cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ramón Cabanillas
Traxectoria
Foi fillo natural de José Cabanillas Rodríguez (que o recoñeceu anos máis tarde) e Joaquina Enríquez García. O seu pai casou anos máis tarde con Peregrina Pérez, coa que tivo descendencia. Despois de abandonar a carreira eclesiástica en Compostela, regresou a Cambados, onde traballou como funcionario do concello. En Cambados dirixiu o periódico El Umia (1907) e despois El Cometa (1910). Incansábel lector, foi un autor decididamente monolingüe, de gran proxección pública, que xogou un papel determinante na superación dos moldes do Primeiro Renacemento, malia comezar a publicar a idade avanzada. Con trinta e catro anos emigrou a Cuba -posiblemente por mor de enfrontamentos de índole política-, onde residiu entre 1910 e 1915. Alí entrou en contacto cos núcleos galeguistas que apoiaban o agrarismo galego e foi un dos fundadores da delegación na Habana de Acción Gallega e alí coñeceu a Basilio Álvarez durante unha xira pola illa, e a Xosé Fontenla Leal, que foi clave para que comezase a escribir en galego. Na Habana publicou No desterro (1913) e Vento mareiro (1915). miniatura|esquerda|200px|Casa natal. De volta a Galiza, traballou como secretario nos concellos de Mos (1916-1921), Moaña, Cuntis e Redondela. Coñeceu de primeira man a loita agrarista. O compromiso co proxecto das Irmandades da Fala levouno a colaborar asiduamente no periódico A Nosa Terra, converténdose na voz lírica do movemento. Inicialmente próximo a posturas tradicionalistas, axiña compartiu as teses de Vicente Risco, cuxo proxecto estético e cultural influiría decididamente na súa produción posterior. Foi aclamado como Poeta da Raza e utilizou os seus poemas ao servizo da construción nacional, abandonando os ecos intimistas presentes na súa primeira poesía. Así, en Da terra asoballada (1917) (segunda edición de 1926, que só reproduce catro poemas da 1ª edición que ten un sentido máis crítico e social cá segunda) e nas novas edicións dos poemarios publicados na Habana, Cabanillas mantivo unha actitude educadora. Pretendeu concienciar o pobo e achegalo ao nacionalismo. Con estes mesmos obxectivos redixiu, a instancias de Antón Villar Ponte, a peza dramática A man de Santiña (1921). En colaboración con el comporía en 1926 a traxedia histórica O mariscal. miniatura|200px|Fotografía en [[Vida Gallega.]] Tamén en 1926 viu a luz o poemario Na noite estrelecida, onde, seguindo as teorizacións de Risco, Cabanillas reelabora mitos do ciclo artúrico que funcionen como símbolos produtivos. Lonxe de constituír un mero exercicio arqueolóxico, trátase, entón, dun texto no que un coidadísimo formalismo está ao servizo dun proceso de exaltación mítico-patriótica: os cabaleiros da Mesa Redonda veñen ser, deste xeito, os precedentes directos dos novos cabaleiros das Irmandades da Fala a procuraren o Santo Graal que é a redención de Galicia. Segundo o propio Cabanillas, trátase da máis lograda das súas obras, opinión que é compartida por unha parte importante da crítica actual.
Porén, en 1927, Cabanillas leva adiante o volume no que mellor desenvolve o lirismo de carácter intimista. Trátase do poemario titulado A rosa de cen follas onde as presenzas rosalianas resultan evidentes.
En 1920 foi elixido membro de número da Real Academia Galega, en substitución de José Salgado Rodríguez, sendo admitido nun acto celebrado no balneario de Mondariz co discurso A saudade nos poetas galegos, que foi respondido por Eladio Rodríguez González. En 1929 fixo o propio na Real Academia Española cun ensaio sobre Eduardo Pondal. Na década de 1930, instalado en Madrid, Cabanillas -en liña co seu admirado Basilio Álvarez- achegouse aos gobernos presididos por Alejandro Lerroux, o que lle custou o desapego e mais as críticas de certos sectores do galeguismo.
En 1936 permanecía na capital española cando estalou a guerra civil española. Trasladado a Valencia, Cabanillas trasladouse á zona sublevada, intentando recuperar a vida burocrática como secretario de diversos concellos (Meis, Silleda e Dozón). Tras xubilarse viviu en Madrid, e pasou unha etapa en Barakaldo, na casa dunha súa filla.
A súa obra atravesou un período de silencio, roto a finais da década dos 40 con Camiños no tempo. Comeza entón unha nova etapa en que viron a luz Antífona da Cantiga (1951), Da miña zanfona (1954), Versos de alleas terras e tempos idos (1954) e Samos (1958), o seu último libro publicado en vida.
En 1976 foille adicado o Día das Letras Galegas. A Xunta de Galicia acordou dedicar o ano 2009 a Cabanillas, organizando en colaboración co concello de Cambados unha serie de actos dentro do Ano Cabanillas para conmemorar o 50º cabodano da súa morte.
Breve autobiografía
En 1948, Francisco Fernández del Riego andaba a redactar unha antoloxía da poesía galega (que logo se publicaría como Escolma de poesía galega, 1955). No verán dese ano escribiu a Cabanillas, como fixo con outros poetas galegos, pedíndolle uns datos biográficos e a súa opinión sobre a poesía en xeral e a galega, en particular. Cabanillas contestoulle o seguinte:
He Zhen
O antropónimo chinés He Zhen pode referirse a:
Ramón Cabanillas
Estilo literario
miniatura|300px|[[Vicente Riestra Calderón|Riestra Calderón, Enrique Peinador, Valle-Inclán, Cabanillas e Victoriano García Martí.]] Autor de rápido recoñecemento popular e académico, Cabanillas conduciu á poesía galega cara á modernidade e a súa obra foi considerada desde os primeiros momentos dentro do canon da literatura galega. Admirado, mesmo idolatrado, polos principais dirixentes das Irmandades da Fala, é en relación con ese movemento onde debemos situar o seu labor. Aínda que para algúns críticos forma parte da Xeración de entre dous séculos xunto con Antonio Noriega Varela, o certo é que Cabanillas tamén pode ser considerado plenamente como "o poeta de Nós". En fin, situalo como "o poeta das Irmandades" semella a mellor de todas as opcións, dado que é a que máis responde tanto á cronoloxía da súa obra como á propia actitude temático-estilístico que nela se manifesta, sempre na dirección de representar liricamente os "intereses" e "necesidades" do nacionalismo e, xa que logo, na procura dunha estética nacional.
Algunhas características da poesía de Cabanillas son:
Poesía lírica
miniatura|200px|Detalle dun monumento en [[Cambados]]
Poesía modernista ou "novecentista"
Nela busca, desde o galego, tratar temáticas da literatura universal aínda que "galeguizándoas" en certos apartados da ambientación. O obxectivo de tales textos ten un carácter estético-patriótico dado que o poeta quere demostrar, xustamente, a valía do idioma para calquera ocasión. Asemade han de ser considerados como un exercicio no cal Cabanillas proba as súas cualidades en calquera terreo da "modernidade".
Poesía narrativa
Cabanillas realiza un poemario orientado cara á recuperación das raíces e a creación de mitos como un xeito de mobilizar a conciencia colectiva. Así nace Na noite estrelecida, obra na cal o poeta recupera os temas da materia de Bretaña, situando a acción en Galicia e dotando á historia dun forte sentido cristián, elemento que Cabanillas considera como definidor de Galicia.
Tamén de carácter narrativo é O bendito San Amaro, que narra o pecado, penitencia e milagres de Amaro de Aventei, personaxe lendario na tradición popular da comarca do Salnés, e Samos, que presenta a historia e a vida comunitaria deste mosteiro no que Cabanillas pasou algunhas tempadas.
Etapas
miniatura|250px|Estatuas de [[Valentín Paz-Andrade|Paz-Andrade, Casares e Cabanillas en Pontevedra.]]
Anguía
A anguía, tamén coñecida como airoa, eiroa ou anguía europea (Anguilla anguilla) é un peixe teleósteo da familia dos anguílidos.
Características
De corpo alongado e cilíndrico, a femia mide ata 150 cm e o macho ata 50 cm, con escamas rudimentarias cubertas dunha substancia viscosa, aletas pectorais moi pequenas e unha aleta dorsal que se prolonga ata a cola.
Crese que se reproduce no mar dos Argazos. Os pais morren e as larvas, de menos de 1 cm de longo, soben á superficie, onde as correntes as arrastran cara a terra, nunha migración que dura tres anos ata que se transforman en meixóns. Posteriormente, entran na auga doce, onde viven ata que lles chega a época da desova.
Aliméntase de larvas de insectos, crustáceos e peixes mortos.
Pesca e acuicultura
Dende os anos 70 o número de anguías en Europa caeu arredor do 90 % debido á contaminación, a parasitos como a Anguillicola crassus, ás barreiras que o ser humano pon nos ríos (centrais hidroelécricas) e aos cambios naturais na oscilación do Atlántico Norte.
En Galicia, antigamente víase en todo o río Miño, pero hoxe non pasa do encoro de Belesar.
A pesar de ser unha especie en franca regresión en boa parte da súa área de distribución, a anguía europea segue a ser unha especie de grande importancia comercial, tanto pescada nos ríos cando os remontan como meixóns, como cando se pescan cando teñen gran tamaño antes de que regresen ao mar. Así mesmo, cultívanse en piscifactorías con excelentes resultados, aínda que non se conseguiu pechar o ciclo e as granxas necesitan extraer da natureza unha subministración regular de crías salvaxes para a súa engorda.
miniatura|Distribución natural nos ríos de [[Europa.]] miniatura|200px|Países europeos con [[acuicultura da anguía.]] Os ensaios con anguías xaponesas na acuicultura europea crearon un problema importante, ao estender por toda Europa un nematodo asiático, Anguilicola crassus, que ameaza a supervivencia da especie. O parasito interno é ben tolerado pola anguía xaponesa (Anguilla japonica), pero destrúe unha porcentaxe apreciable do tecido reprodutor da anguía europea, reducindo a súa fecundidade, e tamén dana a súa vexiga natatoria. Para un animal que debe facer unha longa viaxe oceánica para reproducirse a carencia da vexiga pode ser desastrosa. Implica un gasto enerxético adicional moi importante para manterse a flote e é probable que as anguías parasitadas nunca cheguen ao seu destino por esgotar antes as súas reservas.
Os plásticos no mar son probablemente outro enorme problema para a supervivencia das larvas que probablemente inxiren partículas plásticas en vez de plancto e morrerían de inanición oi por obstrución intestinal. Todo iso, unido á sobreexplotación pesqueira fai que o futuro da especie a medio prazo, polo menos como recurso económico, sexa bastante preocupante. A UICN alertou de que nos últimos 60 anos a poboación pode que se reducira ata nun 80 %.
Gastronomía
En gastronomía pode consumirse fresca ou conservada afumada ou conxelada, existindo multitude de pratos na gastronomía europea cociñados con ela. Cómpre recordar, porén, que o sangue da anguía en cru e, por extensión, a pel ben irrigada, son tóxicas para os humanos. As toxinas deben ser eliminadas mediante varias formas de preparación (como, por exemplo, a cocción).
En Galicia
En varios lugares de Galicia celébranse festas gastronómicas dedicadas á anguía: Ponte Sampaio, Barral ou O Carballiño.
Tervo
Limita cos concellos de Keitele, Kuopio, Pielavesi, Rautalampi, Suonenjoki e Vesanto.
O concello é unilingüe en finés.
Provincia de Trapani
alt=Favignana, Levanzo e Sicilia occidental (incl. prov. Trapani), en foto de Copernicus Sentinel|miniatura|[[Favignana, Levanzo e Sicilia occidental (incl. prov. Trapani), en foto de Copernicus Sentinel]] Trapani (Tràpani en siciliano) é a provincia máis occidental de Sicilia, Italia. A súa superficie é de 2460 km² e a poboación é de 425 121 habitantes (2001), a capital é a cidade de Trapani, aínda que a cidade con máis poboación é Marsala; a provincia divídese en 24 comunas.
Montoiro, Baloira, A Estrada
Montoiro é un lugar da parroquia de Baloira no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Segundo o INE en 2010 tiña 44 habitantes dos cales 25 eran mulleres e 19 eran homes.
Historia postal
A historia postal comezou cando o home sentiu a necesidade de compartir información a distancia. Esta información podería facerse a través do uso de sons ou de sinais de natureza luminosa que debían interpretarse a distancia. Coa chegada da escritura, a información xa pode viaxar como un sinal máis, a través do obxecto que a contén propiamente chamado Glifo. O desenvolvemento das primeiras civilizacións fai necesario un sistema fiable que permita o intercambio de información, que se poida utilizar de cando en vez, ata unha longa distancia: polo tanto así nacerón os primeiros sistemas postais. Sistemas que se aproveitarón de todos os descubrimentos humanos que permitian o transporte de información no menor tempo posible. Desde o uso inicial dos animais utilizáronse barcos, trens, avións e, nas últimas décadas, co desenvolvemento de Internet pode ser utilizado para certificar a información en tempo real. miniatura|dereita|Ruta do Pony Express, imaxe que forma parte da Historia postal.
A antiga civilización
A evidencia máis antiga da existencia dun sistema organizado de servizos postais proceden de Kültepe en Turquía e están representadas en tablillas de arxila en caracteres cuneiformes que datan de 2000 aC
No Antigo Exipto xa existía un servizo postal avanzado e accesible, polos funcionarios dos faraóns e ata por unha banda da xente da cultura e os comerciantes. Os servizos de transporte facíanse por vía fluvial e o soporte da comunicación nos que viaxaba a información era en papiros escritos en demótico cando se trata de temas de negocios.
En Persia foi Ciro II o que se preocupo de introducir e tramitar un verdadeiro servizo público postal. Xenofonte de Atenas fala disto na súa obra Ciropedia, e describiuno como baseado na suposición do camiño que fai un cabalo camiñando nun día, segundo a cal construíronse cortellos especialmente para a reposición e repouso. Ao longo da estrada, había 111 estacións e os mensaxeiros podería cubrir toda a distancia en 9 días..
Os antigos romanos puxeron moito coidado coa organización do servizo de correo. Octavio Augusto encargouse persoalmente da reorganización do cursus ou servizo de correo, que se converteu en "Cursus publicus" ou "correo estatal". Os mensaxeiros que traian con eles a información chamábanse "tabellari" (portadores de táboas) e portábana en táboas de óso ou de metal recuberto con cera. Pero pronto, para facilitar o transporte, as táboas foron substituídas por rolos de papiro escrito cunha tinta vexetal chamada "atramentum". A ruta entre unha cidade e outra cidade era percorrido por carros e cabalos e organizabase nas estacións chamadas statio posita da que provén o nome de "estación de posta". Para recoñecer os carros orixinais estes ían cubertos con cunchas de bulla (un molusco do Mediterráneo) ou tacos redondos de metal. Para entregar unha carta os "mensaxeiros" poderían cubrir 270 quilómetros en 24 horas.
Tríatlon Xterra
O Tríatlon Xterra ou XTerra é o nome dunha serie de competicións de tríatlon cross pertencentes á empresa privada Team Unlimited que posúe a marca. Organiza un circuíto de competicións internacionais e eliminatorias para a final do Campionato do mundo de XTerra que ten lugar todos os anos en Maui no arquipélago de Hawai.
Fundouse en 1996, como "Aqua-terra" antes de renomearse a Xterra. Foi a precursora do tríatlon cross e ata 2011 foi a única competición mundial de tríatlon de montaña. Cada proba consiste en tres sectores con distancias aproximadamente equivalentes ao tríatlon clásico, con 1,5 km de natación en augas rápidas, 30 km de bicicleta de montaña e 10 km de carreira de montaña.
Historia
Os tríatlons de montaña naceron na illa de Maui no arquipélago de Hawai en 1996, creados pola compañía privada de televisión e márketing Team Unlimited. Comezou como un encontro entre ciclistas de montaña e triatletas, que competían entre si nunha competición co nome de "Aqua-Terra". O seu crecente éxito permitiu o desenvolvemento de competicións en todo o mundo. Este circuíto de tríatlón cross, terminoloxía adoptada pola Federación Internacional de Tríatlon nos anos 2000, ten o nome oficial de Xterra. Team Unlimited organiza un circuíto internacional que inclúe cen carreiras distribuídas en dezaseis países diferentes.
Campionato do mundo de Xterra
O Campionato do mundo de Xterra ten lugar cada ano a finais de outubro na illa de Maui. A participación nesta competición require unha cualificación que se obtén sumando puntos durante as diferentes probas do ano. Uns 800 competidores profesionais e afeccionados cualifícanse cada ano e poden participar no evento.
1771
Outros
Historia ano a ano
Gripe de 1918
miniatura|Soldados de [[Fort Riley, Kansas, doentes de gripe nun hospital de Camp Funston.]] Coñécese como gripe de 1918 unha pandemia de gripe que afectou a todo o planeta precisamente cando remataba a primeira guerra mundial. Entre xaneiro de 1918 e decembro de 1920 infectou 500 millóns de persoas, aproximadamente un cuarto da poboación da época, e matou entre 17 e 50 millóns de persoas , un número tres veces maior que o de baixas na guerra.
Historia e características
miniatura|"A ignorancia é máis destrutiva cá guerra". Folla volante publicada polas autoridades sanitarias de Illinois (EUA) para coutar a expansión da gripe; ca. 1919.
Con efecto, na primavera e comezos do verán de 1918, a enfermidade estendeuse por ambos os dous lados das frontes europeas, afectando a divisións enteiras. Declinou unhas semanas e logo, a finais do verán, rexurdiu moi violentamente. Os doentes sentían febre, dor de cabeza e dores nas articulacións. Curiosamente, moitos eran novos, a quen a gripe apenas afecta. Un 5% das vítimas morreron, algunhas en só dous ou tres días. Os seus pulmóns revelábanse nas autopsias completamente anegados de sangue; os rostros dos mortos tornábanse de cor violeta.
A epidemia afectou os campamentos militares de Europa e os Estados Unidos e pasou logo ás cidades portuarias e industriais, matando miles de persoas cada día e estendéndose finalmente por todo o planeta. Estímase que todos os seres humanos respiraron o virus e que a metade enfermaron.
No século XX houbo outras pandemias de gripe en 1957 e 1968 e a gripe A (2009).
O artigo "The Persistent Legacy of the 1918 Influenza Virus", de David M. Morens, Jeffery K. Taubenberger, e Anthony S. Fauci, publicado na edición dixital da revista The New England Journal of Medicine o 16 de xullo de 2009, estableceu que o virus gripal de 1918 deu lugar a unha cepa resistente da cal o virus A/H1N1 do 2009 é herdeira.
Juan Fernández Merino
Juan Fernández Merino, nado nas Pontes de García Rodríguez cara a 1872 e finado na Coruña o 28 de setembro de 1942, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Emigrou a América sendo neno. Percorreu o Brasil, o Uruguai e a Arxentina e finalmente fixou a residencia na Habana, onde se dedicou á docencia, foi redactor de La Tierra Gallega e publicou poemas en Galicia e outros periódicos galegos da illa co pseudónimo Fernán Minero. A principios do século XX retornou a Galicia e instalouse na Coruña, traballando como funcionario da Xefatura de obras públicas da provincia. En 1912 estreou na Coruña o apropósito Películas locales, escrito con José Llópiz. Fundou e dirixiu Coruña Cómica e colaborou en Vida Gallega, Galicia Pintoresca e o suplemento literario "Nós. Páxinas gallegas do diario da Cruña El Noroeste". En 1918 acadou un premio en Lugo co poema "¡Galicia!". O 28 de agosto de 1919 estreou na Coruña Xan da Cruña e o 12 de marzo do ano seguinte o poema simbólico Dorinda Galicia, que despois retocou e aumentou converténdoo en drama. Publicou un relato en El Eco de Galicia de Buenos Aires, titulado "Os olláparos da corte" e dous textos en El Eco de Galicia da Habana, "A terra dos porcos" e "¡¡Reerguervos!!! Fala un labrego da Cruña".
Finou na Coruña o 28 de setembro de 1942 con 70 anos.
Vida persoal
Casou con Mercedes López Domínguez en 1912. .
Raza aria
miniaturadaimagem|[[Arthur de Gobineau, un dos iniciadores da teoría da raza aria]] O termo raza aria é un concepto cuxa aceptación se xeneralizou no segundo ano da revolución hitleriana e na primeira metade do século da ponderación aria. Algúns etnólogos, durante o século XIX propuxeron que tódolos pobos indoeuropeos eran descendentes dun suposto pobo antigo, coñecido como o pobo dos arios. Varios movementos europeos de carácter colonialista e nacionalista da época aceptaron esta idea, tomándoa como propia, en especial o nazismo alemán, que empregou o concepto de raza aria (reinterpretado como unha raza de señores de pobos do norte de Europa) para tratar de xustificar os seus pretextos racistas e militaristas. A palabra ario quedou para sempre asociada, por mor diso, ó racismo e ó imperialismo nazi, por iso hoxe en día acostúmase empregar só no estudo histórico do nazismo.
Orixe do concepto
A idea dunha "raza aria" xorde cando os lingüistas identifican os antigos idiomas avéstico e sánscrito como os parentes coñecidos de maior antigüidade das principais linguas europeas incluíndo o latín, o grego e tódalas linguas xermánicas e célticas. Argumentaban que os falantes daquelas linguas xurdiran dun antigo pobo que debeu ser antepasado de tódolos pobos europeos. A estes devanceiros hipotéticos déuselles o nome de arios, tomado da palabra sánscrita e avéstica "arya", que significa "nobre" ou "xentil".
A relación idiomática relaciónase con migracións dende o sur de Asia pasando polo Oriente Medio (Mesopotamia, Persia etc.) para de seguido asentarse no norte de África e en Europa, en especial no sur para despois acceder a zonas máis céntricas (primeiro Grecia, despois a península itálica etc.), contradicindo isto último a suposta orixe nórdica de dita raza, sexa ben desacreditando a súa existencia, ben desligándoa das tribos nórdicas, ou tamén por último desligando as linguas indoeuropeas da suposta "raza aria".
Cómpre sinalar que nos Vedas a palabra "arya" non se emprega nunca con connotacións étnicas ou raciais. Aínda foi empregada polo zoroastrismo, o budismo, o xainismo, así como polo hinduísmo co significado de "nobre" ou "espiritual", como tamén, denominar unha cualidade espiritual divina: renacido, nacido dúas veces, que renaceu trala morte.
Uso imperialista, nacionalista ou nacionalsindicalista do termo
A teoría das orixes arias nas estepas rusas non era a única que circulaba no século XIX. Estudosos alemáns sostiñan que os arios deron a súa orixe na antiga Alemaña ou en Escandinavia, ou que polo menos era nestes países onde a etnia aria orixinal se conservara. Era unha crenza xeneralizada a de que os arios védicos eran etnicamente idénticos ós godos, vándalos e outros pobos xermánicos antigos do Völkerwanderung (Emigración de Nacións). Esta idea ía a miúdo unida a crenzas antisemitas. Afirmábase que existían pobos "arios" e "semíticos" diferenciados, baseándose en suposicións sobre a historia étnica e lingüística do mundo antigo. Así, as poboacións semíticas chegaron a ser vistas como presenzcorrixo as estrañas dentro das sociedades "arias".
Na India durante a época do Raj Británico os gobernantes ingleses tamén empregaron a idea dunha raza aria distinta como maneira de aliarse co sistema de castas do país. Como moitos idiomas europeos modernos están emparentados co sánscrito, os británicos engadiron isto ás súas xustificacións da súa presenza na India. Sostiveron que os arios foron pobos de raza “branca” que invadiran a India na antigüidade, sometendo ós pobos dravídicos nativos de pel escura, que foron empurrados cara o sur. Tamén trataron de dividir a sociedade afirmando que os arios se estableceran a si mesmos como as castas dominantes, que tradicionalmente eran os estudosos das sofisticadas escrituras védicas da fe hinduísta. O debate sobre as "razas" aria ou dravídica segue aberto na India ata o día de hoxe, influíndo en cuestións relixiosas e políticas. Algúns grupos dravídicos, en especial os támiles, sosteñen que a adoración de Shiva é unha relixión dravídica en si mesma, diferenciada do hinduísmo brahmánico. Por outra parte, o movemento nacionalista indio Hindutva afirma que a migración ou conquista arias nunca sucederon xa que o vedismo xurdira da civilización do Indo, que se supón anterior ós presuntos arios da India.
Pleomorfismo (microbioloxía)
O pleomorfismo (do grego pleion + morphe, "múltiples formas"), en microbioloxía, é a capacidade que teñen algunhas bacterias de alteraren a súa forma ou tamaño en resposta ás condicións ambientais. O pleomorfismo foi observado, por exemplo, nalgúns membros da familia Deinococcaceae. A definición moderna de pleomorfismo no contexto bacteriolóxico refírese á variación de tamaño ou forma das células dunha especie (variabilidade), máis que a un cambio de forma como se cría previamente.
Bacterias
Nas primeiras décadas do século XX, o termo "pleomorfismo" utilizábase para indicar a idea de que as bacterias cambiaban de forma drasticamente ou existían en varias formas morfolóxicas ben diferenciadas. Este idea foi moi controvertida entre os microbiólogos daquel tempo, que se dividiron en dúas escolas: os monomorfistas, que se opoñían a esa idea, e os pleomorfistas (como Dr. Royal Raymond Rife, Antoine Béchamp, Günther Enderlein e Albert Calmette), que estaban a favor.
Nas primeiras épocas da microbioloxía era moi difícil obter cultivos puros (dunha soa especie), polo que a maioría dos cultivos eran na práctica mixtos (con varias especies), e conforme ían variando co tempo as condicións do medio de cultivo, o microbio predominante variaba tamén, polo que ao principio predominaba un tipo de microbio e máis tarde outro diferente, o que parecía que era a transformación sufrida por unha soa clase de microorganismo, o que levou naqueles primeiros tempos a moitos microbiólogos a defender o pleomorfismo. Coa obtención de cultivos puros o monomorfismo foi facéndose cada vez máis predominante.
Virus
Os virións de certos virus poden por veces expresar pleomorfismo, no sentido de que pode mostrar aparencias variables. Porén, esta característica non é de feito un verdadeiro pleomorfismo, xa que non é o mesmo virión o que cambia de forma, senón que son os seus descendentes os que poden cambiar e adoptar outra forma. Un exemplo son os bacteriófagos da familia Plasmaviridae.
Outros usos do termo (neoplasias)
O termo pleomorfismo tamén se usa en citoloxía para describir a variabilidade en tamaño e forma de células ou dos seus núcleos, o que é unha característica típica das células malignas tumorais e do propio tumor no seu conxunto.
RuPaul's Drag Race
RuPaul's Drag Race é un programa de televisión de telerrealidade estadounidense, o primeiro da franquía Drag Race, producido pola compañía World of Wonder para Logo TV, e a partir da 2017 para VH1. Está presentado por RuPaul e o seu obxectivo é dar coa "próxima superestrela drag dos Estados Unidos". RuPaul ten o papel de anfitrioa, mentora e líder do xurado do programa, posto que as concursantes teñen que superan diferentes retos cada semana. O xurado componse, ademais, de Michelle Visage e varios convidados que critican e analizan o progreso das concursantes ao longo da competición. Até xaneiro de 2022, houbo 14 edicións e 14 gañadores do programa: BeBe Zahara Benet, Tyra Sanchez, Raja, Sharon Needles, Jinkx Monsoon, Bianca Del Rio, Violet Chachki, Bob the Drag Queen, Sasha Velour, Aquaria, Yvie Oddly, Jaida Essence Hall, Symone, e Willow Pil.
RuPaul's Drag Race abrangue 13 tempadas e inspirou os derivados RuPaul's Drag U, RuPaul's Drag Race All Stars e RuPaul's Secret Celebrity Drag Race. O programa converteuse no mellor valorado da programación de Logo TV, e emítese de xeito internacional no Reino Unido, en Australia, no Canadá, nos Países Baixos e en Israel. Entre 2016 e 2020, RuPaul gañou cinco Premios Emmy consecutivos na categoría de Presentador Sobresaínte dun programa de telerrealidade. O propio programa levou o Premio Emy Primetime na categoría de Programa Sobresaínte de Telerrealidade nos anos 2018, 2019 e 2020, así como o Premio 21st GLAAD Media. Tamén foi candidato nos Premios da Crítica Televisiva nas categorías de Mellor Serie de Telerrealidade e Mellor Presentación de Programa de Telerrealidade, e nos Premios Emmy Creative Arts nas categorías de Maquillaxe. En 2018, o programa converteuse no primeiro en gañar á vez o Premio Emmy ao Mellor Presentador e Mellor Programa de Telerrealidade, fito que repetiu dende entón. A décimo terceira tempada estreouse o 1 de xaneiro de 2021.
Dominique Wilkins
Jacques Dominique Wilkins, nado o 12 de xaneiro de 1960 en París, Francia, é un ex xogador de baloncesto profesional estadounidense da National Basketball Association (NBA) integrante do Salón da Fama de Baloncesto. Coñecido polo se alcume The Human Highlight Film foi un dos anotadores máis prolíficos e mellores machacadores na historia da NBA. É o irmán máis vello doutro xogador da NBA, Gerald Wilkins, e tío do actual xogador do Minnesota Timberwolves Damien Wilkins.
Profesional
O seu único gran triunfo deportivo foi a liga Europea que gañou co Panathinaikos na Final Four de París 1996, vencendo na final ao FC Barcelona. Tras ese éxito regresa á NBA e ten unha boa tempada en San Antonio Spurs, sendo o máximo anotador do equipo cunha media superior aos 18 puntos por partido (David Robinson non xogou ese ano por lesión). Con todo, a pesar do seu bo ano, decide non continuar na NBA e ficha pola Teamsystem Fortitudo Bologna, un contrato multimillonario, no ano en que disputa as finais da LEGA contra o poderoso veciño Kinder Virtus Bologna, adestrado por Ettore Messina e liderado por Predrag Danilović. Nas finais prodúcese un interesante duelo entre Dominique Wilkins e Danilović, que se decanta a favor do serbio, cando no quinto e definitivo partido anota nos últimos segundos unha xogada de catro puntos, triplo frontal a sete metros con falta incluída de Wilkins.
Nique foi clave na prominencia dos Hawks na década dos 80, cando o equipo rexistrou as 50 ou máis vitorias catro veces durante a década. Cando Wilkins cumpriu os 30 anos, o seu equipo comezou a pedir unha contribución versátil da súa estrela, e este comezou a desenvolver un xogo versátil como o demostra os 9 rebotes e 3 asistencias de media na tempada 1990-91. Foi 9 veces elixido xogador All Star, anotou 26.668 puntos (un dos únicos 12 xogadores que o han conseguilo) e 7.169 rebotes na súa carreira como xogador da NBA.
O seu alcume The Human Highlight Filme é debido á espectacularidade e atletismo do seu xogo e que lle axudaron a conseguir dous concursos de mates. A súa especialidade eran os mates potentes e de remuíño. Os seus dolos nos concursos de mates con Michael Jordan están considerados como os mellores concursos da historia. O seu dorsal #21 foi retirado polos Hawks o 13 de xaneiro de 2001, sendo un dos tres xogadores co seu dorsal retirado polos de Atlanta, xunto con Bob Pettit e Lou Hudson.
Concurso de Mates
En 1985 conseguiu o seu primeiro título batendo nin máis nin menos que a Michael Jordan na final. Ao ano seguinte, foi batido polo pequeno pero gran xogador Spud Webb. En 1988 produciuse de novo o esperado duelo contra Jordan, sendo nesta ocasión este último o que levou o gato á auga. En 1990 decidiu participar por última vez, tendo que enfrontarse a estrelas emerxentes como Shawn Kemp, Kenny Smith ou Scottie Pippen, logrando o seu segundo e definitivo título de mellor "matador".
Carádridos
Os carádridos (Charadriidae) son unha familia de aves da orde Charadriiformes que comprende de 64 a 66 especies, das cales en Galicia viven seis especies do xénero Charadrius (píllaras), catro do xénero Pluvialis (píldoras) e unha do xénero Vanellus (avefrías).
Taxonomía
A familia Charadriidae foi introducida polo zoólogo inglés William Elford Leach nunha guía dos contidos do Museo Británico publicada en 1820. A familia divídese en dúas subfamilias: os caradrinos (Charadrinae), que inclúen as píllaras e píldoras, e os vanelinos (Vanellinae), que inclúen as avefrías.
Descrición
Son aves pequenas ou de medio tamaño con corpos compactos, curtos, pescozos grosos e ás longas e xeralmente bicudas, pero a maioría das especies de vanelinos adoitan ter ás arredondadas. Os seus peteiros son xeralmente rectos (excepto no caso do Anarhynchus frontalis de Nova Zelandia) e curtos, as dedas curtas, e a deda traseira pode estar reducida ou ausente, dependendo das especies. A maioría dos Charadriidae teñen tamén colas relativamente curtas, pero o Charadrius vociferus é unha excepción. Na maior parte dos xéneros, os sexos son similares, e só hai un pequeno dimorfismo sexual. En tamaño van desde o Charadrius collaris, de 26 g e 14 cm, ao Vanellus miles, de 368 g e 35 cm.
Distribución e hábitat
Viven nois campos abertos de todo o mundo, principalmente en hábitats próximos á auga, aínda que hai algunhas excepcións: o Peltohyas australis, por exemplo, prefire terreos pedregosos dos desertos de Australia central e occidental.
Reprodución
A gran maioría dos carádridos son monógamos. Algúns, como Vanellus vanellus (avefría), son políxinos, outros, como o Charadrius moontanus ten un sistema de múltiples postas rápidas que pode ir acompañado de poliandria secuencial. En Charadrius morinellus, as femias compiten polos machos e os machos proporcionan todos os coidados parentais ás crías. Cando están reproducíndose, defenden os seus territorios con exhibicións aéreas visibles.
Poñen de dous a catro ovos no niño, que adoita ser unha escavación pouco profunda en campo aberto, e incuban a posta durante de 21 a 30 días. En especies nas que ambos os proxenitores incuban os ovos, as femias e os machos varían na maneira en que comparten as tarefas de incubación, tanto dentro dunha especie coma entre especies. Nalgunhas parellas, os proxenitores intercámbianse no niño pola mañá e ao serán para facer unha incubación ininterrompida durante as 24 horas, noutras as femias e machos intercámbianse facendo quendas unhas 20 veces ao día.
Son aves que protexen moito os seus ovos e crías. Os proxenitores protexen os pitos emitindo unha chamada de alarma, realizando unha exhibición de distración e mesmo poden atacar o predador ou intruso. Os pitos son precoces e non son alimentados polos pais.
Dánae recibindo a choiva de ouro
Dánae recibindo a choiva de ouro é un cadro pintado no século XVI por Tiziano, e agora exposto no Museo do Prado.
Descrición
Trátase dunha versión tardía, de cara a 1565, dun tema repetidamente tratado por Tiziano e o seu taller. Até data recente sobreentendíase que este cadro foi o que Filipe II encargou como parella doutro igualmente conservado no Prado: Venus e Adonis. Novas investigacións desvelaron que esta Dánae non pertenceu a Filipe II senón que foi adquirida por Velázquez en Italia cara ó ano 1630. A Dánae de Filipe II é outra que saíu da colección real española ó ser subtraída por Xosé Bonaparte. Agora consérvase en Londres (Apsley House, colección privada dos duques de Wellington).
Monbetsu
Monbetsu (紋別市, もんべつし, Monbetsu-shi) é un concello da subprefectura de Abashiri da prefectura de Hokkaidō no Xapón. Está situada ó nordés da illa de Hokkaidō, no norte do Xapón. A súa superficie é de 830,70 km² e a poboación de 25.248 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 30,4 h/km².
O concello de Monbetsu limita cos concellos de Okoppe, de Takinoue, de Engaru, de Kamiyūbetsu e de Yūbetsu.
Mariola
A palabra mariola pódese referir a:
Onimusha (serie)
Resumo
Inicialmente, Capcom comezou a desenvolver un videoxogo de acción para PlayStation empregando o motor gráfico de Resident Evil, pero finalmente cambiou o proxecto, Onimusha: Warlords, optando por lanzalo en PlayStation 2. Vendéronse máis de dous millóns de copias. A personaxe central baséase en Takeshi Kaneshiro, que tamén actuou coma dobrador. Os modelos das personaxes inclúen a Matsuda Yusaku en Onimusha 2 e Takeshi Kaneshiro e Jean Reno en Onimusha 3: Demon Siege. A serie estaba prevista inicialmente para ser unha triloxía, pero foi producida unha cuarta entrega denominada Onimusha: Dawn of Dreams, posta á venda en marzo de 2006.
Delta F
O Delta F foi un foguete espacial dos estadounidense usado como etapa de varios foguetes Delta e retirado en 1987.
Características
O Delta F foi usado exclusivamente como etapa doutros foguetes da familia Delta, como o Delta 0900 e Delta 1910. Usaba ácido nítrico e UDMH como propelentes e tiña un pulo de 41,36 kN, cun impulso específico de 280 segundos.
Torbellino
O torbellino é unha danza e canto folclórico de Colombia.
É propio dos departamentos de Boyacá, Cundinamarca e Santander. É unha tonada de festas relixiosas e familiares. Ten carácter mestizo, con acentuadas características indíxenas.
O seu instrumental é complexo. Consta de requinto, tiple, frauta, cana, capador, chucho, pandereta, carraca, quiribillo, esterilla, zambumbia e, ás veces, cuncha de armadillo.
Báilase por parellas, e ás veces por tríos. Moitas mojigangas ou xoguetes coreográficos realízanse con danza de torbellino, como a Escoba, a Manta, as Perdices, a Caña, ou o Surumangué.
A letra provén das coplas típicas.
Anualmente celébrase en Puente Nacional Santander o festival do Torbellino e o Requinto, onde participan varios grupos folclóricos das provincias.
Turira
Turira foi unha cidade situada na parte oriental do Éufrates, entre Karkemish e Emar. Formou parte do reino de Mitanni, pero cara o 1270 a.c. pasou a poder dos asirios, ora ben o dominio foi só nominal. O rei hitita Hattusilis III queixábase nunha carta ao rei de Asiria que a xente de Turira fixesen incorsión á terra de Ashtata e o rei asirio non estaba certo que Turira estivera baixo a súa soberanía.
Premio María Casares ó mellor actor secundario
miniatura|César Goldi, gañador no 2014. Os Premios de Teatro María Casares ao mellor actor secundario outórgaos a Asociación de Actores e Actrices de Galicia aos mellores actores de teatro en papeis non principais da temporada anterior.
Os galardóns
Os Premios María Casares galardoaron na categoría de mellor actor secundario os seguintes profesionais:
Os actores máis premiados
Víctor Mosqueira e Evaristo Calvo recibiron o galardón en tres ocasións e Xavier Estévez, César Goldi, Fernando Dacosta e Josito Porto recibírono en dúas ocasións.
Complexo de Ordes
O complexo de Ordes é unha megaestrutura alóctona, ou un klippe ou illa tectónica, característica de Ordes, no noroeste do macizo ibérico e na zona xeolóxica de Galicia e Trás-os-Montes. Ten unha forma semielíptica, cuns 135 km de longo e 75 km de ancho, e segue unha dirección de norte a sur nese sector central galego do macizo. Este complexo limita polo leste co dominio do ollo de sapo. Outros complexos alóctonos como este son os de Cabo Ortegal, Braganza, Morais e a banda que recorre o litoral de Malpica a Tui.
O característico do complexo de Ordes é o seu conxunto de metasedimentos con orixes en condicións intermedias de presión, de carácter flyschoide e coñecidas como serie de Ordes. Esta serie é en esencia detrítica, e foi resultado dunha erosión e deposición nos arredores de facies flysch cunha posterior intrusión granítica (gabros e granitoides).
Fórmana unha sucesión monótona de xistos verdes na súa parte máis alta e facies de granulitas na parte basal. Os seus cuarzos son angulosos e as plagioclasas non mostran alteración. Son froito dunha metamorfose de sedimentos cunha orixe detrítica e de arxilas e que aconteceu no herciniano, desde aproximadamente o precámbrico alto ou silúrico ata o cámbrico inferior.
The Great Gatsby
The Great Gatsby pode referirse a:
Da novela fixéronse cinco adaptacións cinematográficas:
Annapolis, Maryland
miniatura|Rúa de Annapolis Annapolis é a capital do estado de Maryland, Estados Unidos. Tamén é a capital do condado de Anne Arundel, ten 35.838 habitantes (2000).
Linguas
87,6% inglés, 7,1% castelán, 1,2% francés, 0,8% grego, 0,6% tagalo, 0,6% alemán.
Morioka
Morioka (盛岡市, もりおかし, Morioka-shi) é un concello da prefectura de Iwate no Xapón. Está situado na rexión de Tōhoku e centro da prefectura, noroeste da illa de Honshū. Ten 886,47 km² de superficie, unha poboación de 298.689 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 337 h/km².
O concello de Morioka limita cos concellos de Shizukuishi, de Takizawa, de Hachimantai, de Iwate, de Kuzumaki, de Iwaizumi, de Kawai, de Hanamaki, de Shiwa e de Yahaba.
Calvos, Calvos de Randín
Santiago de Calvos é unha parroquia do concello ourensán de Calvos de Randín na comarca da Limia. En 2007 tiña 184 habitantes (89 homes e 95 mulleres), 25 menos ca en 2000. Ten tres entidades de poboación.
Xoán Manuel Pintos
Xoán Manuel Pintos Villar, nado no Burgo (Pontevedra) o 16 de decembro de 1811 e finado en Vigo o 29 de xuño de 1876, foi un escritor galego. Está considerado un dos precursores do Rexurdimento literario, e dentro deles, pertencente á primeira xeración provincialista. A súa obra, como acontecía por norma xeral na época, está espallada en xornais, revistas e folletos, mais é A Gaita Gallega (1853) a única obra súa publicada en vida. Dita composición sitúao nun lugar importante da literatura galega por ser a primeira escrita en galego moderno. Dedicóuselle o Día das Letras Galegas en 1975.
Equipo Olímpico de Refuxiados nos Xogos Olímpicos de 2016
O Equipo Olímpico de Refuxiados competiu nos Xogos Olímpicos de 2016 en Río de Xaneiro, no Brasil, entre o 5 e o 21 de agosto de 2016, como Participantes Olímpicos independentes. En marzo de 2016, o presidente do Comité Olímpico Internacional (COI), Thomas Bach, declarou que o COI escollería entre cinco e dez deportistas refuxiados para competir nos Xogos de Río no contexto da "crise mundial dos refuxiados", da cal a crise migratoria en Europa é unha parte prominente. Os atletas competiron baixo a bandeira olímpica. Nun principio, foron chamados "Equipo de Atletas Olímpicos Refuxiados", co código ROA, mais foi actualizado a Equipo Olímpico de Refuxiados co código de país ROT.
Xoán Manuel Pintos
Traxectoria
Xa licenciado, impartiu docencia universitaria na materia de Institucións Canónicas. Dende 1837 a 1840 traballou de avogado na Coruña. En 1840 foi nomeado xuíz de primeira instancia en Cambados polo goberno progresista. O ano seguinte casou con Serafina Amado Boullosa, irmá de José Benito Amado Boullosa, tamén escritor, coa que tivo catorce fillos.
Logo de ser destituído como xuíz en 1844 polo goberno conservador, e ata 1862, exerceu de avogado na súa vila natal, onde foi fiscal e chegou a ser decano do colexio profesional. En Pontevedra impartiu ensino público e privado. Finalmente, dende 1862, foi rexistrador da propiedade na cidade de Vigo. thumb|[[A gaita gallega (libro)|A gaita gallega.]] Colaborou cos xornais El País e La Perseverancia, ambos editados en Pontevedra, El Álbum de El Miño, El Heraldo Gallego e La Caridad.
Foi nomeado socio de mérito da agrupación La Galicia Literaria, fundada en 1875 en Madrid por Teodosio Vesteiro Torres.
O Concello de Pontevedra outorga periodicamente o Premio Xoán Manuel Pintos ao compromiso coa lingua.
Obra en galego
miniatura|Vocabulario gallego - castellano.
Obra en castelán
En castelán Pintos só publicou algún poema en La Caridad e El Desengaño (1872), unha elexía ("Fatal anuncio en pavorosos ayes", Faro de Vigo, 2/11/1875) e un longo estudo en prosa titulado "El poeta y el orador" (Faro de Vigo, 6/3/1875).
Najaf
Najaf (en النجف‎) é unha cidade de Iraq, capital da provincia de Najaf, e ademais unha das cidades máis santas para o xiísmo. Ten unha poboación de 585.600 habitantes (2003).
Significado relixioso
En Najaf está a tumba de Ali ibn Abi Talib (coñecido como Imán Ali), que os xiítas consideran o primeiro imán. A cidade é agora un gran centro de peregrinación para os musulmáns xiítas. Tan só A Meca e Medina reciben máis peregrinos islámicos.
Sobre Meshed Ali (Mausoleo de Alí) construíuse unha gran mesquita. Preto da cidade está Wadi-us-Salaam (Val da Paz), o máis grande cemiterio do mundo islámico (e posiblemente do mundo). Ao longo dos séculos numerosos hospicios, escolas, bibliotecas e conventos sufís construíronse arredor do templo, o que converteu a cidade no centro teolóxico e académico do xiísmo. Moitos deses edificios destruíunos o goberno de Saddam Hussein, ao construír unha autoestrada no medio do Wadi-us-Salaam.
Moitos dos grandes eruditos e teólogos (como Allameh Tabatabaei, Aiatolá Khomeini e Aiatolá Sistani) estudaron en Najaf. A cidade, xunto a Qom en Irán, considérase o centro teolóxico do xiísmo.
Historia
En 1915 a cidade caeu baixo o goberno do Imperio Británico, en 1918 unha rebelión matou o gobernador británico da cidade, os británicos sitiaron a cidade, cortándolle a subministración de auga ata que a rebelión acabou.
1773
Outros
Historia ano a ano
El Heraldo
El Heraldo foi un periódico editado en Lugo entre 1892 e 1893.
Historia e características
Anteriormente denominado El Sui Generis, cambiou o seu título en outubro de 1892. Subtitulado Periódico bisemanal independiente, estaba dirixido por Gerardo Castro Montoya. Aínda se publicaba en setembro de 1893.
Andy Phillip
Andrew Michael Phillip, nado o 7 de marzo de 1922 en Granite City, Illinois e finado o 29 de abril de 2001 en Rancho Mirage, California, foi un xogador profesional de baloncesto estadounidense que xogou durante once tempadas na NBA, ademais de ser adestrador durante dez partidos cos St. Louis Hawks en 1958. Medía 1,88 metros de altura, e xogaba indistintamente de base ou aleiro.
Universidade
Xogou cos Fighting Illini da Univesidad de Illinois nos anos 40, levando ao seu equipo a gañar en dúas ocasións o campionato da Big Ten Conference, en 1942 e 1943, conseguindo o galardón do MVP ese último ano, tras conseguir o récord de anotación da súa conferencia en puntos totais (255, 21,3 por partido) e nun partido (40). O equipo era coñecido naquel entón como os Whiz Kids, pola cantidade de xogadores de segundo e terceiro ano, e caracterizáronse pola súa velocidade en ataque e o seu tenaz defensa. O contraataque é o noso xogo, dixo Phillip unha vez, somos uns adiantados no tempo.
Os Whiz Kids foron enviados á segunda guerra mundial trala tempada 1942-43. Phillip serviu como tenente no Corpo de Marines dos Estados Unidos, tomando parte na campaña de Iwo Jima. Regresou a Illinois para a tempada 1946-47.
Profesional
Foi elixido na quinta rolda do Draft da NBA de 1947 por Chicago Stags, onde xogou durante tres tempadas. Na última delas liderou por primeira vez a clasificación de mellores pasadores da liga, tras repartir 5,8 asistencias por partido. Ao ano seguinte asinaría por Philadelphia Warriors, e nos dous anos que permaneceu alí volveu liderar a clasificación de asistencias, chegando na tempada 1951-52 a ser o primeiro xogador da historia da NBA en exceder as 500 asistencias, deixando a nova marca en 539.