cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tatyana Ali
Tatyana Marisol Ali, nada o 24 de xaneiro de 1979 en North Bellmore, Long Island, estado de Nova York, é unha actriz, cantante e modelo estadounidense máis coñecida por ter interpretado o papel de Ashley Banks na comedia de situación da NBC O príncipe de Bel-Air.
O Carballal, Cesullas, Cabana de Bergantiños
O Carballal é un lugar da parroquia de Cesullas no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 56 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 32 eran homes e 24 mulleres.
Rufino Redondo Senra
Rufino Jesús Redondo Senra, nado en Oleiros o 1 de xuño de 1912 e finado en Ferrol o 18 de decembro de 1936, foi un mestre e político galego.
Traxectoria
Estudou maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela Foi nomeado mestre interino de Mera de Arriba (Ortigueira) en setembro de 1933. Despois foi mestre de Devesos. Militante de Izquierda Republicana, foi nomeado concelleiro de Cedeira en 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido canda outros dirixentes políticos e sindicais de Cedeira. Foi suspendido definitivamente como mestre en novembro. Xulgado en consello de guerra en Ferrol por rebelión militar, foi condenado a pena de morte. Foi executado no Castelo de San Felipe o 18 de decembro canda Manuel Fernández Freijeiro, Enrique Alonso Teijeiro, José Cipriano Durán Fraguela, Ginés Fernández Rodríguez, Miguel Fernández Santos, Antonio Castillo Domínguez, Isaac Forneiro Varandela, Antonio Iglesias Freire, Enrique Martínez Teijeiro, Francisco Rodríguez N., José Lago Beceiro, Adolfo Bouzón Teijeiro e Antonio Ameneiro Brage.
A súa muller María Angélica Aneiros Menéndez, de nacionalidade arxentina, o seu fillo Fernando e o resto da familia, seguindo as súas indicacións nas cartas que lles enviou desde a prisión, marcharon ao exilio. Nas cartas, Rufino pedíulles que non seguiran en Cedeira por temor a que as autoridades franquistas os executaran e que a súa muller fixera valer a súa nacionalidade para fuxir. Finalmente pasaron a Portugal e acabaron embarcando rumbo a Arxentina.
Patí Hoquei Club Sant Cugat
O Patí Hoquei Club Sant Cugat é un equipo de hóckey a patíns da localidade de Sant Cugat del Vallès, Cataluña. Actualmente compite na Primeira División, a segunda categoría do hóckey a patíns no Estado español.
Historia
O P.H.C. Sant Cugat comezou a súa andaina como club de hóckey en 1967, cando varios equipos comezaron a realizar os seus adestramentos. Con todo non foi ata o 8 de decembro de 1969 cando o equipo xogou os seus primeiros partidos, nos que se enfrontou ao decano do hóckey a patíns español, o Cerdanyola CH, como culminación de dous anos de escola.
O club comezou con dous equipos e uns 15 xogadores. Formouse o equipo sénior, que pasou a militar na Segona Catalana, e sentaron as bases do P.H.C. Sant Cugat formando a novos xogadores. A primeira pista do equipo sería a pista Méndez, unha pista descuberta.
East Sussex
miniatura| East Sussex (Sussex Oriental) é un condado non metropolitano no sueste de Inglaterra, no Reino Unido. Limita cos condados de Kent, Surrey e Sussex Occidental e ao sur co canal da Mancha.
O antigo reino de Sussex dividiuse nas rexións administrativas leste e oeste, con consellos do condado independentes en 1888. A capital do condado estableceuse en Lewes. No novo condado de Sussex Oriental existen tres distritos administrativamente independentes: Brighton, Eastbourne e Hastings.
Patí Hoquei Club Sant Cugat
Cores
O negro e o vermello son as cores que representan ácidade e que dende o principio estiveron ligados ó club, porén non sempre as dúas cores tiveron a mesma importancia e durante a década dos '80 o vermello cedeulle o protagonismo ao negro ata a actualidade.
A Chaira, Chapa, Silleda
A Chaira é un lugar dentro da parroquia de Chapa no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. No ano 2011 estaba deshabitado.
Memorias dun parado
Memorias dun parado é unha curtametraxe galega dirixida por Antonio F. Simón que foi estreada en 1991.
Sinopse
O desempregado Edelmiro Pazos herda de seu tío Xulio despois do pasamento deste en Miami. A condición de Edelmiro para facerse coa herdanza consiste en enterrar as cinzas do tío Xulio nun lugar que debe de atopar. Darlle sepultura non vai ser doado.
Mehmet Genç
Mehmet Genç, nado en Artvin o 4 de maio de 1934 e finado en Istambul o 18 de marzo de 2021, foi un historiador e escritor turco especializado na economía do Imperio Otomán.
Biografía
Mehmet Genç obtivo en 1958 unha licenciatura en ciencias políticas, economía e finanzas pola Universidade de Ancara.
Herba gateira
A herba gateira, (Nepeta cataria) é unha planta natural de Europa que medra en terreos ermos, noiro, sebes, terrapléns e en ruínas de casas vellas. Tamén medra brava en Asia occidental e América do Norte.
O nome do seu xénero Nepeta provén do latín nepa que significa "escorpión", dada a antiga crenza de que esta planta sandaba a pezoña dos escorpións.
Descrición
É unha planta perenne con talo agrisado, viluda e ramificada que acada 20–60 cm de altura. Tien follas opostas, pecioladas, cordadas, con bordos dentados e peludas polo envés. As flores numerosas son de cor amarelenta e rosada manchadas de púrpura, agrupándose nunha espiga laxa pedunculada. A planta bota un forte cheiro a menta que atrae aos gatos (de aí o seu nome común).
Efecto nos gatos
miniatura|Un gato a amosar os efectos da gateira. Aos gatos fáiselles irresistíbel esta planta. Comen as súas flores, cheiran, mastigan e se fretan nas súas follas e volven unha e outra vez por unha dose do seu embriagador recendo. Os óleos aromáticos fan que os gatos despois de inxerila fagan nun principio brindeiras, mais a medida que aumentan os efectos do aceite, o seu comportamento faise máis estraño. Comezan a rodar sobre si mesmos coma se estivesen en éxtase, cazan ratos imaxinarios etc.
Non todos os gatos se estimulan no mesmo grao, e un terzo deles non responderá. Esta diferenza de resposta seica é debido a factores medioambientais, xenéticos, e o sexo do gato (atrae especialmente as femias, mais tamén aos machos e machos castrados). Aínda non se coñece o risco xenético que produce esa atracción. O ingrediente activo da herba gateira é a nepetalactona, substancia quimicamente relacionada cun composto semellante que se atopa non seus ouriños.
Manosidose
A manosidose é unha doenza conxénita e hereditaria que se inclúe dentro das glucoproteinoses e as doenzas por depósito lisosomal. Hai dúas variedades, a alfa-manosidose e a beta-manosidose.
Alfa-manosidose
Está orixinada pola deficiencia da enzima alfa-manosidasa, a cal é precisa para realizar a degradación de diferentes oligosacáridos e glucoproteínas. A doenza preséntase de dous xeitos, o tipo 1 que é máis severo e comeza antes do primeiro ano de idade, e o tipo 2 que é de curso máis benigno e de comezo máis serodio. O defecto xenético débese a unha mutación nun xene que se atopa no cromosoma 19 humano.
Il pirata
Il pirata (en galego, O pirata) é unha ópera en dous actos con música de Vincenzo Bellini e libreto en italiano de Felice Romani, a partir dunha tradución francesa da obra tráxica Bertram, or The Castle of Saint Aldobrand de Charles Maturin, a pesar de que o seu título foi tomado, presumiblemente, da novela The Pirate, de Walter Scott. Foi estreada no Teatro alla Scala de Milán o 27 de outubro de 1827.
A obra orixinal ten sido comparada coa ópera de Bellini e se destacou a influencia de Il Pirata en Lucia di Lammermoor de Gaetano Donizetti. Tamén se analizou a forma en que Bellini reciclou música propia nesta ópera, así como o seu emprego dun "estilo compositivo máis conscientemente innovador" e a súa maior participación na elaboración do libreto, en comparación con esforzos precedentes onde mostraba unha maior deferencia cara aos libretistas elixidos polo empresario da ópera napolitana e os correspondentes textos. Ademais, un comentario do século XIX observou a influencia musical de Il Pirata na ópera temperá de Richard Wagner Das Liebesverbot
Esta ópera, dunha considerable dificultade e moi poucas veces programada antes do renacemento belcantista da segunda metade do século XX, tense difundido gradualmente a través de gravacións realizadas por grandes divas. A recuperación de 'Il pirata débese á gravación que realizou Maria Callas en 1959, que aínda que severamente curtada, deu a coñecer a primeira ópera adulta de Bellini con tódalas súas belezas. Callas fixo un esforzo pra dar dignidade a unha gravación cun equipo vogal moi frouxo e un director que impulsaba á orquestra de xeito verdiano. Porén, na súa interpretación consérvase todo o que se puido salvar deste naufraxio, sobre todo a famosa aria Col sorriso d'innocenza, da cal existen outras gravacións da diva italiana.
Esta ópera rara vez se representa na actualidade; nas estatísticas de Operabase aparece con só 5 representacións para o período 2005-2010.
Libro de Aneirin
miniatura|dereita|150px|Facsimile dunha páxina do Libro de Aneirin. O Libro de Aneirin (en galés Llyfr Aneirin) é un manuscrito galés de finais do século XIII que contén poesía en lingua galesa antiga e media atribuída a Aneirin, un poeta britano de finais do século VI.
Historia e características
O manuscrito está na Cardiff Central Library. Data aproximadamente de 1265, pero probabelmente é unha copia dun manuscrito orixinal do século IX. A poesía púidose manter viva a través da transmisión oral. O poema máis coñecido que conteñen as súas páxinas é Y Gododdin, un antigo poema galés que conmemora os guerreiros de Gododdin (Lothian, na actual Escocia) que caeron na Batalla de Catraeth (probabelmente Catterick en North Yorkshire) sobre o ano 600. Partes deste parecen ser contemporáneas de Aneirin. A outra poesía, sen conexión coa batalla, inclúe, entre outros, un curto poema para un neno chamado Dinogad, que describe como seu pai vai cazar e pescar.
Banda de Ribadeo
alt=Actuación da Banda Sinfónica Municipal de Ribadeo o 20190810, no auditorio municipal de Ribadeo, no marco do festival de bandas de Ribadeo 2019|miniatura|Actuación da Banda Sinfónica Municipal de Ribadeo o 20190810, no auditorio municipal de Ribadeo, no marco do festival de bandas de Ribadeo 2019. Director: David Ballester A Banda Sinfónica Municipal de Ribadeo é unha agrupación musical de carácter academicista da vila de Ribadeo. Foi fundada co nome de Banda de Ribadeo (posteriormente Banda Municipal de Ribadeo) por Hernán Naval por encargo da Asociación Amadores da Música, sendo presentada o 25 de xaneiro de 1992.
Historia
Tivo algún período de crise e o Concello decidiu a súa disolución, sendo de novo a Sociedade Filantrópico-Dramática a encargada de a reorganizar, pero só de cando en vez e cun reducido número de músicos. Nesta etapa deu algún concerto, dirixida por Ramón Manso. A guerra civil española acabou por espallar os poucos efectivos que ficaban.
En 1988 constitúese a Asociación Amadores da Música co obxectivo de recrear a Banda, o que se leva a cabo en 1992.
En maio de 2008, no soterramento de Leopoldo Calvo Sotelo (que era socio de honra da banda), interpretou o Requiem de Mozart.
Gran Premio de San Sebastián
Historia
Durante a maior parte da súa existencia, foi a carreira principal en España, xa que aínda non se creara o Gran Premio de España propiamente como Gran Premio de automobilismo. O Gran Premio de San Sebastián ás veces con carácter retroactivo conta como o Gran Premio de España, neses anos en que non se celebrara.
O oitavo Gran Premio de San Sebastián previsto para o 25 de xullo de 1930, tivo que ser cancelado debido á mala situación económica tras o Crac de Wall Street en outubro de 1929. Fixéronse esforzos e AIACR concedeu permiso para seguir adiante coa carreira, o 5 de outubro de 1930. Este ía ser o último Gran Premio de San Sebastián. Cando a carreira regresou ao circuíto de Lasarte en 1933 foi como o Gran Premio de España.
Gañadores
Estes son os gañadores de todos os grandes premios de San Sebastián. noutras carreiras celebradas no circuíto de Lasarte, consulte o Gran Premio de España.
* a carreira de 1926 Recibiu o título de Gran Premio de Europa
Lisina
miniatura|dereita|Estrutura química da lisina. miniatura|dereita|100px|Fórmula da lisina ionizada. A lisina (abreviada Lys ou K) é un aminoácido compoñente das proteínas sintetizadas polos seres vivos. É un dos dez aminoácidos esenciais para os seres humanos. A súa fórmula molecular é C6H14N2O2 e o seu nome IUPAC é ácido 2,6-diaminohexanoico. Está codificada polos codóns AAA e AAG. O seu punto isoeléctrico é 9,74.
Estrutura química
Actúa quimicamente como unha base, igual que a arxinina e a histidina, xa que a súa cadea lateral contén un grupo amino protonable que a miúdo participa na formación de pontes de hidróxeno e como base xeral nas catálises.
Este grupo amino, ademais de darlle carga positiva ás proteínas, é acetilable por encimas específicos, coñecidos como acetiltransferases. Considérase que esta acetilación é unha modificación postraducional, xa que se produce despois da tradución da proteína a partir do ARN mensaxeiro. Porén, as súas modificacións postraducionais máis comúns inclúen a metilación do grupo ε-amino, que dá como resultado a metil-, dimetil- e a trimetillisina. Isto último ocorre na proteína calmodulina.
O coláxeno contén hidroxilisina, que se deriva da lisina a través da lisil hidroxilase. A O-glicosilación dos residuos de lisina no retículo endoplasmático ou no aparato de Golgi utilízase para marcar certas proteínas para a secreción fóra da célula.
Biosíntese
Como aminoácido esencial, a lisina non se sintetiza no organismo dos animais e, por conseguinte, estes deben inxerilo como lisina ou como proteínas que conteñan lisina. Existen dúas rutas coñecidas para a biosíntese deste aminoácido. A primeira lévase a cabo en bacterias e plantas superiores, a través do ácido diaminopimélico, e a segunda na maior parte dos fungos superiores, por medio do ácido α-aminoadípico. Nas plantas e nos microorganismos a lisina sintetízase a partir de ácido aspártico, que se converte en primeiro lugar en β-aspartil-semialdehido. A ciclación xera dihidropicolinato, que se reduce a Δ1-piperidina-2,6-dicarboxilato. A apertura do anel deste heterociclo xera unha serie de derivados do ácido pimélico, que finalmente xeran lisina.
Algúns dos encimas que participan nesta biosíntese son os seguintes:
500px|esquerda|Síntese da lisina a partir do aspartato.
Metabolismo
A lisina metabolízase nos mamíferos para dar acetil-CoA, a través dunha transaminación inicial con α-cetoglutarato. A degradación bacteriana da lisina dá como resultado cadaverina, a través dun proceso de descarboxilación.
A allisina é un derivado da lisina, utilizado na síntese da elastina e do coláxeno. Prodúcese pola acción do encima lisil oxidase sobre a lisina na matriz extracelular e é esencial na formación dos enlaces cruzados que estabilizan o coláxeno e a elastina.
Degradación
Na súa degradación oxidativa a lisina orixina acetoacetil-CoA, polo que é un aminoácido cetoxénico.
Propiedades
A L-lisina é un compoñente necesario para a síntese de todas as proteínas do organismo. Desempeña un papel central na absorción do calcio; na construción das proteínas musculares; na recuperación das intervencións cirúrxicas ou das mancaduras deportivas, e na produción de hormonas, encimas e anticorpos.
Modificación
A lisina pode modificarse de diferentes maneiras: acetilación, metilación, ubiquitinación, sumoilación (unión de proteínas SUMO), biotinilación, carboxilación etc., o cal tende a modificar a función da proteína da cal a lisina modificada forma parte.
Importancia clínica
Suxeriuse que a lisina pode ser beneficiosa para as persoas que presentan infeccións de herpes simplex. Porén, fan falta máis estudos para confirmar esta afirmación.
Existen conxugados de lisina que parecen ter propiedades prometedoras para o tratamento do cáncer, porque parece que provocan que as células cancerosas se autodestrúan cando o fármaco se utiliza en combinación co uso de fototerapia, sen danar ás células non cancerosas.
A lisina ten unha acción ansiolítica debido aos seus efectos sobre os receptores da serotonina. Un estudo en ratas demostrou que a sobreestimulación dos receptores 5-HT4 no tracto intestinal está asociada con patoloxías intestinais (diarreas) inducidas pola ansiedade. A lisina actúa como un antagonista da serotonina e reduce a sobreestimulación deses receptores, reducindo tamén os signos de ansiedade e os trastornos intestinais que esta induce. Outro estudo indica que a deficiencia de lisina leva a un incremento patolóxico da serotonina na amígdala, estrutura cerebral implicada na regulación emocional e a resposta ao estrés. Estudos en humanos tamén mostraron unha correlación negativa entre a redución dos niveis de inxestión de lisina e a ansiedade.
De acordo con estudos en animais a deficiencia de lisima causa immunodeficiencia. .
A lisina, inxerida con L-carnitina, axuda a que a carnitina diminúa notablemente os niveis de colesterol no sangue.
Papel na nutrición animal
A lisina é un aminoácido esencial limitante para moitas especies animais de importancia zootécnica. Cando se equilibran formulacións de alimentos para gando emprégase o concepto de "aminoácido limitante" para incorporar a cantidade correcta na dieta baseándose no contido de lisina dos distintos alimentos proteicos dispoñibles e o posible emprego de lisina sintética. Isto último é común e moi económico de facer na alimentación dos porcos e outras especies de interese zootécnico. O obxectivo é optimizar o crecemento do gando.
No caso da nutrición do gando leiteiro a lisina é tamén limitante xunto coa metionina, pero non se pode empregar lisina sintética directamente debido a que a fermentación microbiana no rume a destrúe en grande medida; porén, existen xa produtos comerciais cunha protección química que impide dita degradación, aínda que a rendibilidade económica deses produtos é discutible.
Jalandhar
Jalandhar (en punjabi: ਜਲੰਧਰ, en जलंधर) é unha cidade no distrito de Jalandhar, Punjab, India. O seu nome procede de Jaldhar, un rei demo que vivía na auga. Foi a capital de Trigarttas nos tempos da guerra Mahabharata e do Punjab ata 1953 cando se trasladou a Chandigarh. Localízase a 375 km de Delhi e 90 de Amritsar. A poboación é de 701.223 habitantes (censo 2001) aos que hai que engadir os 40.521 habitantes que viven no acuartelamento de Jalandhar que está baixo a administración militar.
Manuel Bragado
Manuel Bragado Rodríguez, nado o 14 de decembro de 1959 en Vigo, é un pedagogo, editor e escritor galego. Foi durante 24 anos o director editorial de Edicións Xerais de Galicia.
Traxectoria
É licenciado en Ciencias da Educación pola Universidade de Santiago e mestre de educación infantil e primaria en excedencia desde 1990. Foi presidente da asociación pedagóxica Nova Escola Galega (1986-88). Traballou en Edicións Xerais de Galicia dende o ano 1990, e foi o seu director xeral entre 1994 e abril de 2018, cando presentou a súa baixa voluntaria para abrir unha nova etapa e seguir vencellado ao grupo só como asesor. Reincorporouse ao ensino como orientador do CEIP de Laredo e CEIP de Cedeira de Redondela. Xa fora foi profesor de Edición e actividade editorial do Mestrado en Edición 2009/2010 das Universidades de Vigo e Santiago de Compostela.
É presidente da Fundación Luzes, membro do consello editorial da revista Luzes, secretario da Asociación Premios da Crítica de Galicia, membro do Consello de Cooperación Bibliotecaria de Galicia, membro do Instituto de Estudios Vigueses, do padroado da Fundación Celso Emilio Ferreiro, da Sociedade Jules Verne de Vigo, do STEG e de Amnistía Internacional. Foi presidente da Asociación Galega de Editores (2010-2014), de Culturgal (2014-2017), da asociación pedagóxica Nova Escola Galega (1986-88), director da Revista Galega de Educación (1986-2000), membro da sección de «Lingua, literatura e comunicación» do Consello da Cultura Galega e redactor de «Lingua e edición» (Lingua e Cultura do Proxecto Galicia 2010).
Participou no consello de redacción d’ A Pizarra (suplemento de educación de Faro de Vigo, 1982-1986), Na escola (suplemento de educación de La Región e Atlántico diario, 1987-1989). No Faro de Vigo publicou semanalmente dende 1999 a sección «Campo de Granada», sobre actualidade socio-cultural de carácter local (1086 artigos ata agosto de 2021), «Campo do Fragoso» de reflexión futbolística (232 artigos ata 2019) e a columna política «Brétemas» na revista Luzes.gal. Tamén colaborou en Praza Pública, Galicia Confidencial, Sermos Galiza e na Radio Galega dende 2000, durante unha década no faladoiro «A Crónica». Tamén publicou en revistas especializados como Boletín da Real Academia Galega, Grial, Revista Galega de Educación, Festa da palabra silenciada.
Dende 2005 mantén aberto o blog Brétemas onde publica a serie «Onte» cun seguimento de temas editoriais, literarios políticos e de actualidade.
Foi unha das cabezas visíbeis da plataforma cívica a prol da lingua galega ProLingua.
Catedral de Coventry
miniatura|dereita|200px|A antiga e a nova catedral A Catedral de Coventry, tamén coñecida como Catedral de San Miguel, é a sé do bispo de Coventry et da diocese de Coventry, situada en Coventry, Midlands do Oeste, Inglaterra.
A cidade tivo tres catedrais. A primeira foi a de Santa María, un convento, do cal só quedan algunhas ruínas. A segunda foi a de San Miguel, unha igrexa anglicana, que recibiu o nome de catedral posteriormente. Desta aínda queda a estrutura externa, despois de que a bombardearan na segunda guerra mundial. A terceira e actual Catedral de San Miguel construíuse trala destrución da anterior. Esta catedral é famosa na arquitectura do século XX.
A Armenteira, Meis
Santa María da Armenteira é unha parroquia que se localiza no concello de Meis. Segundo o INE, en 2016 tiña 776 habitantes (354 homes e 422 mulleres), 47 menos ca en 2014 e 48 menos ca en 2004.
O topónimo Armenteira procede do latín, do substantivo , 'rabaño de gando maior' e do sufixo abundancial.
Libro de Kells
dereita|266px
O Libro de Kells (Leabhar Cheanannais en irlandés; Book of Kells en inglés), tamén coñecido como o Grande Evanxeo de San Columba, é un manuscrito ilustrado con motivos ornamentais, feito por monxes celtas cara o ano 800 d.C, no estilo coñecido por arte insular.
Peza principal do cristianismo irlandés e da arte hiberno-saxónica, constitúe, malia non estar concluído, un dos máis suntuosos manuscritos iluminados que se conservan da Idade Media.
Pola súa gran beleza e a excelente técnica do seu acabado, este manuscrito é considerado por moitos especialistas como un dos máis remarcábeis vestixios da arte relixiosa medieval. Escrito en latín, o Libro de Kells contén os catro evanxeos do Novo Testamento, así como notas preliminares e explicativas, e numerosas ilustracións e miniaturas coloreadas. Na actualidade o libro está exposto de maneira permanente na biblioteca do Trinity College de Dublín (Irlanda), baixo a referencia MS 58.
Orixes
miniatura|200px|O folio 29 contén o [[incipit do Evanxeo segundo San Mateo, chamado Liber generationis. Compare esta imaxe coa páxina correspondente dos Evanxeos de Lindisfarne (ver aquí), en particular a forma do monograma Lib.]]
O Libro de Kells é o máis ilustre representante dun grupo de manuscritos coñecido por estilo insular producidos entre o final do século VI e o inicio do IX, nos mosteiros de Irlanda, Escocia e do norte de Inglaterra. Están entre eles o Cathach de San Columba, o Ambrosiana Orosius, un fragmento de evanxeo na biblioteca da catedral de Durham (todos do inicio do século VII), e o Libro de Durrow (da segunda metade do século VII). No comezo do século VIII foron producidos os Evanxeos de Durham, os Evanxeos de Echternach, os Evanxeos de Lindisfarne e os Evanxeos de Lichfield. Todos estes manuscritos presentan semellanzas dende o punto de vista do estilo artístico, da escrita e das tradicións escritas, as cales teñen posibilitado reagrupalos na mesma familia. O estilo plenamente conseguido das coloracións coloca ao Libro de Kells entre as obras máis tardías desta serie, arredor de finais do século VIII ou comezos do IX, ou sexa, na mesma época do Libro de Armagh. A obra respecta a maioría das normas iconográficas e estilísticas presentes nestes escritos máis antigos: por exemplo, a forma das letras decoradas que inician cada un dos catro Evanxeos é moi semellante entre todos os manuscritos das Illas Británicas compostos nesta época. Comparando a páxina introdutoria do Evanxeo segundo san Mateo cos Evanxeos de Lindisfarne e coa do Libro de Kells, pódese ver que ámbalos dous posúen intricados deseños decorativos no interior das contornas das letras iniciais do texto.
A determinación exacta do lugar e da data da produción do manuscrito foi fonte de numerosos debates. Segundo a tradición, o libro data da época de San Columba (tamén coñecido como San Columcille), talvez escrito por el mesmo en persoa. Con todo, estudos paleográficos teñen demostrado que esta hipótese non é verdadeira, unha vez que o estilo caligráfico usado no Libro de Kells desenvolveuse posteriormente á morte de Columba. Hai evidencias que amosan que foi escrito arredor do ano 800. Hai outra tradición, con maior aceptación polos estudosos irlandeses, que suxire que fora creado por ocasión do aniversario de 200 anos da morte do santo.
Producíronse, polo menos, cinco teorías diferentes sobre a orixe xeográfica do manuscrito. Na primeira, o libro podería ter sido escrito en Iona e traído ás presas para Kells, o que explicaría a razón de que nunca se tivese concluído. miniatura|250px|A abadía de Iona.
Na segunda, a súa redacción podería terse iniciado en Iona antes de ser continuado en Kells, onde tería sido interrompida por algún motivo ignorado. Outros investigadores aventuran que o manuscrito podería ter sido totalmente escrito no Scriptorium de Kells. Unha cuarta hipótese sitúa a creación orixinal da obra no norte da Inglaterra, posibelmente en Lindisfarne, antes de ser levada até Iona e despois para Kells. Finalmente, podería ter sido producido nun mosteiro descoñecido na Escocia.
Malia que a cuestión da exacta localización da produción do libro probabelmente nunca sexa respondida de maneira concluínte, a segunda teoría baseada na dobre orixe de Kells e Iona é actualmente a máis amplamente aceptada. Por outro lado, sen querer determinar cal é a hipótese correcta, o certo é que o Libro de Kells foi producido por monxes pertencentes a unha das comunidades de San Columba, que mantiñan estreitas relacións co mosteiro de Iona.
Período medieval
Sexa cal fose o lugar no que foi creado, os historiadores están totalmente convencidos da presenza do Libro de Kells na abadía do mesmo nome a partir do século XII, ou incluso dende comezos do XI. Unha pasaxe dos Anais de Ulster, sobre o ano 1006, rexistra que o grande Evanxeo de Columcille [i.e Columba], principal reliquia do mundo occidental, foi subtraído subrepticiamente en plena noite dunha sancristía da grande igrexa de pedra de Cenannas [i.e Kells] debido ao seu precioso estoxo. O manuscrito foi encontrado meses máis tarde baixo un monte de terra, sen a súa capa decorada con ouro e pedras preciosas. En caso de que concorde con esta moi probábel hipótese, entón o manuscrito en cuestión é mesmo o Libro de Kells, tratándose entón da primeira data na que se pode atribuír con bastante certeza a existencia da obra en Kells.
A retirada violenta da capa explicaría, ademais, a perda dalgunhas follas do inicio e da fin da obra.
No século XII foron copiados certos documentos referentes ás terras de propiedade da abadía de Kells sobre algunhas follas en branco do Libro de Kells, o que proporciona unha nova confirmación da presenza da obra neste establecemento monástico. Debido á escaseza de papel na Idade Media, a copia de documentos no medio de obras tan importantes como o Libro de Kells era unha práctica habitual.
miniatura|250px|esquerda|O folio 27 contén os catro símbolos evanxélicos (no senso horario a partir do alto á esquerda: home, león, aguia e touro).
Libro de Kildare
Un escritor do século XII, Giraldus Cambrensis (Xeraldo de Gales), describe nunha famosa pasaxe da súa Topographia Hibernica un grande libro evanxélico que admirara en Kildare, nas proximidades de Kells, e que se supón que sería o Libro de Kells. A descrición, en todo caso, parece concordar:
Unha vez que Xeraldo informa haber visto este libro en Kildare, podería ser que se tratase doutra obra igual en calidade, mais actualmente perdida. Máis probabelmente, Xeraldo podería simplemente ter confundido Kells e Kildare.
A Abadía de Kells foi pechada por mor das reformas eclesiásticas do século XII. A igrexa da abadía foi transformada nunha igrexa parroquial, na cal permaneceu o Libro de Kells.
Período moderno
O Libro de Kells permaneceu en Kells até 1654. Nese ano, a cabalería de Oliver Cromwell estabeleceu unha gornición na igrexa local, e o gobernador da aldea enviou o manuscrito a Dublín para unha maior seguridade. O libro foi presentado aos universitarios do Trinity College en 1661 por Henry Jones, que se convertería en bispo de Meath durante o reinado de Carlos II. Salvo en poucas ocasións, como exposicións temporais, o Libro de Kells nunca máis deixou o Trinity College. Desde o século XIX é obxecto dunha exposición permanente e aberta ao público na Vella Biblioteca (Old Library) da universidade.
No século XVI, os números de capítulo dos Evanxeos, estabelecidos oficialmente no século XIII polo Arcebispo da Cantuaria, Stephen Langton, foron escritos ás marxes das páxinas en números romanos. En 1621, as follas foron numeradas polo bispo de Meath, James Ussher. En 1849, a raíña Vitoria e o príncipe Alberte foron convidados a asinar o libro: en realidade asinaron sobre unha folla colocada posteriormente á creación da obra, mais pensaban estar a asinar sobre o orixinal. Esta folla foi retirada cando o libro foi reencadernado en 1953.
No ano 2000, o volume que contén o Evanxeo segundo Marcos foi enviado a Canberra, Australia, para unha exposición adicada aos manuscritos iluminados. Foi a cuarta vez que o Libro de Kells viaxou ao estranxeiro coa fin de ser exposto. Infelizmente, durante a viaxe, o volume sufriu danos menores na súa pigmentación. Suponse que as vibración producidas polos motores do avión poden ter sido a causa.
Reproducións
En 1951, unha editora suíza, a Urs Graf-Verlag Bern, produciu un facsímile do Libro de Kells. A maioría das páxinas foi reproducida en fotografías en branco e negro. Había, porén, corenta e oito páxinas reproducidas en cor, incluíndo todas aquelas con decoracións a toda páxina.
En 1974, Thames e Hudson, con autorización do Consello do Trinity College Dublin, produciron unha edicións facsímile de todas as páxinas totalmente ilustradas do manuscrito e unha sección representativa da ornamentación das páxinas de texto. Foron tamén incluídos detalles ampliados das ilustracións. Todas impresas en cor. As fotografías foran feitas por John Kennedy, Green Studio, Dublín.
En 1979, as Éditions Facsimilé Lucerne, outra editora suíza, solicitaron autorización para producir un facsímile totalmente en cores. A autorización inicialmente foi negada polos responsábeis do Trinity College, que temían que o manuscrito sufrise danos durante a operación. En 1986, despois de desenvolver un proceso dun coidadoso dispositivo de aspiración que permitía posicionar e fotografar as páxinas sen ter que tocalas, o editor obtivo finalmente o permiso para producir a edición. Despois de fotografar cada páxina, facíase unha copia para comparar atentamente as cores coas do orixinal e facer os axustes que fosen necesarios. En 1990 publicouse o facsímile en dous volumes: o facsímile propiamente dito e un volume de comentarios feitos por especialistas. A igrexa de Kells (da Igrexa da Irlanda), no local do antigo mosteiro, dispón dun exemplar. Está tamén dispoñíbel unha versión en CD-ROM contendo todas as páxinas escaneadas, así como outras informacións.
Descrición
O Libro de Kells contén os catro Evanxeos constitutivos do cristianismo, precedidos de prólogos, resumos e transicións entre certas pasaxes. Está escrito en maiúsculas cun estilo tipográfico tipicamente insular, con tinta negra, vermella, violeta ou marela. O manuscrito consta actualmente de 340 follas en pergamiño, chamadas folios. A maioría destes folios era na realidade parte de follas maiores, os bifolios, que se dobraban en dous para formar dous folios. Varios destes bifolios están agrupados e cosidos, para obterse os cadernos. Pode acontecer que un folio non forme parte dun bifolio e sexa unha simple folla solta inserida nun caderno.
Estímase que preto de trinta folios foron perdidos, xa que en 1621, James Ussher ao examinar a obra contou 344 páxinas. As follas existentes están agrupadas en trinta e oito cadernos, cada un deles contén de catro a doce follas (de dous a seis bifolios); o máis común é atopar cadernos de dez follas. Algúns folios son follas únicas. As páxinas máis decoradas xeralmente son follas soltas. Os folios tiñan liñas trazadas sobre eles, ás veces dos dous lados, para facilitar o traballo da escrita dos textos polos monxes: os buratos feitos con agulla e os trazos poden aínda ser vistos nalgúns lugares. O pergamiño é de boa calidade, malia ser traballado de xeito desigual: algunhas follas teñen unha espesura semellante ao coiro, en canto que outras son moi finas, case transparentes.
O manuscrito ten 33 cm de grosor por 25 cm de lonxitude, sendo este un tamaño padrón, a pesar de que estas dimensións son posteriores ao século XVIII, período en que as follas tiveron unha pequena redución durante un proceso de reencadernación. A área do texto cobre aproximadamente 25 cm de ancho por 17 cm de longo, e cada páxina de texto contén entre dezaseis e dezaoito liñas. Con todo, o libro parece estar inacabado, na medida en que algunhas ilustracións semellan simples esbozos.
Texto e escrita
O Libro de Kells contén o texto dos catro Evanxeos en latín segundo a Vulgata, sen ser unha copia exacta desta última: son atopadas numerosas variantes en relación á Vulgata, principalmente cando son empregadas traducións latinas máis antigas ao invés do texto de San Xerome. Estas variantes atópanse sistematicamente en todos os manuscritos medievais da Gran Bretaña e presentan diferenzas dunha obra á outra. Sen dúbida, os monxes, ao non dispor dun exemplar preexistente, debían traballar de memoria.
miniatura|O folio 285º, chamado Una autem sabbati valde, foi escrito por un [[copista chamado Man A.]]
O manuscrito está escrito en letras maiúsculas, agás algunhas minúsculas, maioritariamente os c ou os s. A universitaria estadounidense Françoise Henry identificou canto menos tres copistas que contribuíran coa obra e os chamou Man A, Man B e Man C.
Erros
Existen varias diferenzas entre o texto do Libro de Kells e o Evanxeo canónico, por exemplo:
Uso
Orixinalmente, o Libro de Kells, tiña unha intención sacramental e non educativa. Uns evanxeos tan grandes e luxosos debían ser deixados enriba do altar da igrexa e usado tan só para ler pasaxes dos Evanxeos na misa. Aínda que sexa probábel que o sacerdote oficiante non lese realmente o manuscrito, senón que recitase de memoria. A este respecto, é interesante lembrar que o roubo da obra no século XI, segundo os Anais de Ulster, aconteceu na sancristía, lugar onde estaban gardados os obxectos litúrxicos, antes mesmo de ir para a biblioteca da abadía. A elaboración do libro semella ter integrado esta dimensión, facendo do manuscrito un obxecto moi belo, e porén moi pouco práctico.
Cultura moderna
Un filme de animación titulado Brendan and the Secret of Kells, cuxo tema central é o Libro de Kells, está a ser dirixido por Tomm Moore, baseado no guión do propio Tomm Moore e Fabrice Ziolkowski. É unha coprodución entre a República de Irlanda, Canadá e Bélxica.
Special Broadcasting Service
O Special Broadcasting Service (SBS, en galego Servizo Especial de Radiodifusión) é un grupo audiovisual público de radio e televisión de Australia, dedicado ás minorías australianas. Os servizos de radio comezaron en 1975 e a televisión iniciouse en 1980.
O propietario da cadea é o Goberno de Australia. Con todo, SBS non é o único organismo público de radiotelevisión no país, xa que ese status tamén o posúe Australian Broadcasting Corporation (ABC). A diferenza de ABC, SBS caracterízase por unha programación de carácter multicultural e enfocada ás minorías do país.
Historia
En 1975 o Goberno australiano introduce un servizo de sanidade pública universal chamado Medibank. Para facer chegar a coñecemento das minorías de Australia o novo servizo sanitario nos seus idiomas, establece 2 emisoras de radio étnicas en xuño de 1975, unha en Sydney (2EA) que cubría 7 linguas, e outra en Melbourne (3EA) que cubría 8 linguas.
Ao ano seguinte, o Goberno creou un Comité de radiodifusión étnica, de carácter consultivo. Seguindo os seus recomendacións para unha maior cobertura de linguas e minorías, refórmase a Lei de radiodifusión australiana de 1942 para crear un novo Ente público, a Special Broadcasting Service. Este ente púxose en marcha o 1 de xaneiro de 1978 e tomou o control de 2EA e 3EA.
O servizo de televisión SBS TV comezou as súas emisións en abril de 1979 para as cidades de Sydney e Melbourne, e de forma completa o Día das Nacións Unidas de 1980 baixo o nome Channel 0/28 (en referencia ás súas frecuencias de VHF e UHF). Máis tarde estendeuse por outras cidades do país como Canberra, Brisbane ou Wollongong entre 1983 e 1985, ano no que cambiou o seu nome ao actual SBS.
En 1986 a canle deixa de emitir en VHF, estando só dispoñible en UHF. Ese mesmo ano o Goberno propón fusionar SBS co outro ente público ABC. Con todo, atopouse coa oposición frontal das minorías étnicas que rexeitaron a proposta de plano, o cal levou ao primeiro ministro Bob Hawke a retirar a proposta en 1987.
Nos anos 90 producíronse varias reformas. Ademais da posta en marcha dunha orquestra, decidiuse limitar os patrocinios comerciais na cadea e establecer un estatuto que deixase a SBS como unha corporación independente, algo que sucedeu en 1989 e de forma oficial en 1991. Tamén se amplía a cobertura coa intención de cubrir todas as áreas de poboación importantes do país. Tamén se produciu o traslado en 1993 de SBS a uns novos estudos situados en Artamon, Nova Gales do Sur, co que puideron emprender novos retos como a creación dunha radio a nivel nacional en 1994. No ano 2000 creouse o servizo especial para Internet.
SBS cambiou o seu logotipo e slogan, que pasa a ser Six billion stories and counting, o 8 de maio de 2008.
Radio
O servizo chámase SBS Radio, e vai destinado a máis de 2.500.000 australianos con segunda lingua ou lingua estranxeira como a nativa, ademais de audiencias minoritarias. Encárgase de programar noticias, acontecementos, deporte, información comunitaria e música relacionada cun grupo ou lingua específica. Tamén programa información da BBC World. SBS Radio ten 3 servizos:
Ademais destas cadeas, hai emisoras comunitarias de radio que se encargan de transmitir programas de SBS Radio alá onde as emisoras non chegan.
Transmite información en 68 idiomas diferentes, entre eles o castelán
Televisión
O servizo chámase SBS Television e a diferenza do resto de televisións australianas que teñen un servizo en cadea, SBS ofrece un servizo nacional. A canle comezou en 1979 como programación dominical para as minorías usando frecuencias de Australia Broadcasting Corporation, ata que se constituíu como canle propia en outubro de 1980. Existen dúas canles: SBS One, que é o orixinal de 1980, e SBS Two, creado en 2009 e enfocado especialmente ao deporte e unha programación de orixe asiática.
Desde o ano 2006 SBS introduce cortes publicitarios nos seus programas limitados, cos que gaña máis diñeiro para a creación e adquisición de programas. Ademais a cadea tamén controla parte da compañía independente que controla as subscricións á canle de televisión World Movies, co que garda unha colaboración para adquirir películas.
Durante un tempo existiu SBS World News Channel, unha canle dixital informativo lanzado en xuño de 2002 e retirado en 2009.
Mariano Arregui Canela
Mariano Arregui Canela, nado o 3 de setembro de 1937 en Ricla (Aragón) e finado o 18 de agosto de 2010 en Tarragona (Cataluña), foi un importante cantante de xota aragonesa.
Con só 7 anos gaña o seu primeiro premio de xota en L'Almunia de Donya Godina, feito que fixo que decidise trasladase a Zaragoza para recibir clases de Pascuala Perié. No ano 1948 gaña o seu primeiro premio de Radio Zaragoza.
Co cambio de voz queda algúns anos sen moita actividade, pero no ano 1960 gaña o primeiro premio do concurso que organiza a Agrupación Artística Aragonesa en lembranza de Pilar Gascón. Catro anos despois, en 1964, obtén o 2º premio do certame de xota do Concello de Zaragoza, e no ano seguinte o 1º premio.
En 1969, proclamouse por primeira vez campión de Aragón de xota no Teatro Principal de Zaragoza. No ano 1975 obteu o primeiro premio nun concurso nacional de xota organizado na vila de Epila, ademais de gañar por segunda volta o campionato de Aragón.
En 1976, volveu gañar en Epila e por terceira vez, no escenario do Teatro Principal, o campionato de Aragón. En 1977, ademais de volver gañar en Epila a Deputación Provincial de Zaragoza concédelle o prestixioso Premio Santa Isabel.
En 1979, gañará o cuarto campionato de Aragón e en 1980 queda segundo no concurso en homenaxe a Demetrio Galán Bergua, gañando tamén ese mesmo ano o 4 concurso de misas aragonesas patrocinado polo Cabido do Pilar de Zaragoza e a Deputación Xeral de Aragón. En 1981, nunha homenaxe na súa vila natal, Ricla, déuselle a unha praza o seu nome.
En outubro de 1984 fai historia, logrando o quinto campionato de Aragón de xota, converténdose no cantante que máis veces se fixo con este premio.
Morreu o día 18 de agosto de 2010 no Hospital Joan XXIII de Tarragona despois de sufrir un derramo cerebral o día 16 de agosto, mentres pasaba as vacacións de verán coa súa familia en Salou.
Fraguas
O topónimo galego Fraguas pode referirse a:
Amais, como apelido pode referirse a:
Mama, I'm Swollen
Mama, I'm Swollen é o sexto álbum da banda estadounidense de indie rock Cursive, publicado dixitalmente o 1 de marzo de 2009 a través do selo Saddle Creek Records. Editouse en CD o día 10 de marzo e en vinilo o 19 de maio dese mesmo ano. O álbum foi tocado na súa totalidade nunha estrea no Subterranean de Chicago o 27 de xuño de 2008.
Carlos António Alves dos Reis
Carlos António Alves dos Reis, máis coñecido como Carlos Reis,, nado en Angra do Heroísmo (Azores) o 28 de setembro de 1950, é un ensaísta e profesor portugués, especialista en estudos queirosianos.
Traxectoria
Azoriano de nacemento, en 1968 comezou os estudos de Filoloxía Románica na Facultade de Letras da Universidade de Coímbra. Desde moi cedo dedicouse á docencia impartindo Literatura Portuguesa, Literatura Española e Teoría da Literatura na súa alma mater.
Publicou o seu primeiro libro en 1975, Estatuto e perspectivas do narrador na ficção de Eça de Queirós, dando inicio a unha serie de estudos sobre a obra queirosiana, á que se consagrou. Con O discurso ideológico do neo-realismo português, doutorouse en 1983.
Ao longo dos anos, ten sido profesor convidado en diversas universidades, especialmente de Santiago de Compostela, Río de Xaneiro, Salamanca, Hamburgo, Wisconsin-Madison e Massachusetts-Dartmouth, alén de impartir regularmente cursos de Literatura Portuguesa en universidades brasileiras.
Un café de ollos verdes
Un café de ollos verdes é un telefilme galego dirixido por Antonio F. Simón que foi estreado en 1992.
Sinopse
Nunha colonia africana un grupo de homes ve alterado o seu aborrecemento coa chegada dunha muller.
Carlos António Alves dos Reis
Traxectoria
En 1988 foi un dos fundadores da Universidade Aberta en Portugal, da cal foi Reitor. Para alén de crear unha cadeira de Estudos Queirosianos na Universidade de Coímbra, Carlos Reis ten coordinado a Edição Crítica das Obras de Eça de Queirós en publicación na Prensa Nacional-Casa da Moeda, tras o profundo estudo do espolio do autor dos Maias, depositado na Biblioteca Nacional, da cal foi director entre 1998 e 2002. Carlos Reis foi tamén presidente da Comissão Nacional e da Comissão Executiva para as Comemorações do Centenário de Eça de Queirós, en 2000 e 2001 e presidente da Asociación Internacional de Lusitanistas, entre 1999 e 2002. En 2011 dimitiu como reitor da Universidade Aberta e volveu á Universidade de Coímbra.
Publicou "A poesía dialógica em Follas Novas de Rosalía de Castro" en Actas do Congreso Internacional de estudios sobre Rosalía de Castro e o seu tempo. Tamén colaborou no Boletín Galego de Literatura con "Ad usum fabulae: a ficção da personagem" ﻿ en 2005.
Celtic League 2006-2007
A tempada 2006-2007 da Magners League foi a sesta edición da liga celta de rugby, creada en 2001. A liga tomou o nome Magners do seu principal patrocinador, unha empresa irlandesa fabricante de sidra.
Formato da competición
O torneo estivo composto por 11 equipos (4 irlandeses, 4 galeses e 3 escoceses), e tivo un formato segundo o cal os equipos tiñan que disputar dúas voltas completas, de xeito que cada equipo se enfrontase ós outros 10 conxuntos dúas veces, unha como local e outra como visitante.
O sistema de puntuación foi o seguinte:
A liga comezou o 1 de setembro de 2006, e rematou o 12 de maio de 2007.
Chapa, Chapa, Silleda
Chapa é un lugar da parroquia de Chapa no concello de Silleda, provincia de Pontevedra. En 2011 tiña 37 habitantes (20 homes e 17 mulleres).
Foi capital do concello de Chapa até que en 1853 pasou a ser Silleda. Neste lugar neceu en 1901 o pintor Manuel Colmeiro Guimarás.
Sucedeu en Manhattan
Sucedeu en Manhattan (en Maid in Manhattan) é un filme estadounidense de 2002 dirixido por Wayne Wang. Está protagonizado por Jennifer Lopez, Ralph Fiennes e Natasha Richardson. Conta a historia dunha criada de hotel que se namora dun político de alto perfil. Estreouse o 13 de decembro de 2002 a través de Columbia Pictures e foi un éxito de recadación, superando en máis de 100 millóns de dólares o seu orzamento de produción.