cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Sebastian Bach
Música de cámara
A súa vea experimental levouno a tomar o modelo da trío-sonata e a introducirlle unha modificación simple, mais fundamental, atribuíndo ao teclado unha das dúas voces solistas, confiada á man dereita, mentres que a esquerda realizaba todo o baixo continuo, prescindindo dun instrumento melódico adicional para reforzar a liña do baixo, tales como os empregados frecuentemente: violoncello, viola da gamba ou fagot. Con iso adaptou unha forma orixinalmente concibida para polo menos catro instrumentos —dous solistas melódicos, un teclado para recheo harmónico e un baixo melódico— a unha formación enxoita de dous executantes. Non foi el, en realidade, o inventor desa nova fórmula, mais levouna a un grao de perfección sen precedentes. Amais diso, introduciu nesta trío-sonata modificada elementos do concerto e expandiu a súa textura engadindo outras voces, sen precisar instrumentos adicionais. Pertencen a este xénero, por exemplo, as sonatas para violín e teclado BWV 1014-1019, as sonatas para frauta e teclado BWV 1030 e 1032, e a Sonata para viola da gamba e cravo obbligato BWV 1027.
miniatura|esquerda|Manuscrito do Ricercare a seis voces da Musikalisches Opfer.
Elsa Artadi
Traxectoria
Durante esta época tamén foi profesora na Fudan University de Shanghai e membro do comité científico do Banco Mundial en Casablanca (Marrocos), consultora do Banco Mundial en Washington, D.C. e membro do comité científico da European Economic Association. Durante este período colaborou en diversos informes co economista e profesor da Universidade de Columbia Xavier Sala i Martín, e foi a tradutora ó castelán da súa obra Apunts de creixement econòmic.
Johann Sebastian Bach
Música de cámara
As súas obras de cámara máis importantes son dúas coleccións realizadas nos seus últimos anos de vida. A primeira é a Musikalisches Opfer BWV 1079. O conxunto naceu na súa visita ao rei Frederico II de Prusia en 1747, cando o rei deu ao compositor un suxeito de fuga para que improvisase ao seu redor. Bach tocou entón, diante do monarca, nun pianoforte, o que veu a ser coñecido como o Ricercare a 3 da colección, prometendo mandalo imprimir. De regreso na súa casa de Leipzig, Bach escribiu non só a obra prometida, senón unha serie de pezas: dez canons, dous ricercares e unha trío-sonata nas formas tradicionais, todas a partir do mesmo tema rexio. A partitura que foi finalmente publicada e ofrecida ao rei, porén, mostra sinais evidentes de ter sido elaborada ás presas, e contén soamente parte do conxunto actualmente coñecido. O restante foi impreso como suplemento máis tarde. O manuscrito orixinal non sobreviviu, a excepción dunha versión antiga do Ricercare a 6. Diso, e dos erros da versión impresa, deriva a gran confusión que ata hoxe reina entre os estudosos, principalmente ao respecto da orde das pezas e da instrumentación que Bach pretendía para o conxunto. O primeiro aspecto é o máis problemático e xa deu orixe a unha considerable bibliografía especulativa. Sobre o segundo hai menos dúbidas, xa que para a trío-sonata deixou indicación específica —frauta, violín e baixo continuo— e para un dos ricercares tamén —dous violíns— o que fai supoñer que todo o conxunto pode ser executado por un grupo de frauta, dous violíns e continuo formado por cravo e viola da gamba. A Musikalisches Opfer é en síntese unha selección de variacións sobre o tema rexio, de insólita forza expresiva, traballada de varios xeitos contrapuntísticos eruditos, tales como o movemento retrógrado, a aumentación, o cantus firmus e outras, incluíndo dous "canons enigmáticos", nos que Bach non deu indicacións de entrada das voces sucesivas, ficando a decisión a cargo do intérprete. A peza central da colección é a trío-sonata, que segue o modelo da sonata da chiesa, con catro movementos e ricas texturas contrapuntísticas.
A outra é Die Kunst der Fuge BWV 1080, a última grande obra do mestre, escrita en 1749 e publicada despois da súa morte de modo neglixente. Contén cerca de vinte fugas e canons, chamados contrapuncti, todos derivados dun mesmo tema, onde se aplican as máis variadas formas de contrapunto erudito. O número exacto de pezas varía segundo a edición, algunhas veces dúas ou máis pezas están agrupadas sobre unha mesma entrada. Antigamente Die Kunst der Fuge era considerada principalmente un manual de contrapunto avanzado, mais hoxe é vista como unha das máis importantes creacións da música occidental, a suma da técnica contrapuntística únese a unha substancia do máis alto valor. A edición orixinal é desorganizada e deu orixe a unha continua controversia sobre a orde dos números e a súa instrumentación, amais do seu contido musical servir de pretexto a innumerables elaboracións hipotéticas sobre o seu significado, sen que se chegase a unha conclusión definitiva. A última peza, unha xigantesca fuga tripla, foi deixada inconclusa; o tema que unifica o restante do conxunto non aparece, mais xa se demostrou que os tres temas presentes —un deles usando as notas B-A-C-H — poden ser combinados co tema ausente. Un testemuño de Mizler confirma a idea de que a peza debía ser unha fuga cuádrupla, e segundo el, Bach pretendía compoñer outra fuga cuádrupla que podería ser invertida. A instrumentación preséntase como outro problema; posiblemente, de acordo con Geiringer, foi concibida como música para teclado só, mais a execución cun grupo de cámara parece ser máis efectiva. Iso susténtase no feito de que as dúas fugas-espello teñen unha tesitura máis aló do alcance dun teclista.
Elsa Artadi
Traxectoria
Entrou na Generalitat no ano 2011 como asesora no Departamento de Economía do conselleiro Andreu Mas-Colell. En 2012, participou na proposta de pacto fiscal de CiU e participou en diversos actos de campaña con vista ó 25 de novembro. En 2013, foi nomeada directora xeral de Tributs i Joc, onde creou a Grossa de Cap d'Any. Este feito deulle protagonismo nos medios.
En 2015, foi nomeada secretaria de Facenda do Departamento de Economía, e en xaneiro de 2016 foi nomeada directora xeral de Coordinación Interdepartamental da Generalitat de Cataluña.
Johann Sebastian Bach
Música orquestral
Os concertos para cravo e orquestra foron unha novidade no tempo de Bach, xa que o teclado non asumira nunca o primeiro plano nunha composición orquestral, servindo tan só como instrumento de recheo harmónico como reforzo do baixo continuo. Todas as súas distintas obras neste xénero son arranxos de concertos para outros instrumentos, incluíndo os seus propios concertos para violín. Tamén escribiu concertos para dous, tres, e un para catro cravos (adaptando unha obra de Vivaldi), combinacións totalmente infrecuentes que parecen ter atendido ao seu gusto por experimentar novas texturas e sonoridades.
De todos os seus concertos, porén, os máis afamados, e que actualmente están entre as súas obras máis populares, son o ciclo dos seis Concertos de Brandenburgo BVW 1046-1051, compostos antes de 1721 para o marqués de Brandenburgo. Teñen sido considerados a suma do xénero do concerto grosso, un xénero concertante no que un pequeno grupo de solistas dialoga coa orquestra. Todos son altamente individualizados, exploran unha ampla variedade de efectos orquestrais e mostran algunha influencia da música de Vivaldi. En palabras de Albert Schweitzer:
Cantatas
As cantatas constitúen o groso da produción de Bach, mais só nas súas últimas décadas ten sido recoñecida a súa importancia. Esquecidas case por completo no século XIX, ata mediados do século XX só un pequeno número delas fora estudado en detalle, situación que foi mudando ante o rápido crecemento dos estudos bachianos. A maior parte delas son sacras, compostas en Weimar e principalmente Leipzig, mais cultivou o xénero ao longo de case toda a súa carreira. Moitas perdéronse; de acordo co obituario de Carl Philipp, Bach compuxo cinco ciclos completos para o ano eclesiástico, a parte das cantatas profanas, o que representaría máis de 350 obras, mais aínda sobreviviron 194 obras deste xénero, sumando un total de 1.200 movementos individuais. As da súa fase inicial foron compostas segundo o modelo alemán do século XVII, sen recitativos ou arias da capo, elementos de orixe operística italiana que só aparecen nas súas obras de madurez. Máis tarde consolidouse un formato italianizado, cunha abertura máis elaborada con coro, seguida dunha alternancia de cinco ou seis arias da capo e recitativos para voz solista, pechando cunha harmonización coral simple homofónica a catro voces, cando a congregación posibelmente se unía ao coro, mais mesmo aquí atopamos moitas outras solucións técnicas e formais, incluíndo fugas, canons, variacións sobre un ostinato, formas concertantes, influencia da abertura francesa e do antigo motete, amais de se valeren dunha ampla gama de forzas instrumentais. En palabras de Buelow:
Elsa Artadi
Traxectoria
No verán de 2016 afilouse ó PDeCAT e en 2017 coordinou e presidiu o relatorio ideolóxico do PDeCAT, formou parte do primeiro equipo directivo do partido, xestionando estudos e programas, pero dimitiu por mor do réxime de incompatibilidades. Posteriormente daríase de baixa do partido. Malia a aplicación do 155 en 2017, Artadi non foi cesada do cargo. Nas eleccións ó Parlamento de Cataluña do mesmo ano foi escollida deputada na lista de Junts per Catalunya, candidatura da cal foi a directora de campaña e onde ía de número 10 na lista por Barcelona.
Na XII lexislatura, é voceira parlamentaria do grupo de Junts per Catalunya. É unha das facianas máis visibles da súa coalición.
Johann Sebastian Bach
Cantatas
As cantatas sacras son obras de ocasión, e por norma eran escoitadas só unha única vez. Obras moi elaboradas artisticamente, o que o oínte non conseguía entender en termos estéticos, como dixo Chafe, foi compensado polo seu coñecemento dunha rede de intencións que ligaban a experiencia relixiosa de cada un ao seu contexto cultural e relixioso maior. A principal de entre esas intencións era presentar o carácter dinámico da experiencia relixiosa nun programa didáctico secuencial de afectos e formas coas que o oínte común puidese identificarse, creando unha ponte entre as Escrituras e a fe, á luz, naturalmente, da tradición hermenéutica fundada por Lutero. Para conseguir ese obxectivo, amais do contido explícito dos textos, Bach recorría a un rico repertorio de elementos puramente musicais para ilustrar e salientar o texto, elementos que á súa vez estaban asociados a unha serie de convencións simbólicas e alegóricas daquela de dominio público, un procedemento típico do Barroco en xeral, no caso aplicado aos propósitos do protestantismo.
Unha das cantatas máis coñecidas é tamén unha das súas primeiras, a titulada Christ lag in Todesbanden BWV 4, que emprega o recurso da variación sobre un cantus firmus encontrado en obras de Pachelbel e Buxtehude. Ten unha estrutura simétrica que, por outra banda, converteuse nun elemento común tamén na súa produción posterior, e que se presume carrega un significado propio, indicando a cruz de Cristo, e cada movemento presenta o himno a partir do cal foi composta nun contexto diferente. Tamén é famosa, e permanece como unha das súas cantatas máis importantes, a chamada Actus Tragicus (Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV 106), composta posiblemente como unha peza fúnebre. Outras que merecen mención son: Wie schön leuchtet der Morgenstern BWV 1, combinando o arranxo coral coa forma concertante; O Ewigkeit, du Donnerwort BWV 20, un expresivo diálogo entre o medo e a esperanza; ''Wachet! Betet! BWV 70, que asocia melodías de himnos nos seus recitativos e ten unha brillante pasaxe para trompetas ilustrando o Xuízo Final; Jesu, der du meine Seele BWV 78, cunha abertura onde se unen maxistralmente o himno luterano e un ostinato; Ein feste Burg ist unser Gott, BWV 80, cunha intricada abertura polifónica; Herr Jesu Christ, wahr' Mensch und Gott BWV 127, cuxa abertura impresionou á xeración seguinte; Wachet auf, ruft uns die Stimme, BWV 140, que contén un diálogo entre Xesús e a Alma; e Herz und Mund und Tat und Leben, BWV 147a, cuxo coro final incorpora a célebre melodía Jesus bleibet meine Freude''. O seu importante Oratorio de Nadal é de feito un ciclo de seis cantatas sacras para ser interpretadas entre o Nadal e a Epifanía (25 de decembro a 6 de xaneiro), que habilmente rearranxan composicións anteriores, incluíndo obras profanas.
miniatura|Anaco autógrafo da Paixón segundo san Mateo.
As súas paixóns poden ser descritas como cantatas sacras expandidas ou oratorio, que narran a Paixón de Cristo segundo os evanxelistas. Nas obras de Bach o texto bíblico é frecuentemente interpolado con versos modernos que fan meditacións sobre cada escena. Rexístranse cinco obras neste xénero, mais só sobreviviron dúas: Johannes-Passion e Matthäus-Passion. Ambas son obras mestras de grande envergadura e posúen varios aspectos en común, mais a última delas, de grande impacto dramático, é a súa obra vocal máis complexa e ten sido louvada por moitos como a súa creación máis sublime, e en calquera caso considérase como a culminación da tradición de paixóns luteranas. É difícil destacar algún dos seus movementos, mais serve como exemplo a peza de abertura, unha gran fantasía-coral para dobre coro, cada parte vocal dobrada polo seu propio grupo de instrumentos, que canta o verso Vinde, oh fillas, facede coro ao meu lamento, formando un denso tecido contrapuntístico sobre o cal se cerne, logo do 30º compás, unha liña de sopranos infantís cantando o himno Oh, Cordeiro de Deus, que quita o pecado do mundo, con grande impacto.
As cantatas profanas seguen en liñas xerais o modelo formal das sacras, sendo a maior diferenza o seu texto secular. A maioría delas son obras festivas, para celebrar, por exemplo, o aniversario dun gobernante, como a cantata ''Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten! BWV 214, dedicada ao nacemento de Maria Josepha, Electora da Saxonia e Raíña consorte da República das Dúas Nacións, mais se encontran tamén lamentos fúnebres, como a Trauerode BWV 198, en honor a Christiane, a defunta raíña de Polonia, pezas de "defensa dunha tese", como a cantata Geschwinde, ihr wirbelnden Winde BWV 201, que narra a competición musical entre Apolo e Pan como un pretexto para comparar a música erudita coas desaxeitadas tentativas dos músicos pouco hábiles, e mesmo pezas completamente humorísticas, como a chamada Kaffeekantate'' BWV 211, que satiriza a moda, daquela recente, de beber café.
Misas e motetes
miniatura|Primeira páxina do Credo da Misa en si menor. Malia ser protestante, Bach compuxo un pequeno número de misas latinas, na súa maioría fragmentarias ou na forma de misa breve, só coas seccións do Kyrie e do Gloria. A súa obra magna neste xénero, con todo, é a Misa en si menor, musicalizando o texto completo do ordinario católico, unha das máis importantes obras deste tipo xamais compostas. O motivo que o levou a terse embarcado nesta obra está claro, xa que finalmente a misa foi ofrecida ao rei de Polonia, que se convertera ao catolicismo. A obra ten unha estrutura simétrica e está chea de simbolismos musicais, e os seus movementos forman un gran compendio de formas e estilos. A maior parte da misa foi elaborada retomando anacos de cantatas anteriores, mais o resultado é un todo coherente, grazas á súa habilidade para adaptar material antigo ao novo contexto. Algunhas seccións non teñen a súa orixe identificada, mais poden ser fragmentos de cantatas perdidas. A misa, polas súas enormes proporcións, non está destinada a ser interpretada dentro do culto católico, polo menos non por completo.
Bach tamén compuxo algúns motetes para coro a cappella sobre textos bíblicos e/ou modernos. Ten sido obxecto de moitos debates se esas obras deben ser acompañadas ou non de instrumentos. Na práctica do seu tempo, o termo a cappella significaba canto menos un acompañamento ao órgano, e para algúns deles efectivamente sobreviven partes instrumentais e un baixo continuo. Deste xeito, é posible que Bach pretendese dobrar o coro con instrumentos ou órgano cando fora posible, e cando non o fora, executalos sen acompañamento. Cada peza ten unha estrutura diferente e o seu estilo máis ou menos acompaña á concepción de motete do século XVIII, cando era entendido como unha composición en esencia contrapuntística, mais de armazón tonal. Mais estes motetes mostran moitas referencias máis antigas, como o uso de recursos estritamente fugados e de contrapunto imitativo, ou pasaxes homofónicas de carácter altamente declamatorio, comúns no século anterior.
Legado
miniatura|esquerda|Estatua de Bach en Leipzig. Despois da súa morte, a reputación de Bach como compositor diminuíu inicialmente: a súa obra foi considerada anticuada comparada co emerxente style galant, un movemento que pode ser visto como o precursor do clasicismo de finais do século XVIII. Inicialmente foi lembrado máis como intérprete e profesor.
Durante finais do século XVIII e principios do XIX, Bach foi recoñecido por varios compositores prominentes pola súa obra para teclado. Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Frédéric Chopin, Robert Schumann, e Felix Mendelssohn estaban entre os seus admiradores; todos eles comezaron a escribir nun estilo máis contrapuntístico despois de coñeceren a música de Bach. Beethoven o describiu como "Urvater der Harmonie", o "o pai orixinal da harmonía".
Durante o século XX, o proceso de recoñecemento do valor musical e pedagóxico dalgunhas das súas obras continuou, quizais de xeito máis notable na promoción das súas suites para violoncello por parte de Pau Casals, o primeiro grande intérprete en gravar estas suites. Outro desenvolvemento foi grazas ao crecemento das interpretacións "auténticas" ou "historicistas", un movemento que pretende presentar a música como o compositor a concibiu. Algúns exemplos deste movemento inclúen a interpretación das obras para teclado con clavicémbalos en lugar de pianos modernos, ou empregar coros pequenos ou voces soas en lugar das grandes agrupacións corais favorecidas polos intérpretes do século XIX e principios do XX.
Mitos, primeiros estudos críticos e rescate da obra
Parte da tradición oral creada en torno a Bach afirma que foi un destacado organista, mais no seu tempo foi un compositor incomprendido. Isto débese principalmente aos coñecidos rozamentos que mantivo continuamente coas autoridades de Leipzig, mais non hai evidencias documentais de que os seus superiores desaprobasen tamén a súa música. É un feito que Bach xamais foi un compositor verdadeiramente popular, canto menos nun sentido superficial, mais os poucos relatos que se coñecen mostran a alta estima da que gozaba, e máis dunha vez afirmouse que era un dos máis importantes compositores da súa xeración, sendo colocado polos expertos ao lado de Händel, Telemann, Hasse e Graun, cuxa fama se espallaba por toda Europa. O gran número de alumnos que o buscaban como mestre tamén corrobora o seu prestixio. Como exemplo dos eloxios que recibiu, Birnbaum louvou a súa "estraña perfección"; Schubart chamouno "xenio orixinal"; mesmo Scheibe, que atacou duramente o seu estilo en 1737, non pode evitar admitir a grandeza do seu xenio, e na súa edición da Institutio Oratoria de Marco Fábio Quintiliano, Gesner, reitor da Thomasschule, fixo unha longa e vívida louvanza das súas habilidades como compositor, mestre, kantor e organista, que merece ser transcrita:
miniatura|Órgano da igrexa de S. Tomé en Leipzig.
Outro mito é que a obra de Bach caera no esquecemento inmediatamente despois da súa morte, e así permanecera ata ser resucitada a principios do século XIX por algúns entusiastas alemáns. As investigacións recentes, con todo, afirman que esa visión non é de todo correcta. Realmente a maior parte da súa produción desapareceu da vista xusto cando morreu o compositor, mais de moitos xeitos a súa memoria permaneceu e puido ser transmitida ás xeracións inmediatas. Varios dos seus fillos convertéronse en compositores reputados, e aínda que a maioría tivesen adoptado outras estéticas, mantiveron o nome de Bach vivo; Carl Philipp realizou interpretacións dalgunhas pezas vocais do seu pai a partir de 1768, incluíndo o Credo da Misa en Si menor, e Wilhelm Friedemann fixo o mesmo, con aínda máis asiduidade, ambos encontrando unha boa resposta de público. Pouco despois Fasch comezou unha tradición de interpretacións dos seus motetes, e de seguido se fixeron accesibles edicións de Das wohltemperierte Klavier, de Die Kunst der Fuge, e dalgunhas cantatas. Os seus moitos alumnos tamén contribuíron legando ás xeracións seguintes a súa metodoloxía de ensino e con ela as súas pezas didácticas para teclado, como Das wohltemperierte Klavier, as Invenións e outras. Críticos respectados como Marpurg, Gerber e Forkel publicaron notas favorables, e coleccionistas e amantes da "música antiga", como Van Swieten, Poelchau e Neefe, buscaron os seus manuscritos, dispersos entre os seus fillos e alumnos, e divulgáronos entre un selecto grupo de coñecedores, onde estaban incluídos Haydn, Mozart e Beethoven, que manifestaron a súa admiración polo vello mestre e foron influenciados por el. Grazas principalmente á intermediación de Poelchau, un gran número de partituras manuscritas puido ser preservado da destrución, acabando por encontrar abrigo na biblioteca da Singakademie e na Biblioteca Real de Berlín (actualmente depositadas na Biblioteca Estatal de Berlín, que ata hoxe é o maior depósito de fontes orixinais da música bachiana). Mesmo así, o número daqueles que coñecían algo da obra bachiana a finais do século XVIII era reducido, e non dispuña de medios para diseminala a grande escala.
miniatura|esquerda|180px|Felix Mendelssohn, un dos grandes divulgadores de Bach a principios do século XIX. miniatura|180px|esquerda|Monumento a Bach erixido en Eisenach en [[1884, creado por Adolf von Donndorf.]]
Coa progresiva acumulación de apreciacións críticas e invocacións públicas á súa memoria que apareceron ata finais do século, a situación comezou a mudar, aínda que a súa música continuara lonxe dos oídos do gran público e mesmo de boa parte dos coñecedores. Nos últimos anos do século XVIII Bach pasou a ser considerado un gran músico e unha honra para Alemaña, sendo chamado por Rochlitz en 1798 "o patriarca da música xermánica" e "a fonte de toda a verdadeira sabedoría musical". A reputación de Bach entre o gran público mellorou en parte grazas á biografía sobre o compositor de Johann Nikolaus Forkel en 1802. A de 1802 foi a primeira biografía en profundidade sobre o compositor, realizada por Forkel, que empregou moito material manuscrito e informacións obtidas de primeira man dos seus fillos, constituíndo o primeiro marco crítico importante na completa resurrección de Bach, aínda que o presentase cunha clara tendencia patriótica. Forkel tamén desenvolveu un papel decisivo a prol de Bach incentivando a publicación de obras para teclado e divulgándoas no exterior. Ao mesmo tempo, outros escritores como Thibaut e Reichert tecían críticas do estilo "anticuado" de Bach, aínda que recoñecesen a súa grande inventiva, e á biografía excesivamente nacionalista de Forkel, alegando que non engadía nada de novo ao que xa se sabía sobre el. Por outra banda, contra o ano 1807 o organista Samuel Wesley iniciou en Inglaterra un movemento bachiano, mentres que as súas obras comezaban a ser escoitadas nos Estados Unidos.
Carl Friedrich Zelter, director da Singakademie de Berlín, foi o responsable dos seguintes pasos. Gran coñecedor da obra vocal de Bach, tiña acceso á rica colección de partituras que pertencera a Kirnberger e Agricola, alumnos de Bach. Sendo profesor de Mendelssohn, recomendoulle o estudo da colección, suscitando o seu entusiasmo. En 1829 Mendelssohn realizou en Berlín a primeira audición completa da Matthäus-Passion desde a súa estrea un século antes. A recepción da obra foi extremadamente favorable, coincidindo coa expectativa da conmemoración do tricentenario das Confesións de Augsburgo, un referente do Luteranismo, que sería celebrada ao ano seguinte. Como resultado inmediato, as dúas paixóns e a gran misa foron reimpresas, e o evento colocou Bach definitivamente de volta nas salas de concerto. Co activo apoio de Robert Schumann, en 1850 foi fundada a Bach Gesellschaft (Sociedade Bach), que se impuxo a ambiciosa tarefa de realizar a edición completa da obra de Bach con comentarios críticos, terminada cerca de cincuenta anos despois e dando ao público 46 volumes de música.
Entrementes, xurdiron outras alentadas biografías. En 1865 Carl Heinrich Bitter publicou unha análise detallada e comprensiva da súa vida e obra, colocando na sombra o traballo de Forkel. Era, con todo, un ensaio de diletante, e foi á súa vez ensombrecido pola contribución fundamental de Philipp Spitta, publicada entre 1873 e 1880, o primeiro estudo de perfil académico, que permanece ata hoxe como unha referencia, malia que, en moitos puntos está anticuado e idolatra a Bach como o modelo de todo o que a música debería ser. Mais foi o primeiro en introducir no seu estudo os aspectos filolóxicos, históricos, estéticos, teolóxicos e intelectuais, tentando, ata onde a mentalidade romántica do seu tempo permitiu, colocar a obra do compositor alemán no seu correcto contexto histórico. En contrapartida, alimentou o mito de Bach como o músico supremo, transcendente e quintaesencial.
Outras forzas en acción durante o século XIX contribuíron na difusión e o enraizamento deses mitos. O Romanticismo, entre outras cousas, estimulou un redescubrimento da música de séculos pasados no contexto da formación do nacionalismo xermánico, atribuíndolle a Bach unha función política amais da cultural. Tamén o rexurdimento do Pietismo protestante tamén cobrou do músico, visto coma un místico, unha participación, e os moitos compositores que foran influenciados pola súa obra fixeron lecturas persoais e subxectivas dela, de acordo coa tendencia romántica do culto ao xenio e ao individualismo e independentemente do avance dos estudos críticos, e deron nova circulación e interpretación a declaracións, moitas veces non documentadas, do propio compositor sobre o seu traballo e as súas intencións, co resultado de proliferar o folclore ao seu redor. Expresións extremas tornáronse comúns cando se falaba ao seu respecto. Beethoven dixo que o seu nome non debería ser Bach, que en alemán significa "regato", mais si Meer, que significa "mar"; Wagner imaxinaba que Bach era a expresión do máis íntimo espírito xermánico e asociou a súa música a unha esfinxe, ás esferas celestes e a un mundo anterior ao nacemento da humanidade; Brahms dixo que se toda a outra música do mundo se perdese el se entristecería, mais se se perdese a música de Bach sería inconsolable, e o crítico William Apthorp declarou que non podía abrir un volume de música de Bach sen sentir un arrepío de terror supersticioso, pois ela aniquilaba a obra de todos os demais compositores. As apreciacións poden ser extravagantes ao punto de ler a obra de Bach como un exemplo de Clasicismo. No final do século, Bach convertérase nun xigante aos ollos do mundo musical non só xermánico, e as súas obras para teclado, o fundamento de toda a arte pianística. A súa influencia sobre outros compositores converteuse deste xeito en tan omnipresente que ningún outro músico podía tratar con el, sendo comparado con outros nomes inmortais da arte occidental como Shakespeare e Dante.
Co peche da edición crítica da Bach Gesellschaft, en 1900 fundouse a Neue Bach Gesellschaft (Nova Sociedade Bach), co obxectivo de iniciar a publicación dunha edición práctica. A sociedade tamén inaugurou a tradición dos Festivais Bach e iniciou a publicación dun anuario bachiano, o Bach Jahrbuch, responsable da divulgación dunha enorme cantidade de ensaios críticos particularizados. Durante máis de trinta anos o anuario foi editado por Arnold Schering, un grande estudoso de Bach, que fixo importantes contribucións persoais ao tema. Entre as biografías, en 1905 xurdiu a de Albert Schweitzer, que introduciu unha nova abordaxe, enfocando principalmente aspectos estéticos, simbólicos e a asociación entre a súa música e imaxes pictóricas e poéticas, así como analizando o contido expresivo dos textos das súas cantatas e a súa tradución musical, e a interrelación entre as distintas artes do seu tempo. Esta biografía, cuxo título, J. S. Bach, Le Musicien-Poète (J. S. Bach, o músico-poeta), é indicativo das súas intencións, marcou unha época e sinalou unha reorientación nas pescudas, que pasaron a estudar os principios da teoría barroca da retórica musical a fin de comprender mellor as súas obras, o que constituíu unha conquista importante. O libro tamén tomou unha posición na polémica que daquela corría entre os avogados da chamada "música absoluta", desvinculada de programas extramusicais, e a música poética e expresiva, inclinándose a favor da última proposición, mais alertando de que tal dicotomía era prexudicial á apreciación da música barroca. Schweitzer tamén foi importante por ter sido o campión do Orgelbewegung, un movemento que pretendeu rescatar a antiga tradición barroca de construción de órganos, influenciando a moderna tendencia de interpretacións historicamente correctas. Nesta época xa había diversos grupos e sociedades que se dedicaban ao estudo e execución da música de Bach en varios puntos de Europa, e en 1928 Charles Terry reexaminou toda a documentación biográfica dispoñible e publicou un colorido relato sobre a vida do compositor.
Estudos recentes
miniatura|Conmemoracións en Berlín do bicentenario da súa morte, [[1950.]] O bicentenario da súa morte en 1950 estimulou unha renovada onda de estudos críticos. Entre as publicacións que apareceron este ano debe destacarse o primeiro catálogo temático da súa obra completa, o Bach-Werke-Verzeichnis, froito do esforzo de Wolfgang Schmieder, de onde deriva a abreviatura "BWV" máis un número, que identifican todas as composicións de Bach. Outra iniciativa da maior importancia foi a decisión do Instituto Bach de Gotinga, xunto cos Arquivos Bach de Leipzig, de realizar outra edición crítica das súas obras completas, a Neue Ausgabe sämtlicher Werke, considerando que a edición antiga xa non satisfacía os criterios académicos máis recentes, e tendo como meta presentar todas as súas composicións en todas as versións e revisións auténticas dispoñibles. Unha década máis tarde Alfred Dürr e Georg von Dadelsen presentaron unha nova cronoloxía das súas cantatas de Leipzig, exercendo un impacto revolucionario na compresión da súa evolución estética, e nos anos seguintes ata a actualidade, unha enorme cantidade de novo material analítico está a ser producida sobre o kantor de San Tomé, moitas veces revisando propostas consagradas e derrubando antigos mitos. Os novos achados e conclusións aumentan constantemente, a tarefa de escribir sobre Bach nos nosos días é, como di Boyd, aínda máis formidable do que era en 1900 e mesmo en 1980. É interesante sinalar, como pensa Geck, que as tentativas de desmontar os mitos que se engadiron ao redor da súa figura poden aclarar algunhas cousas na súa vida e carreira, mais por outra banda poden non facerlle verdadeira xustiza, xa que é exactamente aos mitos ao que se debe boa parte da súa forza histórica e da súa supervivencia máis aló do seu tempo.
Bach na cultura popular
miniatura|Bach no [[anverso dunha moeda conmemorativa de 10 marcos de Alemaña]] Johann Sebastian Bach é un dos compositores máis coñecidos da historia da música clásica. A súa imaxe ten sido empregada en diversos formatos artísticos e doutra índole, como pósters, caricaturas e postais. Emitíronse selos postais e outros documentos filatélicos e numismáticos en numerosos países do mundo, en moitos casos para conmemorar os aniversarios do seu nacemento e morte. Tamén se acuñaron moedas, medallas e medallóns conmemorativos.
En Alemaña, durante o século XX, moitas rúas foron nomeadas no seu honor. Ademais erixíronse estatuas e placas conmemorativas en todo o mundo, incluíndo Alemaña, Bélxica, Canadá, China, Finlandia, Francia, Países Baixos, Irlanda, España, Reino Unido, ou os Estados Unidos. Tamén se realizaron bustos e estatuiñas coa súa imaxe e aparece nas vidreiras de varias igrexas.
O calendario litúrxico da Igrexa episcopal dos Estados Unidos de América lembra cada ano a Bach cun santoral o 28 de xullo, xunto con Georg Friedrich Händel e Henry Purcell; o calendario santoral da Igrexa luterana, no mesmo día lembra a Bach e Händel xunto con Heinrich Schütz. Noutros círculos, a música de Bach encóntrase sinalada xunto coa literatura de William Shakespeare e a ciencia de Isaac Newton.
Un gran cráter no cuadrante Bach de Mercurio leva o nome de Bach en honor ao compositor, así como os asteroides principais do cinto de asteroides 1814 Bach (descuberto o 9 de outubro de 1931 por Karl Wilhelm Reinmuth) e 1482 Sebastiana. A música de Bach aparece tres veces—máis que a de ningún outro compositor—na Voyager Golden Record, unha gravación que contén unha selección de imaxes, sons comúns, idiomas, e música da Terra, enviada ao espazo exterior coas dúas sondas Voyager.
En 1985, cando se cumpriron 300 anos do seu nacemento, editouse o primeiro rexistro completo de todas as cantatas sacras, dirixido por Helmuth Rilling. A edición constaba de 69 CDs e foi realizada polo selo alemán Hänssler. En 1989, rematouse o ciclo comezado en 1971 do rexistro de cantatas realizado por Gustav Leonhardt e Nikolaus Harnoncourt e editouse en 60 CDs do selo discográfico Teldec. Esta gravación foi revolucionaria, aplicando a concepción histórica da interpretación e cambiándoa para sempre. No ano 2000, celebrouse o 250 aniversario da súa morte, e tres selos discográficos (Brilliant, Hänssler e Teldec) publicaron edicións conmemorativas con toda a música gravada do compositor alemán, en 155, 172 e 160 CDs, respectivamente.
O impacto da súa música non se restrinxe á música clásica, e ten sido recoñecido tamén na música pop, no rock progresivo, e nos innumerables arranxos da súa música que foron feitos para atender aos gustos doutros públicos, no chamado xénero crossover,  do cal son un exemplo destacado os arranxos feitos por Wendy Carlos para a banda sonora do filme A Clockwork Orange, de Stanley Kubrick. Moitos músicos populares famosos tamén declararon ser dalgún xeito os seus debedores.
Bach no cinema e a televisión
O compositor ten sido mostrado biograficamente en numerosas ocasións no cinema, no teatro, e na televisión, a continuación móstranse algunhas delas:
Ademais, a súa música ten sido empregada en máis de 680 filmes e programas de televisión.
A obra de Que ma joie demeure !, escrita e interpretada por Alexandre Astier e dirixida por Jean-Christophe Hembert, foi representada por primeira vez o 5 de abril de 2012 no Théâtre du Rond-Point de París.
Véxase tamén
125px|dereita
STS-130
Características
STS-130, con seis astronautas a bordo, foi unha misión de construción e aprovisionamento da Estación Espacial Internacional. A tripulación estaba formada polo comandante George Zamka, o piloto Terry Virts e os especialistas de misión Nicholas Patrick, Robert Behnken, Kathryn Hire e Stephen Robinson.
Carlos Vázquez González (xornalista)
Carlos Vázquez González, nado en Neira de Cabaleiros (Láncara) en 1968, é un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Fixo estudos de Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Os seus comezos nos medios de comunicación tiveron lugar no diario El Progreso de Lugo. En 2001 pasou a colaborar con La Voz de Galicia, sendo redactor neste xornal e locutor de Radio Voz, colaborando tamén coa Cadena SER e a COPE. Traballa como xornalista e fotoxornalista freelance para as revistas ECO, Trasluz e para o xornal La Voz de Galicia.
De 2004 a 2009 organizou canda a Concellería de Cultura e Turismo do Concello de Lugo unha Demostración de Oficios Tradicionais, feito que xunto coas reportaxes etnográficas publicadas en La Voz de Galicia e na revista Trasluz lle permitiu ao autor afondar na etnografía galega.
Actualmente vive na cidade de Lugo.
Regnellidium
Regnellidium é un xénero monotípico de pteridófitas da clase das polipodiópsidas, orde das salviniais, un dos tres integrados na familia das marsileáceas.
Xénero
O xénero foi descrito en 1904polo botánico sueco Carl Axel Magnus Lindman, nun traballo publicado en Arkiv för Botanik utgivet av K. Svenska Vetenskapsakademien 3 (6): 2.
Especie
A súa única especie, Regnellidium diphyllum, orixinaria do Brasil, foi descrita igualmente por Lindman, e publicada no traballo antecitado.
Especie fósil
Encontrouse unha especie fósil, †Regnellidium upatoiensis en estratos do Cretáceo do leste dos Estados Unidos.
Suave es la noche
Suave es la noche é o cuarto álbum da banda galega de rock and roll Los Suaves, e primeiro en directo. Foi publicado en 1989 polo selo Edigal.
Gravouse durante tres concertos que deron entre Barcelona e Madrid en 1989. Neste álbum pódese apreciar toda a forza que transmite a banda en directo.
Gliceraldehido
miniatura|dereita|275px|Proxección de Fischer aplicada ao D-gliceraldehido
O gliceraldehido é a máis simple das aldosas (monosacáridos cun grupo aldehido). Está composto por tres átomos de carbono (aldotriosa); o primeiro ten un grupo aldehido, o segundo ten unido un hidróxeno e un grupo hidroxilo, mentres que pola contra o terceiro posúe 2 hidróxenos e un hidroxilo (-OH). Ademais, o segundo carbono está unido a catro substituístes diferentes polo que se denomina carbono asimétrico ou quiral. Ao cambiar a posición do grupo –OH do carbono central obtéñense dous isómeros espaciais cunha estrutura que é a imaxe especular da outra, así se o grupo –OH se sitúa á esquerda se denominará L-gliceraldehido e se sitúa á esquerda, D-gliceraldehido. O gliceraldehido terá por tanto dous enatiómeros e actividade óptica.
San Martiño, Montes, Cualedro
San Martiño é un lugar da parroquia de Montes no concello ourensán de Cualedro na comarca de Verín. Tiña 88 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 46 eran homes e 42 mulleres.
Gliceraldehido
A súa fórmula molecular é: C3H6O3
O gliceraldehido pode ser preparado con dihidroxiacetona, pola oxidación suave do glicerol, por exemplo co peróxido de hidróxeno e un sal ferroso como catalizador.
Por un accidente afortunado, a denominación D da xeometría molecular xurdiu no século XIX. Tempo despois, sería confirmada pola cristalografía de raios X no ano 1951.
É o primeiro monosacárido que se obtén na fotosíntese, durante a fase escura (ciclo de Calvin).
Gliceraldehido-3-fosfato
É un derivado fosfatado do gliceraldehido que intervén na glicólise e na fase escura da fotosíntese ou ciclo de Calvin.
Na glicólise
Representacións
Esta molécula ten diferentes xeitos de ser representada mediante diversos modelos como os exemplificados na táboa a seguir:
Antoine Diot
Antoine Camille Diot, nado o 17 de xaneiro de 1989 en Bourg-en-Bresse, é un xogador profesional de baloncesto francés que xoga para o ASVEL Basket da LNB Pro A. Cunha altura de 1,93 metros pode xogar nas posicións de base e escolta.
Traxectoria profesional
O 10 de xuño de 2015, Diot asinou un contrato por dous anos co Valencia Basket da Liga ACB. Na tempada 2016-17, conseguiu o título da ACB co Valencia. O 5 de xullo de 2017, Diot e o Valencia chegaron a un acordo para renovar o seu contrato outros dous anos.
Live at the Garden
Live at the Garden é o cuarto DVD editado pola banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, gravado o 8 de xullo do 2003 no Madison Square Garden en Nova York. Foi publicado o 11 de novembro do 2003 a través do selo Epic Records.
O DVD documenta a Pearl Jam na súa xita do 2003 Riot Act Tour. O concerto tamén estivo dispoñible como bootleg oficial en son, co título 7/8/03 - New York, New York. O vídeo inclúe varias cancións extra, incluídas catro montaxes, ademais da función "Matt Cam" (que xa se estreara nun dos DVDs anteriores, Touring Band 2000), coa cal pódense ver as cancións escollidas dende a cámara que se centra no batería Matt Cameron. Live at the Garden foi certificado tres veces platino pola RIAA.
My Best Friend's Wedding
My Best Friend's Wedding é un filme estadounidense dirixido por P.J. Hogan que foi estreado en 1997. Está protagonizado por Julia Roberts, Dermot Mulroney, Cameron Diaz, Rupert Everett, Philip Bosco, M. Emmet Walsh, Rachel Griffiths, Carrie Preston e Susan Sullivan.
O filme recibiu críticas positivas e está considerado un dos máis famosos da carreira de Julia Roberts (sendo o outro Pretty Woman). Commercialmente, foi un grande éxito e un dos filmes con maior recadación de 1997.
A canción "I Say a Little Prayer (For You)", interpretada por Diana King e forma parte da banda sonora, o que o converteu nun éxito da Billboard Top 100. A banda sonora contén moitas cancións de Burt Bacharach/Hal David.
Relay 2
Relay 2 foi un satélite artificial da NASA lanzado o 21 de xaneiro de 1964 mediante un foguete Thor Delta B desde o centro espacial de Cabo Cañaveral.
Características
Relay 2 foi, ao igual que Relay 1, un satélite de comunicacións que levaba a bordo tamén algúns instrumentos científicos para estudar os cintos de radiación arredor da Terra.
A nave estabilizábase mediante xiro, inicialmente cunha velocidade de 173 rpm. En Relay 2 elimináronse os fallos que producían problemas na resposta de Relay 1 a algúns comandos. A bordo levaba un transmisor para seguimento e outro para telemetría. Un dos transmisores comezou a ter problemas o 20 de novembro de 1966, tardando en acender máis tempo do normal, para acabar fallando o 20 de xaneiro de 1967. O outro transmisor deixou de funcionar o 9 de xuño de 1967.
Raymond Queneau
Raymond Queneau, nado e Le Havre o 21 de febreiro de 1903 e finado o 25 de outubro de 1976, foi un poeta e novelista francés.
Traxectoria
Graduado en 1919 en latín e grego, trasladouse a estudar na Sorbona de París, onde estudou tanto matemáticas como letras. Graduouse en filosofía e psicoloxía. Aí sentiuse atraído polo movemento surrealista. Despois dunha viaxe a Grecia en 1932, empezou a reflexionar sobre as diverxencias existentes entre as linguas faladas e as linguas escritas, diverxencia evidente no grego pero tamén no francés. Estas reflexións plasmounas en diversos artigos sobre o "neofrancés" e utilizounas nas súas novelas. Escribiu a súa primeira novela Le Chiendent, publicada en 1933.
Viviu do seu traballo como xornalista, realizando pequenos traballos, e logo, a partir de 1938, da súa colaboración coa editorial Gallimard na que foi tradutor, lector, membro do comité de lectura etc. En 1947 publicáronse os seus Exercicios de estilo (na lingua orixinal, Exercices de Style). Foi tamén o inicio das primeiras publicacións que realizou baixo o pseudónimo de Sally Mara, imitando ao Vernon Sullivan do seu amigo Boris Vian e que lle valeu diversos problemas coa censura.
Alternanthera philoxeroides
Alternanthera philoxeroides é unha especie de planta orixinaria das rexións tépedas de América do Sur, as cales inclúen a Arxentina, o Brasil, Paraguai e o Uruguai. A Arxentina alberga arredor de 27 especies no xénero Alternanthera. A súa localización xeográfica antes adoitaba cubrir só a rexión do río Paraná de América do Sur, pero dende entón expandiuse a máis de 30 países, como os Estados Unidos, Nova Zelandia, a China e moitos máis. Crese que esta especie invasora foi accidentalmente introducida nestas rexións a través de sedimentos pegados nos tanques e cargamentos dos barcos que viaxan dende América do Sur cara a estas áreas.
Raymond Queneau
Traxectoria
Tras a liberación, frecuentou tamén os medios de Saint-Germain-des-Prés. Escribiu libretos para comedias musicais e os diálogos de diversas películas como Monsieur Ripois realizada por René Clément.
En 1950, entrou no Colexio de Patafísica e en 1951 na Academia Goncourt. Amante das ciencias, en 1948 entrou na Sociedade Matemática de Francia. Raymond Queneau sempre tentou aplicar normas aritméticas na construción das súas obras. Con motivo dun coloquio, fundou en 1960, xunto a François Le Lionnais, un grupo de investigación literaria e científica que se converteu no OuLiPo.
Malik Beasley
Malik JonMikal Beasley, nado o 26 de novembro de 1996 en Atlanta, Xeorxia, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos Los Angeles Lakers da National Basketball Association (NBA).
Traxectoria profesional
O 5 de febreiro de 2020, Beasley foi traspasado ós Minnesota Timberwolves nun traspaso entre catro equipos.
O 9 de febreiro de 2023, os Jazz traspasaron a Beasley ós Los Angeles Lakers nun traspaso entre tres equipos no que tamén participaron os Minnesota Timberwolves. Debutou cos Lakers dous días máis tarde, facendo catro puntos e dous rebotes na vitoria por 109–103 contra os Golden State Warriors.
Fogo de santelmo
miniatura|250px|Santelmo nos [[mastros dun barco no mar.]]
O fogo de santelmo ou simplemente santelmo (de Santo Elmo) é un meteoro eléctrico consistente nunha descarga de efecto coroa electroluminescente provocada pola ionización do aire dentro do forte campo eléctrico que orixinan as tormentas eléctricas. Chámaselle «fogo», pero na realidade é un plasma de baixa densidade e relativamente baixa temperatura provocado por unha grande diferenza de potencial eléctrico atmosférica que excede o valor de ruptura dieléctrica do aire, en torno a 3 MV/m
Este fenómeno toma o seu nome de Erasmo de Formia (santo Elmo), patrón dos mariñeiros, os que tiñan observado o fenómeno da antigüidade e crían que a súa aparición era de mal agoiro.
Fisicamente, é un resplandor brillante branco-azulado, que nalgunhas circunstancias ten aspecto de lume, a miúdo en dobres ou triplos chorros xurdindo de estruturas altas e puntiagudas como mastros, pináculos e chemineas.
Dise que tamén pode aparecer nas puntas dos cornos do gando durante as tormentas eléctricas e nos obxectos afiados na metade dun tornado, pero non é o mesmo fenómeno que o raio globular, aínda que poden estar relacionados.
Na Grecia Antiga, a aparición dun único fogo de santelmo chamábase Helena e cando eran dous chamábanselles Cástor e Pólux.
Citas
Hai referencias ao fogo de santelmo nas obras de Xulio César (De Bello Africo 47), Plinio o Vello (Naturalis Historia ii.101) e Herman Melville, así como no diario de Antonio Pigafetta sobre a súa viaxe con Fernão de Magalhães.
Charles Darwin observou o efecto mentres estaba embarcado no Beagle unha noite que estaba ancorado no río da Prata e describiu o episodio nunha carta a J. S. Henslow: