cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gabriele Falloppio
Obra
Falloppio foi o primeiro en esclarecer a anatomía do embrión humano, demostrando a ausencia da vesícula alantoide (que só existe en aves e réptiles) .Tamén realizou unha descrición da dentición primaria e da súa substitución pola secundaria, cun tecido diferente ao óseo. Así e todo os traballos de Falloppio centráronse fundamentalmente na anatomía dos nervios craniais e no sistema reprodutor feminino.
Sistema nervioso
Falloppio corrixiu e concretou a anatomía do ollo realizada por Vesalius, localizando a posición do cristalino e do corpo ciliar, e recoñeceu a orixe dos nervios ópticos preto dos colículos. Describiu detalladamente o tímpano e a súa relación co anel óseo no que se sitúa, así como as estruturas do oído medio e do oído interno; tamén describiu correctamente o curso do nervio auditivo; do mesmo xeito, describiu o nervio facial, o nervio glosofarínxeo e os núcleos do nervio trixémico. Distinguiu o plexo cardíaco, pero estivo equivocado ao ligar o nervio vago co tronco simpático.
Aparello xenital feminino
Notou a analoxía estrutural entre o clítoris e o pene, recoñecendo que o pene non penetra no útero durante o coito. Deulle o seu nome a un dos seus descubrimentos, as tubas uterinas ou trompas de Falloppio. Así a todo, estes apéndices xa os coñecían escritores antigos, como Rufo de Efesio, aínda que caeron no esquecemento
Nakajima Kikka
O Nakajima Kikka (中島 橘花 azar) foi o primeiro reactor de combate xaponés. Foi un prototipo de caza bombardeiro de ataque desenvolvido a finais da segunda guerra mundial que só voou unha única vez.
Comezouse a deseñar en setembro de 1944 tras recibirse no Xapón informes do Me 262 alemán. O deseño seguiu as mesmas pautas, pero foi pensado como bombardeiro de ataque e tiña as ás pregables para poder agachalo en túneles e covas. Fixo o seu primeiro voo o 7 de agosto de 1945, un día despois do ataque a Hiroshima.
Historia
O seu primeiro prototipo comezou as probas en terra na fábrica de Nakajima o 30 de xuño de 1945. Durante o seguinte mes foi desmontado e enviado á base naval de Kisarazu, onde foi montado novamente e preparouse para as probas de voo. O seu primeiro voo tivo lugar o 7 de agosto de 1945, co capitán de corveta Susumu Takaoka aos mandos. O avión comportouse ben durante esta primeira proba de 20 minutos, e a única preocupación foi a distancia da súa carreira de engalaxe. Para o segundo voo, catro días despois, instaláronse unidades de foguetes para asistencia á engalaxe (RATO). Debido a que o seu aliñamento se calculou mal, o piloto erroneamente pensou que non se activaran e apagou os motores principais para abortar a engalaxe. Como resultado, o avión non engalou de todo e danouse ao saír da pista. Antes de que puidese ser reparado, Xapón rendeuse e a guerra rematou.
Nesas datas o segundo prototipo estaba case rematado, e entre 18 e 25 fuselaxes estaban en construción; un deles era un adestrador de dous asentos. Outras versións propostas para o modelo eran un avión de recoñecemento e un caza armado con dous canóns de 30 mm Type 5, con 50 proxectís cada un. Agardábase que estes fosen impulsados por versións máis avanzadas do motor Ne-20, coñecidas como Ne-20-Kai ou Ne-120, das cales se agardaba entre un 20 % e un 30 % máis de potencia que o Ne-20.
Eleccións municipais de 2007 en Galicia
As eleccións municipais de 2007 celebráronse o 27 de maio en toda España. En Galicia, escolléronse nelas 315 corporacións municipais, así como as catro deputacións provinciais. Ademais en España celebráronse comicios en 13 comunidades autónomas no mesmo día cás eleccións municipais.
Datos totais de Galicia
Sinus Aestuum
miniatura|300x300px|Sinus Aestuum, fotografía da sonda lunar [[Clementine. Arriba á esquerda obsérvase o gran cráter Eratóstenes; as liñas brancas son parte do sistema de raios do cráter Copérnico á esquerda da imaxe.]] miniatura|274x274px|Localización do Sinus Aestuum. Sinus Aestuum é unha baía lunar, máis precisamente, unha formación basáltica de estrutura similar a un mare que se atopa na área central da cara visible da Lúa. O seu nome significa en latín «baía ardente». Foi chamada así polo astrónomo Giovanni Riccioli (1598-1671), denominación que foi aceptada oficialmente pola Unión Astronómica Internacional en 1935.
Características da formación
A superficie basáltica ten unha forma que se aproxima a un círculo de 316.5 quilómetros de diámetro. O centro de Sinus Aestuum está nas coordenadas selenográficas 12° norte e 8° oeste. Cara ao suroeste continúa nunha depresión do terreo de forma redondeada até o ecuador lunar. Esta extensión basáltica, de aspecto similar pero algo máis grande, considérase tamén parte integrante desta mesma formación nalgunhas cartas lunares. O enorme cráter Eratosthenes conforma o límite noroeste do Sinus Aestuum, mentres que os Montes Apenninus marcan o seu límite polo norte. Cara ao leste atópanse o Mare Vaporum e o Sinus Medii, e no sur elévase a montaña que rodea o Fra Mauro. No leste hai un relevo ondulado que marca a transición cara ao Mare Insularum. No bordo occidental (á beira de Eratosthenes) o magma alagou a antiga muralla do cráter Stadius transformándoo nun palimpsesto. Un pouco máis ao sur, o chan mostra unha coloración notoriamente máis escura. Nas inmediacións do cráter Gambart hai un domo de lava. Moi preto de alí produciuse o impacto da sonda lunar Surveyor 2 que en 1966 non logrou aluar correctamente e resultou completamente destruída.
Flavobacteriia
A clase Flavobacteriia (antes Flavobacteria) está composta por unha soa orde de bacterias ambientais. As Flavobacteriia son un grupo de bacterias comensais e patóxenos oportunistas. Flavobacterium psychrophilum causa enfermidades septicémicas como a síndrome das crías da troita arco da vella e a enfermidade da auga fría bacteriana dos salmónidos. Segundo Bernardet et al., as Flavobacteriia son bacilos aerobios gramnegativos, de 2–5 µm de longo, 0,3–0,5 µm de largo, con extremos arredondados ou cónicos que teñen motilidade por esvaramento, forman colonias amarelas (de cor crema a alanranxada) en ágar, descompoñen varios polisacáridos pero non a celulosa, e os seus contidos G+C son do 32–37 %, e están amplamente distribuídas en hábitats e auga dioce e no solo.
O nome é a miúdo escrito como Flavobacteria, pero oficialmente desde o ano 2012 denomínanse Flavobacteriia.
Outros artigos
Elizabethkingia meningoseptica
Miro Villar
Arximiro Bautista Villar González, nado en Cee o 21 de marzo de 1965, é un escritor galego.
Traxectoria
Doutor en Teoría da Literatura e Literatura Comparada, é profesor de lingua e literatura galegas, ademais de poeta, narrador, tradutor e crítico literario en diversas revistas e publicacións periódicas. Foi membro do Batallón Literario da Costa da Morte, do Consello Editorial da Colección Ablativo Absoluto de Edicións Xerais de Galicia e do Comité de Redacción da revista Dorna. Entre 1990 e 1998 tamén foi un dos impulsores da editora Edicións do Dragón.
Ten colaborado en A Nosa Terra, Luzes de Galiza, Estudos Migratorios e nos suplementos Revista das Letras de El Correo Gallego e Galicia Literaria de Diario 16 de Galicia.
Sinus Amoris
esquerda|miniatura|282x282px|Sinus Amoris. (Misión [[Clementine 1994)]] miniatura|257x257px|Imaxe do norte do Sinus Amoris, co cráter [[Römer por encima (esquerda do centro) (Misión Apolo 17).]] O Sinus Amoris ("Baía do Amor" en latín) esténdese ao norte do extremo nordeste do Mare Tranquillitatis. Está localizado nas coordenadas selenográficas 19.92° N de latitude e 37.29° E de lonxitude, aínda que ao tratarse dun elemento de forma irregular e límites non moi precisos, as coordenadas do seu punto central e do seu diámetro poden variar entre distintas fontes. O seu diámetro envolvente é duns 189 km. Ao norte da baía áchanse os accidentados cumes dos Montes Taurus.
Preto do límite sur da baía, onde se une co Mare Tranquillitatis, sitúase o cráter Theophrastus. No seu lado occidental aparecen o cráter alagado de lava Maraldi e o Mons Maraldi. Limítrofe co lado leste da baía aparecen os cráteres Carmichael e Hill. A parte central da baía inclúe algunhas cristas baixas, aínda que en xeral o seu perfil é considerablemente chairo e está libre doutros trazos significativos.
Na saída da baía cara ao sur, onde únese ao Mare Tranquilitatis, aparece o Mons Esam, unha elevación menor situada entre varios domos lunares pequenos. esquerda|miniatura|256x256px|Sinus Amoris, co cráter Hill no centro da imaxe
Os Diplomáticos de Monte-Alto
Os Diplomáticos de Monte-Alto é un grupo de música rock formado en 1990 no barrio coruñés de Monte-Alto, e encadrado como un dos máximos representantes do movemento bravú. Teñen un son de seu marcado polo uso do acordeón como instrumento principal, ademais de influencias ska, punk e folk.
Inicios
En 1989 Rómulo Sanjurjo e Xurxo Souto, ata entón compoñentes do grupo folk Belida, foron chamados para compoñer unha sintonía para a radionovela Os frigoristas, emitida por Radio Galega. Xuntáronse co guitarrista Juan Varela "Guni", o baixista Afonso Moram e o batería Berto Moram, gravando unha maqueta de tres cancións baixo o nome de Rómulo Permui e os Diplomáticos de Monte-Alto. A gravación incluía a sintonía seleccionada para a novela, unha arriscada versión do tema popular "Non chas quero".
Durante o ano seguinte a banda consolida a súa primeira formación estable, con Souto, Sanjurjo, Guni, Berto Moram e o baixista Toni Simões. O 1 de xuño realizan o seu primeiro concerto no Porriño. Desde ese momento son chamados a colaborar en varios programas da TVG e gravan unha segunda maqueta con tres cancións. Moram e Simões abandonan o grupo, sendo substituídos por Mangüi Martín ao baixo e Pulpiño Viascón á batería.
Primeiros discos
En 1991 o grupo grava o seu primeiro LP, Arroutada Pangalaica, editado polo selo DRO e producido pola Fundación Resentidos (fundada por Antón Reixa, Alberto Torrado e Xavier Devesa). Neste disco, Os Diplomáticos xa mostran un característico son de rock alegre, con ritmo arroutado e constante presenza do acordeón. A folla interior do vinilo coas letras foi debuxada polo artista Antonio Galán Fuentes, Tono. Comezan a xira Cajo na gripe, cajo na tos, con máis de 40 concertos por España e Portugal. Inmediatamente despois de rematala, xa en 1992 o grupo inicia unha nova minixira, 14 pezas bravas, cun repertorio totalmente novo. Nos concertos da mesma, solicitábase aos seguidores que achegasen letras para o novo traballo discográfico da banda.
O segundo álbum do grupo, Parrús, ve a luz en 1993, a través do selo Fonomusic e baixo a produción de José Puga. Este disco presenta un son notablemente máis agresivo có predecesor. É o álbum do grupo con matices máis duros. Tralo seu lanzamento, iniciase a xira Kontra o mundo, que se prolonga ata o seguinte ano. Nese 1994, Os Diplomáticos levan a cabo diversos proxectos: gravan o documental musical Fillos de pita (dirixido por Fran Pego) e encárganse da produción executiva do recompilatorio Unión Bravú, soporte do movemento bravú. Ademais, gravan dous temas para o primeiro disco do Xabarín Club, A Cantar con Xabarín.
Consolidación
En 1999 aparece o cuarto disco de estudio, Capetón, nesta ocasión producido polos membros do grupo Rómulo e Guni. Este disco ten como tema central a vida e as historias do mar. De feito, "Capetón" é o nome que os mariñeiros galegos daban a Cidade do Cabo (Cape Town). Supón un xiro radical respecto ás letras humorísticas, irónicas ou surrealistas propias do grupo.
O cambio de orientación tamén é considerable no musical: as cancións festivas e alegres deixan paso a pezas de maior seriedade e madurez. Destaca o uso puntual de instrumentos como a gaita e o violín e a colaboración de músicos e amigos da banda. Á publicación do disco séguelle unha intensa xira co mesmo título. Durante o ano, incorpórase ao grupo a percusionista e vocalista Lola de Ribeira.
Separación
En 2000, varios membros do grupo inician proxectos paralelos. É o caso de Transportes Hernández y Sanjurjo (con Rómulo Sanjurjo e Julián Hernández de Siniestro Total) e Terra Terremota, formado por Xurxo e Guni.
Durante o seguinte ano prepárase e grávase o disco Kömunikandø, que publica o selo BOA Music a principios de 2003. Nel, por primeira vez, aparecen co nome acurtado, "Os Diplomáticos". Este disco ten moi pouco que ver coa traxectoria anterior do grupo, pois é moi notoria a baixa de Xurxo Souto como cantante e sobre todo como principal compositor das cancións. En Kömunikandø, estas toman novos ritmos (algúns deles de influencia tropical), o acordeón perde protagonismo en favor do vento metal e a temática de boa parte das letras é, por primeira vez, de crítica social directa.
Actualidade
En 2007 editouse 120 capadores, un disco-tributo con versións de 21 bandas e catro temas inéditos dos Diplomáticos. No 2010, o 20 aniversario da formación da banda, deron concertos en Allariz e na Coruña coa formación orixinal, xunto co Jarbanzo Negro. En novembro de 2012, a formación volve xuntarse no festival musical de Chantada "Castañazo Rock".
EP's
Fumareu - Sesión de Cámara (Edicións Xerais de Galicia, 1997)
Campionato Europeo de Piragüismo en Augas Tranquilas
É organizado anualmente pola Asociación Europea de Piragüismo (ECA). Celebrouse por primeira vez en 1933 en Praga baixo o auspicio da Federación Internacional de Piragüismo. En 1997 retomáronse os Campionatos de Europa e agora teñen lugar anualmente.
A piragüista con máis títulos nos Campionatos de Europa é a húngara Katalin Kovács, que conta con 29 medallas de ouro, 17 medallas de prata e 2 medallas de bronce no seu haber. Entre os homes, o número de vitorias está liderado polo alemán Ronald Rauhe, que gañou os campionatos europeos en 16 ocasións.
Táboa de medallas (1997 - 2018)
A seguinte táboa recolle todas as medallas gañadas por cada nación desde a edición de 1997. As probas de exhibición non están incluídas. Actualizado ata o Campionato Europeo de 2018.
Piragüistas máis laureados
Na seguinte táboa recóllense os piragüistas que obtiveron máis medallas dende a edición de 1997 (actualizado ata o Campionato de 2018).
Lingua laki
O laki (en ;Lekî) é considerado un dialecto do luri. As semellanzas gramaticais co khorramabadi luristani son dun 78%, co persa dun 70%, e co luri dun 69%.
Extensión xeográfica
O laki fálase nas áreas ao sur de Hamadân e inclúen as cidades de Nahawand, Tuisirkân, Nurâbâd, Ilâm, Gilân, e Pahla (Pehle), así como as zonas rurais nos distritos de Horru, Selasela, Silâkhur, e o norte de Alishtar no oeste de Irán. Existen tamén colonias de falantes de laki desde o Khurâsân até o mar Mediterráneo. Algúns falantes de laki poden atoparse en Acerbaixán, os montes Alburz, a rexión costeira do Caspio, o enclave Khurasani, as terras montañosas entre Qum e Kâshân, e a rexión entre Adiyaman e o río Ceyhan no extremo oeste do Kurdistán na península de Anatolia. Hai tamén tribos kurdas chamadas Lak que agora falan outros dialectos do kurdo, que se poden atopar hoxe no centro de Turquía, no Cáucaso e nos suburbios de Teherán.
Sintaxe e vocabulario
A sintaxe e o vocabulario do laki foi moi alterado polo luri. A gramática básica e o sistema verbal do laki é, como noutras linguas kurdas, claramente iránico. O laki é fundamentalmente diferente do luri, e similar ao kurdo.
Sistemas avanzados de asistencia ao condutor
miniatura|Aparcadoiro Robotizado na Feira de Frankfurt, vehículo do fabricante [[Bosch cun LIDAR externo instalado. 2017. ]]
Kevin van Wijk
Kevin van Wijk, nado en Hoofddorp o 17 de abril de 1989, é un xogador profesional neerlandés de baloncesto. Actualmente xoga para o Club Ourense Baloncesto da Liga LEB Prata, no que xoga na posición de ala-pivote cunha alzada de 2,03 metros.
Sistemas avanzados de asistencia ao condutor
Sistemas avanzados de asistencia ao condutor, ou no seu acrónimo en inglés ADAS (Advanced driver-assistance systems), son aqueles sistemas desenvolvidos para automatizar, adaptar ou mellorar as tarefas desempeñadas polo condutor durante o manexo dun vehículo. O seu deseño corresponde ao dunha interface de seguridade home-máquina para incrementar o confort e a seguridade dentro do vehículo, e de forma máis xenérica a seguridade vial, intervindo sobre os atuadores do coche, como o freo ou a dirección, para evitar accidentes non detectados polo condutor.
Descrición
Diversos sistemas avanzados de asistencia ao condutor levan sendo implementados desde a década de 1990. A tecnoloxía GPS adoptada pola totalidade dos OEM próbase esencial para a seguridade e confort do condutor e pasaxeiros.
Dado que os sistemas ADAS inclúen un gran número de compoñentes electrónicos e de firmware, e afectan directamente á saúde e á seguridade, o seu desenvolvemento e aprobación ven supeditado á auditoría dos estándares de seguridade IEC 61508 e ISO 26262.
O departamento para a seguridade vial americano, Transportation’s National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) declarou por imperativo legal que a partir do ano 2018 tódolos vehículos vendidos nos EUA deberían de incluír unha cámara traseira para mellorar a visibilidade. A medida pretende diminuír o alto número de accidentes e atropelos que se producen durante a manobra de marcha atrás, a lei coñécese como a "lei Gulbransen" en lembranza de Cameron Gulbransen, neno morto como resultado dun accidente causado polo seu propio pai no garaxe doméstico cando este manobraba cun modelo SUV.
En camiño cara a condución autónoma os sistemas ADAS considéranse un paso intermedio. Entre os niveis de condución autónoma tres, catro e cinco, condución condicionada, alta automatización e automatización completa, esixiráselle ao condutor cada vez un nivel menor de atención ata chegar ao último nivel onde a industria comprende que o condutor pode por completo desatender o manexo do vehículo.
Drama
O drama (do grego δράμα, "facer" ou "actuar") é a forma de presentación de accións a través da súa representación por actores e por medio do diálogo. Posteriormente, o drama divídese en xéneros realistas e xéneros non realistas. O primeiro está composto pola traxedia e a comedia, e no século XX engadiúselle e traxicomedia, tamén coñecida como comedia tráxica clásica, recoñecida como tal desde o Renacemento. Do segundo engádese a farsa, considerada un xénero imposible. Todos eles teñen en común a representación dalgún episodio ou conflito na vida dos seres humanos a través do diálogo dos personaxes ou dun monólogo.
No xénero dramático, o autor leva o desenvolvemento da acción á escena: os feitos non están relacionados, pero están representados. A súa forma expresiva é o diálogo e asúmese que os personaxes son como a vida cando hai un "tráxico fin". Pero, o termo tamén se refire ás obras en banda deseñada, polo menos na cultura occidental, onde se considera nacido do drama, e inclúe traxedia e comedia.
Algúns teóricos do século XX insisten na diferenciación categórica entre drama e teatro, das que a primeira é a versión feita en todo por elementos lingüísticos, a tempo parcial que se considera un xénero literario, cuxa característica é o predominio da función denominativa de linguaxe, a ausencia dun mediador (intérpretes, actores) entre o mundo creado (a realidade ficticia) e o lector e a posibilidade virtual de ser representada.
O teatro é a realización do drama e inclúe actuación, música, etc. É dicir, elementos que non son específicos do drama como unha realidade lingüística limitada só ao discurso. A análise dun drama pódese facer a partir da crítica literaria, mentres que a análise do teatro debe incluír factores como a actuación, a avaliación do espectáculo, os músicos, a iluminación, etc.
Podes engadir precisión, desde a perspectiva do Etnocenologia, campo interdisciplinar que estuda os fenómenos e teatro organizado espectacular comportamento humano (PCHSO), que é un subconxunto dentro do conxunto de formas espectaculares organizados. Hai tres aspectos fundamentais da análise dun xeito espectacular: o espectáculo, a performatividade (Teatro) e o fenómeno da relación simbiótica ou empatía está construída en relación ao público (Pradier, 1996).
A relevancia da avaliación destes aspectos do teatro como forma espectacular reside no feito de que cada forma espectacular responde a un contexto social. Neste sentido, a dramaturgia e a súa manifestación espectacular a través do teatro organízanse a través de códigos que non son universais, senón que son específicos dun contexto histórico e cultural.
Antecedentes históricos
O xénero dramático orixinouse en Grecia. Ao comezo, as actuacións teatrais estaban relacionadas co culto de Dioniso, deus do viño e da alegría e, polo tanto, posuían un carácter sagrado. Estas representacións consistían en himnos dedicados a esa deidad ou divindade. Máis tarde, introduciuse cambios nas cancións; deste xeito xorde o xénero dramático. Os dramaturgos gregos máis importantes foron: Thespis (que foi o primeiro en eliminar un membro do coro para crear un diálogo) chamou este protagonista, entón Ésquilo trae outro membro do coro e poñer-lo para o diálogo co corifeo (cabeza do coro) chamouno deuterozista, e finalmente Sófocles introduce o terceiro actor (triagonista), tamén introduce o conxunto e aumenta os coros (outros membros do coro).
Ao teatro, segundo a clasificación do teatro grego (Drama) na Poética de Aristóteles, pertencen os seguintes xéneros principais:
O cuarto xénero é o denominado melodrama, tamén coñecido como drama ou traxedia burguesa, emerxe na segunda metade do século XIX, con autores como Ibsen e Strindberg en Escandinavia, Chekhov en Rusia e no século XX, Arthur Miller nos Estados Unidos.
Desde a Grecia Antiga, o xénero dramático pasou a Roma, onde os autores máis destacados foron Terencio, Séneca e Plauto. Durante o primeiro período da Idade Media o xénero dramático extinguiuse e as obras gregas foron completamente esquecidas. Ao redor dos séculos XI e XII os europeos reinventaron o teatro e as comedias apareceron en latín, sendo representadas en mosteiros, tribunais e universidades. Non era un teatro para o pobo, xa que consistiu na dramatización de certas escenas do Evangelio. Tales representacións, escritos en vernáculo, foron realizadas principalmente nas tres festas máis importantes da liturgia: Nadal, Epifanía e Resurrección.
O primeiro traballo teatral escrito en español foi o Auto dos Reis Magos.
O drama como xénero cinematográfico
Como xénero cinematográfico o drama sempre expón conflitos entre os personaxes principais da narración fílmica provocando unha resposta emotiva no espectador, conmovéndoo, debido a que interpela á súa sensibilidade. Os problemas dos personaxes están relacionados coa paixón ou problemas interiores. A temática deste tipo de películas é diversa, pero o seu eixo principal é o amor. Cando isto último é bastante esaxerado, ao drama coñéceselle por melodrama. No melodrama os personaxes quedan limitados ao carácter simplista de bos ou malos.
A maioría das películas promoven a moralidade como eixo central e, por iso, teñen unha dimensión didáctica acusada. A presenza da música e a fotografía acentúan a credibilidade da obra.
Air New Zealand
Air New Zealand Limited é a aeroliña nacional de Nova Zelandia. Ten a súa base en Auckland e realiza voos cara a 27 destinos domésticos e 29 internacionais en 15 países de Asia, Europa, Oceanía e Norteamérica. Foi a única aeroliña que daba a volta ao mundo. Air New Zealand é membro da alianza de aeroliñas Star Alliance dende o ano 1999.
As rutas de Air New Zealand céntranse en Australasia e o Pacífico Sur, con servizos de longa distancia cara Asia, Europa e Norteamérica. O principal centro de operacións da aeroliña está no aeroporto de Auckland e a súa sede sitúase nun edificio chamado "The Hub", a 20 km do aeroporto.
Air New Zealand orixinouse en 1940 como Tasman Empire Airways Limited (TEAL), unha compañía de hidroavións que realizaba voos entre Nova Zelandia e Australia. TEAL pasou a ser propiedade do goberno neozelandés en 1965 e pasou a chamarse Air New Zealand. No ano 1989 gran parte da compañía foi privatizada, pero a maioría volvería ser adquirida polo goberno en 2001.
A aeroliña ten unha frota de longa distancia composta por Boeing 747, Boeing 767, Boeing 777 e Airbus A320 para rutas internacionais. A compañía tamén usa unha frota de Airbus A320 e Boeing 737 para operacións de curta distancia. As subsidiarias rexionais de Air New Zealand, Air Nelson, Eagle Airways e Mount Cook Airline realizan servizos domésticos dentro do país.
Actual
En febreiro de 2020 a frota de Air New Zealand estaba formada polos seguintes avións:
A Torre, Erbecedo, Coristanco
A Torre é un lugar da parroquia de Erbecedo, no concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. Tiña 69 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 32 homes e 37 mulleres.
Henrique I de Portugal
Henrique I de Portugal, nado en Lisboa o 31 de xaneiro de 1512 e finado en Almeirim o 31 de xaneiro de 1580, foi un relixioso portugués, Rei de Portugal, tendo gobernado entre 1578 e a súa morte, 1580. Ás veces é chamado de Henrique II por algúns autores, en virtude de ser o segundo xefe de estado de Portugal chamado Henrique, téndose en liña de conta o Conde Henrique, por aqueles chamado Henrique I. É coñecido polos alcumes de O Casto (debido á súa función eclesiástica, que o impediu ter descendencia lexítima), O Cardeal-Rei (igualmente por ser eclesiástico) ou O Eborense/O de Évora (por ter sido tamén arcebispo daquela cidade e aí ter pasado moito tempo, e mesmo fundou a primeira Universidade de Évora, entregado á custodia dos Xesuítas), transformando Évora nun centro cultural importante.
Traxectoria
Henrique era o quinto fillo home de Manuel I e da súa segunda muller María de Aragón, e era irmán máis novo do rei Xoán III. Como se comprende, Henrique non tivera a esperanza de subir ao trono.
Ben cedo na súa vida, Henrique recibiu o sacramento da orde, para promover os intereses portugueses na Igrexa Católica, na época dominada pola España. El subiu cedo na xerarquía da Igrexa, sendo rapidamente Arcebispo de Braga, primeiro arcebispo de Évora, arcebispo de Lisboa e aínda inquisidor maior antes de recibir o título de Cardeal, co título dos Catro Santos Coroados (1546). Aínda que nunca teña asistido a conclave ningún, chegou a ser apuntado como un dos favoritos a suceder no trono de San Pedro nos dous conclaves de 1555.
Despois da desastrosa Batalla de Alcácer-Quibir en 1578, despois de recibir a confirmación da morte do rei Sebastián de Portugal, no mosteiro de Alcobaça, acabou por suceder ao sobriño-neto. Henrique renunciou entón ao seu posto clerical e buscou inmediatamente unha noiva para así poder dar continuidade á dinastía de Avis, pero o Papa Gregorio XIII, que era un familiar dos Habsburgo, non o liberou dos seus votos.
Guaraná
O guaraná Paullinia cupana Kunth tamén chamado guaranazeiro ou uaraná no Brasil, é unha rubideira orixinaria da Amazonia. Atópase no Brasil, Perú, Colombia e Venezuela, cultivándose principalmente no municipio de Maués, no estado do Amazonas e na Baía. Pertence á familia Sapindaceae.
Henrique I de Portugal
Traxectoria
Foi aclamado rei na igrexa do Hospital de Todos os Santos, no Rossio, sen grandes festexos. Caberíalle resolver o rescate dos moitos cativos en Marrocos. O reino, entón xubiloso pola xuventude que Sebastián líder, perdía o ánimo coa noticia e esixía vinganza ao rei que, con todo, enfermou.
Mesmo co serio problema da sucesión en mans, Henrique nunca aceptou a posibilidade de nomear o Prior do Crato, Antonio I de Portugal, outro seu sobriño, herdeiro do trono, pois non recoñecía a lexitimidade de Antonio. En consecuencia, despois da súa morte, de feito Antonio subiu ao trono pero non conseguiu mantelo, perdéndoo para o seu curmán Filipe II de España, na batalla co duque de Alba.
Guaraná
O seu froito, o guaraná é rico en vitaminas e estimulantes como a cafeína polo que é utilizado para consumos, principalmente coma bebida.
Etimoloxía
O nome Paullinia foi atribuído por Linné ao xénero ao que pertence o guaraná en homenaxe ao médico e botánico alemán Simon Pauli. "Guaraná" é oriúndo do tupí wara'ná.
Descrición
As súas follas son trifoliadas. As flores son pequenas e brancas. O seu froito posúe gran cantidade de cafeína (chamada guaraína cando falamos de guaraná) e, debido ás súas propiedades estimulantes, úsase na fabricación de xaropes, barras, pos e bebidas refrixerantes. Ten a casca vermella e, cando madurece, deixa aparecer a polpa branca e as súas sementes, que se asemellan a ollos. Na rexión próxima ao municipio de Maués, onde é cultivado, os indios da nación saterê-mawé teñen lendas sobre a orixe da planta.
Bebidas
En Galiza non son comúns as bebidas feitas con extractos de guaraná. Porén en Portugal prodúcense bebidas refrixerantes de guaraná desde o final da década de 1990, sendo inicialmente importados do Brasil. O refrixerante de guaraná máis vendido do mundo é o Guaraná Antarctica, producido desde abril de 1921 no Brasil.
Efectos da inxestión
O guaraná é un estimulante: aumenta a resistencia nos esforzos mentais e musculares e diminúe a fatiga motora e psíquica, no que xogan un papel importante as xantinas que posúe (cafeína e teobromina). Entre tanto, se é inxerido en exceso, provoca efectos colaterais como, irritabilidade, taquicardia, desordes do sistema nevioso central, mioglobinuria e acía
A lenda do guaraná
miniatura|250px|dereita| Guaraná en po. As tribos de Munducurucânia eran as mais prósperas dos indios. Vencían todas as guerras, as pescas eran óptimas, os peixes, os mellores e a doenza era rara. Todo iso por causa dun curumim (neno) que, hai algúns anos, nacera naquela tribo. O cativo era o máis protexido de todos. Nas pescas, era acompañado por moitos - os pescadores desviaban dos ríos as pirañas, caimáns ou calquera outro perigo. Mais, certo día, toda a seguranza foi en balde: o Xenio do Mal apareceu en forma de axóuxere e feriu o mozo. A tribo entrou en lamentación e en desespero.
Tupã, o Deus dos indios, atendeu a todo aquel lamento e dixo:
- Tirade os ollos do curumim e plántádeos na terra firme, regádeos con bágoas durante catro lúas e alí ha nacer a "planta da vida", ela dará forza aos mozos e afouteza aos vellos.
Os xamáns non dubidaron, arrincaron e plantaron os ollos do curumim e regaron con bágoas durante catro lúas.
Naceu alí unha nova planta, travesa como os nenos, con talos escuros e sucados como os músculos dos guerreiros da tribo. Cando a planta frutificou, amosou os seus froitos acibeche, envoltos dun arilo branco con dúas cápsulas de cor vermello vivo. Dicían os indios:
- É a multiplicación dos ollos do príncipe!
E o froito trouxo o progreso da tribo. Axudou aos vellos e deu máis forza aos guerreiros. .
Propiedades
O guaraná é rico en substancias funcionais, entre elas a cafeína, a teobromina, a teofilina e outras. Algúns efectos atribuídos ao consumo de guaraná é o de que é afrodisíaco, ten acción tónica, é adstrinxente, febrífugo, diurético e serve para o cansazo físico e mental etc.
Proceso de industrialización da bebida
miniatura|250px|dereita| [[Guaraná Jesus ]] O proceso de procesamento do xarope da froita iniciouse no Brasil en 1905 por Luiz Pereira Barreto, un médico da cidade de Resende, no Río de Xaneiro. En 1906, foi lanzado, pola F. Diefenthaller, unha fábrica de refrixerantes de Santa Maria, no Rio Grande do Sul, o Guaraná Cyrilla e, en 1921, o Guaraná Champagne Antarctica, pola empresa homónima.
En Serbia e noutros países do Leste de Europa, fabrícase unha bebida enerxética á base de guaraná, comercializada con este nome, aínda que, no canto do gusto doce do refrixerante, ten un sabor amargo e efecto cardioacelerador.
Tucídides
Tucídides (grego Θουκυδίδης, Thukydídês), nado entre o 460 e o 455 a.C. e finado cara ao 400 a.C., foi un historiador grego, autor da Historia da Guerra do Peloponeso, que narra a guerra do século V a.C. entre Esparta e Atenas. Esta obra considérase un clásico e representa a primeira do seu tipo.
Traxectoria
Case todo o que se sabe da vida de Tucídides provén da súa propia Historia da Guerra do Peloponeso. O seu pai, Oloro, era de orixe tracia e estaba conectado coa realeza tracia. Era un home influente e adiñeirado. Posuía minas de ouro en Scapte Hyle, un distrito da costa tracia situado por fronte da illa de Tasos. Tucídides, nacido en Alimos, estaba conectado a través da súa familia co estadista e xeneral Milcíades e o seu fillo Cimón, líderes da vella aristocracia suplantada polos demócratas radicais. Tucídides viviu entre os seus dous fogares en Atenas e Tracia. As súas conexións familiares puxérono en contacto cos propios protagonistas da historia sobre a que escribiu.
Tería uns vinte tantos anos cando se declarou a Guerra do Peloponeso en 431. Contraeu a peste que asolou Atenas entre 430 e 427 que se levou a Pericles en 429 xunto con outros miles de atenienses. En 424 foi nomeado estratego (xeneral) e asignóuselle o mando dunha escuadra de sete barcos estacionados en Tasos, probabelmente polas súas relacións coa zona. Durante o inverno de 424/3, o xeneral espartano Brásidas atacou Anfípolis, a medio día de navegación ao oeste de Tasos na costa tracia. Eucles, o comandante ateniense de Anfípolis pediulle axuda a Tucídides. Brásidas, coñecedor da súa presenza e da súa influencia sobre a xente de Anfípolis, tiña medo de que chegase axuda polo mar, polo que actuou rapidamente para ofrecerlles uns termos de rendición moderados aos habitantes, que aceptaron. Así, cando Tucídides chegou, Anfípolis estaba xa baixo control espartano. Anfípolis era de importancia estratéxica considerábel e a noticia causou tan grande consternación en Atenas que foi exiliado. Utilizando a súa situación de Atenas para navegar libremente entre os aliados peloponesios, tivo a oportunidade de ver a guerra desde a perspectiva dos dous bandos. Durante este período levou a cabo unha parte importante da súa investigación histórica.
As Burgas (periódico)
As Burgas foi un periódico editado en Ourense entre 1894 e 1895.
Tucídides
Traxectoria
O remate abrupto da súa narrativa, que se detén no medio do ano 411 parece suxerir que morreu cando aínda estaba a escribir o libro.
As Burgas (periódico)
Historia e características
Subtitulado Literatura e artes, apareceu o 24 de decembro de 1894. A súa periodicidade era semanal e cada número constaba de oito páxinas. A dirección estivo a cargo de Santiago Álvarez de Nóvoa e entre os seus colaboradores estiveron Francisco Álvarez de Nóvoa, Heraclio Pérez Placer, Jesús Rodríguez López, Benito Losada Astray, Filomena Dato Muruais e Juan Barcia Caballero, tamén publicou poemas de Rosalía de Castro e Curros Enríquez.
Tucídides
Educación
Aínda que non hai datos sólidos que o avalen, o carácter retórico da súa narrativa suxire que Tucídides estaba polo menos familiarizado coas ensinanzas dos sofistas. Estes eran relatores ambulantes, que frecuentaban Atenas e outras cidades gregas.
As Burgas (periódico)
Historia e características
Xurdiu para fomentar a afección por ler e escribir en galego, e para divulgar a literatura galega, logo da desaparición de O Tio Marcos d'a Portela e A Monteira. O seu contido foi literario e cultural: poesías, relatos curtos, noticias sobre actividades e sobre novas publicacións. Tamén tiña unha sección de actualidade e parrafeos de crítica social e política.
Tucídides
Educación
Ambas estas dúas teorías son inferencias a partir do carácter percibido na súa Historia, pero non hai proba firme de ningunha delas.
As Burgas (periódico)
Historia e características
De orientación galeguista, centrada na defensa e promoción do galego e na oposición ao centralismo, foi crítica co nacente rexionalismo: fronte ao "mal chamado Rexionalismo" postularon a necesidade de crear unha Liga Gallega que, como a Lliga catalá, defendese de verdade o país e que tivese por ideario "Todo por Galicia é pra Galicia". Tamén fixo esporádicas referencias burlescas á poesía galega inspirada no celtismo, dirixidas implicitamente contra a obra de Eduardo Pondal.
O proxecto tivo unha vida moi curta, o último exemplar do que se ten constancia é o número 10, do 3 de marzo de 1895.
Tucídides
Carácter
Tense dito que o seu carácter era seco e pesimista. En ocasións, insinúase na súa Historia un sentido do humor sarcástico. Tucídides admiraba a Pericles e aprobaba o seu poder sobre o pobo, aínda que detestaba os aduladores que o rodeaban. Tucídides non concordaba coa democracia radical que trouxo Pericles pero admitía que era aceptábel nas mans dun bo líder.
Historia da Guerra do Peloponeso
Tucídides escribiu un único libro. Todo o seu legado á historiografía está contido nesta densa historia da guerra que durante vinte sete anos libraron Atenas e os seus aliados contra Esparta e os seus. A historia arranca preto do final do vixésimo primeiro ano.
Tucídides é considerado como un dos primeiros verdadeiros historiadores. Ao contrario que o seu predecesor Heródoto (chamado por veces "o pai da historia"), que incluía rumores e referencias a mitos e aos deuses nos seus escritos, Tucídides consultaba documentos escritos e entrevistaba aos participantes nos acontecementos que rexistra. Isto non impide que adoecese de preconceptos inconscientes, pero Tucídides é o primeiro historiador que tenta ser completamente obxectivo. Mediante o seu descubrimento da causalidade histórica creou o primeiro método científico da Historia.
Unha diferenza fundamental entre a Historia de Tucídides e os estudos historiográficos modernos é que a súa inclúe longos discursos que, como el mesmo indica, eran o mellor que podía recordar do que se dixera (ou, talvez, do que pensaba que se debería ter dito). Estes discursos teñen unha factura literaria, como o do funeral de Pericles, que inclúe unha defensa moral apaixonada da democracia.
Un dos temas centrais de Tucídides, apuntado por primeira vez por Jacqueline de Romilly xusto despois da Segunda Guerra Mundial, é a ética do imperialismo ateniense. Outros autores, incluíndo a Richard Ned Lebow, rexeitan a percepción habitual de Tucídides como un historiador da real-politik crúa.
Tucídides non perde o tempo en discutir a arte, literatura ou sociedade na que transcorre o seu libro e no medio da cal medrou. Estaba a escribir sobre un acontecemento e non sobre un período, polo que non tratou nada que non considerase que estivese relacionado.
Valenciano
miniatura|Zonas de predominio lingüístico oficial valenciano (en verde escuro) e castelán (en verde claro).
O valenciano (valencià) é a denominación histórica, tradicional e estatutaria usada no País Valenciano e de xeito extraoficial na comarca murciana do Carche para referirse á mesma lingua que se denomina catalán en Cataluña, as Illas Baleares, a Franxa de Aragón, Andorra, a Cataluña Norte e a cidade sarda de L'Alguer. Constitúe, por outra banda, unha entidade lingüística propia, denominada moitas veces xa desde a Idade Media lingua valenciana, sen prexuízo de constituír unha das principais variantes dialectais do idioma catalán , canda o catalán central e o catalán balear.
O País Valenciano conta coa Academia Valenciana da Lingua (AVL) como entidade oficial encargada de elaborar a normativa lingüística da lingua dende a propia modalidade valenciana, canda o Institut d'Estudis Catalans (IEC). Este órgano foi creado pola Generalitat Valenciana en 1998 co consenso maioritario das Cortes Valencianas.
O valenciano, dialectoloxicamente falando, non se pode considerar un dialecto encadrado no marco político-administrativo do País Valenciano. O feito de que os dialectos da lingua catalá formen un continuum lingüístico fai que moitos dos trazos valencianos cheguen alén das Terras do Ebro catalás e aragonesas catalá-parlantes, así e todo, chegando ao Baix Camp e ao Baix Cinca, pódense incluír as falas desta zona dentro do valenciano. miniatura|Subdialectos do valenciano.
Denominación e entidade
De acordo coa lei de creación da Academia Valenciana da Lingua, o valenciano: forma parte do sistema lingüístico que os correspondentes estatutos de autonomía dos territorios hispánicos da antiga Coroa de Aragón recoñecen como lingua propia. Este recoñecemento teno o valenciano no País Valenciano e o catalán nas Illas Baleares e en Cataluña, e o sistema lingüístico que conxuntamente forman só recibe academicamente o nome de lingua catalá. A AVL segue as Normas de Castellón, asinadas en 1932.
O 9 de febreiro de 2005, a AVL aprobou por unanimidade de todos os seus membros presentes un ditame coñecido popularmente como "Dictamen del Dimecres de Cendres" no que se establecen os principios e criterios para a denominación e a entidade do valenciano, considerando que "a lingua propia e histórica dos valencianos, dende o punto de vista da filoloxía, é tamén a que comparten as comunidades autónomas de Cataluña (a excepción do val de Arán, de lingua occitana) e das Illas Baleares e o Principado de Andorra. Así mesmo é a lingua histórica e propia de outros territorios da antiga Coroa de Aragón (a faixa oriental aragonesa, a cidade sarda de l'Alguer e o departamento francés dos Pireneos Orientais a excepción da comarca da Fenolleda, que é de lingua occitana)".
Este mesmo ditame tamén avala e xustifica o uso da denominación de valenciano tanto para todo o conxunto do dominio da lingua (lingua catalá), como para a modalidade dialectal falada no País Valenciano. Ademais, a AVL considera que esta modalidade "ten a mesma xerarquía e dignidade que calquera outra modalidade territorial do sistema lingüístico, e presenta unhas características propias que a AVL preservará e potenciará de acordo coa tradición lexicográfica e literaria propia, a realidade lingüística valenciana e a normativización consolidada a partir das Normas de Castellón". Por tanto, a AVL asume a unidade lingüística dende un punto de vista do polimorfismo dunha lingua que ten dúas denominacións.
Historia
miniatura|dereita|300px O catalán foi implantado no País Valenciano polos colonos cataláns que se estableceron neste territorio a raíz da Conquista feudal, levada a cabo por Jaume I o Conquistador. Estes colonos procedían de todas as rexións de Cataluña e o feito de que foran minimamente superiores en número aos colonos aragoneses explica que se fale catalán na maior parte do País Valenciano. Nas comarcas máis próximas a Aragón, pola contra, unha mínima superioridade do número de colonos aragoneses fixo que o castelán fora a lingua predominante. Unha nova repoboación no século XVII, despois da expulsión dos mouriscos e maioritariamente con casteláns, definiu a fala castelá no resto de bisbarras do interior que aínda hoxe a falan. Así e todo, o valenciano é historicamente a lingua predominante e administrativa no País Valenciano.
Ata fai pouco pensábase que a primeira referencia documental da utilización do termo valenciano para referirse á lingua propia dos valencianos encontrábase na tradución de Valeri Màxim realizada por Antoni Canals en 1395, onde se di: perque yo, a manament de vostra senyoria, el l’he tret de lati en nostra vulgada lengua materna valenciana aixi com he pogut, jatssessia que altres l’hagen tret en lengua cathalana. Recentemente atopouse unha referencia anterior, un proceso xudicial de Menorca contra Gil de Lozano, datado entre 1343 e 1346, no que se di que a nai do acusado, Sibila, falaba valencianesch porque era de Oriola. No se volveu documentar máis a palabra acabada en –esch.
Dende a transición, a autonomía ou heteronomía do valenciano respecto do catalán ten sido motivo de debate e polémica entre os valencianos, normalmente con intereses políticos. Os filólogos e lingüistas son partidarios da unión das comunidades lingüísticas valenciana e catalá pero existe unha parte da opinión pública valenciana que é partidaria da autonomía por motivos políticos. Tamén existe unha normativa lingüística secesionista alternativa, as Normas de El Puig, elaborada pola Real Academia de Cultura Valenciana, institución fundada en 1915 pola Deputación de Valencia, pero o seu uso é marxinal.
Sociolingüística
O valenciano era durante o século XIX a lingua usada maioritariamente no territorio declarado actualmente coma de predominio lingüístico valenciano. Aínda que foi sufrindo un proceso de minorización lingüística, sobre todo por motivos políticos e movementos inmigratorios, que afectou principalmente no coñecemento da lingua escrita, e de forma máis acusada nas grandes concentracións urbanas.
Porén, hoxe en día o coñecemento do valenciano incrementouse notabelmente dende 1982, cando a Generalitat implanta tanto o ensino do valenciano, como tamén as liñas de escolarización en valenciano no seu sistema educativo. Dende entón, a porcentaxe de alfabetizados pasou dun 4% en 1982 ao 38% en 2001, segundo o censo. Así mesmo, ao redor do 84% afirman entendelo, cerca do 47% afirman saber falalo e, ademais, o seu dominio aumentou tamén no territorio de predominio lingüístico castelán.
A Generalitat dispón de datos sociolingüísticos que foi realizando en diversos estudos e son só referentes ao territorio de predominio lingüístico valenciano, exceptuando o coñecemento, que se analiza en toda a Comunidade Valenciana. Non se coñecen, por tanto, datos sociolingüísticos concisos sobre o uso social do valenciano en anos anteriores a 1982, nin no territorio de predominio lingüístico castelán, aínda que se sabe que foi diminuíndo ao longo de todo o século XX como consecuencia dos procesos de substitución lingüística e polo saldo migratorio, positivo en todas as décadas, que atraeu a moitos habitantes de Castela-A Mancha, Andalucía e a Rexión de Murcia cara Valencia.
Con respecto aos estudos existentes, o uso das dúas linguas mantívose estable durante as décadas dos 80 e 90 do século XX, mais nos últimos anos aumentou lixeiramente a porcentaxe de castelán-falantes, así como o de bilingües e falantes doutras linguas, baixando significativamente a porcentaxe de valenciano-falantes. Isto pode deberse á forte inmigración dos últimos anos, procedente maioritariamente de Iberoamérica e do Magreb, a primeira das rexións de lingua castelá, polo que a balanza tende a inclinarse a favor deste idioma.
Características lingüísticas do valenciano
Características propias da lingua no País Valenciano en comparación co catalán falado en Cataluña.
Léxico
miniatura|dereita|350px|Subdialectos do valenciano
Francisco Galindo Sanz
Francisco Galindo Sanz, nado o 26 de outubro de 1701 en Villar de los Navarros e finado o 23 de febreiro de 1769, foi un bispo aragonés que dirixiu a diocese de Ourense entre os anos 1764 e 1769.