cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Der Zauberberg
Naphta
A continuación, Naphta expón as súas ideas políticas: é inimigo do Estado, do capitalismo e da burguesía, e defende a restauración dun suposto estado orixinario da Humanidade.
A ideoloxía que expón Naphta a continuación é unha mestura de milenarismo cristián, anarquismo e comunismo, en palabras de Castorp, "un individualismo anónimo e colectivo". O compoñente comunista ten unha grande importancia, por canto menciona como "solución provisional" a "ditadura do proletariado".
Partida de Ziemssen
Chega o mes de agosto, co que se cumpre un ano da estancia de Castorp no sanatorio. Joachim, que leva case ano e medio internado, decide, cando o doutor Behrens lle prescribe outros seis meses de estancia no Berghof, abandonar pola súa conta e risco a institución para incorporarse ao seu rexemento. En canto a Castorp, o doutor ditamina que se restableceu xa, pero el négase a aceptalo, e decide permanecer no sanatorio. Poucos días despois, Ziemssen abandona o Berghof. No outono chega un dos tíos de Castorp, James Tienappel, coa finalidade de arrincar de alí o seu sobriño, xa que non entende por qué se obstina en permanecer alí. A chegada de Tienappel lembra un tanto á do propio Castorp o ano anterior; como Castorp con Madame Chauchat, Tienappel comeza a sentirse fascinado por unha tal señora Redisch. Con todo, despois dunha morbosa conversación sobre a morte no comedor, parte de improviso, desistindo de levar o seu sobriño.
Tras a partida do seu primo, Castorp establece relacións amigables sobre todo con dous enfermos: Anton Karlovich Ferge, ruso, de San Petersburgo, un dos desafiuzados que visitou na época en que practicaba a caridade; e Ferdinand Wehsal, alemán, de Mannheim, namorado platónico, como o foi Castorp, de Clawdia Chauchat. Con eles acode a miúdo a visitar a Naphta e a Settembrini. O interese de Castorp por Naptha vese reforzado cando descobre que é xesuíta, e atopa semellanzas entre a súa condición e a do seu primo Ziemssen, o militar. Varios meses despois, xa próximo o Nadal, ten lugar unha nova conversa entre Naphta e Settembrini, á que asisten como testemuñas Castorp, Ferge e Wehsal, acerca da enfermidade e a morte. No curso de devandita conversación, abórdanse tamén os temas da tortura e a pena de morte, sobre os que Naphta e Settembrini manteñen posicións diverxentes.
O "soño de neve"
O episodio titulado "Neve", integrado no capítulo VI, pode considerarse como o punto álxido da segunda metade, e quizais mesmo de toda a novela, aínda que ten un forte carácter episódico.
Durante o segundo inverno que Castorp pasa no sanatorio, cae unha enorme nevada, e o protagonista, desexoso de entrar en contacto coa natureza, decide adquirir uns esquís, e, así equipado, emprende unha serie de excursións polos vales próximos.
Durante unha delas, buscando intencionadamente o perigo da «branca nada» da paisaxe nevada, que exerce sobre el unha romántica atracción, Hans Castorp vese atrapado nunha tormenta de neve. Debe refuxiarse do vento a carón dunha cabana solitaria, na que non consegue entrar. Bebe un grolo de porto. O efecto da bebida, sumado ao esforzo ao que non está afeito, cáusalle un estraño soño.
Lingua bribri
A lingua bribri é unha lingua indíxena de Costa Rica. É un tonal lingua de tipo suxeito obxecto verbo falada polo pobo bribri, que pertence á familia lingüística chibcha. No 2011 contaba con arredor de 7 000 falantes, mentres que a poboación étnica rolda as 12 800 persoas.
Der Zauberberg
O "soño de neve"
No soño ve inicialmente unha marabillosa baía que lle evoca as costas do Mediterráneo (onde xamais estivo), con mozos alegres e fermosos, fillos do mar e o sol, que se tratan con amabilidade, consideración e respecto. A continuación descobre un estraño templo, no que entra, descubrindo dúas estatuas femininas, que parecen muller e filla. Por algún motivo, a angustia vai invadindo o seu ánimo. A porta do santuario do templo está aberta, e Castorp divisa unha escena terrible: dúas bruxas desgarran e devoran un neno pequeno ante as chamas dun braseiro. Medio esperto, comparando ambas as escenas oníricas, Hans Castorp recoñece que as formas e a civilidade humanas finalmente non son máis que a superación do horrible e o bruto que se atopa en nós. Agora dubida dos seus mentores Settembrini e Naphta, que considera simplistas, pero tamén dos contrarios «morte-vida», «enfermidade-saúde», «mente-natureza». O ser humano é máis nobre que as contradicións, porque estas só existen a través seu, por iso é o seu señor. Por simpatía cara á humanidade Hans Castorp decide, aínda que non reprimir o coñecemento da morte, seguir en diante o seguinte lema, a única frase escrita en cursiva en todo o libro, «En nome da bondade e do amor o home non debe deixar que a morte reine sobre os seus pensamentos». Hans Castorp enseguida esquece a máxima tras escapar a tempo da tormenta. De feito, son fundamentalmente reflexións de Thomas Mann, escritas para si mesmo e para o lector.
Regreso e morte de Ziemssen
Tras un ano de ausencia, durante o cal seguiu con éxito a súa carreira militar, alcanzando o grao de tenente, o primo de Castorp, Joachim Ziemssen, de novo gravemente enfermo, vese obrigado a regresar ao Sanatorio Berghof. Chega a principios de agosto, dous anos despois da chegada de Castorp ao sanatorio e do comezo da novela. Ziemssen, que chega acompañado da súa nai, dálle a Castorp noticias de Clawdia Chauchat, coa que coincidiu en Múnic, e infórmao de que pensa regresar ao sanatorio, posiblemente no inverno.
Lingua bribri
Fonoloxía
O bribri, ó igual que a súa lingua irmá, o cabécar, ten harmonía nasal.
Der Zauberberg
Regreso e morte de Ziemssen
Ziemssen retoma a súa vida de outrora a carón de Castorp e os seus novos compañeiros, Ferge e Wehsal, e as súas visitas a Naphta e Settembrini. Xa antes do regreso de Ziemssen, Castorp descubrira, por mediación de Naphta, a pertenza de Settembrini á francmasonería, e conversara sobre o tema con cada un dos seus "mentores" por separado, acerca dos propósitos desta sociedade. Xa en presenza do primo de Castorp, ten lugar outra conversación entre Naphta e Settembrini sobre literatura, que se inicia cando o primeiro emite un xuízo despectivo achega do poeta latino Virxilio, e ridiculiza a tradición clásica en xeral, o que atrae unha irada resposta por parte de Settembrini. Para Naphta, o que se coñece como tradición clásica non é máis que "unha forma de pensamento típica dunha época concreta, do liberalismo burgués para ser exactos, que como tal pode morrer con ela", en tanto que para o italiano é "o reflexo da esencia do home".
Pasa o tempo e o estado de saúde de Ziemssen vai progresivamente empeorando. Castorp consegue que o médico xefe Behrens lle revele que a súa morte é inminente. Chega un momento en que o enfermo se ve obrigado a gardar cama, e Castorp fai vir de novo a súa nai. Finalmente, Ziemssen falece un día de finais de novembro, ás sete da tarde, deixando a todos conmovidos polo heroísmo co que aceptou o seu destino.
Coa morte de Ziemssen conclúe o sexto capítulo da novela.
Unha nova personaxe: Pieter Peeperkorn
Finalmente, a comezos do inverno regresa, como Castorp esperaba, Clawdia Chauchat. Faino, con todo, acompañada dun novo personaxe, Pieter Peeperkorn, un holandés que se converteu no seu novo amante. Peeperkorn, inmensamente rico grazas ás súas plantacións de café en Xava, chama pronto a atención de todos os enfermos do sanatorio pola súa desbordante personalidade e polos seus modos imperiosos. O hedonista Peeperkorn é alcohólico e ten un apetito descomunal. Aínda que inicialmente Castorp sofre por verse relegado no amor de Clawdia, termina tamén fascinado por Peeperkorn. Ve na forza da súa personalidade, que subxuga a cantos se atopan na súa presenza, a superación da actitude exclusivamente intelectual ante a vida de Naphta e Settembrini.
Castorp preséntalle a Peeperkorn aos seus dous "mentores", Naphta e Settembrini, aínda que estes non comparten a súa admiración polo holandés. A pesar da interferencia que supón a presenza de Peeperkorn, Naphta e Settembrini continúan as súas interminables disputas, nesta ocasión arredor do papel da Igrexa na historia da humanidade. Aínda que Peeperkorn é incapaz de articular un discurso coherente, a forza da súa personalidade fai que os debates dialécticos entre ambos os adversarios perdan a súa forza.
Nunha conversación posterior, Castorp sincérase con Clawdia, á que continúa amando a pesar da súa profunda admiración por Peeperkorn. Castorp e Clawdia retoman a súa relación, ás costas de Peeperkorn. Días despois, Castorp acode a visitar ao holandés, que debe gardar cama frecuentemente, ás súas habitacións. Confésanse a súa mutua amizade, e Castorp termina revelándolle a súa relación con Clawdia. Iso non enturba, con todo, a súa amizade, senón que parece fortalecela.
No mes de maio, o grupo formado por Castorp, Ferge, Wehsal, Settembrini, Naphta, Peeperkorn e Clawdia Chauchat emprende unha excursión para visitar a catarata do val do Flüela. Esa mesma noite, unha enfermeira esperta a Castorp: Peeperkorn acaba de suicidarse, utilizando un enxeñoso mecanismo, que "reproduce a mordedura da serpe de cascabel", para inocularse unha combinación de diferentes velenos. Xa antes, nunha conversación con Castorp, o holandés se revelara como un experto en velenos. Madame Chauchat abandona o Sanatorio Berghof para non regresar xamais.
Final
Cara ao final da novela, tanto Castorp como o resto dos habitantes do sanatorio caen nun estado de aburrimento ("anestesia dos sentidos"), que os fai dedicar o seu tempo ás actividades máis diversas e banais: a fotografía, a filatelia, a paixón polo chocolate ou o debuxo, sen esquecer os encontros eróticos entre os residentes, aos que novas normas do médico xefe tentan pór fin. Algúns personaxes teñen ideas aínda máis aloucadas, como a de resolver o problema da cuadratura do círculo. Pola súa banda, Castorp entrégase apaixonadamente á música, cando o doutor Behrens adquire para o sanatorio un gramófono e unha nutrida colección de discos. A súa peza favorita é un lied de Schubert, Der Lindenbaum, incluído no ciclo Viaxe de inverno.
O doutor Krokovski interésase polo mundo do sobrenatural, sobre todo cando unha paciente, a danesa Ellen Brand, dá mostras de posuír poderes paranormais. Comezan a organizarse sesións de espiritismo. No curso dunha delas, Castorp solicita que apareza o espírito do seu falecido primo Joachim Ziemssen. En efecto, aparécese Ziemssen, e Castorp, sobrecollido, pídelle perdón.
Vanse encrespando os ánimos e aumentan as disputas, dentro e fóra do sanatorio, e ás veces chegan ás mans, anticipando a chegada inminente da primeira guerra mundial. Tamén aumenta a tensión entre Naphta e Settembrini. Nunha das súas continuas discusións, Settembrini ofende a Naphta, quen o reta a un duelo a pistola. A pesar dos esforzos de Castorp por evitalo, o duelo termina levándose a efecto. Settembrini, con todo, dispara intencionadamente ao aire; Naphta, resentido, volve a pistola contra si mesmo e suicídase.
Finalmente, estala a guerra cando Castorp leva xa sete anos no sanatorio. Tras despedirse de Settembrini, o protagonista abandona a institución para alistarse como soldado. Cambia bruscamente o escenario, e móstrase unha batalla, na que varios soldados deben tomar unha posición, aínda cando se sabe que gran parte deles van morrer. Identifícase a Castorp como un dos soldados. Como presaxio da súa próxima morte (que non chega a narrarse) está tarareando Der Lindenbaum.
Castorp
Segundo declaracións do propio Mann, o personaxe de Castorp é unha especie de "buscador do Graal", na liña do Parzival de Wolfram von Eschenbach, ou do Perceval de Chrétien de Troyes. Na novela, é un personaxe cuxa principal característica é a avidez de coñecemento. A súa personalidade é moi influenciable: Settembrini e Naphta dispútanse a súa alma "como facían Deus e o diaño co home na Idade Media".
Castorp procede da burguesía de Hamburgo (do mesmo xeito que Mann procedía dunha familia de comerciantes de Lübeck). O medio social do que procede determina en gran medida a súa actitude ante a vida, e fai que inicialmente se mostre hostil ás ideoloxías de signo radical, expostas por Naphta ou Settembrini. Para Settembrini, é "un neno mimado pola vida", e Clawdia Chauchat considérao un "joli bourgeois à la petite tache humide".
A elección do nome por parte de Mann non é casual: Hans é un dos nomes máis usuais en Alemaña, polo que pode servir para representar ao alemán típico. Moitos contos populares alemáns están protagonizados por un personaxe con ese nome, como Hans im Glück. Mencionouse tamén, dado que Hans é a versión abreviada de Johannes (en español, Juan), que o nome pode aludir tamén a San Xoán Bautista, precursor de Cristo, ou a San Xoán Evanxelista, autor do Cuarto Evanxeo e da Apocalipse.
Settembrini
Settembrini é un dos personaxes fundamentais da novela. Exerce de mentor paternal de Castorp, e representa en certo xeito o sistema de valores da burguesía, así como a afirmación vitalista do traballo, a actividade creativa e o progreso da humanidade. Neste sentido, advirte a Castorp contra a atmosfera mórbida do sanatorio, e en particular contra a súa atracción cara á enfermiza Clawdia Chauchat, e ínstao a levar unha vida activa no mundo de "alá abaixo". O personaxe de Settembrini está igualmente vinculado á tradición humanística, e aos valores da democracia e a Ilustración, con especial énfase na tolerancia e nos dereitos humanos. Dedícase a compor unha «Enciclopedia do Sufrimento».
O seu pensamento, no entanto, non está exento de contradicións: é defensor da guerra cando esta ten unha causa nacionalista (considérase un patriota italiano e é inimigo declarado do Imperio austrohúngaro).
A súa función de "ilustrador", ou, mellor aínda, "iluminador" de Castorp, ponse de relevo simbolicamente nalgúns momentos, como cando, ao entrar na súa habitación, que se atopaba en tebras, acende repentinamente a luz. O seu admirado mestre, Carducci, escribiu mesmo un himno a Lucifer, outro "portador da luz", ao que chama a forza vindice della ragione. El mesmo gusta de compararse con Prometeo, a personaxe da mitoloxía grega que levou o lume, e, con el, a "iluminación" ao xénero humano. miniatura|Os irmáns Heinrich e Thomas Mann cara a 1900. O seu antagonista, Naphta, considera despectivamente a Settembrini un "Zivilisationsliterat" ("literato da civilización"), a mesma expresión que no seu ensaio Consideracións dun apolítico (1918), usara Mann para referirse á caricatura dun certo tipo de escritor francófilo, de ideoloxía liberal, como o que encarnaba o seu propio irmán, Heinrich Mann. Talvez este fose o modelo inicial da personaxe de Settembrini. A medida que Mann foi desenvolvendo a novela, con todo, a personaxe foi encarnando os valores da democrática República de Weimar, aos que Mann se adheriu despois de reconciliarse co seu irmán en 1922. Por este motivo pénsase que, en gran medida, as ideas expresadas por Settembrini son as do propio autor, especialmente nos últimos capítulos da novela.
A aparencia externa de Settembrini está inspirada na do compositor Ruggiero Leoncavallo. Doutra banda, existiu realmente un personaxe chamado Luigi Settembrini, que foi un escritor e patriota italiano que participou activamente na unificación de Italia.
Leo Naphta
Leo Naphta é un xudeu converso ao catolicismo que ingresou na orde xesuíta, e que se restablece en Davos por causa da súa enfermidade pulmonar. É o antagonista de Settembrini, co que se disputa a atención de Castorp.
A personaxe de Naphta simboliza os extremismos de ambos os lados que existían na República de Weimar, e que terminarían conducindo á implantación dun sistema totalitario. O seu pensamento, nostálxico da orde medieval, mestura elementos moi heteroxéneos que proceden de ideoloxías como o anarquismo, o comunismo e o fascismo. Manexa con enorme habilidade a dialéctica e a retórica, e é un sofista consumado.
Naphta dispútase con Settembrini a educación de Castorp. Durante algún tempo, Castorp parece dubidar entre un e outro, pero finalmente -sobre todo a partir do episodio «Neve», no capítulo VI-, termina por decantarse por Settembrini. Está claro que o personaxe de Naphta non estaba previsto no primeiro proxecto da novela, senón que se incorporou posteriormente. Como posibles modelos da personaxe citouse a Georg Lukács, León Trotski, e mesmo Friedrich Nietzsche. É destacable o feito de que o autor elixise a un xudeu como personaxe que defende teses totalitarias, do mesmo xeito que ocorre en Doktor Faustus, onde o pensamento fascista está representado polo xudeu Chaim Breisacher.
Clawdia Chauchat
Clawdia Chauchat é o único personaxe feminino verdadeiramente relevante da obra e encarna na novela a atracción erótica. O amor que Castorp sente por ela non é a menos importante das razóns polas que termina prolongando a súa estancia no sanatorio, e renunciando, por tanto, á vida de "alá abaixo". Símbolo do desexo sensual que arrebata ao heroe masculino as súas enerxías positivas, os seus modelos literarios poden atoparse tanto na meiga Circe da Odisea como nas ninfas do Venusberg do Tannhäuser wagneriano.
Madame Chauchat é a esposa dun alto funcionario ruso que está destinado no Daguestán, e que lle permite con todo á súa esposa viaxar ao seu antollo por Europa (un dos países que visita é España, que lle causa unha impresión bastante pobre, aínda que leva unha boina como souvenir). Ademais de ser brevemente a amante de Castorp, ten tamén relacións con outros dous personaxes: o médico xefe, doutor Behrens, e Mynheer Peeperkorn.
Os seus trazos asiáticos son moi acentuados: para Settembrini, é unha perigosa encarnación da "lasitude asiática" que aparta ao occidental Castorp do seu destino como home de acción. A Castorp lémbralle a un antigo compañeiro de escola do que estivo namorado, Pribislav Hippe; de feito, continúa vendo nela a Hippe ao longo de toda a novela.
O apelido francés de Clawdia, Chauchat, lembra a expresión "chaud chat" ("gato cálido"). Behrens, de quen se insinúa que foi o seu amante durante un tempo, chámaa, en conversación con Castorp, "a nosa gatiña", e o narrador refírese en varias ocasións aos seus "andares felinos". O nome pode estar relacionado tamén co inglés claw, «garra». Mann parece terse baseado para crear esta personaxe nunha enferma que coñeceu no sanatorio no que se atopaba internada a súa esposa, chamada Clawelia.
Pieter Peeperkorn
miniatura|194x194px|Gerhart Hauptmann, modelo da personaxe de Pieter Peeperkorn. A personaxe de Pieter Peeperkorn, que aparece só cara ao final da novela e cuxa presenza na mesma é relativamente breve, é unha das figuras máis sorprendentes de A montaña máxica. A súa personalidade fascina a Castorp, aínda que Settembrini non ve nel máis que "un vello estúpido". En canto á súa aparencia física, a personaxe está inspirada en Gerhart Hauptmann.
Nun dos poucos momentos nos que é capaz de articular un discurso coherente, pois sempre deixa a medias os seus comentarios, expón a súa visión da vida:
A súa personalidade dionisíaca non está exenta de trazos caricaturescos. En certo xeito, o seu oposto é o apolíneo Joachim Ziemssen; os dous terminan por morrer en circunstancias pouco agraciadas: o primeiro por culpa da enfermidade e o segundo suicidándose, en tanto que Castorp, equidistante de ambos, sobrevive.
Joachim Ziemssen
Joachim Ziemssen é o primo de Castorp, ao que este acode a visitar ao sanatorio, así como o seu principal amigo e confidente. Aínda que están estreitamente unidos, até o punto de que o médico xefe Behrens lles dá o sobrenome de Dioscuros, existen moitas diferenzas entre eles. Ziemssen encarna os valores militares, especialmente o sentido do deber, en tanto que Castorp é un civil, o que para el supón non estar obrigado a someterse a esta idea do deber. Estas diferenzas proxéctanse tamén nas súas moi distintas historias de amor: desde o inicio da novela, Joachim está namorado da rusa Marusja, pero, a diferenza de Castorp con Clawdia Chauchat, é incapaz de darlle a coñecer os seus sentimentos.
Mentres que Castorp opta por quedar no sanatorio aínda cando o consideran xa curado, Ziemssen, sen completar a súa curación, abandónao para seguir a carreira militar, xa que o considera o seu deber. A súa decisión ten un final tráxico, xa que, a pesar dos seus éxitos no exército, debe regresar ao Sanatorio Berghof e morre pouco despois. O título do capítulo no que se narra a súa morte («Als Soldat und brav»; en galego, "Como un soldado e como un valente") é unha cita do Fausto de Goethe. Ziemssen destaca pola serena aceptación do seu destino, que lle supón a admiración do resto das personaxes da obra. Características da súa personalidade, como o son a súa determinación ou a súa capacidade de aceptar o destino, atópanse tamén noutros personaxes de Mann, como Gustav von Aschenbach ou Thomas Buddenbrook.
Personaxes secundarios
A personaxe do doutor Behrens, médico xefe do Sanatorio Internacional Berghof, está baseada no Dr. Friedrich Jessen, que tratou a Katia, a esposa de Mann, durante a súa estancia no Sanatorio Wald, e que diagnosticou un problema de pulmón a Mann durante a súa visita ao sanatorio. O personaxe da novela é un home alto, osudo, de cabelo branco e ollos azuis; un trazo do seu físico que lle chama a atención a Castorp é a cor azul das súas fazulas. Ten o título de conselleiro áulico. A súa esposa faleceu de tuberculose varios anos atrás. É afeccionado á pintura. Algúns pacientes expoñen a dúbida de se as longas estancias no sanatorio que prescribe Behrens non están motivadas, máis que por causas médicas, polo seu propio interese económico. Chanceando, Settembrini chama a Behrens Radamante o primeiro día que Castorp pasa no sanatorio, e así é chamado en numerosas ocasións ao longo da obra.
A figura do doutor Krokovski, subordinado de Behrens, está inspirada noutra personaxe real, Georg Groddeck, psicanalista famoso polos seus estudos das enfermidades psicosomáticas, que impartía, no sanatorio Marienhöhe de Baden-Baden, conferencias acerca da relación entre o amor e a enfermidade con ideas moi semellantes ás que o doutor Krokovski expón en A montaña máxica. Krokovski practica a psicanálise con varios internos, entre eles o propio Castorp, e cara ao final da novela mostra un grande interese polo mundo do paranormal, levando a cabo sesións de espiritismo. Un dato rechamante é que viste sempre de negro.
A enfermeira xefe é Adriatica von Mylendonk, cuxo nome ten resonancias medievais, como sinala Settembrini. Forma parte do persoal do sanatorio tamén unha camareira anana, chamada Emerencia.
Entre os hóspedes do sanatorio, algúns teñen unha maior relevancia, como a estúpida e pretenciosa Karoline Stöhr; Ferdinand Wehsal, namorado platónico de Madame Chauchat polo que Castorp sente certo desprezo; Marusja, a moza rusa á que Ziemssen ama en segredo; o señor Albin, un enfermo incurable que fala a miúdo de suicidarse pero que sobrevive a moitos outros hóspedes; Ellen Brand, a moza danesa con aptitudes paranormais; a señorita Engelhart, compañeira de mesa de Castorp que se converte na súa confidente sobre a relación deste con Clawdia Chauchat; o ruso Anton Karlovich Ferge, que se restablece sorprendentemente tras estar ás portas da morte; a institutriz inglesa Miss Robinson; e moitos outros.
Adolfo Merelles Caula
miniatura|175px|Retrato de Adolfo Merelles Caula en [[La Ilustración Gallega y Asturiana, 1880.]] Adolfo Merelles Caula, nado en Ourense o 2 de xuño de 1843 e finado en Madrid o 20 de febreiro de 1911, foi un avogado e político galego.
Traxectoria
Fillo de Domingo Antonio Merelles. Foi deputado por Ourense (1869-1871) e por Ribadavia en doce lexislaturas entre 1871 e 1910. Elixido senador polas provincias de Canarias (1891-1893) e Ourense (1896-1898). Foi promotor de La Opinión Liberal, un periódico editado en Ourense entre 1886 e 1887. Durante os diversos gobernos liberais foi director xeral de Obras Públicas e de Administración e Fomento, subsecretario de Gobernación (1886-1887) e de Ultramar (1894)  e director xeral de Penales. Foi o pai de Adolfo Merelles Martel.
Clonación
A clonación (do grego κλων, "abrocho") é o proceso de crear unha copia xenética idéntica doutro organismo orixinal. Nun sentido biolóxico resulta cunha molécula, unha célula e incluso un organismo multicelular idéntico ao orixinal. Ás veces este termo pode aplicarse aos clones "naturais", como tal os xemelgos monocigóticos, ou cando un organismo se reproduce asexualmente como no caso de especies monosexuais e organismos hermafroditas, aínda que a maioría das veces se refire a un clon creado intencionadamente.
Clonación molecular
A clonación molecular refírese ao proceso de illar unha secuencia de ADN de interese, inserilo nun plásmido e obter múltiples copias dela nun organismo (xeralmente procariota) por acción da ADN polimerase. A clonación emprégase frecuentemente para amplificar fragmentos de ADN que conteñen xenes, un paso esencial na análise subsecuente.
Frecuentemente, o termo clonación é erroneamente utilizado para referirse á identificación dunha localización cromosómica dun xene asociado cun fenotipo de particular interese, coma na clonación posicional. Na práctica, a localización dun xene nun cromosoma ou rexión xenómica non necesariamente permite illar ou amplificar a secuencia xenómica de interese.
A clonación de calquera secuencia de ADN inclúe os seguintes pasos:
Rimas Kurtinaitis
Rimas Kurtinaitis, nado o 15 de maio de 1960 en Kaunas, Unión Soviética (agora Lituania) é un ex xogador e adestrador profesional de baloncesto lituano. Cunha altura de 1,97 metros xogaba na posición de escolta. Foi Ministro de Deporte de Lituania en 1997 e adestrador da selección de Acerbaixán. Actualmente é adestrador do BC Khimki.
Clonación
Clonación celular
Clonar unha célula significa derivar unha poboación celular a partir dunha soa célula. Ese é un importante procedemento in vitro cando se desexa a expansión dunha soa célula con certas características. Unha valiosa técnica de cultivo de tecido utilizada para clonar distintas liñaxes de células inclúe o uso de aros de clonación (cilindros). De acordo con esta técnica, unha suspensión unicelular de células que foron expostas a un axente mutaxénico ou a unha droga utilizada para propiciar a selección ponse en dilución alta para crear colonias illadas; cada unha provindo dunha soa célula potencialmente clonicamente distinta. Nun estado inicial de crecemento de só unhas cantas células, aros estériles de polistireno (aros de clonación), os cales foron somerxidos en graxa, son postos sobre unha colonia individual e unha pequena cantidade de tripsina é agregada. As células clonadas recoléctanse de dentro do aro e son transferidas a un novo contedor para maior crecemento. A maioría dos individuos empezan como cigotos e por isto resultan en expansión clónica in vitro.
Clonación de organismos
A clonación dun organismo pretende crear un novo organismo coa mesma información xenética que outro xa existente. É un método de reprodución asexual, onde a fertilización non ocorre. En termos xerais, só hai un pai involucrado. Este xeito de reprodución é moi común en organismos coma as amebas e outros seres unicelulares, aínda que a maioría das plantas tamén se reproducen asexualmente.
Tamén se inclúe a obtención de xemelgos idénticos de maneira natural ou artificial. A forma natural considérase como unha alteración durante o desenvolvemento embrionario, ignorándose a súa causa, aínda que existe unha correlación familiar estatisticamente significativa. O método artificial realízase por separación dos blastómeros, debilitando as unións celulares con tripsina e medio pobre en Ca2+, ou manualmente partindo o blastocisto pola metade (moi habitual en vacas).
Clonación de organismos de maneira artificial
Interprétase coa hipótese de que o citoplasma do ovocito receptor contén todos os elementos (factores de transcrición e RNA) para diferenciar ao núcleo doado e reorientar o control xenético para o desenvolvemento dun novo organismo. En 1996 investigadores do instituto Roslin do Reino Unido conseguiron clonar unha ovella utilizando células epiteliais da glándula mamaria dunha ovella de 6 anos de idade. De 277 ovocitos, unicamente un tivo éxito, bautizándose como a ovella "Dolly". Dolly morreu aos 7 anos de idade, sen alcanzar a esperanza de vida media das ovellas domésticas da poboación á que pertencía, aparecendo nela enfermidades e trazos de avellentamento prematuro. Tense especulado moitas veces sobre os efectos sobre os organismos clonados. Suponse que ao utilizar o ADN dunha célula adulta, os telómeros non se rexeneran totalmente e o clon nace coa idade biolóxica correspondente ao organismo doador do ADN.
KK Olimpija
O Košarkarski Klub Olimpija, popularmente coñecido durante moitos anos por motivos de patrocinio como Union Olimpija, foi un equipo de baloncesto profesional da cidade de Liubliana (Eslovenia). O Olimpija gañou 23 campionatos de Liga, incluíndo oito títulos consecutivos entre 1992 e 1999. Tamén gañou 20 torneos de Copa, 8 títulos de Supercopa e unha Copa Saporta. En xullo de 2019, o equipo fusionouse co KK Cedevita, formando un novo club: o KK Cedevita Olimpija.
Historia
O Košarkarski Klub Olimpija foi fundado en 1946 como unha sección da Sociedade de Cultura Física de Svoboda para competir na liga de baloncesto de Iugoslavia.. O primeiro partido de baloncesto do club foi ese mesmo ano contra o Udarnik, gañando a Olimpija quedou porcun marcador de 37-14. A finais de 1946, o club pasou a chamarse Enotnost e foi coñecido por ese nome ata 1954 cando asumiu o nome de AŠK Olimpia. O Olimpija gañou o seu primeiro título da Liga Iugoslava na temporada de 1957 baixo a dirección do adestrador/xogador Boris Kristančić. Nos anos seguintes, o Olimpija gañou cinco títulos iugoslavos máis: 1959, 1961, 1962, 1966 e 1970. Unha nova era para o club comezou coa independencia de Eslovenia cando Olimpija gañou oito títulos de liga consecutivos entre 1992 e 1999.
No escenario internacional, a temporada 1993–94 foi a mellor tempada do club xa que gañou a Recopa de Europa ante o Taugrés, club español da Liga ACB Taugrés baixo a dirección do adestrador Zmago Sagadin. Na temporada 2001–02, Olimpija gañou a "pequena Tripla Coroa", levando o campionato da Liga, a Copa e a Liga do Adriático. O club foi membro fundador da Asociación de Baloncesto Adriático en 2015. O 8 de xullo de 2019, o Olimpija fusionouse co equipo croata Cedevita formando o KK Cedevita Olimpija, club que segue a xogar en Liubliana. En novembro de 2020, as accións do club foron transferidas ao KK Mornar Bar.
Patrocinios
O club tivo diversos nomes ao longo da súa historia, algúns debidos a motivos de patrocinio:
Iugoslavia
Liga
Eslovenia
Liga Copa Supercopa
Internacional
Liga do Adriático Copa Saporta Euroliga Liga SBA (Liga Centroeuropea)
Salvador de Ponte y Conde de la Peña
Salvador de Ponte y Conde de la Peña, nado en Vigo en 1894 e finado na mesma cidade o 9 de febreiro de 1963, foi un militar e político galego.
-420
Outros
Historia ano a ano
Tierras Altas
Tierras Altas pode facer referencia a:
Era Istrefi
Era Istrefi (nada o 4 de xullo de 1994), tamén coñecida como Era (estilizado ERA), é unha cantante e compositora kosovar. Ela acadou a fama co seu sinxelo debut "Mani për money" en 2013, co que conseguiu unha retroacción positiva e a atención do público. As súas cancións "A po don" e "E dehun", conseguiron o mesmo recoñecemento. En xuño de 2014, ela gañou tres Videofest awards polos seus vídeos musicais, incluíndo "Mellor artista nova" polo seu traballo en 2013. É a irmá máis nova da popular cantante de fala albanesa Nora Istrefi.
En 2015 Era gañou un millón de visitas no YouTube nunha semana coa canción "Njo si ti". O seu primeiro dueto co rapeiro kosovar Ledri Vula, "Shumë pis", foi considerada canción do verán.
En xaneiro de 2015, Istrefi acadou fama internacional co lanzamento do seu sinxelo "BonBon", acadando 30 millóns de visitas no YouTube e comparacións con cantantes do talle de Rihanna ou Sia. Seguindo coa fama do sinxelo, ela firmou cos selos americanos Sony Music e Ultra Music en febreiro de 2016.
Discografía
As cancións de son escritas principalmente en Albanés Gheg (dialecto albanés falado en Kosovo).
Eruditos bizantinos no Renacemento
miniatura|235x235px|Demetrio Calcocondilas (irmán de [[Laónico Calcocondilas) (1424–1511) foi un erudito renacentista grego, humanista e profesor de filosofía grega e platónica .]] dereita|miniatura|355x355px|Xoán Arxirópulo (1415–1487) foi un erudito renacentista grego que tivo un papel prominente no rexurdimento da filosofía grega en Italia. Numerosos eruditos consideran que a migración de sabios bizantinos tras o saqueo de Constantinopla polos cruzados (1204) e a caída do Imperio bizantino ante os otománs (1453), é unha das claves do rexurdimento dos estudos gregos e romanos que conduciron ao nacemento do humanismo renacentista e a ciencia. Estes emigrados eran gramáticos, humanistas, poetas, escritores, impresores, conferenciantes, músicos, astrónomos, arquitectos, académicos, artistas, escribentes, filósofos, científicos, políticos e teólogos, que achegaron a Europa occidental o remanente de coñecemento de cultura grega clásica que acumularan e preservaran relativamente ben, e que en Occidente case non lograra sobrevivir aos anos escuros.
O seu principal papel no humanismo renacentista foi ensinarlles grego aos seus homólogos occidentais tanto nas universidades como en privado, así como difundir os textos antigos. Os seus precursores foron Barlaam de Calabria (Bernardo Massari) e Leoncio Pilato, ambos os dous provenientes da Calabria culturalmente bizantina do sur de Italia. O impacto destes dous eruditos nos primeiros humanistas do Renacemento é indiscutíbel.
O Colexio Pontificio Grego foi unha fundación de Gregorio XIII, que estableceu unha universidade en Roma para recibir aos mozos gregos de todos os países onde se usase o rito grego, e por conseguinte para os refuxiados gregos en Italia así como para os rutenos e os melquitas de Exipto e Siria. Estes mozos debían estudar teoloxía a fin de difundir posteriormente coñecementos tanto sagrados como profanos entre os seus compatriotas, e facilitar a reunificación coas igrexas cismáticas. Dunha soa vez comezouse a construción do colexio e da igrexa de san Atanasio, unidos por unha ponte sobre a Via dei Greci. Os primeiros estudantes chegaron ese mesmo ano (1577) e ata que se ultimou a construción do colexio hospedáronse noutra parte.
Ademais dos italianos meridionais, que habitaban territorios da península e de Sicilia antes bizantinos e aínda moi vinculados coa cultura de Bizancio -en moitas zonas mesmo seguían falando grego-, cara a 1500 había unha comunidade duns 5.000 falantes de grego en Venecia. Os venecianos tamén gobernaban Creta, Dalmacia, e illas e cidades portuarias dispersas polos territorios do antigo imperio, cuxa poboación aumentara cos refuxiados doutras provincias bizantinas, que preferían un goberno veneciano antes que un otomán. Creta era especialmente notábel pola súa escola de iconografía, que despois de 1453 se converteu na máis importante do mundo grego.
Contribución dos eruditos gregos ao renacemento italiano
esquerda|miniatura|256x256px|Un dos manuscritos de [[Xurxo Xemisto (Pletón), en grego, escrito a principios do século XV.]] miniatura|286x286px|Constantino Láscaris. Aínda que certas ideas desenvolvidas na antiga Roma xa gozaban de popularidade entre os eruditos do século XIV, e a súa importancia para o renacemento é innegábel, as leccións sobre cultura grega por parte dos intelectuais bizantinos cambiou o curso do humanismo e do propio renacemento. A cultura grega influenciou todos os aspectos dos studia humanitatis, e en particular a historia e a filosofía víronse profundamente afectadas os textos e ideas provenientes de Bizancio. A historia cambiou grazas ao descubrimento e a difusión dos escritos dos historiadores gregos, e o coñecemento dos tratados historiográficos gregos contribuíu a que o obxectivo da historia pasase a ser o de guiar cara a unha vida virtuosa a base do estudo dos acontecementos e personaxes do pasado. Os efectos deste renovado coñecemento da historia grega pódense ver nos escritos dos humanistas sobre a virtude, que foi un tema popular, e que se mostran especificamente nos exemplos provistos pola antigüidade grega que exhiben tanto as virtudes como os vicios. Tanto a filosofía aristotélica como a platónica afectaron o renacemento provocando debates sobre o lugar do home no universo, a inmortalidade da alma e a habilidade de perfeccionarse mediante a virtude. O florecemento dos escritos filosóficos no século XV revelan o impacto da filosofía e a ciencia gregas no renacemento. A resonancia destes cambios perdurou séculos despois do renacemento, non só nos escritos dos humanistas, senón tamén até o presente na educación e os valores de Europa e da sociedade occidental.
Deno Geanakopoulos, na súa obra sobre a contribución dos eruditos bizantinos ao renacemento, resumiu a súa achega en tres cambios principais sobre o pensamento renacentista:
1) A principios do século XIV, en Florencia, a énfase inicial na retórica pola énfase na filosofía metafísica mediante a introdución e reinterpretación dos textos platónicos.
2) En Venecia e Padua mitigando o predominio do Aristóteles averroísta na ciencia e a filosofía suplementándoo, aínda que non substituíndoo por completo, coas tradicións bizantinas baseadas nos comentadores antigos e bizantinos de Aristóteles.
3) A mediados do século XV en Roma, mediante a énfase, non en ningunha escola filosófica, senón na produción de versións máis auténticas e confiábeis de textos gregos relevantes para todos os campos do humanismo e a ciencia, así como dos pais gregos da igrexa.
Non menos importante foi a súa influencia directa ou indirecta na exexese do propio Novo Testamento mediante as correccións bíblicas á Vulgata latina feitas por Lorenzo Valla á luz dos textos gregos baixo a inspiración de Besarión.
Betty Missiego
Teresa Beatriz Missiego Campos, nada en Lima o 16 de xaneiro de 1938, coñecida como Betty Missiego, é unha cantante peruana que posúe ademais a nacionalidade española.
Traxectoria
No seu país natal empeza a súa carreira artística como bailarina, pero tívoa que abandonar por unha lesión. Seguiu no mundo artístico, máis concretamente presentando un programa de televisión que lle deu enorme popularidade.
En 1968 trasládase a vivir a España onde empeza a súa carreira como cantante. Conseguiu a nacionalidade española en 1972, sen renunciar á peruana. Betty, que se dedicou á canción folklórica, pasou ao pop.
En 1972 representou ao Perú no primeiro Festival da OTI celebrado no Auditorio do Palacio de Congresos e Exposicións de Madrid o sábado 25 de novembro de 1972 coa canción "Recuerdos de un adiós" da que é autora.
En 1979 representou a España no 24º Festival de Eurovisión celebrado o 31 de marzo de 1979 en Xerusalén (Israel) coa canción "Su canción". Foi un grande éxito quedando segunda só por detrás dos representantes de Israel Gali Atari e Milk & Honey coa canción Hallelujah. A súa participación foi moi anecdótica porque, separadamente de incluír nenos nos coros, na última votación, que correspondía a España, esta gañaba por 1 punto a Israel ata que o xurado español concedeu 10 puntos aos israelís e gañaron en detrimento de Betty. Isto provocou que se corresen rumores de que o xurado español votou a Israel para non organizar Eurovisión ao ano seguinte en España, aínda que non era certo, pois os votos decídense antes de que empecen as votacións e non se poden cambiar en función de como vaia o cómputo a medida que se desvelan os puntos.
Tamén participou no World Popular Festival de Toquio e na Olimpiada de Música de París. Betty tivo numerosos éxitos desde entón como "La cita", "Tengo la piel cansada de la tarde", "Yo te quiero a ti", "Te amaré de mil maneras", "El vaivén", "Palabras viejas" ou "El aguador" entre outros. Na presente década participou no espectáculo "Estrellas de siempre" xunto a outros artistas, en homenaxe a Cecilia e Nino Bravo.
Está casada co compositor Fernando Moreno Medina, co que tivo catro fillos: Carlos, Claudio, Joaquín e Fernando. En febreiro de 2012 falece o seu fillo menor Fernando, nun accidente de moto.
Mint Car
"Mint Car" é unha canción da banda inglesa de rock alternativo The Cure, editada como sinxelo do seu álbum Wild Mood Swings o 17 de xuño de 1996. A canción acadou o número 31 na lista británica de sinxelos e o 14 na Modern Rock Tracks da Billboard estadounidense.
Uusikaupunki
Uusikaupunki (en sueco Nystad) é unha cidade de Finlandia situado na rexión de Finlandia Propia. En 2017 a súa poboación era de 15.757 habitantes. A superficie do termo municipal é de 1.932,42 km2, dos cales 1.430,07 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 31,34 hab./km².
Limita cos municipios de Kustavi, Laitila, Pyhäranta, Taivassalo e Vehmaa, todos na súa mesma rexión.
O concello é unilingüe en finés.
Cidades irmás
Uusikaupunki está irmandada con:
Dereito romano
Dereito romano, como feito histórico pasado, é o conxunto de normas e razoamentos xurídicos creados polos romanos desde a súa fundación (21 de abril do ano -753) ata a obra codificadora do emperador Xustiniano I (o coñecido desde o Renacemento como Corpus Iuris Civilis).
Definición
Conxunto de normas penais, recoñecidas polas autoridades romanas, desde a fundación de roma o 21 de abril do 753; ata a caída do imperio romano de Occidente no 476 d.C. e en Oriente recoñecido polas autoridades bizantinas ata o ano 1453 pola caída de Constantinopla en mans dos turcos.
Eugène Petit define ao dereito romano como
Daniel Antokoletz dános dous conceptos de Dereito romano:
Na época republicana
O nacemento do dereito romano débese entre outras causas á división existente na sociedade romana entre patricios e plebeos, no entanto antes do ano -451--450, non coñecemos un sistema unificado para a península, é por iso que debemos remontarnos a Grecia, berce da civilización occidental, onde estaba presente o período ático, ou do dereito grego ático, de onde podemos presumir foron permeadas algunhas disposicións presentes na Lei das XII Táboas.
Agora ben, as tradicións legais romanas estaban en mans dos patricios e todos os asuntos relacionados co que nós coñecemos como dereito recaían sobre o Pontifex Maximus, evidentemente patricio, coñecéndose como dereito pontifical. Os plebeos descoñecían como ían ser xulgados exactamente e normalmente os patricios aplicaban a tradición pontifical segundo conviña aos seus intereses. Por iso, unha das reclamacións plebeas, a imaxe do que ocorrera nas cidades do arcaísmo grego, solicitaron a codificación da tradición en forma de leis. Para iso, o Senado acordou enviar unha comisión a Grecia para informarse sobre as leis das cidades, e despois decidiuse a abolición das maxistraturas patricias e do tribunado da plebe, entregando o poder a unha comisión de decenviros, que debían codificar as leis romanas nun período dun ano. Esta comisión elaborou X táboas de leis bastante xustas e, xa que logo, favorables aos plebeos, pero, ao non estar terminado o traballo, nomeouse unha segunda comisión decenviral, moito máis conservadora, que elaborou as dúas últimas táboas, con leis netamente antiplebeas, que, por exemplo, prohibían os matrimonios mixtos. Esta comisión intentou perpetuarse no poder, pero foi deposta e o sistema de maxistraturas empezou a funcionar de novo. O resultado foi o primeiro corpo legal coñecido e estruturado, chamado Lei das XII Táboas, do ano -451, e que foron expostas publicamente no Foro Romano.
No ano -367, as Leges Liciniae-Sextiae culminaron o proceso de igualación entre patricios e plebeos, permitindo o acceso progresivo destes últimos ás maxistraturas e sacerdocios, aínda que o primeiro Pontifex Maximus plebeo tivo que esperar máis dun século.
A compilación lexislativa foise realizando de forma acumulativa a través dos Edictos do Pretor. A partir da Lei das XII Táboas, os Pretores asumiron a función xurisdicional, e para poder tipificar novos casos emitían ao comezo do seu mandato un Edicto no que indicaban que era punible, no que asumían como propios os edictos de pretores anteriores, e corrixían ou abolían as disposicións recibidas.
Ao principio os pretores eran só dous, un o Praetor Vrbanus dedicábase a xulgar os asuntos nos que participasen cidadáns romanos, mentres que o outro, o Praetor Peregrinus, atendía os casos nos que exclusivamente interviñesen non cidadáns. Os casos tratados eran bastante variados, pero a maioría derivaban de asuntos comerciais. Así, as relacións comerciais obrigaron á creación do precedente do chamada dereito contractual, un dereito ultro citroque obligatio (que obriga a ambas as partes), a partir do cal nace o chamado Ius Gentium ou Dereito de Xentes.
O sistema legal romano foi complicándose cada vez máis, xa que os Tribunos da Plebe a través dos Comitia Tributa elaboraban Plebiscitos sobre os máis variados asuntos, políticos, económicos, xurisdicionais, mentres que o Senado, a través das resolucións chamadas Senatus Consultum creaba xurisprudencia.
Na época imperial
Coa chegada do Imperio, os emperadores asumiron a función dos Tribunos da Plebe co exercicio da Tribunicia Potestas, o que lles permitiu lexislar a través dos Edictos e Constitucións imperiais. Pola súa banda, os gobernadores provinciais posuían poderes xurisdicionais e podían emitir leis propias para as súas provincias, pero que podían ser recorridas polos provinciais ante o Senado e/ou o Emperador.
O resultado de todo este conxunto de disposicións foi un enorme e confuso aparello de leis de diferentes rangos, moitas veces contraditorias, o que fixo necesaria a aparición da figura dos xurisconsultos (ou Xuristas), que trataban de simplificar o conxunto legal e formar doutrina xurídica, que puidese aplicarse tamén aos novos casos. Entre eles destacan Ulpiano, Papiniano, Modestino, Gaio e Paulo.