cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Club Deportivo Logroñés
É o único equipo da Rioxa que xogou na Primeira División, categoría na que militou nove tempadas. Debido a problemas financeiros, foi substituído como equipo referente na cidade por UD Logroñés e SD Logroñés.
Historia
Entre os anos 1987 e 1997 estivo nove tempadas en Primeira División.
Estadio
O club exerce de local no estadio Las Gaunas, que foi inaugurado o 28 de febreiro de 2002 e ten capacidade para 16.000 espectadores.
Lourás, Manduas, Silleda
Lourás é un lugar da parroquia de Manduas no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2007 tiña 51 habitantes, deles 21 eran homes e 30 eran mulleres. Isto supón un aumento no número de habitantes con respecto ao a ano 2000.
Parroquias de Silleda
Manduas, Silleda
Lale, Sumio, Carral
Lale é un lugar da parroquia de Sumio no concello coruñés de Carral na comarca da Coruña. Segundo o INE en 2016 tiña 29 habitantes (15 homes e 14 mulleres).
Arabia Saudita
Antes do establecemento do Reino de Arabia Saudita, o estado moderno estaba formado por catro rexións distintas: Hejaz, Najd e partes de Arabia Oriental (Al-Hasa) e Arabia Meridional ('Asir). O Reino de Arabia Saudita foi fundado en 1932 por Ibn Saud; el uniu os catro reinos nun só estado nunha serie de conquistas que comezaron en 1902 coa captura de Riad, o fogar ancestral da súa familia, a Casa de Saud. Dende entón, o estado é unha monarquía absoluta de liñas islámicas, principalmente baixo a influencia do wahhabismo. Arabia Saudita é chamada "a Terra das Dúas Mesquitas Sagradas", en referencia a Al-Masjid al-Haram (na Meca), e Al-Masjid an-Nabawi (en Medina), os dous lugares máis sagrados do islam. O Reino ten unha poboación de 28,7 millóns, dos cales 20 millóns son sauditas e 8 millóns son estranxeiros.
Arabia Saudita é o maior produtor e exportador de petróleo do mundo, e controla a segunda maior reserva de hidrocarburos. Debido ós seus recursos enerxéticos, o reino caracterízase pola súa economía de gran crecemento e por ser o único país árabe que forma parte das economías G20. Tamén é destacable que a súa economía é a menos diversificada do GCC. O país ten un alto Índice de Desenvolvemento Humano (IDH). Está gobernado por un "réxime autoritario" e está clasificado como "Non Libre" pola Freedom House. É o cuarto país do mundo en gasto militar. É membro activo da Consello de Cooperación para os Estados Árabes do Golfo, da Organización para a Cooperación Islámica e da OPEP.
Etimoloxía
Despois da unificación dos reinos de Hejaz e Nejd, o novo estado chamouse al-Mamlakah al-ʻArabīyah as-Suʻūdīyah (unha transliteración de المملكة العربية السعودية en árabe) polo real decreto de 23 de setembro de 1932 do seu fundador, Abdulaziz Al Saud (Ibn Saud). Normalmente, tradúcese como "Reino de Arabia Saudita" en galego, malia que literalmente tradúcese como "Reino dos Árabes Sauditas".
A palabra "Saudita" deriva do elemento as-Suʻūdīyah no nome árabe do país, que é unha clase de adxectivo coñecido como nisba, que provén do nome dinástico da familia real do país, os Al Saud (آل سعود). A súa inclusión indica que o goberno do país é visto como unha posesión persoal da familia real. Al Saud é unha palabra árabe formada pola inclusión de Al, que significa "familia de" ou "casa de", ó nome persoal dun antergo. No caso de Al Saud, é o pai fundador da dinastía no século XVIII, Muhammad bin Saud.
Historia
No 1902 Abdul Aziz Al-Saud conquistou Riad, a ancestral capital da dinastía Al-Saud, que estaba en poder da familia rival Al-Rashid. Continuando coas súas conquistas, Abdul Aziz someteu Al-Ahsa, Nejd e Hijaz entre 1913 e 1926. O 8 de xaneiro de 1926 Abdul Aziz Al-Saud converteuse no rei de Hijaz. O 29 de xaneiro de 1927 conseguiu o título de Rei de Nejd (anteriormente fora Sultán). Polo Tratado de Jedda, firmado o 20 de maio de 1927, o Reino Unido recoñeceu a independencia do reino de Abdul Aziz (naquel tempo chamado Reino de Hijaz e Nejd). No 1932, esas rexións unificáronse tomando o nome de Reino de Arabia Saudita.
O novo reino foi un dos países máis pobres do mundo, dependendo da limitada agricultura e dos ingresos das peregrinacións. Porén, en 1938 atopáronse grandes reservas de petróleo na rexión de Al-Hasa ao longo da costa do golfo Pérsico, e o desenvolvemento a grande escala dos campos petrolíferos comezou en 1941 baixo a empresa controlada polos Estados Unidos Aramco (Arabian American Oil Company). O petróleo proporcionoulle ao país prosperidade económica e unha influencia política substancial a nivel internacional. A vida cultural desenvolveuse rapidamente, principalmente en Hejaz, que sería o centro para os xornais e a radio. Pero a grande afluencia de estranxeiros para traballar na industria do petróleo aumentou a xa existente propensión cara a xenofobia. Ao mesmo tempo, o goberno fíxose cada vez máis dilapidador e extravagante. Cara a década dos 50 isto levou a grandes carencias gobernamentais e a un excesivo endebedamento externo.
O rei Saud sucedeu no trono ao seu pai tras a súa morte en 1953. Porén, xurdiu unha intensa rivalidade entre o rei e o seu medio irmán, o príncipe Faisal, alimentada polas dúbidas na familia real sobre a competencia de Saud. Como consecuencia, Saud foi deposto en favor de Faisal en 1964. Arabia Saudita gañou o control do 20% de Aramco en 1972, diminuíndo así o control estadounidense do petróleo saudita. En 1973 Arabia Saudita levou a cabo un boicot de petróleo contra os países occidentais que apoiaron a Israel na guerra do Yom Kippur contra Exipto e Siria. Os prezos do petróleo multiplicáronse por catro. Faisal foi asasinado en 1975 polo seu sobriño, o príncipe Faisal bin Musaid, e sucedeuno o seu irmanastro o rei Khalid.
Cara 1976 Arabia Saudita converteuse no maior produtor mundial de petróleo. Durante o reinado de Khalid produciuse un progreso económico e social moi rápido, transformando o sistema de infraestruturas e educativo do país; en política exterior desenvolvéronse un fortes lazos cos Estados Unidos. En 1979 ocorreron dous eventos que afectaron en gran medida ao réxime de Al Saud, e tiveron unha forte influencia nas políticas internas e externas sauditas. O primeiro foi a revolución iraniana. Temíase que a minoría xiíta na provincia de Ash Sharqiyah (onde estaban os campos petrolíferos) podía rebelarse baixo a influencia dos seus correlixionarios iranianos. De feito, houbo varios levantamentos contra o goberno na rexión en 1979 e 1980. O segundo evento foi a toma da Gran Mesquita da Meca por extremistas islámicos. Os militantes involucrados estaban en parte descontentos polo que eles consideraban corrupción e unha natureza anti-islámica do réxime saudita. O goberno recuperou o control da mesquita despois de 10 días e os capturados foron executados. Parte da resposta da familia real foi facer cumprir de xeito máis estrito as tradicionais normas relixiosas e sociais no país (como por exemplo pechando os cines) e dándolles aos ulemas un maior papel no goberno.
En 1980 fíxose coa totalidade de Aramco. En xuño de 1982 o rei Khalid morreu dun ataque ao corazón e foi sucedido polo seu irmán, o rei Fahd, que engadiu o título de "Custodio da Dúas Mesquitas Sagradas" ao seu nome en 1986. Fahd continuou estreitando relacións cos Estados Unidos e incrementou a compra de equipo militar estadounidense e británico. A gran riqueza xerada polos ingresos do petróleo comezou a ter un grande impacto na sociedade saudita. levou a unha rápida modernización, urbanización, educación pública masiva e á creación de novos medios de comunicación. Estes feitos e a presenza de cada vez máis traballadores estranxeiros afectou enormemente as normas e valores tradicionais sauditas. Aínda que houbo un cambio dramático na vida social e económica do país, o poder político continuou estando monopolizado pola familia real, levando o descontento a moitos cidadáns que comezaron a buscar unha maior participación no goberno.
Nos anos 80 o réxime saudita gastou 25.000 millóns de dólares apoiando a Saddam Hussein na guerra Irán-Iraq. Porén, Arabia Saudita condenou a invasión iraquí de Kuwait en 1990 e pediu aos Estados Unidos que interviñese. O rei Fahd permitiu aos estadounidense e aliados estar baseados en Arabia Saudita. Convidou ao goberno de Kuwait e a moitos dos seus cidadáns a estar no país, pero expulsou os cidadáns do Iemen e Xordania debido a que os seus gobernos apoiaron a Iraq. En 1991 a forzas sauditas interviñeron tanto nos bombardeos sobre Iraq como ba invasión terrestre para liberar Kuwait.
As relación do réxime saudita con occidente comezaron causar unha preocupación crecente entre algúns dos ulemas e estudantes da xaria, e foi un dos motivos que levaron a un incremento do terrorismo islámico en Arabia Saudita, así como a ataques terroristas en países occidentais realizados por cidadáns sauditas. Osama bin Laden era saudita (ata que lle quitaron a nacionalidade en 1994). 15 dos 19 secuestradores involucrados nos atentados do 11 de setembro de 2001 eran de nacionalidade saudita. Moitos sauditas, que non apoiaban de ningún xeito o terrorismo islámico, estaban aínda así profundamente descontentos coas políticas do goberno do país.
En 1995 sufriu un derramo cerebral e o príncipe herdeiro, Abdullah, asumiu o papel de rexente de facto, asumindo o día a día do país. Porén a súa autoridade viuse obstaculizada por conflitos cos irmáns de Fahd. Dende os 90 continuaron a verse sinais de descontento e nos anos 2003 e 2004 houbo unha serie de atentados e violencia armada en Riad, Jeddah, Yanbu e Khobar. En febreiro-abril de 2005 houbo as primeiras eleccións municipais no país, na que as mulleres no puideron votar.
En 2005 o rei Fahd morreu e sucedeuno Abdullah, que continuou a política de reformas mínimas e de represión das protestas. O rei introduciu varias reformas económicas co obxectivo de reducir a dependencia do país dos ingresos polo petróleo: desregulación limitada, fomento do investimento estranxeiro e privatización. En febreiro do 2009 Abdullah anunciou unha serie de cambios no poder xudicial, as forzas armadas e en varios ministerios para modernizar esas institucións. Entre eses cambios estaban a substitución de altos cargos na xudicatura e no Mutaween (a policía relixiosa), entrando persoas máis moderadas, e o nomeamento da primeira viceministra muller do país.
Política
A institución principal do goberno de Arabia Saudita é a monarquía. A Lei Básica adoptada no 1992 declara que Arabia Saudita é unha monarquía dirixida polos descendentes do Rei Abdul Aziz Al-Saud, e que o Corán é a constitución do país, que se rexe no legal pola Shari'a. A formación de partidos políticos está prohibida e non se celebran eleccións estatais.
Os poderes do rei están limitados pola Shari'a e outras tradicións sauditas. Tamén debe procurar o consenso da familia real saudita, os líderes relixiosos (ulema) e outras persoas importantes da sociedade saudita. A ideoloxía do estado é o Wahhabismo. Esta seita do islam tenta expandirse financiando a construción de mesquitas e escolas do Qur'an por todo o mundo. A familia real elixe o rei de entre os seus membros e sempre coa aprobación dos ulema.
Debido á enfermidade do rei Fahd bin Abdul Al-Aziz a dirección do país recaeu nas mans do seu irmán máis novo, o príncipe herdeiro Abdullah bin Abdulaziz Al Saud que actuou coma rexente ata a morte deste o 1 de agosto do 2005.
Xeografía
miniatura|250px|dereita|Ecorexións segundo o [[Fondo Mundial para a Natureza. A liña amarela sinala as ecorexións do deserto de Arabia. ]] Arabia Saudita ocupa un 80% da Península de Arabia, entre as latitudes 16° e 33° N, e as lonxitudes 34° e 56° E. Debido a que a fronteira do sur, que limita cos Emiratos Árabes Unidos e Omán, non está definida con exactitude, o tamaño do país é descoñecido. A CIA World Factbook estima unha área de 2250000 km2 e clasifícao no posto 13 dos países meirandes.
A xeografía do país está dominada polo Deserto de Arabia e polo semideserto con escasa vexetación (ver imaxe satélite da dereita). Trátase, de feito, de varios desertos simultáneos que inclúen ó Rub' al Khali ("Espazo Baleiro") na parte sur do país, o maior deserto continuo de area con de 647.500km2. Non hai ningún río nin lago en todo o país, pero si numerosos uadis. As escasas terras fértiles atópanse nos depósitos aluviais dos uadis e dos oasis. O principal accidente xeográfico é a meseta central que se ergue abrutamente do Mar Vermello e descende gradualmente ata Nejd cara o Golfo Pérsico. Na costa do Mar Vermello, hai unha estreita chaira costeira coñecida como Tihamah, paralela á cal hai un gran cantil. A provincia suroeste de Asir é montañosa, e nela está o Monte Sawda de 3.133m de altitude, o punto máis elevado do país.
miniatura|esquerda|Paisaxe de [[Nejd: Tuwaiq preto de Riad.]] Agás a provincia de Asir no suroeste, Arabia Saudita ten un clima árido con temperaturas extremadamente altas durante o día e unha aguda caída durante a noite. As temperaturas medias do verán roldan os 45 °C, pero poden chegar ós 54 °C. No inverno, a temperatura raramente baixa dos 0 °C. No verán e no outono a calor é moderada, con temperaturas medias de 29 °C. As precipitacións anuais son extremadamente baixas. A rexión de Asir difire do resto pola influencia dos monzóns do Océano Índico, que adoitan producirse entre outubro e marzo. Unha media de 300mm de choivas caen durante este período, o cal se corresponde co 60% das precipitacións anuais.
A vida animal inclúe lobos, hienas, mangosta, babuínos, lebres, ratos do deserto e xerbos. Aniamis maiores como gacelas, oryx e leopardos eran relativamente numerosos ata a década de 1950, cando a caza con vehículos de motor reduciu a poboación destes animais case á desaparición. Entre as aves destacan os falcóns (que seon adestrados para a caza), aguias, voitres e gangas. Existen diversas especies de cobra, moitas delas velenosas, e moitas clases de lagartos. Tamén existe moita variedade de vida mariña no Golfo Pérsico. Entre os aniamis domesticados están camelos, ovellas, cabras, burros e galiñas. Como un reflexo das condicións desérticas do país, a vexetación de Arabia Saudita consiste en pequenas herbas e matas que requiren de pouca auga. Hai unhas poucas áreas de herba e árbores no sur de Asir.
División administrativa
Arabia Saudita está dividida en 13 provincias (manatiq idāriyya, – singular mintaqah idariyya). Á súa vez, as provincias están divididas en 118 gobernacións (en árabe: manatiq idāriyya, منطقةإدارية, ). Neste número inclúense as 13 capitais de provincia, que teñen un status diferente como concellos (amanah) gobernados por alcaldes (amin). As gobernacións están divididas en sub-gobernacións (marakiz, sing. markaz).
Economía
A economía de Arabia Saudita está baseada no petróleo; un 75% dos ingresos orzamentarios e un 90% das exportacións proveñen da industria do petróleo. É fortemente dependente da man de obra estanxeira, sendo o 80% dos seus empregados do sector privado non sauditas. Entre os retos da economía saudita están deter a regresión do PIB per cápita, mellorar a educación para preparar a mocidade como forza de traballo e ofrecerlles empregos, diversificar a economía, estimular o sector privado e o da construción, e eliminar a corrupción e a desigualdade.
Joe Williams
Joseph Williams, nado en 1934 en Aitutaki e finado en 2020, foi un médico e político das Illas Cook, país do que foi primeiro ministro de xullo a novembro de 1999.
Estudos
Joe Williams fixo os seus estudos primarios na súa illa natal, en 1950 obtivo unha bolsa de estudo do goberno neozelandés para seguir os estudos secundarios en Kaikohe en Nova Zelandia, facendo a partir de 1955 a carreira de medicina na Universidade de Otago en Dunedin, permanecendo alí cinco anos, logo dun ano suplementario en Christchurch logrou o seu diploma de medicina, completando a súa formación cunha especialización en medicina tropical na Universidade de Hawaii.
Carreira política
Ao seu retorno ás Cook, Williams presentouse ás eleccións xerais de 1972, resultando elixido polo Partido Demócrata que acababa de fundar o seu amigo e colega Tom Davis. Dous anos máis tarde, nas eleccións xerais de 1974 preséntase polo Partido das Illas Cook, ocupando tras elas as carteiras de saúde e educación no goberno de Albert Henry. A comezos de 1978, pouco antes das eleccións abandonou o seu partido para fundar con Raui Pokoati e William Estall un novo partido, Unity Party. Williams presentouse na circunscrición de Puaikura, onde só conseguiu 37 votos, logo desa experiencia abandonou a actividade política, marchou a Nova Zelandia onde exerceu a profesión médica. En 1993 volveu ao Partido das Illas Cook, presentándose ao ano seguinte na circunscrición dos residentes no exterior, logrando o escano. Participou no goberno de Geoffrey Henry como ministro da saúde, reelixido deputado nas eleccións de 1999 aliouse pouco despois co Partido Demócrata de Terepai Maoate coa fin de botar ao goberno de Henry. Finalmente Williams foi elixido primeiro ministro o 29 de xullo por 13 votos contra 12, manténdose á cabeza dunha fráxil coalición menos de cinco meses, ao tempo que a oposición lle botaba en cara pasar máis tempo en Nova Zelandia ca no arquipélago. O 18 de novembro o seu goberno foi derrubado por unha moción de censura, Terepai Maoate foi elixido novo primeiro ministro.
En 2002 presentou a súa candidatura para director xeral da Organización Mundial da Saúde, pero a súa candidatura foi finalmente rexeitada, unha das razóns foi a súa implicación na controversia Diatranz, esta era unha compañía neozelandesa especializada na investigación farmacéutica que afirmaba que mediante o implantamento de células de porco en humanos podíase loitar contra a diabetes, co apoio de Williams propuxo experimentar o seu método nas Illas Cook, un arquipélago que tiña unha das taxas de diabetes máis elevadas do mundo , o que resultou nunha gran controversia nas Cook, en Nova Zelandia e na prensa internacional. Ademais do debate ético sobre a utilización de insulares como cobaias humanas, numerosos científicos alegaron os posibles riscos de transmitiren virus porcinos ao ser humano, razón pola que este xénero de transplante de células está prohibido na meirande parte dos países do mundo. Finalmente o proxecto foi abandonado. Williams máis tarde intentou seguir unha carreira política en Nova Zelandia, presentouse candidato nas eleccións xerais de 2005 polo partido New Zealand First na circunscrición de Maungakiekie, sen éxito. No ano 2008 foi elixido presidente da Cook Islands Health Network Association in New Zealand.
Koolasuchus
Koolasuchus é un xénero extinto de temnospóndilo que viviu no que hoxe é Australia. Coñécese unha especie deste xénero, K. cleelandi. Viviu aproximadamente hai 120 millóns de anos, a principios do período Cretáceo, no Barremiense. É un dos anfibios máis grandes xamais descubertos e un dos maiores depredadores coñecidos do Mesozoico australiano. Koolasuchus foi nomeado en 1997 do Grupo Strzelecki do período Aptiense na formación Wonthaggi en Victoria. É coñecido a partir de catro fragmentos da mandíbula inferior e varios ósos postcraneais, incluíndo costelas, vértebras, unha fíbula, e partes da cintura escapular. Foi descuberto en 1989 pola paleontóloga Lesley Kool e o xeólogo Mike Cleeland, sobre a base dos cales se nomeou a especie tipo Koolasuchus cleelandi. O nome do xénero significa "crocodilo de Kool" en grego e tamén fai un xogo de palabras coa palabra "cool" (frío, en inglés) en referencia ó clima frío do seu ambiente. Os seus restos, dous fragmentos de mandíbula enterrados a 80 centímetros de profundidade, foron achados en Strzelechi Range, ó sur de Melbourne e preto de San Remo, Victoria.
Xavier Franco Alonso
Xavier Franco Alonso, nado en Pontevedra en 1967, é un escritor galego.
Traxectoria
Estudou Xeografía e Historia na Universidade de Santiago de Compostela. Traballa na na administración autonómica en Vigo, onde reside actualmente.
Plataforma per Catalunya
Plataforma per Catalunya (PxC) é un partido político de Cataluña, cuxo núcleo político é a crítica das políticas de inmigración catalás. É cualificado de xenófobo e ultradereitista. A Plataforma, identificáse como un partido identitario e populista.
Historia e características
O programa político de PxC baséase na oposición á inmigración islámica, que considera unha ameaza para os principios democráticos imperantes na sociedade catalá, e reclama a aplicación de "tolerancia cero" ante a delincuencia e o terrorismo, a defensa dos valores tradicionais da familia e a protección do medio ambiente. O partido propón unha regulación máis sólida ante a inmigración.
Nas eleccións municipais de 2003 obtivo un 10% de votos na cidade barcelonesa de Vic, cidade da cal é natural o seu presidente, Josep Anglada. Nas eleccións autonómicas de 2003 chegou a reunir case 5.000 votos en toda Cataluña, sendo estas as súas primeiras eleccións, o que non abondou para entrar no parlamento catalán.
Tralas eleccións municipais de 2007, PxC ten concelleiros en sete localidades catalás: Vic, Manresa, Manlleu, e Roda de Ter (Barcelona), Cervera e Sant Martí de Riucorb (Lleida), Olot (Xirona) e Vendrell (Tarragona).
Guernica (cadro)
miniatura|300px|Pablo Picasso. O Guernica é un cadro pintado por Pablo Picasso en 1937, cuxo título alude ó bombardeo de Gernika ocorrido o 26 de abril do mesmo ano, no transcurso da guerra civil española. Foi pintado por encargo do Goberno da República Española para ser exposto no pavillón español durante a Exposición Internacional de 1937 en París, xunto ás obras doutros afamados artistas españois, co propósito de chamar a atención internacional cara á causa republicana en plena guerra civil.
Rematada a guerra e instaurada a ditadura de Franco, Picasso decidiu que o cadro permanecese en depósito no Museo de Arte Moderna de Nova York, aínda que expresou a súa vontade de que regresase a España cando se reinstaurase a democracia. Por fin, en 1981 o cadro foi entregado ó Goberno español para ser exposto primeiro no Casón do Bo Retiro e, desde 1992, no Museo Raíña Sofía, de Madrid, onde se presenta en exhibición permanente xunto ós esbozos preparatorios e mailas fotografías que fixo Dora Maar durante a elaboración do cadro.
A súa interpretación foi obxecto de polémicas, pero o seu valor artístico está fóra de discusión, ata ser considerada unha das obras máis importantes da arte do século XX e mesmo unha icona do século XX.
Descrición
O Guernica é un óleo sobre lenzo, cunhas dimensións de 349,3 x 776,6 cm. Utilizouse unicamente o branco e o negro, cunha variada gama de grises. Non existe no cadro ningunha referencia concreta ó bombardeo de Guernica nin á guerra civil, o que o converte nun cadro simbólico, non narrativo.
O cadro estrutúrase de modo semellante a un tríptico, cun panel central ocupado polo cabalo agoniante e a muller que sostén a lámpada. Os laterais presentan, á dereita, unha casa ardendo cunha muller berrando e, á esquerda, o touro e unha muller co fillo morto. Asemade, as figuras están organizadas en triángulos, dos que destaca o central, coa estatua dun guerreiro morto facendo de base, e a lámpada no vértice. En total son, xa que logo, nove figuras: catro mulleres, un neno, un guerreiro (a estatua dun guerreiro), o touro, o cabalo e a pomba. A escena parece estar representada nun interior, polas portas e esquinas que se ven na parte superior, e mais a lámpada acesa.
Sobre ela, o touro, co corpo escuro e a cabeza branca. É a única figura que se sostén solidamente sobre as súas patas, polo que alguén o interpretou como a estabilidade, o valor. Para Fernández Palmeral representa a guerra, o autor do desastre, o atacante, e por iso adopta unha actitude de vitoria, de orgullo, e mostra uns atributos masculinos de gran tamaño; en resumo, sería unha metáfora do fascismo. Outros ven o touro atordoado por todo o que está a acontecer ó redor seu. Picasso indicou que simbolizaba a "brutalidade e escuridade". Tamén se quixo ver nesta figura un autorretrato do artista.
Sobre a grupa do touro (entre as cabezas deste e do cabalo) vemos unha ave que se adoita identificar cunha pomba, quizais a pomba da paz, ferida, rota, cunha á caída e a cabeza cara a arriba, co peteiro aberto; para outros sería un pato. Como só está debuxada a silueta e o corpo é da mesma cor có fondo, resulta difícil de distinguir, a non ser pola franxa de cor branca que a cruza.
Ós pés, a estatua dun guerreiro da que só vemos a cabeza e os antebrazos, a modo dun soldado ou escravo desmembrado. O brazo esquerdo estendido no chan, coa man aberta, mentres que a man dereita suxeita unha espada rota na que nace, na súa empuñadura, unha flor, que podería interpretarse como unha luz de esperanza dentro do panorama desolador. Nos primeiros debuxos preparatorios, esta figura tiña o corpo completo e sostiña unha lanza na man.
Máis á dereita, unha muller avanza semicaída cara ao cabalo, coa cabeza levantada cara á lámpada central. Tamén se pode interpretar como que estea ferida e de xeonllos. Na perna esquerda hai quen ve unha ferida sangrante (un sombreado escuro diante do xeonllo) que a muller intenta coutar inutilmente coa man.
Sobre esta muller axeonllada, unha terceira muller asoma dunha ventá cun quinqué aceso na súa man dereita, co brazo estendido. Interprétase como un anxo exterminador, coa boca aberta como anunciando algo. Vese tamén a man esquerda, entre os seos, que apoia na ventá.
Every Best Single 2
Every Best Single 2 é o terceiro álbum recompilatorio de grandes éxitos do grupo de J-Pop chamado Every Little Thing, lanzado ó mercado o 10 de setembro do ano 2003 baixo o selo avex trax e producido por Max Matsuura. O álbum é a continuación de "Every Best Single+3", contendo tódolos singles lanzados pola banda dende "Pray", ata o vixésimo primeiro single lanzado en 2003, "Fundamental love". Ademais inclúe dúas novas cancións como agasallo, que son dúas gravacións acústicas de sinxelos antigos da banda. Tódalas cancións do álbum están ordenadas en forma cronolóxica de acordo á orde nas que foron lanzadas ó mercado. Nas primeiras edicións, o álbum distribuíase acompañado dun DVD que incluía o vídeo promocional de "Fundamental love", ademais de imaxes de como fora gravado o devandito vídeo e un pequeno documental sobre o grupo.
Guernica (cadro)
Descrición
miniatura|250px|Detalle do cadro de Goya Finalmente, á dereita do cadro, a cuarta muller levanta os brazos ó ceo mentres está atrapada polas lapas dunha casa ardendo. Nos bosquexos preparatorios, nesta zona do cadro estaba a muller co meniño morto, subindo por unhas escaleiras. Outros interpretan nesta figura un home pedindo ó ceo que cese o bombardeo, e que pode recoller influencias do personaxe central do cadro de Goya Los fusilamientos del tres de mayo. Á súa dereita vese unha porta aberta que podería simbolizar a existencia dunha saída, dunha vía de escape.
Un último elemento característico do cadro é a lámpada que desde a parte superior central parece iluminar a escena. Interprétase como un sol (nos gravados de Sueño y mentira de Franco aparece un sol), como unha luz divina ou como o avance científico que se converte á vez en avance social e na destrución masiva das guerras modernas.
Picasso e a Segunda República Española
Picasso levaba case 30 anos -desde 1904- residindo en Francia de forma permanente cando se proclamou a República en España, o 14 de abril de 1931. Nese tempo, nin Picasso mostrou signos de acercamento ó novo réxime nin a República pareceu interesarse pola obra de Picasso, pero este situouse inmediatamente a favor da República cando comezou a guerra civil.
En xaneiro de 1936 montouse unha exposición retrospectiva de Picasso na sala Esteva de Barcelona, organizada por la asociación ADLAN (Amigos das Artes Novas), que foi recibida con hostilidade pola prensa. Esta exposición viaxaría máis tarde a Madrid e a Bilbao. Na Gaceta de Bellas Artes, órgano da Asociación de Pintores y Escultores, comentaban a exposición de Madrid con frases como que "Picasso é un pintor dado ás extravagancias", "deuse á estraña teima de inventar", "un ídolo dos marchantes xudeus".
Para a República resultaba interesante contar coa colaboración do artista español máis valorado da época, xogando coa baza do prestixio internacional de Picasso, o que explica o nomeamento como director do Museo e o posterior encargo dun mural que presidiría a Exposición Internacional de París.
O encargo
A primeiros de xaneiro de 1937, Picasso recibiu a visita dunha delegación española formada por Josep Renau, o arquitecto Luis Lacasa, e os escritores Juan Larrea, Max Aub e José Bergamín, que viñan propoñerlle a súa colaboración para o pavillón español da Exposición Internacional de Artes e Técnicas que se proxectaba celebrar en París. Xa o 8 de xaneiro rematou a primeira lámina da serie de augafortes Sueño y mentira de Franco, da que se fixo unha edición limitada de 1.000 exemplares destinados a ser vendidos na exposición dedicando os beneficios obtidos á causa republicana. A segunda e última plancha foi iniciada ó día seguinte pero non se concluiría ata o 7 de xuño, tempo despois de rematar o Guernica.
Pero o encargo principal que se lle fixo foi unha gran pintura mural que cubrise un espazo de 11 por 4 metros, para a que non atopou inspiración ata meses despois.
miniatura|300px|Placa no hotel da Rue des Grands-Augustins: "Pablo Picasso viviu neste inmoble de 1936 a 1955. Neste estudio pintou 'Guernica' en 1937. Igualmente aquí Balzac sitúa a acción da súa novela 'Le Chef d'Oeuvre inconnu'" Para solucionar o problema técnico que representaban as dimensións do lenzo, a fotógrafa Dora Maar, amante de Picasso, conseguiu para o artista un estudio situado na parisiense Rue des Grands Augustins, no que este instalou o seu taller.
Parece ser que Picasso se negou a cobrar nada polo encargo, pero ó final aceptou o pago de 150.000 francos en concepto de gastos materiais. Unha nota asinada por Max Aub, datada o 28 de maio e dirixida ó embaixador Luis Araquistáin, acredita este pago:
Igualmente, noutra carta que escribe a Josep Renau o 8 de novembro de 1965, dille que:
Segundo sinalou Josep Lluís Sert, o arquitecto que deseñou o pavillón español da Exposición:
Canto ó carácter simbólico do pago, De la Puente asegura que a cifra representa "o 15 por 100 do custo total do pabellón español, unhas nove veces máis que o prezo máximo que ata entón lograra Picasso polo mellor pagado da súa arte".
A mesma postura mantivo Javier Tusell (que encabezaría 40 anos despois as xestións para traer o cadro a España), para quen esa cantidade non podía ser só unha compensación dos gastos, tendo en conta que a maior cotización dun Picasso nesa época non superou os 17.000 francos.
O problema foi que nunca se deu atopado ese recibo, que só coñecemos pola carta de Max Aub e mais un resumo de pagos realizados pola Embaixada en París, entre outubro de 1936 e maio de 1937, por un total de 4 300 000 francos, entre os que figuran os 150.000 de Picasso coa anotación "Gastos Guernica". O recibo asinado polo artista puido desaparecer ou queimarse na evacuación de Barcelona ou de Figueres. O dato deste recibo de pago serviría, parcialmente, para que 50 anos máis tarde ó Goberno español puidese fundamentar algún dereito sobre a obra, xa que en definitiva sempre foi propiedade do pintor, e así poder reclamar a devolución do cadro.
Execución
Nos esbozos compróbase que, con data 18 e 19 de abril, Picasso no dera aínda coa inspiración para deseñar a obra, a pesar da proximidade da data da apertura da Exposición. Nestes bosquexos, baixo o título El taller: el pintor y su modelo, só se prefigura o Guernica no tocante á composición rectangular, aínda que se sinalaron certas semellanzas coas figuras do cadro definitivo.
miniatura|300px|Ruínas de Guernica tralo bombardeo O 26 de abril, a aviación alemá bombardeou a vila vasca de Gernika-Lumo, no que supuxo o primeiro bombardeo indiscriminado sobre poboación civil en Europa. A nova do masacre publicouse o 28 de abril en L'Humanité, o periódico que Picasso adoitaba ler, pero semella que fose o seu amigo Juan Larrea quen lle deu a noticia.
Segundo contou o pintor José María Ucelay, o mesmo día do bombardeo, Larrea contoulle os feitos a Picasso e, para facerlle entender o que pasara, utilizou a seguinte metáfora:
A partir dese momento dátanse os primeiros esbozos realmente relacionados co cadro. Nos datados o 1 de maio xa aparecen os personaxes principais do Guernica: o touro, a muller coa luz, o guerreiro derribado no chan e o cabalo. Noutro bosquexo, tamén datado o 1 de maio, aparece sobre o touro un cabaliño alado que, co tempo, desaparecerá. As figuras da nai co meniño morto no colo e o cabalo agoniante aparecen por primeira vez en debuxos datados o 8 de maio.
Picasso comezou a traballar directamente sobre o lenzo o día 11 de maio, data na que se monta o bastidor no novo estudio.
Só nos primeiros esbozos hai claras alusións políticas. Debuxou a fouce e o martelo, que non estarán presenten no resultado final. Nas dúas primeiras fotografías de Dora Maar pode verse que o guerreiro morto, que nesta fase ten o corpo completo, levanta o puño dereito en alto. Na terceira fotografía desaparece este símbolo e cambia a postura do guerreiro, que ten os dous brazos tendidos no chan, postura que conservará na versión definitiva.
Nunha cuarta fase introdúcense dous elementos novidosos: por unha parte, o corpo do touro, que antes estaba á dereita da cabeza, sitúase á esquerda, co que quedaba violentamente torto; por outra, destácase no centro a figura do cabalo. Van Hensbergen conta así as posibles razóns do cambio de postura do touro:
Nas seguintes fases, Picasso centrouse nas figuras do guerreiro caído e da muller da dereita; nesta última figura, intentou introducir elementos de collage, pero finalmente rexeitou esta idea. Na última fase, Picasso reencheu o cabalo con pequenos trazos e na saia da nai puxo algunhas finas raias verticais. Así mesmo, debuxou a cuadrícula do chan.
Durante a elaboración do cadro, e ante os comentarios na prensa nacional dun achegamento á causa de Franco, Picasso declarou que :
O pintor deu por rematado o cadro o 4 de xuño de 1937. Aínda despois de concluído, Picasso seguiu debuxando estudos de detalles parciais. A colección dos debuxos e bosquexos realizados ó redor do Guernica está constituída por un total de 62 obras, que acompañaron o mural no seu periplo posterior (46 apuntamentos previos e 16 debuxos posteriores).
Exposición Internacional de París
O pavillón foi deseñado polos arquitectos Josep Lluís Sert e Luis Lacasa e nel quíxose mostrar o máis selecto da arte española. Presentáronse, ademais do Guernica, cinco esculturas do propio Picasso, entre elas a Cabeza de Muller, ou Gran cabeza de muller, realizada en 1931 por Picasso no seu estudio de Boisgeloup (Gisors), e a Dama oferente, ou A muller do vaso, de 1933, que se colocaron na fachada e nun xardín lateral, respectivamente. Tamén obras doutros artistas españois, como Alberto Sánchez (El pueblo español tiene un camino que conduce a una estrella, escultura colocada ante a fachada principal e destruída ó pechar a Exposición ), Julio González (La Montserrat ), Emiliano Barral (18 esculturas ) e Joan Miró (Payés catalán en rebeldía, mural pintado directamente sobre a parede do relanzo da escaleira que comunicaba a primeira coa segunda planta e que se perdeu ó desmontar o pavillón), entre outros, e varios poemas de Federico García Lorca (asasinado o ano anterior) e outro en francés de Paul Éluard titulado La Victoria de Guernica , así como varias fotomontaxes de Renau.
As viaxes do Guernica
Trala clausura da Exposición, o 1 de novembro de 1937, o marchante Paul Rosemberg organizou en 1938 unha exposición itinerante con obras de Picasso e outros artistas (entre eles Matisse, Braque ou Henri Laurens), co Guernica como principal atracción. Deste xeito, o cadro foi exposto en Oslo, Copenhague, Estocolmo e Gotemburgo entre xaneiro e abril dese ano. En setembro, o cadro viaxou a Inglaterra co obxectivo de recadar fondos para o National Joint Commitee for Spanish Relief (un comité de axuda ós refuxiados españois) e puido ser admirado en Londres, Leeds, Liverpool e Manchester entre os últimos meses de 1938 e xaneiro de 1939.
No ano 1939 o cadro viaxou a Estados Unidos para formar parte de exposicións organizadas polo goberno republicano para recadar fondos en Nova York, Los Ángeles, San Francisco e Chicago. Para rematar, desde o 15 de novembro ó 7 de xaneiro de 1940, expúxose no Museo da Arte Moderna (MoMA) de Nova York, onde foi a peza principal da magna exposición "Picasso: Forty Years of his Art"; esta exposición antolóxica, no contexto da segunda guerra mundial (que comezara en setembro dese mesmo ano), consagrou a Picasso e converteu o Guernica, ata entón símbolo da guerra civil española, nunha obra de arte universal.
miniatura|esquerda|300px|Museo de Arte Moderna de Nova York Para previr os riscos que a guerra podía supoñer para o cadro, Picasso acordou que permanecese no MoMA, xunto ó resto das súas obras na exposición, e só autorizou préstamos a museos estadounidenses en 1940 e 1941 (Chicago, Saint Louis (Missouri), Boston, San Francisco, Cincinnati, Cleveland, Nova Orleáns, Minneapolis e Pittsburgh). No verán de 1941, regresa a Nova York para outra exposición no MoMA: Obras Mestras de Picasso e en setembro volve viaxar a Cambridge (Massachusetts), Columbus (Ohio) e de novo a Cambridge, para regresar na segunda quincena de setembro de 1942 a Nova York.
Unha vez rematada a guerra mundial volveu viaxar a Europa, para unha exposición dedicada ó artista en Milán, en 1953 (do 20 de setembro ó 20 de novembro). En decembro deste ano participou nunha Bienal de Arte en São Paulo (Brasil) (do 13 de decembro ó 20 de febreiro de 1954), para regresar ó MoMA. En xuño de 1955 protagonizou outra retrospectiva en París, seguida dunha xira por Múnic, Colonia e Hamburgo (Alemaña), Bruxelas (Bélxica), Amsterdam (Holanda) e Estocolmo (Dinamarca), xira que remata o 2 de decembro de 1956. Entre 1957 e 1958 permaneceu no MoMA de Nova York, onde se organizou a exposición Picasso: 75 aniversario (22 de maio ó 8 de setembro de 1957) e, posteriormente, viaxou a Chicago e Filadelfia, ata o 22 de febreiro de 1958.
A partir desa data, na que volveu ó MoMA, xa non foi cedido a ningún museo nin exposición e non saiu da súa sala no museo de Nova York ata que, en 1981, regresou a España.
En calquera caso, Picasso sempre manifestou o seu desexo que o cadro e tódolos debuxos preparatorios regresasen algunha vez a España para poder ser contemplados polo pobo español. Os problemas xurdiron de dúas frontes: os intereses do MoMA por conservar o cadro e os dos herdeiros de Picasso que, co seu avogado Ronald Dumas, interpretaban as condicións que debían darse para autorizar a devolución. Picasso puxera primeiro como condición a restauración da República en España, pero en 1970, ó manifestar o goberno de Franco o seu interese de que o cadro volvese a España, substituíu esa condición por outra, máis posibilista. Segundo Ronald Dumas, Picasso dixera en varias ocasións que:
Regreso a España
300px|miniatura|Xardíns do Casón do Bo Retiro miniatura|300px|Museo Raíña Sofía Xa en novembro de 1968, o Director Xeral de Belas Artes, Florentino Pérez Embid, dirixiu unha nota ó entón vicepresidente de Goberno, Carrero Blanco propoñendo iniciar as xestións para reclamar ó MoMA a devolución do cadro para instalalo no Museo do Prado ou no futuro Museo Español de Arte Contemporánea (que nacería en 1986 co nome de Museo Raíña Sofía). En decembro, Carrero respondeu que comentara o tema con Franco e que tiña a conformidade deste. Pérez Embid encargou a Joaquín de la Puente, subdirector do Museo do Prado, buscar a documentación sobre o cadro e, en febreiro de 1969, que organizase un contacto con Picasso. A oferta foi rexeitada por Picasso así como polo seu avogado, que teimaba en que o regreso só se podería producir tralo restablecemento da república en España. Parece ser que en 1973 houbo novas xestións para a recuperación do cadro pero, de terse feito algunha, tampouco tiveron éxito ningún.
En 1974 naceu unha iniciativa particular para recuperar o Guernica. O avogado e periodista Jose Mario Armero propuxo ó MoMA que entregasen o cadro ó Goberno español pero en depósito na sede de Nacións Unidas. Así deixaría de estar nas mans do MoMA, pasaría a ser propiedade de España e non abandonaría Nova York. Tampouco esta proposta tivo ningunha resposta.
Trala morte do ditador en 1975 renováronse as peticións políticas e populares para recuperar o cadro. O 2 de agosto de 1977, na primeira sesión das Cortes constituíntes de 1977, o senador vasco Justino Azcárate, membro do Grupo Independiente pero de raíces republicanas, reclamou, como xesto de reconciliación, o regreso dos restos de Alfonso XIII, de Alcalá Zamora e de Manuel Azaña, á vez que a do Guernica. A proposta foi aprobada unanimemente por tódolos partidos políticos.
Ó longo dos anos 1977-1979 multiplicáronse as xestións para conseguir o regreso do cadro, coa coincidencia case unánime de tódolos actores sociais e políticos. O Goberno marcouse como prazo o ano 1981, coincidindo co centenario do nacemento do artista.
Cabe lembrar a polémica que se produciu sobre a futura localización do cadro unha vez chegara a España: inda que o lugar que case todos asumían como máis lóxico era o Museo do Prado, ademais de ser a vontade expresa do pintor, tamén foi solicitado polo Museo Picasso de Barcelona (único museo en España dedicado ó artista ), polo concello de Málaga (cidade natal de Picasso) e pola vila de Guernica, pola evidente relación que mantiña co cadro. A viúva do pintor, Jacqueline, escribira en marzo de 1980 unha carta ó presidente Adolfo Suárez lembrándolle que o desexo do seu home sempre foi que o destino final do Guernica fose o Museo do Prado.
En marzo de 1978, o ministro de Facenda, Francisco Fernández Ordóñez, foi o primeiro representante do goberno español en tratar oficialmente do regreso do cadro, nunha visita que fixo ó Museo de Nova York. En maio, o Congreso dos Estados Unidos aprobou unha resolución pola que manifestaba o desexo dese país de que o cadro fose devolto "ó pobo e ó Goberno dunha España democrática". En xuño dese mesmo ano, aprobou outra resolución pola que ofrecía contribuír con medio millón de dólares ós gastos de transporte e instalación do cadro en España.
Mentres que no MoMA se venceron pronto as reticencias á reintegración do cadro a España, no caso dos herdeiros non chegou a conseguirse a unanimidade desexada. A filla, Maya Picasso, mantivo ata o final a tese de que en España aínda non se garantían as liberdades públicas, o que contradicía a vontade expresada polo seu pai. Cando xa chegara o cadro a España, Fernández Quintanilla, embaixador español que xestionou o traslado do cadro, recoñeceu que "a postura de algún dos herdeiros do pintor foi a causa principal de moitos, polo menos, dos atrasos".
O avogado da familia, Ronald Dumas, tamén manifestou continuas reticencias interpretando á súa maneira os desexos do artista ou condicionando a entrega non só á reinstauración da democracia en España senón á súa consolidación. En 1978 declarou que "O Guernica volverá a España, pero non enseguida", xa que, aínda sendo certo un estado democrático, "non está máis que nunha primeira etapa, e non hai que descartar o risco dunha volta atrás".
En 1979 constitúese unha comisión oficial especial para xestionar o regreso do cadro a España. Fórmana Alberto Aza Arias (director do gabinete da Presidencia), Carlos Robles Piquer (Secretario de Estado do Ministerio de Asuntos Exteriores) e Ricardo de la Cierva (Ministro de Cultura), que sería substituído en 1980 por Íñigo Cavero. A comisión delegou as súas funcións en Javier Tusell, Director Xeral de Belas Artes, e Rafael Fernández Quintanilla, como embaixador en misión especial; Joaquín Tena, secretario xeral técnico do Ministerio de Cultura tamén xogou un papel importante nas negociacións.
En xullo de 1979, o avogado Dumas entrevistouse co presidente Suárez e declarou pouco despois que o Guernica estaría en España para o centenario do pintor (é dicir, en 1981).
O 24 de marzo de 1980, os responsables do MoMA comunicaron a Quintanilla que porían o cadro e os outros debuxos relacionados a disposición de España a partir do 30 de setembro, data na que pecharían a exposición retrospectiva dedicada a Picasso. Puñan como única condición pendente que se respectasen os dereitos morais dos herdeiros de Picasso.
O caso é que nin na lexislación española nin na americana existe a figura dos dereitos morais dos herdeiros, e na francesa desenvólvense de forma difusa. Estes dereitos morais non afectarían á propiedade do cadro senón a outros aspectos relacionados co transporte, a exposición nunha contorna digna, non modificar a sinatura ou o título nin outras manipulacións pero, en calquera caso, podían dificultar as negociacións e abrir a porta a un proceso xudicial internacional que as podería prolongar durante anos. Como xa se dixo, estaba claro que o cadro foi encargado a Picaso polo Goberno da República pero non se podía demostrar que comprara efectivamente o cadro. Por tal motivo, en 1981 Tusell e Quintanilla comezaron a entrevistarse cos herdeiros para lograr a súa conformidade. Nesa altura, os herdeiros de Picasso eran cinco: Jacqueline Roque, a súa viúva; os fillos Claude e Paloma (fillos tidos con Françoise Gilot) e Maya (con Marie-Thérèse Walter) e mais Marina (neta de Picasso, filla do seu fillo Paulo, morto en 1975). Jacqueline e Marina mostraron ben pronto a vontade de que o Guernica viñese a España canto antes (e só esixían unhas condicións seguras de exposición ); Maya opoñíase, por considerar que non se daban as suficientes garantías democráticas; Claude esixía a unanimidade da familia e Paloma non se definía. O golpe de estado do 23 de febreiro de 1981 tivo como efecto secundario aumentar as reticencias que tiñan os fillos de Picasso sobre a estabilidade democrática en España pero só dous días antes, o 21 de febreiro, o avogado da familia e testamenteiro de Picasso, Dumas, xa firmara o documento polo que autorizaba a entrega do Guernica e os debuxos asociados ó Goberno español. Este documento permitiría, por fin, reclamar o cadro ante o MoMA. Lémbrese que o 14 de novembro de 1970, Picasso remitira ó museo unha carta na que, entre outras cousas dicía que: "Desde o momento en que o seu museo reciba un informe favorable do Sr. Dumas, ou da persoa que este último designase para substituílo, vostedes entregarán o cadro e os seus anexos nun prazo de tempo razoable, como moito seis meses despois da recepción do informe, ó representante en Nova York do Estado español".