cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ácido montánico
Atópase tamén no cerebro humano e nos órganos viscerais. Pode obterse a partir da cana de azucre (Saccharum officinarum L.). Biosintetíase a partir do octacosanol por medio de β-oxidación. Tamén aparece na cera de abella e na cera chinesa (obtida dos insectos Ceroplastes ceriferus e Ericerus pela). Os ésteres de etilén glicol e de glicerol de ácido montánico utilízanse como capa protectora na pel de froitos e cubertas de alimentos. Demostrouse que inhibe a agregación plaquetaria inducida ex vivo a causa da adición de agonistas no plasma.
Yann Songo'o
Yann Songo'o, nado en Yaoundé o 19 de novembro de 1991, é un futbolista español. Xoga de centrocampista.
Persoal
É fillo do porteiro Jacques Songo'o e irmán do centrocampista Franck Songo'o.
Illas Hébridas
miniatura|300px|As Hébridas Interiores en vermello e a Hébridas Exteriores en alaranxado. O verde son terras [[Escocia|escocesas]] As Illas Hébridas (Innse Gall en gaélico escocés, Hebrides en inglés) son un extenso arquipélago na costa oeste de Escocia. Pertencen politicamente ao Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte.
Desde o punto de vista xeolóxico, o arquipélago está composto polas rochas máis antigas das illas Británicas. Presentan comunmente formas ásperas, recortadas e afiadas, debido aos diferentes axentes de erosión que actúan sobre elas. Xeoloxicamente están constituídas na súa maioría por gneis, especialmente as máis occidentais, por xistos (Jura e Islay) e por rochas basálticas (Mull, Skye e Staffa) que se presentan en forma de espectaculares columnas. Teñen un clima tépedo-frío e moi húmido.
División
Comunmente as Hébridas adoitan dividirse en dous grupos:
As Hébridas Interiores son unha prolongación do territorio escocés e están separadas das Hébridas Exteriores por unha fonda depresión tectónica cuberta polas augas do mar. A 90 e 35 km respectivamente ao oeste das Hébridas Exteriores xorden das augas do Océano Atlántico os farallóns deshabitados de Flannan e Santa Kilda, que carecen de todo interese económico. A maioría dos falantes nativos de gaélico escocés habitan ou viven nas illas.
As Hébridas ocupan en conxunto unha superficie de 7.285 km cadrados, cunha poboación duns 70.000 habitantes a ocuparen un cento de illas, mentres que outras catrocentas están deshabitadas. Os principais recursos económicos dos insulares son a pesca, a cría de gando bovino e ovino, a produción artesanal de tweed, a destilación de whisky e, como actividade secundaria, o cultivo de hortalizas e cereais. A cidade máis importante é Stornoway (na illa de Lewis), que é un porto pesqueiro.
Illas do estreito de Torres
miniatura|400px|Illas do estreito de Torres As Illas do estreito de Torres son un grupo de máis de cen illas situadas no Estreito de Torres, a franxa de auga que separa o Cabo Iork, en Queensland ( Australia) de Papúa Nova Guinea.
As illas forman parte do Estado de Queensland. Os habitantes indíxenas das mesmas, os Insulares do estreito de Torres son melanesios, próximos culturalmente aos pobos costeiros de Papúa, dunha orixe diferente ao dos pobos aborixes do resto de Australia.
O capitán James Cook reclamou a soberanía británica da parte oriental de Australia en 1770.
Entre as Illas do estreito de Torres destacan:
El Organillo
El Organillo foi un periódico editado en Padrón en 1883.
Historia e características
Subtitulado Quincenario humorístico dedicado al bello sexo padronés y cesureño, apareceu no verán de 1883. Despois pasou a titularse Periódico humorístico dedicado al bello sexo padronés y cesureño, pasando a publicarse tres veces ao mes. Fundado e dirixido por Pablo Pérez Costanti, imprimíase na Rúa do Vilar, 80 de Santiago de Compostela. Publicaba poesía en castelán na sección "Melomanías", onde apareceron textos de Javier Valcarce Ocampo e Recio Rucio. O último número coñecido é o 8, de 24 de outubro de 1883.
Fobos (lúa)
miniatura Fobos ou Marte I é un satélite de Marte descuberto o 18 de agosto de 1877 polo norteamericano Asaph Hall desde o observatorio de Washington. Fobos é o satélite máis grande de Marte, aínda que só ten uns 27 km de diámetro e está, por tanto, entre os máis pequenos do sistema solar. Ten un período de 7 horas e 39 minutos e pasa polo ceo do planeta vermello 3 veces ao día. A súa superficie componse de rocha rica en carbono e po, e está moi marcada por cráteres, o meirande deles denominado Stickney que foi o resultado da colisión con outro obxecto que estivo a piques de esnaquizar esta lúa.
Fobos sempre presenta a mesma cara a Marte debido ás forzas de marea que o planeta exerce sobre o seu satélite. Esta mesma forza provoca que Fobos se achegue cada vez máis a Marte. Esta proximidade (6.000 km da superficie de Marte, sendo así o satélite máis próximo ao seu corpo primario) indica que Fobos está sentenciado: nuns 40 millóns de anos caerá sobre Marte provocándolle un novo cráter na súa superficie ou, pola contra, poderíase destruír sen ter que precipitarse sobre o planeta creando un anel de pequenos corpos en órbita.
Ao igual que Deimos, pénsase que Fobos é un asteroide que na súa órbita quedou atrapado pola forza gravitacional de Marte.
El Fustazo
El Fustazo foi un periódico editado en Marín en 1913.
Traxectoria
Subtitulado Semanario satírico, apareceu o 19 de xaneiro de 1913. Redactado case integramente en castelán, entre os seus colaboradores figurou José Tafall, que asinaba co pseudónimo Xan de Leiras. Criticou a El Eco de Marín. Cesou no número 4, de 9 de febreiro de 1913. Foi substituído por Marín
Manuel de la Riba Moreno
Manuel de la Riba Moreno, nado en Ortigosa de Cameros, A Rioxa, en data descoñecida e finado o 2 de abril de 1831, foi un empresario rioxano que desenvolveu o seu traballo en Santiago de Compostela dende aproximadamente 1760 deica a crise de 1820-1830. A súa tarefa como empresario é representativa dun modelo de empresa que se caracterizou por aproveitar a conxuntura da apertura do comercio americano en 1778, a diversificación empresarial (comercio, industria, barcos etc) e a administración de grandes masas de bens.
Traxectoria
Manuel de la Riba Moreno, fillo de Manuel de la Riba del Molino e Rosa Moreno, chegou a Galicia sen capital algún, incitado pola presenza de parentes instalados nas terras de Santiago. Acolleuse ao sistema de reprodución empresarial da época (sistema de mancebía), xa que a primeira nova que temos del é de 1780, na que aparece rexistrado coma mancebo de Josefa de Lago, da parroquia de San Bieito, en Santiago. Casou coa filla desta, Francisca de Barros, o 30 de agosto do 1792. Anteriormente, 17 de febreiro do 1791, constituíuse en socio da señora de Lago na firma Viuda de D. Luís de Barros. Morre a súa sogra o 8 de marzo de 1797, deixándolle a Manuel de la Riba integramente o comercio.
De la Riba detentou diversos cargos na cidade. En 1793 foi elixido Deputado do Común no Concello de Santiago. En 1804 o Cabido noméano Mordomo ou Administrador dos bens da "Mensa Capitularis", a institución economicamente máis poderosa da cidade, o que lle permitía acceder as poxas dos bens embargados por falta de pagamento das rendas a esta institución. Aproveitou este cargo mercando propiedades inmobiliarias (rendas e terras), tanto na cidade de Santiago como noutros lugares, que na data da súa morte non chegaban a significar unha parte importante do seu patrimonio. En 1805 encomendóuselle a administración do crédito publico da cidade. Tamén no mesmo ano é nomeado Colector da Real Graza do Subsidio do Arcebispado. Así mesmo foi o comisionado principal da Comisión Gobernativa e Administrador da Consolidación de Vales da Caixa de Santiago.
A súa base económica foi o comercio herdado, situado na rúa da Acibechería, nos números 26 e 27. Á morte do seu fundador, Ignacio Calvo Cárdenas, en 1809 mercou parte da fábrica de curtidos de Ponte Pedriña, en Compostela, e en 1819 fíxose coa parte restante. Á súa morte a fábrica foi taxada en 1 224 569 reais. Coma era corrente entre os comerciantes santiagueses da época, dispoñía de almacéns e factorías portuarias, neste caso en Carril, con dous almacéns, unha factoría e unha casa-granxa de 1795 en adiante. Engadiu as súas actividades a participación na propiedade dalgúns barcos, aínda que nunca foi armador.
Foi representante de varias casas estranxeiras, tales como a Hochleiter (Ámsterdam) e a de Pedro Lucador e Sobriño (Bordeos) e apoderado da casa de Federico Huth e Cia. (Londres). O seu principal produto de venda eran os coiros, que distribuía por medio de comerciantes das vilas aos zapateiros e zoqueiros rurais, e os potes de Inglaterra e cerámica de Sargadelos. Atendía a cidades, preferentemente á Coruña, Vigo, Ourense, Pontevedra e, en menor medida, Lugo e Ferrol.
Foi soterrado na Capela do Socorro de San Martiño. De entre os ben que recolle o seu testamento chama a atención a súa biblioteca, composta por 403 volumes, pola súa modernidade e variedade, pois ao revés do uso da época contiña moi poucas obras literarias e relixiosas. A súa biblioteca revela un talante ilustrado e sensible ás ideas liberais, e aínda que non se pronunciou politicamente, polos seus cargos no cabido é evidente que aceptaba o absolutismo.
Rebezo pirenaico
O rebezo pirenaico, Rupicapra pyrenaica, é unha especie de mamífero artiodáctilo da familia dos bóvidos, subfamilia dos caprinos, unha das dúas que conforman o xénero Rupicapra.
Distribúese por algunhas cadeas montañosas do suroeste de Europa, chegando a súa área de dispersión até a Galicia oriental.
A Eirexe, Santa Uxía de Asma, Chantada
A Eirexe é un lugar na parroquia de Santa Uxía de Asma, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 non tiña habitantes segundo datos do INE e do IGE.
Rebezo pirenaico
En Galicia adoita chamarse simplemente rebezo, xa que é a única especie do xénero Rupricapra que forma parte da nosa fauna.
A Eirexe, Santa Uxía de Asma, Chantada
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, o lugar da igrexa.
Yasuhiro Yamashita
Yasuhiro Yamashita（山下 泰裕）, nado en Yamato (Kumamoto) o 1 de xuño de 1957, é un judoka xaponés.
Rebezo pirenaico
Descrición
Ambos os sexos posúen cornos, que comenzan a medrar a partir dos 3 meses de idade, e que perduran dutante toda a vida do animal; estes cornos teñen forma de gancho, e xorden do cranio verticais, para despois curvarse cara atrás; os dos machos son máis grosos e co gancho máis pechado que os das femias; a estrutura dos cornos é ósea, de sección ovalada, recuberta po un estoxo córneo (é dicir, queratinoso).
A cabeza é pequena, con ollos e orellas grandes (que son de cor escura pola cara dorsal e abrancazada pola ventral). A fronte, a queixada e a gorxa son de cor clara, abrancazada, cunha mancha escura que vai desde o labio superior até máis arriba dos ollos, a xeito de enteface. A cor do corpo é uniforme, semellante en ambos os sexos, parda avermellada (máis clara no verán), cunha liña escura que percorre lonxitudinalmente o dorso; o peito, o ventre e a cara anterior das patas é máis escura; o pelame invernal presenta unha maior densidade de pelos, cunha coloración máis agrisada e con contraste de cores máis marcada que na de verán.
As patas son fortes, ben adaptadas á vida entre as rochas. Os pezuños, rematados en punta, son anchos e presentan almofadas brandas recubertas por unha vaíña dura e, para asegurar unha maior adherencia cando camiñan no inverno sobre a neve, entre ambos os dedos anteriores hai unha membrana interdixital que fai aumentar a superficie do pezuño.
Aínda que o dimorfismo sexual é pouco acentuado, podemos distinguir os sexos (e tamén entre os indiuviiduos adultos e os novos) pola forma e tamaño cos cornos, e polos aneis de crecemento. Os machos teñen os os cornos máis grandes e grosos, son de sección claramente oval e son máis ganchudos, mentres que os das femias son máis pequenos e delgados, de sección case circular e co extremo superior menos curvado, formando coa parte anterio un ángulo de case 90º. Outros caracteres morfolóxicos distintivos son a maior corpulencia dos machos, o seu pescozo máis groso, e o pincel peneano; cando urinan, os machos fano cara a adiante, ao contrario das femias que, ademais, teñen o pesozo máis delgado e o tronco máis estilizado. Por outra parte, cada ano de vida fórmase un segmento de corno que despraza ao anterior cara a arriba, formándose entre ambos os segmentos unha estría; o reconto das estrías permite calcular a idade do animal.
Taxonomía
A especie foi descrita en 1845 polo naturalista francés Charles Lucien Bonaparte, aínda que durante moito tempo foi cuestionada pola comunidade científica, e non foi aceptada até 1985 a súa separación de Rupicapra rupicapra.
Subespecies
Na especie distínguense tres subespecies:
Distribución
A especie ten tres núcleos de poboación nas montañas do suroeste de Europa, dous deles na península Ibérica, R. p. pyrenaica nos Pireneos, e R. p. parva na cordilleira Cantábrica, desde Galicia até a serra de Híjar (entre Cantabria e Palencia), e a terceira, R. p. ornata, nos Apeninos (Italia), poboación esta en perigo de extinción.
miniatura|center|700px| Área de distribución cantábrica de Rupicapra pyrenaica
Hábitat
Viven nas montañas, orixinalmente moi cinguidos aos bosques (caducifolios, de coníferas ou mixtos), especialmente en ladeiras con moita pendente e abundancia de rochas. Porén, frecuentan tamén os terreos rochosos por riba do límite das árbores.
É unha especie típica do andar subalpino que, na maior parte das montañas ibéricas, foi deforestado para gañar superficie de pasteiros. Móvese entre o límite superior dos bosques e os pasteiros supraforestais ocupando, en verán, as máximas altitudes. Prefiren pendentes fortes e rochosas, onde a neve se acumula pouco. Habitan desde os 1.000 e os 2.800 m nos Pireneos e entre os 400 e os 2.400 m na cordilleira Cantábrica.
Agano
Agano (阿賀野市, あがのし, Agano-shi) é un concello da prefectura de Niigata no Xapón. Está situada ó norte da rexión de Chūbu, e no centro-norte da prefectura, no centro da illa de Honshū. A súa superficie é de 192,72 km² e a poboación de 45 624 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 237 h/km².
O concello de Agano limita cos concellos de Niigata, de Shibata, de Aga e de Gosen.
Rebezo pirenaico
Comportamento
Os rebezos son sobre todo diúrnos, descansando ao medio día (especialmente nos días calorosos do verán), e son raramente activos pola noite. Son áxiles trepadores, marchan regularmente ao paso e ao galope, raramente ao trote. Son capaces de nadar, aínda que no o fan máis que en caso de necesidade. Poden realizar saltos de até 2 m de altura e 6 m de lonxitude.
A vista, olfacto e oído son excelentes. Isto axúdalles a identificar axiña aos seus depredadores, como osos, lobos, e homes. Outros perigos que axexan aos rebezos que viven en altas montañas son os aludes, até o punto de que non é raro atopar rabaños enteiros mortos pola súa causa na época do desxeo.
En inverno refúxianse nos bosques alimentándose de musgos, liques e poliñas.
Alimentación
Comen plantas gramíneas e outras plantas herbácas, follas, agromos, musgos, liques, codias e arumes.
Reprodución
O rebezo alcanza a madurez sexual entre os 2 e os 4 anos de idade, madurando antes as femias. A época do celo adoiota comezar entre outubro e novembro. Neste tempo os grupos de machos seguen aos de femias e únense a eles. Os machos vólvense territoiriais e agresivos, producíndose entón fortes enfrontamentos entre eles, que loitan polo dereito a reproducírense; estas loitas non son sanguentas, reucíndose case sempre a amagos intimidatorios trucando testa contra testa.
Durante a época da reprodución os machos apenas comen, ocupados como están en conseguir o maior número de femias posíbel. Os machos dominantes adoitan marcar os arbustos cunha substancia cun cheiro que atrae ás femias, esfregando a cabeza contra as plantas e o ventre contra o chan. A xestación dura 6 meses, ao cabo dos cales as femias paren unha única cría.
A esperanza de vida destes animais é duns 15 a 20 anos.
Celestina
A celestina (do latín caelestis que significa celeste, en alusión a súa cor) é un mineral da clase dos sulfatos cuxa fórmula química é SrSO4 (contén un 56% de SrO e un 44% de SO3).
Rebezo pirenaico
Depredadores
En España as únicas especies que predan sobre o rebezo son a aguia real (Aquila chrysaetos) e o raposo (Vulpes vulpes). E, nos lugares onde aínda están presentes, describiuse tamén depredación por parte do lobo (Canis lupus signatus) e o oso pardo (Ursus arctos).
Celestina
Aspecto
A celestina preséntase a miúdo en forma de cristais tabulares ou tamén de forma acicular. Moitos exemplares presentan unha cor azul clara moi característica.
Rebezo pirenaico
Estado de conservación
Segundo a UICN o estado de conservación desta especie, a data do ano actual (2014), é de LC (pouco preocupante).
Celestina
Lugares onde se atopa
Atópase con frecuencia en rochas calcarias e areniscas, revestindo cavidades en forma de xeodas ou en filóns hidrotermais en forma de drusas asociada en ocasións con pirita, calcita ou barita
É un mineral moi estendido en España, sendo fácil atopalo en case que tódalas rexións da península.
Rebezo pirenaico
Estado de conservación
En xeral, a situación desta especie mellorou considerabelmente desde 1990. A poboación e a área de distribución da subespecie dos Pireneos, R. p. pyrenaica, aumentaron marcadamente desde 1989 a 2003, aínda que posteriormente houbo algunhas caídas. A estimación en 1989 do número total espécimes de R. p. pyrenaica era aproximadamente 15.500 animais, pero en 2003 estimábase que polo menos eran 53.000. Hoxe en día probabelmente o número sexa menor, porque moitas poboaciones desta subespecie diminuíron localmente desde 2004 debido a imha severa mortandade causada por enfermidades víricas e a caza na zona francesa, xa que o núemero de pezas cobradas mantívose constante neste tempo. As densidades de R. p. pyrenaica tenden a ser menores fóra das áreas protexidas. Non todas as subpoboacións da subespecie cantábrica, R. r. parva foron censadas, pero a pobloción total estimábase enm 2002 nunhas 15.000 cabezas. Porén, a poboación da subespecie italiana, R. r. ornata, segue a ser moi escasa. O número de espécimes probabelmente foron baixos durante os últimos séculos, e só empzarpn a aumentar nos anos 1920 como resultado dunha maior protección. As cifras caeron outra vez, até chegar tan só a varias decenas de individuos nunha úinica poboación no Parque Nacional dos Abruzos durante a segunda guerra mundial. Como resultado da acción de conservación nos últimos anos, incluíndo reintroducións e o establecemento de dúas novas poboacións, o número de individuos aumentou, de xeito que a poboación estímase actualmente nuns 1.100 animais nas tres subpoboacións.
Celestina
Usos da celestina
A celestina é unha fonte importante da que obter nitrato de estroncio, que logo é usado para a fabricación de fogos artificiais na industria pirotécnica.
Úsase tamén na industria da enerxía nuclear.
Rebezo pirenaico
En Galicia
En Galicia, nas serras orientais lugesas e ourensás (Ancares, Courel, Enciña da Lastra) vive a subespecie Rupicapra pyrenaica parva Cabrera, 1911. O número de exemplares é escaso, pero na actualidae está colonizando novas zonas.
Celestina
Outros sulfatos
A anhidrita e o xeso son outros minerais importantes da clase dos sulfatos.
Il est là
«Il est là» (en galego: «El está aquí») é unha canción composta por Simone Vallauris e interpretada en francés por Dany Dauberson. Foi elixida para representar a Francia no Festival de Eurovisión de 1956 tras ser seleccionada internamente pola emisora francesa RTF.
Selección
«Il est là» foi seleccionada para representar a Francia no Festival de Eurovisión 1956 pola emisora francesa RTF.
No festival
A canción participou no festival celebrado no Teatro Kursaal de Lugano o 24 de maio de 1956, sendo interpretada pola cantante francesa Dany Dauberson. A orquestra foi dirixida por Franck Pourcel.
Foi interpretada 12.ª, seguindo a Alemaña con Freddy Quinn interpretando «So geht das jede Nacht» e precedendo a Luxemburgo con Michèle Arnaud interpretando «Les amants de minuit». O resultado das votacións non foi revelado, polo que se descoñece en que posto terminou a canción.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Emirato de Axman
O Emirato de Axman (إمارة عجمانّ Imārat al-ʿAǧmān) é un dos sete estados que constitúen os Emiratos Árabes Unidos. Cunha superficie de só 260 quilómetros cadrados, Axman é o máis pequeno dos emiratos por superficie. A sede do seu goberno é a cidade de Axman, da cal toma o seu nome. O emirato limita polo norte, sur e leste co Emirato de Sharjah. It has a population of some 240,000.
Situado na costa do Golfo Pérsico, Axman tamén controla dous pequenos enclaves continentais: Manama e Masfut, os cales son principalmente agrícolas. Aproximadamente o 95% da poboación do emirato reside na cidade de Axman, que forma parte da área metropolitana Dubai-Sharjah-Axman. En Axman rexe o Sheikh Humaid bin Rashid Al Nuaimi da tribo Al Nuaimi. O príncipe herdeiro do emirato é o Sheikh Ammar bin Humaid Al Nuaimi.
Etimoloxía
Aínda que existe unha coñecida tribo Axami na actual Arabia Saudita, o nome da cidade e do Emirato de Axman podería vir tamén do árabe 'Ajm', ou "persas", ou alternativamente, un diminutivo de Omán 'Ayman'.
Historia
A fundación de Axman remontase a 1810, cando o xeque Rashid bin Humaid Al Nuami e os seus seguidores conquistaron o asentamento costeiro de Axman aos membros da tribo Al Bu Shams nun breve conflito.
Un estudo marítimo británico de 1.822 sinala que Axman tiña unha das mellores augas da costa e era unha pequena cidade cun único edificio fortificado, a casa do rexente. Do mesmo xeito que moitos outros pobos da costa que se converteu na Costa da Tregua, a poboación era nómade en función da tempada e había de 1400 a 1700 homes da tribo 'Mahamee' durante a tempada da perla, moitos dos cales viaxaban desde Buraimi na tempada. O estudo sinala que Rashid bin Ahmed considerábase independente de Sharjah, pero que Sharjah non mantiña ese punto de vista aínda que non tiña poder sobre Axman.
O estudo de 1822 tamén sinalaba que os habitantes de Axman eran "na súa maioría estritos wahabíes e da presenza, ao longo da costa da cidade de Axman, da aldea en ruínas de Fasht, na actualidade o barrio de Sharjah Fisht.
En 1840, Humaid bin Obeid bin Subt de Al Heera invadiu Axman apoiado por un corpo dos Bani Naeem. Aínda que nun principio remisos a apoiar a Humeid bin Rashid, o Sultán bin Suggur de Sharjah enviou ao seu fillo Suggur que, xunto con Maktoum de Dubai, expulsou aos invasores e saqueou Al Heera en represalia.
En 1843 foi asinado outro tratado marítimo entre os xeques da costa da Tregua e os británicos e posteriormente, o 4 de maio de 1853, 'Un Tratado Perpetuo da Paz' foi asinado polos xeques da costa, incluíndo Axman. Unha copia deste tratado está en exhibición no Museo de Axman. Un tratado posterior de 1.892 ligaba aos Estados da Tregua a Gran Bretaña.
No século XX, o estudo de Lorimer da costa dos Estados da Tregua presentaba a Axman como un pequeno pobo duns 750 habitantes (en comparación, a poboación de Dubai no momento era número superior a 10.000).
Xeografía
miniatura|Cidade de Axman (centro) e a cidade de Sharjah (abaixo) Axman é o máis pequeno dos Emiratos Árabes Unidos, cun área de só 260 quilómetros cadrados. A cidade atópase na costa do Golfo Pérsico e é a base de ao redor do 95% da poboación do emirato. En 2010, a poboación era de 262.000 habitantes, dos cales o 16% era emiratí segundo as estatísticas oficiais.
Ademais da cidade de Axman, o emirato tamén abarca dúas enclaves sen litoral, Manama e Masfut. Manama atópase nas chairas nos contrafortes das montañas de Hajjar uns 60 km ao leste da cidade de Axman, mentres Masfut atopa nas montañas, uns 110 km ao sur da cidade de Axman.
A cidade e o territorio principal de Axman limita con Sharjah, mentres que en Manama comparte fronteiras con Sharjah e Fujairah. Masfut limita con Omán, Dubai (o pobo e exclave de Hatta) e Ras Al Khaimah. Tanto Manama como Masfout son rexións fértiles e teñen un desenvolvemento agrícola xeneralizado.
A maior parte da superficie terrestre do emirato principal está desenvolvida, con extensos suburbios estendéndose case ata a estrada principal E311, con zonas de industria lixeira e almacenamento cara ao nordeste. O arroio Axman dragouse e canalizouse para formar unha zona portuaria e é a localización do Porto de Axman e o Ajman Free Zone. Axman conta cunha industria téxtil florecente, e é a base de ao redor do 15% das empresas manufactureiras dos EAU.
Nas pequenas áreas de deserto de area fóra da cidade presentan escasos crecementos estacionais de herbas silvestres e matogueiras, árbores e ocasionalmente palmeiras datileiras. Acacias e árbores ghaf atópanse en abundancia en Manama, que durante moito tempo foi un centro agrícola. Palmeirais e plantacións de árbores froitais son característicos de Masfut.
Estreito de Torres
O estreito une o mar do Coral (ao leste) co mar de Arafura (ao oeste). É moi pouco profundo, e o labirinto de arrecifes e illas faino moi difícil de navegar. No estreito atópanse as illas do estreito de Torres, habitadas polos insulares do estreito de Torres, un pobo melanesio relacionado cos papúas.
Murcia
Murcia é un municipio e a capital da Rexión de Murcia (España). Está situada no sueste da Península Ibérica e atravesada polo río Segura, en plena Huerta de Murcia, comarca da que é capital. Murcia é a sétima cidade de España pola súa poboación. Segundo o INE en 2017 tiña 441 003 habitantes.
Xeografía
O termo municipal ten unha extensión aproximada de 882 km² e divídese de leste a oeste en dúas partes separadas por unha serie de serras que conforman a chamada Cordillera Sur Carrascoy, El Puerto, Villares, Columbares, Altaona e Escalona. Estas dúas grandes zonas denomínanse Campo de Cartagena e Huerta de Murcia.
A cidade está situada a 43 msnm, na Veiga Media do Segura. O río atravesa a cidade de oeste a leste. É un río de réxime pluvial mediterráneo, de escaso caudal pero con fortes crecidas, como as de 1946, 1948, 1973 ou 1989 que inundaron a capital murciana. A paisaxe máis coñecida e significativa do termo municipal é a súa horta, que domina gran parte do municipio. É un territorio chan pero con outeiros que rodean o amplo val do Segura, destacando as serras da mencionada Cordillera Sur e o abrupto cerro de Monteagudo en metade da chaira. Ademais da horta e as zonas urbanas, o termo municipal conta pola súa grande extensión con distintas paisaxes: bad-lands, piñeirais de piñeiro carrasco nas serras da cordilleira prelitoral e, pasadas estas cara a o sur, contornas semiesteparios. Tamén forma parte do municipio de Murcia unha parte do espazo natural de Carrascoy e El Valle, que ten a denominación de Parque Rexional.
Clima
Dada a súa proximidade ao mar Mediterráneo, goza dun clima mediterráneo, de tipo semiárido, cuns invernos suaves e uns veráns calorosos. Chega a ter máis de 300 días de sol ao ano, con poucas precipitacións, sendo a auga un ben moi estimado na rexión, dada ademais a gran riqueza huertana que caracteriza a zona. Sofre a pinga fría, xa que as precipitacións se concentran nuns poucos días ao ano. As temperaturas oscilan entre os 16 °C/4 °C de xaneiro e os 34 °C/20 °C de agosto, aínda que se superan os 40 °C moitos veráns. O récord de temperatura do século XX de España foron os 47,2 °C de Murcia o 4 de xullo de 1994.
Historia
miniatura|esquerda|Afonso X e a súa corte. Murcia foi fundada co nome de Madina Mursiya no ano 825 polo emir da al-Andalus Abderramán II. Os árabes, aproveitando o curso do río Segura, que atravesa a cidade, crearon unha complexa rede hidrolóxica formada por regos (os principais son a Aljufía e Alquibla, chamada así porque segue a dirección da alquibla) que tomaban as súas augas do río Segura na Contraparada (un encoro do que parten as dúas cales maiores), que deu prosperidade á cidade e son os predecesores do actual sistema de regadíos da horta do Segura. Non foi ata a segunda metade do século XI cando Murcia converteuse en reino independente.
Castela sometera Murcia a vasalaxe (1243), pero os árabes murcianos subleváronse contra Castela co apoio do reino de Granada e Marrocos (1264). A raíña Violante de Aragón e Hungría (esposa de Afonso X O Sabio) pediu axuda urxente ao seu pai Xaime I o Conquistador, rei de Aragón. Entón, tropas aragonesas comandadas polo Infante Pedro (o futuro Pedro III o Grande) conquistan a Muhammad ibn Hûd Biha al-Dawla o reino árabe de Murcia (1265-1266). Toda a rexión foi repoboada por aragoneses. De acordo co Tratado de Almizra, Xaime I cedeu, xenerosamente, Murcia a Castela.
miniatura|esquerda|Conde de Floridablanca. Desde a segunda metade do século XIII, Murcia concentra tres núcleos de poboación (cristiáns, xudeus e musulmáns). Foi o rei Afonso X, que visitaba con frecuencia a cidade, o que estableceu as bases socioeconómicas do municipio. Ademais concedeu unha serie de privilexios á cidade, que permitiron impulsar o comercio e a convivencia das diferentes culturas e relixións. Como proba do seu amor a Murcia e en premio á fidelidade que a cidade demostroulle, Afonso X dispuxo na súa testamento que o seu corazón e as súas entrañas depositásense no altar maior da Catedral de Murcia.
Baixo o reinado de Filipe II, tropas murcianas baixo mando do Marqués dos Vélez, axudaron a sufocar a rebelión mourisca no Reino de Granada. Este feito fará que se lle conceda a Murcia o título de Moi nobre e moi leal. En 1651 a cidade foi arrasada por unha crecida do río Segura que causou máis de 1.000 mortos.
A finais do século XVIII, o murciano José Moñino Redondo, conde de Floridablanca foi nomeado primeiro ministro. Floridablanca favoreceu notablemente á terra que lle viu nacer, sobre todo en infraestruturas.
Desde a creación das provincias no século XIX, Murcia é capital da provincia de Murcia e desde 1982 da Rexión do mesmo nome. Durante a guerra civil, a cidade permaneceu fiel á República ata o 29 de marzo de 1939 (dous días antes do final da contenda), cando foi ocupada polas tropas franquistas. Nos últimos anos experimentou un forte crecemento demográfico que a situou como sétimo municipio máis poboado de España.
Administración
Nas eleccións municipais de 2007, dos 29 concelleiro a escoller, o Partido Popular obtivo 19 (co 61.28 % dos votos), o Partido Socialista 9 (29.71 % dos votos) e Esquerda Unida, en coalición cos Verdes, conseguiu un concelleiro (5.78% dos votos) volvendo así ao consistorio murciano onde non obtivera representación nas eleccións de 2003.
Organización territorial
esquerda|miniatura|Termo municipal de Murcia coas súas pedanías. O núcleo urbano aparece en cor granate O territorio do municipio de Murcia organízase administrativamente en 54 pedanías ademais do núcleo urbano de Murcia capital.
O casco urbano ocupa 12,86 km² do total do termo municipal e divídese en barrios agrupados, á súa vez, en 8 distritos. O casco antigo da cidade ten aproximadamente 1,5 km de diámetro.
Durante o Trienio liberal (1820-1823), varias pedanías do municipio convertéronse en municipios independentes. Mais, volveron a integrarse no municipio de Murcia a partir dos anos 1830.
En 1960 e debido á forte expansión demográfica da capital da Rexión, a maioría da pedanía de Espinardo incorporouse ao casco urbano como barrio. O que non se anexionou á cidade forma actualmente a pedanía de El Puntal.
Festas populares
miniatura|El Lavatorio, de [[Los Coloraos. Mércores Santo.]]
Piri Reis
miniatura|dereita|200px|Fragmento do [[Mapa de Piri Reis.]]
Piri Reis ou Pīrī Re’īs, anteriormente Hājjī Mehmet, nado en Gallípoli, na actual Turquía, no ano 1465 e decapitado en Exipto en 1554, foi un almirante, mariño e cartógrafo turco otomán.
Traxectoria
Discípulo e sobriño de Kemal Reis, empezou a aprender a navegar ós doce anos. Foi un home de gran cultura, xa que era quen de falar, ademais da súa lingua nativa, árabe, grego, castelán e portugués. Participou en numerosas guerras contra a república de Venecia entre os anos 1499 e 1502, ademais de contra os cabaleiros de Rodas e os mamelucos de Exipto (1523).
miniatura|esquerda|200px|Mapa de figuración dos fondos mariños de Piri Reis. Segundo o seu autor inclúe "todas as costas, as illas poboadas ou desérticas, os ríos, as rochas a flor de auga ou baixo a agua, os bancos de area (...)"
Sitiou Xibraltar por ordes do sultán otomán pero terminou aceptando un suborno que lle ofreceron os sitiados. O gobernador de Exipto, Alí Bajá, tivo conocemento disto e mandou chamar a Reis para que explicase a súa actitude, pero este negouse, polo que Bajá mandou detelo e condenalo a morte no cadafalso. Tiña 89 anos.
Obra
A súa maior obra foi o Kitab-i Bahriye ("Libro das Materias Mariñas"), un atlas náutico que contén o famoso Mapa de Piri Reis, dedicado ó sultán Solimán o Magnífico en 1525, recuperado en 1929 e conservado na actualidade no Museo Topkapı Sarayı, no Palacio de Topkapi en Istambul.
Na actualidade o seu famoso e enigmático mapa dos contornos orientais de Suramérica constitúe unha auténtica ícona nacional para Turquía. Tanto é así que aparece no reverso dos billetes de dez millóns de liras.
Bacelo (vide)
O bacelo é o rebento da videira, longo e delgado, do cal agroman as follas, os gabiáns e os acios. Por extensión emprégase o termo noutros cultivos rubideiros coma o kiwi.
Os bacelos, longos, magros e flexíbeis, que agroman cada ano do toro, levan todas as estruturas de crecemento vexetal da planta, é dicir as follas, os gabiáns, as xemas e as inflorescencias que se converterán en acios de bago unha vez chegadas ao seu punto de madureza.
É sobre os bacelos que se efectúa a poda da videira polo inverno, para limitar o seu crecemento e mellorar a produción cualitativa e cuantitativa das uvas.
Rosa Enríquez
Traxectoria
dereita|miniatura|[[Helena Villar Janeiro, Marta Dacosta, Rosa Enríquez e Yolanda Castaño no congreso Nós tamén navegar. 40 anos de poesía galega, no Pazo da Cultura de Pontevedra.]] Licenciada en Filoloxía Hispánica, exerce como profesora de francés no IES Macías o Namorado de Padrón.
Colabora habitualmente nas revistas literarias Dorna, Xistral, A Casa da Gramática, Leña Verde, A Xanela e Ólisbos, na revista dixital de pensamento nacionalista Terra e Tempo, no portal independentista galego Galiza Livre, no xornal Novas da Galiza e como columnista do xornal La Región. Ten participado en exposicións colectivas de arte -"Icónos" (2006) e "Artnatura" (2007)-, en publicacións adicadas ós poetas María Mariño e Uxío Novoneyra, e na performance Palabra en movemento (2008) baseada toda ela na súa obra Vestíbulo da devastación.
Prefixo binario
En informática, o prefixo binario utilízase para cuantificar grandes cantidades de octetos. Derivan dos prefixos do SI, pero cada prefixo multiplícase por 1024 no canto de 1000. No nome, a segunda sílaba é substituída por bi, de binario, e no símbolo engádese un i. Foron introducidos en 1998 pola IEC (Comisión Electrotécnica Internacional) como denominadores para os múltiplos binarios para evitar a confusión cos múltiplos decimais, dos que diverxen crecentemente segundo a magnitude. Segundo as normas e estándares internacionais, os prefixos decimais deben referirse unicamente aos múltiplos de 1000.
Analfabetismo funcional
Denomínase analfabetismo funcional a incapacidade dun individuo para utilizar a súa capacidade de lectura, escritura e cálculo de forma eficiente nas situacións habituais da vida cotiá nun determinado idioma, é dicir, que carece das competencias básicas. Diferénciase do analfabetismo en sentido estrito en que este implica a incapacidade absoluta de ler ou escribir frases sinxelas en calquera idioma.
Características
Unha persoa analfabeta non sabe ler nin escribir. En troques, un analfabeto funcional si que o pode facer até un certo punto (ler e escribir textos na súa lingua nai), cun grao variábel de corrección e estilo. Un adulto que sexa analfabeto funcional non saberá resolver dun xeito adecuado tarefas necesarias na vida cotiá como por exemplo cubrir unha solicitude para un posto de traballo, entender un contrato, seguir unhas instrucións escritas, ler un artigo nun xornal, interpretar os sinais de tráfico, consultar un dicionario ou entender un folleto cos horarios do autobús. Así mesmo, o analfabetismo funcional tamén limita gravemente a interacción da persoa coas tecnoloxías da información e da comunicación, posto que ten dificultades para usar un ordenador persoal, traballar cun procesador de texto ou cunha folla de cálculo e utilizar un navegador web ou un teléfono móbil de xeito eficiente.
Ludeiro, Santa Uxía de Asma, Chantada
Ludeiro é un lugar na parroquia de Santa Uxía de Asma, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 1 habitante segundo datos do INE e do IGE era unha muller.
Chicoria
miniatura|240px|Aspecto xeral. miniatura|240px|Flor co seu pedúnculo longo, rexo e estriado. miniatura|240px|Aquenios A chicoria (Cichorium intybus) é unha planta herbácea perenne da familia das asteráceas, de follas ásperas pode acadar o metro de altura, medra en abas pedregosas e terreos estériles sempre que lle dea o sol. Cómense as súas follas tenras e coa súa raíz prepárase unha infusión, tamén denominada chicoria, con propiedades medicinais que se consumiu profusamente ata mediados do século XX.
Descrición
É unha herba robusta perenne, máis ou menos pubescente, que pode acadar 1 metro de altura. De profunda raíz única, cónica, grosa e pivotante. Amosa numerosas ramificacións; as follas basais son espatuladas, semicarnosas, suavemente dentadas, e as situadas na parte superior do talo se encontran reducidas a brácteas. A floración, entre xullo e setembro, dá lugar a inflorescencias liguladas de cor azul-lila máis ou menos intensa e incluso rosa ou branca, sostidas por un pedúnculo longo, rexo e estriado lonxitudinalmente; a flor ten a particularidade de non se abrir máis que a pleno sol, e seguir a traxectoria deste ao igual que os tornasois. Son hermafroditas, de reprodución autógama a maioría das veces. O froito é un aquenio poligonal, cunha coroa (papo) moi curta de miúdas escamas.
Gastronomía
Dende o século XVII a infusión da súa raíz torrada utilízase coma sucedáneo do café ou como adulterante deste último, un uso particularmente frecuente nas ocasións en que as restricións ao transporte impediron a importación de produtos tropicais e que levou á expansión do seu cultivo durante as Guerras Napoleónicas.
Como vexetal de ensalada o seu uso remóntase só ao século XIX, pois o marcado sabor amargo da intibina que contén fai que as follas maduras non sexan polo xeral aptas para o consumo.
Medicina
Dende a Idade Media C. intybus emprégase coma menciña; co nome de solsequim aparece xa nas leis agrarias ditadas por Carlomagno. Paracelso recomendábaa en emplastos para as irritacións da pel, e en infusión para tratar enfermidades do sistema dixestivo e do fígado, e como estimulante da bile. Esta planta tamén pode utilizarse para lavaxe de eccemas, aínda que en persoas proclives pode provocar reaccións alérxicas.
Táxones infraespecíficos
Todos os descritos son considerados meros sinónimos.
Taxonomía
Cichorium intybus foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum, vol. 2, p. 813 en 1753.
MMORPG
Os xogos de rol multixogador masivo online ou MMORPGs (Massive(ly) Multiplayer Online Role-Playing Games) son videoxogos que permiten a miles de xogadores introducirse nun mundo virtual de forma simultánea a través de Internet, e interactuar entre eles.
Pode tratarse de administrar unha cidade, un exército para gañar batallas, ou máis comunmente crear un personaxe, elixindo a súa raza, profesión, armas etc., e ir aumentando niveis e experiencia en pelexas contra outros personaxes ou PJs ou realizando diversas aventuras (ou misións) chamadas quests.
Este xénero de RPGs difire dun RPG online multixogador non masivo en que estes últimos teñen un número limitado de xogadores, é dicir, os MMORPGs están preparados e elaborados de tal maneira que admiten calquera número de xogadores simultáneos (aínda que na práctica ven limitado pola conexión do servidor).
Arquéstrato de Xela
miniatura|Gastronomía de Arquestrato Arquéstrato (en grego, Ἀρχέστρατος, Arkhéstratos) foi un antigo poeta grego de Xela e Siracusa, en Sicilia, que escribiu a mediados do século -IV.
Traxectoria
O seu poema humorístico didáctico Hedypatheia ("o bo comer"), escrito en versos hexámetros, aconsella ao lector gastronómico sobre onde atopar a mellor comida no mundo mediterráneo. O escritor, que deseñou o texto sobre a base dos antigos textos de Hesíodo ou Teognis sobre comellóns, parodia o estilo de antigos poetas gnómicos. O escrito centra a maior parte da súa atención nos peixes, a pesar de que algúns dos fragmentos iniciais se refiren aos aperitivos, e tamén hai unha sección sobre o viño. O poema gozaba de certa notoriedade entre os lectores dos séculos -IV e -III: foi mencionado polo poeta cómico Antífanes, por Linceo de Samos e polos filósofos Aristóteles, Crisipo de Soli e Clearco de Soli. En case todos os casos, estas referencias eran despectivas, o que implica que o poema de Arquéstrato, do mesmo xeito que o manual de sexo de Filénide, era posíbel que corrompesen aos seus lectores. Esta actitude exemplifícase nos Deipnosofistas de Ateneo con citas de Crisipo:Existen 62 fragmentos do poema de Arquéstrato que chegaron até os nosos días, todos eles por ser citados por Ateneo na súa obra Deipnosofistas. O poema foi traducido ou imitado en latín por Ennio.
Paracelso
Theophrastus Phillippus Aureolus Bombastus von Hohenheim, ou Theophrastus Bombast von Hohenheim,, nado en Zúric (Einsiedeln) o 10 de novembro de 1493 e finado en Salzburgo o 24 de setembro de 1541 , foi un alquimista, médico e astrólogo suízo, coñecido como Paracelso ou Teofrasto Paracelso.
Foi moi coñecido porque se cría que lograra a transmutación do chumbo en ouro mediante procedementos alquimistas, e por darlle ao zinc o seu nome, chamándoo zincum. O nome Paracelso (Paracelsus, en latín), que escolleu para si mesmo e polo que é xeralmente coñecido, significa "superior a Celso", un médico romano do século I.
Traxectoria
miniatura|200px|Memorial de Paracelso, no Parque do seu nome, en Einsiedeln ([[Suíza).]] miniatura|200px|Monumento Paracelso e Beratzhausen, [[Baviera.]] miniatura|200px|Gravado dunha salamántiga segundo Paracelso.
Naceu e foi criado en Einsiedeln (Zúric), fillo do médico e alquimista suabo Wilhelm Bombast von Hohenheim e de nai suíza. Na súa xuventude traballou nas minas como analista. Comezou os seus estudos aos 16 anos na universidade de Basilea, proseguíndoos máis tarde en Viena. Doutorouse na universidade de Ferrara.
Paracelso estaba contra a idea que entón tiñan os médicos de que a cirurxía era unha actividade marxinal relegada aos barbeiros.
As súas investigacións foron sobre todo no campo da mineraloxía. Viaxou bastante en busca do coñecemento da alquimia. Fabricou remedios ou medicamentos coa axuda dos minerais para destinalos á loita do corpo contra a enfermidade.
Outra achega á medicina moderna foi a introdución do termo sinovial; de aí o líquido sinovial, que lubrifica as articulacións.
Dise que Paracelso foi un precursor da homeopatía, pois aseguraba que "o parello cura o parello" e nesa teoría fundamentaba a fabricación das súas medicinas.
A orde cósmica era o que lle interesaba a Paracelso en primeira instancia, e achouno na tradición astrolóxica. A doutrina do Astrum in corpore é a súa idea capital e máis querida. Fiel á concepción do home como microcosmos, puxo o firmamento no corpo do home e o designou como Astrum ou Sydus (en galego, astro ou constelación). Foi para el un ceo endosomático cuxo curso estelar non coincide co do ceo astronómico, senón coa constelación individual que comeza co "Ascendente" ou horóscopo.
Atribúeselle a paternidade do termo Espaxiria.
Un dos principios de Paracelso foi: "unicamente un home virtuoso pode ser bo médico"; para el a medicina tiña catro piares:
Introduciu o uso do láudano.
O seu principal libro foi A gran cirurxía (Die Grosse Wundartzney).
A pesar de que ganou bastantes inimigos e tivo fama de mago, contribuíu en gran maneira a que a medicina seguira un camiño máis científico e se afastase das teorías dos escolásticos.
Tamén achegou datos alquímicos. A Paracelso atribuíselle a idea de que os catro elementos (terra, lume, aire e auga) pertencían a criaturas fantásticas que xa existían antes do mundo. Así pois, a terra pertencería aos gnomos, a auga ás nereidas (ninfas acuáticas), o aire aos silfos (espíritos do vento) e o lume ás salamántigas (fadas de lume).
Igualmente, Paracelso aceptou os temperamentos galénicos e os asociou aos catro sabores fundamentais.
Esta asociación tivo tal difusión na súa época que aínda hoxe en día, na linguaxe coloquial, nos referimos a un carácter doce (tranquilo, flegmático), amargo (colérico), salgado (sanguíneo, *dicharacheiro) e o carácter ácido pertencería ao temperamento melancólico.
Moeda tolemaica
miniatura|Moeda tolemaica de [[bronce de Tolomeo V Epífanes, coa característica depresión no centro tanto do anverso como do reverso. O reverso amosa un símbolo tolemaico común: a aguia sobre un raio.]] A moeda tolemaica é a cuñada no período helenístico do Antigo Exipto, que estivo en uso durante a dinastía tolemaica e nalgúns momentos do dominio romano de Exipto.
Deseño e simbolismo
miniatura|[[Dracma|Octodracma de ouro o século III a. de C., cos bustos de Tolomeo II Filadelfo e a súa irmá e esposa Arsínoe II, coa inscrición en grego ΑΔΕΛΦΩΝ (adelphōn).]] O reino tolemaico usou o sistema ponderal dos fenicios en lugar do padrón ático, máis xeneralizado. O peso fenicio, tamén coñecido como peso tolemaico, baseábase nunha unidade de arredor de 14,20 gramos, en tanto que a do sistema ático, seguido polos demais estados helenísticos, era de aproximadamente 17,26 gramos. As moedas de bronce máis grandes pesaban ata 100 gramos.
Artisticamente, a moeda tolemaica seguiu de preto as emisións gregas da época, con retratos de figuras dinásticas. Un motivo característico da dinastía tolemaica foi o da aguia sobre un raio, adpotado por primeira vez por Tolomeo I Sóter. As moedas tolemaicas máis peculiares inclúen os chamados "asuntos dinásticos". Tolomeo II Filadelfo casou coa súa irmá Arsínoe II, probablemente para gañar lexitimidade aos ollos da poboación exipcia local. Os gobernantes exipcios casaron tradicionalmente coas súas irmás para simbolizaren unha conexión coa unión sacra entre as deidades Osiris e Isis. Tras a morte de Arsínoe II cuñouse unha moeda similar a unha medalla cun retrato de Tolomeo II e Arsínoe II nun lado, e un de Tolomeo I e Berenice I no outro. Tivo unha influencia póstuma na vida relixiosa exipcia, e a dinastía grega gobernante foi deificada.