cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
DDT
Carcinoxenicidade
En relación co DDT e o cancro, en 2002, os Centros para a Prevención e Control de Enfermidades dos Estados Unidos informaron do seguinte: "En conxunto, malia que hai algunhas asociacións positivas con algúns cancros en certos grupos de persoas, non hai unha evidencia clara de que a exposición ao DDT/DDE cause cancro en humanos." O Progama Nacional de Toxicoloxía (NTP) dos Estados Unidos clasifica o DDT como "carcinóxeno razoablemente previsto" ("reasonably anticipated to be a carcinogen"), e a Axencia Internacional para a Investigación do Cancro clasifícao como "probablemente carcinoxénico para os humanos" ("probably carcinogenic to humans"), e a EPA clasifíca ao DDT, DDE e DDD como carcinóxenos "probables" de clase B2. Estas avaliacións están baseadas principalmente en estudos sobe animais. Un traballo de "revisión" de 2005 publicado na revista Lancet afirmaba que a exposición no traballo ao DDT estaba asociada cun incremento do risco de cancro pancreatico en dous estudos de control de casos, pero outro estudo indicaba que non había asociación dose de DDE-efecto. Os resultados con respecto a unha posible asociación co cancro hepático e cancro do tracto biliar son contraditorios: os traballadores que non tiñan un contacto laboral directo co DDT mostraban un incremento do risco. E entre grupos étnicos e sexos, os homes brancos tiñan un incremento do risco, pero non as mulleres brancas nin os homes negros. Os resultados sobre a asociación co mieloma múltiple, cancros de próstata e testicular, cancros endometrial e colorrectal non apoian que haxa unha asociación de forma xeral ou non foron concluíntes.
Unha "revisión" de 2009, entre cuxos coautores estaban persoas envolvidas nos litixios relacionados co DDT, chegaron a conclusións substancialmente similares, cunha asociación ambigua co cancro testicular. Os estudos de control de casos non apoian unha asociación coa leucemia ou o linfoma.
Cancro de mama
A cuestión de se o DDT ou o DDE son factores de risco do cancro de mama non foi aínda respondida concluintemente. Varias metaanálises de estudos observacionais chegaron á conclusión de que non hai unha relación xeral entre a exposición ao DDT e o risco de cancro de mama. O Instituto de Medicina dos estados Unidos revisou os datos sobre a asociación do cancro de mama coa exposición ao DDT en 2012 e chegou á conclusión de que non se podía probar nin descartar unha relación causal.
Un estudo de control de casos de 2007 que utilizou mostras de sangue almacenadas atopou que o risco de cancro de mama incrementábase ao quíntuplo nas mulleres que naceran antes de 1931 e nas que tiñan niveis séricos altos de DDT en 1963. dado que o uso do DDT estendeuse en 1945 e chegou a un máximo arredor de 1950, concluíuse que as idades entre os 14 e 20 anos na muller eran un período crítico no cal os niveis de exposición ao DDT incrementaban o risco. Este estudo, que suxire unha conexión entre a exposición ao DDT e o cancro de mama que non tería sido captada na maioría dos estudos, recibiu comentarios variados en revisións feitas por terceiras partes. Unha revisión suxeriu que "os estudos previos que medían a exposición en mulleres máis vellas pode que non examinasen o período crítico." Unha segunda revisión suxeriu unha aproximación cautelosa á interpretación destes resultados dada a debilidade metodolóxica no deseño do estudo. O Programa Nacional de Toxicoloxía dos Estados Unidos indicou que aínda que a maioría dos estudos non atoparon unha relación entre a exposición ao DDT e o cancro de mama, esas asociacións positivas observáronse nuns "poucos estudos en mulleres con altos niveis de exposición e en certos subgrupos de mulleres."
Un estudo de control de casos de 2015 identificou unha ligazón (razón de probabilidade de 3,4) entre a exposición in utero (estimada a partir de mostras de sangue materno almacenadas) e un diagnóstico de cancro de mama nas fillas. Estes descubrimentos "apoian a clasificación do DDT como un perturbador endócrino, un preditor do cancro de mama, e un marcador para o risco alto".
Malaria
A malaria segue sendo un problema sanitario de primeira importancia en moitos países. En 2008 a OMS estima que houbo 243 millóns de casos e 863.000 mortes. Aproximadamente o 89% destas mortes ocorreron en África, principalmente nenos de menos de 5 anos. O DDT é unha das principais armas para loitar contra a doenza. O seu uso neste contexto foi denominado tanto unha "arma milagrosa [que é] como a kriptonita conra os mosquitos". coma "colonialismo tóxico".
Antes do DDT, a eliminación das áreas de reprodción dos mosquitos por medio da drenaxe ou o envelenamento con verde de París (composto que contén cobre) ou piretro fora ás veces exitosa. En partes do mundo con niveis de vida en aumento, a eliminación da malaria adoitaba ser un beneficio colateral da introdución de pantallas nas fiestras e das melloras sanitarias. Diversas intervencións xeralmente simultáneas supuxeron melloras significativas. Entre elas están o uso de fármacos antimaláricos para previr ou tratar a infección; melloras nas infraestruturas de saúde pública para a diagnose, illar e tratar os individuos infectados; mosquiteiras e outros métodos pensados para impedir que os mosquitos piquen aos humanos; e estratexias de control de vectores como insecticidas, larvicidas, controis ecolóxicos como a drenaxe das zonas húmidas onde se desenvolven as larvas do mosquito ou introducindo peixes para que coman as larvas e a fumigación residual de interiores con insecticidas, posiblemente incluíndo o DDT. A fumigación residual de interiores implica o tratamento das paredes interiores e teitos con insecticidas. É particularmente efectivo contra os mosquitos, xa que moitas especies de mosquitos descansan pousados nas paredes interiores das casas antes ou despois de alimentarse. O DDT é un dos 12 insecticidas aprobados pola OMS para usalos na fumigación residual de interiores.
As campañas antimaláricas das décadas de 1950 e 1960 dependían fundamentalmente do DDT e os resultados foron prometedores, aínda que só temporalmente en países en desenvolvemento. Os expertos ligan o rexurdimento da malaria a múltiples factores, incluíndo unha mala dirección, xestión e financiamento dos programas de control da malaria; pobreza; disturbios civís; e o incremento do regadío (que aumentou as áreas de reprodución dos mosquitos). A evolución da resistencia a fármacos de primeira xeración (por exemplo a cloroquina) e a insecticidas fixo empeorar a situación. Esta resistencia foi moi favorecida polo seu uso sen restrición na agricultura. A resistencia e os danos causados tanto aos humanos coma ao medio ambiente fixeron que moitos gobernos cortasen o uso do DDT no control de vectores e na agricultura. En 2006 a OMS mudou a súa política que seguira durante moito tempo en contra do DDT ao recomendar que sexa utilizado como un pesticida para usar en interiores en rexións onde a malaria é un problema principal.
Despois daquela política continuada anti-DDT que guiaba as campañas antimalaria, en 2008 só 12 países usaban o DDT, entre eles a India e algúns estados do sur de África, mais espérase que o número irá aumentando.
Efectividade inicial
Cando se usou o DDT durante a Segunda Guerra Mundial, foi efectivo para reducir a morblidade e a mortalidade por malaria. As campañas antimalaria consistían principalmente en fumigar o DDT e o tratamento e diagnose rápida para romper o ciclo de transmisión, tivo tamén éxito inicialmente. Por exemplo, en Sri Lanka, o programa reduciu os casos desde aproximadamente un millón ao ano antes das fumigacións ata só 18 en 1963 e 29 en 1964. A partir de entón, o programa parouse para aforrar diñeiro e a malaria volveu a aumentar ata os 600.000 casos en 1968 e inicios de 1969. O país volveu a iniciar o control de vectores con DDT pero mentres tanto nos mosquitos evolucionou unha resistencia, presumiblemente debido ao uso agrícola continuado. O programa cambiou ao uso de malatión, pero malia este éxito inicial, a malaria continuou rexurdindo na década de 1980.
Suráfrica continúa usando o DDT baixo as directrices da OMS. En 1996, o país pasou a usar insecticidas alternativos e a incidencia da malaria incrementouse drasticamente. Ao volver a usar o DDT e introducir novos fármacos a malaria volveu a estar baixo control. Os casos de malaria incrementáronse en Suramérica despois de que os países dese continente deixaron de usar o DDT. Os datos das investigacións mostran unha forte relación negativa entre as fumigacións residuais en casas de DDT e a malaria. Nunha investigación feita desde 1993 a 1995, constatouse que Ecuador incrementou o uso do DDT e conseguiu un 61% de redución nas taxas de malaria, mentres que os outros países que diminuíron paulatinamente o uso do DDT experimentaron un grande incremento.
Resistencia dos mosquitos
Nalgunhas áreas a resistencia que adquiriron os mosquitos reduciu a efectividade do DDT. As directrices da OMS requiren que a ausencia de resistencia debe ser confirmada antes de empezar a utilizar este composto. A resistencia débese en gran medida ao seu uso na agricultura, no que se utilizan cantidades moito maiores que as que cómpren para a prevención de enfermidades.
Detectouse axiña esta resistencia nas campañas de fumigación. Paul Russell, anterior xefe da campaña antimalaria dos Aliados na Segunda Guerra Mundial, sinalou en 1956 que "a resistencia apareceu seis ou sete anos despois." Detectouse resistencia en Sri Lanka, Paquistán, Turquía e América Central e iso fixo que fose en gran medida substituído por insecticidas organofosfatos ou carbamatos, por exemplo, o malatión ou o bendiocarb.
En moitas partes da India, o DDT non é efectivo. O seu uso na agricultura foi prohibido en 1989 e o seu uso antimalárico foi declinando. O uso urbano cesou xa. O DDT aínda se fabrica e usa. Un estudo concluíu que "o DDT é aínda un insecticida viable para a fumigación residual de interiores debido á súa efectividade en operacións de fumigación ben supervisadas e o alto factor de excito-repelencia."
Os estudos dos mosquitos vectores da malaria en KwaZulu-Provincia de Natal, Suráfrica encontraron que había unha susceptibilidade do 4% ao DDT (a susceptibilidade estándar da OMS), no 63% das mostras, comparado coa media do 86,5% nas mesmas especies capturadas en zonas abertas. Os autores do estudo concluíron que o feito de "atopar resistencia ao DDT no vector Anopheles arabiensis, preto da área na que previamente se informou resistencia a piretroides no vector An. funestus Giles, indica unha urxente necesidade de desenvolver unha estratexia de xestión da resistencia ao insecticida para os programas de control da malaria do sur de África."
Rexeitamento dos residentes
A fumigación residual de interiores é efectiva se se fumigan polo menos o 80% dos fogares e cortes dos animais dunha área residencial. Unhas taxas de cobertura baixas poden poñer en perigo a efectividade do programa. Moitos residentes son reticentes á fumigación con DDT das súas casas, obxectando que a súa roupa de cama cheira, quedan manchas nas paredes, e hai o problema da potencial exacerbación de pragas doutros insectos. Os insecticidas piretroides (como a deltametrina e a lambda-cihalotrina) poden solucionar algúns destes problemas, incrementando a participación da xente.
Exposición humana
Un estudo de 1994 atopou que os surafricanos que vivían en casas fumigadas tiñan niveis de DDT que eran varias ordes de magnitude maiores que os que non. O leite das nais surafricanas contén altos niveis de DDT e DDE. Non está claro ata que punto estes niveis se orixinaron pola fumigación das casas ou por residuos na comida. As probas indican que estes niveis están asociados con anormalidades neurolóxicas infantís.
A maioría dos estudos dos efectos do DDT na saúde humana realizáronse en países subdesenvolvidos nos que o DDT apenas se utilizaba e a exposición a el era relativamente baixa.
A desviación ilegal a usos agrícolas é tamén unha preocupación xa que é difícil de evitar e o seu uso nas colleitas está descontrolado. Por exemplo, o uso do DDT está moi estendido na agricultura da India, especialmente no cultivo da manga e é utilizado polos bibliotecarios para protexer os libros. Outros exemplos son Etiopía, onde o DDT que se pretendía usar para o control da malaria foi usado no cultivo do café, e Ghana, onde foi utilizado para pescar." Os residuos nas colleitas a niveis inaceptables para a exportación foron un importante factor para a prohibición do DDT en varios países tropicais. Ademais, hai unha falta de persoal adestrado e de xestores.
Críticas ás restricións ao uso do DDT
Os críticos ás medidas restritivas ao uso do DDT para a saúde pública argumentan que esas limitacións causaron unha morbilidade e mortalidade innecesaria por enfermidades transmitidas por vectores, e algúns sosteñen que as mortes por malaria aumentaron en centos de miles ou mesmo en millóns. Robert Gwadz dos Institutos Nacionais da Saúde dos Estados Unidos dixo en 2007, "A prohibición do DDT pode que matara a 20 millóns de nenos." Estes argumentos foron rexeitados como "ultraxantes" polo antigo científico da OMS Socrates Litsios. A entomóloga May Berenbaum da Universidade de Illinois dixo: "culpar aos ambientalistas que se opoñen ao DDT de [causar] máis mortes que Hitler é peor que irresponsable." O xornalista de investigación Adam Sarvana e outros cualifican esta noción como un "mito" promovido principalmente por Roger Bate do grupo que avoga polo DDT Africa Fighting Malaria (AFM).
As críticas á "prohibición" do DDT a miúdo fan referencia específica á prohibición nos Estados Unidos en 1972 (coa implicación errada de que esta supuxo unha prohibición mundial e que prohibiu o uso do DDT no control de vectores). Tamén se fai referencia a miúdo ao libro Silent Spring, mesmo se Carson nunca meteu presión para prohibir o DDT. John Quiggin e Tim Lambert escribiron, "a característica máis notable da acusación contra Carson é a facilidade coa cal pode ser refutada."
Alegouse que os gobernos e axencias doantes negáronse a financiar a fumigación con DDT, ou a prestar axuda coa condición de non usar o DDT. Segundo un informe do British Medical Journal, o uso do DDT en Mozambique "foi parado hai varias décadas, porque o 80% do orzamento para a saúde do país procedía do financiamento de doantes que rexeitaban o uso do DDT." Roger Bate afirmou que "moitos países foron presionados polas axencias de medio ambiente e saúde internacionais para abandonaren o uso do DDT ou afrontaren a perda das axudas: Belize e Bolivia admitiron oficialmente que cederon ás presións sobre este asunto da [USAID]."
A Axencia dos Estados Unidos para o Desenvolvemento Internacional (USAID) foi obxecto de moitas críticas. Aínda que a axencia agora financia o uso do DDT nalgúns países africanos, no pasado non o fixo. Cando John Stossel acusou á USAID de non financiar o uso do DDT porque non era "politicamente correcto", Anne Peterson, a administradora adxunta da axencia para a saúde global, replicou que "Creo que as estratexias que estamos a usar son tan efectivas coma fumigar con DDT ... Así que, politicalmente correcto ou non, estou moi segura de que o que estamos a facer é a estratexia correcta." Kent R. Hill da USAID declarou que a axencia fora mal interpretada: "A USAID apoia fortemente a fumigación como medida preventiva contra a malaria e apoiará o uso do DDT nos casos nos que é cientificamente solvente e garantido." A páxina web da Axencia indica que "a USAID nunca tivo unha 'política' de estar 'a favor' ou 'en contra' do DDT para o IRS (fumigación residual de interiores). O cambio real nos pasados dous anos [2006/07] foi un novo interese e énfase no IRS en xeral – co DDT ou calquera outro insecticida – como unha estratexia de prevención da malaria efectiva en África tropical." A axencia afirmou que en moitos casos as medidas de control da malaria alternativas eran mellores en custo-efectividade que a fumigación co DDT.
Insecticidas
Os insecticidas organofosfatos e carbamatos, por exemplo, o malatión e o bendiocarb, respectivamente, son máis caros que o DDT por quilogramo e aplícanse aproximadamente na mesma dose. Os piretroides como a deltametrina son tamén máis caros que o DDT, pero aplícanse en menor cantidade (de 0,02 a 0,3 g/m2 fronte a de 1 a 2 g/m2), polo que o custo das redes mosquiteiras por casa é aproximadamente o mesmo.
Control non químico de vectores
Antes do DDT, a malaria fora eliminada con éxito ou reducida en varias áreas tropicais ao eliminar ou envelenar as zonas húmidas onde se reproducen os mosquitos e crían as larvas, por exemplo, as zonas con charcas ou augas estancadas. Estes métodos foron pouco aplicados en África durante máis de medio século. Segundo o CDC dos Estados Unidos, estes métodos non son prácticos en África porque o "Anopheles gambiae, un dos vectores principais da malaria en África, reprodúcese en numerosas pequenas pozas de auga que se forman pola chuvia ... É difícil, se non imposible, predicir cando e onde se formarán os sitios de reprodución, e encontralos e tratalos antes de que emerxan os adultos."
A relativa efectividade da fumigación residual de interiores fronte a outras técnicas de control da malaria (por exemplo, mosquiteiros para as camas ou acceso rápido a fármacos antimaláricos) varía e depende das condicións locais.
Un estudo da OMS de 2008 indica que a distribución en masa de redes mosquiteiras tratadas con insecticida e fármacos baseados na artemisinina diminuíu as mortes por malaria á metade en países azoutados por esa doenza como Ruanda e Etiopía. A fumigación de interiores con DDT non xogou un papel importante na redución da mortalidade neses países.
En México, as estratexias químicas e non químicas accesibles foron tan exitosas que a planta mexicana que fabricaba DDT cesou a súa produción debido á falta de demanda.
Unha revisión de catorce estudos feitos na África subsahariana, que incluían o uso de redes mosquiteiras tratadas con insecticida, fumigación residual, quimioprofilaxe para nenos, quimioprofilaxe ou tratamento intermitente para mulleres preñadas, unha hipotética vacina e cambio do fármaco de primeira liña no tratamento, atopou que a toma de decisións estaba limitada pola falta de información sobre os custos e efectos de moitas intervencións, o pequeno número de análises de custo-efectividade, a falta de evidencias sobre os custos e efectos dos paquetes de medidas e os problemas para xeneralizar ou comparar estudos que estaban relacionados con instalacions específicas e diferentes metodoloxías e medidas de resultados. As dúas estimacións de custo-efectividade da fumigación residual con DDT examinadas non proporcionaban unha estimación exacta do custo-efectividade da fumigación con DDT; as estimacións resultantes poden non ser uns bos preditores do custo-efectividade nos programas actuais.
Porén, un estudo feito en Tailandia atopou que o custo por caso de malaria prevido da fumigación con DDT (de 1,87 dólares americanos) era un 21% maior que o custo por caso prevido con redes mosquiteiras tratadas con lambda-cihalotrina (1,54 dólares), o que pon en dúbida a asunción de que o DDT era a mellor medida en canto a custo-efectividade. O director do programa de control de malaria de México chegou a resultados similares, e declarou que para México era un 25% máis barato fumigar unha casa con piretroides sintéticos que con DDT. However, another study in South Africa found generally lower costs for DDT spraying than for impregnated nets.
Un enfoque máis global para medir o custo-efectividade ou eficacia do control da malaria sería medir non só o custo en dólares, e o número de persoas salvadas, senón tamén considerar os danos ecolóxicos e os impactos negativos na saúde humana. Un estudo preliminar encontrou que é probable que os detrimentos na saúde humana producidos se aproximen ou excedan aos beneficios da redución dos casos de malaria, excepto quizais durante as epidemias. É similar ao estudo inicial sobre a mortalidade infantil teórica causada polo DDT e está suxeito ás críticas tamén mencionadas antes.
Un estudo nas Illas Salomón encontrou que "aínda que as mosquiteiras para camas impregnadas non poden substituír totalmente a fumigación con DDT sen un substancial aumento na incidencia, o seu uso permite reducir a fumigación con DDT."
Unha comparación de catro programas exitosos contra a malaria no Brasil, India, Eritrea e Vietnam non apoia ningunha estratexia concreta soa senón que afirma que "Os factores de éxito comúns inclúen as condicións propicias do país, un enfoque técnico dirixido a un obxectivo concreto usando un paquete de ferramentas efectivas, toma de decisións baseada nos datos, liderado activo a todos os niveis do goberno, implicación das comunidades, aplicación descentralizada e control das finanzas, capacidade de xestión e técnica ben adestrada a nivel nacional e subnacional, apoio programático e técnico práctico das axencias asociadas, e financiamento flexible e suficiente."
Comprobouse que os mosquitos resistentes ao DDT son xeralmente susceptibles aos piretroides. Polo de agora, a resistencia aos piretroides en Anopheles non supón un problema de importancia.
Arroaz pinto
Trátase dun golfiño de coloración característica, branca e negra, como a de todos os seus conxéneres, que vive nas augas temperadas e frías do océano Atlántico norte.
Taxonomía
A especie Lagenorhynchus acutus foi descrita por Gray en 1828, na súa obra ''Original figures and short systematic descriptions of new and unfigured animals. Spicilegia Zoologica Part 1, na que lle adxudicou o nome de Delphinus (Grampus) acutus''.
O nome específico, acutus, vén do latín e refírese á forma da súa aleta dorsal.
Sinonimia
Ao longo do tempo, a especie coñeceuse por varios sinónimos:
En 1846 Gray describiu o xénero Lagenorhynchus, (nome que derivou do grego antigo λαγήνος lagénos "botella" e ‘ρύγχος rhýnchos "fociño", é dicir, "co fociño en forma de botella". ), no que incluíu en 1866 esta especie, como Lagenorhynchus leucoplerus. Máis tarde foi reclasificada co seu nome actual, cando se comprobou a identidade de L. leucoplaurus con Delphinus acutus.
Na actualidade, é un dos seis golfiños oceánicos do xénero Lagenorhynchus.
Descrición
miniatura|250px|Golfiño pinto nadando preto da costa de [[Cape Ann, Massachusetts.]] Este golfiño é notabelmente máis longo do que outros golfiños oceánicos. Ao naceren os golfiños pintos miden un metro de lonxitude, e alcanzan aproximadamente 2,80 m en estado adulto os machos e 2,50 m as femias. O peso total varía entre os 200 e os 230 kg para un exemplar totalmente desenvolvido.
A característica distintiva do Lagenorhynchus acutus é a súa mancha (parche, que din os cetólogos) branca o de cor amarela pálida a cada lado do tronco, baixo a aleta dorsal. As variacións de cor do animal son únicas, dentro da gama de mesturas de branco, gris e azul comúns a outros cetáceos peláxicos. O resto do corpo presenta unha coloración ben definida, coa garganta, barbela e ventre de cor branca, o dorso e as aletas de cor de gris escura a negra, coa excepción do parche. Tamén hai un borroso parche branco debaixo da aleta dorsal, sobre unha banda gris clara que corre desde o fociño, baixo os ollos, e que baixa até o nacemento da aleta caudal.
Alimentación
Das análises de contido estomacal dedúcese que se alimentan principalmente de peixes como arenques, sardiñas e xardas, e tamén de luras.
Conduta
O golfiño pinto é alegre e acróbata, e moi sociábel, xa que interactúa cos barcos, aínda que non tanto como outras especies da familia.
Os grupos varían segundo a rexión, con agrupacións que promedian 60 exemplares cerca das costas da illa da Terra Nova, e máis pequenos ao leste de Islandia.
Reprodución
As femias alcanzan a madurez sexual entre os 6 e os 12 anos, e os machos entre os 7 e os 11 anos. O período de xestación é de 11 meses, e a lactación dura case un ano e medio. Sábese de individuos que viviron até os 22 anos, os machos, e até os 27, as femias.
Hábitat e poboación
miniatura|200px|Golfiños pintos nun selo de correo das [[illas Feroe.]] A especie é endémica do océano Atlántico norte. As zonas con maior densidade de poboación son as costas de Terra Nova e o Cabo Cod, a rexión triangular de mar entre o Reino Unido, Islandia e Groenlandia, e o mar do Norte.
Crese que a poboación total é da orde de entre 200.000 e 300.000 exemplares.
Estado de conservación
Na actualidade calcúlase a súa poboación total oscila entre os 200 000 e os 300.000 individuos, polo que a situación actual da especie, segundo a UICN, e de pouco preocupante.
Interacción co home
200px|miniatura|Golfiños pintos mortos nun porto das [[illas Feroe produto da caza. Imaxe do ano 2006.]] Historicamente o Lagenorhynchus acutus foi cazado en expediciósnes desde Terra Nova e Noruega, que hoxe xa non se efectúan.
Pero aínda teñen lugar nunha área máis reducida, ao redor das illas Feroe, onde se cazan uns 1.000 exemplares cada ano. A especie ten unha carne moi apreciada para o consumo.
Non se sabe o efecto a longo prazo desta política sobre o océano circundante, e que podería supoñer un perigo sobre o que chamaron a atención os conservacionistas, aínda que en grande escala a supervivencia da especie non se encontra ameazada.
Gran Premio do Reino Unido de 1982
O Gran Premio do Reino Unido de 1982 (oficialmente o XXXV Marlboro British Grand Prix) foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 18 de xullo de 1982 no circuíto de Circuíto de Brands Hatch, Kent, Inglaterra. Foi a décima carreira do Campionato do Mundo da tempada de, disputada sobre 76 voltas.
Notas
A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de
Rafa Luz
Rafael Freire Luz, nado o 11 de febreiro de 1992 en Araçatuba (Estado de São Paulo) é un xogador profesional de baloncesto brasileiro. Cunha estatura de 1,88 metros xoga na posición de base para o MoraBanc Andorra da Liga LEB Ouro.
Traxectoria
O 15 de xullo de 2016, tras un ano no Flamengo brasileiro, volveu á Liga ACB tras asinar un contrato de dúas tempadas co Laboral Kutxa Baskonia.
O 19 de xullo de 2018, anunciouse a súa fichaxe polo BC Andorra da Liga ACB.
Santuario de Santa María da Cruz
O Santuario de Santa María da Cruz (en italiano: Santuario di Santa Maria della Croce) é unha basílica menor que se encontra en Crema, comuna de Italia localizada na provincia de Cremona.
Situada na Diocese de Crema, atópase a un quilómetro do centro da cidade, na Strada Statale 591, no camiño para Bérgamo.
Historia
O 13 de febreiro de 1489, Caterina degli Uberti, dunha familia tradicional de Crema, casou con Bartolomeo Pederbelli, tamén coñecido como Contaglio, malfeitor de Bérgamo e bandido da súa terra, que ocultou o seu pasado criminal á súa esposa.
Ó ano seguinte, a relación coa familia da noiva non foi doada, pois el nunca pagou o dote.
O 2 de abril de 1490, Contaglio convenceu (ou mesmo obrigou) a Caterina a seguilo na súa viaxe de regreso a Bérgamo, para a casa da familia del. Logo, fóra da cidade de Crema, en vez de coller o camiño para Bérgamo (a actual Vía Mulini), o home dirixiuse a un pequeno bosque chamado Novelletto. Alí, atacou con espada e coitelo á súa esposa, cortándolle a man dereita e unha parte do brazo. De tanta violencia, a espada quebrouse, e el fuxiu coa equipaxe da muller e catro aneis de ouro. Despois dese crime, non se soubo máis nada del.
Caterina pediu socorro á Nosa Señora para recibir os sacramentos; foi naquel momento que apareceu unha muller vestida con roupa pobre que lle dixo: "Eu son aquela á que chamaches..." e as feridas pararon de sangrar; mais, como as portas da cidade estaban xa pechadas, a muller deixou a Caterina descansando na casa dun campesiño. Á mañá seguinte, consultaron un médico e despois Caterina foi interrogada polo Juíz do Malefício (maxistrado veneto), e axiña un sacerdote chamado Filippo, da parroquia de San Bento, administroulle os sacramentos. Foi naquel momento no que as feridas recomezaron e Caterina faleceu.
Os primeiros milagres
No lugar onde Caterina foi atacada foi colocada unha Cruz, e un mes despois, o 3 de maio, un rapaz con graves problemas nun pé que non lle permitían camiñar, foi levado ao Novelletto. Despois das oracións, comezou a camiñar el só: foi o primeiro milagre e as crónicas din que o mesmo día aconteceron outros 40.
O 4 de maio, fíxose unha procesión solemne ao barrio Novelletto, e construíuse un pequeno altar onde foi colocada a Madonna col Bambino, doada polo milanés Gianfranco Cotta. O 5 de maio, moitos viron a Virxe chorar e aquel día sucederon cerca de 80 curas milagrosas. O Consello da Cidade decretou a construción dun edificio no lugar onde aparecera a Nosa Señora. As crónicas relatan outras curas milagrosas o 18 de maio e 2 de xuño.
O círculo luminoso
O podestà veneto de Crema, Nicolò Priuli, nunca confiou nos milagres e temía problemas de orde pública. O 18 de xuño foi ao Novelletto persoalmente e asistiu ao milagre do círculo luminoso: ao redor do Sol apareceu un círculo que parecía caer na terra por tres veces. Desde aquel momento, o podestà tornouse nun dos promotores da construción do santuario.
Arquitectura
miniatura|300x300px|Caterina degli Ubaldi, ferida e socorrida pola [[Virxe María|Nosa Señora. Grupo en cerámica na cripta (scurólo) do santuario.]] Para a construción foi chamado o arquitecto lodigiano Giovanni Battagio, discípulo de Donato Bramante, que deseñou un edificio en estilo moderno a partir dun plano de cruz grega: un corpo central de cerca de 35 metros, circular e octogonal dentro e fóra, ao cal se xuntan catro pequenos corpos laterais de cerca de 15 metros de altura. Todo o edificio está en ladrillos á vista.
Altar e cripta
O corpo oriental está organizado en dous niveis: no superior encóntrase o altar maior, que chegou do duomo de Crema: pódese chegar subindo dúas escaleiras de mármore vermello de Verona. O tabernáculo é en bronce dourado.
Por enriba da parede encóntrase a gran pintura da Asunción de Benedetto Rusconi, nun cadro de Giacomo de Marchi e dourada por Nicolò Salserio Bianchi, Tommaso e Vincenzo Civerchio. O cume en madeira foi pintado polo mesmo Benedetto Rusconi e representa a Deus Pai.
Na decoración xeral do presbiterio ten catro bustos dos Doutores da Igrexa (Santo Ambrosio, San Xerome, Santo Agostiño e San Gregorio), probablemente de Agostino de Fondulis. miniatura|300x300px|Sepultura de [[Xesús de Nazaret|Xesús, de Bernardino Campi.]] No nivel inferior, encóntrase a pequena cripta (ou scurolo), retangular, con voltas pintadas cos apóstolos. O altar é do paduano Pietro Danieletti e é de 1750. No fondo ten unha Edícula representando o milagre: Nosa Señora aparece e socorre a Caterina, no centro a man amputada da muller e a copia da espada do marido.
Sepultura
Nun altar lateral merece consideración a sepultura e a Adoración dos Magos de Bernardino Campi.
Fiopáns, Fiopáns, A Baña
Fiopáns é un lugar da parroquia de Fiopáns no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 26 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE,, dos cales 15 eran homes e 11 eran mulleres. No 2010 tiña 28 habitantes: 17 homes e 11 mulleres.
Carrasco
Como topónimo pode referirse a:
Amais como apelido pode referirse a:
Dobre sestercio
miniatura|320px|Dobre sestercio de [[Decio|Traxano Decio (249-251). Anverso: busto do emperador con coroa de raios; IMP C M Q TRAIANVS DECIVS AVG. Reverso: a deusa Felicitas en pé, sostendo caduceo e cornucopia; FELICITAS SAECVLI S-C .]] O dobre sestercio foi unha moeda da Antiga Roma de gran tamaño, cuñada nun tipo de latón chamado oricalco, aparecida en tempos do Imperio ca. 249-251, no reinado de Traxano Decio, como resposta ás presións inflacionarias da época, que desvalorizaran o sestercio tradicional.
Historia
En realidade, a nova moeda nova era pouco máis grande que o sestercio estándar, o cal, en consecuencia, se cuñou con menos peso e dimensións có orixinal.
Simultanemente aos dobres sertercios cuñados por Taxano Decio, apareceron outros emitidos a nome da súa esposa, Herenia Etruscila, en cuxos anversos aparece o busto diademado da emperatriz.
miniatura|160px|[[Anverso dun dobre sestercio do emperador usurpador Póstumo (259-268), cuñado en Colonia en 261. Diámetro: 34 mm. Peso: 20,76 g.]] Este dobre sestercio naceu con pouco éxito e caeu axiña en desuso, aínda que foi recuperada polo emperador rebelde Póstumo (259-268), gobernador dun imperio secesionista que abranguía as Illas Británicas, a Galia e partes da Xermania, e que perseguía instituír un sistema monetario reformado. Póstumo emitiu a súa propia versión do dobre sestercio, para o que en ocasións recorreu a sestercios tradicionais moi gastados polo uso, nos que reestampou o seu busto e as súas propias lendas, probablemente debido á escaseza de metal.
Unha das características destas moedas consiste en que o busto do emperador aparece cunha coroa radiada (e cun diadema as emperatrices), o que era un indicativo do dobre valor da moeda, do mesmo modo que sucedía no caso dos dupondios ou "dobres ases", os antoninianos de billón ou "dobres denarios" e os dobres áureos.
Despois dese reinado, o sistema monetario romano sufriu unha grande dexeneración, ata o punto de que non quedou en circulación máis que o antoniniano. O resto das moedas que se usaran anteriormente (entre elas o dobre sestercio) deixaron de usarse e foron fundidas novamente, para utilizar o metal na cuñaxe de novos antoninianos.
Igrexa ortodoxa de Ucraína
A Igrexa ortodoxa de Ucraína (en Православна церква України), é unha das igrexas ortodoxas autocéfalas, en comuñón co resto da Igrexa ortodoxa.
O primado da Igrexa é o metropolita de Kíiv e toda Ucraína. O seu territorio abrangue Ucraína, e ten tamén xurisdición sobre as dioceses ucraínas no estranxeiro.
Estrutura
As arquidioceses e dioceses en Ucraína son as seguintes:
Nos países lindeiros e na diáspora, as xurisdicións son as seguintes:
Jason Cain
Jason Cain, nado o 31 de marzo de 1985 en Filadelfia, Pensilvania, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Cunha altura de 2,08 metros, xoga nas posicións de ala-pivote e pivote.
O Camiño Novo, Moimenta, Lalín
O Camiño Novo é un lugar da parroquia de Moimenta, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza.
Benimaclet
miniatura|200px|Situación do distrito de Benimaclet. miniatura|200px|Escultura no metro de Benimaclet. miniatura|200px|Campus da Universidade Politécnica.
Benimaclet é o nome que recibe o distrito número 14 e un barrio da cidade de Valencia. A súa poboación era de 30.626 habitantes no 2009.
Situación
Benimaclet áchase na parte norte da cidade, limita ao oeste co barrio de Orriols, ao norte co municipio de Alboraya, e co segundo cinto de rolda de Valencia (tradicionalmente chamado camiño de Tránsitos) ao sur. Na actualidade, o antigo municipio de Benimaclet conforma un distrito da cidade de Valencia, que engloba o antigo pobo e as zonas recentemente urbanizadas da súa ao redor, así como a zona na que se acha a Universidade Politécnica de Valencia, que se coñece como Vera. Coa finalización da rolda Norte de Valencia e a urbanización de terreo a horta vai desaparecendo.
Historia
Benimaclet tivo sempre unha entidade propia, coa súa igrexa, coa súa praza maior e cunha distribución de rúas moi similar á de calquera pobo da comarca de L'Horta. Aínda existen carteis nalgunhas rúas nos que pon literalmente "Poble de Benimaclet". Foi municipio independente desde os inicios do século XVI até a súa anexión a Valencia en 1878. Até 1970, data na que pasou a ser un barrio máis da cidade foi unha pedanía da cidade de Valencia. A súa proximidade ás universidades literaria e politécnica de Valencia fixéronlle contar sempre cunha numerosa poboación estudantil.
Benimaclet foi un das zonas da cidade con maior tradición asociativa, a Associació de Veïns de Benimaclet foi unha das máis importantes da cidade na época de maior auxe do movemento veciñal, existen numerosos casais falleiros e tamén a Confraria do Crist da Providència de Benimaclet (unha entidade fundada no século XVI e que actualmente persiste organizando as festas patronais no mes de setembro). É tamén un dos barrios da cidade onde aínda se escoita falar maioritariamente o catalán nas súas rúas, nos comercios e no seu típico mercado.
Postal (álbum)
Postal é o segundo álbum de estudio da banda galega de indie rock Chicharrón, publicado o 9 de marzo de 2016 a través do colectivo artístico Prenom. Ao igual que o seu primeiro traballo, Chicharrón, o disco foi gravado e mesturado no estudio A Ponte de Villestro por Tomás Ageitos. A masterización realizouna Ibán Pérez no estudio Terraforma no Hío.
En Postal as composicións están todas en galego, a diferenza do seu anterior disco no que están en castelán. Alberto Vecino explicou este cambio dicindo que "entre nós falamos galego, así que o son Chicharrón era máis lóxico que fose en galego". No disco tamén abandonan a sonoridade acústica da súa primeira entrega incorporando máis guitarras eléctricas.
Tic
Un tic é un movemento involuntario ou unha vocalización espasmódica,repetitivo e estereotipada, sen ritmo, que pode afectar calquera grupo muscular e se acentúan co estrés. Os tics motores ou vocais divídense en simples e complexos:
Pobles de l'Oest
miniatura|230px|Velódromo Lluís Puig en Benimàmet.
Pobles de l'Oest (en galego: Vilas do Oeste) é o nome que recibe o distrito número 18 da cidade de Valencia. Limita con Benicalap ao leste e con Campanar ao sur, á beira dos concellos de Paterna e Burjassot. Componse de só dous barrios, ámbolos dous antigas vilas da Horta de Valencia: Benimàmet e Beniferri, este último o máis grande. As dúas vilas foron anexionadas a Valencia no ano 1872 pola súa condición de municipios inferiores a 2.000 veciños. No 2009 tiña unha poboación de 14.307 habitantes.
Entre os lugares de interese está a Fira de Mostres de València e o Velódromo Municipal Lluís Puig, os dous en Benimàmet.
Poboación
Pobles de l'Oest tiña 13.905 habitantes en 2007, distribuídos entre dous barrios:
O Toxeiro, Roás, Cospeito
O Toxeiro é un lugar da parroquia de Roás no concello lugués de Cospeito na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 23 habitantes (8 homes e 15 mulleres).
Ensaios in vitro para a avaliación da toxicidade
Os estudos in vitro ocupan un lugar moi relevante no contexto dos métodos alternativos na investigación da toxicidade, xa que constitúen a alternativa máis salientable aos estudos in vivo, repolándoos nalgunhas ocasións.
Validación e aceptación dos métodos in vitro
Actualmente admítese a utilidade dos resultados obtidos por procedementos in vitro na investigación básica dos mecanismos toxicolóxicos. Para que os datos subministrados por un método in vitro poidan ser usados para o rexistro dun novo composto químico requírese que o seu protocolo fora previamente validado cientificamente e aprobado polas autoridades reguladoras.
Compoñentes dos modelos experimentais de toxicidade in vitro
Un método in vitro consta de dous compoñentes fundamentais: un substrato biolóxico e un (ou varios) indicador de toxicidade. O substrato biolóxico é o material, xeralmente orgánico, sobre o que se aplica in vitro o xenobiótico e cuxas reaccións ante o estímulo se pretende extrapolar ao ser humano. Estas alteracións mídense mediante os denominados indicadores de toxicidade, que son os parámetros que se valoran para cuantificar as modificacións producidas na estrutura ou fisioloxía dos compoñentes do substrato do ensaio. O valor predictivo do modelo experimental dependerá da boa conxunción entre o substrato biolóxico e os indicadores de toxicidade aplicados.
Principais substratos biolóxicos empregados in vitro
Empréganse principalmente embrións de roedores e de aves (ovos fecundados) para examinar as alteracións no desenvolvemento e a diferenciación. Úsanse fígado, cerebro, hipófise, íleo etc., tanto íntegros como en toros. Determinados órganos como o fígado, ril e páncreas poden manterse en óptimas condicións mediante sistemas de perfusión continua o que facilita os estudos de captación e secreción de substancias. Os explantes son pequenas pezas de tecido, tomadas de animais de calquera idade, cuxas células interaccionan entre si e crecen en cultivo durante semanas ou meses mantendo a estrutura do órgano. Se as células procedentes de tecidos fetais se disocian e cultivan nun medio sometido a axitación constante, estas reagrúpanse formando microagregados nos que se restaura a arquitectura tridimensional orixinal. A diferenciación é máis completa que nun crecemento en monocapa e a reproducibilidade é mellor que nos explantes. As células cultívanse tras ser disociadas e o crecemento do cultivo prodúcese en monocapa. A reproducibilidade dos estudos é maior e pode realizarse sobre células individualizadas durante longo tempo. Empréganse células de orixe animal ou humano que se adaptaron a vivir en cultivo. Estas células teñen unha vida infinita (son capaces de multiplicarse in vitro durante períodos ilimitados) e converténdose nunha liña celular establecida. O seu mantemento é sinxelo e os resultados son moi reproducibles. A experimentación cunha fracción subcelular illada presenta a vantaxe de evitar interaccións tisulares, celulares e con outros orgánulos e enzimas, polo que resulta moi axeitada para comprobar efectos específicos sobre estruturas subcelulares.
Indicadores de toxicidade in vitro
Para cuantificar o grao de toxicidade que un determinado substrato biolóxico sofre trala acción dun tóxico establécense unha serie de marcadores. Estes marcadores son variacións que se producen no funcionamento e na morfoloxía do substrato biolóxico empregado na análise. Tendo en conta que estas análises son in vitro os substratos biolóxicos dos que vai facer uso son os tecidos, as células, os compoñentes celulares e as biomoléculas, coma proteínas por exemplo. Os principais indicadores son:
1. Modificacións na morfoloxía celular e tisular
Entre outros efectos tóxicos podemos atopar por exemplo: variacións no tamaño e na forma celular, nas unións e mecanismos de contacto entre células, no núcleo e nucléolos etc. Estas modificacións ponse de manifesto mediante unha serie de técnicas coma a microscopía óptica e electrónica, a resonancia magnética nuclear ou a citrometría de fluxo.
2. Morte celular
Este efecto tóxico pódese avaliar observando como actúan as células fronte a determinados colorantes. Así só as células vivas son capaces de expulsar o azul tripán, ou de absorber o vermello neutro. Avaliando a adhesión das células a superficie do cultivo tamén se poden distinguir células vivas de mortas xa que a adhesión é unha propiedade das células sas e vivas.
3. Incapacidade de división
A perda desta función vital para a célula pode ocorrer trala exposición a un tóxico. Para poder medir isto recórrese o reconto directo do número de células ou indirectamente avaliando o incremento do ADN total.
4. Variacións no metabolismo celular
Para a avaliación destes efectos hai que recorrer a:
5. Alteracións das membranas celulares
Tendo en conta que as membranas son un entramado bioquimicamente complexo, formado maioritariamente por lípidos e proteínas. A toxicidade sobre estas explícase atendendo a dous procesos: as alteracións na síntese de lípidos e proteínas e a un dano fisicoquímico directo sobre a membrana por parte dos radicais libres de osíxeno que provocarán a peroxidación lipídica desta, co correspondente dano estrutural. Atendendo a isto, a avaliación da toxicidade sobre a membrana recaerá na análise da súa fisioloxía e estrutura, da permeabilidade iónica, e dos sistemas de transporte, mediante procedementos coma a captación de colorantes.
6. Interferencias na comunicación intercelular
A comunicación celular, neste caso está referida ó intercambio de moléculas a través dos complexos de unión e pódese avaliar mediante técnicas coma o electroacoplamento e a inxección de colorantes.
Vea cava inferior
A vea cava inferior (abreviado VCI) é un tronco venoso ou vea de gran calibre no corpo humano e outros mamíferos, que retorna o sangue dende os membros inferiores, os órganos do abdome e a pelvis até a aurícula dereita do corazón. É unha vea satélite da aorta abdominal, e é responsábel do retorno venoso de todas as veas infradiafragmáticas. No ser humano adoita medir unha media de 22 cm de lonxitude, dos cales 18 cm corresponden ao seu percorrido no abdome. A vea cava inferior ten un calibre de 20 mm na súa porción máis inferior, mentres que pode chegar até os 30 mm na súa porción superior, con dúas zonas de ancheamento a nivel dos riles e outro por enriba do fígado.
Tributarias
A vea cava inferior está formada pola unión das veas ilíacas primitivas esquerda e dereita. Tamén se anastomosa co sistema das veas ácigos, que percorre o lado dereito da columna vertebral, e os plexos venosos xunto a medula espiñal. Por mor de non se atopar na liña media do corpo, existen algunhas asimetrías nos patróns de drenaxe das tributarias. As veas gonadais do lado dereito e a vea suprarrenal dereita drenan cara á vea cava inferior, mais as veas do lado esquerdo drenan á vea renal esquerda, que á súa vez drena á vea cava inferior.
Patoloxías
Algúns suxeitos teñen dúas veas cavas inferiores até que as dúas se unen xusto por embaixo do fígado. Outros naceron sen a vea cava inferior e o retorno venoso é realizado polo sistema das veas ácigos. Neste último caso de axenesia de vea cava inferior dá lugar a un drenaxe venoso anómalo das extremidades inferiores, polo que aumenta o risco de trombose venosa profunda e de tromboembolismo pulmonar.
En doentes con trombose venosa profunda en membros inferiores e embolia pulmonar que non son quen de ter a anticoagulación coma opción terapéutica, o prodecemento de elección é a implantación dun filtro na vea cava inferior, que impide o paso de émbolos dende os membros inferiores até a circulación pulmonar.
O Pinar
O topónimo O Pinar pode referirse a:
Igualmente,
Puerto de la Cruz
miniatura|300px|Praia de Martiánez en Puerto de la Cruz Puerto de la Cruz é unha cidade e municipio español pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife, nas Canarias. Sitúase no norte da illa de Tenerife, no Val de La Orotava, xunto aos municipios de Los Realejos e de La Orotava.