cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Encima de restrición
Tipo I
Os encimas de restrición de tipo I foron os primeiros que se identificaron e atopáronse primeiramente en dúas cepas de E. coli, a K-12 e a B. Estes encimas cortan nun sitio diferente do sitio de recoñecemento e que está a unha distancia variable del, a polo menos 1000 pares de bases de distancia. A clivaxe nestes sitios aleatorios segue un proceso de translocación do ADN, que indica que estes encimas son tamén motores moleculares. O sitio de recoñecemento é asimétrico e está composto de dúas porcións específicas, unha que contén 3–4 nucleótidos, e outra que contén 4–5 nucleótidos, separadas por un espazador non específico duns 6–8 nucleótidos. Estes encimas son multifuncionais e son capaces de realizar actividades de restrición e modificación, dependendo do status de metilación do ADN diana. Para a súa actividade plena necesitan os cofactores S-adenosil metionina (AdoMet), ATP (hidrolizado), e ións magnesio (Mg2+). Os encimas de restrición de tipo I posúen tres subunidades chamadas HsdR, HsdM, e HsdS; a subunidade HsdR requírese para a restrición; a HsdM é necesaria para engadir grupos metilo ao ADN do hóspede (actividade metiltransferase) e a HsdS é importante para a especificidade do sitio de recoñecemento (de unión ao ADN) ademais de para as actividades de restrición (clivaxe do ADN) e modificación (ADN metiltransferase).
Tipo II
Os encimas de restrición de tipo II típicos difiren dos de tipo I en varios aspectos. Son un homodímero, teñen os sitios de recoñecemento xeralmente non divididos e son palindrómicos e de 4–8 nucleótidos de lonxitude. Recoñecen e clivan o ADN no mesmo sitio, e non utilizan ATP ou AdoMet para a súa actividade, xeralmente requiren só Mg2+ como cofactor. Estes son os encimas de restrición dos que se dispón máis habitualmente. Na década de 1990 e a inicios da do 2000 descubríronse novos encimas desta familia que non seguían todos os criterios clásicos típicos desta clase de encimas, polo que se creou unha nova nomenclatura de subfamilias para dividir esta ampla familia en subcategorías baseándose nas desviacións das características típicas dos encimas de tipo II. Estes subgrupos defínense usando un sufixo de letras.
Os encimas de restrición de tipo IIB (por exemplo, BcgI e BplI) son multímeros, que conteñen máis dunha subunidade. Clivan o ADN a ambos os lados do seu sitio de recoñecemento cortando e separando todo o sitio de recoñecemento. Requiren AdoMet e Mg2+ como cofactores. As enconucleases de restrición de tipo IIE (por exemplo, NaeI) clivan o ADN despois de interaccionaren con dúas copias da súa secuencia de recoñecemento. Un dos sitios de recoñecemento actúa como diana para a clivaxe, e o outro actúa como un efector alostérico que acelera ou mellora a eficiencia da clivaxe realizada polo encima. Igual que os encimas de tipo IIE, as endonucleases de restrición de tipo IIF (por exemplo, NgoMIV) interaccionan con dúas copias da súa secuencia de recoñecemento pero clivan ambas as secuencias ao mesmo tempo. As endonucleases de restrición de tipo IIG (Eco57I) teñen unha soa subunidade, como os encimas de restrición de tipo II clásicos, pero necesitan o cofactor AdoMet para estar activos. As endonucleases de restrición de tipo IIM, como DpnI, poden recoñecer e cortar ADN metilado. As endonucleases de restrición de tipo IIS (por exemplo, FokI) cliva o ADN a unha distancia definida dos seus sitios de recoñecemento asimétricos non palindrómicos. Estes encimas poden funcionar como dímeros. De xeito similar, os encimas de restrición de tipo IIT (por exemplo, Bpu10I e BslI) están compostos por dúas subunidades diferentes. Algúns recoñecen secuencias palindrómicas, mais outros teñen sitios de recoñecemento asimétricos.
Tipo III
Os encimas de restrición de tipo III (por exemplo, EcoP15) recoñecen dúas secuencias non palindrómicas separadas que están orientadas inversamente. Cortan o ADN a unhas 20-30 pares de bases despois do sitio de recoñecemento. Estes encimas conteñen máis dunha subunidade e requiren os cofactores AdoMet e ATP para as súas actividades de metilación do ADN e restrición, respectivamente. Son compoñentes dos mecanismos de restrición-modificación do ADN procarióticos, que protexen a eses organismos contra o ADN alleo invasor. Os encimas de tipo III son proteínas heterooligoméricas, multifuncionais compostas por dúas subunidades, chamadas Res e Mod. A subunidade Mod recoñece a secuencia de ADN específica para o sistema e é unha metiltransferase de modificación, que é funcionalmente equivalente ás subunidades M e S das endonucleases de restrición de tipo I. A subunidade Res requírese para a restrición, aínda que non ten actividade encimática de seu. Os encimas de tipo III recoñecen secuencias de ADN de 5-6 pares de bases asimétricas e clivan a 25-27 pares de bases augas abaixo e deixan no ADN protrusións 5' curtas monocatenarias (esa parte sobresae máis que a outra cadea). Necesitan dous sitios de recoñecemento non metilados orientados inversamente para que poida ter lugar a restrición. Estes encimas metilan só unha febra do ADN, na posición N-6 dos residuos adenosil, de modo que o ADN replicado novo ten só unha das febras metiladas, o cal é dabondo para protexelo contra a restrición. Os encimas de tipo III pertencen á subfamilia beta de N6 adenina metiltransferases, que conteñen os nove motivos que caracterizan esta familia, incluíndo o motivo I, o peto de unión para a AdoMet (FXGXG), e o motivo IV, a rexión catalítica (S/D/N (PP) Y/F).
Tipo IV
Os encimas de tipo IV recoñecen ADN modificado, xeralmente por metilación, e están exemplificados polos sistemas de E. coli McrBC e Mrr.
Encimas de restrición artificiais
Os encimas de restrición artificiais poden xerarse fusionando un dominio de unión ao ADN natural ou producido por enxeñaría a un dominio nuclease (xeralmente úsase o dominio de clivaxe dos encimas de restrición de tipo IIS FokI ). Estes encimas de restrición naturais poden unirse a sitios de ADN grandes (de ata 36 pares de bases) e poden prepararse por enxeñaría para unirse ás secuencias desxadas de ADN. As nucleases de dedo de cinc son os encimas de restrición artificiais utilizados máis comunmente especialmente en aplicacións de enxeñaría xenética,   pero poden tamén utilizarse para aplicacións máis estándar de clonación de xenes. Outros encimas de restrición artificiais están baseados no dominio de unión ao ADN dos efectores TAL.
Nomenclatura
Desde o seu descubrimento na década de 1970 foron identificados centos de encimas de restrición diferentes en distintas bacterias. Cada encima noméase polo nome da bacteria da cal foi illado utilizando un sistema de nomenclatura baseado no xénero, especie e cepa bacteriana. Por exemplo, o nome do encima de restrición EcoRI deriva do que se indica na táboa. Actualmente non se escriben partes do nome en cursiva nin debe haber un espazo antes do número romano final.
Aplicacións
Os encimas de restrición illados utilízanse para manipular o ADN para distintas aplicacións científicas.
Exemplos
Exemplos de encimas de restrición son:
Chave: * = extremos romos N = C ou G ou T ou A W = A ou T
Ligazóns externas
Visualizacións: Información xeral: Bases de datos: Software:
Masatoshi Koshiba
Masatoshi Koshiba (en xaponés: 小柴 昌俊, こしば まさとし), nado en Toyohashi (Prefectura de Aichi) o 19 de setembro de 1926 e finado o 10 de novembro de 2020, foi un físico xaponés.
Traxectoria
Gañou o Premio Nobel de Física en 2002 xunto con Raymond Davis Jr e Riccardo Giacconi, polas súas contribucións pioneiras en astrofísica, en particular pola detección de neutrinos cósmicos.
Na década de 1980 Koshiba, continuando os traballos iniciados polo químico norteamericano Raymond Davis Jr., vai construír un detector soterráneo de neutrinos nunha mina de cinc, na Prefectura de Gifu, no Xapón central, Kamiokande II, un tanque enorme de auga (3000 toneladas, a 1000 m de profundidade) rodeado por detectores electrónicos (tubos fotomultiplicadores) para detectar os fluxos de luz que se producen cando os neutrinos interaccionan reciprocamente cos núcleos atómicos en moléculas de auga. Confirmou os resultados de Davis, de que o Sol produce neutrinos e que se atoparon menos dos que se agardaba.
En 1987 Koshiba atopou neutrinos na explosión dunha supernova na Gran Nube de Magalláns. En 1996 cun detector máis sensible, Super-Kamiokande, Koshiba atopou evidencias do que os científicos xa sospeitaban, os neutrinos, dos cales se coñecen tres tipos, cambian de tipo no seu desprazamento a través do espazo.
O Fontao, Graba, Silleda
O Fontao é un lugar da parroquia de Graba, no concello pontevedrés de Silleda. Segundo o IGE do 2010 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres) o que supón o aumento dun habitante con respecto a 2008.
Minaría
A comarca do Deza é unha ramificación xeolóxica das terras do Carballiño, con capas de granito herciniano e xistos precámbricos, onde se mineraliza o estaño e tamén o ouro. Conta a tradición oral que neste lugar existen túneles, galerías e pozos que os romanos construíron na procura destes minerais.
Demografía
O Fontao evoluciona demograficamente do seguinte xeito:
Lingua xeorxiana
O xeorxiano (ქართული Kartuli) é a lingua oficial de Xeorxia, unha república do Cáucaso. O xeorxiano é a lingua materna duns catro millóns de xeorxianos, aproximadamente o 70% da poboación do país, e outros dous millóns de persoas no estranxeiro (principalmente Turquía e Rusia, con comunidades máis pequenas en Irán, Acerbaixán etc.). É a principal lingua escrita para todos os grupos étnicos xeorxianos, incluso para os falantes das outras linguas caucásicas do sur (svanuri, mingreliano e laz).
Clasificación
O xeorxiano é a máis falada entre as linguas caucásicas do sur, familia que tamén inclúe svanuri e mingreliano (faladas principalmente ao noroeste de Xeorxia) e laz (falada ao longo da costa do Mar Negro de Turquía, desde Rize ata a fronteira con Xeorxia.
Dialectos
Entre os principais dialectos do xeorxiano están: Imeretiano, Racha-Lechkhumiano, Guriano, Adxarano, Imerkheviano (en Turquía), Kartliano, Kakhetiano, Inxilo (en Acerbaixán), Tush, Khevsur, Mokheviano, Pshaviano, Fereidano (tamén en Irán), Mtiuletiano e Meskhetiano.
Historia da lingua
Crese que o xeorxiano se diferenciou do mingreliano e do laz no III milenio antes da nosa era. En base ao grao da mudanza, algúns lingüistas, tales como G. Klimov, T. Gamkrelidze e G. Machavariani expuxeron a posibilidade de que o comezo do cambio ocorrera no II milenio a.d.C ou máis cedo, diferenciando o svanuri das outras linguas. As linguas mingreliana e laz diferenciáronse do xeorxiano aproximadamente un milenio máis tarde.
O xeorxiano ten unha prolífica tradición literaria. O texto escrito máis antigo en xeorxiano que aínda se conserva é o "Martirio do Santo Shushaniki, da Raíña" (C'amebax c'midisa Shushanik'isi, dedoplisa) escrito por Iakob Tsurtaveli, datado no século V.
Alfabeto
O alfabeto moderno ten 33 letras. Nun principio tiña máis, pero algunhas delas ficaron obsoletas.
Historia do alfabeto
A forma máis antiga do alfabeto xeorxiano, o alfabeto Asomtavruli ("capital"), foi creado o -412 a.d.C por curas xeorxianos do culto de Matra ( Mithra de Persia). O alfabeto Asomtavruli sufriu reformas no ano -284 adC feitas polo rei Pharnavaz I de Iberia.
O alfabeto Asomtavruli, tamén coñecido como Mrgvlovani ("redondeado"). Aínda hoxe consérvanse mostras deste alfabeto en inscricións monumentais, tales como as que se atopan na igrexa xeorxiana de Bolnisi Sioni preto de Tbilisi (dos séculos IV ou V). Incluso se atoparon mostras máis antigas, que datan do século III adC ao século III dC, en Armaztsikhe (preto de Mtskheta) e Nekresi (na rexión de Kakheti ao leste de Xeorxia), en 1940 e desde 1995 ata o 2003 expedicións científicas realizadas por Simon Janashia (1900-1947) e Levan Chilashvili. As inscricións do Armaztsikhe foron estudadas por Pavle Ingorokva.
Os alfabetos Nuskhuri ("minúscula") ou Kutkhovani ("cuadriculado") apareceron nun comezo no século IX. Asomtavruli e Nusxuri, coñecidos como Khutsuri (ხუცური, ou "escritura eclesiástica"), foron usados para escribir manuscritos relixiosos, utilizando o Asomtavruli para escribir as maiúsculas.
O alfabeto moderno, chamado Mxedruli (მხედრული, "secular" ou "escritura militar"), apareceu por primeira vez no século XI. Utilizábase con fins non relixiosos ata o século XVIII, que foi cando substituíu por completo ao Khutsuri. Os lingüistas considérano como fonémico.
Consoantes
ა /a/ pronúnciase igual que nas palabras: mar, pai etc. ბ /b/ bourar
გ /g/ Galiza,guia etc.
დ /d/ dedo, maduro etc. ე /e/ español, meta etc. ვ /v/ pronunciase como "v" na palabra inglesa "voice", é distinta do "b".
ზ /z/ pronunciase como "z" na palabra inglesa "zoo", distinta do "z" galego.
თ/t'/ pronunciase como "t" na palabra inglesa "toy", distinta do "t" galego, é máis lene.
ლ /l/ lea, pelo, é un pouco máis forte que o "l" galego.
მ /m/ mamá, amor etc.
ნ /n/ nulo etc.
Urania Mella
Urania Mella Serrano, nada en Vigo o 15 de novembro de 1899 e finada en Lugo o 26 de maio de 1945, foi unha política galega e precursora do asociacionismo feminino. Filla do pensador anarquista Ricardo Mella Cea e mais de Esperanza Serrano, a súa vez filla de Juan Serrano Oteiza, coñecido anarquista madrileño e fundador da La Revista Social, foi presidenta da sección viguesa da Unión de Mulleres Antifascistas, así como membro do Socorro Rojo Internacional.
Traxectoria
Muller moi culta e comprometida socialmente, foi mestra de piano e estudou Belas Artes na Escola de Artes e Oficios de Vigo. Dende moi nova dedicou a súa vida á defensa da muller, comezando a ensinar a ler ás mulleres do barrio de Lavadores, para continuar logo dende a UMA. miniatura|Buque Urania Mella de loita contra a contaminación, [[Sociedade de Salvamento e Seguridade Marítima|SASEMAR. ]] Tras o golpe de estado de 1936 intentou defender o barrio, xunto co seu home Humberto Solleiro Rivera, para logo fuxir cara a Redondela, onde foron detidos. Foi condenada á morte en consello de guerra, mais logo foille conmutada a condena pola de trinta anos; non así a do seu home, que foi fusilado. Xa viúva e deixando en Vigo catro fillos, foi encadeada no penal de Santurrarán, Guipúscoa, onde pasou mais de 9 anos. Ao quedar libre marchou co seu fillo Raúl a vivir a Lugo, no lar de María Gómez González, onde ficou ata a súa morte.
Recoñecementos
Sobor da vida das mulleres encarceradas na cadea de Santurrarán foi presentado no Festival de cine de San Sebastián do 2010, o documental de Txaber Larreategi e Josu Martínez Prohibido recordar que protagonizan as fillas da política galega Alicia e Conchita. 200px|miniatura|Placa na rúa de Vigo. A 15 de decembro de 2010 e en cumprimento da Lei 52/2007, do 26 de decembro, mediante a cal a democracia española honra a quen padeceron inxusta persecución durante o golpe de estado de 1936 e a ditadura posterior, o ministro Francisco Caamaño Domínguez expediu a Declaración de reparación e recoñecemento persoal ao seu favor, en virtude do ordenado no parágrafo 1, artigo 4 da citada lei.
Foi recoñecida nun mural en Vigo en 2021 como pioneira. miniatura|dereita|Representación de Urania Mella como pioneira nun mural da [[Marcha Mundial das Mulleres en Vigo en 2021]]
José Ulla Rocha
José Ulla Rocha, nado en ([[Begonte) en 1970, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
É veterinario de profesión. Concelleiro do PPdeG en Begonte dende 1999, foi membro do equipo de goberno e portavoz dos populares na oposición (2007-2011). Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PPdeG na que se integrou o anterior alcalde José Antonio Vázquez García, sendo elixido alcalde de Begonte por maioría absoluta.
Fernando II de Portugal
Fernando II de Portugal, nado coma Fernando Augusto Francisco Antonio de Saxonia-Coburgo-Gotha-Koháry en Viena o 29 de outubro de 1816 e finado en Lisboa o 15 de decembro de 1885, foi o Príncipe e, posteriormente, Rei de Portugal de Portugal polo seu casamento a raíña D. María II en 1836.
De acordo coas leis portuguesas, D. Fernando de Saxonia-Coburgo-Gotha-Koháry tornouse rei de Portugal iure uxoris, só despois do nacemento do primeiro Príncipe, que foi o futuro D. Pedro V, en 1837. Desa forma, cesa na Casa Real portuguesa a varonía de D. Afonso Henriques, mantida ao longo de sete séculos (nótese que a outra raíña portuguesa, D. María I, casara co tío D. Pedro III, polo que se mantivo o sangue do primeiro rei de Portugal), tendo entón pasado a correr o sangue da casa de Saxonia-Coburgo e Gotha nas veas dos Bragança.
El foi coñecido na historia de Portugal como "O Rei Artista".
Familia
Era o primoxénito do príncipe Fernando de Saxonia-Coburgo e Gotha, irmán do duque Ernesto I e do rei Leopoldo I dos Belgas, e da súa dona, María Antonia de Koháry. Tiña tres irmáns máis novos: Augusto, Vitoria e Leopoldo.
O príncipe creceu en varios lugares: nas terras da súa familia na actual Eslovaquia e nas cortes austríacas e as xermánicas.
Tronos Grego e Español
En 1862, houbo unha revolta en Grecia contra o rei Odón I e ofrece-se o trono grego a D. Fernando II, pero este negouse.
En 1868, unha revolución expulsou a Raíña Isabel II de España e a súa familia, e o goberno provisional Español, non desexando establecer unha República, ofreceu a coroa a D. Fernando II, entón con corenta e nove anos. Tamén rexeitou a proposta.
North Harbour Stadium
O North Harbour Stadium é un estadio da cidade de North Shore City, preto de Auckland (Nova Zelandia), inaugurado en 1997 e que ten unha capacidade para acoller a uns 30.000 seareiros.
O recinto está destinado principalmente á práctica do rugby por parte do North Harbour, equipo que compite na ITM Cup, e tamén á práctica do fútbol por parte dos New Zealand Knights da A-League. Os Auckland Blues do torneo Super Rugby tamén xogan cada ano un encontro como locais neste estadio.
Copa do Mundo de Rugby 2011
Este é un dos estadios que Nova Zelandia escolleu para que se disputaran nel 4 dos encontros da primeira fase da Copa do Mundo de Rugby 2011 que o país maorí organizou entre o 9 de setembro e o 23 de outubro de 2011:
A Casa de 1906
A Casa de 1906 foi o primeiro programa televisivo de telerrealidade feito en Galiza e consiste en situar dúas familias durante dous meses nunha contorna que reproduce a Galiza de principios do século XX. A premisa do programa é responder á pregunta: Podería unha familia actual sobrevivir na época dos nosos bisavós?
Características
O programa é unha experiencia de supervivencia e convivencia que producen Filmanova e Continental para a TVG.
As familias habitan en dúas casas que reproducen con exactitude vivendas campesiñas de principios do século XX, sen luz eléctrica, auga corrente nin comodidades actuais. A súa supervivencia depende do traballo e da súa capacidade de adaptación aos tempos dos seus antepasados. Visten roupas de época, alúmanse con candís, cociñan en lareiras, coidan do gando e traballan a horta coas ferramentas que había en 1906.
O programa contou co patrocinio da cervexa Estrella Galicia, que foi creada en 1906.
Operador de Laplace
En cálculo vectorial, o operador laplaciano é un operador diferencial elíptico de segunda orde, denotado como Δ, relacionado con certos problemas de minimización de certas magnitudes sobre un certo dominio. O operador ten ese nome en recoñecemento a Pierre Simon Laplace que estudou solucións de ecuacións diferenciais en derivadas parciais nas que aparecía dito operador.
Expresado en coordenadas cartesianas é igual á suma de todas as segundas derivadas parciais non mixtas dependentes dunha variable. Corresponde á div (grad φ), de onde sae o uso do símbolo delta (Δ) ou nabla cadrado (\nabla^2) para representalo. Se \phi e \mathbf{A} son un campo escalar e un campo vectorial respectivamente, o laplaciano de ambos pode escribirse en termos do operador nabla como:
Problemas relacionados co operador laplaciano
En física, o laplaciano aparece en múltiples contextos como a teoría do potencial, a propagación de ondas, a condución da calor, a distribución de tensións nun sólido deformable etc. Pero de todas estas situacións ocupa un lugar destacado na electrostática e na mecánica cuántica. Na electrostática, o operador laplaciano aparece na ecuación de Laplace e na ecuación de Poisson. Mentres que na mecánica cuántica o laplaciano da función de onda dunha partícula da enerxía cinética da mesma. En matemáticas, as funcións tales que o seu laplaciano se anula nun determinado dominio, chámanse funcións harmónicas sobre o dominio. Estas funcións teñen unha excepcional importancia na teoría de funcións de variable complexa. Ademais o operador laplaciano é o ingrediente básico da teoría de Hodge e os resultados da cohomoloxía de Rham.
Motivación da ubicuidade do operador laplaciano
Unha das motivacións polas cales o laplaciano aparece en numerosas áreas da física é que as solucións da ecuación nunha rexión U son funcións que minimizan o funcional de enerxía:
Para ver isto, supóñase que é unha función, e  é unha función que se anula sobre a fronteira de U. Entón,
onde a última igualdade séguese usando a primeira identidade de Green. Este cálculo mostra que se, entón o funcional de enerxía E é estacionario arredor de f. Reciprocamente, se E é estacionario arredor de f, entón \Delta f=0 polo teorema fundamental do cálculo integral.
Outra razón da súa ubicuidade é que cando un escribe a ecuación de Laplace en forma diferenzas finitas apréciase que o laplaciano nun punto é a diferenza entre o valor da función no punto e o valor da función arredor do mesmo. É dicir, calquera magnitude que pode expresarse como unha magnitude fluxo que se conserva e satisfai a ecuación de Laplace.
Propiedades do operador laplaciano
O laplaciano é linear:
A seguinte afirmación tamén é certa:
Coordenadas cartesianas
En coordenadas cartesianas (plano) bidimensionais, o laplaciano dunha función f é:
En coordenadas cartesianas tridimensionais:
En coordenadas cartesianas en :
Coordenadas esféricas
En coordenadas esféricas :
Coordenadas curvilíneas ortogonais
En coordenadas ortogonais xerais :
Onde son os factores de escala do sistema de coordenadas, que en xeral serán tres funcións dependentes das tres coordenadas curvilíneas.
Función harmónica
Unha función dise que é harmónica en E se:
Exemplos de funcións harmónicas:
Xeneralizacións do Laplaciano
O laplaciano pode ser estendido a funcións definidas sobre superficies, ou en forma máis xeral, en variedades de Riemann e variedades seudoriemannianas.
Operador de Laplace-Beltrami
Unha extensión do laplaciano a funcións reais definidas sobre unha variedade é o operador de Laplace-Beltrami (denotado \nabla^2). Defínese, en forma similar ao laplaciano, como a diverxencia do gradiente, onde o gradiente unha función f definida nunha variedade (seudo)riemaniana e a diverxencia dun campo vectorial X sobre a mesma veñen dados en compoñentes por:
Onde: g^{ij}, é tensor 2-contravariante asociado ao tensor métrico. \sqrt{|g|}, é a raíz cadrada do valor absoluto do determinante do tensor métrico. O operador de Laplace-Beltrami dunha función escalar obtense como a diverxencia e o gradiente definidos como anteriormente, é dicir:
Operador de Laplace-deRham
En variedades riemannianas e seudoriemanninas existe outra xeneralización do laplaciano que o estende a k-formas, que é a base da cohomoloxía de Hodge-deRham. Esta extensión chamada operador de Laplace-deRham, e denotado como, defínese en termos da diferencial exterior (d) e a codiferencial exterior (δ) de k-formas ou alternativamente en termos da diferencial exterior e o operador dual de Hodge. Este operador de Laplace-deRham defínese como:
Onde a codiferencial pode reescribirse en termos da diferencial exterior e o operador dual de Hodge:
Onde n é a dimensión da variedade (seudo)riemanniana e k é a orde da k-forma α.
Tallerina
miniatura|dereita|300px|Cunchas de tallerina mostrando a variedade de cores. A tallerina ou tellina (Angulus tenuis, da Costa 1778; antes Tellina tenuis) é un molusco bivalvo da familia Tellínidos (Tellinidae), da orde Veneroida.
Morfoloxía
Trátase dun molusco de pequeno tamaño, que non supera os 2 cm de eixo maior, marcadamente aplanado, coa cuncha fráxil e inequivalva (a valva dereita é algo maior que a esquerda). O perfil é oval, cos extremos apuntados. Marxe interior dentada.
A superficie é lisa, con liñas concéntricas moi finas. A cor é moi variable: branca, rosada, amarela, ás veces uniformes pero normalmente con bandas concéntricas máis escuras. Moi raramente, a cor varía dunha valva á outra. O periostraco é transparente. O interior é da mesma cor que a superficie externa, aínda que en tons máis pálidos.
Hábitat e bioloxía
Distribúese pola costa europea do Atlántico, desde Noruega a Marrocos, incluíndo o Mediterráneo.
Vive sobre fondos de area na franxa infralitoral ata profundidades de poucos metros. Pode enterrarse ata os 13 cm de profundidade.
Ser, é comestible pero non ten valor comercial.
Ríos Panisse atopou os seguintes sinónimos nos distintos portos da costa galega: cadelucha, chirla, chisga, margarita e tellina real''.
Marsilea drummondii
Marsilea minuta é unha especie de pteridófita da clase das polipodiópsidas, orde das salviniais, e  familia das marsileáceas, unha das integradas no xénero Marsilea.
É un fieito orixinario de Australia, onde está moi estendido e é moi común, e se coñece co nome vulgar de nardoo. É unha das seis especies do xénero Marsilea endémicas deste país.
Descrición
A especie foi descrita en 1852 polo botánico alemán Alexander Braun, nun traballo publicado  en Linnaea 25: 72.
Etimoloxía
Para e do xénero, véxase Marsilea.
O epíteto específico, drummondii, e unha homenaxe que lle fixo Braun ao botánico escocés James Drumonnd.
Sinónimos
Ademais de polo seu protónimo creado por Braun, e actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
Marsilea drummondii é un fieto acuático perenne, que enraiza en substratos lamacentos e forman camas de herbas ou alfombras flotantes na superficie de tranquilas masas de auga. Estas poden chegar até un metro de profundidade.
A especie é moi común en Australia, onde crece en abundancia despois das inundacións. Pode formar alfombras na superficie da auga, que cubren o chan cando as augas desaparecen. Atópase en moitos tipos de hábitats húmidos. Normalmente a fronde consta de dous pares de folíolos e está ergueita cando non flota.
Unha planta tóxica
O esporocarpo de Marsilea drummondii pode ser tóxico para o ser humano e o gando, debido a aos altos niveis que contén de tiaminase, (enzima que intervén na degradación da tiamina, ou vitamina B1) e aos glicósidos norsesquiterpénicos.
O consumo de grandes cantidades pode causar beriberi. Sábese que envelena ás ovellas, e tamén aos humanos, incluídos os líderes da expedición de Burke e Wills.
O nardoo debe prepararse correctamente usando calor antes do seu consumo para destruír a tiaminase.
Pozal de Gallinas
Pozal de Gallinas é un concello español da provincia de Valladolid, en Castela e León. Atópase no sur da provincia e tiña unha poboación de 549 habitantes en 2017.
Historia
As orixes de Pozal non están claras, pero existen referencias escritas ao lugar desde o ano 1154, e desde 1265 co definitivo nome de Pozal de Gallinas.
En 1559 Pozal de Galiñas tentou desvincularse da vila de Medina del Campo baixo o nome de Morales del Rey, pero non o conseguiu pasando a formar parte pouco despois das posesións de Vitores Ruiz.
No ano 1857 producíronse importantes levantamentos e ocupación de terras como protesta contra a venda de terreos producida durante a desamortización de Mendizábal.
Festividades
As principais festas celébranse en torno ao día 8 de setembro, na honra á Virxe da Estrela, patroa da localidade, xunto con San Miguel. A imaxe da virxe é traída da ermida ata a Igrexa o día 30 de agosto onde é gardada e velada cunha novena. O día 8 de setembro tras a celebración da misa é sacada á praza maior onde se celebran bailes rexionais, a ritmo de dozaina, tras os cales se leva á Virxe da Estrela en romaría para ser gardada de novo. Durante a romaría os pais sintan aos seus fillos pequenos nos pés do paso para que este os bendiga.
O primeiro día do ano é tradición o aceso dunha gran fogueira chamada "luminaria" para celebrar a festa dos quintos. Son tradicionais xogos como a Petanca, a Calva e o Frontenis.
Emanuel Bouzon
Manuel Bouzón, coñecido como Emanuel Bouzon, nado o 8 de xaneiro de 1933 en Manaus e finado en 2006, foi un sacerdote católico, asiriólogo e especialista no Antigo Testamento brasileiro.
Traxectoria
Fillo de inmigrantes galegos, graduouse en 1954 en Filosofía pola Pontificia Universidade Católica do Río de Xaneiro, PUC-RJ, graduouse tamén en Teoloxía pola Pontificia Universidade Gregoriana (Italia) en 1958. Especializouse en 1964 en Asirioloxía e Historia Antiga pola Westfälische Wilhelms Universität Münster, Alemaña.
No ano 1960 remata o mestrado en Historia Antiga Oriental, no Pontificio Instituto Bíblico, Italia, coa disertación As Corporações Proféticas no Antigo Israel, baixo a dirección de Ernst Vogt. Na mesma institución doutorouse, en 1969, coa tese: Die Prophetenkorporationen in Israel und im Alten Orient, tamén baixo dirección de Ernst Vogt.
Obra
Entre os numerosos traballos e traducións destaca a tradución do Código de Hammurabi para a lingua portuguesa. Ao falecer Bouzon finalizaba a tradución da epopea de Gilgamesh.
Era profesor do Departamento de Teoloxía da PUC-Río e tamén daba clases no Departamento de Historia da mesma Universidade.
Ninette de Valois
Dame Ninette de Valois, nada como Edris Stannus en Blessington (Irlanda) o 6 de xuño de 1898 e finada en Londres o 8 de marzo de 2001, foi unha bailarina, profesora, coreógrafa e directora de ballet clásico británica de orixe irlandesa. Bailou profesionalmente cos Ballets Russes de Serge Diaghileve posteriormente estableceu o Royal Ballet, unha das compañías máis destacadas do século XX. Tamén estableceu a Royal Ballet School e a compañía que se converteu no Birmingham Royal Ballet. Está recoñecida como unha das figuras máis influentes da historia do ballet e como a "madriña" do ballet inglés e irlandés.
Traxectoria
Comezou a bailar en 1908, con dez anos, e axiña adquiriu unha gran reputación en Inglaterra a causa dos seus graciosos movementos. En 1921 cambiou legalmente o seu nome a Ninette de Valois. Bailou cos Ballets Rusos de Sergei Diagilev, aínda que non chegou a ser unha estrela con eles.
Retirouse como bailarina en 1926, con vinte e oito anos, para promover o ballet clásico por toda Europa. En 1928 convenceu a Lilian Baylis para que o Sadler's Wells Theatre puidese ser sede da súa compañía. Baixo a súa dirección a compañía creceu e converteuse na Wells Royal Ballet Company, que máis adiante se dividiu entre a Birmingham Royal Ballet e a Covent Garden's Royal Ballet. Tamén fundou a Royal Ballet School.
De Valois, case sen axuda, foi responsable de crear o ballet clásico británico. Deseñou a súa compañía segundo o exemplo dos Ballets Imperiais Rusos, aínda que programando unha mestura de ballet clásico e obras contemporáneas. Pouco a pouco foi atraendo persoas de talento, e invitou a Frederick Ashton que fora o principal coreógrafo da súa compañía. Co tempo, a compañía chegou a ser unha das máis sonadas do mundo, con bailaríns como Margot Fonteyn, Gillian Lynne, Robert Helpmann, Moira Shearer, Beryl Grey e Michael Somes. En 1949 o Sadler Wells Ballet causou sensación cando viaxaron aos Estados Unidos e Margot Fonteyn converteuse inmediatamente nunha celebridade internacional. A comezos da década de 1950, de Valois contribuíu a fundar o Ballet e Ópera Estatal Turco, en Istambul.
Ocupouse de que a súa compañía tivese unha fonte constante de talento e nos anos seguintes a compañía contou con estrelas como Svetlana Beriosova, Antoinette Sibley, Nadia Nerina, Lynn Seymour, e coa máis sensacional posible no momento, Rudolf Nureyev. De Valois tamén invitou a coreógrafos como Kenneth MacMillan e George Balanchine a que traballasen coa compañía. Retirouse formalmente en 1964 e foi nomeada Life Governor of the Royal Ballet, deixando sentir a súa presenza na compañía. Era moi severa, e quizais por esa razón, déuselle o alcume de "Madam" (Señora). O alcume callou e dende entón en artigos e entrevistas formais chamárona Madam; ela aceptouno con naturalidade e comezou a asinar así a súa correspondencia.
Continuou con aparicións públicas ata a súa morte aos 102 anos.
Honras
Foille concedida a Lexión de Honra francesa en 1950 e nomeada Dame Commander of the Order of the British Empire en 1951, e posteriormente, en 1982, Companion of Honour. En 1992 recibiu a Orde do Mérito.
En 1974 tamén se lle outorgou o prestixioso Premio Erasmus, conxuntamente co coreógrafo Maurice Béjart.
Hirakawa
Hirakawa (平川市, ひらかわし, Hirakawa-shi) é un concello da prefectura de Aomori no Xapón. Está situado ó norte da rexión de Tōhoku e no centro-sur da prefectura, no norte da illa de Honshū. A súa superficie é de 345,81 km² e a poboación de 34.113 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 98,6 h/km².
O concello de Hirakawa limita cos concellos de Ōwani, de Hirosaki, de Kuroishi, de Towada (son da prefectura de Aomori); de Ōdate e de Kosaka (son da prefectura de Akita).
Mark Kermode
Mark James Patrick Kermode, nado co apelido Fairey; nado o 2 de xullo de 1963 é un crítico de cinema e televisión británico, ademais de músico. É o crítico cinematográfico xefe de The Observer, colabora con Sight & Sound e copresenta o programa da BBC Radio 5 Live Kermode and Mayo's Film Review e o programa da BBC Two The Culture Show. Kermode escribe e presenta un videoblog para a BBC, e é membro da British Academy of Film and Television Arts. Kermode é membro fundador da banda de músia skiffle Dodge Brothers, na cal toca o contrabaixo.
Pēteris Laķis
Pēteris Laķis, nado en Riga, Letonia, o 1 de novembro de 1952 e finado o 14 de novembro de 2003, foi un filósofo, sociólogo e político letón.
Consello de Gobernadores do Reino de Portugal
Por morte do Cardeal-Rei Henrique I de Portugal, o 31 de xaneiro de 1580, estando aínda a funcionar as Cortes de Almeirim para debater sobre o complicado problema da sucesión da coroa de Portugal, tomou posesión dun Consello de Gobernadores do Reino, nomeado polo Cardeal (o cal, sentindo a morte inminente, e ver se incapaz de escoller un novo rei entre os varios pretendentes, non quería deixar o reino na anarquía) a fin de exercer interina o goberno do reino, ata que se decidise sobre quen tiña lexitimidade para gobernar.
Pēteris Laķis
Traxectoria
Estuda na escola secundaria N ° 3 de Riga e na Facultade de Historia e Filosofía da Universidade Estatal de Letonia (LVU). Traballa posteriormente na LVU como profesor (1976-1985), para en 1982 defender a súa disertación "Función pronóstica da teoría dos concentrados naturais" na Universidade Estatal de Leningrado. Ascendendo a profesor adxunto e director do Departamento de Socioloxía Aplicada e Psicoloxía Social da Universidade Estatal de Letonia (1985-1990).
Foi membro das Xuventudes Comunistas. Durante o movemento do Espertar, o 4 de outubro de 1989, foi elixido presidente da Sociedade Letoa de Riga. Despois da fundación do Frente do Pobo de Letonia (LTF), participa activamente no consello de redacción do 2º Congreso da LTF (1989) e vota a favor da declaración sobre o restablecemento da independencia ordinaria do país. En paralelo, funda a Academia da Cultura de Letonia (1990), exercendo como o seu primeiro reitor (1991) e profesor (1992). Tras a independencia ,ao conseguir a validación dos estudos soviéticos no novo país, obtivo un novo doutorado en filosofía polo Consello Científico da República de Letonia (1992). En 1997, fundou o Fondo de Consolidación da Sociedade Letoa e preside a xunta. En 1998 defende un segundo título de doutor en arte coa obra "O tempo e o mundo humano". No 2000 afíliase ao Partido Demócrata de Letonia e vicepreside o partido. En marzo de 2001, foi elixido deputado do Concello de Riga. Morre dunha enfermidade de longa duración o 14 de novembro de 2003 en Riga.
Consello de Gobernadores do Reino de Portugal
Eran cinco os gobernadores do Reino:
Ante meridiem
Ante meridiem é unha locución latina que significa antes do mediodía. A abreviatura a.m. utilízase nos países anglosaxóns para indicar as horas desde a media noite ao mediodía. Así, por exemplo, as dúas da noite escríbese 2 a.m.
Consello de Gobernadores do Reino de Portugal
Tendo as Cortes que disolverse pouco despois sen deliberar sobre a sucesión, acabaron os Gobernadores do Reino - comprados polas dobras castelás ofrecidas por Cristóbal de Moura - por decidir ser Filipe II de España o lexítimo herdeiro do trono de Portugal e Algarve e os seus señoríos ultramarinos. Apenas Xoán Tello mostrouse contra este nome.
En virtude desta toma de decisión, o pobo de Santarém viría a rebelarse e aclamando como rei de Portugal o Prior do Crato, Antonio, o 24 de xullo de 1580. Poucos días máis tarde entraba en Lisboa triunfal, onde foi recibido con idéntico entusiasmo, o que levou os Gobernadores a fuxir con receo para Setúbal, e de aí cara a Ayamonte, onde declararon sucesor lexítimo da Coroa o rei de España Filipe II, e dándolle así un pretexto para invadir militarmente o reino, tendo en conta apossandose do que, agora, pertencíalle de dereito.
Figaredo, Cedeira, Cedeira
Figaredo é un lugar da parroquia de Cedeira no concello de Cedeira na provincia da Coruña. Tiña 8 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 4 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2007 cando tiña 13 habitantes.
Premio USC Scripter
O Premio USC Scripter (Scripter) é o nome dado a un premio presentado anualmente pola Universidade do Sur de California (USC) para honrar ós autores e guionistas. Comezou a celebrarse no ano 1988, onde o consello da biblioteca da universidade galardoouno á mellor adaptación ó cinema dunha obra impresa, recoñecendo tanto o traballo do autor orixinal como o do guionista que fixo a adaptación. En 2016, engadiuse un premio á mellor adaptación á televisión, así como o premio de mellor logro literario. O premio Ex Libris é presentado ocasionalmente ós máis lonxevos colaboradores da Biblioteca da USC.
Alberte Momán
Alberte Momán Noval, nado en Ferrol o 28 de setembro de 1976, é un escritor e enxeñeiro técnico agrícola.
Traxectoria
Enxeñeiro Técnico Agrícola, ten colaborado en diversos volumes colectivos, como a primeira edición de Relatos de Verán do diario La Voz de Galicia, ou a colectánea poética ''Xuro que nunca volverei pasar fame. Poesía escarlata'' (Difusora de Letras, Artes e Ideas 2003). Colaborou, tamén, no volume de poesía Sempre mar. Cultura contra a burla negra, promovido e editado pola asociación Burla Negra con motivo do afundimento do Prestige. Tamén no libro publicado co gallo do certame de narrativa breve do concello de Curtis na edición do 2005, en que recibiu un accésit pola obra Benvidos á noite americana. Colaborador do xornal A Peneira, é autor de Efecto Iguana, novela por entregas que se publica no suplemento cultural deste xornal. En maio de 2006 participou nos Dias da Criação celebrados na Casa da Eira Longa en Vilar-Boticas (Trás-os-Montes). En febreiro de 2007 publicou O alento da musa (Difusora de Letras, Artes e Ideas). No 2007 sacou o volume colectivo de poesía A porta verde do sétimo andar, da agrupación do mesmo nome.
Tamén ten colaboracións en revistas como Madrygal. Revista de Estudios Gallegos, editada pola UCM, ou Dorna, que publica a Universidade de Santiago de Compostela. É membro da Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG).
No 2012 botou a andar a editora O Figurante Edicións.
Villaverde de Medina
Villaverde de Medina é un concello español da provincia de Valladolid, en Castela e León. Atópase no sur da provincia e tiña unha poboación de 517 habitantes en 2017.
Entre os seus monumentos destaca a igrexa de Santa María del Castillo, que data dos séculos XVI e XVII e está declarada Ben de Interese Cultural dende 1995.
Heterodontos
miniatura|dereita|300px|[[Ameixa rubia (Venerupis rhomboides)]] miniatura|dereita|300px|[[Berberecho (Cerastoderma edule)]] Os heterodontos (Heterodonta, Neumayr 1884) son unha subclase de moluscos da clase Bivalvos (Bivalvia) que comprende as ameixas e os berberechos.
A denominación reflicte o feito de teren os dentes da charnela desiguais, carácter que serve para diferenciar as especies.
Clasificación taxonómica
Segundo o WORMS divídese en dúas infraclases e cinco ordes:
Montenegro (homónimos)
Montenegro/Monte Negro pode referirse a:
Ricardo Blanco-Cicerón
Ricardo Blanco-Cicerón Núñez, nado en Tui o 27 de outubro de 1844 e finado en Santiago de Compostela o 1 de agosto de 1926, foi un avogado, arqueólogo, numismático e político galego. miniatura|Mosaico romano de Panxón.
Traxectoria
Naceu no seo dunha importante familia tudense, que vivía na Casa Negra da rúa dos Alfolíes (actual rúa Tide), cos escudos familiares dos Cicerón e os Centeno. Logo de estudar Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, foi tenente de alcalde da súa vila natal entre 1877 e 1879. Despois regresou a Santiago para exercer de avogado.
En 1884 ingresou na Sociedade Económica de Amigos do País. Foi vicepresidente da sección arqueolóxica da Exposición Rexional de 1909 e membro non numerario da Real Academia Galega e da sociedade pro-monte de Santa Trega. miniatura|De esquerda a dereita, de pé: Mercedes, Concha, Tomás, María e Carmen Blanco-Cicerón García. Sentados: Domingo de la Riva, Herminia García de la Riva (esposa de Ricardo), Simeón Blanco-Cicerón García, Ana Núnez (nai de Ricardo) e Ricardo Blanco-Cicerón. Home de fondas crenzas relixiosas, era devoto de San Telmo e contribuíu con 125 pesetas á construción no monte Aloia da Cruz Xubilar en homenaxe a Cristo Redentor, inaugurada o 27 de maio de 1901. De ideas carlistas, defendeu os dereitos dos labregos e da clase obreira, colaborando na creación da Sociedad Unión Obrera Benéfica e Instructiva Regional de Santiago. Foi membro do Banco Simeón (fundado polo seu cuñado, Simeón García) entre 1918 e 1921 e tesoureiro da xunta da Caixa de Aforros e Monte de Piedade de Santiago.
Reuniu unha gran colección de diversos obxectos artísticos e antigüidades, amais dun grande arquivo e biblioteca especializados no carlismo (con cuxa causa simpatizaba) e un notable arquivo fotográfico. A súa desmedida afección polo coleccionismo levouno a ter apuros económicos, dos que o salvou o seu cuñado.
As pezas da súa colección consérvanse en diversos museos galegos, agás o mosaico romano de Panxón que foi vendido nunha poxa pública. A colección de ourivaría, en boa parte castrexa, foi mercada por Álvaro Gil Varela e consérvase no Museo Provincial de Lugo. As pezas de mobiliario pasaron ao Museo de Belas Artes da Coruña, a colección de glíptica está no Museo Arqueolóxico e Histórico do Castelo de Santo Antón e o fondo numismático e medallístico (de máis de cinco mil pezas) está no Museo de Pontevedra. A colección de acibeches e outras pezas de temática xacobea está no Museo das Peregrinacións, e algunhas pezas de pedra que formaban parte da Catedral de Santiago de Compostela están no Museo Catedralicio. O arquivo documental consérvase no Museo do Pobo Galego, e a documentación referida ao carlismo está no Arquivo Histórico Universitario de Santiago de Compostela.
Foi soterrado no camposanto de Bonaval.
Vida persoal
Casou en Santiago de Compostela con Herminia García de la Riba e foi pai de Simeón Blanco-Cicerón García.
Lingua birmana
A lingua birmana (en မြန်မာဘာသာ) é a lingua oficial de Myanmar. O birmano é a lingua nativa dos bamar e outros subgrupos étnicos bamar, así como por minorías de Myanmar como os mon.
O birmano é falado por 32 millóns de persoas como primeira lingua e como segunda por outros 10 millóns, particularmente as minorías étcnicas en Myanmar e nos países veciños.
O birmano é unha lingua tonal, moi monosilábica e analítica, cunha orde de palabras suxeito obxecto e verbo. É membro da familia lingüística Linguas tibeto-birmanas, que é unha subfamilia da sino-tibetana. A lingua emprega o alfabeto birmano, derivado da escritura antiga mon e da alfabeto brahmi.
Pereiro Alonso
Os apelidos Pereiro Alonso poden referirse a:
O Outeiro, Graba, Silleda
O Outeiro é un lugar da parroquia de Graba, no concello pontevedrés de Silleda. Segundo o IGE do 2010 tiña 29 habitantes (14 homes e 15 mulleres) o que supón que a poboación diminuíu dous habitantes con respecto a 2009.
Estada
miniatura|dereita|220px|Estada construída con módulos de [[aceiro.]] Unha estada ou andamio é unha construción temporal constituída de pasarelas e plataformas sostidas por tubaxes de madeira ou aceiro, aínda que nalgúns países de Asia fanse de bambú. As estadas empréganse para acceder a certa altura a tódolos puntos dun edificio cando se está a construír, arranxar ou pintar.
O Outeiro, Graba, Silleda
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
La Idea (Redondela)
La Idea foi un periódico publicado en Redondela entre 1901 e 1918.
Historia e características
Subtitulado Semanario Independiente apareceu o 5 de xaneiro de 1901. Estaba dirixido por Buenhijo Pérez Sobrino e en principio foi de tendencia riestrista. Foron os seus colaboradores Manuel Amoedo Seoane, Juan Manuel Otero Milleiro, Isidoro Queimaliños Queimaliños, Juan Amoedo Seoane, Manuel Cacheiro Cardama, Claudio Contreras Valiñas e Antonio Garrido Otero.
FC Grenchen
O FC Grenchen é un club de fútbol de Grenchen, Suíza. Fundouse en 1906 e actualmente compite na 1. Liga. O seu campo é o estadio Brühl, con capacidade para 15.100 espectadores.