniciadas por Noroeste e xestionar as súas liñas ante a quebra desta. Non obstante, a situación financeira desta última tamén se volveu rapidamente delicada, sendo absorbida por Norte en 1885. Ese mesmo ano marcou a apertura doutro importante tramo entre Brañuelas e Ponferrada que permitía unir A Coruña con Madrid grazas ao empalme de Venta de Baños. Con ese motivo, Norte decidiu construír na cidade a primeira estación como tal, xa que as infraestruturas iniciais, como era o costume na época, eran provisionais. Levantouse así un edificio de planta rectangular, dúas alturas e disposición lateral ás vías, dotado dunha pequena marquesiña que protexía parcialmente a plataforma lateral. miniatura|left|270px|A [[Estación Central de Helsinqui, construída en 1911 garda similitude coa estación da Coruña.]] A principios do século XX, o monopolio ferroviario de Norte viuse ameazado pola aprobación do plan Guadalhorce. Impulsado polo xeneral Primo de Rivera, o plan pretendía completar a rede ferroviaria existente, esencialmente radial, con novos trazados. Unha das liñas que contemplaba era a entrada a Galicia polo sur, dende Zamora a Ourense para seguir por Santiago ata A Coruña.
En 1935, Antonio Gascué Echeverría concluía as obras do novo recinto destinado a recibir os trens da nova liña. Para distinguir ambas as estacións decidiuse chamar A Coruña-Término á de Norte, e A Coruña-San Cristovo á nova, situada a apenas 400 metros da anterior. Construída a estación, só faltaban as vías, un elemento esencial que non obstante se atrasou, principalmente por dous factores: a guerra civil e a enorme complexidade dalgúns tramos. O 14 de abril de 1943, con RENFE como operador exclusivo da rede dende 1941, logrouse concluír o tramo Santiago de Compostela-A Coruña. Desta forma chegaban os primeiros trens a San Cristovo. Non obstante, houbo que esperar ata 1957 para que por fin se completase a liña Zamora-A Coruña. Con ela a estación pasou de ser unha estación de trens rexionais a recibir trens de longo percorrido que viñan de Madrid. Por iso considerouse necesario concentrar todo o tráfico ferroviario de pasaxeiros nun mesmo recinto. Apelando ao seu mellor equipamento e ás súas amplas dimensións, San Cristovo non tivo problemas en gañarlle a batalla á vetusta estación de Norte. En 1958 construíuse un ramal que permitía que a liña do norte enlazase directamente co novo trazado desprazando case definitivamente á antiga estación, que recibiu o seu golpe de graza en 1964 ao ser devastada por un incendio.
Na década dos anos 80, a marquesiña orixinal de fibrocemento foi substituída por outra que dotaba de maior luminosidade ao feixe de vías. En maio de 2018 concluíron as obras para anovar por completo a cuberta da nave principal, o que incluíu o repintado da estrutura de metálica; o investimento foi superior ao millón de euros.
Futura estación intermodal
Nos anos 2000, o futuro da estación someteuse a diferentes estudos baseándose principalmente nas directrices do urbanista Joan Busquets, para agrupar nun mesmo recinto a estación de tren, de autobuses, taxis e metro lixeiro, barallándose posibilidades de incluír vivendas e ata un xardín botánico nela. De todas as opcións presentadas ao concurso da nova estación intermodal, preseleccionáronse sete, das cales se debía elixir unha para maio de 2011. As sete propostas foron presentadas por Rafael Moneo, Richard Rogers, MVRDV, Toyo Ito, Juan Herreros, Cruz y Ortiz e César Portela, resultando esta última elixida por unanimidade. A finais do 2012, o Goberno central solicitou aos gañadores do proxecto a presentación dunha nova proposta cun custo máis baixo.
Predio de viaxeiros
250px|miniatura|Interior da estación Deseñado polo arquitecto Antonio Gascué Echeverría, foi rematado en 1935. É de estilo neorrománico, dentro do movemento chamado arquitectura de pastas. Ergueito en pedra, vidro e ferro de fundición, ten forma de U, como a maioría de estacións terminais. A fachada é de granito sen traballar e ten unha torre de reloxo colocada nunha esquina. O reloxo dá as horas tocando "Negra Sombra".
A nave que alberga as vías ten unha lonxitude de 100 metros. Os seus 33 m de ancho serven para situar catro plataformas, dúas laterais e dúas centrais, ás que acceden seis vías. Todo iso está cuberto por unha estrutura metálica de grandes luces, con 11 arcos remachados. Fóra da gran marquesiña as plataformas gozan dunha protección adicional que se prolonga outros 160 m máis.
Conta cun vestíbulo, ampla sala de espera, puntos de información, venda de billetes, comisaría, cafetaría, libraría, diversos locais comerciais, aseos, servizos adaptados a persoas con mobilidade reducida, alugamento de coches e varios aparcadoiros exteriores.
Longa Distancia
Actualizados a 18 de xuño de 2016.
Media distancia
Actualizado a 1 de xaneiro de 2018.
Castelo Bieberstein
miniatura|dereita|300px|Vista do castelo Bieberstein dende [[Langenbieber, Hofbieber.]] O castelo Bieberstein (Schloss Bieberstein) é un castelo barroco construído a comezos do século XVIII polo arquitecto xermánico Johann Dientzenhofer. Atópase no cume dun outeiro que domina o concello de Hofbieber, a 16 km de Fulda, a principal cidade do distrito homónimo.
Escola Hermann Lietz
En 1904, o pedagogo alemán Hermann Lietz mercou o castelo e converteuno nun internado segundo as ideas da Escola nova. Conseguiu defender o seu proxecto de escola a pesar de ser obxecto de hostilidades, especialmente da Igrexa católica de Fulda. O castelo Bieberstein acolle hoxe en día os últimos niveis educativos das escolas Hermann Lietz. En 1967 un lume destruíu parte do faiado, pero axiña foi reparado.
Pepita Embil
Pepita Embil Echániz (en éuscaro: Josefa Enbil Etxaniz), nada en Getaria, Guipúscoa, o 28 de febreiro de 1918 e finada en México o 28 de agosto de 1994, foi unha cantante de zarzuela vasca. É lembrada principalmente polo seu fillo, o tenor Plácido Domingo.
Traxectoria
Comezou no canto en Donostia, e comezou a cantar no Orfeón Donostiarra, logo de conseguir unha proba xa que precisaba «traballar para vivir», segundo as súas propias palabras nunha entrevista. En 1940, casou co barítono Plácido Domingo Ferrer, con quen tivo un fillo, o tenor Plácido Domingo Embil. Na súa etapa mexicana, foi admirada polos recitais que daba xunto ó piano do seu fillo. A idolatría do pobo mexicano levouna a considerala «a raíña da zarzuela mexicana».
Os seus comezos son algo difusos e hai moitas versións deles. Non deberon de ser moi importantes: a pesar de ser unha artista recoñecida en moi pouco tempo e ó seu debut no Liceu de Barcelona, os anos trinta foron para ela practicamente inexistentes no tocante ó musical. Porén, ó acabar a guerra civil converteríase nunha soprano lixeira moi aprezada durante a década de 1940. O seu descubridor foi un mestre vasco que a incitou a que se animase no Orfeón Donostiarra de Donostia.
Anos 40 en España
Conseguiu, grazas á súa voz, formar parte da compañía do Teatro Calderón de Madrid en diversas tempadas dende 1940 até 1945. Nese grupo de amigos, fundouse Ases Líricos, unha compañía a porcentaxe formada por artistas de zarzuela que logrou moitos éxitos durante moitas décadas e pola que pasaron os mellores artistas nacionais de zarzuela.
A primeira tempada seria para Pepita, tras nacer o seu fillo Plácido, foi a que conseguiu da man de Salvador Videgain García, un experto cazatalentos na compañía do mestre Quiroga; alí representou gran número de zarzuelas e estreou La reina fea (1941). Coincidiría con este de novo na compañía do xa mencionado Teatro Calderón en (1942), estreando El desfile del amor, xunto a Antonio Medio. Con este último estrearía Black el payaso e Don Manolito (1943). Formando compañía con Antonio e baixo os auspicios do mestre Jacinto Guerrero, estreou no Teatro Coliseum, de Madrid, Loza, Lozana e En el balcón de Palacio (1943). A súa última grande estrea foi Tiene razón Don Sebastián, o 22 de maio de 1945; o xénero estaba en declive, e víase claro, a partir desa data, que os gustos cambiaran e que os autores xa non daban o que se lles reclamaba. Pode dicirse de Pepita que estreou nesta época as últimas grandes zarzuelas.
Etapa americana
Logo de rematar unha serie de xiras pola península coa agrupación Ases Líricos, estreando algún teatro como a Gran Vía, de Salamanca en (1946), decidiron embarcarse nunha xira coa compañía do mestre Moreno Torroba, que artisticamente os afastaría de España case para sempre. Os seus éxitos calaron nos públicos americanos de Porto Rico, onde actuou en 1950 no Teatro Tapia, coa compañía de Miguel de Grandy, Cuba, México, Venezuela e Colombia. Isto sería determinante para que o matrimonio formase unha compañía propia en 1948 para actuar no Teatro Arbeu e estabelecerse definitivamente en México. Os anos seguintes actuarían unha tempada por aquel escenario, repondo obras como Luisa Fernanda, La viuda alegre, Marina, La tabernera del puerto, El orgullo de Jalisco e outras. Despois percorrerían México asociados á vedette Rosita Fornés (1951), e ano tras ano a parella reaparecería polos escenarios mexicanos, ás veces como empresarios asociados a famosas voces de zarzuela española que recalaban alí, outras como simples cantantes.
Regreso a España
A familia empezou a ter nostalxia da súa terra e expúxose aceptar ofertas para vir actuar a España. En 1966, Pepita e o seu marido viñeron actuar coa compañía de José de Luna percorrendo na xira as Illas Canarias e o norte do país. Máis tarde, actuaron no Teatro da Zarzuela de Madrid. Volverían a Barcelona en 1974, dirixidos polo seu fillo Plácido Domingo Embil, e no Liceo representaron Doña Francisquita. Esta sería a última obra da carreira de Pepita Embil e a da súa despedida.
Dina Sfat
Dina Kutner de Souza, nada en São Paulo o 28 de outubro de 1938 e finada no Río de Xaneiro o 20 de marzo de 1989, foi unha actriz de cine e televisión brasileira.
Dina Sfat morreu aos 50 anos, vítima de cancro de mama durante anos. O seu corpo foi enterrado no cemiterio de anacardo israelí.
La Unidad Democrática
La Unidad Democrática foi un semanario que se publicou en Pontevedra en 1893.
Historia e características
Publicado co lema ''La libertad es una ficción fuera de la autonomía del individuo. El verdadero régimen democrático exige que los ciudadanos tomen parte directa en la formación de las leyes. Moralizar el Estado es ajustar sus poderes a las necesidades del pueblo. Antes de abolir la monarquía se debe pactar la constitución de la democracia española'', apareceu o 6 de maio de 1893. Creouse para combater a unión pactada en Madrid en xaneiro de 1893 entre as faccións do Partido Republicano de Nicolás Salmerón, Pi i Margall e Ruiz Zorrilla sen a conformidade de moitos correlixionarios. Constaba dunha soa folla. Estaba dirixido por Severino Pérez Vázquez. Publicáronse 12 números, cesando a súa edición en xullo dese ano, cando rematou a unión.
Cañón, Celanova
San Lourenzo de Cañón é unha parroquia do concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. No ano 2007 tiña 112 habitantes (52 homes e 60 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón un aumento de 4 habitantes en relación ao ano 2000.
O Roxedoiro, Lama, Láncara
O Roxedoiro é un lugar da parroquia de Lama, no concello lugués de Láncara, na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2008 tiña 28 habitantes (16 homes e 12 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 35 habitantes.
Serafín Avendaño
Serafín Xoaquín Avendaño Martínez, nado en Vigo o 2 de agosto de 1837 e finado en Valladolid o 23 de agosto de 1916, foi un pintor galego, representante do realismo paisaxístico luminoso e aéreo.
Traxectoria
Fillo do pedagogo Joaquín Avendaño, criouse no barrio de Teis. Moi novo, na nenez, trasladouse co seu irmán Teodomiro a Madrid. Formouse na Real Academia de Belas Artes de San Fernando (1840-1855). Foi discípulo de Antonio María Esquivel e de Jenaro Pérez Villaamil. Vivamente apaixonado pola luz, situábase no campo co cabalete, para captar directamente a realidade non desde as formas estritas, senón desde o cromatismo. Foi un exemplo do preimpresionismo da pintura galega. De lento pero firme recoñecemento internacional na actualidade, aínda que en vida gozou de considerable prestixio, especialmente en Italia, onde residiu longos anos.