cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galiñola negra americana
Ornamentos dos polos
miniatura|Galiñola negra americana con dous polos A primeira evidencia dunha selección parental de características ornamentais esaxeradas na descendencia observouse nas galiñolas negras americanas. Os polos destas galiñolas negras teñen plumas ornamentais con vistosos extremos laranxas que cobren a metade frontal do seu corpo, que se coñecen como “ornamentos dos polos”, que posteriormente vanse difuminando co paso de só seis días. Esta característica de ter cores esaxeradamente rechamantes fai que os polos das galiñolas sexan máis susceptibles á predación e non axuda na súa termorregulación, pero malia todo é seleccionada pola elección que fan os proxenitores. Estas plumas non serven necesariamente para a viabilidade dos polos, senón que incrementan a probabilidade de que o polo sexa escollido como favorito polos seus proxenitores. A manipulación experimental da ornamentación dos polos recortando as plumas de vivas cores mostrou que os proxenitores prefiren os polos ornamentados antes que os non ornamentados.
Predación
É unha ave bastante agresiva en defensa dos seus ovos e, isto en combinación co se hábitt de nidificación protexido, axuda indubidablemente a reducir as perdas de ovos e crías ante moitos depredadores. Os corvos Corvus brachyrhynchos, as pegas Pica hudsonia e o carrán Sterna forsteri poden ás veces collerlles os ovos. Os predadores mamíferos (como o raposo, o coiote, a mofeta e o mapache) é aínda menos probable que depreden os niños de galiñolas, aínda que os niños son frecuentemente destruídos polo rato de almiscre. Inversamente, o comportamento ousado das galiñolas inmaturas e adultas fai que acaben sendo presas con relativa frecuencia fóra da estación reprodutora. Predadores regulares fóra da estación de nidificación son o bufo Bubo virginianus, a gatafornela Circus hudsonius, o pigargo Haliaeetus leucocephalus, a aguia real Aquila chrysaetos, o aligátor Aligator mississippiensis, o lince Lynx rufus), o gaivotón Larus marinus e a gaivota Larus californicus. De feito, as galiñolas poden supoñer nalgunhas localidades máis do 80% da dieta do pigargo de cabeza branca.
Na cultura
A ave é a mascota do equipo Toledo Mud Hens da Liga Menor de Béisbol dos Estados Unidos.
Conservación
A especie é considerada con status de especie "pouco preocupante" na Lista vermella da IUCN de especies en perigo. Son comúns e están moi estendidas e ás veces son incluso consideradas unha praga. Son raramente as dianas de cazadores porque a súa carne non se considera tan boa coma a dos patos; aínda que algunhas son cazadas por deporte, especialmente no sueste dos Estados Unidos. Como se encontran en zonas húmidas, os científicos usanas para monitorizar os niveis de toxinas e os problemas de contaminación nestes ambientes.
Salvador Golpe
Salvador Golpe Varela, nado en Oza (Oza-Cesuras) o 27 de xullo de 1850 e finado na Coruña o 23 de xuño de 1909, foi un intelectual, xornalista, ensaísta, poeta e político galego. A corrente ideolóxica do rexionalismo galego, movemento galeguista acontecido durante as primeiras décadas do século XX está presente tanto na súa actividade política e cultural como na súa produción literaria.
Traxectoria
dereita|miniatura|Salvador Golpe de novo.
Actividade profesional e intelectual
A súa actividade profesional desenvolveuse na Coruña, onde exerceu como avogado e xuíz municipal.
Iniciouse como xornalista en El Diario de Santiago (1875) e fundou con Ramón Faginas El Clamor de Galicia. Cando se unificou con El Noroeste en 1880 baixo o título El Clamor del País, foi o seu director até 1887. Xunto con Ramón Faginas e o seu irmán, Xoán Golpe -un dos impulsores do movemento agrario Solidaridad Gallega-, fundou en 1894 o periódico rexionalista Unión Gallega, do que tamén foi director. Tamén colaborou en La Ilustración Cantábrica, La Ilustración Católica, Revista de Galicia, El Domingo, La Semana, Galicia Diplomática, El Duende, Galicia Humorística, La Pequeña Patria, La Patria Gallega e Galicia. page=2|miniatura|Artigo do autor na [[Revista Gallega n.º 27 (16.07.1899).]] No eido cultural, foi membro do faladoiro coruñés da Cova Céltica, na librería de Carré, cuxo órgano de difusión foi a Revista Gallega, dirixida por Galo Salinas. Trátase dun grupo de intelectuais, entre os que se atopaban Manuel Murguía, Eduardo Pondal, Manuel Lugrís Freire ou Xosé Baldomir, todos eles rexionalistas, que se reunían para reflexionar sobre a situación de Galicia.
Ao igual có resto dos integrantes deste faladoiro, Salvador Golpe foi fundador e académico numerario da Real Academia Galega dende que foi creada, o 4 de setembro de 1905, ademais de secretario da mesma dende decembro de 1906, cargos ambos que desempeñou ata o seu falecemento. Asemade foi socio fundador, membro activo e secretario da Sociedad para el Folck-lore Gallego, presidida por Doña Emilia Pardo Bazán, que se ocupaba de
Obra poética
Entre os seus poemas, que se publicaron soltos en revistas e xornais galegos e españois, a maior parte viran en torno a temas e motivos característicos do Rexionalismo, como a paisaxe galega, que se consideraba un elemento sustentador da identidade do pobo, ou a nostalxia de Galicia (morriña ou saudade).
Exemplo desta temática son dous poemas, Adios a Galicia e Meus Amores (ou Dous Amores), que foron musicados respectivamente por Xoán Montes e Xosé Baldomir. Lograron unha gran popularidade no seu tempo e hoxe en día forman parte do folclore musical galego. Adios a Galicia, co título de As lixeiras anduriñas, é un dos temas que o grupo de música tradicional Fía na Roca incluíu no ano 2001 no seu disco Contravento.
Ademais destas composicións de loanza á súa terra, compuxo algúns poemas de tipo relixioso, nos que se amosa como fervente católico, e outros adicados a personaxes da sociedade coruñesa do seu tempo, como Amores en el cielo, a Emilia Pardo Bazán, ou Receta de sopa montañesa, incluído no libro La cocina práctica, de Manuel Mº Puga e Parga, a quen está dedicado. Tamén en verso escribiu o seu propio epitafio:
Ligadura de trompas
A ligadura de trompas é un método anticonceptivo de esterilización e, polo tanto, permanente, consistente na ligadura e sección das trompas de Falopio da muller, de maneira que non poden poñerse en contacto os espermatozoides co óvulo (ovocito).
Descrición
Non altera o proceso hormonal e, por tanto, non interfire as relacións sexuais nin na libido. Non é reversíbel, é dicir, que se unha muller que se fixo unha ligadura de trompas non poderá procrear fillos se máis adiante cambia de idea.
Trátase dunha intervención máis complicada que no caso da vasectomía dos homes, tanto se se practica mediante laparotomía ou laparoscopia, e pódese realizar con anestesia xeral ou epidural
A eficacia da ligadura de trompas é do 99'5 %, é dicir, que de cada duascentas mulleres con ligadura de trompas, hai un embarazo nun ano. Esta eficacia é inferior á da vasectomía, e tamén doutros métodos anticoncepivos temporais e reversíbeis, como por exemplo o DIU de levonorxestrel ou o implante subcutáneo de xestáxeno, o anticonceptivo máis eficaz, segundo un estudo.
Outro método anticonceptivo feminino definitivo, tamén nas trompas de Falopio, é a obstrución tubárica definitiva ou dispositivo Essure.
Ligazóns externas
Sterilisation (Empfängnisverhütung)
25 de setembro
O 25 de setembro é o 268º día do ano do calendario gregoriano e o 269º nos anos bisestos. Quedan 97 días para finalizar o ano.
Nacementos
miniatura|100px|William Faulkner. miniatura|100px|Augusto Casas.
Mortes
miniatura|100px|Alejandra Pizarnik
Outros
Os 366 días do ano
A Fontiña
O topónimo galego A Fontiña pode referirse a:
A Fontiña, Cea, Vilagarcía de Arousa
A Fontiña é un lugar da parroquia de Cea no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016, polo que non se poden achegar datos da súa poboación.
A Fontela, Naraío, San Sadurniño
A Fontela é un lugar da parroquia de Naraío no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 22 habitantes (12 homes e 10 mulleres).
Harrobian
Harrobian é o terceiro álbum de estudio do grupo musical vasco Zea Mays. Foi gravado nos estudios Tío Pepe, en Urduliz (Biscaia) entre xullo e agosto de 2002.
Trofeo Teresa Herrera (hóckey a patíns)
O Trofeo Teresa Herrera de hóckey a patíns foi un torneo amigábel disputado na Coruña nos anos 50 e recuperado na década de 2010.
Anos 50
A primeira edición, impulsada por Antonio González, disputouse na praza de María Pita entre o 26 e o 28 de xuño de 1952, uns días despois do Trofeo Teresa Herrera de fútbol, e participaron nel os equipos do Deportivo da Coruña (campión galego), Atlético de Madrid (campión de Castela) e FC Barcelona. O primeiro partido enfrontou ao Deportivo co Atlético de Madrid, formando o equipo galego con Lago, Varela, Fernando Bremón, José Fontenla e os irmáns Pepe e Antonio González, mentres que o equipo madrileño aliñou a Galian, Groiza, Martínez, Garrigues, Wences e César. Venceu o Atlético por 6-0 con tres goles de Wences e outros tres de Garrigues. Ao día seguinte o Barcelona derrotou ao Deportivo por 11-3, con goles de Bargalló (4), Newton (3), Rovira (3) e Gallén (1), mentres que por parte coruñesa anotaron Brunet, Bremón e González. Na derradeira xornada o Atlético venceu ao Barcelona por 3-2, conquistando deste xeito o trofeo, que lle foi entregado polo alcalde da Coruña, Alfonso Molina.
A segunda edición do torneo disputouse en setembro de 1955, enfrontándose esta vez catro equipos: Campo de Ourique (campión da liga portuguesa), Académico do Porto, Español (campión da Copa do Xeneralísimo) e unha selección coruñesa formada polos porteiros Germán e Suso, os defensas Fontela e Armando, e os medios e dianteiros Escariz, Morán, Dafonte, Iglesias e Bremón.
Os equipos portugueses, con varios xogadores internacionais, venceron aos dous equipos españois na primeira xornada: o Campo de Ourique derrotou á selección coruñesa por 5-0, mentres que o Académico venceu 5-3 ao Español. No segundo día o Español derrotou aos coruñeses por 5-1, mentres que o Campo de Ourique gañou ao equipo do Porto por 3-0. No derradeiro día de competición a selección coruñesa empatou a dous goles contra o Académico, mentres que o Campo de Ourique proclamouse campión ao empatar tamén 2-2 co Español.
En xuño de 1956 disputouse a terceira edición na que participaron o Club Patín Cibeles de Oviedo (campión de Asturias), o Real Alcodiam de Alcoi (campión do Levante), e dous clubs coruñeses: o Deportivo e o Centro Asturiano. Na xornada inaugural o equipo alcoiano goleou por 9-0 ao Centro Deportivo, mentres que o Cibeles derrotou á súa vez ao Deportivo da Coruña por 6 goles a 2. Na segunda xornada o Alcodiam, liderado polos irmáns Jordá, logrou unha nova vitoria, esta vez contra o Deportivo da Coruña por 6-1. No partido entre o Cibeles e o Centro Asturiano rexistrouse un empate a un, con goles anotados por Moreno por parte do equipo ovetense e Morán para os coruñeses. Na última xornada o Deportivo venceu por 2-1 ao Centro Asturiano, mentres que no partido decisivo polo torneo o Cibeles derrotou por 3-0 ao Alcodiam, adxudicándose o trofeo.
Anos 2010
Case 60 anos despois, en 2014, disputouse unha nova edición do torneo, enfrontando no Pazo dos Deportes de Riazor ao HC Liceo co AD Valongo portugués, gañando o equipo coruñés por 6-4, con goles de Jordi Bargalló (2), Toni Pérez, Eduard Lamas, Pau Bargalló e Josep Lamas. O Liceo revalidou o título ano seguinte, derrotando ao Valença HC por 8-4 con goles de Josep Lamas (3), Toni Pérez (3), Dava Torres e Pau Bargalló por parte do equipo verde, mentres que os goleadores do equipo portugués foron Diogo Cunha (2), Nene Magalhães e Jorge Faria.
En 2016 o torneo disputouse a modo de triangular, coa participación do Liceo, o Porto FC e o Valença HC. O Liceo conquistou o seu terceiro título tras empatar 4-4 co Porto e golear por 12-0 ao Valença. En 2017 disputouse a derradeira edición ata a data, na que o novo Liceo de Juan Copa gañou o seu cuarto título derrotando por 6-2 ao Valença HC, con goles de Sergi Miras (2), Eduard Lamas, Dava Torres, Marc Coy e Carlo di Benedetto.
Oftalmoloxía
miniatura|dereita|250px|[[Foróptero en uso.]]
A oftalmoloxía (do grego ofthalmos "ollo" e logos "estudo") é a especialidade médica que estuda as enfermidades do ollo e os seus tratamentos, así como ó coidado e mantemento da vista. Como disciplina, tamén é aplicada na veterinaria, xa que as diferenzas entre os ollos humanos e os do resto dos animais adoitan estar relacionadas coa anatomía, non cos procesos patolóxicos.
Second Helping
Second Helping é o segundo álbum da banda estadounidense de southern rock Lynyrd Skynyrd, editado o 15 de abril de 1974 a través do selo MCA Records. O disco contén a canción máis coñecida do grupo, "Sweet Home Alabama", unha resposta aos temas de Neil Young "Alabama" e "Southern Man". A canción acadou o número 8 na lista Billboard Hot 100 en agosto de 1974.
Oftalmoloxía
Os especialistas en oftalmoloxía son os oftalmólogos, que diagnostican as posibles doenzas mediante diferentes probas para poder establecer o tratamento adecuado:
Santa Marta de Babío, Bergondo
Santa Marta de Babío é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Bergondo na comarca da Coruña. Segundo o IGE en 2018 tiña 301 habitantes (152 mulleres e 149 homes) distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 299 habitantes.
Historia
A parroquia foi sede dunha antiga xurisdición no Antigo Réxime, que xa no século XX deu nome ao condado de Santa Marta de Babío.
Topónimo
Babío é un antropónimo prerromano cunha raíz que significa "vitoria". A súa orixe sería previa ao século III.
The Road to Los Angeles
The Road to Los Angeles ("Camiño a Los Angeles") é unha novela escrita en 1933 polo italo-americano John Fante, publicada por vez primeira en 1985. É o primeiro volume (o cuarto por orde de publicación) da tetraloxía con Arturo Bandini como protagonista.
Trama
Le autores como Friedrich Nietzsche ou Oswald Spengler, pero só por pura megalomanía, pois non entende a metade. Estas lecturas sérvenlle para ter unha falsa erudición verbal, con moitos termos cultos pero libre de substancia, o que fai que se ridiculice a si mesmo.
Colecciona imaxes eróticas de mulleres espidas, ás que idolatra como deusas. Porén, un día destrúeas nun ataque de moralidade, que lle chega por unha frustración contra a intolerancia monacal perenne da súa irmá e as responsabilidades inquietantes da nai.
Narración
A obra está narrada en primeira persoa, pero isto non contribúe á identificarse co protagonista: a fina e áspera ironía que xorde do contraste entre as intencións claras de Arturo e os acontecementos que finalmente teñen lugar. A narración converte a novela nunha sátira da forma de ver o mundo solipsista e egocéntrico, fronte ao mundo real ao que non logra adaptarse
A trama desenvólvese nos Ánxeles (California), entre o barrio pobre onde viven e a factoría conserveira situada no peirao. Está ambientada a comezos da década de 1930, durante a Gran Depresión.
Pena do Mouriscón, Ambosores, Muras
Pena do Mouriscón é un lugar da parroquia de Ambosores no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.
Nezahualcóyotl
Toponimia, glifo emblema e xentilicio
esquerda|miniatura|170px|Glifo de Nezahualcóyotl de acordo co Códice Xólotl, lámina 10. Nezahualcóyotl foi o nome dun tlatoani de Texcoco. e quere dicir «coiote que xaxúa», do náhuatl nezāhual —xaxún— coyōtl —coiote—.
Oficialmente o municipio non conta cun emblema, porén, distintas administracións municipais a través dos anos basearon os seus deseños no pictograma co que era representado Nezahualcóyotl nos códices Ixtlilxóchitl, Durán e Xólotl: a cabeza dun coiote do cal pendura un pectoral real. O xentilicio é nezahualcoyotlense.
Massine Fall
Massine Fall, nado o 1 de xaneiro de 1993 en Guédiawaye, Rexión de Dakar, é un xogador profesional de baloncesto senegalés. Cunha altura de 2,08 m xoga na posición de pivote para o Força Lleida CE da Liga LEB Ouro.
Traxectoria
Nado en Guédiawaye, na Rexión de Dakar, Fall chega a España en 2008 para xogar no Villa de Adeje en categoría cadete. Posteriormente, no seu primeiro ano como júnior, xogou co Club Baloncesto Aridane, debutando na Liga EBA con 16 anos e participando nun total de 29 xogos. No seu segundo ano júnior xogou no Club Baloncesto San Isidro, participando tamén na Liga EBA en 18 partidos (4,2 puntos, 5,7 rebotes e 1,1 tapóns en 17 minutos por xogo). Co equipo canario disputa o Campionato de España júnior de 2011, logrando ser o máximo reboteador do Torneo. Na primeira xornada do Campionato, fronte ao Manresa, Fall conseguiu 30 puntos, 29 rebotes e 51 de valoración, o que espertou o interese de varios equipos.
Ne temporada 2011−12 asina polo Baloncesto Fuenlabrada. Ese ano xogou no filial, o Club Baloncesto Illescas de Liga EBA, cuns números que demostraban su progresión (8,3 puntos, 6,5 rebotes e 1,8 tapones por xogo). Ese ano tivo a oportunidade na máxima categoría do baloncesto español, debutando na primeira xornada da Liga ACB contra o Real Madrid. Ademais, debutou a nivel europeo no FIBA EuroChallenge. En febreiro de 2012 foi cedido ao Carrefour El Bulevar de Ávila de LEB Prata, equipo que tiña un acordo de colaboración co Baloncesto Fuenlabrada, procurando así continuar co seu crecemento como xogador. Na temporada 2013−14 xoga no Albacete Basket de Liga EBA. No seu primeiro encontro de liga cos albaceteños, contra o Real Canoe, logrou 14 puntos, 10 rebotes e 2 tapóns. Na súa segunda temporada en Albacete conseguiu o ascenso á Liga LEB Prata.
No verán de 2016 asinou polo CAM Enrique Soler, equipo vinculado ao Club Melilla Baloncesto. Fall convértese nunha das pezas chave do equipo, que finalizou como líder do Grupo D da Liga EBA, facendo unha media de máis de catorce puntos e nove rebotes por encontro. A comezos de 2017 incorpórase ao Melilla de LEB Ouro. Na xornada 20 dese mesmo ano foi nomeado no mellor quinteto após acadar 25 de valoración con 17 puntos (7/7 TL e 5/6 TC), 5 rebotes, 5 tapóns e 4 faltas recibidas. Tras xogar na temporada 2017−18 de novo en Melilla, na temporada 2018−19 asina polo Força Lleida da mesma categoría. O 14 de agosto de 2019 incorpórase ao Club Baloncesto Breogán para suplir a cesión de Hervé Kabasele ao Real Canoe.
Tras unha tempada en Lugo, Fall asinou por unha tempada co Club Ourense Baloncesto da Liga LEB Ouro.
A Fraguela, Naraío, San Sadurniño
A Fragela é un lugar da parroquia de Naraío no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).
Être et avoir
Être et avoir (ser e ter) é unha película documental francesa de 2002, dirixida por Nicolas Philibert. Presenta un ano escolar dun profesor e a súa clase única, con rapaces de entre 4 e 11 anos, nunha escola de Saint-Étienne-sur-Usson, na rexión de Auvernia.
Être et avoir foi ben acollida pola crítica, que eloxiou a súa sinxeleza e subliñou a emoción xerada polos actores. O traballo de montaxe de Nicolas Philibert foi premiado cun César e a película recibiu numerosos premios. Para sorpresa do director, a película tamén foi ben acollida polo público, e foi vista por case dous millóns de espectadores en Francia e máis dun millón nos dezasete países onde foi estreada. É a vixésima película mais vista no ano 2002 no cine en Francia, e representa o maior éxito en sala de proxección dun documental que non trate de animais.
Posteriormente, co éxito, a película foi obxecto de controversia cando, o profesor e familias dos nenos filmados estimaron ser vítimas de abuso polo director e esixiron a súa participación nos beneficios da película e o dereito sobre o uso comercial da súa imaxe. Isto reabriu o debate sobre o porvir dos documentais.
Sinopse
A película abre cunha secuencia na cal dúas tartarugas andan camiñando polo piso da sala de clases, baleira antes da apertura da escola e, a continuación, sobre a recollida dos alumnos por unha mañá de neve.
Nacemento do proxecto
A aprendizaxe da lectura e a cuestión de «vivir xuntos» é un tema que o director Nicolas Philibert sempre quixo versar. Na primavera de 2000, o seu desexo era lograr realizar un documental sobre o mundo rural e, en particular, sobre as dificultades financeiras atopadas por algúns campesiños. Foi facendo esta exploración como tivo a idea de producir unha película sobre a vida dunha escola dunha pequena aldea.
Elección da escola
Nicolas Philibert quería unha escola situada nunha zona rural, de cadeas montañosas que tivese longos e duros invernos, e a súa elección caeu no Macizo Central. A escola debería ter unha soa clase, de efectivo reducido e incluír alumnos de todos os cursos do ensino primario francés, é dicir desde o curso coñecido como CP (Cours Préparatoire, curso preparatorio) ata o curso CM2 (Cours Élémentaire 2ème année, curso elemental de segundo ano). A clase tamén tería que ser unha sala ampla para que o equipo de rodaxe puidese moverse sen importunar ó profesor e os alumnos, e que a luz fose suficiente para non necesitar iluminación artificial. A investigación durou cinco meses localizando 400 escolas e visitando un centenar delas. A elección de Nicolas Philibert centrouse na escola de Saint-Étienne-sur-Usson, no departamento do Puy-de-Dôme no corazón do parque natural rexional Livradois-Forez.
Rodaxe
A rodaxe celebrouse entre decembro de 2000 e xuño de 2001, cunha duración total de dez semanas repartidas en seis períodos. Co fin de darse a coñecer e facerse aceptar pola clase, o equipo de rodaxe, constado por catro persoas, Nicolás Philibert, un jefe operador, un asistente cámara e un enxeñeiro do son, pasou o primeiro día explicando para que servía todo o material. Durante as diferentes sesións de rodaxe, o realizador tomou notas sobre a progresión dos alumnos, as tempadas, os cambios climáticos e o tempo, e tamén filmou planos longos en exteriores co fin de darlle o ritmo de vida á escola correspondente ao curso dun ano.
O asunto Être et avoir
Un procedemento xudicial opuxo ó mestre de escola, protagonista do documental, aos produtores da película. Georges Lopez reivindicaba un dereito de autor sobre o curso dado aos seus alumnos tal como esta reproducido no documental, un dereito de autor sobre o documental mesmo como autor do texto falado, e os dereitos como artista-intérprete da película. Afirmaba tamén que o seu dereito á imaxe padecera. O xulgado de primeira instancia de París rexeitou as súas demandas o 27 de setembro de 2004, porque non expresara as súas reivindicacións antes da rodaxe do documental. O tribunal de apelación de París confirmou este xuízo o 29 de marzo de 2006 considerando que o curso oral dado aos seus alumnos non refacía obras do espírito protexidas polo código francés da propiedade intelectual e que o personaxe dunha película documental non pode estar considerado como un intérprete, nin como un coautor porque a parte de creación nunha película documental é debida ás soas eleccións feitas polo realizador e o equipo de produción. O tribunal considerou por fin que o mestre de escola tiña claramente, aínda que tacitamente, consentido na utilización da súa imaxe na película, incluído nas súas utilizacións derivadas.
Recompensas e nomeamentos
Être et avoir foi seleccionado por numerosos festivais e conseguiu tres premios,.
Estadio Pedro Escartín
O Estadio Pedro Escartín é un estadio de fútbol da cidade de Guadalaxara, en España. É de propiedade municipal e o seu equipo local é o Club Deportivo Guadalajara. Toma o nome en honra a Pedro Escartín, xogador, árbitro e adestrador de fútbol español ademais de xornalista e escritor.
Historia
En 1965 derrubouse o Campo del Productor. Ao non dispor de campo, o Club Deportivo Guadalajara foi autorizado a non competir durante as tempadas 1965-66 e 1966-67, séndolle resevada a súa praza ata a tempada 1967-68.
O 17 de setembro de 1967 disputouse o primeiro encontro oficial no Campo del Henares, nome do novo campo da cidade. En devandito encontro enfrontáronse o Guadalajara e o Real Ávila, cun resultado de 2-0 favorable aos locais.
O 1 de abril de 1970 produciuse a inauguración oficial do campo, que foi rebautizado como "Campo de fútbol Pedro Escartín". En devandito encontro enfrontáronse o Guadalajara e a Selección Nacional de Afeccionados, cun resultado de 1-1.
Desde entón o campo sufriu distintas reformas ou melloras como, por exemplo, a instalación de focos e céspede natural (1974); construción dunha nova bancada nun dos fondos (2007); ou construción de varios campos de céspede artificial nas instalacións anexas ao estadio (2009).
Monemvasia
miniatura|dereita|240px|Promontorio de Monemvasia, visto dende o porto de Xefira Monemvasia (en grego Μονεμβασία, tamén coñecido como Malvasia), é unha vila medieval fortificada, que se atopa nunha pequena península da costa leste do Peloponeso, en Grecia. O nome deriva de dúas palabras gregas que significan entrada única, en referencia á lingua de terra e á ponte que unen o promontorio e o continente.
O promontorio rochoso é longo e estreito, ten 1,8 quilómetros de lonxitude a unha altitude de 300 msnm.
A vila de Monembasia está situada na vertente sueste, rodeada por murallas por tres dos seus lados e pola parede do promontorio polo cuarto. Gran parte dos edificios son de construción antiga, restaurados ou sen restaurar; a maioría das rúas son angostas e tortuosas, non aptas para vehículos. Hai varias igrexas bizantinas.
Un camiño conduce dende a parte superior da poboación até unha fortificación sita no alto do promontorio. Consérvanse restos de varios edificios, as murallas e unha igrexa bizantina en boas condicións.
Monembasia está conectada ao continente por unha ponte que leva a unha vila chamada Xerifa, ás veces denominada Néa Monemvasía.
Embrace (álbum)
Orixinalmente foi lanzado en casete e vinilo, e publicouse en CD no ano 1992. En maio do 2002 editouse en CD remasterizado con dous temas extra, versións alternativas de "Money" e "Dance of Days" gravadas na primeira sesión de estudio.
As Fontiñas
O topónimo galego As Fontiñas pode referirse a:
Carlos II de Inglaterra
miniatura|dereita|280px|Carlos II Rei de Inglaterra, Escocia e Monguaols Carlos II, nado o 29 de maio de 1629 e finado o 6 de febreiro de 1685, foi rei de Inglaterra, Escocia e Irlanda desde o 30 de xaneiro de 1649 (nominalmente) e desde o 29 de maio de 1660 (de feito) ata a súa morte. O seu pai, Carlos I, foi executado en 1649 tras a Guerra Civil Inglesa; a monarquía foi entón abolida e o país converteuse nunha república baixo o mando de Oliver Cromwell, o "Lord Protector". En 1660, pouco logo da morte de Cromwell, restaurouse a monarquía baixo Carlos II.
A diferenza do seu pai, Carlos II foi hábil na súa relación co Parlamento. Foi durante o seu reinado cando se desenvolveron os partidos Whig (liberal) e Tory (conservador). Fíxose soado polos seus numerosos fillos ilexítimos, dos que recoñeceu a catorce. Coñecido como o Alegre Monarca, Carlos II favoreceu as artes e foi menos restritivo que os seus predecesores. Ao abrazar o catolicismo no seu leito de morte, Carlos II converteuse no primeiro católico romano que reinaba en Inglaterra desde a morte de María I en 1558, e en Escocia desde a deposición de María I de Escocia, en 1567.
Infancia e xuventude
Durante a década de 1640, sendo aínda neno o Príncipe de Gales, Carlos I combateu ás tropas do parlamento e do puritanismo na Guerra Civil Inglesa. O príncipe acompañou ao seu pai durante a batalla de Edgehill e, con só quince anos, participou nas batallas de 1645. En 1646, o seu pai, temendo pola súa seguridade, ordenoulle marchar a Francia e reunirse coa súa nai, que se atopaba alí no exilio. En 1648, durante a Segunda Guerra Civil Inglesa, trasladouse a A Haia, xunto á súa irmá María Estuardo, princesa de Orange e ao seu marido, o príncipe de Orange, coa idea de poder apoiar ao seu pai. esquerda|miniatura|200px|Carlos II Príncipe de Gales por William Dobson, ca. [[1642 ou 1643.]]
Carlos I foi capturado polos rebeldes en 1647, escapou, e foi apresado de novo en 1648. A pesar dos esforzos do seu fillo por salvarlle, Carlos I foi executado en 1649, proclamándose a república en Inglaterra. Ao tempo, no entanto, gran parte de Escocia permaneceu fiel á causa monárquica. O 5 de febreiro de 1649, Carlos II foi proclamado Rei dos Escoceses en Edimburgo, baixo a promesa de que convalidaría a Solemne Liga e Pacto. Era este un acordo entre Inglaterra e Escocia que impedía remodelar a Igrexa de Escocia a imaxe da Anglicana, debendo manterse no Presbiterianismo —forma de goberno eclesiástico preferida pola maioría dos escoceses— a diferenza da Igrexa de Inglaterra que mantivo a súa xerarquía episcopal.
Á súa chegada a Escocia, o 23 de xuño de 1650, Carlos subscribiu formalmente o pacto. O seu abandono do Anglicanismo, aínda que reportoulle apoios en Escocia, fíxolle impopular en Inglaterra. Foi coroado como Rei dos Escoceses en Scone (Perthshire), o 1 de xaneiro de 1651, tras o cal organizou unha ofensiva contra Inglaterra, entón baixo o goberno do "Lord Protector", Oliver Cromwell. A invasión terminou coa derrota na batalla de Worcester (1651), tras a que se di que Carlos se escondeu nun carballo de certa casa nobre (o cal pasou á historia co nome de Carballo Real), fuxindo logo rumbo a Francia baixo un disfrace. O Parlamento ofreceu unha recompensa de 1000 £ pola cabeza do rei e impuxo pena de morte a calquera que prestáselle axuda. Tras seis semanas de apuradas fugas, Carlos conseguiu abandonar Inglaterra.
Empobrecido, Carlos non logrou reunir suficientes apoios como para supor un desafío serio ao Lord Protector. Francia e as Provincias Unidas (a actual Holanda ou Países Baixos) aliáronse co goberno de Cromwell, forzando a Carlos a recorrer a España en demanda de axuda. Intentou recrutar un exército, pero fracasou debido ás súas penurias económicas.
Restauración
miniatura|Carlos II, retrato por [[Peter Lely|Sir Peter Lely.]] Tras a morte de Oliver Cromwell en 1658, as oportunidades de Carlos para recuperar a Coroa pareceron minguar. A Cromwell sucedeulle o seu fillo, Richard Cromwell, como Lord Protector, pero se trataba dun home sen dotes para o mando nin desexo de exercelo e abdicou en 1659. O Protectorado de Inglaterra foi abolido e estableceuse a Commonwealth (mancomunidade) de Inglaterra. Durante o período de inestabilidade civil e militar que seguiu, George Monck, gobernador de Escocia, preocupado polo perigo de anarquía que corroía á nación, determinou restaurar a monarquía. Monck e o seu exército marcharon ata a cidade de Londres onde, con amplo apoio popular, forzaron ao chamado Parlamento Longo a disolverse. Por primeira vez en case vinte anos os membros do Parlamento tiveron que enfrontarse a unhas eleccións xerais.
Carlos partiu cara a Inglaterra, desembarcando en Dover o 23 de maio de 1660. Chegou a Londres o 29 de maio, a que se considera data oficial da Restauración, e que coincidía co trixésimo aniversario de Carlos. Aínda que este decretou unha amnistía para os seguidores de Cromwell na Acta de Inmunidade e Esquecemento, non perdoou aos xuíces e autoridades involucrados no xuízo e execución do seu pai. Algúns dos rexicidas foron executados en 1660; a outros sentencioúselles a cadea perpetua. Aos cadáveres de Oliver Cromwell, Henry Ireton e John Bradshaw sometéuselles á indignidade dunha execución póstuma.
O Parlamento Cabaleiro
miniatura|dereita|250px|Carlos II foi restituido coma Rei de Inglaterra en 1660. O Parlamento da Convención foi disolto en decembro de 1660. Pouco logo da coroación de Carlos na Abadía de Westminster, o 23 de abril de 1661, constituíuse a segunda lexislatura do reinado: o chamado Parlamento Cabaleiro ou Arrogante. Dado que o Parlamento Cabaleiro era abrumadoramente realista, Carlos non viu razón para disolvelo nin convocar novas eleccións xerais durante dezasete anos.
O Parlamento Cabaleiro identificouse cos proxectos do principal conselleiro de Carlos, Edward Hyde, Primeiro Conde de Clarendon. Lord Clarendon pretendía desanimar o "non conformismo" (de sectores católicos e sobre todo protestantes non anglicanos) para coa Igrexa de Inglaterra. A instancia súa, o Parlamento Arrogante aprobou diversas leis que pasaron a constituír o denominado "Código Clarendon". O Acta de Conventículos (1664) prohibía as asembleas relixiosas de máis de cinco persoas, excepto as celebradas no seo da Igrexa de Inglaterra. O Acta das Cinco Millas prohibía aos clérigos achegarse a menos de cinco millas dunha parroquia da que fosen expulsados. O Acta de Conventículos e a de as Cinco Millas permaneceron en vigor durante o resto do reinado de Carlos. Outras partes do Código Clarendon incluían leis como o Acta de Corporación e o Acta de Uniformidade (1662).
Política exterior
Durante o mesmo ano, con todo, vendeu Dunquerque, unha posición estratéxica moito máis valiosa, ao rei francés Luís XIV por 40.000 £.
Agradecido pola axuda prestada para recuperar o trono, Carlos recompensou a oito nobres (coñecidos como os Lores Propietarios) con territorios norteamericanos na denominada Carolina en honra do seu pai (1663).
As Actas de Navegación (1650), prexudicaron o comercio de Holanda e foron causa da Segunda Guerra Holandesa (1665-1667). O conflito comezou pola captura en Norteamérica, por parte dos ingleses, de Nova Ámsterdan (despois rebautizada co nome de Nova York, en honra do irmán de Carlos, James, duque de York, o futuro Xaime II de Inglaterra e VII de Escocia), pero en 1667 os holandeses lanzaron un ataque por sorpresa contra os ingleses na parte superior do río Támese, onde estaba amarrado o mellor da Royal Navy (Armada británica). Os holandeses afundiron case todos os navíos, excepto a Nave Almirante, a cal tomaron e conduciron ata Holanda como trofeo. Actualmente pódese contemplar a placa co nome do barco no Rijksmuseum de Ámsterdan. A Segunda Guerra Holandesa terminou coa firma do Tratado de Breda (1667)
Como consecuencia de devandita guerra, Carlos despediu ao seu conselleiro, Lord Clarendon, ao que utilizou como chiba expiatorio pola contenda. Clarendon fuxiu a Francia cando sometéuselle a unha moción de censura na Cámara dos Comúns por alta traizón, o que levaba a pena de morte. O poder pasou a mans dun grupo de cinco políticos coñecidos como "a Cábala" ou camarilla, polas iniciais dos títulos dos seus membros: Thomas Clifford, Primeiro Barón de Clifford; Henry Bennet, Primeiro Conde de Arlington; George Viliers, Segundo Duque de Buckingham; Anthony Ashley Cooper, Primeiro Barón de Ashley (coñecido despois como Conde de Shaftesbury) e John Maitland, Primeiro Duque de Lauderdale.
En 1668, Inglaterra aliouse con Suecia e coa súa anterior inimiga, Holanda, a fin de oporse a Luís XIV na Guerra de Devolución. Luís viuse obrigado a facer a paz coa Tripla Alianza, pero mantivo os seus plans bélicos. En 1670 Carlos, buscando resolver os seus problemas financeiros, acordou o Tratado de Dover, polo cal Luís XIV comprometíase a pagarlle 200.000 £ anuais. A cambio, Carlos acordaba proporcionar a Luís tropas e converterse ao Catolicismo "axiña que como o permitise o benestar dos seus dominios". Luís debía fornecerlle 6.000 soldados para suprimir aos que se opuxesen a súa conversión. Carlos esforzouse por manter o Tratado en segredo, especialmente a cláusula concernente á súa conversión. Aínda non está claro se Carlos tiña ou non intención de facer honra a devandita cláusula.
Mentres tanto, mediante unha serie de cinco leis (1670), Carlos concedeu á Compañía Británica das Indias Orientais o dereito á adquisición de territorios autónomos, á cuñaxe de moeda, ao mando de postos militares e de tropas, a asinar alianzas, declarar a guerra e facer a paz e a exercer a xurisdición]] tanto civil como penal nos territorios adquiridos na India. Anteriormente, en 1668, alugara as illas de Bombai pola irrisoria cantidade de dez libras esterlinas pagadoiras en ouro.
Conflito co Parlamento
200px|miniatura|esquerda|Perfil de Carlos II, [[1683. A inscrición di CAROLUS II DEI GRATIA ("Carlos II pola Graza de Deus").]] Aínda que previamente fora favorable á Coroa, durante a década de 1670 o Parlamento Cabaleiro distanciouse dela polas guerras emprendidas polo rei e pola súa política relixiosa. En 1672 Carlos asinou a Declaración de Indulxencia, na que manifestaba a súa intención de suspender todas as leis que penalizaban aos católicos e a outros disidentes relixiosos. O mesmo ano, Carlos apoiou abertamente á católica Francia e iniciou a Terceira Guerra Anglo-holandesa.
O Parlamento Cabaleiro —aínda que contrario a conceder tolerancia relixiosa aos católicos— opúxose á Declaración de Indulxencia baseándose en principios constitucionais —sostendo a incompetencia real para suspender leis de forma arbitraria— máis que políticos. Carlos II retirou a Declaración e mostrouse de acordo co "Acta de Exame", que non só requiría dos funcionarios públicos que recibisen a Eucaristía na forma prescrita pola Igrexa de Inglaterra, senón que os forzaba a denunciar certos ensinos da Igrexa católica como supersticiosas e idólatras. O Parlamento Cabaleiro tamén se negou a financiar a Guerra Anglo-holandesa, obrigando a Carlos a asinar a paz en 1674.
A esposa do rei, a raíña Catalina, non puidera darlle un herdeiro a Carlos; os seus catro embarazos foran, ou ben abortos, ou fillos nados mortos. O presunto herdeiro era, polo tanto, o seu irmán, o católico Xacobe, duque de York. En 1678 Titus Oates, un antigo clérigo anglicano, denunciou falsamente unha "conxura papista" para asasinar ao rei e substituílo co duque de York. Carlos non deu fe ás súas alegacións, pero ordenou o seu Primeiro Ministro, Thomas Osborne, Primeiro Conde de Danby, que investigase. Lord Danby, con todo, era anticatólico e animou a Oates a que fixese pública a súa acusación. A histeria anticatólica estendeuse pola poboación: os xuíces e xurados de todo o país condenaron a supostos conspiradores, e numerosos inocentes foron executados.
Posteriormente, tamén no ano 1678, Lord Danby foi sometido a unha moción de censura pola Cámara dos Comúns baixo a acusación de alta traizón. Aínda que eran moitos os países que buscaran facerlle a guerra á católica Francia, Carlos II negociara en segredo con Luís XIV, tratando de alcanzar un acordo mediante o cal Inglaterra permanecería neutral a cambio de diñeiro. Lord Danby era hostil a Francia, pero en privado aceptara aterse aos desexos de Carlos. Desgraciadamente para el, a Cámara dos Comúns resistiuse a consideralo implicado contra a súa vontade no escándalo, crendo en cambio que fora el o autor daquela política. A fin de salvar a Lord Danby do xuízo parlamentario na Cámara dos Lores, Carlos decidiu disolver o Parlamento en xaneiro de 1679.
O novo Parlamento, constituído en marzo do mesmo ano, resultou ser francamente hostil ao rei. Lord Danby foi forzado a dimitir do seu posto de Lord Tesoureiro, pero recibiu o perdón real. Desafiando a vontade do rei, o Parlamento decretou que a disolución da asemblea non interrompía unha moción de censura. Cando a Cámara dos Lores parecía disposta a imporlle a pena de exilio —que a Cámara dos Comúns consideraba demasiado indulxente— abandonouse o proceso e propúxose, en cambio, unha Lei de Culpabilidade, que supuña a condena penal parlamentaria sen o beneficio do ordinario proceso xudicial. Como fixera tantas veces durante o seu reinado, Carlos II inclinouse ante os desexos dos seus adversarios, enviando a Lord Danby á Torre de Londres, onde permaneceu cinco anos.
Derradeiros anos
miniatura|dereita|200px|Estatua de Carlos II que álzase no Patio Central do Hospital Real de Chelsea (Londres). Outra tormenta política á que Carlos houbo de facer fronte foi a sucesión ao trono. O parlamento de 1679 fora elixido nun momento no que prevalecían os sentimentos anticatólicos en todo o Reino e desde o principio opúxose con vehemencia á perspectiva dun monarca católico. Anthony Ashley Cooper, Primeiro Conde de Shaftesbury (previamente Barón Ashley e membro de "a Cábala", que se disolveu en 1672) propuxo unha Lei de Exclusión, que pretendía apartar ao duque de York da liña sucesoria. Algúns quixeron ata ofrecer a coroa ao protestante duque de Monmouth, un dos fillos ilexítimos de Carlos. Os "aborrecedores" —o sector dos que se opuñan á Lei de Exclusión— transformáronse no Partido Tory (conservador), mentres que os "peticionarios" —que apoiaban dita lei— convertéronse no Partido Whig (liberal).
Temendo que a Lei de Exclusión fose aprobada, Carlos disolveu o parlamento en decembro de 1679. Dous novos Parlamentos constituiríanse aínda durante o reinado de Carlos: un en 1680 e o outro en 1681, pero ambos foron disoltos porque pretendían aprobar a Lei. Durante a década de 1680, con todo, o apoio popular á Lei de Exclusión comezou a declinar e Carlos asistiu a unha onda de lealdade cara a el por todo o país, xa que moitos dos seus súbditos comezaban a pensar que o parlamento fora demasiado porfiado e ofensivo. Durante o resto do seu reinado, Carlos gobernou como monarca absoluto, sen parlamento.
A oposición de Carlos á Lei de Exclusión irritou a algúns protestantes, que organizaron o chamado "Complot de Rye House" co propósito de asasinar ao rei e ao duque de York ao seu regreso a Londres das carreiras de cabalos en Newmarket. Un grande incendio, con todo, destruíu gran parte de Newmarket e ocasionou que se cancelasen as carreiras, de modo que o atentado non se puido levar a cabo. Os que estaban á cabeza fuxiron antes de que se filtrasen noticias sobre a conspiración. A algúns políticos protestantes como Algernon Sydney e Lord William Russell implicóuselles na trama e foron executados por alta traizón, por máis que as probas fosen moi febles.
Carlos morreu repentinamente vítima de uremia, unha síndrome clínica causado por unha disfunción renal, e que é resultado dunha alteración bioquímica no corpo, que afecta á retención corporal de urea. A síndrome caracterízase por naúseas, vómitos, dores de cabeza, debilidade, alteración da vista, convulsións e coma.
Legado
Carlos II non deixou á súa morte ningunha cuestión de lexitimidade; con todo, tivo varios fillos cos seus amantes, moitas delas esposas de nobres. Algunhas dos seus amantes e dos seus fillos naturais recibiron ducados e condados. Recoñeceu publicamente a 14 destes fillos naturais: miniatura|250px|Carlos II en 1680, por Thomas Hawker.
- Con Isabel Killigrew, vizcondesa de Shannon (n. 1622 - m. 1680):
- Con Catalina Pegge, Lady Green (n. 1635 - m. 1678):
- Con Leonor "Nell" Gwynne (n. 1650 - m. 1687):
- Con Luisa Renata de Penancoet de Kéroualle, duquesa de Portsmouth (n. 1649 - m. 1734).
Guerras iugoslavas
As guerras iugoslavas foron unha serie de conflitos no territorio da antiga Iugoslavia, que se sucederon entre 1991 e 2001. Comprenderon dous grupos de guerras sucesivas que afectaron ás seis antigas repúblicas iugoslavas. Termos alternativos en uso inclúen a guerra dos Balcáns, a guerra na antiga Iugoslavia, guerras iugoslavas de secesión ou raramente a terceira guerra balcánica (un termo acuñado polo xornalista británico Misha Glenny, aludindo ás guerras dos Balcáns entre 1912 e 1913).
Carlos II de Inglaterra
Legado
- Con María "Moll" Davis, soada actriz e cantante:
Guerras iugoslavas
As guerras caracterizáronse polos conflitos étnicos entre os pobos da antiga Iugoslavia, principalmente entre os serbios por unha banda e os croatas, bosníacos e albaneses polo outro; aínda que tamén nun principio entre bosníacos e croatas en Bosnia e Hercegovina. O conflito obedeceu a causas políticas, económicas e culturais, así como á tensión relixiosa e étnica.
As guerras Iugoslavas terminaron con gran parte da antiga Iugoslavia reducida á pobreza, con desorganización económica masiva e inestabilidade persistente nos territorios onde ocorrían as peores loitas. As guerras foron os conflitos máis sanguentos en chan europeo desde o fin da segunda guerra mundial, resultando nunhas 300.000 mortes e millóns máis sacados dos seus fogares. Foron tamén os primeiros conflitos desde a segunda guerra en ser formalmente xulgados os xenocidas e moitos dos individuos claves participantes foron consecuentemente acusados por crimes de guerra.
Carlos II de Inglaterra
Na actualidade
Na actualidade o duque de Buccleuch e Queensberry, o duque de Richmond e Gordon, o duque de Grafton e o duque de St. Albans descenden, todos eles, de Carlos II por liña directa masculina.
Guerras iugoslavas
As guerras iugoslavas poden dividirse en dous grupos de conflitos diferentes:
Carlos II de Inglaterra
Na actualidade
Vale a pena sinalar que Lady Diana Spencer, a Princesa de Gales entre 1981 e 1996, descendía de dous dos fillos naturais de Carlos II: o duque de Grafton e o duque de Richmond (que é tamén ascendente directo de Camilla Mountbatten-Windsor —antes Camilla Parker—).
Guerras iugoslavas
Contexto histórico
As tensións proviñeron da composición multiétnica do primeiro Reino de Iugoslavia e a relativa supremacía política e demográfica dos serbios. Estas tensións foron aproveitadas polo Eixo Roma-Berlín-Toquio na segunda guerra mundial, que estableceron un estado monicreque que abarcaba a maior parte das actuais Croacia e Bosnia e Hercegovina. Púxose a cargo deste Estado Independente de Croacia a unha organización fascista, a Ustashe, que levou a cabo unha política xenocida contra os civís serbios do territorio. A milicia serbia Chetnik contraatacou contra os croatas. Ambos se enfrontaron e foron finalmente derrotados polo movemento de tendencia comunista e antifascista partisanos, composto por membros de todos os grupos da zona, o que desembocou na formación de República Federal Socialista de Iugoslavia.
Carlos II de Inglaterra
Na actualidade
Deste xeito o seu fillo, o Príncipe Guillerme de Gales, actualmente segundo na liña sucesoria ao trono británico, será moi probablemente o primeiro monarca británico que descenda de Carlos II, e o primeiro que descenda de Carlos I desde a morte da raíña Ana I de Inglaterra en 1714.
Guerras iugoslavas
Contexto histórico
No caso das zonas poboadas por albanos, a causa principal foi o crecemento da poboación albana en áreas nas que anteriormente eran minoría. No caso de Kosovo, algúns serbios interpretaron este crecemento da influencia albanesa como a perda dos seus territorios ancestrais.