cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Red Hat Linux
Características especiais
Do mesmo xeito que no Red Hat Linux 8.0, UTF-8 foi habilitado como o sistema de codificación de tipografías para o sistema. Isto ten pouco efecto en usuarios anglófonos, pero cando se usa a parte superior do xogo de caracteres ISO 8859-1, estes codifícanse de xeito radicalmente diferente. Isto pode ser visto, por exemplo, por usuarios que falan francés ou sueco como algo agresivo, pois os seus antigos sistemas de arquivo locen moi diferentes e pode resultar que non os poidan empregar. Pode desfacerse este cambio quitando a parte ".UTF-8" da configuración de linguaxe.
A versión 8.0 foi ademais a primeira en incluír o contorna de escritorio gráfico Bluecurve.
Red Hat Linux careceu de características debido a posibles problemas de copyright e patentes. Por exemplo, o soporte ao formato MP3 está desactivado tanto en Rhythmbox como en XMMS; no seu lugar, Red Hat recomenda usar Ogg Vorbis, que non ten patentes. Con todo, o soporte para MP3 pode ser instalado logo, aínda que se require o pago de regalías nos Estados Unidos. O soporte ao formato NTFS tamén estivo ausente, pero tamén se puido instalar libremente.
Fedora
Orixinalmente o Red Hat Linux foi desenvolvido exclusivamente dentro de Red Hat, coa soa realimentación de informes de usuarios que recuperaban de fallos e contribucións aos paquetes de software incluídos e non as contribucións á distribución como tal. Isto cambiou tardiamente no 2003 cando Red Hat Linux fusionouse co Proxecto Fedora orientado á comunidade de usuarios. O novo plan é extraer o código base de Fedora para crear novas distribucións de Red Hat Enterprise Linux.
Fedora substitúe ás versións orixinais de Rede Hat Linux para descarga e venda ao detalle. Este modelo é similar á relación que existiu entre Netscape Communicator e Mozilla Application Suite, ou entre StarOffice e OpenOffice.org, aínda que neste caso o produto comercial resultante é software libre.
Historial de Versións
O historial de publicacións foi:
O 21 de xullo de 2003 libérase Red Hat Linux, a última versión beta da distribución. Con iso Red Hat abriu o proceso de desenvolvemento aberto da distribución. Red Hat Linux súmase ao "proxecto Fedora Linux", xa existente, converténdoo no "proxecto Fedora". O 25 de setembro de 2003 o proxecto libera Fedora Core 1 versión 0.94, a primeira versión da distribución Fedora. Créase "Red Hat Enterprise Linux" como a versión comercial baseada en Fedora. .
Lady Gregory
Isabella Augusta Gregory (nada Persse), máis coñecida coma Lady Gregory, nada en Roxborough, Galway o 15 de marzo de 1852 e finada o 22 de maio de 1932, foi unha dramaturga, folclorista e directora de teatro irlandesa. Xunto a William Butler Yeats e Edward Martyn co-fundou o Teatro Literario de Irlanda e o Abbey Theatre, escribindo gran cantidade de obras curtas para ámbalas dúas compañías. Lady Gregory produciu unha serie de libros de recontos de historias tomadas da mitoloxía irlandesa. Nada baixo o seo dunha familia burguesa pro-británica, rebelouse contra ela. A súa conversión ó nacionalismo cultural, evidenciada polas súas obras, considérase emblemática de moitas das loitas políticas que tiveron lugar en Irlanda durante o seu período.
Primeiros anos e casamento
Lady Gregory naceu en Roxborough, condado de Galway, sendo a filla máis nova da familia burguesa Persse. A súa nai, Frances Barry, tiña lazos familiares co vizconde Guillamore, e o seu fogar familiar era un terreo de 24 km² situado entre Gort e Loughrea, cunha casa principal que quedaría queimada posteriormente durante a guerra civil irlandesa. Recibiu a súa educación en casa, fortemente influenciada pola súa coidadora Mary Sheridan, unha muller católica e falante nativa de irlandés, quen introduciu a Gregory na historia e lendas locais.
Casou con Sir William Henry Gregory, un viúvo cun terreo en Coole Park preto de Gort, o 4 de marzo de 1880 na Igrexa St Matthias de Dublín. Sir William, quen era 35 anos máis vello ca ela, acababa de retirarse do seu posto coma gobernador de Ceilán, ademais de servir en varias ocasións coma Membro do Parlamento polo condado de Galway. Era un home cunha boa educación e diversos intereses literarios e artísticos, e o fogar de Coole Park posuía unha gran biblioteca e unha extensa colección de arte. Posuía tamén unha casa en Londres, onde a parella pasou unha cantidade de tempo considerable, organizando alí reunións semanais frecuentadas por moitas das figuras artísticas da época, incluíndo a Robert Browning, Lord Tennyson, John Everett Millais e Henry James. O seu único fillo, Robert Gregory, naceu en 1881 e finou durante a primeira guerra mundial servindo coma piloto, evento que inspirou os poemas de William Butler Yeats "An Irish Airman Foresees His Death", "In Memory of Major Robert Gregory" e "Shepherd and Goatherd".
Primeiros escritos
A parella realizou diversas viaxes por Ceilán, India, España, Italia e Exipto. Durante a súa estancia neste último, Lady Gregory mantivo unha aventura co poeta inglés Wilfrid Scawen Blunt, tralo que escribiu unha serie de poemas de amor titulados A Woman's Sonnets. A primeira obra publicada baixo o seu propio nome foi Arabi and His Household en 1882, un artigo—orixinalmente unha carta para o xornal The Times—en apoio a Ahmed Urabi, líder do que se coñecería coma a revolta de Urabi, unha revolución nacionalista exipcia que tivo lugar en 1879 contra o réxime Quediva e a dominación europea de Exipto. Posteriormente afirmou sobre este artigo: "calquera indignación política ou enerxía que naceu comigo tivo o seu curso nese ano exipcio e esgotouse". Malia isto, publicou en 1893 A Phantom's Pilgrimage, or Home Ruin, un artigo anti-nacionalista en contra da segunda Acta de Goberno Local de William Ewart Gladstone.
Continuou escribindo prosa durante o seu matrimonio. No inverno de 1883, mentres o seu marido estaba en Ceilán, traballou nunha serie de memorias do seu fogar de infancia, coa intención de publicalas baixo o título An Emigrant's Notebook, pero finalmente abandonou este plan. Escribiu unha serie de artigos en 1887 titulados Over the River, nos que pedía financiamento para a parroquia de St. Stephens en Southwark, no sur de Londres. Escribiu tamén unha serie de historias curtas nos anos 1890 e 1891, aínda que estas nunca foron publicadas. Tamén se conservan unha serie de poemas non publicados deste período. Cando Sir William Gregory faleceu en marzo de 1892, Lady Gregory gardou loito e volveu a Coole Park. Alí editou a autobiografía do seu marido, publicada en 1894. Posteriormente escribiu: "Se non tivera casado non tería aprendido o rápido enriquecemento de frases que un consegue nunha conversa; se non quedase viúva non tería atopado a separación da mente, a tranquilidade para a observación necesaria para dar un entendemento á personaxe, para expresala e interpretala. A soidade enriqueceume—'encheume', como di Bacon."
Nacionalismo cultural
Unha viaxe ata Inis Oírr nas illas Árann en 1893 espertou en Lady Gregory un interese pola lingua irlandesa e polo folclore da zona onde vivía. Organizou clases de irlandés na escola de Coole e comezou a recompilar contos locais, especialmente dos residentes do asilo de Gort. Unha das titoras coas que traballou foi Norma Borthwick, quen visitou Coole en numerosas ocasións. Esta actividade deu lugar á publicación de varios volumes, incluíndo A Book of Saints and Wonders (1906), The Kiltartan History Book (1909) e The Kiltartan Wonder Book (1910). Produciu tamén unha serie de coleccións de versións "kiltartanesas" de mitos irlandeses, incluíndo Cuchulain of Muirthemne (1902) e Gods and Fighting Men (1904). Na introdución do primeiro, Yeats escribiu: "Creo que este libro é o mellor que saíu de Irlanda durante o meu tempo". James Joyce parodiou esta afirmación no capítulo "Escila e Caribdis" da súa novela Ulises.
A finais de 1894, animada pola boa recepción da edición da autobiografía do seu marido, Lady Gregory tornou a súa atención cara a outro proxecto editorial. Decidiu preparar unha selección da correspondencia do avó de Sir William Gregory para publicalas baixo o título de Mr Gregory's Letter-Box 1813–30 (1898), algo que lle levou a facer unha investigación na historia de Irlanda daquel tempo. Un dos resultados desta obra foi un cambio na súa posición política, pasando do "suave" unionismo dos seus primeiros artigos políticos a un apoio definitivo do nacionalismo irlandés e do republicanismo, no que ela mesma describiu posteriormente coma "unha aversión e desconfianza de Inglaterra".
Fundación do Abbey Theatre
Edward Martyn era veciño de Lady Gregory, e durante unha visita a súa casa, Tullira Castle, en 1896, Gregory coñeceu a W. B. Yeats. Os debates entre os tres durante o seguinte ano deron lugar á fundación do Teatro Literario de Irlanda en 1899. O proxecto do Teatro Literario de Irlanda durou ata 1901, colapsando por falta de financiamento. En 1904 Lady Gregory, Martyn, Yeats, John Millington Synge, George William Russell, Annie Horniman, William Fay e Frank Fay reuníronse para formar a Sociedade do Teatro Nacional de Irlanda. As primeiras representacións levadas a cabo por esta sociedade tiveron lugar nun edificio chamado Molesworth Hall. Cando o Hibernian Theatre of Varieties en Lower Abbey Street e un edificio adxacente en Marlborough Street estiveron dispoñibles, Horniman e William Fay acordaron mercalo e adaptalo para cumprir os propósitos da sociedade.
O 11 de maio de 1904 a sociedade aceptou formalmente a oferta de Horniman para o uso do edificio. Xa que Horniman non residía habitualmente en Irlanda, pagou a patente real requirida en nome de Lady Gregory. Unha das obras de Gregory, Spreading the News, representouse na noite de apertura do 27 de decembro de 1904. Durante a estrea de The Playboy of the Western World de Synge en xaneiro de 1907, unha parte importante da multitude provocou disturbios, obrigando a que o resto de representacións fosen en pantomima. Lady Gregory non tiña tanta estima pola obra coma Yeats, pero defendeu a Synge seguindo os seus principios. Nunha carta a Yeats resumiu a súa visión deste asunto describindo os disturbios: "É a vella batalla, entre aqueles que usan un cepillo de dentes e aqueles que non".
Carreira posterior
Lady Gregory mantívose coma directora activa do teatro ata que se viu obrigada a retirarse en 1928 por problemas de saúde. Durante este tempo escribiu máis de 19 obras, principalmente para a súa produción no Abbey Theatre. Escribiu moitas delas nun intento de transliteración do dialecto hiberno-inglés falado en Coole Park que pasou a coñecerse coma "Kiltartanés", procedente da vila de Kiltartan. As súas obras foron das que máis éxito tiveron no Abbey Theatre durante os primeiros anos do mesmo, pero a súa popularidade foi diminuíndo. O escritor irlandés Oliver St. John Gogarty afirmou que "a presentación perpetua das súas obras case arruinou o Abbey". A maiores das súas obras teatrais, escribiu un estudo de dous volumes sobre o folclore da súa terra natal titulado Visions and Beliefs in the West of Ireland, en 1920.
Durante o seu tempo na dirección do Abbey, Coole Park seguiu sendo o seu fogar. En Dublín estivo en varios hoteis, e adoitaba usar a súa habitación para entrevistar a posibles dramaturgos para o Abbey e para entreter á compañía de teatro tralas noites de estrea de novas obras. Pasou gran parte dos seus días traballando en traducións na Biblioteca Nacional de Irlanda, e gañouse unha reputación de figura conservadora. Un exemplo disto foi cando Denis Johnston enviou ó Abbey a súa primeira obra, Shadowdance, que Lady Gregory rexeitou devolvéndolla co texto "The Old Lady says No" ("A Vella Muller di Non") escrito no título da páxina. Johnston decidiu cambiarlle o nome á obra, e The Old Lady Says 'No!'  foi representada eventualmente no Gate Theatre en 1929.
Retiro e morte
Cando se retirou da dirección do Abbey volveu a vivir en Galway, aínda que visitando Dublín de forma regular. A súa casa e os seus bens de Coole Park vendéranse á Comisión Irlandesa de Silvicultura en 1927, con Lady Gregory mantendo un alugueiro de por vida. Lady Gregory faleceu no seu fogar ós 80 anos de idade a causa dun cancro de mama, e foi soterrada en Bohermore, Galway. O contido completo dos bens de Coole Park vendéronse nunha poxa tres meses despois da súa morte, e a casa foi demolida en 1941.
Shaw describiu nunha ocasión coma "a muller irlandesa viva máis grande", As súas obras perderon popularidade trala súa morte, e non adoitan representarse. Moitos dos diarios e xornais que mantivo durante a súa vida adulta foron publicados, servindo de fonte de información para a historia da literatura irlandesa durante as primeiras tres décadas do século XX. O cráter Gregory de Venus leva ese nome na súa memoria.
459
Outros
Historia ano a ano
Baunei
miniatura|200px|Porto turístico Baunei é un concello italiano da provincia de Ogliastra, na rexión de Sardeña. Ten 3886 habitantese e estéendese por unha área de 215 km², cunha densidade de poboación de 17 hab/km².
Fai fronteira cos concellos de: Dorgali, Lotzorai, Talana, Triei e Urzulei.
Malladoura
O topónimo galego Malladoura pode referirse a:
Igrexa de Santa María de Alaejos
A igrexa de Santa María  é un templo católico que se atopa na localidade de Alaejos (provincia de Valladolid). Foi declarado Ben de Interese Cultural o 3 de xuño de 1931.
Descrición
Construída no século XVI en ladrillo unido con argamasa de cal e xeso, a Igrexa de Santa María une estilos renacentistas, mudéxares e barrocos.
Conta con tres naves cubertas con bóvedas de cruceiro decoradas en ouro e policromía por Francisco Martínez. Dúas armaduras mudéxares cobren o centro do cruceiro e a capela maior.
A torre campanario, tamén construída en ladrillo no século XVIII, ten catro corpos. De estilo barroco alcanza os 64 metros de altura e no último piso existe unha construción similar a un minarete.
Ademais conta cun coro plateresco tallado en madeira sen policromía e un retablo maior dedicado á asunción de María que foi realizado polo escultor Esteban Jordán.
O interior da igrexa alberga o Museo Interparroquial de Arte Sacra con ourivaría, esculturas e pinturas da comarca, entre as que se destacan dous cadros de Luca Giordano.
Nabat (filme)
Nabat é un filme acerbaixano de 2014 dirixido por Elchin Musaoglu. A historia está ambientada durante o conflito de Nagorno-Karabakh e conta a historia dun vello traballador e a súa muller Nabat cuxo fillo morreu na batalla. Foi escollido como candidato de Acerbaixán para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 87ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Gas (inhalante)
Os gases inhalantes son empregados algunhas veces como drogas, e entre eles temos as anestesias médicas así como gases que se empregan en produtos domésticos ou comerciais.
Características
Os gases das anestesias médicas inclúen o éter, cloroformo, halotano e óxido nitroso, comunmente coñecido como gas hilarante. Entre estes, o óxido nitroso é o gas do que máis se abusa e pode atoparse nos dispensadores de crema batida e produtos que incrementan os octanaxes en vehículos de carreiras. Entre os produtos caseiros e comerciais que conteñen gases están os acendedores de butano, tanques de gas propano, dispensadores de crema batida e refrixerantes.
Efectos
Inhalando gas butano pode causar somnolencia, narcose, asfixia, arritmia cardíaca e conxelación. Algúns gases inhalantes poden causar indirectamente a morte súbita por paro cardíaco nun síndrome coñecido como morte súbita por nifrado (Sudden Sniffing Death).
Bill de Blasio
Bill de Blasio, nado en Nova York o 8 de maio de 1961, é un político estadounidense que milita no Partido Demócrata. En 2016 era o alcalde da cidade de Nova York, despois de que o 5 de novembro de 2013 gañase as eleccións con máis do 70% dos votos. É o primeiro alcalde demócrata da cidade dende 1993.
Biosfera
miniatura|Biosfera da Terra. A biosfera (do grego βίος bíos "vida" e σφαῖρα sphaira "esfera"), tamén coñecida como ecosfera (do grego οἶκος oîkos "ambiente" e σφαῖρα) é o conxunto total de ecosistemas do planeta. Tamén se pode comprender como a zona de vida na Terra, que é un sistema pechado (sempre que non se teña en conta a radiación solar e cósmica e a calor do interior da Terra), e en boa parte autorregulada. Unha definición biofisiolóxica máis xeralista indica que a biosfera é o sistema ecolóxico global que integra a todos os seres vivos e xunto coas súas relacións mutuas, incluíndo a súa interacción cos elementos da litosfera, xeosfera, hidrosfera e atmosfera. Postúlase que a biosfera evolucionou comezando como un proceso de biopoiese (onde a vida se crea dun xeito natural a partir de material non viva, como serían os compostos orgánicos simples) ou un proceso de bioxénese (onde a vida se crea a partir de materia viva), e que aconteceu hai cando menos 3.5 mil millóns de anos.
Dun xeito máis xeral, as biosferas son aqueles sistemas pechados e auto-regulados que conteñen ecosistemas. Esa definición inclúe ás biosferas artificiais como son a Biosphere 2 e BIOS-3, e aqueloutras que potencialmente poderían existir noutros planetas ou lúas.
Orixe e uso do termo
miniatura|Unha praia onde se atopan tanto un solo, da litosfera, o mar, da hidrosfera, e o aire, da atmosfera; e onde habita fauna e flora.
O termo "biosfera" empregouno por primeira vez o xeólogo Eduard Suess en 1875 Definiuna como o lugar da superficie da Terra onde a vida mora.
Aínda que o concepto tivo unha orixe na xeolóxica, postulouse grazas a traballos como os de Charles Darwin e Matthew Maury nas ciencias da Terra. O uso do termo para conceptos que se foron postulando na nacente ciencia da Ecoloxía deuse nos anos 1920. O xeólogo Vladimir I. Vernadsky abriu a pregunta de se a vida foi unha forza que modificou a Terra ao longo da súa historia, antes de que en 1935 o Sr. Arthur Tansley introducise o termo de "ecosistema". Vernadsky despois definiu a ecoloxía como a ciencia da biosfera.
Idade
Entre os primeiros xacementos que indican a aparición da vida na Terra están as de grafito bioxénico, que data de 3.7 mil millóns de anos e que están en rochas metastéricas da Groenlandia occidental, ou en fósiles en rochas sedimentarias de foxas con microorganismos, que datan de 3,48  e 4,1 mil millóns de anos  e que están na Australia Occidental. En 2018 o resto máis antigo é o de microfósiles que se atopou foi un nas precipitacións das fontes hidrotermais mariñas de Nuvvuagittuq Belt en Quebec, Canadá, e que son de máis de 4,28 mil millóns de anos, e pouco posteriores á formación da terra. É rexistro máis antigo da vida na Terra, o que suxire que "é case instantáneo emerxencia da vida "despois da formación do océano hai 4,4 mil millóns de anos, e non moito tempo despois da formación da Terra fai 4.54 millóns de anos. Segundo o biólogo Stephen Blair Hedges, "se a vida xurdiu relativamente rápido na Terra ... entón podería ser común no universo".
Distribución espacial e cambios estacionais
En calquera parte do planeta, a diferentes latitudes, desde os casquetes polares ata o ecuador, atópase algunha forma de vida. Os avances da microbioloxía foron revelando como hai microorganismos vivindo en profundidades importantes e que nalgunhas rexións, chamadas "zonas inhabitables", a súa biomasa supera á de macroorganismos (animais e plantas). A vida dáse en cada recuncho da biosfera do planeta: no solo, nas augas termais, como endolitos en rochas nas profundidades da terra, nos fondos oceánicos e a 64 km de altura na atmosfera.
Masullas
Masullas é un concello italiano da provincia de Oristano, na rexión de Sardeña. Ten 1.161 habitantes (en 2004) e esténdese por unha área de 18 km², cunha densidade de poboación de 61 hab/km².
Fai fronteira cos concellos de: Gonnoscodina, Gonnostramatza, Mogoro, Morgongiori, Pompu, Simala, Siris e Uras.
Biosfera
Distribución espacial e cambios estacionais
En canto ás latitudes, hai aves que voan a alturas de ata 1,800 m e peixes a 8,372 m en fosas submariñas de Porto Rico. Algunhas especies están adaptadas a esas alturas ou profundidades extremas, como son as cabras montesas adaptadas a altitudes de 3.050 m, o voitre Rüpell que chega a voar a alturas de 11.300 metros ou gansos a 8.300 m.
Nos fondos oceánicos hai vida nas fontes termais e outras rochas dos substratos oceánicos en profundidades de ata 19 km. Na superficie da atmosfera chega a haber vida ata nos 64 km de altura. Algúns microorganismos están adaptados ás condicións extremas de baixas presións atmosféricas que esas alturas significan. Os microorganismos mariños barófilos chegáronse a atopar na foxa das Marianas e no abismo de Challenger, que son os puntos de maior profundidade dos océanos e que están a máis de 11 km.
Incluso algúns microorganismos prosperan dentro das rochas ata 580 m por debaixo do fondo do mar en puntos de profundidades de máis de 2,500 m na costa do noroeste dos Estados Unidos e do Xapón. A partir dalgunhas mostras extraídas a 5 mil m de profundidade de rochas a 65-75 °C da codia terrestre, en Suecia, déronse cultivado microorganismos termofílicos. Do mesmo xeito, atopáronse microorganismos a 800 m de profundidade do casquete polar da Antártida. É por iso que se ten dito dos microorganismos que están en calquera lugar: que son extremadamente adaptables ás condicións, e que sobreviven en calquera lugar.
A biosfera da Terra pódese agrupar en múltiples biomas, habitados por diferentes conxuntos de flora e fauna bastante similar. Os biomas están separados fundamentalmente pola latitude. Os biomas terrestres situados dentro dos círculos Ártico e Antártico son relativamente áridos para a vida animal e vexetal, macroorganismos en particular. Namentres que a maior parte dos biomas máis poboados están preto do ecuador. Existen variacións nas densidade e extensións dos biomas de carácter estacional.
Biosferas extraterrestres
Non se coñece a presenza de biosferas máis aló da terrestre, inda que a súa presenza é unha hipótese que se avalía como unha posibilidade. A hipótese da Terra rara suxire que estas serían casos eventuais e nos que os organismos presentes serían microbiais. Por outra banda, a hipótese das Terras análogas suxire que serían casos habituais as biosferas como a terrestre, cando menos na Vía Láctea, xa que hai un número alto de plantas de grandes tamaños que se descubriron.
Tres dos planetas que se descubriron coa TRAPPIST-1 poderían ser candidatos a ter biosferas. Con todo, os coñecementos limitados que hai da abioxénese non se pode estimar que porcentaxe deses planetas podería desenvolver biosferas. Ademais é posible que as biosferas poidan aparecer máis adiante no futuro, por exemplo no caso hipotético de que se colonice Marte e se lle dean condicións para facela habitable. O proceso de crear un sistema que reproduza as funcións da Terra chámase terraformación.
Ramón Souto González
Ramón Souto González, nado na Pobra do Caramiñal en 1900 e finado en Ferrol o 16 de agosto de 1936, foi un carpinteiro e político galego.
Traxectoria
Carpinteiro de profesión, traballou nunha fábrica de baldosas en Perlío. Formou parte da sociedade agrarista La Necesaria e foi militante do PSOE. Na República foi concelleiro de Fene e candidato do PSOE pola Coruña nas eleccións xerais de 1933, pero non foi elixido. Logo da dimisión do alcalde José Pita Cortés en xuño de 1936 por razóns de idade e saúde, foi elixido alcalde de Fene. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 1 de agosto na Casa do Concello e asasinado no espigón do Arsenal de Ferrol, xunto con outros 15, por aplicación da Lei de fugas.
Malle
O topónimo galego Malle pode referirse a:
Francisco González Vidal
Francisco González Vidal, coñecido como Paco Balón, nado en Ferrol en 1929 e finado na mesma cidade o 10 de outubro de 2013, foi un militante comunista galego.
Traxectoria
Entrou na Escola de Aprendices da Bazán aos catorce anos. Ingresou no Partido Comunista de España en 1951. Foi un dos responsables da organización do PCE e despois do PCG. Formou parte do aparato clandestino do PCG durante as folgas de 1972. Participou nas candidaturas de EU ao Concello de Ferrol.
La Voz Padronesa
La Voz Padronesa foi un semanario editado en Padrón en 1894.
Historia e características
Apareceu o 15 de outubro de 1894. O director e propietario era José Andrés Giménez Novoa. Cesou a súa publicación a mediados de novembro dese mesmo ano.
Rafelbunyol
Rafelbunyol é un concello da Comunidade Valenciana, situado na zona norte da área metropolitana de Valencia, na comarca da Horta Nord. Ten 7.647 habitantes (2008).
Xeografía
Situado na parte setentrional da comarca, o seu termo ten forma dun rectángulo moi alargado, de dirección noroeste-sueste e rematando na súa parte parte noroccidental nun triángulo. As razóns desta forma habería que buscalas nas diferentes delimitacións de termos realizadas historicamente.
O Caldeirón Real de Montcada divide o termo en dous partes. Á súa dereita, "a horta" (l'horta) propiamente dita e á súa esquerda o secaño, actualmente transformado en regadío de motor. A superficie do termo é fundamentalmente chaira, elevando suavemente a súa altitude dende os vinte metros a beiras do caldeirón de Montcada, que cruza transversalmente o termo municipal polo centro urbano, até os sesenta, nas ladeiras de Els Germanells.
Ten un clima tipicamente mediterráneo, caracterizado por unha marcada estacionalidade, con veráns secos e calorosos, invernos tépedos e chuviosos e estacións intermedias con humidade constante. Accédese a esta localidade dende Valencia, por estrada, tomando a V-21 e tamén a través da liña 3 de MetroValencia.
Localidades limítrofes
O termo municipal de Rafelbuñol limita coas localidades de Massamagrell, Museros, Nàquera, la Pobla de Farnals e el Puig, todas elas da provincia de Valencia.
Historia
O primeiro núcleo de poboación do que se ten noticias é a existencia dun poboado neolítico situado en Els Germanells. Os restos deste poboado descubríronse en 1953 e enmárcase dentro do que se coñece como cultura do Bronce Valenciano. Atopamos xa en época romana un lugar no chamado Plà de Columbro. Trátase dunha vila rústica onde se atoparon abundantes fragmentos de dolmen e un capitel toscamente labrado en pedra do país.
Mais o asentamento de poboación sobre o que se atopa o actual núcleo ten a súa orixe na época árabe, debido á existencia dunha casa de campo (Rahal, en árabe), situada preto dunha corrente de auga (Bonyol), contribuíu a que fosen asentándose máis árabes, convertendo ese pequeno conxunto nun casal, tendo no ano 1025 máis de 15 casas e aproximadamente uns 50 habitantes.
En 1236, o rei Xaime I, atopábase en el Puig e alí recibiu a uns mouros que ían renderlle vasalaxe, pasando así o casal de Rafelbunyol a poder do rei cristián, que lles prometeu que non serían molestados e que lles serían respectadas as súas propiedades, os seus costumes e a súa relixión. En 1280, Pedro III, expediu un permiso a favor dos mouros habitantes do casal, extensivo aos fillos destes, actualizando o documento asinado polo seu antecesor.
En 1289, Raimundo Escorna empeza a levantar a primeira capela baixo a advocación de Santo Antonio Abade, que se adscribe á parroquia de Massamagrell ata que unha bula pontifical de Inocencio VIII en 1491 decláraa independente. Durante todos estes anos, os musulmáns viviron segundo o seu costume, compartindo a súa existencia cos cristiáns chegados durante a Reconquista, medrando pouco a pouco a poboación en número e volume. Os musulmáns agrupáronse nunha zona do pobo, na actual rúa de Sant Antoni, onde floreceu a súa cultura e a súa economía.
Demografía
Rafelbunyol ten 7.647 habitantes (2008)
Economía
Enmarcado nunha comarca historicamente agrícola, do mesmo xeito que todos os municipios da Horta Nord, fóra da capital da provincia, tiña unha economía marcadamente agrícola.
Orixinariamente, a maior parte do termo municipal, era terra de secaño, fóra dunha zona situada ao sueste da poboación, regada polas augas do Caldeirón Real de Montcada. Na actualidade, a explotación das augas subterráneas mediante os trece pozos de rega existentes e a aplicación das técnicas de rega herdadas dos dos árabes, fixo que cambie a fisionomía agraria do municipio. Do cultivo da vide, a alfarrobeira ou o oliveira foise pasando a un cultivo de cítricos, principalmente laranxeira, e, en menor proporción, hortalizas, gañando así terreo ao secaño até quedar reducido a unha porción de terreo practicamente insignificante, situada ao norte do termo municipal.
A partir de 1986 estabelécese no termo municipal un núcleo relativamente importante de industrias. Trátase dunha actividade industrial moi diversificada, encadrada maioritariamente dentro da tipoloxía da industria lixeira que produce alimentación, prefabricados de formigón, téxtiles, produtos de beleza.
A Abidueira, O Viveiró, Muras
A Abidueira é un lugar da parroquia do Viveiró no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
El Amigo del Pueblo (Santiago de Compostela)
El Amigo del Pueblo foi un semanario editado en Santiago de Compostela entre 1894 e 1895.
Historia e características
Órgano do Centro Republicano de Santiago de Compostela, apareceu o 3 de marzo de 1894 substituíndo a El Republicano. Estaba dirixido por José Cajaraville. Foi condenado polo Arcebispo de Santiago o 3 de xullo de 1894. Parece que deixou de publicarse en xullo, volvendo saír en maio de 1895. Cesou a súa publicación en 1895.
Mallón
O topónimo galego Mallón pode referirse a:
Gamba (crustáceo)
miniatura|200px|Gambas brancas. Gamba é o nome que reciben varios crustáceos mariños da orde dos decápodos, de abdome desenvolvido (macruros) e casca flexíbel, de tamaño menor que o dos lagostinos, semellante ao dos camaróns, especialmente os pertencentes á familia dos peneidos, que son consumidos como mariscos.
As principais especies presentes nas augas galegas son:
Pepín García García
miniatura|Monumento aos defensores da liberdade no [[Cemiterio de Santo Amaro da Coruña|cemiterio civil de Santo Amaro da Coruña, cos restos de Pepín García.]] José García García, coñecido como Pepín o da lexía, nado en Ribadeo o 21 de novembro de 1911 e finado na Coruña o 25 de xaneiro de 1996, foi un político galego.
VG-1.6
A VG-1.6 é unha vía de alta capacidade que une a AP-53, á altura do lugar de Mosqueiros, coa N-525 no lugar de Santa Lucía. Asemade, serve como conexión desde esta última vía á AG-59.
Pepín García García
Traxectoria
Fillo de José García Iglesias, naceu en Ribadeo, trasladándose logo coa súa familia á Coruña, onde el e os seus sete irmáns eran coñecidos como "Os da lexía", porque seu pai montou na cidade un negocio de fabricación e venda de lixivia. Afiliado á Agrupación Socialista da Coruña dende maio de 1929, foi un dos organizadores das Juventudes Socialistas. Pola súa participación na folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido e permaneceu en prisión até febreiro de 1935. En 1936 foi nomeado secretario xeral das Juventudes Socialistas Unificadas da Coruña. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 logrou fuxir de Galicia chegando a Baiona por mar o 26 de setembro, e pasou á zona republicana. Pola contra seus irmáns Bebel e France foron detidos en Guitiriz e fusilados en Punta Herminia, mentres que o irmán máis novo, Jaurés, detido xunto aos outros, non foi fusilado nun principio por ser menor de idade pero finalmente apareceu morto no Campo da Rata, mentres o trasladaban de prisión.
Pepín enrolouse no 4º Batallón Gallego da 2ª División e loitou nas frontes de Madrid, perdendo unha perna na batalla de Brunete. Trasladado ao hospital de Tarragona, cando saíu foi trasladado a San Pedro de Ribas-Sitges como capitán gobernador. Pasou a Francia ao final da guerra e marchou a Chile a bordo do Winnipeg. Finalmente exiliouse en Buenos Aires dende decembro de 1939 até 1977, cando regresou á Coruña onde morreu o 25 de xaneiro de 1996.
Recoñecementos
A coruñesa rúa "Hermanos de la Lejía" chámase así en memoria de Pepín e os seus irmáns. No verán de 2018 a Asociación Cultural Xermolos, de Guitiriz rendeulles homenaxe cunha serie de actos, entre eles a inauguración dunha escultura conmemorativa na parroquia de Santa Mariña, realizada polo escultor Xosé Val Díaz.
Coto, Silán, Muras
Coto é un lugar da parroquia de Silán no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).
Çölçü
Çölçü é un filme acerbaixano de 2012 dirixido por Shamil Aliyev. Foi escollido como candidato de Acerbaixán para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 86ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Domènec Font
Domènec Font, nado en Ponts, provincia de Lleida, Cataluña, en 1950 e finado no mesmo lugar o 17 de maio de 2011 foi un teórico do cinema, guionista, director, realizador e catedrático universitario catalán.
Traxectoria
Doutor en comunicación audiovisual pola Universidade Pompeu Fabra, onde desenvolveu o seu labor como catedrático de Teoría e Historia do Cinema e director do Observatorio do Cinema Europeo. Tamén dirixiu a Mostra Internacional de Cinema Europeo Contemporáneo.
Como director e guionista a súa primeira obra foi unha película colectiva, da que tamén foi produtor, Objetivo sexo (1979). En 1984 é o responsábel da serie de Televisión Española La memoria fértil, que permaneceu en antena até 1990 e que serviu para dar a coñecer a traxectoria de persoas claves da cultura española como Luis Buñuel ou Josep Pla, entre moitos outros. Destacou tamén pola súa adaptación á televisión da serie Pepe Carvalho de Manuel Vázquez Montalbán. Foi tamén presidente do Consello Consultivo e Asesor de Barcelona Televisió.
Como ensaísta, a súa obra iníciase en 1974 con Un cine para el cadalso, xunto a Romà Gubern e continuou con Del azul al verde: el cine español bajo el franquismo (1976), ambas as obras dedicadas á censura franquista no cinema.
La Asamblea Regional
La Asamblea Regional foi un semanario editado en Santiago de Compostela entre 1894 e 1896.
Historia e características
Semanario republicano, apareceu en 1894. A principios de outubro de 1895 fíxose cargo da dirección Luciano Meleiro Tejada. Cesou a súa publicación en 1896.
Francisco Fernández García
Francisco Fernández García, coñecido como Pedrosa, nado cara 1865, foi un mestre, político e xornalista galego.
Traxectoria
Tipógrafo e mestre, pertenceu á Masonería. Republicano, a partir de 1890 coverteuse nun activista socialista, sendo elixido presidente da Agrupación Socialista de Ferrol en 1891. En febreiro de 1892 acompañou a Pablo Iglesias Posse na súa xira por Galicia. Foi elixido concelleiro de Ferrol en maio de 1895, o primeiro concelleiro socialista de Galicia. Dirixiu El Obrero, polo que foi procesado por ataques ao goberno en 1897, La Voz del Obrero, El Progreso, e foi redactor e director de El Clamor Público na súa segunda etapa (1899-1901). Escribiu a obra de teatro Pretensiones de un burgués, que foi representada nunha festa obreira celebrada no Teatro Romea en marzo de 1896. En 1906 emigrou a Buenos Aires, onde se perde a súa pista.
A Barreira, O Viveiró, Muras
A Barreira é un lugar da parroquia do Viveiró no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 estaba deshabitado.
Mallos
O topónimo galego Mallos pode referirse a:
Téncteros
Os téncteros (latín Tencteri) foron un pobo xermánico citado por primeira vez por César, que xunto cos usipetes ocupaban un distrito do interior de Xermania ata que foron expulsados de alí polos suevos se estableceron despois de tres anos no baixo Rin expulsando da ribeira leste aos menapios (que han conservar só a ribeira oeste). Máis tarde os téncteros cruzarán o Rin e establécense tamén na ribeira occidental, entrando nos territorios dos menapios, eburóns e condrusos que pediran a súa axuda contra Roma (-56). Este pobos han pedir establecérense na Galia pero César rexéitao e suxírelles que o fagan no territorio dos ubios, que estableceran unha alianza con Roma. Os téncteros e os seus aliados piden tres días para responder pero César, sospeitando unha traizón, avanza e é derrotado: o seu exército sufriu numerosas baixas. Ao día seguinte os xefes xermánicos comparecen ante César e alegan lexítima defensa e piden outra vez unha tregua temporal, pero César aprésaos e ataca aos xermanos, que faltos de xefes, foron derrotados, e unha parte retirouse ata o Rin onde foren atrapados, moitos mortos en combate e outros afogados. Os que deron cruzado o río foron acollidos polos sigambros. Establecidos con estes últimos, tiveron a súa capital na cidade de Budaros (preto de Düsseldorf) e na fortaleza de Divítia (Deutz).
En tempos de Augusto integráronse na confederación dos queruscos, e despois noutras confederacións en guerra contra Roma, ata que se uniron aos francos.
Montevideo
Montevideo é a capital e cidade máis grande do Uruguai. É ademais sede administrativa de Mercosur.
Xeografía
Montevideo é a capital máis austral de América do Sur, situada a 34º 53' de latitude sur e 56º 10' de lonxitude oeste. Localízase na zona sur do país, con costas sobre o Río da Prata, dentro do departamento homónimo. Posúe unha superficie de 530 km² (onde aproximadamente o 60% é área rural e o restante 40% área urbanizada ou potencialmente apta para urbanizar). A súa máxima elevación é o Cerro de Montevideo, con 132 metros de altura.
O famoso paseo da Rambla ten unha lonxitude de 27 km que se desenvolven de xeito paralelo á costa, facendo del un dos máis longos do mundo.
Demografía
Posúe unha poboación de 1.330.405 habitantes (1996) e unha densidade de 2.510,2 hab./km². Considerando a súa área metropolitana, Montevideo chega ós 1.668.335 habitantes, aproximadamente a metade da poboación total do país. O xentilicio para os seus habitantes é montevideano/a.
Historia
miniatura|dereita|200px|Mapa histórico de Montevideo. Entre 1680 e 1683, para desafiar a soberanía española na rexión, os colonizadores portugueses do Brasil estableceron diversos asentamentos sobre as costas do Río da Prata, fronte a Buenos Aires, como a Nova Colonia do Sacramento. Con todo, os españois non efectuaron ningún intento para desaloxar ós portugueses ata 1723, cando estes comezaron a fortificar as alturas que rodean a baía de Montevideo. Unha expedición española proveniente de Bos Aires, organizada polo gobernador español nesa cidade, Bruno Mauricio de Zabala, obrigou ós portugueses a abandonar o lugar no que os españois comezaron a poboar a nova cidade. O 20 de decembro de 1726 confeccionouse un padrón de habitantes, e finalmente o 24 de decembro trazouse un plano delineatorio da cidade e designouse como "San Felipe e Santiago de Montevideo", nome que posteriormente sería abreviado en Montevideo. No 1828, a cidade converteuse na capital do Uruguai.
Orixe do nome
Existen polo menos dúas explicacións acerca da orixe do nome Montevideo: a primeira afirma que o nome provén da expresión en portugués "Monte vi eu", frase pronunciada por un mariño anónimo pertencente a excursión de Fernão de Magalhães ó divisar o Cerro de Montevideo. A segunda di que os españois anotaron a situación xeográfica nun mapa como "Monte VI De Este a Oeste".
Notas
miniatura|dereita|200px|Praza da Independencia, Montevideo, c. 1900
Nauru
É un atol de forma oval, elevado, escarpado na súa beira mariña e con areosas praias intercaladas con montículos coralinos na súa beira interior, e cunha superficie de 21 km². Habitada por persoas de Micronesia cara ao ano 1000 AEC, Nauru foi anexionada e reclamada como colonia polo Imperio Alemán a finais do século XIX. Despois da primeira guerra mundial, Nauru converteuse nun mandato da Liga de Nacións administrado por Australia, Nova Zelandia e o Reino Unido. Durante a segunda guerra mundial, Nauru foi ocupada polas tropas xaponesas, e foi obviado polo avance aliado polo Pacífico. Despois de rematar a guerra, o país entrou en Tutela das Nacións Unidas. Nauru conseguiu a súa independencia en 1968 e converteuse en membro da Comunidade do Pacífico (PC) en 1969.
Gran parte da súa prosperidade debeuse á explotación dos depósitos de fosfato que se atopaban na illa e cuxo orixe é disputado: poderían ser depósitos de guano acumulados durante miles de anos ou poderían ser de orixe mariña. O fosfato utilízase como fertilizante e a maioría do producido na illa foi exportado cara a Australia durante máis dun século, aínda que a costa de danar seriamente o medio ambiente da illa. Coa extinción das reservas de fosfato na década de 1990, Nauru fai fronte a un futuro económico pouco claro. Parte da riqueza obtida coa explotación deste recurso foi colocada como fideicomiso para o futuro. Tras acumular ata 2.000 millóns de dólares estadounidenses, a mala calidade dos investimentos escollidos e a súa utilización para completar orzamentos deficitarios ano tras ano fixo minguar os aforros e en 2004 o restante foi vendido para cancelar a súa débeda externa. Para obter ingresos, Nauru converteuse brevemente nun paraíso fiscal e nun centro ilegal de branqueo de capitais. De 2001 a 2008, e de novo a partir de 2012, aceptou axuda do Goberno australiano a cambio de acoller o Nauru Regional Processing Centre, unha controvertida instalación de detención de inmigración offshore australiana. Como resultado da gran dependencia de Australia, algunhas fontes identificaron Nauru como un estado cliente de Australia. O estado soberano é membro das Nacións Unidas, da Commonwealth de Nacións e da Grupo de Estados de África, Caribe e Pacífico.
Historia
Os acontecementos anteriores a súa colonización a finais do século XIX son pouco coñecidos por falta de fontes escritas e a case ausencia de datos arqueolóxicos. Os feitos posteriores son estreitamente vinculados á historia da súa única riqueza: o fosfato. miniatura|esquerda|250px|Nauruanos e as súas casas tradicionais en Arenibek en [[1896.]]
A partir de 1903 o xacemento de fosfato da illa foi explotado por varias compañías coloniais ou estatais. Este fosfato constituíu case a única fonte de recursos da illa durante pouco menos dun século e asegurou aos nauruanos un nivel de vida moi elevado durante varias décadas. O esgotamento das reservas engadido ás malas políticas económicas levaron a Nauru á quebra e á inestabilidade política a partir dos anos 1990. Tratando de diversificar as fontes de recursos, Nauru intentou aumentar os seus ingresos pola vía do branqueo de diñeiro, a venda de pasaportes e a venda dos seus votos nas organizacións internacionais. A chegada o 2004 dunha novo goberno e dunha nova política económica pareceu levar unha mellor transparencia ás finanzas do estado nauruano.
miniatura|esquerda|250px|Casa e piraguas en [[1896.]] dereita|miniatura|220px|Nauru baixo o ataque de avións [[B-24 Liberator.]]
En 1989, o país estableceu un preito contra Australia no Tribunal Internacional de Xustiza sobre as accións de Australia durante a súa administración de Nauru, en particular, o fracaso de Australia de remediar o dano ambiental causado pola minería de fosfato. O asunto rematou cun acordo para rehabilitar as zonas mineiras. A diminución de reservas de fosfato conduciu á crise económica en Nauru, e unha inestabilidade política crecente desde mediados dos anos 80. Nauru sufriu 17 cambios na administración entre 1989 e 2003.
Cronoloxía
Esta liña do tempo retrata o que pasou despois do descubrimento europeo.
miniatura|800px|centro|Desde 1800 ata o 2000, esta liña do tempo relata os acontecementos máis importantes.
Política
O parlamento de 18 membros é elixido cada tres anos. O parlamento elixe un presidente entre os seus membros, quen designa un gabinete de entre cinco e seis ministros. O presidente é ao mesmo tempo o xefe do estado e do goberno. Existe un sistema multipartidista aínda que con poucas diferenzas nas súas organizacións. Os principais partidos son o Partido Democrático e o Partido Reformista.
Entre 1999 e 2004 houbo unha serie de votos desaprobatorios ao goberno que produciron eleccións que levaron de forma alterna a René Harris e a Bernard Dowiyogo á presidencia. Dowiyogo morreu sendo presidente o 18 de marzo de 2003 en Washington DC tras unha cirurxía do corazón. Ludwig Scotty foi elixido presidente o 29 de maio de 2003 e aínda que se pensou que terminarían os anos de inestabilidade, en agosto de 2003 houbo outra moción de confianza perdida polo goberno. Harris logrou novamente suficiente apoio para regresar á presidencia, na que estaría ata 2004, cando Scotty gañou as eleccións.
O 19 de decembro de 2007, Marcus Stephen converteuse en novo presidente tras unha moción de censura presentada contra Ludwig Scotty. Scotty dimitiu en 2011 e Freddie Pitcher accedeu á presidencia. Unha semana despois, Sprent Dabwido presentou unha moción de censura que saíu adiante, e el mesmo converteuse en presidente. Despois das eleccións parlamentarias de 2013, Baron Waqa pasou a ser o novo presidente de Nauru, ata que perdeu o seu escano nas eleccións parlamentarias de 2019, tras as cales foi elixido presidente Lionel Aingimea.
Organización territorial
dereita|250px
Nauru ten 14 distritos:
Xeografía
Nauru é unha pequena illa de fosfato rodeada dun arrecife que queda exposto coa marea baixa ao oeste do Océano Pacífico, ao sur das Illas Marshall, A maior parte da poboación vive nun estreito cinto costeiro. Unha planicie central cobre aproximadamente o 45% do territorio e elévase 65 m sobre o nivel do mar. Posúe unha pequena lagoa ao suroeste da illa chamada Lagoa de Buada.
A extracción intensiva de fosfato por parte de empresas inglesas afectou grandemente o ecosistema de Nauru, deixando o 90% da parte central de Nauru como unha planicie non cultivable, ademais de limitar os recursos actuais da illa. Por outra parte, e aínda que, segundo o goberno de Nauru, o 80% do territorio estea "ben elevado", non cabe dúbida de que a súa existencia corre grandes riscos, ao igual que a doutros atois, co cambio climático e a futura elevación do nivel do mar.
dereita|230px|miniatura|Unha imaxe aérea de Nauru en 2002 do Programa de Medida Atmosférica De radiación do Ministerio de Enerxía estadounidense. A vexetación rexenerada cobre o 63 % de terra que foi extraída.
Debido á súa proximidade co ecuador o seu clima é cálido e húmido, estendéndose a estación de choivas desde novembro ata febreiro. A dispoñibilidade de auga é limitada, polo tanto, os poboadores dependen do uso de tanques para recoller a auga e da desalinización.
Nauru era unha de tres grandes illas de fosfato no Océano Pacífico (as demais son Banaba (Illa Ocean) en Kiribati e Makatea na Polinesia francesa); con todo, as reservas de fosfato case están esgotadas, logo de devastar o 80% da illa, deixando un terreo estéril de pináculos de calcaria dentados de ata 15 m de altitude. A minería tamén tivo un impacto sobre a vida marítima que se viu reducida nun 40%.
Hai só sesenta especies rexistradas de traqueófitas na illa, ningunha das cales é endémica. A actividade humana, tivo serias repercusións sobre a vida local. Non hai mamíferos propios na illa, pero se aves, ademais de insectos e moluscos. Especies como ratas polinesias, gatos, cans, porcos e polos foron introducidos recentemente na illa.