cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Georgi Keçaari
Obra
Autor de varios libros e artigos sobre a lingua udi, é o pai da literatura moderna en udi logo dun tímido espertar na década de 1930, e mais é un dos creadores do novo alfabeto udi de base latina. Tamén axudou a establecer o programa de udi para a a escola primaria e a realización de textos para os alumnos.
Ciencias da Terra
As ciencias da Terra ou xeociencias son as disciplinas das ciencias naturais que estudan a estrutura, morfoloxa, evolución e dinámica do planeta Terra. Forman tamén parte das ciencias planetarias, as cales ocúpanse do estudo dos planetas do Sistema Solar.
Particularidades respecto doutras ciencias
As ciencias da Terra abarcan o estudo temporal e espacial do planeta desde un punto de vista físico, incluíndo a súa interacción cos seres vivos. As variadas escalas espazo-temporais da estrutura e a historia da Terra fan que os procesos que nela teñen lugar sexan resultado dunha complexa interacción entre procesos de distintas escalas espaciais (desde o milímetro ata os miles de quilómetros) e escalas temporais que abarcan desde as centésimas de segundo ata os miles de millóns de anos. Un exemplo desta complexidade é o distinto comportamento mecánico que algunhas rochas teñen en función dos procesos que se estuden: mentres as rochas que compoñen o manto superior responden elásticamente ao paso das ondas sísmicas (con períodos típicos de fraccións de segundo), responden como un fluído nas escalas de tempo da tectónica de placas. Outro exemplo do amplo abanico de escalas temporais é o cambio climático, que se produce en períodos de entre millóns de anos a uns poucos anos, onde se confunde coas escalas propias do cambio meteorolóxico.
Como o obxecto de estudo (a Terra) non é manipulable e a obtención de datos directos é limitada, as técnicas de simulación análoga ou computacional son de moita utilidade.
Relevancia
As ciencias da Terra constitúen unha ferramenta para planificar unha explotación racional dos recursos naturais, comprender as causas que orixinan os fenómenos naturais que afectan ao ser humano e como o ser humano inflúe na natureza coas súas accións.
Doutra banda, as ciencias da Terra permítennos entender os procesos naturais que favoreceron e/ou ameazan a vida do home, e o seu estudo está ligado tanto ao estudo dos fluxos de enerxía na natureza e ao aproveitamento dos mesmos, como á prevención de riscos medioambientais, sísmicos, meteorolóxicos e volcánicos, entre outros.
Historia
As ciencias da Terra atópanse en constante evolución. A xeografía de Plinio o Vello só describía os elementos da superficie da Terra sen ligalos a través de procesos, e dábase pouca importancia á dinámica de cambios e a interacción cos elementos que compoñen o medio ambiente. Durante os primeiros séculos de exploración europea iniciouse unha etapa de coñecemento moito máis detallado dos continentes e océanos. Cartografáronse en detalle, por exemplo, as aliñacións magnéticas no océano Atlántico, que serían de grande utilidade para a navegación intercontinental. En 1596, por exemplo, Abraham Ortelius albisca xa a hipótese da deriva continental, precursora da teoría da tectónica de placas. Antes, os exploradores españois e portugueses, acumularan un detallado coñecemento do campo magnético terrestre. O nacemento dos conceptos básicos da xeoloxía (gradualismo, superposición, etc), no século XVII e XVIII (p.e., James Hutton) ou a meteoroloxía, deu paso a unha eclosión no estudo da Terra. Hoxe, as ciencias da Terra son unha extensión máis das ciencias físicas cuantitativas baseadas no empirismo, a experimentación e a reproducibilidade das observacións.
Disciplinas
miniatura|200px|[[Sismógrafo, aparello que rexistra a intensidade das ondas sísmicas e a distancia desde o lugar onde se produce o  sismo (epicentro).]]
Várzea Grande, Mato Grosso
Várzea Grande é un concello brasileiro do estado do Mato Groso. É a segunda cidade con máis poboación do estado, a 98º do Brasil e está en conurbación con Cuiabá, da cal está separada polo Río Cuiabá. Ten unha poboación de 265 775 habitantes, segundo o censo do Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística do 2014.
Galicia Agrícola
Galicia Agrícola foi unha revista publicada en Pontevedra en 1911.
Historia e características
Revista mensual que apareceu o 1 de outubro de 1911 como órgano da Asociación de Peritos Agrícolas y Agrimensores de Galicia. Estaba dirixida por José López Otero. Non tivo unha orientación definida, nos primeiros números informaba do labor das sociedades agrarias do país, con publicidade de maquinaria, fertilizantes químicos e artigos para a modernización e o incremento da produtividade na agricultura tradicional e despois deu conta das asembleas agrarias.
A partir de 1913 pasou a editarse en Lugo. Dirixida por Feliciano Canto López, entre os seus redactores figurou Modesto Gómez Otero.
Senescal
Senescal era un alto funcionario de palacio. O cargo de senescal existía na maior parte das cortes reais ou principados medievais da Europa occidental. Segundo as rexións ou os países, o labor do senescal era diferente. A palabra senescal procede do vocábulo latino senex (ancián) e vocábulo xermánico skalk (servidor), e significa "servidor de máis idade", "decano dos servidores". O título correspondente nas cortes da Europa do Leste era o de stolnic, derivado da palabra eslava stol (mesa).
Help! (álbum)
Help! é o quinto álbum británico e décimo estadounidense, ademais da banda sonora da película do mesmo nome, da banda inglesa de rock The Beatles, editado o 6 de agosto de 1965 a través do selo Parlophone. Producido por George Martin contén catorce cancións na súa forma orixinal británica, das cales sete aparecen no filme. Eses temas aparecen na primeira cara do vinilo e entre eles están os sinxelos "Help!" e "Ticket to Ride". A segunda cara contén outros sete temas, entre os que está unha das cancións máis versionada da historia, "Yesterday".
Iziaslaŭ Brucki
Iziaslaŭ Brucki (en Ізяслаў Бруцкі), nado como Ivan Danilavič Brucki (en Іван Данілавіч Бруцкі) o 22 de xaneiro de 1926 en Bielavuša (entón na Segunda República de Polonia) e finado o 26 de novembro de 2007, foi un eclesiástico belaruso, primado da Igrexa ortodoxa autocéfala belarusa entre 1984 e 2007.
Traxectoria
Naceu nunha familia de granxeiros en Bielavuša, hoxe parte do distrito de Stolin (rexión de Brest), o 22 de xaneiro de 1926. Logo da anexión de Belarús Occidental pola URSS en 1939, o seu pai foi deportado a Casaquistán en 1940. En 1943 foi enviado polos nazis a Alemaña en calidade de Ostarbeiter, a traballar en Flensburgo; ao finalizar a guerra ocultouse para non ser repatriado á Unión Soviética, e posteriormente rematou a súa educación en Hannover en 1947.
Emigrou en ao Canadá, establecéndose en Winnipeg e integrándose alí na vida social da diáspora belarusa e participando na vida parroquial da Igrexa ortodoxa autocéfala belarusa. En 1954 graduouse en Enxeñaría pola Universidade de Manitoba, e trasladouse a Toronto. En 1962 trasladouse aos EUA, participando activamente en diferentes organizacións políticas e relixiosas en Cleveland, Detroit e Os Ánxeles (como no Partido Republicano). En 1979 foi ordenado diácono e no mesmo ano, o 26 de agosto, foi ordenado sacerdote polo arcebispo Mikalaj Macukievič. En 1981 graduouse polo Seminario Teolóxico Ortodoxo Ucraíno de Santa Sofía, dirixido pola Igrexa ortodoxa ucraína nos Estados Unidos de América, e foi consagrado bispo o 22 de febreiro de 1981 polo metropolita da Igrexa ortodoxa ucraína nos Estados Unidos Mstyslav Skrypnyk, polo metropolita ortodoxo belaruso Andrej Kryt, e polo arcebispo ucraíno Orest Ivaniuk. Pouco despois, en maio de 1983, foi elevado polo concilio da súa Igrexa ao rango de metropolita e elixido primado da Igrexa ortodoxa autocéfala belarusa.
Durante as dúas décadas seguintes, dirixiu a actividade da Igrexa por todo o mundo, celebrando a liturxia de forma habitual na catedral de San Cirilo de Turaŭ de Nova York. Ademais, logo do concilio de unificación da Igrexa belarusa de 2003 continuou a dirixir a Igrexa unificada. Finou no cargo, logo dunha longa doenza, o 26 de novembro de 2007, e foi enterrado no cemiterio belaruso de East Brunswick, Nova Jersey.
Nadine Beiler
Nadine Beiler, nada o 27 de maio de 1990, é unha cantante austríaca de R&B Contemporáneo e de pop, que gañou no 2007 a terceira edición do reality show austríaco Starmania, o equivalente austríaco do American Idol. O 16 de febreiro dese mesmo ano lanzou o seu primeiro sinxelo.
Festival da Canción de Eurovisión 2011
Nadine Beiler representou a Austria no Festival de Eurovisón da Canción 2011 co tema "The Secret is Love". O tema conseguiu pasar da 2ª semifinal cun 7º posto con 64 puntos. Con este posto conseguiu o pase á final, na que quedou en 18º lugar con 64 puntos, ao igual que na semifinal.
Bertrand d'Argentré
Bertrand d'Argentré, nado en Vitré o 19 de maio de 1519 e finado en Thorigné o 13 de febreiro de 1590, foi un político e escritor bretón.
Traxectoria
miniatura|Commentarii in patrias Britonum leges, [[1621 (Fondazione Mansutti, Milán).]] Fillo do grande senescal de Roazhon, Pierre d 'Argentre, a quen sucedeu en 1543. Especialista en dereito, fixo numerosos comentarios ao Coutumier de Bretagne. En 1584, escribiu por encarga dos Estados da Bretaña unha Historie de Bretaña de corte nacionalista onde se mostra partidario do dereito feudal sobre o dereito romano. En 1589, púxose parte da Liga e do duque de Mercoeur, razón pola cal foi exiliado da cidade.
Santa Cristina de Fecha, Santiago de Compostela
Santa Cristina de Fecha é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela. Segundo o IGE en 2013 tiña 167 habitantes (99 mulleres e 68 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 221 habitantes.
O Ceo, Mondariz, Mondariz
O Ceo é un lugar da parroquia de Mondariz, no concello pontevedrés de Mondariz, na comarca do Condado. Tiña 101 habitantes no ano 2013 segundo datos do IGE, dos cales eran 53 homes e 48 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 107 habitantes.
Casanova (filme de 2005)
Casanova é un filme estadounidense dirixido por Lasse Hallström e protagonizado por Heath Ledger que foi estreado no 2005. Está vagamente baseado na vida de Giacomo Casanova.
Sinopse
Casanova, o sedutor máis famoso do mundo, o mestre do disfrace e da sedución, ó que ningunha muller se lle resiste, coñece a Francesca, unha fermosa veneciana, que o rexeita sen contemplacións. Por medio dunha serie de estrataxemas e cambios de identidade, consegue finalmente que Francesca se interese por el. Mais, nesta ocasión, non só está en xogo a súa vida e a súa reputación, senón tamén a súa única oportunidade de atopar o amor.
Funcionario, funcionaria
miniatura|dereita|Funcionarios do Goberno danés nun control de [[pasaportes]] O funcionario público é aquel traballador que desempeña funcións nun organismo do Estado, que pode representar a calquera poder público que exista, xa sexa o lexislativo, o executivo ou o xudicial. Habitualmente estes organismos son o Goberno, o Congreso o Parlamento, os tribunais, a Administración pública e, en xeral, todos aqueles organismos que non pertenzan ao sector privado.
Ural Español Club de Fútbol
O Ural Español Club de Fútbol é un equipo de fútbol galego do barrio de Santa Lucía da cidade da Coruña. Fundouse en 1929 e compite na Primeira Galicia. En 2020 cambiou o seu uniforme e escudo polos do Ural CF e engadiu o nome deste á súa denominación.
Conserved Domain Database
miniatura|dereita|A CDD forma parte do [[NCBI.]] A Conserved Domain Database ou CDD (Base de datos de Dominios Conservados) é unha base de datos de modelos de aliñamentos de secuencias múltiples ben anotados e modelos de busca en bases de datos derivados, de dominios proteicos antigos evolutivamente e proteínas completas. Entre os contidos da CDD están os modelos de dominios curados manualmente do NCBI e modelos de dominios importados de varias bases de datos de fontes externas (Pfam, SMART, COG, PRK, TIGRFAMs). É característico dos dominios curados polo NCBI que usen información de estruturas en 3D para definir explicitamente as fronteiras entre dominios, aliñar bloques, emendar detalles de aliñamentos, e proporcionar unha panorámica das relacións entre secuencia, estrutura e función. Os modelos curados manualmente están organizados xerarquicamente cando describen familias de dominios que están claramente relacionados por teren un antepasado común. Para que os datos non sexan redundantes, a CDD agrupa os modelos de dominios procedentes de varias fontes en superfamilias.
Obxectivos
O obxectivo do proxecto de curación de dominios conservados do NCBI é proporcionar unha base de datos útil aos usuarios aos que lles interesa investigar como os patróns de conservación e diverxencia de residuos nunha familia se relacionan coas propiedades funcionais, e proporcionar ligazóns útiles para unha información máis detallada que poida axudar a comprender as relacións entre secuencias, estruturas e funcións. Para facelo, CDD Curators fornece os seguintes tipos de información para suplementar e enriquecer os aliñamentos de múltiples secuencias tradicionais que forman a base dos modelos de dominios: estruturas tridimensionais e motivos centrais conservados, características e sitios conservados, organización filoxenética, e ligazóns a fontes de literatura electrónica.
Consulta da base de datos
A colección de datos forma parte tamén do sistema de recuperación e consulta Entrez do NCBI, con ligzóns cruzadas con outros numerosos recursos. A CDD proporciona unha anotación de pegadas dactilares de dominios e sitios funcionais conservados nas secuencias proteicas. Pode obterse unha anotación de dominios precalculada para secuencias de proteínas rastrexadas polo sistema Entrez do NCBI, e a colección de modelos da CDD pode ser consultada para buscar novas secuencias de proteínas por medio do servizo CD-Search ou en Batch CD-Seach, que permite a computación e descarga de anotcións de grandes conxuntos de consultas de proteínas.
James Douglas Ogilby
James Douglas Ogilby, nado o 16 de febreiro de 1853 en Belfast, Irlanda e finado o 11 de agosto de 1925 en Brisbane, Queensland, Australia, foi un ictiólogo e herpetólogo australiano de orixe irlandesa.
Traxectoria
Fillo do naturalista William Ogilby (1808-1873), despois dos seus estudos no Winchester College e no Trinity College de Dublín, traballou no British Museum. Interesouse polas aves e os peixes e viaxou aos Estados Unidos de América.
En 1884 obtén un posto de axudante no Australian Museum de Sydney e casa, o mesmo ano, con Mary Jame Jameson.
James Douglas Ogilby publicou numerosos artigos sobre os réptiles, e describiu unha nova especie de tartaruga e varias novas especies de lagartos, entre elas:
Tamén escribiu sobre os mamíferos e os peixes de Australia. Foi elixido membro da Sociedade linneana de Londres en 1887. Traballou no British Museum, despois no Australian Museum de Sydney, do que se retirou en 1890 a causa do seu alcoholismo. Il continue cependant d’étudier la faune australienne sur une base contractuelle.
Contra 1903 instalouse en Brisbane, onde traballou como ictiólogo no Queensland Museum. Poucos anos máis tarde chega a ser membro da Sociedade Real de Queensland. Asina numerosas publicacións co seu amigo Alan Riverstone McCulloch (1885-1925).
Ogilby faleceu o 11 de agosto de 1925 e está soterrado no Toowong Cemetery, en Toowong, Brisbane, Queensland, Australia.
Guerra de Bosnia
miniatura|300px|O edificio do parlamento bosníaco en [[Saraxevo en chamas despois de sufrir un ataque con fogo de artillaría en maio de 1992; Ratko Mladić con soldados serbios de Bosnia; un soldado noruegués das Nacións Unidas en Saraxevo. Fotos de Mijail Evstafiev.]] Coñécese como guerra de Bosnia o conflito internacional que se desenvolveu na actual Bosnia e Hercegovina do 6 de abril de 1992 ao 14 de decembro de 1995, e que foi causada por unha complexa combinación de factores políticos e relixiosos: exaltación nacionalista, crises políticas, sociais e de seguridade que seguiron ao final da guerra fría e a caída do comunismo na antiga Iugoslavia.
Ao desintegrarse Iugoslavia en 1991, coa independencia de Croacia e Eslovenia, líderes nacionalistas serbobosnios como Radovan Karadzić e serbios como Slobodan Milošević marcáronse como obxectivo principal que todos os serbios -diseminados poas distintas repúblicas que compoñían Iugoslavia- viviran nun mesmo país. En febreiro de 1992, o pobo de Bosnia e Hercegovina decide en referendo a súa independencia da República Federal Socialista de Iugoslavia, nunha votación boicoteada polos serbobosnios. A sección do Exército Popular Iugoslavo en Bosnia e Hercegovina, fiel ao referendo, organizouse no Exército da República Bosnia e Hercegovina (ARBiH), mentres que os serbios formaron o Exército da República Serbia (VRS). Nun principio os serbios ocuparon o 70 % do territorio de Bosnia e Hercegovina pero, ao unir as súas forzas o Consello Croata de Defensa e o ARBiH, a guerra tomou outro rumbo e as forzas serbias foron derrotadas na Batalla de Bosnia Occidental. A participación da OTAN, durante 1995, contra as posicións do VRS internacionalizou o conflito, pero só nas súas etapas finais. A alianza bosniocroata ocupou un 51 % do territorio de Bosnia e Hercegovina e chegou até as portas de Banja Luka. Ao veren perigar a súa capital de facto, os líderes serbios firmaron o armisticio e a guerra terminou oficialmente coa sinatura dos Acordos de Dayton, en París, o 14 de decembro de 1995.
A guerra durou pouco máis de tres anos e causou cerca de 100.000 vítimas entre civís e militares e 1,8 millóns de desprazados, segundo informes recentes. Das 97.207 vítimas totais documentadas, o 65 % foron bosníacos musulmáns e o 25 % serbios. Dentro das vítimas civís, o 83 % correspondeu a bosníacos.
Disolución de Iugoslavia
A Guerra en Bosnia-Hercegovina está relacionada coa disolución de Iugoslavia. A crise apareceu en Iugoslavia co debilitamento do sistema comunista, que á súa vez foi parte de cambios maiores que ocorreron no mundo tras o final da guerra fría. No caso iugoslavo, o Partido Comunista de Iugoslavia deste país estaba perdendo a súa potencia ideolóxica baixoo o predomino de ideoloxías nacionalistas e separatistas contra finais de 1988 e inicios de 1989. Este cambio notábase principalmente en Serbia e Croacia, algo menos en Bosnia e Hercegovina, e aínda menos en Eslovenia e en Macedonia.
Este proceso acelerou o ingreso de Slobodan Milošević na escena política de Serbia; un home que empezou a súa carreira política como resposta ao despertar de ideoloxías nacionalistas e que se posicionou como líder moral dos serbios en Kosovo en 1989.
miniatura|Slobodan Milošević. Os obxectivos políticos de Milošević eran consolidar o seu propio poder e lograr a dominación da Federación Iugoslava, incluíndo a dominación desta por Serbia, que era a república máis poboada da federación, polo que se cimentaría un firme control das políticas serbias.
Exhippolysmata
Especies
O xénero comprende catro especies:
Guerra de Bosnia
Disolución de Iugoslavia
Para alcanzar estes obxectivos, Milošević planexou varios procesos que levaron á instalación do seu gabinete político principalmente en Voivodina e Montenegro. A crise en Iugoslavia profundizouse tras a caída do goberno de Kosovo que tiña unha maioría albanesa. Continuando estes procesos, Milošević tomou o control de case a metade de Iugoslavia e con votos adicionais influíu facilmente as decisións do Goberno federal. Esta situación fixo reaccionar ás outras repúblicas, empezando por Eslovenia.
BQ
miniatura|Impresora 3D de bq na [[Cidade da Cultura de Galicia, Compostela]] BQ (ás veces escrito como bq) é unha empresa española con sede en Las Rozas adicada ao deseño e venda de dispositivos electrónicos. O nome da empresa ven do seu primeiro produto, un lector electrónico chamado booq. En 2005 un grupo de estudantes de telecomunicacións crearon unha empresa adicada á importación e venda de memorias USB. Posteriormente a empresa entraría no negocio dos lectores electrónicos, primeiro como deseñador para outras marcas e posteriormente xa coa súa marca. A empresa comercializa e deseña teléfonos intelixentes fabricados na China.
Guerra de Bosnia
Disolución de Iugoslavia
No 14º Congreso do Partido Comunista, levado a cabo o 20 de xaneiro de 1990, Milošević aplicou o seu dominio por primeira vez, obstruíndo varias emendas constitucionais que a delegación eslovena propuxo nun intento para restablecer o balance de poder na Federación. O Congreso terminou coas delegacións eslovena e croata abandonando a reunión, o que podería considerarse como o inicio da disolución de Iugoslavia.
BQ
Historia
En 2003, seis estudantes de enxeñaría da E.T.S. de Enxeñeiros de Telecomunicación de Madrid da Universidade Politécnica de Madrid —Alberto Méndez, Rodrigo del Prado, David Béjar, Ravín Dhalani, Adán Muñoz e Iván Sánchez— coincidiron na asociación de alumnos ITEM Consulting. En 2005, estes estudantes, fundaron MemoriasUSB, unha empresa adicada á fabricación de chaves USB. Máis tarde pertencería ao holding empresarial StarTic Innovación.
Guerra de Bosnia
Disolución de Iugoslavia
A crise agudizose cando elementos nacionalistas tomaron o poder para ir en contra das políticas de Milošević; entre eles o croata Franjo Tudjman foi o máis prominente. Eslovenia e Croacia iniciaron pouco despois o proceso que levou á súa independencia, o que causou un conflito armado. Este foi especialmente intenso en Croacia, que tiña unha substancial poboación serbia.
BQ
Libros electrónicos
En 2009, baixo a marca booq, lanzan o seu primeiro lector electrónico, o booq Classic. En 2010 a empresa materializouse como Mundo Reader S.L., froito da unión dos socios de Luarna e StarTic Innovación, adicada ao mundo dos lectores de libros dixitais. Luarna, dirixida por Antonio Quirós, foi a primeira editorial española 100% dixital.
Guerra de Bosnia
Situación de preguerra en Bosnia-Hercegovina
Bosnia e Hercegovina foron historicamente un territorio multiétnico. Segundo o censo de 1991, Bosnia-Hercegovina tiña unha poboación de 4 354 911 habitantes, divididos así:
BQ
Libros electrónicos
En 2011, BQ comenzou a deseñar e fabricar os primeiros lectores electrónicos das empresas Telefónica (Movistar ebook bq), Fnac (Fnacbook), e Casa del Libro (bq Tagus|Tagus). No segundo trimestre de 2011, BQ expandiu o seu negocio cara a Suramérica, abrindo sedes oficiais en Montevideo (Uruguai), e aínda que xa estaba no mercado portugués a través de socios, durante 2011 BQ comezou a estar presente en Portugal. Neste mesmo ano, o bq Cervantes foi e-reader máis vendido en España.
Guerra de Bosnia
Situación de preguerra en Bosnia-Hercegovina
Hai unha forte correlación entre identidade étnica e relixión:
BQ
Libros electrónicos
En 2012, BQ converteuse no deseñador e fabricante oficial das tabletas e lectores-e da empresa Fnac. Ademais, a empresa comezou a comercializar os lectores Cervantes Touch e Cervantes Touch light.
Guerra de Bosnia
Situación de preguerra en Bosnia-Hercegovina
Nas primeiras eleccións multipartidistas, que tiveron lugar en novembro de 1990 en Bosnia e Hercegovina, venceron os tres maiores partidos étnicos no país: o Partido de Acción Democrática bosníaco, o Partido Democrático Serbio e a Unión Democrática Croata.
BQ
Gama Aquaris 2013
En 2013 BQ comercializa o seu primeiro teléfono intelixente, chamado Aquaris 4.5, un terminal de gama media con 4,5 polgadas de pantalla, Dual SIM, cámara traseira de 8 megapíxeles e outra dianteira VGA, 4 GB de memoria interna, memoria RAM de 1 GB, un procesador ARM Dual Core Cortex A9 ata 1 GHz.
Guerra de Bosnia
Situación de preguerra en Bosnia-Hercegovina
As partes dividiron o poder entre as distintas etnias: mentres que o Presidente do Goberno da República Socialista de Bosnia e Hercegovina era un bosníaco, o Presidente do Parlamento era un serbio de Bosnia e o Primeiro Ministro un croata.
BQ
Gama Aquaris 2013
Tamén en 2013 BQ empeza a comercialización do Aquaris 5.0, un terminal cunha pantalla de 5 polgadas, Dual SIM, cámara traseira de 8 megapíxeles e outra dianteira VGA, e unha memoria RAM de 1 GB. Este inclúe ademais 16 GB de memoria interna, un procesador Quad Core Cortex A7 ata 1,2 GHz e con versión de Android 4.2 Jelly bean.
Guerra de Bosnia
Situación de preguerra en Bosnia-Hercegovina
Posteriormente trascendeu que serbios e croatas, mediante un pacto secreto (o Acordo de Karadjordjevo) chegaran a un acordo para o repartimento de Bosnia, sen contar coa maioría bosníaca.
BQ
Gama Aquaris 2013
Este mesmo ano lanzaron o Aquaris 5 HD con pantalla de 5 polgadas e resolución HD 720x1280, Dual SIM, cámara traseira de 8 megapíxeles e outra dianteira de 1,2 megapíxeles, 16 GB de memoria interna e 1 GB de memoria RAM, procesador Quad Core Cortex A7 ata 1,2 GHz; e o Aquaris 5.7, con pantalla de 5.7 e resolución 1929x1080, Dual SIM, cámara traseira de 13 megapíxeles e outra dianteira de 5 megapíxeles, unha memoria RAM de 2GB e 16 GB de memoria interna, cun procesador Quad Core Cortex A7 ata 1,5 GHz, 2 GB de RAM. Este dispositivo incluía unha batería Li-ion de 4000 mAh.
Guerra de Bosnia
Creación da "República Serbia de Bosnia e Hercegovina"
Os membros serbios do parlamento, que eran principalmente os do Partido Democrático Serbio, así como outros representantes dos partidos que formaban a Asemblea Independente de Membros do Parlamento, abandonaron o Parlamento central de Saraxevo e formaron a Asemblea do pobo serbio de Bosnia e Hercegovina o 24 de outubro de 1991, que marcou o final da triétnica coalición que rexía despois das eleccións de 1990. Esta asemblea estableceu a "República Serbia de Bosnia e Hercegovina" o 9 de xaneiro de 1992, que tomou o nome de Republika Serbia (República Serbia) en agosto de 1992. O obxectivo oficial deste acto, que se manifesta no texto orixinal da Constitución da República Serbia e que sería modificado posteriormente, era preservar a Federación Iugoslava.
Creación da "Comunidade Croata de Herzeg-Bosnia"
Durante as guerras iugoslavas, os obxectivos dos nacionalistas de Croacia foron compartidos polos nacionalistas croatas de Bosnia-Hercegovina. O goberno da República de Croacia, a Unión Croata Democrática (HDZ), organizaba e controlaba a rama do partido en Bosnia-Hercegovina. A finais de 1991, os elementos máis extremos do partido, baixo a dirección de Mate Boban, Dario Kordić, Jadranko Prlić, Ignac Koštroman e dirixentes locais como Anto Valenta, e co apoio de Franjo Tudjman e Gojko Šušak, tomaran o control efectivo do partido. O 18 de novembro de 1991, a rama do partido en Bosnia-Hercegovina, proclamou a existencia da Comunidade Croata de Herzeg-Bosnia, como unha separación "política, cultural, económica e territorial" no territorio de Bosnia-Hercegovina.
Referendo sobre a independencia de Bosnia e Hercegovina
Despois de que Eslovenia e Croacia declararan, en 1991, a súa independencia da República Socialista Federal de Iugoslavia, Bosnia e Hercegovina organizou tamén un referendo sobre a súa independencia. A decisión do Parlamento da República Socialista de Bosnia e Hercegovina da celebración do referendo tomouse despois de que a maioría de membros serbios abandonaran a asemblea parlamentaria en sinal de protesta.
Estes serbios de Bosnia, membros da asemblea, convidaron á poboación serbia a boicotear o referendo, celebrado o 29 de febreiro e o 1 de marzo de 1992. A participación no referendo foi do 67 % e o resultado foi do 99,43 % a favor da independencia. A independencia foi declarada polo Parlamento o 5 de marzo de 1992. O referendo en si mesmo e o asasinato dun serbio nunha voda o día antes, utilizáronse polos líderes políticos serbios cosermo unha razón para iniciar bloqueos de estradas en sinal de protesta.
Embargamento de armas
O 25 de setembro de 1991 o Consello de Seguridade das Nacións Unidas aprobou a Resolución CSNU 713, que impoñía un embargo de armas en toda a antiga Iugoslavia. O bloqueo prexudicaba ao Exército da República de Bosnia-Hercegovina, principalmente porque Serbia herdara a maior parte do arsenal do antigo Exército Popular Iugoslavo e o Exército de Croacia podía conseguir armas de contrabando a través da súa costa. Máis do 55 % dos depósitos de armas e cuarteis da ex Iugoslavia encontrábanse en Bosnia debido ao seu terreo montañoso, en previsión dunha guerra de guerrillas, pero moitas das fábricas de armas estaban baixo control serbio (como a fábrica Unis Pretis, en Vogošća), e outras quedaron inutilizadas debido á falta de electricidade e materias primas. O Goberno bosníaco meteu presión para que se levantara o embargamento, pero opuxéronse o Reino Unido, Francia e Rusia. O Congreso dos EE.UU. aprobou dúas resolucións pedindo a anulación do embargamento, pero ambas foron vetadas polo Presidente Clinton por temor á creación dunha fisura entre os EUA e os países antes mencionados. Porén, os Estados Unidos realizaron varias operacións incluíndo grupos islamistas para subministrar armas ás forzas do Goberno de Bosnia a través de Croacia.
Información xeral
O Exército Popular Iugoslavo (Jugoslovenska narodna armija, JNA) deixou oficialmente Bosnia e Hercegovina o 12 de maio de 1992, pouco despois da independencia, declarada en abril. Porén, a maior parte da cadea de mando, armamento, e o persoal militar de maior rango, incluído o xeneral Ratko Mladić, permaneceron en Bosnia e Hercegovina no Exército da República Serbia (Vojska Republike Srpske, VRS). miniatura|esquerda|150px|Radovan Karadžić.
A maioría dos bosníacos organizáronse no Exército da República Bosnia-Hercegovina (Republike Armija Bosne i Hercegovine, RBiH). Este exército tiña un bo número de non bosníacos (ao redor do 25 %), especialmente no 1º Corpo en Saraxevo. O comandante adxunto do Exército bosníaco, o xeneral Jovan Divjak, foi a máis alta xerarquía de etnia serbia no exército bosníaco. O xeneral Stjepan Šiber, de etnia croata, foi o segundo comandante adxunto. O presidente Alija Izetbegović tamén nomeou o coronel Blaž Kraljević, comandante do Consello Croata de Defensa en Hercegovina, como membro do cuartel xeral do Exército bosníaco, sete días antes do seu asasinato, co fin de reunir unha fronte multiétnica bosníaca de defensa.
Varias foron as unidades paramilitares que operaron na guerra de Bosnia: os serbios Aguias Brancas (Beli Orlovi), os Tigres de Arkan, a Garda Serbia de Voluntarios (Srpska Dobrovoljačka Garda), os bosníacos da Liga Patriótica (Patriotska Liga) e os Boinas Verdes do Exército de Bosnia-Hercegovina (Zelene Beretke) e os croatas das Forzas de Defensa Croata (Hrvatske Obrambene Snage). Os paramilitares serbios e croatas que participaron como voluntarios recibían o apoio dos partidos políticos nacionalistas neses países. Existen denuncias sobre a participación das policías secretas serbia e croata no conflito. Os serbios recibiron o apoio de combatentes eslavos cristiáns doutros países, entre eles Rusia. Os voluntarios gregos foron acusados de tomar parte no masacre de Srebrenica, pois colocaron a bandeira de Grecia en Srebrenica, cando a cidade caeu ante os serbios.
miniatura|150px|Alija Izetbegović. Os bosníacos recibiron o apoio de grupos islámicos comunmente coñecidos como "guerreiros santos" (Muyahidines). Houbo tamén varios centos de membros do Exército dos Gardiáns da Revolución Islámica que axudaron ao do Goberno de Bosnia durante a guerra. Inicialmente as forzas serbias atacaron á poboación civil non serbia en Bosnia oriental. Despois de que as cidades e as vilas estaban aseguradas, procedían á expulsión dos seus habitantes (limpeza étnica), que en ocasións incluíu violacións e asasinatos. Os serbios tiñan superioridade (a pesar de contar con menos efectivos) debido ao armamento que recibiron do Exército Popular Iugoslavo, e estableceron o control sobre a maioría das zonas onde eran maioría relativa, ademais de zonas onde eran unha minoría significativa nas zonas rurais e rexións urbanas, excluíndo as grandes cidades de Saraxevo e Mostar. Os dirixentes militares e políticos serbios recibiron a maioría das acusacións de crimes de guerra ante o Tribunal Penal Internacional para a ex Iugoslavia (TPII, ou ICTY), moitos dos cales foron condenados despois da guerra nos xuízos.
A maior parte da capital, Saraxevo, estivo permanentemente en mans dos bosníacos, aínda que o Goberno oficial da República de Bosnia-Hercegovina seguiu funcionando con relativa composición multiétnica. Nos 44 meses do asedio, o terror contra Saraxevo e os seus residentes variou na súa intensidade, pero o obxectivo sempre foi o mesmo: infrinxir o maior sufrimento posíbel aos civís a fin de obrigar ás autoridades bosníacas a aceptar as demandas dos serbios. O Exército da República Serbia rodeou a cidade (alternativamente, as forzas serbias situábanse nos arredores de Saraievo, o chamado anel ao redor de Saraxevo), despregando tropas e artillaría nos outeiros dos arredores no que sería o sitio máis longo na historia da guerra moderna, durante case 4 anos.
Asináronse numerosos acordos de cesamento do fogo, pero violábanse unha e outra vez cando unha das partes consideraba que tiña desvantaxe. As Nacións Unidas trataron de deter a guerra en varias ocasións, pero sen éxito, e o tan promocionado plan de paz Vance-Owen, que pretendía dividir o país en tres zonas, tivo pouco impacto.
1992
miniatura|250px|[[Vedran Smailović tocando no edificio destruído da Biblioteca Nacional de Saraxevo, en 1992. Foto de Mikhail Evstafiev.]] miniatura|250px|Soldados da [[ONU observan o minarete duna mesquita, dinamitado por forzas do Consello Croata de Defensa durante o Masacre de Ahmići (1993). (Imaxe cortesía do TPII).]]
A primeira vítima en Bosnia é outro punto de discordia entre serbios e bosníacos. Os serbios consideran que foi Nikola Gardović, o pai dun noivo que foi morto na procesión dunha voda serbia dous días despois do referendo, o 1 de marzo de 1992, no casco antigo de Saraxevo. Bosníacos e croatas, porén, consideran as primeiras vítimas da guerra, antes da independencia, a uns civís croatas asasinados polo JNA (despois transformado en Exército da República Serbia e no Exército de Serbia e Montenegro), na aldea de Ravno, en setembro de 1991. Os bosníacos tamén consideran a primeira persoa vítima da guerra a Suada Dilberović, que recibiu un disparo durante unha marcha de paz por pistoleiros non identificados o 5 de abril desde un niño de francotiradores serbios no hotel Holiday Inn de Saraxevo.
Hai que ter en conta que estas actividades non estaban relacionadas aínda co comezo da guerra no territorio de Bosnia-Hercegovina. O 30 de setembro de 1991, o Exército Popular Iugoslavo destruíu o pequeno pobo de Ravno, situado en Hercegovina, habitado por croatas, durante o transcurso do sitio da cidade de Dubrovnik, en Croacia. O 19 de setembro, o JNA trasladou máis tropas á zona en torno á cidade de Mostar, o que foi protestado publicamente polo goberno local. O 13 de outubro de 1991 o futuro presidente da República Serbia, Radovan Karadžić, expresou a súa opinión sobre o futuro de Bosnia e dos musulmáns bosníacos, deixando claras as súas intencións de anexionarse todo o territorio posíbel.
Durante os meses de marzo, abril e maio de 1992 producíronse feroces ataques no leste de Bosnia, así como na parte noroeste do país. En marzo, os ataques do VRS, xunto con membros do Segundo Comando Militar do antigo Exército Popular Iugoslavo, desenvolvéronse na parte oriental do país co obxectivo de tomar posicións estratexicamente pertinentes e de levar a cabo un bloqueo de comunicacións e información. Estes ataques deron lugar a un gran número de mortos e feridos civís.
O JNA, baixo control serbio, foi capaz de tomar máis do 70 % do territorio bosníaco durante estes meses. Gran parte disto débese ao feito de que estaban moito mellor armados e organizados que os bosníacos e as forzas croatas de Bosnia. Os ataques tamén incluíron as zonas de composición étnica mixta. Doboj, Foča, Rogatica, Vlasenica, Bratunac, Zvornik, Prijedor, Sanski Most, Kljuc, Brčko, Derventa, Modrica, Bosanska Krupa, Bosanski Brod, Bosanski Novi, Glamoc, Bosanski Petrovac, Cajnice, Bijeljina, Višegrad, así como zonas de Saraxevo foron todas as zonas onde os serbios establecen o control e expulsaron a bosníacos e croatas. Tampouco as zonas máis etnicamente homoxéneas se salvaron de importantes combates, como Banja Luka, Bosanska Dubica, Bosanska Gradiska, Bileća, Gacko, Han Pijesak, Kalinovik, Nevesinje, Trebinje e Rudo, que viron como as súas poboacións non serbias foron expulsadas. Do mesmo modo, as rexións da zona central de Bosnia-Hercegovina (Saraxevo, Zenica, Maglaj, Zavidovići, Bugojno, Mostar, Konjic etc.) viron a fuxida da súa poboación serbia, emigrando a outras zonas baixo control serbio en Bosnia-Hercegovina.
As cidades de Gornji Vakuf e Novi Travnik foron atacadas polos croatas o 20de xuño de 1992, pero o intento de tomalas fracasou. O acordo de Graz entre serbios e croatas causou unha profunda división dentro da comunidade croata e a separación do grupo, o que conduciu ao conflito cos bosníacos. Un dos principais dirixentes croatas, Blaž Kraljević, partidario da unión, foi asasinado por soldados do HVO en agosto de 1992, o que debilitou moito ao grupo moderado que esperaba manter a alianza de croatas e bosníacos.
En outubro de 1992, os serbios tomaron a cidade de Jajce d expulsaron ás poboacións croata e bosníaca. A caída da cidade debeuse en gran parte á falta de cooperación bosníaco-croata e ao aumento das tensións, especialmente durante os últimos catro meses.
1993
O 8 de xaneiro de 1993 os serbios asasinaron o deputado bosníaco Hakija Turajlić despois de deter o convoi das Nacións Unidas que o trasladaba desde o aeroporto. Os días 15 e 16 de maio, o 96 % dos serbios votou a favor de rexeitar o plan Vance-Owen. Tras o fracaso do plan de paz, que pretendía dividir o país en tres zonas étnicas, xurdiu un conflito armado entre bosníacos e croatas sobre o 30 % de Bosnia que ocupaban. O plan de paz foi un dos factores que conduciron á escalada do conflito, ao evitar Lord Owen o diálogo coas autoridades croatas máis moderadas (pro-Bosnia unificada) e negociar directamente cos elementos máis extremos (que pretendían a separación).
Gran parte do ano 1993 foi dominada pola guerra bosníaco-croata que se fixo máis grave en outubro de 1992, cando as forzas croatas bosníacas atacaron á poboación civil en Prozor, queimando as súas casas e matando a civís. En xaneiro de 1993 as forzas croatas de Gornji Vakuf atacaron de novo co fin de conectar Bosnia Central con Hercegovina.
A limpeza étnica do Val de Lašva, campaña contra os civís bosníacos prevista polos xefes políticos e militares da Comunidade Croata de Herzeg-Bosnia de maio de 1992 a marzo de 1993, foi para dar cumprimento aos obxectivos enunciados polos nacionalistas croatas en novembro de 1991. Os bosníacos do Val de Lašva foron obxecto de persecución por motivos políticos, raciais e relixiosos, deliberadamente discriminados no contexto dun ataque xeneralizado na rexión á poboación civil e sufriu asasinatos en masa, violacións e retención en campamentos, así como a destrución de lugares culturais e propiedades privadas, o que desembocou no masacre de Ahmići. Estes feitos foron continuados a miúdo por propaganda anti-bosníaca, en particular nos municipios de Vitez, Busovača, Novi Travnik e Kiseljak.
A Comunidade Croata de Herzeg-Bosnia tomou o control de moitos gobernos municipais e servizos en Hercegovina e eliminou ou apresou aos líderes bosníacos locais. Herzeg-Bosnia tomou o control dos medios de comunicación e impuxo ideas e propaganda croata. Introducíronse novos plans de estudos e o idioma croata nas escolas. Moits bosníacos e serbios foron retirados de posicións no goberno er as empresas privadas; a axuda humanitaria era xestionada e distribuída aos bosníacos e aos serbios en desvantaxe e os bosníacos en xeral foron cada vez máis acosados.
A alianza bosníaco-croata mantívose nalgunhas zonas de Bosnia, en particular en Bihać (noroeste de Bosnia) e Bosanska Posavina (norte), onde ambos os grupos estaban sendo moi castigados polas forzas serbias. Este conflito provocou a creación dun maior número de enclaves étnicos e un maior derramamento de sangue.
Mostar tamén foi rodeado polas forzas croatas durante nove meses, e gran parte da cidade histórica foi gravemente destruída polos bombardeos, incluída a famosa ponte Stari Most.
O ARBiH lanzou unha operación coñecida como Neretva 93 contra o Consello Croata de Defensa e as Fozas Croatas de Defensa en setembro de 1993, co fin de poeñr fin ao sitio de Mostar e recuperar as zonas de Hercegovina que foran incluídas na autoproclamada República Croata de Herzeg-Bosnia. A operación foi detida polas autoridades bosníacas despois de recibir a información sobre os incidentes contra civís croatas e os prisioneiros de guerra nas aldeas de Grabovica e Uzdol.
Algúns dirixentes croatas foron xulgados polo TPII por cargos como crimes de lesa humanidade, violacións graves dos Convenios de Xenebra e violacións das leis ou usos da guerra. Dario Kordić, dirixente político dos croatas en Bosnia central, foi declarado culpábel de crimes de lesa humanidade en Bosnia central, pola limpeza étnica levada a cabo, e condenado a 25 anos de prisión. O comandante bosníaco Sefer Halilović foi acusado dun cargo de violación das leis e costumes da guerra sobre a base da responsabilidade penal dos incidentes ocorridos durante Neretva 93 e declarado inocente.
Nun intento de protexer aos civíes, o papel da UNPROFOR ampliouse en 1993 para protexer as "zonas seguras" que declarara en torno a Saraxevo, Goražde, Srebrenica, Tuzla, Žepa e Bihać.
1994
En 1994, a OTAN decide participar activamente cando, o 28 de febreiro, os seus avións F-16 derribaron catro avións serbios en Bosnia central (incidente de Banja Luka), que violaran a zona de prohibición de voos da ONU. A guerra bosníaco-croata terminou oficialmente o 23 de febreiro de 1994, cando o comandante do HVO, xeneral Ante Roso e o comandante do Exército bosníaco, xeneral Rasim Delić, asinaron un acordo de alto ao fogo en Zagreb. En marzo de 1994 un acordo de paz mediado polos Estados Unidos entre os belixerantes croatas (representados pola República de Croacia) e a República de Bosnia-Hercegovina asinouse en Washington e Viena (coñecido como Acordo de Washington). En virtude do acordo, o conxunto dos territorios controlados polos croatas de Bosnia e as forzas do Goberno foi dividida en dez cantóns autónomos, establecidos na Federación de Bosnia-Hercegovina. Isto puxo fin á guerra entre croatas e bosníacos, e reduciu as partes belixerantes a dúas.
A primeira batalla aberta entre croatas e serbios, o HVO e o HOS contra o VRS, sucedeu en Kupres, en Hercegovina Occidental. Os serbobosnios e o JNA contaban cuns 6.000 homes, 3 ou 4 divisións de artillaría, un batallón blindado e o apoio da aviación, contra uns 1.500 bosniocroatas de Kupres. Os (por aquel entón) pouco armados bosniocroatas perden esta batalla que terá a súa segunda parte en 1995 con distinto desenlace.
Os bosniocroatas e bosníacos enrolados no HVO e, sobre todo, no HOS -coa lección aprendida de Ravno e coas armas conseguidas desde Croacia- serían a primeira forza que consegue gañar a primeira batalla non encuberta contra os serbios -a primeira Batalla de Mostar- conseguindo expulsalos da parte ocupada de Mostar Oriental.
Despois do golpe de Mate Boban, e a caída inexplicábel do norte de Bosnia e a cidad de Jajce, o HVO xa non quere entrar en conflito cos serbios. Porén, o HOS segue fiel ao goberno bosníaco de Saraxevo, o que levará a un conflito interno entre os bosniocroatas e ao atentado posterior sobre o seu líder Blaz Kraljevic.
1995
A guerra continuou durante a maior parte de 1995. Ese ano os serbobosnios comezaron unha campaña sistemática de ataques a "zonas seguras", o que puxo ás forzas da ONU na súa contra. Isto, unido á mellor preparación e resultados da alianza bosníaco-croata, reduciu as opcións de vitoria de Karadžić.
En xullo de 1995, as tropas serbias do xeneral Ratko Mladić ocuparon a "zona segura", controlada pola UNPROFOR, de Srebrenica no leste de Bosnia, onde ao redor de 8.000 civís bosníacos foron asasinados no coñecido masacre de Srebrenica. A maioría das mulleres foron expulsadas e algunhas violadas e asasinadas. O TPII cualificou este suceso como xenocidio, no caso contra Radislav Krstić.
De acordo co acordo bosníaco-croata, as forzas croatas operaron no oeste de Bosnia (Operación Verán'95), e a principios de agosto lanzaron a Operación Tormenta, facéndose cargo da República Serbia de Krajina en Croacia, que trouxo consigo unha nova limpeza étnica, neste caso de serbios. Con iso, a alianza bosníaco-croata gañou a iniciativa na guerra, obtendo gran parte de Bosnia occidental dos serbios en varias operacións, entre elas a Operación Mistral e a Operación Sana. Estas forzas chegaron a ameazar a capital serbia de Bosnia Banja Luka grazas a un ataque terrestre directo.
A artillaría serbia que sitiaba Saraxevo levou a cabo o masacre do mercado de Markale, e a OTAN respondeu co inicio da Operación Deliberate Force, ampliando os ataques aéreos contra infraestruturas e unidades serbobosnias en setembro. Nese momento, a comunidade internacional meteu presión a Milošević, Izetbegović e Tudjman para que sentaran na mesa de negociación e, finalmente, a guerra terminou cos Acordos de Dayton asinados o 21 de novembro de 1995. A versión final do acordo de paz foi asinada o 14 de decembro de 1995, en París.
Baixas
A investigación realizada por Tibeau e Bijak en 2004 determinou uns 102.000 mortos e estimou o seguinte detalle: 55.261 eran civís e 47.360, soldados. Dos civís: 16.700 eran serbios, mentres que 38.000 foron bosníacos e croatas. Dos soldados, 14.000 foron os serbios, os croatas foron 6.000, e os bosníacos 28.000.
Outra investigación levouna a cabo o Centro de Investigación e Documentación de Saraxevo (RDC), baseada na creación de listas e bases de datos, en lugar de proporcionar estimacións. Estudos demográficos do TPII na Unidade de A Haia, proporcionan un número similar de mortos, pero un tanto diferente en distribución étnica. A partir de outubro de 2006, o reconto do número de vítimas chegou a 97.884. Outras investigacións seguen en curso.