cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
República Cisalpina
Tratado de alianza coa República Francesa
Formalmente a República Cisalpina era un Estado independente aliado de Francia, pero o tratado de alianza entre ambos os estados sancionaba de feito a dependencia da nova república da francesa. miniatura|130px|O xeneral [[Louis-Alexandre Berthier|Berthier.]] Os termos do tratado son favorábeis para Francia, que mantiña o control da policía e dispoñía dunha gornición militar de 25,000 homes cuxa carga financeira era asumida pola República Cisalpina, a cal debería ademais formar, equipar e manter a súa propia forza armada de 33,000 homes que participaba nas campañas napoleónicas.
O 4 de marzo de 1798, o Directorio cisalpino presentou o tratado ante o Consello dos Xuniors para a súa ratificación. O Consello, que estaba claramente en contra do tratado, pospón a votación durante varios días pero, debido ás ameazas do xeneral Louis-Alexandre Berthier, aproba o tratado. A reacción do Consello de Anciáns é moi diferente que, expresando a súa profunda gratitude a Francia, rexeitou o tratado, considerando que o novo estado non era capaz de asumir os onerosos gastos impostos. Esta posición desencadea a ira do exército francés do Directorio parisiense: os Seniores son acusados de ter discursos sediciosos e o xeneral Berthier ameaza con impoñer un goberno militar. O xeneral Berthier foi substituído por Guillaume Marie-Anne Brune que, apenas chegou, destituíu varios Xuniores e Seniores e así obtén a aprobación do Tratado. O 8 de xuño de 1798, o tratado foi ratificado.
Territorios e economía
O territorio da República na súa máxima extensión compoñíase do antigo Ducado de Milán (exrepública Transpadana), do Ducado de Módena e de Reggio Emilia, Boloña, Ferrara e Rávena (ex-Legacións pontificias), dos principados de Massa e Carrara, do territorio de Mantua e dos territorios comprendidos entre os ríos Adda e Adige, entre os que estaban Verona, Rovigo, e a Valtellina.
O Estado dividíase en 20 departamentos, estendíase en 1797 por unha superficie de 42,500 km² e contaba cunha poboación de 3,240,000 habitantes. A capital era Milán, que era o centro máis importante e o máis poboado (ao redor de 124,000 habitantes en 1765). O país era economicamente próspero a pesar dos espolios dos ocupantes durante os séculos anteriores; a súa economía baseábase nunha agricultura cerealista, cunha forte presenza de sericicultura e de zootecnia. A actividade artesanal tradicional era sólida e o desenvolvemeto da industria da seda, florecente.
Bandeiras
A República Cisalpina herdou as cores das Repúblicas Cispadana e Transpadana, que son as mesmas que as da bandeira da actual República Italiana, nacida na onda das ideas xacobinas e napoleónicas que viñan de Francia.
A bandeira da República Cisalpina foi modificada durante a República Italiana de 1802-1805, porque recordaba demasiado a bandeira francesa e parecía demasiado revolucionaria.
As bandeiras de todos estes estados consérvanse no Museo del Tricolore de Reggio Emilia.
Nicandro García Taboada
Traxectoria
Foi rexistrador da propiedade de Viana do Bolo. Foi redactor de El Correo de Lugo e director de El Eco de Galicia. É autor do Informe evacuado por la Junta de Agricultura, Industria y Comercio de la provincia de Lugo, acerca de la memoria publicada por Fermín Caballero, para el fomento de la población rural (1866).
Tegan and Sara
Tegan and Sara é unha banda canadense de indie pop formada no ano 1998 en Calgary, Alberta. Está composta polas irmás xemelgas Tegan Rain Quin e Sara Keirsten Quin (nadas o 19 de setembro de 1980). Ámbalas dúas son compositoras e multiinstrumentistas.
Requeixo, Seixas, As Somozas
Requeixo é un lugar da parroquia de Seixas no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (3 homes e 1 muller).
Torre dos Clérigos
miniatura|dereita|250px|Torre dos Clérigos ([[Porto, Portugal|Porto, Portugal).]] A Torre dos Clérigos, así como a igrexa á que pertence, atópanse na zona antiga da cidade de Porto, Portugal. Feita en granito, a súa altura supera os 75 metros, e pódese subir ó seu tope grazas a unha escaleira interior de máis de 240 chanzos. En 2013, Portugal adicoulle unha moeda conmemorativa de 2€.
Historia
Tanto a igrexa como a torre son obra de Nicolau Nasoni, un dos máximos expoñentes da arte barroca na cidade portuguesa. Comezou a construírse en 1754 e rematouse en 1763 a instancias da Irmandade dos Clérigos Pobres.
Discos Radioactivos Organizados
Discos Radioactivos Organizados (DRO) é un selo discográfico español fundado en 1982 por Servando Carballar, líder do grupo de tecno pop Aviador Dro.
Nun principio creouse para autoeditar os seus discos, pero grazas ao éxito inicial do selo empezaron a editar discos a bandas como Parálisis Permanente, Siniestro Total, Glutamato Ye-Yé, Decibelios, Alphaville e a outros grupos da Movida. Deste xeito convértese na primeira compañía independente de España.
Cos anos integráronse na súa escudería bandas como Nacha Pop, Gabinete Caligari, Loquillo, Los Nikis, Los Locos, Extremoduro, Mojinos Escozíos, Marea, La Fuga, Fito & Fitipaldis e moitos outros.
Tras varias fusións con outros selos como GASA, Tres Cipreses ou Twins, en 1988 o grupo abandona a compañía, para máis tarde, en 1992, vendela á multinacional Warner Music International. Créase así a actual compañía Dro East West.
Lorenzo Langstroth
miniatura|200px|Lorenzo Langstroth. Lorenzo Lorraine Langstroth, nado en Filadelfia (Pensilvania) o 25 de decembro de 1810 e finado o 6 de outubro de 1895, foi un apicultor estadounidense.
Traxectoria
Graduado en Yale en 1880, traballou alí ata 1834-1835. Foi o pastor de varias igrexas de Congregacións en Massachusetts, en 1848 converteuse en principal dunha escola das señoras novas en Filadelfia.
Desde 1858 viviu en Oxford, Ohio, na súa residencia, e dedicou o seu tempo á apicultura. Inventou a colmea de cadro móbil, e patentouna en 1852, esta tivo unha difusión practicamente mundial. A mesma leva o seu nome Colmea Langstroth.
Tamén descubriu o espazo abella, que é o lugar polo cal as abellas transitan entre os cadros e na colmea. Non respectar este espazo fai que a abella o encha con própole. Nunca debe ser menor a 5 milímetros, porque o encherá con própole, nin maior a 9 milímetros porque construirá panal de cera. Foi un dos primeiros apicultores en recibir e vender nos Estados Unidos a abella italiana (Apis mellifera ligustica), describindo as bondades produtivas desta raza.
Obra
Os seus libros son pioneiros no mundo, foron traducidos a moitos idiomas. Existe unha grande evolución entre a primeira e segunda obra do autor. A primeira obra conta con 40 edicións ata o de agora.
A Codeseira
O topónimo galego A Codeseira é un fitónimo que indica a existencia de codesos. Pode referirse a:
Cova, A Regueira, Oza-Cesuras
Cova é un lugar da parroquia da Regueira no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Tiña 10 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 5 homes e 5 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 8 habitantes.
Trazaría
dereita|miniatura|150px|[[Catedral de Estrasburgo, Francia.]]
En arquitectura o termo trazaría, do latín tractiare (tirar liñas) , fai referencia ao traballo decorativo en pedra calada(tamén por veces madeira) composto por elementos xeométricos e utilizado na arquitectura, especialmente de gran desenvolvemento na arquitectura gótica. Este ornamento pode subdividir aberturas (como nun rosetón) en forma de renda perforada ou revestir áreas con formas en relevo podéndose atopar aplicado para coroar fiestras, arcos, a ornamentar bóvedas, gabletes e pináculos ou a cubrir superficies planas como paneis (de coro por exemplo) ou paredes.
Diferénciase da crestería, que tamén é un motivo decorativo en pedra, en que esta localízase na parte superior dun edificio, como unha crista.
Historia e características
esquerda|miniatura|150px|[[Catedral de Notre-Dame de París, Francia.]]
O termo foi empregado por vez primeira por Christopher Wren, mais a súa aplicación remóntase xa ao estilo románico aplicado a fiestras onde unha circunferencia colocada na parte superior da frecha do arco inscribe un lobo simple. Á medida que as fiestras comezan a ser subdivididas en máis partes (por exemplo, fiestras xeminadas, de dúas luces) vanse preenchendo os espazos entre os arcos quebrados con trazaría. dereita|miniatura|200px|Detalle de [[rosetón do século XIII, ilustración de 1856.]] No estilo gótico os lobos poden tamén estar inscritos en cadrados ou triángulos e as formas xeométricas tórnanse máis complexas. É normal atopar na frecha dun arco quebrado lobos cuxos "gomos" se prolongan en longos brazos terminando tamén, pola súa parte, en trilobos.
A partir da segunda metade do século XIII e durante o século XIV a tipoloxía formal tórnase máis intricada dando lugar a áreas que se asemellan a filigrana pola súa complexidade. É en Francia e nas súas catedrais onde se conservan os máis variados exemplares desta técnica. Co pasar do tempo as formas tórnanse máis estilizadas e a composición pasa a executarse conxugando perfís illados e finos de pedra (arrendado de homes) en vez de se perforar a superficie en si (arrendado plano). Moitas veces facía falla reforzar a estrutura delgada con barras de ferro. Nesta época a súa aplicación xa era moi variada, non se limitando ao coroamento de fiestras. No último cuarto do século XIV e no século XV os padróns xeométricos tórnanse máis fluídos e ondulantes englobando curvas e contra-curvas, no que ficou denominado como gótico flamíxero. Inglaterra, por outro lado, asume no seu gótico perpendicular unha trazaría composta de elementos rectilíneos dispostos vertical e horizontalmente formando unha malla perpendicular.
Felipe Bárcena Castro
Vida persoal
Casou con Pilar Varela de Limia País e foi pai de Felipe, María del Carmen, Obdulia, María Teresa, Inmaculada, María Isabel e Alfredo Bárcena Varela de Limia.
Investimento parental
Na bioloxía evolutiva, o investimento parental fai referencia a calquera esforzo (investimento de tempo, enerxía etc.) que beneficia ás crías á conta de que os pais invistan noutros compoñentes para o seu benestar (Clutton- Brock 1991: 9; Trivers 1972). Os compoñentes deste benestar inclúen a saúde das crías, as reproducións futuras dos pais e o benestar que reciben os pais. O investimento parental non ha de confundirse co coidado ou esforzo por parte dos pais.
Este potencial efecto negativo do investimento materno foi explicitamente formalizado por Trivers (1972), quen orixinariamente definiu o termo investimento materno para referirse a calquera investimento por parte do proxenitor que aumentase as posibilidades de supervivencia da cría (e por tanto, o éxito na reprodución) en detrimento da capacidade dos pais para con outra cría.
Clutton-Brock (1991) espallou o concepto de investimento materno para incluír os custos de calquera elemento para o benestar.
A teoría de Robert Trivers do investimento materna predí que os sexos que invisten máis na lactación, nutrición e protección das crías, serán máis perspicaces no apareamento, e os sexos que invisten menos nas crías competirán por chegar a un investimento sexual máis alto.
As diferenzas entre sexos no esforzo dos pais son importantes á hora de determinar a forza da selección natural.
A reprodución é custosa. Os individuos están limitados a aquilo ao que poden dedicar tempo e recursos para criar e facer medrar ás súas crías, e tal esforzo pode ser determinante para as súas condicións de futuro, supervivencia e futuras actividades reprodutivas. Con todo, tal esforzo é tipicamente beneficioso para as crías, aumentando así o seu éxito en canto a condicións de vida, supervivencia e reprodución. Estas diferenzas poden levar a un conflito entre os pais e mailas crías.
O investimento materno pode ser proporcionado pola nai (coidado unilateral materno), o pai (coidado unilateral paterno) ou por ambos os dous (coidado bilateral).
Os pais son seleccionados, de xeito natural, para aumentar as diferenzas entre os beneficios e os custos e o coidado paterno tende a aparecer cando os beneficios son substancialmente maiores cós custos.
O coidado dos pais atópase nunha ampla gama de grupos taxonómicos, entre os que se inclúen os ectotérmicos (invertebrados, peixes, anfibios e réptiles) e os endotérmicos (aves e especies mamíferas).
O coidado pode ser proporcionado en calquera etapa da vida da cría: o coidado antes do nacemento inclúe comportamentos tales como a protección dos ovos, o acondicionamento do niño, o transporte das crías, a incubación e o alimento a través da placenta en mamíferos, e o coidado despois do nacemento, que inclúe as provisións alimenticias e a protección das crías.
Posto que tanto o pai como a nai atravesan varios combates na reprodución ao longo da súa vida, agárdase que os pais muden os beneficios do investimento das crías en prol dos custos de reproducións futuras. Particularmente, os pais necesitan equilibrar as demandas das crías en detrimento do seu propio mantemento.
Os beneficios do investimento materno son grandes, e asócianse aos efectos das condicións, o crecemento, a supervivencia, e na derradeira instancia, ao éxito reprodutivo das crías. Con todo, estes beneficios aparecen á conta da capacidade dos pais de reproducirse no futuro debido, por exemplo, ao risco que corren cando se defende ás crías dos depredadores, a perda de oportunidades de apareamento mentres se cría aos fillos e un aumento do tempo na reprodución.
En conxunto, os pais son seleccionados para aumentar a diferenza entre os beneficios e os custos, e o coidado paterno é máis probable que evolucione cando os beneficios sexan máis altos cós custos.
Lingüística teórica
A lingüística teórica é unha póla da lingüística que se concentra no desenvolvemento dos modelos de coñecemento lingüístico. Os eidos que se consideran xeralmente a esencia da lingüística teórica son a sintaxe, fonoloxía, morfoloxía, e maila semántica. Malia estar moitas veces vencellada á fonoloxía, a fonética, adoita ser excluída da esfera da lingüística teórica, xunto á psicolingüística e maila sociolingüística. A lingüística teórica implica tamén a busca dunha explicación da lingüística universal, é dicir, as propiedades que tódalas linguas teñen en común.
Fonoloxía
A fonoloxía é a disciplina da lingüística que estuda a función da materia fónica como constituínte dun sistema lingüísticos; estuda os fonemas como unidades sonoras mínimas capaces de diferenciar significados. A fonoloxía persegue o coñecemento e determinación dos sons puramente funcionais nas distintas linguas.
Morfoloxía
A morfoloxía é unha ciencia que se encarga da forma das palabras nas linguas flexivas, da combinación dos diversos morfemas e das categorías en que estes se organizan.
O seu eido de traballo é variable, segundo sexa o tipo de palabras coas que se traballe (verbal ou conxugación, nominal ou flexión e declinación, ...), os morfemas (raíz, formantes, bases, terminacións, ...), o sistema de derivación (flexión, derivación (lingüística)derivación, paronomasia, sufixos, prefixos, interfixos, infixos, afixos)
Semántica
A semántica é a subdisciplina da lingüística que se encarga de estudar o significado. Entre os seus temas de estudo principais están os casos de sinonimia, homonimia, polisemia e campos semánticos. Co desenvolvemento multidisciplinar da lingüística cognitiva por parte de Ronald Langacker na década de 1980, reabríronse temas de traballo coma a metáfora, a metonimia e a categorización. Tamén está moi asociada á lexicoloxía (e polo tanto coa lexicografía), sobre todo mediante a estrutura chamada campo léxico.
Sintaxe
A sintaxe é unha subdisciplina da lingüística encargada de estudar as regras que gobernan a forma na que as palabras se organizan en sintagmas e, á súa vez, estes sintagmas en oracións, así como de estudar a función que cumpren os elementos dentro de cada unidade.
Socken
miniatura|300px|Ekers socken en Närke nun mapa do hundred de Örebro Socken é o nome usado para unha parte dun condado en Dinamarca, Finlandia, Noruega e Suecia. Un socken é unha área que previamente foi como unha parroquia civil ou unha parroquia administrativa. Anteriormente estaba unida a unha parroquia, pero no presente é unha área tradicional con distintas fronteiras que as das parroquias orixinais. Nalgunhas partes de Suecia o uso de "socken" como unha forma de describir unha zona é máis importante que noutras. Un socken pode ter tamén o mesmo nome que unha localidade ou parroquia.
Historia
En 1862, os kyrksockens e os sockenkommuns foron abolidos en Suecia como áreas administrativas durante as reformas dos municipios. O jordbrukssocken seguiu en uso ata que o Fastighetsdatareformen ("reforma do rexistro de bens inmobles") completouse entre 1976 e 1995. Despois diso non se realizaron máis alteracións nos sockens.
O 1 de xaneiro de 2016 apareceu en Suecia unha nova división administrativa e área estadística, o distrito. Xeograficamente os distritos correspóndense coas límites que tiñan as parroquias da Igrexa de Suecia o 31 de decembro de 1999. Ao redor do 85% dos vellos sockens correspóndense cos novos distritos.
Aínda que o termo socken xa non é usado pola administración sueca, este segue usándose na catalogación e rexistro de arquivos históricos (Swedish National Heritage Board), botánicos, na investigación de dialectos, na toponimia e por sociedades históricas locais. O socken é un parámetro axeitado para estes propósitos xa que non cambiaron co paso do tempo.
William Byrd
William Byrd, nado contra 1540 e finado o 4 de xullo de 1623, fillo de Thomas Byrd, foi o compositor inglés máis famoso dos últimos anos da época dos Tudor e da primeira época da dinastía dos Estuardo.
Traxectoria
Pertenceu ao Renacemento tardío. Cultivou moitos dos xéneros musicais que existían daquela en Inglaterra, incluíndo varias formas de música sacra e polifonía profana, música para teclado e música de ministrís.
Meiriño mor
Un meiriño mor ou meiriño maior era un cargo da administración rexia medieval con competencias administrativas, económicas, políticas e militares.
Era un cargo de designación real e cabeza nunha zona da administración, exercida a través doutros cargos como os meiriños menores. O meiriño mor era tradicionalmente un posto de confianza que o monarca confiaba a unha persoa nobre era un cargo moi cobizado.
Historia
Na Galiza a organización administrativa é relativamente temperá e estabelecese antes que no resto do reino de Castela, constituíndo desde o inicio unha entidade administrativa separada. O sistema evolucionou ao longo do século XII, substituíndose os anteriores comissa e mandacións por tenzas e os antigos comités (condes) por tenentes A primeira persoa á que se lle pode atribuír o carácter de gobernador xeral da Galiza é Raimundo de Borgoña, aínda que pola súa posición e a súa relación co monarca non se corresponde coa figura que estamos a tratar, pero xa en 1245 aparece claramente un funcionario que exerce o cargo.
As tenzas principais na época eran:
Estas divisións non eran permanentes e dependían de quen ocupase o cargo, podéndose agrupar de maneira diversa baixo un mesmo meiriño.
Libación
miniatura|Estatua romana de bronce dun sacerdote inclinando unha [[patera en xesto de libación.]] Unha libación é un ritual que consiste na vertedura dun líquido en ofrenda a un deus ou espírito ou na memoria daqueles que morreron. Era unha práctica común nas relixións da antigüidade.
Para as libacións, empregábanse diversos tipos de substancias, sendo a máis común o viño e o aceite de oliva, e na India, o ghee. Os recipiendtes usados no ritual, como a patera, adoitaban ter unha forma significativa que os diferenciaba dos vasos normais. A libación podía facerse enriba dun lugar relixiosamente relevante, como un altar, ou na mesma terra.
Jjigae
250px|thumb|Sundubu jjigae cunha cunca de [[arroz cocido.]] Jjigae (pronunciado como chi-gué) é un prato da cociña coreana similar aos estufados occidentais. Un jjigae típico está fortemente aliñado con pemento e sérvese aos comensais fervendo. Unha comida coreana estándar inclúe por regra xeral ou un jjigae ou unha sopa.
Tipos de jjigae
Os jjigaes pódense dividir en diversas categorías, dependendo tanto do seu ingrediente principal como do caldo co que se elabore. Os tipos máis comúns de jjigae inclúen:
Aqua (satélite)
Aqua (do latín aqua, que significa auga), tamén denominado EOS PM-1, é un satélite artificial da NASA e instrumentación con colaboración internacional. Aqua foi lanzado o 4 de maio de 2002 desde a base Vandenberg da Forza Aérea mediante un foguete Delta II 7920 a unha órbita terrestre.
Características
A misión de Aqua consiste en estudar as precipitacións, evaporación e o ciclo da auga da Terra. O satélite é o segundo compoñente principal do Sistema de Observación Terrestre (Earth Observing System, EOS) da NASA. Foi precedido polo satélite Terra (lanzado en 1999) e seguido por Aura (lanzado en 2004).
Aqua segue unha órbita heliosincrónica e cruza o ecuador na tarde local. Na súa órbita vai diante do chamado A-train (tren A), un conxunto de satélites de observación terrestre (Aura, CALIPSO, CloudSat e PARASOL) que voa en formación. O satélite usa hidracina como propelente.
Instrumentación
Aqua leva seis instrumentos para a observación da auga nas súas distintas formas na superficie e na atmosfera terrestre:
Dinastía dos Capetos
miniatura|260px|Escudo da Casa de Francia, rama principal da dinastía. As tres flores de lis de ouro sobre fondo azul encóntranse na maioría dos escudos das ramas novas como, por exemplo, o do [[reino de España|rei de España.]]
A dinastía dos Capetos (en francés: Capétiens) é unha das máis importantes dinastías reais de Europa e, segundo algúns estudosos, a máis antiga, remontándose a súa orixe ao século VII, aínda que con algunha dificultade.
Os Capetos costitúen a terceira dinastía dos reis de Francia, despois dos Merovinxios e os Carolinxios.
Na súa liña directa, a dinastía reinou en Francia desde 987 a 1328, ano da morte de Carlos IV. O trono francés pasou daquela as rama colaterais: a Casa de Valois, a Casa de Borbón e, finalmente, á rama máis nova desta última, a Casa de Orleáns. Outras ramas da familia foron, en ocasións, condes e duques de Borgoña, duques da Bretañaa, de Parma, reis de Navarra, de Sicilia, de Nápoles, das Dúas Sicilias, de Hungría, de Portugal, emperadores latinos de Constantinopla e emperadores do Brasil;así mesmo algúns dos seus membros foron gobernantes do ducado de Lucca e dos reinos de Etruria e de Polonia.
O rei de España Filipe VI, así como o gran duque de Luxemburgo Henrique, son os únicos monarcas europeos que pertencen agnaticamente á dinastía, ambos os dous a través da rama borbónica. Todos os demais monarcas europeos reinantes tamén descenden de Hugo Capeto, pero por vía cognaticia.
Títulos dos Capetos
En máis de mil anos de presenza case ininterrompida sobre os tronos europeos, representantes das diferentes ramas da dinastía gobernaron sobre varios países:
A estas coroas sumáronse varios grandes ducados, condados e marquesados independentes:
Antepasados: os Robertianos
miniatura|esquerda|200px|Hugo Capeto, cabeza da dinastía, nun retrato moderno.
Non se coñecen moi ben as orixes antigas dos Capetos. Existen dúas versións. A primeira fai dos Capetos unha familia oriúnda das beiras do río Rin, descendente dos saxóns. Esta idea foi apoiada en particular polos historiadores alemáns, que pretendían mostrar o predominio do elemento xermánico. Explican a existencia desta versión co feito de que a nai de Hugo Capeto era saxoa. Porén, a maioría dos historiadores franceses prefire a segunda versión, máis probábel, que sitúa os antepasados dos Capetos no centro da Francia actual. Unha versión mixta fai descender os Capetos dos saxóns, pero dunha poboación presente na Galia desde as invasións bárbaras do século V.
O antepasado máis antigo coñecido con certeza é Roberto o Forte, morto en 866, marqués de Neustria e fundador da Casa Robertina, que se destacou na loita contra os viquingos. O seu fillo máis vello, asentado en París co título de conde, foi elixido rei da Francia Occidental en 887 co nome de Eudes I, polo valor que demostrou na resistencia fronte ao ataque dos normandos (en París entre 885-886), tras a deposición do emperador Carlos III o Gordo. Porén, presionado por Arnulfo de Carintia, rei da Francia Oriental, que decidiu defender a causa do herdeiro lexítimo Carlos III o Simple, Eudes tivo que aceptar as súas pretensións e nomealo como sucesor en 898, ano da súa morte.
Nicolás Pardo Pimentel
Nicolás Pardo Pimentel, finado en Castronuño (Valladolid) o 15 de febreiro de 1877, foi un compositor, escritor e xornalista galego.
Dinastía dos Capetos
Antepasados: os Robertianos
Roberto, irmán de Eudes, a quen sucedeu como conde de París, tomou parte no movemento do ano 921, cando parte da nobreza franca e o clero se levantaron en contra de Carlos o Simple. Tras derrotar a Carlos, que foi conducido a Lorena, Roberto foi coroado en Reims o 29 de xuño de 922. Carlos o Simple reuniu un exército enfrontándose con el en xuño de 923, cerca de Soissons, onde Roberto morreu asasinado. Carlos non puido recuperar o trono e foi confinado. Unha asemblea de nobres designou a Raúl, duque de Borgoña, como o seu sucesor. Os carolinxios recuperaban o trono por última vez.
O fillo de Roberto, Hugo o Grande (897-956), duque de Francia e conde de París, foi o nobre máis poderoso da súa época. Aínda que tivo oportunidade, prefiriu aumentar as súas posesións e a súa forza antes que tomar o trono. Era unha especie de vicerrei, tan poderoso como o monarca, que preparou a sucesión para o seu fillo Hugo Capeto.
Nicolás Pardo Pimentel
Traxectoria
Emigrado en Cuba. Foi redactor de El Correo de Lugo. Foi tesoureiro e xefe económico da provincia. Nos últimos anos da súa vida foi administrador do duque de Valencia na súa leira de Cubillas de Duero.
Dinastía dos Capetos
O fundador: Hugo Capeto
Cando Carlos IV o Fermoso (último fillo de Filipe IV o Fermoso en ser coroado) faleceu en 1328 sen deixar un herdeiro varón que o substituíse no trono, unha rama nova descendente dos Capeto, os Valois, tomou o control do reino de Francia. A dinastía Valois partiu do irmán máis novo de Filipe IV, Carlos de Valois, conde de Valois, e o primeiro rei desta casa foi o fillo do conde Carlos: Filipe VI de Valois. Despois foron outras dúas ramas novas, os Bourbon e logo os Orléans, os que se sucederon no trono. Cando o último descendente da rama morría sen deixar herdeiro ao trono, os nobres acudían a revisar a dinastía Capetina a partir do seu grande e amado rei San Luís IX (avó do Rei de Ferro), único rei francés canonizado. Así, todos os reis de Francia desde Hugo Capeto até o último, Luís-Filipe I, sen contar os emperadores Bonaparte, pertenceron á dinastía dos Capeto, dando o seu nome oficial á Casa de Francia.
Lista de ramas colaterais
Como se comentou anteriormente, a dinastía dos Capetos, a máis antiga dinastía real de Europa, posuía numerosas ramas colaterais que xogaron un papel importante no continente europeo. Velaquí unha lista que as describe:
Xenealoxía dos reis de Francia
miniatura|445px|Árbore xenealóxica dos reis de Francia da Casa dos Capetos Inclúe os Robertianos (en rosa), os Capetos directos (en azul), os Valois (en amarelo), os Valois-Orleans e Valois-Angulema (en verde), os Borbón (en fucsia) e os Orleáns. Nota: nalgúns casos, o parentesco era máis próximo por liña feminina; porén, xa que unicamente contaba a sucesión sálica, só se incluíron os antepasados varóns. miniatura|445px|Relacións de parentesco.
Darpasat
Darpasat, tamén coñecido como USA 102, foi un satélite artificial do Departamento de Defensa dos Estados Unidos de América lanzado o 13 de marzo de 1994 mediante un foguete Taurus desde a rampla 576E da Base Vandenberg da Forza Aérea.
Características
Darpasat foi lanzado no mesmo foguete que o satélite TAOS e a súa misión consistiu en facer demostración de novas tecnoloxías no espazo. Estaba estabilizado mediante xiro e foi construído por Ball Aerospace.
O satélite foi deseñado para facer as demostracións tecnolóxicas polo menos durante un ano, pero chegou a durar cinco grazas a un uso coidados das baterías e das cargas térmicas.
Isabel de Armenia
Isabel (en armenio: Զապել, Zabel), nada o 27 de xaneiro de 1216 ou o 25 de xaneiro de 1217 e finada en Ked o 23 de xaneiro de 1252, foi a raíña reinante do reino armenio de Cilicia dende 1219 ata a súa morte.
Foi proclamada raíña baixo a rexencia de Adán de Baghras, mais este foi asasinado e Constantino de Barbaron (da familia hethúmida) foi nomeado gardián. Nesta conxuntura, Raimundo-Rubén, neto de Rubén III (o irmán máis vello do pai de Isabel, o rei León I) estableceu unha reclamación ao trono de Cilicia. Porén, foi derrotado, capturado e executado.
Constantino de Barbaron axiña foi convencido de buscar unha alianza co príncipe Bohemundo IV de Antioquía, e concertou un matrimonio entre a nova princesa e Filipe, un fillo de Bohemundo IV. Filipe, con todo, ofendeu a sensibilidade dos armenios e mesmo despoxou o palacio real, enviando a coroa real a Antioquía; polo tanto, foi confinado nunha prisión de Sis (actualmente Kozan en Turquía), onde morreu, presuntamente envelenado.
A infeliz moza Isabel viuse obrigada a casar co fillo de Constantino de Baberon, Hethum; aínda que durante moitos anos se negou a vivir con el, ao final cedeu. A aparente unificación no matrimonio das dúas forzas dinásticas principais de Cilicia (é dicir, os roupénidas e os hethúmidas) puxo fin a un século de rivalidade dinástica e territorial e levou os hethúmidas á vangarda do dominio político na Cilicia armenia.
Primeiros anos
Isabel foi a única filla do rei León I e a súa segunda esposa, Sibila de Chipre. Foi prometida con André, o terceiro fillo do rei André II de Hungría en 1218, mais o compromiso rompeuse máis tarde en favor dun matrimonio ruso máis vantaxoso para o noivo.
O rei León I morreu en maio de 1219 e no seu leito de morte, nomeou a Isabella herdeira e liberou os baróns do xuramento de lealdade ao seu bisneto, Raimundo-Rubén. Porén, a proclamación da súa filla de cinco anos foi rebatida por Raimundo-Rubén e por Xoán de Brienne.
Isabel apareceu como a favorita dos nobres armenios gobernantes e así foi proclamada raíña por aclamación e colocada baixo a rexencia de Adán de Baghras. Pero Adán foi asasinado aos poucos meses e a rexencia pasou á única casa armenia influente que quedaba, a da familia hethúmida, que tiña por xefe a Constantino de Barbaron.
A reclamación de Xoán de Brienne baseábase no seu matrimonio coa filla máis vella de León I, Rita. O papa Honorio III recoñeceu a reclamación de Xoán de Brienne de que a súa muller ou o seu fillo deberían sucedelo. Xoán de Brienne recibiu o permiso do Papa para deixar a cruzada e visitar a Cilicia armenia en febreiro de 1220, mais cando se preparaba para navegar cara a Cilicia, a súa muller morreu e cando o seu fillo pequeno morreu poucas semanas despois, Xoán de Brienne non tiña máis pretensións sobre o trono armenio.
Esposa de Filipe de Antioquía
A Armenia cilicia, debilitada polas guerras e que necesitaba un forte aliado, atopou unha solución temporal nunha alianza co Principado de Antioquía: o rexedor suxeriu que o príncipe Bohemundo IV enviase o seu cuarto fillo, Filipe, para que casase con Isabel, insistindo só que o noivo se unise á igrexa armenia separada. Filipe aceptou adoptar a fe, a comuñón e os costumes armenios e respectar os privilexios de todas as nacións na Armenia cilicia.
Filipe casou con Isabel en Sis en xuño de 1222 e foi aceptado como rei. O goberno conxunto de Isabel e Filipe foi breve. O desdén de Filipe polo ritual armenio, que prometera respectar, e o seu marcado favoritismo cara aos baróns latinos enfadaron a nobreza armenia. Filipe pasou o maior tempo posible en Antioquía.
Cando se rumoreaba que Filipe quería entregar a coroa e o trono a Antioquía, Constantino de Barbaron liderou unha revolta a finais de 1224. Filipe e Isabel foron aprehendidos en Tall Hamdun (hoxe Toprakkale en Turquía) no seu camiño a Antioquía e levados de volta a Sis, onde Filipe foi preso e probablemente envelenado a principios de 1225.
Á morte do seu marido, Isabella decidiu abrazar a vida monástica e fuxiu ao castelo de Silifke. Buscou refuxio cos hospitalarios. Estes últimos non estaban dispostos a entregala a Constantino de Barbaron, mais temían o poderoso rexente. Aliviaron a súa conciencia vendéndolle a fortaleza con Isabel nela.
Bohemundo IV, enfadado, decidiuse pola guerra, aínda que ese conflito fora expresamente prohibido polo papa como prexudicial para toda a cristiandade. Bohemundo IV chamou o sultán de Iconium, Kayqubad I, e asolou a alta Cilicia en 1225. Constantino de Barbaron arranxou para que o rexente de Alepo, Toghril, avanzase en Antioquía. Cando este atacou Baghras, Bohemundo IV tivo que regresar ás súas propias terras.
Esposa de Hethum de Barbaron
Isabel foi forzada a casar co fillo de Constantino de Barbaron que posteriormente foi coroado como o rei Hethum I en Tarso en xuño de 1226. Dise que se negou a consumar o matrimonio durante varios anos.
Constantino de Barbaron pensou entón que era aconsellable reconciliar Armenia co Papado: enviáronse mensaxes fieis no nome da nova parella ao Papa e ao emperador Frederico II. Aínda que Bohemundo IV e máis tarde o seu fillo, Bohemundo V intentaron convencer o Papa para que amañase o divorcio entre Isabel e Hethum, mais tanto a el como ao rei Henrique I de Chipre Roma prohibíulles especificamente atacar os armenios. O matrimonio foi legalizado por Roma en 1237.
Hai evidencias de que Isabel compartía un certo grao de poder real, porque de varias fontes sábese que asinou co seu marido unha escritura oficial que trasladaba os cabaleiros da Orde Teutónica ao castelo estratéxico e a cidade de Haronie.
Descendencia
Do seu primeiro matrimonio, en xuño de 1222, con Filipe de Antioquía, non tivo ningunha descendencia.
En 1226, casou con Hethum de Lampron, futuro Hethum I de Armenia con quen tivo 6 fillos:
XBase++
XBase++ é unha linguaxe de programación desenvolto por Alaska Software, compatible con Clipper 5.2, soportando a programación orientada a obxectos, a herdanza múltiple e o polimorfismo. Soporta todos os tipos nativos de xBase, incluíndo os Codeblocks. Permite xerar aplicacións Windows NT / 2000 / XP (32 bits) e 95 / 98 / ME.
Historia
XBase++ naceu tras a decisión de Computer Associates de abandonar Clipper para envorcarse en Visual Objects. O fracaso de V.Ou. como substituto de Clipper provoca que comecen a desenvolverse primeiro bibliotecas de terceiros para dotalo de soporte Windows, e logo de compiladores alternativos como XBase++ que soporten a síntaxis de Clipper 5.2 (a versión máis popular), expandindo o soporte a aplicacións de 32 bits.
Soporte de Clipper
XBase++ soporta tanto as vellas sentenzas @\SAY/GET para definir formularios como dispón dun editor gráfico de formularios similar ao de Visual Foxpro. Conta así mesmo cunha contorna de desenvolvemento visual, soporte de ficheiros OEM (formato DOUS) e ANSI (Windows), un depurador integrado e un compilador de recursos para poder engadir iconas e gráficos á aplicación. Pode xerar ficheiros EXE ou DLL.
RDD
Xbase++ soporta os Replaceable Database Drivers (RDD, que permiten o soporte de múltiples formatos de base de datos, podendo ser desenvolvidos por terceiros) de Clipper mediante os seus DatabaseEngines (DBEs). O paquete inclúe soporte para DBF, FOX, NTX, CDX, SDF e DO. Soporta CORBA 2.0, os formatos de Visual FoxPro 3.0 a 5.0, e acceso a servidores SQL.
El Parlamentario
El Parlamentario foi un diario madrileño editado en 1914, fundado e dirixido por Luis Antón del Olmet.
Historia e características
O primeiro número apareceu o 1 de abril de 1914. Fundado por Luis Antón del Olmet para afianzar a súa lealdade a Eduardo Dato, foi voceiro dos intereses de Dato fronte a liberais e mauristas irredentos. Manuel Lustres Rivas e Javier Montero Mejuto foron os seus redactores, e entre os colaboradores estiveron Castelao, Fernández Flórez, Francisco Camba e Basilio Álvarez. En 1916 apareceu en El Parlamentario, quincenalmente, a folla Acción Gallega, dirixida polo propio Basilio Álvarez.
Gurgullo do eucalipto
O gurgullo do eucalipto, tamén denominado defoliador do eucalipto (Gonipterus scutellatus), é un pequeno insecto coleóptero orixinario de Australia, que se alimenta das follas e gromos novos do eucalipto provocando fortes danos nas plantacións desta especie forestal. Está presente en Galicia desde 1991.
Descrición
O adulto presenta un corpo de forma elipsoidal, duns 7–9 mm de lonxitude por 4–5 mm de ancho; os machos son máis pequenos cás femias. O corpo está cuberto de escamas finas e curtas de cor marrón laranxa; toma unha cor castaña escura cando alcanza a madureza. Na cabeza destaca unha prolongación dianteira, chamada rostro, que é característica dos curculiónidos; este rostro presenta no extremo os órganos bucais. O aparato bucal é mastigador: o gorgullo traba os bordos das follas e vainos comendo, co que as follas adquiren un bordo lobulado; tamén comen nos agromos da planta.
As antenas teñen sete artellos ou segmentos, o último ancheado en forma de maza oval. Os élitros mostran unhas liñas lonxitudinais de pequenos tubérculos e unha banda transversal de cor máis escura có resto.
As patas, robustas, están dentadas na cara interna das tibias.
Ciclo biolóxico
Como tódolos coleópteros, estes gorgullos son holometábolos, é dicir, mostran metamorfose completa, que atravesa as fases de ovo, larva, ninfa (ou pupa) e adulto (ou imago). En condicións normais, pode presentar dous ciclos dentro do ano, excepcionalmente tres.
As femias depositan os ovos sobre as follas máis novas da árbore, especialmente sobre a cara superior. Son de forma subcilíndrica, cos polos arredondeados, de cor amarelenta. Miden sobre 1 mm de lonxitude e 0,5 mm de diámetro e son depositados en paquetes ou ootecas formados por entre 5 e 12 ovos cada unha. A ooteca, de 5–7 mm de lonxitude, está protexida por unha capa de excrementos e outras materias orgánicas, de cor marrón ou negra.
A fase larvaria atravesa catro fases sucesivas, L1 a L4, desde os 1,5 mm ata chegar ós 15 mm de lonxitude. As larvas, de cor amarela clara nun principio L1 e L2), van tomando unha cor máis intensa segundo medran (L3 e L4). Son glabras (sen pelos), ápodas (sen patas), arqueadas e aplanadas ventralmente. A cabeza é moura e no corpo mostran dúas bandas en posición latero-dorsal que percorren o corpo, de cor verde escura, máis patentes segundo madurecen. Na cara dorsal aprécianse numerosos puntiños pardos ou negros.
Aliméntanse das follas adultas formando uns sucos característicos no limbo das follas, a modo de camiños ou galerías, e, cando alcanzan a madureza, déixanse caer ó chan.
A larva muda a ninfa ou pupa baixo terra, tras enterrarse activamente e sen protexerse nun casulo. A pupa mide uns 8 mm de lonxitude e é de cor branca translúcida, pero ás 24 horas comeza a tomar cor marrón desde as patas ata a totalidade do corpo.
Distribución
O Gonipterus procede do sueste de Australia, berce do propio eucalipto, onde se mantén controlado grazas á presenza dos seus predadores naturais. Pero estes son descoñecidos noutras áreas xeográficas a onde se foi expandindo o eucalipto polo seu rendible aproveitamento, polo que a difusión do gorgullo non atopou límites. Así, xa se detectaron efectos prexudiciais sobre as plantacións de eucaliptos en Suráfrica e Madagascar desde 1916, primeira localización coñecida fóra da zona de orixe. O insecto foi colonizando outros territorios a razón duns 100 km/ano ata estenderse en 30 anos á metade sur do continente africano. Cara a 1925 detectouse na Arxentina, protagonizando outro caso de rápida expansión que alcanza Uruguai en 1943, Brasil en 1955 e Chile en 1997; en 1995 localízase en California.
Chega a Europa en 1976, localizándose na Riviera italiana nese ano e en Francia en 1979.
En Galicia foi descuberto nos arredores de Lourizán en 1991, estendéndose rapidamente por toda a Comunidade así como a Asturias (1997) e Portugal (1997); tamén existen xa casos en Estremadura. En 1993 estaba presente nas zonas de monte centrais da provincia de Pontevedra; en 1994 e 1995 afectaba case toda a provincia e comezaba a expandirse cara a Coruña e Ourense e en 2000 podíase atopar en toda Pontevedra, case toda A Coruña e amplas zonas de Lugo, quedando só libres a metade oriental de Lugo e Ourense.
Efectos sobre o eucalipto
miniatura|250px|Follas de eucalipto novas (á dereita, aovadas) e adultas (á esquerda, falciformes) O gorgullo do eucalipto aliméntase exclusivamente desta árbore, provocando danos nas follas tanto no seu estado larvario como adulto. As larvas L1 e L2 aliméntanse da epiderme da folla pero as larvas L3 e L4 comen da totalidade do limbo, dos gromos e pólas novas. Con se-lo efecto das larvas o máis agresivo contra a árbore, tamén os adultos comen, coma xa se dixo, nas follas, preferiblemente das máis novas pero tamén nas follas adultas e coriáceas.
Afecta con maior gravidade o Eucalyptus globulus (a especie de eucalipto máis común en Galicia) aínda que tamén, con menor intensidade, a outras especies, como o E. nitens. Resultan especialmente afectadas as plantacións de entre 3 e 5 anos de idade.
Os efectos do gurgullo móstranse especialmente no terzo superior da árbore, estimándose cinco graos de afectación: no grao 0 a defoliación afecta ó 0-10% dese terzo superior; no grao 1, o 10-30%; no grao 2, o 30-60%; no grao 3, o 60-90% e no grao 4, máis do 90%. Un estudo realizado en 1999 pola Estación Fitopatolóxica do Areeiro nos eucalipais da Coruña, Lugo e Pontevedra concluíu que o 64% das parcelas de Pontevedra, o 60% da Coruña e o 55% de Lugo estaban afectadas pola praga. O grao medio de defoliación era de 0, pero en Pontevedra o nivel medio era de 1 e, en 6 das 66 parcelas estudadas, ata de 2; na Coruña e Lugo, o 25% das parcelas alcanzaban o grao 1 e o 10% o grao 2; en Lugo, outro 10% chegaba a presentar un grao 3.
Outro estudo realizado en 2002 comprobou que o 61% dos eucaliptais estaba exento da praga, que o 29% sofría unha defoliación lixeira, o 9% unha deforestación moderada e só no 1% podía cualificarse de grave.
Loita contra a praga
O único predador natural do gurgullo do eucalipto está representado por unha pequena avespa tamén natural de Australia, Anaphes nitens, que actúa como parasitoide específico do gorgullo. Trátase dunha especie de avespa que pon os seus ovos nas ootecas deste, de modo que as larvas que nacen dos ovos da avespa se alimentan do embrión do gorgullo. Aproveitando esta especificidade parasitaria, a avespa foi aproveitada desde 1923 para establecer unha loita biolóxica contra a praga, e en Galicia vense sementando nos eucaliptais con notable éxito. As primeiras probas, en áreas concretas e restrinxidas, fixéronse en 1994 e non foi ata 1999 cando o método se aplicou a toda a superficie afectada polo gorgullo. O método consiste en pendurar nos eucaliptos bolsiñas contendo as ootecas parasitadas. Ó eclosiona-las avespas, saen da bolsa e disemínanse no medio.
O obxectivo deste control biolóxico non é tanto a eliminación da praga como mante-la densidade das larvas por baixo dun límite "admisible".
A loita con fitosanitarios apuntouse como posible pero é menos eficaz, só aplicable en zonas nas que a presenza do gorgullo sexa importante e a concentración de larvas elevada e comporta riscos elevados para o ecosistema. Propuxéronse dous insecticidas e dous bioinsecticidas, dos que só o flufenoxuron (prohibido ) e o etofenprox conseguiron conter a poboación da praga, provocando a morte do 90-100 % de larvas e adultos nos estudos de laboratorio. Tamén se comprobou que provocaban ata un 97 % de mortalidade na Anaphes nitens (en estudos de laboratorio, ás 48 horas de entrar en contacto co insecticida), contradicindo a teoría inicial de que só actuaban contra o gurgullo sen afectar para nada á avespa (Santolamazza 2004). Actualmente o flusenoxuron está en fase de prohibición pola Unión Europea. O flufenoxuron é o produto activo de CascadeTM prohibido en base ás conclusións da Axencia Europea de Seguridade Alimentaria.
A Xunta de Galicia desenvolveu a partir de 2002 un Plan Estratéxico de Loita Integrada contra o 'Gonipterus', baseado na distribución de ootecas parasitadas por ovos da avespa (en 2004, a Xunta informou que levaba repartidas 1,2 millóns de ootecas parasitadas desde 1997), na aplicación de tratamentos fitosanitarios en zonas fortemente afectadas e na concienciación dos propietarios forestais para unha mellor distribución das masas arbóreas, creando fracturas que dificulten a difusión da praga e escollendo mellor as áreas onde face-las plantacións de eucalipto. Aínda así, cando a densidade das larvas é demasiado elevada, a única solución pasa polo corte da superficie forestal afectada.
Outras liñas de actuación van dirixidas á selección de variedades de eucalipto resistentes ó gorgullo e ó desenvolvemento de fitosanitarios que ataquen os insectos adultos.
A Estación Fitopatolóxica do Areeiro  (creada en 1980 pola Deputación Provincial de Pontevedra, en Lourizán) comezou coa cría da avespa e distribución das ootecas parasitadas en canto se descubriu o insecto en Galicia. A partir de 2002, dúas empresas privadas -unha pontevedresa e outra vasca- comezaron a comercializa-la avespa.
O Anaphes nitens é unha pequena avespa, de 0,8–1 mm de lonxitude, de cor marrón moura. Posúe dúas longas antenas filiformes que, nas femias, non chegan a equipara-la lonxitude do corpo pero que nos machos a superan.
O tórax é tan longo coma ancho pero o abdome é curto e de forma oval. As alas, máis longas có corpo, son translúcidas e desiguais: o primeiro par ancho e grande e o segundo par practicamente lineal.