cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suttungr (lúa)
Recibiu o seu nome oficial en agosto do 2003 a partir da mitoloxía nórdica, nesta mitoloxía, Suttung era un Jotun ou xigante que posuía as propiedades da hidromel da poesía.En principio o nome anunciado foi Suttung na IAU Circular 8177, pero máis tarde a UAI decidiu engadirlle a -r final para o darlle a forma nominativa á palabra base Suttung.
Muro do Vasco, As Neves, Ortigueira
Muro do Vasco é un lugar da parroquia das Neves no concello coruñés de Ortigueira, na comarca do Ortegal. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).
José María Moar
José María Moar Fandiño, nado en Santiago de Compostela o 9 de febreiro de 1868 e finado na mesma cidade o 17 de novembro de 1934, foi un avogado, escritor e xornalista galego.
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, foi terciario franciscano e carlista. Profesor de historia da Escola Normal de Santiago de Compostela, na República foi retirado do ensino concedéndolle o retiro forzoso. Participou na sección de literatura do Ateneo de Santiago e traballou durante un tempo na RAG. Dirixiu o efémero semanario El Ideal Campesino e colaborou en El Requeté, El Compostelano e Lealtad.
Vida persoal
Casou con María V. Arias Carvajal.
Rock industrial
O rock industrial é un xénero musical que fusiona música industrial e determinados subxéneros do rock. O rock industrial xerou o metal industrial, co que adoita confundirse. As primeiras fusións da música industrial e o rock leváronas a cabo un feixe de bandas de post-punk, incluídas Chrome, Killing Joke, Swans, Foetus e Big Black. Artistas como Nine Inch Nails ou Marilyn Manson fixeron chegar o xénero ao gran público.
Orixes
A música industrial apereceu de mediados a finais dos anos 70, no medio da revolución punk rock e da febre da música disco. Entre os primeiros artistas industriais destacaron Throbbing Gristle, Cabaret Voltaire, NON, SPK e Z'EV. En poucos anos outros músicos foron unindo elementos do xénero noutros estilos musicais.
Algúns artistas post-punk desenvolveron estilos paralelos á música industrial definindo determinadas características desta. O debut de Pere Ubu, The Modern Dance, foi descrito coma "industrial". Tamén a banda de San Francisco Chrome, que mesturaba a Jimi Hendrix, The Sex Pistols e a experimentos de tape music; e a banda Killing Joke, considerada polo crítico musical Simon Reynolds coma "unha versión post-punk do heavy metal". Segundo o músico Chris Connelly, Foetus "é o instigador á hora de falar do matrimonio entre a maquinaria e o hardcore punk".
Outras bandas seguiron esta corrente. O grupo de Nova York Swans inspirouse na escena local do no wave, no punk rock, na música noise (especialmente en Whitehouse), así coma nos primeiros músicos de industria. Steve Albini de Big Black seguiu un patrón semellante, incorporando tamén hardcore punk estadounidense. Big Black tamén estivo fortemente relacionado co post-hardcore e o noise rock. O trío suízo The Young Gods, que evitou as guitarras en favor dos samplers, tamén se inspiraron no hardcore e no industrial, collendo influencias sobre todo de Bad Brains e Foetus. O feito de que a maioría dos afeccionados ao rock nunca escoitara falar destes grupos di moito da penetración no mercado do xénero.
Éxito comercial
O primeiro éxito comercial do rock industrial atribuese ao quinto álbum de Killing Joke, Night Time. Este chegou a ser certificado prata (con máis de 60.000 unidades vendidas). Pero a verdadeira revolución do xénero chegou coa aparición do metal industrial, sobre todo grazas ás bandas Ministry e Nine Inch Nails.
Aomori
Aomori (青森市, あおもりし, Aomori-shi en xaponés) é unha concello e a capital da prefectura de Aomori, no Xapón. Situada no norte da illa de Honshū, en 2005 a cidade tiña unha poboación de 314.768.
O concello de Aomori limita cos concellos de Yomogita, de Goshogawara, de Itayanagi, de Fujisaki, de Kuroishi, de Hirakawa, de Towada, de Shichinohe e de Hiranai.
Historia
En 1625 créase o porto que deu orixe a un asentamento permanente nos seus arredores. O ferrocaril chega en 1891, pouco despois, 1898, obtén o título de cidade.
Otaru
O concello de Otaru limita cos concellos de Yoichi, de Akaigawa (son da subprefectura de Shiribeshi); de Sapporo e de Ishikari (son da subprefectura de Ishikari).
Produto xénico
Un produto xénico é a molécula bioquímica, que pode ser ARN ou proteína, que é o resultado final da expresión dun xene. Un xene exprésase inicialmente transcribíndose a ARN; despois este ARN pode traducirse a proteínas ou non, segundo os casos. Ás veces utilízase a medida da cantidade de produto xénico para estimar o grao de actividade dun xene. As cantidades anormais de produto xénico poden correlacionarse coa aparición de doenzas causadas por alelos alterados ou anormais, como os que producen a sobreactividade dos oncoxenes que causan o cancro. O xene defínese como "unha unidade hereditaria de ADN que é necesaria para producir un produto funcional". Entre os elementos regulatorios dos xenes están os seguintes: rexión promotora, caixa TATA, secuencias de poliadenilación e amplificadores ou enhancers. Estes elementos funcionan en combinación cun marco aberto de lectura para crear un produto funcional. Este produto pode ser transcrito e ser un ARN directamente funcional, ou ser un ARNm que será traducido nos ribosomas para orixinar unha proteína funcional.
Produtos de ARN
As moléculas de ARN que codifican proteínas son os ARNm. As moléculas de ARN que non codifican proteínas teñen tamén funcións na célula, xa que poden realizar as seguintes funcións:
Produtos proteicos
As proteínas son os produtos dun xene que se forman pola tradución dunha molécula de ARNm maduro. O ARNm determina a estrutura primaria da proteína, e esta despois prégase en sucesivas estruturas, adquirindo a súa forma ou conformación final funcional. Varias cadeas polipeptídicas poden pregarse xuntas formando unha proteína máis grande con estrutura cuaternaria. Os produtos proteicos poden ser modificados engadíndolles ou retirándolles grupos químicos ou por rotura da cadea polipeptídica.
As proteínas exercen as máis diversas funcións na célula. Os encimas son proteínas que catalizan unha reacción química. As chaperonas estabilizan o pregamento doutras proteínas. As proteínas motoras moven moléculas cara determinados lugares da célula. Moitas proteínas son estruturais ou axudan a darlle forma á célula. Outras proteínas atópanse nas membranas e denomínase proteínas de membrana, e controlan o paso de substancias ou a transdución de sinais. Outras proteínas son regulatorias (factores de transcrición, hormonas polipeptídicas).
Pascual Veiga
Pascual Veiga Iglesias, nado en Mondoñedo o 9 de abril de 1842 e finado en Madrid o 12 de xullo de 1906, foi un compositor galego, autor da música do Himno galego e doutras composicións como Alborada Gallega, coñecida tamén como Alborada de Veiga. É considerado o pioneiro do rexurdimento musical galego.
Compositor de talento precoz, comezou a compoñer sendo un neno, e ao longo da súa vida fundou numerosas agrupacións orquestrais e corais como o Orfeón Coruñés.
Traxectoria
miniatura|250px|Placa na casa natal de Pascual Veiga en Mondoñedo. Pascual Veiga naceu en Mondoñedo o 9 de abril de 1842, comezando os seus estudos musicais a unha idade moi temperá como neno de coro da Catedral de Mondoñedo baixo a dirección de José Pacheco, daquela mestre de capela na catedral mindoniense. Foi na súa vila natal onde comezou a súa formación como organista, que continuou despois en Covadonga e finalmente na Coruña. 1864 como organista da Colexiata de Santa María del Campo. Ao pouco, con 13 anos, comezou a impartir clases na capela catedralicia, primeiramente de solfexo e máis tarde de harmonía. Foi nesta época cando realizou a súa primeira composición, o Septenario á Virxe das Dores.
En 1864 Veiga marchou á Coruña a causa dunha relación que mantivo Eustorgia Acebo Parga, a filla dun avogado e promotor inmobiliario da súa cidade natal que á súa morte en 1855 encomendáralle ao seu irmán cura velar dela e os seus outros catro fillos. O cura, chamado Alejo, opúñase á relación, xa que o estudante de medicina Víctor Salvatierra Freire pretendía a Eustorgia, e ameazou e infrinxiu castigos físicos á súa sobriña co obxectivo de poñer fin á relación. Non sendo capaz de acabar coa relación entre ambos encerrou a Eustorgia no mosteiro de Valdeflores, en Viveiro, e alentou unha campaña en contra de Veiga, que daquela era membro do coro da catedral. O compositor xurou que non regresaría á súa cidade natal. No momento en que se estableceu na cidade herculina comezou a traballar como organista da Colexiata de Santa María do Campo.
En 1865 casou na Coruña con Juana Valenzano. Un dos fillos da parella, Julio Veiga Valenzano, foi concertino da Orquestra de afeccionados da 'Reunión Recreativa e Instructiva de Artesanos' da Coruña, a primeira orquestra sinfónica de Galicia.
En 1880 estreou a súa obra máis coñecida, a Alborada Gallega (tamén coñecida como Alborada de Veiga) durante os Xogos Florais de Pontevedra dese ano. A Alborada sería posteriormente presentada na Exposición Universal de París de 1889 co Orfeón Coruñés dirixido polo propio Veiga, onde gañou o primeiro premio e a Gran Medalla de Ouro.
O 19 de decembro de 1881 fundou na Coruña a Coral Polifónica El Eco.
En 1892 estableceu a súa residencia en Madrid logo de conseguir unha praza como mestre no Conservatorio de Música da capital española.
Morte
miniatura|250px|Tumba de Pascual Veiga no cemiterio vello de Mondoñedo. Pascual Veiga morreu na probrez en Madrid o 12 de xullo de 1906 e foi enterrado no cemiterio da Almudena. Á súa morte, o semanario mindoniense La Voz de Mondoñedo e Antonio Noriega Varela solicitaron colaboración para o enterro do compositor e dous meses despois as comunidades galegas da Arxentina e Cuba comezaron a recadar cartas para o traslado dos seus restos e erixir un mausoleo na súa memoria na súa cidade natal. Esta iniciativa perdeu forza ata que en 1911 o xornalista e político compostelán Alfredo Vicenti sinalou que os restos de Veiga poderían ir parar a unha fosa común, o que supuxo un novo pulo á iniciativa.
O 16 de setembro de 1912 os seus restos eran exhumados en Madrid, e logo de depositalos nunha caixa de madeira de carballo, e o día seguinte partiron en tren cara a Mondoñedo. As persoas designadas polo Concello e familiares de Veiga recibiron os restos en Baamonde, dende onde partiron cara á cidade episcopal, onde esa mesma tarde depositaron os seus restos na catedral, onde a xente lle rendeu homenaxe. O 18 de setembro celebráronse os funerais, nos que o deán da catedral de Santander pronunciou unha galeguista oración fúnebre, logo da cal membros de orfeóns galegos trasladaron o féretro ao cemiterio, no que o impulsor do traslado dos restos de Veiga, Alfredo Vicenti, pronunciou un discurso en nome das comunidades galegas na Arxentina e Cuba, que achegaran unha considerable dotación ecoonómica para homenaxear ao músico. Finalmente a comitiva trasladouse á súa casa natal, onde se colocou unha placa no seu honor entre discursos coa intervención dun orfeón e a "Banda de Música do Rexemento de Isabel a Católica" interpretou o himno galego.
Está enterrado no cemiterio de Mondoñedo, nun mausoleo adicado polos seus admiradores e paisanos.
Obra
Pascual Veiga é considerado unha das personalidades máis representativas do nacionalismo musical galego, e o iniciador en Galicia do xénero do poema sinfónico. Se ben compuxo en moitos xéneros, as dúas obras máis coñecidas do compositor son a Alborada Gallega e o Himno galego, este último sobre un texto de Eduardo Pondal. A Alborada considerouse dende o momento da súa composición como a máxima representación dos sentimentos galegos e converteuse nunha das pezas musicais galegas máis populares. Existen dúas versións da obra: unha coral e outra instrumental.
A Portela, Moalde, Silleda
A Portela é un lugar da parroquia de Moalde no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 tiña 15 habitantes, 8 homes e 7 mulleres; o que supón unha perda de habitantes con respecto ao ano 2000.
Alxán, Soutomaior, Soutomaior
Alxán é un lugar da parroquia de Soutomaior, no concello pontevedrés de Soutomaior, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 252 habitantes (131 homes e 121 mulleres).
Cetoácido
miniatura|De arriba a abaixo: [[ácido pirúvico, ácido acetoacético e ácido levulínico.]]
Os cetoácidos, tamén chamados oxoácidos, son compostos orgánicos que conteñen un grupo carboxilo e un grupo cetona. Os alfa-cetoácidos son especialmente importantes en bioloxía xa que algúns deles interveñen no ciclo de Krebs e na glicólise. Nalgúns casos o grupo cetona é hidratado.
Tipos
Os tipos máis comúns de cetoácidos son:
Funcións
Os alfa-cetoácidos utilízanse principalmente como fonte de enerxía polas células do fígado (hepatocitos) e na síntese de ácidos graxos hepática.
O oxalacetato é importante no ciclo de Krebs e na gliconeoxénese. Tamén intervén no ciclo de Krebs o cetoácido alfa-cetoglutarato.
O piruvato é o produto final da glicólise, que pode ser despois "respirado" nas mitocondrias ou fermentado no citosol.
Os aminoácidos cetoxénicos poden ser desaminados no noso metabolismo e orixinaren alfa-cetoácidos e corpos cetónicos.
Un caso especial é o do ácido neuramínico, que é un ácido cetoaldónico ou ulosónico, que leva un grupo cetona e un grupo carboxilo, pero tamén un grupo amino, e grupos OH e forma moléculas cicladas, polo que en vez de como cetoácido se clasifica como azucre ácido.
Zolle, Zolle, Guntín
Zolle é un lugar da parroquia de Zolle, no concello de Guntín, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 23 habitantes (14 homes e 9 mulleres).
Fermín Gutiérrez Lada
Fermín Gutiérrez Lada, coñecido como Segura, nado en La Zorera (Sama de Langreu) en 1916 e finado en Argozón (Chantada) o 10 de outubro de 1953, foi un guerrilleiro antifranquista.
Traxectoria
Combateu no exército republicano na 28 Brigada Mixta, sendo ascendido a sarxento. A finais dos anos corenta era membro do destacamento Santiago Carrillo da II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia comandado por Evaristo González Pérez. O 20 de abril de 1949 no lugar do Piricallo milicianos do destacamento foron sorprendidos por un destacamento de 60 gardas civís de Lugo e Ponferrada, orixinándose un combate que tivo como resultado a morte de catro guerrilleiros: Evaristo González Pérez "Rocesvinto", Guillermo Morán García "Asturiano", Gregorio Colmenero Fernández "Porreto" de Torbeo e Julián Acebo Alberca "Guardiña". Samuel Mayo Méndez conseguiu saír do cerco, e Fermín, ferido, conseguiu fuxir chegando ata Cereixa onde se refuxiou na antiga casa reitoral. Dende ese momento converteuse nun guerrilleiro solitario. O 10 de outubro de 1953, cercado pola Garda Civil en Argozón (Chantada), suicidouse.
Abdallah ibn Muhammad
Abdallah ibn Muhammad, tamén coñecido como Abd Alláh ou Abd Allah, nado en 844 e finado en 912, foi un emir omeia de Al-Ándalus de 888 a 912.
Traxectoria
Subornou a un cirurxián para que matase ó seu irmán, Muhammad I, e sucedeulle no trono. O seu goberno viuse alterado polas constantes guerras entre tribos árabes, bérberes e muladís e tivo que facer fronte tamén a expedicións viquingas. Realmente o seu poder como emir limitouse ás terras cordobesas, pois o resto de provincias estaban gobernadas por familias rebeldes que non acataban a súa autoridade.
O fillo ó que nomeou sucesor foi asasinado por un irmán deste. Tras axustizar ó fillo asasino, Abd Alláh nomeou sucesor o seu neto e fillo do defunto sucesor, o futuro califa Abderramán III.
Salvador González Solla
Salvador González Solla, nado en Ponteareas o 1 de xullo de 1961, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
É enxeñeiro agrónomo. Foi xerente da Fundación para o Desenvolvemento Comarcal da Paradanta. Foi candidato do PPdeG ao concello de Ponteareas nas municipais de 1999 e 2003. Foi deputado do PPdeG no Parlamento de Galicia (2003-2004). Logo dunha moción de censura, o 13 de maio de 2004 foi elixido alcalde de Ponteareas co apoio de UCPA. Volveu ser elixido alcalde en 2007 (goberno de coalición do PPdeG e UCPA). En setembro de 2009 tomou posesión como deputado provincial permanecendo como tal ata 2011. En 2011 volveu ser elixido alcalde como candidato da lista máis votada grazas á abstención do PSdeG-PSOE. Dende 2015 traballa na Oficina de Emprego de Ponteareas como funcionario público. Nas Eleccións Xerais de abril de 2019 en España presentouse ao Senado pola provincia de Pontevedra. Non repetiu candidatura nas Eleccións de novembro dese mesmo ano.
Branislav Trifunović
Branislav Trifunović (en lingua serbia: Бранислав Трифуновић); nado o 16 de xaneiro de 1978 en Kruševac, é un actor e produtor de cine serbio tamén coñecido co alcume de Bane Trifunović (en lingua serbia: Бане Трифуновић). É o irmán máis novo do tamén actor Sergej Trifunović.
O Pedreiro, Paleo, Carral
O Pedreiro é un lugar da parroquia de Paleo no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Tiña 29 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 16 eran homes e 13 eran mulleres.
Pemento de Padrón
miniatura|250px|Feixe de pequenos pementos. O denominado Pemento de Padrón ou de Herbón é unha variedade de pemento (Capsicum annuum L.) categorizada como Indicación Xeográfica Protexida con denominación de orixe, orixinaria do concello coruñés de Padrón. O nome de Herbón vén do topónimo da parroquia padronense onde esta variedade foi introducida polos monxes franciscanos, procedente das Américas. Trátase dun pemento de pequenas dimensións que ten, como particularidade gastronómica, ademais do seu intenso sabor, o feito de que algúns exemplares resulten particularmente picantes (aproximadamente entre un 10% -ou menos, como se explica embaixo- e un 25 %).
Historia
miniatura|Convento franciscano de Herbón, [[Padrón.]] Trátase dunha variedade do chile, do mesmo xeito que os Xalapeños ou os Serranos, e, como todo pemento, cultivada orixinalmente en Mesoamérica. Ao parecer, foi introducida en Galicia por misioneiros do convento franciscano de Herbón durante o século XVI ou xa talvez iniciado o XVII, posiblemente dende México, concretamente da rexión de Tabasco. É probable que as variedades orixinarias traídas de América fosen aos poucos adaptándose mediante selección ao clima de Galicia, facéndose máis pequenos e adquirindo o seu senlleiro sabor.
No século XVIII, o comercio de pemento seco e moído representaba unha importante fonte de ingresos na agricultura da zona de Padrón e así consta recollido no catastro de Ensenada (Arquivo de Simancas). As técnicas de cultivo establecéronse nesa época, así como a delimitación xeográfica: a semente transmitíase como parte da dote e nunca fóra da zona de produción, todo o cal tivo como resultado un produto altamente especializado e restrinxido ao seu ámbito xeográfico restrinxido durante séculos.
En 1995 foron recoñecidos como produto con Denominación de Orixe. En 2009 publicouse o Regulamento da Denominación de Orixe Protexida Pemento de Herbón e en decembro de 2009 publicouse a solicitude no Diario Oficial da Unión Europea para a aprobación definitiva no prazo de 6 meses.
Dende 1978 celébrase ininterrompidamente a Festa do Pemento de Herbón. Cada primeiro sábado de agosto os veciños da parroquia de Herbón friten centos de quilos de pementos para os turistas que se achegan ata a carballeira do convento. No ano 2001 acadou o recoñecemento de Festa de Interese Turístico.
Características
Como se dixo previamente, é un pemento de pequeno tamaño, duns 3,5-5,5 cm de lonxitude e 1,5–2 cm de diámetro na parte máis ancha, cun peso medio de 3,5-4,5 g por unidade. Son de cor verde oliva a verde amarelada (xa que se colleitan inmaturos) e forma algo alongada, cónica ou fusiforme. A carne presenta un espesor uniforme de aproximadamente 1,5 mm. A superficie é lixeiramente asucada lonxitudinalmente por estrías bulbosas, que lle confiren un aspecto engurrado trala súa fritura. Adoitan ir acompañados por un pedúnculo de 3,5 a 6 cm de lonxitude.
Trátase dun vexetal de cultivo que se pode atopar nunha grande extensión das concas dos ríos Ulla e o seu afluente o Sar, e é especialmente cultivada nos invernadoiros de Herbón. A DOP Pemento de Herbón delimita a zona de produción aos concellos onde se cultivou tradicionalmente: os concellos de Padrón, Dodro e Rois, na Coruña, e Pontecesures e Valga en Pontevedra, pero cultívase noutros puntos de Galicia e mesmo existen variedades cultivadas no sur levantino de España e en Marrocos. A área de produción controlada pola Denominación é dunhas 14 hectáreas de cultivo baixo invernadoiro e dunhas 20 ha ao aire libre, cunha produción total duns 1,3 millóns de quilos.
Cultívase tanto ao aire libre como baixo cuberta, en invernadoiro, se ben neste caso non se pode utilizar calefacción nin luz artificial para forzar o crecemento. Seméntase entre abril e maio, cando se cultiva ao aire libre, ou entre febreiro e marzo, en invernadoiro. A tempada de recolección pode comezar xa a mediados do mes de maio, prolongándose até acadar o verán, adoitándose colleitar cando o seu tamaño aínda é reducido (en estado inmaturo precoz). A colleita será manual e a comercialización dentro das 24-48 horas seguintes. Tradicionalmente estaban dispoñibles nos mercados dende o propio mes de maio até finais de outubro ou primeiros de novembro (adoitaba darse a data da primeira matanza do porco, 11 de novembro, día de San Martiño, como límite), pero a Denominación de orixe establece como límites o 1º de maio e o 31 de outubro.
Comercialízanse en bolsas plásticas duns 400 g de peso (tradicionalmente, un cento), identificadas coa contraetiqueta e o logotipo da Denominación e a indicación da variedade Padrón.
O cultivo en invernadoiro baixo condicións controladas explica a presenza de pementos tipo Padrón nos mercados españois ao longo de todo o ano, se ben non acollidos ás garantías da Denominación de Orixe. Na diferenciación do pemento procedente da zona de produción da Denominación ou doutras zonas máis cálidas utilízanse características morfolóxicas pero, principalmente, outros datos máis obxectivos, como a proporción entre froito e sementes, que é de 3,2 no pemento de Herbón, significativamente inferior á proporción existente no pemento doutras orixes; tamén se determina a proporción dun esterol, o estigmasterol, que adoita estar nunha concentración do 1,3% no pemento de Padrón fronte a un 5,2% no procedente do sur de España.
Composición
250px|miniatura|Fórmula química da capsaicina.
A composición típica do pemento de Padrón é a seguinte: un 91% de auga, 0,85% de glicosa e 0,75% de frutosa, 24 mg de vitamina C (por cada 100 g) e 0,92 mg de carotenos (provitamina A) (por cada 100 g), entre outros compoñentes.
O elemento máis característico dos pementos é a capsaicina, substancia responsable do sabor picante. Fórmase durante a maduración do froito e só é significativa neste momento (setembro-outubro). A aparición de tons vermellos no froito é un bo indicador visual do contido en capsaicinoides, pero non sempre de forma uniforme.
Como algúns individuos posúen a calidade de resultar picantes, algúns de maneira acusada, existe todo un debate acerca das características que farían recoñecibles tales espécimes, controversia que comeza dende o intre no que uns aseguran poder saber cales pican mentres que outros afirman non haber maneira de pescudalo de antemán. O idioma galego soubo reflectir esta realidade variable e resolver a cuestión coa sentenza popular "Os pementos de Padrón, uns pican e outros non".
Usos
miniatura|Pementos de Padrón con [[sal mariño|sal gordo.]] Adoitan facerse á prancha ou fritirse frescos na tixola (ás veces lixeiramente nunha fritideira con aceite de oliva fervente, sacándoos cunha escumadeira) e servilos nunha fonte sazonada con sal gordo ou sal de desxeo. Non convén deixalos arrefriar. Cando se dispoñen nunha fonte, xeralmente acompañan outros alimentos (carne, marisco ou peixe) ou constitúen unha tapa, servíndose cos pedúnculos (rabiños, rabechos), que non son inxeridos en ningún momento mais axudan a comelos (non é necesario usar cubertos).
Comechume e tradición culinaria
Debido a que fronte aos exemplares que non pican outros producen un proído que pode ser intenso hai toda serie de creacións populares sobre este tema, sobre todo en Galicia, onde é moi popular e reiterado o aludido refrán galego "Coma os pementos de Padrón: uns pican e outros non" en comentario alusivo á variabilidade de calquera tipo que se poida observar ante determinada circunstancia.
O certo é que a proporción de exemplares picantes semella aumentar considerablemente nas zonas de cultivo que recibiron maior insolación, co cal en orixe pódese controlar en parte esta característica nas remesas colleitadas. É bastante común sinalar que os exemplares picantes son os que foron menos regados; con todo, pódese observar que, a igual cantidade de rega, estes danse máis nas zonas que reciben máis sol, o que leva a relacionar máis esta calidade coa insolación e evaporación consecuente.
240px|miniatura|Pementos de Padrón servidos con [[pan e viño.]]
Entre os métodos populares para diferenciar visualmente os exemplares picantes cóntase que aqueles de maior tamaño e cor mate antes da súa fritidura, sobre todo se presentan unha forma acusadamente puntiaguda e en forma de fuso, teñen máis probabilidades de ser agresivos ao padal. Tamén se di que aos picantes adhírenselles en menor medida os grans de sal gordo con que se adoitan sazoar. Outra fórmula é reparar na proporción do rabo con respecto ao exemplar enteiro, sendo os picantes os que presentarían maior proporción de pedúnculo.
miniatura|esquerda|Estatua á pementeira, [[Padrón.]]
As apañadoras tradicionais -adoitan ser mulleres- das zonas de Padrón máis dedicadas ao seu cultivo e os seus degustadores máis afeccionados adoitan acordar que unha axeitada proporción de exemplares picantes á hora de servilos está ao redor dunha quinta parte do total. Deste xeito, na recolección artesanal recóllense en recipentes diferentes aqueles que recibiron maior insolación durante o seu cultivo cós que permaneceron máis na sombra. Á hora de preparalos para o consumidor, servirase unha "man" (os que caben nun puño, que se di que habitualmente son catro) dos picantes por cada catro "mans" de non picantes, xa que como reza a sentenza tradicional galega, "Unha saca son cen pementos, que son vinte e cinco 'mans' de catro".
250px|miniatura|Posto de venda de pementos de Padrón.
Ao comensal a quen non agrade un excesivo comechume (cuxo remedio máis afeito é inxerir inmediatamente faragullas de pan; de centeo ou pan de millo os máis recomendables) fará ben en probar previamente á súa inxesta a punta do pemento cos beizos, pois apertando un pouco, mesmo sen chegar a mordela, pódese notar xa o sabor picante no caso de habelo.
En calquera caso, ao redor dunha fonte de pementos de Padrón estraño sería que non se suscitase a conversación ao redor de todo o anteriormente comentado, podendo considerarse esta unha máis das características da súa degustación.
Quinteiro, Moalde, Silleda
Quinteiro é un lugar da parroquia de Moalde no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 tiña 23 habitantes, 12 homes e 11 mulleres; o que supón unha perda de habitantes con respecto ao ano 2000.
Padal
miniatura|Localización do padal O padal ou ceo da boca é unha estrutura dos animais vertebrados, incluíndo os humanos. Esta estrutura da glote separa a cavidade oral da cavidade nasal: é unha zona de rozamento cuxa interacción lingua-padal permite articular sons.
Constitúe a parede superior ou teito da cavidade oral. Está dividido en dúas partes, a bóveda palatina ou padal óseo, nos seus dous terzos anteriores, e o padal brando ou veo do padal, no seu terzo posterior. No centro e na parte máis posteroinferior do veo do padal atópase pendurada a úvula ou pinguel.
Histoloxía
O padal presenta unha porción xinxival ou enxiva, unha zona graxa e unha zona glandular no padal duro e o padal brando. Ambas as dúas metades do padal únense no rafe medio.
O padal, na zona da enxiva e no rafe medio do padal duro presenta unha mucosa sésil, é dicir, sen submucosa, cunha lámina propia directamente unida ao periósteo. O epitelio da mucosa sésil é plano pluriestratificado. Se aparece cornificación no padal brando hai patoloxía.
A zona graxa do padal duro presenta unha submucosa con graxa, en tanto que a zona glandular presenta pequenas glándulas salivares menores. O padal duro atópase ricamente innervado.
Alberte II de Bélxica
Alberte II de Bélxica, nado no castelo de Stuyvenberg (Bruxelas) o 6 de xuño de 1934, foi o rei dos belgas dende 1993, trala morte do seu irmán Balduíno, ata a súa abdicación o 3 de xullo de 2013, en favor do seu fillo Filipe de Bélxica. Fillo de Leopoldo III de Bélxica e da súa primeira muller, a princesa Astrid de Suecia.
Casou en 1959 na capital belga con Donna Paola Ruffo di Calabria. Xuntos tiveron 3 fillos:
Quenllo, Paleo, Carral
Quenllo é un lugar da parroquia de Paleo no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Tiña 17 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 7 eran homes e 10 eran mulleres.
Premio Nobel de Química
O Premio Nobel de Química ten sido entregado dende 1901 pola Real Academia das Ciencias de Suecia. 160 científicos ten sido laureados con este premio até 2018.
1991-2000
dereita|miniatura|150px|[[Paul J. Crutzen quén xunto con Mario J. Molina e F. Sherwood Rowland acadou o premio en 1995]]
1981-1990
150px|miniatura|[[Robert Huber xunto con Johann Deisenhofer e Hartmut Michel conpartiria o premio Nobel de Química de 1988]].
1971-1980
150px|miniatura|Vladimir Prelog quén con [[John Warcup Cornforth conpartiria o premio Nobel de Química de 1975.]]
1961-1970
150px|miniatura|[[Luis Federico Leloir biólogo arxentino que recibiu o Premio Nobel de Química en 1970.]]
1951-1960
150px|miniatura|[[Linus Pauling foi a primeira persoa en gañar dous premios Nobel en diferentes categorías]]
1911-1920
150px|miniatura|[[Marie Curie primeira muller en conseguir o Premio Nobel de Química e de Física.]]
1901-1910
150px|miniatura|[[Jacobus Henricus van't Hoff primeiro premio Nobel de Química]]
Jarnsaxa (lúa)
Jarnsaxa ou Saturno L, é unha pequena lúa de Saturno. Foi descuberta por Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, e Brian G. Marsden o 26 de xuño do 2006, a partir de observacións feitas entre o 5 de xaneiro e o 29 de abril dese mesmo ano e recibiu a designación temporal de S/2006 S 6.
Rabo de Gato, Moalde, Silleda
Rabo de Gato é un lugar da parroquia de Moalde no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 tiña 3 habitantes, 1 homes e 2 mulleres; o que supón un mantemento dos habitantes con respecto ao ano 2000.
Jarnsaxa (lúa)
Jarnsaxa ten uns 6 kms de diámetro e orbita Saturno a unha distancia media de 18,5569 millóns de kms en 943,784 días, cunha inclinación orbital de 162.9° respecto da eclíptica (164.1° respecto do ecuador de Saturno), de movemento retrógrado e cunha excentricidade de 0,1918.
Recibiu o seu nome oficial a partir da mitoloxía nórdica, nesta mitoloxía, Jarnsaxa era un Jotun ou xigante. O nome de Jarnsaxa foi escollido por Alisha Toporski (cando tiña 8 anos de idade), Alisha era filla dun colega de Scott Sheppard.
Sarre
Sarre (en alemán Saarland, en francés Sarre) é un dos dezaseis estados federados de Alemaña. A súa capital é Saarbrücken.
245
Véxase tamén
Historia ano a ano
Wizz Air
Wizz Air é unha aeroliña de baixo custo húngara con sede en Vecsés, Hungría, e con presenza na súa meirande parte nos países do leste de Europa. Os seus aeroportos principais son o Aeroporto Internacional de Katowice, Aeroporto de Varsovia-Frédéric Chopin, Aeroporto de Gdańsk-Lech Wałęsa en Polonia, Aeroporto de Sofía en Bulgaria, Aeroporto de Bucarest-Băneasa en Romanía, Aeroporto Internacional de Budapest Ferihegy (a maior base) en Hungría e outros.
A súa frota componse de 37 avións Airbus A320-232.
Historia
A aeroliña Wizz Air foi fundada en setembro do ano 2003. O seu principal accionista é Indigo Partners, unha empresa de fondos de investimento estadounidense adicada ao mercado do transporte. A aeroliña comezou a súa actividade o 19 de maio de 2004 dende Katowice, 19 días após a admisión de Polonia e Hungría coma membros integrantes de Unión Europea.
József Váradi, Director Executivo de Wizz Air, gañou o premio Ernst & Young ao "Brave Innovator" (o innovador máis ousado) no ano 2007.
No verán de 2008, Wizz Air pasou a ser a primeira compañía de baixo custo de Ucraína, por diante de Ryanair.
No 2011 Wizz Air manexou 11 millóns de pasaxeiros (un 15% máis ca no ano 2010), dos cales 4,2 millóns corresponderan a rutas polacas. Nos últimos tempos, Wizz Air deu por frear o desenvolvemento das súas conexións en Polonia para expandir a súa presenza cara a outros países, abrindo novas bases na República Checa, Bulgaria, Macedonia do Norte, Romanía, Lituania e Serbia. Porén, Polonia segue a ser o principal centro de mercado da aeroliña.
miniatura|[[Airbus A320 family|Airbus A320-200 con rexistro búlgaro engala no aeroporto Luton de Londres.]]
Frota
En novembro de 2014 a frota de Wizz Air estaba formada polos seguintes avións:
Trompeta baixa
Aínda que foi utilizada por Richard Wagner, o seu uso non está moi estendido e emprégase en ocasións excepcionais.
Historia
A primeira mención da trompeta baixa é no Allgemeine Musikalische Zeitung de 1821, no que se describen a Chromatische Tenor-trompetenbaß de Heinrich Stölzel e a Chromatische Trompetenbaß de Griesling e Schlott. Outras variantes producíronse a través da década de 1820 e empregáronse en bandas militares. As versións con campá ancha afinadas en Si ♭ aínda se usan a día de hoxe en Austria e Baviera co nome de Baßtrompete e versións con campá estreita e afinadas en Si ♭ utilízanse en Italia baixo o nome de tromba bassa. Non realizan a función melódica, utilízanse unicamente para encher as harmonías.
Trompeta baixa de Wagner
En 1884, Oskar Franz afirmou en Zeitschrift für Instrumentenbau que o instrumento en cuestión foi realmente afinado unha oitava máis alta, o instrumento actual construído por Moritz de Berlín baixo as instrucións persoais de Wagner para o teatro de Múnic (de acordo a Zeitschrift für Instrumentenbau, 1908) foi afinado en dó con xiros a si bemol e a la e soaba unha oitava máis baixa que o escrito. Os rexistros de Moritz non foron conservados, aínda que unha trompeta baixa de gran campá coas proporcións dunha de banda militar afinada en dó e con xiros a si bemol e la apareceu no seu catálogo posterior a 1900, mentres que Gebrüder Alexander de Maguncia puxo á venda unha trompeta baixa con orificio estreito en mi bemol ou dó.
O modelo empregado normalmente actualmente está afinado en dó e posúe catro válvulas rotativas. Acostuma ser interpretado por un trombonista, debido ao tamaño da boquilla. En cambio, as trompetas baixas afinadas en mi bemol acostuman ser tocadas por trompetistas, xa que a boquilla ten un tamaño similar á usada para unha trompeta afinada en si bemol.
Wagner escribiu aventuradamente para a súa nova incorporación na sección de metais. A trompeta baixa aparece con frecuencia en O anel do nibelungo, realizando solos en cada rexistro, así como interpretando en oitavas, unísonos ou harmonías con trompetas, trombóns e tubas Wagner. O seu timbre é moi distintivo e facilmente identificable e Wagner utilizou este novo e singular ton amplamente.
Notación
As partituras para trompeta baixa adoitan estar escritas en clave de sol. A trompeta baixa en dó soa unha oitava máis baixa que por escrito, a trompeta baixa en mi bemol soa unha sexta maior por debaixo do escrito e a afinada en si bemol soa unha novena por debaixo do escrito. As transposicións de Wagner inclúen a trompeta baixa en mi, mi bemol, re, dó e si bemol, aínda que os intérpretes adoitan ter partes transpostas en dó para tocar a trompeta baixa afinada en dó.
Intérpretes
Cy Touff é un dos poucos músicos de jazz que tocou a trompeta baixa e mentres que a trompeta baixa normalmente é tocada por un trombonista, o trompetista británico Philip Jones tocou a trompeta baixa mentres estivo empregado na Royal Opera House de Londres.
O trombonista e músico de salsa Willie Colón realizou improvisacións cunha trompeta baixa. Leonhard Paul de Mnozil Brass (un grupo de metais austríaco composto por tres trompetas, tres trombóns e unha tuba) toca a trompeta baixa regularmente co conxunto, incorporando o seu uso en moitos estilos diferentes.
Mikasa
Mikasa (三笠市, みかさし, Mikasa-shi) é un concello da subprefectura de Sorachi da prefectura de Hokkaidō no Xapón. Está situada no centro-oeste da illa de Hokkaidō, no norte do Xapón. A súa superficie é de 302,64 km² e a poboación de 11.015 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 36,4 h/km².
O concello de Mikasa limita cos concellos de Iwamizawa, de Bibai, de Ashibetsu e de Yūbari.
Ignacio Bauer
Ignacio Salomón Bauer, nado en Budapest en 1828 e finado en Madrid en 1895, foi un banqueiro español de orixe xudeu-húngara.
Daichi
Daichi, tamén coñecido polo acrónimo ALOS (Advanced Land Observing Satellite) é un satélite artificial xaponés lanzado o 24 de xaneiro de 2006 desde o Centro Espacial de Tanegashima mediante un foguete H-2A.
Ignacio Bauer
Traxectoria
Bauer creceu na cidade portuaria de Trieste coa familia Morpurgo, e a temperá idade empezou a traballar para a recoñecida casa Rotschild en Viena. En 1848 foi enviado a España como representante da banca Rotschild en Madrid, pasando a colaborar co banqueiro Daniel Weisweiller. Ambos os homes actuaron en España como delegados dos Rotschild, tendo un papel importante na fundación da Compañía dos Ferrocarrís de Madrid a Zaragoza e Alacant (MZA). Posteriormente, Bauer chegou a ser membro do consello de administración de MZA, e durante algún tempo actuou como director xeral da compañía.
Ignacio Bauer chegou a establecer un negocio familiar —a casa Bauer— que existiu durante varias décadas e que actuaría como asina representante de Rotschild en España. En Madrid chegou a adquirir o chamado Palacio Bauer, que converteu en residencia familiar e que se faría soada na súa época polas festas que se organizaban no seu interior. Coa morte Weisweiller en 1892, Bauer asumiu en solitario a representación de Rotschild. Faleceu en 1895, sucedéndolle o seu fillo Gustavo á fronte do negocio familiar.
Daichi
Instrumentos
O satélite levaba tres instrumentos a bordo:
Vercingétorix: La légende du druide roi
Vercingétorix: La légende du druide roi é unha coprodución entre Francia, Canadá e Bélxica dirixida por Jacques Dorfmann e estreada no 2001. Está protagonizada por Christopher Lambert, Klaus Maria Brandauer, Inés Sastre, Bernard-Pierre Donnadieu e Max von Sydow.
O filme conta a historia do xefe galo Vercinxetórix, dende a súa nenez ata a batalla para salvar a Galia da dominación romana de mans de Xulio César. O filme remata coa decisiva Batalla de Alesia.
A novela The Druid King de Norman Spinrad é unha obra que deriva dunha versión inicial do guión do filme.
Aosta
Aosta (en Aoste, e en Aoûta) é a capital da rexión autónoma do Val de Aosta. A vila ten 35.000 habitantes pero coa aglomeración urbana chega aos 60.000 habitantes.
Historia
Fundada polos romanos co nome de Augusta Praetoria no ano 20 a.C., en honra de Augusto. No ano 11 a.C. convértese na capital da provincia de Alpes Graies.
246
Véxase tamén
Historia ano a ano
Pirámide de poboación
miniatura|240px|Pirámide de poboación da [[Arxentina 2005]] A pirámide de poboación consiste graficamente nun dobre histograma de frecuencias. As barras do dobre histograma dispóñense en forma horizontal, é dicir, sobre a liña das abscisas, e convencionalmente indícanse os grupos de idade da poboación masculina á esquerda e os que representan a poboación feminina á dereita. Á súa vez, no eixo das ordenadas disponse e identifícanse os grupos de idade, polo xeral, de cinco en cinco anos (0 a 4, 5 a 9, 10 a 14 etc.), colocando as barras de menor idade na parte inferior do gráfico e aumentando progresivamente cara á cúspide as idades de cada intervalo. Cando existe unha información detallada (nacementos e defuncións anuais) podemos elaborar unha pirámide de poboación tamén con esa información detallada (barras de ano en ano). A escala das abscisas pode representar valores absolutos (é dicir, número de habitantes de cada grupo de idade e sexo) ou relativos, é dicir, porcentaxes de cada grupo de idade e sexo con relación á poboación total.
Este tipo de gráfico toma o seu nome da forma que adopta nas sociedades que teñen unha poboación cunha ampla base debido ao gran número de nacementos e que se estreita paulatinamente pola mortalidade crecente e acumulativa a medida que aumenta a idade da poboación.
A Ameixenda
O topónimo A Ameixenda pode referirse a:
Pirámide de poboación
Diversidade xeográfica
Os distintos tipos de pirámides de poboación teñen a escala local ou rexional, variacións bastante notables, o que se debe ás distintas composicións demográficas da poboación segundo sexan as características xeográficas da área:
Emilio Carlos García Fernández
Emilio Carlos García Fernández, nado en Ribadavia o 21 de abril de 1953, é un cineasta galego.
Perfecto Rodríguez Muíños
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela (1991). Especializado en Urbanismo, foi asesor xurídico de Xestur-Pontevedra (1998-2003). Fillo do entón alcalde Fidel Rodríguez Toubes, foi concelleiro do PPdeG en Ponte Caldelas a partir de 1995. Foi primeiro tenente de alcalde e concelleiro de Urbanismo dende 1999. En febreiro de 2002 asumiu a alcaldía en funcións tras sufrir o seu pai un derramo. Continuou á fronte do concello en funcións ata as eleccións municipais de 2003, nas cales encabezou a candidatura do PPdeG e foi elixido alcalde por maioría absoluta. Foi reelixido alcalde con maioría absoluta en 2007, sumando un concelleiro máis, asumindo ademais nese mandato a vicepresidencia primeira da FEGAMP. Volveu ser reelixido con maioría absoluta en 2011, sumando outro concelleiro máis. Nas municipais de 2015 perdeu a maioría absoluta, polo que abandonou a alcaldía tralo pacto entre os demais grupos que fixo rexedor ó socialista Andrés Díaz Sobral. En novembro de 2015 renunciou á súa acta de concelleiro tras ser nomeado xerente do Consorcio Galego de Igualdade e Benestar da Xunta de Galicia.
Tyshawn Taylor
Tyshawn Jamar Taylor, nado o 12 de abril de 1990 en Hoboken, Nova Jersey, é un xogador americano de baloncesto profesional que xoga no Auxilium Torino da Lega Basket Serie A.
Instituto
Taylor asistiu ó St. Anthony High School en Nova Jersey, onde xogou para o adestrador Bob Hurley. Durante a tempada 2007-08, o equipo fixo unha marca de 32-0.
Freshman
Taylor acadou 7.2 puntos e 3.4 asistencias por partido na tempada 2009-10 cos Kansas Jayhawks, que gañaron a tempada regular da Big 12, e tamén o torneo da conferencia. Taylor foi elixido Freshman do Ano da Big 12 Conference de 2010.
Sophomore
Taylor fixo 9.3 puntos e 4.6 asistencias no seu segundo ano. Liderou ó equipo en asistencias, e foi cuarto na Big 12. O 21 de febreiro de 2011, Taylor foi suspendido indefinidamente polo equipo por violar as normas do equipo.
Sénior
Sendo titular por cuarto ano consecutivo, Taylor e o seu compañeiro Thomas Robinson lideraron a Kansas ó campionato nacional antes de perder contra os Kentucky Wildcats.
Traxectoria profesional
O 28 de xuño de 2012, Taylor foi elixido na 41ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Portland Trail Blazers, pero foi traspasado ós Brooklyn Nets a cambio dunha compensación económica. Taylor asinou un contrato cos Nets o 6 de xullo de 2012.
Iarda
A iarda é unha unidade de lonxitude utilizada nos Estados Unidos e no Reino Unido.
Historia e características
O símbolo da iarda é yd, do inglés yard. En Inglaterra, a relación oficial entre iardas e metros é a seguinte: 3.600 m = 3.937,0113 iardas. Así, 1 yd = 0,91439920429 m, aproximadamente.
Un múltiplo da iarda é a milla, que equivale 1.760 iardas. Os submúltiplos son o pé, e a polgada. 36 polgadas =3 pés= 1 iarda. O palmo é equivalente a 8 polgadas, ou sexa, 1 iarda = 4,5 palmos.
Pure Soul
Pure Soul é o quinto álbum do grupo xaponés de Pop/Rock chamado GLAY, lanzado ó mercado o 29 de xullo do ano 1998 baixo o selo PolyGram e producido por Masahide Sakuma. Este álbum marcaría o comezo da época dourada da banda; nos seguintes seis anos GLAY experimentaría unha forte presenza na escena pop xaponesa, rompendo os rexistros de vendas nos seus concertos. O álbum alcanzaría a primeira posición nas listas de Oricon, con 2.430.000 copias vendidas.
Ribas, Moalde, Silleda
Ribas é un lugar da parroquia de Moalde no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 tiña 15 habitantes, 10 homes e 5 mulleres; o que supón unha perda de habitantes con respecto ao ano 2000.
Al-Hakam I
thumb Al-Hakam, nado en c. 770 e finado o 21 de maio de 822, foi un emir Omeia de Córdoba desde o 17 de abril de 796 ata a súa morte.
Soberano impopular tivo que sufocar varias rebelións, unha das máis célebres foi a de al-Ribad (O arrabalde), preto das beiras do río Guadalquivir. Este emir, mandou ós rebeldes ó exilio nunha nave polo Mediterráneo, estes tomaron Alexandría por dez anos. Unha vez que os expulsaron de alí, instaláronse en Creta. Un dos seus líderes formou unha dinastía alí. Morreu tras proclamar sucesor ao seu fillo Abd ar-Rahman.
Venerupis
As súas valvas son robustas e de forma romboidal cos umbos situados cerca do extremo anterior. O extremo posterior é en forma de cuña e as marxes internas das valvas son lisas. Hai 3 ou 4 dentes cardinais en cada valva. O pé es grande e os sifóns son de lonxitude media e están unidos excepto na punta.
Especies
Porén, o Sistema Integrado de Información Taxonómica (SIIT), só admite estas catro:
En Galicia
Nas augas galegas téñense citado varias especies do xénero (ás veces con denominacións obsoletas).
Así, Ríos Panisse, no seu Inventario, rexistra cinco especies:
Rosa Ramonell, na súa Guía dos mariscos de Galicia, recolle catro especies:
Na máis moderna Guía dos moluscos de Galicia, os seus autores, Rolán e Otero, recollen as mesmas catro especies:
Ningún destes autores inclúen como especie galega a Venerupis philippinarum (A. Adams e Reeve, 1850), a coñecida como ameixa xaponesa que, aínda qiue exótica, críase e colléitase abundantemente en Galica dende hai varios anos.
Porén, Lahuerta e Vázquez, no seu Vocabulario multilingüe, no que inclúen non só as especies pesqueiras galegas, senón moitas outras de interese comercial doutros mares, si a inclúen, así como algunhas outras ameixas: