cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xoán C. Rodríguez
Xoán Carlos Rodríguez López, coñecido como Xoán C. Rodríguez, nado na Barra (Coles) en 1966, é un escritor galego.
Traxectoria
Licenciado en Filoloxía Galega. En 1985 integrouse no grupo poético Ronseltz co que colaborou nos tres números do fanzine do mesmo nome, así coma en revistas (O Mono da Tinta, Luzes de Galiza, Anima+l...). Achegou textos en exposicións coma Estado de sitio, 23 artistas ourensáns e 9 poetas. Tamén no catálogo e na intervención de Xoán Torres, Raza (2004) ou na exposición Leningrad con Misha Bies Golas. Encargouse en 2010 do apartado literario da carpeta de gravados Combinación finita, en colaboración con varios artistas plásticos ourensáns.
Francisco Vázquez Saco
Francisco Vázquez Saco, nado en Sarria o 24 de outubro de 1897 e finado en Lugo o 27 de decembro de 1962, foi un eclesiástico e escritor galego.
Actividades
miniatura|250px|Placa a Vázquez Saco en Sarria. Foi nomeado en 1945 membro correspondente da Real Academia da Historia. Ocupou o cargo de Presidente da Comisión Provincial de Monumentos Históricos e Artísticos desde febreiro de 1948 ata o seu falecemento, e no ano 1958 foi nomeado membro da Comisión para a conservación de edificios e obxectos eclesiásticos, sendo tamén vocal do Centro de Estudos Xacobeos de Santiago de Compostela.
Foi membro correspondente da Real Academia Galega desde decembro de 1942, e numerario desde o 3 de febreiro de 1946 aínda que non tomou posesión ata o 14 de xuño de 1952, nun solemne acto que tivo lugar no salón de Actos do Círculo das Artes. O discurso de ingreso, Una curiosa singularidad de la diplomática lucense en los siglos de la alta Edad Media, estuda as invocacións marianas na Catedral de Lugo na alta Idade Media.
Amosou sempre un especial amor a Galicia e a Sarria, sendo proverbial a súa capacidade de traballo, que o levou a coñecer como ninguén os arquivos locais, dando luz a moitos traballos de investigación histórica. O Concello de Sarria, en sesión de 15 de xullo de 1947, a proposta do alcalde Antonio Peña Villamarín, nomeouno Fillo Predilecto.
Erudito comprometido con Galicia, foi sobre todo home de Igrexa, e por moitos anos o encargado da formación dos futuros sacerdotes, como Reitor do Seminario. Correspondente da Academia da Historia e vogal da Xunta do Museo de Lugo, as súas vacacións en Sarria adicounas decote a investigar nos arquivos, sentando así as bases da historia local, dun modo rigoroso.
Obra
Para as mozas de Acción Católica creou a folliña Sursum, título que xa dera a outra revista por el fundada no seminario. Na das rapazas, e baixo a sinatura "El Consiliario Diocesano", publicou distintos traballos cheos de consellos, consignas e directrices. Na folliña parroquial Antena publicaba unha sección na que trataba temas relacionados co seminario, as vocacións, as virtudes sacerdotais...
Unha das facetas menos coñecida da súa vida e obra é a da súa actividade poética, que iniciou sendo mozo, no ano 1916. Estaba na metade da carreira, cando presentou unha poesía ó certame Literario Mariano de Lleida que foi premiada. Un ano máis tarde concorría con outra, baixo o lema "Muera la escuela sin Dios", no concurso caquetístico de Ferrol. No ano 1948 compartiu o premio polo traballo "Artistas que trabajaron en la catedral lucense".
Durante boa parte da súa vida foi recollendo refráns, dialoxismos, locucións, cantigas e outro material fraseolóxico. A raíz da convocatoria dun premio que a editorial Bibliófilos Gallegos convocou en 1951 para a publicación dun refraneiro galego, Vázquez Saco presentou unha compilación baixo o título 11.000 Refranes Gallegos. O premio foi declarado deserto porque os traballos presentados non reunían calidade suficiente, e volveuse a convocar no ano 1953, se ben Vázquez Saco xa non se volveu presentar. Aínda así continuou reunindo material ata a súa morte, ata conseguir unha colección de 22.939 refráns, con numerosas anotacións e correspondencias con outros asturianos, casteláns e portugueses. Este material inédito foi publicado por fin polo Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, no 2003, baixo o título de Refraneiro galego e outros materiais de tradición oral, no 5º volume dos Cadernos de Fraseoloxía Galega. Trala publicación deste refraneiro, unha colaboradora de Vázquez Saco entregou ó Centro Ramón Piñeiro unha carpeta con máis material inédito, entre o que se encontraban 81 novos refráns, xunto a outros 101 portugueses, que foron publicados baixo o título "Novo manuscrito paremiolóxico de Vázquez Saco" no número seguinte dos Cadernos de Fraseoloxía Galega.
Publicacións
Nos Libros-Programa das festas de San Xoán publicou moitos traballos sobre Sarria:
Xavier Gómez Noya
Francisco Javier Gómez Noya, coñecido indistintamente como Javier ou Xavier Gómez Noya, nado en Basilea (Suíza) o 25 de marzo de 1983 , é un triatleta galego, o máis laureado da historia deste deporte.
Entre o seu longo palmarés conta con cinco títulos de campión mundial (2008, 2010 , 2013 , 2014 e 2015 ), unha prata olímpica (Londres 2012 ), tres títulos da Copa do Mundo (2006 , 2007 e 2008 ) e catro títulos de campión de Europa (2007, 2009 , 2012 e 2016 ). Foi tamén campión do mundo de tríatlon de longa distancia (2019), campión de Europa de media distancia (2013), dúas veces campión do mundo de Medio Ironman (2014 e 2017 ), campión do mundo de tríatlon Xterra (2012) e subcampión do mundo de tríatlon de velocidade (2011).
Foi galardoado en 2016 co Premio Princesa de Asturias dos Deportes.
Inicios
Naceu en Suíza, sendo fillo de emigrantes galegos, aínda que despois de tres meses a súa familia regresou a Ferrol, onde cursou os seus primeiros estudos. Máis tarde trasladouse a Mourente (Pontevedra), onde adestra e vive.
O seu primeiro deporte foi o fútbol, pero aos 11 anos cansou del e un dos seus compañeiros animouno a nadar no Club Natación Ferrol. Nese momento coñeceu ao seu primeiro adestrador, José Rioseco, co que gañou numerosos títulos de campión galego en categorías infantil, xuvenil e absoluto en probas de crol (200, 400 e 1500) e estilos (200 e 400) e sendo finalista en campionatos españois en diferentes categorías. En 1998 coñeceu a uns triatletas que nadaban con el e decidiu competir. Debutou no tríatlon en distancia olímpica de Castropol, aos 15 anos de idade, sen adestrar apenas os segmentos de bicicleta e carreira, e rematou segundo na categoría xuvenil, nun tríatlon gañado por Iván Raña.
En decembro de 1999, nunha concentración co equipo xuvenil español en Madrid, os médicos do Consello Superior de Deportes detectáronlle unha anomalía cardíaca. En xuño de 2000 participou na súa primeira competición internacional, o Campionato de Europa xuvenil por equipos, en Hungría. Co apoio de especialistas en cardioloxía de todo o mundo intentou recuperar a súa licenza internacional, e, mentres, gañou os Campionatos de España de dúatlon e tríatlon tanto en categoría júnior como sub 23 e grazas a un erro administrativo participou no Campionato Europeo júnior de dúatlon, aínda seguía coa licenza retirada.
En novembro de 2003, Noya recuperou a licenza tres semanas antes de participar no Campionato do Mundo Sub 23. Con esas tres semanas de adestramento foi a Nova Zelandia e gañou a competición.
2005
No inicio do ano 2005 rompeu a marca galega de natación de 1500 metros con 15,53. Uns meses despois, cando estaba a piques de viaxar a Hawai e México para disputar as dúas primeiras probas da Copa do Mundo, o Consello Superior de Deportes pediulle á Federación Española de Tríatlon que lle retirase a licenza para competir internacionalmente, por entender que a alta competición, sumada a unha valvulopatía aórtica que padecía, podíalle supor un grave risco para a saúde.
2006
A comezos de 2006, bateu de novo a marca galega de 1500 metros con 15.48 e finalmente, en febreiro, logo de intensas xestións e de ditames médicos internacionais, Gómez Noya recuperou a licenza. Pouco despois rematou segundo na Copa do Mundo de Aqaba.
O 19 de abril presentouse o equipamento coas cores de Galicia co que competirían na Copa de Europa en Estoril e Alexandroupolis (Grecia) os triatletas galegos Gómez Noya, Alberto Trillo, Aida Valiño, Saleta Castro e David Castro. Gómez Noya gañou a proba de Estoril e venceu tamén na Copa do Mundo de Madrid, por diante do seu compañeiro Iván Raña, conseguindo deste xeito a súa primeira vitoria nesta competición.
Despois rematou terceiro en Corner Brook, Canadá, gañou a seguinte proba en Hamburgo e foi segundo en Pequín, co que chegou á última proba con 22 puntos de vantaxe sobre o australiano Bradley Kahlefeldt e 34 sobre o estadounidense Hunter Kemper. Noya gañou a proba final en Cancún e converteuse no primeiro galego e o primeiro español en ser o número un do mundo ao rematar a tempada, que constaba de 16 probas ao redor do mundo.
2007
esquerda|miniatura|Javier Gómez Noya e [[Sven Riederer na proba das Series Mundiais celebrada en 2010 en Madrid.]] O ano 2007 comezou cun segundo posto na carreira inaugural da Copa do Mundo de Tríatlon, celebrada na cidade australiana de Mooloolaba. Un mes despois gañou a carreira disputada en Lisboa e quedou segundo na carreira celebrada en Madrid, por detrás do checo Filip Ospaly e por diante de Iván Raña. Dúas semanas máis tarde terminou terceiro na proba realizada en Des Moines, que non puntuou para a Copa do Mundo, pero que era a mellor dotada economicamente do mundo, con 700.000 dólares en premios. O triunfo no evento masculino de elite foi para o danés Rasmus Henning.
O 30 de xuño, Noya gañou o ouro no Campionato Europeo de Tríatlon celebrado en Copenhague, cun tempo de 1h51:58, por diante de Jan Frodeno e Daniel Unger. Un mes despois volveu competir na Copa do Mundo, no evento que se celebrou en Salford, Inglaterra. O triatleta galego gañou cunha hora, 51 minutos e 17 segundos e triunfou por diante do australiano Brad Kahlefeldt, ao que lle sacou 12 segundos, e do campión olímpico de Sydney 2000, o canadense Simon Whitfield, con 17 segundos de vantaxe.
Antes do Mundial de Tríatlon, gañou a Copa do Mundo en Tiszaujvaros, Hungría, o que lle asegurou aínda máis a primeira posición na clasificación mundial. Despois participou no Campionato do Mundo de Tríatlon 2007 celebrado en Hamburgo, onde gañou unha medalla de prata, tras ser derrotado ao final da competición polo alemán Daniel Unger. A falta de tres probas para rematar a Copa do Mundo conseguiu unha vitoria que o deixaba case como gañador matemático na clasificación xeral tras gañar na proba celebrada no circuíto olímpico de Pequín cun tempo de 1:48,41, por diante do australiano Courtney Atkinson, a 22 segundos, e do neozelandés Bevan Docherty, a 27 segundos. Gañou o seu segundo título na Copa do Mundo sen que lle fixese falta participar nas tres últimas probas.
2008
Na súa primeira competición internacional de 2008 gañou a Copa de África de Tríatlon, celebrada en Bloemfontein, onde se adestrou na preparación para os Xogos Olímpicos de Pequín. No mes seguinte, en marzo, competiu na primeira rolda da Copa do Mundo, en Mooloolaba (Australia), onde gañou claramente cun tempo de 1 hora, 49 minutos e 50 segundos ao australiano Brad Kahlefeldt e ao británico Tim Don. No seguinte evento da Copa do Mundo venceu de novo, logrando así o seu décimo sétimo podio consecutivo ademais de ser a súa quinta vitoria consecutiva na Copa do Mundo. A proba tivo lugar en New Plymouth e gañou por diante de Brad Kahlefeldt e Andrew Johns. miniatura|Gómez Noya en [[2010.]] O 19 de abril participou nunha proba da Copa de Europa que se celebrou en Pontevedra, que gañou por diante de Christian Prochnow e Steffen Justus, que remataron a 22 e 40 segundos por detrás de Noya. O 9 de maio disputou o Campionato Europeo de Tríatlon no que terminou en sétimo lugar tras producirse un corte no segmento de ciclismo e non poder alcanzar o grupo de cabeza, no que ía o vencedor, o francés Frederic Belaubre. Pouco despois participou na seguinte proba da Copa do Mundo que se celebrou en Madrid e gañou con claridade cun tempo de 1 hora, 56 minutos e 24 segundos, 19 segundos por diante do ruso Ivan Vassiliev, e medio minuto por diante do británico Alistair Brownlee.
O 28 de maio recibiu a medalla de prata da Real Orde do Mérito Deportivo. O 8 de xuño obtivo o ouro no Campionato do Mundo de Tríatlon 2008, celebrado en Vancouver, cun tempo de 1 hora, 49 minutos e 48 segundos, por diante de Bevan Docherty e Reto Hug. Converteuse así no segundo galego en conseguir o título despois do que gañara Iván Raña en 2002. O mes seguinte do seu título mundial, competiu na proba da Copa do Mundo en Tiszaujvaros, Hungría, e volveu impoñerse cun tempo de 1 hora, 51 minutos e 32 segundos, por diante de Brad Kahlefeldt. Esta vitoria supuxo a súa sétima vitoria consecutiva e a undécima na Copa do Mundo, converténdose no terceiro triatleta con máis vitorias detrás de Brad Beven e Hamis Carter. Pouco despois, a ITU anunciou que a seguinte proba do calendario da Copa do Mundo, que se ía celebrar o 12 de outubro en Chiapas, non se celebraría por problemas económicos. En setembro, proclamouse campión da Copa do Mundo por terceira vez, sen necesidade de disputar as dúas últimas probas.
Noya participou nos Xogos Olímpicos de Pequín 2008 para os que se preparou na illa de Jeju, antes de viaxar a Pequín. Durante os Xogos Olímpicos levou o número 30 e debido á súa condición de número un no mundo, foi o primeiro triatleta en escoller a súa posición no pontón de inicio para afrontar o sector da natación, xa que o número de carreira é usado para crear as posicións na área de transición, non para establecer a orde de saída. O 19 de agosto celebrouse a proba de tríatlon dos Xogos Olímpicos, pero Noya só puido ser cuarto tras ser superado por Jan Frodeno, Simon Whitfield e Bevan Docherty no sprint final. Noya declarou ao final da proba que tivo problemas de estómago despois de non dixerir ben o xel que tomou no segmento de bicicleta.
En novembro dese ano, anunciou con José Ríoseco a decisión de separarse, sendo o seu novo adestrador o técnico do Centro Galego de Tecnificación Deportiva, Omar Gónzalez. O 28 de decembro volveu competir no Campionato Galego de Natación, no que gañou no evento de relevos 4x200 co seu equipo, e quedou segundo nos 400 e 1500 metros. Despois do campionato celebrouse un evento no pavillón do barrio de Caranza, no que o seu centro deportivo pasou a chamarse "Complexo deportivo Javier Gómez Noya".
2009
Logo de problemas coa Federación Española de Tríatlon debido á equipación, finalmente Noya puido lucir na roupa os seus patrocinadores persoais, que era a súa principal demanda. O 17 de maio reapareceu na competición oficial despois de nove meses, na proba da Copa de Europa en Pontevedra e malia liderar unha gran parte da carreira, a trescentos metros para a meta, foi superado polo ruso Dmitry Polyansky, sendo segundo a 4 segundos. A principal novidade do ano foi o cambio no formato do Campionato do Mundo, que no canto de celebrarse nunha proba dun día creouse un circuíto chamado Dextro Energy Series-ITU World Championship, consistente en oito probas a puntos, das que se contan as catro mellores, máis a final en Australia, en setembro. Na primeira proba na que participou Javier (a segunda do ano), en Madrid, a súa posición foi un terceiro posto, tras Alistair Brownlee e Courtney Atkinson. Na seguinte rolda do novo Campionato do Mundo, en Washington DC, Brownlee volveu gañar e esta vez Noya quedou segundo a 13 segundos do vencedor e por diante de Maik Petzold. Tras a proba, Noya comentou que o novo campionato é máis interesante que o antigo e tamén máis xusto porque nunha proba dun día é máis frecuente ter problemas, pero en varias probas prémiase ao máis forte durante todo o ano. miniatura|Javier Gómez en [[Lausana en 2011.|alt=|esquerda]]Ademais dos oito eventos do calendario do Campionato do Mundo, houbo cinco eventos que formaron parte da Copa do Mundo, como o de Des Moines a finais de xuño, que outorgou ao ganador 300 puntos (as probas máis importante outorgan 800 ao gañador) ) e 200.000 dólares, aínda que só as mellores catro marcas contan na clasificación final. Nesta proba Noya quedou sexto detrás de Simon Whitfield, Brad Kahlefeldt e Jan Frodeno e obtivo suficientes puntos para alcanzar o liderado provisional. Brownlee só participou en dous eventos. Na seguinte competición do ano, o 5 de xullo, Noya gañou o Campionato Europeo de Tríatlon na cidade holandesa de Holten por diante do británico Brownlee e do ruso Alexander Brukhankov, obtendo así o seu segundo título continental logo do obtido no ano 2007.
Na seguinte proba do Campionato do Mundo en Kitzbüehel, Austria, Noya volveu rematar a carreira detrás do británico Alistair Brownlee, sendo así relegado ao segundo posto na clasificación con 2.368 puntos, por 2.400 do británico. Nada máis comezar a proba atlética, Brownlee atacou e Noya, que quedou con Laurent Vidal e Maik Petzold, tentou seguilo, pero acabou chegando a oito segundos do británico. Tras renunciar a disputar a seguinte proba en Hamburgo, participou na de Londres, para tratar de arrebatarlle o primeiro posto a Brownlee, pero foi ao chan no segmento de ciclismo, tivo que retirarse e o británico gañou. Tras recuperarse da caída, viaxou ao Xapón, onde foi terceiro (superado por Jan Frodeno e Kris Gemmell) e recuperou o segundo posto na clasificación xeral. Para gañar o Campionato Mundial na última carreira do ano en Gold Coast (Australia), Noya tiña que gañar e que Brownlee quedase sexto como máximo, con todo, o británico gañou e Noya foi segundo a sete segundos na que foi "a carreira máis rápida na historia do tríatlon". na clasificación final Brownlee foi primeiro con 4.400 puntos e Noya segundo con 3.959.
Antes do final da tempada, o 20 de setembro, Noya recibiu o seu segundo título nacional de tríatlon en Cangas do Morrazo por diante de José Manuel Tovar e Eneko Llanos. Tamén se adxudicou a vitoria por equipos o 18 de outubro no tríatlon de Barcelona xunto ao nadador Marco Rivera e o ciclista Mikel Elgezábal. 100 nadadores galegos, entre os que estaba Noya, bateron en decembro a marca mundial de relevos 100x100 cun tempo de 1h 44:09.
2010
Tras oito semanas de lesión de cadeira, volveu a competir en maio de 2010 e foi duodécimo en Seúl, na segunda proba das Series Mundiais. En xuño, na seguinte proba, rematou cuarto en Madrid e pouco despois conseguiu a medalla de prata no Campionato de Europa disputado en Athlone, tras Alistair Brownlee. Non obstante, en ausencia de Brownlee, o 17 de xullo, gañou a cuarta proba das Series Mundiais disputada en Hamburgo cun tempo de 1:43:06, por diante de Jan Frodeno e Tim Don. Unha semana despois, o 25 de xullo, e coa presenza de Alistair, gañou a quinta carreira en Londres cun tempo de 1:42:08, por diante de Jonathan Brownlee e Jan Frodeno, logo de facer un forte ataque no último quilómetro da carreira a pé. A principios de agosto disputou a Copa do Rei de Tríatlon co seu equipo, o Cidade de Lugo Fluvial, e gañou a carreira xunto a David Castro, Miguel Ángel Acosta e Óscar Vicente. Na sexta proba das Series Mundiais en Kitzbühel, quedou segundo despois de Stuart Hayes tras ser penalizado con 15 segundos por perder o casco na transición. O seu principal rival para o título, o alemán Jan Frodeno foi o terceiro, polo que pasou de ter 2 767 a 3 452 puntos contra 3 312 de Noya (antes de proba tiña 2 572). Dúas semanas antes da final das Series Mundiais participou no Campionato de España, no que gañou por terceira vez por diante de Antón Ruanova e Reig. Tamén gañou o título por equipos. Na última proba das Series Mundiais, en Budapest, quedou segundo detrás de Alistair, pero gañou o campionato despois de que o seu gran rival, Frodeno, se viñese abaixo e rematase a carreira no 41º posto.
2011
miniatura|Javier Gómez Noya xunto aos seus compañeiros do [[EC Sartrouville no primeiro Grand Prix francés en Niza no 2011. De esquerda a dereita: Alistair Brownlee, Jonathan Brownlee, Filip Ospaly, Noya e Etienne Diemunsch.]] Comezou a tempada co tríatlon de Moololaba, que foi a primeira proba da Copa do Mundo de Tríatlon, e terminou no quinto lugar, resultando vencedor Brad Kahlefeldt. Na primeira rolda das Series Mundiais gañou en Sydney por diante de Jonathan Brownlee. En maio gañou na mesma fin de semana, o campionato de España de tríatlon por relevos, xunto con dous dos seus compañeiros do Cidade de Lugo Fluvial, e o campionato de España de tríatlon sprint. En maio gañou un novo evento por equipos cos irmáns Brownlee na liga francesa, exactamente en Dunkerque, aínda que individualmente foi cuarto. En xuño celebráronse dúas novas probas das Series Mundiais en Madrid e Kitzbühel, na primeira foi terceiro despois dos irmáns Brownlee, pero non participou na seguinte para preparar o Campionato Europeo. Non obstante, no Europeo celebrado en Pontevedra só puido quedar 40º tras desfondarse no segmento a pé e ser obstaculizado intencionadamente en repetidas ocasións por Harry Wiltshire na sección a nado, motivo polo cal o británico foi sancionado seis meses. Tamén participou no tríatlon da Copa de Europa celebrado en Banyoles o 31 de xullo e gañou por diante de Aaron Harris. Na cuarta proba mundialista celebrada en Hamburgo só puido ser sexto, e cuarto na seguinte en Londres. A seguinte proba das Series Mundiais foi tamén o Campionato do Mundo de Tríatlon Sprint (a metade de distancia que na olímpica) e quedou segundo detrás de Jonathan Brownlee a só catro segundos. Na gran final de Pequín, aínda tiña esperanzas de gañar o campionato, xa que ía terceiro despois dos irmáns Brownlee, pero rematou en sexto lugar e acabou terceiro no mundial con 3671 puntos, detrás de Alistair (4285) e Jonathan (3992). En outubro gañou o tríatlon de Dallas.
2012
No ano 2012, rematou segundo nas Series Mundiais con 4.845 puntos, polos 4.935 de Jonathan Brownlee. Jonathan gañou tres carreiras e Javier quedou terceiro en Kitzbühel (cuarta carreira), e segundo en Hamburgo (5ª carreira), Estocolmo (6ª carreira) e Yokohama (7ª carreira), chegando á última carreira con oportunidades de proclamarse campión do mundo. Conseguiu gañar na proba final celebrada en Auckland, pero Jonathan quedou segundo e gañou o título.
Pero o acontecemento máis importante do ano foi a disputa dos Xogos Olímpicos de Londres 2012. Chegou a esta competición tras rematar segundo en Hamburgo e declarou que estaba en boa forma. Despois do inicio da carreira, púxose en cabeza e saíu da auga en segundo lugar, xusto detrás de Richard Varga. Despois da sección de ciclismo aínda estaba xunto aos favoritos, pero na carreira a pé Alistair Brownlee sacoulle once segundos, sendo finalmente medalla de prata.
2013
miniatura|Javier Gómez, Pontevedra 2011.|alt=|esquerda A principios de 2013 anunciouse que Carlos David Prieto sería o seu novo adestrador, aínda que Omar seguiría no equipo, pero non tan comprometido debido ao nacemento do seu fillo. Na primeira proba das Series Mundiais gañou en Auckland cun tempo de 01:55:51, por diante de Mario Mola e do portugués João Silva. Na segunda proba, trece días despois en San Diego, só puido ser oitavo nunha carreira gañada por Alistair Brownlee. Alistair tamén gañou en Kitzbühel (5ª proba) e Estocolmo (7ª), e o seu irmán Jonathan gañou en Yokohama (3ª proba), Madrid (4ª) e Hamburgo (6ª). Noya terminou en segundo lugar en Yokohama, Madrid e Estocolmo, e en terceiro lugar en Hamburgo, polo que chegou con opcións de facerse co título na última carreira, en Londres. Alistair era o líder do ránking mundial e o favorito para gañar o título, pero tivo un día malo e terminou a carreira andando. Noya xogouse o título ao sprint con Jonathan e venceu, conquistando o seu terceiro mundial con 4.220 puntos, polos 4195 de Jonathan.
Á parte das Series Mundiais, Noya gañou as proba da Copa do Mundo celebradas en Mooloolaba, e Cozumel, e debutou en maio de 2013 na media distancia, participando no Campionato de Europa desa categoría en Barcelona, o cal gañou con contundencia, sacándolle 6 minutos ao segundo, Martin Jensen.
2014
Javier gañou 4 das primeiras 5 carreiras do Mundial de Tríatlon de 2014, celebradas en Auckland, Cidade do Cabo, Yokohama e Chicago. Na sexta proba (Hamburgo) gañou Alistair Brownlee e en Estocolmo o seu irmán Jonathan. Á última proba disputada en Edmonton chegaban tamén con opcións para ser campións do mundo Mario Mola e Jonathan Brownlee, que ía segundo a só 282 puntos de Javier. Finalmente, Javier só puido ser terceiro tras Alistair Brownlee e Mola, pero levou o seu cuarto título mundial con 4860 puntos, superando os 4601 de Mola, segundo clasificado.
Unha semana despois de gañar o seu cuarto título mundial de distancia olímpica (ITU) tamén gañou o Campionato Mundial de Medio Ironman disputado na cidade canadense de Mont-Tremblant. Só tiña participado noutras dúas ocasións nesta distancia, a anterior fora a proba de clasificación, que tamén gañou, en febreiro en Panamá. Ademais destes títulos, en marzo conseguiu a prata en New Plymouth, nunha proba da Copa do Mundo, en maio gañou o Tríatlon Villa de Fuente Álamo quedando xusto por diante de Uxío Abuín e Iván Raña, e en outubro conquistou o Tríatlon de Barcelona. por diante de Mario Mola, ao que adiantou a 200 metros da liña de chegada.
2015
No Campionato do Mundo de Tríatlon de 2015 gañou en Yokohama (5ª carreira) e Estocolmo (8ª carreira), quedou segundo en Auckland (segunda carreira), Cidade do Cabo (cuarta carreira), Hamburgo (7ª carreira) e Edmonton (9ª carreira), e terceiro en Gold Coast (3ª carreira), polo que chegou como favorito á última proba do ano celebrada o 20 de setembro en Chicago. O seu gran rival para gañar o campionato era o seu compatriota Mario Mola, que en caso de gañar a proba obrigaba a Javier a rematar terceiro. Finalmente Mola gañou a carreira cun tempo de 1:44:53 e Javier chegou tras el, a 4 segundos, polo que conseguiu o seu quinto título mundial, gañando os últimos tres consecutivamente. Co seu quinto título superou a marca do británico Simon Lessing e converteuse no triatleta con máis títulos mundiais da historia. miniatura|Javier Gómez Noya en [[Lausana no 2011.]]Ademais dos eventos do campionato mundial, ese ano disputou o Medio Ironman de Staffordshire en xuño, onde venceu ao alemán Markus Tomschke con máis de cinco minutos de vantaxe. Ese mesmo mes gañou o Campionato de España Sprint celebrado en Pontevedra, chegando por diante de David Castro e Nan Oliveiras. En agosto intentou revalidar o seu título mundial do Medio Ironman en Zell am See, pero só puido ser terceiro tras Jan Frodeno e Sebastian Kienle. Ao final do ano participou no tríatlon Island House, nas Bahamas, unha proba por invitación na que se disputaron 3 etapas con 10 participantes de cada xénero. Despois das tres etapas, Noya gañou cun tempo total de 3:08:21, por diante de Richard Murray e Tim Don.
2016
Despois dalgunhas molestias no comezo de tempada, o seu adestrador, Carlos David Prieto, anunciou que Javier non tiña plans de defender a súa coroa de campión do mundo en 2016, senón que estaba centrado na súa preparación para os Xogos Olímpicos de Río de Xaneiro 2016. En xuño dese ano foi proclamado Premio Princesa de Asturias dos Deportes por diante da selección de rugby de Nova Zelandia, de Lindsey Vonn e de Sébastien Loeb.
Acudiu a poucas probas durante o ano. A primeira foi en maio, o tríatlon de Dunkerke, onde quedou cuarto e primeiro co seu equipo, o CE Satrouville. Na fin de semana seguinte participou no Campionato Europeo de Tríatlon en Lisboa, onde o gañou por cuarta vez, por diante de Dmitri Polianski e Andrea Salvisberg. Pouco despois participou na quinta proba do Campionato Mundial de Tríatlon de 2016 en Leeds, onde rematou cuarto tras Alistair, Jonathan Brownlee e Aaron Royle.
Planeaba participar na seguinte proba do campionato do mundo en Estocolmo, pero non puido competir pola febre. Poucos días despois, mentres adestraba para os Xogos Olímpicos, sufriu unha caída de bicicleta e fracturou un brazo. Así pois, tivo que renunciar á súa participación na cita olímpica.
2017
miniatura|Javier Gómez Noya, xunto a outros olímpicos de Pontevedra en 2012. De esquerda a dereita: [[Támara Echegoyen, David Cal, Gómez Noya, Teresa Portela e Beatriz Gómez.|alt=|esquerda]] Comezou o ano gañando o Medio Ironman de Dubái, cun tempo de 3 horas, 42 minutos e 21 segundos, por diante de Josh Amberger e Tyler Butterfield. Na primeira proba do Campionato do Mundo de Tríatlon 2017, en Abu Zabi tamén conseguiu a vitoria. Na segunda proba, en Gold Coast, quedou cuarto en formato de sprint e despois en Yokohama, noveno despois duns días con febre. Para a seguinte proba do mundial declarou que estaba recuperado dos problemas bucais sufridos na proba anterior, pero que non competiría en Leeds por non ter posibilidades de gañar a carreira. Nas seguintes dúas carreiras, disputadas en modo sprint terminou no quinto lugar en Hamburgo e no sexto en Edmonton.
Despois de non subir ao podio en ningunha das tres carreiras disputadas en modo sprint, gañou a seguinte proba na modalidade olímpica celebrada en Montreal. Deste xeito gañou de novo unha proba do Campionato do Mundo, por diante do noruegués Kristian Blummenfelt e o surafricano Richard Murray. A principios de setembro, disputou o tríatlon de Des Moines, que gañou con claridade con 47 segundos de vantaxe sobre Jason West. Antes de competir na última proba das Series Mundiais, participou na proba do Mundial de Medio Ironman celebrado en Chattanooga (Tennessee). A pesar de perder 4:16 minutos con Ben Kanute no segmento de ciclismo, superou ao seu rival e gañou cun tempo de 3:49':45 '', proclamándose por segunda vez na súa carreira campión mundial desta distancia. Unha semana despois, na gran final do Campionato Mundial de tríatlon celebrada en Rotterdam, rematou en cuarta posición, o que lle valeu para ser segundo na clasificación xeral, detrás do seu compañeiro de equipo Mario Mola, e conseguindo a súa décima medalla individual no Mundial..
2019
Na primeira proba do ano, no medio Ironman (70.3) celebrado na cidade australiana de Geelong, obtivo a vitoria cun tempo de 3:45.23 por diante do triatleta local Josh Amberger. Pouco despois participou en New Plymouth, no seu regreso á distancia olímpica. A proba formaba parte da Copa do Mundo, e Noya rematou no quinto lugar a 13 segundos do vencedor, Luke William. Unha semana despois participou por segundo ano consecutivo na media maratón de Madrid, conseguindo a súa mellor marca persoal nesa distancia. Terminou en décimo sexto lugar e foi o segundo español cun tempo de 1:06:48. miniatura|alt=|esquerda|Gómez Noya en [[Pontevedra, no 2012.]]A finais de abril participou na segunda proba das Series Mundiais de 2019 nas Bermudas, logrando o segundo posto, tras cruzar a meta ao sprint xusto por detrás de Dorian Coninx. Unha semana despois, o 4 de maio, Gómez Noya proclamouse campión do mundo de tríatlon de longa distancia, tras gañar a proba celebrada en Pontevedra, finalizando xusto por diante do anterior campión, o tamén galego Pablo Dapena.
O 29 de xuño quedou noveno na quinta proba das Series Mundiais, celebrada en Montreal. Unha semana despois, o 6 de xullo participou na sexta proba, celebrada na modalidade de distancia sprint en Hamburgo, finalizando en oitava posición e subindo ata o segundo posto na clasificación xeral, só por detrás de Vincent Luis. O 21 de xuño na penúltima proba do mundial, celebrada na cidade canadense de Edmonton, sufriu unha caída na sección de bicicleta e tivo que abandonar a carreira, quedando situado na terceira posición da clasificación xeral das Series, a falta só da Gran Final de Lausana. O 24 de agosto participou na V Travesía á Illa de San Simón, conseguindo a vitoria cun tempo dunha hora e cinco minutos. Na Gran Final das Series Mundiais chegou á meta en sexto lugar certificando o terceiro posto na clasificación xeral final, o seu undécimo podio no mundial.
A comezos de setembro participou na final do Campionato do Mundo de Ironman 70.3 en Niza. Aínda que as previsións o colocaban entre os favoritos para subir ao podio, finalmente só puido ser sétimo, chegando á meta a 8:55 do gañador, o noruegués Gustav Iden. O 29 de setembro gañou o Medio Ironman de Cascais cun tempo de 3:51:11, o que lle serviu para clasificarse xa para o seguinte Campionato do Mundo que se celebrará en novembro de 2020 en Nova Zelandia.
O 12 de outubro participou en Pontevedra no primeiro ProTour, unha nova competición organizada pola Federación Española de Tríatlon. Logrou o bronce tras chegar á meta por detrás de Mario Mola, ouro, e de Antonio Serrat, prata. Dúas semanas despois, en Malaisia, agrandou un pouco máis o seu palmarés, gañando o seu primeiro Ironman, e logrando a clasificación para o Campionato do Mundo de Ironman, que se celebrará en 2020 en Kona, Hawai.
2020
En xaneiro de 2020 fichou polo Triathlon Club Liévin francés para a disputa de varias probas en Francia. A partir de marzo a pandemia por coronavirus paralizou durante meses a maioría de competicións deportivas do mundo. Gómez Noya retomou a competición a mediados de agosto na primeira etapa do Grand Prix de Francia, onde rematou cuarto. Ao día seguinte gañou o bronce en Rotterdam nunha proba da Super League Triathlon, na que a sección de natación se realizou nunha piscina olímpica, a de ciclismo nunha bicicleta estática e a carreira a pé nunha cinta de correr. O 25 de agosto a ITU anunciou que o campionato do mundo se disputaría nun só día nunha proba de distancia sprint, no Tríatlon de Hamburgo, só dez días despois. A decisión foi duramente criticada por moitos triatletas, principalmente os non europeos, que non podían viaxar dende os seus respectivos países por mor das restricións. Gómez Noya foi un dos críticos, negándose a participar e competindo no canto diso na segunda etapa do Grand Prix de Francia, onde logrou a vitoria.
O 13 de setembro disputou o Tríatlon Cidade de Santander, onde logrou o ouro. Dúas semanas despois disputou o Campionato de España de Media Distancia en Bilbao, proclamándose campión por diante do tamén galego Gustavo Rodríguez. Xa en outubro participou na proba da Copa de Europa disputada en Barcelona, onde estivo a piques de lograr a vitoria, pero unha penalización deixouno no segundo lugar, por detrás do noruegués Kristian Blummenfelt.
2021
En 2021 afrontou a prepraración para participar nos seus terceiros Xogos Olímpicos. Instalouse na illa mexicana de Cozumel, onde adestrou durante máis de dous meses con condicións climatolóxicas semellantes ás que tería en Toquio. Xa na cita olímpica, saíu do sector de natación con máis de 40 segundos de desvantaxe co grupo de cabeza, diferenza que foi eliminando no sector ciclista ata enlazar cos primeiros. Con todo, na carreira a pé, non puido seguir o ritmo que marcaron os atletas da parte dianteira, entrando finalmente na meta na 25ª posición, a máis de dous minutos do vencedor, Kristian Blummenfelt.
Outras actividades
Afeccionado á guitarra eléctrica, ten tocado en concertos coa banda pontevedresa de metal Malkeda, ademais de participar na gravación do disco Cumulonimbo de dita banda.
Podios no Ironman
Ademais foi campión de España de tríatlon nos anos 2006, 2009, 2010, e 2011, prata en 2003 e bronce en 2004, campión de España por equipos en 2010, campión de España de tríatlon por relevos en 2011, campión de España de tríatlon sprint en 2011 e 2015, campión de España de media distancia en 2020, campión da Copa do Rei de tríatlon por equipos en 2013 e campión de España de ácuatlon en 2002, 2003, 2004, 2010, 2011, 2013 e 2015.
Lactación
miniatura|Símbolo Internacional da Lactación. miniatura|Neno aleitándose. A lactación é a alimentación con leite do seo materno. A Organización Mundial da Saúde (OMS) e o Fondo das Nacións Unidas para a Infancia (Unicef) sinalan así mesmo que a lactación «é unha forma inigualable de facilitar o alimento ideal para o crecemento e desenvolvemento correcto dos nenos».
A OMS e o Unicef recomendan como imprescindible a lactación materna exclusiva durante o seis primeiros meses do bebé. Tamén recomendan seguir aleitando a partir dos seis meses, ao mesmo tempo que se vai ofrecendo ao bebé outros alimentos propios para a súa idade complementarios, até un mínimo de dous anos. A Academia Americana de Pediatría recomenda manter a lactación polo menos durante o primeiro ano. O Comité de Lactación da Asociación Española de Pediatría coincide nas súas recomendacións con OMS e Unicef.
Segundo a OMS e o Unicef, a partir dos dous primeiros anos a lactación materna ten que manterse ata que o neno ou a nai decidan, sen que exista ningún límite de tempo. Non se sabe cal é a duración "normal" da lactación materna na especie humana. Os referentes sobre os termos e características da lactación compréndense desde o contexto cultural das nais que lactan, de tal forma que os períodos de lactación pódense estender tanto como a variabilidade de culturas existentes no mundo. No mundo podemos referir casos onde se considera un acto unicamente de bebés de poucas semanas ou meses, así como tamén se atopan casos nos que se mantivo a lactación durante varios anos.
Algúns estudos antropolóxicos publicados conclúen que a franxa natural de lactación en humanos atópase situada entre os dous anos e medio e os sete anos.
No Estado Español o libro ''La lactancia materna. Política e identidad'' da Editorial Cátedra de Beatriz Gimeno achégase á lactación desde a teoría feminista.
Lei para a represión dos delitos contra a Patria e o Exército
[[Ficheiro:Gaceta de Madrid-Lei de xurisdicións.jpg|miniatura|Primeira páxina da Gaceta de Madrid do 24 de abril de 1906 sobre a Lei para a represión dos delitos contra a Patria e o Exército (Lei de Xurisdicións)]] A Lei para a represión dos delitos contra a Patria e o Exército de España, coñecida como Lei de xurisdicións, foi aprobada polo Congreso o 23 de marzo de 1906 e sancionada polo rei Afonso XIII (1886-1941), e publicada na Gaceta de Madrid o 24 de abril de 1906, no número 114. Foi promovida por Segismundo Moret, presidente do Consello de Ministros, e o conde de Romanones, ministro do Interior, co apoio de Afonso XIII, como reacción aos sucesos de ¡Cu-Cut!. Foi aprobado durante o período constitucional do reinado de Afonso XIII.
Aínda que supuxo un forte intervencionismo dos militares na política xa contaba con antecedentes como a Lei de Prensa de 1881 ou o Código de Xustiza Militar de 1886, baixo os gobernos de Cánovas del Castillo.
Contexto
O 25 de novembro de 1905, un grupo de oficiais asalta en Barcelona a redacción do semanario satírico catalanista ¡Cu-Cut!" pola publicación dunha viñeta ironizando as derrotas do exército español. Tamén foi atacada a redacción doutra publicación catalanista, o xornal La Veu de Catalunya. O choque provocado por estes acontecementos foi enorme. O goberno liberal de Eugenio Montero Ríos intentou impoñer a súa autoridade sobre os militares e acordou non ceder ás presións dos capitáns xerais que mostraron o seu apoio aos oficiais sublevados, aínda que declarou o estado de guerra en Barcelona o 29 de novembro, ao parecer baixo a presión do rei. O monarca, finalmente, deixou de apoiar o goberno para apoiar a actitude do Exército, feito que obrigou a Montero Ríos a dimitir.
Segundo o historiador Santos Juliá, “o goberno cedeu ao exército grazas ao peso que a Coroa botou no platillo militar, cun resultado de grande envergadura: as Cortes aprobaron a Lei, coa que crearon unha esfera de poder militar autonómico. e estableceu o precedente de ceder á insubordinación militar. A militarización da orde pública dera un paso de xigante con esa Lei". Segundo o historiador Borja de Riquer, "ao tolerar a insubordinación dos militares barceloneses, o monarca deixara o sistema político exposto a novas presións e chantaxes, debilitándoo así notablemente a supremacía do poder civil fronte ao militarismo".
Porén, a interpretación que fan dos feitos os historiadores Javier Tusell e Genoveva García Queipo de Llano, é diferente. Segundo eles «a intervención do Rei produciuse unha vez demostrada a incapacidade inicial do goberno [de Montero Ríos] para impoñerse; polo que fixo que o xeneral Bascarán, segundo xefe do Cuarto Militar, acudise aos cuarteis de Madrid e procurase acougar as actitudes apaixonadas e prometer en nome do monarca unha modificación da lexislación nese sentido. [...] O papel do rei pódese cualificar dun xeito moito máis axeitado como o de intermediario entre o poder civil e o militar nun marco institucional non democrático no que, se o primeiro tomaba as principais decisións, o segundo, cando puido actuar por unanimidade, acadou autonomía e, mesmo, deferencia».
Oposición á lei
Tanto republicanos coma carlistas opuxéronse a ela. De igual xeito, os partidos catalanistas, interpretándoa como ataque directo a Cataluña, pois en pouco tempo comezaron a se producir condenas (ao director da Campana de Gracia, ao catalanista Luis Manau, a un periodista do Empordà Federal etc.). Por iso, e en resposta á impunidade na que se atopaban os responsables dos sucesos de ¡Cu-Cut! e a Lei de Xurisdicións, constituíuse en Cataluña en maio de 1906 unha gran coalición denominada Solidaritat Catalana, presidida polo vello republicano Nicolás Salmerón, na que se integraban os republicanos —agás o Partido Republicano Radical de Alejandro Lerroux—, os catalanistas —a Lliga Regionalista, a Unió Catalanista e o Centre Nacionalista Republicà, grupo escindido da Lliga uns meses antes—, e mesmo os carlistas cataláns. Os seus éxitos de convocatoria foron espectaculares con manifestacións masivas como a celebrada en Barcelona o 20 de maio de 1906, que congregou a 200.000 persoas. Nas eleccións xerais de 1907 Solidaritat Catalana obtivo unha esmagadora vitoria xa que obtivo 41 deputados dos 44 que correspondían a Cataluña.
A oposición tamén se manifestou dende a intelectualidade. O 23 de febreiro de 1906, cando a lei aínda non era efectiva, Miguel de Unamuno deu unha resoante conferencia no teatro da Zarzuela contra esa lei que só os daquela chamados progresistas históricos querían aprobar.
Malia todo, a lei foi aprobada o 22 de marzo e, entón, as Cortes foron disoltas. O 20 de maio levantouse o estado de excepción en Barcelona e celebrouse unha homenaxe aos deputados e senadores cataláns que votaran en contra da lei.
Derrogación
A evidente deterioración do parlamentarismo poñía o poder en mans do monarca e do corpo de oficiais. Coa ambigua aquiescencia de Afonso XIII, o capitán xeneral Miguel Primo de Rivera encabezaría en 1923 unha ditadura que persistiría ata 1930. A Lei de Xurisdicions estivo en vigorata o 17 de abril de 1931 cando o goberno provisorio da República dirixido por Manuel Azaña, que tamén era ministro de Guerra, a derrogou por un decreto, que posteriormente as Cortes converterían en lei. O principal argumento para a súa derrogación foi:
Ferreiravella, Riotorto
San Xillao de Ferreiravella é unha parroquia do concello de Riotorto, diocese de Mondoñedo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 69 habitantes (31 homes e 38 mulleres), distribuídos nos barrios de Ferreira, Soutelo, O Mazo, A Granxa, As Chairas e O Rego de Baixo. Ferreira comprende os lugares da Ribadiña e do Pouxaneiro. Soutelo comprende Soutelo de Riba e Soutelo de Baixo.
Está situada a 5 km das Rodrigas, seguindo a estrada local que comunica a capital do concello co Marco Baixo (A Pastoriza). Limita ó norte coas parroquias de Espasande de Baixo, ó sur coa Órrea, ó leste con Xudán (parroquia do concello da Pontenova) e ó oeste con Aldurfe. Ocupa unha extensión de 5,59 km².
Xeografía
As terras da parroquia de Ferreiravella están regadas polo río do mesmo nome, que corre dende o nacemento no Marco ata chegar á confluencia co río Torto, afluente do río Eo. Nos seus 7 km recibe as augas de varios regos, entre eles o do Roldín, o das Chairas e o da Casanova. Noutro tempo o seu caudal movía numerosas moas, muíños e tres mazos.
O relevo é montañoso, cun val estreito formado polo río que corre entre dous cordais. Salvo O Mazo, que se encontra no fondo do val, o resto das entidades poboacionais que o compoñen sitúanse nas lombas dos pronunciados montes que configuran o curso do río. As Toxeiras ó leste, o Corno e As Leivas ó oeste e as Penas do Vilar ó sur constitúen as maiores elevacións a unha altitude de entre 550 e 650 metros.
The Illustrated London News
The Illustrated London News foi unha revista ilustrada inglesa que publicou o seu primeiro número o 14 de maio de 1842, como a primeira revista ilustrada de noticias semanais. Foi fundada por Herbert Ingram.
A primeira edición incluíu imaxes da Primeira guerra anglo-afgá, un choque de trens en Francia, a explosión dun barco de vapor no Canadá e un luxoso vestido de baile no palacio de Buckingham. Foi a primeira revista en publicar unha imaxe copiada manualmente dunha fotografía.
A pesar de que se distribuíron 26 000 copias do primeiro número, houbo unha gran caída de vendas nas seguintes edicións. Con todo Herbert Ingram mostrouse empeñado en lograr que a súa publicación triunfase. Enviou a cada membro do clero do país un número da revista que contiña ilustracións sobre a instauración do arcebispo de Canterbury e, deste xeito, asegurouse un gran número de novos subscritores. A publicación foi posteriormente unha fonte de educación artística informal para o pintor post-impresionista Van Gogh.
A revista publicouse semanalmente até 1971, cando empezou a facelo mensualmente. Desde 1989 o fixo de xeito bimestral e desde 1994 en forma bianual, até a súa desaparición en 2003.
Horario de máxima audiencia
thumb|right|200px|Distribución en Europa O horario de máxima audiencia, en inglés prime time (horario prioritario), é a franxa horaria na que se concentra o maior número de audiencia na televisión, aínda que tamén o termo se emprega noutros medios de comunicación como a radio. O horario de máxima audiencia adoita comezar ás 20.00 horas e remata arredor das 24.00, aínda que non hai un horario estabelecido e varía dependendo do país.
Durante o horario de máxima audiencia emítense os programas principais ou de maior éxito, como series de televisión, filmes, programas de entrevistas etc. En consecuencia, esta franxa horaria é a máis codiciada e cara para a publicidade.
Galiza
En Galiza o horario de máxima audiencia comeza arredor das 20.00h na TVG coa emisión do Telexornal serán e nel emítense programas que mantiveron o éxito dende hai décadas, como Luar.
Madonna Dreyfus
Madonna Dreyfus, tamén coñecida como A Virxe da granada, é unha pequena pintura ao óleo sobre taboa do renacemento italiano, atribuída ata agora ao pintor Lorenzo di Credi, aínda que máis recentemente foi reconsiderada como obra de Leonardo da Vinci. Atópase na Galería Nacional de Arte de Washington, D.C.
Historia
Actualmente non hai consenso sobre o autor da obra, entre os que se especulan Leonardo da Vinci, Verrocchio ou Lorenzo di Credi. Para a maioría dos críticos, a anatomía do neno Xesús é tan pobre que desanima unha posible atribución a Leonardo, mentres que outros cren que é un traballo da súa mocidade.