cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lipoproteína lipase
Noutros organismos
O xene da LPL está altamente conservado nos vertebrados. A lipoproteína lipase está implicada no transporte de lípidos nas placentas de lagartos que paren crías vivas da especie Pseudemoia entrecasteauxii.
Senboku
Senboku (仙北市, せんぼくし, Senboku-shi) é un concello da prefectura de Akita no Xapón. Está situado ó leste da prefectura e no centro da rexión de Tōhoku, na Honshu - 本州illa de Honshū. Ten 1.093,64 km² de superficie e unha poboación de 30.358 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 27,8 h/km².
O concello de Senboku limita cos concellos de Daisen, de Akita, de Kitaakita, de Kazuno (son da prefectura de Akita); de Hachimantai, de Shizukuishi e de Nishiwaga (son da prefectura de Iwate).
Madison Square Garden
300px|miniatura|Exterior do Madison Square Garden. O Madison Square Garden é un pavillón multiusos sito na illa de Manhattan, na cidade de Nova York, Estados Unidos. O actual MSG ou Garden foi construído sobre o antigo recinto (1925 - 1968) do mesmo nome, e inaugurado o 11 de febreiro de 1968. Dende entón converteuse no principal centro de eventos da cidade dos rañaceos.
NBA e NHL
300px|miniatura|Interior do Garden nun encontro dos [[New York Rangers|Rangers.]] O Garden acolle os encontros dos New York Knicks da NBA, e dos New York Rangers da NHL. Actualmente é o pavillón mais antigo na NHL e o segundo mais antigo da NBA. A capacidade é de 19.763 persoas para encontros de baloncesto, e de 18.200 para encontros de hóckey sobre xeo.
Boxeo
Ademais de encontros de baloncesto e hóckey sobre xeo, o Madison Square Garden ten acollido moitos dos combates de boxeo máis importantes das últimas décadas, nos que teñen boxeado campións como Muhammad Ali, Joe Frazier, Evander Holyfield, Lennox Lewis, Mike Tyson, Vitali Klitschko, George Foreman etc. A capacidade do pavillón para eses eventos é de 20.789 persoas.
Concertos
Outra das actividades importantes que se levan a cabo no Garden son os concertos. Trátase do terceiro recinto mundial polo número de entradas vendidas para actuación musicais, só por detrás do O2 Arena de Londres e do MEN Arena de Manchester.
Dennis Rodman
Dennis Keith Rodman, nado o 13 de maio de 1965 en Trenton, Nova Jersey, é un ex xogador profesional estadounidense de baloncesto, que xogou para Detroit Pistons, San Antonio Spurs, Chicago Bulls, Los Angeles Lakers e Dallas Mavericks na National Basketball Association (NBA). Lembrado principalmente pora súa fereza defensiva e a súa capacidade reboteadora, era coñecido moitas veces polo alcume "The Worm" (do inglés: o verme). Cunha altura de 2,01 m, durante os seus primeiros anos xogou na posición de ala para posteriormente evolucionar até a posición de ala-pivote.
Grazas á súa capacidade defensiva, foi incluído no "quinteto defensivo ideal da NBA" en sete ocasións e elixido como Defensor do Ano en dúas. Tamén foi o máximo revoteador da competición durante sete anos consecutivos, axudando aos seus equipos a gañar un total de cinco campionatos. A súa biografía na páxina web oficial da liga di que "é posibelmente o mellor ala reboteador da historia da NBA". En recoñecemento á súa traxectoria, os Detroit Pistons retiron o 11 de abril de 2011 a camisola co seu número 10, sendo ademais uns meses despois incluído no Naismith Memorial Basketball Hall of Fame.
Rodman experimentou unha infancia infeliz, sendo un rapaz tímido e introvertido nos seus primeiros anos. Despois de interromper unha tentativa de suicidio en 1993, reinventouse a si mesmo como un "bad boy" (do inglés: neno malo), sendo notorio polas súas numerosas e controvertidas bufonadas. Tinguiuse repetidamente o cabelo de cores artificiais, fíxose numerosos piercings e tatuaxes, e frecuentemente interrompeu os partidos ao enfrontarse a rivais e arbtitros. É coñecido tamén o caso no que acudiu á presentación da súa autobiografía Bad As I Wanna Be levando posto un vestido de voda. Alén do baloncesto, Rodman tamén ten participado en espectáculos de loita libre profesional e en obras cinematográficas.
Primeiros anos
Dennis Rodman naceu en Trenton, Nova Jersey, fillo de Shirley e Philander Rodman, Jr., piloto das Forzas Aéreas, e máis tarde veterano da Guerra de Vietnam. Cando era novo, o seu pai abandonou á súa familia para instalarse finalmente en Filipinas. Segundo o seu pai, Rodman ten uns 26 ou 28 irmáns e irmás por liña paterna. A súa nai, Shirley, tivo moitos traballos, ás veces catro á vez, para poder manter á súa familia. Na súa biografía de 1997, Bad As I Wanna Be, expresa o seu odio e indignación cara ao seu pai. Rodman recoñeceu publicamente ao seu pai 42 anos despois de que os abandonase durante un acto público celebrado en Manila, debido a un partido de exhibición entre lendas de baloncesto estadounidenses e filipinas. O empobrecido Rodman e as súas dúas irmás, Debra e Kim, criáronse no Oak Cliff sección de Dallas, Texas, considerada como unha das peores zonas de Dallas na época. Rodman tiña moito apego á súa nai. De acordo con Rodman, Shirley Rodman estaba máis interesada nas súas dúas irmás Debra e Kim. Considerouse en xeral "atafegado" pola casa só con mulleres.
Cando Rodman experimentou o seu crecemento acelerado, voltouse aínda máis retraído, xa que sentía estraño no seu propio corpo. Rodman era tan inseguro coas mulleres que pensaban que era homosexual na súa adolescencia. Perdeu a súa virxindade cando tiña 20 anos, tendo a súa primeira experiencia sexual cunha prostituta, acto que describiu como unha experiencia desagradábel. Rodman asistía á South Oak Cliff High School. Porén, Rodman non se consideraba un destacado atletista. Segundo el, era "incapaz de meter unha bandexa" e, aínda que xogou nos equipos de baloncesto da escola secundaria, permanecía habitualmente ao banco de suplentes. Cómpre destacar que no seu primeiro ano da escola secundaria medía soamente 1,68 m. Despois de terminar a escola, Rodman traballou como conserxe de noite no Aeroporto Internacional de Dallas-Fort Worth. Nesa época experimentou un estirón repentino, polo que decidiu darlle outra oportunidade ao baloncesto.
Universidade
Grazas a este estirón, un amigo da familia avisou o adestrador en xefe da universidade do condado de Cooke en Gainesville, Texas. Nun só semestre alí, fixo unha media de 17,6 puntos e 13,3 rebotes por partido. Despois da súa curta estadía en Gainesville, foi transferido ao Southeastern Oklahoma State University. Alí, Rodman foi tres veces All-American e liderou á NAIA en rebotes. En tres tempadas alí, fixo unha media de 25,7 puntos e 15,7 rebotes por partido, liderou a competición en rebotes dúas veces e rexistrando unha porcentaxe de tiros de campo do 63,7%. No Torneo de Portsmouth, un campus pre-draft da NBA, recibiu o título de MVP, chamando a atención dos Detroit Pistons.
Durante este tempo, Rodman traballou nun campus de baloncesto xuvenil de verán, onde fixo amizade con campista Bryne Rich, que era tímido e retraído por mor dun accidente de caza no que por erro matou a tiros ao seu mellor amigo. Os dous fixéronse case inseparábeis. Así, Rich convidou a Rodman á súa casa rural de Oklahoma; nun primeiro momento, Rodman non foi ben recibido polos Rich debido a que era afroamericano. Con todo, a familia estaba agradecida con el por sacar ao seu fillo a saír fóra da casa e foron finalmente capaces de deixar ao carón os seus prexuízos. A pesar de que Rodman tiña familia e problemas persoais con si mesmo, a familia Rich adoptouno en 1982, e foise da vida da cidade a "conducir dun tractor e xogar coas vacas". Rodman atribúe os Rich como a súa "familia substituta" que lle axudou na universidade.
Detroit Pistons
miniatura|Rodman en 2001. Os Detroit Pistons elixiron a Rodman na segunda rolda do Draft da NBA de 1986 no posto 27. Nese punto os Pistons tiñan un equipo ben armado no que xogaban as estrelas como Isiah Thomas, Joe Dumars e Bill Laimbeer e outros xogadores como Adrian Dantley, Vinnie Johnson, John Salley ou Rick Mahorn. A intensidade de Rodman encaixou perfectamente co estilo equipo, que xa era coñecido polo seu estilo rudo de xogo e o seu defensa tenaz. Na súa primeira tempada na NBA, Rodman conseguiu unhas medias de 6,5 puntos e 4,5 rebotes en apenas 15 minutos de xogo. Os Pistons perderon na final de conferencia de 1987 contra os Boston Celtics, a pesar de que Rodman realizou unha defensa moi eficaz a Larry Bird, rebaixando considerablemente as súas medias. Na temporada 1987-88, Rodman mellorou notabelmente o seu xogo, sendo o segundo máximo reboteador do equipo só por detrás de Laimbeer, con 8,7 capturas por noite, derrotando na final de conferencia aos mozos Chicago Bulls. Este ano Rodman obtivo o primeiro dos seus dous títulos consecutivos de Mellor Defensor. Porén, os Pistons perden a final por 4-3 ante Los Angeles Lakers, influíndo na eliminatoria a forte escordadura que sufriu durante o sexto partido a estrela Isiah Thomas.
San Antonio e Chicago
Na temporada 1993-94 Rodman asina cos San Antonio Spurs, onde compartiu vestiario con David Robinson. No equipo texano continuou practicando o xogo que máis dominaba, permitindo que o pivote do equipo, Robinson, se concentrase máis en anotar puntos. Precisamente o pivote dos Spurs gañaría ese ano o título ao máximo anotador da tempada, repetindo Rodman o título homólogo en rebotes, cunha media de 17,3 capturas por partido. Isto permitiulle tamén formar parte do "Primeiro quinteto defensivo". Foi a primeira vez que dous compañeiros de equipo compartían devanditas honras. A seguinte tempada axudou aos Spurs a conseguir a mellor marca da franquía (62-20), o que os levou ás finais de conferencia. Con todo, as súas constantes distraccións extradeportivas (tivo un breve romance con Madonna) non eran moi ben vistas, o que deteriorou a súa situación no equipo, até que os directivos, despois de que non chegase xunto co equipo ao quinto partido da final de conferencia, decidiron botalo da franquía.
Despois da tempada 1994-95, Rodman foi traspasado aos Chicago Bulls coa intención de que enchese o oco deixado por Horace Grant. Os Bulls con Rodman, Scottie Pippen e Michael Jordan, que regresaba do seu retiro, melloraron en 25 vitorias a súa marca da tempada anterior (de 47-35 a 72-10) para impor un récord da NBA. O seu camiño nas finais foi relativamente fácil e conseguiron o título de Campión. Xuntos Rodman, Jordan e Pippen integraron o equipo defensivo do ano, sendo esta a primeira vez que tres xogadores do mesmo equipo o lograban. Rodman liderou a liga en rebotes por quinto ano consecutivo e Jordan gañou o título de anotador, emulando o que xa conseguira con Robinson nos Spurs. Repetírono en 1997 e 1998, no que supuxo o segundo tricampeonato da década para os Bulls.
Despois dos Bulls
Rodman deixou Chicago despois da tempada 1997-98, cando os Bulls comezaron unha reconstrución masiva do seu cadro de xogadores. Así terminou tamén a súa última tempada como grande estrela do baloncesto, xa que despois só tivo breves aparicións con outros dous equipos da liga: Los Angeles Lakers e Dallas Mavericks. Rodman foi o reboteador estrela dos anos 1990, con sete títulos consecutivos, e freou defensivamente a xogadores do talle de Michael Jordan, Scottie Pippen, Magic Johnson, Larry Bird, Shaquille O'Neal, Alonzo Mourning, Shawn Kemp, Karl Malone ou Charles Barkley. A súa actuación máis impresionante foi durante as finais da Conferencia Leste en 1996, cando Rodman apagou a Horace Grant e axudou a conter ao xigante O'Neal, que ao cabo foi a clave para que os Bulls lograsen a vitoria na final de conferencia. Despois de deixar a NBA xogou en equipos da ABA e mesmo nalgún equipo europeo.
Antonio Rodríguez Salvador
Antonio Rodríguez Salvador, nado en Taguasco (Sancti Spíritus) o 22 de decembro de 1960, é un poeta, narrador, dramaturgo e ensaísta cubano.
Economista de formación universitaria, profesor adxunto de Redacción e Estilo na Universidade José Martí, e de Dramaturxia na Universidade Pedagóxica Silverio Branco, de Sancti Spíritus. É considerado unha das voces sobresaientes da actual narrativa latinoamericana
Traxectoria
O seu pai, Joaquín Antonio Rodríguez Castro, tamén foi escritor, e a súa obra, que mereceu o recoñecemento da crítica, foi recollida no libro de poemas Flor de campanillas, publicado en 1950, e en diversas antoloxías, entre estas a de 200 anos do soneto en Cuba.
Cursou os seus estudos secundarios e preuniversitarios nunha escola militar, e en 1983 graduouse de Licenciado en Economía pola Universidade Central de Las Villas. Destacouse no deporte: foi campión nacional universitario de xadrez en 1979, e obtivo o mellor resultado para un primeiro taboleiro no campionato nacional de primeira categoría de xadrez postal en 1985.
Actualmente reside en Jatibonico (Sancti Spíritus).
Obra
Dono dunha limpeza lingüística que resume no ámbito da prosa as súas conquistas poéticas e un hálito mítico ao incursionar (valorativa, incisivamente) na realidade, a súa narrativa propón variantes interesantes dentro da tendencia da fabulación, maduras en tanto significan a consolidación dun “modus operandi” ben personalizado en torno a certas zonas temáticas abordadas por outros creadores desta tendencia. O absurdo é visto como un detalle máis da vida “real” que transcorre dentro da obra, en estreita interdependencia cun modo filosófico-burlesco de asumir esa vida; non aparece como un dato de asombro ou estupefacción ou medo (característica bastante común noutros cultivadores desta modalidade) senón como parte dese todo que se narra en igualdade de condicións
Obras súas aparecen recollidas en numerosas antoloxías publicadas en diversos países. As máis representativas son:
As súas crónicas e ensaios, algúns deles premiados en importantes concursos, aparecen publicados regularmente na súa Columna de Autor "Fe de erratas" de CubaLiteraria, o Portal da Literatura Cubana.
La Salut
miniatura|300px|Pavillóns de entrada do [[Parque Güell, no barrio de La Salut.]] La Salut é un barrio do distrito de Gràcia, en Barcelona. Está situado nas ladeiras meridionais dos outeiros do Carmel e da Rovira.
La Salut é coñecida grazas ao Parc Güell de Antoni Gaudí, que é o límite da fronte de montaña do barrio.
Historia
miniatura|200px|esquerda|Santuario de Sant Josep de la Muntanya A súa urbanización comezou na segunda metade do século XIX ao redor da igrexa da nosa Señora da Saúde. Nos seus inicios a actividade máis importante da zona era agrícola, achándose importantes masías como Can Xipreret, Can Tusquets, Can Muntaner e Ca l'Alegre de Dalt, pero progresivamente foron converténdose en zona residencial de veraneo da burguesía barcelonesa e da antiga vila de Gràcia.
As comunicacións do barrio foron mellorando co tempo, e así, en 1880, inaugurouse o tranvía da praza de Santa Anna á de Rovira i Trias, e en 1909 o da praza de Lesseps á rúa do Escorial, e logo ata a praza de Joanic. Con iso, unha gran zona que se consideraba do barrio de La Salut quedou englobada no barrio de Gràcia. Un vestixio da situación anterior é que a rúa de Argentona, no barrio de Gràcia, aínda celebra a festa maior de La Salut e non a de Gràcia. Actualmente, a Travessera de Dalt é o eixo que une a parte baixa do barrio. As mazás da fronte mar da Travessera, ata as rúas de Cardener e Camèlies, forman o seu límite.
Un dos monumentos principais do barrio é o Santuario de Sant Josep de la Muntanya, un conxunto de igrexa e convento de estilo neorrománico con elementos modernistas, obra de Miquel Pasqual Tintorer. O 14 de agosto de 1895 púxose a primeira pedra, e foi inaugurado o 20 de abril de 1902.
A Casanova, Fene, Fene
A Casanova é un lugar da parroquia de Fene no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 139 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 73 homes e 66 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 159 habitantes.
Takutea
miniatura|dereita|240px|Mapa de Takutea Takutea é unha pequena illa deshabitada a 9 millas ao noroeste de Atiu, Illas Cook. Debido á súa media milla cadrada de extensión é moi perigoso desembarcar na zona noroeste do arrecife. Está protexida como santuario da vida salvaxe, preservando así especies avícolas tropicais. Agricultores de copra visitan todos os anos a illa para recoller os froitos dos cocos. A visita está restrinxida e necesítase un permiso especial para acceder a Takutea. O servizo de conservación, formado por residentes locais de illas veciñas realizan visitas regulares destinadas a turistas.
Riazor Blues
Os Riazor Blues son un grupo ultra de seareiros do Real Club Deportivo da Coruña, que se fundou no 1987.
Historia e ideoloxía
Os Riazor Blues fundáronse en 1987 nunha viaxe a Vigo para se enfrontar nun partido de fútbol o Deportivo co Celta. Semella que nesta viaxe, un xornalista de La Voz de Galicia denominou ao grupo de persoas que se desprazaban en tren a ver este partido de liga de Segunda División como Riazor Blues; de aí viría o nome do grupo que nese momento se estaba a formar. Por aquel entón o Deportivo estaba en Segunda División e o seu estadio carecía dun grupo forte de seareiros, para alén dalgunhas agrupacións pequenas como Barrio Sésamo.
Incidentes
O membro do grupo ultra Riazor Blues e dirixente da sección Los Suaves, Gabriel Rodríguez Pérez, foi responsabilizado do asasinato de Manuel Ríos, quen supostamente recriminara ao primeiro por unha malleira colectiva contra un afeccionado da SD Compostela. Debido a este incidente o grupo ultra decidiu autodisolverse, aínda que non moito tempo despois decidiu volver á actividade. O único acusado do asasinato de Manuel Ríos foi declarado inocente e absolto de tódolos cargos.
miniatura|Homenaxe a Jimmy no estadio de Riazor. O 30 de novembro de 2014 integrantes dos Riazor Blues protagonizaron unha batalla campal de 160 persoas contra os hinchas do Frente Atlético, horas antes do enfrontamento dos branquiazuis co Atlético de Madrid. Após varias investigacións, a policía concluíu que non se tratou dunha quedada preparada, polo que a hipótese da emboscada por parte dos seareiros atléticos é a posible causa do altercado. Do lado do Frente Atlético participaron membros ultras do Sporting de Xixón. O resultado foi un seguidor dos Riazor Blues asasinado, Francisco Javier Romero Taboada "Jimmy", pai de dous fillos. Ademais, houbo máis dunha ducia de feridos e 20 detidos.
Despois do asasinato de Jimmy, membros de Celtarras (seareiros radicais do Celta de Vigo) achegáronse ata A Coruña como mostra de solidariedade cos Riazor Blues e mesmo algúns deles chegaron a pernoctar nas casas de membros do grupo coruñés. Celtarras tamén participou asinando oficialmente o comunicado que, xunto á sinatura doutros grupos radicais de esquerda, condenaba o asasinato de Javier Romero Taboada.
Amizades
Os Riazor Blues están irmandados cos Biris Norte, grupo ultra de seareiros do Sevilla Fútbol Club. Tamén están irmandados cos Bukaneros, peña ultra do Rayo Vallecano de Madrid e co Kolectivo Sur, peña ultra do Xerez CD. Os Biris Norte e o Kolectivo Sur tamén están irmandados entre eles.
Saa, A Pobra do Brollón
Santa María de Saa é unha parroquia da Pobra do Brollón na provincia de Lugo. Pertence ó arciprestado de Santalla de Rei. En 2007 tiña 151 habitantes (212 en 1991) agrupados en 13 entidades de poboación, cunha densidade de 4,99 hab./km².
Linda ó norte coas parroquias de Ferreiros e Trascastro; ó sur coa Pobra do Brollón e Lamaigrexa; ó leste con Vilamor e Parada dos Montes e, ó oeste con Castrosante.
Patrimonio
A capela do San Vitoiro está situada no medio das montañas. Segundo a lenda, o San Vitoiro apareceu nunha pena e por iso se lle construíu unha pequena capela a mediados do século XIX. É o santo patrón das aldeas das Forgas, Covadelas, Teixeira, Pradelas, Penadexo e Lebrón. Nela celébrase o 27 de agosto a romaría do San Vitoiro. É costume fregarse contra o santiño para pedirlle menos doenzas.
Cova (homónimos)
Unha cova é unha cavidade entre as rochas.
Amais, como topónimo pode referirse a:
Páramo, Castroverde
San Miguel de Páramo é unha parroquia que se localiza no concello de Castroverde. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 98 habitantes (53 homes e 45 mulleres), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 104 habitantes.
Xentilicio
O seu xentilicio é paramuco.
Patrimonio
No ano 2023 escavouse unha necrópole altomedieval a carón da igrexa.
Josefa Amar y Borbón
Josefa Amar y Borbón, nada en Zaragoza o 4 de febreiro de 1749 e finada en ibídem o 21 de febreiro de 1833, foi unha pedagoga e escritora española da Ilustración. Ingresou en 1782 na Real Sociedad Económica Aragonesa, sendo a primeira muller en pertencer á devandita asociación, e en 1787 ingresou na Junta de Damas de Honor y Mérito de Madrid. Entre outras moitas actividades, foi ensaísta e centrou a súa produción en defender a capacidade intelectual, política e de xestión das mulleres, o que xerou controversia na súa época. Morreu esquecida de todos en 1833.
Antecedentes familiares
Segundo a partida de bautismo da igrexa de San Miguel de los Navarros, os seus pais foron José Amar y Arguedas, médico de cámara de Fernando VI, e Ignacia de Borbón y Vallejo, casados na capital aragonesa en decembro de 1740. Quinto fillo da parella, Josefa foi a primeira filla. Tivo seis irmáns e cinco irmás. Os homes dedicáronse á milicia, agás Francisco, o menor, que foi sacerdote en Zaragoza, beneficiado e, posteriormente, cóengo da parroquia de San Miguel, quen faleceu en 1826. O seu irmán máis vello, Antonio José Amar y Borbón, chegou a ser vicerrei, capitán xeneral e presidente da Audiencia de Nova Granada en 1802. A tradición profesional e intelectual familiar, con todo e por ámbalas ramas, fora até entón a medicina.
O seu bisavó materno, o zaragozano Felipe Borbón, autor de Medicina doméstica, publicada en 1686, foi un afamado facultativo e profesor universitario. Miguel Borbón y Berné, o seu avó, nado en Zaragoza en 1691 e cirurxián no Hospital da nosa Señora de Graza, catedrático e médico de Fernando VI, foi nomeado vicepresidente do Real Tribunal del Protomedicato de Castilla en 1746 e pertenceu tamén ao protomedicato de Cataluña. Afianzada a súa posición, non dubidou en exercer a súa influencia para favorecer ao seu xenro, o pai de Josefa, quen figura xa en 1749 como médico de cámara do rei.
O seu pai, José Amar, nado en Borja o 28 de abril de 1715, obtivo o grao de doutor en medicina pola Universidade de Zaragoza aos 24 anos. Foi admitido no Colexio de San Cosme e San Damián e desempeñou a cátedra de Anatomía dende 1743. Tamén foi catedrático de Aforismos até 1754. Ese mesmo ano, trala chamada do seu sogro, viaxou a Madrid para prestar os seus servizos como médico real para Fernando VI, alcanzando a vicepresidencia da Real Academia Médica Matritense. Carlos III confirmouno no seu posto. Tamén se coñece que contou co apoio de Andrés Piquer.
Traxectoria
Nada en Zaragoza en 1749, a súa familia trasladouse moi pronto a Madrid. Josefa recibiu unha sólida formación humanística, chegando a dominar o latín, o grego e varias linguas modernas que lle servirían posteriormente para o seu labor de tradutora. Casou aos 23 anos con Joaquín Fuertes Piquer, de 47 anos de idade, natural de Valbona (Teruel), -sobriño do famoso médico aragonés Andrés Piquer, colexial de San Ildefonso de Alcalá de Henares- que era avogado, exercía en Madrid e estaba ben relacionado co conde de Aranda, quen naquel momento era presidente do Consello de Castela. Pouco despois de terse celebrado o matrimonio, en 1772, o seu marido Joaquín obtivo unha praza como alcalde do crime na Audiencia de Aragón. Foi membro activo da Real Sociedad Económica Aragonesa de Amigos del País dende a súa fundación en 1776, onde chegou a ocupar o cargo de director segundo. En 1787, tras un severo ataque de apoplexía sufrido o ano anterior, solicitou a xubilación do seu posto no tribunal. Faleceu o 3 de setembro de 1798 aos 72 anos. Josefa e Joaquín foron pais de Felipe, nado en 1775, quen en 1802, á vez que o seu tío Antonio era nomeado vicerrei de Nova Granada, obtivo o cargo de oidor na Real Audiencia de Quito. Os movementos secesionistas que se produciron nas colonias americanas trala invasión napoleónica da península en 1808 tiveron o seu reflexo en Nova Granada. O oidor Felipe Fuertes Amar, no seu intento de reprimir o movemento independentista, atopou a morte en 1810, aos 35 anos, ao enfrontarse contra a oligarquía quiteña que estaba destinada a facerse cargo do poder.
Tras casar, Josefa Amar volveu a Zaragoza onde desenvolvería o seu traballo intelectual. Ingresou en 1782 na Real Sociedad Económica Aragonesa, sendo a primeira muller en pertencer á devandita asociación; ingresando tamén, en 1787, na Junta de Damas de Madrid. Permaneceu activa até a morte do seu esposo en 1798, trala cal deixou de ser un personaxe público. A súa actividade pública foi moi intensa dende que ingresou nas Sociedades colaborando tanto en proxectos de formación, asistenciais e de caridade como en actividades intelectuais, políticas e de xestión. A controversia sobre a capacidade das mulleres nestes últimos temas foi na que centrou a súa produción ensaística. Morreu esquecida de todos en 1833.
Análise da súa obra
Indubidabelmente, o ambiente familiar no que se educou puido ter unha influencia significativa no desenvolvemento posterior das súas aptitudes intelectuais. Pero non menos pode afimarse do labor que desempeñaron os seus dous preceptores: Rafael Casalbón e Antonio Berdejo. Casalbón, eminente helenista, foi bibliotecario real tralo falecemento de Juan de Iriarte en 1772. Berdejo, presbítero, foi membro da Sociedad Económica Aragonesa e tamén un experto en linguas clásicas. Ningún destes dous mestres desatenderon o ensino dos idiomas modernos, razón pola cal a súa alumna chegou a dominar, ademais do latín e o grego, o francés, o italiano e o inglés.
Josefa alcanzou unha erudición máis que notable, que exerceu con independencia de xuízo e dentro dos parámetros do europeísmo universalista da época. Coñecía toda a obra dos ilustrados e ideólogos franceses e a de John Locke, e o seu pensamento, e co tempo pasou dunha Ilustración avanzada a un liberalismo convencido. Aborreceu a extrema relixiosidade da cultura da época e mostrouse en tódalas súas posicións como unha laica convencida; nunca citou a escritoras relixiosas: para ela, coma se Santa Tareixa e Juana Inés de la Cruz non existisen. Nese sentido, o seu feminismo foi máis radical incluso que o da súa contemporánea Margarita Hickey. Desaproba que as nenas se eduquen en conventos de monxas e que mesmo existan os conventos de monxas.
Unha das súas ocupacións foi a tradución de obras estranxeiras, maioritariamente científicas. Entre 1782 e 1784 traduciu, anotados, os seis tomos do Ensayo histórico-apologético de la literatura española contra las opiniones preocupadas de algunos escritores modernos italianos do abade Francisco Javier Lampillas contra Girolamo Tiraboschi. A este engade ademais un Índice de autores y materias. Por esta tradución foi nomeada socia de mérito da Sociedade Económica, tendo polo tanto a mesma consideración que calquera socio.
Dende 1787 pertenceu á Junta de Damas de Madrid, pero a creación desta xunta foi precedida dunha gran controversia. Nela participou Josefa Amar co seu Discurso en defensa del talento de las mujeres, y de su actitud para el gobierno, que apareceu publicado na revista Memorial Literario. "“Ninguén que estea medianamente instruído negará que en tódolos tempos e en tódolos países houbo mulleres que fixeron progresos até nas ciencias máis abstractas. A súa historia literaria pode acompañar sempre á dos homes porque, cando estes floreceron nas letras, tiveron compañeiras e imitadoras no outro sexo”"Deixaba claro, polo tanto, que se as mulleres tiñan capacidade non era razoable que non se lles admitise nas Sociedades. Aproveitou tamén para planear unha nova asignación dos roles de xénero; é dicir, expuxo unha nova orde social.
A Sociedad de Amigos del País de Zaragoza encargoulle ademais a tradución do Discurso sobre el problema de si corresponde a los párrocos y curas de aldea instruir a los labradores en los elementos de la economía campestre, acompañado do plan de Francesco Griselini. Prologou a edición en 1783. En 1783 estaba a escribir unha Aritmética española e traduciu o Diario de Mequinez. Tamén se ten noticia dun libro co título de Importancia de la instrucción que conviene dar a las mujeres, impreso en Zaragoza en 1784, pero non se conserva ningún exemplar.
Defendeu na Real Sociedad Económica Aragonesa de Amigos del País a independencia e dignidade da muller, por medio da tradución dun dos libros europeos máis famosos sobre o tema, o de Vicesimus Knox, Essays Moral and Literary, de 1778, e de varios discursos que escribiu e pronunciou entre 1786 e 1790: Discurso en defensa del talento de las mujeres (1786), ''Oración gratulatoria. . . a la junta de Señoras (1787) e Discurso sobre la educación física y moral de las mujeres'' (1790). En todos eles defende o feminismo da igualdade: o cerebro non ten sexo e a aptitude das mulleres para o desempeño de calquera función política ou social é exactamente igual, por natureza, á dos homes. Se existe algunha diferenza débese á educación.
Complexo Deportivo da Zona Escolar
O Complexo Deportivo da Zona Escolar ou Complexo Deportivo Vila de Noia, é un recinto polideportivo da localidade de Carballo. Trátase do lugar emblemático do deporte carballés, inaugurado en 1989 e feudo das distintas seccións da AD Xiria (baloncesto, balonmán e voleibol). O Pavillón está construído coa piscina ao seu carón nun recinto único. O complexo conta cunha piscina climatizada inaugurada en 1987 (remodelada no 2009 para acoller tamén unha zona spa), un pavillón de parqué flotante e un ximnasio.
Itoman
Itoman (糸満市, いとまんし, Itoman-shi) é un concello xaponés da prefectura de Okinawa. Está situado ó extremo sur da illa de Okinawahontō. A súa superficie é de 46,63 km² e a poboación de 56.723 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 1.220 hab./km².
O concello de Itoman limita cos concellos de Tomigusuku e de Yaese.
Geoffrey Ingram Taylor
Sir Geoffrey Ingram Taylor, nado en St. John's Wood o 7 de marzo de 1886 e finado en Cambridge o 27 de xuño de 1975 foi un físico e matemático británico, figura principal da dinámica de fluídos e teoría de ondas. O seu alumno e biógrafo George Batchelor, describiuno como "un dos máis notables científicos do século [vinte]".
Primeiros anos e educación
Taylor naceu en St. John's Wood, Londres. O seu pai, Edward Ingram Taylor, era un artista, e a súa nai, Margaret Boole, proviña dunha familia de matemáticos (a súa tía era Alicia Boole Stott e o seu avó George Boole). De neno, estaba fascinado pola ciencia tras asistir ás Royal Institution Christmas Lectures, e realizaba experimentos empregando roletes de pintura e cintas adhesivas. Taylor estudou matemáticas e física no Trinity College, Cambridge entre 1905 e 1908. Entón obtivo unha bolsa para continuar en Cambridge con J.J. Thomson.
Carreira
Taylor é coñecido para os estudantes de física polo seu primeiro artigo, publicado antes de graduarse, en que mostraba que a interferencia da luz visible producía bordos mesmo con fontes de luz extremadamente feble. Os efectos da interferencia estaban producidos con luz dunha luz de gas, atenuada mediante unha serie de láminas de vidro escuras, difractándose arredor dunha agulla de coser. Precisou tres meses para producir exposición suficiente na lámina fotográfica. O artigo non menciona os fotóns e non fai referencia o artigo de Einstein de 1905 sobre o efecto fotoeléctrico, pero o resultado aínda pode ser interpretado dicindo que menos dun fotón de media estaba presente no momento. Unha vez resultou amplamente aceptado arredor de 1927 que o campo magnético estaba cuantizado, o experimento de Taylor comezou a ser presentado con enfoque pedagóxico como proba de que os efectos de interferencia con luz non se poden interpretar en termos dun fotón que interfire con outro fotón que, de feito, un fotón "singular" debe viaxar a través de ambas as fendas dun aparato de fenda dupla. O coñecemento moderno da materia demostrou que o experimento de Taylor non era suficiente para demostralo, porque a fonte de luz non era de feito unha fonte dun único fotón, mais o experimento foi reproducido en 1986 empregando unha fonte dun único fotón, e obtívose o mesmo resultado.
Continuou co seu traballo en ondas de choque, gañando un premio Smith. En 1910 foi elixido membro do Trinity College, e o ano seguinte foi proposto para un posto de meteorólogo, converténdose en lector de meteoroloxía dinámica. O seu traballo en turbulencias na atmosfera levou á publicación de "Turbulent motion in fluids", que lle valeu o premio Adams de 1915.
En 1913 Taylor participou como meteorólgo no navío Scotia da Ice Patrol, onde as súas observacións formaron as bases do seu traballo posterior sobre modelos teóricos de mestura do aire. Co inicio da primeira guerra mundial, foi enviado á Royal Aircraft Factory en Farnborough para aproveitar os seus coñecementos de deseño aéreo, traballando, entre outros aspectos, tensión dos raios propulsado. Non contento con limitarse a traballar na ciencia, aprendeu a pilotar avións e salto en paracaídas.
Trala guerra, Taylor volveu ao Trinity e traballo na aplicación do fluxo turbulento á oceanografía. Tamén traballou no problema dos corpos que pasan a través dun fluído que rota. En 1923 foi escollido como profesor investigador da Royal Society (Yarrow Research Professor). Isto permitiulle deixar de dar clases, o que fixera nos catro anos previos, e que nin lle gustaba nin tiña aptitudes para iso. Nesta época realizou a maioría dos seus traballos de amplo rango sobre mecánica de fluídos e mecánica de sólidos, incluíndo investigacións sobre a deforamación dos materiais cristalinos que seguiron ao seu traballo de guerra en Farnborough. Tamén produciu outra contribución importante no fluxo turbulento, presentando unha nova aproximación a través dun estudo estatístico das flutuacións da velocidade.
En 1934, Taylor, simultaneamente con Michael Polanyi e Egon Orowan, deuse de conta que a deformación plástica de materiais dúctiles podía ser explicada en termos da teoría das dislocacións desenvolvida por Vito Volterra en 1905. A percepción era crítica co desenvolvemento da ciencia moderna da mecánica de sólidos.
Proxecto Manhattan
Durante a segunda guerra mundial, Taylor aplicou a súa experiencia aos problemas militares, como a propagación das ondas expansivas, estudando as ondas tanto no aire como en explosións submarinas. Taylor foi enviado aos Estados Unidos en 1944–1945 como parte da delegación británica do proxecto Manhattan. En Los Alamos, Taylor axudou a solución problemas de inestabilidade da implosión no desenvolvemento das armas atómicas, en particular a bomba de plutonio usada en Nagasaki o 9 de agosto de 1945.
En 1944 recibiu o título de cabaleiro e a medalla Copley da Royal Society.
Taylor estivo presente na proba Trinity o 16 de xullo de 1945 como parte da "VIP List" de só dez persoas escollidas polo xeneral Leslie Groves para observar a proba dende Compania Hill, uns 32 km ao noroeste da torre de lanzamento. Por un estraño xiro, Joan Hinton, outra descendente directa de George Boole, estivera traballando no mesmo proxecto e viu o acontecemento dende unha tribuno non oficial. Coñecéronse nesa época, mais posteriormente tomaron camiños diferentes: Hinton, oposta fortemente ás armas nucleares, desertou á China de Mao, mentres que Taylor mantivo toda a súa carreira a idea de que a política gobernamental non tiña que ver coa xurisdición dos científicos.
En 1950, publicou dous artigos estimando o rendemento da explosión empregando o teorema π de Vaschy-Buckingham e fotografías de alta velocidade tomadas durante a proba coa hora e a escala física do raio da explosión, que foran publicadas na revista Life. A súa estimación de 22 kt é especialmente próxima ao valor aceptado de 20 kt, que era o máis alto clasificado no seu momento.
Vida posterior
Taylor continuou a súa investigación trala guerra, servindo no Aeronautical Research Committee e traballando no desenvolvemento das aeronaves supersónicas. Aínda que se retirou oficialmente en 1952, continuou a investigar nos seguintes vinte anos, concentrándose en problemas que podían ser abordados con equipos simples.
O Outeiro, Cumbraos, Sobrado
O Outeiro é un lugar da parroquia de Cumbraos, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).
Geoffrey Ingram Taylor
Vida posterior
Algúns aspectos da vida de Taylor atopan expresión no seu traballo. O seu grande interese no movemento do aire e da auga, e por extensión os seus estudos do movemento das criaturas mariñas unicelulares e do tempo, estaban relacionadas co seu amor á navegación. Na década de 1930 inventou a áncora 'CQR', que era máis forte e máis manexable que calquera outra en uso, e que se empregou en toda sorte de pequenas embarcacións, incluíndo os hidroavións.
Vida persoal
Taylor casou coa profesora de escola Grace Stephanie Frances Ravenhill en 1925. Permaneceron xuntos ata a morte de Stephanie en 1965. Taylr sufriu un grave infarto en 1972 que puxo final ao seu traballo. Faleceu en Cambridge en 1975.
O Outeiro, Cumbraos, Sobrado
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Across the Universe (filme)
Across the Universe é un filme musical dirixido por Julie Taymor, producido por Revolution Studios e distribuído por Columbia Pictures que foi estreado no 2007. O argumento do filme baséase nas cancións de The Beatles, incluíndo 34 composicións orixinalmente escritas por membros de The Beatles. Está protagonizado por Jim Sturgess, Evan Rachel Wood, Joe Anderson e T.V. Carpio.
Penbryn
miniatura|igrexa de San Miguel miniatura|Praia de Penbryn Penbryn é unha comunidade do condado de Ceredigion en Gales. A poboación, de 1270 habitantes segundo o censo de 2011, distribúese nas localidades de Penbryn, Tre-saith, Brynhoffnant, Glynarthen, Sarnau e Than-y-groes. A competencia no uso da lingua galesa está por riba da media galesa, cun 49,7% que afirman poder falalo. Entre as localidades de Penbryn e Tre-saith localízase a Pedra Corbalengi, unha gran pedra chantada no chan que data do século VI e que leva a inscrición CORBALENGI IACIT ORDOVS,(Aquí xace Corbalengi o ordovicio). A praia de Penbryn é propiedade do National Trust e é famosa por aparecer no filme de James Bond, Die Another Day
Fachada do Obradoiro
miniatura|300px|Fachada do Obradoiro A fachada do Obradoiro é a fachada principal, orientada ó Oeste, da Catedral de Santiago de Compostela, resultado de sucesivas modificacións sobre a construción orixinal desde os séculos XVI e XVII e rematada por Fernando de Casas Novoa entre 1738 e 1750.
A fachada converteuse no símbolo da catedral e da cidade de Santiago de Compostela. Proba da súa representatividade é o gravado que aparece no reverso das moedas españolas de 1, 2 e 5 céntimos de euro.
Construción
Cando o Mestre Mateo construíu o Pórtico, a fachada da Basílica estaba formada por tres arcos (amplo o central e menores os dos lados) e pechada por dúas torres cuadrangulares, que hoxe forman os corpos inferiores das torres actuais. A fachada de Mateo conservou a súa estrutura orixinal ata a primeira metade do século XVI, cando se pechou o templo con dúas grandes portas. A torre sur foi reforzada nos séculos XV, XVI e XVII, e sobre ela ergueu José Peña de Toro a actual torre barroca (no XVII).
Grazas a un debuxo de José Vega y Verdugo datado en 1657 coñécese como era a fachada medieval, antes da reforma de Casas Novoa no XVIII. Un dos elementos característicos daquela é un gran rosetón no remate do corpo central. Cando Casas Novoa desmontou a fachada, en 1738, o rosetón desapareceu, ata que no século XX Chamoso Lamas atopou varios fragmentos cos que realizou unha reconstrución parcial, grazas ó devandito debuxo da fachada de Vega y Verdugo. Esta reconstrución exponse actualmente no Museo da Catedral.
Casas Novoa construíu a fachada central, a torre sur, á esquerda, e a galería arcebispal a xogo coa que, como contraforte, existía baixo a torre sur. As esculturas da fachada son obra de Gregorio Fernández, Antonio Vaamonde, Gambino e outros; a policromía débese a García Bouzas.
As obras remataron en febreiro de 1750 e inaugurada con grandes fastos. Nesa altura, o arquitecto xa morrera (o 25 de novembro do ano anterior), e fora sepultado na Capela do Espírito Santo, no interior da Catedral.
Descrición
miniatura|300px|Detalle Consta dun corpo central e dúas rúas laterais, e está flanqueada por dúas altas torres chamadas torre das Campás (ó sur) e torre da Carraca (ó norte).
O corpo central, ou espello, estrutúrase verticalmente entre dous pisos de columnas exentas. O primeiro piso está representado por un arco partido por parteluz e dúas grandes portas, que coinciden cos dous vans do Pórtico da Gloria. Sobre elas, un tímpano de cristal. No segundo piso, outro grande arco acolle dúas grandes ventás acristaladas que buscan, como o tímpano inferior, permitir a entrada da luz exterior para a iluminación do Pórtico e das naves da igrexa.
Está coroado por unha espadana na que se abre unha fornela coa imaxe do Apóstolo Santiago vestido de peregrino e recibindo a homenaxe de dous monarcas. Ós lados, dúas bólas cun par de anxos cada unha, sostendo cruces de Santiago. Baixo o Apóstolo, unha estrutura circular coroada por unha estrela (que representa as luminarias que viu o ermitán Paio) contén a urna na que se atopou o seu corpo, todo rodeado de cabezas de anxos. E a ámbolos lados, outros dous nichos coas estatuas dos seus dous discípulos, Atanasio e Teodoro, tamén vestidos de peregrinos.
Na torre da dereita ábrese unha fornela coa imaxe de María Salomé, nai de Santiago, e na torre da esquerda outra coa do seu pai, Zebedeo.
As torres baséanse en cadanseu contraforte, de planta cuadrangular, coroados por unha balaustrada coas imaxes de santa Susana e san Xoán Evanxelista na esquerda e de santa Bárbara e Santiago o Menor na dereita.
A unión das torres co corpo central faise cunhas estruturas cóncavas cos trofeos do Apóstolo.
<Gallery> Ficheiro:Santiago de Compostela, catedral-PM 34567.jpg|María Salomé, ó fondo, e Santiago o Menor. Ficheiro:Santiago de Compostela, catedral-PM 34568.jpg|Zebedeo, ó fondo, e Santa Susana e San Xoán. </Gallery>
Acceso
Para subir ata a entrada da fachada atópase unha dobre escaleira, realizada no século XVII por Ginés Martínez, de estilo renacentista inspirada na de Giacomo da Vignola do Palacio Farnesio (Roma), en forma de rombo con dúas ramplas que rodean a entrada á antiga cripta románica do século XII do Mestre Mateo, denominada popularmente «Catedral Vella». Sobre a porta á cripta hai un escudo do arcebispo Maximiliano de Austria e, sobre el, un relevo que representa o Apóstolo na batalla de Clavijo.
Sobre o balaústre da escaleira elévanse as figuras dos reis David e Salomón, atribuídas ó Mestre Mateo. As escaleiras están pechadas por unha reixa do século XVIII.
<Gallery> Santiago de Compostela, catedral-PM 34591.jpg|Vista xeral das escaleiras Obradoiro Salomón 02-01.JPG|o Rei Salomón Obradoiro David 03-01.JPG|O Rei David </Gallery>
Johann Friedrich von Brandt
Traxectoria
Brandt fomentou a colección de animais nativos, moits dos cales non estaban representados no Museo. Empezaron a chegar alí moitos exemplares das expedicións de Nikolai Severtzov, Nikolai Przewalsky, Alexander von Middendorf, Alexander von Schrenk e Gustav Radde.
Describiu numerosas aves recollidas por exploradores rusos da costa do Pacífico de América do Norte, entre elas Phalacrocorax penicillatus, Antagalla brevirostris e Somateria fischeri.
Brandt tamén foi entomólogo especializado nos coleópteros.
Morreu en Merreküll, Estonia.
Honores
O Myotis brandtii (morcego de Brandt) e o Paraechinus hypomelas (ourizo de Brandt) nomeárose na súa honra.
Abreviatura
A abreviatura Brandt emprégase para recoñecer a como autoridade na descrición e taxonomía en botánica e en zooloxía.
Virófago Sputnik
O virófago Sputnik (do ruso cпутник, sputnik, "satélite") é un axente subviral que se reproduce en células de amebas que xa foron infectadas por outros determinados virus axudantes. O Sputnik usa a maquinaria do virus axudante para reproducirse (por si só non podería) e inhibe a replicación do virus axudante.
Os virus que, como o Sputnik, dependen da coinfección simultánea do hóspede con outro virus axudante denomínanse virus satélites. O Sputnik descubriuse en 2008 nunha mostra tomada dunha torre de refrixeración de París, e foi o primeiro virus satélite coñecido que inhibía a replicación do seu virus axudante e así actuaba como un parasito dese virus. Facendo unha analoxía co termo bacteriófago déuselle o nome de virófago. De todos modos, o uso deste termo e a consideración dos virófagos como un tipo especial de virus satélites foi discutida.
Viroloxía
Na natureza o Sputnik multiplícase en especies de amebas do xénero Acanthamoeba, pero só se a ameba é infectada polo virus xigante mamavirus. O Sputnik emprega as proteínas do mamavirus para producir rapidamente copias de si mesmo.
O mamavirus, coñecido formalmente como mimivirus de Acanthamoeba polyphaga (APMV), é un parente achegado do mimivirus, que xa se coñecía previamente. O mimivirus é un xigante do mundo dos virus; ten máis xenes que moitas bacterias e realiza funcións que normalmente só se dan en organismos celulares. O mamavirus é aínda máis grande ca o mimivirus, pero os dous son moi similares no feito de que forman grandes "factorías" virais e partículas virais complexas. Porén, en certas condicións o Sputnik non pode producir novos virións dentro deses virus. Cando se cultivan mimivirus con amebas libres de xermes, prodúcense virións de mimivirus "pelados" que carecen das fibras de superficie características deste virus. Por razóns descoñecidas, o Sputnik non pode replicarse e non produce novos virións con este tipo de virus pelados. O crecemento do virófago é deletéreo para o APMV e dá lugar a que este produza formas abortivas do APMV e ensamblaxes anormais das cápsides. Nun dos experimentos que se realizaron inoculando Acanthamoeba polyphaga con auga que contiña unha cepa orixinal de APMV, descubriuse que se acumulaban varias capas da cápside asimetricamente a un lado da partícula viral, o que facía que o virus non fose infectivo. O Sputnik fai diminuír o rendemento das partículas virais infectivas de APMV nun 70% e así reduce a lise das amebas a un terzo en 24 horas.