cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
León Benavente
Traxectoria
En 2017 pasaron a gravar os seus temas no estudo que instalou Edu Baos na súa casa, en Mozota. Alí gravaron o EP En la selva co que iniciaron unha xira por España participando en festivais como o Festival Interstellar de Sevilla, o Festival da Luz, en Boimorto ou o Festival de Cans. Durante o 2018 reduciron o número de concertos, entre os lugares nos que actuaron están o Náutico do Grove ou o Festival Cultura Inquieta de Madrid.
En 2019 publicaron o seu terceiro disco de longa duración, chamado Vamos a volvernos locos. Foi presentado nun concerto de Radio 3 o 12 de setembro e saíu á venda ao día seguinte. Conta coas colaboracións de Eva Amaral, María Arnal, Miren Iza e Sara Condado.
Guido Battelli
Guido Battelli, nado en Sarzana (provincia de La Spezia) o 24 de setembro de 1869 e finado en Florencia o 13 de abril de 1955, foi un escritor, tradutor e profesor italiano.
Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Parma e a Universidade de Boloña, e Filosofía na Universidade de Florencia. Entre 1930 e 1934 foi profesor de literatura italiana na Universidade de Coímbra. De regreso ao seu país, traduciu a obra de Florbela Espanca e outros autores de poesía portuguesa. Publicou principalmente sobre a arte e a cultura de Portugal, e escribiu numerosos artigos sobre artistas italianos para o dicionario biográfico alemán Thieme-Becker.
Colaborou coa revista Nós traducindo ao italiano diversos poemas, como "La leggenda di Carlo Magno” de Avelino Gómez Ledo, da obra Romanceiro Compostelán, e publicado no nº 93 (setembro de 1931), "Nel giardino, una notte seduta" de Manuel Curros Enríquez (nº 119, novembro 1933, tamén no quincenal Faro Villalbés nº 46, marzo de 1934), Noriega Varela, Celestino García Romero e Valentín Lamas Carvajal . Tamén publicou obras de autores galegos en Stampa de Turín e Il Corriere de la Sera de Milán.
Balikpapan
Balikpapan é unha cidade que se localiza no estreito de Macasar, no suroeste da illa de Borneo, en Indonesia. É a segunda cidade da provincia de Kalimantal oriental con 535 829 habitantes (2005).
Xeografía
Case totalmente rodeada polo mar, Balikpapan é un importante centro da industria petroleira e mineira. Ten un aeroporto internacional, chamado Sepinggan e varios portos como Semayang e Somber.
Historia
O 23 de xaneiro de 1942 os xaponeses conquistaron a cidade logo de bombardeala dende o 2 de xaneiro.
EITB Musika
EITB Musika é unha das dúas emisoras de radio musicais pertencentes ao Grupo Euskal Irrati Telebista (EITB), xunto con Gaztea. A súa emisión é principalmente en éuscaro, aínda que emite tamén espazos en castelán e é dirixida a un público adulto novo. Foi creada en xuño de 2001.
O seu eixos principais son a música e a cultura, ofrecendo conferencias, debates, mesas redondas, e programación específica de festivais musicais dentro de Euskadi, así como contidos culturais e musicais que forman parte das fonotecas do grupo de emisoras de EITB.
Lola Dopico
María Dolores Dopico Aneiros, nada no ano 1970 en Ferrol, é unha artista, profesora e investigadora galega.
Traxectoria
Licenciouse pola Universidade de Salamanca e doutorouse en Belas Artes na Universidade de Vigo, onde imparte aulas nas áreas de arte, deseño e tecnoloxía dende 1994. Tamén é directora da escola de moda Esdemga (Estudos Superiores de Deseño Téxtil e Moda de Galicia).
Política
Foi concelleira de Igualdade do concello de Pontevedra polo BNG, posto que ocupou entre 2007 e 2012 e que abandonou para centrarse na súa labor docente.
O Carabuchal, Trasancos, Narón
O Carabuchal é un lugar da parroquia de Trasancos no concello de Narón na provincia da Coruña. Tiña 86 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 39 homes e 47 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2004 cando tiña 91 habitantes.
Supermercados Dia
DIA (Distribuidora Internacional de Alimentación) é un grupo de distribución de orixe española. Está presidido pola venezolana Ana María Llopis. Cotiza na Bolsa de Madrid (DIA) e forma parte do IBEX 35.
Dia encádrase dentro da fórmula comercial de tenda de desconto —ten tanto establecementos de soft discount como de hard discount — e segue unha política de redución de prezos mediante a diminución de custos, simplificando o establecemento e a súa xestión. O mobiliario e a decoración da tenda son mínimos. Os custos tamén se reducen mediante a limitación da elección de produtos a unha selección limitada de marcas europeas e produtos de marca Dia (marca branca). A cadea tamén vende electrodomésticos pequenos. A súa política de comunicación baséase nas campañas nos medios de comunicación, así como folletos periódicos nos que se destacan os produtos en oferta. Posúe un sistema de franquías que permite a particulares operar unha tenda Dia tras realizar un determinado investimento e ceder parte dos beneficios á empresa matriz.
Ductilidade
A ductilidade é unha propiedade que presentan algúns metais e aliaxes cando, baixo a acción dunha forza, poden deformarse sen romper permitindo obter arames ou fíos. Isto ocorre porque os átomos dos metais dispóñense de tal xeito que é posible que se deslicen uns sobre outros e se poida estirar sen romper. Os metais e aliaxes con esta propiedade coñécense como dúctiles.
Supermercados Dia
A peche de 2014, tiña 7306 establecementos (4221 propios e 3085 franquías) repartidos entre España, Portugal, a Arxentina, o Brasil e a China. A filosofía proporcionada por Dia é adaptar cada tenda ás necesidades da poboación local. Xera un emprego total de aproximadamente 60.150 postos de traballo sumando o persoal propio (40.050) e o das franquías (20.100).
Ductilidade
Tecnicamente, pódese dicir que un material é dúctil cando a relación entre o alongamento lonxitudinal producido por unha tracción e a diminución da sección transversal é moi elevada.
No ámbito da metalurxia enténdese por metal dúctil o que sofre grandes deformacións antes de romper, sendo o oposto ó metal fráxil, que rompe sen apenas deformación.
Non debe confundirse dúctil con brando, xa que a ductilidade é unha propiedade manifestada cando o material está soportando unha forza considerable. Mentres a carga sexa pequena, a deformación tamén o será, pero alcanzado certo punto o material cede, deformándose en moita maior medida do que o fixera ata entón, pero sen chegar a romper.
Supermercados Dia
Historia
A cadea Dia foi creada en España en 1979 coa apertura da súa primeira tenda en Madrid. Rapidamente emprendeu un ambicioso plan de expansión internacional, que a levou a estar presente na Arxentina, o Brasil, Grecia e Turquía coa marca Dia, en Portugal coa marca Minipreço e en Francia coa marca Ed ademais da marca Dia (a marca Ed foi finalmente substituída pola marca Dia). En 2003, desembarcou en China, onde o número de aperturas nun ano alcanzou as 300 tendas. A estratexia de Dia é a de adaptarse ao mercado local ofrecendo surtidos diferenciados por países.
Ductilidade
Nun ensaio de tracción os materiais dúctiles presentan unha fase de fluencia caracterizada por unha gran deformación sen apenas incremento da carga.
Desde un punto de vista tecnolóxico, á marxe de consideracións económicas, o uso de materiais dúctiles presenta vantaxes:
A ductilidade dun metal valórase de forma indirecta a través da resiliencia.
Supermercados Dia
Historia
A saída a bolsa fíxose efectiva o 5 de xullo de 2011 e o 2 de xaneiro de 2012 Dia pasou a formar parte do índice IBEX 35.
En 2013, Dia vendeu o negocio en Turquía por 31 millóns de euros.
En 2013, Dia deixou de ser parte da patronal ACES, onde se atopan Carrefour Market e Supercor, para pasar a ser parte da patronal ASEDAS, onde se atopa Mercadona.
En 2014, Dia vendeu o negocio en Francia a Carrefour por 644,7 millóns de euros. En España, comprou a rede de supermercados El Árbol por un euro.
En 2015, Dia adquiriu 144 tendas a Eroski por 135 millóns de euros, fortalecendo a súa posición no mercado español. As marcas da cooperativa afectadas polo acordo foron Eroski Center, Eroski City e Caprabo. Devandito acordo é ampliable até 160 tendas. As tendas adquiridas foron transformadas baixo a marca La Plaza de Dia, creada para tal fin.
Política comercial
A política de prezos baixos -soft e hard discount- ten cabida no perfil de traballador polo que a empresa parece optar. Os prezos baixos axústanse a unha política de alta produtividade e persoal xusto para todo tipo de tarefas, entendendo 'persoal xusto' como 'todas as persoas ás que a empresa dá emprego' capaces de estar a todo, ser óptimos.
Dentro da súa oferta combínanse produtos de marcas nacionais, e os da súa marca Dia, tentando cubrir a maioría de necesidades de alimentación. A oferta complétase con produtos de drogaría-perfumaría e en determinados casos, téxtil e bazar.
O mobiliario e decoración da tenda é mínimo, combínanse os expositores refrixerados cos andeis industriais; existen algúns mobles de marcas (expositores que só conteñen produtos dunha compañía, polos que normalmente se paga unha cantidade ou en forma de descontos). As paredes adoitan ser de cemento espido ou pintadas coas cores corporativas (vermello e branco).
As súas marcas propias son: Dia, As, Bonté, Basic Cosmetics, BabySmile e JuniorSmile.
Tipos de establecemento
A cadea Dia conta con varios formatos de locais: Ademais, conta cunha filial, El Árbol. As súas tendas caracterízanse pola súa especialización no produto fresco destacando a venda asistida en carnicería, charcutería e peixaría.
DIA en España
Ademais da franquía de tenda, ofrece tamén nalgúns establecementos a franquía dun servizo concreto, como froitaría, panadaría ou carnizaría.
Contra a crenza maioritaria, non ten un sistema uniforme de prezos, excepto para as ofertas dos folletos, de obrigado cumprimento para toda a rede. Iguais diferenzas poden atoparse entre establecementos nunha capital ou nunha cidade dormitorio. Non obstante, pode constatarse que si se moven nun rango de prezos.
A peche de 2014, a compañía dispuña de 4.781 tendas en España (das cales 1.646 eran franquías). Esa cifra inclúe todos os tipos de tendas (Dia Market, Clarel, ...) así como as tendas da súa filial El Árbol. As súas vendas ese ano en España foron de 5.219 millóns de euros.
En setembro de 2015 todas as tendas de El Árbol (supermercados) en España e Eroski City, Eroski Center, Caprabo e Caprabo-Eroski situados en Castela e León, Madrid, Andalucía, Estremadura, Ceuta, Melilla e Canarias pasaron a ser La Plaza de Día.
DIA na Arxentina
Dia chega á Arxentina no ano 1996 e ao ano seguinte inaugura a súa primeira tenda situada no barrio Villa Devoto. En 1999 abre as portas do seu primeiro centro de distribución na localidade de Vicente López e hoxe en día conta cun segundo Centro na zona de Burzaco e un terceiro na localidade de Hurlingham. Desde a súa chegada ao país, o proceso expansivo foi crecendo ano a ano. Na actualidade, está presente na cidade de Buenos Aires e 5 provincias, Buenos Aires, Santa Fe, Córdoba, Correntes e Entre Ríos.
Dia Argentina conta con 3 plataformas loxísticas. A compañía presta especial atención aos produtos perecedoiros, así como aos refrixerados e conxelados.
A peche de 2014, a compañía dispuña de 724 tendas na Arxentina (das cales 486 eran franquías).
Orbazai, Orbazai, Lugo
Orbazai é un lugar da parroquia de Orbazai, no concello de Lugo, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 45 habitantes (25 homes e 20 mulleres).
Tenacidade
dereita|miniatura|200px|Gráfico Tensión - Deformación, no cal a área é a tenacidade.
En metalurxia e a ciencia dos materiais a tenacidade dun material é a enerxía mecánica necesaria para levar ese material á ruptura. Se un material é tenaz pode sufrir un alto grao de deformación sen romper.
Segundo a tenacidade, un material pode ser:
En mineraloxía
En mineraloxía a tenacidade é a resistencia que opón un mineral a ser roto, moído, dobrado ou desgarrado.
Milk Music
Milk Music é unha banda de punk rock estadounidense procdente de Olympia, Washington. O grupo está formado por Alex Coxen (voces, guitarra) Joe Rutter (batería), Charles Waring (guitarra) e Dave Harris (baixo).
Historia
O primeiro lanzamento da banda foi unha cinta demo autoeditada, da cal só se fixeron 500 copias. O casete foi publicado independentemente en 2009. A este seguíronlle en 2010 o EP Beyond Living, editado en parte independentemente e en parte por Perrenial Records; en 2011 o sinxelo compartido "Violence Now" editado en flexi-disc por Perrenial e que contaba co tema "White Light" de Carrie Keith (do grupo Gun Outfit) como cara b; e en 2012 o casete Almost Live que contaba cunha actuación de Brian Turner na radio WFMU, editado independentemente. O primeiro álbum do grupo, Cruise Your Illusion, publicouse o 12 de abril de 2013.
Na primavera de 2013 Milk Music xirou por Norteamérica con Merchandise e Destruction Unit. A banda tamén actuou no Pitchfork Music Festival e no Primavera Sound no ano 2012.
Let's Go to Bed
"Let's Go to Bed" é un sinxelo da banda inglesa The Cure, editado o 15 de novembro de 1982. Foi lanzado como sinxelo independente e posteriormente apareceu no álbum recompilatorio Japanese Whispers, ao igual que a súa cara-b "Just One Kiss".
Videochat
miniatura|Videochat directo.
O videochat é unha variación dos servizos de chat tradicionais, que permite a comunicación a través de Internet entre varios usuarios, con recursos de son e vídeo.
Existen basicamente dous enfoques na implantación de videochat, cada un seguindo o estilo dos dous modos principais de chat: IRC e mensaxería instantánea. No primeiro dos casos, un número arbitrario de usuarios son agrupados nunha serie de salas ou canles, e realizan unha comunicación baseada no multidifusión, é dicir, emítese a información de forma que sexa accesible a todos os usuarios da canle, aínda que a comunicación privada é, ás veces, unha opción. A outra visión sería a de videoconferencia, no sentido tradicional, no que dous usuarios estabelecen comunicación de forma directa, coa posibilidade de comunicarse a través de texto.
O videochat baseado na multidifusión adoita ser elixido polos sitios web que permiten videochat on-line, xeralmente executado coa tecnoloxía Flash Video, aínda que haxa tamén un software especializado.
José García Buitrón
José Manuel García Buitrón, nado en Toreno (Provincia de León) o 14 de xuño de 1945 e finado en Madrid o 17 de setembro de 2022, foi un médico e político galego.
Traxectoria
Fillo dun médico que morreu novo e dunha mestra. Con once anos marchou estudar ao colexio dos Maristas de Palencia. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela (1969), despois fixo nefroloxía en Barcelona e uroloxía en Madrid. Comezou a súa carreira no Complexo Hospitalario Universitario A Coruña en 1975. Foi un dos creadores do Sindicato Galego de Sanidade. Foi responsable da Oficina de coordinación de Transplantes, realizado o primeiro en Galicia o 21 de xaneiro de 1981; posteriormente realizou transplantes noutros países como Trinidad e Tobago e Cuba. Foi director-xerente do Hospital Universitario da Coruña.
Foi candidato por Unidade Galega nas eleccións municipais do 3 de abril de 1979. Militou en Esquerda Galega ata 1986 e despois pasou ao PSdeG-PSOE formalizando o seu ingreso en 2007. Responsable da área de Sanidade de Podemos Galicia. Nas eleccións xerais de 2015 presentouse ao Senado por En Marea pola provincia da Coruña e foi elixido senador. Finou en Madrid o 17 de setembro de 2022.
Campos, Muíño, Zas
Campos é un lugar da parroquia de Muíño no concello coruñés de Zas da comarca da Terra de Soneira. Tiña 27 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 11 homes e 16 mulleres.
Gran Premio de Francia
En decembro de 2016, confirmouse que o Gran Premio de Francia volverá en no Circuíto Paul Ricard. 10 pilotos franceses gañaron o Gran Premio de Francia, 7 antes da Primeira e Segunda Guerra Mundial e 3 no campionato de Fórmula Un. O piloto francés Alain Prost gañou a carreira 6 veces en 3 circuítos diferentes, con todo o piloto alemán Michael Schumacher gañou 8 veces, o piloto que gañou máis veces un mesmo Gran Premio. O piloto monegasco Louis Chiron gañou 5 veces, e o piloto arxentino Juan Manuel Fangio e o piloto británico Nigel Mansell gañaron 4 veces.
Gañadores múltiples (pilotos)
Pilotos en letra grosa están competindo no campionato de Fórmula Un na tempada actual. ''Un fondo de cor rosa indica que unha carreira non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. Un fondo de cor crema indica que unha carreira formou parte do Campionato de Europa de pre- guerra.''
Gañadores múltiples (construtores)
Equipos en letra grosa están competindo no campionato de Fórmula Un na tempada actual. ''Un fondo de cor rosa indica que unha carreira non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. Un fondo de cor crema indica que unha carreira formou parte do Campionato de Europa de pre- guerra.''
Por ano
miniatura|Circuíto de Nevers Magny-Cours usado en 1991-2008 miniatura|right|O circuíto curto de Paul Ricard, usado en 1986-1990 miniatura|right|O circuíto longo de Paul Ricard, usado en 1971-1985 miniatura|right|Dijon-Prenois, alternou con Paul Ricard en 1974-1984 (a pista curta foi usada en 1974.) miniatura|right|O circuíto Le Mans Bugatti (deseño lixeiramente diferente) usado en 1967 miniatura|right|O circuíto Charade, usado en 1965, 1969, 1970 e 1972 miniatura|right|Rouen-Les-Essarts, usado en 1952 (curto), 1957, 1962, 1964 e 1968 miniatura|right|O circuíto rápido de Reims, usado desde 1953 a 1966 miniatura|right|Lión-Parilly, usado en 1947 miniatura|right|O circuíto orixinal de Reims-Gueux, usado en 1932, 1938, 1939 e 1948-1951 miniatura|right|Monthlery, usado de 1925 a 1937 miniatura|right|O circuíto de estrada de Le Mans, usado en 1906 ''Un fondo de cor rosa indica que unha carreira non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un. Un fondo de cor crema indica que unha carreira formou parte do Campionato de Europa de pre- guerra.''
Henrique IV de Francia
Henrique de Borbón, nado en Pau o 13 de decembro de 1553 e finado en París o 14 de maio de 1610, foi rei de Navarra co nome de Henrique III entre 1572 e 1610, e rei de Francia como Henrique IV entre 1589 e 1610, primeiro da casa de Borbón neste país, coñecido como Henrique o Grande (Henri le Grand) ou o Bo Rei (Le bon roi Henri) e copríncipe de Andorra (1572-1610).
A miúdo é considerado polos franceses como o mellor monarca que gobernou o seu país, sempre tentando mellorar as condicións de vida dos seus súbditos. Atribúeselle a frase: «Un pito nas potas de todos os campesiños, todos os domingos», que simplifica perfectamente a súa política de facer feliz ó seu pobo, non só con poder e conquistas, senón tamén con paz e prosperidade. É o referente dos monárquicos franceses, os cales realizan todos os anos unha homenaxe fronte á súa estatua do Pont Neuf (Ponte Nova) de París o día da súa entrada á cidade.
Foille dedicada a marcha «Vive Henri IV» («Viva Henrique IV»), que chegou a ser o himno de facto do reino e o de iure durante a Restauración, e é coñecida aínda hoxe día polos franceses.
Teorema de non-existe-o-xantar-de-balde
O teorema do non-existe-o-xantar-de-balde (NFLT en inglés), ou "teorema de pagar por xantar" é un teorema no campo da optimización combinatoria dos físicos David H. Wolpert e William G. Macready.
Indican (Wolpert e Macready, 1995) que: "Todos os algoritmos que procuran un pico dunha función de custo funcionan con igual eficiencia, cando se calcula a media sobre todas as funcións de custo posíbeis." Facendo exame da frase "non existe o xantar de balde", este teorema explica que, ao longo de todos os problemas matematicamente posíbeis, cada algoritmo da busca farao na media tan ben como calquera outro. o o desempeño dun algoritmo altamente especializado será mellor fronte a outro de propósito xeral, mais en media, aplicándoo a todos os problemas do dominio posíbeis, terá un desempeño similar.
O teorema úsase como un argumento contra o uso de algoritmos xenéricos de procura, tales como algoritmos xenéticos sen usar todo o coñecemento posíbel do dominio. É aplicado tamén a outros problemas xenéricos.
Alternativamente, o teorema estabelece que "unha estratexia de optimización universal de propósito xeral é teoricamente imposíbel, e a única maneira de que unha estratexia supere a outra é especializándose no problema específico en consideración" (Ho e Pepyne, 2002).
Aplicacións do teorema
Este teorema usouno William Dembski, propoñente do proxecto intelixente, para criticar a teoría da evolución; Dembski e outros críticos da evolución indican que os teorema de pagar por xantar demostran que a evolución non supera á mera procura aleatoria na busca de resultados óptimos. Entrementres, os opoñentes desta visión indican que o teorema de pagar por xantar non é relevante como crítica da evolución, pois a necesidade da evolución soamente sucede nun subconxunto do dominio, no mundo real, e non en todos os mundos posíbeis.
De feito, David Wolpert calificou o uso de Dembski do teorema de pagar por xantar como "fatal, informal e impreciso."
Independencia
miniatura|dereita|As [[Trece Colonias británicas da costa leste de América do Norte fixeron unha Declaración de Independencia en 1776.]] miniatura|dereita|[[Chile, unha das diversas colonias españolas en América do Sur, fixo unha declaración de independencia en 1818.]] A independencia é a condición dunha persoa, nación, país ou estado no cal os seus residentes e poboación, ou unha parte deles, exercen o autogoberno, e xeralmente a soberanía, sobre o territorio. O oposto á independencia é o status dun territorio dependente.
Outros conceptos
Distínguese de
Avanti ¡que pase el siguiente!
Avanti ¡que pase el siguiente! foi un programa de televisión emitido por Antena 3, presentado por Carlos Sobera, que se emitía a noite dos venres en prime time en España. A súa mecánica pode recordar ao mítico concurso Un, dos, tres... responda otra vez. Empezou as emisións o 27 de abril do 2012, substituíndo así, a versión semanal de Atrapa un millón.
Terminou o 3 de agosto do 2012, xa que a cadea española Antena 3 decidiu paralizar as gravacións do programa debido ás baixas audiencias que ultimamente estaba rexistrando o programa, aínda que a cadea estaría estudando facer unha versión diaria en substitución de Atrapa un millón.
Tratábase dunha adaptación do concurso italiano Avanti un altro!.
Mecánica do xogo
O gañador provisional sitúase nunha cadeira de brazos esperando ao participante que supere a súa marca, ou lle rete a un duelo. Unha vez chegue alguén que logre mellorar esa cifra, perde ese "trono" en favor do novo gañador provisional, algo que pode cambiar no último minuto.
Dili
Dili (en portugués: Díli) é a capital de Timor Leste. Sitúase na costa norte da illa de Timor, a máis oriental das illas do arquipélago malaio. Dili é o principal porto e centro comercial de Timor Leste e tamén posúe un aeroporto usado por voos comerciais e militares. Conta con 277.279 habitantes, segundo o censo de 2015.
Historia
Dili foi fundada o 1769 polos portugueses, como nova capital do Timor Portugués, en substitución de Lifau, no actual enclave de Oecussi-Ambeno, demasiado vulnerábel aos ataques dos neerlandeses. Durante a segunda guerra mundial a cidade foi ocupada polos xaponeses e, coa fin da guerra, retornou o dominio portugués. Cando Timor Leste proclamou a súa independencia o 28 de novembro de 1975, tornouse capital do novo país. Porén, nove días despois, o 7 de decembro, forzas militares da Indonesia invadiron Dili. O 7 de xullo de 1976, a Indonesia transformou Timor Leste na súa 27ª provincia, chamada Timor Timur. No entanto, unha loita de guerrillas contra o invasor proseguiu, sendo violentamente combatida polo goberno indonesio. Ducias de millares de civís foron mortos.
Cando o país recuperou a súa independencia (vide historia de Timor Leste), Dili volveu novamente a ser capital do país.
Aflatoxina
miniatura|dereita|Estrutura química da [[aflatoxina B1|aflatoxina B1.]] As aflatoxinas son unhas micotoxinas naturais producidas polas especies de fungos Aspergillus flavus e Aspergillus parasiticus. O nome aflatoxina acuñouse arredor de 1960 despois de descubrirse que a fonte da "enfermidade Pavo 'X'" eran as toxinas do fungo Aspergillus flavus. As aflatoxinas son tóxicas para homes e animais e están entre as substancias máis carcinóxenas coñecidas. Despois de entraren no corpo, as aflatoxinas poden ser metabolizadas polo fígado orixinando un intermediario epóxido reactivo ou son hidroxiladas dando lugar á aflatoxina M1, que é menos daniña.
Principais tipos de aflatoxinas e os seus metabolitos
Na natureza prodúcense polo menos 14 tipos de aflatoxinas. A aflatoxina B1 considérase a máis tóxica e prodúcena o Aspergillus flavus e o Aspergillus parasiticus. As aflatoxinas G1 e G2 prodúceas exclusivamente o A. parasiticus. Aínda que a presenza de Aspergillus en produtos alimenticios non sempre indica a presenza de niveis nocivos de aflatoxina, si supón un risco significativo. As aflatoxinas M1, M2 descubríronse orixinalmente no leite de vacas que se alimentaban de cereais balorentos. Estes compostos son produto dun proceso de conversión no fígado do animal, porén, a aflatoxina M1 está presente no caldo de fermentación de Aspergillus parasiticus.
As principais aflatoxinas son:
Condicións de contaminación
miniatura|[[Aspergillus fumigatus visto con microscopio electrónico.]] Os membros do xénero Aspergillus produtores de aflatoxinas están moi estendidos na natureza. Poden e contaminar os grans de cereais antes da súa colleita ou durante o seu almacenamento. Os vexetais cultivados hóspedes, entre os que están o millo, sorgo, e cacahuetes, son especialmente susceptibles á infección por Aspergillus despois dunha prolongada exposición a unha contorna moi húmida, ou a danos por condicións estresantes como a seca, unha condición que facilita a entrada. En 2003, 120 persoas morreron en Kenya despois de comer millo con altos niveis de aflatoxinas.
O hábitat nativo de Aspergillus é o solo, vexetación en putrefacción, palla, e grans de cereais que sofren deterioración microbiolóxica, e invade todos os tipos de substratos orgánicos onde as condicións son favorables para o seu crecemento. Entre as condicións favorables están o contido de humidade alta (polo menos o 7%) e a alta temperatura. O proxecto Aflacontrol, dirixido polo IFPRI e outras organizacións, estudou os custos da redución do risco por aflatoxinas no millo e cacahuete en África.
A toxina tamén se pode atopar no leite de animais que son alimentados con comida contaminada.
Patoloxía
A exposición a un nivel alto de aflatoxina produce unha necrose hepática aguda, que orixina máis tarde cirrose, ou cancro hepático.
Ningunha especie animal é inmune aos efectos tóxicos agudos das aflatoxinas, pero os humanos adultos teñen unha alta tolerancia á exposición á aflatoxina e raramente morren por unha aflatoxicose aguda.
A exposición subclínica crónica non causa síntomas tan fortes como a aflatoxicose aguda. Porén, os nenos son especialmente afectados pola exposición a aflatoxina, o que lles produce atrofia no crecemento e atraso no desenvolvemento. A exposición crónica tamén orixina un alto risco de desenvolver un cancro hepático, xa que os metabolitos de aflatoxinas poden intercalarse no ADN e alquilar as bases con residuos de epóxidos. Isto crese que causa mutacións no xene p53, que é un xene importante para a prevención da progresión do ciclo celular cando hai mutacións no ADN, ou para sinalar a apoptose (morte celular programada). Estas mutacións parecen afectar a algunhas localizacións de pares de bases máis que a outras, por exemplo, a terceira base do codón 249 do xene p53 parece ser máis susceptible ás mutacións mediadas por aflatoxina que outras bases próximas.
As investigacións médicas indican que unha dieta regular que inclúa vexetais apiáceos, como cenorias, charouvías, apio, e perexil poden reducir os efectos carcinóxenos da aflatoxina.
Ademais, a aflatoxina B1 pode permear a través da pel. A exposición dérmica a esta aflatoxina en condicións ambientais particulares pode supoñer a graves riscos para a saúde.
Como a aflatoxina B1 pode causar inmunosupresión, a exposición está asociada cun incremento da carga viral en persoas VIH positivas.
Embarazo
Algúns estudos mostraron unha relación significativa entre a exposición á aflatoxina B1 (4 mg/kg, nunha soa dose) e a teratoxénese (a aparición de anomalías no desenvolvemento) en hámsteres.
Microbioloxía
As aflatoxinas considéranse as micotoxinas máis importantes. Sintetízanse só por unhas poucas especies de Aspergillus, das cales A. flavus e A. parasiticus son as máis problemáticas. A expresión de doenzas relacionadas con aflatoxinas está influenciada por factores como a especie, idade, nutrición, sexo, e a posibilidade de exposición concorrente a outras toxinas. O principal órgano diana en mamíferos é o fígado, así que as aflatoxicoses son principalmente doenzas hepáticas. As condicións que aumentan a probabilidade de aflatoxicose en humanos inclúen a dispoñibilidade limitada de alimentos variados, condicións ambientais que favorecen o crecemento de fungos nos alimentos, e a falta de sistemas para a regulación, vixilancia, e control da presenza de aflatoxinas nos alimentos.
A. flavus e A. parasiticus son mofos que crecen en moitos substratos, especialmente en condicións de alta humidade. As aflatoxinas foron illadas de todos os principais cereais cultivados, e de fontes tan diversas como a manteiga de cacahuete e o cánnabis. Alimentos que con frecuencia están contaminados con aflatoxinas son a mandioca, chiles, millo, sementes de algodón, millo miúdo, cacahuetes, arroz, sorgo, pipas de xirasol, noces, trigo, e outras varias plantas usadas para o consumo humano ou animal. Cando se procesan estes produtos, as aflatoxinas entran dentro da cadea xeral de alimentación e poden aparecer en alimentos humanos e de mascotas, ou de animais de granxa. Os produtos da transformación das aflatoxinas atópanse ás veces en ovos, lácteos, e carne cando os animais foron alimentados con cereais contaminados..
Detección en humanos
Hai dúas técnicas principais que son as máis utilizadas para detectar os niveis de aflatoxinas en humanos.
Outra técnica que se ten usado é unha medida do nivel do aduto AFB1-albumina no soro sanguíneo. Este enfoque proporciona unha medida máis integrada da exposición ao longo de semanas ou meses.
Animais
A aflatoxina pode orixinar doenzas hepáticas en cans, pero non todos os cans expostos a aflatoxina desenvolverán doenzas hepáticas, xa que depende da dose da exposición. Algúns cans que desenvolven doenzas hepáticas poden recuperarse.
Non hai antídoto específico para a aflatoxicose. Os coidados de mantemento inclúen a administración de fluídos con dextrosa, vitaminas K e B, e unha dieta proteica restrinxida pero de alta calidade cun contido adecuado de carbohidratos.
Baler
Baler é un municipio da provincia de Aurora, en Filipinas. No ano 2015 tiña 39.562 habitantes repartidos en 13 barangays. Baler é o centro político e comercial de Aurora, e é a cidade natal de Manuel Luis Quezón, o primeiro presidente de Filipinas.
Baler é célebre pola defensa da igrexa feita por un destacamento español durante a guerra hispano-estadounidense de 1898, coñecido como o Sitio de Baler. A resistencia seguiu ata tres meses despois de rematada a guerra. Eses soldados coñecéronse como Os derradeiros de Filipinas nas fontes españolas.
Fundación e período español
A área onde se atopa Baler foi explorada en 1572 por Juan de Salcedo, o primeiro europeo que visitou a zona no seu periplo explorador da costa oriental de Luzón, o que os españois denominaban «Contra Costa», ao acharse no extremo oposto a Manila da illa de Luzón. En 1609, misioneiros franciscanos encabezados por frei Blas Palomino cruzaron a Sierra Madre e fundaron o poboado de Baler na costa do Pacífico, as beiras da baía que tomou o nome do poboado, a baía de Baler, e xunto á desembocadura do río San José (hoxe en día Aguang). Aínda que en liña recta non se encontraba a máis de 150 km de Manila, a actual estrada desde a capital, que recorre a Sierra Madre, ten uns 232 km. A dificultade de acceder a Baler por terra orixinaba que as comunicacións coa capital do arquipélago se fixera por mar. En 1753, un tsunami arrasou Baler e tomouse a decisión de reconstruílo media legua cara o interior, nuns terreos elevados, tamén as beiras do río San José, pero protexidos ao leste polas montañas que formaban o cabo Punta do Encanto, que pechaba a baía de Baler polo sur.
Durante a administración española de Filipinas, a illa de Luzón encontrábase dividida en provincias. De elas íanse desgaxando, cando acadaban un nivel de desenvolvemento suficiente, territorios que se ían catalogando como distritos. En 1818, a área de Baler foi transferida da provincia de Tabayas (coincidente a grandes trazos coa actual provincia de Quezón) á provincia de Nueva Écija. En 1856, os territorios de Nueva Écija situados entre a Sierra Madre e o océano Pacífico foron desgaxados para constituír o distrito de El Príncipe. As principais localidades deste novo distrito eran Baler, a capital («cabeceira» na terminoloxía da época, ao tratarse dun establecemento de baixo rango, do novo distrito), Casigurán (ambas na costa, situada esta última a uns 16 km de Baler) e San José de Casignán (actual María Aurora, no interior, a 15 km de Baler). Relixiosos franciscanos se encargaban da atención relixiosa da localidade desde a súa fundación (salvo un período de corenta e cinco anos, entre 1658 e 1703, en que foron substituídos por agostiños recoletos).
miniatura|dereita|Réplica da cabana de [[Manuel Luis Quezón en Baler.]] Á fronte do distrito encontrábase un comandante político-militar con residencia en Baler, posto desempeñado por un capitán do Exército, o cal, en virtude do seu cargo, era tamén delegado de Facenda para a recadación de impostos, subdelegado de Mariña, xuíz de primeira instancia e administrador da oficina de correos. En 1897 o pobo compoñíase dunha igrexa coa residencia do párroco contigua (habitualmente denominado «convento» na Filipinas española), a casa do comandante e barracones para a tropa, ademais das vivendas dos habitantes do poboado. A guarnición permanente consistía nun destacamento da Garda Civil cun cabo, «europeo», e cinco números filipinos. Habitaban a poboación unhas 1700 persoas.
Preity Zinta
miniatura|Vista de Shimla, a súa localidade natal Preity G Zinta, nada en Shimla o 31 de xaneiro de 1975, é unha actriz e empresaria india, coñecida intérprete de Bollywood. O seu xeito de actuar e o tipo de personaxes que interpreta contribuíu a modificar a percepción das heroinas dentro do cinema hindi e polo éxito que logrou en moitos dos filmes nos que actuou consagrouse como unha das actrices máis importantes do cinema indio actual.
Traxectoria
Naceu nunha familia rajput da capital de Himachal Pradesh. Seu pai, Durganand Zinta, era oficial do exército indio e morreu nun accidente de coche, cando ela tiña 13 anos de idade, mentres súa nai, Nilprabha, que tamén ía no vehículo quedou gravemente ferida e permaneceu en coma durante dous anos. Esa traxedia levouna a madurar rapidamente. Ten dous irmáns; Deepankar, o máis vello é oficial do exército, e Manish, o máis novo, vive en California. Estudou nun internado católico en Shimla, e nesa época gustáballe a literatura, en especial William Shakespeare e a poesía, ademais practicou deportes, como o baloncesto.
Debut como actriz e primeiros papeis (1998-1999)
En 1997 ao acompañar un amigo para unha audición coñeceu a Shekhar Kapur e este preguntoulle se ía á audición tamén, e ao cabo fíxoa e Kapur insistiu en que ela había ser actriz. En principio, ía debutar nun filme dos seus filmes, Tara Rum Pum Pum con Hrithik Roshan, pero cando se cancelou a rodaxe, Kapur recomendouna ao director Mani Ratnam que preparaba o filme Dil Se.. (1998). Entrementes Zinta comezou a rodaxe dun filme de Kundan ShahKya Kehna pero a súa estrea adiouse ata o ano 2000. O atraso doutra película, Soldier (1998) fixo que Dil Se.. fose o seu primeiro filme, no que actuou con Shahrukh Khan e Manisha Koirala. Interpretou a Preeti Nair, unha moza de clase media de Delhi e noiva de Khan. O seu papel aparececía 20 minutos en pantalla pero a súa interpretación destacou, fíxose coñecida a escena con Khan, na que lle preguntaba ao protagonista: "Es virxe?" e logrou unha candidatura ao premio Filmfare á mellor actriz secundaria. O seu primeiro papel como protagonista foi no drama de acción Soldier, que se converteu nun éxito comercial. Logrou o premio Filmfare de 1999 ao mellor debut dunha actriz polas súas actuacións en Dil Se.. e Soldier.
En 1998 actuou por primeira volta nun filme non hindi, foi no filme telugu Premante Idera (1998) facendo parella con Venkatesh, e ao ano seguinte actuou noutro filme telugu Raja Kumarudu (1999), emparellada con Mahesh Babu. En 1999 volveu ao cinema hindi e protagonizou con Akshay Kumar Sangharsh, un suspense dirixido por Tanuja Chandra e escrito por Mahesh Bhatt e no que interpretaba a Reet Oberoi, unha oficial da Oficina Central de Investigación (CBI) que se namora dun asasino que prendera a policía ao que lle daba vida Kumar. Chandra achegarase a Zinta tras rexeitaren varias actrices a oferta de protagonizar este suspense pero Zinta viuno como unha oportunidade para ampliar o seu rexistro. Sangharsh non foi un éxito de recadación, mais a actuación Zinta recibiu comentarios favorables da crítica.
Consolidación (2000-2002)
No ano 2000 protagonizou o drama Kya Kehna que se converteu, de xeito inesperado, nun éxito de recadación. Preity interpretou unha nai solteira e adolescente que loita contra dos prexuízos sociais, a súa actuación tivo un amplo recoñecemento do público e da crítica e foi candidata á mellor actriz nos Filmfare e o papel de Zinta afortalou unha nova xeración de intérpretes que viña con forza e que rachaban cos estereopitos do cinema hindi, e indio en xeral. Tamén recibiu críticas positivas o seu papel principal na comedia romántica Har Dil Jo Pyar Karega e tamén nese ano actuou con Sanjay Dutt e Hrithik Roshan no drama de Vidhu Vinod Chopra Mission Kashmir que se localizou no val Caxemira co transfondo dos conflitos indo-paquistanís, a película sobre o terrorismo e o crime foi un éxito comercial e converteuse no terceiro filme indio por recadación. O seu papel foi o de Sufiya Parvez, unha reporteira de televisión, e o amor adolescente de Roshan. esquerda|miniatura|Zinta no lanzamento de Chori Chori Chupke Chupke en 2001 En 2001, emparellada con Sunny Deol, protagonizou o filme de acción Farz, a crítica reprobou a súa actuación e o filme non logrou o éxito comercial. A estrea do drama familiar de Abbas-Mustan Chori Chori Chupke Chupke tornou unha das primeiras películas hindi en abordar a controvertida cuestión da xestación por substitución no que Zinta interpretou a Madhubala, unha prostituta de bo corazón contratada como ventre de alugueiro. Inicialmente remisa a participar na produción, ao cabo aceptou ao persuadila o director, e para preparar a súa interpretación visitou varios clubs e locais da zona de prostitución de Mumbai para estudar o argot e o comportamento das traballadores sexuais. Os comentarios sobre a película foron variados pero a crítica loou unanimemente a súa actuación. e recibiu a súa segunda candidatura á mellor actriz secundaria dos Filmfare.
A estrea do filme fora un ano despois do previsto por mor da detención do produtor Bharat Shah por relacións coa mafia, o que tivo ampla repercusión así como o xuízo en 2003 no que Zita declarou como testemuña contra da mafia india e reafirmouse, ao contrario que varios dos seus compañeiros no filme, en que recibira ameazas de extorsión pola mafia durante a rodaxe , tras as súas declaracións déronlle protección de testemuñas e permaneceu sen actividade pública durante dous meses.
En 2001 actuou tamén nos filmes románticos Dil Chahta Hai e Yeh Raaste Hain Ke Pyaar. Nunha descrición da vida diaria da mocidade de clase alto, o filme de Farhan Akhtar Dil Chahta Hai é unha historia de iniciación na vida adulta que se ambienta no Bombai contemporáneo e que se centra nun importante período de transición na vida de tres amigos (Aamir Khan, Saif Ali Khan e Akshaye Khanna). Zinta interpretou a Shalini, a moza pola que se interesa Aamir Khan e que vive un conflito polo seu próximo casamento cun home que non ama. A crítica recibiu ben a Dil Chahta Hai e sinalouse que abriu un novo campo ao presentar un retrato realista da xuventude india. Foi candidata a mellor filme en hindi nos e recibiu o premio Filmfare da crítica a mellor filme. O filme foi un éxito moderado de recadación, ben recibido nas grandes cidades pero fracasou no rural, o que se atribuíu a que reflectía un estilo de vida moi propio das grandes urbes. O drama romántico de Deepak Shivdasani Yeh Raaste Hain Pyaar Ke, no que tamén actuaban Ajay Devgn e Madhuri Dixit pasou inadvertido tanto para a crítica como para o público. En 2001 realizou a súa primeira xira mundial, unha serie de concertos denominados "Craze 2001" ao longo dos Estados Unidos canda Anil Kapoor, Aamir Khan, Aishwarya Rai e Gracy Singh que se tiveron que cancelar ao pouco de principiar por mor dos atentados do 11 de setembro de 2001 pero que se mantiveron no Canadá.
En 2002 Zinta colaborou outra volta co director Kundan Shah e protagonizou o drama familiar Dil Hai Tumhaara, con Rekha, Mahima Chaudhry e Arjun Rampal. Deulle vida a Shalu, unha filla adoptada que devecía por amor, un papel co se identificaba por mor da súa natureza rebelde. Concibida para o lucimento da protagonista Dil Hai Tumhaara non foi un éxito financeiro mais a súa interpretación recibiu de xeito unánime o encomio da crítica. Nese ano de 2002 participou no espectáculo "From India With Love" no Reino Unido, con Amitabh Bachchan, Aamir Khan, Shah Rukh Khan e Aishwarya Rai que se efectou en Manchester en Old Trafford e Londres en Hyde Park ao que acudiron máis de 100 000 espectadores. miniatura|Presentación de Koi... Mil Gaya
Éxito (2003–2007)
miniatura|esquerda|160px|Zinta durante a recollida do premio Zee á mellor actriz de 2004 Zinta protanizou os tres filmes indios con maior recadación indios de 2003: The Hero: Love Story of a Spy, Koi... Mil Gaya e Kal Ho Naa Ho. The Hero, coprotagonizada por Sunny Deol e Priyanka Chopra, é un drama de acción que se centra nun axente secreto do servizo de intelixencia exterior da India (RAW) nunha misión de recollida de información sobre a actividade terrorista na fronteira de Caxemira e Zinta interpreta a Reshma, unha aldeá caxemira que se namora do axente e torna parte da súa rede. O filme, que inclúe escenas de acción nunca vistos no cinema de Bollywood, converteuse no filme hindi máis caro que se producira ata entón e malia ser o terceiro filme en recadación dese ano non chegou a recuperar os custos de produción. O seu seguinte traballo foi en Armaan, canda Amitabh Bachchan e Anil Kapoor e que constituía o debut como director de Honey Irani, que concibiu un drama ambientado nun hospital que segue o labor do seu persoal e do seu director, o dr. Akash, que loitan con ardor para manter a institución financeiramente. Zinta interpretou a muller esquizofrénica de Akash, Sonia Kapoor, papel escrito especialmente para ela. A película recibiu predominantemente críticas positivas e enxalzouse a súa actuación e por ela recibiu candidaturas a mellor actuación nun papel negativo en diferentes premios, entre eles o Filmfare. thumb|upright=1.2|Zinta con [[Saif Ali Khan (esquerda) e Shah Rukh Khan con ocasión da presentación da banda sonora de Kal Ho Naa Ho en 2003]] Despois actuou nun filme de ciencia ficción de Rakesh Roshan Koi... Mil Gaya sobre un mozo con discapacidade intelectual, que interpretou Hrithik Roshan, que entra en contacto cun alienixena. Zinta encarnou a Nisha, unha moza coa que fai amizade Roshan e da que se namora e polo papel recibiu outra candidatura Filmfare, a mellor actriz. A película foi un éxito de público e crítica, o máis popular do ano, así como o filme con maior recadación dos feitos por Zinta, con 680 millóns de rupias na India.
Kal Ho Naa Ho, un drama romántico ambientado en Nova York, foi a última aposta de Zinta de 2003; dirixido por Nikhil Advani, con guión de Karan Johar e coprotagonizado por Jaya Bachchan, Shahrukh Khan e Saif Ali Khan a crítica recibiuno favorablemente e o público tamén ao convertelo no segundo máis visto tras Koi... Mil Gaya. Internacionalmente tamén foi un éxito, ao pasar a ser o filme indio con maior recadación internacional con 11 millóns de dólares.
No musical romántico Jaan-E-Mann (2006) de Shirish Kunder encarnou a Piya, o albo de dous homes, Salman Khan e Akshay Kumar, nos Estados Unidos. O filme tivo críticas moi diversas e non funcionou ben nos cinemas. Así e todo, recibíronse ben as interpretacións criticando a falta de substancia do filme. Aínda menos éxito tivo o seu papel como Alvira Khan, unha británica de orixe paquistaní, na comedia de Shaad Ali Jhoom Barabar Jhoom (2007) que coprotagonizou con Abhishek Bachchan, Bobby Deol e Lara Dutta. A película foi un fracaso comercial e de crítica e mesmo varios críticos censuran duramente a súa actuación.
Crecemento profesional (2007–2008)
thumb|upright|Zinta na cerimonia dos Giants Day Awards de 2007 Tras o fracaso dos seus dous últimos lanzamentos comerciais, Zinta decidiu aventurarse no que na India se coñece como cinema paralelo, filmes que inclúen filmes artísticos e independentes e así protagonizou con Amitabh Bachchan o seu primeiro filme en inglés, o drama The Last Lear (2007) de Rituparno Ghosh, unha historia dentro dunha historia no que Zinta encarna a Shabnam, unha actriz loitadora que está a traballar nun novo proxecto cun actor shakesperiano (interprestado por Bachchan) no medio dunha turbulenta relación co seu posesivo marido. A estrea do filme foi no Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2007 e tivo boa acollida e logrou críticas positivas na India aínda que houbo manifestacións contra dos diálogos en inglés por restarlle credibilidade. O filme logrou o premio ao mellor filme en inglés nos 55 Premios Cinematográficos Nacionais da India.