cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Portugal
Forzas policiais e militares
A armada, con 21.000 empregados, consta de tres brigadas, a parte doutras unidades máis pequenas: unha brigada de infantería, principalmente equipada con transportes blindados Pandur II, unha brigada mecanizada, principalmente equipada con tanques Leopard 2 A6 e transportes blindados M113, e unha brigada de reacción rápida, que consiste en paracaidistas, comandos e rangers. A mariña consta de 10.700 empregados, dos cales 1.580 son marines, contando ademais con cinco fragatas, sete corvetas, dous submarinos e vinte e oito buques patrulla e auxiliares. Finalmente, as forzas aéreas, que contan con 7.500 empregados, teñen como avións de combate principais o Lockheed F-16 Fighting Falcon e o Dassault/Dornier Alpha Jet.
A seguridade da poboación está a cargo da Guarda Nacional Republicana (GNR) e da Polícia de Segurança Pública (PSP), ambas baixo xurisdición do Ministerio da Administración Interna. A Guarda Nacional Republicana, ademais, está suxeita á lexislación e organización militar, polo que tamén está baixo a autoridade do Ministerio de Defensa, participando mesmo en operacións internacionais en Iraq e Timor Leste. Alén destas, existe tamén a Polícia Judiciária (PJ), que é o principal órgano policial de investigación criminal do país, que se encarga de loitar para a gran criminalidade, o crime organizado, o terrorismo, o tráfico de estupefacientes, a corrupción e os delitos económicos e financeiros. A Polícia Judiciária está integrada no Ministerio de Xustiza, actuando baixo a orientación do Ministerio Público.
Divisións administrativas
Administrativamente, Portugal está dividido en 308 municipios, que se dividen á súa vez en 4260 freguesías ou parroquias. Operativamente, os concellos e as freguesías son as únicas unidades da administración local xuridicamente recoñecidas polo goberno central, é dicir, nin as cidades, nin as vilas, nin as aldeas están lexitimadas pola lei. A efectos estatísticos, o goberno portugués tamén identifica a NUTS, comunidades intermunicipais e, de xeito informal, o sistema do distritos que se utilizou oficialmente até a integración europea. Así, no Portugal continental cóntanse até dezaoito distritos, mentres que os arquipélagos dos Azores e Madeira réxense como Rexións Autónomas. Os dezaoito distritos do Portugal continental son:
Portugal tamén está dividido en unidades territoriais máis grandes que so distritos coñecidas como NUTS (Nomenclatura Común das Unidades Territoriais Estatísticas). O obxectivo destas unidades, en vigor en todos os Estados da Unión Europea, é puramente estatístico. A división máis grande, o NUTS I, está composto por tres grandes rexións: Portugal Continental, a Rexión Autónoma dos Azores e a Rexión Autónoma de Madeira. A pesar de seren os distritos a división administrativa de primeira orde no Portugal Continental, é outra a división técnica de primeira orde. Trátase das cinco grandes rexións xestionadas polas Comisións de Coordinación e Desenvolvemento Rexional (CCDR), e que corresponden ás subdivisión NUTS II para Portugal. Os seus límites corresponden cos límites dos concellos, aínda que aos dos distritos, os cales ás veces se espallan por máis dunha rexión. Estas rexións continentais son a Norte, a Centro, Lisboa, o Alentexo o Algarve. Por último, as rexións de NUTS II subdivídense á súa vez en subrexións estatísticas sen ningún significado administrativo, denominadas NUTS III, cuxo único obxectivo é o de serviren para agrupar concellos contiguos, cunha problemática ou desafíos semellantes, para obter así datos de conxunto destinados principalmente á planificación económica.
Demografía
miniatura|Densidade de poboación por concellos (2001). Os censos de poboación no Estado portugués comezaron a realizarse no século XIX. O primeiro censo considerado moderno, xa que cumpría cunha serie de estándares internacionais, realizouse o 1 de xaneiro de 1854. Este censo abarcaba todo o territorio nacional, tanto o continental como os arquipélagos, mais non así as colonias que posuía naquel momento. Máis dunha década despois, en 1868, presentáronse os resultados nun volume de 340 páxinas no que se diferenciaba a poboación por distrito, concello e freguesía e, no caso dos arquipélagos, tamén por illa. Segundo este censo, en Portugal había naquel momento 4.188.410 habitantes de facto. Entre 1864 e 1911, a poboación portuguesa aumentou cunha taxa media anual do 7,9%, o que fai un total dun 42%, até acadar os 5.547.708 de habitantes. Isto debeuse ás melloras na economía e nas condicións de vida en xeral. Así, a última gran crise alimentaria produciuse entre 1856 e 1857. A chegada, aínda que tardía, da industrialización a Portugal provocou un éxodo rural que supuxo o abandono progresivo dos campos e un rápido crecemento das cidades, sobre todo en Lisboa e no Porto. O crecemento antes mencionado tamén foi posible grazas á diminución da emigración que se produciu tras a independencia brasileira e que só volvería aumentar tras a fin da guerra entre o Brasil e Paraguai en 1869. Esta forte emigración traduciuse ademais nun envellecemento da poboación.
Na década de 1960, produciuse un novo éxodo rural que atraeu a xente ás grandes cidades e aos núcleos turísticos, o que supuxo un despoboamento de zonas do interior, especialmente aquelas que se atopaban próximas ás fronteiras co Estado español. Portugal foi un país de emigrantes até 1970, o cal fixo que a poboación case non medrase. Con todo, a chegada da democracia e a perda das colonias deu a volta á situación e Portugal experimentou un estoupido demográfico. Desde entón, o número de inmigrantes non deixou de aumentar e así, entre 1980 e 2001, o número de inmigrantes legais en terras portuguesas multiplicouse por seis, o que fixo que a poboación non envellecese tanto como noutros países do norte e o centro de Europa. Así, en Portugal viven, segundo datos de 2012, 414.610 inmigrantes, o que representa ao redor do 5% da poboación. A maioría procede do Brasil (105.518), Ucraína (44.050) e Cabo Verde (42.388), seguidos de Romanía (35.216), Angola (19.873), a China (17.186), Guinea-Bisau (17.462) e o Reino Unido (16.649).
Segundo o censo do ano 2011, a poboación portuguesa está composta por un 14,9% de persoas con idades comprendidas entre os 0 e os 14 anos, un 65,9% entre os 15 e os 64 e un 19,1% con máis de 65 anos, mentres que a esperanza de vida ao nacer media é de 78,7 anos, 75,45 no caso dos homes e 82,16 no caso das mulleres. A taxa de alfabetización sitúase no 95,2%, segundo datos de 2010, cunha lixeira diferenza por xéneros, sendo nos homes do 96,9% e nas mulleres do 93,6%. O crecemento da poboación sitúase no 0,212%, sendo a taxa de natalidade de 9,94 nacementos por cada 10.000 habitantes e a taxa de mortalidade de 10,8 falecidos por cada 10.000 habitantes, entrementres a taxa de fertilidade sitúase en 1,5 fillos por muller, o que fai que o país teña un crecemento vexetativo nulo. Portugal sitúase amais como un dos países coa taxa de mortalidade infantil (4,66 por mil) máis baixa do mundo.
Principais cidades
Lisboa, con máis de 550.000 habitantes (3 millóns na súa Rexión metropolitana) é a capital do país desde o século XIII, cando sucedeu a Coímbra, a maior súa cidade, o principal polo económico, contando co principal porto marítimo e aeroporto do Estado e a cidade máis rica cun PIB per capita superior ao da media da Unión Europea. Outras cidades importantes son Porto, que con preto de 240.000 habitantes (2,2 millóns no Grande Porto) é a segunda maior cidade e centro económico, Aveiro (ás veces denominada a "Venecia portuguesa"), Braga ("Cidade dos Arcebispos"), Chaves (cidade histórica e milenaria), Coímbra (coma a máis antiga universidade do país), Guimarães ("Cidade berce"), Évora ("Cidade museo"), Setúbal (terceiro maior porto), Portimão (3º porto de cruceiros e sede do Autódromo Internacional do Algarve), Faro e Viseu. Na área metropolitana de Lisboa existen cidades con gran densidade de poboación como Agualva-Cacém e Queluz (concello de Sintra), Amadora, Almada, Amora, Seixal, Barreiro, Montijo e Odivelas. Na área metropolitana do Porto os concellos máis poboados son Vila Nova de Gaia, que de feito tan máis habitantes que o Porto, Maia, Matosinhos e Gondomar. Na Rexión Autónoma de Madeira a principal cidade é o Funchal, mentres que na Rexión Autónoma dos Azores existen tres cidades principais: Ponta Delgada, na illa de São Miguel, Angra do Heroísmo na illa Terceira e Horta na illa do Faial.
Relixión
miniatura|O Santuario de Fátima. A Constitución portuguesa garante a liberdade relixiosa e a igualdade entre relixións. Con todo, existe un concordato que privilexia á Igrexa católica en varias dimensións da vida social, tal é o caso dalgunhas cerimonias oficiais públicas, como é o caso dalgúns eventos oficiais do Estado nos que hai presenza dun representante da Igrexa católica. Con todo, as crenzas relixiosas dos políticos electos son consideradas como algo irrelevante para os electores. Proba disto é que dous dos máis recentes presidentes da República (Mário Soares e Jorge Sampaio) eran persoas abertamente laicas.
A maioría dos portugueses, o 84,6% da poboación total segundo os resultados do censo de 2001, inscríbense na tradición católica. Preto da metade dos matrimonios son católicos, estando permitidos os matrimonios entre persoas do mesmo sexo e o divorcio segundo establece o Código Civil portugués, a pesar de que o Dereito Canónico non prevé estas figuras. Hai en total vinte dioceses, agrupadas en tres distritos eclesiásticos: Braga, Évora e Lisboa. Outras estatísticas non oficiais amosan que en 2004 a poboación católica de Portugal era do 90,41%, sendo os residentes da Diocese Portalegre–Castelo Branco a máis católica co 99,35% de fieis e a poboación da Diocese de Beja a menos devota ao catolicismo co 83,42% de católicos. As Dioceses de Lisboa e do Porto posuían respectivamente un 85,00% e un 90,56% de poboación católica.
No caso doutras ramas do cristianismo, o protestantismo en Portugal ten varias denominacións e proveñen maioritariamente de cultos con inspiración evanxélica neopentecostal, como por exemplo as Asembleas de Deus e a Igrexa Maná, así como algunhas procedentes do Brasil como a Igrexa Universal do Reino de Deus. Cómpre destacar tamén as Testemuñas de Xehová, que contan con preto de 50.000 fieis distribuídos en preto de 650 congregacións. Este grupo relixioso está presente no país desde 1925, aínda que prohibido oficialmente entre 1961 e 1974, período no que operou na clandestinidade. En decembro de 1974, a Asociación de Testemuñas de Xehová foi recoñecida legalmente.
A comunidade xudía en Portugal conseguiu manterse a pesar da orde de expulsión dos xudeus o 5 de decembro de 1496 por decreto de Manuel I, o que obrigou a moitos a elixir entre as conversións forzadas, a expulsión do país ou o cárcere e as consecuentes penas ditadas pola Inquisición portuguesa a cal, por este motivo, foi unha das máis activas de Europa. A forma en que o culto se desenvolveu en Belmonte é un dos exemplos da perseveranza dos xudeus como unidade. En 1506, produciuse en Lisboa un masacre de xudeus na que perderon a vida entre 2000 e 4000 persoas, no que supuxo unha das matanzas deste tipo máis violentas da época en Europa. Existen tamén outras minorías como a islámica (15.000 persoas), a hinduísta que son, na súa maioría, descendentes de inmigrantes, así como budistas ou gnósticos.
Sanidade
miniatura|Hospital de São Teotónio en [[Viseu, Portugal|Viseu.]] O sistema de saúde portugués está formado por tres sistemas coexistentes: o "Serviço Nacional de Saúde" (SNS), os réximes de "seguros especiais de saúde social para certas profesións" (subsistemas de saúde) e os "seguros privados de saúde voluntarios". O Serviço Nacional de Saúde proporciona cobertura universal, alén diso ao redor do 25% da poboación ten cobertura nos subsistemas de saúde, o 10% por seguros privados e, finalmente, un 7% por agrupacións de mutualidade.
Do mesmo xeito que noutros estados da Unión Europea, a maioría dos portugueses morre por enfermidades crónicas. A mortalidade asociada a enfermidades cardiovasculares é maior que na Eurozona; porén, os seus dous compoñentes principais, as cardiopatías isquémicas e os accidentes cerebrovasculares, presentan tendencias inversas ás presentes nos países da Eurozona, cos accidentes cardiovasculares como o maior causante de mortes en Portugal (17%). O 12% dos portugueses morren de cancro, unha taxa inferior á da Eurozona, aínda que a taxa non diminúe tan rápido como no resto da Unión. Portugal ten a maior taxa de mortalidade por diabetes da Eurozona, cun importante incremento a finais da década de 1980.
A taxa de mortalidade infantil viuse fortemente reducida desde finais da década de 1980, cando vinte e catro de cada mil recentemente nados morrían antes de chegar ao seu primeiro ano de vida, namentres que en 2006 esta cifra situábase en tres mortes por cada mil nados. Esta mellora débese principalmente ao descenso da mortalidade dos neonatos, do 15,5 ao 3,4 por cada mil nados vivos. En 2011 a esperanza de vida ao nacer media é de 78,7 anos, 75,45 no caso dos homes e 82,16 no caso das mulleres.
Educación
miniatura|260px|esquerda|Universidade de Coímbra. O sistema educativo en Portugal é regulado polo estado a través do Ministério da Educação e Ciência, sendo o sistema de educación pública o máis usado e máis ben implantado, aínda que existen tamén escolas privadas en todos os niveis do sistema. En Portugal a educación comeza obrigatoriamente para todos os alumnos aos 6 anos de idade, sendo a escolaridade obrigatoria de 12 cursos. O primeiro nivel de ensino, o Ensino Básico, está dividido en ciclos: 1º ciclo (do 1º ao 4º curso), 2º ciclo (do 5º ao 6º curso) e 3º ciclo (do 7º ao 9º curso). No final de cada ciclo, os alumnos realizan exames a nivel estatal das disciplinas de lingua portuguesa e matemáticas, onde se avalía sobre a materia ensinada durante todo o ciclo correspondente. O seguinte nivel é o Ensino Secundario, abranguendo o 10º, 11º e 12º cursos, o cal ten un sistema de organización propio distinto dos restantes ciclos. A mudanza de ciclo pode, en varios casos, ser marcada pola mudanza de escola, sendo, por exemplo, as escolas que abranguen o 1º ciclo máis pequenas que as restantes, tendo de media preto de 200 alumnos, mentres as do 2º e 3º ciclos e as secundarias poden facilmente atinxir os 2,000 alumnos. Os estudantes, con todo, teñen a posibilidade de inscribirse nos Cursos de Formación e Educación, que equivalen ao 9º curso, ou nos Cursos Profesionais, que equivalen ao 12º curso, onde alén das habilitacións literarias, o estudante recibe certificación profesional. Así, todos os estudantes poden concluír o Ensino Secundario, en réxime diúrno ou nocturno. Estes cursos están dispoñibles en escolas profesionais ou mesmo en escolas comúns. miniatura|Facultade de Enxeñaría do Porto. No correspondente ao Ensino Superior, a primeira universidade portuguesa foi fundada no ano 1290 en Lisboa, sendo unha das máis antigas do mundo. Esta universidade, con todo, foi traslada a Coímbra no ano 1537, onde recibe o nome de Universidade de Coímbra. As universidades son xeralmente organizadas en Facultades, aínda que tamén son comúns as denominacións de Instituto e Escola, estas últimas utilizadas no sistema politécnico (as escolas) que ao contrario das universidades non ofrecen doutoramentos. A forma de ingreso no sistema universitario é a través da nota media final que obtivo o alumno no Ensino Secundario xunto coa realización de exames de ingreso, moitas veces con nota mínima; a media de entrada é calculada cunha porcentaxe sobre a media do secundario e outra sobre o exame ou exames; a fórmula de cálculo varía conforme a institución. A Declaración de Boloña foi adoptada no ano 2006 pola maioría das universidades e institutos politécnicos portugueses, mentres que algúns centros, como a Universidade de Coímbra, non a adoptaron de inmediato. En 2011, a Universidade do Porto era a maior do país con preto de 31,000 estudantes e 2,300 profesores e investigadores, sendo a súa Facultade de Enxeñaría a maior de Europa. Está tamén nesta universidade o maior polo de Ciencias da Vida da Península Ibérica, que xunta o Instituto de Ciencias Biomédicas Abel Salazar e a Facultade de Farmacia.
En termos estatísticos, a taxa de alfabetización nos adultos por enriba de 15 anos que poden ler e escribir sitúase nos 93,3 %, sendo a taxa dos homes 95,5 % e das mulleres en 91,3 % (estimacións de 2003), mentres que a matriculación na escola primaria está próximas ao 100 %. No correspondente ao ensino superior, o 20 % da poboación portuguesa en idade de frecuentar un curso de ensino superior frecuenta estas institucións, o que no ano 2005, contando tanto os que están a estudar no país como os que están no estranxeiro supoñía un total de 380.000 alumnos. Alén de ser un dos principais destinos para os estudantes internacionais, Portugal está tamén entre os principais locais de orixe de estudantes internacionais.
Lingua
O portugués é a lingua oficial da República Portuguesa desde a súa adopción no ano 1290 por decreto do rei Dinis. O portugués é unha lingua romance pertencente ó tronco galego-portugués, que se orixinou na actual Galicia e no norte de Portugal. Hoxe é unha das linguas máis faladas do mundo, ocupando o quinto posto na clasificación, sendo a terceira do mundo occidental e a máis falada do hemisferio sur. Actualmente é idioma oficial co nome de portugués en Portugal, o Brasil, Angola, Cabo Verde, Guinea-Bisau, Mozambique e San Tomé e Príncipe, e idioma oficial a par doutras linguas tamén oficiais en Timor-Leste, Macau e en Guinea Ecuatorial, sendo tamén falada na antiga India portuguesa (Goa, Daman, Diu e Dadra e Nagar Haveli), alén de ter tamén estatuto oficial na Unión Europea, na Unión de Nacións Suramericanas (UNASUR), no Mercosur e na Unión Africana.
Coñecida como a lingua de Camões, na honra do poeta Luís de Camões, autor de Os Lusíadas, ás veces comparado con Shakespeare, Homero, Virxilio ou Dante, non é con todo a única lingua do país. Está tamén recoñecida e protexida oficialmente a lingua de sinais portuguesa polo Artigo 74º da Constitución, así como a lingua mirandesa que goza de recoñecemento oficial para asuntos locais en virtude da Lei n.º 7/99, de 29 de xaneiro de 1999. O mirandés é unha lingua romance pertencente ao subgrupo lingüístico asturleonés que se fala nos concellos de Miranda do Douro, Mogadouro e Vimioso, no distrito de Braganza. Con todo, o seu uso é moi restrinxido, contando no ano 2001 con 15.000 falantes, mais desde o ano 2007 está a gañar paseniñamente presenza nas escolas e nos medios de comunicación.
Economía
miniatura|150px|esquerda|[[Torre Vasco da Gama en Lisboa.]] Desde 1985, Portugal entrou nun proceso de modernización nun ambiente bastante estable, uníndose á Unión Europea en 1986. Os sucesivos gobernos fixeron varias reformas, privatizaron moitas empresas controladas polo Estado e liberalizaron áreas chave da economía, incluíndo os sectores das telecomunicacións e financeiros. O país desenvolveu unha economía crecente baseada principalmente nos servizos, sendo un dos once membros fundadores da moeda común europea, o Euro, en 1999. Esta nova divisa comezou a circular o 1 de xaneiro de 2002 xunto con outros once estados membros da Unión.
Cando se analiza un período maior de tempo, a converxencia da economía portuguesa para os padróns da Unión Europea foi moi salientable, especialmente entre 1986 e o inicio da década de 2000, De acordo con Frank Barry:
O crecemento económico portugués estivo por enriba da media da Unión Europea na maior parte da década de 1990, o que supuxo unha gran melloría na calidade que vida, que segundo unha pescuda feita pola Economist Intelligence Unit, Portugal era o país coa 19ª mellor calidade de vida no mundo en 2005, por diante doutros países económica e tecnoloxicamente avanzados como Francia, Alemaña, o Reino Unido ou Corea do Sur. Con todo, o Informe de Competitividade Global de 2013, publicado polo Foro Económico Mundial, clasificou o nivel de competitividade económica de Portugal na 46ª posición entre os 60 países pescudados, xusto por detrás con valores con valores case idénticos aos de España e Italia, o que representa unha caída en relación ás posicións conquistadas nos informes de anos anteriores. Portugal tamén continúa a ser o país co menor PIB per cápita entre as nacións da Europa Occidental e o que presenta un dos máis altos índices de desigualdade económica entre os membros da Unión Europea. O 6 de abril de 2011, tras o inicio da crise económica de 2008 e o aprofundamento da crise da débeda pública da Zona Euro, o entón primeiro ministro José Sócrates anunciou na televisión nacional que o país pediu axuda financeira ao Fondo Monetario Internacional (FMI) e ao Fondo Europeo de Estabilización Financeira, como xa fixeran Grecia e a República de Irlanda. Foi a terceira vez que a axuda financeira externa foi solicitada ao FMI, sendo a primeira no final da década de 1970 tras a Revolución dos Caraveis.
Sectores
miniatura|dereita|Parque empresarial de [[Oeiras, no distrito de Lisboa, sede de numerosas empresas multinacionais.]] Cun pasado predominantemente agrícola, actualmente e debido a todo o desenvolvemento que o país rexistrou, a estrutura da economía baséase nos servizos e na industria, que representan 67,8% e 28,2;% do Valor Agregado Bruto (VAG). A agricultura portuguesa está ben adaptada grazas ao clima, ao relevo e aos solos favorables. Nas últimas décadas, intensificouse a modernización agrícola, traballando preto do 12% da poboación activa neste sector. As oliveiras, os viñedos , o trigo e o millo  son producidos en áreas bastante vastas. Os viños (especialmente o Viño do Porto e o Viño de Madeira) e os aceites portugueses son bastante apreciados debido á súa calidade. Portugal tamén é produtor de froita de calidade seleccionada, principalmente as laranxas algarvías, a pera-rocha na zona de Sintra, a cereixa da Gardunha e a banana de Madeira. Outras producións son de horticultura ou floricultura, como a beterraba doce, o aceite de xirasol e o tabaco.
A importancia económica da pesca, con todo, está a diminuír, empregando menos do 1% da poboación activa. A diminución dos stocks de recursos piscatorios reflectiuse na redución da frota pesqueira portuguesa que, aínda que se estivese a modernizar, aínda ten dificultades en competir con outras frotas europeas. A pesar da reducida extensión da plataforma continental portuguesa, existe certa diversidade de especies nas augas da Zona Económica Exclusiva de Portugal, unha das maiores de Europa. A frota portuguesa efectúa captura en augas internacionais e nas ZEE doutros países. No seu todo, as especies máis capturadas son a sardiña, a xarda, o polbo, o peixe espada negro, a cavala-da-india e o atún. Os portos con maior desembarque de peixe, en 2001, foron os de Matosinhos, Peniche, Olhão e Sesimbra.
Outro sector moi importante é a cortiza, a cal ten unha produción bastante significativa: en 2010, Portugal producía o 54% da cortiza mundial. Canto aos recursos minerais, os máis significativos son o cobre, o litio, o volframio, o estaño, o uranio, feldespatos, o sal xema, o talco e o mármore. A balanza comercial de Portugal é, hai moito, deficitaria, co valor das exportacións a cubrir só o 65% do valor das importacións en 2006. As maiores exportacións corresponden aos téxtiles, vestimenta, máquinas, material eléctrico, vehículos, equipamentos de transporte, calzado, coiro, madeira, cortiza e papel, entre outras, mentres que importa produtos principalmente da Unión Europea: Alemaña, España, Francia, Italia e o Reino Unido.
Turismo
O turismo continúa a ser un sector económico extremadamente importante para Portugal, sendo que o número de visitantes estímase que medrará significativamente os próximos anos. Porén, hai unha crecente competencia con destinos do Leste europeo, como Croacia, que ofrecen atractivos semellantes, e que moitas veces son máis baratos. Consecuentemente, o país está sendo case obrigado a se concentrar en potenciar as súas atraccións de nicho, como a saúde, a natureza e o turismo rural, co obxectivo de permanecer á cabeza dos seus concorrentes. Segundo a Organización Mundial do Turismo, Portugal está entre os vinte máis visitados países do mundo, recibindo unha media de 13 millóns de turistas estranxeiros anualmente. Polo tanto, este sector está a desempeñar un papel cada vez máis importante na economía de Portugal, contribuíndo con preto do 11% do seu produto interior bruto (PIB) en 2010. Entre os cidadáns doutros Estados que máis visitaron o país en 2012 están os británicos (17% do total), seguidos por españois, alemáns, franceses e brasileiros.
No ano 2013, segundo o Índice de Competitividade en Viaxes e Turismo publicado polo Foro Económico Mundial, o país estaba clasificado na vixésima posición, coa mesma puntuación que Irlanda, no posto 19, entre 140 estados. Portugal foi tamén elixido pola Condé Nast Traveler como o mellor destino do mundo para viaxar en 2013. Paisaxe, gastronomía, praias e a simpatía da poboación foron os criterios usados para a escolla. A publicación resaltou o "especial encanto que é visible nas tradicións do país, con cidades que combinan a modernidade co peso visible da historia, paisaxes e praias que nos reconcilian coa Natureza". Os principais puntos turísticos de Portugal son Lisboa, o Algarve e Madeira, aínda que o goberno portugués continua a promover e desenvolver novos destinos turísticos, como o val do Douro, a illa de Porto Santo e o Alentexo.
miniatura|1000px|center|Centro histórico do [[Porto, Portugal|Porto, considerado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.]]
Medios de comunicación
miniatura|esquerda|Centro de Produción da [[Rádio e Televisão de Portugal (RTP) en Chelas (Lisboa), inaugurado en 2007.]] Portugal ten unha das máis altas taxas de penetración de telefonía móbil do mundo, sendo que o número de aparellos de comunicacións móbiles xa superou o número da súa poboación total, sendo no ano 2007 o número de usuarios de. Esta rede, que tamén ofrece conexións sen fío á Internet móbil, abrangue todo o territorio. No final do primeiro trimestre de 2008 existían en Portugal preto de 1,713 millóns de usuarios con acceso á Internet en banda larga e cerca de 1,58 millóns de accesos á Internet fixa, dos cales aproximadamente 1,52 millóns en banda larga, superando por vez primeira o número de usuarios de banda larga móbil ao de clientes de banda larga fixa.
A maioría dos portugueses utiliza televisión por cable. Tendo en conta os crecementos en ambas as tecnoloxías, no final do primeiro trimestre de 2008, os usuarios dos servizos de TV por subscrición soportados en redes de distribución por cable ou satélite (DTH) representaban preto do 36,2 por cento dos aloxamentos, un punto porcentual máis do que no trimestre anterior. Sendo a penetración destes servizos ser superior á media nas Rexións Autónomas, que tamén verificaron crecementos significativos. Por iniciativa do Goberno, a constitución da Rádio e Televisão de Portugal (RTP) foi feita o 15 de decembro de 1955. En 1975, a RTP foi nacionalizada, transformándose na empresa pública Radiotelevisão Portuguesa, máis tarde Rádio e Televisão de Portugal. Cara a finais do século, o Estado concedeu licenza para a creación de dúas estacións de televisión: Sociedade Independente de Comunicación (SIC, 1992) e Televisão Independente (TVI, 1993). En 2011, estes eran os únicos catro canles en sinal en aberto existentes en Portugal. Alén das canles nacionais, existen outras dúas rexionais: RTP Azores (1975) e RTP Madeira (1972). A Rádio e Televisão de Portugal (RTP) mantén tres emisoras a nivel estatal de radio: Antena 1, Antena 2 e Antena 3. Mais alén destas, existen múltiples emisoras privadas, sendo as máis coñecidas e antigas, a Rádio Renascença, a Rádio Comercial e o Rádio Clube Português.
En canto á prensa escrita, cómpre destacar o xornal Açoriano Oriental, xornal máis antigo de Portugal e un dos dez máis antigos do mundo, xa que foi fundado o 18 de abril de 1835. Ao longo dos anos xurdiron multitude de diferentes xornais, sendo os máis destacados O Século (1880-1977, Lisboa), o Diário de Notícias (desde 1864, Lisboa), O Primeiro de Janeiro (desde 1868, Porto), o Jornal de Notícias (desde 1888, Porto), o Expresso (desde 1973, Lisboa), o Correio da Manhã (desde 1979, Lisboa) e o Público (desde 1990, Lisboa). Existen ademais unha caterva de revistas nas bancas sobre os máis variados temas, sendo as que tratan os asuntos da vida social ás que teñen máis lectores. Destas, Nova Gente, Caras, Lux, VIP e Flash son as máis vendidas. Canto aos xornais e revistas deportivas, os máis coñecidos son A Bola (desde 1945), o Record (1948) e O Jogo (1985).
Ciencia e tecnoloxía
miniatura|dereita|Egas Moniz. As actividades de investigación científica e tecnolóxica en Portugal son sobre todo dirixidas no ámbito dunha rede de unidades de investigación e desenvolvemento pertencentes a universidades públicas e estatais de xestión autónoma de investigación, en institucións como o INEGI (Instituto de Enxeñaría Mecánica e Xestión Industrial), o INESC (Instituto de Enxeñaría de Sistemas e Computadores) ou o INETI (Instituto Nacional de Enxeñaría, Tecnoloxía e Innovación). O financiamento deste sistema de investigación é levado a cabo principalmente baixo a autoridade do Ministerio da Ciencia, Tecnoloxía e Ensino Superior. As maiores unidades de I+D das universidades públicas, debido o seu número significativo de publicacións que alcanzaron o recoñecemento internacional, inclúen institucións de investigación de biociencias como o Instituto de Ciencias Biomédicas Abel Salazar (Coímbra), o Instituto de Medicina Molecular (Lisboa), o Centro de Neurocirurxías e Bioloxía Celular, o Instituto de Patoloxía e Inmunoloxía Molecular (IPATIMUP, Porto) e o Instituto de Bioloxía Molecular e Celular (Porto). En canto aos centros de investigación apoiados polo Estado, cómpre destacar o Laboratorio Internacional Ibérico de Nanotecnoloxía en Braga. Entre as maiores institucións non estatais está o Instituto Gulbenkian de Ciencia e a Fundación Champalimaud, que outorga anualmente un dos máis elevados premios monetarios do mundo relacionado coa ciencia. Unha serie de empresas nacionais e multinacionais de alta tecnoloxía, son tamén responsables por proxectos de investigación e desenvolvemento. Unha das máis antigas academias de Portugal é a Academia das Ciencias de Lisboa, fundada o 24 de decembro de 1779 durante o reinado de María I.
Portugal ten ademais asinados acordos con varias organizacións científicas europeas con vista á plena adhesión. Estas inclúen a Axencia Espacial Europea (ESA), o Laboratorio Europeo de Física de Partículas (CERN), o Proxecto ITER e o Observatorio Austral Europeo (ESO). Portugal ten entrado tamén en acordos de cooperación co Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) (Estados Unidos) e outras institucións norteamericanas, a fin de desenvolver e aumentar a eficacia do ensino superior e de investigación no país. En canto a investigadores, António Egas Moniz recibiu en 1949 o Premio Nobel de Medicina, despois de ser proposto en cinco ocasións, polo seu descubrimento, compartido co suízo Walter Rudolf Hess, do valor terapéutico da lobectomía en determinadas psicoses.
Transportes
Lisboa ten unha posición xeográfica que a torna nun punto de escala para moitas compañías aéreas estranxeiras nos aeroportos en todo o país. En 2010, o Goberno estaba a estudar o proxecto para a construción dun novo Aeroporto Internacional en Alcochete, para substituír o actual aeroporto da Portela. No ano 2013 o país posuía de 64 aeroportos, 43 deles con pistas pavimentadas, sendo os máis importantes o de Lisboa (Portela), centro de conexión da TAP Portugal e de Portugália, Faro, Porto (Francisco Sá Carneiro), Funchal (Madeira) e Ponta Delgada (João Paulo II — Azores). Os principais portos marítimos son Leixões, Lisboa, Setúbal e Sines, posuíndo tamén posúe cerca de de hidrovías. En canto ao transporte por cano, hai no país de gasodutos,  de oleodutos e  de canos para produtos refinados.
Enerxía
miniatura|esquerda|195px|Planta solar de Serpa. Portugal é un país altamente deficitario en termos enerxéticos, que en 2005 importaba a totalidade dos combustibles fósiles que consumía. Tal facto implica que ese ano Portugal importou o 87,3 % da enerxía total que consumiu (en toneladas equivalentes de petróleo ou teps). Respecto á produción de electricidade, Portugal produciu, en 2005, o 85 % da electricidade que consumiu (importando o restante 15 %). A produción doméstica total ese mesmo ano foi 4,657 GW•h repartida do seguinte modo en termos das fontes utilizadas: non renovables: 80,8 % (carbón: 32,7 %, gas natural: 29,2 %, petróleo: 18,9 %); renovables: 19,2 % (hidroeléctrica: 11 %, eólica: 3,8 %, biomasa: 3,0 %, outras: 1,4 %). O goberno de Portugal pretende que até 2010, o 45 % da electricidade producida sexa obtida a partir de fontes renovables.
O Encoro de Alqueva, no Alentexo, que serve á irrigación dos campos e xera enerxía hidroeléctrica, era no ano 2009 o maior de Europa, creando o maior lago artificial na rexión occidental europea. Esta obra foi un dos maiores proxectos de investimento do país. Canto á enerxía solar fotovoltaica destacan as estacións de Brinches, inaugurada en 2007 no concello de Serpa (Beja) cunha produción de 11 MW, e a planta de Amareleja, no concello de Moura (tamén en Beja), que cunha produción máxima de 62 MW é a maior do mundo. Paralelamente entrou en funcionamento a primeira explotación comercial do mundo da enerxía undimotriz en setembro de 2008, situada 5 km ao ancho de Aguçadoura, no concello de Póvoa de Varzim (Porto). Tamén a potencia instalada en parques eólicos foi aumentada para en 2012 (contra os  instalados até mediados de 2007) mentres a potencia hidroeléctrica instalada deberá atanguer os  en 2020 (contra os cerca de  de 2005). Os investimentos en enerxías renovábeis en Portugal poderán totalizar 120 mil millóns de euros até 2020.
Cultura
Portugal é internacionalmente coñecido pola súa tradición folclórica, en gran medida grazas ao Fado e aos seus derivados. O Fado, trátase dun estilo musical melancólico e urbano, que adoita vir asociado á guitarra portuguesa e á saudade. O Fado de Coímbra, é un dos tipos de fado máis destacados. Internacionalmente, os principais cantores de fado son Amália Rodrigues, Carlos Paredes, José Afonso, Mariza, Carlos do Carmo, Mísia, e Madredeus. Un dos grupos portugueses máis coñecidos internacionalmente, especialmente en Alemaña, é a banda metal gótica Moonspell. Ademais do fado e do folk, os portugueses gustan da música pop e outros estilos musicais, particularmente de Norteamérica e o Reino Unido, que, xunto ás bandas e cantantes brasileiros e portugueses copan as listas de éxitos do país. Algunhas das bandas que gozan de éxito internacional son Blasted Mechanism e The Gift, as dúas nomeadas para o MTV Music Award. Cada ano, celébranse en Portugal diversos festivais musicais, como o Festival Suroeste en Zambujeira do Mar, Festival de Paredes de Coura en Paredes de Coura, Festival Vilar de Mouros preto de Caminha, e Rock in Rio Lisboa e Super Bock Super Rock en Lisboa. Fóra da estación estival, seguen celebrándose un gran número de festivais, coma o Flowfest ou o Hip Hop Porto. Destaca a Queima das Fitas un dos maiores eventos festivos en moitas cidades portuguesas, onde os estudantes celebran esta festa. miniatura|[[Casa da Música do Porto.]] No eido da música clásica, Portugal está representada por nomes da soa da pianista Maria João Pires, e no pasado por músicos como a violoncellista Guilhermina Suggia. Entre os compositores destacan Luís de Freitas Branco o seu pupilo Joly Braga Santos, e Fernando Lopes-Graça. Canto á arquitectura, destacan a nivel internacional Eduardo Souto de Moura, Álvaro Siza Vieira e Gonçalo Byrne e Tomás Taveira, máis notable a nivel portugués. No referente ao eido da pintura, Portugal posúe unha rica historia pictórica. Os primeiros pintores portugueses de soa apareceron no século XV, como Nuno Gonçalves vencellado ao período gótico. A mediados do século XIX e comezos do XX destacan pintores como José Malhoa, coñecido polo seu traballo chamado Fado, e Columbano Bordalo Pinheiro (quen pintou retratos de Teófilo Braga e Antero de Quental) ambos os dous enmarcados dentro do estilo naturalista.
Coa chegada do século XX, Portugal viu a chegada do modernismo, estilo no que destacarían algúns dos principais pintores portugueses como Amadeo de Souza-Cardoso, quen estivo fondamente influenciado polos pintores franceses, particularmente por Sonia e Robert Delaunay. Entre os seus mellores traballos atópase Canção Popular a Russa e o Fígaro. Outro importante pintor e escritor da época foi Almada Negreiros, amigo de Fernando Pessoa, de quen pintou un retrato. El estaba fondamente influenciado polos estilos cubista e futurista. Os principais pintores destacados no eido das artes visuais son Maria Helena Vieira da Silva, Júlio Pomar, e Paula Rego. A partir da década dos anos 90, Portugal incrementou o seu número de centros culturais abertos ao público, engadindo a Fundación Calouste Gulbenkian establecida en 1956 na cidade de Lisboa o Centro Cultural de Belém (Lisboa), a Fundación Serralves e maila Casa da Música, ambas as dúas no Porto, ademais de novas infraestruturas culturais como bibliotecas públicas e salas de concertos construídas ou restauradas ao longo do país.
Arquitectura
miniatura|esquerda|Estación do Metro de Lisboa deseñada por [[Álvaro Siza Vieira|Siza.]] A arquitectura en Portugal foi, como na maioría dos Estados europeos, drasticamente influenciada polos movementos culturais e estéticos que caracterizaron as distintas épocas da Historia da Arte, o que resultou nun rico legado patrimonial. Ademais, como todos os aspectos da cultura de Portugal, está marcada pola historia do país e os distintos pobos que se instalaron e influenciaron o seu actual territorio, como por exemplo os romanos, os suevos entre outros pobos xermánicos relacionados, visigodos e árabes, ben como a influencia dos principais centros artísticos europeos a partir dos cales foron introducidos os estilos arquitectónicos xerais: románico, gótico, renacentista, barroco e neoclásico. Entre as principais manifestacións locais da arquitectura portuguesa están o Estilo manuelino, a versión portuguesa do gótico, e o estilo pombalino, unha mistura do barroco tardío e o neoclasicismo que se desenvolveu despois do gran terremoto de Lisboa de 1755. miniatura|[[Palacio Nacional da Pena|Palacio da Pena, obra de estilo romántico portugués.]] Despois da fin do período neoclásico (século XIX), aparece poucas décadas máis tarde, como reacción, o romanticismo, que nega os principios de harmonía, orde e proporción. A Estación do Rossio ou o Palacio da Pena son destacados exemplos de obras deste estilo arquitectónico. A finais dese mesmo século, os enxeñeiros introducen a arquitectura do ferro, destacando obras hoxe tan icónicas como o Elevador de Santa Justa en Lisboa, a ponte don Luís I no Porto e as pontes de D. Maria Pia (Porto) e a Ponte Eiffel (Viana do Castelo) deseñadas pola compañía do enxeñeiro francés Gustave Eiffel. Xa no século XX, o Art Nouveau non tivo gran presenza en Portugal, con todo, si tivo gran difusión o art déco durante a década de 1920 e 1930 coa chegada de arquitectos portugueses formados nas Beaux Arts francesas, destacando sobre todo Cassiano Branco e José Marques da Silva no Porto, este último proxectista de obras como a Estación de São Bento e a Casa de Serralves. O art déco volvería a rexurdir durante un curto período de tempo durante as décadas de 1950 e 1960.
Durante o Estado Novo, produciuse un novo estilo arquitectónico, o Portugués Suave, hoxe tamén coñecido como Estilo Nacionalista, Estilo Tradicionalista ou Estilo Estado Novo. Este corrente xurdiu dun grupo de arquitectos que, xa desde comezos do século XX, buscaba crear unha arquitectura "xenuinamente portuguesa". Un dos mentores desta corrente foi o arquitecto Raul Lino, teórico da casa portuguesa. O resultado foi a creación dun estilo que utilizaba as características modernas da enxeñaría decoradas cunha mestura de elementos estéticos exteriores recollidos da arquitectura portuguesa dos séculos XVII e XVIII e das casas tradicionais de varias rexións de Portugal. Con todo, o estilo é aínda hoxe en día criticado por varios arquitectos e intelectuais portugueses.
Durante o fin da década de 1940 aparece unha crecente corrente modernista, con especial foco na cidade do Porto coa creación da Organização de Arquitectos Modernos (ODAM), que absorbe as teorías e conceptos de Le Corbusier e Mies van der Rohe e aplícaas e ensínaas no país. É con esta importante corrente modernista como pano de fondo que, coa apertura de Portugal ao foco internacional após a fin da ditadura, arquitectos como Álvaro Siza Vieira e Eduardo Souto de Moura gañan relevo internacional cunha arquitectura que se desenvolve a partir dos estudos e discusións formadas durante os anos 1950 e 1960 en Portugal, sobre a fusión dos preceptos modernistas coa arquitectura local, concepto defendido por Fernando Távora e Viana de Lima, dous dos principais nomes da corrente modernista en Portugal, entre moitos outros. Outros destacados arquitectos do século XX poden ser Gonçalo Byrne ou Tomás Taveira. Tanto Siza (1992) como Souto de Moura (2011) foron galardoados co Premio Pritzker, o premio máis importante do mundo da arquitectura a nivel internacional.
Literatura
miniatura|esquerda|180px|[[Fernando Pessoa.]] Os inicios da literatura portuguesa atópanse no galego-portugués medieval, desenvolvida orixinalmente no Reino de Galicia. Formalmente considérase que naceu no momento en que xurdiu a escrita da lingua, ao redor dos séculos XII e XIII, aínda que é probable a existencia de formas poéticas anteriores. Os primeiros documentos literarios conservados pertencen precisamente á lírica galego-portuguesa, desenvolvida entre os séculos XII e XIV cunha importante influencia na poesía trobadoresca provenzal. Esta lírica está formada por cancións ou cantigas breves, difundidas por trobadores (poetas) e segreis (instrumentistas). A lírica estendeuse alén do reino, sendo o exemplo máis senlleiro as Cantigas de Santa María escritas por Afonso X o Sabio, Rei de Castela.
Os primeiros poetas coñecidos desta época son Johan Soarez de Pávia, Paio Soares de Taveirós, sendo de autoría deste último a "Cantiga da Ribeirinha", tamén coñecida como "Cantiga da Garvaia". Algúns dos trobadores máis coñecidos desta época poden ser Mendinho, Martín Codax ou Johan de Cangas. Máis tarde algúns desenvolverían a súa arte na corte do rei Afonso III e máis tarde na de Dinis, ambos os monarcas protectores e promotores da cultura. O corpus total da lírica galaico-portuguesa, composto por 1685 textos, excluíndo as Cantigas de Santa María, está reunido en Cancioneiros ou Libros de Cantigas: o Cancioneiro da Ajuda, o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana e o Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa (Colocci Brancuti), alén dos pergamiños Vindel e Sharrer. A prosa tivo porén un desenvolvemento máis tardío que a poesía, e non apareceu até o século XIII, época en que adoptou a forma de breves crónicas, haxiografías e tratados de xenealoxía denominados Libros de Liñaxes. Non se conservou ningún cantar de xesta, mais si, en cambio, libros de cabalaría, como a "Demanda do Santo Graal". miniatura|dereita|[[José Saramago.]] O Renacemento produciu unha pléiade de poetas, historiadores, críticos, teólogos e moralistas que fixeron do século XVI unha idade de ouro. O gran número de palabras eruditas importadas do latín clásico e do grego antigo durante esta época aumentou o léxico e a complexidade da lingua. En 1516 Garcia de Resende publicou o "Cancioneiro Geral" con obras de máis de 200 autores dos tempos de Afonso V e Xoán II. Entre estes estaban o propio Resende, coas Trovas á Morte de Inês de Castro, e tres nomes que mudaron o curso da literatura do país: Sá de Miranda, Bernardim Ribeiro e Gil Vicente, primeiro gran dramaturgo portugués. Así, o século iníciase coa introdución de novos xéneros literarios. Sá de Miranda, regresado de Italia en 1526, introduciu as formas da escola italiana: o soneto, a canción, a sextina, mentres que Gil Vicente escribiu e representou corenta e unha pezas de dramaturxia. Os seus textos satirizaban os novos tempos, de mudanza das xerarquías sociais inflexibles da Idade Media cara á nova sociedade do renacentista. Na prosa, a novela de cabalaría foi un fenómeno literario durante todo o século XVI en Europa. En Portugal destaca a Crónica do Emperador Clarimundo (1522), primeira obra impresa de João de Barros, sendo o máis famoso o Palmeirim de Inglaterra (1541) de Francisco de Morais, traducido en francés e italiano en 1553 e inglés en 1602. A popularidade destas novelas foi tal, que influenciou a orixe do nomes e pobos "descubertos", como a Patagonia e California. Con todo, cómpre destacar sobre todo neste período a Luís de Camões, autor da epopea Os Lusíadas, considerado unha das maiores figuras da literatura en lingua portuguesa e un dos grandes poetas de Occidente.
Música
miniatura|[[Deolinda.]]
Buoyancy (filme)
Buoyancy é un filme australiano de 2019 dirixido por Rodd Rathjen. Foi escollido como candidato australiano para o Óscar ó mellor filme internacional na 92ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Inspirado en feitos reais, conta a historia dun rapaz camboxano de 14 anos que se converte en vítima do tráfico humano cando é escravizado nun barco pesqueiro tailandés.
Estrea
A súa estrea internacional fíxose no Festival Internacional de Cinema de Berlín de 2019.
Portugal
Música
A música clásica portuguesa constitúe un capítulo importante da música occidental. Ao longo dos séculos, sobresaíron nomes de compositores e intérpretes como os trobadores Martín Codax e Dinis, os polifonistas Duarte Lobo, Filipe de Magalhães, Manuel Cardoso e Pedro de Cristo, o organista Manuel Rodrigues Coelho o compositor e clavista Carlos Seixas, a cantante Luísa Todi, o sinfonista e pianista João Domingos Bomtempo ou o compositor e musicólogo Fernando Lopes-Graça. O período de ouro da música portuguesa coincidiu, discutiblemente, co apoxeo da polifonía clásica no século XVII (Escola de Évora, Santa Cruz de Coímbra). Entre as grandes referencias actuais, pontifican os nomes dos pianistas Artur Pizarro, Maria João Pires, Olga Prats e Sequeira Costa, da violista Ana Bela Chaves, do violinista Carlos Damas, do compositor Emmanuel Nunes ou o do compositor e mestre Álvaro Cassutto. As orquestras sinfónicas máis importantes son a Orquestra da Fundación Gulbenkian, a Orquestra Nacional do Porto e a Orquestra Sinfónica Portuguesa. En relación á ópera, o Teatro Nacional de São Carlos en Lisboa é o máis representativo.
Gastronomía
miniatura|dereita|[[Viño do Porto.]] A cociña portuguesa é diversa e cada zona do país ten os seus pratos típicos, incluíndo os máis diversos alimentos, desde as carnes de bovino, carneiro, porco e aves até os variados embutidos, pasando polas diversas especies de peixe fresco (sardiña e xarda) e marisco. Con todo o peixe máis consumido e un dos principais pratos portugueses é o bacallau, existindo unha gran cantidade de distintas receitas, existindo, polo menos, unha para cada día do ano (como por exemplo bacalhau à Brás, à Gomes de Sá ou en pasteis). Xunto co bacallau, os tres pratos de peixe máis populares son a xarda, as sardiñas asadas e a caldeirada. En canto á carne, os pratos típicos da cociña portuguesa inclúen carne de gando vacún, porco, cordeiro, ou polo, ademais de multitude de embutidos, destacando entre os pratos de carne a feijoada, cozido à portuguesa, frango de churrasco, e a carne de porco à alentejana.