cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xoán de Brienne
Reinado
Aproveitando a invasión de Rodas emprendida por Xoán III Vatatzés, Xoán realizou unha expedición militar en Anatolia contra o Imperio de Nicea en 1233. Esta campaña, que durou tres ou catro meses, apenas obtivo resultados; os latinos só se apoderaron de Pegai (a moderna Biga). Co beneplácito de Xoán, dous frades franciscanos e outros tantos dominicos negociaron unha tregua entre o Imperio latino e Nicea en 1234, que nunca chegou a asinarse. Nunha carta que describe as súas negociacións, os frades describiron a Xoán como un «esmoleiro» abandonado polos seus mercenarios.
Xoán III Vatatzés e Ivan Asen II asinaron a principios de 1235 un tratado para repartirse o Imperio latino. Vatatzés pronto arrebatou ao imperio os seus últimos territorios en Asia Menor e Galípoli, e Asen ocupou os territorios latinos en Tracia. Asediaron Constantinopla para concentrar as forzas latinas alí e permitir aos coligados invadir outros territorios. Aínda que os sitiadores eran máis numerosos que os defensores, Xoán repeleu todos os asaltos ás murallas da cidade. Mouskes comparouno con Héctor, Roldán, Ogier o Danés e Xudas Macabeo na súa Crónica Rimada, destacando a súa gallardía.
Unha frota veneciana forzou á escuadra de Vatatzés a retirarse pero, tras a marcha dos venecianos, os gregos e búlgaros renovaron o cerco en novembro de 1235. Xoán enviou misivas a monarcas europeos e ao papa, solicitando auxilio. Como a supervivencia do Imperio latino estaba en perigo, o papa Gregorio instou aos cruzados a defender Constantinopla no canto de Terra Santa. Unha forza naval combinada de naves achegadas por Venecia, Xénova, Pisa e Godofredo II de Acaia rompeu o bloqueo naval. Como Asen abandonou logo a alianza con Vatatzés, este tivo que levantar o asedio en 1236.
Morte
Segundo tres autores do século XIII (Mateo de París, Salimbene di Adam e Bernardo de Besse), Xoán fíxose monxe franciscano antes de morrer. Coinciden en que o empeoramento da súa saúde contribuíu á súa conversión, pero Bernardo tamén menciona unha visión que Xoán tivo en varias ocasións na que un ancián lle encarecía que ingresase na orde. A maioría das fontes do século XIII afirman que Xoán faleceu entre o 19 e o 23 de marzo de 1237; foi o único emperador latino que morreu en Constantinopla.
Segundo os Contos do xograr de Reims, enterrárono en Santa Sofía. Perry escribiu que Xoán, que morreu xa frade, puido ser enterrado na igrexa franciscana dedicada a san Francisco de Asís que se construíu en Gálata durante o seu reinado. Unha terceira teoría, proposta por Giuseppe Gerola, indica que Gutierre VI, conde de Brienne, puido encargar para Xoán unha tumba decorada co escudo do Imperio latino na basílica do santo en Asís.
Devanceiros
Devanceiros de Xoán de Brienne
Caldelas, Berán, Leiro
Caldelas é un lugar da parroquia de Berán no concello ourensán de Leiro na comarca do Ribeiro. Tiña 15 habitantes no ano 2011 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 8 homes e 4 mulleres.
Castro dos Gafos
Castro dos Gafos ou Coto dos Mouros é un castro de cumio fortificado situado no monte de Valón en Ferrol.
Está situado na ladeira do monte de Valón, no acceso aos vales de Serantes e Doniños. O castro é un recinto de forma irregular cunha extensión das defensas de case 300 metros. Ten dobre liña defensiva separa por un foxo de menos de 2 metros. No interior do castro foron construídos nos inicios de 1800 edificios para a defensa de Ferrol.
Flora da pel
miniatura|300px|Bacterias predominantes en cada área da pel humana. A flora da pel, tamén chamada microbiota da pel, é o conxunto de microorganismos que viven na pel. A maioría das investigacións nesta área realizáronse sobre os microorganismos que viven nos 2 m2 da pel humana, que forman parte do microbioma humano. Moitos destes microorganismos da pel humana son bacterias pertencentes a unhas 1000 especies clasificadas en 19 filos, pero tamén hai fungos. O número total de bacterias na pel humana estímase en 1012 (e moitas máis nos intestinos, boca etc.). A maioría das bacterias da pel encóntranse nas capas superficiais da epiderme e na parte superior dos folículos pilosos.
A flora da pel é xeralmente non patoxénica, e vive como comensal (non son beneficiosas nin prexudiciais) ou mutualistas (son beneficiosas para o hóspede). Os beneficios que producen as bacterias son impedir a colonización transitoria da pel por organismos patóxenos ao competir con eles polos nutrientes, segregar substancias químicas contra eles, ou estimular o sistema inmunitario da pel. Porén, os microbios residentes poden causar enfermidades da pel e entrar no sistema circulatorio orixinando enfermidades que poden ser mortais, especialmente en individuos inmunosuprimidos. É importante a hixiene para controlar esta flora e previr a transmisión de cepas resistentes a antibióticos en infeccións adquiridas en hospitais.
Unha importante especie da flora da pel en especies non humanas é o Batrachochytrium dendrobatidis, un fungo quitridio zoospórico sen hifas, que causa a quitridiomicose, unha enfermidade infecciosa que se cre é a responsable do declive nas poboacións de anfibios en todo o mundo.
Bacterias
miniatura|300px|Imaxe de [[microscopio electrónico de varrido de Staphylococcus epidermidis unha das aproximadamente 1000 especies de bacterias presentes na pel humana. Aínda que normalmente non é patoxénica, pode causar ás veces infeccións cutáneas e mesmo enfermidades mortais en persoas inmunocomprometidas.]]
A estimación do número de especies de bacterias presentes na pel humana cambiou radicalmente cando se empezou a usar o ARNr 16S para identificar as especies presentes nas mostras directamente a partir do seu material xenético. Antes, esta identificación dependía de facer cultivos microbiolóxicos, nos cales moitas especies de bacterias non podían crecer e permanecían descoñecidas para a ciencia.
As especies Staphylococcus epidermidis e Staphylococcus aureus críase, baseándose nos estudos en cultivos, que eran as dominantes. Porén, as investigacións baseadas no ARNr 16S atoparon que, aínda que eran bacterias comúns na pel, estas especies supoñían só o 5% das bacterias cutáneas. A variedade de áreas na pel do corpo humano proporciona uns hábitats ricos e diversos para as bacterias, pero a maioría das especies pertencen a catro filos: Actinobacteria (51,8%), Firmicutes (24,4%), Proteobacteria (16,5%), e Bacteroidetes (6,3%).
Hai tres áreas ecolóxicas principais: sebácea, húmida e seca. As Propionibacterium e Staphylococcus son as principais especies das áreas sebáceas. Nas áreas húmidas da pel dominan as Corynebacteria e os Staphylococcus. Nas áreas secas hai unha mestura de especies pero predominan as Betaproteobacteria e as Flavobacteriales. Ecoloxicamente, as áreas sebáceas teñen unha riqueza maior de especies que as húmidas ou as secas. As áreas con menos semellanza en canto ás especies presentes entre distintas persoas son os espazos entre os dedos e dedas, axilas, e embigo. Hai unha maior semellanza nos orificios nasais e narinas (parte interna do nariz), e nas costas.
Fungos
Un estudo feito na área entre as dedas dos pés en 100 adultos novos atopou fungos de 14 xéneros. Entre eles estaban lévedos como Candida albicans, Rhodotorula rubra, Torulopsis e Trichosporon cutaneum; dermatófitos (fungos que viven na pel) como Microsporum gypseum, e Trichophyton rubrum, e fungos non dermatófitos (fungos oportunistas que poden vivir na pel) como Rhizopus stolonifer, Trichosporon cutaneum, Fusarium, Scopulariopsis brevicaulis, Curvularia, Alternaria alternata, Paecilomyces, Aspergillus flavus e Penicillium.
Un estudo realizado polo National Human Genome Research Institute en Bethesda, Maryland, investigou o ADN dos fungos da pel humana en 14 localizacións diferentes do corpo. Estas eran as seguintes: conduto auditivo, área entre as cellas, parte occipital da cabeza, detrás da orella, o talón, uñas das dedas, áreas entre as dedas, antebrazo, costas, inguas, orificios nasais, peito, palma, e o ángulo interno do cóbado. O estudo atopou unha grande diversidade fúnxica nas distintas partes do corpo, e o hábitat máis rico era o talón, que albergaba unhas 80 especies de fungos. A modo de comparación, pódese dicir que se atoparon unhas 60 especies en cachos cortados de uñas das dedas, e 40 especies entre as dedas. Outras áreas ricas son a palma, antebrazo e ángulo interno do cóbado, con de 18 a 32 especies. A cabeza e o tronco albergaban entre 2 e 10.
Microbioma do embigo
O embigo é unha zona especial da pel cunha flora moi diversa. É unha área do corpo que raramente está exposta á luz ultravioleta, xabóns ou secrecións corporais (o embigo non produce ningunha secreción nin aceite) e porque a súa comunidade bacteriana vive case imperturbada, polo que é unha área excelente para estudar o microbioma da pel. O embigo é un microbioma húmido (con alta humidade e temperatura), que contén unha gran cantidade de bacterias, especialmente bacterias favorecidas en condicións húmidas como as Corynebacterium e Staphylococcus.
O Proxecto Biodiversidade do Embigo comezou na Universidade Estatal de Carolina do Norte en 2011 estudando grupos de voluntarios. Os voluntarios recollían con bastonciños de algodón mostras dos seus embigos que conservaban en viales que os investigadores despois estudaban Os investigadores da Universidade cultivaron as mostras ata que se formaron colonias bacterianas grandes dabondo para poder fotografalas e despois as imaxes foron colgadas na rede na páxina do Proxecto Biodiversidade do Embigo. As mostras despois foron analizadas utilizando librarías de ADNr de 16S para poder identificar as cepas que non crecían ben en cultivo.
Os Staphylococcus e as Corynebacterium estaban entre os tipos máis comúns de bacteria do embigo e tamén o son no conxunto da pel. Nos estudos máis amplos da flora da pel observárase que as mulleres en xeral tiñan máis Staphylococcus nos microbiomas da súa pel (xeralmente Staphylococcus epidermidis) e que os homes tiñan máis Corynebacterium. Segundo o Proxecto Biodiversidade do Embigo no embigo e as áreas que o rodean as bacterias transitorias ou errantes eran a maioría, e atopáronse unhas 1400 cepas no 95% dos participantes no estudo.
Relacións co hóspede
A flora da pel pode ser comensal, mutualista ou patóxena. Con freecuencia as especies poden ser as tres cousas dependendo de cal sexa nun momento dado a forza do sistema inmunitario do hóspede. As investigacións sobre o sistema inmunitario no intestino e pulmóns indican que a microflora axuda ao desenvolvemento da inmunidade, aínda que esas investigacións están aínda empezando no caso da pel como para saber se nela ocorre o mesmo. A especie Pseudomonas aeruginosa é un exemplo de bacteria mutualista que pode converterse en patóxena e causar enfermidades: se consegue entrar na circulación sanguínea pode orixinar infeccións nos ósos, articulacións, tracto gastrointestinal, e aparato respiratorio, e tamén dermatites na pel. Porén, P. aeruginosa produce substancias antimicrobianas como o ácido pseudomónico (que se explota comercialmente como Mupirocin), que actúa contra as infeccións estafilococais e estreptococais. P. aeruginosa produce tamén substancias que inhiben o crecemento de fungos como Candida krusei, Candida albicans, Torulopsis glabrata, Saccharomyces cerevisiae e Aspergillus fumigatus. Pode inhibir tamén o crecemento da bacteria Helicobacter pylori. En conxunto, son tan importantes as súas accións antimicrobianas que se ten dito que a "eliminación" de P. aeruginosa da pel con antibióticos podería permitir irreversiblemente a colonización e infección da pel por lévedos patóxenos.
Outro aspecto no que interveñen as bacterias é a produción de olor corporal. A suor é inodora, pero varias especies de bacterias consómena e orixinan produtos secundarios que poden ser considerados de cheiro pútrido polos humanos (para outros animais, como as moscas, son atractivos). Varios exemplos son:
Péptidos antimicrobianos
A pel produce péptidos antimicrobianos como as catelicidinas, que controlan a proliferación de microbios na pel. As catelicidinas non só reducen o número de microbios directamente senón tamén causan a secreción de citocinas, o que induce inflamación, anxioxénese, e reepitelización. Certas condicións da pel como a dermatite atópica foron asociadas coa supresión da produción de catelicidinas. Na rosácea o procesamento anormal de catelicidinas causa inflamación. Na psoríase as cathelicidinas converten o ADN propio nun estímulo autoinflamatorio. Un dos factores principais que controla a produción de catelicidinas é a vitamina D3.
Acidez
As capas superficiais da pel son naturalmente ácidas (pH 4-4,5) debido ao ácido láctico da suor e ao producido polas bacterias da pel. A este pH a flora mutualista como Staphylococcus, Micrococcus, Corynebacterium e Propionibacterium poden crecer pero non as bacterias transitorias ou errantes como as gramnegativas Escherichia e Pseudomonas ou as grampositivas Staphylococcus aureus ou o fungo Candida albicans. Outro factor que afecta ao crecemento de bacterias patolóxicas é que a actividade das substancias antimicrobianas segregadas pola pel é potenciada en condicións ácidas. En condicións alcalinas, as bacterias deixan de estar adheridas á pel e son desprendidas máis doadamente, e ademais a pel tamén incha e ábrese.
Sistema inmunitario
Se o sistema inmunitario se activa na pel produce unha inmunidade mediada por células contra microbios como os dermatófitos (fungos da pel). Unha das reaccións é incrementar a renovación do estrato córneo e así despréndense os fungos da superficie da pel. Os fungos da pel como Trichophyton rubrum evolucionaron creando substancias que limitan a resposta inmunitaria contra eles. A continua descamación da pel, mediante a cal esta se renova con células procedentes das capas inferiores, elimina moita flora que estaba adherida ás escamas que se desprenden, evitando a acumulación de microorganismos na superficie da pel.
Doenzas da pel
Os microorganismos xogan tamén un papel no desenvolvemento de enfermidades da pel non infecciosas como a dermatite atópica, rosácea, psoríase, e tamén no acne. Os danos na pel poden facer que as bacterias non patóxenas se convertan en patoxénicas.
Aparellos infectados
Os microbios da pel son fonte de infeccións en aparellos médicos como os catéteres.
Hixiene
Na pel humana viven bacterias e fungos, algúns beneficiosos, outros prexudiciais e unha gran maioría que non foi investigado. O uso constante de xabóns bactericidas e funxicidas levaría inevitablemente a que se orixinasen poboacións de bacterias e fungos resistentes ás substancias químicas empregadas.
Contaxio
A flora da pel non se transmite facilmente dunha persoa a outra: en 30 segundos de fricción moderada e contacto das mans secas só se transfire o 0,07% da flora natural das mans se o receptor leva as mans espidas e unha maior porcentaxe se o receptor leva postas luvas (os microbios transmítense das mans ás luvas con maior facilidade).
Eliminación
O lavado antimicrobiano máis efectivo, que consegue un 60 a un 80% de redución, é o que utiliza etanol, isopropanol, e n-propanol. Aos virus aféctanlles máis as altas concentraciós (95%) de etanol, e ás bacterias as de n-propanol.
Carmen Baroja
Carmen Baroja y Nessi, nada en Pamplona en 1883 e finada en Madrid o 4 de xuño de 1950, foi unha escritora e etnóloga española.
Flora da pel
Eliminación
Os xabóns non medicados (sen produtos bactericidas adicionais) non son moi efectivos en mans danadas, como se ilustra cos seguintes datos. Nun estudo os traballadores sanitarios lavaron as súas mans só unha vez con xabón líquido non medicado durante 30 segundos, e outro grupo de estudantes e técnicos fixérono 20 veces (o lavado moi frecuente pode orixinar danos na pel e un incremento no número de microbios que colonizan na pel).
Carmen Baroja
Traxectoria
Filla dun enxeñeiro de minas, foi irmá dos tamén escritores Pío e Ricardo Baroja, e nai do antropólogo Julio Caro Baroja e do director de cine e escritor Pío Caro Baroja. Tras residir en Pamplona, Valencia, Burjasot, Cestona e Donostia, trasladouse a vivir coa súa familia a Madrid.
Dedicouse á orfebrería, a etnografía e o folclore, e escribiu artigos sobre estas materias -moitos deles baixo o pseudónimo de «Vera de Alzate»-, catálogos e varios libros. Co seu irmán Pío emprendeu, polo menos, dúas viaxes de estudos por Inglaterra e Francia, antes de casar co editor Rafael Caro Raggio; das viaxes volvía con bosquexos e instrumentos de traballo comprados en París. En Madrid, compartiu obradoiro co seu irmán Ricardo, con quen tamén estudaba e discutía as diferentes técnicas de traballo para os seus deseños de orfebrería.
En 1926 puxo en marcha o teatro de cámara El mirlo blanco no salón da casa familiar. Compartiu este proxecto cos seus irmáns e amigos Valle Inclán, Azorín e Manuel Azaña. As súas amigas Isabel Oyarzábal e Magda Donato estrearon alí El amor de D. Perlimplím nunha adaptación que fixo Federico García Lorca da súa obra para o teatro de cámara.
Flora da pel
Eliminación
Un estudo das pastillas de xabón usadas en clínicas odontolóxicas encontrou que todas tiñan unha flora e unha media de dous a cinco xéneros de microorganismos, e as que se usaban máis frecuentemente tiñan máis probabilidade de ter máis variedade de especies. Outro estudo de pastillas de xabón en aseos públicos encontrou aínda máis flora. Outro estudo encontrou que os xabóns que están moi secos non son infectados mentres que todos o están se se deixan en auga. Porén, a pesar de que os xabóns teñan bacterias, as investigacións sobre os xabóns que foron especialmente infectados encontraron que a flora do xabón non se transmite ás mans facilmente.
Pel danada
Lavar as mans repetidamente pode danar a capa protectora externa e causar unha perda transepidérmica da auga. Isto pode apreciarse na aspereza da pel caracterizada por escamosidade e sequidade, proído, dermatite provocada por microorganismos e alérxenos que penetran na capa corneal, e pel avermellada. O uso de luvas pode causar outros problemas, xa que produce un ambiente húmido favorecendo o crecemento de microbios e tamén contén posibles irritantes como o látex e o po de talco.
Carmen Baroja
Traxectoria
Participou de forma activa na fundación dun club de señoras, o Lyceum Club Femenino, presidido por María de Maeztu, ao que acudían, entre outras, Zenobia Camprubí, Elena Fortún, Concha Méndez, María Teresa León e Victoria Kent. A guerra civil española separouna do seu marido, que quedou illado en Madrid na súa imprenta, pero perdeuno todo e tivo que ingresar no seu antigo emprego en Correos para sobrevivir, se ben morrei en 1943. Dos catro fillos do matrimonio sobreviviron Julio e Pío. Os outros dos, Ricardo e Carmen, nados despois de Julio, faleceron de pequenos; Carmen morreu en 1950 tras dúas operacións de cancro intestinal.
Flora da pel
Pel danada
O lavado das mans pode danar a pel porque o estrato córneo, a capa superior da pel, consta de 15 a 20 capas de células convertidas en discos de queratina chamadas corneocitos, cada un dos cales está rodeado dunha fina película de lípidos, que poden ser eliminados polo alcohol e os deterxentes.
Carmen Baroja
Traxectoria
Algúns dos seus versos foron publicados no libro ''Tres Barojas. Poemas'' (Pamplona, Pamiela, 1995). Foi autora tamén de contos infantís como o titulado Martinito el de la casa grande (1942; reeditado en Madrid, Castalia, 1999). Entre os seus libros etnográficos destacan El encaje en España (Barcelona: Lábor, 1933) e Joyas populares y amuletos (1949), que quedou inédito. Tamén acadou sona o libro de memorias Recuerdos de una mujer de la generación del 98 (Barcelona: Tusquets, 1998) editado por Amparo Hurtado Díaz, no que se fala da xeración do 98 e outros personaxes da cultura e a arte.
Flora da pel
Pel danada
A pel danada coa superficie agretada, avermellada ou ocasionalmente sangrante está con frecuencia colonizada por Staphylococcus hominis que teñen bastante probabilidade de ser resistentes á meticilina. Aínda que en xeral a pel danada non está relacionada cunha maior resistencia aos antibióticos é máis probable que sexa colonizada por Staphylococcus aureus, bacterias gramnegativas, Enterococcus e Candida.
Comparación con outras floras
A flora da pel é diferente da flora intestinal, na cal predominan as bacterias Firmicutes e Bacteroidetes. Hai tamén un baixo nivel de variación entre persoas que non se encontra nos estudos da flora intestinal. Tanto as floras da pel coma a intestinal non chegan á diversidade que se encontra na flora do solo.
Carbocatión
miniatura|120px|Ión carbenio de [[metano]] miniatura|120px|Catión [[butilo|tert-butilo, mostrando a súa xeometría planar e hibridación sp2]] miniatura|Ión carbonio de metano
Un carbocatión é un ión cun átomo de carbono con carga positiva. Entre os exemplos máis simples están o metenio, o metanio e o etanio. Algúns carbocatións poden ter dúas ou máis cargas positivas. As cargas poden estar situadas no mesmo átomo de carbono ou en diferentes átomos; como o dicatión de etileno.
Ata o inicio da década de 1970, todos os carbocatións denominábanse ións carbonio. Na química actual, un carbocatión é calquera ión cun átomo de carbono cargado positivamente, os cales se clasifican en dúas grandes categorías segundo a valencia do carbono cargado: tres nos ións carbenio (carbenos protonados), e cinco ou seis nos ións carbonio (alcanos protonados, nomeados así por analoxía co amonio). Esta nomenclatura foi proposta por G. A. Olah. Os carbocatións están estabilizados pola dispersión ou deslocalización da carga positiva.
Definicións
Algúns libros de texto de nivel universitario tratan os carbocatións como se fosen só ións carbenio, ou trátanos con só unha breve referencia á vella terminoloxía dos ións carbonio ou carbenio. Un libro de texto mantén o nome máis antigo de ión carbonio para o ión carbenio, e usa o nome ión carbenio hipervalente para o.
Historia
En 1902, Norris e Kehrman descubriron independentemente que o trifenilmetanol incoloro dá lugar a solucións fortemente amarelas en ácido sulfúrico concentrado. O cloruro de trifenilmetil formaba de maneira similar complexos laranxa con cloruros de estaño e aluminio. En 1902, Adolf von Baeyer recoñeceu o carácter similar aos dun sal dos compostos formados. center|Reacción de trifenilmetanol co ácido sulfúrico Denominou a relación entre a cor e a formación de sales halocromía, da cal o verde malaquita é un bo exemplo.
Os carbocatións son intermediarios reactivos en moitas reaccións orgánicas. Esta idea, proposta primeiramente por Julius Stieglitz en 1899, foi desenvolvida despois por Hans Meerwein no seu estudo de 1922 do rearranxo de Wagner–Meerwein. Os carbocatións tamén se descubriu que estaban implicados na reacción SN1, a reacción E1, e nas reaccións de rearranxo ou transposición como a transposición 1,2 de Whitmore. Os químicos establecidos foron remisos a aceptar a noción de carbocatión e durante un longo tempo o Journal of the American Chemical Society rexeitou artigos que os mencionaban.
O primeiro espectro de RMN dun carbocatión estable en solución foi publicado por Doering et al. en 1958. Era o ión heptametilbencenio, feito tratando hexametilbenceno con cloruro de metilo e cloruro de aluminio. O catión estable 7-norbornadienil foi preparado por Story et al. en 1960 facendo reaccionar cloruro de norbornadienilo con tetrafluoroborato de prata en dióxido de xofre a −80 °C. O espectro de RMN estableceu que era un ión non clásico, o primeiro observado.
En 1962, Olah observou directamente o carbocatión tert-butilo por resonancia magnética nuclear (RMN) como unha especie estable en fluoruro de tert-butilo disolvéndose en ácido máxico. A RMN do catión norbornilo foi realizada por primeira vez por Schleyer et al. Saunders et al. demostraron que sufría un intercambio de protóns sobre unha barreira.
Estrutura e propiedades
O carbono cargado nun carbocatión é un "sexteto", é dicir, ten só seis electróns capa de valencia externa en vez dos oito electróns de valencia que aseguran o máximo de estabilidade (regra do octeto). Por tanto, os carbocatións son a miúdo reactivos, xa que tratan de encher o seu octeto de electróns de valencia e de recuperar a súa carga neutra. Podería razoablemente asumirse que un carbocatión ten hibridación sp3 cun orbital sp3 baleiro que lle dá carga positiva. Porén, a reactividade dun carbocatión lembra máis á dun hibridación sp2 cunha xeometría molecular trigonal planar. Un exemplo é o catión metilo.
miniatura|Orde de estabilidade de exemplos de ións alquilcarbenio terciarios (III), secundarios (II) e primarios (I), e o catión metilo (o máis á dereita). Os carbocatións son a miúdo a diana dos ataques nucleofílicos por nucleófilos como os ións hidróxido (OH−) ou ións halóxeno. miniatura|Enerxía de formación relativa de carbocatións a partir de cálculos computacionais Os carbocatións tipicamente sofren reaccións de rearranxo ou transposición desde estruturas menos estables a outras igual de estables ou máis estables con constantes de velocidade en exceso de 109 s−1. Este feito complica as vías sintéticas de moitos compostos. Por exemplo, cando se quenta o 3-pentanol con HCl acuoso, o carbocatión 3-pentilo formado inicialmente rearránxase a unha mestura estatística do 3-pentilo e 2-pentilo. Estes catións reaccionan co ión cloruro para producir aproximadamente 1/3 de 3-cloropentano e 2/3 de 2-cloropentano.
Un carbocatión pode ser estabilizado por resonancia por un enlace dobre carbono-carbono adxacente ao carbono ionizado. Tales catións como o catión alilo CH2=CH–CH2+ e bencilo C6H5–CH2+ son máis estables que a maior parte doutros carbocatións. As moléculas que poden formar carbocatións alilo ou bencilo son especialmente reactivas. Estes carbocatións nos que o C+ está adxacente a outro átomo de carbono que ten un enlace dobre ou triplo teñen unha estabilidade extra debido ao solapamento do orbital p baleiro do carbocatión cos orbitais p do enlace π. Este solapamento dos orbitais permite que a carga se comparta entre múltiples átomos (deslocalización da carga) e, por tanto, estabiliza o carbocatión. A hiperconxugación é tamén un factor estabilizador para os carbocatións. Os orbitais pi baleiros do átomo de carbono aceptan un par de electróns do carbono alfa, o cal despois adquire a carga positiva. Máis hidróxenos alfa incrementan a estabilidade do carbocatión. A orde de estabilidade tamén segue a hibridación sp3 > sp2 > sp do átomo de carbono que leva a carga positiva.
A orde de estabilidade do carbocatión é a seguinte:
Ións non clásicos
Algúns carbocatións como o catión norbornilo mostran máis ou menos simetricamente tres centros de enlace. Os catións deste tipo foron denominados ións non clásicos. A diferenza de enerxía entre os carbocatións "clásicos" e isómeros "non clásicos" adoita ser moi pequena, e en xeral hai pouca ou ningunha enerxía de activación implicada na transición entre as estruturas "clásicas" e "non clásicas". Esencialmente, a forma "non clásica" do carbocatión 2-butilo é 2-buteno cun protón directamente sobre o centro do que sería o enlace dobre carbono-carbono. Os carbocatións "non clásicos" foron antes obxectos dunha gran controversia. Unha das grandes contribucións de George Olah á química foi resolver esta controversia.
Carbocatións específicos
En termos da teoría do enlace flexionado esta preferencia explícase asumindo un solapamento electrónico favorable entre os enlaces flexionados do ciclopropano cheos e o orbital p baleiro.
Chares, Cercio, Lalín
Chares é un lugar da parroquia de Cercio, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2011 tiña 32 habitantes (17 homes e 15 mulleres), 5 menos ca en 2000.
941
Véxase tamén
Historia ano a ano
O Igrexario, Morás, Arteixo
O Igrexario é un lugar da parroquia de Morás no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 14 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 8 eran homes e 6 eran mulleres.
Apunta, dispara e corre
Apunta, dispara e corre (en Running Scared) é un filme estadounidense de 1986 dirixido por Peter Hyams. Escrito por Gary Devore e Jimmy Huston, e está protagonizado por Gregory Hines, Billy Crystal, xunto con Steven Bauer, Jimmy Smits e Dan Hedaya nos papeis secundarios. Hines e Crystal interpretan a dous oficiais de policía de Chicago que, ó ver de preto a morte deciden retirarse e abrir un bar en Key West, Florida, mais deben facer un último arresto antes de facer realidade os seus plans. O filme foi producido e distribuído por Metro-Goldwyn-Mayer.
Chares
O topónimo galego Chares pode referirse a:
Amais, como antropónimo pode referirse a:
Xares
Cando falamos de Xares podémonos referir a:
Mirallos, Ferreiros, Paradela
Mirallos é un lugar da parroquia de Ferreiros, no concello lugués de Paradela, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2013 tiña dous habitantes (un home e unha muller).
Camiño de Santiago
Mirallos é unha localidade da etapa Sarria-Portomarín do Camiño Francés a Santiago de Compostela.
José María Rodríguez Eiras
José María Rodríguez Eiras, Cotexo, nado no Carril (Vilagarcía de Arousa) o 12 de agosto de 1905 e finado en Trabanca Sardiñeira en 1967, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista galego.
Traxectoria
Fogueiro. Pertencía ao Sindicato da Industria Pesquera de Carril adscrito á CNT co seu irmán Secundino. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse. Declarado en rebeldía en varias causas ao ter fuxido nun barco a Francia. Volveu a Barcelona. Loitou no exército republicano. Detido en Alacant e retomado o seu procesamento en Galicia. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar foi condenado a pena de morte. A condena foi conmutada por cadea perpetua.
942
Véxase tamén
Historia ano a ano
Megatrón
Megatrón é o nome dun efecto típico de discotecas e outros espectáculos que consiste nun chorro de gran potencia de gas branco que se produce con anhídrido carbónico líquido. Este gas ao se expandir, sae por uns buratos localizados no teito cunha temperatura orixinal de -78.5 °C (temperatura do xeo seco) e namentres sae, amais, prodúcese un grande estrondo. Outra característica é que ademais rebaixa a temperatura interior uns graos, co cal o ambiente fica climatizado, e refresca as persoas que se atopan abaixo del, e tamén deixa un ambiente de néboa durante uns intres. Os disparos realízanse cando a música sobe de nivel. Nalgunhas discotecas hai unha saída de megatrón, aínda que as meirandes adoitan ter varias.
Fragata Francesa
dereita|300px|miniatura|Mapa dos French Frigate Shoals French Frigate Shoals (en hawaiano Mokupapapa) son os restos dun atol medio mergullado nas illas de Sotavento de Hawai. Está situado practicamente no medio do arquipélago, a 160 km ao noroeste da illa Necker.
Xeografía
O atol ten forma de media lúa de 29 km de longo. Consiste nuns arrecifes rochosos e 12 illotes de area na lagoa aberta. Destacan Tern Island, Disappearing Island, East Island, Gin Island, Little Gin Island. No medio hai un pináculo de lava de 36 metros de altitude, La Perouse Pinnacle, o único resto da orixe volcánica. A superficie total das terras emerxidas é de 0´25 km², en cambio a área dos arrecifes coralinos ocupa 938 km².
O atol ten unha gran variedade de aves e unha poboación importante de focas e tartarugas. Nos arrecifes hai unha gran diversidade de peixes e algas.
Historia
300px|La Perouse
French Frigate Shoals, literalmente Baixos da Fragata Francesa, foi descuberto polo francés Jean-François de La Pérouse, o 6 de novembro do 1786. Estivo a piques de encallar as dúas fragatas da súa expedición, Broussole e Astrolabe, e bautizou o atol como Basse des Frégates Françaises, pero co tempo foi alternando o singular e o plural.
En 1859, os Estados Unidos tomaron posesión ante a posibilidade da explotación do guano, pero a French Frigate Shoals resultou impracticable.
Finalmente, en 1909 entrou a formar parte da reserva de aves das illas Hawai.
Na segunda guerra mundial os norteamericanos alargaron artificialmente Tern Island para construír unha pista de aterraxe de 1.000 metros. Utilizábase como pista de aterraxe de urxencia para os voos entre Hawai e o atol de Midway.
Sympathy for the Record Industry
Entre os artistas que comezaron con Sympathy e acabaron tendo éxito no gran público inclúense The White Stripes, The Electrocutes (a primeira encarnación de The Donnas) e Hole.
Long Gone John é o dono, CEO, e aparentemente o único empregado de Sympathy. É un gran coleccionista de discos, con máis de 10.000 na súa colección. Tamén posúe a Necessaries Toy Foundation, unha empresa que fabrica figuras de entre 18 e 24 polgadas. Long Gone John tamén opera Sympathetic Press, unha editorial de libros de temática rock.
Outros artistas de Sympathy destacados son Jack Off Jill, Scarling., Miss Derringer, The Muffs, The (International) Noise Conspiracy, The Von Bondies, Rocket from the Crypt, Billy Childish, Turbonegro, April March, The Dwarves, Suicide, The Gun Club, Inger Lorre and Motel Shootout, Man or Astro-man?, The Waldos e Redd Kross.
Mutilación xenital
A mutilación xenital consiste en calquera tipo de procedemento que supoña a lesión dos xenitais externos ou a súa extirpación parcial ou total por motivos alleos ás necesidades médicas e sen ter en conta o parecer da persoa á que se lle practica.
As razóns pra levar a cabo a mutilación xenital adoitan ser de tipo cultural ou social. Para a maioría das culturas nas que se practica, a principal razón para a mutilación xenital feminina é a crenza de que é necesaria para conseguir un bo casamento.
Ámbito xeográfico
En todo o mundo, máis de 200 millóns de nenas e mulleres padeceron algún tipo de mutilación xenital. En África máis de 125 millóns de nenas maiores de 10 anos foron vítimas de mutilación xenital. África Occidental é a rexión con maior incidencia desta práctica, onde o número de vítimas supera o 85% das mulleres de entre 15 e 45 anos.
En América existe tamén esta tradición entre o pobo emberá chamí, que se estende entre zonas de Ecuador, Colombia e Panamá. Calcúlase que aínda se realiza a dúas de cada cinco nenas.
Tipos de mutilación xenital feminina
En 1995 a OMS establece catro tipos de mutilación xenital feminina, que son os seguintes:
Piancastagnaio
miniatura|312 px|Castelo de Barbarossa Piancasgnaio é un concello da provincia de Siena, na Toscana, Italia. A súa superficie é de 	69 km², a poboación de 4.189 habitantes e a súa densidade de 61 h/km². Na comuna localízase a Reserva Natural do Pigelleto que cobre 862 hectáreas na vertente oriental dos Montes Amiata.
Piancasgnaio foi un centro dun señorío feudal na Idade Media, en 1559 entrou a formar parte do Gran Ducado de Toscana e en 1601 o granduque Fernando I de Toscana concedeulle a Giovanni Battista Bourbon del Monte Piancastagnio e na súa familia permaneceu ata 1778.
Airam Cabrera
Airam López Cabrera, coñecido como Airam, nado o 21 de outubro de 1987 en Puerto de la Cruz (Tenerife, Canarias), é un futbolista profesional español que actualmente xoga de dianteiro no Cádiz.
Traxectoria
En 2010 asina como novo artilleiro do Villarreal B da Segunda División de cara á tempada 2010/11. O 31 de xaneiro de 2012, a falta de dúas horas para o peche do mercado invernal, e tras rescindir o seu contrato co equipo castellonense, fai oficial o seu fichaxe polo Córdoba CF, onde permanecería até o mes de xuño.
O 31 de xullo de 2012 confírmase a súa fichaxe polo CD Numancia de cara á tempada 2012-13, comezando unha nova tempada como diateiro do club soriano que dura até o 10 de xaneiro de 2013, onde tras non ter moita participación co equipo rescinde o seu contrato e asina co Club Deportivo Lugo da mesma categoría. O 30 de marzo de 2013 converteuse no primeiro xogador do Lugo en conseguir un hat-trick na Segunda División. Con todo, non volveu anotar ningún gol no resto da Liga, finalizando o seu contrato no Lugo, que non lle ofrece a renovación, e asinando co Cádiz da Segunda B.
Martxelo Otamendi
Martxelo Otamendi Egiguren, nado en Tolosa o 9 de decembro de 1957, é un xornalista vasco, director do xornal Euskaldunon Egunkaria dende 1993 até o intre do seu peche por orde xudicial no 2003. É o actual director do xornal Berria.
Juan Prieto Balsa
Juan Prieto Balsa, coñecido como Escacho, nado en Mugardos en 1903 e finado en Ombre (Pontedeume) o 24 de xullo de 1936, foi un sindicalista e político galego.
Traxectoria
Emigrante en Cuba onde fundou e presidiu a Unión de Viveristas del Puerto de la Habana (1921), que se converteu en 1922 no Sindicato Único de la Industria de la Pesca en Cuba, militou en 1925 no primeiro grupo comunista da Habana e na Confederación Obrera Cubana. Foi deportado en 1930 e participou en xullo de 1931 na fundación do Sindicato de Marineros y demás Oficios de Mugardos vencellado á CNT. Despois abandonou a CNT e pasou a militar no Partido Comunista. Logo das eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado alcalde de Mugardos. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi fusilado en Ombre en cumprimento do Bando de Guerra con Manuel Serantes Iglesias e Felipe Tejedor Torio.
Caracas
Caracas, cidade fundada o 25 de xullo de 1567 co nome de Santiago León de Caracas polo explorador español Diego de Losada é a capital da República Bolivariana de Venezuela, e o maior centro administrativo, financeiro, político, comercial e cultural desta nación.
A cidade ten 2 073 768 habitantes e, coa súa área metropolitana chega aos 5 000 000.
O Parque Nacional Waraira Repano, coñecido como El Cerro Ávila, unha parede de montañas que superan os 2130 m, é o accidente xeográfico que separa a cidade do litoral central, co cal se conecta a través da autoestrada Caracas-La Guaira, que conduce ao estado Vargas, así como ao principal aeroporto internacional (Maiquetía) e ao segundo porto do país (La Guaira).
A primeira autoridade civil, política e administrativa é o alcalde maior de Caracas, titular do Distrito Metropolitano de Caracas, unha entidade de coordinación político-administrativa que agrupa o municipio Libertador do Distrito Capital e os municipios de Baruta, Chacao, El Hatillo e Sucre, do estado Miranda, sen menoscabar a integridade territorial nin as competencias de ambas as entidades federais.
Caracas foi considerada como un dos centros culturais, turísticos, industriais e económicos máis importantes de América Latina. miniatura|Los Barios, Caracas.
Toponimia
Caracas era o nome da tribo que habitaba o "Val ds Caracas", un dos vales costeiros contiguos á actual cidad polo norte, topónimo aínda vixente. Esta tribo era coñecida polos españois asentados na illa perlífera de Cubagua debido ás súas expedicións escravistas a esa costa entre 1528 e 1540, polo cal fíxose unha palabra usual entre os españois do oriente do país como topónimo de referencia para toda a zona e con iso xeralizouse o nome ás terras da área de Caracas.
Moitos foron os intentos, e tamén os fracasos, do proceso de establecer na zona unha poboación. Pero non foi até o ano 1567, cando chegou ao val unha expedición proveniente do Tocuyo ao mando do capitán Diego de Losada, que logrou a fundación dun pobo co nome de Santiago de León de Caracas.
Experimental Geodetic Satellite
Experimental Geodetic Satellite, coñecido tamén polo seu acrónimo EGS e denominado ás veces EGP (Experimental Geodetic Payload), rebautizado como Ajisai ao chegar a órbita, é un satélite artificial da axencia espacial xaponesa NASDA lanzado o 12 de agosto de 1986 mediante un foguete H-I desde o Centro Espacial de Tanegashima. Foi o primeiro satélite en ser lanzado mediante este foguete.
Caracas
Toponimia
Son varias as teorías sobre o motivo que levou ao nome de Santiago de León de Caracas. A máis xeneralizada é a de que a cidade leva o nome Santiago en honor a Santiago o Maior, o apóstolo tradicional da reconquista española, que era o santo militar de España; León, en honor ao apelido do gobernador da provincia de Venezuela na época, Pedro Ponce de León; e Caracas polos aborixes que poboaban a provincia no momento da fundación. Porén, de tomarse o apelido León para explicar o nome da cidade, puidera alegarse que debeu de ser Ponce e non León o apelido elixido, argumento que alegan algúns autores para descualificar esta hipótese, pois existe como exemplo a cidade de Ponce nomeada e fundada por un Ponce de León en Porto Rico.
Experimental Geodetic Satellite
Características
EGS tivo dúas misións:
Caracas
Toponimia
Outra tese, a que adquiriu maior relevancia, segue a teoría de que Santiago de León provén das orixes antes mencionadas, pero que o nome de Caracas tomouse dunha herba que os indíxenas chamaban caraca, que abundaba no val onde hoxe está a cidade. Esta herba, tamén chamada localmente "pira", é o coñecido amaranto, planta que ten un alto valor nutritivo polo seu alto contido en proteínas. En realidade, o nome Caracas tomouna o capitán poboador do nome da provincia, e este provén á súa vez do nome dunha etnia da súa costa. A Relación de Pimentel de 1578 ofrece unha explicación do nome de Caracas como o xentilicio dado a esa tribo, e informa que alude efectivamente a esa planta e a que a etnia é tan abundante como a pira ou amaranto con quen outras etnias aborixes a comparan, dándolles por iso o nome de Caracas.
Unha terceira hipótese alega que o nome de Santiago decidiuno Diego de Losada, o fundador da cidade, despois da vitoria española na batalla de Maracapana en recordo do día en que os indíxenas Caracas da costa deron a paz (rendéronse) en xullo de 1567 ante o representante do rei de España, Diego de Losada, xa que ao parecer dito acto protocolario de rendición destes Caracas fíxose adrede o 25 de xullo de 1567, día de Santiago. O nome de León deberíase adicionalmente ao día en que se fundou a cidade, día de San León, segundo esta novedosa tese, que liturxicamente se celebra o 1 de marzo. O escudo da cidade recorda ao escudo do reino de León.
O Caeiro, Cabral, Vigo
O Caeiro é un barrio da parroquia de Cabral, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 521 habitantes (248 homes e 273 mulleres).
A Insua, Morás, Arteixo
A Insua é un lugar da parroquia de Morás no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 62 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 33 eran homes e 39 eran mulleres.
Orballo
O vocábulo orballo pode referirse a:
Aquí rouban todos
Aquí rouban todos (en La Soif de l'or) é un filme francés dirixido por Gérard Oury. Está protagonizado por Tsilla Chelton, Christian Clavier e Catherine Jacob.
Joaquina Castelao Genme
Traxectoria
miniatura|300px|[[Alfonso Daniel Rodríguez Castelao|Daniel, Joaquina Castelao Genme, Mariano Rodríguez, e as nenas Josefina e Teresa en Buenos Aires, días antes de retornar a Galicia.]] Era filla de Xosé Manuel Castelao, coñecido como Pepe de Castelao, e Teresa Gemme. Casou en 1885 con Mariano Rodríguez Dios, con quen tivo tres fillos: Afonso Daniel (1886-1950) nado en Rianxo, Xosefina (Fina, 1897-1974) e Tareixa (1899-2000) nadas na Arxentina.
Aos tres meses do nacemento de Afonso Castelao, o seu home emigrou á Arxentina, onde abriu un negocio. A finais de 1895, emigrou co seu fillo Daniel a Bernasconi, na Pampa arxentina. En 1900 a familia decidiu volver a Galiza para que Castelao estudase medicina en Santiago de Compostela.
Torrebarrio
miniatura|250px|Camiño a Cubiechas. Torrebarrio (Torrebarriu, en leonés) é unha pequena poboación do concello leonés de San Emiliano (Castela e León, España). É coñecida por ser o punto de partida cara a Peña Ubiña desde a súa vertente leonesa.
Conta con dous barrios: o barrio de abaixo, que esta encravado na estrada LE-481; e Cubiechas, ou barrio alto, que esta encravado na faldra de Peña Ubiña, sendo unha vila gandeira por excelencia.
Gardner Pinnacles
miniatura|Gardner Pinnacles Os Gardner Pinnacles (en hawaiano Pūhāhonu) son dúas rocas das illas de Sotavento de Hawai. Están situadas a 174 km ao noroeste de French Frigate Shoals.
Constan de tres pináculos cónicos de orixe volcánico de 90, 100 e 170 metros de altitude. Dous deles están unidos á mesma roca separada 100 metros da outra. A superficie total é de 0,02 km². Están poboados por 12 especies de aves tropicais.
As rocas foron descubertas o 2 de xuño de 1820, polo capitán estadounidense Joseph Allen, do barco Maro de Nantucket, o primeiro baleeiro que chegara ao porto de Honolulú. Diferentes barcos describiron Gardner Pinnacles durante o século XIX cos nomes de Man-of-War Rock ou Pollard Rock.
Rally das Pontes de 1987
O Rally das Pontes de 1987 foi a segunda edición de dito rally e a última proba da tempada 1987 do Campionato de Galicia de Rally.
Disputouse o 13 de decembro de 1987 e os vencedores foron o piloto coruñés Carlos Piñeiro e o seu copiloto Julio Orozco, a bordo dun Opel Manta 400. Con esta vitoria Carlos Piñeiro gañou o seu quinto e derradeiro título de campión de Galicia, mentres que Germán Castrillón rematou subcampión.
Popayán
Popayán, oficialmente Asunción de Popayán, é un concello colombiano, capital do departamento do Cauca. Atópase localizado no val de Pubenza, entre a Cordilleira Occidental e Central ó suroeste do país. A súa extensión territorial é de 512 km², a súa altitude media é de 1760 m sobre o nivel do mar, a súa precipitación media anual de 1.941 mm, a súa temperatura media de 14/19 °C e distancia aproximada de 600 km a Bogotá, capital de Colombia. É unha das cidades máis antigas e mellor conservadas de América, o que se ve reflectido na súa arquitectura e tradicións relixiosas, recoñecida pola súa arquitectura colonial e o coidado das fachadas. Popayán ten un dos meirandes Centros Históricos Coloniais do país e de América, cun total aproximado de 236 mazás de sector histórico.
No 2005, a UNESCO designou á cidade de Popayán como Cidade UNESCO da Gastronomía pola súa variedade e significado para o patrimonio intanxible dos colombianos. A cociña caucana foi escollida por manter os seus métodos tradicionais de preparación a través da tradición oral. O 28 de setembro de 2009 as Procesións de Semana Santa de Popayán foron declaradas pola UNESCO como Obra Mestra do Patrimonio Oral e Inmaterial da Humanidade.
Influencia
O concepto de influencia refírese á habilidade para exercer un poder (en calquera das súas formas) sobre alguén, de parte dunha persoa, dun grupo ou dun acontecemento en particular.
Na sociedade, a influencia preséntase nas interrelacións de axentes humanos e móstrase claramente nos cambios de actitude que presenta un determinado grupo de persoas ás cales vai dirixida, tendo en conta o grao dos cambios determínase o grao de influencia exercida. No desenvolvemento da influencia preséntanse distintos factores que permiten a súa realización, como os recursos políticos cos que se conta ou a habilidade de persuasión e disuasión. A influencia utiliza métodos flexibles, entre os cales se destaca o poder de convencemento.
Segundo a teoría organizacional, maniféstase influencia cando na relación de axentes humanos xorde un líder notábel que, por carisma, autoridade ou notoriedade, é capaz de incidir nun ou máis individuos, quen se acollen ás decisións de dito líder.
Taj Gibson
Taj Jami Gibson, nado o 24 de xuño de 1985 en Brooklyn (Nova York), é un xogador americano de baloncesto profesional que xoga nos Washington Wizards da National Basketball Association (NBA).