cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacobus van der Vecht
Carreira científica
Van der Vecht deixou Indonesia para regresar aos Países Baixos en 1955, xa que traballar en Indonesia fíxose difícil, e esta vez a mudanza foi permanente. Tomou o posto de cpnservador de himenópteros no Rijksmuseum van Natuurlijke Historie ((Museo Nacional de Histoia Natural) de Leiden. Foi nomeado profesor extraordinario de taxonomía zoolóxica da Universidade de Groninga en 1962 e despois, en 1964, sucedeu a Hilbrand Boschma como profesor de zooloxía sistemática da Universidade de Leiden, o que significou que tivo que renunciar ao seu posto no Rijksmuseum van Natuurlijke Historia. En 1963 foi elixido membro da Real Academia das Artes e das Ciencias dos Países Baixos, pero só cinco anos despois tivo que retirarse por motivos de saúde.
Durante a última parte da súa carreira, Van der Vecht tivo un papel importante no estudo dos himenópteros e como profesor de taxonomía. Xunto con Charles Ferriere reviviu o Hymenopterorum Catalogus de preguerra, un traballo que aínda está en curso. Foi un dos primeiros defensores da importancia da filoxenética para a taxonomía. Foi presidente da Sociedade Entomolóxica Holandesa entre 1961 e 1968. Viaxou recollendo exemplares de himenópteros, a miúdo coa súa muller, a destinos como Suriname, Papúa Nova Guinea e a Arxentina. Durante a súa vida foi un entusiasta coleccionista de himenópteros e despois da súa xubilación continuou, especialmente recollendo exemplares de himenópteros parasitos ao redor da aldea de Putten e arredores, onde el e Bep fixeran a súa casa nun bungalow chamado Andrena, recordando as abellas que comezou a estudar ao comezo da súa carreira. Foi enérxico axudando a mellorar a colección de himenópteros no Rijksmuseum van Natuurlijke Historie de Leiden e continuou publicando artigos aos seus oitenta anos. Na xubilación, Van der Vecht e a súa muller loitaron contra as enfermidades mentais. A súa muller morreu en 1986 e o ​​seu único fillo morrera de pequeno antes da guerra; a parella non puido ter máis fillos despois das súas experiencias nos campos de prisioneiros xaponeses durante a guerra.
Lyman W. Hoffecker
Carreira numismática
En 1924 afiliouse á American Numismatic Association, de cuxa xunta de goberno formou parte entre 1936 e 1939. O 5 de outubro de 1939 foi elixido presidente da entidade, cargo que exerceu ata o 21 de agosto de 1939.
Jacobus van der Vecht
Especies nomeadas en honor de Van der Vecht
Outros entomólogos nomearon unha serie de especies en honra de Van der Vecht, principalmente himenópteros, e algúns exemplos inclúen o incheumónido Aulosaphes vechti, a avespa eusocial Liostenogaster vechti, a pequena abella carpinteira Ceratine vechti, a avespa araña Hemipepsis vechti así como as vespas Epsilon vechti e Labus vandervechti.
Lyman W. Hoffecker
Carreira numismática
En 1929, Hoffecker fixo a súa primeira aproximación ao ámbito das emisións conmemorativas, promovendo un plan para conmemorar o 75 aniversario da coñecida como Compra de Gadsden en 1854, pola que os EEUU lle compraron uns terreos a México. Creou unha comisión —na que só figuraba el— para planificar a emisión, e logrou que o Congreso tramitase e mesmo aprobase un proxecto de lei para a emisión dunha moeda de medio dólar conmemorativa, aínda que se atopou co veto do presidente Herbert Hoover, que consideraba excesiva a cantidade de moedas conmemorativas que se estaban a emitir no país naquel momento.
Marta Mahou López Lousada
Marta María Dolores Mahou López Lousada, antiga marquesa de Villaverde de Limia, é unha nobre e escritora galega.
Lyman W. Hoffecker
Carreira numismática
En 1935, logo de que Hoover deixara a presidencia, Hoffecker fixo un segundo intento para impulsar unha emisión de moedas conmemorativas, esta vez en aproveitando o 400 aniversario do Vello Camiño Español (Old Spanish Trail) creado por Álvar Núñez Cabeza de Vaca; e para se asegurar a súa comercialización creou e fíxose presidente do Comité de Moedas do Museo de El Paso, como entidade que propuña para a súa distribución. Desta volta, desprazouse a Washington durante tres semanas e mantivo conversas con varios lexisladores, e mesmo se lle concedeu unha entrevista de cinco minutos co presidente Franklin D. Roosevelt que, segundo Hoffecker, resultou determinante. Nesta ocasión, o proxecto de lei aprobouse e a lei que aprobaba a moeda de medio dólar Old Spanish Trail foi promulgada coa sinatura do presidente Roosevelt. O propio Hoffecker foi o encargado do deseño da moeda e, tal e como pretendía, ocupouse tamén da súa comercialización.
Jacobus van der Vecht
Abreviatura
A abreviatura Vecht emprégase para indicar a como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Marta Mahou López Lousada
Traxectoria
Di ser descendente do "rei musulmán e galego" Mahoumuz, e ten parentesco coa familia propietaria da cervexeira española Mahou. Casou con Antonio Terrero Pedrosa, marqués titular de Villaverde de Limia, e por esas nupcias accedeu ao marquesado.
Participou nun conflito inmobiliario en Conxo, polo que chegou a ser procesada, e onde e enfrontou a entidades bancarias.
Vive no seu pazo en Bóveda. Enviuvou en 2018, e o título pasou ao seu sobriño Diego Ruiz del Castillo Terrero.
Lyman W. Hoffecker
Carreira numismática
miniatura|300x300px|O [[Medio dólar Old Spanish Trail|medio dólar Old Spanish Trail foi concibido, deseñado e distribuído por Lyman W. Hoffecker. ]]
Shafrira Goldwasser
Shafrira Goldwasser (en שפרירה גולדווסר ), nada en 1958 en Nova York ) é profesora de Enxeñaría Eléctrica e Ciencias da Computación no MIT, e profesora de Matemáticas no Instituto Weizmann de Ciencias, Israel.
Lyman W. Hoffecker
Carreira numismática
En 1936, encomendóuselle tamén a distribución da moeda de medio dólar conmemorativa do centenario de Elguin, Illinois.
Shafrira Goldwasser
Traxectoria
Goldwasser obtivo a súa licenciatura en matemáticas en 1979, pola Universidade Carnegie Mellon, e o seu máster en 1981 e doutoramento en 1983 en informática na Universidade de California, Berkeley. Ingresou no MIT en 1983 e en 1997 converteuse na primeira RSA da facultade. É membro do grupo de informática teórica do MIT Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory.
Lyman W. Hoffecker
Carreira numismática
En 1942, a American Numismatic Association honrouno co nomeamento honorífico como membro vitalicio da entidade.
Shafrira Goldwasser
Carreira
A investigación de Goldwasser inclúe as áreas de complexidade computacional, criptografía e teoría dos números. É a co-inventora dos sistemas de demostración interactiva. O seu traballo sobre a complexidade inclúe a clasificación de problemas de aproximación, mostrando que algúns problemas da clase NP seguen sendo difíciles aínda cando só se require unha solución aproximada.
Lyman W. Hoffecker
Carreira numismática
En 1954 Hoffecker anunciou na revista The Numismatist que decidira vender en bloque a colección de moedas que fora confeccionando ao longo da súa vida foi vendida. A parte principal da colección ofreceuse nunha poxa pública realizada polo comerciante numismático B. Max Mehl o 30 de novembro de 1954, só unhas semanas antes do seu falecemento. Outras pezas foron vendidas pola compañía Superior Galleries en febreiro de 1987.
Shafrira Goldwasser
Carreira
Goldwasser gañou o Premio Gödel dúas veces: en 1993, polo artigo The knowledge complexity of interactive proof systems, e en 2001, polo artigo Interactive Proofs and the Hardness of Approximating Cliques. Tamén gañou o Grace Murray Hopper Prize en 1996 e o RSA Award in Mathematics en 1998. En 2001 foi elixida para a Academia Americana de Artes e Ciencias, en 2004 para a Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos e en 2005 para a Academia Nacional de Enxeñaría. Tamén foi seleccionada en 2007 como membro da IACR. Goldwasser foi o galardón 2008-2009 do Athena Lecturer Award polo comité da Association for Computing Machinery, concedido a mulleres destacadas en informática. Finalmente, recibe a Medalla Benjamin Franklin en Ciencias da Computación en 2010, concedida polo Instituto Franklin. En 2012:gaña o premio Turing. En 2017 foi galardoada co Premio Fundación BBVA Fronteiras do Coñecemento, na categoría de Tecnoloxías da Información e a Comunicación.
Lyman W. Hoffecker
Vida persoal
Lyman W. Hoffecker era masón, membro do Comando El Paso dos Cabaleiros Templarios. Foi membro fundador do templo santuario El Maida.
En outubro de 1954, no mesmo número en que The Numismatist anunciaba a morte da súa segunda esposa uns meses antes, dábase conta tamén do grave estado de saúde de Hoffecker. O 14 de xaneiro de 1955 finou aos 86 anos na súa casa de El Paso, por causa dunha cardiopatía arteriosclerótica. A Loxa Masónica 130 estivo a cargo dos ritos do seu soterramento no cemiterio de Evergreen, en El Paso.
O rapaz que nunca existiu
O rapaz que nunca existiu (en Mánasteinn: Drengurinn sem aldrei var til) é unha novela do escritor islandés Sjón. Por esta obra, Sjón recibiu o Premio de Literatura de Islandia en 2013.
Billete de 200 euros
O billete de 200 euros é o billete da serie do euro co maior valor facial en produción, logo do cesamento da impresión do billete de 500 euros en 2019. Está en circulación desde a introdución do euro como moeda da Eurozona en 2002.
É tamén o segundo billete de maior tamaño, cunhas medidas iniciais de 153 × 82 mm. A primeira serie (2002-2019) ten unha combinación de tons da cor amarela, e a segunda serie combina o amarelo imperante con detalles en marrón.
Os billetes de 200 euros representan en ambas as súas faces pontes e arcos ou portas de estilo Art Nouveau (séculos XIX e XX). Conteñen ademais varios elementos de seguridade complexos, como marcas de auga, tinta invisible, hologramas e microimpresión, que acreditan a súa autenticidade.
O billete de 200 euros correspondente á segunda serie, coñecida como "Europa", entrou en circulación o 28 de maio de 2019.
Historia
O euro instituíuse o 1 de xaneiro de 1999, data en que se converteu na moeda de máis de 300 millóns de persoas en Europa. Durante os tres primeiros anos da súa existencia noi foi unha moeda física, xa que só se utilizaba en contabilidade. O efectivo en euros non se introduciu ata o 1 de xaneiro de 2002, cando substituíu os billetes e as moedas nacionais dos 12 países iniciais da Eurozona.
Eslovenia incorporouse á Eurozona en 2007, Chipre e Malta en 2008, Eslovaquia en 2009, Estonia en 2011, Letonia en 2014, Lituania en 2015 e Croacia en 2023.
Cambios de deseño
Os billetes impresos antes de novembro de 2003 levan a sinatura do primeiro presidente do Banco Central Europeo, Wim Duisenberg, que foi substituído o 1 de novembro de 2003 por Jean-Claude Trichet, cuxa sinatura aparece nas emisións de novembro de 2003 a marzo de 2012. Os billetes emitidos entre marzo de 2012 e novembro de 2019 levan a sinatura do terceiro presidente do Banco Central Europeo, Mario Draghi.  Finalmente, a partir de 2019 é a de Christine Lagarde a sinatura que se amosa no anverso dos billetes de 200 euros.
Sinaturas dos presidentes do BCE
Desde xuño de 2012, as emisións deixaron de reflectir realidade xeográfica da Unión Europea, xa que non respondían á súa ampliación. Ademais, Chipre non aparece nos billetes, porque o mapa non se estende o suficiente cara ao leste, e Malta tampouco aparece porque non cumpre o tamaño mínimo da serie actual para a súa representación. En 2019, o Banco Central Europeo introduciu unha nova serie de billetes en euros que reflictan a ampliación dos seus membros, coñecida como "serie Europa". O billete de 200 euros desta segunda serie amosa un reaxuste nos motivos arquitectónicos representados no seu anverso e no seu reverso, e ten un tamaño lixeiramente inferior ao da primeira serie, aínda que mantén a súa cor orixinal.
Deseño
O billete de 200 euros caracterízase pola súa cor amarela. O correspondente á primeira serie mide 153 × 82 milímetros, e o da segunda serie 153 x 77 milímetros. Todos os billetes en euros representan pontes e arcos ou portas nun estilo arquitectónico diferente da historia europea, e ao de 200 euros correspondeulle a Art Nouveau, dos séculos XIX e XX. Aínda que os deseños orixinais de Robert Kalina pretendían amosar monumentos reais, por razóns políticas as pontes non son máis que exemplos hipotéticos da época arquitectónica.  O mesmo sucede cos deseños de Reinhold Gerstetter para a segunda serie, a partir de 2019.
Do mesmo xeito que todos os demais billetes de euro, contén a expresión do seu valor facial, a bandeira da Unión Europea, unha representación dos territorios da UE en ultramar, as estrelas da bandeira da UE, a sinatura do presidente do Banco Central Europeo e as iniciais desa institución en diversos alfabetos utilizados nas linguas oficiais da Eurozona,  e doce elementos de seguridade, que se detallan a seguir:
Elementos de seguridade
Os elementos principais son os seguintes:
Autoridade emisora
Legalmente, tanto o Banco Central Europeo como os bancos centrais dos países da zona do euro teñen dereito a emitir os sete valores faciais diferentes dos billetes en euros, mais na práctica, só os bancos centrais nacionais da zona emiten e retiran fisicamente billetes en euros. O Banco Central Europeo non ten oficina de caixa e non participa en ningunha operación de efectivo.
Circulación
O Banco Central Europeo vixía estreitamente a circulación e as existencias dos billetes e das moedas do sistema do euro. É labor do Eurosistema garantir unha subministración eficiente e fluída de billetes en euros e manter a súa integridade en toda a Eurozona.
En decembro de 2022, o número de billetes de 200 euros en circulación era de 852.106.913, por un valor de 170.421.382.600 euros.
As cifras anuais son as seguintes:
O 28 de maio de 2019 comezou a produción da nova serie Europa. Os billetes da primeira serie emitíronse conxuntamente cos da serie Europa durante algunhas semanas, ata esgotar as existencias, e logo fóronse retirando gradualmente da circulación. Ambas as series discorren, xa que logo, en paralelo, mais a proporción tende inevitablemente a unha forte diminución na primeira serie.
Seguimento de billetes
Existen varios sitios web e comunidades que permiten seguir a pista da circulación dos billetes en euros, indagar por onde viaxan e en que países se utilizan. O sitio web máis coñecido é EuroBillTracker12. O seu obxectivo é rexistrar o maior número posible de billetes para coñecer os detalles da súa propagación, por exemplo, de onde viaxaron e a onde, ou onde se viu un billete, para xerar estatísticas e clasificacións. EuroBillTracker rexistrou máis de 180 millóns de billetes en decembro de 2013, por valor de máis de 3.300 millóns de euros.
Falsificación
Segundo o BCE, os billetes en euros son moi difíciles de falsificar por mor do gran número de elementos de seguridade. Así e todo, a calidade dos pregos que saen dos talleres clandestinos é cada vez maior e as novas tecnoloxías facilitan a fabricación de billetes falsos de boa calidade.
O billete de 200 euros é o cuarto máis falsificado. No segundo semestre de 2011 representou el 2 % dos billetes falsos do sistema do euro; é dicir, 6 200 billetes de 200 euros falsos. miniatura|Cartel nun [[restaurante español, que indica o rexeitamento dos billetes de 200 euros e de 500 euros, por temor á falsificación.]]Para combater a falsificación, o BCE utiliza técnicas de impresión de última xeración e unha serie de elementos de seguridade para disuadir os falsificadores. Dispón, así mesmo, do Centro de Análise de Falsificacións, que coopera estreitamente con Europol. Este centro analiza os billetes falsos recuperados pola policía, co fin de previr con máis efectividade futuras falsificacións. O BCE conta tamén co Grupo de Bancos Centrais para a Disuasión das Falsificacións (CBCDG), que ten a misión de disuadir da falsificación dixital e, mediante a prevención da produción de billetes falsos, reducir o dano causado aos particulares e ás empresas que poidan recibir billetes falsos. O Grupo utiliza tecnoloxías de loita contra a falsificación que impiden a adquisición ou a reprodución, mediante computadores persoais ou ferramentas de imaxe dixital, da imaxe dun billete protexido. O CBDG tamén pretende impedir a reprodución non autorizada de billetes.
Impacto ambiental
Dado que a Unión Europea aplica unha política ambiental moi estrita, considera importante minimizar o impacto ambiental derivado da produción de billetes en euros. O Banco Central Europeo declara que se compromete a facer un uso racional dos recursos naturais na subministración de billetes, preservando a calidade do ambiente e garantindo a saúde das persoas.
Segundo os resultados de auditorías independentes, os billetes en euros considéranse equilibrados desde o punto de vista da saúde e están deseñados para cumpriren todos os criterios impostos pola Unión Europea, incluídos os relativos ás substancias químicas utilizadas. Todas as substancias reguladas utilizadas nos billetes se achan en concentracións inferiores ao límite regulamentario.
Sunita Williams
Sunita Williams (Pandya) nada en Euclid (Ohio) o 19 de setembro de 1965 é unha astronauta estadounidense que mantivo o récord feminino de estancia máis longa no espazo nunha única misión con 195 días, ata o 11 de xuño de 2015, cando a astronauta italiana Samantha Cristoforetti superouna cunha estadía de 200 días na Estación Espacial Internacional. Williams foi asignada á Estación Espacial Internacional como membro da Expedición 14 e a Expedición 15. En 2012, serviu como enxeñeira de voo na Expedición 32 e logo como comandante da Expedición 33.
Traxectoria
Sunita Williams é filla de Deepak Pandya e Bonnie Pandya, que vivían en Falmouth, Massachusetts. O seu pai é un recoñecido neuroanatomista de ascendencia india, e  súa nai procede de Eslovenia.
Sunita asistiu á Needham High School en Needham, Massachusetts, graduándose en 1983. En 1987 licenciouse en Ciencias Físicas pola Academia Naval dos Estados Unidos, e en 1995 completou un máster en Ciencias con especialización en Enxeñaría de Xestión polo Instituto Tecnolóxico de Florida.
Carreira militar
É capitán da Mariña. Durante a súa carreira militar pilotou e foi instrutora no manexo de helicópteros de combate, e prestaba servizo a bordo do portaavións "Saipan" cando en 1998 foi elixida para a súa formación como astronauta.
Youtube Space Lab 2012
Sunita Williams foi entrevistada directamente desde a Estación Espacial Internacional durante o evento "Youtube Space Lab" en 2012.
Vincenzo Spaccapietra
Vincenzo Spaccapietra, C.M., nado o 12 de outubro de 1801 en Francavilla e finado o 25 de novembro de 1878, foi un eclesiástico católico latino, relixioso lazarista, e arcebispo de Esmirna entre 1862 e 1878.
Traxectoria
Vincenzo Spaccapietra naceu o 12 de outubro de 1801 en Francavilla, entón parte do Reino das Dúas Sicilias. Logo de rematar os seus estudos filosóficos, literarios e xurídicos en Nápoles, ingresou en 1819 na mesma cidade na Congregación da Misión, e o 12 de xuño de 1824 foi ordenado sacerdote.
O 19 de novembro de 1852 foi nomeado bispo titular de Arcadiopolis in Asia. Foi ordenado bispo polo papa Pío IX aos dous días, o 21 de novembro, e tivo como co-consagrantes a Alessandro Macioti e a Giuseppe Maria Castellani.
O 17 de abril de 1855 foi nomeado arcebispo de Porto de España, cargo do que renunciou en 1859.
O 12 de setembro de 1959 foi nomeado bispo titular de Sé titular de Ancyra.
O 8 de abril de 1862 foi nomeado arcebispo de Esmirna. Finou no cargo, o 25 de novembro de 1878.
Pratibha Gai
Pratibha Laxman Gai, nada en 1948, é unha científica e inventora india, profesora e directora do microscopio electrónico da Universidade York. É química de materiais e especialista en microscopios electrónicos de transmisión.
Traxectoria
Gai educouse na India onde fixo un máster no Instituto Indio da Ciencia. Doutorouse en Física pola Universidade de Cambridge. Entre 1981 e 1988 desenvolveu a súa actividade posdoutoral na Universidade de Oxford. Traballou como investigadora na DuPont Corporation en Estados Unidos e foi profesora de ciencia dos materiais na Universidade de Delaware.
Volveu ao Reino Unido en 2007, para formar parte do York JEOL Nanocentre, do que foi codirectora fundadora. É profesora na Universidade de York.
Durante a súa estadía en Oxford desenvolveu novas ferramentas de análise aplicadas que permitiron a aparición do primeiro microscopio electrónico ambiental, capaz de observar as reaccións químicas a nivel atómico. Este método de visualización permite observar por primeira vez os átomos da superficie dos catalizadores.
Putten
Putten (pronunciación en neerlandés: [ˈpʏtə (n)]) é unha cidade e municipio da provincia de Güeldres, Países Baixos.
Encóntrase na zona costeira do antigo Zuiderzee. Ao leste de Putten encóntrase Veluwe, o parque nacional máis grande dos Países Baixos. Ao norte, leste e oeste, Putten está rodeado de terras de cultivo.
Sitado a unha altitude media de 17 msnm, o municipio conta cunha extensión de 87,50 km², e no ano 2019 tiña unha poboación de 24 198 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 284 hab./km 2.
Até a Segunda Guerra Mundial
O documento oficial máis antigo no que se menciona a Putten remóntase ao ano 855. Porén, xa existían pequenos asentamentos durante a época romana. Despois da fundación da actual igrexa principal no século X, a comunidade converteuse no centro de varios asentamentos máis pequenos. Partes de Nijkerk e Voorthuizen tamén se convertieron en parte da área de Putten, até que en 1530 Nijkerk, e máis tarde tamén Voorthuizen, transformáronse en comunidades independentes.
Até 1356, cando se constríu un dique, a costa cambiaba con frecuencia, inundando terras agrícolas no oeste de Putten. Porén, a auga seguía sendo unha ameaza e o dique rompeu varias veces. A última gran inundación foi en 1916, cando gran parte de Putten se inundou. Despois de que se construíu o Afsluitdijk no norte dos Países Baixos, o Zuiderzee converteuse nun lago (1927-1933) a xa non representa unha ameaza.
A agricultura sempre foi unha fonte importante de ingresos en Putten. A fabricación de papel tamén foi importante desde os séculos XVII ao XIX. A partir de finais do século XIX comezou o turismo na zona, axudado pola chegada do ferrocarril en 1863. Isto facilitou á xente doutros pobos as vacacións nas pensións que se construíran en Putten. Entre as persoas doutros lugares tamén había pacientes que padecían tuberculose e enfermidades similares, que se beneficianan da luz do sol e do aire limpo, e se recuperaban en varios sanatorios.
Putten sufriu considerabelmente pola violencia militar. Durante os séculos XV, XVI e XVII, Putten foi incendiado polo menos en cinco ocasións.
Segunda guerra mundial
Unha das maiores incursións nazis realizadas nos Países Baixos durante a segunda guerra mundial tivo lugar en Putten. Os días 1 e 2 de outubro de 1944, a maioría da poboación masculina foi deportada da vila, e a maioría deles morreron en campos de concentración como Neuengamme e Birkenau. Despois da guerra, dous dos oficiais alemáns responsábeis foron xulgados e condenados por esta acción. As redadas foron unha represalia por un ataque da resistencia local que matou a un oficial da Wehrmacht preto de Nijkerk. O 1 e o 2 de outubro conmemóranse todos os anos en Putten. Un monumento de guerra na igrexa de Putten e un xardín conmemorativo (Vrouwtje van Putten Herdenkingshof) conmemoran o suceso e a perda de vidas.
Gran Premio de Miami de 2023
O Gran Premio de Miami 2023 (coñecido oficialmente como Formula 1 Crypto.com Miami Grand Prix 2023) é unha carreira de motor de Fórmula Un que se celebrou o 7 de maio de 2023 no Autódromo Internacional de Miami en Miami Gardens, Florida, Estados Unidos. Foi a segunda edición do Gran Premio de Miami e a quinta proba do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2023.
Cambios na pista
O primeiro e o segundo puntos de activación do DRS movéronse 75 m. máis adiante, situándose 105 m. despois da curva 9 e 525 m. despois da curva 16, respectivamente.
Clasificación
A cualificación celebrouse o 6 de maio de 2023 ás 16:00 hora local (UTC-4).
Informe de cualificación
Durante a primeira quenda, informouse dun posible incidente entre Lewis Hamilton e Kevin Magnussen, aínda que non se tomaron máis medidas por parte dos comisarios da carreira. Ao final da sesión, os dous McLaren de Lando Norris e Oscar Piastri, Yuki Tsunoda, Lance Stroll e Logan Sargeant quedaron eliminados da sesión.
Informe da carreira
O pole Sergio Pérez mantivo a vantaxe na primeira curva, o seu compañeiro de equipo Max Verstappen, que comezou en noveno lugar, perdeu unha posición ante Esteban Ocon, pero recuperouno na curva doce. Mentres tanto, o coche de Nyck de Vries bloqueou, chocando contraa parte traseira do McLaren de Lando Norris, e Lewis Hamilton quedou atrapado detrás de Nico Hülkenberg. Norris e De Vries atopáronse na parte traseira da grella, Norris décimo sétimo e De Vries décimo oitavo. Logan Sargeant entrou en boxes na segunda volta para cambiar o alerón dianteiro, cambiando os seus pneumáticos medianos por un composto duro no proceso. Norris, que comezou a carreira co composto brando, seguiría o exemplo. Oscar Piastri tamén o faría na quinta volta. Charles Leclerc tentaría pasar ao Haas de Kevin Magnussen polo sétimo lugar, pero foise fóra na primeira curva. O seu compañeiro de equipo Carlos Sainz bloqueou ao entrar no pit lane, saíndo no sétimo lugar, sancionouselle con cinco segundos por exceso de velocidade no carril de boxes. A súa posición final non se viu afectada. Tras bloquear no pit lane a volta anterior, Sainz bloquearía de novo na primeira curva mentres intentaba pasar a Hülkenberg. Con Fernando Alonso entrando ao pit lane pouco despois de que Sainz se detivese, saíu en quinto lugar e pasou tanto a Sainz como a Ocon.
Verstappen avanzou cara arriba, comezando co Alfa Romeo de Valtteri Bottas. Pronto atoparíase por detrás de Leclerc e Magnussen, pasando ambos polo sexto. Despois pasou a George Russell, Pierre Gasly, Sainz e Alonso. Verstappen iría pouco a pouco ata Pérez e pasaría ao seu compañeiro de equipo durante os tramos finais da carreira. Gañou a carreira, con Pérez e Alonso ocupando os dous últimos postos do podio, respectivamente.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Canadian Bank Note Company
A Canadian Bank Note Company (CBNC) é unha compañía canadense dedicada á impresión de seguridade. Ten a súa sede en Otava, Ontario, e desde 1935 ten un contrato co Banco do Canadá para lle subministrar o papel moeda que pon en circulación.
A compañía ten tamén entre os seus clientes outras empresas de titularidade privada, así como diversos gobernos e entidades administrativas, bancos centrais e servizos postais de todo o mundo.
Ademais de billetes, a CBNC produce selos postais e documentos de seguridade como pasaportes, carnés de conducir, billetes de lotaría, documentos de identificación e outros.
Historia
En 1897, a CBNC estableceuse como unha división da compañía estadounidense American Bank Note Company (actualmente ABCorp), con sede en Nova York.
En 1910 constituíuse como empresa independente e en 1973 a súa matriz, a American Banknote Company, vendeulle o 60 % ao empresario de Otava Charles Worthen.
A partir de 1976, Douglas Arends foi adquirindo o control total da compañía e desde entón ten a súa sede en Otava, Ontario.
En outubro de 2006, a compañía estadounidense RR Donnelley completou a adquisición do negocio de impresión financeira da CBNC, consistente na produción de documentación para as ofertas públicas iniciais.
No relativo ao seu negocio internacional, en 1982 a CBNC adquiriu unha nova planta en Ogdensburg, Nova York, para subministrar selos de correos ao Servizo Postal dos Estados Unidos. En 1991 acadou un importante contrato con Ucraína para a produción de papel moeda para ese país e o mesmo sucedeu en 2011 con Nova Zelandia. Ademais, desde 2014, a Canadian Bank Note Company é o principal provedor de pasaportes de lectura mecánica utilizados no grupo de países da Comunidade do Caribe (CARICOM), que serven para promover a facilidade dos desprazamentos dentro do Mercado e Economía Únicos do Caribe (CSME).
Galería
Esta é unha mostra dalgúns dos produtos impresos pola Canadian Bank Note Company:
Fotosistema I
Historia
Este fotosistema coñécese como I porque foi descuberto antes que o fotosistema II, aínda que posteriores experimentos mostraron que, en realidade, o fotosistema II é o primeiro dos encimas da cadea de transporte de electróns fotosintética. Varias características do fotosistema I descubríronse na década de 1950, pero a importancia destes descubrimentos non se recoñeceu naquel momento. Louis Duysens foi o que propuxo primeiro os conceptos de fotosistemas I e II en 1960 e, ese mesmo ano, Fay Bendall e Robert Hill utilizaron os anteriores coñecementos para elaborar unha teoría coherente da serie de reaccións fotosintéticas. A hipótese de Hill e Bendall foi despois confirmada en experimentos realizados en 1961 polos grupos de Duysens e Witt.
Compoñentes e acción
Dúas das subunidades principais do fotosistema I chamadas PsaA e PsaB son proteínas estreitamente relacionadas implicadas na unión dos cofactores de transferencia de electróns vitais P700, Acc, A0, A1 e Fx. As subunidades PsaA e PsaB son ambas proteínas integrais de membranas de 730 a 750 aminoácidos que conteñen 11 segmentos transmembrana. Un grupo ferrosulfurado [4Fe-4S] chamado Fx está coordinado por catro cisteínas; da cales dúas as proporcionan cada unha das subunidades. Esas dúas cisteínas de cada subunidade están en posición proximal e localizadas nun bucle entre o noveno e o décimo segmentos transmembrana. Augas abaixo das cisteínas parece que hai un motivo de cremalleira de leucina que podería contribuír á dimerización de PsaA/PsaB. Os aceptores de electróns terminais FA e FB e tamén o grupo ferrosulfurado [4Fe-4S] están localizados nunha proteína de 9-kDa chamada PsaC que se une ao núcleo PsaA/PsaB preto de FX.
Complexo antena
O complexo antena está composto por moléculas de clorofila e carotenoides asociadas a dúas proteínas. Estas moléculas de pigmento transmiten a enerxía de resonancia dos fotóns cando son fotoexcitadas. As moléculas antena poden absorber todas as lonxitudes de onda da luz do espectro visible. O número destas moléculas de pigmentos varía de organismo en organismo. Por exemplo, a cianobacteria Synechococcus elongatus (Thermosynechococcus elongatus) ten unhas 100 clorofilas e 20 carotenoides, mentres que aos cloroplastos das espinacas teñen unhas 200 clorofilass e 50 carotenoides. Dentro do complexo antena do fostosistema I hai moléculas de clorofila chamadas centros de reacción P700. A enerxía que pasa polas moléculas da antena é dirixida ao centro de reacción. Pode haber desde unhas 120 a só 25 moléculas de clorofila por cada P700.
Centro de reacción P700
O centro de reacción P700 está composto por unha clorofilla a modificada que absorbe mellor a luz a unha lonxitude de onda de 700 nm. O P700 recibe enerxía das moléculas antena e usa a enerxía de cada fotón para elevar un electrón a un nivel de enerxía máis alto (P700*). Estes electróns móvense en pares nun proceso de oxidación/redución desde o P700* a aceptores electrónicos, deixando un P700+. O par P700* - P700+ ten un potencial eléctrico duns −1,2 volts. O centro de reacción está feito de dúas moléculas de clorofilas e, por tanto, denomínase dímero. O dímero pénsase que está composto por unha molécula de clorofila a e mais unha clorofila a′. Porén, se o P700 forma un complexo con outras moléculas antena, xa non pode ser un dímero.
Clorofilas A0 e A1 modificadas
As dúas moléculas de clorofila modificadas son aceptores de electróns temperáns do fotosistema I. Hai unha a cada lado do PsaA/PsaB, formando dúas ramas que os electróns poden utilizar para chegar a Fx. A0 acepta electróns de P700*, pásaos a A1 do mesmo lado, que despois pasa o electrón á quinona do mesmo lado. Diferentes especies parecen ter distintas preferencias polas ramas A ou B.
Filoquinona
Unha filoquinona, ás veces chamada vitamina K1, é o seguinte aceptor de electróns temperán do fotosistema I. Oxida A1 para recibir o electrón e á súa vez é reoxidado por Fx, desde o cal o electrón pasa a Fb e Fa. A redución de Fx parece ser o paso limitante da velocidade do proceso.
Complexo ferro-xofre
No fotosistema I encóntranse tres centros de reacción ferrosulfurados proteicos. Denomínanse Fx, Fa e Fb e funcionan como relés electrónicos. Fa e Fb únense a subunidades proteicas do complexo do fotosistema I e Fx está ligado ao complexo do fotosistema I. Varios experimentos mostran certa disparidade entre teorías da orientación do cofactor ferrosulfurado e a orde de operación. Nun modelo, Fx pasa un electrón a Fa, que o pasa a Fb para chegar á ferredoxina.
Ferredoxina
A ferredoxina (Fd) é unha proteína soluble que facilita a redución do a NADPH. A ferredoxina móvese para transportar un electrón ou a un tilacoide solitario ou a un encima que reduce o. As membranas tilacoidais teñen un sitio de unión para cada función da ferredoxina. A principal función da ferredoxina é transportar un electrón desde o complexo ferrosulfurado ao encima ferredoxina– redutase.
Ferredoxina– redutase (FNR)
Este encima transfire o electrón desde a ferredoxina reducida ao para completar a redución do NADPH. A FNR pode tamén aceptar un electrón do NADPH ao unirse a esta molécula.
Plastocianina
A plastocianina é un transportador de electróns que transfire o electrón desde o citocromo b6f ao cofactor P700 do fotosistema I no seu estado ionizado P700+.
Proteína Ycf4
A proteína Ycf4, que se atopa na membrana do tilacoide, é vital para o fotosistema I. Esta proteína transmembrana tilacoidal axuda a ensamblar os compoñentes do fotosistema I. Sen ela, a fotosíntese sería ineficaz.
Evolución
Os datos moleculares mostran que o fotosistema I probablemente evolucionou dos fotosistemas das bacterias verdes do xofre. Os fotosistemas das bacterias verdes do xofre e os das cianobacterias, algas e plantas superiores non son iguais, pero hai moitas funcións análogas e estruturas similares. Outras tres características son similares nos diferentes fotosistemas. Primeiro, o potencial redox é suficientemente negativo como para poder reducir a ferredoxina. Despois, os centros de reacción aceptores de electróns inclúen as proteínas ferrosulfurados. Por último, os centros redox dos complexos de ambos os fotosistemas están construídos sobre un dímero de subunidades proteicas. O fotosistema das bacterias verdes do xofre mesmo contén todos os mesmos cofactores da cadea de transporte de electróns do fotosistema I. O número e grao de semellanza entre os dous fotosistemas indica fortemente que o fotosistema I e o fotosistema análogo das bacterias verdes do xofre evolucionaron a partir dun fotosistema ancestral común.
Eda
Eda é un municipio sueco (kommun) do condado de Värmland. A súa capital é Charlottenberg, o que o converte nun dos 42 concellos que ten como capital a unha antiga localidade municipal.
O municipio limita cos concellos de Arvika e Årjäng en Suecia, e cos de Eidskog, Kongsvinger e Aurskog-Høland en Noruega.
Eda é parte da rexión de cooperación sueco-norueguesa chamada ARKO.
Administración histórica
A área do concello correspóndese ás parroquias de Eda, Järnskog, Köla e Skillingmark. Nesas parroquias fundáronse concellos rurais cos reforma municipal de 1862 cos mesmos nomes.
No municipio rural de Eda atopábanse as comunidades municipais de Charlottensberg, establecida o 2 de febreiro de 1906, e Åmotfors, establecida o 18 de novembro de 1904. As dúas disolvéronse o 31 de decembro de 1961.
Coa reforma municipal de 1952 o concello rural de Skillingmark incluíuse no de Järnskog, mentres que os de Eda e Köla non se viron afectados.
O concello estivo incluído dende a súa fundación ata o ano 2005 no partido xudicial de Arvika e dende 2005 foi incluído no partido xudicial de Värmland.
Historia
A historia de Eda sempre estivo marcada pola súa posición fronteiriza con Noruega. A fronteira entre Noruega e Suecia non estivo clara durante moito tempo, pero a finais da Idade Media esta fixouse ata máis os menos os límites actuais, aínda que a mediados do século XVIII realizouse unha revisión final da mesma.
Continuos conflitos fronteirizos, xeralmente como resultado da competencia de Suecia e Dinamarca-Noruega polo poder político na rexión nórdica, afectaron á xente que vivía no concello. Estes culminaron no século XVII e deron lugar á construción de varios fortíns (skans) permanentes. Isto ocorreu principalmente na parroquia de Eda, onde unha temperá vía de comunicación conectaba os dous reinos e era usada acotío durante os ataques inimigos. O reconstruído skans de Eda, entre Charlottenberg e Åmotfors, e un exemplo deste tipo de fortificacións.
Porén, a proximidade con Noruega tamén foi positiva en tempos de paz, ao desenvolverse o comercio entre os dous países. O ferro de pantano sueco intercambiouse por sal norueguesa a través da fronteira. Durante unha gran parte da Unión entre Noruega e Suecia, entre 1814 e 1905, aplicáronse normas aduaneiras favorables e o comercio foi moi activo.
Dende de Noruega tamén chegaron innovacións culturais e relixiosas. Isto levou á cristianización temperá das parroquias fronteirizas, existinto igrexas xa no século XIII. Estas primeiras igrexas eran de madeira, e foron substituídas polas presentes igrexas de pedra a partir do século XVII.
Dende finais do século XI e ata a reforma 400 anos despois, a zona probablemente tamén recibiu influencias culturais dende o sur, cando milleiros de peregrinos atravesaban principalmente as parroquias de Järnskog e Skillingmark de camiño cara a tumba do santo Olaf en Nidaros (Trondheim).
Dende mediados do século XVIII desenvolveuse un significativo movemento industrial nesas parroquias. A enerxía hidroeléctrica e os ricos recursos forestais formaron a base para a produción de manufacturas de ferro. O primeiro taller estableceuse en Köla no ano 1744. Chamouse Adolfsfors polo herdeiro ao trono sueco Adolfo Federico. Apenas dez anos despois ampliouse o negocio e construíuse outro taller de Adolfsfors a uns centos de metros ao sur, na granxa de Nore na parroquia de Eda. Finalmente chegou a chamarse Noreborg.
A finais da década de 1790 comezou a operar un taller en Häljeboda, na parroquia de Eda, e outro en Skillingmark. O que se convertería na planta industrial máis grande e o que sobreviviu durante máis tempo construíuse en Charlottenberg en 1827.
Áreas urbanas
Na delimitación de áreas urbanas do Instituto Nacional de Estatística de Suecia o 31 de decembro de 2015 había catro áreas urbanas no municipio de Eda
Jorge Ribolzi
Jorge Daniel Ribolzi Antoniazzi, nado en Ramos Mejía o 25 de xaneiro de 1953, é un exfutbolista e adestrador arxentino, que xogaba como centrocampista. Comezou a súa carreira no Atlanta e consagrouse en Boca Juniors, co que gañou tres campionatos da Primeira División, unha Copa Libertadores e a Copa Intercontinental de 1977. Entre 1978 e 1979 tivo un breve paso por Galicia, onde xogou no Deportivo da Coruña, antes de regresar ao fútbol suramericano, onde desenvolveu o resto da súa carreira.
Como xogador
Formouse como futbolista na canteira do Club Atlético Atlanta, onde recibiu o alcume de Ruso. Con este equipo debutou na Primeira División en 1972, con 19 anos, xogando como dianteiro. En 1973, con Néstor Rossi como adestrador, Ribolzi consolidouse no once inicial e o seu equipo, no que destacaban figuras como Rubén Cano ou Juan Gómez Voglino, conseguiu o mellor resultado da súa historia, ao acabar o Torneo Nacional na terceira posición, só por detrás de Rosario Central e River Plate.
O 30 de decembro de 1975 fichou por Boca Juniors, a petición do adestrador Juan Carlos Lorenzo, que fora contratado polo club ese mesmo ano. Ribolzi chegou ao club xeneixe xunto a outros xogadores como Ernesto Mastrángelo ou Hugo Gatti, que formaron o núcleo do equipo que dominou o fútbol suramericano nos seguintes anos. Co Toto Lorenzo no banco, Ribolzi xogou como centrocampista ofensivo, formando parte dun ataque que contaba tamén con Jorge Chino Benítez e Rubén Suñé. Gañou con Boca tanto o Torneo Metropolitano como o Nacional de 1976. No segundo deles, o título chegou tras derrotar a River Plate na final disputada no Cilindro de Avellaneda, encontro no que Ribolzi foi titular no medio do campo, xunto a Suñé e Carlos Veglio.
Ao ano seguinte formou parte do equipo que conquistou a primeira Copa Libertadores da historia do club, despois de vencer na final ao Cruzeiro de Yustrich. Ribolzi foi titular no partido de volta da final e entrou como substituto no encontro de desempate que resolveu o título a favor do equipo arxentino. Como campión suramericano, Boca disputou a Copa Intercontinental de 1977 ante o campión europeo, o Borussia Mönchengladbach de Udo Lattek. No partido de ida na Bombonera, Ribolzi saltou ao terreo de xogo para a segunda parte, substituíndo ao Chino Benítez, e marcou o gol que puxo no marcador o definitivo empate a dous. No encontro de volta proclamouse campión, despois de que o seu equipo vencese por 0-3 no Wildparkstadion.
En agosto de 1978 fichou polo Deportivo da Coruña, que pagou por el uns 10 millóns de pesetas. O club galego militaba entón na Segunda División de España, e nel coincidiu co seu compatriota Piris. Tras un desafortunado debut contra o Real Jaén, no que marcou en propia meta o gol da derrota (1-0), foi titular na maioría de partidos da parte inicial da competición, marcando dous goles, contra o Real Madrid Castilla e o Cádiz. Con todo, a súa fichaxe non cumpriu as expectativas creadas, sufrindo varias lesións e non chegando a se adaptar ao xogo do equipo. Isto provocou que en febreiro de 1979 fose traspasado ao Belgrano, regresando así ao seu país.
Máis tarde tivo un segundo paso polo Boca Juniors, gañando un novo título da Primeira División, antes de volver ao seu primeiro equipo, o Atlanta, no que xogou en 1982. Pechou a súa carreira dous anos despois, tras pasar polo Unión Magdalena de Colombia e o Ferro Carril Oeste de General Pico.
Como adestrador
Tras rematar a súa carreira como futbolista, traballou como axudante do adestrador Alfio Basile en Boca Juniors (gañando cinco títulos en dous anos) e adestrou o equipo xuvenil. Actuou ademais como adestrador interino do primeiro equipo en 2006, chegando a dirixir un partido oficial contra o Estudiantes de La Plata. Tamén foi adestrador do Atlanta en dous períodos.
Óscar Guzmán
Óscar Manuel Guzmán Álvarez, nado en Vilamarín a principios de abril de 1970, é un xardineiro e escritor galego.
Traxectoria
Óscar Guzmán traballa como operario de zonas verdes para a deputación de Ourense.
Vida persoal
Está casado e ten dous fillos. A maior, Alba Guzmán, ten gañado varios premios literarios en infantil e xuvenil. Reside no barrio da Ponte (Ourense).
Carmen Jérez Rodríguez
Carmen Jérez Rodríguez, nada en Fervenza (Santa Mariña do Monte, O Barco de Valdeorras) e finada en Ponferrada en maio de 1947, foi unha enlace da guerrilla antifranquista galega.
Traxectoria
Pertencía a unha familia marcada pola represión. Era leiteira e baixaba ao Barco a vender o produto. En 1944 estivo presa en Ourense por colaborar coa guerrilla, despois do combate de Fervenza onde resultou morto o fuxido Manuel Rodríguez Rodríguez. Era compañeira de Abelardo Macías Liebre, guerrilleiro berciano da Federación de Guerrillas de León-Galicia. O 25 de xullo de 1946 foi detida pola Brigada de Servizos Especiais da Garda Civil en Fervenza e, logo de dous meses de interrogatorios no cuartel da Rúa, foi trasladada a Ponferrada. Foi violada en diferentes ocasións polos gardas e torturada. En maio de 1947 apareceu o seu cadáver en avanzado estado de xestación, froito das reiteradas violacións sufridas durante o seu cativerio, nunha gabia de Montearenas, preto de Ponferrada, nun lugar onde foran executados e sepultados moitos republicanos.
Arquitectura isabelina
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Harwick_Hall_07-04.jpg/250px-Harwick_Hall_07-04.jpg|dereita|miniatura|250x250px| Renacemento inglés: [[Hardwick Hall (1590-1597). Os moitos montantes longos son típicos do Renacemento inglés, mentres que a loggia é italiana.]] A arquitectura isabelina (Elizabethan architecture en inglés) é o termo dado á arquitectura renacentista en Inglaterra, durante o reinado da raíña Isabel I chamado período isabelino (finais do século XVI e principios do século XVII).
Características
Estilisticamente seguiu a arquitectura Tudor (que pode considerarse gótico tardío) e tivo continuidade no século XVII a través da chamada arquitectura palladiana, tamén de influencia italiana, introducida por Ínigo Jones.
Cércidas de Megalópole
Cércidas (en grego antigo Κερκιδᾶς, latín: Cercidas) foi un poeta, filósofo e lexislador da cidade de Megalópole do século -III.
Traxectoria
Foi un filósofo cínico, discípulo de Dióxenes, e é mencionado por Ateneo de Naucratis e Estobeo. Segundo Claudio Eliano, á súa morte fixo queimar con el os dous primeiros libros da Ilíada e expresou o seu desexo de atoparse con Pitágoras (filósofo), Hecateo (historiador), Olimpo (músico) e Homero (poeta), o que implica claramente que cultivou estas artes e ciencias. Di Demóstenes que por covardía e corrupción puxo Arcadia baixo o goberno de Filipo II de Macedonia.
Pilarín Bayés
Pilar Bayés i de Luna, nada en Vic (Barcelona) o 21 de abril de 1941, é unha debuxante e caricaturista catalá, máis coñecida como Pilarín Bayés.
Traxectoria
Estudou na Escola de Belles Arts de Sant Jordi de Barcelona de 1959 a 1964. Os seus debuxos caracterízanse por un ton infantil e inxenuo, mais ao mesmo tempo cheo de graza e ironía, nun estilo moi persoal. Un trazo típico dos personaxes que debuxa é que todos teñen as fazulas vermellas.
Estivo moi vencellada á revista Cavall Fort, na que colabora desde 1964. Tamén ilustrou numerosos libros de carácter didáctico ou narrativo, e tamén aucas ou carteis, entre outros, como El meu pardal (1964), da editorial La Galera, co apoio da pedagoga Marta Mata i Garriga. Malia a súa obra estar dirixida principalmente ao público infantil e xuvenil, tamén publicou caricaturas en xornais como El Correo Catalán, Oriflama ou El 9 nou.
Está moi vinculada á localidade de Tona (Osona). De nena pasaba alí os veráns no Balneari Ullastres, propiedade da familia. En 2011 ela e o seu irmán, o cardiólogo Antoni Bayés i de Luna, foron nomeados fillos adoptivos da vila.