cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rede neural artificial
Retropropagación
O algoritmo de retropropagación é unha aplicación eficiente da regra da cadea de Leibniz (1673) a redes de nodos diferenciables. Tamén se coñece como o modo inverso de diferenciación automática ou acumulación inversa, debido a Seppo Linnainmaa (1970). O termo "erros de propagación inversa" foi introducido en 1962 por Frank Rosenblatt, pero non tiña unha implementación deste procedemento, aínda que Henry J. Kelley e Bryson tiñan unha programación dinámica baseada precursores continuos da retropropagación xa en 1960 no contexto da teoría do control. En 1973, Dreyfus utilizou a retropropagación para adaptar os parámetros dos controladores en proporción aos gradientes de erro. En 1982, Paul Werbos aplicou a retropropagación aos MLPs de xeito que se converteu no estándar. En 1986 Rumelhart, Hinton e Williams demostraron que a retropropagación aprendeu interesantes representacións internas de palabras como vectores de características cando se adestraba para predicir a seguinte palabra nunha secuencia.
Cianocobalamina
A cianocobalamina é unha forma manufacturada da vitamina (cobalamina) usada para tratar a deficiencia de vitamina. A deficiencia pode ocorrer na anemia perniciosa, despois dunha gastrectomía, por inxerir vermes planos de peixes do xénero Diphyllobothrium, ou debido ao cancro colorrectal. É menos preferida que a hidroxocobalamina para o tratamento da deficiencia de vitamina. Utilízase por vía oral, intramuscular ou como spray nasal.
A cianocobalamina xeralmente é ben tolerada. Efectos secundarios menores poden ser a diarrea e o proído. Efectos secundarios graves poden ser a anafilaxe, un nivel de potasio sanguíneo baixo e a insuficiencia cardíaca. Non se recomenda o seu uso a persoas alérxicas ao cobalto ou que teñan a enfermidade de Leber. A vitamina é un nutriente esencial, o que significa que o corpo non a pode sintetizar, pero é necesaria para vivir.
Rede neural artificial
Rede neurais convolucionais (CNNs)
A arquitectura da rede neural convolucional (CNN), con capas convolucionais e capas de compresión, foi introducida por Kunihiko Fukushima en 1980. Chamouno neocognitron. En 1969, tamén introduciu a función de activación ReLU (unidade lineal rectificada). O rectificador converteuse na función de activación máis popular para as CNN e as redes neurais de deep learning en xeral. As CNN convertéronse nunha ferramenta esencial para a visión artificial.
A rede neural con retardo de tempo (TDNN) de Alex Waibel (1987) combinou convolucións e repartición de peso e retropropagación. En 1988, Wei Zhang et al. aplicou a retropropagación a unha CNN (un Neocognitron simplificado con interconexións convolucionais entre as capas de características da imaxe e a última capa totalmente conectada) para o recoñecemento do alfabeto. En 1989, Yann LeCun et al. adestrou a unha CNN para recoñecer os códigos postais escritos a man no correo. En 1992, o max-pooling para CNN foi introducido por Juan Weng et al. para axudar coa invariancia de menor desprazamento e tolerancia á deformación para axudar ao recoñecemento de obxectos 3D. LeNet-5 (1998), unha CNN de 7 niveis de Yann LeCun et al., que clasifica os díxitos, foi aplicada por varios bancos para recoñecer números escritos a man en cheques dixitalizados en imaxes de 32 x 32 píxeles.
Cianocobalamina
Usos médicos
A cianocobalamina adoita prescribirse despois da extirpación de parte ou todo o estómago ou intestino para asegurar que haberá un nivel axeitado de vitamina no sangue. Tamén se usa na anemia perniciosa, deficiencia de vitamina (debido a unha baixa inxestión de alimentos que a conteñan ou incapacidade de absorbela debido a factores xenéticos ou doutro tipo), tirotoxicose, hemorraxia, cancro, e enfermidades hepáticas e renais. As inxeccións de cianocobalamina adoitan prescribirse aos pacientes de bypass gástrico e que teñen parte do intestino delgado con bypass, o que fai difícil que absorban vitamina dos alimentos ou vitaminas administradas por vía oral. A cianocobalamina tamén se usa para realizar o test de Schilling para comprobar a capacidade de absorber vitamina.
Rede neural artificial
Rede neurais convolucionais (CNNs)
A partir de 1988, o uso de redes neurais transformou o campo da predición da estrutura das proteínas, en particular cando as primeiras redes en cascada foron adestradas en perfís (matrices) producidos por aliñamentos de secuencias múltiples.
Na década de 1980, a retropropagación non funcionaba ben para o deep learning das FNN e RNN. Para superar este problema, Jürgen Schmidhuber (1992) propuxo unha xerarquía de RNNs adestradas previamente un nivel cada vez mediante a aprendizaxe autosupervisada. Usa codificación preditiva para aprender representacións internas en múltiples escalas de tempo. Isto pode facilitar substancialmente o deep learning posterior. A xerarquía RNN pode colapsarse nun único RNN, destilando unha rede chunker de nivel superior nunha rede de automatización de nivel inferior. En 1993, un chunker resolveu unha tarefa de deep learning cuxa profundidade superaba os 1000.
Cianocobalamina
Usos médicos
A cianocobalamina tamén se produce no corpo (e despois é excretada polos ouriños) despois de que se administrou hidroxocobalamina por vía intravenosa para tratar o envelenamento por cianuro.
Efectos secundarios
Posibles efectos secundarios da inxección de cianocobalamina son: reaccións alérxicas como urticarias, dificultade ao respirar; rubor na face; brazos, pés, nocellos ou parte inferior das pernas inchados; gran sede, e diarrea. Efectos secundarios menos graves poden ser: dor de cabeza, mareos, dores nas pernas, proído ou erupcións cutáneas.
Rede neural artificial
Redes adversarias xerativas
En 1991, Jürgen Schmidhuber tamén publicou redes neurais adversarias que compiten entre si en forma de xogo de suma cero, onde a ganancia dunha rede é a perda doutra. A primeira rede é un modelo xenerativo que modela unha distribución de probabilidade sobre patróns de saída. A segunda rede aprende mediante o descenso en gradiente a predicir as reaccións do medio a estes patróns. Isto chamóuselle "curiosidade artificial".
Cianocobalamina
Efectos secundarios
O tratamento da anemia megaloblástica concorrente con deficiencia de vitamina usando vitámeros  (como a cianocobalamina), crea a posibilidade de hipocalemia debido ao incremento da eritropoese (produción de glóbulos vermellos) e a consecuente captación celular de potasio despois da resolución da anemia. Cando se trata con cianocobalamina, os pacientes da enfermidade de Leber poden desenvolver unha atrofia óptica grave, que posiblemente orixine cegueira.
Rede neural artificial
Redes adversarias xerativas
En 2014, Ian Goodfellow et al. utilizaron este principio nunha rede adversaria xerativa (GAN). Aquí a reacción ambiental é 1 ou 0 dependendo de se a saída da primeira rede está nun conxunto dado. Isto pódese usar para crear deepfakes realistas. O StyleGAN (2018) de Nvidia consegue unha excelente calidade de imaxe, baseado no Progressive GAN de Tero Karras, Timo Aila, Samuli Laine e Jaakko Lehtinen. Aquí o xerador GAN crece de pequena a grande escala de maneira piramidal.
Cianocobalamina
Química
A vitamina é o nome "descritor xenérico" para calquera dos vitámeros da vitamina. Os animias, entre eles os humanos, poden converter a cianocobalamina en calquera dos compostos activos da vitamina.
A cianocobalamina é un dos vitámeros máis amplamente fabricado da familia da vitamina (a familia de compostos químicos que funcionan como  cando se administran no corpo), porque a cianocobalamina é a forma máis estable no aire da. É a máis fácil de cristalizar e, por tanto, a máis fácil de purificar unha vez que se produce por fermentación bacteriana. Pode obterse en forma de cristais vermellos escuros ou como un po vermello amorfo. A cianocobalamina é higroscópica na súa forma anhidro, e moderadamente soluble en auga (1:80). É estable no autoclave durante curtos períodos de tempo a 121 °C. Os coencimas de vitamina son inestable á luz. Despois de tomala, o ligando cianuro é substituído por outros grupos (adenosil, metil) para producir as formas bioloxicamene activas. O cianuro é convertido en tiocianato e excretado polos riles.
Rede neural artificial
Transformadores e as súas variantes
En 1992, Jürgen Schmidhuber tamén publicou unha alternativa ás RNNs o que agora se chama transformador lineal ou transformador con auto-atención linealizada. Aprende focos internos de atención: unha rede neural prealimentada aprende mediante un descenso de gradientes a controlar os pesos rápidos doutra rede neural a través de produtos externos de patróns de activación autoxerados FROM e TO (que agora se denominan key e value para auto-atención).
Cianocobalamina
Reaccións químicas
miniatura|Formas reducidas da cianocobalamina, con Co(I) (arriba), Co(II) (no medio), e Co(III) (abaixo) Nas cobalaminas o cobalto está normalmente en estado trivalente, Co(III). Porén, en condicións redutoras, o centro de cobalto é reducido a Co(II) ou mesmo a Co(I), que se denominan xeralmente e, onde r significa 'reducido' e s, 'superreducido'.
Rede neural artificial
Transformadores e as súas variantes
O transformador moderno foi introducido por Ashish Vaswani ''et. al. no seu artigo de 2017 "atención é todo o que precisas''". Combinao cun operador softmax e unha matriz de proxección. Os transformadores convertéronse cada vez máis no modelo de elección para o procesamento da linguaxe natural. Moitos modelos modernos de grandes linguaxes como ChatGPT, GPT-4 e BERT utilízano. Os transformadores tamén se usan cada vez máis na visión por ordenador.
Cianocobalamina
Reaccións químicas
A e  poden prepararse a partir de cianocobalamina por redución potencial controlada ou redución química usando borohidruro de sodio en solución alcalina, cinc en ácido acético ou pola acción de tiois. Tanto a coma a  son indefinidamente estables en condicións libres de oxíxeno. A ten aspecto marrón alaranxado en solución, mentres que a  é verde azulada baixo luz natural e púrpura baixo luz artificial.
A é unha das especies máis nucleófilas coñecidas en solución acuosa. Esta propiedade permite a preparación conveniente de análogos da cobalamina con disferentes substituíntes, por ataque nucleofílico sobre os haluros de alquilo e haluros de vinilo.
Concello de Fagersta
Fagersta é un municipio sueco (kommun) do condado de Västmanland. A súa capital é Fagersta. No ano 2022 o concello tiña 13 326 habitantes.
Cianocobalamina
Reaccións químicas
Por exemplo, a cianocobalamina pode converterse nas súas cobalaminas análogas por redución a, seguido da adición dos correspondentes haluros de alquilo, haluros de acilo, alquenos ou alquinos. O impedimento estérico é o principal factor limitante na síntese de análogos do coencima. Por exemplo, non ocorre ningunha reacción entre o cloruro de neopentilo e a, mentres que os análogos de haluro de alquilo secundario son demasiado inestables para ser illados. Este efecto pode deberse á forte coordinación entre o benzimidazol e o átomo de cobalto central, baixándoo ata o plano do anel de corrina. O efecto trans determina a polaridade do enlace Co–C así formado. Porén, unha vez que o benzimidazol é separado do cobalto por cuaternización con ioduro de metilo, é substituído por ou ións hidroxilo. Varios haluros de alquilo secundarios son despois atacados facilmente pola modificada para dar os correspondentes análogos de cobalamina estables. Os produtos son xeralmente extraídos e purificados por extracción con cloruro de fenol-metileno ou por cromatografía en columna.
Rede neural artificial
O problema de desvanecemento de gradiente
A tese de Sepp Hochreiter (1991) foi denominada "un dos documentos máis importantes da historia da aprendizaxe automática" polo seu supervisor Jürgen Schmidhuber. Hochreiter identificou e analizou o problema de desvanecemento de gradiente e propuxo conexións residuais recorrentes para resolvelo. Isto levou ao método de deep learning chamado memoria longa a curto prazo (LSTM), publicado en Neural Computation (1997). As redes neurais recorrentes LSTM poden aprender tarefas de "very deep learning" con longos camiños de asignación de créditos que requiren memorias de eventos que ocorreron miles de pasos de tempo antes. A "vanilla LSTM" con porta de esquecemento foi introducida en 1999 por Felix Gers, Schmidhuber e Fred Cummins. LSTM converteuse na rede neural máis citada do século XX. En 2015, Rupesh Kumar Srivastava, Klaus Greff e Schmidhuber utilizaron o principio LSTM para crear a Highway network, unha rede neural prealimentada con centos de capas, moito máis profunda que as redes anteriores. Sete meses despois, Kaiming He, Xiangyu Zhang; Shaoqing Ren e Jian Sun gañaron a competición ImageNet 2015 cunha variante de Highway network de porta-aberta ou sen porta chamada rede neural residual. Esta converteuse na rede neural máis citada do século XXI.
Concello de Fagersta
Historia
A historia de Fagersta está ata o século XX está fortemente asociada á produción de ferro e aceiro.
Cianocobalamina
Produción
A cianocobalamina prepárase comercialmente por fermentación bacteriana. A fermentación por diversos microorganismos rende unha mestura de metilcobalamina, hidroxocobalamina e adenosilcobalamina. Estes compostos son convertidos en cianocobalamina pola adición de cianuro de potasio en presenza de nitrito de sodio e calor. Como múltiples especies de Propionibacterium non producen exotoxinas ou endotoxinas e teñen o status GRAS (xeralmente considerado como seguro) dado pola FDA norteamericana, son os organismos preferidos para a fermentación bacteriana para a produción de vitamina.
Rede neural artificial
Deseños baseados en hardware
O desenvolvemento da integración a moi grande escala (VLSI) de metal-óxido-semicondutores (MOS), en forma de tecnoloxía MOS complementaria (CMOS), permitiu aumentar a conta de transistores MOS na electrónica dixital. Isto proporcionou máis potencia de procesamento para o desenvolvemento de redes neurais artificiais na década de 1980.
Concello de Fagersta
Fagersta ata a Idade de Ferro
Na Idade de Pedra xa vivía xente no territorio do presente municipio, con varios asentamentos ocupados nese tempo. Da Idade de Ferro romana hai un pequeno campo de tumbas coñecido. Os ben conservados fornos baixos en Dunshammar, a 3 km ao sur de Ängelsberg, data desa época. Durante escavacións arqueolóxicas nos anos 70 e 80 constatouse que os fornos xa existían no século V. O mineral de ferro que se utilizaba era o chamado sjömalm (mineral do lago), e era collido no adxacente lago Åmänningen. Dunshammar é un dos lugares máis antigos de Suecia para a produción de ferro coñecidos.
Cianocobalamina
Produción
Historicamente, pensábase que a forma fisiolóxica era a cianocobalamina. Isto debíase a que a hidroxocobalamina producida polas bacterias era cambiada a cianocobalamina durante a purificación en columnas de carbón activado despois da separación de cultivos bacterianos (porque o cianuro está presente de forma natural no carbón activado). A cianocobalamina é a forma presente na maioría das preparacións farmacéuticas porque engadir cianuro estabiliza a molécula.
A produción total mundial de vitamina B12, feita por catro empresas (a francesa Sanofi-Aventis e tres compañías chinesas) en 2008 foi de 35 toneladas.
Concello de Fagersta
Produción de ferro na Idade Media
Da Idade Media existen varios restos tanto da minería do ferro como de fundicións. En Semla, na canle de Strömsholm, había no século XIV varias minas e unha importante fundición. Esta pechou no século XIX, pero a actividade nas minas continuou ata a década de 1960. Incluso as importantes fundicións posteriores en Ängelsberg e Västanfors, entre outras, teñen a súa orixe na Idade Media.
Rede neural artificial
Deseños baseados en hardware
Os primeiros éxitos das redes neurais incluíron a predicción do mercado de valores e en 1995 un vehículo prácticamente autónomo.
Concello de Fagersta
Fábrica de Fagersta
No río Kolbäcksån construíuse en 1611 un martinete nun lugar onde se producía ferro xa dende a Idade Media. O martelo foi o comezo da fábrica de Fagersta, e ao seu redor foi medrando unha localidade. Porén, o seu desenvolvemento foi relativamente lento, e tan só a finais dos século XIX tivo Fagersta unha grande expansión en relación coa industrialización e o desenvolvemento dos procesos de fundición do ferro. No ano 1873 fundouse Fagersta Bruks AB (a partir de 1971 Fagersta AB), unha moderna empresa industrial, que durou ata a crise do aceiro dos anos 1970, e que finalmente disolveuse en 1984. Nese ano a empresa pasou a chamarse Fagersta Stainless e centrouse na fabricación de arame, empregando a case tanta xente como a antiga Fagersta AB.
Rede neural artificial
Deseños baseados en hardware
Geoffrey Hinton et al. (2006) propuxeron aprender unha representación de alto nivel utilizando capas sucesivas de variables latentes binarias ou de valor real cunha máquina de Boltzmann restrinxida para modelar cada capa. En 2012, Andrew Ng e Jeff Dean crearon unha rede que aprendeu a recoñecer conceptos de nivel superior, coma gatos, só mirando imaxes sen etiquetas. O adestramento previo sen supervisión e o aumento da potencia de computación das GPU e a computación distribuída permitiron o uso de redes máis grandes, particularmente en problemas de recoñecemento visual e de imaxe, que se coñeceu como "deep learning".
Dan Ciresan e colegas (2010) demostraron que a pesar do problema de desvanecemento de gradiente, as GPU fan que a retropropagación sexa factible para redes neurais prealimentadas de moitas capas. Entre 2009 e 2012, os ANNs comezaron a gañar premios en concursos de recoñecemento de imaxes, achegándose ao rendemento a nivel humano en varias tarefas, inicialmente no recoñecemento de patróns e recoñecemento da escritura. Por exemplo, a memoria longa a curto prazo bidireccional e multidimensional (LSTM) de Alex Graves et al. gañou tres concursos de recoñecemento de caligrafía en 2009 sen ningún coñecemento previo sobre as tres linguas que ían aprender.
Ciresan e os seus colegas crearon os primeiros recoñecedores de patróns en lograr un rendemento similar ao humano en puntos de referencia como o recoñecemento de sinais de tráfico (IJCNN 2012).
Cianocobalamina
Metabolismo
A cianocobalamina engádese como forticante da nutrición, en leite en po para meniños, cereais para almorzo e bebidas enerxéticas para humanos, tamén a alimentos de animais para aves de curral, porcos e peixes. A vitamina faise inactiva debido ao cianuro de hidróxeno e o óxido nítrico do fume do tabaco. Tamén se inactiva debido ao óxido nitroso (gas do riso), usado en anestesia e como droga recreativa. A vitamina faise inactiva debido ás microondas ou outras formas de quentamento.
No citosol
A metilcobalamina e o 5-metiltetrahidrofolato son necesarios para que a metionina sintase no ciclo da metionina transfira un grupo metilo do 5-metiltetrahidrofolato á homocisteína, xerando así tetrahidrofolato (THF) e metionina, que se usa para facer SAMe. O SAMe é o doante de metilo universal e utilízase para a metilación do ADN e para producir fosfolípidos para as membranas celulares, colina, esfingomielina, acetilcolina e outros neurotransmisores.
En mitocondrias
Os encimas que usan como cofactor incorporado son a metilmalonil-CoA mutase (PDB 4REQ) e a metionina sintase (PDB 1Q8J).
Concello de Falköping
Falköping é un municipio sueco (kommun) do condado de Västra Götaland. Anteriormente estaba no desaparecido condado de Skaraborg. A súa capital é Falköping. No ano 2022 a súa poboación era de 33 313 habitantes.
O concello está situado no leste do landskap de Västergötland. O río Lidan atravesa o suroeste do municipio dende o sur nunha curva cara o oeste. Falköping limita ao noroeste cos concellos de Vara e Skara, ao nordés co de Skövde, ao leste co de Tidaholm, ao sueste co de Mullsjö, ao sur co de Ulricehamn e ao oeste co municipio de Herrljunga.
Luba
Luba pode referirse a:
Snapdragon (xogo)
Snapdragon era un xogo social tradicional inglés, popular durante o século XIX, particularmente ao redor das festividades de Nadal. O xogo implicaba acender brandy nunha cunca, na que estaban somerxidas ameixas ou uvas pasas ou froitos secos. Os participantes tentaban "pescar" e comer os froitos directamente da cunca ardente, malia o risco de queimarse.
Descrición
O brandy bótase nun prato ou cunca pouco profundo. Engádense pasas (ou outros froitos secos) e acéndese o brandy. As luces da sala atenúanse, e os xogadores, por quendas, tentan pescar o maior número de pasas do líquido ardente coas mans e comelas, mesmo cando aínda están a arder. Noutras versións gaña o que come unha pasa marcada. Algúns comentaristas, como Michael Faraday, aconsellaban quentar previamente o brandy e as pasas "para un efecto máis espectacular".
Agatha Christie
No libro de Agatha Christie The Snow White Party (1969), unha nena é asasinada durante un xogo de Snapdragon ao comezo da trama. Na adaptación cinematográfica da serie Poirot de Agatha Christie, o xogo móstrase en detalle, e o canto mencionado por Chambers aparece repetidamente para acompañar a acción.
Michael Faraday
Michael Faraday menciona o xogo Snapdragon no seu ensaio Natural History of a Candle (1861) e explica os antecedentes científicos do fenómeno da combustión.
Lingua
A obra Lingua, or the Combat of the Tongue (1607) de Thomas Tomkis suxire que o xogo se remonta a Hércules, para conmemorar a súa batalla co dragón que cuspe lume no Xardín das Hespérides.
Charles Dickens
Charles Dickens, na súa primeira novela The Pickwickians, ten o personaxe principal, Samuel Pickwick, que xoga a este xogo.
Juliana Horatia Ewing
Na historia Snap-Dragons (1888) de Juliana Horatia Ewing, os Snap-Dragons cobran vida despois do xogo e son educadores para un Harry contencioso.
Elbridge Streeter Brooks
Na historia curta Master Sandy's Snapdragon (arredor de 1890) de Elbridge Streeter Brooks, o príncipe Carlos, de once anos, recibe a "pasa da sorte" en 1611 e pídelle ao seu pai o rei James a liberación de Walter Raleigh como premio gañador.
Trascastro, Trascastro, O Incio
Trascastro é un lugar da parroquia de Trascastro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
A Raxoá, Trascastro, O Incio
A Raxoá é un lugar da parroquia de Trascastro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Museo Histórico e Numismático Héctor Carlos Janson
O Museo Histórico e Numismático Héctor Carlos Janson é unha institución museística da cidade de Buenos Aires, pertencente ao Banco Central da República Arxentina, que alberga coleccións de moedas, billetes e documentos diversos.
O museo ocupa o edificio da antiga sede da Bolsa de Comercio de Buenos Aires, no Barrio de San Nicolás, que foi declarado monumento histórico nacional en 2005.
Historia
Os antecedentes do museo remóntanse a 1906, coa colección de moedas e billetes reunida pola institución antecesora do Banco Central, a Caixa de Conversión. Coa creación do Banco Central da República Arxentina en 1935, este fíxose cargo da colección e incorporoulle pezas de gran valor histórico.
Sobre a base desa colección creouse o museo histórico e numismático, que se inaugurou o 30 de maio de 1941, e en 1968 tomou inicialmente o nome do seu impulsor, o primeiro vicepresidente do Banco Central da República Arxentina, José Evaristo Uriburu. Finalmente, en 2017, cambióuselle o nome polo de Héctor Carlos Janson, que foi un dos máximos expoñentes dos estudos numismáticos na Arxentina, logo de que este lle doase ao museo a súa colección numismática persoal, composta por 2.802 pezas de ouro, prata e cobre.
Os fondos do museo, compostos por máis de 20.000 pezas, achegan unha panorámica da historia da moeda e doutros medios de pagamento utilizados no territorio arxentino desde os pobos primitivos ata a actualidade.
Colección
A exposición organízase en sete salas, repartidas entre dous andares, nas que se distribúen os fondos expostos seguindo un criterio mixto, cronolóxico e temático:
A sede
En 2005, o edificio foi declarado monumento histórico nacional.
Edmundo Nóvoa
Edmundo Nóvoa de María, nado en Montevideo no século XIX, foi un futbolista e diplomático galego-uruguaio. Afeccionado a varios deportes, destacou especialmente no fútbol, xogando de defensa. Formou parte do Pontevedra Sporting Club dende a súa fundación, conquistou a Copa do Rei de 1908 co Madrid FC e foi internacional coa selección uruguaia nunha ocasión. Foi durante anos cónsul do Uruguai en Vilagarcía de Arousa. De ideoloxía republicana e galeguista, durante a guerra civil usou o seu consulado para protexer numerosas persoas da represión franquista, arranxando papeis para saír cara América e usando o seu coche con bandeira diplomática para transportar xente a través da fronteira con Portugal. Posteriormente foi cónsul no Porto e en Filadelfia.
Foi pai do pintor e escultor Leopoldo Nóvoa.
Como futbolista
Naceu en Montevideo, sendo fillo dos pontevedreses Edmundo Nóvoa Couto e Justina de María. Instalado en Salcedo dende novo, foi afeccionado a varios deportes como vela, esgrima ou tiro, e foi un dos grandes impulsores do fútbol na cidade. Formou parte do primeiro equipo do Pontevedra Sporting Club, co que xogou durante varios anos, facendo parella de defensas xunto a Alejandro Mon. En 1908, xunto ao seu compañeiro Cipriano Prada, reforzou ao Madrid FC para a disputa da Copa do Rei no estadio de O'Donnell de Madrid contra o Vigo FC, logrando a vitoria.
Selección uruguaia
Foi internacional coa selección uruguaia nunha ocasión, en 1911, nun partido contra a Arxentina correspondente á Copa Premio Honor Argentino. Naquel partido, que acabou con vitoria arxentina por 2-0, formou na defensa xunto a Jorge Pacheco, Miguel Aphesteguy e Ramón Ríos.
Como diplomático
Foi propietario dunha granxa avícola e en 1925 foi nomeado cónsul do Uruguai en Vilagarcía de Arousa. Tralo golpe de Estado de 1936 e a posterior guerra civil utilizou valeuse do seu consulado para protexer a numerosas persoas da represión franquista. Usou o seu vehículo con bandeira diplomática para cruzar persoas a través da fronteira portuguesa e arranxou papeis para sacar a outros por barco cara América. Foi expulsado de España e pasou a ser cónsul uruguaio no Porto, e máis tarde en Filadelfia.
Vida persoal
Casou en 1914 con María de las Mercedes García Solís, filla do que fora alcalde de Pontevedra, Aquilino García Estévez. Tiveron varios fillos, un deles o pintor e escultor Leopoldo Nóvoa.
Palmarés
Madrid FC
Pacios, Pacios, O Incio
Pacios é un lugar da parroquia de Pacios, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Castillón, Reboiro, O Incio
Castillón é un lugar da parroquia de Reboiro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Taurinos
miniatura Os taurinos ou Taurini eran unha antiga tribo celta-ligur que ocupaba o val superior do río Po, no centro do actual Piemonte. Segundo Polibio, a súa capital recibía o nome de Taurasia. Aínda que non foi posible situala arqueoloxicamente, suponse que ocupaba o lugar do actual Turín.
Etimoloxía
O nome da cidade provén da raíz indíxena Tauro (monte), cuxo uso se estendeu entre os antigos romanos para designar tamén o pobo que o habitaba. O vocábulo confundiuse posteriormente co latino Tauro (touro), que hoxe en día segue sendo símbolo da cidade de Turín.
Historia
dereita|miniatura|200x200px|Teatro romano de Castra Taurinorum ([[Turín).]]
Apenas son citados posteriormente na Historia como pobo independente. No 27 a. C. establécese o campamento romano de Castra Taurinorum ("Fortaleza dos taurinos"), que posteriormente recibiría o nome de Iulia Augusta Taurinorum (Xulia Augusta dos Taurinos).
Tanto Livio (v. 34) como Estrabón (iv. p. 209) mencionan a entrada a un paso nos Alpes no país dos taurinos, o que suxire un uso máis estendido do nome en tempos antigos, confundíndose coa rexión xeográfica que habitaban.
Castro de Abaixo, Reboiro, O Incio
Castro de Abaixo é un lugar da parroquia de Reboiro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Illa do Castelo
Illa do Castelo (Illa Herbosa) é unha illa galega da provincia da Coruña, situada fronte ao cabo Touriñán, Muxía. O seu nome ven dos restos de pedras no alto da illa e que poderían pertencer a unha construción tipo torre ou faro. Pódense ver os restos dunha muralla no lado leste e outra feita de perpiaño, que debería ser unha entrada no extremo sur. Segundo algúns escritos, indican aquí unha torre de Augusto que serviría de faro.
Xeografía
Só se pode acceder a illa a través dunha cama de seixos durante determinados días do ano. Só está aberta a visitas durante mareas vivas e só durante unhas horas, porque existe o risco de quedar illado nela coa subida do mar, a escasos metros do continente, pero sen a posibilidade de volver a pé.
Historia e lenda
O Castelo tamén está chea de historias e lendas. No puramente físico, aínda se observan restos xa moi deteriorados na parte superior, que poderían corresponder a unha construción, ao estilo dunha torre ou dun faro. Ademais, cara á parte oriental do illote aínda quedan vestixios dun muro perimetral, mentres que no seu extremo sur estas pezas son de pedra labrada.
Xa no plano da especulación histórica, algúns autores situaron aquí a Torre de Augusto, á que se referiu o historiador romano Pomponio Mela, dentro da súa descrición das terras habitadas polos nerios, como un punto no que o trazado do litoral cambia a súa orientación significativamente.
Guiar, A Veiga
miniatura|dereita|220px|Vista da parroquia de Guiar. miniatura|dereita|220px|Mapa das parroquias da [[A Veiga|Veiga.]] Guiar é unha parroquia do concello asturiano da Veiga. Nos seus 5,55 km² habitan un total de 28 persoas (segundo datos de 2017), repartidas entre as poboacións de Guiar e A Graña. Limita ao norte coa parroquia de Abres.
Medalla Emilia Pardo Bazán
miniatura|O Pazo de Meirás, en cuxo xardín entregáronse as Medallas Emilia Pardo Bazán en 2011 As Medallas Emilia Pardo Bazán constitúen unha iniciativa que a Xunta de Galicia creou en 2019 para recoñecer publicamente ás persoas e institucións que traballan en favor da igualdade efectiva, e o obxectivo das mesmas á visibilizar os talentos, e potenciar a visibilización social daqueles que están comprometidos coa igualdade entre mulleres e homes.
Primeira edición
Na primeira edición, no propio ano 2019, o Goberno galego acordou galardoar coa Medalla Emilia Pardo Bazán á Asociación de Diagnosticados de Cancro de Mama (ADICAM), que desde Cangas e con 1 400 socias, é un referente galego no apoio aos doentes deste cancro, as Cooperativas Lácteas Unidas, que no 2013 puxeron en marcha o programa 'Mulleres de Seu', para impulsar a participación das cooperativistas nos órganos de decisión, e a terceira Medalla foi para Ángeles Carmona, presidenta do Observatorio contra a Violencia Doméstica e de Xénero.
Segunda edición
En 2020, na segunda edición destas distincións, recibiron as Medallas, na sede xudicial do edificio de Tabacos da Coruña, a Federación de Mulleres Rurais de Ourense (Femuro), a Asociación Rede Mulleres Veciñais Contra os Malos Tratos de Vigo e a xaponesa Megumi Shiozawa, a título póstumo. O acto, presidido polo presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijoo e acompañado, entre outras autoridades, pola alcaldesa da Coruña, Inés Rey e o presidente do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia José María Gómez, foi un "grito de igualdade". Os asistentes, amparándose na figura de Emilia Pardo Bazán, destacaron o importante papel que desempeñou esta intelectual na loita contra as desigualdades da muller.
Terceira edición
Na terceira edición, de 2021, o Pazo de Meirás acolleu por primeira vez a entrega das medallas Emilia Pardo Bazán, coincidindo co día do aniversario da escritora no ano do centenario da súa morte. O acto celebrouse nos xardíns do Pazo, pois o Goberno galego xa acordara o pasado mes de febreiro atender a petición de celebrar o 8 de marzo o acto de entrega das Medallas Pardo Bazán 2020. As personalidades recoñecidas foron a fundadora e presidenta desde 2001 até o seu falecemento en 2009, da Asociación Alar de Galicia, María Jesús Díaz Sánchez; a produtora, escritora e directora de cine Zaza Ceballos e a Asociación Mirabal. O acto foi presidido polo presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, e tamén asistiron representantes públicos, como o delegado do Goberno en Galicia, José Miñones, e a Consellería de Emprego e Igualdade, María Jesús Lorenzana.
Viteses, Pacios, O Incio
Viteses é un lugar da parroquia de Pacios, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Cizán, Reboiro, O Incio
Cizán é un lugar da parroquia de Reboiro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Lebón, Reboiro, O Incio
Lebón é un lugar da parroquia de Reboiro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Cyanocorax beecheii
miniatura|260px|Cyanocorax beecheii no [[zoo Henry Doorly de Omaha, Nebraska]] Cyanocorax beecheii é unha especie de ave paseriforme da familia dos córvidos, unha das 17 comprendidas no xénero Cyanocorax, endémica de México.
Descrción
baixo o nome de Pica beecheii.
Sinónimos
Ademais de polo seu nome actualmnte valido, coñeceuse tamén polos sinónimos:
Características
Cyanocorax beecheii é unha ave de cor mourada e negra, cun bico poderoso, e unha cola longa. A súa lonxitude varía entre os 35 e os 41 cm, e os machos adoitan seren máis grandes que as femias. A cabeza, o colo, o dorso e as partes inferiores son de cor negra, e ten unha pequena crista de plumas eréctiles na fronte. As partes inferiores das ás e da cola tamén son mouras, mentres que o resto da plumaxe é de cor azul violácea. O bico é negro e os iris e as patas, amarelos.
Bioloxía
Asúa área de distribución son as terras baixas do oeste de México (de Sonora e Chihuahua a Nayarit).
Esta pega forma pequenos grupos sociais formados por unha parella adulta e até tres crías do ano anterior. Desprázanse polo bosque utilizando diferentes estratexias para apañar os invertebrados e pequenos vertebrados dos que se alimentan. Algúns insectos son capturados no aire, outros tíranos das follas, e as larvas obtéñense esculcamdo as cascas, e outras presas procúranas a través do lixo vexetal. Estas aves son omnívoras e ás veces abandonan o bosque para visitar e alimentarse en hortas, campos de cereais, vertedoiros e nas beiras das estradas.
Estado de conservación
Segundo a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, a pesar de que a poboación de Cyanocorax beecheii diminúe de forma constante, faino a un ritmo o suficientemente lento como para non comprometer o estado de conservación da especie. Considérase que o limiar crítico é cando hai menos de 10 000 individuos maduros cunua taxa de diminución superior ao 10 % en 10 anos ou tres xeracións. Por iso, na súa lista vermella figura catalogada como LC (pouco preocupante)
O seu hábitat supera os 20 000 km² e non presenta unha gran fragmentación nin a súa extensión disminúe de forma significativa. A súa poboación estímase en menos de 50 000 individuos.
Héctor Castro
Héctor Castro, nado en Montevideo o 29 de novembro de 1904 e finado na mesma cidade o 15 de setembro de 1960, foi un futbolista e adestrador uruguaio, de orixe galega. Histórico dianteiro do Nacional de Montevideo, aos trece anos cortou accidentalmente o antebrazo dereito cunha serra eléctrica, polo que era coñecido como o Manco Castro e O divino manco. Foi un dos máximos goleadores da historia do club uruguaio, co que gañou tres veces o campionato de Primeira División.
Tivo unha destacada carreira como adestrador do Nacional, levándoo a gañar seis veces o campionato uruguaio, cinco delas de xeito consecutivo no chamado Quinquenio de Ouro entre 1939 e 1943. Durante esta época estableceu varias marcas que continúan vixentes, como as 32 vitorias consecutivas na Primeira División ou as 10 vitorias consecutivas no Clásico contra Peñarol.
Traxectoria
Fillo de emigrantes galegos en Montevideo, comezou a traballar aos 10 anos de idade, e aos 13 cortou accidentalmente o antebrazo dereito cunha serra mecánica.
Debutou na Primeira División en 1921, con 16 anos, no hoxe desaparecido Centro Atlético Lito. As súas actuacións chamaron a atención do Nacional, que o fichou para a tempada 1924. Alí compartiu dianteira con outros grandes atacantes da historia do club, como Pedro Petrone, Ángel Romano, ou os irmáns Carlos e Héctor Scarone, e conquistou a ese mesmo ano o seu primeiro campionato uruguaio.
Militou durante máis dunha década no club decano, cun breve paso en 1932 polo fútbol arxentino, xogando no Estudiantes de La Plata. No club platense compartiu equipo entre outros con Alejandro Scopelli, Manuel Ferreira e Enrique Guaita, e marcou 9 goles no campionato arxentino.
Retirouse no Nacional en 1936, como un dos máximos goleadores da historia do club, con 146 tantos. Ocupa na actualidade o décimo posto na táboa de máximos goleadores do Nacional e o noveno na Primeira División Uruguaia, con 109 goles.
Selección nacional
Foi internacional coa selección do Uruguai entre 1926 e 1935, xogando un total de 23 encontros e marcando 15 goles. O seu debut produciuse na Copa América de 1926, disputada en Chile. Marcou no seu primeiro partido, contra a selección anfitrioa e tamén no segundo contra a Arxentina. No derradeiro partido contra Paraguai marcoulle catro goles ao gardameta Modesto Denis, compañeiro seu no Nacional, proclamándose campión do torneo. Quedou subcampión na seguinte Copa América, en 1927, e ao ano seguinte viaxou a Ámsterdam para disputar os Xogos Olímpicos, onde marcou un gol contra Alemaña e regresou coa medalla de ouro. miniatura|250x250px|Héctor Castro coa [[Selección de fútbol do Uruguai|selección uruguaia nos Xogos Olímpicos de 1928 en Ámsterdam (agachado, sostendo o balón)]] Foi o primeiro xogador uruguaio en marcar un gol nunha Copa do Mundo. Foi no primeiro partido do seu equipo no Mundial de 1930, disputado no Uruguai, encontro no que o seu equipo derrotou ao Perú por 1-0, cun gol seu dun potente disparo desde dezaseis metros que superou ao gardameta Jorge Padrón. Ademais foi o primeiro gol anotado no histórico Estadio Centenario. Marcou tamén o último gol do Mundial, no minuto 89 da gran final que enfrontaba ao seu equipo co da Arxentina, cabeceando un centro do seu compañeiro Pablo Dorado e colocando o 4-2 definitivo que lle daba a vitoria á selección uruguaia.
Como adestrador
Despois da súa retirada, exerceu como adestrador no Nacional. Dirixiu o equipo durante o chamado Quinquenio de Ouro, gañando un total de cinco campionatos uruguaios consecutivos, feito inédito ata aquel momento e aínda non superado. No primeiro deles, o de 1939, comezou como axudante técnico do escocés William Reaside, que acabou o campionato empatado na primeira posición co Peñarol. Castro dirixiu o equipo no partido de desempate, no que o Nacional gañou 3-2, grazas a dous goles na prórroga de Tomaso Luis Volpi e Atilio García. esquerda|miniatura|[[Selección de fútbol do Uruguai|Selección uruguaia campioa do Mundial de 1930 (Castro abaixado, no centro)]] A continuación gañou os campionatos de 1940, 1941, 1942 e 1943, case todos con gran superioridade. Destacaron o de 1940, que Nacional gañou con 10 puntos de vantaxe sobre o subcampión, Rampla Juniors, e o de 1941, no que o equipo gañou todos os encontros e conquistou o título a falta de catro xornadas, meténdolle ademais un histórico 6-0 ao Peñarol na maior goleada da historia dos clásicos. Neses anos o equipo de Castro estableceu outras dúas marcas que continúan vixentes: a de maior número de vitorias consecutivas no campionato uruguaio (32) e a de maior número de clásicos gañados no campionato uruguaio de xeito consecutivo (10). Estivo a piques de gañar un sexto campionato consecutivo en 1944, pero despois de acabar empatado a puntos na primeira posición con Peñarol, e de empatar no primeiro partido de desempate, perdeu na repetición deste por 3-2.
Deixou o club en 1945, pero regresou en 1952, conquistando o seu sexto campionato. É o adestrador con máis títulos nacionais na historia do club e o adestrador con máis títulos da historia do Campionato Uruguaio, empatado con Hugo Bagnulo.
En 1959 a Asociación Uruguaia de Fútbol elixiuno para dirixir á selección nacional na Copa América, sendo esta a súa segunda etapa á fronte da selección, á que xa dirixira sen moito éxito nalgúns amigables entre 1943 e 1944. No primeiro encontro do torneo goleou por 7-0 á selección boliviana, pero só conseguiu unha vitoria máis, contra Paraguai, perdendo todos os demais partidos, contra o Perú, a Arxentina, Chile e o Brasil de Pelé, que se coroou campión.
Morreu en 1960 aos 55 anos, por mor dun infarto de miocardio.
Rhodopseudomonas
Rhodopseudomonas é un xénero de bacterias da familia Nitrobacteraceae.
Reboiro, Reboiro, O Incio
Reboiro é un lugar da parroquia de Reboiro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Rhodopseudomonas
Filoxenia
A taxonomía actualmente aceptada está baseada na LPSN. A filoxenia está baseada en análises de xenoma completo.
Augalevada, Rubián de Cima, O Incio
Augalevada é un lugar da parroquia de Rubián de Cima, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Vilar, Reboiro, O Incio
Vilar é un lugar da parroquia de Reboiro, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Museo Numismático Rigoberto Borjas
O Museo Numismático Rigoberto Borjas é unha institución museística da cidade de Tegucigalpa, pertencente ao Banco Central de Honduras, que alberga unha colección de moedas, billetes e outros obxectos afíns vinculados á historia numismática hondureña.
A sede do museo é o edificio do Banco Central de Honduras.
Historia
O museo fundouse e abriu ao público o 3 de xuño de 1993, na antiga sede do Banco Central de Honduras no centro de Tegucigalpa. Cando se inaugurou a nova sede do Banco Central no bulevar Fuerzas Armadas en 2016, o museo trasladouse ao novo edificio.
O museo leva o nome de Rigoberto Borjas, falecido en 1996, o primeiro xefe do departamento de contabilidade do Banco Central de Honduras, en 1950.​
Colección
A colección numismática do museo componse de arredor de 4.000 pezas, sinaladamente exemplares de papel moeda, moedas e cuños que estiveron en uso e en circulación durante as diversas épocas históricas de Honduras. Tamén se amosan medios de pagamento da época prehispánica de Honduras, con anterioridade á chegada dos españois en 1502, así como unha mostra representativa da moeda romana, grega e persa.
Dentro da colección xeral, é de destacar unha colección temática de moedas conmemorativas das datas especiais da historia do país. O museo garda tamén a Declaración de Independencia orixinal de 1821, asinada polo primeiro presidente do país, Dionisio de Herrera, así como varias pertenzas do xeneral Francisco Morazán, que gobernou a República Federal de Centroamérica.
Jarrai
Jarrai (Continuar, en éuscaro) foi unha organización xuvenil de carácter político. Estabelecida en Euskadi e Navarra, foi fundada o 6 de maio de 1979. Definíase como unha organización xuvenil, abertzale, socialista e autónoma. Creada en orixe como a organización xuvenil da Koordinadora Abertzale Sozialista (KAS), inicialmente denominouse Mocidades KAS. Dentro das organizacións xuvenís abertzales foi precedida por Euskadiko Gaztedi Abertzaleen Mugimendua (EGAM) en 1976 e Gazteria Abertzale Iraultzailea (GAI) en 1977.
En 2000 fusionouse con Gazteriak (organización activa en Iparralde) e pasou a chamarse Haika. En 2007 foi declarada ilegal en España pola súa vinculación a ETA.
Ilegalización
O Tribunal Supremo de España declarouna «organización terrorista» vinculada a ETA o 19 de xaneiro de 2007. A sentenza do alto tribunal corrixía a da Audiencia Nacional de xuño de 2005, que considerara a organización como «asociación ilícita». A cualificación de "terrorista" a esta organización daba continuidade á ilegalización de todas as organizacións da esquerda abertzale que non rexeitasen a violencia de ETA, ao seren declaradas pola xustiza como parte da contorna da banda.
A decisión do Tribunal Supremo foi duramente criticada por amplos sectores da esquerda abertzale. Consideraban que:
O 4 de febreiro de 2007 entregáronse á Ertzaintza 18 dos 19 membros de Jarrai, Haika e Segi prófugos da xustiza desde a declaración do Tribunal Supremo. Sucedeu despois dun acto celebrado no Frontón da Esperanza de Bilbao.
Braseiro
miniatura|Braseiro no centro dun círculo de pedras con caracteres [[Alfabeto rúnico|rúnicos en Straubing, Baviera.]] Un braseiro é un recipiente utilizado para queimar carbón vexetal ou outro combustible sólido para cociñar, quentar ou realizar rituais culturais. A miúdo, toma a forma dunha caixa ou cunca metálica con pés. A súa elevación axuda a facer circular o aire, alimentando con osíxeno ao lume. Os braseiros utilízanse dende tempos antigos; así, o braseiro de Nimrud data polo menos do 824 a.C.
O Lugar, Rubián de Cima, O Incio
O Lugar é un lugar da parroquia de Rubián de Cima, no concello lugués do Incio, na comarca de Sarria.
Braseiro
Historia
O emperador romano Xoviano foi envelenado polos fumes dun braseiro, na súa tenda no 364, poñendo fin á liña de Constantino.
Claretianos
A Congregación dos Misioneiros Fillos do Inmaculado Corazón de María, popularmente coñecidos como Claretianos; oficialmente e en italiano: Missionari Clarettiani - Congregazione dei Missionari Figli del Cuore Immacolato di Maria), foi fundada por santo Antonio María Claret o 16 de xullo de 1849, co fin de buscar en todas as cousas a gloria de Deus, a santificación dos seus membros e a salvación das almas de todo o mundo.
Braseiro
Calefacción
A pesar dos riscos de queimar carbón vexetal en lumes abertos, os braseiros foron amplamente adoptados para a calefacción doméstica, especialmente e de forma algo máis segura (sobre todo en edificios sen acristalamento e só con persianas) no mundo hispanofalante. Fernando de Alva Cortés Ixtlilxochitl sinalou que Tezozomoc, o tlatoani da cidade tepaneca de Azcapotzalco, durmía entre dous braseiros porque era tan vello que non producía calor natural. Viaxeiros británicos do século XIX como o diplomático e científico Woodbine Parish e o escritor Richard Ford, autor de A Handbook for Travellers in Spain, afirman que os braseiros eran considerados máis saudables que as chemineas e as chemineas.
Claretianos
Santos e beatos claretianos
Esta congregación conta cos seguientes:
Braseiro
Calefacción
O braseiro podía colocarse ao descuberto nunha sala grande e, noutras ocasións, incorporábase aos mobles. Moitas culturas desenvolveron as súas propias variantes dunha mesa baixa, cunha fonte de calor debaixo e mantas para captar a calor: o kotatsu no Xapón, o korsi en Irán, o sandali en Afganistán, e o fogón de pé no norte de Europa. En España o brasero seguiu sendo un dos principais medios de calefacción ata principios do século XX; Gerald Brenan describiu nas súas memorias Sur de Granada, o costume xeneralizado na década de 1920 de colocar brasas moribundas dun braseiro debaixo dunha mesa cuberta de tea para manter quentes as pernas e os pés da familia nas noites de inverno.
Claretianos
En España
En España a orde conta na actualidade con 688 membros, distribuídos en catro provincias: