cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fronteira
Unha fronteira define o límite xeográfico de entidades políticas ou xurisdicionais, tales como gobernos, estados, ou tamén subdivisións administrativas de tales estados ou países.
Chronicon Iriense
Historia e características
O Chronicon comeza no ano 561, con Andrés, bispo durante o Primeiro Concilio de Braga, e continúa até o episcopado de Pedro Martínez de Monsoncio. Menciona o descubrimento do presunto corpo do Apóstolo Santiago durante o bispado de Teodomiro, no reinado de Afonso o Casto, pero non se di o lugar onde se atopou o corpo. Segundo o Chronicon, Teodomiro foi o primeiro bispo da nova diocese en Santiago de Compostela, durante o reinado de Carlomagno.
Fronteira
Antigamente, moitas fronteiras non estaban definidas claramente por liñas, senón por zonas neutrais chamadas "marcas" (como a Marca Hispánica de Carlomagno). Isto aínda se reflectía en tempos recentes nas zonas neutrais establecidas nas fronteiras de Arabia Saudita con Kuwait e Iraq (aínda que xa non existen tales zonas). Hoxe en día, a maioría de fronteiras do mundo están marcadas con precisión, de aí que se empregue a palabra "raia" como sinónimo de fronteira. En Galiza e Portugal, a hispano-portuguesa é a raia por antonomasia.
A maioría dos países contan con algunha forma de control de fronteiras, de cara a restrinxir o movemento de persoas, animais e/ou mercadorías, ben para entrar ou ben (ou tamén) para saír do país. Para cruzar as fronteiras son entón necesarios pasaportes e visados, ou outras formas de documento de identidade. Para a permanencia máis alá de certo tempo dentro de fronteiras de países estranxeiros, é posible que sexa necesario documentos especiais de inmigración ou permisos que autoricen tal estadía.
ISO 3166-1
miniatura|A [[International Organization for Standardization usa os nomes de países escollidos polas Nacións Unidas, algúns dos cales están en discusión.]] O ISO 3166-1 é parte da norma ISO 3166 que propón códigos para nomes de países e dependencias.
É un sistema de dúas letras, usado entre outras cousas para os dominios de Internet.
Os capítulos que derivan deste código son:
Un país ou territorio xeralmente recibe un novo código Alfa se o seu nome se modifica, mentres que se dá un novo código numérico se houber alteración dos límites fronteirizos.
Manuel Núñez González
Manuel Núñez González, nado en Vilardevós o 5 de agosto de 1885 e finado no mesmo concello o 13 de febreiro de 1917, foi un rexistrador e poeta galego.
Traxectoria
Fixo o Bacharelato en Ourense, onde foi alumno de Marcelo Macías. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, e nesa época militou no Partido Liberal Fusionista canda a Eugenio Montero Ríos. Fixo oposicións como rexistrador da propiedade, e logrou a praza en La Almunia de Doña Godina, na provincia de Zaragoza, e logo de pedir o traslado foi destinado a Vilalba.
Publicou algúns poemas como "Alborada", "Os amores da terriña" e "Aurora" (asinados ás veces co pseudónimo Ma-Nu-Gon) na publicación O Tio Marcos d'a Portela e a lenda A namorada cautiva na revista O Galiciano (que despois recolleu en Salaios).
Ingresou como membro da Compañía de Xesús, e escribiu en castelán poemas místicos. Tivo que abandonala antes de pronunciar os votos definitivos a causa dunha grave enfermidade que lle causou a morte. Foi elixido membro de número da Real Academia Galega pero non chegou a ler o seu discurso de ingreso, La compañía gallega.
É tamén autor do folleto "Manojo de iniquidades o un feudal del siglo XIX", escrito contra un político da comarca de Verín e publicado en Portugal. Como narrador publicou "O muíño dos tíos Mariquiñas. Conto” en O Tio Marcos d'a Portela. Colaborou en La Opinión de Verín.
Nujoom Al-Ghanem
Nujoom al-Ghanem, nada en Dubai o 24 de outubro de 1962, é unha escritora e directora de cinema emiratí.
Traxectoria
Al-Ghanem foi a única rapaza de cinco irmáns, e foi criada pola súa avoa porque o seu pai non a aceptou logo de ter catro filos. De nena lía sobre temas diversos, como misticismo, teoloxía, filosofía ou poesía. Despois aumentou as súas lecturas grazas á feira do libro de Sharjah. A poesía árabe inspirouna de nova, e levouna a escribir os seus propios poemas. Tamén lle gustaba pintar, porque tiña un tío pintor, e a fotografía. Antes da comezar a súa carreira profesional como escritora publicou os seus textos en prensa local. Logo de rematar os estudos secundarios decidiu que quería ir estudar a Londres. A pesar do apoio do seu pai, ela preferiu casar antes para non marchar ela soa.
Estivo un semestre na Universidade de Al Ain e deixou os estudos. Comezou a traballar no Departamento de Arte e Cultura de Dubai e os Emiratos do Norte. Logo de casar, ser nai e traballar como xornalista, decidiu ir estudar a Ohio. En 1996 rematou un grao en produción audiovisual na Universidade de Ohio, e en 1999 rematou un mestrado na Universidade Griffith.
Poesía
Al-Ghanem publicou oito poemarios:
A súa obra está inspirada en autoras árabes como a siria Saniyah Saleh, ou as emiratís Ousha a Poeta e Sheikha Sana’a bint Mana Al Maktoum.
Menfis
miniatura|dereita|150px|Xeróglifos no Museo de Menfis e unha estatua de [[Ramses II no fondo]]
Menfis (مَنْف Manf, ⲙⲉⲙϥⲓ; Μέμφις) foi a antiga capital de Aneb-Hetch, o primeiro nome do Baixo Exipto. As súas ruínas localízanse preto da cidade de Mit Rahina, 20 km ao sur de Giza.
Segundo a lenda relatada por Manetho, a cidade foi fundada polo faraón Menés co nome de Muros Brancos. A cidade foi a Capital de  Exipto durante o Reino Antigo, permaneceu como unha cidade importante ao longo da Historia do antigo Exipto. Ocupou unha posición estratéxica na desembocadura do Delta do Nilo e acollía unha actividade febril. O seu porto principal, Peru-nefer, albergaba unha alta densidade de talleres, fábricas e almacéns que distribuían comida e mercadorías ao longo do antigo reino. Durante a súa idade de ouro, Menfis prosperou como centro rexional de comercio, negocios e relixión.
Menfis creuse baixo a protección do deus Ptah, o patrón dos artesáns. O seu gran templo, Hut-ka-Ptah (que significa "Recinto da ka de Ptah"), foi unha das estruturas máis destacadas na cidade. O nome deste templo, traducido ao grego como Aί-γυ-πτoς (Ai-gy-ptos) polo historiador Manetho, crese que é a orixe etimolóxica do nome galego moderno Exipto.
A historia de Memfis está intimamente ligada á do propio país. Menfis permaneceu como a maior cidade autenticamente exipcia durante as dominacións estranxeiras. A fundación de Alexandría e a de Fustat (o vello Cairo) despois da invasión dos árabes marcaron a súa decadencia. A súa importancia relixiosa tamén diminuíu despois do abandono da relixión do antigo Exipto despois do Edicto de Tesalónica.
Hoxe, as ruínas da antiga capital ofrecen probas fragmentadas do seu pasado. Conservóuse, xunto co complexo das pirámides de Gizeh, como Patrimonio da Humanidade desde 1979. O sitio está aberto ao público como museo ao aire libre. Á cabeza das súas marabillas arquitectónicas e culturais figuran o Coloso de Ramsés II, con 13 metros de longo e un peso de 120 toneladas, e a Esfinxe en alabastro, datada da XIX Dinastía.
Toponimia
Menfis tivo varios nomes durante a súa historia de case catro milenios. O seu nome exipcio foi Inbu-Hedj (traducido como "muro branco". ).
Muro branco: Ineb-hedy, Inebu-hedy, Men-nefer, Hut-ka-Ptah
Por mor do seu tamaño, a cidade tamén coñeceuse por varios outros nomes que en realidade eran os nomes de barrios ou distritos que gozaron de prominencia considerable nun momento ou outro. Por exemplo, segundo un texto do Primeiro Período Intermedio, coñeceuse como Djed-Sut ("lugares eternos"), que é o nome da Pirámide de Teti.
A cidade tamén denominouse como Ankh-Tawy (que significa "a vida das dúas terras"), destacando a posición estratéxica da cidade entre o Alto e Baixo Exipto. Este nome aparece ata o Imperio Medio de Exipto (c. 2055-1640 aC), e frecuentemente atópase nos textos antigos exipcios. Algúns estudosos sosteñen que este nome era realmente o do distrito occidental da cidade que estaba entre o grande Templo de Ptah e a necrópole en Saqqara, unha zona que contiña unha árbore sagrada.
Ao comezo do Imperio Novo de Exipto (c. 1550 a. C.), a cidade fíxose coñecida como "Men-nefer" (que significa "perdurable e fermosa"), que se converteu en "Memfi" (ⲙⲉⲙϥⲓ) en Copto. O nome "Memphis" (Μέμφις) é a adaptación grega deste nome, que orixinalmente era o nome da pirámide de Pepi I, situada ao oeste da cidade. No entanto, o poeta grego Hesíodo na súa Teogonía di que Menfis era filla do deus Nilo e a esposa de Épafo (fillo de Zeus e Io), que fundou a cidade e nomeouna pola súa esposa.
Historia
Fundada ao redor de 3050 a.C. polo primeiro faraón de Exipto, Menes, as ruínas da cidade están situadas a 19 km ao sur de O Cairo, na beira oeste do Nilo. O deus local era Ptah.
Durante gran parte da historia exipcia, Menfis foi a maior cidade do país e centro económico do reino, a capital indiscutible desde a Primeira Dinastía ata a  VIII, rexurdindo durante o reinado de Ramses II e Merenptah. Cando outras cidades como Tebas, Pi-Ramsés,  Tanis ou Sais ostentaban a capitalidade aínda era chamada Balanza das Dúas Terras, o centro máis importante do país.
Calcúlase que Menfis era a cidade máis poboada do mundo ata o ano 2250 a. C., no momento do maior boom podería ter máis de 500 mil habitantes.
Tebas sucedeu a Menfis, c. 2040 a.C., como capital durante o XI dinastía exípcia, sendo durante mil cincocentos anos a capital do antigo Exipto, agás por curtos períodos. Assaradão de Asiria no 661 a.C., e Assurbanípal, saquearon a cidade causando o seu declive.
A fundación de Alexandría, no 331 a. C. supuxo o fin da hexemonía de Menfita. Os Tolomeos e logo os emperadores romanos consideraban Alexandría como a gran capital do Exipto e o resto do país, incluíndo a antiga e tres veces milenaria Menfis, que caeu no esquecemento e na pobreza. Foi definitivamente abandonada no 641, e as súas ruínas convertéronse nunha canteira de materiais para os asentamentos próximos. Gran parte dos seus restos utilizáronse para construír a nova capital exipcia, O Cairo.
Escaváronse as ruínas do templo de Ptah, descubríndose moitas estatuas, como as de Ramsés II, exhibidas en varios museos.
Erika Lust
Erika Lust, nada en Estocolmo en 1977, é unha produtora de filmes pornográficos sueca. É a cofundadora da Lust Films. Dende o ano 2000 reside en Barcelona.
Traxectoria
Formouse en Estocolmo en ciencias políticas e feminismo pola Universidade de Lund. Os seus filmes adoptan unha óptica feminina, é dicir, están destinados a excitar as mulleres, mostrando como a parella fai o amor, a forma de se bicaren e tiraren a roupa etc.
En 2004 dirixiu The good girl, unha curta de 25 minutos de duración que foi premiada como a mellor curtametraxe do ano no Festival Internacional de Cinema Erótico de Barcelona (FICEB 2005). En 2007 dirixiu Five Hot Stories for Her, unha compilación de cinco curtas coa que gañou o premio ao Mellor Guión no Festival de Cinema Erótico de Barcelona en 2007, Mellor Filme para Mulleres no E-Erotic Awards Line (Berlín, 2007), obtivo unha unha mención honrosa no Festival CineKink (Nova York, 2008) e recibiu o premio de Mellor Filme do Ano no Feminist Porn Awards, celebrado en Toronto en 2008. Nese ano, 2008, escribiu e dirixiu Barcelona Sex Project, un filme experimental independente adulto cun ollar máis atento para as vidas de tres homes e tres mulleres.
É tamén a autora do libro Good Porn: A Woman's Guide.
Mata Amritanandamayi
Mātā Amritanandamayī Devi (Devanagiri: माता अमृतानन्‍दमयी, Malayalam: മാതാ അമൃതാനന്ദമയി), nada o 27 de setembro de 1953, é unha líder espiritual hindú considerada como unha santa polos seus seguidores, máis coñecida como Amma (que significa nai), Ammachi ou Mai.
Traxectoria
Amma naceu o 27 de setembro de 1953 nunha pequena vila de Kerala (ao Sur da India). Recibiu o nome de Sudhamani e, xa durante a súa infancia, segundo os seus pais víana moitas veces nun estado de profunda meditación. Era unha gran devota de Krishna e aos cinco anos xa compuña pequenos cantos devocionais.
Cando Sudhamani tiña nove anos, súa nai enfermou e ela tivo que ser a encargada da cociña e da casa. Tivo que deixar a escola, a pesar de que era unha boa estudante. Ela ofrecíalle ao Señor cada minuto da súa xornada de traballo, mais os membros da familia non entendían tanta mística e a nena aguantaba malos tratos. Ao acabar o traballo, contra a noite, Sudhamani poñíase a meditar, cantar ou rezar, e así pasaba a noite.
Ela observaba moita dor e sufrimento ao seu redor, e a resposta que recibía era que tiñan que pagar o seu karma, mais esta resposta non a contentaba. A crueldade e o egoísmo do mundo só facían acrecentar o amor que Sudhamani lle tiña a Deus. A súa procura da Divindade tiña agora o obxectivo de consolar o sufrimento e a dor de todos os seres. Así, comezou a doar alimentos da súa propia casa aos veciños e pobres que vía, a pesar dos castigos que recibía por facelo.
Aos vinte e dous anos, Amma (nome que emprega desde entón) difunde a súa mensaxe espiritual, de maneira que innúmeras persoas foron ao seu lado para recibir a súa bendición. Ela aceptou un grupo de discípulos que comezou a formar segundo a tradición dos monxes da India. A partir de 1987, tamén comeza unha xira anual por todo o mundo, ademais dos seus xa habituais desprazamentos pola India. Desde o principio, a humildade e a compaixón, expresadas en silencio e con amor, impresionaron e conmoveron os occidentais que se acercaban a ela.
Ensinanzas
A súa figura converteuse nun foco de peregrinación ao que acoden os seus seguidores para recibiren as súas bendicións, e a casa onde naceu ficou transformada nun ashram, pois Amma aceptou un grupo de discípulos que viven segundo as regras do sanyasa, propias da vida tradicional dos monxes da India. Realizou tamén numerosas viaxes pola India e desde 1987 xiras mundiais nas que transmite a súa mensaxe.
En 1995 foi invitada para falar nas celebracións ecuménicas que tiveron lugar en Nova York ao se conmemorar o cincuenta aniversario das Nacións Unidas. En agosto de 2000 foi invitada polo Secretario da ONU para participar e intervir no Cume do Milenio pola Paz Mundial. En outubro de 2002 a ONU concedeulle o Premio á Non-Violencia Gandhi King e en xullo de 2004 clausurou cun discurso o Parlamento Mundial das Relixións, celebrado no Forum de Barcelona.
As súas ensinanzas son unha chamada para que as persoas volvan a súa mirada cara as nobres cualidades na vida cotiá. Ela afirma que o ser humano non pode progresar espiritualmente se non desenvolve un espírito altruísta.
Desta maneira, creou numerosas obras caritativas co obxectivo constante do desenvolvemento da persoa en todas as súas dimensións: escolas, hospitais, campamentos médicos, vivendas, pensións para mulleres sen recursos, orfanatos e centros de ensino superior (informática, medicina, enfermaría, enxeñaría etc).
Amma obtivo aínda máis proxección en 2004, ao ser a maior doadora particular na traxedia da tsunami que aflixiu boa parte do sur da Asia, pois doou 23 millóns de dólares. Doou tamén un millón para o Fondo das Vítimas do Furacán Katrina.
Cesáreo González
Cesáreo González Rodríguez, nado en Vigo o 30 de maio de 1903 e finado en Madrid o 20 de marzo de 1968, foi un distribuidor e produtor cinematográfico, fundador de Suevia Films.
Traxectoria
Naceu nunha familia de orixe labrega. Emigrou a Cuba con doce anos, e logo a México. En 1931 regresou a Vigo, e investiu os cartos que gañara en varios negocios, como unha axencia de publicidade, a sala de festas Savoy ou a representación de Citroën en Galicia. Acadou axiña grande éxito como empresario, e na tempada 1934-1935 foi presidente do Real Club Celta de Vigo.
En 1940 decidiu investir no negocio cinematográfico, que coñeceu pola rodaxe en Galicia de El famoso Carballeira, de Fernando Mignoni. Creou a produtora Suevia Films, e promoveu o filme ¡¡Polizón a bordo!! (Florián Rey, 1941), inspirado na súa propia aventura migratoria. Procurou dar difusión ás súas películas, con historias sobre a morriña para o público galego emigrante en América (Mar abierto, Ramón Torrado, 1946). Ao tempo, fixo superproducións históricas como Reina Santa (Rafael Gil, 1947) que inicialmente ía protagonizar a actriz británica Madeleine Carroll e finalmente interpretou Maruchi Fresno.
Na década de 1950 consolidou un star-system propio, coa sinatura de contratos en exclusiva con xente coñecida como Lola Flores, Sara Montiel, Carmen Sevilla, Paquita Rico, Joselito ou Marisol. Faleceu logo de asinar un contrato para catro películas con Luis García Berlanga.
Películas
A continuación algunhas das películas que produciu.
O discreto engado da burguesía
Foi estreado en galego pola TVG o 4 de maio de 1991.
Argumento
Don Rafael Acosta, embaixador de Miranda, o matrimonio Thévenot e Florence, irmá de Madame Thévenot, están invitados a cear na casa do matrimonio Sénechal. Non obstante, hai unha confusión e Monsieur Sénechal saíu a outra cita. Como alternativa, propóñense ir a un restaurante próximo, mais ao chegaren descobren de que o dono do establecemento morreu. A partir dese momento as reunións do selecto grupo de burgueses vense interrompidas por unha serie de sucesos extraordinarios, algúns reais e outros produto da súa imaxinación.
Produción
Tras anunciar que Tristana (1970) sería o seu último filme, porque sentía que se repetía, Buñuel reuniuse co seu guionista Jean-Claude Carrière e discutiu sobre o tema da repetición. Pouco despois o produtor Serge Silberman faloulle dunha anécdota, na que esquecera unha cea e fora sorprendido por seis amigos esfameados que se atopaban na súa porta. Buñuel sentiuse de súpeto inspirado e Silberman acordou darlle 2000 dólares para escribir o guión con Carrière, combinando a anécdota coa idea da repetición. Escribiron a primeira versión en tres semanas e acabaran a quinta no verán de 1971. Silberman conseguiu os cartos para o filme en abril de 1972 e comezou a preprodución.
Buñuel contratou varios actores cos que xa traballara como Fernando Rey e Michel Piccoli. A rodaxe comezou o 15 de maio de 1972 e durou dous meses. O director rodou poucas tomas e mesmo montaba o filme na cámara e durante a produción. Buñuel e Silberman tiveron unha discusión longa e humorística sobre se Buñuel tardaba un día ou día e medio en montar os seus filmes.
Premios
Notando que tiña un filme especial, Silberman decidiu non agardar ata maio para estrear o filme no Festival de Cannes, senón que o fixo no outono de 1972 para facelo elixible para o Oscar ao mellor filme en lingua non inglesa. Buñuel era célebre pola súa indiferenza polos premios e bromeou cun xornalista que xa pagara 25 000 dólares para gañar o Oscar. Finalmente si o gañou e Silberman aceptou o premio en nome de Buñuel. A petición da Academia, o director posou para unha fotografía sostendo o Oscar, mais levaba posta unha perruca e unhas lentes xigantes.
Inglés
O termo Inglés pode referirse a:
Waco Kungo
Waco Kungo, tamén coñecida como Waku-Kungo e Uaco Cungo e, antes de 1975 como Santa Comba, é unha cidade e comuna de Angola, sede do municipio de Cela, na costeira provincia de Cuanza Sul.
Xeografía
A cidade está situada a unha altitude de 1 475 msnm, a uns 400 km ao sueste de Luanda, na estrada principal de Luanda a Huambo.
O seu clima é oceánico subtropical (Cfb na clasificación climática de Köppen). A cidade está servida polo Aeroporto de Waco Kungo de (Código da IATA CEO).
Historia
Desde o século XVI, partes cada vez máis grandes de Angola quedaron baixo o control do Imperio portugués. Como parte das reformas administrativas, en 1769, o gobernador portugués de Angola, Francisco Inocêncio de Sousa Coutinho, fundou a provincia de Cuanza Sul. Cela se converteuse nun municipio, e Waku Kungo na súa capital.
O 6 de agosto de 1975, a guerra civil entre a UNITA, o FNLA e o MPLA (1975–2002) obrigou aos habitantes da cidade a abandonar os seus fogares, causando un colapso total das infraestruturas que durou máis de 30 anos mentres a guerra fría persistiu.
miniatura|200px|esquerda|Igrexa de Waku Kungo.
RedeTV!
RedeTV! é unha cadea de televisión aberta brasileira, fundada polos empresarios Amilcare Dallevo e Marcelo de Carvalho. A sede da RedeTV! atópase no CTD - Centro de Televisión Dixital, situado en Osasco, na Grande São Paulo.
Waco Kungo
Historia
A rexión foi feramente disputada e tomada repetidamente polos partidos da guerra civil (o MPLA, coa axuda de tropas cubanas, e a UNITA coa axuda de tropas surafricanas).
RedeTV!
Entrou no aire no día 15 de novembro de 1999. É a máis nova rede de televisión aberta, entre as 5 maiores redes do Brasil.
Waco Kungo
Historia
Aproximadamente 25 km ao sur da cidade quedaron destruídos, e a ponte, estratexicamente importante, da estrada principal a Huambo, no río Queve, estivo en poder das tropas cubanas. Na rexión aínda hai moitas minas terrestres antipersoas.
A maioría dos residentes de Waku Kungo, daqula Santa Comba Dão, foron rescatados pola Cruz Vermella Internacional e transportados por aire a Portugal.
No curso da guerra foi bombardeada unha escola en 1994, que provocou a morte de 89 nenos.
José Manuel Maza
José Manuel Maza Martín, nado en Madrid o 23 de outubro de 1951 e finado en Buenos Aires o 18 de novembro de 2017, foi un maxistrado, criminólogo e escritor español. Foi Fiscal Xeral do Estado desde 2016 até a súa morte.
Biografía
Licenciouse en Dereito e en Historia pola Universidade Complutense de Madrid. Tamén obtivo un diploma en Criminoloxía pola mesma institución. Ingresou na Carreira Xudicial en 1975 e na Fiscal en 1978, onde foi o primeiro da súa promoción. Exerceu uns anos como avogado e como letrado da Rede Nacional de Ferrocarrís. Estaba divorciado e tiña un fillo. O 17 de novembro de 2017 foi ingresado nun hospital de Buenos Aires por unhas dores. Morreu ao día seguinte.
Traxectoria
Na década dos 90 foi portavoz da asociación conservadora de xuíces e maxistrados Unión Xudicial Independente (UJI). Durante eses anos pasou a ser xuíz decano de distrito en Madrid tras ocupar a titularidade nos xulgados de Alcorcón, Valencia e Cangas do Morrazo (Pontevedra). Máis tarde foi presidente da sección primeira na Audiencia Provincial de Madrid e en 2002 foi nomeado maxistrado da Sala Segunda do Tribunal Supremo ("Sala Penal"), en substitución de Adolfo Prego, que foi nomeado vogal do CGPX.
Foi autor do Manual de Psiquiatría Legal e Forense, Circunstancias que exclúen ou modifican a Responsabilidade criminal e Casación Penal Práctica, así como doutras publicacións relacionadas co Dereito Penal e os vínculos entre o Dereito e a Medicina.
Dentro da súa labor no Supremo, defendeu a inhabilitación do xuíz Baltasar Garzón por abrir unha causa que investigase os crimes do franquismo. En 2007 pronunciouse en contra da Doutrina Botín que permitiu arquivar o caso en contra do expresidente do Banco Santander, o defunto Emilio Botín. Tamén votou en contra de deixar en liberdade ao preso de ETA Ignacio Pujana, pola anulación da Doutrina Parot.
Foi o primeiro en desenvolver nunha sentenza a responsabilidade penal das persoas xurídicas, en aplicación da recente reforma do Código Penal de España.
Desde o 25 de novembro de 2016, por decisión do Consello de Ministros, foi Fiscal Xeral do Estado.
Jose Manuel Maza foi reprobado, o 16 de maio do 2017, polo Congreso dos Deputados xunto ao Ministro de Xustiza Rafael Catalá Polo e Manuel Moix, este último presentou a súa renuncia como fiscal xefe Anticorrupción o 1 de xuño de 2017 tras revelarse a súa sociedade en Panamá.
En setembro de 2017, José Manuel Maza, manifestou a posibilidade de deter ao presidente da Generalitat de Cataluña, Carles Puigdemont, por malversación de fondos públicos.
Antonio Casares
O nome Antonio Casares pode referirse a:
Aeroporto de Waco Kungo
O aeroporto de Waku Kungo (IATA: CEO, ICAO: FNWK) é o aeroporto que serve a cidade de Waco Kungo, na provincia de Cuanza Sul, Angola.
Características
Está situado a unha altitide de 1 318 msnm, a 6,5 km ao sur da cidade, cerca da vila de Cela. Conta cunha única pista, asfaltada, de 2000 × 42,5 m. A baliza non direccional Wako Kungu (Ident: CE) encóntrase no campo.
Tintín e os pícaros
Tintín e os pícaros (Tintin et les Picaros) é o vixésimo terceiro e último dos álbums de As aventuras de Tintín publicados polo autor belga de banda deseñada Hergé. A entrega final da serie que completaría Hergé, en Bélxica serializouse na revista Tintín desde setembro de 1975 ata abril de 1976 antes de publicarse en albúm por Casterman en 1976. Nese ano traduciuse á maioría dos idiomas nos que pode atoparse, sendo a última tradución a edición grega, acabada en 1993. A primeira edición en galego foi en 1985 pola Editorial Juventud con tradución de Valentín Arias López.
A narración segue ao novo reporteiro Tintín, o seu can Milú e os seus amigos o capitán Haddock e o profesor Tornasol mentres viaxan á (ficticia) nación suramericana de San Teodoros para rescatar á súa amiga Bianca Castafiore, que foi metida na cadea polo goberno do xeneral Tapioca. Unha vez alí, envolvense nas actividades revolucionarias antigobernamentais do vello amigo de Tintín o xeneral Alcazar.
Hergé comezou a traballar en Tintín e os Pícaros oito anos despois de completar o volume anterior da serie, Voo 714 para Sidney, creándoo coa axuda do seu equipo de artistas nos estudios Hergé. A ambientación e a trama inspiráronse no interese de Hergé polos revolucionarios latinoamericanos, en particular polos activos na Revolución cubana. O libro reflectiu cambios na aparencia e comportamento de varios personaxes clave da serie. O propio Tintín, por exemplo, xa non usa a súa marca rexistrada, os pantalóns de golf, e viste con jeans. O volume tivo unha mala acollida e seguiu recibindo críticas negativas de comentaristas posteriores sobre a obra de Hergé. As críticas temperás da historia centráronse no que se considerou a súa pésima perspectiva sobre cuestións políticas, mentres que as críticas posteriores concentráronse na mala caracterización e falta de enerxía. Hergé continuou As aventuras de Tintín con Tintín e a Arte-Alfa, unha historia que nunca completou, e a serie no seu conxunto converteuse nunha parte definitiva da tradición do cómic franco-belga. A historia adaptouse para un episodio da serie animada de 1991 As aventuras de Tintín de Ellipse e Nelvana.
Sinopse
A historia comeza con Tintín chegando a Moulinsart onde é informado polo Capitán Haddock que Bianca Castafiore iniciou unha xira por San Theodoros (A orella rota), o país do derrocado Xeneral Alcázar. Ao día seguinte Tintín, Haddock e o profesor Tornasol entéranse de que Bianca Castafiore, a súa serventa Irma, o seu pianista Wagner e os detectives Hernández e Fernández foron arrestados baixo acusacións de conspiración para derrocar ao goberno militar do xeneral Tapioca (ditador gobernante de quenda de San Teodoros), e eles tres (Tintín, o capitán e Tornasol) son acusados de planear a operación.
Tapioca invita ao trío a visitar San Teodores, prometéndolles un salvoconduto, pero Tintín considera que é unha trampa, deixando a Haddock e Tornasol a ir sós. Unha vez alí, o capitán e o profesor son levados a unha vila rural, onde son retidos sen facelos prisioneiros polos servizos de seguridade. Tintín únese aos seus amigos algúns días despois, onde sinala a Haddock e Tornasol que a súa vila está vixiada e controlada. Recoñece a un dos empregados como Pablo, un home que salvoulle a vida en A orella rota. Por Pablo, Tintín decátase de que todo o escenario é unha trama organizada polo Coronel Sponsz, unha figura do exército de Borduria que está a axudar ao goberno de Tapioca para vingarse contra Tintín polos acontecementos de O caso Tornasol .
Durante o curso dunha visita turística a unha pirámide azteca, organizada co fin de que Tintín sexa «rescatado» polo xeneral Alcázar, son vítimas dunha traizón de Pablo (A orella rota) quen intenta axudar aos tapioquistas a que supriman aos catro amigos. Tintín dáse conta desta argucia e consegue lograr que todos saian con vida tras o cal diríxense ao campamento dos guerrilleiros Pícaros comandados polo xeneral Alcázar. miniatura|300px|Lombo da edición en galego. Unha vez no campamento de Alcázar e os seus guerrilleiros os Pícaros, quedan patentes as poucas posibilidades de éxito do golpe de estado que pretende levar a cabo o xeneral Alcázar, debido a que os seus soldados atópanse permanentemente bébedos (debido ás caixas de whisky que lles lanzan os avións do xeneral Tapioca). Tintín logra convencer ao xeral Alcázar para que realice unha revolución sen derramamento de sangue e a cambio el encargarase de evitar que os seus homes se emborrachen. Usando un novo invento do profesor Tornasol que produce intolerancia ao alcol (e que foi probado polo Capitán Haddock sen que el soubéseo) logran que os homes de Alcázar non poidan probar o alcol.
Cando planean o golpe, aparece un autocar perdido de artistas belgas (os Alegres Turlurones) dirixidos por Serafín Lampión para participar nos festexos de Tapiocápolis. Usando os mesmos disfraces do grupo de artistas logran entrar na capital e tomar o poder. Descóbrese que o cerebro detrás da mentira esta o coronel Sponz (O asunto Tornasol).
J. R. R. Tolkien
John Ronald Reuel Tolkien, citado a miúdo como J. R. R. Tolkien, CBE, nado en Bloemfontein o 3 de xaneiro de 1892 e finado en Bournemouth o 2 de setembro de 1973, foi un escritor, poeta, filólogo e profesor de universidade inglés de orixe surafricana, coñecido principalmente polas súas obras O Hobbit, O Señor dos Aneis e O Silmarillion.
Trala súa morte, o seu fillo Christopher recompilou e publicou varias obras baseadas nos manuscritos e notas non publicadas do seu pai, incluíndo O Silmarillion. Estas obras, xunto O Hobbit e O Señor dos Aneis forman unha serie de contos, poemas, historias e linguas conectadas ambientadas no mundo ficticio que Tolkien denominou Arda, coa Terra Media dentro dela. Entre 1951 e 1955 Tolkien aplicou o termo legendarium a gran parte destes escritos.
Orixes familiares
Moitos dos devanceiros de Tolkien por parte de pai eran artesáns. A familia Tolkien tiña a súa orixe na Baixa Saxonia, pero viviran en Inglaterra dende o século XVIII, volvéndose "rapidamente intensamente ingleses". Varias familias co apelido Tolkien, ou a súa variante Tolkiehn, aínda viven no noroeste de Alemaña, principalmente na Baixa Saxonia e Hamburgo. Un escritor alemán sostén que o apelido semella vir da poboación de Tolkynen, preto de Rastenburg, en Prusia Oriental, lonxe da Baixa Saxonia. O nome deste lugar deriva da extinta lingua prusiana antiga.
Infancia
miniatura|esquerda|Tarxeta de Nadal de 1892 cunha fotografía da familia Tolkien en Bloemfontein. John Ronald Reuel Tolkien naceu o 3 de xaneiro de 1892 en Bloemfontein, no Estado Libre de Orange (hoxe a provincia de Estado Libre, parte de Suráfrica). Era fillo de Arthur Reuel Tolkien (1857–1896), traballador de banca, e da súa muller Mabel, de apelido de solteira Suffield (1870–1904). A parella deixara Inglaterra cando Arthur fora ascendido para dirixir a oficina de Bloemfontein do banco británico para o cal traballaba. Tolkien tiña un irmán máis novo ca el, Hilary Arthur Reuel, que nacera o 17 de febreiro de 1894.
Cando era pequeno, Tolkien sufriu a picadura dunha gran tarántula, algo que algúns pensan que puido ter influencias nas súas historias, malia que Tolkien admitía non lembrar este suceso e non odiar especialmente as arañas como adulto. Noutro incidente, un rapaz que traballaba na súa casa levouno ao seu kraal (aldea zulú), levándoo de volta a casa ao día seguinte.
Cando contaba con tres anos, Tolkien viaxou a Inglaterra coa súa nai e o seu irmán no que ía ser unha longa visita familiar. Cando estaban alí, o seu pai morreu en Suráfrica de febre reumática sen poder chegar a reunirse con eles. Isto deixou á súa familia sen ingresos, polo que a súa nai o levou vivir cos seus pais a Kings Heath, Birmingham. Pouco despois, en 1896, trasladáronse a Sarehole (hoxe en Hall Green), entón unha vila de Worcestershire, máis tarde unida a Birmingham. Na súa biografía indícase que gozaba explorando o muíño de Sarehole, a turbeira de Moseley e os outeiros de Clent, Lickey e Malvern, que máis tarde inspirarían escenas dos seus libros, xunto con outras poboacións de Worcestershire como Bromsgrove, Alcester, e Alvechurch, e lugares como a granxa da súa tía Jane de Bag End, nome que logo empregaría na súa ficción.
A súa nai, Mabel Tolkien, ensinoulles aos seus dous fillos na propia casa, e Ronald chegou a ser coñecido na familia coma un alumno aplicado. As ensinanzas en botánica da súa nai espertaron nel a afección polas plantas. A Tolkien gustáballe debuxar paisaxes e árbores, pero as materias nas que tiña máis interese eran as relativas ás linguas, e a súa nai ensinoulle as bases do latín moi cedo. Aos catro anos era capaz de ler fluidamente e foi quen de escribir correctamente pouco despois. A súa nai permitiulle ler moitos libros; non lle gustou A illa do tesouro nin The Pied Piper, e pensaba que Alicia no país das marabillas de Lewis Carroll era un libro "divertido mais inquietante". Gustábanlle as historias sobre os indios e os libros de fantasía de George MacDonald. Ademais, os "Fairy Books" de Andrew Lang foron particularmente importantes para el, chegando a influenciar algúns dos seus escritos posteriores.
Antes da súa morte, Mabel Tolkien asignara a custodia dos seus fillos ao crego Francis Xavier Morgan do Oratorio de Birmingham, para que recibisen unha boa formación católica. Tolkien medrou na zona de Edgbaston, en Birmingham. Viviu alí á sombra do Perrott's Folly e da torre vitoriana de Edgbaston Waterworks, que puideron influenciar as imaxes de torres escuras nas súas obras. Outra forte influencia foron as pinturas do medievalista romántico Edward Burne-Jones e da Irmandade Prerrafaelita que se expoñían no museo de Birmingham
Xuventude
Na súa adolescencia Tolkien comezou a interesarse polas linguas construídas, ao tempo que estudaba latín e anglosaxón, tendo un primeiro contacto cunha inventada polas súas curmás Mary e Marjorie Incledon, chamada Animalic. Xunto coa súa curmá Mary inventou unha nova e máis complexa, chamada Nevbosh, e posteriormente el mesmo construíu unha nova chamada Naffarin.
En 1911, estando na King Edward's School de Birmingham, Tolkien e tres amigos seus, Rob Gilson, Geoffrey Bache Smith e Christopher Wiseman, formaron un club chamado T.C.B.S., iniciais de Tea Club and Barrovian Society, facendo referencia á súa afección a tomar té en Barrow's Stores e, en segredo, na biblioteca da escola. Tras rematar o período escolar, mantivo o contacto con eles, o que reforzaría a dedicación de Tolkien de cara á poesía.
Tamén en 1911, Tolkien pasou unhas vacacións en Suíza, tal e como describe detalladamente nunha das súas cartas de 1968, indicando que a viaxe de Bilbo a través das Montañas Bretemosas está directamente inspirado nesta viaxe, na que fixo unha travesía a pé dende Interlaken ata Lauterbrunnen, acampando nas morenas de Mürren. Nesta viaxe pasou por Kleine Scheidegg, Grindelwald, Grosse Scheidegg e Meiringen, continuando por Valais, Brig e Zermatt.
En outubro dese mesmo ano, Tolkien comezou os seus estudos de lingua e literatura inglesa no Exeter College de Oxford, graduándose no 1915 con matrícula de honra.
Noivado e casamento
miniatura|Fachada da igrexa católica de Santa María Inmaculada de Warwick onde casou Tolkien. Aos 16 anos Tolkien e o seu irmán Hilary trasladáronse a unha hospedaxe en Duchess Road, Edgbaston, onde coñecería a Edith Mary Bratt, que era tres anos maior ca el.
Humphrey Carpenter escribiu:
O seu gardián, o padre Morgan, consideraba a Edith a causa de que Tolkien non tivera bos resultados nos seus exames e consideraba "desafortunado" que o seu fillo adoptivo se involucrara nunha relación cunha muller maior ca el e protestante, prohibíndolle todo contacto con ela ata que Tolkien tivese 21 anos. Obedeceu esta prohibición ao pé da letra, agás nunha ocasión nos comezos, na que o seu pai adoptivo o ameazou con terminar os seus estudos universitarios.
Primeira guerra mundial
En 1914, trala entrada do Reino Unido na primeira guerra mundial, os familiares de Tolkien sorprendéronse de que non se presentara inmediatamente coma voluntario para o exército británico. Na súa carta de 1941, Tolkien indicou que "Neses días os xoves uníanse, ou eran desprezados publicamente. Era unha situación problemática para un mozo con demasiada imaxinación e pouca coraxe física".
No seu lugar, Tolkien "aturou a deshonra" e entrou nun programa que lle permitiu atrasa-lo seu alistamento ata que completase os seus estudos. Cando rematou os exames finais en xullo de 1915, Tolkien indicou que a súa familia comezou a presionalo. Foi recrutado coma Tenente Segundo no corpo de fusileiros Lancashire. Adestrouse co 13º Batallón en Cannock Chase, Staffordshire, durante once meses. Nunha carta á súa muller Edith, Tolkien manifestou que "Os cabaleiros non son comúns entre os superiores, incluso raramente son seres humanos" Trala súa voda, ámbolos dous se mudaron a vivir preto do campo de adestramento.
Posteriormente escribiu: "Os oficiais novos morren, a unha ducia por minuto. Separarme da miña muller naquel entón... era coma a morte"
Francia
O 5 de xuño de 1916, Tolkien embarcou nun transporte de tropas nunha viaxe dun día ata Calais. Coma o resto de novos soldados que chegaban daquela, Tolkien foi asignado á base da Forza Expedicionaria Británica en Étaples. O 7 de xuño foi informado da súa asignación coma oficial de sinais no 11º corpo de Fusileiros Lancashire, que fora debilitado tras unha dura loita na Batalla de Vimy Ridge.
Coma pasatempo, compuxo un poema titulado The Lonely Isle, inspirado pola súa travesía marítima ata Calais. Para evadir a censura postal do exército británico, tamén pasaba o tempo desenvolvendo un código de puntos para que a súa muller Edith puidera seguir os seus movementos nas cartas que lle enviaba.
Deixou Étaples o 27 de xuño de 1916 e uniuse á súa nova unidade en Rubempré, preto de Amiens. Ao chegar atopouse comandando a homes que saíran principalmente dos pobos mineiros e agrícolas de Lancashire.
Garth describe que Tolkien "sentiu afinidade por estes homes de clase obreira", pero o protocolo militar prohibíalle ter amizade con "outros rangos". No seu lugar, tiña que "encargarse deles, disciplinalos, adestralos e probablemente censurar as súas cartas".
A batalla do Somme
miniatura|dereita|Schwaben Redoubt por William Orpen. [[Museo Imperial da Guerra, Londres.]] Tolkien chegou a Somme a comezos de xullo do 1916. Participou en asaltos a puntos defensivos alemáns en Schwaben e Leipzig. O capelán do seu corpo de fusileiros, o reverendo Mervyn S. Evers, escribiu nas súas memorias:
miniatura|dereita|Fusileiros de Lancashire nunha trincheira de comunicacións preto de [[Beaumont Hamel, 1916. Foto de Ernest Brooks.]] O 27 de outubro de 1916, mentres o seu batallón atacaba a trincheira Regina, Tolkien contraeu a febre das trincheiras, enfermidade infecciosa bacteriana transmitida polos piollos. Foi entón retornado por enfermidade a Inglaterra o 8 de novembro de 1916. Moitos dos seus amigos da infancia morreron na guerra, e o seu batallón foi eliminado case por completo tralo regreso de Tolkien a Inglaterra. Ao sufrir de problemas de saúde continuos librou de participar en combate varias veces.
De acordo a John Garth:
Volta a casa
Debilitado pola enfermidade, Tolkien pasou o resto da guerra alternando entre hospitais e labores na gornición, sendo designado coma non válido fisicamente para o servizo xeral. Durante a súa recuperación nunha cabana en Little Haywood, Staffordshire, comezou a traballar no que chamou The Book of Lost Tales, que iniciaba con The Fall of Gondolin. Durante 1917 e 1918 seguiu recaendo na súa enfermidade, pero recuperárase o suficiente coma para facer traballo local en varios campamentos e foi ascendido a Tenente. Foi durante esta época cando Edith tivo o seu primeiro fillo, John Francis Reuel Tolkien.
Estando estacionado en Kingston upon Hull, Tolkien e Edith deron un paseo polos bosques preto de Roos. Edith comezou a bailar para el nun claro. Trala morte da súa muller en 1971, Tolkien recordaba:
Este evento inspirou o que sería o relato do encontro entre Beren e Lúthien, descrito no Silmarillion.
Traxectoria literaria e académica
miniatura|O número 20 de [[Northmoor Road, antiga vivenda de J. R. R. Tolkien en North Oxford.]] O primeiro traballo de Tolkien de volta á sociedade civil foi como lexicógrafo para o Oxford English Dictionary, onde traballou principalmente na historia e etimoloxía de palabras de orixe xermánica comezando coa letra "W", como por exemplo waistcoat (chaleco), walnut (noz), walrus (morsa) e wampun (cinta con doas). En 1920 accedeu ao posto de Reader en Lingua Inglesa na Universidade de Leeds, e converteuse no profesor máis novo alí. Mentres estivo en Leeds, produciu A Middle English Vocabulary e unha edición definitiva de Sir Gawain and the Green Knight xunto con E. V. Gordon, que se converteron ambos os dous en libros académicos canónicos por varias décadas. Tamén traduciu Sir Gawain, Pearl, e Sir Orfeo. En 1925 volveu a Oxford como titular da Cátedra Rawlinson e Bosworth, cunha estancia no Pembroke College.
Durante o tempo que estivo alí, Tolkien escribiu O Hobbit e os primeiros dous volumes d ' O Señor dos Aneis. Tamén publicou un ensaio filolóxico en 1932 baixo o nome de "Nodens", logo de que Sir Mortimer Wheeler descubrise un asclepeion romano en Lydney Park, Gloucestershire, en 1928.
Beowulf
O relatorio de Tolkien en 1936 "Beowulf: The Monsters and the Critics" tivo unha importante influencia na investigación sobre Beowulf. Lewis E. Nicholson dixo que o artigo que Tolkien escribiu sobre o Beowulf é "amplamente recoñecido como un punto de inflexión na crítica a Beowulf", subliñando que Tolkien estableceu a primacía da natureza poética da obra sobre os elementos puramente lingüísticos. Naquel momento, o mundo académico desaprobaba o Beowulf por tratar loitas infantís contra monstros en lugar de conflitos realistas entre tribos. Tolkien argumentou que o autor do Beowulf se dirixía á humanidade en xeral no canto de limitarse a conflitos tribais particulares, e xa que logo, os monstros eran fundamentais no poema. Onde o Beowulf trata de loitas tribais específicas, como no Finnsburg, Tolkien argumentou firmemente contra a súa lectura en clave fantástica. No ensaio, Tolkien tamén revelou o importante que era para el o Beowulf: "Beowulf está entre as miñas fontes máis valoradas", e esta influencia pódese ver no seu legendarium da Terra Media.
Segundo Humphrey Carpenter, Tolkien tiña un xeito moi enxeñoso de comezar os seus relatorios sobre o Beowulf:
Décadas despois, W.H. Auden escribiu ao seu antigo profesor:
En 2003, un manuscrito cunha tradución e comentario de Tolkien do Beowulf, de arredor de 2000 páxinas, foi atopada nos arquivos da Bodleian Library.
Segunda guerra mundial
miniatura|[[Merton College, onde Tolkien foi Profesor de Lingua e Literatura Inglesas (1945–1959).]] Pouco antes da segunda guerra mundial, Tolkien foi destinado como criptoanalista. En xaneiro de 1939, preguntáronlle se estaría disposto a servir no departamento de criptografía do Foreign Office en caso de emerxencia nacional. Respondeu afirmativamente e, a finais de marzo, recibiu un curso de formación nas oficinas centrais da Government Code and Cypher School. Porén, aínda que estaba disposto, en outubro foi informado de que non ían precisar os seus servizos naquel momento.
En 1945 Tolkien trasladouse ao Merton College da Universidade de Oxford, converténdose en Profesor de Lingua e Literatura Inglesa, posto que mantivo até o seu retiro en 1959. Exerceu tamén de examinador externo para o University College de Dublín durante moitos anos. Tolkien completou O Señor dos Aneis en 1948, preto dunha década logo dos seus bosquexos iniciais.
Tolkien tamén traduciu o Libro de Xonás da Biblia de Xerusalén, publicada por vez primeira en 1966.
Familia
Os Tolkien tiveron catro fillos: John Francis Reuel Tolkien (17 de novembro de 1917 – 22 de xaneiro de 2003), Michael Hilary Reuel Tolkien (22 de outubro de 1920 – 27 de febreiro de 1984), Christopher John Reuel Tolkien (21 de novembro de 1924) e Priscilla Mary Anne Reuel Tolkien (18 de xuño de 1929). Tolkien era moi devoto dos seus fillos e mandáballes cartas do Pai Nadal ilustradas cando eran nenos. Cada ano engadía novos personaxes, como o Oso Polar (axudante do Pai Nadal), o Home de Neve (o seu xardineiro), Ilbereth o elfo (o seu secretario), e outros. Os personaxes principais contaban as súas loitas contra os trasnos que montaban en morcegos e as travesuras do oso polar.
Retiro e derradeiros anos
Durante a súa vida logo de retirarse, dende 1959 até a súa morte en 1973, Tolkien recibiu cada vez maior atención pública e fama literaria. As vendas dos seus libros eran tan boas que lamentaba non ter optado por unha xubilación anticipada. Nun primeiro momento, escribía respostas entusiastas ás cartas con preguntas dos seus lectores, mais comezou a estar descontento coa repentina popularidade dos seus libros no movemento contracultural dos anos sesenta. Nunha carta de 1972, admitiu deplorar o feito de converterse nunha figura de culto, pero admitiu tamén que "incluso o nariz dun ídolo moi modesto [...] non pode permanecer totalmente indiferente ao doce aroma do incenso!"
A atención dos seus admiradores fíxose tan intensa que tivo que quitar o seu número de teléfono do directorio público, e finalmente trasladouse xunto con Edith a Bournemouth, que era entón un lugar residencial á beira do mar frecuentado pola clase alta británica. A súa posición como autor de grandes vendas facilitoulle a súa entrada nesta sociedade, pero Tolkien botaba en falta a compaña dos seus compañeiros dos Inklings. Edith, porén, gozaba con este novo ambiente, e foi esta a razón pola que os Tolkien elixiron este lugar.
Segundo Carpenter:
Tolkien foi nomeado pola Raíña Isabel II Comandante da Orde do Imperio Británico o 1 de xaneiro de 1972 e recibiu a condecoración da Orde en Buckingham Palace o 28 de marzo de 1972. No mesmo ano a Universidade de Oxford conferiulle un doutoramento de Letras honorario.