cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joan Clarke
Descifradora de códigos en Bletchley Park
En 1941 capturáronse embarcacións alemás xunto aos seus equipamentos de cifraxe e os seus códigos. Antes da obtención desa información, os submarinos alemáns afundiran 282.000 toneladas de barcos ao mes desde marzo ata xuño daquel ano, e Clarke e o seu equipo lograron reducir ese número a 62.000 toneladas en novembro. Hugh Alexander, xefe da Hut 8 de 1943 a 1944, describiu a Clarke como "unha das mellores banburistas da sección". O propio Alexander era considerado como o mellor dos "banburistas", e el chegaba a considerar o proceso máis como un xogo intelectual que como un traballo.
A amizade entre Clarke e Turing foi moi estreita desde pouco despois de coñecérense e continuou ata a morte de Turing en 1954. Mesmo, a principios de 1941, Turing chegou a proporlle matrimonio a Clarke, petición da que mesmo naceu un compromiso entre ambos, aínda que finalmente Clark decidiu non dar ese paso ao ser coñecedora da homosexualidade de Turing.
Despois da guerra
Finalizada a guerra, Clarke comezou a traballar no Cuartel Xeral de Comunicacións do Goberno dos EEUU (GCHQ), onde coñeceu o Tenente Coronel John Kenneth Ronald Murray, un oficial retirado do exército que estivera destinado na India. Casaron o 26 de xullo de 1952 na Catedral de Chichester, nunha cerimonia oficiada polo bispo da diocese anglicana. Pouco despois do seu matrimonio, John Murray retirouse do seu traballo no GCHQ por mor da súa mala saúde e a parella trasladouse á pequena vila de Crail, en Escocia. No entanto, ambos volveron incorporarse ao Cuartel Xeral de Comunicacións en 1962, onde Joan Clarke permaneceu ata 1977 , cando se xubilou aos 60 anos.
Logo da morte do seu home en 1986, Clarke trasladouse a Headington, en Oxfordshire, onde comezou a investigar no ámbito da numismática movida pola afección que o seu marido lle infundira. Durante a década de 1980 colaborou co historiador Harry Hinsley no apéndice do volume 3, parte 2, da publicación British Intelligence in the Second World War ("Intelixencia Británica na Segunda Guerra Mundial"), que viu a luz en 1988. Tamén asesorou historiadores que estudaban a ruptura de códigos en tempos de guerra en Bletchley Park. Debido ao segredo que rodea as actividades dos criptoanalistas, o alcance total dos seus logros segue a ser descoñecido.
Joan Clarke finou na súa casa do número 7 de Larkfields, en Headington, o 4 de setembro de 1996. O 27 de xullo de 2019 colocouse nesa casa unha das tradicionais "placas azuis de Oxfordshire" en lembranza da criptoanalista e numismática londiniense.
Investigadora numismática
Logo de coñecer o que logo sería o seu marido, John Murray, que publicara algúns traballos sobre a moeda escocesa dos séculos XVI e XVII, Clarke comezou a amosar tamén interese pola historia da moeda. As súas investigacións levárona a establecer a secuencia das complexas series de moedas escocesas coñecidas como unicorn de ouro e groat de prata que circulaban en Escocia durante os reinados de Xacobe III e Xacobe IV, e as súas achegas á numismática foron recoñecidas en 1986 pola British Numismatic Society coa concesión da Medalla de Ouro Sanford Saltus. O número 405 da publicación periódica Numismatic Circular describe a súa dedicación á numismática escocesa como "maxistral".
Clarke na ficción
O personaxe de Joan Clarke foi interpretado no cine pola actriz británica Keira Knightley na película The Imitation Game (2014), na que Benedict Cumberbatch fai o papel de Alan Turing. Tanto unha sobriña de Turing (Inagh Payne) como o biógrafo Andrew Hodges criticaron a película por falta de rigor con respecto ás personalidades dos personaxes protagonistas.
Pola contraria, o xornalista da BBC Joe Miller eloxiou a película e afirmou que "a historia de Clarke fora inmortalizada". O director da cinta, o noruegués Morten Tyldum, indicou que a película amosa como Clarke tivo éxito no seu campo malia traballar nunha época "en que a intelixencia non era algo que se apreciase realmente nas mulleres".
Knightley foi nomeada candidata ao premio Oscar como mellor actriz secundaria na 87ª edición dos premios da Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas polo seu papel como Joan Clarke.
San Martín das Cañadas, O Mosteiro, Cervantes
San Martín das Cañadas é un lugar da parroquia do Mosteiro no concello lugués de Cervantes na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2013 tiña 24 habitantes (14 homes e 10 mulleres).
Pobo pipil
Os pipís son un pobo indíxena que habita na zona occidental e central do Salvador. Falan a lingua pipil ou nahuat, da familia uto-azteca. Os devanceiros toltecas dos pipís emigraron dende México e asentáronse no que hoxe é O Salvador no século X.
miniatura|dereita|Grupos indíxenas do Salvador na época da conquista española.
Gran Premio de Abu Zabi de 2012
O Gran Premio de Abu Dhabi de 2012 (oficialmente o  Etihad Airways Gran Premio de Abu Dhabi de Fórmula 1 de 2012) foi a décimo oitava proba da tempada de. Disputouse o 4 de novembro de 2012 no Circuíto de Yas Marina na Illa Yas, unha illa nos arredores de Abu Dabi nos Emiratos Árabes Unidos. Foi a cuarta carreira do Gran Premio de Abu Dhabi.
A carreira foi gañada por Kimi Räikkönen, pilotando un Lotus, despois de que Lewis Hamilton retirarase da carreira. Foi a súa primeira vitoria desde o seu regreso á Fórmula Un. Fernando Alonso finalizou segundo, por diante do actual líder do campionato Sebastian Vettel, que saía desde o pit lane. Red Bull Racing podería anotar o seu terceiro título consecutivo de construtores nesta carreira, pero non anotou puntos suficientes para facelo.
Juaneco y su Combo
Juaneco y Su Combo é unha banda musical dedicada á cumbia, procedente de Pucallpa, Perú. Un dos seus meirandes éxitos foi Mujer hilandera.
O Carboal, Buxantes, Dumbría
O Carboal é un lugar da parroquia de Buxantes no concello coruñés de Dumbría na Comarca de Fisterra. Tiña 72 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 32 homes e 40 mulleres.
Saint-Marcel, Ain
Saint-Marcel é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Demografía
En 2007, a poboación de Saint-Marcel era de 1.202 persoas. Había 396 familias das cales 72 eran unipersonais (24 homes vivindo sós e 48 mulleres vivindo soas), 84 parellas sen fillos, 220 parellas con fillos e 20 familias monoparentais con fillos.
A poboación evolucionou segundo o seguinte gráfico:
Habitantes censados
Breviario de Miranda
O Breviario de Miranda é un manuscrito escrito en latín que foi realizado sobre os anos 1450-1475. O nome de Breviario de Miranda ven do nome dun dos seus posibles propietarios, un cóengo compostelán.
O libro componse das partes do Breviario Romano, reproducindo moitas partes do Códice Calixtino, e destaca nel a rica decoración de miniaturas. Ten moita decoración vexetal mesturada con imaxes de santos e animais, e está composto de 518 folios.
Non está claro quen foi o que mandou crear este breviario, hai varias posibilidades, entre elas, Pedro de Miranda, familiar de Alonso II de Fonseca, Fernando Bermúdez de Castro, que foi Deán da Catedral, ou tamén Rodrigo de Luna, arcebispo de Santiago entre 1449 e 1460.
Atópase no arquivo da Catedral de Santiago de Compostela onde ademais do orixinal teñen un facsímile, que é o que está exposto ó público no museo, e unha versión dixitalizada.
Asociación Galega de Anestesioloxía, Reanimación e Terapéutica da Dor
A Asociación Galega de Anestesioloxía, Reanimación e Terapéutica da Dor é unha sociedade científica, independente, non lucrativa, adicada ao estudo e divulgación das diferentes prácticas no ámbito da especialidade médica de Anestesioloxía, Reanimación e Terapéutica da dor. Reúne aos especialistas de Galicia que se adican á práctica clínica e á investigación neste campo. Constitúe ademais a delegación territorial da Sociedad Española de Anestesiología, Reanimación y Terapéutica del dolor. Foi fundada no ano 1991.
O seu presidente é o anestesiólogo Rafael Cabadas Avión.
Delta B
O Delta B foi un foguete espacial estadounidense en servizo entre 1962 e 1964.
Características
O Delta B foi un foguete lixeiro da familia de foguetes Delta que foi usado nove veces entre 1962 e 1964, cun único fallo. Virtualmente idéntico ó Delta A, pero cunha segunda etapa mellorada, tiña tres etapas e era capaz de situar 370 kg de carga en órbita baixa terrestre.
Novo shekel
dereita|miniatura|Imaxe dun billete de cinco shekel.
O xéquel ou novo shekel, NIS polas súas siglas en inglés, é a moeda de curso legal en Israel e, xuntamente co dinar xordano, tamén da Autoridade Nacional Palestina. Divídese en 100 agorot.
O novo shekel adoptouse en 1985, en substitución do anterior shekel ou siclo, a razón de 1000 dos antigos por cada novo shekel. Emitido polo, Banq Israel / بنك اسرائيل Bank Isrā'īl), circulan moedas 10 agorot e de ½, 1, 2, 5 e 10 shekels, e billetes de 20, 50, 100 e 200 shekels. As moedas cúñanse na ceca pública de Corea, KOMSCO.
O código ISO 4217 é ILS e a súa abreviatura é o símbolo ₪ –unha combinación das iniciais hebreas das palabras shekel (ש) e jadash (ח) – ou ben se abrevia שח (pronunciado shaj). Divídese en 100 ; en singular ; en árabe اغورة, agūra). Desde o 1 de xaneiro de 2003 o NIS é unha moeda libremente convertible.
La Voz Galaica
La Voz Galaica foi un semanario editado en Lisboa en 1886.
Historia e características
Subtitulado Periódico Hispano-Lusitano e Periódico Independiente, apareceu o 13 de setembro de 1886. Fundado por Isidro Villarino, que tamén foi o seu director ata que foi expulsado de Portugal por un artigo aparecido no semanario. Os redactores eran un grupo de galegos residentes en Lisboa: Cruz Moreira, Julio Nombela, José María Pérez, Camilo Garrido Piñeiro. Periódico republicano de talante liberal e laico.
Germaine Greer
Germaine Greer, nada en Melbourne o 29 de xaneiro de 1939, é unha académica e escritora australiana, recoñecida internacionalmente coma unha das máis importantes feministas do século XX.
Traxectoria
Germaine Greer pasou a súa infancia no arrabalde de Mentone. Estudou na escola católica Star of the Sea College en Gardenvale, tendo máis tarde ingresado na Universidade de Melbourne. Logo de concluír a súa licenciatura Germaine mudouse á cidade de Sydney, onde se envolveu no grupo libertario de intelectuais de esquerda Sydney Push. Aínda nesta cidade, Germaine alcanzou o grao de mestre cunha tese sobre Lord Byron en 1963. Esa tese permitiulle lograr unha bolsa de estudos para desenvolver o seu doutoramento na Universidade de Cambridge.
En Cambridge, Germaine formou parte dunha compañía de teatro afeccionado, os Cambridge Footlights, que a lanzou no medio artístico de Londres. Participou tamén na revista satírica OZ, asinando os textos co pseudónimo Dr. G.
Concluíu o seu doutoramento en 1968, subordinado ás primeiras pezas de William Shakespeare, tornándose profesora de Lingua inglesa na Universidade de Warwick. No mesmo ano casou co xornalista australiano Paul du Feu, mais o casamento durou apenas tres semanas e rematou en divorcio no ano 1973.
En 1970 Germaine Greer publicou o libro polo cal é coñecida ata hoxe: A Muller Eunuco (The Female Eunuch). Germaine viaxou por varios países co obxectivo de promover o libro. Nunha desas viaxes, en 1972, visitou Nova Zelandia, onde foi detida por utilizar as palabras "fuck" e "bullshit" nun discurso; o caso xerou manifestacións de apoio a Greer por parte de grandes sectores do público.
En 1989 Germaine Greer regresou a Universidade de Cambridge como profesora, mais deixou o cargo en 1996, na secuencia de publicidade negativa por alegadamente facer pública a transexualidade da física Rachel Padman. Este é un episodio que torna a Greer notoriamente coñecida pola súa transfobia, especialmente contra mulleres transexuais.
En xaneiro de 2005 foi unha das oito persoas escollidos para participar no Big Brother (versión de celebridades), a pesar de ter criticado o formato do programa. Logo de cinco días na casa, Greer deixou o programa, acusando á produtora de asedio e criticando os outros participantes pola procura desesperada de protagonismo.
Universidade Nacional Australiana
A Universidade Nacional Autraliana (en inglés Australian National University) é unha universidade pública radicada en Camberra, Territorio da Capital Australiana. Situada no suburbio de Acton, o campus principal abarca sete colexios de ensinanza e investigación, ademais de varios institutos nacionais.
Fundada en 1946, é a única universidade creada polo Parlamento de Australia. Orixinariamente era un centro de investigación de posgrao que comezou a educación de grao en 1960, cando se integrou na Univesidade de Camberra, que fora establecida en 1929 como un campus da Universidade de Melbourne.
A Universidade Nacional Australiana en 2013 contaba con 10 052 estudantes de grao, 10 840 de posgrao e 3 753 empregados de adminiatración e servizos. O orzamento da universidade en 2012 era de 1,13 miles de millóns de dólares australianos.
Mercado
miniatura|dereita|300px|Mercado tradicional, [[Guatemala.]] 300px|miniatura|Mercado en Singapur. O mercado, en economía, é calquera conxunto de transaccións, acordos ou intercambios de mercadorías (bens e/ou servizos) entre compradores e vendedores. En contraposición cunha simple venda, o mercado implica a existencia dun comercio regular e regulado, dándose unha certa competencia entre os participantes. O mercado xorde desde o intre en que se unen grupos de vendedores e compradores (concorrencia), e permite que se articule o mecanismo da oferta e da procura; de feito, mercado é tamén o lugar onde se compran e venden bens. Os primeiros mercados da historia funcionaban mediante o troque. Tras a aparición do diñeiro, empezáronse a desenvolver códigos de comercio que, finalmente, deron lugar ás modernas empresas nacionais e internacionais. Á medida que a produción aumentaba, as comunicacións e os intermediarios empezaron a desempeñar un papel máis importante nos mercados.
Entre as distintas clases de mercados podemos distinguir os mercados polo miúdo ou retallistas, os mercados por xunto ou distribuidores, os mercados de produtos intermedios, de materias primas e os mercados de accións (bolsas de valores).
O termo mercado tamén se emprega para se referir á demanda de consumo potencial ou estimada.
miniatura|esquerda|180px|Cestos nun mercado [[Vigo|vigués]]
O concepto clásico de mercado de libre competencia, define un tipo de mercado ideal, no cal é tal a cantidade de axentes económicos interrelacionados, tanto compradores como vendedores, que ningún de eles é capaz de interferir no prezo final do ben ou servizo intercambiado. Por tanto existen tensións neste sistema cando se dan casos de monopolios ou oligopolios
Mercado, en mercadotecnia
En mercadotecnia, mercado é o conxunto de persoas ou empresas dispostas a gastar o seu diñeiro en satisfacer as súas necesidades, requirimentos e desexos.
É importante salientar que esta definición non se corresponde coa definición de economía. En palabras sinxelas, mentres na mercadotecnia o mercado é só o grupo de "compradores", e o grupo de "vendedores" é a industria, en economía ambos os grupos son o mercado.
IBEX 35
miniatura|250px|Bolsa de Madrid. O índice IBEX 35 é o principal índice bolsista de referencia da bolsa de valores española elaborado por Bolsas y Mercados Españoles (BME). Está formado polas 35 empresas con máis liquidez que cotizan no Sistema de Interconexión Bolsista Electrónico (SIBE) nas catro bolsas españolas (Madrid, Barcelona, Bilbao e Valencia). É un índice ponderado por capitalización bolsista; é dicir, ó igual que índices como o S&P 500, non tódalas empresas que o forman teñen o mesmo peso.
Cálculo
A fórmula empregada para o cálculo do valor do índice é:
onde I(t) é o valor do índice no intre t, Cap é a capitalización bolsista do free float das compañías que integran o índice e J é un coeficiente empregado para axustar o índice para que non se vexa afectado por ampliacións de capital.
As empresas con maior capitalización bolsista teñen maior peso dentro do índice e as súas subas e baixas influirán en maior medida no movemento final do IBEX 35. Isto quere dicir que cando Banco Santander, Telefónica, BBVA, Inditex, Iberdrola e Repsol están en baixa, o IBEX 35 ten gran preocupación porque estas inflúen moito sobre o índice xeral. Por iso hai que mirar os 6 primeiros valores dos índices con moita frecuencia e moita atención.
Manualidades
miniatura|Nenos facendo manualidades. As manualidades, en termos xerais, son traballos efectuados coas mans, con ou sen axuda de ferramentas. Tamén se denomina así ós traballos manuais realizados como actividades escolares polos propios alumnos.
IBEX 35
Cálculo
Os criterios empregados polo CAT (Comité asesor Técnico) para a inclusión ou saída do IBEX 35 son principalmente a liquidez dos títulos, número de accións en circulación, valor de capitalización bolsista, etc.
Manualidades
Xeralmente denomínase así a aqueles labores nas que se busca unha realización persoal, unha creatividade caseira, ou na maioría dos casos unha forma de desconectar do traballo ou ben como entretemento para combater o tedio ou o aburrimento.
Fai un sol de carallo
Fai un sol de carallo é o segundo álbum da banda galega de rock Os Resentidos, publicado no ano 1986 a través do selo Grabaciones Accidentales. O disco ten unha produción menos afeccionada que o seu traballo de estrea e os temas caracterízanse polo surrealismo e o humor crítico nas súas letras e o son rock e punk na música.
IBEX 35
Cálculo
Este comité reúnese cada 6 meses de forma ordinaria, (normalmente xuño e decembro), aínda que poden convocarse reunións extraordinarias cando as circunstancias así o requiran.
Manualidades
Manualidades na escola
As manualidades ou traballos manuais son traballos que realizan os nenos na escola encamiñados a mellorar a súa educación, desenvolver a súa motricidade, a súa coordinación etc.
IBEX 35
Actuais
Na seguinte táboa, indícanse os 35 valores que compoñen o IBEX 35 a 6 de agosto de 2018 e a súa ponderación no índice a 30 de xuño de 2017:
Manualidades
Manualidades na escola
Os traballos manuais son actividades estéticas e físicas que realizan os nenos axudados de determinadas ferramentas e utensilios. Consisten estes traballos en encartar, trenzar, tecer, recortar, pegar, iluminar, picar e bordar tiras e cadrados de papel ou doutros materiais (cartón, cintas, teas, badana, palla etc.) co que realizan os nenos caprichosas e variadas combinacións de formas e cores. Confeccionan sobres, fan varias figuras comúns e de adorno, constrúen e adornan caixas para diversos usos así como cestas, corpos sólidos e outros obxectos, arman edificios e confeccionan flores e aínda mobles en miniatura.
A isto hai que engadir o debuxo e o modelaxe mediante o que os escolares fan corpos xeométricos, pequenos monumentos arquitectónicos, figuras, froitas etc. Require este método exercicios prácticos que consisten en gran parte en facer coas mans os traballos manuais. En todos os ensinos que o consintan debe facerse traballar aos alumnos manualmente. Por exemplo, construíndo aparellos, corpos sólidos, deseñando mapas, manipulando herbas etc.
Azulenta alpina
A azulenta alpina (Prunella collaris) é unha ave paseriforme da familia Prunellidae visible en ladeiras rochosas e prados de alta montaña. En inverno, a súa área de distribución é máis ampla, incluíndo altitudes menores. A súa cabeza é gris, o peteiro amarelado, as ás escuras e unha parte inferior e lateral riscada avermellada. Pola forma e comportamento, parécese ao Prunella modularis, pero en maior tamaño.
A súa voz é en reclamo curto, tipo gorxeo, errático, cando está pousado ou en voo.
O seu niño é herbáceo, en fendas rochosas, con 3-5 ovos que pon en dúas niñadas, de maio a agosto.
Aliméntase peteirando no chan pequenos insectos, arácnidos, bagas e sementes.
Subespecies
Recoñécense as seguintes subespecies:
Music Bank
Music Bank é un box set da banda estadounidense Alice in Chains, editado o 26 de outubro de 1999 polo selo Columbia Records. Está composto por gran variedade de temas, incluídas demos non editadas anteriormente, sinxelos e dúas novas cancións.
Luis Carlos Morato
Luis Carlos Morato Miguel, nado na Coruña o 15 de xaneiro de 1953, é un asesor fiscal, avogado e profesor universitario galego. Foi o 40º presidente do Deportivo da Coruña, en 1988.
Traxectoria
Foi presidente do Deportivo da Coruña desde o 11 de marzo de 1988, en substitución de Andrés García Yáñez, até o 24 de maio de 1988, sendo á súa vez substituído por Augusto César Lendoiro.
Manuel Ramos Fernández
Manuel Ramos Fernández, nado nas Pontes de García Rodríguez cara a 1871 e finado nas Barrosas o 22 de agosto de 1936, foi un político galego.
Traxectoria
Viaxaba frecuentemente a Cuba, a onde levaba traballadores para os xardíns da Habana. Foi elixido concelleiro das Pontes de García Rodríguez nas eleccións do 12 de abril de 1931, e tomou posesión como primeiro tenente-alcalde do goberno presidido por José Vilaboy Pajón o día 22 de abril. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado o 22 de agosto xunto coa súa muller Juana Ferreiro Rodríguez e dous dos seus fillos, Manuel e José. En 1941 abriuse un proceso xudicial por homicidio contra Narciso Corral Ocampo, xefe da Falanxe e un dos responsables do masacre, que finalmente foi sobresido.
Aguaneiro
O aguaneiro ou aguaneira tamén chamado rato do almiscre, toupa de río e toupeira da auga, (Galemys pyrenaicus) é unha especie de mamífero soricomorfo da familia Talpidae que habita nas zonas montañosas do norte da Península Ibérica e sur de Francia. É un insectívoro semiacuático que habita as proximidades de regatos e torrentes, de hábitos principalmente nocturnos, cuxa signo de identidade máis característico é o seu fociño con forma de trompeta.
Características
A aguaneira aseméllase anatomicamente a outros animais como a rata, a toupa ou o furafollas. De aí lle veñen os sobrenomes de rata de auga, toupa de auga etc.
As patas traseiras lembran as da rata; son robustas e áxiles, e úsaas para moverse axiña pola auga. A parte dianteira do corpo é semellante á dunha toupa; as patas dianteiras están adaptadas para escarvar buracos e facer tobeiras onde criar a súa prole e poñerse a salvo dos seus predadores. O fociño é semellante ao do furafollas, cunha trompa moi desenvolvida que lle serve para atopar as larvas das que se alimenta. É un órgano moi perfeccionado, indispensable para a súa supervivencia, e posúe unha glándula de almiscre no arranque caudal.
Historia natural
É un animal moi discreto, polo non é doado de ver. Nútrese principalmente de larvas acuáticas sensibles á polución (larvas de tricópteros, plecópteros e efemerópteros) e de crustáceos. Por esta razón é considerado como un indicador da limpeza e a saúde das augas nas que habita. É unha das 79 especies catalogadas como vulnerables pola World Conservation Monitoring Centre.
Distribución
A toupa de río vive en regatos e lagos do norte da Península Ibérica; norte de Portugal, Galicia, Montes Cantábricos, Pireneos e en determinadas zonas do Sistema Central. Habita tamén nos Pireneos franceses.
Comportamento
Son animais bastante territoriais, que forman parellas estables que controlan territorios de entre 200 e 400 metros de canle. Para obter as súas presas suxéitanse ao fondo do curso acuático coas fortes unllas de pés e mans, mentres escarva co fociño entre os pelouros do fondo do río. O seu período de celo dáse entre os meses de novembro e maio, e as femias paren dúas veces ao ano, con camadas de 1 a 5 crías por parto.
Ameazas
O hábitat do aguaneiro é moi vulnerable; as principais ameazas son a contaminación da auga e a fragmentación do seu hábitat debido á construción de centrais hidroeléctricas e encoros, e a extracción de auga. Nalgunhas zonas é perseguido pola errónea crenza de que é daniño para a pesca. A introdución dos visóns americanos (Neovison vison) en Galicia influíu negativamente nas súas poboacións.
Subespecies
Coñécense dúas subespecies de toupa de río.
Marco Križevčanin
Marco Križevčanin (en Márk Kőrösi), nado en Križevci en 1589 e finado en Kassa o 7 de setembro de 1619, foi un relixioso católico considerado santo e mártir pola Igrexa católica.
La Voz del Distrito
La Voz del Distrito foi un semanario editado en Ponteareas entre 1907 e 1916.
Marco Križevčanin
Traxectoria
Nado nunha nobre familia croata, estudou no colexio Xesuíta de Graz, onde foi discípulo de Péter Pázmány, importante figura da contrarreforma en Hungría. Estudou na Universidade Gregoriana de Roma (1611-1615), no colexio xermano-húngaro, e ao remate foi enviado a Zagreb. Permaneceu pouco tempo nesa cidade, xa que foi chamado polo seu antigo mestre Pázmány para levar o seminario de Trnava.
La Voz del Distrito
Historia e características
Subtitulado Conservador y defensor de la política del Conde de Bugallal en la zona, apareceu en 1907. Como indica o seu subtítulo era órgano do conde de Bugallal. Cesou a súa publicación en 1916.
Marco Križevčanin
Traxectoria
A comezos de 1619 fíxose cargo da abadía bieita de Krána, nos arredores de Kassa, entón unha cidade de maioría calvinista pertencente a Hungría; el e os relixiosos Pongrácz e Melchor Grodzieck realizaron esforzos por revitalizar o catolicismo na rexión, o que provocou o enfado dos calvinistas e que os acusaron da queima da cidade que se produciu o 13 de xullo de 1619. Coincidiron estes feitos coa guerra que mantiña Gabriel Bethlen, príncipe húngaro de Transilvania e calvinista, contra o emperador. As forzas de Xurxo I Rákoczi, comandante do exército transilvano, puxeron sitio a Kosice e entraron na cidade, prendendo os tres relixiosos e o gobernador católico da cidade. O 7 de setembro, Krizevcanin foi martirizado e decapitado por non renunciar ao catolicismo.
Gabeador vermello
O gabeador vermello, Tichodroma muraria, é unha pequena ave que se encontra en numerosas montañas de Eurasia, incluíndo os Pireneos, os Alpes e as montañas do Altai.
É o único membro do xénero Tichodroma, que, á súa vez, é o único da familia dos ticodromádidos (Tichodromadidae),
Porén, algúns autores considérano como o único membro da subfamilia dos ticodromadinos (Tichodromadinae) da familia dos sítidos.
Características
O gabeador vermello é maiormente non migratorio (aínda que é migrados parcoal), mudándose a alturas inferiores durante o inverno, e ás veces vaga máis lonxe aínda, cando, de cando en vez, usa canteiras ou edificacións.
Aves illadas teñen invernado tan lonxe como en Inglaterra, e unha tamén invernou na Universidade de Ámsterdam.
Esta é unha ave de 15,5 a 17 cm de longo, (a media é de 16 a 16,5 cm), cunha plumaxe sorprendentemente atractiva en carmesí, gris e negro, con voo como de bolboreta, espasmódico, e con breves planeos, e goridas inaccesibles. O seu nome común chinés significa flor de rocha.
Na estación reprodutiva, o macho pode ser a miúdo distinguido das femias pola súa gorxa negra, aínda que as femias teñen ás veces tamén a gorxa negra en graos variables.
Os inmaturos son máis pardos, e teñen o peteiro menor.
Esta especie é bastante mansa, pero a miúdo é sorprendentemente difícil de ver nas ladeiras das montañas, ademais de porque adoita vivir en lugares inaccesíbeis, porque cando gabea por unha parede pode camuflarse coas súas cores grises e negras (a vermella das ás apenas se ve).
Aliméntase de pequenos insectos que captura co seu longo bico nas físgoas das rochas, ou en voo, e tamén inclúe na súa dieta arañas e moluscos. Aniña en cavidades rochosas, pondo 4 ou 5 ovos brancos raiados, que son incubados pola femia. O canto do macho é unha secuencia de asubíos.
En voo parece unha bubela (Upupa epops) de cores estrañas, de aí os nomes vernáculos de bubela vermella e galego,  ou abubilla de las paredes rocosas en castelán, ou unha bolboreta xigante, pero rube paredóns de pedra coma se fose un rato.
En Europa pódese ver nas altas montañas do centro e o sur. Na península Ibérica é sedentario nos Pireneos, e na Cordilleira Cantábrica é migra en outubro. Posibelmente estea en regresión. A súa presenza en Galicia é moi rara.
As aves cara ao leste de Turkmenistán, desde o Irán até a China, son lixeiramente máis escuras, e foron clasificadas por Bonaparte, en ''Consp. Gen. Av''. 1: 225, como unha subespecie, Tichodroma muraria nepalensis, separada da subespecie típica, Tichodroma muraria muraria.
Descrición
O xénero xa fora descrito en 1811 polo zoólogo alemán Johann Karl Wilhelm Illiger.
A descrición da especie é máis antiga, xa que o seu autor foi Linneo, en 1766 (aínda que con outro nome, Certhia muraria, por iso figura na bibliografía o nome e a data entre parénteses).
Etimoloxía
O nome da familia está formado, como é normal, sobre a raíz do xénero tipo (e neste caso único), engadíndolle a desinencia do latín científico ´-idea, plural neutro de ´-ideus, derivada do grego antigo εἴδος eídos, "aspecto", "aparencia", "forma", empregada para formar os nomes das familias de animais.
miniatura|250px|Tichodroma muraria nepalensis. O epíteto específico, muraria, e un adxectivo do latín medieval que significa "das murallas", derivado do latín clásico mūrus, -i, "muralla". (O adxectivo equivalente do latín clásico é mūrālis).
Status
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualificou en 2016 o estado de conservación desta especie como LC (pouco preocupante), cualidicación que mantén na actualidade (abril de 2017), debido a que ten unha área de dispersión moi grande e polo tanto, non se acerca aos limiares de vulnerábel baxio o criterio do tamaño desta área (media de ocorrencia, máis de 20 000 km2 combinado cunha diminución ou flutuacón do tamaño do rango, grao/calidade do hábitat, ou o tamaño da poboación e dun pequeno número de localizacións ou fragmentación severa). A tendencia da poboación parece estábel e, por tanto, a especie non se acerca aos limiares de vulnerábel baixo o criterio da tendencia da poboación (estimándose unha diminución do 30 % en máis de dez anos ou tres xeracións). O tamaño da poboación é moi grande, con máis de 10 000 individuos maduros.
Saint-Maurice-de-Rémens
Saint-Maurice-de-Rémens é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Escritura celtibérica
Como o resto de escrituras paleohispánicas, esta escritura presenta signos con valor silábico, para as oclusivas, e signos con valor alfabético, para o resto de consoantes e vogais. A partir do punto de vista da clasificación dos sistemas de escritura non é nin un alfabeto nin un silabario, senón unha escritura mixta que se identifica normalmente como semisilabario. O signario básico está formado por 26 signos, en lugar dos 28 do signario ibérico nororiental orixinal, posto que se elimina unha das dúas vibrantes e unha das tres nasais: cinco vogais, 15 silábicos e 6 consonánticos (unha lateral, dúas sibilantes, unha vibrante e dúas nasais).
O signo que en ibérico se transcribe como s adóitase transcribir en celtibérico como z porque en ocasións parece representar o resultado fricativo dunha antiga oclusiva dental, mentres que o signo que se transcribe como ś en ibérico transcríbese como s en celtibérico.
O signario celtibérico ten dúas variantes diferenciadas polos valores dos signos nasais: na variante oriental a nasal eliminada é a que en ibérico se identifica con m', mentres que na variante occidental a nasal eliminada é a que en ibérico se identifica con m, circunstancia que se interpreta como proba dunha dobre orixe. Ademais, cabe destacar que algunhas das inscricións da variante occidental presentan indicios de uso do sistema dual que permite diferenciar os silabogramas oclusivos dentais e velares xordos dos sonoros cun trazo engadido: a forma simple representa a sonora e a forma complexa a xorda. Finalmente, tamén cabe sinalar que nun reducido grupo de inscricións documéntase a redundancia vocálica dos signos silábicos.
Esta escritura, ao igual que o seu modelo, escríbese de esquerda a dereita e o seu ámbito natural de uso é a val do Ebro e as cabeceiras do Texo e Douro que corresponden ao territorio dos celtiberos. As inscricións celtibéricas aparecen sobre soportes moi variados (moedas de prata e bronce, téseras de prata ou bronce, plaquetas de bronce, cerámicas de verniz negro, ánforas, fusaiolas, placas de pedra etc.), pero non superan os dous centenares, aínda que algunha delas é excepcionalmente longa como o terceiro bronce de Botorrita (Zaragoza) con máis de tres mil signos que contén un tipo de censo de aproximadamente 250 persoas. Os contextos arqueolóxicos da maioría de inscricións son descoñecidos, circunstancia que non permite precisar excesivamente a cronoloxía real de uso deste signario, aínda que o seu uso en moedas é claro nos séculos -II e -I.
A Casanova, Buxantes, Dumbría
A Casanova é un lugar da parroquia de Buxantes no concello coruñés de Dumbría na comarca de Fisterra. Tiña 58 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 24 homes e 34 mulleres.
Jorge Tuñas
Jorge Tuñas Caamaño, nado na Coruña en 1971, é un político galego do PSdeG-PSOE.
Traxectoria
Nado na Coruña, trasladouse sendo novo a Negreira, onde despois rexentou un estanco. Foi candidato do PSdeG-PSOE nas eleccións municipais de 2007 e foi elixido concelleiro. Logo da dimisión do alcalde Juan García Fuentes o 7 de setembro de 2009, Tuñas foi elixido alcalde de Negreira. Nas municipais de 2011 encabezou a candidatura do PSdeG, que foi a lista máis votada, pero sen acadar a maioría absoluta, pasando á oposición. Nas municipais de 2015 a do PSdeG foi de novo a lista máis votada sen acadar a maioría absoluta. A abstención dos dous concelleiros de Ciudadanos, permitiulle a Tuñas ser elixido alcalde. En abril de 2017 Tuñas dimitiu como consecuencia de ser acusado pola fiscalía de apropiarse dun número de teléfonos móbiles que eran de propiedade do concello. Foi substituído na alcaldía polo seu compañeiro de partido Manuel Ángel Leis Míguez. En xullo de 2017 resulta finalmente absolto de ditos cargos, polo que volve á alcaldía en novembro.
Nas eleccións municipais de 2019 non se presentou á alcaldía, encabezando a candidatura Manuel Ángel Leis Míguez, que finalmente gañou ese posto para o PSdeG.
Vendéspace
O Vendéspace é un complexo deportivo e cultural situado en Mouilleron-le-Captif, preto de La Roche-sur-Yon. O complexo construíuse entre 2009 e 2012 e o 14 de setembro de 2012 foi inaugurado coa presenza do baloncestista dos San Antonio Spurs Tony Parker. O complexo foi deseñado polo arquitecto Paul Chemetov e a obra tivo un custo de 60 millóns de euros. A construción conta cunha superficie de 21.000 m2 e a pista central posúe unhas 4.900 bancadas.
Fernando Pérez de Traba
miniatura|250px|[[Vermudo Peréz de Traba, irmán de Fernando. Tombo de Toxos Outos.]] Fernan Peres de Trava (como se escribía na época) foi un nobre galego do século XII, Conde de Traba e de Trastámara. Foi líder da nobreza galaico-portuguesa e titor de Fernando II de León e Galicia.
Levantamento galaico-portugués
Pertencente á estirpe máis poderosa do Reino de Galicia, era fillo de Pedro Froilaz de Traba. Participou na revolta galaico-portuguesa liderada polo seu pai contra Urraca de León. Tal levantamento, producido en 1116, facíase en alianza con Tereixa de Portugal. Pretendían os insurxentes defender os dereitos do coroado rei de Galicia Afonso Raimúndez, o futuro Afonso VII, así como garantir a autonomía do condado portucalense fronte á raíña leonesa.
Os triunfos de Vilasobroso e Lanhoso selaron a alianza entre os Traba e Tareixa de Portugal. Fernando Pérez de Traba pasou así a gobernar Porto e Coímbra e a asinar importantes disposicións e documentos conxuntamente con Tareixa de Portugal.
Adiantado de Afonso VII
miniatura|Signo ou sinal rodado de Fernán Peres de Trava. Á morte de Urraca, erixiuse nun dos baluartes do rei Afonso VII no Reino de Galicia. Tanto foi así que se lle confiou a tarefa de ser preceptor do seu fillo, o futuro Fernando II de León e Galicia. A Crónica Latina de Castilla considera que a súa influencia foi determinante para que no testamento de Afonso VII de Galicia e León se separasen de Castela e Toledo. Xa antes da morte de Afonso VII, aparece coasinando documentos con Príncipe Fernando, aparecendo co título de rex.
Derrota en Portugal
miniatura|esquerda|Fernán Peres de Trava, imaxinado por [[Alfredo Roque Gameiro.]] Tareixa exerceu a rexencia durante a minoría de idade do seu fillo Afonso Henriques, o primeiro monarca portugués. Este aglutinou os cabaleiros portugueses e o apoio da Igrexa de Braga contra o dominio de Fernando Pérez de Traba e a súa propia nai. Estes últimos acabaron sendo derrotados na batalla de San Mamede (1128) cando pretendían facerse coa soberanía do espazo galaico-portugués. Determinada historiografía portuguesa fai desta batalla o nacemento da súa nación.
Liderado en Galicia
A partir dese momento concentra a súa influencia na Galicia propiamente dita, asinando como Comes Fernandus de Gallecie. Aquí realiza un labor de apoio aos mosteiros cisterciences, podéndoselle atribuír a refundación do mosteiro de Sobrado dos Monxes. Disputou o seu liderado sobre o Reino de Galicia co arcebispo de Santiago de Compostela Diego Xelmírez, con quen mantivo un tenso entendemento.
Labor militar
Comanda as tropas galegas ao servizo do monarca Afonso VII o Emperador nas súas incursións contra os almohades. As crónicas salientan o seu valor na conquista de Almería.
Defendeu o val do Miño a duras penas contra as acometidas de Afonso Henriques ata a paz de Zamora de 1143. Serviu en varias campañas andaluzas, a da toma de Córdoba (1146) e Almería (1147)
Coñécenselle dúas estadías en peregrinación á Terra Santa ao fío da segunda cruzada. Cedeu terreos aos templarios na actual costa coruñesa. Foi introdutor desta orde militar no Reino de Galicia.
Pervivencia
Morto probablemente en 1161, recibiu sepultura no mosteiro de Sobrado dos Monxes. A súa neta Sancha (filla do conde Nuño de Lara e da súa filla Tareixa Fernández) casou con Fernando II. Os seus descendentes mantiveron o seu protagonismo na corte de León. A súa irmá, Estefanía Pérez de Traba, contraería matrimonio con Rodrigo Fernández de Castro, da familia, os Castro, que non tardaría en tomar o relevo dos Traba no seu dominio de Galicia.
Escanos en Branco
miniatura|Logotipo de Escanos en Branco. Escanos en Branco (EB; Escons en Blanc, Aulki Zuriak, Escaños en Blanco), é un partido político catalán fundado en Badalona (Barcelona) o 21 de xullo de 2010 que loita polo recoñecemento dun voto de protesta en forma de escanos baleiros.
Ideoloxía
thumb|Parada durante unha visita turística de militantes e simpatizantes de Escanos en Branco fronte ao [[Congreso dos Deputados. Madrid, 25 de maio de 2013.]]
Escanos en Branco ofrece representación para aqueles cidadáns desconformes que non atopan unha alternativa satisfactoria entre as opcións de voto presentes. O seu programa ten un único punto:
A formación política, segundo se expresa no manifesto feito público na páxina web do partido, busca:
Obxectivo
thumb|Afiliado de Escanos en Branco informando a pé de rúa durante a campaña das eleccións europeas de 2014.
O partido disolverase cando se aprobe unha reforma da lei electoral onde se teña en conta un tipo de voto para poder optar por ningunha das formacións dispoñíbeis que se traduza automaticamente en escanos baleiros. Esta petición é equivalente ao concepto de voto en branco computábel.
Metodoloxía para deixar o escano baleiro
thumb|160px|Un simpatizante de Escanos en Branco avoga por enviar aos políticos ao paro durante unha manifestación en Madrid. Tras a obtención dos primeiros candidatos electos nas eleccións municipais de 2011, Escanos en Branco elaborou un documento que servise como procedemento para deixar a concellería baleira durante a vixencia da corporación municipal. Este procedemento, amparado pola doutrina da Xunta Electoral Central, consiste en non presentarse á toma de posesión do cargo en ningunha das ocasións (normalmente plenos do concello) legalmente permitidas para iso.
O non tomar plena condición de concelleiro non supón a perda da condición de concelleiro electo, o cal permite ao candidato manterse á marxe das decisións do consistorio sen incumprir a lei, carecendo dos dereitos e obrigacións habituais dos parlamentarios, así como dos privilexios (información privilexiada, dietas, soldos etcétera).
Alejo Carrera
miniatura|300px|Lenda baixo o escudo:.
Traxectoria
Foi correspondente da prensa internacional en Lisboa, e posteriormente desenvolveu traballos consulares na cidade. Desde 1916 foi membro correspondente da Real Academia Galega.
En 1923 mercoulle o castelo de Sobroso a Manuel Bárcena Andrés, conde de Torrecedeira, por cinco mil pesetas. Estaba nun estado ruinoso e iniciou a súa reconstrución. Foi o fundador e primeiro alcalde pedáneo da entidade local menor de Portela o 13 de setembro de 1924, e en 1926 logrou que se mudase o nome da parroquia polo de Vilasobroso. Integrouse no Partido Republicano Radical e converteuse no primeiro alcalde republicano de Mondariz en 1931. Foi destituído en maio dese ano, e en setembro fundou o xornal El Sobroso.
Nos derradeiros anos da súa vida colaboraba con artigos literarios como correspondente honorario do xornal Faro de Vigo. Proseguiu a reconstrución do castelo, sen axuda económica do Estado, mais quedou inconclusa tras o seu falecemento en 1967. No castelo organizaba actividades literarias e culturais. A súa filla herdou o castelo e posteriormente vendeullo ao concello de Ponteareas.
Vida persoal
Casou con Adelaida Amaral Ferreira, e foi pai de Zita-Teresa Carrera Ferreira. Está soterrado xunto á entrada do castelo, no cemiterio de Vilasobroso, no seu mausoleo familiar.
Lisa Sheridan
Lisa Sheridan, nada en Macon (Xeorxia) o 5 de decembro de 1974 e finada o 25 de febreiro de 2019 en Nova Orleans, era unha actriz estadounidense.
Traxectoria profesional
Afeccioada ao teatro dende cativiña, a súa primeira interpretación foi aos 11 anos. Graduose na Mount de Sales Academy e estudou arte dramática na Universidade Carnegie Mellon de Pittsburg, Pensilvania, onde se graduou con honores e recibiu o premio Thomas Auclair Memorial Scholarship Award á estudante máis prometedora como actriz.
Traballou en catro series televisivas de diferentes duracións: Invasion, FreakyLinks, Legacy e Journeyman. Tamén participou como invitada en varios episodios de: CSI: Miami e Still the King.
O seu derradeiro traballo foi na película independente Strange Nature (2018), escrito e dirixido por Jim Ojala.
Vida privada
Do 2000 até o 2003, estivo comprometida con Ron Livingston, a quen coñeceu cando traballaron no filme Beat (2000). Finou cando contaba con 44 anos de idade, na súa casa en Nova Orleáns.
466
Outros
Historia ano a ano
Aballay, el hombre sin miedo
Aballay, el hombre sin miedo é un filme arxentino de 2010 dirixido por Fernando Spiner. O filme foi escollido como candidato da Arxentina para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 84ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Ozzy Osbourne
John Michael "Ozzy" Osbourne, nado o 3 de decembro de 1948, é un vocalista e compositor de heavy metal inglés, cunha carreira musical que se estende xa ao longo de 50 anos. Osbourne acadou a fama como vocalista principal da banda inglesa Black Sabbath, que co seu son duro e escuro contribuíu a propagar o xénero do heavy metal. Debido ao estilo escuro do grupo, Osbourne comezou a ser coñecido como o "Principe da escuridade". Osbourne é tamén coñecido comoo "Padriño do heavy metal".
A comezos dos anos 2000, a carreira de Osbourne expandiuse cando se converteu nunha estrela no seu propio reality show, The Osbournes, ao lado da súa muller/representante Sharon e dous dos seus tres fillos, Kelly e Jack. Un documental sobre a súa vida e carreira, God Bless Ozzy Osbourne, estreouse en abril do ano 2011 no Festival de Cinema de Tribeca e publicouse en DVD no mes de novembro dese ano.
Marquesado de Sobroso
O marquesado de Sobroso é un título nobiliario creado o 18 de maio de 1625, herdeiro do señorío de Sobroso. En orixe, eran propietarios do castelo de Sobroso, situado dentro da Entidade Local Menor en Vilasobroso (Mondariz).
Sarri, Sarri
"Sarri, Sarri" é unha canción en éuscaro do grupo Kortatu, posiblemente a máis soada do grupo. A letra é de Lurdes e Josu Landa sobre a música de "Chatty, Chatty", do grupo xamaicano Toots and the Maytals, composta por Frederick "Toots" Hibbert. Na canción colaborou Ruper Ordorika. É a segunda canción da cara B do disco Kortatu.
A letra foi escrita en 1985 por mor da fuga da prisión de Martutene (Guipúscoa), o 7 de xullo dese ano, de dous presos condenados pola súa pertenza a ETA, agachados en senllos altofalantes tras un concerto do cantautor Imanol Larzabal. Tratábase de Iñaki Pikabea, Piti, e de Joseba Sarrionandia, Sarri, este último escritor de renome no campo da literatura vasca cuxo alcume dá título á canción.
A letra da canción foi encirrada case vinte anos máis tarde pola Asociación de Vítimas do Terrorismo para promover un boicot a Fermin Muguruza, cantante que noutro tempo fora membro do trío Kortatu. A AVT terminou denunciando a Fermín por tocala en varios concertos.
24 Hour Party People
24 Hour Party People é unha película sobre a música da comunidade de Manchester entre 1977 e 1992, e especificamente sobre Factory Records. Foi escrita por Frank Cottrell Boyce e dirixida por Michael Winterbottom.
O título (e o tema que a abre) da película procede da canción "Twenty Four Hour Party People" dos Happy Mondays, do álbum Squirrel and G-Man Twenty Four Hour Party People Plastic Face Carnt Smile (White Out).
Sinopse
Comeza coa época punk rock, e acaba na escena "Madchester" de fins dos 80 e comezos dos 90. O narrador é Tony Wilson, líder de Factory Records (interpretado polo actor Steve Coogan), e a historia segue maioritariamente a súa carreira, ocupándose tamén dos principais grupos de The Factory, como Joy Division ou New Order, e tamén de A Certain Ratio, The Durutti Column ou Happy Mondays.
A película é unha dramatización baseada nun conxunto de feitos reais, rumores, lendas urbanas e a imaxinación do guionista, como a película deixa claro. Nunha escena Howard Devoto (interpretado por Martin Hancock) ten relacións sexuais coa primeira muller de Tony Wilson, pero o verdadeiro Devoto, un extra na escena, dille á cámara: "I definitely don't remember this happening". A cuarta parede rómpese frecuentemente, con Wilson comentando frecuentemente á cámara os sucesos tal e como sucederon.