cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Venera-D
Proxecto conxunto coa ESA
No ano 2007, anunciouse a posibilidade de unir a misión rusa Venera-D co programa europeo de investigación planetaria (ESA), propoñendo un lanzamento entre 2016 e 2018. Esta colaboración propoñía un módulo orbital europeo a partir de Venera Express, un módulo de aterraxe ruso, un globo de investigación europeo e sondas menores, e un pequeno globo xaponés. Unha das opcións discutidas consistía no lanzamento dunha nave espacial desde o Centro Espacial de Kourou por un vehículo de lanzamento Soyuz-2 Союз-2» (Soyuz-ST «Союз-СТ») cunha etapa superior Fregat, en 2013. No entanto, ao longo dos anos, as datas de lanzamento foron sufrindo constantes cambios até finalmente ser trasladadas a 2026-2027.
Proxecto conxunto coa NASA
En 2016, discutíronse plans para unha misión conxunta Venera-D entre Roscosmos e a NASA, propondo un lanzamento en 2026 cun vehículo Angara-A5 desde o cosmódromo de Vostochny. As datas de copia de seguridade eran 2027 e 2029. A contribución rusa incluiría un módulo orbital e un módulo de aterraxe, e os estadounidenses propuñan instrumentos e sondas pequenas de longa duración. Outros elementos adicionais foron a plataforma manobrável da NASA, VAMP (Venus Atmospheric Manoeuvrable Platform), e varias sondas pequenas baseadas en electrónica de alta temperatura. Tamén se considerou a inclusión de globos de deriva libre ou un subsatélite. A misión visaba estudar a atmosfera e a superficie de Venus e a desaparición da súa auga. No caso de que se proporcionase un foguete medio Zenith, poderíase engadir un radar italiano, e de utilizar o vehículo de lanzamento de clase pesada Proton-M, a expedición incluiría unha sonda á deriva, que funcionaría a unha altitude de 45-50 km durante un mes.
Historial do proxecto
A estación interplanetaria automática "Venera-D" está formada por un orbitador e un módulo de aterraxe para un estudo exhaustivo da atmosfera de Venus, a súa superficie, a súa estrutura interna e o plasma circundante.
Contratos do goberno
O goberno autorizou a creación de sistemas espaciais de nova xeración para impulsar a investigación fundamental no campo espacial. Isto implica a preparación dun plan técnico detallado para o proxecto "Venera-D", que foi asignado ao código de rango medio ROC: "Perspectiva" ("Venera-D" (TP)) "
Outros proxectos vinculados
No futuro, está previsto crear unha estación complexa Venera-Glob ("Венера-Глоб"), cuxa tarefa sería un estudo exhaustivo de Venus. Incluiría un orbitador, unha estación venusiana de longa duración, sondas con globos e posiblemente un rover.
Notas
<references group="" responsive="1">
Cárcere da Parda
dereita|miniatura|Cárcere da Parda en 1991.
O cárcere da Parda foi un centro penitenciario provincial que existiu en Pontevedra no século XX.
Historia
A súa construción aprobouse en 1934, por mediación do deputado Isidoro Millán Mariño. Ata entón funcionaba como cárcere o edificio situado na estrada de Marín (actual rúa Rosalía de Castro) proxectado en 1850 polo arquitecto municipal José García Limeses, en cuxo soar se construíu un século despois o Pazo de Xustiza sede da Audiencia Provincial, inaugurado en 1956. O antigo cárcere histórico da cidade reconstruído en 1753 que se situaba ao final da ponte do Burgo fora demolido en 1865.
Ao longo da súa historia houbo diversos motíns, como o que sucedeu en 1978 sendo director do centro Rodolfo Rey García ou o que tivo lugar en 1990. O cárcere pechou de forma temporal en 1991 para a realización de obras, e os internos foron traslados aos penais de Vigo e Monterroso entre outros, mais finalmente procedeuse ao seu peche e á construción do centro penitenciario da Lama. A demolición do cárcere da Parda fíxose en 1995 e só quedaba o soar a principios de 1996 cando se ía empezar a construír o primeiro edificio dos xulgados da cidade da Xustiza de Pontevedra.
San Rebordín, Cereixedo, Cervantes
San Rebordín é un lugar da parroquia de Cereixedo no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 6 habitantes, dos cales 5 eran homes e 1 era muller.
Trabado, Cereixedo, Cervantes
Trabado é un lugar da parroquia de Cereixedo no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 8 habitantes, dos cales 5 eran homes e 3 eran mulleres.
Ardevila, Dorna, Cervantes
Ardevila é un lugar da parroquia de Dorna no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
A Veiga do Seixo, Cereixedo, Cervantes
A Veiga do Seixo é un lugar da parroquia de Cereixedo no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 7 habitantes, dos cales 4 eran homes e 3 eran mulleres.
Borzoado, Dorna, Cervantes
Borzoado é un lugar da parroquia de Dorna no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
Gran Premio dos Países Baixos de 2021
O Gran Premio dos Países Baixos de 2021 (coñecido oficialmente como Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2021) foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 5 de setembro de 2021 no circuíto de Zandvoort. Foi a décimo terceira carreira da tempada de Fórmula Un de e o 35º Gran Premio dos Países Baixos. A carreira disputouse sobre 72 voltas ao circuíto de 4´259 quilómetros para unha distancia total de carreira de 306´64 quilómetros. Foi o primeiro Gran Premio dos Países Baixos que tivo lugar desde 1985.
Antecedentes
thumb|[[Circuíto Park Zandvoort en 2018, antes das reformas.]] O evento, que celebraouse a fin de semana do 3 ao 5 de setembro no Circuíto Park Zandvoort, foir a décimo terceira rolda do campionato mundial de. A carreira tivo lugar unha semana despois do Gran Premio de Bélxica e precede ao  Gran Premio de Italia. A carreira tamén foi o Gran Premio de casa de Max Verstappen.
Práctica
A práctica libre 1 tivo lugar ás 11:30 CEST o 3 de setembro, a práctica libre 2 tivo lugar ás 15:00 CEST do mesmo día. O adestramento libre 3 tivo lugar ás 12:00 CEST do 4 de setembro. As tres sesións de prácticas duraron unha hora.
A primeira sesión rematou con Lewis Hamilton como o máis rápido para Mercedes por diante do Red Bull] de Max Verstappen e o Ferrari de Carlos Sainz. A sesión viu a bandeira vermella durante 35 minutos despois dun fallo do motor do Aston Martin] de Sebastian Vettel.
A segunda sesión rematou con Charles Leclerc máis rápido para Ferrari por diante do seu compañeiro de equipo Carlos Sainz e  Alpine. A sesión víu a bandeira vermella durante 9 minutos despois dunha perda de enerxía para o piloto de  Mercedes Lewis Hamilton. A sesión tamén víu a bandeira vermella para o  Haas de Nikita Mazepin despois de trompear nunha trampa de grava. Verstappen foi investigado polos comisarios por adiantar a outro piloto durante o primeiro período de bandeira vermella da sesión, aínda que finalmente os comisarios decidiron que non era necesario unha penalización.
Cualificación
A cualificación tivo lugar ás 15:00 CEST o 4 de setembro.
Carreira
Acarreira comezou ás 15:00 CEST do 5 de setembro.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Pica serica
miniatura|215px|En voo, despois de apañar unha presa miniatura|215px|Pousada nunha póla, cunha flor no bico
Pica serica é unha especie de ave paseriforme da familia dos córvidos, unha das sete comprendidas no xénero Pica, propia do leste de Asia.
Descrción
A especie foi descrita en 1845 polo ornitólogo inglés John Gould na súa obra The birds of Asia.
Etimoloxía
Par a do xénero ver Pica.
O epíteto específico, serica, deriva do topónimo do latín clásico Serica, tirado do grego antigo Σηρικά Sēriká, un dos países máis orientais de Asia coñecidos polos xeógrafos gregos e romanos da antigüidade. Litrelamente, "oriental". (O que xustifica o nome da especie en inglés, Oriental magpie.)
Subespecies
Na especie recoñécense as seguintes subespecies:
Nota taxonómica
Anteriormente se consideraba unha subespecie da pega común (Pica pica), pero un amplo estudo que comparou 813 de secuencias de ADN mitocondrial en todo o xénero Pica descubriu que Pica serica se illara reprodutivamente antes que Pica nuttalli), de Norteamérica, aproximadamente hai uns 5 ou 4,5 millóns de anos, polo que ou ben se separaba a Pica serica nunha especie separada, ou ben se engloba a todo o xénero nunha soa especie, optánsose pola primeira opción.
Distribución
Pica serica esténdese desde o norte de Birmania até Indochina, a través do leste da China (incluíndo Taiwán), até Corea e o suroeste de Rusia.
Características
Pica serica é a pega máis grade. En comparación coa pega común, a Pica serica ten un tamaño similar, pero é algo máis robusta, ten as ás proporcionalmente máis longas e a cola máis curta. O dorso, a cola e especialmente as á|rémixes mostran unha intensa iridiscencia azul violácea con pouca ou ningunha tonalidade verde. A plumaxe do dorso é maioritariamente negra, con poucos e moitas veces ocultos rastros da banda branca que une as manchas brancas dos ombros das súas parentes.
Pica serica ten a mesma chamada que a pica común, aínda que moito máis suave.
Na cultura popular
En Corea, a pega (까치, "kkachi") está considerada como "un paxaro de gran fortuna, de espírito robusto e provedor de prosperidade e desenvolvemento". Na mesma liña de traer fortuna e sorte, aos nenos coreanos tamén se lles ensinaba que cando se perde un dente, a botalo ao tellado cantando unha canción para a pega; 까치야 까치야 헌이 줄게. O paxaro escoitará o teu canto e traeráche un dente novo.
Do mesmo xeito, na China, as pegas son vistas como un presaxio de boa fortuna.
O Chao, Dorna, Cervantes
O Chao é un lugar da parroquia de Dorna no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
Nevada Express
Nevada Express (en Breakheart Pass) é un filme estadounidense de 1975 dirixido por Tom Gries. Está protagonizado por Charles Bronson, Ben Johnson, Richard Crenna e Jill Ireland. Baséase na novela de 1974 Breakheart Pass do autor escocés Alistair MacLean (1922–1987), e rodado no norte e centro de Idaho.
Estreouse en lingua galega o 19 de marzo de 2023 a través da TVG.
Sinopse
Cando Fort Humboldt, un destacamento militar no afastado oeste, é golpeado por unha epidemia de difteria, as autoridades envían un tren de axuda con subministrcións médicas e soldados. Porén, varios pasaxeiros do tren son asasinados. John Deakin (Charles Bronson), un recluso que está sendo transportado baixo custodia dun comisario, comeza a facer indagacións sobre esa carnizaría.
Folgueiroa, Dorna, Cervantes
Folgueiroa é un lugar da parroquia de Dorna no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
Festival de Mozos Músicos de Eurovisión
O Festival de Mozos Músicos de Eurovisión (Eurovision Young Musicians, en inglés e en francés: Concours Eurovision des jeunes musiciens) é un concurso organizado pola Unión Europea de Radiodifusión (UER), e baseado no BBC Young Musician of the Year en da BBC. O festival está destinado para nenos de entre 8 e 16 anos da Europa. A primeira edición celebrouse na cidade inglesa de Manchester, Reino Unido. O país con máis vitorias é Austria, tendo 5 vitorias (a máis recente do país foi grazas a Ziyu He e o seu violín. A próxima competición celebrarase no Corum en Montpellier, Francia, durante a celebración Festival Radio France Occitanie Montpellier.
Galicia no Festival de Mozos Músicos Eurovisión
Galicia nunca participou como tal no Festival de Mozos Músicos de Eurovisión, e non o podería nunca facer, xa que por definición a Televisión de Galicia (TVG) non pode ser membro da UER. Aínda así os galegos poden representar a España.
Descoñécese a orixe dalgúns representantes salvo coas excepcións de: José Ramón Méndez de Asturias, Dolores "Lola" Rodríguez Paredes de Murcia, Antonio Serrano, Leticia Muñoz Moreno e Sara Valencia de Madrid (a representante máis recente de España).
Por instrumentos
A partir de 2018, vinte e catro instrumentos apareceron polo menos unha vez nas finais televisivas (non incluídas as roldas preliminares e as semifinais). Os seguintes sete foron usados por un gañador polo menos unha vez.
Verónica Casal
Verónica María Casal Míguez, nada en Ferrol o 8 de xullo de 1975, é unha política galega do Partido Popular de Galicia. miniatura|Papeleta para o Senado nas [[Eleccións xerais de España de abril de 2019|eleccións xerais de abril de 2019 na Coruña.]]
Traxectoria
É licenciada en Ciencias Políticas pola Universidade de Santiago de Compostela e especialista en comercio exterior. Traballou dous anos como asesora de empresas. De 2011 a 2019 foi concelleira do Concello de Ferrol. En 2019 traballou como asesora para a Deputación da Coruña. Nas Eleccións xerais de abril e nas de novembro de 2019 presentouse ao Senado pola provincia da Coruña, resultando elixida senadora.
Catroventos, Lamas, Cervantes
Catroventos é un lugar da parroquia de Lamas no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
Cordilleira Verkhoiansk
A cordilleira Verkhoiansk (en Верхоянский хребет; Verkhoianskii khrebet; en Үөһээ Дьааҥы сис хайата, Üöhee Caañı sis xayata), é unha cadea monstañosa de máis de 1200 km de lonxitude situada no norte de Rusia, a ambos os lados do círculo polar ártico e no centro da Siberia Oriental.
Administrativamente, pertence á república de Sakha da Federación de Rusia.
Xeografía
Este macizo forma un grande arco de 1200 km entre os ríos Lena e Aldan no oeste e o río Iana no leste. NA cordilleira nacen moitos ríos: na vertente oriental, Sartang, Durgalach, Yana, Bytantaj e Omoloi e na vertente occidental, ríos máis curtos que verten case todos ao Lena e ao Aldan.
O punto culminante elévase no sur ata os 2049 m. O asentamento máis importante da rexión é Verkhoiansk, na beira do río Iana. Augas abaixo deste río atópase outro poboado, Batagaj.
Na rexión hai xacementos de carbón, prata, chumbo e zinc. A cordilleira está situada xusto ao oeste da unión entre a placa eurasiática e a placa norteamericana.
Clima e flora
As temperaturas máis baixas en lugares habitados foron rexistradas nesta rexión, que adoita permanecer cuberta baixo un profundo manto de neve a maior parte do ano. Durante a última glaciación, a cordilleira tiña extensos glaciares. A paisaxe no verán é o típico das montañas alpinas.
A cordilleira é o fogar da tundra alpina, con varias especies de musgos e liques. Atópanse algúns bosques esparexidos principalmente de lárices e Pinus pumila.
Estremar de Baixo, Dorna, Cervantes
Estremar de Baixo é un lugar da parroquia de Dorna no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
Parker (filme de 2013)
Parker estreouse en Netflix nos Estados Unidos en marzo de 2021, e unha semana despois foi brevemente o filme número 1 do servizo de transmisión.
Tmesisternus divisus
Tmesisternus divisus é unha especie de escaravello do xénero Tmesisternus, familia Cerambycidae. Describiuna Per Olof Christopher Aurivillius en 1927.
Habita en Papúa Nova Guinea Occidental. Esta especie mide 15-18 mm.
Tesouro de Seaton Down
O tesouro de Seaton Down é un tesouro de 22.888 moedas romanas de cobre do século IV achado en 2013 nas proximidades de cerca de Seaton Down, en Devon, Inglaterra.
O achado
O tesouro foi atopado en novembro de 2013 polo construtor Laurence Egerton, un afeccionado ás procuras con detector de metais, quen, avisou inmediatamente o propietario dos terreos e co arqueólogo do Consello do Condado de Devon, Bill Horner, que organizou a escavación profesional. En tanto que esta intervención non se producía, Egerton declarou que pasou tres noites durmindo no seu coche nas inmediacións para vixiar o achado.
En palabras do propio Egerton:
Pola súa disposición, sábese que as moedas foron soterradas todas ao mesmo tempo e probablemente quedasen gardadas nun saco ou unha bolsa téxtil que se descompuxo co tempo. O peso total do tesouro é de 68 kg.
Cabe sinalar que preto do lugar do depósito está a localización dun forte romano e unha probable vila en Honeyditches, construído entre os séculos II e III.
Composición
miniatura|300x300px|Parte máis superficial do achado, durante a intervención [[Arqueoloxía|arqueolóxica. ]] Este tesouro é, polo seu volume, un dos máis grandes xamais atopados de moedas do século IV en todo o territorio do Imperio Romano, e o terceiro achado monetario de Gran Bretaña.
Todas as moedas foron cuñadas en aliaxe de cobre e datan do período abranguido entre os anos 260 e 348 d. C. O tesouro está composto por 22.888 pezas, case todas elas nummi, emitidas polo emperador Constantino I (306-337 d. C.) e outros membros da súa familia, incluído o reinado conxunto de Constancio II e o seu irmán máis novo Constante (337-340),  este último o derradeiro emperador lexítimo que visitou a Britania.
miniatura|300x300px|Núcleo do depósito.
As moedas proceden de 17 cecas imperiais romanas diferentes, situadas en nove países actuais, e foron emitidas a nome de 25 autoridades diferentes, entre gobernantes, subgobernantes e membros da familia imperial. Do estudo das súas datas de cuñaxe despréndese que o depósito debeu producirse cara ao ano 350 d. C.
Conservación
No informe anual de 2013 de Portable Antiquities Scheme, o tesouro foi rexistrado co número 1.000.000 dos rexistrados por esta institución.
O tesouro foi exposto no Museo Británico o 25 de setembro de 2014. O Royal Albert Memorial Museum, de Exeter, adquiriu as moedas en xullo de 2016, e pasou a formar parte da súa exposición permanente, na sala Making History ("Facendo historia").
Locución
Una locución é, en gramática, o grupo estable de dúas ou máis palabras que funciona como una unidade léxica con significado de seu, non derivado do literal das palabras que o forman. Segundo a Gramática da lingua galega de Rosario Álvarez e Xosé Xove, "cando os adverbios, preposicións e conxuncións constan de máis dunha palabra e ó mesmo tempo se escriben separadamente denomínanse habitualmente locucións".
Características
As locuciones son construcións sintácticas usadas frecuentemente que presentan como principal característica que o seu significado non se deriva composicionalmente do significado literal das palabras que o forman, senón que é necesario coñecer o sentido xeral da locución. A existencia das locuciones demostra que o significado ten compoñentes non estritamente literais.
Desde o punto de vista psicolingüístico, para determinar como o cerebro humano procesa estas expresións existen diversas teorías que adoitan agruparse en tres grupos principais. As non composicionais, que consideran ás locuciones palabras longas; as composicionais, que suxiren no seu procesamiento a intervención de elementos propios da literalidade, como o recoñecemento de palabras e a análise sintáctica; e as híbridas, que agrupan nocións das dous anteriores.
Distínguense varios tipos segundo o seu funcionamento gramatical:
Porosoma
miniatura|440px miniatura|280px miniatura|300px|Un porosoma (de 151 nanómetros) nunha célula acinar do páncreas (esquerda). L= [[lume (bioloxía)|lume do conduto do acino, Pm= membrana plasmática, ZG= cimóxeno.]]
Os porosomas son estruturas supramoleculares con forma de copa que se encontran na membrana plasmática de células eucariotas nas que vesículas secretoras atracan transitoriamente durante os procesos de fusión de vesículas e secreción. A fusión transitoria de membranas de vesículas secretoras nun porosoma feita por medio de proteínas SNARE, ten como resultado a formación dun poro de fusión ou continuidade para a liberación do contido intravesicular fóra da célula. Unha vez que a secreción é completa, sélase o poro de fusión formado temporalmente na base do prorosoma. Os porosomas teñen un tamaño de poucos nanómetros e conteñen moitos tipos diferentes de proteínas, especialmente canles de cloruro e de calcio, actina e proteínas SNARE que funcionan como mediadoras do atraque e fusión das vesículas coa membrana da célula. Unha vez que as vesículas atracaron nas proteínas SNARE, inchan e incrementan a súa presión interna. Entón fusiónanse transitoriamente na base do prorosoma e estes contidos presurizados son exectados da célula. O exame das células despois da sececión usando microscopio electrónico demostra un incremento da presenza de vesículas parcialmente baleiras despois da secreción. Isto suxeriu que durante o proceso secretor soamente unha porción dos contidos vesiculares poden saír da célula. Isto só poderia ser posible se a vesícula fose a establecer temporalmente a continuidade coa membrana plasmática, expulsa unha porción do seu contido, despois despégase, resélase e retírase ao citosol (endocitose). Deste modo, a vesícula secretora pode ser reutilizada en subseguintes roldas de exocitose-endocitose, ata que baleira completamentee o seu contido.
Os porosomas varían en tamaño dependendo do tipo celular. Un porosoma no páncreas exócrino e en células endócrinas e neuroendócrinas ten de 100 nm a 180 nm de diámetro, mentres que nas neuronas vai de 10 nm a 15 nm (aproximadamente 1/10 do tamaño dos porosomas pancreáticos). Cando unha vesícula secretora que contén atraques de v-SNARE e a base do porosoma contén t-SNARE, fórmase entre os dous unha continuidade da membrana (complexo do anel). O tamaño do complexo t/v-SNARE é directamente proporcional ao tamaño da vesícula. Estas vesículas conteñen proteínas deshidratadas (non activas) que se activan unha vez que se hidratan. Cómpre GTP para o transporte de auga a través de canles acuosas ou acuaporinas, e de ións a través de canles iónicas para hidratar a vesícula. Unha vez que a vesícula se fusiona na base do porosoma, o contido da vesícula a alta presión exéctase fóra da célula.
Xeralmente os porosomas ábrense e péchanse pola actina; porén, as neuronas requiren unha resposta rápida; por tanto, teñen tapóns centrais que se abren para liberar os seus contidos e péchanse para parar de liberalos (a composicón do tapón central aínda non se descubriu). Demostrouse que os porosomas son unha maquinaria secretora universal das células. Resolveuse o proteoma do porosoma neuronal, proporcionando unha posible arquitectura molecular e a composición completa da maquinaria.
Historia do descubrimento
O porosoma descubriuse na primeira metade da década de 1990 por un equipo liderado polo profesor Bhanu Pratap Jena da Escola de Medicina da Universidade Yale, usando un microscopio de forza atómica.
Pablo Martín Sánchez
Pablo Martín Sánchez, nado en Reus, Provincia de Tarragona, en 1977, é un novelista e escritor e tradutor español.
Traxectoria
Pablo Martín Sánchez naceu en Reus (Tarragona) en 1977. Graduado superior en Arte Dramática polo Institut do Teatre de Barcelona, licenciado en Teoría da Literatura e Literatura Comparada pola Universidade de Barcelona, mestrado en Humanidades pola Universidade Carlos III de Madrid, é doutor en Lingua e Literatura Francesas pola Université de Lille-3 e en Teoría da Literatura e da arte e Literatura Comparada pola Universidade de Granada. Traballou como lector, corrector, tradutor e libreiro. É profesor de novela na Escola de Escritura do Ateneo Barcelonés. En 2021 vivía e traballaba en Madrid como deseñador gráfico.
Fundador da revista Verbigracia, traduciu a autores como Alfred Jarry, Marcel Schwob, Raymond Queneau, Bernard-Marie Koltès ou Wajdi Mouawad. Comezou publicando un libro de relatos titulado Fricciones (E.D.A. Libros, 2011). Ao ano seguinte publicou a novela El anarquista que se llamaba como yo (Acantilado), elixida pola revista El Cultural como mellor ópera prima do ano, unha novela de máis de 600 páxinas. En 2016 publicou a novela Tuyo es el mañana (Acantilado). Desde 2014, é membro do Collège de Pataphysique e do Oulipo (Ouvroir de Littérature Potentielle).
Parte da súa obra foi traducida ao francés, inglés, checo e neerlandés.
Youssef Chahine
Youssef Chahine (en يوسف شاهين), nado en Alexandría o 25 de xaneiro de 1926 e finado no Cairo o 27 de xullo de 2008, foi un director de cinema exipcio.
Traxectoria
Chahine naceu en 1926, fillo de pais libaneses. O seu pai, católico, mudárase a Exipto. No que respecta á relixión, Youssef Chahine non era un practicante dela e respondía que era "exipcio" se lle preguntaban por iso.
Dende moi novo sentiuse atraído polas artes escénicas, ata o punto de crear espectáculos para a súa familia. Comezou a súa formación no Collège Saint Marc e logo asistiu ao prestixioso colexio Victoria de Alexandría. En 1946 convenceu os seus pais para que lle permitisen viaxar a Hollywood para estudar como actor na Pasadena Playhouse nos arredores dos Ánxeles, California.
Gañou o Oso de Prata - Premio especial do xurado na 29.ª edición da Berlinale, o Festival de Cinema de Berlín con Iskanderija... lih (1978). O filme era a primeira parte dunha saga autobiográfica, que se completou con An Egyptian Story (1982), Iskandria Kaman wa Kaman (1990) e Alexandria... New York (2004).
Sobre a súa obra, Youssef Chahine sinalou que "fixen os filmes para min mesmo. Tamén para a miña familia. Tamén para Alexandría. Tamén para Exipto. Se ao mundo árabe lle gusta, ahlan wa sahlan (benvido sexa). Se lle gusta á audiencia exterior, é dobremente benvido".
Chahine foi ingresado no hospital El Shorouq do Cairo cun coma causado por unha aparente hemorraxia cerebral o 15 de xuño de 2008. Ao día seguinte, foi trasladado a París nun voo de emerxencia e ingresado no Hospital americano de Neuilly-sur-Seine, ao oeste de París. A súa sobriña dixo a AFP que era "crítica pero estable".
O 7 de xullo de 2008, Chahine morreu na súa casa do Cairo.
O Pandelo, Lamas, Cervantes
O Pandelo é un lugar da parroquia de Lamas no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
Dinámica poboacional
O estudo da dinámica das poboacións naturais é importante para comprender o que acontece nos ecosistemas en equilibrio. Para avaliar o desenvolvemento dunha poboación é necesario coñecer certos atributos que lle son característicos: a natalidade ( N ), taxa de mortalidade (M), taxa de inmigración (Im), taxa de emigración (Em). miniatura|300x300px| Gráfico da dinámica de poboación de [[Tatarstán.]]
taxa de natalidade (N) = Número de persoas nacidas nun determinado intervalo de tempo.
taxa de mortalidade (M) = Número de persoas que morren nun período de tempo determinado.
taxa de emigración (Em) = Número de individuos que abandonan unha poboación.
densidade de poboación (D) = é a relación entre o número de individuos que conforman unha determinada poboación e o espazo que ocupan.
.
Para unha poboación en equilibrio, temos:
Introdución
Comprender os fenómenos da natureza e as súas leis foi unha procura constante para a humanidade, co obxectivo de favorecer a vida humana en sociedade. Neste sentido, a busca de alternativas que poidan mellorar o desenvolvemento poboacional e social foi retratada como cuestións de grande importancia.
Historicamente, estas cuestións foron tratadas principalmente no eido das ciencias humanas, no que se refire aos estudos xeográficos. Porén, a partir do século XVIII, o estatístico e economista Thomas Malthus desenvolveu un modelo matemático para estudar o crecemento da poboación mundial, sendo un dos precursores da demografía, ciencia que estuda a dinámica das poboacións. O modelo de Malthus foi creado en 1798 e xerou unha feroz polémica a principios do século XIX, xa que afirmaba que a poboación mundial crecía en progresión xeométrica, mentres que os medios de supervivencia creceron só en progresión aritmética. Polo tanto, a poboación estaría controlada pola fame, a miseria e moitas outras causas da natureza.
Historia
esquerda|miniatura|226x226px| Tomas Robert [[Thomas Malthus|Malthus]] A teoría creada por Tomas Robert Malthus (1766-1834), economista e demógrafo inglés, e que gañou o nome de “malthusianismo” foi a primeira teoría da poboación que relacionou o crecemento da poboación coa fame, afirmando a tendencia do crecemento da poboación en progresión xeométrica, e o crecemento da oferta alimentaria en progresión aritmética.
Durante os séculos XVIII e XIX produciuse un forte crecemento demográfico debido á consolidación do capitalismo e á revolución industrial, que provocou un aumento da produción de alimentos nos países industrializados, reducindo a taxa de mortalidade (principalmente en Europa e EAU). Isto fixo que as taxas de crecemento da poboación aumentaran, desencadeando discusións que culminarían en varias teorías sobre o crecemento da poboación, destacando o malthusianismo.
Publicado baixo o título “Un ensaio sobre o principio de poboación e os seus efectos na mellora futura da sociedade, con observacións sobre as especulacións do Sr. Godwin, Sr. Condorcet e outros autores”, a teoría de Malthus caracterízase por un gran pesimismo en relación ao crecemento da poboación.
Malthus cría que o crecemento da poboación excedería a capacidade produtiva da terra, xerando fame e miseria. Segundo Malthus, o único xeito de evitar que isto suceda sería reducir a natalidade prohibindo que as parellas moi novas teñan fillos, controlando o número de fillos por familia nos países pobres, aumentando o prezo dos alimentos e reducindo os salarios para forzar poboacións máis pobres para ter menos fillos.
Porén, Malthus argumentou que a alta taxa de mortalidade e fertilidade sería practicamente imposible de reducir xa que eran consecuencias de factores fóra do alcance da intervención humana. Por iso, argumentou que desastres como a fame, as epidemias e a guerra eran beneficiosos no sentido de ser un freo ao crecemento da poboación.
Aportación teórica
A modelización matemática consiste na arte de transformar problemas da realidade en problemas matemáticos e resolvelos, interpretando as súas solucións na linguaxe do mundo real, segundo (BASSANEZI 2002, p. 98). A modelización presupón a multidisciplinariedade, neste sentido, atende ás novas tendencias que apuntan á supresión de fronteiras entre as distintas áreas de investigación. Nas súas diversas vertentes, é un proceso que combina teoría e práctica, motiva ao seu usuario na procura da comprensión da realidade que o rodea, e xoga un papel importante na procura de medios para actuar sobre ela e así transformala. A modelización matemática xorde da necesidade do home de comprender os fenómenos que o rodean para que poida interferir ou non no seu proceso construtivo. Son predicións de tendencias e aproximacións á realidade. Non se pode utilizar só para xustificar os contidos que se imparten, senón que se debe fundamentar, é dicir, para coñecer o motivo polo que o alumno debe aprender matemáticas e a importancia que isto supón na formación del como cidadán responsable e participativo no a túa sociedade.
Neste sentido, pódese dicir que a Modelización Matemática é o proceso que supón a obtención dun modelo que pretende describir matematicamente un fenómeno da nosa realidade para tentar comprendelo e estudalo, creando hipóteses e reflexións sobre tales fenómenos. Os modelos deben ser probados con datos empíricos, comparando as súas solucións e predicións cos valores obtidos no sistema real. Un modelo debe prever, polo menos, os feitos que os orixinaron e as razóns dos resultados obtidos, o que facilita avaliar as predicións ou mesmo suxerir unha mellora dos modelos. En calquera caso, a resolución dun problema normalmente cuantificado require unha formulación matemática detallada. Unha perspectiva, un conxunto de símbolos e relacións matemáticos que pretende traducir dalgún xeito un fenómeno en cuestión ou un problema nunha situación real denomínase “Modelo Matemático”. Na ciencia, a noción de modelo é fundamental. As matemáticas en particular coa súa arquitectura, permiten o desenvolvemento de Modelos Matemáticos que permiten unha mellor comprensión, simulación e predición do fenómeno probado.
A elaboración dun modelo depende dos coñecementos matemáticos que se teña. Se o coñecemento matemático se restrinxe ás matemáticas elementais, como a aritmética e/ou as medidas, o modelo pode limitarse a estes impases. Canto maior sexa o coñecemento matemático, maiores serán as posibilidades de resolución de cuestións que requiran unhas matemáticas máis sofisticadas. Porén, o valor dun modelo non se restrinxe á sofisticación matemática, senón á súa relevancia e importancia.
Etapas típicas do desenvolvemento da poboación
miniatura|404x404px| O gráfico mostra as etapas de desenvolvemento da poboación. Para mostrar o desenvolvemento das poboacións, desenvolveuse un modelo de seis fases. Nunha poboación real, non adoitan ocorrer todas as fases. A poboación xa pode morrer na fase 1, ou ben perpetuarse máis aló da fase 6, e non morrer nesta, como se mostra no gráfico.
Fase I: fase de latencia ou de arranque
O tamaño da poboación non presenta grandes cambios e está lonxe da súa plena capacidade. A taxa de natalidade e mortalidade está próxima. Non faltan recursos, factores dependentes da densidade e non hai competencia. A taxa de natalidade é baixa debido á baixa densidade de poboación, os encontros intraespecíficos son máis raros. A mortalidade dependente de depredadores externos tamén é baixa xa que hai suficientes agochos no hábitat, dada a baixa densidade de poboación da especie estudada. Mesmo as enfermidades son raras debido aos poucos encontros intraespecíficos.
As flutuacións na densidade de poboación (oscilacións) poden ser xenéticas, por exemplo as flutuacións debidas ao azar. Se non se alcanza unha determinada densidade de poboación, a poboación pode extinguirse. Cando se supera un determinado valor, a poboación pode dar lugar a unha fase exponencial.
Fase II a IV: fase de crecemento positivo
A taxa de natalidade é superior á taxa de mortalidade.
Fase II : Crecemento exponencial (fase logarítmica). En primeiro lugar, o crecemento exponencial prodúcese porque a taxa de natalidade aumenta máis rápido que a taxa de mortalidade. Os recursos son tan abundantes que a competencia intraespecífica é irrelevante. A poboación de depredadores é inicialmente tan baixa ou os agochos son tan numerosos que a taxa de mortalidade segue sendo baixa. A medida que aumenta o tamaño da poboación, tamén aumenta a taxa de mortalidade.
Fase III : Crecemento lineal. A medida que as taxas de natalidade e mortalidade crecen á mesma velocidade, a poboación aumenta de forma lineal.
Fase IV : Atraso do crecemento. Coa crecente proximidade ao límite da capacidade de carga, as relacións intraespecíficas e a competencia interespecífica xogan un papel cada vez máis importante, polo que se atrasa o aumento da natalidade e aumenta a mortalidade. A medida que aumenta a densidade de poboación, tamén aumenta a densidade de poboación dos depredadores, ou os depredadores se especializan cada vez máis nesa presa. O crecemento faise así, cada vez máis atrasado.
Fase V: transportador
A elevada natalidade vese compensada por unha elevada mortalidade, debido ao aumento da densidade de poboación (competencia intraespecífica, estrés, epidemias, etc.). A ocupación do hábitat aínda non está no seu máximo, os recursos úsanse de forma eficiente sen esgotalos. A densidade de poboación varía arredor do valor K, a capacidade de carga ou o limiar de capacidade.
Factores externos, como as estacións, conducen a unha densidade fluctuante ou, en hábitats flutuantes desfavorables, a un curso fluctuante. Canto maior sexa a poboación, máis estable será a fase estacionaria. Un aumento da densidade nesta etapa leva a un aumento da taxa de mortalidade e/ou unha diminución da taxa de natalidade a curto prazo.
Fase VI: fase de morte
A taxa de natalidade é agora inferior á taxa de mortalidade. Para poboacións pequenas, as flutuacións aleatorias poden levar á extinción. Unha redución da capacidade, por exemplo por cambios no medio ou a inmigración de novos depredadores, pode provocar un novo equilibrio a niveis inferiores.
Definición de ecuación diferencial ordinaria
Unha ecuación que contén as derivadas ou diferenciais dunha ou máis variables dependentes, en relación con "unha ou máis" variables independentes, denomínase ecuación diferencial (DE) e clasifícase segundo o "tipo", a "orde" e a "linealidade".
Modelos matemáticos
Dende o século XVIII naturalistas e matemáticos tentan explicar a dinámica das poboacións. Así, propuxéronse dous modelos. O primeiro, concibido por Thomas Malthus, explica o crecemento da poboación sen axentes externos, considerados como limitadores da poboación. O segundo, proposto por Pierre Verhulst, explica o crecemento da poboación coa acción de axentes limitantes, como a competencia intraespecífica. Ademais, estes dous modelos pódense analizar en intervalos de tempo curtos, denominados discretos, onde se dá o número de individuos nos dous momentos, ou de forma continua, utilizando un intervalo de tempo máis longo, onde se dá a taxa de crecemento continuo da poboación. Seguindo os dous modelos
Crecemento exponencial da poboación - Modelo Malthusiano
miniatura| Crecemento exponencial da poboación. A poboación crece ata o infinito, sen limitacións. O primeiro modelo de crecemento da poboación foi proposto por Thomas Malthus en 1798. Observou que, en ausencia de restricións ambientais, a poboación humana aumentaría a un ritmo fixo. En 1500, a poboación total estimada era de 500.000 persoas, e agora este número superou os 7.000 millóns. Thomas Malthus describiu tal crecemento da poboación e dixo que nalgún momento a poboación colapsaría, xa que o abastecemento de alimentos non sería compatible con este crecemento exponencial, xa que tal abastecemento tiña unha taxa de crecemento na progresión aritmética. Malthus non contaba que os avances tecnolóxicos provocarían que o abastecemento de alimentos medrase a un ritmo máis aló do aritmético, cubrindo así a demanda da poboación. Nos seus cálculos utilizouse unha taxa de crecemento da poboación per cápita constante, que tampouco coincide coa realidade, xa que as poboacións son sempre susceptibles a taxas de control da poboación, como enfermidades, escaseza de alimentos e guerras.
Modelo exponencial de tempo discreto
Este modelo utilízase en intervalos de tempo discretos e mide o crecemento ou diminución da poboación dos sistemas. Como os factores externos non se teñen en conta, a poboación crece sen límites. Este é un dos principios da ecoloxía. Entón temos que:
Onde N é o número de poboación no momento t, o tamaño da poboación no seguinte paso temporal e é a taxa de crecemento da poboación (diferenza entre a taxa de mortalidade e a taxa de natalidade). Se, temos unha poboación estable, sen crecemento nin diminución. Se, a poboación crece exponencialmente. Se, a poboación mostra unha diminución exponencial, e se, prodúcese a extinción da poboación.
Crecemento exponencial no tempo continuo
As bacterias, por exemplo, reprodúcense continuamente, é dicir, dado un instante de tempo, duplícanse. Polo tanto, a velocidade de crecemento é proporcional ao tamaño da poboación, xa que, ao aumentar a poboación, a súa velocidade aumenta no mesmo grao. Este tipo de situacións exprésase mediante unha ecuación diferencial, que mostra a velocidade instantánea de crecemento da poboación bacteriana. Entón temos que facelo
Onde representa a taxa de crecemento da poboación por unidade de tempo, r representa a taxa intrínseca de crecemento da poboación, ou canto contribúe cada individuo ao cambio no tamaño da poboación nun instante, e N é o tamaño da poboación.
Crecemento loxístico da poboación - Modelo Verhulst
miniatura| Crecemento loxístico da poboación. Nun primeiro momento, a poboación crece esponencialmente, pero despois se estabiliza cando a poboación alcanza un número determinado de individuos (N) e un número máximo de recursos no medio (K). Por suposto, unha poboación non pode crecer indefinidamente: tarde ou cedo o esgotamento dos recursos dispoñibles impoñerá límites á expansión. O matemático Pierre Verhulst propuxo, en 1838, unha xeneralización do modelo de Malthus que teña en conta estas restricións “ambientais”.
O crecemento loxístico é un modelo de crecemento algo máis complexo que o crecemento exponencial, pero é o modelo que mellor reflicte a dinámica poboacional, xa que inclúe o concepto de competencia intraespecífica. Inicialmente, a poboación crece exponencialmente, pero a medida que esta poboación se fai densa, a competencia intraespecífica faise maior e leva á poboación a un nivel de equilibrio, coñecido como homeostase, no que o número de defuncións e nacementos faise constante (representado graficamente por unha liña continua).
Crecemento loxístico en tempo discreto
Este modelo expresa a evolución dunha determinada poboación en intervalos (xeralmente fixos) de tempo. Deste xeito é posible observar o número de individuos inicialmente e despois dun determinado período de tempo. A ecuación que representa este modelo vén dada por
Onde k representa a capacidade de carga.
Crecemento loxístico en tempo continuo
miniatura|356x356px| Pierre François Verhulst Para ter en conta que a poboación y(t) ten un valor máximo sustentable, podemos supoñer que a taxa de crecemento, ademais de ser proporcional á poboación actual, tamén é proporcional á diferenza entre e á poboación actual y(t). Neste caso, a poboación en función do tempo, y(t), é a solución ao problema do valor inicial.
onde y(t) representa o número de individuos no tempo t, r a taxa de crecemento intrínseco e K é a capacidade de carga, ou número máximo de individuos que soporta o medio. Este modelo foi redescuberto en 1920 por Raymond Pearl e Lowell Reed, que promoveron o seu uso xeneralizado e indiscriminado. A ecuación loxística pódese integrar exactamente e ten unha solución
onde está determinada pola condición inicial y(0). É interesante notar que a solución pode
tamén se escribirá como a media ponderada harmónica da condición inicial e da capacidade de carga.
Dinámicas na xestión pesqueira e da fauna
Estas poboacións poden verse afectadas por tres variables, a saber:
se N_1 representa o número de individuos no tempo 1, entón:
Onde N_0 é o número de individuos no tempo 0, B é o número de individuos nacidos, D é o número de mortos, I é o número de inmigrantes e E o número de emigrantes no intervalo de tempo 0 a 1. Se medimos estas taxas en varios intervalos de tempo, podemos determinar canto cambia a densidade de poboación co paso do tempo. A inmigración e a emigración están presentes pero normalmente non se miden.
depredador-presa
Un caso relativamente sinxelo resultante das interaccións entre dúas especies que están nunha relación depredador-presa é descrito clasicamente polas regras de Lotka-Volterra, e dado por
onde N (t) é o número de presas en t, P (t) o número de ladróns en t, e a, b, c, d > 0 son coeficientes.
Modelo de competición
Dicimos que dúas especies están en competición se a presenza dunha é prexudicial para a outra, e viceversa. Este modelo vén dado polo seguinte sistema
onde R ( i ) son taxas de natalidade lineais, K ( i ) capacidade de carga e b (12) b (21) efectos da competencia de N 2 a N 1 ou de N 1 a N 2.
Mutualismo
O mutualismo prodúcese a través da asociación entre dous seres vivos, na que ambos se ven beneficiados. O modelo que describe esta asociación vén dado por
Críticas
A análise e interpretación da dinámica poboacional, a caza, e os seus efectos na biodiversidade recibiron numerosas críticas desde diferentes perspectivas, en particular do ambientalismo, da xustiza social, e das dinámicas de poder, así como sobre a validez científica dos modelos utilizados.
François-Xavier Ortoli
François-Xavier Ortoli, nado en Ajaccio, Córsega, o 16 de febreiro de 1925 e finado en París o 30 de novembro de 2007, foi un político francés de longa traxectoria europea.
Traxectoria
Ocupou varios ministerios en diferentes gobernos da Quinta República Francesa entre 1967 e 1972.
Foi presidente da Comisión Europea desde o 6 de xaneiro de 1973 até o 5 de xaneiro de 1977 e continuou como vicepresidente da Comisión ata a súa dimisión o 26 de outubro de 1984 nas comisións presididas por Roy Jenkins e Gaston Thorn. Durante estes últimos períodos encargouse dos asuntos económicos e financeiros.
Logo de abandonar a política activa dedicouse ao mundo da empresa.
Lamas, Lamas, Cervantes
Lamas é un lugar da parroquia de Lamas no concello lucense de Cervantes na comarca dos Ancares.
I Don't Want to Go to Bed
I Don't Want to Go to Bed é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de rock instrumental Cul de Sac, publicado no ano 1995 a través do selo Thirsty Ear Recordings.
Val do Loira
thumb|Posta de sol no [[Loira (río)|Río Loira desde o Château de Montsoreau-Museo de Arte Contemporánea]] O Val do Loira (Val de Loire, ), que abarca 280 km., é un val situado no tramo medio do río Loira en Francia central, nas dúas rexións administrativas Países do Loira e Centro-Val de Loira. A área do Val do Loira comprende uns 800 km². Coñécese como o Berce dos franceses e o Xardín de Francia debido á abundancia de viñedos, hortas froiteiras (como cereixas), e alcachofas e campos de espárragos, que bordean as beiras do río. Destaca polas súas cidades históricas, a súa arquitectura e os seus viños, o val habítase desde o período Paleolítico Medio. En 2000, a UNESCO engadiu a parte central do val do río Loira á súa lista de Patrimonio da Humanidade.
Xeografía e clima
O val inclúe cidades históricas como Amboise, Angers, Blois, Chinon, Montsoreau, Orléans, Saumur e Tours.