cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Margaret E. Thompson
Traxectoria
Finalizado o seu labor en Grecia, Margaret Thompson publicou un resumo dos seus traballos na Ágora nunha serie de artigos curtos en 1949, que chegaron ás mans de Sydney P. Noe, o conservador xefe da American Numismatic Society, e logo da súa lectura decidiu contratala como conservadora axudante de moedas da Antiga Grecia da ANS, en Nova York, en 1949. Logo de dúas décadas ascendeu, en 1969, ao posto de conservadora titular de moedas da Antiga Grecia, que ocupou ata 1976, ano en que foi nomeada conservadora xefa. Margaret E. Thompson mantivo ese cargo ata a súa xubilación en 1979.
Estados Unidos de América
Xeografía
miniatura|300px|dereita|Mapa dos Estados Unidos de América.
Margaret E. Thompson
Traxectoria
No seu período como conservadora da ANS, en 1954 publicou un catálogo de 37.000 moedas da expedición da Ágora, desde a era romana ata a veneciana. En 1961 Thompson publicou The New Style Silver Coinage of Athens, unha obra na que propuña unha cronoloxía das cuñaxes áticas e un corpus destas emisións, o que lle supuxo o merecemento para recibir a Medalla Archer M. Huntington da American Numismatic Society. Seis anos máis tarde obtivo outra importantísima condecoración: a medalla de ouro da Royal Numismatic Society, de Londres, en 1967.
Foi elixida para presidir o Instituto Arqueolóxico dos Estados Unidos (AIA) entre 1964 e 1968. Tamén foi a vicepresidenta do Consello Internacional de Numismática entre 1973 e 1979 e, no exercicio dese cargo, organizou o oitavo Congreso Internacional de Numismática de 1973, celebrado simultaneamente en Nova York e en Washington.
Margaret E. Thompson foi tamén membro da American Philosophical Society desde 1972.
Como docente, impartiu seminarios de verán na American Numismatic Society e foi profesora asociada de Historia da Arte e Arqueoloxía na Universidade de Columbia, en 1968, e tamén na Universidade de California, Berkeley, en 1979. A Universidade de Columbia, ademais, nomeouna doutora honoris causa en Letras en 1986.
Guerra dos Sete Anos
miniatura|Memorial da Guerra dos Sete Anos en [[Krefeld (Renania do Norte-Westfalia).]] A Guerra dos Sete Anos foi unha serie de conflitos internacionais desenvolvidos entre 1756 e 1763 para establecer o control sobre Silesia e pola supremacía colonial en América do Norte e a India. Tomaron parte por unha banda Prusia, Hannover e Gran Bretaña, xunto ás súas colonias americanas e o seu aliado Portugal tempo máis tarde; e por outra banda Saxonia, Austria, Francia, Rusia, Suecia e España, esta última a partir de 1761. Producíase un cambio de coalicións con respecto á Guerra de Sucesión Austríaca aínda que o conflito de Silesia e a pugna francobritánica seguen sendo as claves.
Fronte Europea
A Casa de Austria decidiu recuperar Silesia, que estaba en poder de Prusia tras o Tratado de Aquisgrán (1748) que puxera fin á Guerra de Sucesión Austríaca. Esta acción por parte de Austria considérase o detonante da guerra dos Sete Anos. María Tareixa I de Austria contou co apoio de Saxonia, Rusia, Suecia e Francia, co fin de declarar a guerra a Prusia e Gran Bretaña.
Prusia estaba rodeada por inimigos, e ante a certeza de que sería atacado, o rei Frederico II o Grande decidiu adiantárselles. No outono de 1756, sen previa declaración de guerra, o exército prusiano invadiu Saxonia e ocupou o territorio; logo penetrou en Bohemia, pero foi vencido polos austríacos na batalla de Kolin; por esta causa, viuse obrigado a abandonar ese país.
Alentados polo éxito, os inimigos de Prusia lanzaron os seus exércitos para destruíla; con todo, Frederico demostrou o seu xenio militar e superou a crítica situación con tres brillantes vitorias. A primeira en Rossbach (5 de novembro de 1757) sobre un poderoso exército francés que avanzaba por territorio saxón, a segunda fronte aos austríacos en Leuthen (Silesia), o 5 de decembro dese ano, e a terceira ao ano seguinte (1758), en Zorndorf. A partir dese ano (1758) e ata o fin das hostilidades, Frederico (atacado desde varias frontes) debeu adoptar unha táctica defensiva, que lle resultou custosa e chea de perigos.
Margaret E. Thompson
Traxectoria
Logo da súa xubilación na American Numismatic Society, foi nomeada conservadora xefa emérita e, en 1989, denominou co seu nome o posto de conservador de moedas gregas (Margaret Thompson Curatorship of Greek Coins).
Publicacións
A seguir preséntase unha listaxe coas monografías e os artigos sobre numismática escritos por Margaret E. Thompson:
Guerra dos Sete Anos
Fronte Europea
Os rusos uniron as súas forzas cos austríacos e ambos os exércitos derrotaron ao rei prusiano en Kunersdorf, preto de Frankfurt (12 de agosto de 1759). Alí sufriu o máis grave revés da súa vida militar. Con todo, os aliados non souberon aproveitar ese triunfo, porque estaban esgotados e carecían de unidade de mando; demoraron en avanzar, erro que utilizou Frederico para refacer as súas forzas e obter, ao ano seguinte, dous triunfos sobre os austríacos: Liegnitz (Silesia) e Torgaulo (Saxonia).
Fronte Americana
miniatura|300px|Mapa coas posicións inglesas (en vermello) e francesas (en azul) en América do Norte xusto antes do inicio da guerra. En América do Norte, Francia atopábase en retroceso tras ceder en 1748 a fortaleza de Luisburgo na Illa de Cabo Bretón a cambio de Madrás. A guerra comezou en 1754. A rivalidade colonial entre Francia e Gran Bretaña debíase ao control das zonas peleteiras, a disputa polas terras situadas ao oeste dos montes Apalaches e os dereitos de pesca en Terra Nova. Francia quería frear a expansión inglesa cara ao oeste, mediante a construción dunha cadea de fortes, entre os seus territorios canadenses e Nova Orleáns. Nos primeiros anos logrou acumular varias vitorias, pero en 1757, William Pitt (o Vello), puxo ao xeneral británico James Wolfe ao mando das tropas en América. Como consecuencia en 1759 conquistaron Quebec e ao ano seguinte capitulou Montreal. Os británicos conquistaran todo o Canadá francés.
Con respecto a España, Inglaterra aumentara os agravios de modo considerable: apresamento arbitrario de buques españois, establecemento en Honduras para a curta do pau campeche ou o aumento do contrabando entre outros. O Goberno de Carlos III a pesar de que inicialmente se mostrou partidario de mediar entre ambas as potencias, non tivo outra saída que buscar o acordo con Francia ante a necesidade de defenderse da agresividade británica. Iniciáronse, pois, conversacións entre as dúas potencias en prol dunha alianza permanente en busca da seguridade en América; España pensaba pospola ata o momento da paz; con todo, o ministro francés Choiseul soubo manobrar con gran habilidade para conseguir tamén a intervención bélica.
Tras os acontecementos no Quebec e ante a fustrigación de Inglaterra ao comercio e a seguridade española en América, dous foron pois os factores que acabaron por empuxar a Madrid cara á alianza con Versalles: a negativa británica a atender ningunha das reclamacións expostas por España e a ruptura definitiva do equilibrio americano que parecía aveciñarse se Francia saía completamente derrotada do conflito. Baixo estas premisas asinouse o Terceiro Pacto de Familia (1758-1761), moi distinto dos anteriores nos seus obxectivos máis profundos, pero cun común denominador, ser unha alianza fronte á poderosa Inglaterra. A firma arrastrou, xa que logo, a España a unha guerra para a que non estaba preparada e na que, xa de entrada, uníase á beira perdedor; quizais se viu obrigada polas circunstancias, pero esta participación ao final nas hostilidades non pode ser considerada máis que como un erro.
Entre 1761 e 1762 España ocupou o norte de Portugal, o eterno aliado de Inglaterra, e ocupou por enésima vez a controvertida Colonia do Sacramento. A pesar destes éxitos iniciais a evolución dos sucesos militares foi contraria á Monarquía española; neste sentido hai que sinalar as importantes perdas que se produciron en 1762, cando 2 escuadras británicas apoderáronse, respectivamente, da Habana e Manila.
Fronte india
Mercé á importancia que Inglaterra concedía ao comercio indio (e en particular ao bengalí onde xa contaba cunha importante presenza) a United Company quería frear a expansión francesa na India, por este motivo apoiaba aos príncipes indios que se rebelaban contra Francia. No transcurso da guerra (1756-1763) os franceses tomaron Calcuta. Pola súa banda Luís XV desexaba unha paz rápida con Inglaterra polo que practicamente abandonou a Joseph François *Dupleix e á obra desenvolvida por este na India. Non só non conseguiu o seu obxectivo senón que Inglaterra precipitouse ademais sobre as posesións americanas de Francia. O militar británico Robert Clive logrou derrotar a Francia en numerosas batallas inscritas no contexto das denominadas guerras de Carnatic. Deste xeito Inglaterra facíase co Imperio Indio iniciado por Francia.
Tratado de París (1763)
A guerra dos Sete Anos terminou en 1763. O 10 de febreiro, o Tratado de París foi asinado polo duque Choiseul, o marqués de Grimaldi e o duque de Bedford. William Pitt habíase empecinado en manter vivo o conflito ata lograr o aniquilamento das forzas de Francia.
Os tratados de paz que puxeron fin á guerra dos Sete Anos, representan unha vitoria para Gran Bretaña e Prusia, e para Francia, a perda da maior parte das súas posesións en América e Asia. Os cambios territoriais acordados foron os seguintes:
De España recibe Florida Occidental e Oriental a cambio de que retire as tropas estacionadas en Filipinas e Cuba, e consegue o dereito de libre navegación polo río Mississippi.
O 15 de febreiro asinouse o Tratado de Hubertusburg, que confirmou a Silesia como posesión prusiana e convertendo a esta última en potencia europea.
Respecto de Francia a perda non foi sentida como algo catastrófico. Conservábanse os dereitos pesqueiros en Terra Nova e a poboación católica francófona do Quebec recibiría un trato de respecto. Doutra banda no Caribe as perdas poden ser compensadas pois a colonia principal francesa do Caribe, Porto Príncipe (Haití), produce a metade do azucre consumido en todo o mundo, e o seu comercio con África e as Antillas está en pleno apoxeo.
Estados Unidos de América
Xeografía
Sendo a cuarta maior nación do mundo, a paisaxe dos Estados Unidos varía de rexión a rexión. O país posúe grandes forestas temperadas na costa leste e no noroeste, pantanos na Florida, as Grandes Chairas e o sistema fluvial do Mississippi-Missouri na rexión central, as Montañas Rochosas a oeste das chairas, desertos e zonas costeiras ao oeste das Montañas Rochosas e forestas húmidas temperadas no noroeste da costa do Pacífico. As rexións árticas de Alasca e as illas volcánicas de Hawai aumentan aínda a diversidade xeográfica e climática.
Sporting Clube de Portugal (fútbol sala)
O Sporting Clube de Portugal é unha sección deportiva profesional do Sporting CP, fundada en 1985, que se dedica ó fútbol sala. O equipo xoga os seus encontros como local no Pavilhão João Rocha.
Estados Unidos de América
Xeografía
O mapa político dos Estados Unidos está dividido en tres distintas seccións: Alasca, conectada en terra apenas con Canadá, ao leste; Hawai, un arquipélago localizado no medio do Océano Pacífico, e o Estados Unidos Continental, que comprende os 48 estados localizados na América do Norte. A fronteira dos Estados Unidos Continental co Canadá é a máis longa fronteira non defendida do mundo.
Clima
A temperatura media anual varía de -13 °C graos en Barrow, Alasca, a 25,7 graos, no Val da Morte, California. A precipitación media anual varía entre 5 centímetros no Val da Morte ata 1,170 en Hawai.
Política
Os Estados Unidos son unha República Federal. A nivel federal, o poder executivo pertence a un presidente electo por un colexio electoral, o poder lexislativo pertence ao Congreso. O Congreso está constituído pola Cámara dos Representantes e polo Senado. Cada estado ten dereito a elixir dous senadores e un número de congresistas proporcionais á súa poboación. O poder xudicial pertence aos tribunais. Cada estado elixe os membros do colexio electoral que, pola súa vez, elixe o presidente.
Subdivisións
Os Estados Unidos divídense en 50 estados e 1 distrito federal, o Distrito de Columbia. Cada estado, á súa vez, divídese en condados (con excepción da Luisiana, na que as subdivisións chámanse "parroquias", parishes, en inglés). Estados Unidos de América é unha República federal, que dá aos estados federados moitos poderes que na maioría dos outros países do mundo son exclusivos do goberno nacional.
Son os gobernos estatais os que posúen a maior influencia sobre o día a día da poboación norteamericana. Cada estado ten a súa propia Constitución e mailo poder de aprobar as súas propias regras e leis, referentes a certos asuntos como propiedade, crime, saúde e educación. O principal cargo dun estado é o Gobernador. Cada estado tamén posúe unha lexislatura bicameral. Os membros desta lexislatura son electos pola poboación do estado, excepto no estado de Nebrasca, onde cada condado ten dereito a certo número de membros na lexislatura. Destaca a lexislatura da Nova Hampshire, que é o terceiro maior poder lexislativo no mundo anglófono, e posúe un representante por cada 3 000 habitantes. Cada estado posúe o seu propio Poder xudicial.
A área, poboación e/ou produto interno bruto de varios dos estados dos Estados Unidos compáranse aos de varios países do mundo. A poboación de California, por exemplo, é maior cá do Canadá, e o seu produto interno bruto sería o oitavo maior do mundo, en caso de que o estado fose un país independente. A área de Alasca sería o décimo sétimo maior do mundo, en caso de que fose un país independente, cunha área comparábel á de Irán.
Listen (álbum de The Kooks)
Listen é o cuarto álbum do grupo inglés The Kooks. Foi lanzado o 8 de setembro de 2014 a través de Universal. É o primeiro álbum do grupo co novo batería Alexis Nunez, que se uniu no 2012 en substitución de Paul Garred. Foi precedido polos sinxelos "Down", "Around Town", "Bad Habit" e "Forgive & Forget".
Anglefort
Anglefort é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Ida Kar
Ida Karamian, coñecida como Ida Kar, nada en Tambov o 8 de abril de 1908 e finada o 24 de decembro de 1974, foi unha fotógrafa rusa de orixe armenia que realizou retratos de artistas e escritores célebres.
Traxectoria
Filla de pais armenios, pasou a súa infancia entre Rusia, Armenia, Irán e Exipto. En 1928 trasladouse a París a fin de estudar química e medicina pero pronto simpatizou cos surrealistas e interesouse pola fotografía. Ao regresar ao Cairo en 1933 abriu un estudio fotográfico e participou no desenvolvemento do surrealismo en Exipto.
En 1945 trasladouse a Londres, onde participou no movemento surrealista inglés polo que a súa obra comezou a difundirse. En 1954 participou nunha exposición colectiva co título de Forty Artists from Paris and London (Corenta artistas de París e Londres) e en 1960 realizou a súa primeira exposición individual.
Vella Lavella
Vella Lavella é unha illa das Illas Salomón, situadas no Océano Pacífico que pertence á provincia Occidental. A illa forma parte do grupo das Illas Nova Xeorxia sendo a máis occidental deste grupo. Preto dela atópase a pequena illa de Mbava. Ten unha extensión de 652 km², está rodeada case na súa totalidade por un cantil e o seu punto máis alto ten unha altitude de 793 metros.
Estados Unidos de América
Subdivisións
As institucións responsábeis do goberno rexional son tipicamente Consellos Municipais, que toman efecto en cidades (cities ou towns), vilas (village), municipalidades rexionais (towns, regional municipality, municipality, hamlet) e condados (counties). As municipalidades rexionais e condados son un agrupamento de cidades e vilas. Tales subdivisións rexionais aproban normas que teñen efecto nestas subdivisións en particular, referentes a asuntos como tránsito e venda de alcohol. Nas cidades, o maior cargo electo pola poboación é o prefecto. As cidades posúen o dereito de recadar impostos. Nalgúns estados, os condados ou municipalidades rexionais tamén teñen o dereito de redactar ordenanzas e cobrar impostos. Noutros estados, os condados ou municipalidades rexionais posúen pouco ou ningún poder.
Vella Lavella
Xeografía
Esta situada ao sur do Estreito de Nova Xeorxia. Ao leste da illa atópase o golfo de Vella e as illas de Kolombangara e de Gizo, da cal está separada mediante o estreito de Gizo. Ao sur se sitúa a illa de Ranongga e o Mar de Salomón. Ao oeste só ten o océano.
Na illa hai seis conos volcánicos e unha zona de augas temais con piscinas de barro ao longo do río Ulo. A montaña máis alta é o Monte Tambisale, cuxa cima alcanza os 790 m sobre o nivel do mar. A parte superior do domo de lava Nonda, o volcán "máis novo" da illa, crese que aínda está activo, pese a non coñecerse erupcións na idade moderna, alcanza unha altura de 750 m. A maioría da poboación vive ao longo da costa, onde desembocan moitas vías fluviais, o que permite o desenvolvemento da xardinería e a horticultura. O turismo, concentrado principalmente nas áreas da Provincia Occidental das Illas Salomón, proporciona aos residentes de Vella Lavella ingresos adicionais.
Historia
Os arqueólogos neozelandeses realizan escavacións coa suposición de que as Illas Salomón levan habitadas case 30.000 anos desde o paleolítico superior. Nas tumbas, atopouse arxila cocida que data de 2000 a 3000 aC
O idioma que se fala na illa chámase Bilua e conta hoxe entre 8000 e 9000 falantes. O Bilua pertence ás linguas papuas, mentres que as outras linguas faladas nas Illas Salomón pertencen á familia de Linguas austronesias. Polo tanto, os arqueólogos asumen a inmigración dun pobo que non veu de Melanesia.
Estados Unidos de América
Subdivisións
Os Estados Unidos posúen varios territorios e posesións insulares ultramarinos. A maior delas é a illa de Porto Rico. Outros territorios ultramarinos de importancia son a Samoa Americana, Guam, Illas Marianas do Norte e as Illas Virxes Americanas. A Mariña norteamericana ocupa unha base militar na Baía de Guantánamo, dende 1898.
Vella Lavella
Segunda Guerra Mundial: A Guerra no Pacífico
Durante a Guerra do Pacífico unha pequena unidade do 'Exército Imperial Xaponés, durante a ocupación das illas Salomón 1943, ocupou Vella Lavella. O 15 de agosto, o mesmo ano, desembarcou na illa, no área de Barakoma, un continxente do Corpo de Marines dos Estados Unidos, que rapidamente asegurou a posesión da illa. A illa serviu de base aos VMA-214, a famosa escuadrilla de cazas liderados por Gregory "Pappy" Boyington. O 18 de setembro, o continxente estadounidense deixou o posto a unha división de Nova Zelandia. Toda a zona do mar de Nova Xeorxia foi o escenario de batallas navais entre as partes en conflito: entre estas é especialmente importante para Vella a Batalla do Golfo (6 a 7 de agosto de 1943) e a Batalla naval de Vella Lavella (6 de outubro de 1943), que tivo lugar nas augas próximas á illa.
Estados Unidos de América
Dereitos humanos
miniatura|upright|Edificio [[Sede da Organización das Nacións Unidas en Nova York.]]
Vella Lavella
Post guerra
A partir de 1959, a miúdo houbo informes de persoas que viran homes con longas barbas escondidos na densa selva tropical da illa. Sobre a base destes informes, algúns veteranos xaponeses regresaron á illa, na busca desas persoas, pero a súa investigación non conduciu a ningún descubrimento.
En 1965, o último soldado xaponés sobrevivente foi visto no xardín dunha anciá. O embaixador xaponés nas Illas Salomón voou á illa e lanzou panfletos xaponeses, onde se dicía que a guerra terminara facía moito tempo. Seguindo esta iniciativa, o veterano xaponés foi recoñecido e enviado ao Xapón, onde foi recibido con todos os honores.
Ida Kar
Traxectoria
Algúns personaxes que fotografou son Jean Arp, Doris Lessing, Iris Murdoch, Henry Moore, Georges Braque, Jean-Paul Sartre, Dmitrii Shostakovich, Bertrand Russell, T.S. Eliot, André Breton, Eugène Ionesco, Bridget Riley, Man Ray, Fidel Castro ou Joan Miró.
Estados Unidos de América
Economía
O país ten enormes recursos minerais, con grandes depósitos de ouro, petróleo, carbón e uranio. Na agricultura, está entre os maiores produtores mundiais de millo, trigo, azucre e tabaco, entre outras producións. A industria americana produce automóbiles, avións e produtos electrónicos. O maior sector económico, porén, é o dos servizos: preto de tres cuartos dos habitantes dos Estados Unidos traballan nese sector.
O maior socio comercial dos Estados Unidos é o seu veciño do norte, o Canadá. Outros grandes socios son México, a Unión Europea e nacións industrializadas na Asia, como o Xapón, a India e Corea do Sur. O comercio coa China tamén é significativo.
Etnias
250px|dereita|miniatura|As principais ascendencias étnicas dos Estados Unidos.
Os Estados Unidos posúen unha das poboacións máis multiculturais do mundo, en termos de descendencia étnica e racial. Inicialmente estaban habitados por pobos indíxenas, como esquimós en Alasca e algonquinos, huróns e iroqueses no continente norteamericano.
Nos séculos XVII e XVIII, o territorio que actualmente constitúe os Estados Unidos foi colonizado por europeos a partir da costa leste. Os ingleses, que fuxían da persecución relixiosa en Europa, constituían a maioría dos colonos a instaláronse no Novo Mundo, mais tamén se instalaron colonos españois, franceses e neerlandeses. Os escravos foron levados do continente africano ao longo do séculos XVII, XVII e o inicio do XVIII para seren usados como man de obra barata, e actualmente, os seus descendentes, coñecidos como afro-americanos constitúen unha considerábel parcela da poboación norteamericana, formando o 12,9% da poboación dos Estados Unidos.
A partir de 1850, persoas de diversas partes do mundo inmigraron para os Estados Unidos. Ata o final do século XIX, a maioría dos inmigrantes chegaban dos países da Europa Occidental e Setentrional (Alemaña, Irlanda e países escandinavos). Italianos, poloneses, gregos, rusos e húngaros inmigraron en gran cantidade entre o final do século XIX e mediados do século XX (ata a década de 1970). Os maiores grupos étnicos europeos son alemáns (15,2% da poboación norteamericana), irlandeses (10,8%), ingleses (8,7%), italianos (5,6%), escandinavos (3,4%), polacos (3,2%) e franceses (3%). Os brancos constitúen o 75% da poboación total dos Estados Unidos.
Os asiáticos son unha importante minoría nos Estados Unidos, a partir da década de 1860, constituíndo o 4,2% da poboación do país.
Os hispanos constitúen unha considerábel parcela da poboación norteamericana, sendo actualmente a maior minoría étnica, con preto do 13,4% da poboación norteamericana. Dada a súa alta inmigración, boa parte da cal é ilegal, espérase un crecemento desta porcentaxe.
Urbanismo
250px|dereita|miniatura|[[Nova York.]]
Grandes suburbios arrodean moitas das cidades dos Estados Unidos. As cidades centrais e cidades veciñas forman áreas metropolitanas. Existen preto de 260 áreas metropolitanas no país, das cales as maiores son as de Nova York que posúe 21 millóns de habitantes; Os Ánxeles, con 17 millóns de habitantes, e Chicago, con 9 millóns. A poboación destes suburbios é considerábel, e moitas veces superior á poboación da cidade central. Washington, DC, por exemplo, posúe só preto de 535 000 habitantes, mentres a súa rexión metropolitana ten preto de 4 millóns. Desde 1970 viven máis norteamericanos nos suburbios ca no centro.
Lingua
Os Estados Unidos nunca tiveron un idioma oficial, aínda que o inglés foi sempre o idioma predominante e é falado pola inmensa maioría, sendo de feito o idioma dos Estados Unidos. Vinte e sete estados norteamericanos adoptaron o inglés como idioma oficial. Destes estados, tres adoptan un segundo idioma oficial: o Hawai, que adopta a Lingua hawaiana como segundo idioma oficial; a Luisiana adopta o francés e Novo México, o castelán. Nos estados norteamericanos sen idioma oficial, o inglés é adoptado en tódolos servizos públicos. En áreas con gran poboación de inmigrantes estes servizos ofrécense noutros idiomas.
Moitos dos inmigrantes que chegan aos Estados Unidos teñen pouco ou ningún coñecemento do inglés. A maioría deles aprende o suficiente no país para se comunicar con outros norteamericanos. Os fillos destes inmigrantes, que estudan en escolas norteamericanas, aprenden primariamente inglés nas escolas. Así, a cada xeración, o idioma materno acaba cedendo, gradualmente, lugar ao inglés.
Actualmente, o español é o segundo idioma máis falado. Cerca do 10,8% da poboación norteamericana posúe o español como idioma materno. A maioría reside nos estados do oeste e do sur (especialmente en California, Novo México e Texas). Desde a década de 1950 inmigraron moitos hispanos de México, Cuba e outros países. Moitos deles aprenderon ou aprenden o inglés, mais outros falan só español.
Debido a que non existe un idioma oficial, o dominio do inglés non é de todo indispensábel, especialmente nos estados que posúen unha gran poboación de inmigrantes recentes, maiormente hispanos. Nas décadas de 1980 e 1990 varios estados crearon leis facendo do inglés o seu único idioma legal.
Relixión
A primeira emenda á constitución prohibe o establecemento dunha relixión oficial ou restricións na expresión relixiosa libre. Entre tanto, os Estados Unidos son de forma maioritaria cristiáns; un 80 por cento dos americanos son cristiáns de varias denominacións. As máis importantes son o catolicismo romano (un 26 por cento) e o bautismo (preto de 17 por cento). Os Estados Unidos posúe tamén a comunidade xudía maior do mundo, case o 2 por cento da poboación. Dos americanos restantes, o 15 por cento carece de relixión (segmento que cada vez aumenta máis) e outro 4 por cento pertencen a outras relixións, tales como o islam, hinduísmo e budismo. Entre as nacións desenvolvidas os Estados Unidos teñen un nivel relativamente alto de relixiosidade. Segundo unha enquisa de 2004 de Gallup, case un 44% de americanos atenden a servizos relixiosos polo menos unha vez por semana. Con todo esa taxa non é uniforme en todo o país; a atención regular e máis común dáse no coñecido como "cinto da Biblia", integrado en gran parte por estados meridionais e do Medio Oeste. Nos estados meridionais, os bautistas constitúen o grupo maior, seguido polos metodistas. O catolicismo romano é predominante no nordeste e en gran parte do Medio Oeste debido aos inmigrantes católicos de Europa, como alemáns, irlandeses, italianos, polacos, e hispanoamericanos. A Igrexa de Xesús Cristo dos Santos dos Últimos Días, máis coñecida como a igrexa dos mormóns, é a relixión predominante no estado de Utah.
Cultura
A cultura dos Estados Unidos ten unha grande influencia no resto do mundo, e en especial no mundo occidental. A música estadounidense é ouvida en todo o mundo e os filmes e programas televisivos norteamericanos poden ser vistos case en todas as partes.
A maioría das grandes cidades ofrecen instalacións e actuacións de música clásica e popular, centros de investigación histórica, científica e artística e museos, actuacións de danza, musicais e pezas de teatro, alén de eventos ao ar libre e arquitectura de significado internacional. Este desenvolvemento é resultado de contribucións ben de filántropos privados, ben de fondos gobernamentais.
A maioría da poboación norteamericana posúe unha razoábel cantidade de tempo libre. Os deportes son os principais pasatempos da poboación. Millóns de norteamericanos pasan o seu tempo libre xogando deportes con amigos ou asistindo a xogos profesionais en estadios ou na televisión. Cerca de 95% da poboación norteamericana posúe unha televisión na casa. De media, a televisión fica acendida 7 horas por día.
Deportes
Algúns deportes que foron creados ou desenvolvidos nos Estados Unidos tornáronse mundialmente famosos. Entre eles están o baloncesto, o béisbol e o fútbol americano. Poucos deportes estranxeiros conseguiron popularizarse no país. O deporte canadense hóckey sobre xeo é tamén razoabelmente famoso, especialmente como deporte de inverno. O fútbol é famoso como pasatempo, especialmente entre descendentes de europeos e latinoamericanos, mais as tentativas da creación dunha liga profesional fallaron ou pasaron por grandes dificultades, e o fútbol aínda non é un deporte recoñecido profesionalmente no país. Outros deportes famosos no país son o golf, o tenis, a natación e as carreiras automobilísticas.
Os Estados Unidos son sede de varias das principais competicións internacionais de deportes do mundo, como o Masters de golf, o US Open de tenis e o NASCAR e a Fórmula Indy. Os Estados Unidos foron sede da Copa do Mundo de fútbol en 1994, e por oito veces dos Xogos Olímpicos, máis ca calquera outro país. Os Estados Unidos xeralmente obteñen moi bos resultados nas Olimpíadas. En 2004 conseguiron un total de 103 medallas, das cales 35 eran de ouro.
Cinema
O cinema dos Estados Unidos de América, alén dunha forma de expresión cultural específica dun pobo, é tamén unha das industrias de entretemento con máis éxito do mundo. A pesar de non todos os filmes dos Estados Unidos seren producidos en Hollywood, a localidade tornouse sinónimo desta industria nacional. A influencia do cinema norteamericano no resto do mundo é avasaladora e permanece, xeralmente, como unha referencia para o público.
Literatura
dereita|150px|miniatura|[[Edgar Allan Poe, escritor e poeta pioneiro da literatura norteamericana.]]
A literatura dos Estados Unidos de América pode ser considerada como parte da Literatura inglesa ou como unha rama literaria distinta. A literatura norteamericana inicial debe moito ás formas e estilos orixinarios de Europa. Por exemplo, "Wieland" e outros romances de Charles Brockden Brown (1771-1810) inspíranse directamente nos romances góticos que entón eran escritos en Inglaterra. Mesmo as narracións impecabelmente urdidas por Washington Irving (1783-1859) - principalmente Rip Van Winkle e The Legend of Sleepy Hollow parecen claramente europeas a pesar da acción se desenvolver no Novo Mundo.
Teatro
O teatro nos Estados Unidos de América é baseado na tradición occidental, na súa maioría emprestado dos estilos de performance que prevalecían en Europa na época da súa introdución no país. Hoxe en día, está fortemente interligado coa literatura, filmes, televisión e música norteamericana e non é pouco común unha mesma historia ser recontada en todas estas formas. As rexións con escenarios musicais significativos frecuentemente posúen tamén fortes tradicións teatrais e de comedia. O teatro musical pode ser a forma máis popular: é certamente unha forma máis viva de teatro e as coreografías de éxito nos palcos acaban chegando á televisión e o cine.
Transportes e telecomunicacións
O Estados Unidos posúen unha extensa rede de autoestradas, ferroviaria e hidroviaria. De feito, a quilometraxe destas redes son as maiores do mundo nas súas respectivas categorías. Existen preto de 75 000 km de autoestrada e vías de alta capacidade. Para cada 100 habitantes, existen preto de 75 coches. Mentres tanto, os camións transportan cerca da cuarta parte de toda a carga transportada no país.
Os ferrocarrís transportan preto do 35% de toda a carga no país, mentres que só o 1% dos pasaxeiros. O contrario acontece coas liñas aéreas americanas, que transportan o 18% dos pasaxeiros mais menos do 1% da carga no país. O mercado americano de pasaxeiros no sector aéreo é o maior do mundo. Chicago, Atlanta, Os Ánxeles, Dallas, Nova York, San Francisco e Orlando destacan como grandes centros aeroportuarios.
Cerca de 15% de toda a carga transportada no país é transportada vía hidrovías como ríos e lagos, alén de mares e océanos. Os Ánxeles, Nova York, Filadelfia, San Francisco, Nova Orleáns, Miami e Houston destacan como grandes centros portuarios. O porto con máis movemento do país por número de navíos atendido é o de Nova Orleans, mentres o porto con maior tonelaxe de carga é o dos Ánxeles.
Son publicados diariamente nos Estados Unidos preto de 60 millóns de xornais. No país, son publicados millares de xornais diarios ou semanais. Existen tamén no país millares de estacións de radio e televisión. Practicamente toda residencia americana posúe unha radio, e a gran maioría posúe unha televisión.
Corneira, Lamas, Leiro
Corneira é un lugar da parroquia de Lamas no concello ourensán de Leiro na comarca do Ribeiro. Tiña 81 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 35 eran homes e 46 mulleres.
Max Dvořák
Max Dvořák, nado en Roudnice nad Labem (Raudnitz) o 4 de xuño de 1874 e finado en Hrušovany nad Jevišovkou (Grusbach) o 8 de febreiro de 1921, foi un historiador da arte austríaco de orixe checa. Membro da Escola de Viena de Historia da arte (Wiener Schule der Kunstgeschichte), aplicou ó estudo da historia da arte unha metodoloxía baseada no formalismo.
Fabilos, Noche, Vilalba
Fabilos é un lugar da parroquia de Noche, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Fraga, Noche, Vilalba
Fraga é un lugar da parroquia de Noche, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.
Furafollas pequeno
O furafollas pequeno (Sorex minutus) é unha especie de mamífero soricomorfo da familia Soricidae amplamente distribuída por Europa, estando presente dende Irlanda e a Península Ibérica ata Rusia. A súa pelaxe é de cor marrón escura no lombo, que pasa gradualmente a marrón claro na zona ventral. A lonxitude de testa e corpo é duns seis centímetros, sendo a cola dunhas tres cuartas partes desa lonxitude. O peso non excede os seis gramos. Ten as puntas dos dentes de cor vermella.
(Vexa o mapa de distribución en Galicia abaixo do modelo)
Hábitat e distribución
Habita en zonas de vexetación eurosiberiana, principalmente carballeiras, faiais, e as matogueiras de substitución destes, aínda que tamén se localiza en carrasqueiras, penedías e matogueiras de alta montaña. Está ausente en zonas con precipitacións por baixo dos 700 mm. Altitudinalmente atópase entre os 400 e os 2.000 metros.
Situación
Non parece atoparse ameazada, pero convén ter en conta o reducido da súa área de distribución e o illamento xeográfico dalgunhas poboacións.
Pereda de Ancares
Pereda de Ancares é unha parroquia do concello leonés de Candín, na bisbarra dos Ancares. Segundo o INE en 2012 tiña 47 habitantes. Nos últimos anos, Pereda de Ancares converteuse no punto de partida para moitos excursionistas e turistas que veñen a coñecer Os Ancares debido ás rutas de sendeirismo que cruzan a zona, pero o renacemento da súa economía débese principalmente ao cámping e ás casas rurais que hai na aldea ; o que lle achegou certa revitalización tras anos de illamento e abandono. O sector primario segue sendo unha parte importante da economía da parroquia.
Patrimonio
A aldea está situado nas lombas das montañas, e a arquitectura local componse de casas brancas con tellados de lousa. A igrexa de Pereda de Ancares é un exemplo da arquitectura relixiosa co seu soportal á entrada da igrexa e o seu campanario, feita en cachotaría. A aldea posúe unha das pallozas mellor conservadas de todos os Ancares leoneses. Está proxectado a súa restauración sufragada polo concello e o Instituto leonés de cultura.
A aldea está situada nunha paraxe montañosa e bosques de nogueiras, o que constitúe o principal atractivo para os sendeiristas e excursionistas.
Festas
A principal festividade de Pereda de Ancares é o día de San Xurxo.
Alfabeto sudarábico
O antigo alfabeto sudarábico (tamén coñecido como musnad) separouse do alfabeto protosinaítico sobre o século -XIII. Usouse para escribir os dialectos surarábigos dos reinos de Saba e Mina no sur da península arábica. Atopáronse formas antigas datadas no século VIII a.C. en Babilonia. A súa forma madura acadouna sobre o 500 a.C., e seguiuse empregando ata o século VII, cando foi desprazado polo alfabeto árabe. O alfabeto expandiuse ata Etiopía, onde evolucionou ata dar o alfabeto ge'ez, a base dos modernos alfabetos amhárico, tigriña e tigré.
Microbioloxía
miniatura|Un cultivo de [[Escherichia coli|E. coli nunha placa de ágar]] A microbioloxía é a ciencia encargada do estudo dos microorganismos, seres vivos pequenos (de mikros "pequeno", bios, "vida" e logos, "estudo"), tamén coñecidos como microbios. É a rama da bioloxía adicada a estudar os organismos que son só visibles a través do microscopio, seres vivos microscópicos que poden estar constituídos por unha soa célula (unicelulares) ou por pequenos agregados celulares formados por células equivalentes (sen diferenciación celular), como os procariontes ou procariotas (células carentes de núcleo, como as bacterias ou os virus, aínda que moitos non consideran os virus como seres vivos estritamente falando) e eucariontes ou eucariotas (células con núcleo, tales como fungos e protistas). Con todo, a microbioloxía tradicional ocupouse especialmente dos microorganismos patóxenos entre bacterias, virus e fungos, deixando a outros microorganismos en mans da parasitoloxía e outras ramas da bioloxía.
Aínda que os coñecementos microbiolóxicos de que se dispón na actualidade son moi amplos, aínda é moito o que queda por coñecer e constantemente efectúanse novos descubrimentos neste campo. Tanto é así que, segundo as estimacións máis habituais, só un 1% dos microbios existentes na biosfera foron estudados ata o momento. Polo tanto, a pesar de que pasaron máis de 300 anos desde o descubrimento dos microorganismos, a ciencia da microbioloxía áchase aínda na súa infancia en comparación con outras disciplinas biolóxicas tales como a zooloxía, a botánica ou mesmo a entomoloxía. Ao tratar a microbioloxía sobre todo os microorganismos patóxenos para o home, relaciónase con ramas da medicina como patoloxía, inmunoloxía e epidemioloxía.
Historia
Aínda que o termo bacteria, derivado do grego βακτηριον ("bastón pequeno"), non foi introducido ata o ano 1828 por Christian Gottfried Ehrenberg, xa en 1676 Antoni van Leeuwenhoek, considerado o pai da Microbioloxía, empregando un microscopio dunha soa lente que el mesmo construíra baseado no modelo creado polo erudito Robert Hooke no seu libro Micrographia, foi quen de realizar a primeira observación microbiolóxica rexistrada de "animálículos" como van Leeuwenhoek os chamou e debuxou entón. A bacterioloxía (máis tarde unha subdisciplina da microbioloxía) considérase que foi fundada por Ferdinand Cohn (1828-1898), un botánico que estudou algas e bacterias fotosintéticas. Ferdinand Cohn foi tamén o primeiro en formular un esquema para a clasificación taxonómica das bacterias.
Louis Pasteur (1822-1895) e Robert Koch (1843-1910) foron contemporáneos de Cohn e son considerados como os fundadores da microbioloxía médica. Quizais o maior logro de Pasteur consistiu na refutación mediante coidadosos experimentos da teoría da xeración espontánea, daquela moi respectada, o cal permitiu establecer firmemente á microbioloxía dentro das ciencias biolóxicas. Pasteur tamén deseñou métodos para a conservación dos alimentos (pasteurización) e vacinas contra varias enfermidades como o anthrax, o cólera aviar e a rabia. Robert Koch é especialmente coñecido pola súa contribución á teoría dos xermes da enfermidade, onde, mediante a aplicación dos chamados postulados de Koch, logrou demostrar que enfermidades específicas están causadas por microorganismos patóxenos específicos. Koch foi un dos primeiros científicos en concentrarse na obtención de cultivos puros de bacterias, o cal permitiulle illar e describir varias especies novas de bacterias, entre elas o Mycobacterium tuberculosis, o axente causal da tuberculose.
Mentres Louis Pasteur e Robert Koch son a miúdo considerados os fundadores da microbioloxía, o seu traballo non reflectiu fielmente a auténtica diversidade do mundo microbiano, dado o seu enfoque exclusivo en microorganismos de relevancia médica. A devandita diversidade non foi revelada ata máis tarde, co traballo de Martinus Beijerinck (1851-1931) e Sergei Winogradsky (1856-1953). Martinus Beijerinck fixo dúas grandes contribucións á microbioloxía: o descubrimento dos virus e o desenvolvemento de técnicas de cultivo microbiolóxico. Mentres que o seu traballo co virus do mosaico do tabaco estableceu os principios básicos da viroloxía, foi o seu desenvolvemento de novos métodos de cultivo o que tivo maior impacto inmediato, pois permitiu o cultivo dunha gran variedade de microbios que ata ese momento non puideran ser illados. Sergei Winogradsky foi o primeiro en desenvolver o concepto de quimiolitotrofia e deste xeito revelar o papel esencial que os microorganismos xogan nos procesos xeoquímicos. Foi o responsable do illamento e descrición por vez primeira tanto das bacterias nitrificantes como das fixadoras de nitróxeno.
Empirismo e especulación
O coñecemento humano sobre os efectos producidos polos microorganismos estivo presente ata desde antes de ter conciencia da súa existencia; debido a procesos de fermentación provocados por fermentos pódese facer pan, bebidas alcohólicas e produtos derivados do leite. Na antigüidade a causa das enfermidades era atribuída a castigos divinos, forzas sobrenaturais ou factores físicos (a palabra malaria significa “mal aire”, críase que era o ar viciado dos pantanos o que provocaba esta enfermidade). Durante este período previo ao descubrimento dos microorganismos, os naturalistas só podían especular sobre a orixe das enfermidades.
Tipos de microbioloxía
O campo da microbioloxía pode ser dividido en varias subdisciplinas:
Beneficios da microbioloxía
Historicamente, os microorganismos foron vistos de xeito negativo por mor da súa asociación con moitas enfermidades humanas. Con todo, os microorganismos patóxenos son unha porcentaxe moi minoritaria dentro do total de microorganismos, a maioría dos cales desempeñan papeis absolutamente imprescindibles e que de non existir farían inviable a vida na Terra. Algúns exemplos son as bacterias que fixan nitróxeno atmosférico (posibilitando a vida dos organismos vexetais), as bacterias do ciclo do carbono (indispensables para reincorporar ao chan a materia orgánica) ou a multitude de microorganismos que viven de xeito simbiótico no noso tubo dixestivo, sen os cales a dixestión non sería viable. Así pois, os "organismos superiores" (animais ou plantas) non poderiamos vivir de non ser polas funcións desempeñadas por estes seres microscópicos. Ademais, teñen amplas aplicacións no terreo industrial, como as fermentacións (p.e. para a produción de bebidas alcohólicas ou produtos lácteos), a produción de antibióticos ou a doutros produtos de interese farmacéutico ou biotecnolóxico (hormonas, enzimas etc.). Finalmente, cabe tamén destacar o papel esencial que os microorganismos xogan nos laboratorios de investigación biolóxica de todo o mundo como ferramentas para a clonación de xenes e a produción de proteínas.
Refutación da teoría da xeración espontánea
É sorprendente o impacto que causou sobre occidente a idea creada por Aristóteles sobre a xeración espontánea, aínda que hoxe parézanos absurda foi tomada en tempos atrás como única verdade sobre a orixe da vida. Esta idea permaneceu durante mil anos e nese lapso sufriu grandes cambios, sobre todo os feitos pola igrexa grazas a santo Tomé de Aquino (cuxas ideas aínda permanecen vixentes), pero non foi senón ata logo da creación do microscopio cando a idea da xeración espontánea foi refutada por completo, os experimentos de Francisco Redi, Lazaro Spalanzani, Luís Pasteur e John Tyndall deron paso á desaparición paulatina da errónea crenza sobre a orixe da vida.
O proceso da extinción da xeración espontánea inicia con Francisco Redi (1626-1698) cuxos experimentos abren porta ao longo camiño que significou un loita político-relixiosa e intelectual. A súa inconformidade coas crenzas establecidas levárono a pór a proba a veracidade das mesmas, polo que ideou un experimento sinxelo pero maxistral, co cal puido comprobar a súa hipótese. Redi colocou en varios frascos un anaco de carne, a metade selounos logo dunha minuciosa esterilización e a outra metade deixounos abertos, ao cabo de varios días descubriu que a metade dos frascos co anaco de carne e que non foran selados tiñan na súa interior larvas de moscas deslizándose sobre a carne, en contraste cos outros frascos que a pesar de haberse podrecido o que contiñan no interior, non presentaban larva algunha. Redi realizou outro experimento crendo que o aire podería ser o culpable da aparición das larvas, polo que facendo algo similar que na ocasión pasada, pero co único detalle de que esta vez non selou os frascos hermeticamente, senón que colocou unha gasa que impedise o paso de todo organismo (moscas) pero non o do aire, esperou para ver que sucedía, atopándose días despois cos mesmos resultados que o experimento anterior. Estes sinxelos resultados puxeron a pedra inicial que marcou o principio da bioxénese.
Aínda que os descubrimentos de Redi sacudiron por completo todas a crenzas sobre a orixe da vida, a xeración espontánea resultou ser máis resistente do pensado, isto grazas aos agregados de Nedham, os cales falan sobre forzas vitais que animan a materia inerte. Moi a pesar dos descubrimentos de Lazaro Spalanzani a xeración espontánea non se viu soterrada senón ata a chegada de Luís Pasteur e a súa pasteurización.
Pasteur descubriu que o aire contiña organismos invisibles que eran os culpables da descomposición dos alimentos. Utilizou un matraz de pescozo de cisne (matraz Pasteur) co cal asegurou un libre fluxo de aire dentro do matraz, pero non un libre fluxo dos microorganismos que este transportaba, quedando atrapados nun filtro dentro do pescozo, con este método asegurou que os alimentos perdurasen durante tempos longos sen botarse a perder. Grazas a isto e aos descubrimentos de Lazaro Spalanzani, a xeración espontánea quedou baixo terra, pero foi John Tyndall quen colocou o epitafio.
Importancia
Os microbiólogos fixeron contribucións fundamentais á bioloxía e medicina, especialmente nos campos da bioquímia, xenética e bioloxía celular. Os microorganismos teñen moitas características que os fan organismos modelo ideais:
A Canda, Vilanova, Lalín
A Canda é un lugar da parroquia de Vilanova, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
Castelo, Montecubeiro, Castroverde
Castelo é un lugar da parroquia de Montecubeiro no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña catro habitantes (tres homes e unha muller).