cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arquímedes
O raio de calor de Arquímedes, mito ou realidade?
En outubro de 2005 un grupo de estudantes do Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) levou a cabo un experimento con 127 espellos cadrados de 30 cm de lado enfocados nunha maqueta de madeira dun barco a unha distancia de 30 m. Brotaron chamas nunha parte do barco, pero unicamente despois de que o ceo se despexase e o barco permanecese inmóbil ao redor de dez minutos. Concluíuse que a arma era un mecanismo viable baixo estas condicións. O grupo do instituto repetiu o experimento para o show televisivo MythBusters (cazadores de mitos), usando un barco de pesca de madeira como branco, en San Francisco. Novamente houbo carbonización, ademais dunha pequena cantidade de chamas. Para que prenda lume na madeira necesita alcanzar o seu punto de inflamabilidade, o cal rolda os 300 °C.
Cando os cazadores de mitos emitiron o experimento levado a cabo en San Francisco en xaneiro de 2006, a afirmación foi categorizada como mentira, debido á duración do tempo e o clima necesarios para a combustión. Tamén sinalaron que, debido a que Siracusa mira o mar cara ao leste, a frota romana debería atacar durante a mañá para unha óptima reflexión da luz polos espellos. Ademais, armas convencionais como frechas en chamas ou catapultas serían unha forma moito máis fácil de prender lume a un barco a curtas distancias.
Outros descubrimentos e invencións
Tamén se lle acreditou a Arquímedes aumentar o poder e a precisión da catapulta, así como inventar o hodómetro durante a primeira guerra púnica. O hodómetro foi descrito como un carro cun mecanismo de engrenaxe que tiraba unha bóla nun contedor logo de cada milla percorrida. Ademais, no intento de medir a dimensión aparente do sol, utilizando unha regra graduada, Arquímedes, para tratar de reducir a imprecisión da medida, probou a medir o diámetro da pupila do ollo humano. Utilizando ese dato nos seus cálculos logrou unha estimación mellor do diámetro solar.
Cicerón (106 a. C.–43 a. C.) menciona a Arquímedes brevemente no seu diálogo De re publica, no cal describe unha conversación ficticia no ano 129 a. C.. Dise que, logo da captura de Siracusa c. 212 a. C., o xeneral Marco Claudio Marcelo levou de volta a Roma dous mecanismos que se usaban como ferramentas para estudos astronómicos, que mostraban os movementos do Sol, a Lúa e cinco planetas. Cicerón menciona mecanismos similares deseñados por Tales de Mileto e Eudoxo de Cnido. O diálogo di que Marcelo gardou un dos mecanismos como o seu botín persoal de Siracusa e doou o outro ao Templo da Virtude en Roma. De acordo a Cicerón, Caio Sulpicio Galo fixo unha demostración do mecanismo de Marcelo, e describiuno así:
Esta descrición corresponde á dun planetario. Pappus de Alexandría dixo que Arquímedes escribira un manuscrito (agora perdido) acerca da construción destes mecanismos que se titulaba "Sobre facer esferas". Investigacións modernas nesta área enfocáronse no mecanismo de Anticitera, outro mecanismo da antigüidade clásica probablemente deseñado co mesmo propósito. Construír mecanismos deste tipo debería requirir un sofisticado coñecemento de engrenaxes diferenciais e adoitábase pensar que isto ía máis aló do alcance da tecnoloxía dispoñible neses tempos, pero o descubrimento do mecanismo de Anticitera en 1902 veu a confirmar que esta clase de artefactos era coñecida polos antigos gregos.
Gary Schroen
Gary C. Schroen, nado o 6 de novembro de 1941 e finado o 1 de agosto de 2022, foi un oficial da CIA que estivo a cargo da incursión inicial da CIA en Afganistán en setembro de 2001 para derrubar o réxime talibán e destruír Al Qaeda.
Traxectoria
Entrou na Axencia na década de 1970 e traballou como espía en Teherán. De 1978-1979 estivo destinado en Islamabad. Na década de 1980 foi xefe do grupo de axentes en Dubai, cidade cunha forte comunidade iraniana, era importante para se manter informado do que acontecía no réxime iraniano e Schroen falaba perfectamente persa. Entre 1988 e 1990 foi xefe dos axentes da CIA en Afganistán aínda que con base en Islamabad, polo peche da embaixada norteamericana. Entre 1990 e 1992 foi xefe de estación adxunto en Riad. De 1992 a 1994 traballou na sede central en Langley controlando as operacións iranianas e logo foi xefe das operacións iranianas en Europa (1994-1995) e como xefe da estación en Islamabad (1996-1999), participou na renovación das relacións con Ahmad Shah Massoud, no arresto de Mir Aimal Kasi e nos plans para capturar a Osama bin Laden en Afganistán. De 1999 a 2001 foi xefe adxunto da división do Próximo Oriente na Dirección de Operacións. Tras os atentados do 11 de setembro de 2001 dirixiu un equipo da CIA en Afganistán, chamado Jawbreaker, nunha misión secreta para contactar e apoiar aos líderes da Alianza do Norte na súa loita contra os Talibán. No seu libro First In: An Insider's Account of How the CIA Spearheaded the War on Terror in Afghanistan publicado en 2005, ilustra as súas experiencias afgás. En 2013 o grupo Al Shabaab informou da súa morte a consecuencia das feridas sufridas nun atentado o 12 de xullo en Mogadixo afirmando que el era o director de operacións da CIA para África Oriental, información que ningunha outra fonte puido verificar.
Arquímedes
Matemáticas
Arquímedes foi capaz de utilizar os infinitesimais de forma similar ao moderno cálculo integral. A través da redución ao absurdo (reductio ad absurdum), era capaz de contestar problemas mediante aproximacións con determinado grao de precisión, especificando os límites entre os cales se atopaba a resposta correcta. Esta técnica recibe o nome de método exhaustivo, e foi o sistema que utilizou para aproximar o valor do número π. Para iso, debuxou un polígono regular inscrito e outro circunscrito a unha mesma circunferencia, de maneira que a lonxitude da circunferencia e a área do círculo quedan acoutadas por eses mesmos valores das lonxitudes e as áreas dos dous polígonos. A medida que se incrementa o número de lados do polígono a diferenza acúrtase, e obtense unha aproximación máis exacta. Partindo de polígonos de 96 lados cada un, Arquímedes calculou que o valor de π debía atoparse entre 3 (aproximadamente 3,1408) e 3 (aproximadamente 3,1429), o cal é consistente co valor real de π. Tamén demostrou que a área do círculo era igual a π multiplicado polo cadrado do radio do círculo. Na súa obra Sobre a Esfera e o Cilindro, Arquímedes postula que calquera magnitude, sumada a si mesma suficiente número de veces, pode exceder calquera outra magnitude dada, postulado que é coñecido como a propiedade arquimediana dos números reais. miniatura|220px|Arquímedes demostrou que a área do segmento [[parábola (matemática)|parabólico da figura superior é igual a 4/3 da do triángulo inscrito da figura inferior.]]
Na súa obra sobre a Medición do Círculo, Arquímedes ofrece un intervalo para o valor da raíz cadrada de 3 de entre (aproximadamente 1,7320261) e  (aproximadamente 1,7320512). O valor real sitúase aproximadamente en 1,7320508, polo que a estimación de Arquímedes resultou ser moi exacta. Con todo, introduciu este resultado na súa obra sen explicación de cal método utilizara para obtelo.
Na súa obra sobre A cuadratura da Parábola, Arquímedes probou que a área definida por unha parábola e unha liña recta é exactamente a veces a área do correspondente triángulo inscrito, tal e como se pode observar na figura da dereita. Para obter ese resultado, desenvolveu unha serie xeométrica infinita cunha razón común de :
O primeiro termo desta suma equivale á área do triángulo, o segundo sería a suma das áreas dos dous triángulos inscritos nas dúas áreas delimitadas polo triángulo e a parábola, e así sucesivamente. Esta proba utiliza unha variación da serie infinita    ..., cuxa suma se demostra que equivale a.
Noutra das súas obras Arquímedes enfrontouse ao reto de intentar calcular o número de grans de area que podía conter o universo. Para facelo, desafiou a idea de que o número de grans era demasiado grande como para poderen ser contados. Escribiu:
Para poder afrontar o problema, Arquímedes deseñou un sistema de cálculo baseado na miríada. Trátase dunha palabra que procede do grego μυριάς (murias) e que servía para facer referencia ao número 10.000. Propuxo un sistema no que se utilizaba unha potencia dunha miríada de miríadas (100 millóns) e concluía que o número de grans de area necesarios para encher o universo sería de 8x1063.
Astronomía
As súas achegas á ciencia da astronomía son menos coñecidas. Cicero (que foi tesoureiro de Sicilia no ano 75 a.C.) relata na súa obra "De Re Publica", libro I que cando o cónsul romano Marcelus saqueou Siracusa no 212 a.C. levou con el dúas esferas planetarias para Roma (sen coller outra cousa do grande botín capturado). Unha era unha esfera sólida representando as constelacións e planetas, anterior a época de Arquímedes (Cicerón atribúe a súa autoría a Tales de Mileto e a Eudoxo de Cnido) que levou Marcelus ao Templo da Virtude de Roma, a outra esfera (que quedou en propiedade de Marcelo na súa casa, segundo conta Cícero) era en realidade un planetario que Cicerón atribúe a Arquímedes e que mostraba os movementos do Sol e os planetas dende a Terra, un modelo xeocéntrico do universo (daquela o universo limitábase a un sistema solar coa Terra no centro, cos cinco planetas visíbeis a ollo nu, mais o Sol e a Lúa, todos eles xirando ao redor dela). Moitos investigadores relacionan este planetario de Arquímedes co mecanismo de Anticitera. No ano 2015 realizouse unha reconstrución da esfera de Arquímedes por Michael Wright, e aínda que moitos autores consideran que a esfera de Arquímedes mostraba o movemento dos planetas e do Sol e da Lúa nunha esfera plana (nun planisferio) ao xeito do mecanismo de Anticitera, Wright cre que en realidade era unha esfera tridimensional mecánica consonte a súa reconstrución e as propias verbas de Cicerón.
O traballo de deseño e construción de modelos mecánicos do movemento dos corpos celestes era chamado na Grecia clásica sphairopoiïa (deseño e construción de esferas celestes), e xunto coa gnomótica (deseño e construción de reloxos solares) e a dióptrica (deseño e construción de instrumentos de observación) formaban a parte enxeñeril da astronomía grega clásica. Segundo o autor clásico Sulpicius Gallus o primeiro grego en representar o ceo nunha esfera foi Tales de Mileto no século VI a.C. Pappus de Alexandría recolle nunha das súas obras que Arquímedes chegou a publicar unha obra sobre sphairopoiïa titulada "Sobre a fabricación de esferas", hoxe desaparecida.
Arquímedes tamén calculou o diámetro aparente do sol usando como datos iniciais os de Aristarco de Samos (que defendía o modelo heliocéntrico), e as súas propias observacións astronómicas, aínda que infraestimou as distancias, concluíndo que o diámetro do sol era 30 veces o diámetro da Terra.
Escritos
miniatura|Archimēdous Panta sōzomena, 1615
Obras apócrifas
O Libro de Lemmas ou Liber Assumptorum é un tratado de quince proposicións sobre a natureza dos círculos. A copia máis antiga do texto está escrita en árabe. Os estudosos T. L. Heath e Marshall Clagett argumentaron que non puido ser escrito por Arquímedes nesa versión, debido a que el mesmo aparece citado no texto, o cal suxire que foi modificado por outro autor. O Lemmas pode estar baseado nunha obra máis antiga, agora perdida, escrita por Arquímedes.
Tamén se dixo que Arquímedes xa coñecía a fórmula de Herón para calcular a área dun triángulo sabendo a medida dos seus lados. Con todo, a primeira referencia fiable da fórmula vén dada por Herón de Alexandría no século I d. C.
O Palimpsesto de Arquímedes
miniatura|Stomachion é un puzzle de disección no [[Palimpsesto de Arquímedes.]]
O Palimpsesto de Arquímedes é unha das principais fontes a partir das cales se coñece a obra de Arquímedes. En 1906, o profesor Johan Ludvig Heiberg visitou Constantinopla e examinou un pergamiño de pel de cabra de 174 páxinas con oracións escritas no século XIII d. C. Descubriu que se trataba dun palimpsesto, un documento con texto que foi sobreescrito encima dunha obra anterior borrada. Os palimpsestos creábanse mediante o rascado da tinta de obras existentes para logo reutilizar o material sobre o que estaban impresas, o cal era unha práctica común na Idade Media debido a que o papel vitela era caro. As obras máis belas que se podían atopar no palimpsesto foron identificadas polos académicos como copias do século X de tratados de Arquímedes que anteriormente eran descoñecidos. O pergamiño pasou centos de anos na biblioteca dun mosteiro de Constantinopla, antes de ser vendido a un coleccionista privado na década de 1920. O 29 de outubro de 1998 foi vendido nunha poxa a un comprador anónimo por dous millóns de dólares en Christie's, Nova York. O palimpsesto contén sete tratados, incluíndo a única copia ata entón coñecida da obra Sobre os corpos flotantes no orixinal en grego. É tamén a única fonte de O método dos teoremas mecánicos, ao que se referiu Suidas e que se creu perdido para sempre. Stomachion tamén foi descuberto no palimpsesto, cunha análise máis completa do puzzle que o que se podía atopar en textos anteriores.
O palimpsesto está gardado no Walters Art Museum en Baltimore, Maryland, onde pasou por diversas probas modernas, incluíndo o uso de luz ultravioleta e de raios X para ler o texto sobrescrito.
Os tratados que contén o Palimpsesto de Arquímedes son: Sobre o equilibrio dos planos, Sobre as espirais, Medida dun círculo, Sobre a esfera e o cilindro, Sobre os corpos flotantes, O método dos teoremas mecánicos e Stomachion.
Recoñecementos
miniatura|150px|A [[medalla Fields representa un retrato de Arquímedes.]] En 1935 decídese no seu honor chamar «Arquímedes» a un cráter lunar (29.7° N, 4.0° W) situado na zona oriental do Mare Imbrium. Tamén levan o seu nome a serra lunar «Montes de Arquímedes» (25.3° N, 4.6° W) e o asteroide 3600 Arquímedes (3600 Archimedes).
A Medalla Fields, galardón outorgado aos logros matemáticos máis destacados, leva un retrato de Arquímedes, xunto coa súa proba sobre a relación matemática entre as áreas e volumes da esfera e o cilindro. A inscrición ao redor da cabeza de Arquímedes é unha cita atribuída a el, que di en latín: "Transire suum pectus mundoque potiri" (Superarse un mesmo e dominar o mundo).
Arquímedes apareceu en emisións de selos de Alemaña do Leste (1973), Grecia (1983), Italia (1983 e 2013), Nicaragua (1971), San Marino (1982), España (1963) e Guinea-Bisau (2008).
A exclamación Eureka!, atribuída a Arquímedes, é o lema do estado de California. Neste caso, con todo, a palabra fai referencia ao momento do descubrimento de ouro preto do serradoiro Sutter's Mill en 1848, que desatou a febre do ouro de California.
Quito
San Francisco de Quito é a capital da República de Ecuador e da provincia ecuatoriana de Pichincha, e a cabeceira do cantón homónimo.
Cunha poboación de 1.978.376 (datos do 2019), Quito é a segunda cidade máis poboada do país, despois de Guayaquil. A alta taxa de inmigración rural aumentou notabelmente a súa poboación nos últimos anos.
Algúns lingüistas especulan que o seu nome significa, en tsafiqui, lingua da etnia Tsáchila ou Indios Colorados, centro (Quitsa) do mundo (To).
Localización xeográfica
A cidade de Quito encóntrase nas abas orientais do estratovolcán activo Pichincha, que está na Cordilleira Occidental dos Andes setentrionais de Ecuador. A Praza da Independencia no centro de Quito está situada a 2.850 m de altitude sobre o nivel do mar.
A cidade está no centro da provincia de Pichincha, no suroeste do foxo do río Guayllabamba. O foxo do Guayllabamba está rodeada por varios volcáns altos das cordilleiras Occidental e Central (tamén chamada Real). Os volcáns da Cordilleira Occidental que bordean o foxo inclúen, de norte a sur, o Pululahua, o Casitagua, o Pichincha, o Atacazo, o Corazón e o Illiniza. Os da Cordilleira Central inclúen o Cusinurcu, Cayambe, Saraurcu, Pambamarca, Filocorrales, Antisana, Sincholagua e Cotopaxi. Entre as dúas cordilleiras hai varios volcáns como o Moxanda, Ilalou, Pasochoa e Rumiñahui.
A cidade ten o segundo centro histórico máis grande de América, despois do existente na Habana en Cuba, e o máis grande de Suramérica. Os centros históricos de Cracovia en Polonia e de Quito foron os primeiros sitios en ser declarados Patrimonios Culturais pola UNESCO o 18 de setembro de 1978. Quito é sé arcebispal.
O aeroporto internacional da cidade chámase Aeroporto Internacional Mariscal Sucre, en honra a Antonio José de Sucre, un mariscal da Gran Colombia.
Dentro dos atractivos turísticos está a lomba de El Panecillo, onde se encontra unha estatua da Virxe de Quito inaugurada o 28 de marzo de 1976. Un atractivo turístico novo do Municipio de Quito é un teleférico, chamado ‘‘Telefériqo’‘ (con ‘‘q’‘ de ‘‘Quito’‘), que permite subir os visitantes a 4200 metros sobre o nivel do mar a Cruz Loma, que é unha lomba no leste do Pichincha, que se caracteriza por ter un ecosistema de páramo andino. Fóra da cidade, ao norte, na parroquia San Antonio do cantón Quito, existe un monumento para a liña ecuatorial, xunto cunha serie de locais comerciais chamada Cidade Metade do Mundo e administrada polo Consello Provincial de Pichincha.
Economía da cidade
miniatura|Avenida Venezuela e Basílica do Voto Nacional. (2001)
División política da cidade
Actualmente, Quito está dividida en 19 parroquias urbanas, que se usan como divisións durante eleccións.
Alcaldes
dereita|190px|Quito pola noite, desde o teleférico de Pichincha
Historia
San Francisco Plaza, Quito.|miniatura|center|577px
Guápulo
miniatura|right|400px|[[TelefériQo]] (datas en formato YYYY-MM-DD do padrón ISO 8601)
Ensino superior
A cidade e os seus arredores contan con varias universidades de pre e posgrao.
Fonte das datas de creación: Consello Nacional de Educación Superior.
Guápulo, Quito
miniatura|right|200px miniatura|right|200px
Equipos profesionais de fútbol
Os seguintes equipos de fútbol de Quito xogan actualmente na primeira división ecuatoriana:
Outros equipos da cidade teñen disputado varias tempadas da primeira división, como o CD Espoli, o SD Aucas, o CD Universidad Católica ou o CD América.
Gran Premio de Francia de 1972
O Gran Premio de Francia de fórmula 1 de celebrouse no Circuíto de Charade de Clermont-Ferrand, Auvernia o 2 de xullo de 1972. Foi a sexta proba da tempada de Fórmula Un de.
Debido a que os coches cortaban as curvas, o Lotus de Emerson Fittipaldi lanzou unha pedra que golpeou a Helmut Marko nun ollo durante a carreira, que provocoulle o fin da súa andaina na F1. As pedras tamén causaron dez pneumáticos picados, pero sen grandes accidentes. O Gran Premio de Francia trasladouse ao novo Paul Ricard Circuit en.
Chris Amon logrou a quinta e última primeira posición da súa carreira e estaba liderando a carreira ata que por mor dunha picada tivo que entrar en boxes, pero de volta na pista, fulminou o récord de volta do circuíto para terminar terceiro. Jackie Stewart gañou a carreira, con Fittipaldi segundo.
Programación
Chámase programación á creación dun programa de computadora, un conxunto concreto de instrucións que unha computadora pode executar. O programa escríbese nunha linguaxe de programación, aínda que tamén se pode escribir directamente en linguaxe máquina, con certa dificultade. Un programa pódese dividir en diversas partes, que poden estar escritas en linguaxes distintos.
Software é o substantivo que denomina ós programas e datos da computadora.
Programas e algoritmos
Un algoritmo é unha secuencia non ambigua, finita e ordenada de instrucións que deben seguirse para resolver un problema. Un programa normalmente pon en funcionamento (traduce a unha linguaxe de programación concreto) un algoritmo. Un algoritmo pode expresarse de distintos xeitos: de xeito gráfico, como un diagrama de fluxo, en forma de código como en pseudocódigo ou nunha linguaxe de programación, en forma explicativa...
Os programas acostuman a dividirse en partes menores (módulos), de modo que a complexidade algorítmica de cada unha das partes sexa menor que a do programa completo. Isto axuda ó desenvolvemento do programa.
Segundo Niklaus Wirth un programa está formado por algoritmos e estrutura de datos.
Compilación
O programa escrito nunha linguaxe de programación (comprensible polo ser humano, aínda que adoitan corresponder con linguaxes formais descritas por gramáticas independentes do contexto) non é inmediatamente executable nun ordenador. A opción máis común é compilar o programa, aínda que tamén pode ser executado mediante un intérprete informático.
O código fonte do programa sométese a un proceso de transformación para converterse en linguaxe máquina, interpretable polo procesador. A este proceso chámaselle compilación e resulta nun programa executable (un típico .exe para os usuarios de Windows). O proceso faise en dous pasos. O primeiro paso é a compilación propiamente dita e traduce o código fonte escrito nunha linguaxe de alto nivel a código obxecto, máis próximo á linguaxe máquina. O segundo paso chamase enlazado (ou ás veces mal chamado linkado do inglés link) e traduce o código obxecto a código máquina. Un programa podería ter partes escritas en varios linguaxes, que se poderían compilar de xeito independente e enlazar xuntas para formar un único executable, aínda que non é unha práctica habitual.
Outra alternativa son os programas interpretados, nos que un intérprete realizan a tradución da linguaxe de alto nivel a código máquina a medida que sexa necesario. O resultado da tradución normalmente non se almacena, senón que se volve a traducir no caso de que se volva a precisar.
Programación e enxeñería do software
Existe unha tendencia a identifica-lo proceso de creación dun programa informático coa programación, que é certa cando se trata de programas pequenos para uso persoal, e que dista da realidade cando se trata de grades proxectos.
O proceso de creación de software dende o punto de vista da Enxeñería ten os seguintes pasos:
A enxeñería do software céntrase nos pasos de planificación e deseño do programa, mentres que antigamente (programación artesanal) a realización dun programa consistía unicamente en escribi-lo código.
Referencias históricas
miniatura|Ada Byron. A primeira programadora de computadora coñecida foi Ada Lovelace, filla de Anabella e Lord Byron. Anabella introduciu nas matemáticas a Ada, quen despois de coñecer a Charles Babbage traduciu e ampliou unha descrición da súa máquina analítica. Aínda que Babbage nunca completou a construción de ningunha das súas máquinas, o traballo que Ada realizou con elas fíxolle gaña-lo título de primeira programadora de computadoras do mundo. O nome da linguaxe de programación Ada foi escollido como homenaxe a esta programadora.
Obxectivos da programación
A programación de ordenadores debe perseguir tres obxectivos fundamentais:
A eficiencia e a claridade dun programa pode ser obxectivos contrapostos: pódese conseguir maior claridade sacrificando parte da eficiencia ou viceversa. Pero hai que ter en conta que o tempo do programador é caro, e que hoxe en día o prezo dos ordenadores é razoable e cada vez son máis baratos.
Pervez Musharraf
Orixes e formación militar
Nado en Delhi durante o dominio británico no berce dunha familia islámica, trasladouse a Karachi canda ela logo da partición da India e o nacemento de Paquistán. Pasou estadías en Turquía durante a súa mocidade dado que o seu pai exercía alí como diplomático, e tivo unha formación escolar anglófona e en colexios católicos, o que lle daría un perfil secularizado.
Ingresou na Academia Militar de Paquistán en 1961, graduándose en 1964. Como oficial participou na guerras contra a India de 1965 por Caxemira e na de 1971 no contexto da secesión de Bangladesh, nesta como comandante dunha compañía das forzas especiais.
Na década de 1990 accedeu á cúpula militar de Paquistán: no 1991 foi ascendido a xeneral, en 1993 foi nomeado director de Operacións Especiais do Cuartel Xeral do Exército, e en 1998 xefe do Estado Maior.
Golpe de Estado de 1999
A finais do século XX, as forzas armadas de Paquistán observaban con preocupación a tensión militar coa India (choques fronteirizos en Caxemira e a escalada nuclear) e o establecemento do réxime talibán en Afganistán, que, se ben este movemento fora favorecido pola intelixencia paquistaní, agora era visto como unha ameaza desestabilizadora. Neste escenario, as relacións entre o poder civil, representado polo primeiro ministro Nawaz Sharif, e o alto mando militar de Pervez Musharraf, deterioráronse ata o punto que o 12 de outubro de 1999, o goberno de Paquistán cesou a Pervez Musharraf. Este foi notificado cando regresaba dunha visita oficial a Sri Lanka nun avión ao que se lle denegou a aterraxe en territorio paquistaní. Mais, as forzas armadas responderon á orde que Pervez Musharraf dera dende o voo de tomar o control de diversos puntos estratéxicos e de deter ao primeiro ministro Nawaz Sharif. Así, logo de chegar a Karachi, Pervez Musharraf anunciou en televisión que as forzas armadas asumían o poder impoñendo a lei marcial. As súas primeiras medidas foron a suspensión da constitución, a disolución da Asemblea Nacional, o Senado e as lexislaturas provinciais e o cesamento do primeiro ministro, ministros e outros altos representantes do goberno. Pola súa banda, confirmou a continuidade do Presidente do Estado, Muhammad Rafiq Tarar. Aínda que o golpe de Estado acabou cun goberno democrático lexitimamente constituído, o Tribunal Supremo de Paquistán validou os actos fixando un período de tres anos como o prazo máximo para a extensión da lei marcial.
Goberno (1999-2008)
Pervez Musharraf estivo á fronte do goberno de Paquistán durante case década, primeiro como xefe executivo mentres se mantiña vixente a lei marcial (1999-2001) e logo como Presidente (2001-2008).
As consecuencias dos Atentados do 11 de setembro e da chamada guerra contra o terror que levou á invasión estadounidense de Afganistán marcaron estes anos. Paquistán enfrontouse a un forte cuestionamento internacional logo dos atentados debido ás conexións cos talibáns. Musharraf tentou inicialmente que as autoridades afgás entregaran a Osama bin Laden, sen éxito; decantándose logo polo apoio ás accións norteamericanas dando. Con todo, a posición foi internamente contestada por sectores islamistas e sucedéronse as protestas que identificaban a Musharraf como un traidor. Durante a campaña os países occidentais e Estados Unidos aceleraron o envío de axuda ao desenvolvemento e a asistencia militar e económica. miniatura|Pervez Musharraf con uniforme militar nunha rolda de prensa de 2005 Paralelamente, nestes anos, as rexións fronteirizas con Afganistán integradas na denominada Áreas Tribais baixo Administración Federal, poboadas mormente por paxtos e cunha porosa fronteira con Afganistán, viron como o fundamentalismo islámico e o contrabando erosionaban a, xa feble, autoridade paquistaní. Coa complicidade local, estas rexións foron acubillo de moitos líderes talibáns e de Al Qaida, entre eles do seu fundador, Osama bin Laden. Aínda que diferentes fontes sinalaron isto cedo, o goberno de Paquistán rexeitou sempre esas informacións: xa en 2002 Pervez Musharraf consideraba que probablemente bin Laden estaría morto polos problemas renais que padecía. En 2011, tras a operación estadounidense que localizou e matou a bin Laden en Paquistán, Musharraf alegou "neglixencia mais non complicidade" por parte do goberno de Islamabad.
Durante o seu goberno, o conflito de Caxemira foi un frecuente foco de tensión coa India. En decembro de 2001, uns terroristas de orixe caxemira asaltaron o parlamento da India e o primeiro ministro Atal Bihari Vajpayee responsabilizou a Paquistán de estar detrás da acción. Pero, aínda que a fronteira contou con reforzos militares eses días, Musharraf acabou ilegalizando diversos grupos vencellados ao terrorismo e o islamismo de Caxemira a principios de 2002. Tamén, nun aplaudido xesto para rebaixar a tensión bilateral, Musharraf estreitou as mans a Atal Bihari Vajpayee no IX Cumio da Asociación de Asia do Sur para a Cooperación Rexional en Katmandú. Con todo, posteriormente, a India expulsou ao embaixador paquistaní e Pervez Musharraf mandou facer probas de mísiles capaces de portar cabezas nucleares nun intento por intimidar á India.
En 2007, Pervez Musharraf propuxo dar pasos para favorecer unhas eleccións libres no país e entregar o poder aos civís. Nese vieiro, mantivo unha reunión coa política e antiga primeira ministra Benazir Bhutto en Dubai. Posteriormente foron retirados os cargos que pesaban contra ela en Paquistán e regresou ao país logo de oito anos de exilio. Aínda que posteriormente ficaría baixo arresto domiciliario en Lahore cando Musharraf decretou o estado de emerxencia o 3 de novembro. Semanas máis tarde, Pervez Musharraf dimitiu como ser xefe do Estado Maior e en decembro de 2007 restableceu a constitución. As eleccións de 2008 celebráronse o 18 de febreiro, logo de seren adiadas por mor do asasinato de Benazir Bhutto, e foron unha vitoria para os rivais políticos de Pervez Musharraf: o gañador foi o Partido Popular de Paquistán, de Asif Ali Zardari, viúvo de Bhutto, e a segunda forza máis votada foi o partido do primeiro ministro contra o que Musharraf fixera o golpe de Estado en 1999, Nawaz Sharif. Estes partidos impulsaron a destitución do presidente pero antes de que rematase o procedemento, politicamente illado, Pervez Musharraf renunciou á presidencia o 18 de agosto de 2008.
Últimos anos
Tras a súa retirada política, Pervez Musharraf marchou de Paquistán durante 4 anos, regresando en 2013 con idea de participar nas eleccións presidenciais, aínda que logo foi declarado inelixible. Paralelamente, abríronse varios procesos xudiciais na súa contra. O 17 de decembro de 2019 foi condenado a morte por alta traizón, tras unha acusación que pesaba sobre el desde 2013 por suspender a Constitución e impoñer o estado de emerxencia en 2007. Foi a primeira vez na historia do país en que un xefe militar foi declarado culpable de alta traizón e tamén condenado a morte, aínda que o Tribunal Supremo acabou revogando a pena en 2020 por considerar que o tribunal especial que se constituira para xulgado era inconstitucional. Ademais, Musharraf foi xulgado "in absentia" pois residía en Dubai (Emiratos Árabes Unidos) dende 2016, cidade na que faleceu doente de amiloidose o 5 de febreiro de 2023.
Uroquinase
A uroquinase, tamén chamada activador do plasminóxeno de tipo uroquinase (uPA), é un encima serina protease presente en humanos e outros animais. A proteína uroquinase humana foi descuberta, pero non nomeada, por McFarlane e Pilling en 1947. Foi illada orixinalmente da urina humana e está presente tamén no sangue e a matriz extracelular de moitos tecidos. O substrato fisiolóxico primario deste encima é o plasminóxeno, o cal é unha forma inactiva (cimóxeno) da serina protease plasmina. A activación da plasmina desencadea unha fervenza proteolítica que, dependendo do ambiente fisiolóxico, participa na trombólise (desfai coágulos) ou ben na degradación da matriz extracelular. Esta fervenza foi implicada en enfermidades vasculares e na progresión do cancro.
Estrutura
A uroquinase é unha proteína de 411 residuos de aminoácidos, que consta de tres dominios: o dominio de serina protease, o dominio kringle, e o dominio do factor de crecemento. A uroquinase é sintetizada como un cimóxeno (prouroquinase ou uroquinase dunha soa cadea), e é activado por clivaxe proteolítica entre a Lys158 e a Ile159. As dúas cadeas resultantes mantéñense unidas por un enlace disulfuro.
Interaccións
Os inhibidores máis importantes da uroquinase soa as serpinas inhibidor do activador do plasminóxeno 1 (PAI-1) e inhibidor do activador do plasminóxeno 2 (PAI-2), que inhiben irreversiblemente a actividade de protease. Na matriz extracelular, a uroquinase está adherida á membrana plasmática pola súa interacción co receptor da uroquinase.
center|miniatura|400px|Fibrinólise (simplificada). As frechas azuis indican estimulación e as vermellas, inhibición.
A uPa tamén interacciona co inhibidor da proteína C.
Uroquinase e cancro
A finais de 2012, desenvolveuse Mesupron, unha pequena molécula inhibidora da serina protease pola compañía farmacéutica WILEX, que completou os ensaios en fase II. Mesupron parece ser seguro cando se combina con fármacos quimioterápicos como Capecitabine no tratamento do cancro de mama.
Aplicacións clínicas
A uroquinase utilízase clinicamente como axente trombolítico no tratamento de trombose venosa profunda grave ou masiva, embolia pulmonar, infarto de miocardio e oclusión de cánulas intravenosas ou de diálise. Tamén se administra intrapleuralmente para mellorar a drenaxe de efusións pleurais complicadas e empiemas. A uroquinase comercialízase como Abbokinase ou Kinlytic e compite co activador do plasminóxeno tisular recombinante (por exemplo, a alteplase) como fárrmaco trombolítico para os infartos. Porén, a uroquinase non é moi selectiva para o plasminóxeno unido a coágulos, a diferenza do activador do plsminóxeno tisular (TPA), que preferentemente interacciona co plasminóxeno unido a coágulos. Como a uroquinase se une case en igual proporción ao plasminóxeno que circula libre e ao unido a coágulos, causa unha significativa fibrinoxenólise e fibrinólise de coágulos, o que fai o seu uso menos favorable que o do TPA.
Metropolitans 92
O Metropolitans 92 é un equipo de baloncesto profesional francés con sede na cidade de Levallois-Perret (Illa de Francia). Actualmente compite na LNB Pro A, a máxima categoría do baloncesto galo. Disputa os seus partidos como local no Palais des sports Marcel Cerdan, un pavillón con capacidade para 4.000 espectadores. Fundado no ano 2007 co nome de Paris-Levallois Basket, os seus maiores éxitos son un tíulo de Copa e outro do Match des Champions (Supercopa), ambos conseguidos en 2013.
Historia
O club foi fundado no ano 2017 a raíz da fusión do Paris Basket Racing, equipo posuidor de catro títulos de liga da cidade de París, o Levallois Sporting Club Basket, de Levallois-Perret, un municipio da periferia da capital francesa. O club, que foi bautizado co nome de Paris-Levallois Basket, mantén toda a historia e títulos do Paris Basket Racing e o Levallois Sporting Club Basket. O club comezou a súa andadura na LNB Pro A, máxima categoría do baloncesto galo, porén, en 2008 descendeu á LNB Pro B tras finalizar penúltimo na liga. O club volveu á máxima categoría en tan só un ano e desde aquela permanece nela. O seu mellor ano foi o 2013 cando conseguiron os títulos de campión de Copa e da Supercopa. O 5 de xullo de 2017, o equipo directivo decide mudar o nome do club a Levallois Metropolitans. O 4 de xullo de 2019, o ex-xogador da NBA Boris Diaw foi nomeado novo presidente do club, sucedendo a Jean-Pierre Aubry. Ese mesmo ano o club adopta un novo nome, Metropolitans 92.
Galería de imaxes de Mourente, Pontevedra
Santa María de Mourente é unha parroquia que se localiza no concello de Pontevedra.
Francis Bacon (filósofo)
miniatura|Sir Francis Bacon (1561-1626). Francis Bacon, político, filósofo e ensaísta inglés, barón Verulan, vizconde de St. Albans, naceu en Londres, o 22 de xaneiro de 1561 e morreu na mesma cidade o 9 de abril de 1626. Desde cedo, a súa educación orientouno á vida política, na cal exerceu postos elevados. En 1584 foi elixido para a Cámara dos Comúns.
Sucesivamente, durante o reinado de Xaime I, desempeñou as funcións de procurador-xeral (1607), fiscal-xeral (1613), Garda do Selo (1617) e Gran Chanceler (1618). Neste mesmo ano, foi nomeado barón de Verulan e en 1621, barón de St. Albans. Tamén en 1621, Bacon foi acusado de corrupción e condenado ao pago dunha pesada multa e prohibíuselle exercer cargos públicos. Como filósofo, salientou cunha obra onde a ciencia se exaltaba como benéfica para o home. Nas súas investigacións, ocupouse especialmente da metodoloxía científica e do empirismo. Considerado a miúdo fundador da ciencia moderna, a súa principal obra filosófica é o Novum Organum.
Francis Bacon foi un dos máis coñecidos e influentes rosacruces e tamén un alquimista, ocupando o posto máis elevado da Orde Rosacruz, o de Imperator.
Primeiros anos
Francis Bacon foi o oitavo fillo de Sir Nicholas Bacon e Anna Cook e os seus propios pais influenciárono de xeito antagónico. Súa nai, a pesar de ser recoñecidamente culta, era calvinista e puritana. En vista diso, estimulou o mozo Bacon na severidade. A lectura da Biblia era unha obriga diaria que veu a reflectirse ata mesmo no seu estilo literario. Súa nai foi, ata certo punto, opresora, preocupándose non só das compañas do fillo e o seu tipo de vida, senón ata mesmo coas súas lecturas cando xa era adulto. Por outra banda, o seu pai desempeñara a función de Garda do Gran Selo e o seu tío, lord Burghley, foi ministro da raíña Sabela I durante catro décadas; ese lado da familia, ensinoulle o comportamento máis mundano dun verdadeiro cortesán.
En 1573, aos doce anos de idade, Bacon é enviado ao Trinity College da Universidade de Cambridge, reduto preferido da nobreza e funcionarios do Estado. Aí ficou ata 1575, onde recibiu sólidas ensinanzas sobre filosofía antiga e escolástica. Foi nese período cando non só descubriu senón tamén adquiriu aversión ao pensamento de Aristóteles.
En 1577, despois de concluír os estudos, o pai de Bacon enviouno a Francia, a fin de traballar xunto ao embaixador Sir Amyas Paulet. Era o comezo dunha carreira diplomática na cal Bacon acadaría os máis altos cargos do reino.
Política
A estadía de Bacon en Francia foi máis curta do previsto. Pouco despois de chegar, algúns malos negocios conducidos polo pai deixaron a familia en situación financeira precaria. Non tendo como cargar cos seus gastos, retornou á Inglaterra e ingresou na Gray's Inn, unha especie de corporación de avogados e escola de Dereito.
Concluíu o curso no 1582 e comezou a traballar como avogado. En 1584, foi elixido deputado do Parlamento inglés. Por esta época, xa demostraba gran madurez na análise dos asuntos de Estado, como proba a súa carta Carta de consellos á raíña Sabela, escrita en 1584-85. En 1589 retornou para Gray's Inn como profesor.
Pouco despois, recibiu o título de conselleiro da Coroa e en 1593 proferiu un discurso na Cámara dos Comúns criticando os impostos. En vista diso, Sabela I traboulle a carreira, recusándose a nomear a Bacon para as funcións de Asistente Procurador Xeral da Coroa e Procurador da Coroa. Por outro lado, o conde de Essex, de quen Bacon se tornara conselleiro en 1591, protexíao e presentouno cun terreo e un parque en Twickenham, ás marxes do río Támese. Nesta casa, Bacon adicouse ao traballo intelectual e escribiu os seus Ensaios, verdadeiro clásico da literatura inglesa.
A súa relación co conde de Essex foi controvertida. En gran parte, a ascensión política de Bacon debíase á protección do conde. Cando este caeu een desgraza xunto á raíña Sabela I, Bacon acabou por colaborar na súa execución: foi acusado de traizón e Bacon foi encargado de preparar a acusación legal. O conde de Essex estaba acusado de manter entendementos co pretendente escocés ao trono de Inglaterra e Bacon tentou disuadilo de tales ligazóns. Non tendo éxito, acabou por acusar o vello amigo e protector, que foi condenado a morte e executado en 1601. Deseguida, publicou Esclarecementos acerca das imputacións relacionadas co recentemente falecido conde de Essex. Neste escrito, Bacon deféndese das acusacións de deslealdade e afirma que soamente cumprira co seu deber. A súa xustificación foi que un home honesto prefire Deus ao seu rei, o seu rei ao seu amigo.
Xenoma humano
miniatura|400px|Xenoma humano clasificado polos produtos dos seus xenes. O xenoma humano é o xenoma do Homo sapiens, é dicir, a secuencia do ADN, con toda a información xenética dos seus xenes e as secuencias non codificantes, contida nos seus 23 pares de cromosomas situados no núcleo de cada célula humana diploide. Tamén forma parte do xenoma humano o ADN mitocondrial.
Francis Bacon (filósofo)
Cumio político e caída
Porén, o controvertido episodio rendeulle beneficios. Coa morte de Sabela I, Xaime I ascende ao trono e Bacon tórnase o seu conselleiro. Ocupa diversos cargos, recibe o título de sir, exerce as funcións de Garda do Gran Selo (a mesma función que seu pai outrora exercera). En 1617 foi Lord Protector e finalmente, en 1618, Bacon tórnase Lord Chanceler, o máis alto posto do reino británico.
Xenoma humano
Dos 23 pares de cromosomas, 22 pares son cromosomas autosómicos e un par determina o sexo, que está formado por dous cromosomas X nas mulleres e un X e un Y en homes, polo que a muller ten 23 cromosomas distintos e o home 24. O xenoma haploide (é dicir, cunha soa copia dos cromosomas de cada par) ten unha lonxitude total aproximada de 3.200 millóns de pares de bases (nucleótidos do ADN) ou 3.200 megabases (Mb) que conteñen entre 20.000 e 25.000 xenes (as estimacións máis recentes indican uns 20.500). Das 3.200 Mb unhas 2.950 Mb corresponden a eucromatina e unhas 250 Mb a heterocromatina. O Proxecto Xenoma Humano obtivo unha secuencia de referencia do xenoma humano eucromático, usado en todo o mundo nas ciencias biomédicas.
Francis Bacon (filósofo)
Cumio político e caída
A súa lealdade ao rei foi total. Acreditaba nun Estado amplo, moderno e centralizado nunha monarquía poderosa. Chegou mesmo a xustificar teoricamente o absolutismo real e oponse a Sir Edward Coke, que defendía un poder maior para o Parlamento.
Xenoma humano
A secuencia de ADN que forma o xenoma humano contén codificada a información necesaria para a expresión, altamente coordinada e adaptable ao ambiente, do proteoma humano, é dicir, do conxunto das proteínas do ser humano. As proteínas, e non o ADN, son as principais biomoléculas efectoras; posúen funcións estruturais, encimáticas, metabólicas, reguladoras, sinalizadoras..., organizándose en enormes redes funcionais de interaccións. O proteoma fundamenta a particular morfoloxía e funcionalidade de cada célula. Igualmente, a organización estrutural e funcional das distintas células conforma cada tecido e cada órgano, e, finalmente, o organismo vivo no seu conxunto. O xenoma humano contén a información básica precisa para o desenvolvemento físico dun ser humano completo.
Francis Bacon (filósofo)
Cumio político e caída
A política do reino e as súas propias posicións políticas rendéranlle inimigos. O Parlamento estaba cada vez máis descontento coa administración real. O rei, obviamente, era intocable. As críticas deberían caer sobre os conselleiros e, especialmente, o seu chanceler. Nunha manobra ben articulada, Bacon foi acusado de recibir suborno de litigantes. Os auxiliares do rei, como Bacon, opinaban sobre autorizacións de comercio e manufacturas, monopolios e patentes comerciais. A pesar da tolerancia, non era moral nin legalmente admisible que os xuíces recibisen regalos. Bacon recoñeceu a súa culpa, mais alegou que os presentes recibidos non influíran no seu xulgamento. A súa alegación, con todo, non impediu a súa desgraza. Foi obrigado a deixar os cargos que ocupaba. En 2 de maio de 1621, foille tomado o Gran Selo e, no día seguinte, excluírono de todos os postos e encarcerárono na Torre de Londres. Alí ficou poucos días, grazas á intervención do rei.
Xenoma humano
O xenoma humano presenta unha densidade de xenes moi inferior á que inicialmente se predixera, e só arredor do 1,5% da súa lonxitude está composta por exóns codificantes de proteínas. Un 70% está composto por ADN extraxénico e un 30 % por secuencias relacionadas con xenes. Do total de ADN extraxénico, aproximadamente un 70% corresponde a repeticións dispersas, de maneira que, máis ou menos, a metade do xenoma humano corresponde a secuencias repetitivas de ADN. En canto ao total de ADN relacionado con xenes estímase que o 95% corresponde a ADN non codificante: pseudoxenes, fragmentos de xenes, intróns ou secuencias UTR, entre outros.
Francis Bacon (filósofo)
Morte e legado de Bacon
Francis Bacon estivo envolto en investigacións naturais ata a fin da súa vida, tentando realizar na práctica o seu método. No inverno de 1626 estaba envolto en experiencias sobre o frío e a conservación. Desexaba saber por canto tempo o frío podería preservar a carne. A idade debilitara a saúde do filósofo e el acabou non resistindo ao rigoroso inverno daquel ano. Morreu en 9 de abril, vítima dunha bronquite.
Xenoma humano
miniatura|dereita|400px|Unha estimación dos diferentes compoñentes do xenoma humano.
Francis Bacon (filósofo)
Morte e legado de Bacon
Efectivamente, Bacon non realizou ningún gran progreso nas ciencias naturais. Mais foi el quen primeiro esbozou unha metodoloxía racional para a actividade científica. A súa teoría dos idola anticipa, polo menos potencialmente, a moderna socioloxía do coñecemento. Foi un pioneiro no campo científico e un marco entre o home da Idade Media e o home Moderno. Ademais, Bacon foi un escritor notábel. Os seus Essays son os primeiros modelos da prosa inglesa moderna. A hipótese xurdida no século XIX, que desexa atribuír a Bacon a autoría das pezas de Shakespeare, considérase hoxe en día totalmente sen fundamento.
Xenoma humano
Cromosomas
O xenoma humano (como o de calquera organismo eucariota) está contido en cromosomas, que son longas secuencias continuas de ADN moi organizadas espacialmente (con axuda de proteínas histónicas e non histónicas) para adoptar unha forma ultracondensada en metafase. Son observables con microscopía óptica convencional ou de fluorescencia por medio de técnicas de citoxenética e ordénanse formando un cariotipo.
Francis Bacon (filósofo)
Filosofía
miniatura|Bacon, Sylva sylvarum
Xenoma humano
Cromosomas
O cariotipo humano normal contén un total de 23 pares de cromosomas distintos: 22 pares de autosomas máis un par de cromosomas sexuais que determinan o sexo do individuo. Os cromosomas 1-22 foron numerados en orde decrecente de tamaño. Porén, posteriormente puido comprobarse que o cromosoma 22 é en realidade maior que o 21. 250px|miniatura|Representación gráfica do [[cariotipo humano normal.]]
Francis Bacon (filósofo)
Filosofía
O pensamento filosófico de Bacon representa a tentativa de realizar aquilo que el mesmo chamou de Instauratio magna (Gran restauración). A realización dese plano comprendía unha serie de tratados que, partindo do estado en que se atopaba a ciencia da época, acabaría por presentar un novo método que debería superar e substituír o de Aristóteles. Eses tratados deberían presentar un modo específico de investigación dos feitos, pasando, deseguida, a investigación das leis e retornaban para o mundo dos feitos para promoveren as accións que se revelasen posíbeis. Bacon desexaba unha reforma completa do coñecemento. A tarefa era, obviamente, xigantesca e o filósofo produciu apenas certo número de tratados. Non obstante, a primeira parte da Instauratio foi concluída.
Xenoma humano
Cromosomas
As células somáticas dun organismo posúen no seu núcleo un total de 46 cromosomas (23 pares) e os óvulos e espermatozoides teñen 23.