cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sítidos
Filoxenia
Os gabeadores posiblemente son orixinarios do sueste de Asia, onde hoxe en día se observa a maior diversidade de especies do xénero. Pouco despois da descrición do S. ledanti, Jacques Vielliard propuxo en 1978 unha filoxenia xeral dos gabeadores. En 2010, Erik Matthysen explicou que a única filoxenia molecular existente era un estudo de Éric Pasquet feito en 1998, no que se examinaron dez especies e incluía cinco dos seis grupos «canadensis» correspondentes ao subxénero Micrositta, agás S. yunnanensis. Esta filoxenia invalidou, polo menos en parte, a proposta de Vielliard. En 2014, Éric Pasquet et al. publicaron unha filoxenia baseada no ADN nuclear e mitocondrial de 21 especies de gabeadores. As poucas especies que non foron incluídas no estudo non supoñen grandes gretas na reconstrución da filoxenia: S. castanea, S. cinnamoventris, S. neglecta e S. arctica, que son probablemente próximos ao gabeador azul; S. victoriae é probablemente próximo a S. himalayensis; S. leucopsis é próximo a S. przewalskii, e S. solangiae é próximo a S. frontalis e a S. oenochlamys.
Historia evolutiva
Segundo Pasquet et al. (2014) a orixe da familia data de principios do Mioceno e en diverxencias antigas que ocorreron hai arredor de 15 millóns de anos. Hai once millóns de anos, producíronse dúas colonizacións independentes do continente americano procedentes de Asia, por unha parte a rama do S. magna e S. carolinensis, e por outra a rama do grupo canadensis e o grupo composto por S. pygmaea e S. pusilla. A historia paleoxeográfica do grupo «canadensis» sería a seguinte: a diverxencia entre os dous clados principais (S. canadensis-S. whiteheadi-S. villosa por unha parte, e S. krueperi-S. ledanti pola outra) parece abranguer máis de cinco millóns de anos, ao final do Mioceno, cando o clado de krueperi e ledanti se instalou na cunca do Mediterráneo durante a crise salina do Messinense. As dúas especies constituíntes separáronse hai 1 750 000 anos. O outro clado dividiuse á súa vez en tres, con poboacións illadas no leste de Asia e dando lugar ao S. canadensis norteamericano, e hai aproximadamente un millón de anos desde o oeste, o que marcou a separación entre o gabeador corso (S. whiteheadi) e o chinés (S. villosa). S. pygmaea e S. pusilla escindíronse hai seis millóns de anos. O clado dos dous gabeadores rupestres (S. neumayer e S. tephronota) separouse do grupo europaea hai aproximadamente trece millóns de anos, e ambas as especies separáronse hai catro millóns de anos. A situación de S. formosa no grupo é estatisticamente débil, e a súa relación é cuestionable, mais representa unha antiga liñaxe de hai probablemente catorce millóns de anos.
Na cultura popular
miniatura|[[Pedra tallada de Ramsund do século XI en Suecia, que representa como Sigurd (ou Siegfried) aprendeu a linguaxe dos paxaros, tal como aparece na Edda poética e a Saga Völsunga. No punto 2º, os paxaros dinlle a Sigurd que Regin non manterá a súa promesa de reconciliación e intentará asasinalo, e isto provoca que Sigurd lle corte a cabeza ao seu pai adoptivo. Segundo o Cantar dos nibelungos ditos paxaros eran gabeadores. ]] Segundo as crezas dalgunhas tribos indíxenas de América do Norte, un tótem coa figura deste paxaro podía transmitir as súas cualidades aos seres humanos. Os seres humanos que foran capaces de comunicarse cos gabeadores adquirían máis confianza neles mesmos (un paxaro que se despraza boca abaixo nas árbores representa esa cualidade). Na colección de poemas do século XIII Edda poética da mitoloxía nórdica, un poema conta a historia dun mozo aventureiro, chamado Sigurd (ou Siegfried), quen xunto co anano Regin (o seu pai adoptivo), matou o dragón Fafner. Bebeu un pouco de sangue do dragón e empezou a entender a linguaxe dos gabeadores que o rodeaban. Estes avisárono da traizón do anano, que quería matalo para apoderarse dos tesouros do dragón. Sigurd, guiado polos gabeadores, matou a Regin e dirixiuse á corte do reino co tesouro, onde casou cunha bela princesa.
Plinio o Vello cría que os niños de certas aves feitos nos cantís, como os dos gabeadores rupestres ou as andoriñas, inspiraron o ser humano a construír casas con ladrillos de arxila. O naturalista francés Georges-Louis Leclerc, conde de Buffon informou e comentou na súa Histoire naturelle unha interpretación de Pierre Belon sobre as relacións entre as parellas do gabeador azul:
Ameazas e estado de conservación
miniatura|esquerda|Parella de S. whiteheadi ilustrada por [[John Gerrard Keulemans. Esta é unha das cinco especies de gabeadores en perigo de extinción.]] En 2016, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza (UICN) recoñeceu 29 especies no xénero Sitta, aínda que o Congreso Ornitolóxico Internacional e a British Ornithologists' Union só recoñecen 28. A subespecie insularis de S. pusilla agora é considerada especie independente. A UICN estima que dezaoito especies teñen poboacións en declive e só tres están en aumento. Porén, a maioría das 29 non están ameazadas: 21 teñen a clasificación de "menos preocupante" e dous de "case ameazadas". Algunhas especies, como o gabeador azul ou os gabeadores norteamericanos, teñen distribucións moi extensas e grandes poboacións, polo que teñen escasos problemas na súa conservación, aínda que poden verse afectadas localmente pola fragmentación do hábitat.
A UICN considera que seis especies están ameazadas e prognostica redución de poboacións. Dúas especies son "vulnerables" —S. whiteheadi e S. formosa— e catro están "en perigo de extinción": S. magna, S. victoriae, S. ledanti e o «gabeador das Bahamas» (considerado anteriormente como a subespecie insularis de S. pusilla). S. magna anteriormente era considerado "vulnerable", pero as investigacións levadas a cabo en 2012 e 2013 indican que a súa poboación é moito máis limitada que a estimada na década de 2000, o seu hábitat está sendo destruído e aumenta a fragmentación. S. victoriae encóntrase no monte Vitoria (tamén chamado Nat Ma Taung) no oeste de Birmania, onde o bosque foi arrasado ata os 2 000 metros sobre o nivel do mar, e os hábitats restantes entre os 2 000 e 2 500 metros están moi degradados. Preto de 12 000 espécimes viven no Parque nacional de Nat Ma Taung, e as trampas e incendios agravan as ameazas sobre a especie. A poboación, estimada en varios miles de individuos, está en declive e non se están a aplicar medidas de protección para evitar tal destrución do seu hábitat. Á súa vez, S. ledanti encóntrase unicamente nalgunhas pequenas áreas de Cabilia en Alxeria e a súa poboación podería non ser superior a 1 000 espécimes. Está ameazada pola destrución do hábitat por incendios, a erosión do solo, o pastoreo e a deforestación ilegal, incluso no Parque nacional de Taza. Pola súa parte, a poboación do «gabeador das Bahamas» é moi pequena (uns 1 200 individuos maduros segundo unha estimación) e só vive nos bosques de piñeiros Pinus caribaea, un dos hábitats máis ameazados das Antillas Menores.
A deforestación é responsable do descenso na poboación de S. yunnanensis e S. solangiae. A primeira especie enfróntase a unha destrución inminente das árbores, concretamente os bosques abertos de piñeiros; é común a escala local, aínda que desapareceu de moitos lugares onde se contaban por miles ao principio do século XX. S. solangiae está particularmente ameazado en Hainan, onde perdeu máis do 70 % dos bosques entre 1949 e 1991 debido á agricultura itinerante e o uso da madeira como combustible durante o programa de recolonización do goberno chinés. S. krueperi está ameazado pola urbanización e o desenvolvemento en e arredor dos bosques de coníferas, principalmente nas costas do Mediterráneo, onde a especie algunha vez prosperou. En Turquía, unha lei de 2003 que promove o desenvolvemento do turismo agudizou as ameazas ás aves: reduce a burocracia e fai que sexa máis doado construír instalacións turísticas e casas de veraneo na zona costeira, onde a perda dos bosques é un problema cada vez maior para os gabeadores.
Alberte de Esteban
Alberto de Esteban Gracia, máis coñecido como Alberte o Roxo, nado en Ribadeo o 1 de outubro de 1949, é un militante anarcosindicalista e mestre de lingua e literatura galego.
Traxectoria
Fillo de anarcosindicalistas aragoneses, logo de estudar náutica na Coruña traballou como oficial de máquinas entre 1968 e 1980. Se ben xa desde novo tiña crenzas anarquistas, en 1973 uniuse á UPG. Foi membro dun comando propagandístico colaborador da fronte militar, sendo preso un mes en 1976, mentres estudaba Historia na Universidade de Santiago de Compostela. Expulsado do comité do BNPG en 1978, tras rematar a carreira en 1980 traballou nunha cooperativa tipográfica, como actor coa cooperativa teatral Antroido, e desde 1984 é mestre de secundaria de lingua e literatura galega.
Integrado en 1979 na Federación Anarcocomunista Galega, colaborou na publicación Arco da Vella e interveu na reconstitución do sindicato da CNT na cidade compostelá, sendo elixido secretario xeral en 1989 e secretario de prensa en diversas ocasións. Colabora co Ateneu Libertário de Compostela.
Ademais de traducir a Ángel Cappelletti ó galego, escribiu no CNT, A Nosa Terra, Outrasvozes e A Protesta.
Estivo casado con Rosa Bassave.
Ducado de San Giulio
O ducado de San Giulio foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. As informacións que chegaron ata hoxe sobre a súa fundación e as súas vicisitudes son escasas e fragmentarias.
Historia
Non se coñece a data de fundación do ducado, cuxo territorio conquistaron os longobardos xa na época de Alboíno ; só se nos transmitiu o nome dun duque: Mimulfo, que foi duque de Illa de San Giulio arredor do 575.
O duque Mimulfo, que se rebelou contra o rei Axilulfo, segundo o que se refire na Origo gentis Langobardorum, foi feito decapitar por este no 591, acusado de traizón a favor dos francos.
No 1688, durante as escavacións efectuadas para botar os alicerces do edificio do seminario episcopal, apareceron os restos dunha tumba, cuxo sarcófago contiña os ósos dun cadáver privado do cranio, e sobre cuxa lápida aparecía unha inscrición mutilada: " MEYNUL [...] ". A lápida que porta o nome de Mimulfo estivo perdida, mentres o pequeno sarcófago foi reutilizado como peto para as esmolas dentro da basílica de San Giulio, onde é visíbel aínda hoxe.
Sobre os motivos da localización da sede de ducado na Illa de San Giulio, no canto de en Novara - a cidade máis próximas e sé da autoridade eclesiástica episcopal -, en analoxía co que sucede nos outros ducados da área piemontesa (Turín e Asti), os historiadores levan discutindo moito tempo. As motivacións individuais son dúas: o feito de que a illa de San Giulio fose un importante centro fortificado, considerado naqueles tempos case inexpugnábel, onda a Illa Comacina, no Lago de Como (que representou de feito un nó de resistencia ao avance longobardo na península ); a anómala, e aínda non esclarecida, marxinalidade da cidade de Novara respecto aos ordenamentos circunscricionais do territorio, que a levou tamén na seguinte época carolinxia a non aloxar a sede de condado, situada no forte castelo de Pombia.
Outro testemuño da presenza longobarda na área do Lago de Orta constitúena polo recente achado, durante unha campaña de escavacións arqueolóxicas efectuadas preto da igrexa de San Lourenzo en Gozzano, de numerosas sepulturas de personaxes dun certo relevo, pertencentes á clase dominante longobarda e que se remontan ao século VII, cuxa presenza está probabelmente ligada á veciñanza coa sede administrativa do ducado de San Giulio.
Tesmoforias
miniatura|Pintura da procesión das Tesmoforias, do artista estadounidense [[Francis Davis Millet.]] miniatura|As Tesmoforias conmemoraban o rapto de Perséfone por Hades, e o seu regreso canda á súa nai Deméter. Hades e Perséfone montan o carro na parte inferior da anfora; Deméter aparece na esquina superior dereita.
As Tesmoforias eran unhas festas celebradas nas cidades da Antiga Grecia na honra das deusas Deméter e a súa filla Perséfone. O nome procede de thesmoi, as ‘leis’ polas que os homes deben traballar a terra. As Tesmoforias eran as festas máis difundidas e a principal expresión do culto de Deméter, á parte dos misterios eleusinos. As Tesmoforias conmemoraban o terzo do ano en que Deméter se abstiña do seu papel de deusa da colleita e o crecemento, correspondendo cos severos meses estivais de Grecia, cando a vexetación morría e non chovía, por estar a deusa de loito pola súa filla, sita no reino do Inframundo. O seu trazo característico era o sacrificio de porcos.
Esta festa era para que as mulleres celebrasen os seus costumes privados, a súa oportunidade para deixar o fogar e levantar refuxios temporais algo afastados dos centros dos demos. Só as mulleres que estaban casadas con cidadáns atenienses podían asistir á festa, non estando presentes solteiras nin homes, esperándose destes que enviasen ás súas esposas e corresen cos gastos, e tratábanos moi mal se tentaban espiar as cerimonias. Supúñase que estas promovían a fertilidade, pero as mulleres preparábanse con abstinencia sexual. Tamén se tomaban baños co fin de se purificaren.
A palabra aplicábase como epíteto de Deméter no contexto de Deméter Tesmófora. Un relevo de Eleusis ilustrado por Kerényi mostra á deusa sentada no chan mentres recibe ás súas devotas. «Nesta situación pode ser chamada Deméter Tesmofora, pois as atenienses imitábana cando sentaban no chan e xexuaban nas Tesmoforias».
En Atenas e algúns outros lugares a festa duraba tres días, do 11 ao 13 de pianepsion.
Non se sabe moito máis sobre as Tesmoforias, dado que só as mulleres tiñan permitido asistir e era raro que escribisen nada nesta época. Os ‘misterios’ ou ritos de iniciación (teletai) que rodeaban ás restritivas cerimonias relixiosas eran celosamente gardados por quen os celebraban. A principal fonte é un escolio sobre Luciano explicando o termo «Tesmoforia».
A cerimonia incluía o enterramento de sacrificios de noite e a recuperación dos restos en descomposición de porcos que se gardaron no megara de Deméter, unhas gabias e pozos ou gabias naturais do templo da deusa, o ano anterior. Como se sabía que as serpes se congregaban nestes pozos, o escolio sobre Luciano explica que quen non ían recuperar os restos berraban para asustaren ao que houbese neles. Tras orar, os fétidos restos dos porcos do ano anterior mesturábanse con sementes e plantábanse: «o máis claro exemplo na relixión grega de maxia agraria», sinala Burkert.
Aristófanes parodiou estas festas na súa obra As Tesmoforiantes, pero non puido dar moitos detalles sobre o propio festival.
Sinforiano López
Sinforiano López Alía, nado en Madrid o 22 de agosto de 1780 e finado na Coruña o 13 de abril de 1815, foi un político liberal e escritor español.
Traxectoria
right|thumb|200px|right|Rúa Sinforiano López, na [[A Coruña|Coruña.]] Foi fillo de Antonio López Alía, natural de La Puebla de Montalbán (Toledo) e de Ángeles González Fernández, orixinaria de Tembleque, na mesma provincia. Gornicioneiro de profesión, estableceuse na Coruña, onde casou en 1806 con Rosa Vázquez Comesaña, coa que tivo catro fillos. Residiu despois en Santiago e noutros lugares de Galicia e de fóra dela.
Actuación no levantamento da Coruña contra os franceses
Sinforiano López foi, o 30 de maio de 1810, festividade de San Fernando e, polo tanto, a onomástica do rei, un dos principais indutores da sublevación patriótica da Coruña. Segundo conta Díaz Otero, ese día congregouse un inmenso xentío, mulleres e nenos incluídos, na praza da Fariña, onde se encontraba o palacio da Capitanía, no que estaba o capitán xeneral Filangieri cun bo número de oficiais do exército e cabaleiros da Real Audiencia. Ante o aumento dos gritos e as protestas, baixou o gobernador militar da praza, xeneral Alcedo, a conferenciar cos congregados, que pediron que ondease a bandeira, tal e como era costume, e que se fixesen as salvas de rigor, cousas ambas ás que se accedeu e con iso logrouse apazugar momentaneamente o tumulto. Pero na tarde, ante os rumores difundidos de que se estaban embarcando armas cara a Ferrol con destino a Francia, volveuse a congregar a xente, que invadiu o palacio de Capitanía e apedrou as casas de Filangieri e do seu segundo Biedma, pois souberan que este dispuxera o traslado do rexemento de Navarra a Ferrol. A continuación, asaltaron o Parque de Artillaría, levándose os fusís alí existentes. Máis tarde, sacaron en procesión un retrato de Fernando VII, retirándose despois ás casas sen outros incidentes. Siforiano estaba en contacto, entre outros, co P. Conde (Cristóbal Conde García), vigairo de Santa Clara en Santiago e confesor do arcebispo Múzquiz, que o mandara á Coruña co obxecto de seguir de cerca o rumbo que tomaban os acontecementos (o arcebispo Múzquiz era home de Godoy e, posibelmente, dubidaba do partido que debería tomar).
O 2 de xullo de 1808 o pobo da Coruña asaltou as casas dalgúns franceses e de veciños sospeitosos de seren afrancesados, sendo Sinforiano López un dos primeiros en impedir que o asalto terminase en asasinatos, e así os atacados foron levados detidos só o tempo imprescindíbel para que a súa vida no correra perigo.
En setembro de 1808 López Alía foi nomeado seleiro maior (gornicioneiro) do exército de Galicia, unha especie de director xeral de monturas, e o 8 de outubro recibiu na Coruña a John Hookham Frere e ao marqués de la Romana, xeneral en xefe do exército galego que estivera reitido en Dinamarca, a onde o mandara o goberno, aliado daquela de Francia, para axudar a Napoleón, e que foi devolto a Galicia polos ingleses, que os fixeran prisioneiros, grazas á xestión dos embaixadors da Xunta Suprema ante o goberno británico.
Na Guerra da Independencia
No curso da Guerra da Independencia Sinforiano López realizou algúns servizos fóra de Galicia, como os de observador da entrada de forzas inimigas en Hondarribia (Guipúscoa). En León, en 1809, mentres traballaba ao servizo do marqués de la Romana, padeceu unha enfermidade, polo que tivo que retirarse a Galicia coa súa familia.
SonDeSeu
SonDeSeu é a primeira orquestra de música folk e tradicional de Galiza, considerada como unha das primeiras orquestras folk de Europa, formada por 67 membros e dirixida por Rodrigo Romaní. É tamén unha das primeiras orquestras europeas de música folk contemporánea. O seu repertorio consta de temas procedentes da tradición oral da música popular de Galiza, arranxados especialmente para a formación polos seus compoñentes e responsables das distintas seccións, que abranguen gaitas, percusión, zanfonas, violíns, requintas e frautas de madeira, canto, arpas e corda pulsada.
Traxectoria
miniatura|250px|SonDeSeu en concerto, 2010. Naceu no ano 2001 no antigo departamento de Música Tradicional da Escola Municipal de Artes e Oficios de Vigo, hoxe Escola Municipal de Música Folk e Tradicional de Vigo, ETRAD, experiencia singular que persegue a fusión entre formación especializada, práctica escénica e música en comunidade. Dende entón leva unha traxectoria ascendente que a proxecta no panorama español e internacional. Con cinco discos de estudio: Mar de Vigo (2003), Trastempo (2007), Barlovento (2010) e Danzas Brancas (2013) e Beiralúa (2018), e a realización de numerosos concertos en Francia, Italia, Irlanda, Portugal, Finlandia e España, SondeSeu conta no seu haber con numerosos recoñecementos públicos. Os concertos ao vivo son unha celebración da recuperación do patrimonio oral e a súa integración na modernidade urbana no que o público, integrado por xente de diversa idade e procedencia cultural, toma parte activa. Na actualidade, en colaboración co Concello de Vigo, SonDeSeu lidera o proxecto ENFO (European Network of Folk Orchestras) no que se está a impulsar a creación de novas orquestras por toda Europa para consolidar unha rede estable de participación e intercambio. Empregan instrumentos construídos no país por artesáns, algúns dos cales pertencen á orquestra.
Sinforiano López
Na Guerra da Independencia
Instalou talleres de gornicionaría en Mondoñedo, Santiago e outros puntos e, a finais de 1810 creou en Santiago a que titulou Fábrica de Armamento que, pese ao seu nome, non saíu do ramo da guarnicionaría. O 19 de novembro de 1812 foi nomeado tenente das Milicias Urbanas da Coruña.
Parece que colaborou na Gazeta Marcial y Política de Santiago, entre 1812 e 1813; en El Ciudadano por la Constitución, entre 1812 e 1814; no Diario Cívico-Patriótico, entre 1812 e 1815, e no Diario de Santiago de 1814. Felicitou ás Cortes de Cádiz pola abolición da Inquisición, e reimprimiu, ás súas expensas, en abril de 1813 os decretos das mesmas sobre o asunto, que repartiu gratis
SonDeSeu
Distincións
En 2011 conseguiu o premio da Crítica Galicia de Música.
Sinforiano López
Na Guerra da Independencia
dos que tivo que facer ao pouco tempo unha segunda edición.
Visitou o antigo edifico da Inquisición coruñesa, e narrou despois en El Ciudadano por la Constitución, o 23 de maio de 1813, a fonda impresión que tal visita lle producira. Reeditou tamén Os rogos d'un galego, o coñecido poema de Manuel Pardo de Andrade. Mandou imprimir tamén, e repartiu gratis, a Representación a S.M. las Cortes, de María del Carmen Lizardi.
Captura, proceso, axustizamento e mitificación
Tras o cambio político, o 17 de maio de 1814 os absolutistas asaltaron a súa casa, o mesmo que as doutros liberais. Foi procesado e detido en Santiago o 6 de xullo de 1814, sendo conducido en decembro ao cárcere da Coruña. O 3 de febreiro de 1815 intentou fugarse, coa idea, segundo se dixo, de revolucionar a cidade. Parece que se estaba en relación coa conxura de Porlier ou, polo menos, diso foi acusado. A Comisión Militar que o xulgou, presidida por Ulises de Albergoti, condenouno a morrer na forca, previa degradación, e foi axustizado na Coruña o 13 de abril de 1815.
Meijide Pardo publicou documentos que, de seren certos, poderían danar a súa fama: Filipe Saint Marcq, capitán xeneral de Galicia, escribiu ao xeneral Eguía que López Alía se ofrecera a confesar toda a trama, a cambio de conservar a vida e de que se lle permitise saír, a el e á súa familia, dos reinos de España. O capitán xeneral non o perdonou, polo que Sinforiano López foi executado; en cuanto á súa proposta, de momento no se teñen elementos para coñecer se nela hai algo de verdade ou non.
En 1820, coa volta do liberalismo, Sinforiano López foi, en palabras de Meijide Pardo, mitificado, é dicir, converteuse nun símbolo das aspiracións galegas á liberdade. Entre outros escritos panexíricos, destaca a Oración fúnebre que lle dedicou en 1821 Antonio Benito Fandiño:
Recoñecemento
Unha rúa da cidade da Coruña leva o nome de Sinforiano López, e a rúa Real de Ferrol levouno durante a Segunda República española.
Sabine Bourgey
Sabine Bourgey, nada en Boulogne-Billancourt, nos Altos do Sena, é unha numismática francesa experta no comercio de moedas e autora de diversas publicacións sobre este tema. Desde 1993, dirixe a compañía familiar Bourgey, fundada en París en 1895 polo seu avó.
Raíces familiares
As orixes coñecidas da familia levan a 1610, a un establecemento de ferrería establecido no departamento de Isère. Étienne Bourgey, o avó de Sabine, desprazouse a París para crear alí un gabinete de numismática en 1895, e sábese que en 1907 xa se atopaba no número 7 da rúa Drouot, onde mantén a súa sede actual. A compañía tivo un grande éxito, en parte grazas ao numismático estadounidense Archer Huntington, daquela presidente da American Numismatic Society, que foi un dos seus principais clientes antes da I guerra mundial. Émile Bourgey, o seu fillo, retomou o gabinete despois da II guerra, en 1946, e chegou a se converter nun gran experto en grandes poxas numismáticas.
Traxectoria
Sabine Bourgey, filla de Émile Bourgey, graduouse en Historia na Sorbona e en Dereito na Universidade Panthéon-Assas. En 1982 doutorouse na Sorbona (Paris IV) cunha tese sobre os tesouros monetarios dos séculos V e VI en Italia (Les trésors de monnaies en Italie aux Ve et VIe siècles).
Realizou diversas reportaxes acompañando, a partir de 1985, as expedicións estadounidenses na procura de de galeóns españois como o Nuestra Señora de las Maravillas, afundido nas costas das Bahamas en 1656. Sobre este asunto publicou dúas monografías, unha en 1988 (Trésors, archives secrètes) e outra en 1996 (Trésors, légendes et réalités), esta última premiada en 1997 pola Asociación Internacional de Numismáticos Profesionais.
Á morte do seu pai en 1993, socedeuno na xerencia da compañía familiar e introduciuse no mundo das grandes vendas pública de moedas, sen esquecer as publicacións, con diversos traballos sobre a arte na moeda, algúns deles en colaboración con Georges Depeyrot e con Jean-Luc Desnier.
Transcendendo o ámbito numismático, a partir de 2001, publicou varios traballos sobre temática social e mesmo fixo unha incursión na novela, con Le trésor de la rue Mouffetard (2012), editada pola súa propia editorial, Éditions Bourgey. En maio de 2018 publicou a súa segunda novela: Fatale sélection.
Sabine Bourgey foi vicepresidenta do Sindicato Nacional de Anticuarios de Francia entre 2004 e 2013; forma parte do Conseil des Ventes Volontaires desde 2011 e é vicepresidenta da Compagnie Nationale des Experts desde 2015. En 2001 Creou o Premio SNA, do libro de arte, no seo do Sindicato Nacional de Anticuarios.
Bourgey é membro do Comité de Ética de Canal+ Francia desde novembro de 2017.
John W. Campbell
John Wood Campbell, Jr., nado o 8 de xuño de 1910 en Newark, Nova Jersey e finado o 11 de xullo de 1971 en Mountainside, Nova Jersey, foi un editor e escritor de ficción científica.
Traxectoria
Como escritor, publicou varios relatos nas revistas de ficción científica nos anos 30, co seu nome ou con varios seudónimos, entre os que destaca o de Don A. Stuart. O seu relato máis importante Who Goes There? trata sobre unha expedición á Antártida que atopa unha cápsula estrelada fai miles de anos co cadáver dun alieníxena dentro. Este relato foi levado ao cine posteriormente como A Cousa (1982).
Pero a principal achega de Campbell ao xénero non ía estar na escritura, senón na edición. En 1938 Orlan B. Tremaine elixe a Campbell para substituílo como editor da revista Astounding Science Fiction.
Desde o seu posto de editor, Campbell auspiciaría unha auténtica revolución na ficción científica da época: novos temas, novos autores, e sobre todo un tratamento moito máis rigoroso da ciencia, así como unha maior calidade literaria na historia. En xeral, Campbell propiciou un tratamento moito máis adulto das historias de ficción científica, afastándoas do ata entón estendido clixé de aventuras para adolescentes.
O público das revistas de ficción científica respondeu favorablemente a esta nova liña e froito diso é o absoluto predominio de Astounding durante esa época denominada a Idade de Ouro da ficción científica.
O círculo de Campbell
Para o seu proxecto de remodelación da ficción científica, Campbell descubriu e cultivou a toda unha serie de novos escritores (algúns deles novísimos seareiros) que máis tarde se converteron en auténticas "estrelas" do xénero. O máis coñecido é Isaac Asimov, pero entre os escritores preferidos por Campbell (e os seus lectores) contábanse A. E. van Vogt ou Robert A. Heinlein. Este grupo de autores estreitamente ligados ao editor foi coñecido como "Círculo de Campbell", e entre eles contábanse autores como (ademais dos xa mencionados) Clifford D. Simak, L. Sprage de Camp, Lester del Rey ou Theodore Sturgeon.
Nos anos 50 os gustos de Campbell inclináronse por autores de ficción científica dura como Hal Clement ou Poul Anderson.
A lenda negra de Campbell
Pero non só os seus detractores, senón tamén os seus máis íntimos colaboradores, falaron sobre a influencia das súas crenzas. Isaac Asimov di na súa antoloxía de relatos primeirizos The early Asimov:
Galardóns no seu honor
A figura de Campbell é fundamental para a consolidación da ficción científica tal e como a entendemos hoxe en día. É por iso que non un, senón varios galardóns levan o nome do insigne editor. O John W. Campbell Memorial é un importante premio outorgado no seu honor desde 1973. Tamén desde ese mesmo ano entrégase o premio John W. Campbell ao mellor escritor novel no seo da Convención mundial de ficción científica ou Worldcon.
O Barrio, Torbeo, Ribas de Sil
O Barrio é un lugar da parroquia de Torbeo, no concello lucense de Ribas de Sil.
Radarsat 1
Radarsat 1 foi un satélite artificial conxunto da NASA e da Axencia Espacial do Canadá lanzado o 4 de novembro de 1995 mediante un foguete Delta 7920 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea para estudar a superficie terrestre mediante radar.
Características
O obxectivo de Radarsat 1, baseado no bus BCP-4000, foi estudar, entre outras cousas, o xeo mariño e terrestre no contexto de investigacións climáticas, obter imaxes de radar con aplicacións xeográficas en oceanografía, agricultura, silvicultura, hidroloxía e xeoloxía, e participar na vixilancia da rexión ártica en busca de xeo que poida ser de risco para navegación.
Nave
Radarsat 1 foi posto nunha órbita heliosincrónica, cruzando o ecuador en sentido ascendente sempre ás 18:00 hora local. Aínda que foi deseñada para durar 5 anos, Radarsat 1 mantívose activo 17 anos, ata que un problema a bordo a desactivou o 29 de marzo de 2013
Huda Sha'arawi
Huda Sha'arawi, en هدى شعراوي, ALA-LC: Hudá Sha‘rāwī; en árabe exipcio: هدى الشعراوي, Hoda El-Shaarawi, nada no Alto Exipto o 23 de xuño de 1879 e finada o 12 de decembro de 1947, foi unha líder feminista e nacionalista exipcia, fundadora da Unión Feminista Exipcia.
Primeiros anos e matrimonio
Huda Sha'arawi naceu como Nur al-Huda Sultan no Alto Exipto na célebre familia El-Shaarwi. Huda Sha'arawi naceu nunha familia rica en Minya; era filla de Muhammad Sultan Pasha, que logo foi president da Cámara de Deputados de Exipto. A súa nai, Iqbal Hanim, era de ascendencia circasiana e foi enviada dende a rexión do Cáucaso en Turquía para ir vivir co seu tío en Exipto. Sha'arawi foi educada dende nova cos seus irmáns, estudou varias materias como gramática e caligrafía en turco e árabe. Pasou a súa infancia e primeira madurez recluída nun harén exipcio de clase alta.
Aos trece anos, foi casada co seu primo Ali Pasha Sha'arawi, a quen Pasha Sultan nomeou guardian legal dos seus fillos e testamenteiro das súas propiedades. Segundo Margaret Badran, unha "separación subseguinte do seu marido deulle tempo para unha educación formal estendida, así como un gusto inesperado pola independencia". Aprendeu a ler o Corán e recibiu titorías en árabe coránico e materias islámicas de profesoras no Cairo. Sha'arawi escribiu poesía en árabe e francés, e contou a súa vida nas súas memorias, Mudhakkirātī ("My Memoir"), que foi traducido ao inglés como Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist, 1879-1924.
Nacionalismo
A Revolución Exipcia de 1919 foi unha protesta liderada por mulleres que avogaba pola independencia exipcia do Reino Unido e pola liberación dos líderes nacionalistas. Membros da elita feminine exipcia como Sha'arawi lideraron as masas que protestaban, mentres que as mulleres de clases baixas e do campo achegaban axuda e participaban nas protestas nas rúas xunto con activistas varóns. Sha'arawi traballou co seu marido durante a revolución mentres ocupaba a vicepresidencia do Wafd; Pasha Sha'arawi mantíñaa informada, polo que podia tomar o seu lugar se el ou outros membros do Wafd eran arrestados. O Comité Central das Mulleres Wafdistas (WWCC), asociado co Wafd, foi fundado o 12 de xaneiro de 1920, despois das protestas de 1919. Moitas das mulleres que participaron nas protestas fixéronse members do comité, e elixiron a Sha'arawi como a súa primeira presidenta.
En 1938, Sha'arawi e a EFU patrocinaron a Conferencia de Mulleres de Oriente para a Defensa de Palestina no Cairo, priorizando os asuntos nacionalistas sobre os feministas.
Feminismo
Nesa época, as mulleres en Exipto estaban confinadas na casa ou harén, que ela vía como un sistema atrasado. Como se ve en todas as súas fotografías, Huda levaba hijab. Sha'arawi estaba molesta con tales restrictions aos movementos das mulleres e consecuentemente comezou a organizar charlas para mulleres sobre temas do seu interese. Isto sacou moitas mulleres por primeira vez fóra das súas casas a lugares públicos, e Sha'arawi puido convencelas para que axudasen a estabelecer unha sociedade do benestar para elas, así como a obter diñeiro para as mulleres exipcias pobres. En 1910, abriu unha escola para nenas.
Liderou os piquetes de mulleres exipcias na abertura do parlamento en xaneiro de 1924 e enviou unha listaxe de peticións nacionalistas e feministas, que foron ignoradas polo goberno wasfdista, tralo que dimitiu do Comité Central das Mulleres Wafdistas. Continuou a liderar a Unión Feminista Exipcia até a súa morte. Ademais de l'Egyptienne, tamén publicou a revista feminista el-Masreyya, e representou a Exipto en congresos de mulleres en Graz, París, Amsterdam, Berlín, Marsella, Istanbul, Bruxelas, Budapest, Copenhaguen, Interlaken e Xenebra. Avogou pola paz e o desarme.
Filantropía
Sha'arawi estivo involucrada en proxectos filantrópicos durante a súa vida. En 1909 creou a primeira sociedade filantrópica dirixida por mulleres exipcias (Mabarrat Muhammad 'Ali), que ofrecía servizos sociais ás mulleres e aos nenos pobres. Ela afirmaba que os proxectos de servizos sociais dirixidos ás mulleres eran importantes por dúas razóns. Primeiro, comprometéndoas neses proxectos, as mulleres ampliarían os seus horizontes, adquirirían coñecementos prácticos e dirixirían o seu foco cara ao exterior. Segundo, cada proxecto desafiaría o punto de vista de que todas as mulleres eran criaturas de pracer e seres necesitados de protección. Para Sha'arawi, os problemas dos pobres serían resoltos mediante actividades de caridade, particularmente a través de doazóns a programas educativos. Mantendo unha visión en certa forma romántica das vidas das mulleres pobres, víaas como recibidoras pasivas dos servizos sociais, non para ser consultadas sobre prioridades ou obxectivos.
O Cerrado, Leiro, Abegondo
O Cerrado é un lugar da parroquia de Leiro no concello coruñés de Abegondo, na comarca da Coruña.
Esteve Rabat
Esteve Rabat Bergada, coñecido como Tito Rabat, nado o 25 de maio de 1989 en Barcelona, é un piloto catalán de motociclismo. Actualmente compite no equipo Blusens-STX no campionato de Moto2.
San Vicente do Grove, O Grove
San Vicente do Grove é unha parroquia que se localiza no concello do Grove. Segundo o padrón municipal de 2021 tiña 1.131 habitantes (567 mulleres e 564 homes), distribuídos en 22 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ó ano 2015, cando tiña 1.094 veciños.
Jesse Bruchac
Jesse Bowman Bruchac, nado en 1972, é un escritor norteamericano da nación abnaki.
Traxectoria
Seu pai é o escritor Joseph Bruchac e súa nai Carol Bruchac. Estudou en Saratoga Springs. e no Goddard College en Plainfield, onde xa estaba interesado en crear un silabario para ensinar o abnaki. Desde entón, Jesse dedicou gran parte da súa vida a estudar e a ensinar a lingua abnaki e preservar a súa cultura. Principiou a ensinar o abnaki, primeiro en institutos e logo no museo abenaki ata 1999 e mais no Ndakinna Education Center. Tamén se interesou e ensinou outras linguas algonquinas orientais, como o lenni lenape, unkechaug, shinnecock, penobscot, maliseet, passamaquoddy, mohegan, munsee e unami. É webmaster de WesternAbenaki.com un portal para a aprendizaxe da lingua online e a primeira web en abnaki. Traballou como compositor para a opereta The Purchase of Manhattan (2015) e tradutor para a película de National Geographic Saints & Stranges (2015), que incluía unha hora de diálogo traducido en abenaki occidental. Tamén gravou varios álbums de música de frauta, tanto orixinais como tradicionais, coa súa familia como membro do grupo Dawn Land Singers para o que tamén escribe as letras das cancións sempre en lingua abnaki. Viaxou polos Estados Unidos dando a coñecer a lingua e a cultura abenaki e foi un piar importante no rexurdimento abenaki e desde 2015 é instrutor a tempo completo no Ndakinna Education Centre.
Artes marciais
Bruchac iniciouse na loita con seis anos. En 1990 foi campión estatal. De adulto competiu en seis campionatos da North American Grappling Association, logrando seis medallas de ouro e dúas de prata. Tamén competiu como parte da Federación Internacional do Jiu-Jitsu brasileiro e logrou cinco medallas de ouro. Desde2011 co seu irmán Jim Bruchac é instrutor de artes marciais no Saratoga Kyokushin.
Labirinto (revista)
Labirinto é unha revista de divulgación cultural editada pola asociación galega IGACIENCIA.
O primeiro número saíu en 2009, adicado aos labirintos galegos. Os números seguintes foron adicados a M. C. Escher e as matemáticas, ao I Congreso de software libre, e á arte e a ciencia.
Kutxabank
Kutxabank é un banco creado o 1 de xaneiro de 2012 como resultado da fusión fría do negocio bancario de tres caixas de aforros vascas: BBK (incluída CajaSur), Kutxa e Caja Vital, as cales traspasaron o seu negocio financeiro e a carteira de clientes.
Historia
O 16 de setembro de 2011, as asembleas extraordinarias de BBK e Caja Vital aprobaron a creación do banco Kutxabank a través do cal exercerían a súa actividade financeira. O 23 de setembro a asemblea de Kutxa deu igualmente a súa aprobación ao proxecto.
O 1 de xaneiro de 2012, Kutxabank iniciou a actividade, un banco que xurdiu do proceso de integración mediante un SIP (ou fusión fría) das tres caixas vascas (BBK, Kutxa e Caja Vital).
Accionistas
Os seus accionistas son as tres caixas de aforros do País Vasco:
Participacións
Lista de empresas nas que Kutxabank ten participación:
Ferroplasma
Ferroplasma é un xénero de arqueas do que se coñecen polo momento tres especies e cuxa especie tipo é Ferroplasma acidiphilum, un microorganismo acidófilo oxidante do ferro. A diferenza doutros membros da clase Thermoplasmata, F.acidiphilum é un mesófilo que crece optimamente a unha temperatura de aproximadamente 35 °C e a un pH de 1,7. Encóntrase xeralmente en minas ácidas, principalmente as de pirita (FeS2). É especialmente abondoso cando hai drenaxes ácidas nas que outros microorganismos como Acidithiobacillus e Leptospirillum fixeron baixar o pH, o que permite que o acidófilo obrigado F. acidiphilum poida prosperar. Ferroplasma forma fitas viscosas sobre a superficie da pirita.
Fisioloxicamente, F. acidiphilum é un quimioautótrofo e obtén enerxía por oxidación do ferro ferroso procedente da pirita usando oxíxeno como aceptor final de electróns e fixa dióxido de carbono. Este proceso produce como residuo ácido sulfúrico, o que leva á acificación do ambiente no que vive.
Os sulfuros sofren as seguintes reaccións:
FeS2 + 3½ O2 + H2O → Fe2+ + 2 SO42- + 2 H+
FeS2 + 14 Fe3+ + 8 H2O → 15 Fe2+ + 2 SO42- + 16 H+.
A reacción desprázase cara á oxidación de FeS2.
F. acidiphilum, igual que Thermoplasma, non ten parede celular. Porén, ao contrario que Thermoplasma, a membrana plasmática de F. acidiphilum non contén lípidos tetra-éter.
F. cupricumulans (sinónimo F. cyprexacervatum) é tamén quimioautótrofo sen parede celular e vive en zonas con sulfuro en drenaxes mineiras, pero é moderadamente termófilo (temperatura óptima 53,6 °C) e tamén é moi acidófilo (pHs óptimos de crecemento entre 1,0 e 1,2).
Miloš Hrstić
Miloš Hrstić, nado en Rijeka o 20 de novembro de 1955, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol croata. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección iugoslava.
Traxectoria
Formado na canteira de NK Rijeka, xogou no equipo croata (daquela Iugoslavia) durante dez anos até a campaña 1984–85, cando foi traspasado.
Na tempada 1985–86 foi contratado polo Deportivo da Coruña, adestrado por Jesús Aranguren en Segunda División. No club galego permaneceu unha campaña, compartindo posición na defensa con xogadores como Antonio Dacosta, Silvi, Richard Moar ou Mauri.
Na tempada 1987–88 xogou no Olimpija Ljubljana.
Selección nacional
Participou coa selección iugoslava no Mundial de Fútbol España 1982.
Indie rock
O indie rock é un subxénero do rock alternativo aparecido no Reino Unido e nos Estados Unidos nos anos 80. O significado do termo "indie rock" é discutido aínda hoxe en día por moitos músicos, seareiros e xornalistas. Principalmente o termo úsase para describir calquera tipo de rock producido por artistas que traballan con selos discográficos independentes e salas underground, que apareceron nos Estados Unidos e noutros lugares nos anos 80 e 90. Outros ven ao indie rock como un xénero propio dentro do rock cunha estética específica, e danlle menos importancia ao contexto no que apareceu. Moitos adoptan os dous significados do termo, crendo que a estética do xénero e a súa filosofía de produción están profundamente entrelazados.
Os artistas do indie rock son coñecidos por procurar manter o control completo da súa música e as súas carreiras, editando álbums en discográficas independentes e confiando nas xiras, no boca a boca, na emisións dos seus temas en radios universitarias ou independentes e, en anos máis recentes, na promoción a través de Internet.
Porén, nos anos 2000 moitos artistas cun estilo musical definido como "indie" asinaron con grandes discográficas ou as súas subsidiarias, e comezaron a promocionarse a través de medios de comunicación máis tradicionais. Isto deu lugar a unha nova confusión no significado do termo. O éxito comercial desa escena estivo liderada por catro bandas: The Strokes, The White Stripes, The Hives e The Vines. O emo tamén chegou ao mainstream a principios dos anos 2000.
Características
O termo indie rock, que vén de "independente", describe aos selos pequenos e de presuposto relativamente baixo nos que é editada este tipo de música e á actitude DIY das bandas e artistas involucrados. Aínda que os contratos de distribución normalmente se realizan con grandes compañías corporativas, estes selos e os grupos que albergan intentaron manter a súa autonomía, deixándoos libres para explorar sons, emocións e temas cun atractivo limitado para as grandes audiencias do mainstream. As influencias e estilos dos artistas do xénero son extremadamente diversas, e inclúen o punk, a psicodelia, o post-punk e o country. Os termos "rock alternativo" e "indie rock" foron termos intercambiables nos anos 80, pero despois de que moitas bandas alternativas seguisen a Nirvana no seu éxito cara o mainstream a principios dos 90, o termo "indie rock" comezou a ser usado para describir a esas banda, que traballando en distintos estilos, non perseguían ou non acadaron o éxito comercial. En termos de estética, o indie rock caracterízase por un coidadoso equilibrio de accesibilidade pop con noise, experimentación con fórmulas da música pop, letras sensibles enmascaradas por posturas irónicas, unha preocupación sobre a "autenticidade" e a representación dun rapaz ou rapaza sinxelo.
Allmusic identifica o indie rock como unha serie de diferentes enfoques musicais non compatibles cos gustos mainstream. Unido por unha ética máis que por un enfoque musical, o movemento indie rock abarcou unha ampla gama de estilos, dende as bandas máus duras influenciadas polo grunge, pasando por grupos DIY experimentais como Pavement, ata cantantes punk-folk como Ani DiFranco. De feito, hai unha lista eterna de xéneros e subxéneros do indie rock. Moitos países desenvolveron unha extensa escena indie local, florecendo con bandas coa suficiente popularidade como para sobrevivir dentro dos seus respectivos países, pero sendo virtualmente descoñecidas fóra deles. Porén, aínda hai bandas indie que comezan localmente e consiguen chegar a un público internacional.
O indie rock destaca por ter unha proporción relativamente alta de artistas femininas en comparación con anteriores xéneros do rock, unha tendencia exemplificada no desenvolvemento da música feminista riot grrrl de artistas como Bikini Kill, Bratmobile, 7 Year Bitch, Team Dresch e Huggy Bear. Porén, Cortney Harding sinalou que este sentido de igualidade non se ve reflectido no número de mulleres que dirixen selos independentes.
Mímisbrunnr
miniatura|Odín bebe do Mímisbrunnr (1903) obra de [[Robert Engels.]] miniatura|"Odin at the Brook Mimir" (1893) de [[John Angell James Brindley]] Na mitoloxía nórdica, Mímisbrunnr (Antigo nórdico "Manancial de Mímir" ) é un pozo relacionado con deus Mímir, situado baixo a árbore do mundo Yggdrasil. Mímisbrunnr aparece atestado na Edda poética, unha compilación do século XIII baseada en fontes tradicionais, e a Edda prosaica, escrita no século XIII por Snorri Sturluson. Ambas fontes relatan que o deus Odín deixou un dos seus ollos na fonte. A Edda prosaica detalla que o pozo está localizado baixo as tres raíces da árbore do mundo Yggdrasil, unha raíz que pasa pola terra xeada dos xigantes, onde o plano primordial de Ginnungagap existiu unha vez. Ademais, a Edda prosaica relata que a auga do pozo contén moita sabedoría, e que o sacrificio de Odín foi un troco por unha copa daquela auga.
Campos, Torbeo, Ribas de Sil
Campos é un lugar da parroquia de Torbeo, no concello lucense de Ribas de Sil.
Benue
Benue pode referir a:
Lentemil, Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz
Lentemil é un lugar da parroquia de Santa Mariña de Lagostelle no concello lugués de Guitiriz na comarca da Terra Chá. Tiña 25 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 13 homes e 12 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000.
Os Currás, Leiro, Abegondo
Os Currás é un lugar da parroquia de Leiro no concello coruñés de Abegondo, na comarca da Coruña.
RD-0124
RD-0124 é un motor foguete utilizado na segunda etapa dos foguetes Soiuz 2.1b. Tamén é coñecido polo seu índice GRAU como 14D23.
Características
O motor RD-0124 é o sucesor do RD-0110 como segunda etapa dos lanzadores Soiuz. Entre as súas melloras conta cun aumento de presión nas cámaras de combustión de 70 a 160 bares e un impulso específico aumentado de 326 a 359 s.
René Viénet
René Viénet, nado en 1944 en Le Havre, é un sinólogo francés, coñecido por ter sido un escritor e cineasta situacionista. Viénet empregou a técnica situacionista do détournement — o uso de elementos culturais xa existentes para darlle un significado novo, cun fin subversivo.
Traxectoria
Tras completar os seus estudos en sinoloxía en París, mudouse á China, mais foi expulsado en 1966 polas súas críticas ao réxime maoísta. Nos 1970, traballou na CNRS. De 1974 a 1978, ensinou chinés na École polytechnique. Tras 20 anos vivindo na China continental, Hong Kong e Taiwán, retornou a Francia. Foi director de redacción da revista Monde chinois de 2007 a 2008.
Museo Pablo Casals
miniatura O Museo Pablo Casals é un museo da cidade de San Xoán (Porto Rico), dentro do Vello San Xoán. Está situado nunha casa colonial da praza de San José.