cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Colón salvadoreño
Nacemento do colón
Malia a relativa prosperidade económica dos anos 20, a depresión mundial de 1929 xunto coa caída internacional dos prezos do café e a desregulación estatal do sistema monetario causaron unha crise económica nacional. O problema principal era a carencia dunha institución especializada que se dedicase a velar para que a moeda mantivese o seu valor e a controlar a actividade bancaria; nese sentido, o Goberno do xeneral Maximiliano Hernández Martínez contratou un experto inglés chamado Frederick F. J. Powell para que analizase e reestruturase o sistema bancario salvadoreño. No seu informe final, recomendou que este se organizase en torno a un banco central que emitise a unidade monetaria, que salvagardase o seu valor e que controlase os créditos. Como resultado, por iniciativa da Presidencia da República do 19 de xuño de 1934, a Asemblea Lexislativa aprobou a lei de creación do Banco Central de Reserva de El Ecuador, que fixou o seu obxectivo en controlar o volume do crédito e a demanda de moeda circulante, e ao que se lle conferiu a facultade exclusiva de emitir colóns.
Billetes do colón salvadoreño
O Banco Central de Reserva emitiu unha segunda serie de billetes, na que se introduciu o valor de 200 colóns en 1997 e o de 50 colóns en 1995.
Moedas circulantes
As moedas emitidas na primeira serie circulante respondían aos valores faciais de 1, 2, 3, 5, 10, 25 (coñecida popularmente como peseta) e 50 centavos (tostón), aos que posteriormente se lles engadiu a moeda dun colón (suegra). Igual que ocorreu cos billetes, algúns destes valores foron desaparecendo co tempo e os que quedaron foron sufrindo modificacións no seu deseño e no seu tamaño.
Moedas conmemorativas
Ademais das moedas cuñadas para a súa posta en circulación ordinaria, realizáronse tamén emisións especiais para conmemorar acontecementos importantes como, por exemplo, o aniversario da independencia, a Descuberta de América ou os acordos de paz. A primeira emisión conmemorativa en colóns foi en 1925 para celebrar os 400 anos da fundación de San Salvador. Consonte o Diario Oficial, só se cuñaron cen moedas de ouro con valor facial de 20 colóns e dúas mil moedas en prata con valor dun colón, que foron distribuídas entre o Presidente da República, o corpo diplomático e outros altos cargos do Goberno.
Moedas e billetes non usados
miniatura|Moeda de 5 colóns de [[2000, coa que se conmemoraba o cambio de milenio. ]]
O Banco Central de Reserva investiu un millón e medio de dólares na fabricación de moedas bimetálicas de 5 colóns e billetes de 500 colóns, cuñadas as primeiras e impresos os segundos no Canadá no ano 1997. Porén, a aprobación pola Asemblea Lexislativa da Lei de Integración Monetaria a finais de 2000, que deu paso á "dolarización" del país, impediu a súa posta en circulación, xa que o contrario suporía unha violación da lei.
Skylines (filme)
Skylines (tamén coñecido como Skyline 3 e estilizado como SKYLIN3S ) é un filme estadounidense de 2020 coproducido e dirixido por Liam O'Donnell. O'Donnell escribiu o guión a partir dunha historia que desenvolveu xunto co produtor Matthew E. Chausse. É a secuela de Beyond Skyline (2017) e o derradeiro título da triloxía Skyline.
Colón salvadoreño
Moedas e billetes non usados
A moeda de 5 colóns era bimetálica, de aceiro bañado en níquel no aro exterior e de aceiro bañado en bronce no centro, e a súa cuñaxe encargóuselle á Royal Canadian Mint (Real Casa da Moeda do Canadá), con dous deseños diferentes: no primeiro modelo, cuñado en 1997, conmemóranse as viaxes de Cristovo Colón, en tanto que no segundo, cuñado en 1999 pero que amosa a data de 2000, se celebra o cambio de milenio coa lenda SALVADOREÑOS DEL NUEVO MILENIO / EL RENACER DE NUESTRA PATRIA. Destas moedas cuñáronse seis millóns de unidades. Están dotadas dun relevo para que as persoas invidentes a poidan identificar doadamente. O seu diámetro é de 26 mm e o seu peso de 7,5 gramos. Desta moeda coñécense uns poucos exemplares nas mans de coleccionistas locais, en tanto que nas bóvedas do BCR se conservan case trinta millóns de pezas.
De xeito semellante, o BCR ten no seu poder 1.000 millóns de colóns en billetes co valor de 500 colóns que nunca chegaron a circular. O seu deseño é similar ao dos anteriores e nel amósase o sitio arqueolóxico de Joya de Cerén, unha marca de auga máis notable que a que se atopa nos dólares estadounidenses actualmente en circulación e outras medidas de seguridade para evitar falsificacións, como a incrustación de fíos de seguridade e microimpresións.
Coproporfirinóxeno I
Biosíntese
A reacción supón a conversión das catro cadeas laterais carboxymetil (ácido acético) a grupos metilo, coa liberación de catro moléculas de dióxido de carbono.
A diferenza do isómero III, o coproporfirinóxeno I (que é citotóxico) xa non se procesa ulteriormente no corpo, e acumúlase. Esta situación ocorre na condición patolóxica chamada porfiria eritropoética conxénita.
Eon Productions
miniatura|Logo de Eon Productions. Eon Productions Ltd. é unha empresa británica de produción de cinema que principalmente produce a serie de filmes de James Bond. A empresa ten a súa sede en Piccadilly, en Londres, e tamén opera en Pinewood Studios, no Reino Unido.
EON creouse en 1961 da man dos produtores de Albert R. Broccoli e Harry Saltzman. En 1975, despois de 9 filmes de James Bond, Harry Saltzman vendeu as súas accións a United Artists (que xa é o distribuidor de filmes da serie). En 1996, despois da morte de Albert R. Broccoli, a súa filla Barbara Broccoli e o seu fillo Michael G. Wilson sucedérono.
Dende o primeiro filme en 1962, 007 contra o doutor No, EON produciu algúns filmes nos cales non aparece o axente secreto británico, sendo o primeiro deles Call me Bwana (1963) con Bob Hope.
Beyond Skyline
Beyond Skyline é un filme estadounidense de 2017 escrito, coproducido e dirixido por Liam O'Donnell. Está protagonizado por Frank Grillo, Bojana Novakovic, Jonny Weston, Iko Uwais, Callan Mulvey, Yayan Ruhian, Pamelyn Chee, Betty Gabriel e Antonio Fargas. É a secuela do filme de 2010 Skyline, ambientado simultaneamente aos acontecementos do primeiro filme.
Coproporfirinóxeno III
O coproporfirinóxeno III é un intermediario metabólico na biosíntese de moitos compostos que son fundamentais para os organismos vivos, como os hemo da hemoglobina e a clorofila. É un sólido incoloro.
Este composto é un porfirinóxeno, unha clase de compostos caracterizados por ter un núcleo de hexahidroporfina con varias cadeas laterais. Os coproporfirinóxenos teñen os átomos de hidróxeno máis externos do seu núcleo substituídos por grupos metilo \sCH3 (M) e catro grupos de ácido propiónico \sCH2\sCH2\sCOOH (P). No coproporfirinóxeno III a orde arredor do anel externo é MP-MP-MP-PM. Como comparación, o seu isómero o coproporfirinóxeno I tenos na secuenia MP-MP-MP-MP.
Biosíntese e metabolismo
Na principal vía de biosíntese da porfirina, o coproporfirinóxeno III deriva do uroporfirinóxeno III pola acción do encima uroporfirinóxeno III descarboxilase: centro|480px|alt=Biosíntese de coproporfirinóxneo III a partir de uroporfirinóxeno III A conversión comprende catro descarboxilacións, que converten os catro grupos de ácido acético \sCH2\sCOOH en grupos metilo \sCH3, con liberación de catro moléculas de dióxido de carbono.
O coproporfirinóxeno III utilízase despois como substrato do encima coproporfirinóxeno III oxidase, que o oxida e descarboxila a protoporfirinóxeno IX.
The Man with the Golden Gun (filme)
The Man with the Golden Gun é un filme británico de 1974, o noveno da serie de filmes de James Bond producido por Eon Productions, e o segundo en estar protagonizado por Roger Moore. É unha vaga adaptación da novela homónima de Ian Fleming escrita en 1965.
Bieito de Aviñón
Bieito de Aviñón (en provenzal: Bénézet; tamén chamado Benet, Benoît ou o Construtor da Ponte), nado ca. 1163 e finado en 1184, é un santo da Igrexa católica. A tradición cristiá conta que era un mozo pastor que tivo unha visión durante un eclipse en 1177 que o levou a construír unha ponte sobre o Ródano, en Aviñón (Reino de Arlés)
Traxectoria
A lenda conta que os anxos lle dixeron que coidarían dos seus rabaños mentres estivera fóra. Construíu a ponte el só, xa que as autoridades civís e relixiosas negáronse a axudarlle. Dise que Bénézet ergueu a pulso unha pedra enorme e anunciou que ese sería o inicio da fundación. Chegaría a ser a Ponte de San Bénézet.
A mesma lenda di que houbo berros de "Milagre! Milagre!" cando Bénézet pousou a primeira pedra. Houbo dezaoito milagres en total: os cegos volveron ver, os xordos volveron oír, os inválidos podían andar e aos corcovados endereitáronselles as costas. Desta forma Bénézet acadou apoios de adiñeirados patróns para o seu proxecto, que se di que formaron a Orde dos irmáns pontífices para financiar a súa construción.
Veneración
Despois da súa morte, Bénézet foi enterrado na propia ponte, nunha pequena capela dedicada a San Nicolás, patrón dos mariñeiros, e que inda está de pé nun dos piares que se conservan na beira de Aviñón. As súas reliquias gardáronse alí até 1669, cando unha inundación levou parte da ponte. Ao abrir o cadaleito recuperado, o corpo de Bénézet estaba incorrupto. As reliquias foron trasladadas á Catedral de Aviñón e de aí á igrexa celestina de Santo Desiderio, en Aviñón. Os restos da ponte son aínda un lugar de peregrinación.
Bei Shizhang
Bei Shizhang (chinés simplificado: 贝时璋; chinés tradicional: 貝時璋; pinyin: Bèi Shízhāng), nado o 10 de outubro de 1903 no distrito de Zhenhai e finado o 29 de outubro de 2009, foi un biólogo chinés que traballou no programa espacial do seu país.
Traxectoria
Bei Shizhang graduouse no programa de premedicina da Escola Médica Alemá de Tongji (hoxe en día Universidade de Tongji) en 1921, doutorándose en ciencias naturais pola Universidade de Tübingen (Alemaña) en 1928. Foi elixido membro da Academia Sinica en 1948 e da Academia China de Ciencias en 1955. Entre 1958 e 1983 foi o primeiro director do Instituto de Biofísica da Academia China de Ciencias, do que foi fundador, e primeiro decano do departamento de biofísica da Universidade de Ciencia e Tecnoloxía da China. Levou a cabo estudos sobre os efectos da radiación nos seres vivos e foi un dos tres expertos que formularon os primeiros plans para o programa espacial tripulado chinés, en 1966. Finou o 29 de outubro de 2009 no seu fogar en Pequín.
John Cassin
John Cassin, nado en Upper Providence Township (Condado de Delaware, Pensilvania) o 6 de setembro de 1813 e finado en Filadelfia o 10 de xaneiro de 1869, foi un ornitólogo e algólogo estadounidense.
Traxectoria
Cassin foi educado na Escola Westtown, en Westtown, Pensilvania. Serviu no Exército da Unión durante a guerra civil estadounidense e estivo preso na prisión confederada de Libby en Richmond, Virxinia.
Trasladouse a Filadelfia en 1834 onde foi xefe dun negocio de litografía, no que máis tarde se imprimiron moitas da súas ilustracións de aves. Traballou durante un breve tempo no Concello de Filadelfia. Foi membro da Sociedade Zoolóxica, da Sociedade Filosófica Estadounidense e da Sociedade Histórica de Pensilvania.
En 1833, Cassin, xunto con 4 colegas, fundou o Instituto de Ciencias do Condado de Delaware en Media, Pensilvania.
John Cassin está considerado como un dos ornitólogos estadounidenses máis importantes, xa que describiu 198 aves que non foran previamente mencionadas por Alexander Wilson nin por John James Audubon.
Traballou como conservador e vicepresidente na Academia de Ciencias Naturais de Filadelfia e centrouse na clasificación sistemática da extensa colección de aves da Academia. Foi un dos fundadores do Instituto de Ciencias do condado de Delaware e publicou varios libros que describen 198 novas especies de aves. No seu honor nomeáronse cinco especies de aves norteamericanas, unha carricanta e un mineral.
As obras máis coñecidas de Cassin son Illustrations of the Birds of California, Texas, Oregon, British and Russian America (1853-1856) e Birds of North America (1860), escrito xunto con Spencer Fullerton Baird e George Newbold Lawrence.
A súa saúde viuse moi alterada nos días da Guerra civil estadounidense. Ademais, o arsénico, utilizado para conservar os espécimes de aves e, como a outros ornitólogos da súa época, producíronlle terríbeis consecuencias: morreu aos 55 anos.
Publicacións
miniatura|150px|Sepultura de John Cassin
María Josefa Yzuel Giménez
María Josefa Yzuel, nada en Jaca (Huesca) en 1940, é unha física española. En 1971 obtivo o título de Profesora Agregada de Universidade na área de física, converténdose na primeira muller en acadar esta titulación no estado español.
Traxectoria
Empezou a súa carreira científica na Universidade de Zaragoza onde se licenciou en Ciencias Físicas no ano 1962 e doutorouse en 1966. Obtivo o título de Profesora Agregada de Universidade en física no ano 1971, e en 1982 conseguiu ser Catedrática de Universidade.
Ao comezo da súa actividade académica foi docente nas universidades de Granada e Zaragoza. Desde 1983 forma parte do persoal académico da Universidade Autónoma de Barcelona (UAB), onde traballa como profesora emérita. Na UAB, levou a cabo tarefas docentes, de investigación, e participou en diferentes órganos de goberno. A súa investigación centrouse sempre no campo da Óptica, contribuíndo con publicacións científicas e dirixindo teses doutorais. Os últimos vinte anos estivo traballando en filtros de transmisión solar non uniforme para a mellora da calidade dos sistemas ópticos e lentes formadores de imaxes, na introdución da información de cor no proceso de recoñecemento óptico de formas e no uso e caracterización de pantallas de cristal líquido para a xeración de elementos ópticos difractivos. Fundou o Laboratori de Processat d’Imatges na UAB e liderou o proxecto europeo A new 3D measurement technique for fast inspection of large, slightly unflat surfaces no programa Competitive and Sustainable Growth (2002-2005).
Tamén é Académica Numeraria da Real Academia de Ciencias e Artes de Barcelona, da Academia de Ciencias de Granada e da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas, Químicas e Naturais de Zaragoza.
Ao longo da súa traxectoria desempeñou diversos cargos como o de Presidenta da Sociedade Española de Óptica, e pertenceu a directiva de diversas asociacións como a International Society for Optics and Photonics (SPIE).
Na súa carreira manifestou o seu interese e compromiso na promoción do papel das mulleres na ciencia. É socia da Asociación de Mulleres Investigadoras e Tecnólogas (AMIT) e participa activamente nas actividades do nodo catalán desta asociación (AMIT-cat) e foi unha das fundadoras do Grupo Mulleres na Física da Real Sociedade Española de Física. Este traballo en favor dos dereitos das mulleres foi recoñecido e premiado pola UAB no 2011.
É unha das mulleres cuxa biografía se inclúe no libro Aragonesas con voz propia.
Na súa honra The International Society for Optics and Photonics (SPIE) entrega o Premio M. Josefa Yzuel Educator Award, en recoñecemento a contribucións excepcionais no campo da educación en óptica.
Premios e recoñecementos
En 2012 foi nomeada doutora honoris causa pola Universidade Miguel Hernández de Elxe.
En 2013 recibiu a Orde de Afonso X o Sabio.
Premio de Física da Real Sociedade Española de Física - Fundación BBVA (2014) por unha “traxectoria científica e académica que impulsou notablemente o campo da Óptica a nivel nacional, ademais de estar presente de forma destacada en foros internacionais”.
A primeira morte
A primeira morte (en First Kill) é unha serie de televisión estadounidense creada por V. E. Schwab. A serie está baseada na historia curta do mesmo nome de Schwab.
A primeira morte estreouse en Netflix o 10 de xuño de 2022, onde conta con opción de subtitulado en galego.
Vesničko má středisková
Vesničko má středisková é un filme checoslovaco de 1985 dirixido por Jiří Menzel. Foi nomeado ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 59ª edición dos premios.
Penicillium chrysogenum
Penicillium chrysogenum (antes chamado Penicillium notatum) é unha especie de fungo do xénero Penicillium ao que se lle atribuíu a produción de penicilina (pero ver máis abaixo). É un fungo tipo mofo común en rexións temperadas e subtropicais e pode encontrarse en produtos alimenticios salgados, pero atópase principalmente en ambientes de interior, especialmente en edificios húmidos ou danados pola auga.
A taxonomía destes mofos foi especialmente complicada. Tamén foi complicado determinar que cepa ou especie producía a penicilina. P.chrysogenum foi recoñecido como un complexo de especies que incluía P. notatum, P. meleagrinum e P. cyaneofulvum. O Sétimo Congreso Botánico Internacional celebrado en Viena, Austria en 2005 adoptou o nome P. chrysogenum como nome conservado (nomen conservandum). Pero análises de filoxenia molecular feitas en 2011 estableceron que P. chrysogenum é unha especie distinta e que P. notatum (o seu sinónimo máis popular) é, en realidade, P. rubens, e é este o verdadeiro produtor orixinal da penicilina. Non obstante, na literatura recente segue aparecendo a especie produtora de penicilina con distintas designacións.
Raramente se informou que fose causa de doenzas en humanos. Tradicionalmente, considérase fonte de varios antibióticos β-lactámicos, moi especialmente da penicilina. Outros metabolitos secundarios de P. chrysogenum son: roquefortina C, meleagrina, crisoxina, 6-MSA YWA1/melanina, andrastatina A, funxisporina, ácidos secalónicos, sorbicilina, e PR-toxina.
Como moitas outras especies do xénero Penicillium, P. chrysogenum xeralmente reprodúcese formando cadeas secas de espores (ou conidios) en conidióforos con forma de brocha. Os conidios son transportados por correntes de aire a novos sitios de colonización. En P. chrysogenum, os conidios son azuis ou azul-verdosos e o mofo ás veces exsuda un pigmento amarelo. Porén, P. chrysogenum non pode identificarse baseándose só na cor. Cómpre facer observacións da morfoloxía e características microscópicas para confirmar a súa identidade e a secuenciación de ADN é esencial para distinguilo das especies estreitamente relacionadas como P. rubens. O estadio sexual de P. chrysogenum descubriuse en 2013 apareando cultivos na escuridade en ágar de avea suplementado con biotina, despois de que se determinasen por amplificación por PCR os tipos de apareamento (MAT1-1 ou MAT1-2) das cepas.
As esporas asexuais transportadas polo aire de P. chrysogenum son importantes como alérxenos humanos. Considérase que as serina proteases vacuolar e alcalina son as principais proteínas alerxénicas.
P. chrysogenum utilizouse industrialmente para producir penicilina e xantocilina X, para tratar os residuos de polpa de madeira, e para producir os encimas poliamina oxidase, fosfogluconato deshidroxenase e glicosa oxidase.
Ciencia
O descubrimento da penicilina marcou o comezo da nova dos antibióticos derivados de microorganismos. A penicilina é un antibiótico illado do mofo Penicillium en crecemento nun fermentador. O mofo crece nun cultivo líquido que conteña azucre e outros nutrientes, incluíndo unha fonte de nitróxeno. A medida que o mofo crece vai consumindo o azucre e só empeza a producir penicilina cando consumiu a maior parte dos nutrientes para o seu crecemento.
Xenética e evolución
A capacidade de producir penicilina parece que evolucionou hai millóns de anos e é unha característica compartida por outros fungos relacionados. Crese que serve para competir coas bacterias, aínda que algunhas destas desenvolveron a capacidade de producir penicilinases, encimas que degradan a penicilina, o que as fai resistentes á penicilina.
Fanny Brice
Fania Borach, nada en Nova York o 29 de outubro de 1891 e finada nos Ánxeles o 29 de maio de 1951, foi unha cómica, modelo, cantante e actriz estadounidense, coñecida como Fanny Brice ou Fannie Brice.
Penicillium chrysogenum
Xenética e evolución
Os principais xenes responsables da produción de penicilina, pcbAB, pcbC e penDE están estreitamente ligados formando un agrupamento ou cluster no cromosoma 1 do fungo. Algunhas cepas altamente produtoras de penicilina utilízanse para a produción industrial dese antibiótico e conteñen múltiples copias en tándem do cluster xénico da penicilina.
Fanny Brice
Primeiros anos
Fanny Brice naceu en Nova York, no seo dunha familia de orixe xudía húngara, con dous irmáns máis vellos ca ela. O seu irmán máis novo Lew Brice, tamén foi artista, e o primeiro marido da actriz Mae Clarke.
Penicillium chrysogenum
Xenética e evolución
De modo similar a outros fungos filamentosos, as técnicas de edición do xenoma baseados en CRISPR/Cas9 poden utilizarse para modificar o xenoma de Penicillium chrysogenum.
Fanny Brice
Primeiros anos
En 1908 deixou a escola para traballar nunha revista burlesca, e dous anos máis tarde comezou a súa asociación con Florenz Ziegfeld, sendo titular das súas Ziegfeld Follies desde 1910 ata os anos 30.
Nas Follies de 1921 cantou a canción "My Man", que acadou un grande éxito e foi a súa canción máis representativa. Tamén a gravou para o selo Victor Records. A segunda canción máis asociada con ela foi "Second Hand Rose". Gravouna numerosas veces para Victor e tamén para Columbia.
Entre os seus filmes destacaron My Man (1928), Be Yourself! (1930) e Everybody Sing (1938), con Judy Garland. Brice, Ray Bolger e Harriet Hoctor foron os únicos intérpretes orixinais de Ziegfeld que se interpretaron nos filmes The Great Ziegfeld (1936) e Ziegfeld Follies (1946). Polas súas contribucións ao cinema e á radio, Brice foi incluída posturmamente no Paseo da Fama de Hollywood con dúas estrelas.
Carreira
Desde a década de 1930 ata a súa morte en 1951, Fanny actuou na radio como unha irritante nena chamada Snooks, papel que interpretou por primeira vez nun sketch de Follies. Primeiro con Alan Reed e despois con Hanley Stafford como pai, Baby Snooks estreouse en The Ziegfeld Follies of the Air en febreiro de 1936 na CBS. Trasladouse á NBC en decembro de 1937, interpretando a Snooks como parte do programa Good News, e despois regresou á CBS con Maxwell House Time, un programa dividido entre números de Snooks e do humorista Frank Morgan, en setembro de 1944. Volveu de novo á NBC en novembro de 1948, cun programa propio, inicialmente chamado Toasties Time e máis tarde coñecido como The Baby Snooks Show.
Brice era tan meticulosa co seu espectáculo e coa súa personaxe que se sabe que actuaba vestida de nena, a pesar de ser vista só polo público do estudo. Tiña 45 anos cando o personaxe comezou a súa vida radiofónica. Ademais de Reed e Stafford, os seus compañeiros de elenco incluíron a Lulu Roman, Lalive Brownell, Lois Corbet e Arlene Harris como a súa nai, Danny Thomas como Jerry, Charlie Cantor como Uncle Louie e Ken Christy como Mr. Weemish.
Brice e Stafford levaron a Baby Snooks e Daddy á televisión só nunha ocasión, unha actuación de 1950 no Popsicle Parade of Stars da CBS. Despois da experiencia, devolveu a Stafford e a súa personaxe á seguridade da radio, onde fixo a súa seguinte actuación no mítico programa de Tallulah Bankhead The Big Show en novembro de 1950, coprotagonizado por Groucho Marx e Jane Powell.
Seis meses despois da súa actuación en The Big Show, Fanny Brice faleceu en Hollywood aos 59 anos por mor hemorraxia cerebral. Está enterrada no cemiterio do Westwood Village Memorial Park nos Ánxeles.
Matrimonios
En 1924 Arnstein foi acusado dun roubo de fianzas en Wall Street. Brice insistiu na súa inocencia e pagou os altísimos custos da defensa. Arnstein foi condenado e cumpriu tres anos na penitenciaría federal de Leavenworth, Kansas. Liberado en 1927, Arnstein desapareceu das vidas de Brice e dos seus dous fillos. Para o seu pesar, Brice divorciouse del.
En 1929 casou co compositor e produtor de teatro Billy Rose e actuou na súa revista Crazy Quilt, entre outros. Brice solicitou o divorcio de Rose en 1938.
Na cultura popular
Aínda que se cambiaron os nomes das personaxes principais, a trama do filme de 1939 Rose of Washington Square inspirouse no matrimonio e a carreira de Brice, ata o punto de tomar prestado o título dunha canción que interpretou nos Follies e incluída "My Man". Demandou a 20th Century Fox por invadir a súa privacidade e gañou o caso. O produtor Darryl F. Zanuck viuse obrigado a eliminar varios números asociados á actriz.
Barbra Streisand interpretou a Brice no musical de Broadway Funny Girl de 1964, que se centrou no ascenso á fama de Brice e na súa turbulenta relación con Arnstein. En 1968 Streisand gañou o Oscar á mellor actriz por interpretar o mesmo papel na súa versión cinematográfica. A secuela de 1975 Funny Lady centrouse na relación de Brice co empresario Billy Rose.
Pedro Feijoo López
Pedro Feijoo López foi un político galego.
Traxectoria
Foi nomeado alcalde de Monforte de Lemos por Real Orde en setembro de 1904. Permaneceu no cargo ata 1908, cando o deixou ao ser elixido deputado provincial por Monforte-Quiroga. Chegou a ser vicepresidente da Deputación de Lugo en 1922. Foi elixido presidente do Bloque Nacional de Monforte en decembro de 1935.
Vida persoal
Casou con Ubalda García Fernández, filla de Emilio García Rodríguez, e foi pai de Pedro Feijoo García, María Isabel Feijoo García, que casou en Ourense con Cesáreo Rey Baltar en 1922, e María Dolores Feijoo García, que casou no pazo de Pallares con Ernesto Baltar Santaló o 19 de marzo de 1939.
Hustle (filme de 2022)
Hustle é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Jeremiah Zagar a partir dun guión de Taylor Materne e Will Fetters. Está protagonizado por Adam Sandler, Queen Latifah, Ben Foster, Juancho Hernangómez e Robert Duvall.
Hustle estreouse nalgúns cinemas dos Estados Unidos o 3 de xuño de 2022, e a través de Netflix o 8 de xuño de 2022, onda conta con opción de subtitulado en galego. Recibiu valoracións positivas por parte da crítica, especialmente pola interpretación de Sandler.
Skalpel, prosím
Skalpel, prosím é un filme checoslovaco de 1985 dirixido por Jiří Svoboda. Estreouse na 14ª edición do Festival Internacional de Cinema de Moscova. O filme foi escollido como candidato de Checoslovaquia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 58ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Botchan
Botchan (en 坊つちやん) é unha novela do escritor xaponés Natsume Sōseki, escrita en 1906. Traduciuno Mona Imai ao galego en 2011 para Rinoceronte Editora, e posteriormente foi reeditado en 2015 dentro do selo da mesma editorial chamado Sushi Books.
Argumento
Botchan en xaponés quere dicir señorito, co dobre sentido que tamén ten en galego, é dicir, o fillo dun señor pero tamén unha persoa sen experiencia á que lle gusta de vivir sen traballar. O protagonista é un mozo que nos explica as súas orixes familiares en Toquio, onde non era moi apreciado e todas as atencións ían cara ao seu irmán, a que non atura. Cando morren os seus pais, o seu irmán déixalle uns cartos cos que decide formarse nunha escola de física. Esta formación serviralle para conseguir un traballo como profesor de matemáticas no sur do país, concretamente na illa de Shikoku, que el ve como un lugar provinciano e cheo de xente sen sentido da lealdade. En Toquio deixa tan só a Kiyu, a serventa da familia, quen lle promete que o estará agardando e que sempre lle chama botchan.
O protagonista é un mozo inxenuo, que se deixa influír polos seus colegas profesores de instituto coa mala sorte de que se pon a mal cos que son máis amigábeis e se achega a xente pouco respectable. Os seus costumes máis ou menos elevados (ou propios da capital), serán un punto feble cando chega á escola, xa que serán obxecto de burla e difamación. Por sorte, acaba apreciando os verdadeiros compañeiros e vendo o comportamento hipócrita dos que quixeron manipulalo, de xeito que despois dunha serie de leas, decide dimitir do seu posto e volver a Toquio, cousa que o pon extremadamente contento. En Toquio encóntrase con Kiyu, que o estaba a agardar e que o coidará até a súa morte.
Daniela Ferrández Pérez
Daniela Ferrández Pérez, nada en Almoradí-País Valencià en 1988 é unha historiadora que se asentou en Galicia no ano 2011.
Traxectoria
É doutora en Historia (2013, Universidade de Alacánt) e máster en Historia Contemporánea (2014, Universidade de Santiago de Compostela). A súa tese de doutoramento foi Novos e vellos actores: clientelismo político e poder local en perspectiva comparada (1905-1936) sobre o clientelismo político na Restauración desde unha perspectiva comparada (Galicia-Comunidade Valenciana). É investigadora posdoutoral adscrita ao grupo Histagra da USC a través da convocatoria Margarita Salas.
Ten participado nos proxectos Historia e memoria do LGBT en Galiza (1880-2017), A represión franquista na retagarda republicana e a retagarda franquista dende unha perspectiva comparada: o caso de Arzúa (A Coruña) e Almoradí (Alacante), ''Consolidación e estruturación 2017 REDES - Rede de Agroecoloxía e Historia. REVOLTA e Consolidación e estruturación 2017 GRC GI-1657 Historia agraria e política do mundo rural. Séculos XIX e XX (HISTAGRA). ''
Os seus traballos centráronse na violencia política do franquismo, o clientelismo político, e o feminismo e os partidos políticos na Transición. Colaborou co activismo pola memoria histórica na procura dos restos do seu bisavó, fusilado polo franquismo en Alacant en 1941. Como muller trans, involucrouse no activismo LGBT, principalmente a través da asociación Amizando.
Xosé Carlos Morell
Xosé Carlos Morell González, nado en Vigo o 2 de outubro de 1968, é profesor, consultor e inversor..
Formación
Titulado superior en Xestión Financeira e Contable, Xestión Comercial e Marketing e Comercio Internacional. Licenciado en Filoloxía Española e Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela.
Traxectoria profesional
Como estudante, no seu colexio maior, adscrito á USC ocupou o cargo de secretario. Posteriormente, docente en educación secundaria, colaborou xunto a Agustín Fernández Paz, a Xunta de Galicia e o Concello de Vigo no deseño e dirección da campaña de normalización lingüística no ensino " En galego vivo Vigo, en galego Vigo vai". Padroeiro da Fundación Isla Couto, onde da man directa de Xaime Isla Couto no Igesco, desenvolveu nos anos 1990 a revista "Redaccion Xove", unha publicación dos centros de ensino de Vigo e despois na Universidade, aberta ás colaboracións dos estudantes e profesores. Tamén colaborou dentro da mesma Fundación na histórica publicación “Badal” dirixida a todas as igrexas católicas de Galiza para facilitar a liturxia na lingua propia. Formou parte da comisión creada polo Bispo de Tui-Vigo Xosé Diéguez Reboredo, coa finalidade de estabelecer uns mínimos de liturxia en lingua galega.
Foi investigador asociado no IGADI, especializado no ámbito lusófono europeo e chinés. Aquí en 2020 dirixiu o ciclo de conferencias "Galicia e Norte de Portugal nas relacións con Macau, UE e China, entre os Camiño a Santiago e a Nova ruta da seda", onde por primeira vez a Secretaria Xeral do Foro Macau participou nunha actividade realizada na España.
En 13 de maio de 2013 presentou no Plenario do Parlamento de Galiza a Iniciativa Lexislativa Popular Valentin Paz Andrade, con máis de 17.000 sinaturas censadas e que foi aprobada por unanimidade tras un histórico discurso sobre a Lusofonía no plenario do Parlamento galego. A seguir, dirixiu as negociacións cos grupos parlamentarios galegos para que a Lei resultante fose tamén aprobada por unanimidade, cousa que aconteceu en 24 de marzo do 2014, sendo coñecida como Lei Valentin Paz-Andrade.miniatura|Xosé Carlos Morell
Colón costarriqueño
O colón costarriqueño, chamado así na honra do almirante Cristovo Colón, é a moeda oficial da República de Costa Rica, en América Central. O seu símbolo é unha letra C atravesada por dúas barras inclinadas verticais "¢", e o seu código ISO 4217 é CRC.
Durante o período colonial circulaba en Costa Rica a moeda española e, a partir da súa independencia en 1821, a súa primeira moeda nacional foi o real, substituída logo polo peso. A partir do 24 de outubro de 1896, a denominada "Lei do padrón ouro" (Ley del talón oro) estableceu o colón como unidade monetaria, en substitución do peso costarriqueño, acolléndose a unha tendencia da época co gallo das celebracións do IV centenario da Descuberta de América.
Caracterización
A moeda está dividida en 100 céntimos. As moedas actuais en circulación son de 5, 10, 25, 50, 100 e 500 colóns. Ademais, existen billetes de 1.000, 2.000, 5.000, 10.000, 20.000 e 50.000 colóns, este último pouco utilizado polo seu elevado valor facial.
Comunmente, os costarriqueños coñecen as moedas de 100 colóns como "teja" (anteriormente referíanse así aos billetes de 100 colóns), en tanto que o billete de 1.000 colóns se coñece como "rojo" e o de 5.000 como "tucán" (debido a que o anterior billete de 5.000 colóns amosaba esta ave nos seus reversos). É habitual, así mesmo, referirse aos colóns como "pesos" (a anterior moeda do país) ou "cañas".
As moedas en circulación de 5, 10 e 25 colóns teñen un poder económico moi escaso e as últimas emisións realizáronse nun metal máis livián, o aluminio, e cun tamaño inferior ao das anteriores emisións. A moeda dun colón, malia non ter sido retirada oficialmente, é sumamente rara, en tanto que os valores máis comúns na circulación son os 50, 100 e 500 colóns.
Antecedentes e nacemento
esquerda|miniatura|240x240px|Moeda de 10 colóns costarriqueños de [[1900, co busto de Cristovo Colón no anverso. ]]
En 1839, o daquela xefe do Estado de Costa Rica, Braulio Carrillo, autorizou a emisión de 30.000 pesos en vales de 5 e 10 pesos, para facilitar o pagamento dos empregados públicos. Durante o período da guerra contra a invasión dos filibusteiros estadounidenses, entre 1856 e 1857, o Goberno emitiu novamente vales para o pagamento dos seus servizos aos soldados costarriqueños.
Foi a mediados do século XIX, entre os anos 1847 e 1849, baixo o goberno de José María Castro Madriz, cando se realizaron os primeiros esforzos para a creación dun banco nacional. Castro propuxo formalmente en 1851 a fundación do Banco Nacional de Costa Rica, idea que non tivo un bo acollemento no ámbito político.
Non obstante o anterior, ao longo da segunda metade do século XIX naceron outros bancos que emitiron papel moeda, como o Banco Anglo Costarricense, en 1863, e o Banco de la Unión, en 1877, que chegou aos nosos días coa denominación de Banco de Costa Rica.
miniatura|Billete dun colon costarriqueño do Banco Internacional de Costa Rica reestampado polo Banco Nacional de Costa Rica en [[1943]]
En 1896, durante a Administración de Rafael Yglesias Castro, estableceuse o colón como moeda, en substitución do peso. Durante o goberno de Alfredo González Flores, de 1914 a 1917, tivo lugar a creación do Banco Internacional de Costa Rica, coa consideración de banco emisor estatal, reformado en 1936, cando se lle cambiou o nome polo de Banco Nacional de Costa Rica, mantendo a súa consideración de entidade emisora.
miniatura|Billete de 10 colóns costarriqueños do Banco Central de Costa Rica ([[1967).]]
Situación actual
O 17 de outubro de 2006, o Banco Central (BCCR) puxo en práctica un sistema cambiario de bandas que substitúe o de “minidesvalorización” e intentou darlle máis liberdade ao mercado para fixar o prezo nas transaccións de colóns costarriqueños. O Banco Central estableceu un tipo de cambio de “intervención” de compra de 514,78 colóns e un de venda de 530,22 colóns, que determinan o mínimo e o máximo dentro dos cales se realizarán as negociacións. Se o dólar flutúa con valores por riba ou por baixo dos mencionados, o BCCR intervirá comprándoos ou vendéndoos para estabilizar o mercado.
Segundo o BCCR, o tipo de cambio de intervención de compra incrementaríase cada día hábil seis céntimos de colón, en tanto que o de venda o faría en 14 céntimos. Estes valores foron modificados pola xunta directiva do BCCR do 29 de xaneiro de 2007, cando se fixou o tipo de cambio de compra de intervención en 519,16 colóns, por un período indefinido, debido a unha alta oferta de dólares no mercado que estaba a obrigar ao tipo de cambio de intervención a manterse pegado ao límite inferior da banda. Tamén se acordou que o tipo de cambio de intervención se incrementaría en 11 céntimos cada día hábil.
Os tipos de intervención serían, de tal xeito, os límites entre os cales deberían negociarse as divisas no mercado cambiario, e os intermediarios financeiros poderían establecer os seus respectivos tipos de compra e de venda cos que negociar divisas para os seus clientes.
Anteriormente, a moeda fora desvalorizada sistematicamente, por mor dos altos índices de inflación que sufriu o país na súa recesión nos anos 90. Durante moito tempo tivo o tipo de cambio en relación ao dólar estadounidense en 1 USD = 8,57 CRC, mais, cos cambios económicos que houbo nos anos oitenta, cambiouse o sistema de cambio ao de minidesvalorizacións diarias, de 0,13 céntimos.
O 22 de setembro de 2010 púxose en circulación o novo valor en billete de 20.000 colóns e en 2012 lanzouse tamén o de 50.000 colóns. A empresa que fabrica estes billetes é Oberthur Technologies, cuxas instalacións están en Rennes, Francia. Cada billete fai referencia a un dos seis ecosistemas que existen no país e teñen impresos no anverso personaxes de recoñecido prestixio en Costa Rica. Os billetes son do mesmo alto, mais de diferente largura, co fin de axudar ás persoas invidentes ou con problemas de visión.
Judith Love Cohen
Judith Love Cohen, nada en Brooklyn o 16 de agosto de 1933 e finada o 25 de xullo de 2016, foi unha enxeñeira aeroespacial e escritora estadounidense. Traballou como enxeñeira eléctrica no mísil Minuteman, na estación científica terrestre do telescopio espacial Hubble, no satélite de seguimento e transmisión de datos e no Programa Apolo. Despois da súa xubilación como enxeñeira, fundou unha editorial de publicacións multimedia para nenos, e que publicou máis de 20 títulos antes da súa morte en 2016.
Traxectoria
Naceu en 1933 en Brooklyn, Nova York, filla de Sarah (Roisman) e Morris Bernard Cohen. Xa no quinto grao, os compañeiros de clase pagábanlle por facer a súa tarefa de matemáticas. Cohen adoitaba ser a única muller nas súas clases de matemáticas, e decidiu que quería ser profesora de matemáticas. Aos 19 anos, estudaba enxeñaría na universidade e á vez bailaba ballet na compañía do Metropolitan Opera Ballet de Nova York.
Educación
Judith recibiu unha bolsa para especializarse en matemáticas no College Brooklyn da Universidade da Cidade de Nova York, pero deuse conta de que prefería a enxeñaría. Despois de dous anos no Brooklyn College, Cohen casou e mudouse a California, onde traballou como enxeñeira júnior para North American Aviation, asistindo á Universidade do Sur de California pola noite; dixo que pasou polos seus programas de licenciatura e de mestría sen coñecer a ningunha outra muller estudante de enxeñaría. Recibiu a súa licenciatura e mestría da Escola de Enxeñaría USC Viterbi, e continuou a súa asociación coa universidade, como membro da xunta asesora de enxeñaría astronáutica.
En 1982 tamén se graduó do Programa Executivo de Enxeñaría de UCLA.
Vida profesional
A carreira de enxeñaría de Cohen comezou en 1952, cando traballou como enxeñeira júnior en North American Aviation. Despois de graduarse pola Escola de Enxeñaría de USC Viterbi en 1957, pasou a traballar en Space Technology Laboratories, que finalmente se converteu en TRW (adquirida por Northrop Grumman en 2002). Alí traballou até a súa xubilación en 1990.
O seu labor de enxeñaría incluíu traballos no computador de guiado do mísil LGM-30 Minuteman e no sistema de guiado de abortos (AGS) do módulo lunar Apolo. O AGS desempeñou un papel importante no regreso seguro do Apollo 13 despois de que a explosión dun tanque de osíxeno deixase inutilizado o Módulo de Servizo e obrigase aos astronautas a utilizar o Módulo Lunar como "bote salvavidas", o AGS utilizouse para a maior parte do regreso, incluíndo dúas correccións de rumbo.
En 1990, despois de retirarse da práctica como enxeñeira, Cohen creou unha compañía editorial chamada Cascade Pass co seu terceiro esposo, David Katz. Publicaron dúas series de libros: a serie «You Can be a Woman ...» ("Vostede pode ser unha muller...") que foi creada para alentar ás nenas moi pequenas a seguir carreiras en ciencia e enxeñaría; e a serie «Green» ("Verde") que se centrou na promoción prácticas ambientais positivas, dirixidas a nenos e nenas pequenos. Cascade Pass vendeu máis de 100 000 dos seus libros infantís destas dúas series.
Cascade Pass tamén publicou o libro The Women of Apollo, escrito por Robyn Friend, que presenta breves biografías de catro mulleres que axudaron a pór ao primeiro home na lúa, Judith entre elas.
Vida persoal
Cohen foi nai de catro fillos, incluíndo o coñecido enxeñeiro e científico Neil Siegel e o actor Jack Black. Tivo os seus primeiros tres fillos (Neil, Howard e Rachel) con Bernard Siegel, con quen se coñeceu na universidade e casou uns meses despois.
Cohen e Siegel divorciáronse na década de 1960, e logo casou outra vez con Thomas William Black. O seu cuarto fillo, Jack, naceu en 1969. Cohen e Black divorciáronse a fins da década de 1970. O seu terceiro esposo foi David Katz. Aínda estaban casados cando Cohen morreu de cancro en 2016.
Premios
En maio de 2014, Cohen recibiu o Premio de Contribucións Literarias Distinguidas IEEE-USA polo seu traballo en STEM.
Xeoide
miniatura|Imaxe da [[Terra tomada dende o Apollo 17.]] O xeoide (do grego γεια gueia, ‘terra’, e ειδος eidos, ‘forma’, ‘aparencia’, polo que significaría ‘forma que ten a Terra’) é o corpo definido pola superficie equipotencial do campo de gravidade terrestre. É un modelo bastante acertado da forma da Terra, establecido nunha forma case esférica aínda que cun lixeiro achatamento nos polos (esferoide), pero que garda as diferenzas propias da gravidade en vinculación ás masas diferenciais dos perfís de composición vertical do planeta.
Historia
O nome «xeoide» orixínase no feito de que o planeta Terra, como outros astros, non é unha esfera senón que por efectos da gravitación e da forza centrífuga producida ao rotar sobre o seu eixe se xera o aplanamento polar e o alargamento ecuatorial. Téñanse en conta que se se considera a cortiza, a Terra non é exactamente un xeoide aínda que si o é se se representa o planeta co nivel medio das mareas.
Esta noción da Terra como xeoide foi predita por Isaac Newton nos seus Principia durante o ano 1687, para o que se valeu dun sinxelo experimento: facer virar velozmente un corpo viscoso nun fluído líquido; deste xeito expresou que «a forma de equilibrio que ten unha masa baixo o influxo das leis de gravitación e virando ao redor do seu eixe é a dun esferoide esmagado nos seus polos».
Xeografía e xeoide
En xeografía e disciplinas afíns ou derivadas (xeodesia, cartografía, topografía etc.) un xeoide é a superficie física definida mediante o potencial gravitatorio, de modo que sobre el existe en todos os puntos a mesma atracción terrestre. Exclúense os fenómenos oroxénicos, polo que as montañas non se inclúen no mesmo. Graficamente pódese definir como a superficie dos mares en calma prolongada baixo os continentes. Xeometricamente é case un esferoide de revolución (esfera achatada polos polos) con irregularidades menores de douscentos metros.
Gravimetría e xeoide
Tecnicamente e empregando ferramentas gravimétricas denomínase xeoide a superficie física definida por un determinado potencial gravitatorio (constante en toda a superficie). Para definir o xeoide, adóptase arbitrariamente o valor de potencial cun xeoide asociado que se aproxima máis á superficie dos océanos (a superficie media do mar, prescindindo da ondada, as mareas, as correntes e a rotación terrestre, coincide case exactamente cunha superficie equipotencial). A forma do xeoide non coincide necesariamente coa topografía terrestre, modelada por forzas endóxenas (tectónica de placas) e exóxenas (axentes xeomorfolóxicos). Xeometricamente, o xeoide é parecido a un esferoide (esfera achatada polos polos).
A forma do xeoide pode determinarse por medio de:
Esferoide
As superficies de revolución son aquelas que se xeran facendo virar unha curva ao redor dun eixe. Algúns xeofísicos consideran o esferoide como modelo xeométrico da terra e non só este senón tamén a esfera, polo que o esferoide ten meridiano principal e ecuador.
Achatamiento
É a magnitude adimensional: sendo o aplanamento a inversa do achatamento.
Así, o diámetro ecuatorial é 43 km maior que o diámetro polar. É por iso que os puntos máis afastados do centro da Terra e, polo tanto, os puntos que teñen menor gravidade) veñen sendo o volcán Chimborazo 6384,4 msnm e outros puntos elevados do continente americano na zona ecuatorial (e en menor grao, o Kilimanjaro e outras montañas en África).
Latitude e latitude xeocéntrica
miniatura|287x287px|Latitude \Phi e [[latitude xeocéntrica\Phi ' ]] Ao ser a Terra aproximadamente un esferoide, a latitude ou ángulo que forma un lugar co ecuador terrestre e a latitude xeocéntrica ou ángulo que forma o lugar visto dende o centro da Terra con respecto ao ecuador, non coinciden.
Para relacionalas introdúcese a variable auxiliar u:
Fort Bravo
Fort Bravo (en Escape from Fort Bravo) é un filme estadounidense de 1953 dirixido por John Sturges. Está ambientado durante a guerra civil estadounidense. Está protagonizado por William Holden, Eleanor Parker e John Forsythe.
Xeoide
Latitude e latitude xeocéntrica
Se H é a altura sobre o nivel do mar en metros do observador e \rho a distancia ao centro da Terra, cúmprese:
Xeoide e xeodesia
O xeoide é unha superficie de referencia empregada na xeodesia para determinar perfís altimétricos, isto é frecuentemente pola determinación da cota sobre o nivel medio do mar de todos os puntos da zona que é medida.
Dado que o xeoide é unha superficie normal en todo punto en dirección vertical, isto é, na dirección frecuente da forza de gravidade, esta é a forma que mellor describe a superficie media dos océanos descontando as variacións de marea, correntes mariñas ou eventos meteorolóxicos, e por isto do planeta; así é que o xeoide é considerado como unha superficie equipotencial (onde a forza de gravidade ten valores equiparables) sobre o nivel medio do mar.