cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avicena
Obra
Noutra grande obra, Kitab al-Isharat wa-l-tanbihat (Libro das orientacións e as advertencias), trata temas de filosofía e mística. Dedicou tres capítulos deste libro ao sufismo, que tamén tratou noutros trinta e dous libros sobre o tema. Nesta obra aparece o seu famoso argumento do Home Voante, predecesor do cogito ergo sum cartesiano, no que expoñía que un home suspendido no aire illado, sen ningún contacto con nada, sen ver nin oír, nin sequera o seu propio corpo, afirmará sen ningunha dúbida que existe e intuirá o seu propio ser.
A finalidade persoal do filósofo encontrou a súa expresión na filosofía oriental (hikmat mashriqiya), unha recompilación de vinte e oito mil temas. Esta obra desapareceu de Ispahán en 1034, e non quedan dela máis que algúns fragmentos.
Durante varios séculos, e até o XVII, o mencionado Al-Qanûn foi a base da ensinanza da medicina, tanto en Europa, onde destronou a Galeno, como en Asia.
Débese a Avicena o uso dalgunhas plantas na medicina como o tamarindo, o ruibarbo ou a cassia.
Publicacións antigas
As obras de Avicena foron publicadas en árabe, en Roma, en 1593.
Traducido ao latín, publicáronse os seus Cánones ou Preceptos de medicina en Venecia, en 1483, 1564 e 1683, e as súas Obras filosóficas en Venecia, 1495; a súa Metafísica ou Filosofía primeira, en Venecia, 1495.
Achegas á medicina
miniatura|300px|Copia dunha tradución latina do [[Canon da Medicina, de 1484, actualmente coservada no P. I. Nixon Medical Historical Library do The University of Texas Health Science Center en San Antonio, EE.UU.]] O Canon da Medicina tivo moito éxito, eclipsando os traballos anteriores de Al-Razi, Haly-Abbas, Abulcasis e incluso os posteriores de Ibn-Al-Nafis. As cruzadas dos séculos XII ao XVII trouxeron de novo a Europa o Canon, que influenciou a práctica e o ensino da medicina occidental.
A obra foi traducida ao latín por Xerardo de Cremona entre 1150 e 1187, e impreso en hebreo en Milán en 1473, en Venecia en 1527 e en Roma en 1593. A súa influencia foi duradeira e só foi posto en dúbida a partir do Renacemento: Leonardo da Vinci rexeitou a anatomía e Paracelso queimouno. Foi o desenvolvemento da ciencia europea o que provocaría a súa obsolescencia, por exemplo, a descrición da circulación do sangue por William Harvey en 1628. Porén, esta obra marcou durante moito tempo o estudo da medicina e incluso en 1909, deuse unha clase sobre a medicina de Avicena en Bruxelas.
Avicena desmárcase nos ámbitos da oftalmoloxía, da xinecoloxía e obstetricia e da psicoloxía. Detense moito na descrición dos síntomas, describindo todas as enfermidades catalogadas da época, mesmo aquelas que atinguen á psiquiatría.
200px|miniatura|Estatua de Avicena en [[Ancara.]] Algunhas das súas achegas máis importantes son:
Pode ser considerado o inventor da traqueotomía, cuxo manual operatorio sería precisado polo célebre cirurxián árabe Abulcasis de Córdoba. No Renacemento encontrouse información dunha intervención semellante, levada a cabo polo médico italiano Antonio Musa Brassavola.
Pero ante todo, Avicena interésase polos medios de conservar a saúde. Recomenda a práctica regular de deporte ou a hidroterapia en medicina preventiva e curativa. Insiste na importancia das relacións humanas na conservación dunha boa saúde mental e somática.
Avicena na cultura, a literatura e a xeografía
miniatura|250px|Cumio Ibn Sina en [[Taxiquistán.]] miniatura|250px|O cráter lunar Avicena. O premio Avicena é un prestixioso galardón outorgado pola UNESCO ás persoas que se distinguen na ética do quefacer científico.
No libro The Physician (O médico) de Noah Gordon nárrase a ilusión dun mozo inglés, estudante de medicina, por aprender do gran mestre da súa época.
Na novela Avicenne ou la route d'Ispahan (Avicena ou a rota de Isfahán) de Gilbert Sinoué, nárrase desde unha perspectiva humana a biografía de Avicena, coas súas paixóns e a súa sabedoría.
En xullo de 2006, o goberno de Taxiquistán cambiou o nome do cumio Lenin, polo de cumio Abuali ibn Sino (en lingua taxica, Абӯалӣ ибни Сино), na honra do filósofo Avicena. .
Un cráter lunar leva o nome de Avicena.
A máis importante institución privada de ensino médico superior de Arabia Saudita leva o nome árabe de Avicena: Ibn Sina National College for Medical Studies.
O Hospital Ibn Sina é un importante centro médico de Bagdad (Iraq).
Prexigueiro, Parada de Labiote, O Irixo
Prexigueiro é un lugar da parroquia de Parada de Labiote no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 15 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 6 eran homes e 9 mulleres.
Voo 610 de Lion Air
Trátase do accidente con máis vítimas mortais dun Boeing 737, superando ao voo 812 de Air India Express ocorrido en maio de 2010.
Avión
A aeronave do accidente era un Boeing 737 MAX 8, con rexistro PK-LQP e número de serie do fabricante 43000, impulsado por dous motores CFM International LEAP. Fora entregado novo a Lion Air o 13 de agosto de 2018 voando a Indonesia dous meses antes do accidente. No momento da catástrofe o aparello tiña acumuladas unhas 800 horas de voo. Trátase do primeiro accidente dun 737 MAX dende a entrada en servizo do modelo o 22 de maio de 2017.
Pasaxeiros e tripulación
Segundo as autoridades indonesias había 189 persoas a bordo do avión: 181 pasaxeiros (178 adultos, un neno e dous bebés), ademais de seis tripulantes de cabina e dous pilotos.
Tripulación
Lion Air identificou ao capitán do voo como un cidadán indio que levaba voando coa compañía durante máis de sete anos e tiña unhas 6 000 horas de experiencia; e o copiloto era un indonesio cunhas 5 000 horas de voo.
Pasaxeiros
Entre o pasaxe atopábanse 20 empregados do Ministerio de Finanzas, 10 empregados da Xunta de Auditoría de Indonesia, dous auditores da Axencia de Inspección Financeira e de Desenvolvemento, sete membros do Consello Representativo Popular de Bangka Belitung, tres avogados públicos, e tres xuíces do Tribunal Superior de Indonesia e da Corte Nacional estaban entre os pasaxeiros. Había dous estranxeiros confirmados a bordo: o piloto da India e un cidadán italiano, o antigo ciclista profesional Andrea Manfredi.
Voo e accidente
O voo engalou de Iacarta o 29 de outubro de 2018 ás 6:20 a.m. hora local (28 de outubro de 2018, 23:20 UTC) e debería chegar ao aeroporto Depati Amir en Pangkal Pinang ás 7:20 a.m. O avión engalou en dirección ao oeste antes de xirar e dirixirse cara o nordés, manténdose nesa dirección ata caer no mar ao redor das 6:33 a.m. ao nordés de Iacarta e augas duns 35 metros de profundidade. Segundo un funcionario da oficina de busca e rescate de Pangkal Pinang, a tripulación solicitara autorización para regresar ao aeroporto de Iacarta nalgún momento do voo. O lugar do accidente está situado a 63 km da costa da rexencia de Karawang na illa de Xava.
Lansdowne Road
Para o novo estadio véxase: Aviva Stadium
Lansdowne Road (en irlandés:Bóthar Lansdúin) era un estadio de deportes sito en Dublín pertencente á Federación Irlandesa de Rugby (IRFU) e utilizado principalmente por ela, mais tamén para partidos internacionais de fútbol, finais de competicións e concertos de música. Foi demolido en 2007, e estase a construír no seu lugar un novo estadio, o coñecido coma novo Lansdowne Road: o Aviva Stadium.
Lansdowne Road é tamén o nome da rúa lindeira, da que o estadio recibiu o nome.
Localización
250px|esquerda|miniatura|Un DART train pasa por baixo do estadio de Lansdowne Road O estadio estaba situado no barrio de Ballsbridge na cidade de Dublín na área 4. Cruzaba o Río Dodder e estaba próximo a moitas casas de ladrillo vermello vitorianas, a ponte que o cruzaba é a Pont de Herbert e conecta co cruzamento de Estrada de Herbert e a Avenida Newbridge.
Ao estadio púxoselle o nome da estrada próxima, á cal, a cambio, se lle puxo o nome de Marqués de Lansdowne. O Marqués era tamén o Conde de Shelbourne, e a estrada de Shelbourne próxima tamén se chama así por el.
Como curiosidade, o Lansdowne Road pódese xactar de ter o mellor e máis conveniente sistema de acceso ao transporte público que calquera outro estadio no mundo, isto é porque a estación "Lansdowne Road" do ferrocarril de Dublín (o Dublin Area Rapid Transit ou DART), atópase á saída do estadio e cruza por baixo da tribuna oeste. Este era até 2007, o estadio máis antigo do mundo sobre o que se seguía xogando tanto a rugby como a fútbol. Destaca así mesmo polo incríbel ambiente que se xera en cada partido da selección irlandesa, cunha afección que non deixa en ningún momento de animar o seu equipo, convertendo o estadio nunha caldeira.
A súa capacidade variaba segundo o deporte, posto que no rugby non existe unha limitación de prazas de pé, feito que si se dá no fútbol. Por este motivo os socalcos situados nos fondos norte e sur adaptábanse con cadeiras, polo que a capacidade do estadio diminuía de 49 000 a 36 000 espectadores. No ano 2004 o goberno irlandés xunto coas federacións de rugby (IRFU) e fútbol (FAI) chegaron a un acordo para remodelar por completo Lansdowne Road durante o ano 2007 e 2008, polo que ambas seleccións deberán disputar os seus encontros no estadio Croke Park, pertencente á asociación de fútbol gaélico (GAA) até o ano 2010.
Quaoar
50000 Quaoar ("Kwawar") é un obxecto rochoso trans-neptuniano situado no cinto de Kuiper que posúe unha lúa. Moitos astrónomos consideran este obxecto coma un planeta anano, aínda que a UAI non o recoñeceu formalmente coma tal.
Descubrimento
Quaoar foi descuberto o 4 de xuño do 2002 polos astrónomos Chad Trujillo e Michael Brown do Instituto Tecnolóxico de California, a partir de imaxes adquiridas co Telescopio Samuel Oschin do Observatorio de Palomar. O descubrimento deste obxecto de magnitude -19.3, situado na constelación Ophiuchus, foi anunciado o 7 de outubro do 2002, nunha reunión da Sociedade Astronómica Americana. A imaxe de Quaoar recuperada máis antiga retrotráenos ata o 25 de maio do ano 1954, recuperada dunha placa do Observatorio de Palomar.
Nome
Quaoar recibe o nome do deus da creación tongva, seguindo as convencións de nomenclatura da Unión Astronómica Internacional para un obxecto do cinto de Kuiper sen resonancias. O pobo tongva é un pobo nativo da área de preto dos Ánxeles, onde se levou a cabo o descubrimento de Quaoar. Brown e o seu equipo escollera o nome cunha grafía máis intuitiva, Kwawar, pero a grafía preferida entre os tongva foi Qua-o-ar.
Antes da aprobación do nome por parte da UAI, Quaoar pasou pola designación provisional de . O número de planeta menor 50000 non foi unha casualidade, foi escollido para celebrar un obxecto particularmente grande atopado na procura dun obxecto do tamaño de Plutón no cinto de Kuiper, de xeito semellante ó acontecido con 20000 Varuna. Con todo, descubrimentos posteriores de obxectos aínda maiores foron simplemente numerados de acordo coa orde na que as súas órbitas foron confirmadas.
Tamaño
No 2004, estimóuselle a Quaoar un diámetro duns 1260 ± 190 km, posteriormente esta estimación foi revisada á baixa, pero que, no momento do seu descubrimento, no ano 2002, fixo del o maior obxecto atopado no Sistema Solar dende o descubrimento de. Quaoar máis tarde foi suplantado por, , , e. Quaoar é tan grande coma (un pouco menor que) a lúa de Plutón Caronte, que é de aproximadamente 2,5 veces a masa de. Quaoar ten aproximadamente 1/15 do diámetro da Terra, un cuarto do diámetro da Lúa, e un terzo do tamaño de Plutón.
Quaoar foi o primeiro obxecto trans-neptuniano en ser medido directamente a través de imaxes do Telescopio Hubble (HST), usando un novo e sofisticado método (véxase o website de Brown para unha descrición non técnica e a súa documentación para máis detalles). Dada a súa distancia, Quaoar está no límite de resolución do Hubble (40 milisegundos de arco) e, consecuentemente, a súa imaxe esta manchada con algúns píxeles adxacentes. Ó comparar coidadosamente esta foto coas imaxes de estrelas do fondo e empregar un proceso sofisticado para a óptica do Hubble (función de propagación do punto (PSF)), Brown e Trujillo foron capaces de atopa-lo tamaño do disco que mellor se axustaría a unha imaxe semellante sen perturbacións. Este método foi aplicado recentemente polos mesmos autores para medi-lo tamaño de Eris.
As estimacións incorrectas do Hubble do 2004 só coinciden marxinalmente coas medicións no infravermello do 2007 feitas polo Telescopio Espacial Spitzer que suxiren un brillante albedo (0,19) e, consecuentemente, un menor diámetro (844,4 +206,7 -189,6 km) Durante as observacións do 2004 do Hubble, pouco se sabia sobre as propiedades da superficie de obxectos do cinto de Kuiper, pero agora sabemos que a superficie de Quaoar é en moitos aspectos semellante ós satélites de xeo de Urano e Neptuno. Adoptando un perfil de escurecemento de bordo dun satélite de Urano, a estimación de tamaño do Hubble do 2004 para Quaoar foi de aproximadamente un 40% máis grande, e unha estimación máis adecuada sería do redor de 900 km. Usando unha media ponderada do Spitzer e corrixidas as estimacións do HST, Quaoar, a partir de 2010, ten unhas estimación de diámetro do redor de 890 ± 70 km.
O 4 de maio do 2011, Quaoar ocultou unha estrela de magnitude 16, unhas estimacións feitas por F. Braga-Ribas no seu maior rango danlle a Quaoar un diámetro de 1170 km e suxiren unha forma alongada. Pero para outras fontes, a forma de elipse indicaría que as características da ocultación foron pobres e dando así varios rangos de probabilidade, facendo de paso pensar nunha elipse. Tamén se indicou por parte de F. Braga-Ribas que non quedaba descartada a posibilidade de que se tratase dun sistema binario.
Planeta anano?
Dende que se sabe que Quaoar ten unha lúa, a masa do sistema pode ser calculada a partir da órbita do secundario. Densidade estimada de Quaoar é do redor de 4,2 g/cm3 e o seu tamaño estimado é de 890 km, isto debería bastar para cualificalo coma un planeta anano se se comproba que ten a masa necesaria para entrar en equilibrio hidrostático. Mike Brown estima que os corpos rochosos do redor de 900 km de diámetro poden entrar ​​en equilibrio hidrostático, mentres que os corpos compostos principalmente de xeos poderían entrar en equilibrio hidrostático nalgún punto entre 200 e 400 km de diámetro. Cunha masa estimada superior ós 1,3×1021 kg, Quaoar probablemente ten a masa necesaria (5x1020 kg) para ser considerado un planeta anano dentro da definición de planeta anano da UAI, e Brown expón que "debería ser" un planeta anano. As análises da curva de luz só amosan pequenas desviacións, o cal suxire que Quaoar é verdadeiramente unha esfera con pequenas manchas de albedo e polo tanto que é un planeta anano.
Colisión de Golpe e Fuxida
O científico planetario Erik Asphaug suxeriu que Quaoar puido chocar cun pequeno planeta cun tamaño que podería chegar ata o tamaño de Marte, retirando o manto de baixa densidade de Quaoar, e deixando atrás o núcleo máis denso. Nas súas previsións, Quaoar estaba orixinalmente cuberto por un manto de xeo que sería entre 300 e 500 quilómetros máis grande do que é hoxe en día, e que chocou con outro corpo de cinto de Kuiper dunhas dúas veces o seu propio tamaño, un obxecto máis ou menos do diámetro de Plutón, posiblemente o propio Plutón.
Órbita
right|thumb|A órbita de Quaoar (amarelo) e doutros cubewanos comparada coas órbitas de [[Neptuno (azul) e (rosa).]] left|thumb|As órbitas de Quaoar e Plutón – vista eclíptica. left|thumb|As órbitas de Quaoar (azul) e Plutón (vermello) – vista polar. Quaoar órbita ó redor do Sol a unha distancia de preto de 43 UAs, cun período orbital de 286 anos. A órbita é case circular e cunha inclinación moderada de preto de 8°, típicas para a poboación dos pequenos obxectos clásicos do cinto de Kuiper (KBOs), pero excepcional entre o grandes KBOs. ,, e teñen órbitas moito máis inclinadas e moito máis excéntricas.
Quaoar é o obxecto máis grande clasificado coma cubewano, tanto polo Minor Planet Center coma polo Deep Ecliptic Survey.
A vista polar compara a órbita da Quaoar case circular coa órbita moi excéntrica (e=0,25) de (órbita de Quaoar en azul, a de Plutón en vermello e a de Neptuno en gris). As esferas ilustran as actuais posicións (abril de 2006), tamaños relativos e cores. O perihelio (q), o afelio (Q) e as datas de paso tamén están marcadas.
A unha distancia de 43 UAs e cunha órbita case circular, Quaoar non está significativamente perturbado por Neptuno, ó contraio que Plutón que está nunha resonancia orbital de 2:3 con Neptuno. A vista eclíptica ilustra as inclinación relativas das órbitas de Quaoar e Plutón. Fágase notar que o afelio de Plutón está máis afastado co de Quaoar e que está tamén máis inclinado cara abaixo, así coma tamén Plutón está moito máis preto do Sol que Quaoar en moitos tramos da súa órbita e pola contra, nalgúns tramos está máis afastado.
No ano 2008, Quaoar estaba a só 14 UAs de separación con Plutón, facendo del o obxecto grande máis próximo ó sistema Plutón-Caronte. Na escala do cinto de Kuiper este tipo de distancias son moi pequenas.
Características físicas
Cunha densidade estimada do redor de 4,2 ± 1,3 g/cm3, pensase que Quaoar é unha mestura de principalmente rocha cun pouco de xeo e é posiblemente o obxecto máis denso coñecido do cinto de Kuiper. Incluso o planeta anano ten estimada unha densidade de só 2,6 g/cm3. O albedo podería ser tan baixo como 0.1, o que aínda sería moito maior cá estimación máis baixa do 0,04 dada para. Isto pode indicar que o xeo fresco desapareceu da superficie Quaoar. A superficie é moderadamente vermella, o que significa que o obxecto é relativamente máis reflectivo no vermello e infravermello próximo do que o é para ó azul. 20000 Varuna e 28978 Ixion tamén son moderadamente vermellos na clase espectral. Os KBOs maiores son frecuentemente moito máis brillantes, porque están cubertos de xeo máis fresco e teñen un maior albedo, e polo tanto, presentan unha cor neutra.
thumb|right|Esta é a foto tomada polo Hubble usada para medi-lo tamaño de Quaoar.
Criovulcanismo
No 2004, os científicos quedaron sorprendidos ó atopar sinais de xeo cristalino en Quaoar, indicando que a temperatura subiu a polo menos ós -160 °C (110 K ou -260 °F) nalgún momento dos últimos dez millóns de anos. As especulacións comezaron ó redor de cal podería se-lo fenómeno ou causa que quentou Quaoar a partir da súa temperatura natural de -220 °C (55 K ou -360 °F). Algúns teorizaron que un aluvión de meteoritos puido ter elevado a temperatura, pero a teoría máis discutida especula que criovulcanismo pode estar activo en Quaoar, impulsado pola descomposición dos elementos radioactivos do seu núcleo. No 2006 tamén se atopou xeo de auga cristalino en, pero este xeo está presente en grandes cantidades e que pensase que é o responsable do gran albedo (0,7) deste planeta anano.
Unhas observacións de Quaoar máis precisas feitas no ano 2007 no espectro infravermello próximo, indican a presenza dunha pequena cantidade (5%) de metano e etano en estado sólido. Dado o seu punto de ebulición (112 K), o metano é un xeo volátil ás temperaturas medias da superficie de Quaoar, ó contrario do xeo de auga ou do etano (punto de ebulición 185 K). Ambos modelos e observacións suxiren que só algúns corpos maiores poden reter os xeos máis volátiles, mentres que a poboación dominante de pequenos TNOs perdeu estes volátiles. Quaoar, con só pequenas cantidades de metano, parece ser dunha categoría intermedia.
H
Historia
A letra semítica ח (ḥêṯ) probabelmente representaba a fricativa farínxea xorda ([ħ]). A forma da letra probabelmente representaba unha reixa. O H grego primitivo pronunciábase /h/ mais, con posterioridade, esta letra, eta (Η, η), tornouse nunha vogal longa, /ɛː/.
Quaoar
Criovulcanismo
Se a misión da sonda New Horizons visita varios obxectos do cinto de Kuiper, despois de visitar Plutón no ano 2015, o noso coñecemento das superficies dos KBOs pequenos debería mellorar, pero os encontros con obxectos grandes parecen improbables.
H
Véxase tamén
Entradas da enciclopedia que comezan por H
Quaoar
Satélite
Quaoar ten un único satélite coñecido, Weywot, formalmente (50000) Quaoar I Weywot. O seu descubrimento foi anunciado na circular IAUC 8812 do 22 de febreiro do ano 2007. O satélite foi atopado a 0,35 arcsec respecto de Quaoar e ten 5,6 magnitudes de diferenza respecto do seu primario. Órbita ó redor de Quaoar a unha distancia de 14,500 km e ten unha excentricidade orbital de preto do 0,14. Asumindo un albedo e densidade igual á do seu primario, a magnitude aparente suxire que a lúa ten un diámetro de aproximadamente 74 km (1:12 de Quaoar). Brown cre que é probable que sexa un fragmento restante dunha colisión acontecida en Quaoar, o cal (especula Brown) perdeu moito do seu manto de xeo durante ese hipotético evento. Weywot Estímase que só ten que 1:2000 a masa de Quaoar.
Brown deixou a elección do nome en mans dos tongva, que escolleron o nome do deus do ceo, Weywot, fillo de Quaoar. O nome foi feito oficial na circular MPC #67220, publicada o 4 de outubro do 2009.
Genrih Perevoshchikov
Genrih Ksenofontovich Perevoshchikov, nado en Verkh-Nyaz o 14 de setembro de 1937 e finado o 23 de outubro de 2016, foi un escritor udmurto.
Traxectoria
Naceu nunha pequena aldea do distrito de Igrinsky e foi á escola da veciña aldea de Chutyr, logo estudou no centro de aprendizaxe para profesores de Jakšur-Bödja; non obstante, posteriormente cambiou para o instituto de Debes. Entre 1954 e 1960 cursou historia e filoloxía no Instituto Pedagóxico de Udmurtia, pero xa dende 1958 traballou como tradutor en radio Udmurtia e dun xeito regular entre 1963 e 1966 como correspondente e editor de programas para a xente nova. Dende 1992 dirixiu a sección de literatura da revista Keneš.
Actividade literaria
Perevoshchikov está considerado un dos grandes escritores da narrativa urdmurta contemporánea. En 1960 publicou o seu primeiro libro, unha colección de contos infantís Тӧдьы гырлы, e logo dous libros de ensaios Кыдазы егитъёс e Куашетӥз сильтӧл, en ton patriota sobre a loita dos campesiños durante a segunda guerra mundial.
En 1977 entrou na Unión de Escritores de Urdmurtia, e ese ano publicou Йыбыртты музъемлы que se converteu no primeiro volume da tetraloxía Йыбыртты музъемлы, en 1980 publicou o segundo libro da — Югдонын ӟардэ, a continaución — Тулкымлы пумит (1981) e finalmente Нуназе азьын (1986). O conxunto amosa os problemas da vida rural e das tentativas dos protagonistas para mellorar pero tamén a vida das persoas do común que deberían levar unha vida feliz baixo o socialismo pero non o logran polas condicións opresivas na que se desenvolve a súa vida.
En 1989 publicou Йӧвалег, protagonizada por un xornalista intelixente e divertido ao que ninguén axuda e pensa en suicidarse. A novela de 1996 Тӧдьы куака narra a época da perestroika por medio dun soldado que regresa a casa logo de participar na guerra de Afganistán intentando atopar a verdade e a xustiza. De 2003 é unha novela urbana Узы сяськаян вакытэ sobre a vida dun enxeñeiro xefe dunha grande empresa, de firmes principios que tras enfermar de cancro comeza a mirar a vida de xeito diferente; constitúe unha reflexión sobre a vida interior do protagonista baseada na morte súbita da propia filla de Perevoshchikov.
Hernán Naval
Hernán Fernando Naval Parapar, nado en Viveiro o 5 de agosto de 1962 e finado en Ribadeo o 16 de maio de 2001, foi un director de banda e trompetista galego, amais de compositor, pedagogo, poeta, dramaturgo e ensaísta.
Traxectoria
Obtivo a titulación de profesor de trompeta e solfexo nos conservatorios de Lugo, A Coruña, Santiago e Madrid.
Creador da banda de Ribadeo, da Academia de Música Carlos Álvarez Fernández-Cid e da Escola Municipal de Música de Ribadeo fundada en 1993 (na actualidade, Escola Municipal de Música e Danza, para a que se fixeron xestións para que leve o seu nome, sen froito), das que foi director. Con anterioridade, tamén foi director da Coral Polifónica do C.I.T de S. Cibrao (1987-1989) e profesor do conservatorio de Viveiro (ata 1991). É autor de obras musicais para diversas agrupacións e de numerosos arranxos. Dirixiu musicalmente a Banda Sinfónica Municipal de Ribadeo dende a súa creación (1992) ata convertela nunha das máis importantes de Galicia, gravando con ela dous discos, o primeiro dos cales recolle dúas obras súas. alt=Esbozo da cara de Hernán|miniatura|157x157px|Esbozo da cara de Hernán Foi subdirector da Asociación Galega de Escolas Municipais de Música (AGEMM) e dirixiu a Big Band promovida por esta asociación .
'Paradigma do galego europeu', foi un prolífico articulista, facendo incursións no ensaio e o teatro. A súa obra pedagóxica está recollida en múltiples conferencias e artigos en diversos medios e publicacións. A súa faceta literaria está exemplificada nalgunhas das súas obras teatrais como "Comunicando" e en multitude de poemas, a máis de escritos en A Nosa Terra, Badal, O Trasno de Burela ou Beiramar de Ribadeo, entre outros.
É de lembrar asemade a súa actuación como animador social, estando detrás de diversas iniciativas culturais nos sitios onde viviu e traballou. Foi presidente da A. C. Sementeira de Viveiro e da A. C. Francisco Lanza de Ribadeo. En 1988 mobilizouse para que o edificio do Teatro Pastor Díaz de Viveiro non fose derrubado.
Tamén tivo intervención na política, incluído nas listas do BNG, co que se presentou en diversas eleccións.
En 2006 foille adicado o auditorio Municipal de Ribadeo, dende entón, 'Auditorio Municipal Hernán Naval Parapar'.
Teatro
Final Coherente (accésit no concurso de teatro breve do Colectivo Buril, Burela, 1988), inédito
Comunicando (Traxicomedia con parabellum. Nun acto) (accésit no concurso de teatro breve do Colectivo Buril, Burela, 1989) Publicado por Cadernos da Escola Dramática Galega.
Díptico en modo menor: Bolero e Con Morbo. Inédito
Outras obras escritas
Ten escrito algún relato breve e máis de vinte poemas, todos sen publicar.
Ten publicado uns douscentos artigos en diversos medios (El Progreso, La Voz de Galicia, A Nosa Terra, Alborada -revista do Centro Galego de Barcelona- Doce Notas, Badal, Beiramar, O Trasno, etc). Asemade, ten escrito relatorios de participación en diversos congresos, como 'Pola Modernización', escrito para o Congreso de Bandas de Música Populares de Galiza, celebrado en Ribadeo en novembro de 1994 e publicado no libro do congreso en 1995.
Nogueiroa, Parada de Labiote, O Irixo
Nogueiroa é un lugar da parroquia de Parada de Labiote no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 69 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 28 eran homes e 41 mulleres.
Lugares de interese
O lugar ten unha capela dedicada a Santo Antonio de construción recente no sitio do Reboiro. Baixo a capela hai un lavadoiro cunha placa conmemorativa da traída da auga ao lugar. Fronte á capela, está un cruceiro. A praza está rodeada de canastros herdanza do uso que a eira tiña tradicionalmente. Hai outras eiras de canastros como a eira da Tía Rosiña. No fondo do lugar hai unha fonte pública de auga potábel.
Seguindo a estrada para Parada, antes da última casa, hai unha verea que baixa para o Porto do Río onde está a ponte vella que cruza o río en dirección á parroquia de Parada de Labiote. A estrada Parada-Xendive OU-0416 cruza o río en Nogueiroa en dous puntos. Subindo desde a segunda ponte para Parada, está o camiño para Cernado, con elementos propios dos valados tradicionais.
Teodosii Rostotskyi
Teodosii Rostotskyi (en Теодосій Ростоцький; en Teodozy Rostocki; en Феадосій Растоцкі), nado en 1725 e finado o 25 de xaneiro de 1805 en San Petersburgo (Imperio Ruso), foi un eclesiástico grecocatólico ruteno, metropolita de Kíiv e Galicia e toda a Rus dende 1788 até a súa morte.
Traxectoria
Tivo unha vocación temperá, ingresando arredor dos 14 anos na Orde de San Basilio Magno. O 4 de decembro de 1753 foi ordenado sacerdote de dita orde.
O 2 de xullo de 1784 foi nomeado bispo de Chełm, e ao mes seguinte, o 2 de agosto, arcebispo coadxutor de Kíiv. Recibiu a consagración episcopal o 19 de xuño de 1785 de mans do metropolita Yason Smohozhevskyi, e tendo como principais co-consagrantes ao bispo de Lutsk e Ostroh Kypriian Stetskyi e ao bispo auxiliar da diocese latina de Lutsk Jan Chryzostom Kaczkowski.
O 1 de novembro de 1788 sucedeu a Yason Smohozhevskyi como metropolita de Kíiv, Galicia e toda a Rus. Renunciou ao goberno da eparquía de Chełm en 1790.
Finou no cargo o 25 de xaneiro de 1805.
Santiago Ramos
Santiago Ramos Sánchez, nado en Boadilla (Salamanca) o 1 de agosto de 1949, é un actor español.
Traxectoria profesional
Abandona a carreira de Dereito para dedicarse á interpretación. Xa residente en Madrid dedícase ao teatro e aínda que desde 1972 traballa en cine, o seu lanzamento cinematográfico procede de co-protagonizar La vaquilla, en 1985.
Este actor de recoñecidas calidades interpretativas e físicas -debido principalmente ao seu timbre de voz- traballou con algunhas das figuras máis importantes do cine español como Luis García Berlanga, José Luis Garci, Fernando Trueba ou Jaime Chávarri.
No cine comezou a traballar na década de 1970, en películas como Al diablo con amor, Cabo de vara ou Tierra de rastrojos.
En 1980 traballou en máis de quince producións, tanto para cine como para televisión, destacando Sé infiel y no mires con quién (1985), El año de las luces (1986), Luna de lobos (1987), El río que nos lleva (1989) ou Las cosas del querer, dese mesmo ano.
En 1996 realiza o seu primeiro papel como protagonista en Como un relámpago, de Miguel Hermoso, na que Santiago Ramos deu vida a Rafael, un pai que abandonou á súa muller (Assumpta Serna) e ao seu fillo (Eloy Azorín) e que anos despois recibe a inesperada visita deste. Por este papel recibiu o seu primeiro, e único, Premio Goya á mellor interpretación masculina protagonista.
A partir do premio, Ramos dedicouse máis ao teatro e a televisión, aínda que destacan algúns títulos en cine como Fugitivas (2000), El caballero Don Quijote (2002), El Lobo (2004) ou Los nombres de Alicia (2005).
Vida persoal
Está casado con Paca Almenara, nai da tamén actriz María Adánez, pasou con ela case os últimos vinte anos. Ten un fillo, Felipe Ramos, coa actriz Gloria Muñoz.
Crumble
miniatura|Crumble O crumble é un pastel con froita s. Elabórase con diversas froitas que se recobren cunha masa de fariña, manteiga manteiga e azucre. Todo iso introdúcese no forno. Adóitase servir como sobremesa quente acompañado de cremas de ovo ou de leite, xeado ou compotas de diferentes froitas.
Miguel III
Durante a súa minoría, o Imperio foi gobernado pola súa nai Teodora, que malia as derrotas que sufriron os seus xenerais, conseguiu manter as fronteiras fronte aos musulmáns de Bagdad e Creta. A rexente fixo gala do seu celo relixioso restaurando a veneración das imaxes en 842 e perseguindo aos herexes bogomilos, pero descoidou completamente a educación do seu fillo. Por iso, Miguel converteuse nun neno consentido e caprichoso que caeu baixo a influencia do seu tío Bardas, o cal o induciu a recluír a Teodora nun convento, de modo que Bardas puido asumir o poder en 857.
Crumble
Historia
Crese que o crumble naceu debido ao racionamento de alimentos existente en Inglaterra durante a segunda guerra mundial.
Miguel III
Bardas, trala usurpación, introduciu varias reformas internas e nas guerras da época Miguel desempeñaría un papel máis activo. Durante o conflito cos musulmáns no Éufrates (856 - 863), o emperador tivo que facer fronte a unha derrota persoal en 860, que sería compensada por unha gran vitoria por parte do seu tío Petronas en Asia Menor. En 861, Miguel e Bardas invadiron Bulgaria e lograron a conversión do seu rei ao cristianismo.
Crumble
Características
As froitas máis frecuentemente empregadas na elaboración desta torta son: grosellas brancas, ruibarbo, mazás, amoras, peras, cereixas, etcétera. Prefírense aquelas froitas que proporcionan á pasta un sabor lixeiramente acedo, por iso as froitas bravas son mellores. A masa pódese facer con fariña e manteiga, aínda que hai receitas que empregan anacos de galletas ou biscoito s.
Miguel III
No mar, o Imperio sufriu os ataques dos corsarios de Creta, e en 865 a primeira expedición de pillaxe dos rusos de Kíiv chegou a poñer en perigo o mesmo Bósforo. En 867 Miguel foi asasinado por Basilio o Macedonio, un antigo paxe que conseguira acabar coa influencia de Bardas e que en 866 fora asociado ao Imperio.
Saa, Cadoalla, Becerreá
Saa é un lugar da parroquia de Cadoalla no concello lugués de Becerreá na comarca dos Ancares. Segundo o IGE, en 2011 tiña 28 habitantes (14 homes e 14 mulleres).
Owariasahi
O concello de Owariasahi limita cos concellos de Nagoya, de Seto e de Nagakute.
Alejandro Gómez
Alejandro Gómez Cabral, tamén coñecido como Alexandre Gómez, nado en Zamáns (Vigo) o 11 de abril de 1967 e finado tamén en Zamáns o 31 de xaneiro de 2021 , foi un atleta galego. Correu, entre outras, coa sección de atletismo do Celta de Vigo.
Traxectoria
Empezou de novo, acadando importantes marcas en categorías de idade. Foi récord de España júnior en 2000 m (5'09"5), récord de España xuvenil nos 5000 m (14'16"7) e récord estatal de 10 000 m na categoría promesa, así como campión de España de 3000 m obstáculos nesa última categoría. Na primeira etapa da súa traxectoria deportiva tamén destacou nas probas de campo, onde acadou o estatal de cross en 1984 como xuvenil, e os estatais de cross en 1986, 1987 e 1988 como promesa. O seu maior éxito foi a medalla de prata conseguida nos mundiais de atletismo júnior, en Atenas (1986), na distancia de 5.000 m, cunha marca de 13'55"94.
Xa en categoría absoluta, conseguiu varios campionatos nas distancias máis longas do fondo. Por exemplo, foi campión galego de cross en cinco ocasións consecutivas, e campión estatal de cross en 1989 e en 1995. Tamén foi campión estatal de 10 000 m en pista nos anos 1989, 1991, 1993, 1995 e 1996, e de medio maratón en 1992 e 2003. miniatura|A cidade de Vigo ós seus atletas. A nivel internacional, a súa primeira participación olímpica tivo lugar nos Xogos de Seúl, en 1988, na distancia dos 5.000 m. Máis tarde, xa habituado á gran distancia, disputou os 10.000 m de Barcelona e os de Atlanta, onde obtivo a mellor posición ao rematar na 15ª posición cunha marca de 29'38"11.
Nos campionatos do mundo de atletismo a súa mellor actuación foi a 9ª praza na final dos 10.000 m en Toquio, cunha marca de 28'13"71, mentres que en Goteborg foi 16º. Desa época é tamén a medalla de prata conseguida nos campionatos de Europa de cross celebrados en Alnwick e a oitava praza nuns mundiais de medio maratón celebrados en Palma.
En xuño de 2020 foille detectado un tumor cerebral sen posibilidade de operación. O 11 de xullo dese ano recibiu unha homenaxe en Vigo por parte do atletismo galego, organizado pola Federación Galega, e coa participación de numerosos atletas, tamén de fóra de Galicia, como o plusmarquista mundial Sebastian Coe, quen definiu a Gómez como unha "lenda do atletismo".
Na data do seu falecemento era o posuidor dos récords galegos de 10000, maratón e medio maratón en categoría absoluta, así como de varios récords en diferentes distancias en categorías de veteranos.
Barcia, Reádigos, O Irixo
Barcia é un lugar da parroquia de Reádigos no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 2 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, que eran mulleres.
Fest-noz
miniatura|Fest-noz no [[Festival intercéltico de Lorient 2010.]] Unha fest-noz (palabra bretoa que significa «festa de noite», por oposición a fest-deiz ou «festa de día») é unha festa tradicional (esencialmente un baile) da Bretaña. O plural en bretón é festoù-noz.
Historia e características
Hoxe en día, os bailaríns buscan o pracer de bailar en grupo para compartir un agradable momento todos xuntos. En certo xeito, participar nunha fest-noz de gran tamaño (como as que se organizan nas proximidades das grandes cidades bretoas) pode asemellarse a saír nunha discoteca.
Os bailes
Existen centos de danzas tradicionais, das cales as máis coñecidas son: as gavottes, a an dro, a hanter dro, a plinn e a scottish. Nunha fest-noz practícanse os bailes en cadea (todo o mundo collido polas mans), os bailes de parella e os bailes « coreográficos », é dicir, bailes con elementos artísticos ben definidos (encadeamentos, figuras etc.).
A música
A música destas festas é de tres tipos: cantada a cappella (kan ha diskan, ...), con música ou puramente instrumental. Antes da chegada dos micrófonos e dos altofalantes, os instrumentos máis empregados eran a bombarda e a gaita bretoa (biniou kozh), por mor da súa potencia sonora. Tamén se utilizaban o acordeón diatónico, o clarinete, o violín e, máis raramente, a zanfona. Despois da segunda guerra mundial, a gaita escocesa xeneralizouse na Bretaña, mentres que o clarinete simplificado (treujenn-gaol) case desapareceu, aínda que o seu uso estase recuperando nos últimos anos.
Máis alá dos instrumentos tradicionais, hoxe existen grupos de tendencias moi variadas, dende o rock e o jazz (Diwall, Skeduz, Roll ma Yar...), ata o punk, pasando por mesturas de todos os países. Os instrumentos de corda (violín, contrabaixo, guitarra acústica, guitarra eléctrica, baixo) e de percusión norteafricanos foron adaptados dende hai un tempo. A diversos niveis, certos grupos empregan tamén teclados electrónicos e sintetizadores (Strobinell, Sonerien Du, Les Baragouineurs, Plantec...). Os instrumentos de vento-metal teñen cada vez unha maior presenza, achegando unha sonoridade similar á música de Europa do Leste.
Desenvolvemento
Non hai un desenvolvemento estándar destas festas, pero pódese apreciar a existencia regular da «escena aberta»: antes da chegada do grupo principal, o escenario está dispoñible para calquera músico, cantante ou grupo voluntario. Entre cada grupo fanse pequenas pausas que permiten aos bailaríns recuperar enerxías comendo crêpes, galettes-saucisses, far breton, kouign-amann, e bebendo sidra, zume de mazá, cervexa ou hidromel.
Gwangju FC
O Gwangju FC (광주 FC) é un club de fútbol coreano da cidade de Gwangju. Fundouse en 2010 e compite na K League Classic.
Encélado (lúa)
Encélado é a sexta lúa máis grande do planeta Saturno. Foi descuberta no ano 1789 por William Herschel.
Encélado confirmou ter auga líquida baixo a súa codia de xeo de auga case puro, como amosan marcas que resaltan da análise dos datos de Cassini. Os criovolcáns do polo sur son capaces de emitir chorros de partículas de xeo de auga que acadan o espazo aberto. Moitos destes chorros de auga volven cara a superficie en forma de "neve", algunhas das partículas que acadan o espazo exterior acaban formando parte dos aneis de Saturno, mentres que outras acaban precipitándose cara o planeta. Pénsase que a totalidade do anel E está composto de partículas de xeo procedentes de Encélado. Grazas a posible presenza de auga na superficie ou preto dela, Encélado podería ser un dos mellores sitios nos que a humanidade procure por vida extraterrestre. En contraste, a auga que se cre que hai na lúa de Xúpiter, Europa, estaría baixo unha grosa codia de xeo.
Antes de que as dúas sondas Voyager chegaran a Saturno, a comenzos da década dos oitenta, pouco ou moi pouco se sabía deste pequena lúa agás da presenza de xeo na súa superficie. As Voyagers amosaron que o diámetro de era de só 500 km, só unha décima parte diámetro da lúa máis grande de Saturno, Titán, e reflicte practicamente toda a luz solar que golpea coa súa superficie. A Voyager 1 revelou que Encélado orbitaba no interior da parte máis densa do difuso anel E, indicando unha posible asociación entre ambos, mentres cá Voyager 2 revelou que a pesar do pequeno tamaño da lúa, esta tiña todo un rango de terreos, dende os terreos antigos moi craterizados ata as rexións con superficies moi novas, tectonicamente deformadas e con algunhas superficies de menos de 100 millóns de anos.
Comezando o ano 2005, e ata 2017, a sonda Cassini fixo ata 147 sobrevoos (23 a baixa altitude) sobre Encélado, amosando a súa superficie e o contorno da lúa con gran detalle. O achado máis notable foi o descubrimento de grandes chorros de auga que agroman no polo sur da lúa. Este achado, xunto co coñecemento que se posúe do escape de calor interno e a escaseza de cráteres de impacto na rexión do polo sur, indican que Encélado está xeoloxicamente activo. As lúas dos grandes planetas gasosos quedan moi a miúdo atrapadas en resonancias orbitais que forzan a estas lúas a ter libración ou unha excentricidade orbital que non posuían; a proximidade destas lúas ó planeta tamén pode levar ó seu quecemento interno debido ás mareas gravitatorias (en adición ós fenómenos anteriormente citados), ofrecendo así unha explicación á súa actividade xeolóxica.
Encélado é un dos tres corpos do Sistema Solar (exceptuando a Terra, xunto coa lúa de Xúpiter, Ío e a lúa de Neptuno, Tritón, nas cales se puideron observar erupcións activas. A análise da desgasificación suxire que esta debería ser orixinada nun corpo con auga líquida baixo a superficie, o que sumado á particular química observada nas plumas (chorros) dos criovolcáns, fai que se alimenten as especulación en torno a que Encélado podería ser un importante lugar para o estudo da astrobioloxía. The discovery of the plume has added further weight to the argument that material released from Enceladus is the source of the E ring.
En maio do 2011, científicos da NASA na Enceladus Focus Group Conference informaron que Encélado "é o lugar do Sistema Solar nestes momentos con máis posibilidades de ter vida que non sexa a Terra".
Nome
Os nomes dos accidentes xeolóxicos de Encélado outorgados pola Unión Astronómica Internacional (UAI) proceden de personaxes e lugares da tradución de As mil e unha noites feita por Burton. Os cráteres de impacto reciben nomes de personaxes, mentres que outros accidentes xeolóxicos coma as fossae (longas e estreitas depresións), dorsa (escarpas), planitia (chairas), e sulci (sucos paralelos longos), teñen nomes de lugares. 57 accidentes xeolóxicos teñen nome oficial, 22 dos cales recibiron o seu nome en 1982 en base as observacións das Voyager, e outros 35 recibiron o seu nome no ano 2006, baseándose nos resultados das observación que levou a cabo a Cassini's no seu tres voos do ano 2005.
Exploración
Encélado foi descuberta por Fredrick William Herschel o 28 de agosto de 1789, cando usaba por primeira vez o seu novo telescopio de 1,2 m, por aquela época era o telescopio máis longo do mundo. Herschel observara Encélado por primeira vez no ano 1787, pero no seu telescopio moito máis pequeno de 16,.5 cm, e por esa causa non puido recoñece-la lúa. A súa feble magnitude aparente (+11,7m) e a súa proximidade a Saturno e os seus aneis, que son moito máis brillantes cá lúa, fai que Encélado sexa difícil de observar dende a Terra, precisando un telescopio cun espello de 15–30 cm de diámetro, cunha variación dependente das condicións atmosféricas e da contaminación lumínica. Coma outros satélites de Saturno foi descuberta antes da Era Espacial, Encélado foi observada por primeira vez durante o equinoccio de Saturno, cando os aneis de Saturno son vistos case de canto, o cal fai que se reduza o resplandor dos mesmo, facilitando así a observación das lúas do planeta.
Antes da chegada das Voyager, a visión do Encélado no mellorara moito do punto que observara Herschel por primeira vez. Só se coñecían as súas características orbitais, e unhas estimacións da súa masa, densidade e albedo.
As Voyager obtiveron as primeiras imaxes de preto de Encélado. A Voyager 1 foi a primeira en pasar preto de Encélado, a unha distancia de 202.000 km o 12 de novembro do ano 1980. As imaxes obtidas tiñan unha resolución moi pobre, pero amosaban unha superficie cunha alta refractividade e unha notoria escaseza de cráteres, o cal indicaba unha superficie nova. A Voyager 1 tamén confirmou que a lúa estaba situada no interior da parte máis densa do difuso Anel E. Isto combinado coa aparencia xuvenil da superficie, levou ós científicos da misión Voyager a suxerir que o anel E estaba formado con partículas procedentes das superficie de Encélado. miniatura|Imaxes onde se poden aprecia-las plumas (chorros) de xeo de auga ó longo das [[Listas de Tigre (Encélado)|Listas de Tigre do polo sur de Encélado. De dereita a esquerda, as catro estrías máis grandes son Damascus, Baghdad, Cairo e Alexandria sulci.]]
A Voyager 2 aproximouse moito máis a Encélado (a 87.010 km) o 26 de agosto de 1981, que lle permitiu obter imaxes dunha mellor resolución. Estas imaxes revelaron que a meirande parte da superficie da lúa era de formación recente, coma se pode apreciar na Diapositiva 1. Tamén revelaron unha superficie con diferentes rexións cunhas fortes variacións de idade, cunha rexión craterizada a latitudes setentrionais, e rexións moi pouco craterizadas preto do ecuador. Esta diversidade xeolóxica contrasta coa vella e craterizada superficie de Mimas, outra lúa de Saturno que é un pouco máis pequena cá Encélado. Os terreos xeoloxicamente recentes foron unha gran sorpresa para a comunidade científica, xa que non existía daquela teoría algunha que puidese predicir que un corpo tan pequeno (e frío, comparado coa activa lúa de Xúpiter, Ío) amosase signos de actividade. Pero pola contra, a Voyager 2 non puido determinar se Encélado estaba actualmente activa ou se era a fonte do material do anel E. miniatura|Imaxe da Cassini en falsas cores dos chorros de xeo de auga do polo sur de Encélado.
A resposta a estes e outros misterios tivo que esperar ata a chegada da sonda Cassini no 1 de xullo de 2004, cando entrou en órbita ó redor de Saturno. Dados os resultados das imaxes da Voyager 2, Encélado foi considerado un obxectivo prioritario polos planificadores da misión Cassini, e planificáronse varios sobrevoos a menos de 1.500 km da superficie da lúa, así coma numerosos achegamentos a menos de 100.000 km de Encélado. Estes encontros están enumerados na táboa da esquerda. Os sobrevoos proporcionaron información importante sobre a superficie de Encélado, así como o descubrimento de chorros de vapor de auga e hidrocarburos complexos na rexión xeoloxicamente activa do polo sur. Estes descubrimentos levaron ó axuste do plan de voo de Cassini para permitir voos de aproximación rasantes a Encélado, incluíndo un encontro en marzo do 2008 que levou a sonda a achegarse a só 52 km da superficie da lúa. A misión estendida para Cassini incluíu sete voos rasantes preto de Encélado entre xullo de 2008 e xullo de 2010, incluíndo dous achegamentos a tan só 50 km na segunda metade do ano 2008.