cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paleolítico superior
O "home moderno"
Durante un tempo, este novo tipo humano convive co anterior, o último paleoantropo, o neandertal (Homo neandertalensis), que acabará por extinguirse sobre o 35.000 a.n.e. . Aínda que se ignora todo sobre o caso, tense insinuado que a chegada dos neántropos, dalgún xeito, acabou cos neandertais. Entre varias hipóteses manéxase, como máis probábel, que a tecnoloxía máis avanzada dos primeiros, acurruncharía os neandertales nos peores territorios dunha contorna dura, onde acabarían por extinguirse definitivamente.
miniatura|250px|Debuxo de folla, raspador e trade do Paleolítico superior.
Economía e industria
Os homes modernos viven dunha economía de caza e recolección, segundo mostran as investigacións dos numerosos asentamentos dispersos por toda Europa.
O seu material de traballo é obtido do sílex basicamente, como en tempos anteriores, mais a súa técnica móstrase desde as primeiras etapas enormemente perfeccionada. A partir dun núcleo, obtén delgadas láminas de sílex de bordos paralelos, o material básico para obter útiles distintos. Leroi-Gourhan indica as súas vantaxes con toda claridade: a partir dun quilogramo de materia prima, un neandertal do período musteriano (o derradeiro do Paleolítico medio) conseguía uns 2 metros de fío ou gume útil; coa nova técnica, o home moderno logra de 6 a 8 metros de lámina grosa por kg; prepara láminas finas pode obter entre 20 e 25 m de fío. As consecuencias serán transcendentais: independencia das canteiras de sílex e ocupación de practicamente todo o territorio. Os seres humanos non están tan atados como os paleoántropos aos centros produtores do sílex. E aínda, se preciso fose, poderá traballar outras pedras de calidade inferior. Destas follas conséguese unha gran variedade de instrumentos: burís, raspadores, raederas, serras, trades, puntas, punzóns grosos e finos ... miniatura|esquerda|250px|Venus de Brassempouy, aspecto dunha muller de 25.000 AP Ademais, aínda que os paleoántropos coñecían o traballo en material óseo, xa desde os inicios do Paleolítico superior, vese o desenvolvemento dunha variada industria que aproveita ósos, hastas ou cornos: punzóns, puntas de azagaias, bastóns de mando, propulsores, anzois, lucernas etc., máis tarde, durante o Solutreano, agullas de coser; no Magdaleniano, arpóns. Parte deste material foi decorado con gravados. Aínda que sempre se supuxo o traballo da madeira e a existencia de utensilios de tal material, non hai probas directas, aínda que si moitísimas indirectas.
Finalmente, non debemos imaxinalos como os "salvaxes espidos" do imaxinario popular. O seu aspecto normal debeu ser semellante ao dos esquimós, vestidos cos seus anoraks. Temos a testemuña da existencia de agullas, aínda que non son indispensábeis, e a arte fornece algúns detalles de roupas e toucados diversos; con seguranza, dispuñan de calzado. Aínda que podían aproveitar covas e abrigos, para os seus movementos sabemos que utilizaron cabanas e tendas de campaña, con diversidade de feituras, e incluso habitacións máis complexas e de permanencia maior.
Organización social
Só se poden inferir aspectos a partir de fósiles de conduta e a comparación con feitos etnográficos contemporáneos. Desde logo as sociedades do Paleolítico superior sufriron un aumento demográfico. A ocupación de territorios máis amplos, como se indica máis atrás, a partir dunha técnica exitosa é un indicio indirecto. Houbo un alongamento da vida media tamén indubidábel.
A partir destes datos, estímase a existencia de clases de idade, de xeito que algúns santuarios puideron ser utilizados para ritos de iniciación. Existencia de "veciñanzas" relacionadas, que formarían "comunidades de culto e economía", con desenvolvemento de autoridades en relación con determinados saberes: curandeiros, "sacerdotes", artistas etc. Son posíbeis as xefaturas, talvez ocasionais e informais, na caza. Esta actividade puido propiciar, de por si, cando menos, xefaturas ocasionais. Están fóra de toda dúbida os contactos entre comunidades, mais como eran é imposíbel dicilo, pero a difusión de estilos artísticos e técnicos, semella probalo. Non se dubida da existencia da pequena familia, e parece haber indicios doutros tipos de organizacións familiares máis amplos. Pódese mesmo imaxinar a existencia dunha sociedade cupular, é dicir, globalizadora, pero sen saber como funcionaría, que tendencialmente agruparía as comunidades con técnica industrial semellante ou con crenzas comúns. Estes datos sobre organización son mínimos, pois existe o perigo de transpor fenómenos observados en grupos de cazadores-recolectores actuais, como no pasado se fixo cunha certa displicencia.
Arte
Talvez o carácter máis salientábel do Paleolítico superior, sexa a aparición da arte. Antes deste período como moito fálase de "coleccionismo" de obxectos raros e rechamantes, atopados nos asentamentos de neandertais. Se no pasado a precedencia das artes estaba asignada á escultura, pola datación dos máis antigos exemplos das denominadas Venus paleolíticas, o descubrimento da Cova de Chauvet, cambia a cronoloxía, de modo que na actualidade, as artes visuais nacen plenas nos albores do período. En conxunto áchanse tres campos de actuación artística ou decorativa dos que nos chegaron testemuñas:
Períodos
Desde os inicios case da investigación prehistórica, comezou a división en períodos, ao recoñecerse estratos e culturas diferentes. A división básica foi dada por Gabriel de Mortillet en "Musée préhistorque" (1881), aínda que sería o abade Breuil en 1910, quen clarificaría a ordenación tripartita máis divulgada: auriñaciense, solutreano, magdaleniano, con posteriores precisións. Actualmente identifícanse os seguintes períodos:
Esta clasificación é sobre todo válida para os asentamentos franceses, mais presenta problemas noutros países e continentes, de xeito que poden aparecer outras denominacións segundo os lugares.
Outros artigos
Paleolitikum
Ericáceas
As ericáceas (Ericaceae) son unha familia de plantas anxiospermas (plantas con flor - división Magnoliophyta), pertencente á orde Ericales.
O grupo constitúeno 3.995 especies, clasificadas en 126 xéneros, e inclúe, por exemplo, as uces ou carrouchas, as queiroas, os rododendros, as azaleas, as arandeiras e os érbedos. As ericáceas pódense atopar en solos de propiedades acedas, en todos os continentes.
Son un importante grupo na vexetación e na paisaxe arbustiva de Galiza e da Europa atlántica en xeral.
Silvia Rodríguez
Silvia Rodríguez Pena, chamada Sax, nada en Coia, Vigo, en 1980, é unha artista graffiteira galega.
Traxectoria
Aínda que realizou diversos traballos na súa vida laboral, comezou a facer graffitis en 1998 e na actualidade dedícase a esta arte de forma semiprofesional. A súa obra atópase fundamentalmente nas rúas de Vigo, a súa cidade, aínda que cun mural en Santiago de Compostela obtivo o primeiro premio GZCrea, o galardón máis importante desta especialidade en Galiza.
The Rose
miniatura|Mapa de 1593 amosando The Rose en relación ó Bear Garden en Bankside. The Rose foi un teatro londiniense isabelino. Foi o primeiro dos varios teatros que se abriron no Bankside, ao sur do río Támese e fóra da xurisdición das autoridades da cidade de Londres, o que posibilitaba unha maior liberdade. Levantouse en 1587 por obra de Philip Henslowe e John Cholmley. Poligonal na forma, medía case 21 metros de diámetro e tiña capacidade para 2.000 persoas. En 1605 deixou de prestar servizo.
Leopoldo Durán
Leopoldo Durán Justo, nado en Penedo (Avión) en 1917 e finado en Vigo o 10 de abril de 2008, foi un crego católico e escritor galego.
Traxectoria
Ordenouse sacerdote en Astorga en 1943 e doutorouse en teoloxía en Roma, en filosofía na Universidade Complutense de Madrid,onde impartiu clases, e en literatura inglesa no King's College de Londres, cunha tese sobre a figura do crego na narrativa de Graham Greene. Foi profesor de literatura, de filosofía e de teoloxía en varios seminarios maiores. Viviu en Inglaterra durante unha trintena de anos, e alí foi onde coñeceu, en 1972, o escritor sobre o que fixera a tese. A partir dese momento acompañou o escritor nas súas viaxes e estadías, tanto en Galicia e España como en Nisa e en Vevey, onde faleceu o novelista.
Patrón durante dous anos da fundación que levaba o nome do escritor, dise que a súa figura inspirou algunha das obras de Greene, como Monseñor Quijote, onde se retrata a emigración de Avión a México, se ben el negaba esa posibilidade.
Praia de La Mar Bella
La Mar Bella é unha praia situada en Barcelona (España) no distrito de Sant Martí. Ten uns 500 metros de lonxitude e atópase no levante do litoral barcelonés. Foi creada por mor da remodelación urbanística que se levou a cabo para os Xogos Olímpicos de 1992.
Esta praia dispón dun espazo dedicado a praia nudista. Igualmente, dispón dun espazo de bar-discoteca nocturna durante o período estival orientada ao público homosexual, onde as noites de verán se celebran varias festas. Durante o día, este bar fai a función que especifica. A parte frontal do bar está orientada ao bañista gay.
miniatura|500px|centre|Praias de Barcelona
Modesto Pasín Noya
Modesto Pasín Noya, nado en Pontevedra o 17 de outubro de 1903 e executado en Santiago de Compostela o 3 de decembro de 1936, foi un político e sindicalista galego.
Traxectoria
Fillo de José Pasín Romero. Pintor e dourador. Traballador en Aguas Potables SA. Afiliado á CNT e comunista. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do Comité de Defensa da República constituído no concello compostelán en representación do PCE. Foi detido aos poucos días. Xulgado en consello de guerra e acusado de traizón, foi condenado a pena de morte. Foi executado no cemiterio de Boisaca o 3 de decembro de 1936.
Clamidosauro de King
O clamidosauro de King, Chlamydosaurus kingii, é unha especie de réptil escamoso da suborde dos lacertilios e familia dos agámidos.
Descrición
Tanto o xénero como a especie foron descritos en 1827 polo naturalista, botánico, zoólogo e micólogo inglés John Edward Gray, no seu traballo:
Xénero
O nome científico Chlamydosaurus está fomado pola unión dos elementos Chlamydo- e -saurus. O primeiro está tirado do grego antigo κλαμΰς clamys, "clámide", vestimenta usada polos soldados, en referencia á gorgueira deste animal, e o segundo do grego antigo σαῦρος saũros, "lagarto".
Especie
O epíteto específico, kingii, é unha homenaxe ao contraalmirante australiano Phillip Parker King.
Subespecies
Na actualidade recoñécense dúas subespecies:
Características
A cor adoita ser marrón ou gris con manchas de cores máis escuras mesturadas de forma moteada para dar a aparencia da cortiza das árbores. Non hai unha cor estándar, senón que a cor varía segundo o ambiente do lagarto. Por exemplo, un lagarto atopado nun ambiente seco e cheo de arxila probabelmente teña un collage de cores laranxas, vermellas e marróns; mentres que un lagarto que se atope nunha rexión máis tropical húmida tenderá a mostrar marróns e grises máis escuros, e algúns verdes. Isto suxire que están adaptados aos seus hábitats; as súas cores son unha forma de camuflaxe.
A característica máis distintiva destes lagartos é o gran volante ou gorgueira que normalmente se atopa dobrado cara atrás da cabeza e o pescozo. O volante do pescozo está apoiado en longas espiñas de cartilaxe que están conectadas aos ósos da mandíbula. Cando o lagarto está asustado, produce unha exhibición deimática sorprendente: abre a boca, deixando ao descuberto unha cor rosa ou amarela brillante; estende o seu volante, mostrando escamas laranxas e vermellas brillantes; levanta o seu corpo; e ás veces sostén a cola por riba do seu corpo. Esta reacción úsase para exhibicións territoriais, para desalentar aos depredadores e durante o cortexo. Esta reacción úsase para exhibicións territoriais, para desalentar aos depredadores e durante o cortexo. As partes vermellas e laranxas do seu volante conteñen pigmentos carotenoides.
Os ósos do volante son de tipo hioide, alongados e modificados, que forman variñas que expanden o volante. En segundo lugar, o volante pode servir como forma de camuflaxe cando está relaxado; non hai unha cor estándar no corpo, pero adoita ser máis escuro que o volante.
Distribución e hábitat
A especie é endémica do norte de Australia e o sur de Nova Guinea. En contadas ocasións atópase nas rexións desérticas máis baixas de Australia, pero habita principalmente en climas húmidos como os dos bosques e as sabanas tropicais.
Tende a ser un lagarto arbóreo, o que significa que pasa a maior parte do seu tempo nas árbores. Este lagarto baixa ao chan só en busca de alimento, ou para participar en conflitos territoriais. O hábitat arbóreo pode ser un produto da dieta do lagarto, que consiste principalmente en artrópodos e pequenos vertebrados (xeralmente lagartos máis pequenos). Porén, as árbores úsanse sobre todo para camuflarse.
La casa de papel
La casa de papel é unha serie española creada por Álex Pina e producida por Atresmedia en colaboración con Vancouver Media para a súa emisión en Antena 3. Protagonizada por Úrsula Corberó, Itziar Ituño e Álvaro Morte, entre outros, presentouse no III FesTVal de televisión de primavera en Burgos en marzo de 2017. Estreouse o 2 de maio de 2017 e acabou o 23 de novembro do mesmo ano, cun total de 15 capítulos. Netflix adquiriu os dereitos de distribución da serie posteriormente, motivo polo cal a súa audiencia se estendeu cara a outros países, xeralmente baixo o nome de Money Heist.
É a serie de fala non inglesa máis vista na historia de Netflix. A plataforma confirmou a produción de novos episodios para o ano 2019, nos que o creador e produtor executivo Álex Pina contará coa maior parte da repartición.
Sinopse
A serie empeza co atraco á Fábrica Nacional de Moeda e Timbre. Todo o atraco está planeado polo Profesor (Álvaro Morte), cunha execución perfecta dos atracadores Tokio (Úrsula Corberó), Nairobi (Alba Flores), Río (Miguel Herrán), Moscú (Paco Tous), Berlín (Pedro Alonso), Denver (Jaime Lorente), Helsinki (Darko Peric) e Oslo (Roberto García). O atraco sucederá na fábrica pero non estarán sós nela, haberá reféns, os propios traballadores da fábrica xunto ós estudantes do Colexio Británico que estaban de excursión. Os asaltantes pretenden gañarse o favor da opinión pública para poder escapar.
Adaptación surcoreana
En novembro de 2020, Netflix anunciou que creará unha adaptación surcoreana do programa. A produción de 12 partes, titulada Money Heist: Korea - Joint Economic Area, será unha colaboración entre BH Entertainment e Contents Zium, coa dirección de Kim Hong-sun. A produción da adaptación atrasouse pola pandemia de COVID-19 en Corea do Sur.
Serie spin-off
En novembro de 2021, Netflix anunciou que creará unha serie derivada titulada Berlín, que se estreará en 2023.
Juan Velasco Damas
Traxectoria
Tras xogar en equipos modestos chega ás categorías inferiores do Sevilla FC, finalmente debuta co primeiro equipo o 5 de marzo de 1997, esa tempada remata co descenso do equipo a Segunda División onde xogaria as dúas tempadas seguintes.
No verán de 1999 ficha polo Celta de Vigo para suplir a baixa de Michel Salgado, que fora vendido ao Real Madrid. Debutou co Celta o 22 de agosto de 1999.
En Vigo viviría os seus mellores anos como futbolista na época dourada do equipo, disputando a Copa da UEFA as cinco tempadas que permaneceu no club, agás a última, na que disputou a Liga de Campións, a isto habería que sumar un subcampionato de Copa na tempada 2000/01. Entre os seus partidos máis salientables están as goleadas ao SL Benfica (7-0) e Juventus (4-0) na Copa da UEFA.
No ano 2002 sufriría unha lesión que o tería sen xogar durante catro meses e que reduciría o seu rendemento de en diante, pasando de ser titular indiscutíbel a alternar o banco co once titular.
En febreiro de 2007 fichou polo Norwich City da segunda división inglesa, e en 2008 polo Panthrakikos FC, equipo recentemente ascendido á primeira división grega.
Coa selección de fútbol
A súa excelente primeira campaña no Celta valeulle ser convocado coa Selección de fútbol de España para o encontro disputado o 26 de xaneiro de 2000 ante Polonia e disputar a Eurocopa de Fútbol Bélxica/Países Baixos 2000
Palmarés
Subcampión da Copa do Rei 2001, final xogada no Estadio de La Cartuja (Sevilla), entre o Celta de Vigo e o Zaragoza.
Subcampión da Copa da UEFA 2007, final xogada en Glasgow entre o RCD Español e o Sevilla FC, con triunfo do equipo andaluz na quenda de penaltis despois de finalizar o encontro co resultado de 2-2.
Sirmium
miniatura|200px|[[Solidus|sólido de Xuliano o Apóstata, da ceca de Sirmium]] miniatura|250px Sirmium, a actual Sremska Mitrovica en Serbia, foi unha importante cidade de Panonia durante o Imperio romano. A actual rexión serbia e croata de Sirmia toma o seu nome desta cidade.
Historia
Sirmium é unha das cidades máis antigas de Europa: os máis antigos restos dunha comunidade humana organizada nesta localización foron datados pola Arqueoloxía sobre o -5000. Cando os romanos conquistaron a cidade no século –I, Sirmium xa era unha cidade de longa tradición.
Durante o século I da nosa era, Sirmium adquiriu o status de colonia de Roma e converteuse nun posto militar estratéxico na provincia romana de Panonia. As expedicións militares dos emperadores Traxano, Marco Aurelio e Claudio II no centro e leste de Europa foron preparadas en Sirmium.
En 103, a Panonia foi dividida en Panonia Superior e Inferior, e Sirmium converteuse no capital desta última. En 296, Diocleciano estableceu unha nova subdivisión territorial de Panonia, partíndoa en catro provincias (Pannonia Prima, Pannonia Valeria, Pannonia Savia e Pannonia Secunda); Sirmium foi capital da Pannonia Secunda.
En 293, trala instauración da Tetrarquía, o Imperio romano pasou a estar dividido en catro partes, e Sirmium foi elixida como unha das catro capitais, ao mesmo nivel que Augusta Treverorum, Mediolanum e Nicomedia. Foi a capital do emperador Galerio e, trala creación da prefectura do pretorio en 318, Sirmium pasou a ser a capital da prefectura do Illyricum. En 379 a prefectura do Illyricum dividiuse en dous, oriental e occidental. Esta última, incluíndo a Sirmium, foi englobada na prefectura de Italia, mentres que a parte oriental mantivo a súa autonomía con capital en Tesalónica.
En época romana, Sirmium tiña un palacio imperial, un circo, unha ceca, un anfiteatro, un teatro e unhas impresionantes termas.
Nas inmediacións da cidade librouse en 1167 a batalla de Sirmium.
Personaxes ilustres
O último emperador do Imperio romano unido, Teodosio I (378-395), foi proclamado en Sirmium. Tamén os usurpadores Inxenuo e Regaliano proclamáranse emperadores aquí (260), e outros moitos morreron nela.
Creative Technology
Creative Technology é un fabricante de produtos multimedia para ordenador con sede en Singapur, onde Sim Wong Hoo a fundou o 1 de xullo de 1981. Na actualidade mantén a máis de 5000 empregados en todo o mundo e uns ingresos de 32 millóns de dólares.
Rasad 1
Rasad 1 foi un satélite de Irán lanzado mediante un foguete Safir 1A o 15 de xuño de 2011 desde Semnan.
Características
Rasad 1 foi construído pola Universidade Malek Ashtar de Teherán. Con 15 kg se lle esperaba unha vida útil de dous meses, pero reentrou na atmosfera aos 21 días do lanzamento. Trátase dun satélite experimental de observación terrestre cunha resolución estimada de 150 metros e estabilizado mediante gradente gravitatorio grazas a un mastro extensible. A enerxía lle era proporcionada por varias células solares que recubrían o corpo do satélite. Foi o terceiro satélite de Irán e o segundo en ser posto en órbita mediante un foguete indíxena.
Polvorín Fútbol Club
O Polvorín F. C., anteriormente Sociedade Deportiva e Cultural Polvorín e tamén coñecido como CD Lugo B, é un club de fútbol galego da cidade de Lugo. Foi fundado en 1991 e trátase do equipo filial do Club Deportivo Lugo. Actualmente compite na Segunda Federación. Leva o seu nome en honra do Club Deportivo Polvorín, equipo que en 1953 se xuntou coa Ximnástica Lucense para fundar o principal equipo da cidade.
Historia
A Sociedade Deportiva e Cultural Polvorín foi fundada no ano 1991, tomando o nome do campo de fútbol situado na Rúa Xosé Novo Freire e do antigo Club Deportivo Polvorín, un dos fundadores do Club Deportivo Lugo xunto coa Ximnástica Lucense. A orixe do club hai que procurala no SDC San Roque, equipo de fútbol que a finais dos anos 80 vivía malos momentos institucionais, con continuos enfrontamentos internos. Debido a esta difícil situación o equipo divídese, e para poder competir nos anos seguintes ten que buscar o amparo do CD Castro (1990-91) e do SCD San Lázaro (1991-92). Con todo, o club quere volver ter unha estrutura propia e, nese contesto, en maio de 1991 inscribese no Rexistro de Entidades Deportivas da Xunta de Galicia a Sociedade Deportiva e Cultural Polvorín. O primeiro partido de competición oficial dun equipo da SDeC Polvorín data de setembro de 1992.
Así, Na temporada 1992-93 o Polvorín bota a andar cun equipo xuvenil, un equipo cadete, un equipo infantil e un equipo alevín. Ao ano seguinte a Xunta Directiva, presidida por María Dolores Real, decide a crear un equipo sénior de afeccionados que, co paso do tempo, sería o principal club da entidade. No seu segundo ano de existencia o Polvorín consegue quedar primeiro no seu grupo de Segunda Autonómica, conseguindo o ascenso de categoría. Porén, o equipo non consegue manter a categoría e descende despois de só un ano. Tras uns anos de transición, en 1999 consegue retornar á Primeira Autonómica tras finalizar a campaña en segunda posición. Esta vez a sorte sería distinta e o equipo consegue manter a categoría, mais na temporada 2000-01 descende de novo.
Outes
Outes é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Noia. Segundo o IGE en 2021 tiña 6.150 habitantes (7.425 no 2009, 7.751 no 2006, 7.889 no 2005, 8.050 no 2004, 8.243 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «» ou «».
Xeografía
Outes ten unha superficie de 99,74 km², e abrangue 11 parroquias. Limita ao norte con Mazaricos e Negreira, ao sur co río Tambre (e a súa desembocadura na ría de Muros e Noia), ao leste con Noia e ao oeste con Muros. A capital municipal está na Serra de Outes.
Ten unha elevada altitude media, con cinco cumios que rondan os 500 metros de altitude, sendo o monte Tremuzo o punto máis alto.
Historia
O territorio de Outes foi habitado desde tempos remotos, como testemuñan os restos de megálitos, petróglifos e poboados castrexos. Trala romanización de Galicia e a chegada dos suevos, na Idade Media a zona sufriu ataques de viquingos e piratas musulmáns. O arcebispo Diego Xelmírez equipou unha frota para combatelos.
Economía
Na economía de Outes destaca o sector primario (pesca, marisqueo, gandería e agricultura), pois dende séculos atrás as actividades agropecuarias veñen ocupando a maior parte da poboación activa. Respecto á gandería, actualmente hai varias explotacións de coellos e ovellas, sendo máis importantes as explotacións de gando vacún, dedicadas á produción de leite e carne. O sector pesqueiro concéntrase en boa medida nos peiraos de Freixo e San Cosme.
O sector secundario tamén ten certo peso, destacando catro sectores na produción industrial: serradoiros, estaleiros, formigón e construción.
Demografía
A cifra máis alta de poboación acadouse a mediados do século XX, en 1950, con 11.303 habitantes. Posteriormente foi descendendo a un ritmo do 7 % cada década, debido primeiro ao aumento da emigración cara a outros países de Europa, e despois aos EUA e as illas Canarias, tendo 9.968 habitantes en 1970. Na actualidade a cifra de habitantes segue a descender cada ano.
Carbino
En química, un carbino é un tipo de composto que contén un átomo de carbono univalente electricamente neutro con tres electróns non enlazados conectado con outro átomo por enlace simple. Un carbino ten a fórmula xeral R-C3•, onde R é un grupo monovalente e o 3• indica tres valencias non enlazadas.
É máis forte e máis ríxido que calquera outro material coñecido. De feito, o carbino é aproximadamente dúas veces máis forte que o grafeno e os nanotubos de carbono, que ata hai pouco eran os materiais máis fortes. O carbino ten unha longa lista de propiedades infrecuentes e moi desexables que o converten nun material interesante para unha ampla gama de aplicacións. Os carbinos foron nomeados polo seu composto máis simple, o HC3•, o radical metilidino ou carbino (non substituído).
Outes
Cultura
O poeta Francisco Añón, un dos precursores do Rexurdimento galego, era da aldea de Boel. Entre outras actividades, o concello organiza anualmente o Certame de Poesía Francisco Añón. A súa irmá foi Nicolasa Añón, e hai uns anos atopáronse uns manuscritos con poemas da súa obra e a Asociación Cultural Terra de Outes publicou un libro profundizando na súa historia.
Carbino
Fase gasosa/intermediario reactivo
Un carbino pode obterse como un intermediario reactivo de curta duración. Por exemplo, o fluorometilidino (CF) pode detectarse en fase gasosa mediante espectroscopía como un intermediario na fotólise flash do CHFBr2. O átomo de carbono está xeralmente nun estado electrónico de dobrete: os electróns de valencia dispóñense como un radical (electrón desapareado) e un par de electróns, deixando un orbital atómico vacante, en vez de comportarse como un tri-radical. O átomo de carbono ten unha hibridación complexa, así que a análise da Regra de Hund simple dun átomo simple que contén tres orbitais p (ou catro orbitais híbridos sp3) non é correcto.
Ligando organometálico
Os carbinos incorpóranse a complexos con metais de transición como un ligando trivalente. Por exemplo, en [ WBr(CO)2(2,2'-bipiridina)C-Aril e [WBr(CO)2(PPh3)2C-NR2]. Un exemplo de como obter tales compostos sería facer reaccionar [W(CO)6] con diisopropilamida de litio para formar [(iPr2N)(OLi)C=W(CO)5]. Despois fáiselle reaccionar ou ben con bromuro de oxalilo ou ben con dibromuro de trifenilfosfina e despois con trifenilfosfina. Outro método é tratar un carbeno metoxi metálico cun ácido de Lewis.
Outes
Cultura
No 1905 nace Arximiro Suárez, un destacado mestre e pintor da comarca.
O sombreiro de labranza sancosmeiro, orixinario da parroquia de Santo Ourente de Entíns, é un símbolo de identidade do municipio. Durante moitos anos o maior galardón entregado polo concello era o Sancosmeiro de Ouro, un certame anual que escollía o premiado no pleno municipal.
Lugares de Outes
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Outes vexa: Lugares de Outes.
Aston Martin na Fórmula 1
Aston Martin é un fabricante de automóbiles británico que participou na Fórmula Un de varias formas. A compañía participou por primeira vez na Fórmula 1 en onde estreou o chasis DBR4 usando o seu propio motor pero non logrou ningún punto. Seguiron a ter un mal rendemento durante a tempada de, sen conseguir ningún punto unha vez máis. Como resultado, Aston Martin decidiu abandonar a Fórmula Un despois de 1960.
Un cambio de marca comercial do Racing Point F1 Team deu lugar ao regreso do equipo como Aston Martin en, aínda que compite usando unidades de potencia Mercedes. O equipo, propiedade de Lawrence Stroll, ten a Fernando Alonso e Lance Stroll como pilotos de carreira na tempada. O equipo ten a súa sede en Silverstone.
David Brown Corporation (1959-1960)
thumb | esquerda | O [[Aston Martin DBR4 pilotado por Roy Salvadori e Carroll Shelby.]] Aston Martin entrou por primeira vez na Fórmula Un co DBR4, o seu primeiro coche de carreiras de rodas abertas. O DBR4 construíuse e probouse por primeira vez en 1957, pero non debutou na Fórmula 1 ata. Este atraso foi causado por que a compañía priorizou o desenvolvemento do coche deportivo DBR1, que gañou as 24 Horas de Le Mans de 1959. No debut no campionato mundial do DBR4 no Gran Premio de Holanda, quedara obsoleto e loitou por manter o ritmo dos seus competidores, con Carroll Shelby e Roy Salvadori clasificándose 10º e 13º respectivamente de 15. Salvadori retirouse da carreira nas primeiras voltas cun fallo de motor, e o coche de Shelby sufriu a mesma sorte máis tarde na carreira.
A seguinte participación do equipo chegou no Gran Premio de Gran Bretaña, onde Salvadori sorprendeu clasificándose no 2º posto. No inicio da carreira, unha das magneto de ignición de Shelby fallou, prexudicando o ritmo do seu coche. A segunda magneto fallou máis tarde na carreira, provocando a súa retirada. Salvadori só puido aguantar o 6º posto, perdendo por pouco o último punto. No Gran Premio de Portugal, ambos coches evitaron problemas para rematar 6º e 8º pero aínda así non conseguiron puntuar. A última participación da tempada de Aston Martin foi no Gran Premio de Italia onde ambos coches continuaron loitando, clasificándose só nos 17º e 19º postos. Durante a carreira, Salvadori acadou ata o 7º posto antes de sufrir un fallo no motor, mentres Shelby logrou chegar a meta para rematar 10º.
Aston Martin construíu o DBR5 para competir na tempada. O DBR5 baseábase no seu predecesor, pero era máis lixeiro e presentaba unha suspensión independente. Non obstante, o coche tiña un motor pesado na parte dianteira e era regularmente superado polos coches con motor traseiro máis comúns. A primeira participación da tempada do equipo chegou no Gran Premio de Holanda, pero o DBR5 aínda non estaba preparado para competir. Como resultado, só Salvadori participou na carreira, pilotando o DBR4 de reposto. Só puido clasificarse 18º. A pesar de ter permitido comezar a carreira, os organizadores da carreira dixeron a Aston Martin que non se lles pagaría. Polo tanto, o equipo rexeitou comezar a carreira. Os DBR5 estaban listos para a seguinte carreira no Gran Premio do Reino Unido de 1960, con Salvadori e Maurice Trintignant participando. Salvadori retirouse da carreira con problemas de dirección e Trintignant só puido rematar no posto 11, a cinco voltas do líder.
Tras esta serie de malos resultados, e ao non conseguir o equipo nin un só punto no campionato, Aston Martin abandonou a Fórmula Un definitivamente despois do Gran Premio de Gran Bretaña para centrarse nas carreiras de coches deportivos.
Potencial retorno e patrocinio (2010, 2016-2020)
En 2009, o presidente de Aston Martin David Richards anunciou a súa intención de volver á Fórmula 1 en  coa posibilidade de usar o nome Aston Martin, con todo, isto non chegou a realizarse. Entre 2016 e 2020 Aston Martin foi patrocinador de Red Bull Racing, e foi o patrocinador principal do equipo entre 2018 e 2020.
Aston Martin F1 Team (2021 -)
En xaneiro de 2020, un investimento de financiamento do propietario de Racing Point Lawrence Stroll en Aston Martin fixo que tomara unha participación do 16,7 por cento na compañía. Isto provocou o cambio de marca comercial de Racing Point F1 Team a Aston Martin F1 Team para a tempada. O equipo compite coas unidades de potencia Mercedes, o que fixo baixo os seus distintos nomes desde 2009. Sergio Pérez tiña contrato para conducir para eles ata 2022, pero substituíuno o catro veces Campión do Mundo de Pilotos Sebastian Vettel, que anteriormente pilotaba en Ferrari, para o campionato de 2021. Como parte do cambio de marca, o equipo cambiou a súa cor de carreira rosa de BWT a unha iteración moderna do British racing green de Aston Martin. Tamén anunciouse que Cognizant será o patrocinador principal do equipo en xaneiro de 2021. O Aston Martin AMR21 presentouse en marzo de 2021 e converteuse no primeiro coche de Fórmula Un de Aston Martin despois dunha ausencia de 61 anos na Fórmula 1.
Aston Martin ten unha nova fábrica de 37000 m² que estará operativa en 2023 na súa base de Silverstone. A fábrica conta con tres edificios interconectados e ten a súa sede nun lugar de 161874 m² directamente fronte ao circuíto de Silverstone. O edificio un servirá como edificio principal que albergará os recursos de deseño, fabricación e mercadotecnia do equipo. O edificio dous reurbanizará e reutilizará as instalacións orixinais da fábrica como un centro central con comodidades para o persoal e tamén servirá como centro loxístico. O edificio dous albergará o centro de benestar, o auditorio, o simulador e as instalacións patrimoniais do equipo, mentres que o edificio tres conterá o novo túnel de vento. Aston Martin é o sexto construtor diferente que opera desde a base de Silverstone desde 1991.
Vettel logrou o primeiro podio de Aston Martin ao quedar segundo no Gran Premio de Acerbaixán. Vettel volveu quedar segundo no Gran Premio de Hungría, pero foi descualificado debido a un problema na mostra de combustible. En xuño de 2021, o director do equipo Otmar Szafnauer confirmou que o equipo ampliaría a súa forza de traballo de 535 a 800 empregados. En setembro de 2021, Aston Martin confirmou que competiría en 2022 cunha formación de pilotos sen cambios. En xaneiro de 2022, o director do equipo Otmar Szafnauer deixou o equipo despois de pasar 12 anos co equipo. Mike Krack, que traballara anteriormente nos equipos de automovilismo BMW e Porsche, anunciouse como o seu substituto no mesmo mes. En febreiro de 2022, Aramco anunciouse como patrocinador conxunto do equipo despois de conseguir un acordo de asociación a longo prazo.
Vettel perdeuse as dúas primeiras carreiras de 2022 despois de dar positivo por COVID-19. Volveu na terceira carreira da tempada no Gran Premio de Australia de 2022. Vettel retirouse tras a conclusión da tempada. Fernando Alonso, antigo bicampión do mundo, é o seu substituto en cun contrato plurianual. Stoffel Vandoorne uniuse ao equipo como o seu novo piloto de probas e reserva, un papel que comparte con Felipe Drugovich. Hülkenberg deixou Aston Martin, regresando como piloto de F1 titular a Haas F1 Team en 2023.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Monoprazas
A seguinte galería mostra os diferentes modelos que usou Aston Martin na Fórmula 1.
center| miniatura| [[Aston Martin DBR4 (-)]]
Roberto Noble
Roberto Jorge Noble, nado o 9 de setembro de 1902 en La Plata e finado o 12 de xaneiro de 1969 en Buenos Aires, foi un xornalista, político e empresario arxentino. É principalmente coñecido por ser o fundador do xornal matutino Diario Clarín, que é o de maior tirada da Arxentina.
Hell (filme de 2011)
Hell é un filme postapocalíptico xermano-suízo dirixido por Tim Fehlbaum que foi estreado no 2011. Conta a historia dun grupo de superviventes nunha Alemaña desolada do 2016, cando os raios solares destruíron a atmosfera da Terra e incrementaron as temperaturas 10 °C.
Sinopse
Logo de que o Sol convertese ó mundo enteiro nun deserto caloroso e estéril os humanos restantes loitan desesperadamente por sobrevivir. Marie, a súa irmá máis nova Leonie e Phillip diríxense ás montañas no seu coche cos vidros polarizados. Rumoréase que alí aínda é posible atopar auga. No camiño, encóntranse con Tom, que resulta ser un bo mecánico e convértese nun membro máis do grupo. Malia todo, nin Phillip nin Marie confían nel e teñen pensado abandonalo en canto poidan. Durante a súa viaxe caen nunha emboscada dun grupo que caza persoas, coa cal comeza a verdadeira batalla pola supervivencia.
Humberto Akabal
Traxectoria
Pensou e escribiu os seus poemas na lingua kʼicheʼ e traduciuse ao español. Foi un dos poetas guatemaltecos máis recoñecidos en Europa e América do Sur. As súas obras foron traducidas ao francés, inglés, alemán, italiano, portugués, hebreo, árabe, escocés, húngaro, estoniano en máis de 20 idiomas.
Os seus poemas publicáronse en xornais e revistas en Guatemala, América Central, México, Estados Unidos, Venezuela, Brasil, Colombia, Líbano, Xapón, España, Francia, Austria, Suíza, Alemaña, Países Baixos e Italia.
Francisco Liaño
Francisco Liaño Fernández, nado en Santander o 16 de novembro de 1964, é un exfutbolista español. Xogaba de porteiro e debutou en Primeira División co Racing de Santander.
Racing de Santander
Liaño debutou na tempada 1983–84 con tan só 19 anos no Racing de Santander, de Segunda División, da man de José María Maguregui. Esa tempada tan só xogou 2 encontros, sendo o segundo porteiro tras Pedro Alba, na que o equipo cántabro logrou o ascenso a Primeira División. O seu debut na máxima categoría produciuse o 9 de setembro de 1984 nunha xornada de folga de futbolistas. O partido fora contra o Real Valladolid e rematou en derrota (1–0). Sempre á sombra de Pedro Alba, o equipo descendeu a Segunda División tras a tempada 1986–87, non logrando optar á titularidade da portería nin na súa derradeira campaña no conxunto santanderino, a 1989–90, nesta ocasión como o suplente de José María Ceballos, o porteiro titular.
Sporting de Gijón
No ano 2006 estivo prensente na homenaxe do deportivo ao Súper Dépor, onde se enfrontaron cunha selección de equipo de veteranos do club entre os que figuraban xente coma Djalminha, Songo'o ou Turu Flores.
A nivel futbolístico, estivo 8 anos na máxima categoría encaixando só 142 goles en 165 encontros.
Adosinda
Adosinda é un antropónimo feminino. Pode referirse a:
Pascal Boniface
Pascal Boniface, nado en París o 25 de febreiro de 1956, é un politicólogo francés.
Traxectoria
Graduado do Instituto de Estudos Políticos de París, está doutorado en dereito internacional público. Traballou entre 1986 a 1988 para o grupo parlamentario socialista na Asemblea Nacional francesa. En 1990 creou o Instituto de Relacións Internacionais e Estratéxicas (IRIS), un dos centros de investigación franceses principais nestes campos. Ó tempo, entre 1988 e 1992, foi conselleiro nos equipos de Jean-Pierre Chevènement, ministro de defensa, e despois de Pierre Joxe, ministro do interior e da defensa.
Castelo de If
Antes do castelo
Na illa de If fixo escala no ano 1516 unha nave portuguesa que transportaba desde Lisboa ata Roma ao soado rinoceronte indio que o rei Manuel I de Portugal recibira do rei de Guzarat e ofrecía ao papa León X. Este rinoceronte foi espectacular no seu momento, xa que a vista destes animais era algo pouco común. Fóra diso algúns elefantes dados como agasallos a varios reis e grandes magnates europeos (como Abul Abbas, o elefante de Carlomagno, ou o Elefante de Cremona que o sultán Al-Kamil regalou ao emperador Federico II), non se vían elefantes no continente. Francisco I de Francia desprazouse ata aquí xunto co seu corte para poder velo (máis tarde o animal re-emprendeu a súa viaxe, aínda que lamentablemente naufragou ante a costa de Liguria).
A construción
miniatura|300px|Modelo a escala (1681). En 1527, posto que a cidade de Marsella fora asediada en 1524 polo condestable Carlos III de Borbón, ao servizo do emperador Carlos V de España; Francisco I de Francia deu ordes de construír a fortificación, coa finalidade de protexer mellor a cidade de Marsella caso dun novo ataque procedente do mar.
Respecto das razóns para a construción da fortificación, algúns emiten outra hipótese diferente, a de que Francisco I faría construír a fortificación para vixiar á cidade de Marsella, incorporada á coroa francesa tan só 35 anos antes, co que as hipotéticas ameazas españolas non serían senón un pretexto. Efectivamente, o alcance dos canóns da época non permitiría que os do forte alcanzasen a uns hipotéticos sitiadores por terra, ademais da debilidade construtiva do castelo, que non lle permitiu gran resistencia aos ataques inimigos. Con todo, un forte deste tipo impedía as saídas e entradas de naves desde o porto de Marsella (as naves fondeadas quedaban baixo o tiro dos seus canóns), á vez que podía bombardear as fortificacións da cidade en apoio de tropas de sitio da mesma.
Coñecendo a hostilidade dos marselleses respecto da fortificación, a construción fíxose parcialmente coa re-utilización pedras de igrexas e conventos en ruínas, aínda que tamén se utilizaron perpiaños extraídos dunha canteira no propio lugar, onde hoxe en día segue sendo posible ver restos das marcas deixadas polas ferramentas dos canteiros. Tamén se aproveitaron restos da destrución provocada polo sitio dos exércitos españois.
Prisión
Aínda que desde 1521 a illa xa acollía a un prisioneiro, o cabaleiro Anselmo, houbo que esperar ata o século XVII para que a illa convertésese nunha prisión estatal.
Os muros do castelo atópanse recubertos de graffitis e todo tipo de inscricións dos antigos internos do mesmo.
Véxase unha relación dalgúns prisioneiros soados ou lendarios, xunto a lendas e outros mitos:
Un faro e unha prisión museo
A prisión converteuse finalmente nun lugar de atracción turística, e uns barcos enlazan habitualmente coa illa partindo do Vieux-Port de Marsella.
Ata o ano 1950, un fareiro e a súa familia tiñan residencia na illa.
miniatura|centro|500px|Castelo de If e o seu faro, coas illas de [[Tiboulen e Pomègues do arquipélago das Frioul (visto desde a corniche Kennedy de Marsella).]]
Ranger 9
Ranger 9 foi a cuarte e última sonda do Bloque III e a definitiva do programa Ranger da NASA pensado para enviar sondas non tripuladas á Lúa e fotografar a súa superficie antes de impactar nela. Foi lanzada mediante un Atlas-Agena B o 21 de marzo de 1965 desde a plataforma LC-12 do Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
Ranger 9 foi enviada a impactar contra a superficie lunar e comezar a fotografala varios minutos antes do choque. A diferenza das naves dos bloques I e II, os únicos instrumentos a bordo eran seis cámaras de televisión para fotografar a Lúa.
A nave
A sonda foi a cuarta e última cun deseño do denominado Bloque III, unha simplificación das Ranger previas dos Bloque I e II. Estaba formada por unha base hexagonal de 1,5 m de diámetro sobre a cal se atopaba unha estrutura cónica de aluminio de 3,6 m de alto onde se situaban as cámaras de televisión. Sobre a base iba montado o sistema de propulsión e de enerxía, alimentado por dous paneis solares de 73,9 cm de lonxitude e 153,7 cm de longo cada un que lle daban á nave unha envergadura total de 4,6 m, así como a antena de alta ganancia. Outra antena cuasiomnidireccional iba montada no cumio do cono da nave.
A propulsión era proporcionada por un motor de 224 N de pulo alimentado por hidracina, mentres que para o control de actitude usábanse doce chorros de nitróxeno conxuntamente cun sistema de tres xiroscopios, catro sensores solares principais, dous secundarios e un sensor da Terra. Os paneis solares proporcionaban ata 200 vatios de potencia que se almacenaban en dúas baterías de prata-cinc de 1200 vatios-hora de capacidade a unha voltaxe de 26,5 voltios para alimentar o sistema de cámaras, mentres que para o resto de sistemas usábanse outras dúas baterías de prata-cinc de 1000 vatios-hora.
As comunicacións corrían a cargo de varios transmisores a bordo, entre eles un canal de televisión de 60 W funcionando a 959,52 MHz, outro canal televisión de 60 W a 960,05 MHz e un transpondedor de 3 W a 960,58 MHz
Instrumentos
Ranger 9 levaba a bordo seis cámaras vidicon, dúas de imaxe completa (un gran angular e un teleobxectivo operando no chamado canal F) e catro de imaxe parcial (dúas gran angular e dous teleobxectivos no canal P). As cámaras funcionaban agrupadas en dous canais, cada un cos seus propios sistemas de potencia, temporizadores e transmisores para incrementar a fiabilidade.
Perfil da misión
Ranger 9 foi inxectada nunha traxectoria de impacto contra a Lúa despois de permanecer nunha órbita de aparcamento sen problemas. A manobra de corrección de traxectoria a medio camiño executouse sen incidencias o 23 de marzo ás 12:03 UT. Ranger 9 chegou á Lúa o 24 de marzo, tomando a primeira imaxe ás 13:49:41 UT e a unha altura de 2363 km. En total transmitíronse 5814 imaxes nos 19 últimos minutos do voo, coa imaxe final tendo unha resolución de 0,3 metros. O impacto tivo lugar ás 14:08:19,994 UT do 24 de marzo no cráter Alphonsus a 2,67 km/s.
Sociedad Deportiva Sporting Sada
O Sociedad Deportiva Sporting Sada é un club de fútbol galego, do concello de Sada fundado en 1942. Xoga no Grupo 1 da Primeira Autonómica de Galicia e o seu campo é o Campo Municipal das Mariñas - Andrés Pena, con capacidade para 1.000 espectadores.
Manuel Gago Sanmartín
Para o escritor e profesor universitario, véxase Manuel Gago Mariño. Manuel Gago Sanmartín, nado en Barcela (Arbo), foi un político galego.
Traxectoria
Participou na campaña da Coalición de Izquierda Republicana das eleccións a Cortes de 1933. Militante de Izquierda Republicana. Logo do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936 foi elixido alcalde de Arbo. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido.
Sant Cugat
Sant Cugat (San Cucufate en catalán) pode referirse a:
Critters (filme)
Critters é un filme estadounidense dirixido por Stephen Herek que foi estreado en 1986. Primeiro filme da saga de culto Critters. Está protagonizado por Dee Wallace-Stone, M. Emmet Walsh, Billy Green Bush e Scott Grimes.
Sinopse
Oito alieníxenas famentos chegan á Terra buscando alimento. No seu camiño atópanse coa familia Brown que, sen sabelo, convértense no prato principal do seu menú. Porén, os Brown contarán coa axuda inesperada dunha parella de cazadores intergalácticos.
Blade II
Blade II é un filme estadounidense dirixido por Guillermo del Toro que foi estreado no 2002.
Pedro Manuel Colón de Portugal
Pedro Manuel Colón de Portugal, nado en Madrid o 25 de decembro de 1651 e finado na mesma cidade o 9 de setembro de 1710, foi un nobre e home de estado español que desempeñou diversos postos de responsabilidade durante os reinados de Carlos II e Filipe V.
Traxectoria
Foi fillo primoxénito de Pedro Nuño Colón de Portugal y Castro, que morreu sendo vicerrei de Nova España, e de Isabel de la Cueva, filla do duque de Alburquerque Francisco III Fernández da Cueva, que foi vicerrei de Cataluña e de Sicilia. Á morte do seu pai, ocorrida en 1673, herdou os títulos de Grande de España, Almirante de Indias, duque de Veragua e da Veiga, marqués de Villamizar e de Xamaica, aínda que non gozou o señorío deste último por ser tomada a illa polos ingleses en 1656. En 1675 recibiu a orde do Vélaro de Ouro.
Serviu como mestre de campo nos terzos de Flandres e posteriormente como xeneral da cabalería do Milanesado. Entre 1677-79 foi Capitán Xeneral de Galicia, entre 1679-80 vicerrei de Valencia; de alí pasou a capitán xeneral das galeras de España, e de 1696 a 1701 desempeñou o vicerreinado de Sicilia.
En 1699 foi nomeado membro do Consello de Estado de Carlos II, e xa de regreso en España presidente do Consello de Órdenes en 1703, cuxo cargo obrigoulle a renunciar ao Vélaro de Ouro para recibir o hábito da Orde de Santiago. Máis tarde foi presidente do Consello de Italia.