cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baltimore Orioles
Primeiros anos
Após un ano en Milwaukee, o club trasladouse a St. Louis, Missouri, onde adoptaron o nome de St. Louis Browns. Durante a década de 1920 o equipo gozou de relativo éxito da man primeira base George Sisler. Porén, a partir de entón o club declinou, perdendo popularidade ante o outro equipo da cidade, os St. Louis Cardinals, equipo co que compartían estadio, o Sportsman's Park. O maior éxito da franquía en St. Luois chegou en 1944 cando conseguiron gañar o seu único título da Liga Americana. Porén, nunha temporada na que houbo falta de xogadores por mor da segunda guerra mundial, perderon nas Series Mundiais ante os propios Cardinals. Este serie foi a terceira e última da historia en terse xogado enteira no mesmo estadio. En 1953 o equipo non podía permitirse nin o mantemento do estadio, polo que o dono Bill Veeck vendeullo aos Cardinals e tentou levar de volta o equipo a Milwaukee. Con todo, o resto de propietarios de equipos da liga negáronse, facendo que Veeck vendese o equipo á asociación de empresarios Miles-Krieger-Hoffberger de Baltimore, Maryland.
Traslado a Baltimore
Ao pouco tempo de facerse co control da franquía o grupo Miles-Krieger-Hoffberger rebautizou ao equipo como Baltimore Orioles. Este nome xa tiña tradición na cidade. Por un lado, fora empregado por un equipo da Liga Nacional na década de 1890. Por outro lado, en 1901 a cidade de Baltimore obtivera unha franquía de expansión na nova Liga Americana tamén co nome de Orioles. Así, o equipo debutaría co seu novo novo nome en 1954 con dous xogos contra os Tigers en Detroit. O debut na casa chegou o 15 de abril, sendo recibidos cun desfile polas rúas do centro da cidade ante uns 350.000 espectadores durante todo o percorrido. Xa no Memorial Stadium, o equipo debutou cunha vitoria por 3−1 ante os Chicago White Sox diante de 46.354 espectadores. Porén, o resto da tempada non sería tan agradábel, perdendo o equipo 100 xogos, evitando o último lugar por tan só tres.
Durante os seguintes anos o club foi creando o que se chamou posteriormente o "Oriole Way" (do inglés: Camiño dos Orioles), un sistema coordinado entre todos os equipos do ámbito do club, favorecendo a incorporación e adaptación dos equipos de canteira das ligas menores ao primeiro equipo. O artífice deste xeito de xestionar o equipo foi o adestrador e director xeral Paul Richards. E ncanto ao rendemento en grandes ligas, durante o restante da década de 1950, o máis destacábel foi o quinto posto obtido na Liga Americana en 1957 con 76 vitorias por 76 derrotas (76−76). Durante estes anos foron chegando ao equipo novos xogadores que ían ser fundamentais como Dave Nicholson, Pete Ward, Ron Hansen (mellor debutante da Liga Americana de 1960), Milt Pappas, Jerry Adair, Steve Barber (20 vitorias en 1963), Boog Powell, Dave McNally e Brooks Robinson.
Anos de gloria
Na década de 1960 o sistema de granxa (canteira) dos Orioles produciu un gran número de xogadores e adestradores de alto nivel que levaron ao equipo a dúas décadas de éxito deportivo. Este período abarcou dezaoito tempordas consecutivas con máis vitorias que derrotas (1968–1985). Os anos de gloria comezaron o 9 de decembro de 1965 co traspaso do pitcher Milt Pappas aos Cincinnati Reds en troques do futuro membro do Salón da Fama Frank Robinson. Na súa primeira temporada como Oriole, Robinson consegue ser o líder da liga en media de bateo (.316), home runs (49) e carreiras impulsadas (122), gañando o MVP e a Tripla Crown. Coa colaboración de Robinson, os Orioles conseguen gañar as súas primeiras Series Mundiais após vencer a Los Angeles Dodgers por 4−0. Despois dunha mediocre temporada de 1967, Hank Bauer sería substituído por Earl Weaver. En 1968 os Orioles acabarían segundos na Liga Americana, o que só sería un preludio de 1969, cando os Orioles gañaron 109 xogos e o recentemente creado título de división da Liga Americana. Esa temporada Mike Cuellar compartiu o Premio Cy Young con Denny McLain dos Tigers e o equipo conseguiu vencer facilmente aos Minnesota Twins na Serie de Campionato da Liga Americana (ALCS). Porén, o equipo non consegue gañar as Series Mundiais ao perder contra os "Miracle Mets" en cinco xogos (1−4). Na seguinte temporada Boog Powell gañou o MVP e os Orioles conseguen outra gran marca con 108 xogos gañados. Despois de gañar con facilidade de novo aos Twins unha vez máis na ALCS, os Orioles gañaron as súas segundas Series Mundiais ao derrotar aos Cincinnati Reds da "Big Red Machine" en cinco xogos (4−1).
Beira Atlántica
Beira Atlántica é o segundo álbum de estudio do grupo de folk galego Luar na Lubre. Publicouse en 1990, baixo o selo Sons Galicia. Posteriormente foi editado por Warner Music, no ano 2000.
Falansterio
Organización
Fourier non defende a igualdade económica total, nin tampouco se opón ao capitalismo, senón que, ao contrario, ve a posibilidade de que o capitalista que estivese disposto a investir na realización do Falansterio se convertese nun dirixente a quen se lle tentaría modificar a súa forma de pensar. Por outra banda, segundo a súa análise, a principal causa do conflito social nas cidades era a pobreza, e non a desigualdade económica-cultural. Por tanto, de se garantiren as necesidades mínimas de todos, incluíndo os menos podentes, a sociedade viviría en equilibrio, aínda habendo diferenzas de clases. miniatura|Interior do falansterio de Guisa ([[Francia).]]
Repercusións
Nos séculos posteriores, houbo varios intentos de pór en práctica o estilo de vida exposto polo Falansterio, en particular o caso do Familisterio en Guisa.
O Familisterio foi un experimento de vivenda social creado por Jean-Baptiste Godin, construído en Guisa entre 1859 e 1876. A súa creación estivo inspirada na proposta de Fourier, mais tomando certas liberdades arquitectónicas e sociais. O palais social de Godin confórmase por tres bloques de vivendas, cada un conta cun patio central con cuberta de vidro, sendo este o espazo colectivo que substitúe as rues intérieures do Falansterio.
Este proxecto presentaba unha proposta máis realista do cooperativismo, o que permitiu materializalo e mantelo activo até o século XXI.
Ademais, houbo outro intento de crear un falansterio en España, promovido por Joaquín Abreu en Tempul, próximo a Jerez de la Frontera (España). En Europa a importancia do fourierismo declinou rapidamente, mais en Norteamérica tivo unha boa acollida e gozou de certo prestixio intelectual. A idea dunha forma de vida cooperativa resultou atractiva para moita xente nunha época de depresión económica. En pouco tempo creáronse entre 40 e 50 falansterios, aínda que só tres sobreviviron máis de dous anos. O máis exitoso foi o chamado North American, que se disolveu despois dun aparatoso incendio que acabou cos seus bens. Como no caso das comunidades owenitas, o fracaso destes falansterios, máis aló das súas dificultades intrínsecas, debeuse ao seu rápido crecemento, que atraeu en pouco tempo a gran cantidade de persoas pouco preparadas e aínda menos comprometidas.
Na República Arxentina, Jean Joseph Durando estabeleceu en 1857 un falansterio en terreos doados polo facendado Luis Hugues, no que se chamou Colonia Hugues, preto de Colón, provincia de Entre Ríos. Formábana 530 inmigrantes suízos, saboianos e alemáns. Durando, un personaxe con gran poder de sugestión e penetración psicolóxica que nacera no cantón de Valais, logrou unha comunidade rural con adiantos tecnolóxicos e autosuficiente.
Foi o modelo no que se inspiraron as comunidades hippys e os kibbutz, que desenvolveron un modo de vida comunal que atraeu o interese da opinión pública mundial.
Crítica
Segundo Friedrich Engels, un dos puntos débiles dos utopistas era desenvolver propostas detallando até o máis mínimo dos aspectos, mais sen lograr explicar como levar o proxecto á realidade. Este foi o caso de Fourier, que na súa descrición do Falansterio non deixa nada ao azar, especificando o referido á arquitectura, o mobiliario, a indumentaria, os horarios destinados a cada actividade, entre outras, mais non logra aclarar moi ben como se podería pór en práctica o modelo. É talvez ese un dos motivos polo cal non se chegou a materializar.
Ademais, Engels criticou o carácter anti-urbano desta e outras utopías pola súa abstracción da realidade, porque, por unha banda, situábanse fóra da cidade e eran sistemas completamente autónomos que non se relacionaban co existente. Doutra banda, Fourier non deixaba marxe para o libre crecemento destes asentamentos, porque a única forma posíbel de desenvolverse unha vez alcanzada a fase harmónica sería só a través da repetición do organismo elemental, a Falanxe. Ademais, esta proposta non beneficiaba directamente ao proletariado como clase social nin representaba en particular os intereses desta clase, senón que se dirixía de forma moi xeral á totalidade da humanidade.
Mario Vargas Llosa cuestionou a posibilidade dunha organización tan libre, tendo en conta os fracasos de intentos, e expón a posibilidade de que, levado á práctica, a "revolución falansteriana" podería ter degenerado en anarquía ou nun sistema represor, que fose o único capaz de evitar a súa disolución.
Rebolar, Esgos, Esgos
Rebolar é un lugar da parroquia de Esgos no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Estaba deshabitado no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE.
Ribera d'Urgellet
250px|miniatura|Igrexa parroquial da Purísima Ribera d'Urgellet é un concello da provincia de Lleida, en Cataluña. Pertence á comarca do Alt Urgell e tiña en 2014 unha poboación de 963 habitantes repartidos en 16 entidades de poboación. A capital é El Pla de Sant Tirs.
O concello formouse en 1968 ao unirse a El Pla de Sant Tirs os antigos concellos de Tost, Arfa e La Parròquia d'Hortó.
A principal actividade económica é a gandaría e a maioría dos terreos agrícolas están destinados a pastos. O aeroporto de La Seu d'Urgell atópase en terreos do concello e do veciño de Montferrer i Castellbò.
Gerard Valentín
Gerard Valentín Sancho, nado en Avinyonet de Puigventós (Xirona) o 28 de xullo de 1993, é un futbolista español. Xoga de lateral dereito e o seu equipo actual é o Huesca.
Traxectoria
É fillo de Albert Valentín Escolano, futbolista que xogou en Segunda División co Barcelona Atlético e coa UE Figueres, e irmán do tamén futbolista Pol Valentín.
Formouse nas categorías inferiores da UE Figueres e pasou a súa etapa de xuvenil no Girona FC e o seu primeiro ano de afeccionado no Sevilla. En 2013 debutou en Segunda B como futbolista da UE Olot.
En 2014 o Nàstic e a UE Olot chegaron a un acordo polo traspaso dos seus dereitos federativos, firmando un contrato de dos anos coa entidade tarraconense. En 2016 renovou o seu contrato ata xuño de 2019. Xogou un total de 75 partidos co Nástic.
O 12 de xullo de 2017 anunciouse a súa fichaxe polo Deportivo da Coruña por catro temporadas. No club coruñés non dispuxo apenas de minutos e o 15 de xaneiro de 2019 anunciouse a súa cesión ata o remate da tempada ó CD Lugo. O 12 de agosto de 2019, anunciouse unha nova cesión do xogador ó Lugo, desta vez para a tempada 2019-20. O 14 de setembro o Lugo anunciou a fichaxe do xogador en propiedade cun contrato por dous anos.
Primeira división española 1992/93
Proclamouse vencedor do torneo o FC Barcelona, que por primeira vez na súa historia encadeou tres títulos consecutivos, logrando así o trofeo en propiedade, o oitavo desde a creación da Primeira División.
Trofeo Pichichi
Na súa primeira tempada en España o brasileiro Bebeto converteuse nunha das revelacións do campionato e logro o trofeo do diario Marca ao máximo goleador do torneo, sendo o primeiro futbolista do Deportivo da Coruña en conseguilo.
Trofeo Zamora
Paco Liaño e Santi Cañizares obtiveron o mesmo coeficiente de goles encaixados na loita polo Trofeo Zamora. Aínda que o regulamento estipula que, en caso de empate, o vencedor será o porteiro con máis partidos disputados -o que beneficiaba ao porteiro do Deportivo da Coruña-, finalmente o Diario Marca concedeu o galardón exaequo a ambos os futbolistas, que estrearon así o seu palmarés no Trofeo. miniatura|170px|[[Santiago Cañizares|Cañizares compartiu con Liaño o primeiro Zamora da súa carreira.]] Para optar ao Zamora foi necesario disputar 60 minutos en, como mínimo, 28 partidos.
Boggie
Boglárka Csemer, nada en Budapest o 30 de outubro de 1986, é unha cantante e compositora húngara, tamén coñecida como Boggie.
Dende
Dende (デンデ) é un personaxe do anime e manga Dragon Ball. É un namekiano. En Dragon Ball Z convértese no sucesor de Kamisama, logo de que este se fusionara de novo con Piccoro. Entre as calidades de Dende están a de poder sandar ás persoas e poder falar co dragón das sete Bólas máxicas. Fai amizade con Son Gohanda e Krilín, cando os terrícolas viaxan ó planeta Namek para atopar as bólas do dragón dese planeta, durante eses eventos as forzas de Freezer invaden o planeta coa mesma intención. O seu nome provén dunha deformación das palabras para caracol en xaponés, デンデンムシ (Dendenmushi).
Ácido docosapentaenoico
Ácido todo-cis-4,7,10,13,16-docosapentaenoico (ácido de Osbond)
miniatura|esquerda|400px|A estrutura química do ácido de Osbond mostrando a numeración das convencións fisiolóxica (en vermello) e a química (en azul).
O n-6 DPA é un ácido graxo ω-6 que ten o nome común de ácido de Osbond. Fórmase a partir da elongación e desaturación en varios pasos do ácido araquidónico, é dicir, o ácido 5Z,8Z,11Z,14Z-eicosatetraenoico (5,8,11,14-20:4n-6) forma o intermediario poliinsaturado de 24 carbonos (o 6,9,12,15,18:24-5n-6) e despois prodúcese a retroconversión deste intermediario a DPAn-6.
Ácido todo-cis-7,10,13,16,19-docosapentaenoico (ácido clupanodónico)
miniatura|esquerda|400px|A estrutura química do ácido clupanodónico mostrando a numeración das convencións fisiolóxica (en vermello) e química (en aszul).
O n-3 DPA é un ácido graxo omega-3 co nome común de ácido clupanodónico. É un intermediario entre o ácido eicosapentaenoico (EPA, 5,8,11,14,17-20:5n-3) e o ácido docosahexaenoico (DHA, 22:6 ω-3) na vía de síntese na cal o DPAn-3 é un precursor do DHA (6,9,12,15,18,21:24:6n-3) e o produto final, 4,7,10,13,16,19-22:6n-3, pode ser retroconvertido a DPAn-3:
As células de mamíferos, incluíndo as humanas, metabolizan o DPAn-3 a un conxunto de produtos que son metabolitos poliinsaturados da clase dos mediadores prorresolventes especializados. Entre estes metbolitos están sete resolvinas Ds (RvT1, RvT2, RvT3, RvT4, RvD1n-3, RvD2n-3 e RvD5n-3; dúas protectinas (PD1n-3 e PD2n-3, neuroprotectinas); e tres maresinas (MaR1n-3, MaR2n-3 e MaR3n-3l).
Nutrición
O ácido docosapentaenoico (DPA) é un ácido graxo n-3 que é estruturalmente similar ao ácido eicosapentaenoico (EPA) e co mesmo número de dobres enlaces, pero con dous átomos de carbono máis na cadea.
Fontes dietarias
Estas son as cinco principais fontes de DPA segundo o Servizo de Investigación Agrícola da USDA:
A carne de foca e o leite humano son ricos en DPA.
Funcións
O ácido clupanodónico, un ácido graxo omega-3, xunto co seu metabolito DHA e outros ácidos graxos omega-3 de cadea longa, está sendo estudado para determinar as propiedades das graxas omega-3 en humanos, como o seu papel nos mecanismos da inflamación.
Volcán de Fuego
Características
O Volcán de Fuego ten unha altura de 3763 metros sobre o nivel do mar. Practicamente está sen vexetación entre os 1300 e os 3750 metros, onde basicamente só se pode encontrar lava. O Volcán de Fuego ten a forma dun cono que se alonga considerabelmente para o sur, formando o pé do monte para a costa sur.
Este é un dos volcáns máis activos da América Central. As súas erupcións son violentas. É probabelmente o volcán máis activo desde a Conquista. Xa o conquistador Pedro de Alvarado puido velo en erupción no ano 1524, segundo testemuños contemporáneos. Entrou en erupción máis de 60 veces desde 1524, a última das cales data do 22 de abril de 2004. Esta condición mantén en constante alerta as comunidades das súas abas.
Whisky Rye
miniatura|300px | right | Unha botella de whisky de centeo Americana
Whisky Rye pode referirse a calquera dos dous tipos de whisky:
Whisky de centeo americano
Nos Estados Unidos, "whisky de centeo" é, por lei, unha mestura a partir de polo menos un 51 por cento de centeo (os demais compoñentes da mestura son polo xeral millo e cebada malteada). É destilado a non máis de 80 % ABV) e envellecido en barrís carbonizados de carballo novo. O whisky débese poñerse en tales barrís a non máis de 62´5% vol. O whisky de centeo que foi envellecido durante polo menos dous anos, pode ser designado como "Straight", é un "straight rye whiskey". O whisky de centeo era o whisky predominante nos estados do nordeste, especialmente Pensilvania e Maryland, pero desapareceu en gran parte logo da prohibición nos Estados Unidos. Algunhas marcas, como Old Overholt, sobreviviu. Hoxe Heaven Hill, Four Roses, Jim Beam, Bulleit, Jack Daniel, Knob Creek e Catoctin Creek (entre outros) tamén producen whisky de centeo, do mesmo xeito que unha destilería en Mount Vernon, o fogar de George Washington, que vende unha versión do de centeo feito por Washington. O Rye atópase actualmente nun pequeno pero crecente renacemento nos Estados Unidos.
Whisky de centeo canadense
O Whisky canadense é a miúdo coñecido como "whisky de centeo", xa que historicamente a maior parte do contido era de centeo. Pero non se necesita utilizar centeo para facer whisky coas etiquetas xuridicamente iguais de "Canadian Whisky", "Canadian Rye Whisky" e "Rye Whisky" no Canadá, sempre que "posúan o aroma, o sabor e o carácter que xeralmente atribúese ao whisky canadense", nalgúns casos a relación millo-centeo pode ser tan alta como de 9:1. Os whiskies canadenses máis contemporáneos conteñen só unha fracción de centeo, coa excepción do Alberta Premium, que é un dos moi poucos whiskies elaborados a partir dun 100% de puré de centeo.
En contraste cos "straight rye whiskey" dos EE.UU. require un mínimo de 3 anos de envellecemento en pequenos barrís de madeira de 700 litros para ser etiquetado como "Canadian Whisky", "Canadian Rye Whisky" e "Rye Whisky", malia que non teñen que ser de carballo novo, nin carbonizados.
As diferenzas entre o centeo e bourbon
O centeo coñécese por conferir o que moitos chaman un sabor picante ou un sabor a froita ao whisky. Debido ao seu sabor distintivo, o whisky de centeo americano refírese ás veces como o equivalente estadounidense do Islay whisky. O Bourbon, destilado polo menos cun 51% de millo, é notablemente máis doce, e tende a ter máis corpo que o centeo. Como o bourbon gañou popularidade máis aló do sur dos Estados Unidos, os camareiros, cada vez máis tenden a substituír o whisky de centeo por bourbon en cócteles como o Whisky Sour, Manhattans e Old Fashioned, que inicialmente facianse só con centeo. En igualdade de condicións, o carácter do cóctel será máis seco co de centeo.
Manuel Gallego Durán
Manuel Gallego Durán, nado en Mugardos e finado no mesmo concello o 8 de agosto de 1936, foi un mergullador galego.
Traxectoria
Foi pai de Clementina (1917-2003), Josefa (1919-2005), María de los Remedios (1928-1962) e Juan Gallego Abeledo.
Gallicano nel Lazio
Gallicano nel Lazio é unha vila e comuna italiana da provincia de Roma, na rexión do Lacio. En xuño de 2015 tiña 6 341 habitantes.
Festival de Eurovisión 1968
Nun principio, España ía enviar ao concurso a Joan Manuel Serrat para que cantase "La, la, la", pero TVE retiroulle do certame ao pretender cantar o tema en catalán, sendo substituído por Massiel, que se atopaba de xira en México, tan só uns días antes do certame.
Torta de cenoria
miniatura|Bolo de cenoria. A torta de cenoria, pastel de cenoria ou bolo de cenoura é un pastel doce con cenoria machucada mesturada na masa. A cenoria amolece no proceso de cocedura, e o bolo adoita ter unha textura mesta e lene. As cenorias melloran o sabor, textura e aparencia do pastel.
Festival de Eurovisión 1968
Por Iugoslavia presentouse un grupo, Dubrovacki Trubaduri, con disfraces de xograres medievais. Era un grupo formado orixinalmente por seis persoas. Con todo, o regulamento naquela época só permitía concursar a solistas e dúos, polo que oficialmente acudiron cinco a Londres, dous deles intérpretes oficiais, Luci Kapurso e Hamo Hajdarhodžić, e os outros tres como coro.
Reino Unido fixo repetir a votación do último xurado (Iugoslavia) por que deu 11 puntos no canto de 10, que son os puntos que o país votante ten que repartir. Aínda así, España seguía sendo a ganadora, xa que os iugoslavos non votaron nin a Richards nin a Massiel.
Torta de cenoria
Historia
Os pasteis de cenoria estiveron amplamente dispoñíbeis en restaurantes e cafetarías estadounidenses a principios dos anos 1960. Ao principio eran un artigo novo, pero a moitas persoas gustoulles tanto que pasou a ser unha sobremesa corrente.
Festival de Eurovisión 1968
Esta edición do festival foi retransmitida por primeira vez en cor para Alemaña Occidental, Finlandia, Francia, Noruega, os Países Baixos, o Reino Unido, Suecia e Suíza, malia que moi poucos espectadores tiñan na súa casa un televisor en cor. Ademais dos países participantes no festival, algúns países de Europa do Leste, Suramérica e Tunisia retransmitírono.
Torta de cenoria
Historia
Os doces de cenoria son tamén frecuentes en Portugal. Hoxe é cada vez máis frecuente en Galiza atopar tortas de cenoria.
Festival de Eurovisión 1968
Participantes
Os meses anteriores ao festival realizáronse os procesos de selección de participantes. De 17 países participantes, 10 organizaron unha final nacional e 7 elixiron ao seu representante internamente.
Torta de cenoria
Ingredientes e preparación
Malia o seu nome, a torta de cenoria aseméllase máis a un biscoito na preparación (todos os ingredientes húmidos, como os ovos e o azucre, mestúranse por unha banda, todos os secos por outra, e despois engádenselles os húmidos) e a consistencia definitiva (que é normalmente máis mesto ca un pastel tradicional e ten unhas faragullas máis grosas).
Festival de Eurovisión 1968
Participantes
Entre os representantes máis coñecidos atopábanse Wencke Myhre, cantante norueguesa que intentou representar varias veces ao seu país e ao final foi elixida para representar a Alemaña Occidental; Isabelle Aubret, ganadora do festival de 1962; Sergio Endrigo, ganador do Festival de Sanremo daquel ano; Karel Gott, cantante checoslovaco que representaba a Austria; e Cliff Richard, máximo favorito para gañar este festival segundo gran parte da prensa europea e que alcanzaría unha importante proxección internacional. Unha aínda non moi coñecida Massiel, aínda que xa tiña dous éxitos en México e participacións noutros festivais europeos, consolidouse en España e América Latina trala súa vitoria en Eurovisión.
Torta de cenoria
Ingredientes e preparación
Moitas receitas de pastel de cenoria inclúen ingredientes opcionais, tales como froitos secos (especialmente noces), pasas, ananás ou coco.
Festival de Eurovisión 1968
Participantes
Na seguinte táboa resúmense os representantes de cada país e o método polo cal foron elixidos:
Táboa de resultados
Na seguinte táboa amósanse os resultados do festival, cos países participantes amosados por orde alfabética:
Torta de cenoria
Presentación
O pastel de cenoria pode comerse sen máis engadidos, mais a miúdo glásase ou recóbrese cunha camada cristalizada de crema de queixo e noz picada. Con frecuencia decóranse con enfeites semellando cenorias. A torta de cenoria ás veces aparece a xeito de cupcakes.
Proteoglicano
Os proteoglicanos (antes chamados mucoproteínas) son glicoproteínas presentes no tecido conectivo, que están moi glicosiladas, debido a que ao núcleo formado pola proteína están unidas covalentemente unha ou máis cadeas de glicosaminoglicanos (GAG), que poden chegar a cen. O punto de unión máis común entre ambos os compoñentes é un residuo de serina da proteína, ao cal, se une o glicosaminoglicano. No caso do condroitín sulfato, este únese á cadea lateral da serina (enlace por O) por medio dunha ponte tetrasacárida, é dicir, a serina estaría unida a unha cadea de catro azucres e estes ao resto do glicosaminoglicano. Un esquema sería: PROTEÍNA-xilosa-galactosa-galactosa-ácido glicurónico-CONDROITÍN SULFATO. O residuo de serina encóntrase xeralmente formando parte da secuencia -serina-glicina-X-glicina- (onde X pode ser calquera residuo de aminoácido), aínda que non todas as proteínas con esta secuencia teñen un glicosaminoglicano unido. Apártanse deste esquema algúns glicosaminoglicanos como o queratán sulfato, que se une á proteína por un residuo de asparaxina (unión por N) ou noutros casos por un residuo de treonina ou serina (unión por O). En realidade, case todos os glicosaminoglicanos están unidos a proteínas formando proteoglicanos (unha excepción importante é o ácido hialurónico, que pode aparecer só ou formando grandes agregados). As cadeas son longas, e os polímeros liñais destes carbohidratos están cargados negativamente en condicións fisiolóxicas, debido á presenza de sulfato e ácido urónico. Un proteoglicano pode conter cadeas de distintos glicosaminoglicanos.
Os proteoglicanos son moi diferentes das glicoproteínas típicas, porque estas últimas son xeralmente menores e teñen unha proporción de carbohidrato entre o 1 e o 60% do peso, forman cadeas curtas ramificadas e adoitan conter ácido siálico, pero os proteoglicanos normalmente son maiores, teñen entre un 90 e 95% do peso de carbohidrato, formando cadeas non ramificadas nas que son máis raros os ácidos siálicos.
Festival de Eurovisión 1968
Posible fraude
A vitoria da cantante española no Festival foi obxecto de forma retrospectiva de acusacións acerca dunha posible compra de votos por parte do réxime franquista. Estas informacións baséanse en que TVE comprou series e películas de televisión e promocionó a cantantes de diversos países europeos, en especial de Bulgaria e Checoslovaquia (aínda que estes, en realidade, non participaron nin votaron no Festival. Bulgaria non participou no Festival de Eurovisión ata o ano 2005 e Checoslovaquia xamais participou como tal ).
Proteoglicano
Tipos
Os proteoglicanos poden ser categorizados segundo a natureza das cadeas de glicosaminoglicano que leven. Outra forma de clasificalos é polo seu tamaño en kDa.
Festival de Eurovisión 1968
Posible fraude
A orixe destas especulacións foron unha declaracións do xornalista español, e habitual presentador para a cadea de televisión pública destes festivais, José María Íñigo que se fixeron públicas no documental Yo viví el Mayo español de 1968, emitido pola cadea privada de televisión La Sexta. Porén, devanditos comentarios, segundo as súas palabras e as da cantante Massiel, serían «pervertidos, sensacionalizados e desenfocados» pola cadea coa intención de promocionar o programa e satisfacer a intereses propios da televisión privada (en clara referencia á promoción do Chiki-Chiki interpretado por Rodolfo Chikilicuatre, levado ata Eurovisión por un programa da mesma cadea).
Proteoglicano
Tipos
Os distintos tipos son:
Festival de Eurovisión 1968
Posible fraude
Todas as noticias feitas públicas nos medios de comunicación, incluíndo ao espazo que as noticias da cadea inglesa Channel 4 dedicou ao asunto, realizáronse antes da emisión do documental no que se baseaban estas acusacións, posteriormente comprobouse, centrando as palabras no contexto, que en ningún momento Jose María Íñigo insinuou nada semellante a unha fraude, «se comparamos unhas cousas e outras vemos que hai máis probas que demostran que non houbo ningunha fraude que as meras teoriuchas de que puido ocorrer algo raro» aclarou logo da polémica.
Proteoglicano
Tipos
Certos proteoglicanos considéranse membros da "familia de proteoglicanos ricos en leucina pequenos" (SLRP). Entre eles están decorina, biglicán, fibromodulina e lumicán.
Funcións
Os proteoglicanos son un compoñente principal da matriz extracelular animal, a substancia "de recheo" que hai entre as células. Alí, forman grandes complexos con outros proteoglicanos ou co ácido hialurónico ou con proteínas fibrosas (como o coláxeno). Están tamén implicados na unión a catións como o sodio, potasio e calcio, e á auga, e tamén regulan o movemento de moléculas a través da matriz. Serven como lubricantes. Tamén hai proteoglicanos de membrana. As evidencias tamén mostran que poden afectar á actividade e estabilidade das proteínas e a sinalización de moléculas na matriz. Poden unirse a citocinas e diversos factores e os proteoglicanos de membrana poden funcionar como receptores. As funcións individuais dos proteoglicanos poden ser atribuídas tanto ao seu núcleo proteico coma ao glicosaminoglicano.
Enfermidades
A incapacidade de degradar proteoglicanos e glicosaminoglicanos é característica de certo grupo de trastornos xenéticos, chamados mucopolisacaridoses. A inactividade de encimas lisosómicos específicos que normalmente degradan glicosaminoglicanos orixina a acumulación destes nas células, o que causa diversos síntomas.
AELC
O termo ou o acrónimo AELC pode referirse a:
Vidreres
miniatura|Vista de Vidreres. Vidreres é un concello da provincia de Xirona, en Cataluña, que pertence á comarca da Selva.
Limita ao norte con Sils e Caldes de Malavella, ao leste con Tossa de Mar, ao sur con Lloret de Mar e ao oeste con Maçanet de la Selva.
Tiña en 2016 unha poboación de 7.632 habitantes, agrupados nas entidades de Vidreres, Aiguaviva Parc, Les Bòries, Cartellà, Caulès, La Goba, Mas Flassià, Pla de la Font, Puigventós, Santa Seclina, Serres, Terrafortuna e Els Salzes.
Ferrari 250 Europa
Ata aquel entón, Ferrari entregaba os chasis e motores a empresas como Pininfarina, Scaglietti ou Vignale para que deseñasen e construísen as carrozarías e interiores a gusto do cliente. Por ese motivo é que un mesmo tipo de auto terminaba tendo gran diversidade de carrozarías e estilos. Isto imposibilitaba a uniformidade e a consolidación dunha imaxe representativa da marca.
Neste caso Ferrari logrou estandarizar a produción, aínda que os primeiros 20 autos conformaron unha serie e os 44 restantes outra. Os 20 exemplares de Ferrari 250 Europa foron fabricados nun período apenas superior a un ano.
O Ferrari 250 Europa é considerado un dos autos máis rápidos e áxiles que Ferrari fabricou nos inicios da década de 1950. Aínda que outros eran máis rápidos en velocidade final en circuítos longos, o 250 Europa era moi rápido nas súas reaccións e contaba con gran manobrabilidade.
O legado máis importante do Ferrari 250 Europa é o fortalecemento da relación entre Ferrari e Pininfarina. Os deseños son tan conservadores como refinados, precisamente isto é o que se considera que fai que as liñas de Pininfarina sexan tan ben aceptadas por todo tipo de público. 300px|right|Vista traseira
Dani Mateo
Daniel Mateo Patau, máis coñecido como Dani Mateo, nado o 1 de xuño de 1979 en Barcelona, é un cómico, actor e presentador de radio e televisión catalán. Actualmente traballa como colaborador do programa El Intermedio da cadea laSexta.
Manifesto Dobarrista
O proxecto culmina unha serie de iniciativas dos anos precedentes nos que se pretendeu dignificar e recuperar a figura do artista ferrolán, actualizando o seu legado e afastándoo das visións oficialistas precedentes. Tamén se pretende recuperar a influencia de Andrés do Barro como compositor de cancións populares e comprometido cultural e politicamente. O disco constitúe a primeira homenaxe desta envergadura que non ven feita directamente polos medios de comunicación do goberno galego. Algunhas das iniciativas que reivindicaron a figura de Andrés do Barro a principios do século XXI foron a web Saudade de ti, e o blog A Regueifa conducido por Noel Feáns, onde se puxeron a circular algúns machucos que combinaban cancións do cantante galego con outras de grupos galegos contemporáneos ou de grupos míticos da escena pop e rock internacional. Tamén se consideraron un precedente as actuacións do grupo Safari Orquestra durante o recital Ao pé da letra do ano 2005, onde presentaron unha versión trip-hop da canción "Teño saudade", incorporada máis tarde ao disco.
O traballo contou co apoio da familia de Andrés do Barro. Andrea Lapique, filla do cantante, contribuíu cun texto para acompañar ao disco, e aparece recitando versos do seu pai na canción de Fanny + Alexander. Xurxo Souto e o poeta Daniel Salgado acompañan tamén con textos seus a presentación do disco.
Cousos
O topónimo galego Cousos pode referirse a:
Irmandades da Fala de Galiza e Portugal
As Irmandades da Fala de Galiza e Portugal (IFG-P) é unha asociación impulsora do reintegracionismo xunto con outras como a Associaçom Galega da Língua (AGAL), o Movimento Defesa da Língua (MDL) ou a Associaçao de Amizade Galiza Portugal (AAG-P).
Historia
Foron creadas na Seca (Pontevedra) en 1982 e en Braga en 1991. Foi legalizada no Estado español o 20 de xullo de 1983 e no portugués o 8 de agosto de 1991. Os seus primeiros presidentes foron José Luis Fontenla (Galiza) e Mª Rosa da Rocha Valente (Braga), contando ademais cos codirectores Antonio Gil Hernández (Galiza), Cristina Mello (Brasil) e J.L. Pires Laranjeira (PALOP). O seu obxectivo é a defensa da Lusofonía e a promoción da lingua portuguesa en Galiza, no Brasil, nos PALOP (Países Africanos de Lingua Oficial Portuguesa), Timor etc. Esta asociación organiza congresos sobre literatura, lingua e cultura dos pobos lusófonos.
Defende o Acordo Ortográfico de 1990 que unifica as variantes galega, portuguesa e brasileira dentro do diasistema portugués e promove o intercambio cultural e científico entre os países de lingua portuguesa, tendo colaboradores nas principais universidades galegas, portuguesas, brasileiras ou africanas, así como nas de San Petersburgo, Nova York, Utretch, Hamburgo ou Quioto.
Como as súas finalidades non son lucrativas, a asociación recibe subsidios do Ministerio de Educación e do Ministerio de Asuntos Exteriores de España, do Instituto Camões e da Fundaçao Calouste Gulbenkian de Lisboa.
Publicacións
Baixo o nome de Irmandades da Fala de Galiza e Portugal edita as revistas de carácter técnico-científico Nós, Cadernos do Povo e Temas do Ensino de Lingüística, Sociolingüística e Literatura, dirixida por José Luís Fontenla. Á parte dos estudos lingüísticos e literarios, estas revistas conteñen a creación literaria (poesía, narrativa, ensaio, teatro) de autores lusófonos mesmo versionada en hebreo, ruso, xaponés ou inglés.
Entre as súas publicacións están:
Membros
Algúns dos membros das IFG-P son: Carlos Durán, Ângelo Cristóvão, António Gil Hernández, José Martinho Montero Santalha (quen participou tamén na fundación das IFG-P) e José Luís Fontenla Rodrigues (fundador e primeiro presidente das IFG-P e presidente tamén da Associaçao Amizada Galiza-Portugal e da Comissão Galega do Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa).
Calor específica
A calor específica é unha magnitude física que se define como a cantidade de calor que hai que subministrar á unidade de masa dunha substancia ou sistema termodinámico para elevar a súa temperatura nunha unidade (kelvin ou grao Celsius). En xeral, o valor da calor específica depende da temperatura inicial. Represéntase coa letra c\,\!.
De forma análoga, defínese a capacidade calorífica como a cantidade de calor que hai que subministrar a toda a masa dunha substancia para elevar a súa temperatura nunha unidade (kelvin ou grao Celsius). Represéntase coa letra C\,\!.
Polo tanto, a calor específica é a capacidade calorífica específica, isto é c=C/m \,\! onde m \,\! é a masa da substancia.
Introdución
A calor específica é unha propiedade intensiva da materia, polo que é representativa de cada materia; pola contra, a capacidade calorífica é unha propiedade extensiva, representativa de cada corpo ou sistema particular.
Canto maior é a calor específica das substancias, máis enerxía calorífica se necesita para incrementar a temperatura. Por exemplo, se require oito veces máis enerxía para incrementar a temperatura dun lingote de magnesio que para un lingote de chumbo da mesma masa.
O termo "calor específica" ten a súa orixe nos traballos do físico británico Joseph Black, que realizou variadas medidas calorimétricas e usou a frase "capacidade para a calor". Na súa época a mecánica e a termodinámica considerábanse ciencias independentes, polo que actualmente o termo podería parecer inapropiado; talvez un mellor nome podería ser transferencia de enerxía calorífica específica, pero o termo clásico está demasiado arraigado como para ser cambiado.
Ecuacións básicas
A calor específica media (\hat c) correspondente a un certo intervalo de temperaturas \Delta T\, defínese na forma:
onde Q\, é a transferencia de enerxía en forma calorífica entre o sistema e o seu contorno ou outro sistema, m\, é a masa do sistema (úsase un n cando se trata da calor específica molar) e \Delta T\, é o incremento de temperatura que experimenta o sistema.
A calor específica (c\,\!) correspondente a unha temperatura dada T\,\! defínese como:
A calor específica (c \,\!) é unha función da temperatura do sistema; isto é, c(T)\,\!. Esta función é crecente para a maioría das substancias (excepto para os gases monoatómicos e diatómicos). Isto débese a efectos cuánticos que fan que os modos de vibración estean cuantizados e só van sendo accesíbeis a medida que aumenta a temperatura. Coñecida a función c(T)\,\!, a cantidade de calor asociada cun cambio de temperatura do sistema desde a temperatura inicial T_\text{i} á final T_\text{f} calcúlase mediante a integral seguinte:
Nun intervalo onde a capacidade calorífica sexa aproximadamente constante a fórmula anterior pode escribirse simplemente como:
Cantidade de substancia
Cando se mide a calor específica en ciencia e enxeñaría como cantidade de materia úsase frecuentemente a masa, ben expresada en gramos ou en quilogramos, ambas as unidades do SI. Pero especialmente en química, porén, convén empregar, para medir a calor específica, a unidade de cantidade de substancia, o mol. Cando a unidade da cantidade de materia é o mol, o termo calor específica molar pódese usar para referirse de maneira explícita a esta medida, ou ben podemos usar, no outro caso, o termo calor específica másica para indicar que se usa unha unidade de masa (e non de cantidade de substancia).
Conceptos relacionados
Hai dúas condicións notabelmente distintas baixo as que se mide a calor específica, que se notan con subíndices na letra c. A calor específica dos gases mídese normalmente baixo condicións de presión constante (Símbolo: c_\text{p}). Das medicións a presión constante resultan valores maiores que os daquelas que se realizan a volume constante (c_\text{v}), debido a que no primeiro caso realízase un traballo de expansión.
O cociente entre as calores específicas a presión constante e a volume constante para unha mesma substancia ou sistema termodinámico denomínase coeficiente (de dilatación) adiabático, e desígnase mediante a letra grega \gamma\, (gamma). Este parámetro aparece en fórmulas físicas, como por exemplo a da velocidade do son nun gas ideal.
A calor específica das substancias distintas dos gases monoatómicos non vén dada por constantes fixas e pode variar un pouco dependendo da temperatura. Polo tanto, debe especificarse con precisión a temperatura á cal se fai a medición. Así, por exemplo, a calor específica da auga presenta un valor mínimo de 0,99795 cal/g·K para a temperatura de 34,5 °C, en tanto que vale 1,00738 cal/g·K a 0 °C. Por conseguinte, a calor específica da auga varía menos do 1 % respecto do seu valor de 1 cal/g·K a 15 °C, polo que a miúdo se considera como constante.
A presión á que se mide a calor específica é especialmente importante para gases e líquidos.
Unidades de calor
A unidade de medida da calor no Sistema Internacional é o joule (J). A caloría (cal), usada antigamente, tamén se usa hoxe frecuentemente nas aplicacións científicas e tecnolóxicas. A caloría defínese como a cantidade de calor necesaria para aumentar en 1 °C a temperatura dun gramo de auga destilada, no intervalo de 14,5 °C a 15,5 °C. É dicir, ten unha definición baseada na calor específica.
Unidades de calor específica
Nos Estados Unidos, e noutros poucos países onde segue a utilizarse o Sistema inglés ou Sistema anglosaxón de unidades', en aplicacións non científicas, a calor específica adoita medirse en BTU (unidade de calor) por libra (unidade de masa) e o grao Fahrenheit (unidade de temperatura).
A BTU defínese como a cantidade de calor que se require para elevar nun grao Fahrenheit a temperatura dunha libra de auga en condicións atmosféricas normais.
Graos de liberdade
miniatura|dereita|266px|As moléculas teñen unha estrutura interna porque están compostas de átomos que teñen diferentes formas de moverse nas moléculas. A enerxía cinética almacenada nestes graos de liberdade internos non contribúe á temperatura da substancia senón á súa calor específica.
O comportamento termodinámico das moléculas dos gases monoatómicos, como o helio, e dos gases diatómicos, como o hidróxeno, é moi diferente. Nos gases monoatómicos, a enerxía interna corresponde unicamente a movementos de translación. Os movementos translacionais son movementos de corpo completo nun espazo tridimensional no que as partículas se moven e intercambian enerxía en colisións en forma similar a como o farían pelotas de goma encerradas nun recipiente que se axitara con forza. (véxase a animación [//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6d/Translational_motion.gif aquí]). Estes movementos simples nos eixes dimensionais X, Y, e Z implican que os gases monoatómicos só teñen tres graos de liberdade translacionais.
As moléculas con maior atomicidade, en cambio, teñen varios graos de liberdade internos adicionais, rotacionais e vibracionais, xa que son obxectos complexos. Compórtanse como unha poboación de átomos que poden moverse dentro dunha molécula de distintas formas (véxase a animación á dereita). A enerxía interna almacénase nestes movementos internos. Por exemplo, o nitróxeno, que é unha molécula diatómica, ten cinco graos de liberdade dispoñíbeis: os tres translacionais máis dous rotacionais de liberdade interna.
Cabe destacar que a capacidade calorífica molar a volume constante dos gases monoatómicos é, sendo R a constante universal dos gases ideais, mentres que para o nitróxeno (diatómico) vale , o cal mostra claramente a relación entre os graos de liberdade e a calor específica.
Masa molar
Unha das razóns polas que a calor específica adopta diferentes valores para diferentes substancias é a diferenza en masas molares, que é a masa dun mol de calquera elemento, a cal é directamente proporcional á masa molecular do elemento, suma dos valores das masas atómicas da molécula en cuestión. A enerxía calorífica almacénase grazas á existencia de átomos ou moléculas vibrando. Se unha substancia ten unha masa molar máis lixeira, entón cada gramo dela ten máis átomos ou moléculas dispoñíbeis para almacenaren enerxía. É por iso polo que o hidróxeno, a substancia coa menor masa molar, ten unha calor específica tan elevada; porque un gramo desta substancia contén unha cantidade moi grande de moléculas.
Unha consecuencia deste fenómeno é que, cando se mide a calor específica en termos molares, a diferenza entre substancias faise menos pronunciada, e a calor específica do hidróxeno deixa de ser atípica. En forma correspondente, as substancias moleculares (que tamén absorben calor nos seus graos internos de liberdade), poden almacenar grandes cantidades de enerxía por mol se se trata de moléculas grandes e complexas e, en consecuencia, a súa calor específica medida en termos másicos é menos notábel.
Xa que a densidade media dun elemento químico está moi relacionada coa súa masa molar, existe, en termos xerais, unha gran correlación inversa entre a densidade dun sólido e a súa cp (calor específica a presión constante medida en termos másicos). Grandes lingotes de sólidos de baixa densidade tenden a absorberen máis calor que un lingote pequeno dun sólido da mesma masa, pero de maior densidade, xa que o primeiro polo xeral contén máis átomos. En consecuencia, en termos xerais, hai unha correlación próxima entre o volume dun elemento sólido e a súa capacidade calorífica total. Existen, porén, moitas desviacións desta correlación xeral.
Enlaces por pontes de hidróxeno
As moléculas que teñen enlaces polares de hidróxeno teñen a capacidade de almacenar enerxía calorífica nestes enlaces, coñecidos como pontes de hidróxeno.
Materiais de construción
Estes datos son de utilidade para calcular os efectos da calor sobre os materiais que formen un edificio:
Ligazóns externas
حرارة نوعية Calor específica Специфичен топлинен капацитет Calor específica Měrná tepelná kapacita Varmefylde Spezifische Wärmekapazität Θερμοχωρητικότητα Masa varma kapacito Calor específico Erisoojus Bero espezifiko fa:ظرفیت گرمایی ویژه Ominaislämpökapasiteetti Capacité thermique massique विशिष्ट उष्मा धारिता Calore specifico 比熱容量 glanejni sroka'e 비열용량 Специфична топлина Soortelijke warmte Spesifikk varmekapasitet Spesifikk varmekapasitet Ciepło właściwe Calor específico Удельная теплоёмкость Caluri spicìficu Specifična toplota Merná tepelná kapacita Specifična toplota Специфична топлота Specifik värmekapacitet Özgül ısı Питома теплоємність حرارت اضافی Solishtirma issiqlik sigʻimi Nhiệt dung riêng 比熱容
Arechis I de Benevento
Traxectoria
Era orixinario de Friúl e era parente dos seus duques, se cadra era sobriño de Zotto, o seu predecesor. Foi nomeado polo rei Axilulfo na primavera de 591, tras da morde de Zotto. Era practicamente independente debido a que o seu territorio estaba separado dos territorios longobardos da Italia setentrional por unha franxa de territorio bizantino.
Conquistou Capua e Venafro na Campania e zonas da Basilicata e Calabria. Estivo a piques de conquistar Nápoles tras un cerco (tamén Zotto fracasara neste intento), pero tomou Salerno a finais das década de 620. Pasou os derradeiros anos do seu reinado establecendo boas relacións cos católicos do seu territorio e facendo sucesor ao seu fillo. Á súa morte, tras sobrevivir a varios reis, a súa independencia estaba asegurada e o seu dominio pasou ao seu fillo Aiulfo.
Luis Miguélez
Luis Miguélez é un guitarrista, cantante e compositor español, nado en Bembibre o 16 de outubro de 1963. Naceu coa subcultura xurdida da movida madrileña. Estivo vinculado a formacións moi influentes na década dos 80 como Pedro Almodóvar e McNamara ou Alaska y Dinarama. O seu estilo flutuou entre o glam rock ata a música pop, centrándose especialmente na súa faceta de guitarrista. Con diferentes formacións ou en solitario, mantívose en activo ata a actualidade.