cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luís Pimentel
Traxectoria
Luís licenciouse en 1922. Antes de dedicarse á poesía, fixo incursións na pintura e na música. Posteriormente realizou o doutoramento en Madrid, aloxándose na Residencia de Estudiantes, nunha época na que nesa cidade existía un grande ambiente cultural (residían daquela alí Federico García Lorca, Salvador Dalí, Luis Buñuel, Ramón María del Valle-Inclán e Pío Baroja), para volver xa definitivamente ao seu Lugo natal e exercer como médico. No 1927 entra a formar parte da directiva do Círculo das Artes de Lugo e máis tarde consegue unha praza como médico de garda no Hospital Municipal. Trabou amizade persoal con Ánxel Fole, quen o animaba constantemente a publicar os seus versos, e estableceu correspondencia con outros poetas como Dámaso Alonso, Vicente Aleixandre ou Jorge Guillén. miniatura|esquerda|260px|Algúns colaboradores de [[Ronsel.]] No 1924 publicou os seus primeiros poemas na revista Ronsel, dirixida por Evaristo Correa Calderón e Álvaro Cebreiro. Son poemas intimistas e sinxelos, pero moitas veces irónicos e mesmo burlescos. Colaborou tamén no xornal vigués El Pueblo Gallego, na revista Nós, na madrileña La Gaceta Literaria, na lisboeta Descobrimento, nas luguesas Yunque e Vanguardia Gallega, na santiaguesa Resol, na viguesa Alba (que lle dedicou monograficamente o n.º 10, de 1960) e noutras publicacións literarias e poéticas. A ferrolá Aturuxo foi a primeira en dedicarlle un monográfico (n.º 11, 1960). miniatura|260px|Luís Pimentel, Pilar Cayón e Rula. O 12 de outubro de 1930 casou en Mondoñedo con María del Pilar Cayón Fernández, que coñecera en 1918 en Santiago e coa que terá unha filla, Rula. Despois da guerra civil asistiu aos faladoiros de Ánxel Fole e Celestino Fernández de la Vega.
Publicou en vida un opúsculo de oito poesías e vinte e dúas páxinas, Triscos (Pontevedra: Colección Benito Soto, 1950). Logo de moitos intentos de edición por parte do autor, postumamente, ao ano do seu pasamento, saíu do prelo Sombra do aire na herba, con corenta e dous poemas (Vigo: Galaxia, 1959). En castelán escribiu Barco sin luces (Lugo: Celta, 1960), obra tamén póstuma, con limiar de Dámaso Alonso, que recolle 33 poemas, de 1927, dividido en tres partes: "Diario de un médico de guardia" (sete poemas), "Oraciones" (seis) e "Interior" (vinte). En todos eles as súas propias vivencias son a temática fundamental, ateigadas dunha constante tenrura para todo o fráxil e delicado.
Influencias e estilo
miniatura|260px|Cadro de persoal de Ronsel As súas devocións líricas eran Teixeira de Pascoaes, Rainer Maria Rilke, Francis Jammes, Antonio Machado, Miguel de Unamuno, Rosalía de Castro e Jorge Guillén e sentía admiración polo estilo de Valle-Inclán e Joan Miró. Apaixonábao a música de Claude Debussy.
Na súa poesía obsérvanse influencias do modernismo, de ismos vangardistas, do simbolismo francés e do existencialismo de posguerra. Canto á forma, destaca o verso libre, imaxes vangardistas, os paralelismos e as anáforas.
Obra
miniatura|Obra de [[Francisco Otero Besteiro|Otero Besteiro dedicada a Pimentel. Praza Maior, Lugo.]]
Compilacións
Así mesmo, aparecen poemas de Pimentel en obras colectivas e antoloxías como 7 ensayos sobre Rosalía (1952) ou Antologia poética. Cancioneiro rosaliano (1985).
A obra de Pimentel foi traducida ao italiano, por Manuele Masini; ao catalán, polo mallorquino Josep Maria Llompart e ao ruso, por Elena Zernova.
Recoñecementos
En 1958 tralo seu pasamento o Grupo Brais Pinto fai no Centro Galego de Madrid un acto de lembranza en honor do poeta e, dous anos máis tarde, organiza, na mesma institución, unha homenaxe.
Poemas de Pimentel foron musicados nos discos Bule, berra, chora (1978) de Xosé Manuel Conde e Rapazas, rapaces e rapazadas (1997) de Suso Vaamonde.
A Real Academia Galega designouno como figura a ser homenaxeada no Día das Letras Galegas do ano 1990.
O CEIP Luís Pimentel de Lugo e rúas de varias vilas levan o seu nome (Burela, Cambre, Monforte de Lemos, Monterroso, Oleiros, Narón, Ourense, Ribeira…).
Estación de Irún
Situación ferroviaria
A estación de Irún forma unha parella xunto coa francesa estación de Hendaia, situada a uns dous quilómetros e separada polo río Bidasoa. A rede de ancho ibérico (1.668 mm) chega a Irún e continúa para finalizar en Hendaia, mentres que a rede de ancho internacional (1.435 mm) chega a Hendaia e continúa para finalizar en Irún. O tramo entre ambas as estacións dispón de vías nos dous anchos.
Pola rede francesa, a estación atópase no punto quilométrico 235,063 da liña Bordeos-Irún. Pola española, atópase no punto quilométrico 639,4 da liña férrea radial Madrid-Hendaia, inaugurada en 1864. Tamén formaba parte da liña férrea Irún-Elizondo pechada desde 1956.
A SNCF e Renfe Operadora teñen un acordo mediante o cal os trens de cada compañía atravesan a fronteira ata a seguinte estación para deixar viaxeiros, pero non para recollelos. Así, os trens en dirección Francia inician e finalizan percorrido en Hendaia, e os trens dirección España inician e finalizan percorrido en Irún. Os trens que cruzan a fronteira para deixar viaxeiros volven sen carga á estación situada alén. Os trens rexionais non chegan a atravesar a fronteira, polo que non existe posibilidade de ligazón entre os rexionais de ambas as redes.
O único tren de pasaxeiros que realizaba un percorrido pasante era o Trenhotel «Francisco de Goya», tren nocturno entre Madrid-Chamartín e París-Austerlitz. Compoñíase dunha rama tipo Talgo cuxas rodas desprazábanse nun cambiador de ancho para pasar da rede española á francesa e viceversa. No pasado tamén se utilizou para trens de pasaxeiros o cambio de eixos, que actualmente só se emprega para trens de mercadorías. Así mesmo existen instalacións para a manipulación de mercadorías e a súa transbordo entre trens españois e franceses.
Historia
O ferrocarril chegou a Irún en 1863 cando a Compañía dos Camiños de Ferro do Norte de España completou o tramo Donostia-Irún da liña que pretendía unir Madrid coa fronteira francesa. Pouco despois, en agosto de 1864, o trazado alcanzou Francia grazas á construción da ponte internacional sobre o río Bidasoa. Por primeira vez, as redes ferroviarias españolas e francesas quedaban unidas. As primeiras instalacións construídas foron substituídas en 1881 por unha estación definitiva que seguía os planos do enxeñeiro Avillume. Dividiuse en dous edificios un destinado ao tráfico nacional dunha planta e outro destinado ao tráfico internacional de dúas plantas.
En 1941, coa nacionalización do ferrocarril en España, Norte desapareceu e pasou a formar parte de Renfe. Esta última xestionou o recinto ata a creación de Adif a finais de 2004.
Longa distancia
Actualizado a 26 de xuño de 2016.
Media distancia
Actualizado a 26 de xuño de 2016.
Proximidades
É unha das cabeceiras da única liña do núcleo de proximidades Renfe Donostia.
Just Friends
Just Friends é un filme de comedia dirixido por Roger Kumble que foi estreado no 2005.
Sinopse
Chris (Ryan Reynolds) é un bo rapaz, pero debido á súa obesidade non consegue pasar da zona amigos con Jamie (Amy Smart), a súa mellor amiga. O día da graduación no instituto decide coller azos e confesarlle o seu amor a Jamie. Pero Jaime, pártelle o corazón: ela quéreo só como amigo. Dez anos máis tarde, e a moitos quilómetros de distancia da súa vila natal, Chris converteuse nun atractivo e prometedor produtor musical. O seu éxito coas mulleres fixéronlle esquecer o seu fracaso con Jamie, mais unha tormenta invernal nunha viaxe de negocios coa súa nova estrela musical, Samantha James (Anna Faris), obrígalle a facer escala na súa casa de Nova Jersey. Moi ó seu pesar, vai ter que reencontrarse coa súa familia, os seus amigos e con Jamie.
Pentobarbital
O Pentobarbital (tamén coñecida entre outros co nome comercial Nembutal®) é unha droga do tipo dos barbitúricos sintéticos comumente empregada como sedativo, hipnótico e antiespasmódico na forma dos seus sales de sodio ou calcio. A súa fórmula química é: C11H18N2O3
Castor Diéguez Amoeiro
Castor Diéguez-Reigada Amoeiro, nado en Verín e finado en Ourense o 28 de xullo de 1913, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Benito Diéguez Amoeiro. No Sexenio Revolucionario foi elixido deputado por Verín (1872). Foi subdirector de telégrafos da Coruña (1874).
Secobarbital
miniatura|dereita|150px|Estrutura do Secobarbital
FC Girondins de Bordeaux
O Football Club des Girondins de Bordeaux, máis coñecido como Girondins de Bordeos, é un club de fútbol francés, da cidade de Bordeos, en Aquitania. Foi fundado en 1881 e xoga na Ligue 1 francesa.
Estadio
O Girondins xoga os seus partidos como local no Stade Matmut Atlantique, inaugurado o 23 de maio de 2015. Ten capacidade para 42.115 espectadores.
Aroa Gimeno
Aroa Gimeno, nada en Barakaldo o 30 de abril de 1985, é unha actriz española.
FC Girondins de Bordeaux
Estadio
Ata entón xogaba os seus partidos no Stade Chaban-Delmas, inaugurado o 30 de marzo de 1924 baixo o nome de Parc Lescure.
Aroa Gimeno
Traxectoria
Estudou arte dramática, traballou ocasionalmente como modelo nalgunhas campañas publicitarias, debutando na televisión no programa ¿Hay trato? (2004) como bailarina e copresentadora con Carlos Sobera e ao ano seguinte principiou como actriz nun pequeno papel na serie Lobos de Telecinco. O seu primeiro papel protagonista foi na serie de LaSexta SMS (sin miedo a soñar) (2006-2007). Traballou tamén en Amar en tiempos revueltos (2008), 700 euros, diario secreto de una call girl (2008) e Sin tetas no hay paraíso (2009).
Anhidrita
A anhidrita é un mineral composto de sulfato de calcio anhidro (CaSO4). Está formada por un 41,2 % de CaO e un 58,8 % de SO3. É moi común nos depósitos de sal, sendo moi raro encontrala ben cristalizada. Cando se expón á acción da auga, a anhidrita absórbea e vólvese sulfato de calcio hidratado (CaSO4•2H2O), isto é, xeso.
Ten aplicación na construción na fabricación do cemento, ademais de empregarse para certos fertilizantes ou a fabricación do ácido sulfúrico. A variedade azulada, chamada vulpinito (de Vulpino, en Italia) emprégase como pedra ornamental.
Etimoloxía
A verba anhidrita provén do grego e significa "sen auga". Fai referencia á ausencia de auga na cristalización do mineral, por contraposición ao xeso (hidratado). O nome púxollo A.G. Werner, xeólogo alemán que descubriu este en 1804.
Cristalografía
A anhidrita cristaliza no sistema ortorrómbico, na clase bipiramidal rómbica (2/m 2/m 2/m ou mmm). O seu grupo espacial é o Amma, o que indica que a cela unidade da anhidrita está centrada nas bases. As dimensións da cela unidade da anhidrita son: a = 6,95, b = 6,96, c = 6,21 Å ; Z = 4. Na natureza, a anhidrita se presenta en forma compacta coa textura do mármore, ou tamén en agregados granulares ou nodulares. Pouco frecuentemente se poden atopar cristais aciculares ben formados.
Formación
Nos depósitos de sal, a anhidrita ten unha orixe sedimentaria evaporítica. Fórmase a partir de disolucións acuosas de sulfato de calcio cun exceso de sodio ou de clorato de potasio, se a temperatura supera os 40 °C. Noutro caso, fórmanse cristais de xeso. Este xeito de formación da anhidrita é un dos que se empregan para obtela artificialmente. Tamén se pode formar a partir do xeso, por perda das moléculas de auga.
É, pois, moi frecuente encontrala anhidrita nos depósitos de sal ao lado de xeso. De feito, a anhidrita descubriuse en 1804 nunha mina de sal en Tirol, Austria. A anhidrita adoita ocupar as zonas máis profundas do depósito, xa que na superficie, a auga transfórmaa en xeso.
Ás veces, a anhidrita pode atoparse en filóns metálicos, asociada con calcita, halita, pirita e sulfitos como galena, calcopirita e molibdenita.
Depósitos
Hai depósito de anhidrita repartidos por todo o mundo. En España, os máis importantes encóntranse en Cabezón de la Sal (Cantabria), nas concas do Texo e do Ebro e as formacións de Súria e Cardona (Barcelona) e de Alins (Lleida). Na serra de Los Ángeles, en Huelva, hai un banco de anhidrita de tons azulados con manchas verdosas.
Jean-Pierre Rampal
Jean-Pierre Rampal, nado en Marsella o 7 de xaneiro de 1922 e finado en París o 20 de maio de 2000, foi un frautista francés recoñecido por devolver á frauta a súa popularidade como instrumento solista (popularidade que non tiña dende o século XVIII).
Biografía
Rampal naceu en Marsella, onde seu pai, Joseph Rampal, era o primeiro frautista na sinfónica e mestre no Conservatorio. Aínda que non tiña a motivación para chegar a ser músico profesional, seu pai ensinoulle dende que o xove Jean-Pierre tiña 12 anos. Aos 16 anos obtivo o seu primeiro premio como frautista, no mesmo ano que deu o seu primeiro recital público.
Non sería ata moito despois que Rampal, unha vez comezados os estudos de medicina, decidiu seguir coa carreira artística. No seu terceiro ano na escola de medicina, as forzas de ocupación nazis enviaronlle a realizar traballos obrigatorios a Alemaña, mais no canto de reportarse ao servizo, pasou á clandestinidade e dirixiuse a París. Aló decidiu seguir cursos no Conservatorio Nacional e cinco meses despois graduouse co primeiro lugar da competición anual de frautistas, premio que Joseph, o seu pai, xa gañara antes, en 1919.
En 1945, Rampal foi invitado a tocar un concerto de frauta xunto coa orquestra da Ópera de París, deste xeito adquiriu certa fama e experiencia. Ao longo dos dez anos seguientes, Rampal adicouse a ser intérprete solista, e coa Guerra rematada, adicóuse a dar unha serie de concertos comezando en Francia, mais logo, en 1947 trasladándose a Suíza, Austria, Italia, España e os Países Baixos xunto co seu compañeiro pianista Robert Veyron-Lacroix a quen coñecera en 1946.
En 1955 convértese no primeiro frautista da Opéra de París e logo desenvolve as súas actividades como solista ou músico de cámara. Fundou o Conxunto Barroco de París e o Quinteto de Ventos Francés. A principios dos '60 Rampal era considerado o máis virtuoso frautista internacional, pois traballou coas mellores orquestras do mundo nese tempo, mais seguiu revivindo a música, sobre todo barroca, como fixera dende 1945. Durante os '60 e ata finais dos '80 tivo moita fama, sobre todo en América e o Xapón. Durante a década dos '60 foi considerado mesmo o príncipe dos frautistas
En 1969 foi nomeado mestre do Conservatorio de París e durante os veráns ofrecou cursos na Academia Internacional de Niza. Colaborou con outros artistas coma Isaac Stern, Yehudi Menuhin e Mstislav Rostropóvich e dirixiu algunhas orquestras.
En 1978 gaña o premio Sonning Award en Dinamarca. A partir de 1980 abriuse o Concurso de Frauta Jean-Pierre Rampal, que dende ese ano efectúase premiando aos mellores frautistas do mundo.
Rampal foi un promotor incansable do repertorio para frauta, sobre todo aquel do barroco e do clasicismo. Grazas á súa labor, a frauta recupera un sitio no circuíto de concertos ao mesmo nivel que o piano ou o violín. Gravou practicamente todas as obras importantes para o instrumento, chegando a sumar máis de 50 discos. Tamén abordou arranxos e transcricións. Ademais incursionou no jazz, o folclore, a música popular e a música oriental. Houbo varios compositores que lle adicaron partituras, entroutros Jolivet, Martinon Francaix, Poulenc e Boulez, e a comezos dos '90 estreou o Concerto para frauta de Krzysztof Penderecki.
Últimos anos
Dese xeito en 1998 e 1999 dou os seus últimos concertos, un macroconcerto no chamado Teatro dos Campos Elisios, en París. A súa última gravación, en 1999 foi de tríos e cuartetos co trío Pasquier e co frautista Claudi Arimany.
A autobiografía de Rampal Music, My Love foi publicada en 1989.
Beatrice Irene Sandström
Beatrice Irene Sandström, nada en San Francisco (California) o 9 de agosto de 1910 e finada en Motala (Suecia) o 3 de setembro de 1995, foi unha das últimas superviventes ó naufraxio do RMS Titanic.
Traxectoria
Filla de Hjalmar Sandström (morto en 1925) e Agnes Sandström, irmá de Marguerite. Subiron ao RMS Titanic en Southampton como pasaxeiros de terceira clase. Durante moitos anos non recordou nada do naufraxio e podía contar só o que a outra xente contaba, pero unha vez dixo que cando ela era pequena sempre dicía: "Look, the Moon is falling down" (Mira, a lúa está a caer), Quizais recordaba as bengalas que durante o naufraxio ardían no estrelado ceo da noite do 15 de abril de 1912.
Viviu na cidade sueca de Motala, no condado de Östergötland.
Valle Gran Rey
Valle Gran Rey é un municipio canario pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife. Está situado no oeste da illa de La Gomera. Ten unha extensión de 36,36 km² e unha poboación de 5.116 habitantes (INE, xaneiro 2007). A altitude da capital municipal é de 100 metros sobre o nivel do mar.
Economía
miniatura|250px|esquerda|Palmeiral no barrio de Casa da Seda, Valle Gran Rey. A economía de Valle Gran Rey baseábase ata os anos 70 do século XX na pesca e na agricultura, especialmente no cultivo do plátano. A partir de entón adquiriu certa relevancia como destino turístico alternativo, o cal propiciou un certo desenvolvemento urbanístico. Na actualidade é a través do sector terciario por onde se obteñen os maiores ingresos, especialmente por medio do turismo procedente sobre todo de Alemaña e das propias illas Canarias.
Porto de Vueltas
miniatura|250px|Valle Gran Rey O porto de Vueltas é un porto eminentemente pesqueiro polo que a poboación dos municipios contiguos, ata os anos 70 do século XX, baseaba a súa economía na pesca e o cultivo do plátano. Desde hai anos un barco rápido cobre a liña Valle Gran Rey - Porto Santiago - San Sebastián - Los Cristianos (Tenerife), varias veces ao día, posibilitando a chegada a este municipio máis fácil e rápido por mar que por estrada e mellorando así as comunicacións da illa.
Guinness
miniatura|dereita|220px|Unha pinta de Guinness. Guinness é unha marca de cervexa negra de tipo stout elaborada inicialmente por Arthur Guinness (1725-1803) e na fábrica St. James's Gate Brewery, situada na cidade de Dublín (Irlanda). Esta cervexa é coñecida polo seu singular gusto a malte. Elabórase dende 1759 e baséase no estilo porter orixinado en Londres a principios de 1700. Trátase dunha das cervexas máis coñecidas do mundo e expórtase á meirande parte dos países. É a cervexa máis popular entre os irlandeses, sendo a bebida alcohólica máis vendida de tódolos tempos en Irlanda, onde Guinness & Co. ten uns ingresos de 2000 millóns de euros anuais.
A cervexa Guinness é toda unha icona en Irlanda, sendo un caso especial no que unha marca de bebida alcohólica elaborada por unha empresa privada chegou a identificarse coa alma dunha nación; de feito a imaxe de Guinness é asociada directamente con Irlanda e co pobo irlandés. Dende 1997 pertence á multinacional cervexeira Diageo, con sede en Londres, logo da fusión de Guinness UDV e Grand Metropolitan plc.
Historia
miniatura|The St. James's Gate Brewery. O fundador da empresa cervexeira foi Arthur Guinness, que comezou coa elaboración das ales inicialmente en Leixlip, na empresa denominada St. James's Gate Brewery, en Dublín (Irlanda) o 31 de decembro de 1759. Asinou un contrato de arrendamento dunha cervexaría abandonada durante 9000 anos pola cantidade inicial de 100 libras cunha renda anual de 45 libras por ano que incluía o dereito á auga. No museo da Fábrica de Guinness pódese ver o contrato de alugamento. A fábrica de cervexa tiña unha extensión de 4 acres (1,6 hectáreas) e só un tanque para ferver, un kieve, un muíño, dous depósitos de malte, cortes para 12 cabalos e un graneiro para almacenar 200 toneladas de feo. Arthur comezou a fabricar porter, un tipo de cervexa negra, e ale. Dez anos despois da apertura da fábrica, o 19 de maio de 1769, Guinness exportou por primeira vez cando enviou seis barrís de cervexa a Inglaterra.
Chegouse a crer que esta cervexa foi a primeira en orixinar o tipo stout. Porén, a primeira referencia documental ao stout en relación a unha cervexa Guinness foi nunha carta no manuscrito Egerton datado en 1677, case cerca de 50 anos antes de que Arthur Guinness nacese. O primeiro uso da palabra stout no contexto da cervexa Guinness foi o seu stout-porter de 1820. Guinness elaborou a súa primeira cervexa porter no ano 1778.
O 16 de maio de 1775, encargouse a un comité e a un alguacil do concello de Dublín que cortasen e pechasen a canle (o Grand Canal en James's Street de Dublín comezara a construírse en 1757 e permitía o acceso por auga ao porto de Shannon e a Limerick e que era fundamental para a fábrica de cervexa ao permitir o transporte de barrís e materias primas ata ben avanzado o século XX) da cal a fábrica de cervexa extrae a auga, Arthur Guinness viuse forzado a brandir unha piqueta para protexer a súa fonte de subministración. A disputa resolveuse finalmente en 1784, cando se lle concederon dereitos sobre a auga durante un período de 8975 anos.
Arthur Guinness comezou a comercializar a cervexa negra porter en 1778. As primeiras cervexas Guinness que empregaron o termo foron as Single Stout e Double Stout nos anos 1840. Guinness producía soamente tres variacións dun só tipo de cervexa: porter ou single stout, dobre ou extra e foreign stout para a exportación.
Nos década de 1790 produciuse a primeira grande expansión da empresa cervexeira. As cubas 1 e 2, que seguen existindo hoxe en día, foron construídas durante esta expansión. Aparecen no mapa por primeira vez en 1820.
En 1799 Arthur Guinness fabrica o último ale de Dublín cando tomou a decisión de concentrarse unicamente na produción da cervexa porter cada vez máis popular, e en 1801 fabricou por primeira vez a porter das Indias Occidentais (precursora da Guinness Foreign Extra Stout da actualidade).
A principios do século XIX a cervexa Guinness aumenta as súas exportacións, exportando por primeira vez a Lisboa en 1811 e a Barbados, Guernsey, Trinidad e Tobago e Serra Leoa na década de 1820, isto fixo que a Guinness fose cada vez máis coñecida no mundo, aparecendo nun xornal de Dublín un anuncio de Guinness’s East & West India Porter en 1824. Parte desta popularidade, especialmente en Europa, débese a que segundo se di, contribuíu á recuperación dun oficial de cabalería ferido na batalla de Waterloo (este feito recórdase nun anuncio de 1930).
Guinness converteuse nun dos tres cervexeiros británicos e irlandeses máis importantes, elevando as vendas de 350 000 barrís en 1868 a 779 000 en 1876. En outubro de 1886 Guinness converteuse nunha compañía pública, cunha media de vendas de 1 138 000 barrís ao ano. Guinness rexeitou ofrecer a súa cervexa con desconto e sen anunciala.
Composición
A cervexa de malte de Guinness (Guinness stout) componse de auga, cebada, malte, lúpulo e lévedo de cervexeiro. Menciónase que na súa elaboración se emprega a auga procedente das montañas de Wicklow e non do río Liffey como ás veces se pensa. Unha porción da cebada é feita escamas e asada para darlle á Guinness a súa cor escura rubí e o seu sabor característico. É pasteurizada e filtrada.
A cervexa comercializada en barrís (Draught beer) contén certas cantidades de nitróxeno (N2) así como dióxido de carbono. O nitróxeno é moito menos soluble que o dióxido de carbono (CO2), o que permite á cervexa almacenarse nestes recipientes sen que se converta nunha bebida carbonatada. A alta presión do gas disolto permite que se formen pequenas burbullas e ao servirse se xere a súa escuma característica. A cremosidade da Guinness de barril débese en parte á súa pequena cantidade de dióxido de carbono e deste xeito xéranse pequenas burbullas debido ao uso de gas de nitróxeno a alta presión. A versión da cervexa denominada Original Extra Stout ten un sabor bastante diferente e contén só dióxido de carbono, dándolle un sabor máis ácido.
A pesar da súa reputación de «comida nun vaso» ou «pan líquido», Guinness só contén 198 calorías por pinta (1460kJ/L), menos que a mesma cantidade que un vaso equivalente de leite desnatado ou dun zume de laranxa. Guinness non é axeitada para veganos e vexetarianos debido ao uso de ictiocola para refinala, que provén do peixe.
Elaboración
A cebada é preparada de tres xeitos: malteada, en folerpas e tostada (para darlle a súa cor característica). Esta cebada móese nun muíño e posteriormente, a masa de cebada mestúrase con auga quente e esmágase para levala despois a un barril de malte. Déixase macerar durante unha hora para que os amidóns se convertan en azucres, producindo un mosto de cervexa doce. A continuación engádese o lúpulo ao mosto de cervexa nunha marmita de 20 toneladas, férvense os ingredientes a altas temperaturas durante uns 90 minutos e cóase. O mosto co lúpulo arrefríase e engádeselle o fermento, para despois pasalo a unha vasilla na que os azucres se converten en alcohol. Déixase fermentar durante 48 horas e extráese o lévedo por centrifugación. O líquido resultante xa é stout, é a Guinness madura, e acondiciónase durante 10 días en grandes tanques antes de pasala aos barrís ou embotellala para o seu consumo.
Guinness e a saúde
Realizáronse estudos que indican que a Guinness pode ser beneficiosa para o corazón. Os investigadores demostraron que os compostos antioxidantes presentes na Guinness, similares aos presentes en certas verduras e froitas, son os responsables destes efectos saudables porque moderan o depósito de colesterol malo nas paredes arteriais.
Guinness dirixiu unha campaña publicitaria nos anos 20 do século XX que se derivaba dunha investigación de mercado na que a xente dicía á compañía que parecían sentirse mellor despois da súa pinta. Naceu así o slogan "Guinness is Good fou You" (en galego Guinnes é boa para vostede). Este tipo de anuncios de bebidas alcohólicas que implica a mellora das calidades individuais está agora prohibido en Irlanda. Diageo, a compañía que agora fabrica Guinness cambiouno por "Nunca facemos reclamacións médicas polas nosas bebidas."
Lume bacteriano
O lume bacteriano (fire blight en inglés) é unha doenza que afecta a diversas especies de plantas da familia das rosáceas entre as cales se atopan diversas especies froiteiras, tales como pereiras (Pyrus), maceiras (Malus), marmeleiros (Cydonia) e nespereiras (Eryobotrya e Mespillus), así como a outras plantas ornamentais e silvestres: Amelanchier, Chaenomeles, Crataegus (estripeiros), Cotoneaster, Photinia davidiana, Pyracantha, Sorbus (sorbeiras) e as variedades ornamentais de Pyrus e Malus. O patóxeno causante é a bacteria Erwinia amylovora.
A sensibilidade da enfermidade é moi diversa segundo especies e variedades. Os danos causados poden ser moi graves, especialmente en pereira, pode producir a morte da planta afectada nun período moi curto de tempo. Isto aumenta pola gran facilidade de propagación da doenza e porque non hai tratamentos químicos curativos.
Medidas en caso de introdución da enfermidade
En plantacións: arricar e destruír todas as plantas infectadas dentro dun radio mínimo 10 m da planta afectada.
Establecer unha zona de seguranza nun radio de 1 quilómetro, arrincando as plantas afectadas e prohibindo o transporte de vexetais.
Tero Pitkämäki
Tero Kristian Pitkämäki, nado en Ilmajoki (Finlandia) o 19 de decembro de 1982, é o primeiro lanzador de xavelina e antigo campión mundial. Fixo a mellor marca persoal en 91.53m, no ano 2005.
Traxectoria profesional
O venres 13 de xullo do 2007, durante a Liga de Ouro 2007 estaba en Roma no Estadio Olímpico. Tero Pitkämäki lanzou unha xavelina demasiado lonxe e desviada á esquerda e pegoulle ao saltador francés Salim Sdiri nun lado do lombo. Sdiri foi levado a un hospital de Roma por urxencias aínda que presentaba feridas que non revestían gravidade.
O 5 de agosto Pitkämäki gañou o seu 4º triunfo finlandés consecutivo cun lanzamento de 89.43 metros. No Campionato do Mundo de Atletismo 2007 en Osaka, Xapón, Pitkämäki gañou a súa segunda medalla de ouro en xavelina cun tiro de 89.16 metros. Co seu último tiro da competición, mellorou o seu resultado final a 90.33 metros.
O 5 de outubro do 2007, Tero Pitkämäki foi honrado como o Atleta Europeo do Ano pola Asociación de Atletas Europeos. As súas 11 marcas que perseguen o récord, incluíndo a marca de Campión Mundial, a Liga de Ouro en Oslo e París e a súa mellor marca, tamén en Europa, cun tiro de 91.23 metros foron os factores para escollelo. En decembro, Pitkämäki foi votado o Deportista finlandés do Ano polos membros da Asociación de Periodistas Finlandeses. Impúxose ao campión mundial de Fórmula Un Kimi Räikkönen entre outros.
Filtro de resposta infinita ó impulso
Os filtros de resposta infinita ó impulso (IIR) teñen unha función de resposta ó impulso que é non-cero durante unha duración de tempo infinita. Isto contrasta cos filtros de resposta finita ó impulso (FIR) que teñen respostas ó impulso finitas. O filtro IIR analóxico máis sinxelo é un filtro RC feito dunha soa resistencia (R) alimentando un nodo compartido por un só condensador (C). Dito filtro ten unha resposta ó impulso exponencial caracterizada pola constante de tempo RC.
Os filtros recursivos son filtros de procesado do sinal que reutilizan unha ou máis saídas do filtro como entradas. Esta realimentación dá lugar a unha resposta ó impulso sen fin caracterizada por compoñentes da sinal de saída exponencialmente crecentes, decrecentes ou sinusoidais.
Os filtros IIR poden ser implementados tanto como analóxicos como dixitais. Nos filtros IIR dixitais, a realimentación da saída móstrase de forma inmediata nas ecuacións que definen a saída. Téñase en conta que, ó contrario dos filtros FIR, ó deseñar filtros IIR é necesario considerar con moito coidado o caso de "tempo cero", no que as saídas do filtro non foron claramente definidas.
Na práctica, os enxeñeiros eléctricos encontran os filtros IIR rápidos e baratos, pero con características de filtrado de banda e estabilidade peores que as dos filtros FIR.
Exemplos de filtros IIR inclúen o filtro Chebyshev, filtro Butterworth, e o filtro Bessel.
Función de transferencia
No deseño de filtros IIRm, os enxeñeiros fan uso a miúdo da función de transferencia:
Un filtro IIR é caracterizado tipicamente polo seu orde, que é o número de termos polinomiais no denominador da función de transferencia. Nas implementacións de filtros dixitais a orde é equivalente ó número de valores temporais da saída que son retro alimentados á entrada. Nas implementacións analóxicas a orde refírese a miúdo ó número de condensadores ou bobinas usados no circuíto do filtro.
e tras realiza-la transformada z
Diagrama de bloques
Un diagrama de bloques típico dun filtro IIR e parecido ó seguinte. Un bloque "TW é unha unidade de retardo. Os coeficientes e números de camiños de alimentación/retroalimentación son dependentes da implementación.
Ficheiro:IIR-filter.png
Estabilidade
A estabilidade dun filtro IIR pode ser avaliada comprobando a rexión de converxencia da transformada Z. Se todos os polos están dentro do círculo unidade (p.e., |z_p| < 1) entón o filtro é estable.
Pola definición de rexión de converxencia, se o sistema é estable entón será verdadeiro. Se o sistema é inestable, entón a suma será \infty.
Os filtros IIR son ás veces preferidos ós filtros FIR porque un filtro IIR pode obter unha rexión de transición máis abrupta que un filtro FIR do mesmo orde.
Exemplo
Supoñamos que a función de transferencia dun filtro H sexa
a cal ten un polo en a, é estable e causal. A resposta ó impulso no dominio do tempo é
que é non-cero para n >= 0.
La Frontera, El Hierro
La Frontera é un municipio canario pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife. Está situado no noroeste da illa de El Hierro e nel está situado o punto máis occidental de España.
O núcleo de poboación con máis habitantes do municipio é Tigaday. Outros núcleos de poboación son Los Llanillos, Las Puntas e Sabinosa, todos eles no Val do Golfo.
Nunha ermida do seu termo municipal atópase a imaxe da Nosa Señora dos Reis (Patroa de El Hierro).
El Pinar e La Restinga, no sur da illa, pertenceron ao municipio de La Frontera ata setembro de 2007, despois de que o Cabido de El Hierro aprobase a segregación de El Pinar.
Lesma
A lesma, lamagacha, limacha ou limaco é un molusco gasterópodo pulmonado, sen cuncha aparente. En realidade, as lesmas posúen un resto de cuncha, interno, formado por unha fina lámina calcárea baixo o escudo ou manto.
Modelo autorregresivo de media móbil
En estatística, os modelos autorregresivos de media móbil (AutoRegressive Moving Average models, ARMA en inglés), ás veces chamados modelos Box-Jenkins por George Box e F. M. Jenkins, son tipicamente aplicados a series temporais de datos.
Lesma
A súa aparencia é pegañenta e viscosa. As lesmas teñen hábitos semellantes aos dos caracois, aínda que se atopan sempre en lugares húmidos. Ao careceren de cuncha externa son máis vulnerábeis ó desecamento. Son moi comúns en bosques, campos e xardíns.
Modelo autorregresivo de media móbil
Dada unha serie temporal de datos Xt, entón, o modelo ARMA é unha ferramenta para entender e, ó mellor, predicir futuros valores da serie. O modelo está formado por dúas partes, unha parte autorregresiva (AR) e outra de media móbil (MA). O modelo é normalmente referenciado como un modelo ARMA(p,q), onde p é a orde da parte autoregresiva, e q é a orde da parte de media móbil.
Modelo autorregresivo
A notación AR(p) refírese a un modelo autorregresivo de orde p. Un modelo AR(p) pode escribirse como
Lesma
Alimentación
A alimentación das lesmas é variada. Prefiren as follas e outros tecidos vexetais, pero tamén poden alimentarse de restos animais. Aliméntanse de noite e poden tomar ao día unha cantidade de alimento equivalente á metade do seu peso.
Modelo autorregresivo de media móbil
Modelo autorregresivo
onde son os parámetros do modelo, c é unha constante e \epsilon_t é un termo de erro. O termo constante é omitido por moitos autores por motivos de simplificación.
Lesma
Reprodución
miniatura|dereita|Lesma adulta rubindo por un terreo areoso en [[Bares, Mañón|Bares.]] As lesmas son seres hermafroditas (un mesmo individuo presenta órganos sexuais femininos e masculinos) e caracterízanse polo feito de que, durante o seu desenvolvemento, a masa visceral sofre unha torsión, enrolándose sobre si mesma. Así, adoptan a forma espiral tan característica da cuncha dos caracois. Pon os ovos entre uns días e unhas semanas despois do acoplamento. Depositan unha cantidade comprendida entre 100 e 500 ovos nun burato.
A incubación ten unha duración variable, que depende das condicións climáticas, especialmente a temperatura. A 5 graos a incubación pode durar tres meses, mentres que a 20 graos dura tres semanas. Ao saír dos ovos apenas miden uns milímetros e o seu corpo é transparente. O período de vida depende das zonas e varía entre os 9 e os 18 meses.
Modelo autorregresivo de media móbil
Modelo autorregresivo
Un modelo autorregresivo é esencialmente un filtro IIR (infinite impulse response filter), cunha certa interpretación adicional.
Lesma
Sinonimia
Sendo lesma a forma máis estendida e estandarizada nos dicionarios de referencia, coñécese tamén baixo numerosas denominacións locais e variantes.
Ademais, Martín Sarmiento recolleu lesmea e lexma dentro dunha lista de "Nombres de sabandijas e insectos" (en Catálogo de Voces y Frases de la Lengua Gallega, 1745), que non sabemos se se refiren a este mesmo animal.
Modelo autorregresivo de media móbil
Modelo autorregresivo
Débese ter en conta que é necesario impor certas restricións aos valores dos parámetros deste modelo para que funcione correctamente estacionario. Por exemplo, nun modelo AR(1), se |φ1| > 1 o modelo non terá un bo comportamento.
Lesma
Sinonimia
Tamén se recolle a forma castelá babosa.
A lesma na cultura popular galega
Os campesiños consideran as lesmas prexudiciais para o campo, e mátannas botándolles sal. Crese que, cando alguén se acerca a unha lesma, caga por ela.
Modelo autorregresivo de media móbil
Exemplo: Un proceso AR(1)
onde \epsilon_t é un proceso de ruído branco con media cero e varianza \sigma^2. (Nota: O subíndice en \phi_1 foi omitido.) O proceso é de covariaza estacionaria se |\phi|<1. Se \phi=1 entón X_t ten unha raíz unitaria. O cálculo da esperanza de X_t é directo. Asumindo a covarianza estacionaria temos
Lesma
A lesma na cultura popular galega
Un tratamento contra as espullas consiste en unta-las mans coa baba dunha lesma viva branca, nunca negra. Despois, crávase un paíño na lesma e espétase no chan. Cando seca o animal, curan as espullas. Tamén se usan para cura-los furunchos da xente e contra o erizo dos bois.
Modelo autorregresivo de media móbil
Exemplo: Un proceso AR(1)
entón:
onde \mu é a media. A varianza é:
Esta expresión contén aliasing debido á natureza discreta de X_j. Se asumimos que o intervalo de mostraxe é moito menor que o intervalo de decrecemento (\tau\ll 1), entón podemos utilizar unha aproximación continua a B_n:
onde é a frecuencia angular asociada co intervalo de decrecemento \tau.
Unha expresión alternativa para X_t pódese obter substituíndo primeiro por X_{t-1} na ecuación de definición. Continuando este proceso N veces obtemos:
Vese que X_t é ruído branco convolucionado con \phi^k máis a constante da media. Polo teorema do límite central, X_t será distribuído normalmente como calquera mostra de X_t que é máis grande que o intervalo de decrecemento da función de autocorrelación.
Modelo de medias móbiles
A notación MA(q) refírese a un modelo de media móbil de orde q.
onde θ1, ..., θq son os parámetros do modelo e εt, εt-1,... son, de novo, os termos de erro. Un modelo de medias móbiles é esencialmente un filtro FIR (finite impulse response filter), con certa interpretación adicional.
Modelo autorregresivo de media móbil
A notación ARMA(p, q) refírese a un modelo con p termos autorregresivos e q termos de media móbil. Este modelo combina os modelos AR e MA,
Nota sobre os termos de erro
Os termos de erro εt asúmese normalmente que son variables iid (variables aleatorias independentes identicamente-distribuídas) mostreadas dunha distribución normal con media cero: εt ~ N(0,σ2) onde σ2 é a varianza. Estas suposicións poden ser fráxiles e se non se cumpren poden cambiar as propiedades do modelo. De feito, un cambio na suposición da independencia e distribución idéntica podería dar lugar a unha substancial diferenza.
Especificación en termos do operador retardo (lag operator)
Nalgúns textos os modelos son especificados en termos do operador retardo L. Nestes termos, o modelo AR(p) ven dado por
Dystopia
Dystopia é o décimo quinto álbum da banda estadounidense de thrash metal Megadeth, publicado o 22 de xaneiro de 2016 a través do selo Tradecraft. O disco, producido por Dave Mustaine e Chris Rakestraw, é o primeiro da banda dende o de 2004 The System Has Failed en non contar co batería Shawn Drover, e tamén o primeiro onde non aparece o guitarrista Chris Broderick dende o Endgame de 2009. No seu lugar aarecen o batería de Lamb of God Chris Adler e o guitarrista de Angra Kiko Loureiro.
Modelo autorregresivo de media móbil
Especificación en termos do operador retardo (lag operator)
Un modelo MA(q) ven dado por
Dystopia
Listaxe de cancións
Todos os temas copostos por Dave Mustaine agás onde se indique.
Modelo autorregresivo de media móbil
Especificación en termos do operador retardo (lag operator)
onde θ representa o polinomio
Por último, o modelo combinatorio ARMA ven dado por
ou de xeito máis conciso,
Modelos de axuste (Fitting models)
Os modelos ARMA en xeral poden, tras escoller p e q, ser axustados mediante regresión de mínimos cadrados parar encontrar os valores dos parámetros que minimizan o termo de erro. Considérase xeralmente unha boa práctica encontrar os valores menores de p e q que proporcionan un ajuste aceptable aos datos. Para un modelo puro AR débense utilizar as ecuacións Yule-Walker para proporcionar un axuste.
Xeneralizacións
A dependencia de Xt en valores pasados e nos termos de erro εt asúmese que é lineal salvo que se especifique o contrario. Se a dependencia non é lineal, o modelo é especificamente chamado modelo de media móbil non lineal (NMA), autorregresivo non lineal (NAR), ou autorregresivo de media móbil non lineal (NARMA).
Os modelos autorregresivos de media móbil poden xeneralizarse doutros xeitos. Véxase tamén os modelos ARCH (modelos de heterocedasticidade condicional autorregresivos) e os modelos ARIMA (modelos autorregresivos integrados de medias móbiles). Se temos que axustar múltiples series temporais, entón pódese axustar un modelo vectorial ARIMA (VARIMA). Se as series temporais en cuestión mostran unha longa memoria, entón é apropiado un modelo ARIMA fraccional (FARIMA, ou ás veces chamado ARFIMA). De pensar que os datos teñen certa estacionalidade, entón débese usar un modelo SARIMA.
Super Bowl III
O Super Bowl III foi o terceiro partido polo Campionato Mundial da AFC-NFC (en inglés: AFL-NFL World Championship Game), máximo trofeo do fútbol americano profesional. É a primeira edición do trofeo na cal se utilizou por vez primeira o nome de "Super Bowl". Foi xogado o 12 de xaneiro de 1969 no Orange Bowl de Miami, Florida (Estados Unidos). Neste encontro de fútbol americano, os New York Jets, campións do título da American Football League (AFL) derrotaron aos abafadores favoritos Baltimore Colts, campións da National Football League (NFL) por 16−7. Este encontro está considerado como unha das maiores sorpresas da historia deste deporte. Esta edición, xunto coa Super Bowl II, foron as dúas xogadas de forma consecutiva no mesmo estadio.
Partido Comunista de España
O Partido Comunista de España (ou PCE) é un partido político español integrado desde 1986 en Izquierda Unida, que xurdiu de grupos do PSOE e da CNT partidarios de sumarse á III Internacional fundada por Lenin e de apoiar a revolución rusa que el dirixía.
Fundación
O primeiro núcleo orixinario foi o Partido Comunista Español, formado en 1920 pola Federación da Xuventude Socialista, e o Partido Comunista Obrero Español (PCOE), escindido formalmente do PSOE o 13 de abril de 1921 durante a celebración do III congreso extraordinario do PSOE no que este decidiu non entrar na III Internacional. Estes dous participaron na Conferencia da fusión que se celebrou entre o 7 e o 14 de novembro de 1921 que deu orixe ó Partido Comunista de España. O 15 de marzo de 1922 celebrou o PCE o seu primeiro congreso no que elixiu como secretario xeral a Antonio García Quejido. Durante a ditadura de Primo de Rivera o partido permaneceu na clandestinidade. Na conferencia de Pamplona, celebrada na clandestinidade en 1930, decidiuse a incorporación de Dolores Ibárruri ó comité central do PCE.
II República
Coa proclamación da II República o 14 de abril de 1931, abriuse unha nova etapa na historia de España e do PCE, a pesar de que o día da proclamación, membros do partido saíron á rúa para denunciar o que consideraban unha república burguesa.
En marzo de 1932 celebrouse o IV Congreso en Sevilla, co obxectivo de desterrar os métodos sectarios moi arraigados na dirección e pasar á construción da unidade antifascista segundo o discurso de Giorgi Dimitrov no anterior congreso da III Internacional Comunista. Neste labor, xogaron un papel prominente os membros do Comité Central elixidos no devandito congreso, entre eles José Díaz Ramos, Dolores Ibárruri (A Pasionaria), Vicente Uribe, Manuel Delicado, Antonio Mije e Pedro Checa.
Nas eleccións de 1933, o PCE acadou o seu primeiro posto no parlamento do estado, sendo elixido deputado Cayetano Bolívar Escribano. En 1934, o PCE xogou un papel prominente na chamada Revolución de Asturias, en outubro dese ano, na que durante 15 días as masas obreiras tomaron o poder nas comarcas asturianas. Para aplacar a revolución, o goberno radical-cedista, trouxo tropas de África, dirixidas polo xeneral Francisco Franco, que iniciou a represión contra os sublevados encarcerando a moitos deles e sendo outros moitos executados, o que logo o PCE aproveitaría para facer da esixencia de amnistía un dos piares do programa do Frente Popular.
De acordo coa política de unificación das forzas antifascistas, o PCE impulsou e acadou o apoio do PSOE e dos partidos republicanos de esquerda (Izquierda Republicana, ORGA, Partido Galeguista), para formar o Frente Popular que gañou as eleccións do 16 de febreiro de 1936 con 268 escanos fronte aos 205 do centro-dereita, dos cales o PCE obtivo 17 deputados. O resto de escanos repartíronse así:
A pesar de non acadar un grande número de deputados o PCE gañou moito prestixio durante os últimos meses da república e pasou de 30.000 a 100.000 afiliados en poucos meses.
Guerra civil
En xullo de 1936, un golpe de estado de tinguidura fascista deu comezo, e ao fracasar parcialmente, comezou a guerra civil española, na que o PCE formou parte do goberno da Fronte Popular no momento do golpe, xogando un papel predominante.
Nun comezo, o PCE manifestouse a favor de armar ao pobo en milicias populares para parar os primeiros embites do golpe. Mais logo, unha vez confirmado que o golpe ía fracasar xa que non o bando fascista, chamado tamén bando nacional, non acadou o seu obxectivo principal de tomar Madrid, e foi un dos principais defensores da necesidade de unificación de tódalas milicias antifascistas nun exército republicano organizado.
A súa actuación durante o proceso bélico foi moi controvertida, o partido seguía a liña marxista-leninista da III Internacional (chamados stalinistas) e a consigna era "o primeiro gañar a guerra", o que o enfrontou directamente con grupos partidarios da revolución social e da colectivización no medio do proceso bélico como poden ser os trotskistas do POUM, dirixidos por Andreu Nin e aos anarquistas da CNT-FAI.