cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
María Labrandero
Temperamento e referencias artísticas
María foi unha muller adelantada á súa época. Non temeu abrirse camiño nun mundo exclusivamente masculino como o do ambiente artístico de Valencia dos anos 20. Participou activamente no Círculo de Bellas Artes como un membro máis, sen reparar en que adoitaba ser a única muller. Amais, a súa especialidade artística, clasificada como masculina, non lle supuxo unha dificultade e foi ben acollida polo elenco cultural do momento.
As referencias encontradas sitúana como a segunda escultora valenciana, datada e con presenza en exposicións e certames. A primeira foi Elena Sorolla, quen, malia residir en Madrid e centrar alí a súa traxectoria artística, participou en certames en Valencia. Algúns deles foron as Exposicións de Belas Artes, organizadas pola “Juventud Artística Valenciana” na Universidade de Valencia, en 1916 e 1917.
É posíbel que María vise as obras de Elena nas mostras e lle servisen de inspiración e referente. Do mesmo xeito, ela tería unha influencia decisiva nas artistas novas que asistían ás súas exposicións e vían con naturalidade a participación de Labrandero como unha socia máis do Círculo, moi activo na vida cultural da cidade. Coa súa presenza e obra, María foi, xa que logo, un referente tanxíbel nos seus anos de actividade artística.
Estilo artístico
esquerda|miniatura|"Carmelina". [[Altorrelevo realizado pola escultora dunha das súas discípulas]] María Labrandero tiña un coñecemento amplo de diferentes procesos escultóricos que se adaptaban á súa necesidade de crear, sen desmerecer en ningún deles. A talla en pedra, o xeso ou a madeira daban forma a figuras de vulto redondo ou relevos. Tamén creou moitas figuras pequenas de cerámica cocida, que en ocasións esmaltaba. Amais, a fundición en bronce foi un dos procesos técnicos que empregou nalgunha das súas obras. O alto nivel do seu traballo, que sorprendía á crítica, non lle valeu ningunha valoración negativa nos seus anos de actividade artística. A escultora sentiu atracción polo naturalismo e a figuración de aire sinxelo e inxenuo. A súa produción pódese clasificar en tres bloques:
Exposicións
Participou en diversas exposicións e eventos do Círculo de Belas Artes de Valencia, case sempre na sección de escultura. Porén, ao longo da súa etapa artística tamén realizou algúns traballos de ilustración.
Cabalar, Seixido, A Lama
Cabalar é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Mission to Rescue
Mission to Rescue é un filme kenyano de 2021 dirixido por Gilbert Lukalia. Foi escollido como candidato de Kenya para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. O filme está baseado na historia real do secuestro en Kenya dun turista francés a mans de Al-Shabaab no ano 2011.
Sinopse
A historia do filme está baseado en feitos reais e conta o secuestro dun turista francés a mans de Al-Shabaab nunha localidade costeira de Kenya no ano 2011.
Jason Rich
Jason Rich, nado o 8 de maio de 1986 en Pensacola, Florida, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense.
Traxectoria profesional
Rich xogou na Universidade de Florida State, e tras graduarse foise a Italia a xogar no Pallacanestro Cantù. Despois xogou en Israel para o Maccabi Haifa BC e o Hapoel Jerusalem BC.
O Xogo da Bóla, Ribeiras de Miño, Pantón
O Xogo da Bóla é un lugar da parroquia de Ribeiras de Miño no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Jason Rich
Traxectoria profesional
Tras media tempada en Bélxica co BC Oostende, o 31 de xaneiro de 2013 volveu a Italia para xogar no Vanoli Cremona ata final de tempada. Tras un ano en Rusia no Enisey Krasnoyarsk, Rich regresou ó Vanoli Cremona, co que asinou un acordo por un ano.
O 17 de outubro de 2018, Rich asinou co Beşiktaş turco.
O 24 de outubro de 2019, asinou unha tempada co Gaziantep Basketbol da Basketbol Süper Ligi turca.
O 29 de xuño de 2020, Rich asinou co Pallacanestro Varese da Lega Basket Serie A italiana, pero o 9 de xullo de 2020 decidiu non unirse ó Varese e anunciou a súa retirada.
A Arribada, San Fiz de Cangas, Pantón
A Arribada é un lugar da parroquia de San Fiz de Cangas no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Supermarine Scimitar
O Supermarine Scimitar foi un avión de ataque naval deseñado e producido polo construtor aeronáutico británico Supermarine. Operado exclusivamente pola Fleet Air Arm da Royal Navy, foi o derradeiro avión en ser completamente deseñado e fabricado por Supermarine.
O Scimitar desenvolveuse a partir dun anterior deseño, designado internamente Type 505, un caza sen tren de aterraxe destinado a operar dende cubertas de goma. Gran parte das características do avión, incluído a súa pouco común cola en V (ou "cola bolboreta") e a súa delgada á recta, eran compartidas co seu antecesor; porén, o Almirantazgo reconsiderou os seus requisitos e especificou que se usase un tren de aterraxe convencional. Así, Supermarine produciu o estreitamente relacionado Type 508, equipado cunha á máis grande e tren de aterraxe retráctil. O 31 de agosto de 1951 o Type 508 realizou o seu voo de estrea, seguido pouco despois dos redeseñados Type 529 e Type 544, servindo este último como prototipo directo para o modelo de produción e realizando o seu primeiro voo en xaneiro de 1956.
Durante 1957 entregáronse os primeiros avións de produción, permitindo que o Scimitar entrase en servizo coa Royal Navy o ano seguinte. O avión foi operado pola Royal Navy como un avión de ataque a baixa cota, o que incluía que puidese ser equipado con armas nucleares, e tendo sido superado como caza incluso antes da súa introdución pr outros avións como o de Havilland Sea Venom e o de Havilland Sea Vixen. Experimentou unha taxa de desgaste relativamente alta debido a unha serie de accidentes. Nos seus aderradeiros anos de operación o tipo usouse frecuentemente como avión de repostaxe en voo. Durante 1969 o Scimitar foi retirado, sendo substituído en servizo por avións máis novos e capaces como o Blackburn Buccaneer.
Carreiro, Seixido, A Lama
Carreiro é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Rugby nos Xogos Olímpicos
200px|miniatura|dereita|Logo olímpico de rugby. O rugby é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial en catro das sete primeiras edicións, se ben só o fixo na categoría masculina. O deporte debutou nos Xogos de París de 1900, incluíndose con posterioridade nos Xogos de Londres de 1908, nos Xogos de Antuerpen de 1920 e nos Xogos de París de 1924. Pouco despois destes últimos, o Comité Olímpico Internacional (COI) excluíu o rugby como deporte olímpico. Dende ese momento foron numerosos os intentos de incluílo de novo no programa olímpico, feito que se materializou o 9 de outubro de 2009, cando a inclusión do rugby a sete para os Xogos Olímpicos de 2016 e 2020 foi aprobada polos membros do COI no congreso anual celebrado na cidade de Copenhague.
Cendón, Seixido, A Lama
Cendón é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Telephono
Telephono é o primeiro álbum de estudio da banda de indie rock Spoon, publicado o 23 de abril de 1996 a través do selo Matador Records. O disco foi posteriormente reeditado en 2006 xunto co EP Soft Effects por Merge Records.
O Campo, Seixido, A Lama
O Campo é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Telephono
"Idiot Driver" aparecera anteriormente no recompilatorio Bicycle Rodeo de Peek-A-Boo Records en novembro de 1995.
Wiretap Scars
Wiretap Scars é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de post-hardcore Sparta, publicado o 13 de agosto de 2002 a través do selo DreamWorks Records. O disco chegou ao número 71 da lista estadounidense Billboard 200, e lanzouse tan só cinco meses despois do seu EP de estrea, Austere. O álbum está moi influenciado pola música de At the Drive-In, banda na que tocaron a meirande parte dos membros de Sparta antes da súa separación en 2001.
As voces e o nome dos temas reflicten en particular os de Relationship of Command de At the Drive-In, o último álbum lanzado polo grupo. Isto contrasta coa música de The Mars Volta, formado por outros dous membros de AtDI (Omar e Cedric), que se afasta completamente do xénero do post-hardcore.
O Toural, Teis, Vigo
O Toural é un lugar da parroquia de Teis, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo.
Toponimia
O Toural é un zootopónimo galego, que fai referencia a un lugar onde se celebraba unha feira de gando vacún.
A Fentosa, Seixido, A Lama
A Fentosa é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
O Seixido, Seixido, A Lama
O Seixido é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Casavella, Seixido, A Lama
Casavella é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Alien Lanes
Alien Lanes é o oitavo álbum de estudio da banda estadounidense de lo-fi Guided by Voices, publicado o 4 de abril de 1995 a través do selo Matador Records.
O disco foi o primeiro lanzamento do grupo a través de Matador. Segundo o libro de James Greer Guided by Voices: A Brief History: Twenty-One Years of Hunting Accidents in the Forests of Rock and Roll o avance do disco foi de preto de 100 000 dólares, un dos contratos máis caros na historia de Matador. En contraste co lucrativo acordo, Greer menciona que "o custe de gravar Alien Lanes, se deixamos de lado a cervexa, foi duns dez dólares".
Pumar, Seixido, A Lama
Pumar é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
A Gaiola, Seixido, A Lama
A Gaiola é un lugar da parroquia de Seixido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Malesia
miniatura|250px|Mapa de Malesia Malesia é unha rexión bioxeográfica de clima ecuatorial situada entre a rexión Indomalaia e Australasia.
Considérase tamén unha rexión fitoxeográfica ou reino floral dentro da ecozona paleotropical. Esta rexión forma parte tanto de Asia como de Oceanía, e nela predominan os ecosistemas de selva ecuatorial.
Malesia foi primeiro identificada como unha rexión florística conformada poa península de Malaca, Insulindia, Nova Guinea e o arquipélago de Bismarck, sobre a base da flora tropical compartida ou derivada especialmente de Asia, pero tamén con numerosos elementos da flora australiana, incluídas moitas especies como as coníferas Podocarpaceae e Araucariaceae. Hai coincidencia con catro rexiones distintas de fauna de mamíferos.
Esta rexión florística componse á súa vez das seguintes rexións bioxeográficas:
Prey (filme de 2021)
Prey é un filme alemán de 2021 dirixido e escrito por Thomas Sieben e protagonizado por David Kross, Hanno Koffler e Maria Ehrich. Estreouse a través de Netflix o 10 de setembro de 2021.
Roque nos Xogos Olímpicos
200px|miniatura|dereita|Logo olímpico do roque. O roque é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial nos Xogos Olímpicos de 1904 celebrados en Saint Louis. Foi a única vez que o roque foi incluído no programa olímpico.
Resultados
miniatura|200px|A competición de roque en 1904. Os competidores disputaron un dobre torneo de ida e volta, con cada xogador enfrontando todos os outros xogadores dúas veces.
Fonte: Sports Reference.
Roser Capdevila
Roser Capdevila i Valls, nada en Horta, Barcelona o 23 de xaneiro de 1939, é unha ilustradora catalá, coñecida por ser a creadora das Tres xemelgas.
Traxectoria
Interesada no debuxo dende nova, ingresou na Escola Massana de Belas Artes de Barcelona. No ano 1999, foi galardoada co Premio Nacional de Cinema e de Audiovisual, concretamente no apartado de Audiovisual, e no 2004 coa Creu de Sant Jordi, ámbolos dous concedidos pola Generalitat de Cataluña.
En 2011, doou o seu legado, composto por máis de 3.000 debuxos, litografías, gravados e contos, á Biblioteca de Cataluña.
Obra artística
Colaboradora durante a década de 1970 da edición francesa da revista infantil Cuca Fera, no ano 1979 foi finalista do Premio Apel·les Mestres de literatura infantil e xuvenil ilustrada polo seu conto La cosidora.
Na década de 1980 comezou a ilustrar libros de texto para nenos cos seus debuxos, caracterizados por un estilo sinxelo, mais cunha caricatura fresca e dinámica.
No ano 1983, inspirándose nas súas tres fillas Teresa, Anna e Helena, creou as personaxes de As tres xemelgas, a serie de libros que foron traducidos a 35 linguas e cuxo éxito motivou a creación dunha serie de televisión que se emitiu en 158 países.
Nefrozoos
Os nefrozoos (Nephrozoa) son un dos grandes clados en que se dividiron os animais bilaterais, subdividido en protóstomos e deuteróstomos, que contén case todos os filos de animais con aproximadamente un millón de especies. O seu clado irmán é o dos Xenacoelomorpha. Os Ambulacraria (convencionalmente deuteróstomos) eran antes considerados un grupo irmán dos Xenacoelomorpha, formando os Xenambulacraria como Deuteróstomos basais ou Bilateria basais, o que invalidaba os Nephrozoa e os Deuteróstomos en previos estudos. O celoma, o tracto dixestivo, os órganos excretores (nefridios), e os cordóns nerviosos están desenvolvidos nos Nephrozoa. Argumentouse que, debido a que os protonefridios só se atopan nos protóstomos, non poden considerarse como unha sinapomorfía deste grupo. Isto faría que Nephrozoa fose un nome inapropiado, quedando Eubilateria como nome deste clado.
Os cordados (que inclúen todos os vertebrados) son deuteróstomos. Parece moi probable que o fósil de hai 555 millóns de anos Kimberella fose un protóstomo. De ser así, isto significa que as liñaxes dos protóstomos e os deuteróstomos deberon de separarse algún tempo antes de que aparecese Kimberella, polo menos hai 558 millóns de anos e, por tanto, bastante antes do comezo do Cámbrico hai 538,8 millóns de anos.
O Cruceiro, Verducido, A Lama
O Cruceiro é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Mammaliaformes
Os mammaliaformes ou mammaliformes (do grego "con forma de mamífero") son un grupo de terápsidos extremadamente pequenos que inclúe mamíferos e algúns antepasados do grupo. Os mamaliaformes son un clado creado por Rowe en 1988 para clasificar a todos os tetrápodos considerados até esa data como mamíferos (fósiles coa cadena ósea do oído medio) e reservar a clase Mammalia para as especies actuais e aquelas emparentadas filoxeneticamente.
Taxonomía
A pesar de ser un clado de creación recente, a clasificación taxonómica pode variar segundo as fontes.
Guende, San Fiz de Cangas, Pantón
Guende é un lugar da parroquia de San Fiz de Cangas no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Sernande, San Fiz de Cangas, Pantón
Sernande é un lugar da parroquia de San Fiz de Cangas no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Shambala (filme)
Shambala (en Шамбала) é un filme kirguiz de 2020 dirixido por Artykpai Suyundukov. Foi escollido como candidato de Kirguizistán para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Sinopse
Un neno que vive nun bosque protexido atopa o reconfortante folclore co que creceu en conflito coas duras realidades que o rodean.
San Fiz, San Fiz de Cangas, Pantón
San Fiz é un lugar da parroquia de San Fiz de Cangas no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Cam Reddish
Cameron Elijah Reddish, nado o 1 de setembro de 1999 en Norristown, Pensilvania, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga nos Portland Trail Blazers da National Basketball Association (NBA).
Traxectoria profesional
O 20 de xuño de 2019, Reddish foi escollido na 10ª posición do Draft da NBA de 2019 polos Atlanta Hawks. Reddish asinou cos Hawks o 1 de xullo de 2019. O 24 de outubro de 2019, Reddish debutou na NBA, na vitoria dos Hawks por 117–100 contra os Detroit Pistons.
O 13 de xaneiro de 2022, Reddish foi traspasado xunto a Solomon Hill e unha elección da segunda rolda do Draft de 2025 ós New York Knicks, a cambio de Kevin Knox e unha elección de primeira rolda do Draft. Reddish debutou cos Knicks o 23 de xaneiro de 2022.
O 9 de febreiro de 2023, os Knicks traspasaron a Reddish ós Portland Trail Blazers, nun traspaso entre catro equipos no que tamén participaron os Charlotte Hornets e os Philadelpha 76ers. Debutou cos Trail Blazers o día seguinte, facendo 11 puntos na derrota por 138–129 contra os Oklahoma City Thunder.
A Cavadiña, Verducido, A Lama
A Cavadiña é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Shoshana Zuboff
Shoshana Zuboff, nada en 1951, é unha socióloga, profesora emérita na Harvard Business School e escritora estadounidense. Algúns dos temas máis recorrentes nas súas obras son a revolución dixital, a evolución do capitalismo, a emerxencia histórica da individualidade psicolóxica e as condicións do desenvolvemento humano.
Traxectoria
Shoshana Zuboff obtivo o seu BA en filosofía na Universidade de Chicago e o seu doutoramento (Ph.D.) en psicoloxía social na Universidade de Harvard. Incorporouse á Harvard Business School en 1981 onde obtivo a cátedra Charles Edward Wilson en administración de negocios, e foi unha das primeiras mulleres profesoras titulares nesta facultade. En 2014 e 2015, foi profesora asociada no Berkman Klein Center for Internet & Society na Harvard Law School.
Zuboff desenvolveu numerosos conceptos orixinais:
Zuboff afirma que Google e Facebook convertéronse en «antitéticas á democracia» (antithetical to democracy). Para ela, grazas aos asistentes persoais, empresas como Google e Amazon recompilan inmensas cantidades de datos sobre os seus usuarios co obxectivo de obter beneficios económicos. Os usuarios comparten estas informacións por conveniencia, sen percibir as implicacións que iso supón para a súa vida privada.
En 2019, foi galardoada co Axel Springer Award pola súa valentía e a súa franqueza na análise dos problemas sociais dunha economía baseada nos datos persoais.
Obras
Shoshana Zuboff escribiu os seguintes libros:
Parasitoide
En ecoloxía evolutiva, un parasitoide é un organismo que vive en estreita asociación co seu hóspede e a expensas del, o que finalmente orixina a morte do hóspede. O parasitoidismo é unha das seis maiores estratexias evolutivas dentro do parasitismo, que se distingue polo prognóstico mortal para o hóspede, o que fai que esta estratexia estea preto da predación.
Entre os parasitoides as estratexias varían desde vivir dentro do hóspede (endoparasitismo), a permitir que continúe crecendo antes de que se converta en adulto e a paralizar o hóspede e vivir fóra sobre el (ectoparasitismo). Os hóspedes poden incluír á súa vez outros parasitoides, o que sería un hiperparasitismo; no caso dos bugallos de carballo, son posibles ata cinco niveis de parasitismo. Algúns parasitoides inflúen no comportamento do hóspede de maneiras que favorecen a propagación do parasitoide.
Os parasitoides encóntranse en diversos taxons de insectos da superorde Endopterygota, cuxa metamorfose completa puido preadaptalos a un ciclo de vida dividido, con larvas parasitoides e adultos de vida libre. A maioría son Hymenoptera, nos que os Ichneumonidae e moitas outras avespas parasitoides están altamente especializadas nunha forma de vida parasitoide. Hai tamén parasitoides en Diptera, Coleoptera e outras ordes de insectos endopterigotos. Algúns deles, na maior parte dos casos avespas, utilízanse no control biolóxico de pragas.
A artista zoolóxica do século XVII Maria Sibylla Merian representou detalladamente os parasitoides e os seus hóspedes nas súas pinturas. A bioloxía do parasitoidismo influíu nas crenzas de Charles Darwin e inspirou a autores de ciencia ficción e guionistas a crear numerosos aliens parasitoides que matan os seus hóspedes humanos, como o da película de Ridley Scott de 1979 Alien.
Etimoloxía
O termo "parasitoide" foi acuñado en 1913 polo escritor finés de fala sueca Odo Reuter, e foi adaoptado en inglés polo seu revisor, o entomólogo William Morton Wheeler. Reuter usouno para describir a estratexia na que o parasito se desenvolve dentro ou sobre o corpo dun só individuo hóspede, matándoo finalmente, mentres que o adulto é de vida libre. Desde entón, o concepto foi xeneralizado e amplamente utilizado en inglés e moitos idiomas.
Opcións evolutivas
Para termos unha perspectiva sobre as opcións evolutivas débense considerar catro cuestións: o efecto sobre a fitness reprodutiva dun hóspede do parasito; o número de hóspedes que teñen por cada etapa vital; se se impide a reprodución do hóspede, e se o efecto depende da intensidade (número de parasitos por hóspede). Desta análise, proposta por K. D. Lafferty e A. M. Kunis, xorden as principais estratexias evolutivas do parasitismo, xunto coa predación.
Os parasitoides aliméntanse dun hóspede vivo ao cal finalmente lle causan a morte, tipicamente antes de que poida producir descendencia, mentres que os parasitos convencionais xeralmente non matan os seus hóspedes e os predadores matan a súa presa inmediatamente.
Conceptos básicos
miniatura|upright|Unha [[avespa cálcida|avespa calcidoide hiperparasitoide sobre os casulos do seu hóspede, unha avespa bracónida, á súa vez un parasitoide coinobionte de lepidópteros]]
Os parasitoides poden clasificarse en endo- ou ectoparasitoides con estratexias de desenvolvemento de idiobionte ou coinobionte. Os endoparasiotides viven dentro do corpo do seu hóspede, mentres que os ectoparasitoides se alimentan sobre o hóspede desde o exterior. Os parasitoides idiobiontes impiden que continúe o desenvolvemento do seu hóspede despois de inmobilizalo inicialmente, mentres que os coinobiontes permiten que o hóspede continúe o seu desenvolvemento mentres se alimentan del. A maioría dos ectoparasitoides son idiobiontes, xa que o hóspede podería danar ou desaloxar o parasitoide externo se pode moverse e mudar. A maioría dos endoparasitoides son coinobiontes, o que lles dá a vantaxe de que o hóspede continúe medrando e evitando os predadores.
Os parasitoides primarios teñen as relacións parasitarias máis simples, que implican aos dous organismos, o hóspede e o parasitoide. Os hiperparasitoides son parasitoides de parasitoides; os parasitoides secundarios teñen un parasitoide primario como hóspede, polo que hai tres organismos implicados. Os hiperparasitoides poden ser facultativos (poden ser un parasitoide primario ou un hiperparasitoide dependendo da situación) ou obrigados (sempre se desenvolven como hiperparasitoides). Tamén pode haber parasitoides de niveis superiores ao secundario, especialmente entre os facultativos. En sistemas de bugallos de carballo, pode haber ata cinco niveis de parasitismo. Casos nos que dúas ou máis especies de parasitoides atacan á vez ao mesmo hóspede sen parasitarse entre si denomínanse multiparasitismo ou parasitismo múltiple. En moitos casos, o parasitismo múltiple aínda orixina a morte dun ou máis dos parasitoides implicados. Se coexisten parasitoides múltiples da mesma especie nun só hóspede, a relación denomínase superparasitismo. As especies gregarias poñen moitos ovos ou ovos poliembrionais que producen moitas larvas nun só hóspede. O resultado final do superparasitismo gregario pode ser un só individuo parasitoide supervivente ou múltiples, dependendo da especie. Se se produce superparasitismo accidentalmente en especies normalmente solitarias as larvas adoitan loitar entre elas ata que só queda unha.
Influencia sobre o comportamento do hóspede
miniatura|Femias das moscas [[Phoridae|fóridas Apocephalus borealis (centro esquerda) ovipositando no abdome dunha obreira de abella do mel, alterando o seu comportamento.]]
Himenópteros
Dentro dos Hymenoptera, o parasitoidismo evolucionou só unha vez e as moitas especies descritas de avespas parasitoides representan a gran maioría das especies da orde, agás as formigas, abellas e avespas véspidas que perderon secundariamentre este hábito. As avespas parasitoides inclúen uns 25.000 Ichneumonoidea, 22.000 Chalcidoidea, 5.500 Vespoidea, 4.000 Platygastroidea, 3.000 Chrysidoidea, 2.300 Cynipoidea e moitas familias máis pequenas. Adoitan ter ciclos vitais salientables. Poden clasificarse como endoparasitos ou ectoparasitos dependendo de onde depositen os ovos. As avespas endoparasitas insiren os seus ovos dentro do hóspede, usualmente como coinobiontes, que permiten que o hóspede continúe crecendo (proporcionando así máis comida para as larvas da avespa), mude e evada os predadores. As avespas ectoparasitas depositan os ovos fóra do corpo do hóspede, usualmente como idiobiontes, paralizando inmediatamente o hóspede para impedir que escape ou se desfaga do parasito. Adoitan acarrexar o hóspede a un niño onde permanecerá sen alterar para que as larvas da avespa se alimenten del. A maioría das especies de avespas atacan os ovos e larvas do seu hóspede, pero algúnhas atacan os adultos. A oviposición depende de encontrar o hóspede e evadir as defensas do hóspede; o ovipositor é un órgano tubular usado para inxectar os ovos no hóspede e ás veces é moito máis longo que o corpo da avespa. Os hóspedes como as formigas adoitan comportarse como se se preocupasen pola presenza das avespas, facendo movementos violentos para previr a oviposición. As avespas poden esperar a que o hóspede pare parar de moverse e entón atacan de repente.
As avespas parasitoides enfróntanse a diversos obstáculos para a oviposición, incluíndo defensas comportamentais, morfolóxicas, fisiolóxicas e inmunolóxicas dos seus hóspedes. Para frustrar isto, algunhas avespas inundan os seus hóspedes cos seus ovos para sobrecargar a capacidade do seu sistema inmunitario de encapsular corpos estraños; outros introducen un virus que interfire co sistema inmunitario do hóspede. Algunhas avespas parasitoides localizan os hóspedes detectando os compostos químicos que liberan as plantas para defenderse contra os herbívoros.
Outras ordes
miniatura|upright|A cabeza dunha femia sésil de [[estrepsíptero sobresaíndo (dereita abaixo) do abdome da súa avespa hóspede; o macho (non mostrado) ten ás.]]
As moscas (Diptera) inclúen varias familias de parasitoides, a máis grandes das cales é Tachinidae (unhas 9.200 especies ), seguidas por Bombyliidae (unhas 4.500 especies ), xunto con Pipunculidae e Conopidae, que inclúen xéneros parasitoides como Stylogaster. Outras familias de moscas inclúen algunhas espcies proteleanas. Algúns Phoridae son parasitoides de formigas. Algunhas moscas da carne Sarcophagidae son parasitoides: por exemplo Emblemasoma auditrix é parasitoide das carricantas, localizando o seu hóspede polo son.
Todos os Strepsiptera son parasitoides; xeralmene esterilizan os seus hóspedes.
Dúas familias de Coleoptera, a Ripiphoridae (450 especies ) e a Rhipiceridae, son en gran medida parasitoides, como o son os Aleochara (Staphylinidae); en total, uns 400 estafilínidos son parasitoides. Unhas 1.600 especies da gran familia principalmente de vida libre Carabidae son parasitoides.
Uns poucos Neuroptera son parasitoides; teñen larvas que buscan activamente os seus hóspedes. As larvas dalgúns Mantispidae, subfamilia Symphrasinae, son parasitoides doutros artrópodos incluíndo abellas e avespas.
Aínda que case todos os Lepidoptera (bolboretas e avelaíñas) son herbívoros, unhas poucas especies son parasitas. As larvas dos Epipyropidae aliméntanse de Homoptera como os cicadélidos e carricantas e ás veces doutros Lepidoptera. As larvas de Cyclotornidae parasitan primeiro Homoptera e posteriormente a proxenie das formigas. As avelaíñas pirálidas Chalcoela foron utilizadas no control biolóxico de avespas Polistes nas illas Galápagos.
O parasitismo é raro en Trichoptera, pero pode darse con frecuencia en Hydroptilidae, probablemente incluíndo todas as 10 especies do grupo Orthotrichia aberrans; parasitan as pupas doutros tricópteros.
Fungos entomopatóxenos
Todos os fungos coñecidos do xénero Cordyceps son endoparasitos. Un dos parasitoides máis notables neste grupo é Ophiocordyceps unilateralis que infecta as formigas carpinteiras Camponotus ao romper os seus exoesqueletos por medio das súas esporas e crecer no hemocele das formigas como células de lévedos de vida libre. Finalmente, as células dos lévedos progresan producindo toxinas nerviosas que alteran o comportamento das formigas causando que suban ao alto da vexetación e mordan as follas, o que se chama 'trabada da morte'. Esta estratexia está tan afinada que causa que a formiga morda a parte da folla máis óptima para que o fungo frutifique; o nervio central do envés da folla. De feito, atopouse que en circunstancias específicas, o momento da trabada da morte está sincronizado co mediodía solar. No momento da trabada da morte ata o 40% da biomasa da formiga son hifas do fungo. Despois de que morre a formiga, o fungo produce un gran pedúnculo, que crece desde a parte de atrás da cabeza da formiga e libera seguidamente ascósporas. Estas esporas son demasiado grandes para ser dispersadas polo vento e, en vez diso, caen directametne ao chan, onde producen esporas secundarias que infectan as formigas a medida que estas camiñan sobre elas. Ophiocordyceps sinesis é tamén un parasitoide, parasitando larvas da avelaíña Hepialus humuli, matándoas en 15-25 días, un proceso similar ao de Ophiocordyceps unilateralis.
No control biolóxico de pragas
miniatura|[[Encarsia formosa, unha avespa endoparasita afelínida, criada comercialmente para controlar as moscas brancas Aleyrodidae en invernadoiros]]
Os parasitoides están entre os axentes para o control biolóxico de pragas máis utilizados. O control biolóxico de pragas clásico que usa inimigos naturais das pragas (parasitoides ou predadores) é extremadamente rendible, a relación custo/beneficio do control clásico é de 1:250, pero a técnica é máis variable nos seus efectos que os pesticidas; reduce en vez de eliminar as pragas. A relación custo/beneficio para protexer as colleitas con inimigos naturais é igualmente moito maior que o de facelo con substancias químicas: 1:30 contra 1:5, respectivamente, xa que a busca de inimigos naturais axeitados pode ser guiada con precisión con coñecemento ecolóxico. Os inimigos naturais son máis difíciles de producir e de distribuír que os compostos químicos, xa que teñen unha caducidade de semanas como moito; e enfróntanse a un obstáculo comercial: non poden patentarse.
Desde o punto de vista dos agricultores, o grupo máis importante é o das avespas ichneumónidas, que depredan principalmente eirugas de bolboretas e avelaíñas; as vespas bracónidas, que atacan as eirugas e unha ampla gama doutros insectos incluíndo áfidos; as avespas calcidoides, que parasitan ovos e larvas de áfidos, aleiroideos, Pieris brassicae e cocoideos; e as moscas taquínidas, que parasitan un ampla variedade de insectos incluíndo eirugas, adultos e larvas de escaravellos, e hemípteros. Comercialmente, hai dous tipos de sistemas de crianza: produción diaria estacional a curto prazo con alta produción de parasitoides por día, e produción diaria baixa todo o ano a longo prazo cun rango de produción de 4–1.000 millóns de femias parasitoides por semana, para atender á demanda de axentes de control biolóxico axeitados para diferentes cultivos.
Maria Sibylla Merian
Maria Sibylla Merian (1647–1717) foi unha das primeiras naturalistas en estudar e representar parasitoides e os seus insectos hóspede nas súas pinturas de detalladas observacións.
Charles Darwin
Os parasitoides influíron no pensamento relixioso de Charles Darwin, que escribiu nunha carta en 1860 ao naturalista americano Asa Gray dicindo: "Non podo convencerme de que un Deus benefactor e omnipotente tivese creado intencionadamente avespas parasitas coa intención expresa de que se alimentasen dentro dos corpos vivos das eirugas." O paleontólogo Donald Prothero sinala que as persoas de mente relixiosa da era victoriana, incluíndo Darwin, quedaron horrorizados por este exemplo de crueldade evidente na natureza, especialmente salientable nas avespas icneumónidas.
Nas obras de ficción científica
miniatura|esauerda|Unha [[gárgola (arquitectura)|gárgola da década de 1990 nan Abadía de Paisley, Escocia, que se parece a un xenomorfo, como o parasitoide da película Alien ]]
Serode, San Fiz de Cangas, Pantón
Serode é un lugar da parroquia de San Fiz de Cangas no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
Parasitoide
Nas obras de ficción científica
Os parasitoides inspiraron a autores de ficción científica e guionistas a crear terroríficas especies de parasitoides alieníxenas que matan os seus hóspedes humanos. Un dos mellor coñecidos é o xenomorfo da película Alien de Ridley Scott de 1979, que pasa rapidamente polas fases do seu ciclo vital ao entrar violentamente nun hóspede humano pola boca e saír despois facendo estourar mortalmente o seu peito desde dentro. O biólogo molecular Alex Sercel, escribiu en Signal to Noise Magazine facendo unha comparación entre a "bioloxía dos xenomorfos [de Alien] e as avespas parasitoides e vermes nematomorfos da Terra para ilustrar o próxima que está a realidade da bioloxía a eses aliens de ficción e para discutir este exemplo excepcional de ciencia inspirando aos artistas". Sercel indica que a forma en que o xenomorfo agarra a cara dos humanos para implantar o seu embrión é comparable co modo en que a avespa parasitoide pon os seus ovos nun hóspede vivo. Ademais compara a vida do xenomorfo coa do netomorfo Paragordius tricuspidatus que crece enchendo a cavidade corporal do seu hóspede antes de facelo estourar, matándoo. Alistair Dove, no sitio web de ciencia Deep Sea News, escribiu que hai múltiples paralelismos cos parasitoides, aínda que hai, ao seu ver, máis ciclos vitais perturbadores na bioloxía real. Para el os paralelismos inclúen a colocación do embrión no hóspede; o seu crecemento no hóspede; a morte resultante do hóspede; e a alternancia de xeracións, como nos Digenea (trematodos). A antropóloga social Marika Moisseeff argumenta que "Os aspectos parasíticos e de enxamiamento da reprodución dos insectos fai que destes animais uns viláns favoritos na ciencia ficción de Hollywood. A batalla cultural contra a natureza é representada como un combate sen fin entre a humanidade e especies extraterrestres semellantes a insectos que tenden a parasitar os seres humanos para reproducirse." The Encyclopedia of Science Fiction menciona moitos exemplos de "parasitismo", que a miúdo causan a morte do hóspede.
José Luis Panizo
José Luís López Panizo, nado en Sestao o 12 de xaneiro de 1922 e finado en Portugalete o 14 de febreiro de 1990, foi un futbolista vasco que xogou durante 16 tempadas no Athletic Club, disputando 413 partidos oficiais e anotando 178 goles. Foi internacional coa selección española, coa que disputou o Mundial de 1950 no Brasil.
Traxectoria
Naceu no barrio de Simondrogas de Sestao, sendo o quinto fillo do matrimonio formado por Jesús López e Tomasa Panizo. Comezou a xogar ao fútbol no seu barrio, sen chegar a militar en ningún equipo federado ata que foi fichado polo Athletic Club en 1938. Debutou co primeiro equipo o 14 de maio de 1939, con 17 anos, nun partido do Torneo Nacional contra o Alavés.
O seu debut na Primeira División produciuse na xornada inaugural da tempada 1939/40, primeira tempada oficial despois da guerra civil. Panizo fíxose co oco que deixara José Iraragorri, naquel momento en México. Foi membro do equipo do Athletic que gañou a liga e a Copa na campaña 1942/43, e a Copa tres anos consecutivos entre 1943 e 1945.
Militou 16 tempadas no Athletic, xogando 413 partidos oficiais, 325 deles na Primeira División, e marcando 178 goles, 136 deles na liga. Foi un do cinco integrantes da segunda dianteira histórica do Athletic xunto a Iriondo, Venancio, Zarra e Gaínza. Rematou a súa carreira deportiva nas filas da SD Indautxu na Segunda División, na tempada 1955-56, onde coincidiu co seu irmán Panizo II e con Telmo Zarra.
Faleceu o 14 de febreiro de 1990, con 68 anos.
Selección española
Debutou coa selección o 23 de xuño de 1946 ante Irlanda. En total, xogou 14 partidos, nos que marcou 2 goles, contra Portugal e Irlanda. Foi membro da escuadra española no Mundial do Brasil 1950, onde foi titular en catro do seis partidos da competición, nas vitorias contra Chile e Inglaterra e nas derrotas contra o Brasil e Suecia.
The Quest of Erebor
"The Quest of Erebor" é unha obra de ficción e fantasía escrita por J. R. R. Tolkien que foi publicada postumamente polo seu fillo Christopher Tolkien como parte do libro Unfinished Tales (1980). Esta obra explica como e o motivo polo cal Gandalf organizou a recuperación da Montaña Solitaria (Erebor en sindarin), unha aventura relatada dende a perspectiva do hobbit Bilbo Bulseiro, moitos anos antes, na obra de Tolkien O hobbit.
Historia
"The Quest of Erebor" foi escrita orixinalmente na década de 1950 para ser un apéndice da obra O Señor dos Aneis, mais Tolkien decidiu non incluíla por mor das limitacións de espazono, e só apareceu unha versión abreviada do conto no apéndice A, III "Durin's Folk". Aínda que ningún dos manuscritos orixinais tiña data, pódese deducir que a historia foi escrita antes do 29 de setembro de 1953, data na que Tolkien recibiu por primeira vez as probas das páxinas da obra A Irmandade do Anel. Unha nota no borrador máis antigo coñecido facía referencia a un número de páxina na "Irmandade".
Existen varios manuscritos da obra. A primeira forma publicada da historia apareceu en "Unfinished Tales" (1980), compilada polo fillo de Tolkien, Christopher. Ao final desta versión, Christopher incluíu extractos dun manuscrito anterior e máis longo, que máis tarde foi publicado na súa totalidade en The Hobbit Annotated. O borrador máis antigo coñecido atopouse e publicouse máis tarde en The Peoples of Middle-earth (1996) como parte da historia do desenvolvemento do apéndice A.
My Morning Jacket
My Morning Jacket é unha banda estadounidense de indie rock formada en Louisville, Kentucky no ano 1998. O grupo está composto polo vocalista e guitarrista Jim James, o baixista Tom Blankenship, o batería Patrick Hallahan, o guitarrista Carl Broemel, e o teclista Bo Koster. O son da banda, enraizado no rock e no country, adoita a ser experimental e psicodélico. O grupo amasou seguidores a partir da década de 2000, en pate debido ás súas actuacións ao vivo.
My Morning Jacket conseguiu o seu primeiro éxito en Europa tras o lanzamento do seu álbum de estrea, The Tennessee Fire (1999). O seu seguinte traballo, At Dawn (2001), conseguiu unha gran cantidade de seguidores nos Estados Unidos e precedeu a varios cambios na formación. Tras fichar polo gran selo ATO Records, o grupo lanzou dous álbums, It Still Moves (2003) e Z (2005), sendo este último un grande éxito. O seguinte lanzamento da banda, Evil Urges (2008), tivo críticas divididas, mentres que Circuital (2011), o seu sexto álbum, tivo unha resposta máis unánime. O seu sétimo álbum, The Waterfall, foi lanzado en 2015, seguido por The Waterfall II en 2020 e My Morning Jacket en 2021.
A Fraga, Verducido, A Lama
A Fraga é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Cortegada, Verducido, A Lama
Cortegada é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
A Airoá, San Vicente de Castillón, Pantón
A Airoá é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
A Cegoñeira, San Vicente de Castillón, Pantón
A Cegoñeira é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
A Feixa, Verducido, A Lama
A Feixa é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
As Gándaras, Verducido, A Lama
As Gándaras é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Cobreiro, San Vicente de Castillón, Pantón
Cobreiro é un lugar da parroquia de San Vicente de Castillón no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
A Ermida, San Vicente de Castillón, Pantón
Toponimia
O topónimo deriva do latín, que é unha igrexa pequena, polo xeral lonxe ou fóra dun núcleo de poboación, ou tamén pode facer referencia a un sitio ermo ou sen traballar.
Henri Rouvière
Henri Rouvière, nado en Le Bleymard o 23 de decembro de 1876 e finado o 26 de outubro de 1952, foi un profesor francés de anatomía.
Traxectoria
Estudou en Montpellier, doutorándose en medicina en 1903. Máis tarde converteuse en profesor de anatomía e embrioloxía na Sorbonne (Universidade de París). O Collège Henri Rouvière da súa cidade natal de Le Bleymard recibe o nome na súa honra. Moitas das obras anatómicas de Rouvière consérvanse no Musée d'Anatomie Delmas-Orfila-Rouvière de París.
Rouvière é lembrado pola súa publicación en 1932 de "Anatomie des Lymphatiques de l'Homme" (en inglés "Anatomy of the Human Lymphatic System"), un estudo exhaustivo que implica a delimitación e clasificación dos ganglios linfáticos humanos e as súas rexións de drenaxe asociadas. O traballo de Rouvière foi unha continuación da investigación seminal do sistema linfático feita pola anatomista Marie Sappey (1810-1896).
Outros escritos significativos de Rouvière son "Anatomie humaine descriptive, topographique et fonctionnelle ", "Atlas aide-mémoire d'anatomie " e "L'anatomie humaine ". "Anatomie humaine descriptive, topographique et fonctionnelle " é o libro de texto adoptado en varias facultades de medicina coñecidas, como a Facultade de Medicina da Universidade de Lisboa, en Portugal.
O "nodo de Rouvière" homónimo (ás veces chamado "nodo Rouvière") presenta o seu nome; este ganglio é o máis superior do grupo lateral dos ganglios linfáticos retrofarínxeos, e atópase na base do cranio.
The Car
The Car é o sétimo álbum de estudio da banda inglesa de indie rock Arctic Monkeys, publicado o 21 de outubro de 2022 a través do selo Domino Recording Company. Foi composto polo líder do grupo Alex Turner na súa casa dos Ánxeles. Gravouse entre París, Suffolk e Londres coa produción do colaborador habitual do grupo James Ford, xunto cos músicos invitados Tom Rowley, Loren Humphrey e Tyler Parkford. Foi arranxado por Bridget Samuels e Turner. O batería Matt Helders sacou a fotografía da portada, que representa un coche branco nun aparcadoiro baleiro. O seu título refírese a dita portada e á abundancia de referencias a vehículos nas letras.
The Car baséase no son do anterior disco da banda, Tranquility Base Hotel and Casino (2018). Conta cunha ampla gama de xéneros que inclúen rock orquestral, lounge pop, baroque pop e funk, así como elementos de jazz. Tamén está influenciado pola música soul, a electrónica, o glam rock, a bossa nova, o pop tradicional e a música de películas antiga.
O álbum foi aclamado pola crítica tras o seu lanzamento. Os críticos loubaron a progresión artística da banda, a produción do álbum e as letras de Turner. O traballo estreouse no número 2 en dez países, incluído o Reino Unido, non chegando ao primeiro lugar por mor do disco Midnights de Taylor Swift. Foi o primeiro álbum de Arctic Monkeys que non chegou ao número 1 da lista británica. O disco foi promocionado polos sinxelos "There'd Better Be a Mirrorball", "Body Paint" e "I Ain't Quite Where I Think I Am". The Car acadou o posto 6 da lista estadounidense Billboard 200.
Indar Gorri
Indar Gorri é o grupo de seareiras e seareiros do equipo de fútbol Club Atlético Osasuna. Sitúase nas bancadas inferiores da portería sur do estadio El Sadar. O nome en galego significa "Forza Vermella" (Indarra = forza; Gorria = vermella).
Características
A súa ideoloxía baséase no nacionalismo abertzale, o antifascismo e o antirracismo. Indar Gorri é un dos grupos pertencentes e fundadores de Euskal Hintxak, entidade que agrupa un gran número de filas antifascistas de Euskal Herria e que reivindica a oficialización da selección de fútbol do País Vasco.
Amizade e rivalidade
As principais amizades do grupo son, amais dos grupos de Euskal Hintxak e outros máis, os seguintes grupos:
Por contra, as principais rivalidades son cos seguintes ultras:
Tabasco
miniatura|400px|Localización do estado de Tabasco en México
Indar Gorri
Historia
O 13 de decembro de 1987, a tribuna sur do entón El Sadar foi o escaparate para a estrea dun novo grupo de seareiras e seareiros chamado "Indar Gorri". A afección do Club Atlético Osasuna estaba un pouco anoxada por molestias en viaxes anteriores. Por este motivo, da unión dun par de grupos de afeccionados e co Monumento aos Foros como punto dos seus primeiros encontros, xorde Indar Gorri. O grupo converteuse en oficial nun encontro entre o Club Atlético Osasuna e o CD Sabadell.
Tabasco
Tabasco, oficialmente chamado Estado Libre e Soberano de Tabasco, é un dos trinta e un estados que, xunto coa Cidade de México, conforman México.
Indar Gorri
Historia
A diferenza doutros grupos de seareiras e seareiros do Osasuna, Indar Gorri non ocultaba o seu carácter. Pasou de ser un movemento espontáneo a ter un gran grupo de seguidores. Unha das súas actividades máis sinaladas é o Día contra o Racismo. De feito, foron dos pioneiros en organizar actos contra a xenofobia no fútbol. Amais de conferencias e exposicións sobre esta cuestión, xógase un partido amigábel.
A organización leva case un cuarto da historia do club vermello animando de forma ininterrompida. O 2 de febreiro de 2016 foron detidos 18 membros acusados de lesións. O 5 de maio de 2022 anunciou que deixaría de animar no estadio local de El Sadar durante o que quedaba de tempada. O motivo era a avalancha de sancións económicas que estaba a recibir, principalmente por estar nunha zona da bancada que, en teoría, está habilitado para ese fin.
Tabasco
A súa capital e cidade máis poboada é Villahermosa.
Está situado no sueste do país. Limita ao norte co golfo de México (océano Atlántico); ao leste, con Campeche; ao sueste, con Guatemala; ao sur, con Chiapas, e ao oeste, con Veracruz. Cunha superficie de 24 738 km², é o oitavo estado menos extenso, por diante de Estado de México, Hidalgo, Querétaro, Colima, Aguascalientes, Morelos e Tlaxcala.
Historia
Tabasco significa, en náhuatl, lugar onde a terra está húmida. É un territorio cuberto de espesos bosques e selva, con caudalosos ríos e zonas lacustres. En Tabasco desenvolvéronse dúas culturas: a olmeca e a maia, coa fundación de grandes cidades como Comalcalco e Pomoná.
Foi fundado o 7 de febreiro de 1824.
A Nogueira, Verducido, A Lama
A Nogueira é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
Portasouto, Verducido, A Lama
Portasouto é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
A Rabilonga, Verducido, A Lama
A Rabilonga é un lugar da parroquia de Verducido, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.
O Mato, Vilamelle, Pantón
O Mato é un lugar da parroquia de Vilamelle no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.
O Mato, Santalla de Toiriz, Pantón
O Mato é un lugar da parroquia de Santalla de Toiriz no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos.