cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maxwell Cabelino Andrade
Traxectoria
Comezou a súa carreira profesional no Cruzeiro, para en 2001 fichar polo Ajax. Tras cinco tempadas, ficha polo Inter, sendo cedido ao Empoli. En xullo de 2006, Inter anunciou oficialmente a firma de Maxwell cun contrato de catro anos. O 15 de xullo de 2009, o Inter chegou a un principio de acordo co FC Barcelona para o traspaso do xogador por 4,5 millóns de euros e 0,5 máis variables. Asinou o seu contrato co Barcelona por 4 anos con opcion a 1 mais, foi presentado o 17 de xullo.
Comezou a tempada 2009/2010 gañando tres títulos; Supercopa de España, Supercopa de Europa, e Copa Mundial de Clubs da FIFA, e vaise facendo habitual no once titular de Pep Guardiola xogando tanto de lateral como de interior zurdo, ao termo desta campaña conquista a Liga Española. A tempada 2010/2011 empeza gañando a Supercopa de España.
O 12 de xaneiro de 2012, chegou a un acordo co Paris Saint-Germain FC por tres anos, a cambio de 4 millóns de euros. Fixo o seu debut contra o Toulouse FC, na vitoria do PSG por 3-1, xogando os 90 minutos.
Fai 7 anos morreuse un dos seus dous irmáns. En honra do seu irmán fíxose a tatuaxe que leva na parte posterior do bíceps. Grazas á relixión e á súa paixón polo fútbol conseguiu saír adiante. . Ten tres fillas.
Foquismo
No seu texto "A guerra de guerrillas", Guevara postulou que a experiencia da Revolución Cubana demostraba que cando as condicións subxectivas non son suficientes para que as masas leven adiante a revolución socialista, un pequeno foco que iniciase accións típicas da guerra de guerrillas podería conseguir con relativa rapidez que a revolución se expandise, obtendo así o levantamento das masas e o derrocamento do réxime. O "Che" consideraba válidas estas consideracións principalmente para os países atrasados, e sostiña que os "focos" debían tomar como base social ao campesiñado.
A teoría púxose en práctica, en mans do propio Guevara, por primeira vez no Congo, con Laurent-Désiré Kabila e por segunda vez en Bolivia. Ningún dos intentos tivo éxito; o segundo deles finalizou coa captura e execución do Che en Bolivia por parte de forzas do exército dese país, apoiadas pola CIA estadounidense.
Durante os anos '70 e tamén durante os '80, grupos de diversas tendencias políticas (non só en países subdesenvolvidos) tomaron o foquismo como estratexia. Por exemplo, no Brasil, encontrou a súa expresión na Guerrilha do Araguaia. Ningún deles puido levar adiante unha revolución socialista. O foquismo recibiu numerosas e fortes críticas desde o marxismo, e moitas veces foi confundido co método de guerra de guerrillas, o cal foi amplamente utilizado nos procesos de case todas as revolucións socialistas triunfantes: Rusia, China, Iugoslavia, Cuba, Vietnam etc.
Beijing Royal Fighters
Os Beijing Royal Fighters (chinés: 北京北控翱龙) son un equipo profesional de baloncesto chinés con sede na cidade de Pequín. Os Fly Dragons compiten na Division Norte da Chinese Basketball Association (CBA), máxima competición do baloncesto chinés. O equipo xoga os seus partidos como local no Estadio Nacional Cuberto de Pequín, recinto con capacidade para 6.000 espectadores, aínda que ocasionalmente xoga algúns partidos como local noutras cidades. O patrocinador do club é Beijing BG, mentres que a súa mascota é o dragón chinés.
Historia
Os Beijing Beikong Fly Dragons foron fundados en 2009 na cidade de Guangzhou, onde recibiron o nome de Guangzhou Free Man. O club comezou competindo en cateogrías inferiores. No 2012 o club trasladouse a Chongqing e adoptou o nome de Fly Dragons. En 2014 entrou a formar parte da Chinese Basketball Association (CBA), máxima competición do baloncesto chinés, debido a unha ampliación da liga. Na súa primeira temporada o club ocupou a última posición da competición. Ao ano sieguiente a franquía foi vendida a North Control, instalándose en Beijing.
Laurence Tubiana
Laurence Tubiana, nada en 1951 en Orán (Alxeria), economista, universitaria e diplomática francesa. É unha das arquitectas do Acordo de París.
Profesora asociada desde 2003 ao Instituto de Estudos Políticos de París, onde é responsable da cátedra de desenvolvemento sustentable, é tamén presidenta do Consello de administración da Axencia francesa do desenvolvemento desde 2013 e de Expertise France desde 2018. Foi embaixadora para as negociacións da Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2015 (COP21), e dirixe desde 2017 a Fundación Europea para o Clima.
Traxectoria
Laurence Tubiana naceu no seo dunha familia pieds-noirs. O seu pai, orixinario dunha familia xudea alxerina, era xurista e traballaba na industria do tabaco e o cine. A súa nai, nacida nunha familia de emigrantes gregos católicos, estivo, coa súa avoa, a primeira importadora de mobles escandinavos en Alxeria en 1958. A súa familia chegou a Francia en 1962, despois da independencia.
Nos anos 1980, crea a ONG Solagral.
De 1997 a 2002, é encargada de misión sobre o tema do medio ambiente mundial e conselleira para o medio ambiente do Primeiro ministro Lionel Jospin. Traballou na negociación do Protocolo de Quioto en 1997. É membro do Consello de análise económica (1999-2001) e é nomeada inspectora xeral da agricultura en 2000.
Arenas del Rey
Arenas del Rey é un municipio español, pertencente á provincia de Granada, en Andalucía. Está situado na parte centro-sur da comarca de Alhama. Limita cos municipios de Cacín, Agrón, Jayena e Alhama de Granada. O concello arenusco comprende os núcleos de poboación de Arenas del Rey, Fornes, Játar e o Poblado del Embalse (situado xunto ao encoro de Los Bermejales). Arenas del Rey atópase na vertente norte da Serra da Almijara, no val do río Cacín. No ano 2006 tiña 2.202 habitantes. A súa extensión superficial é de 116 km² e ten unha densidade de 18,98 hab/km².
Laurence Tubiana
Traxectoria
Foi directora de investigación ao Instituto Nacional para a Investigación Agronómica de 1995 a 2002 e profesora asociada á Escola nacional superior agronómica de Montpellier de 1992 a 1997.
Arenas del Rey
Historia
250px|dereita|miniatura|A Igrexa de San Sebastián vista desde a praza Alfonso XII Existen vestixios da presenza dos romanos así coma do largo dominio musulmán e tamén da posterior recolonización cristiá tras a guerra pola Reconquista de Granada. No século XIX tivo especial protagonismo o municipio pola presenza nas súas terras de tropas napoleónicas durante a Guerra de Independencia. Arenas del Rey foi constituído coma municipio independente por distinción de Carlos III. O núcleo urbano onde se asentaba a antiga poboación foi destruído totalmente polo terremoto de 1884 e reconstruíuse durante os últimos anos dese mesmo século XIX grazas ás achegas recibidas desde practicamente toda España co decidido apoio á iniciativa por parte de Afonso XII. En 1973 uníronse nun mesmo municipio os concellos de Fornes, Játar e Arenas del Rey, todos baixo este nome.
Laurence Tubiana
Traxectoria
É tamén profesora asociada ao Instituto de estudos políticos de París e directora da cátedra de desenvolvemento sustentable. Codirixe desde 2007 a publicación do Annuel du développement durable - Regards sur a Terre (Anual do desenvolvemento sustentable- Miradas sobre a Terra)[7]. De 2004 a 2014, é tamén profesora convidada na Universidade de Columbia, na Escola de asuntos internacionais e públicos (School of International and Público Affairs ou SIPA).
En 2009 foi nomeada directora dos bens públicos mundiais no Ministerio de Asuntos Exteriores. É nomeada tamén Xefa de delegación adxunta para a negociación sobre o cambio climático en Copenhague en 2009 (COP15).
Durante a elección presidencial francesa de 2012, asina a chamada das economistas en apoio ao candidato François Hollande debido a « a idoneidade das opcións [propostas], en particular para o que implica a recuperación do crecemento e do traballo ».
Laurence Tubiana é nomeada, o 3 de xullo de 2013, presidenta do consello de administración da Axencia francesa do desenvolvemento.
En 2014, é nomeada representante especial do goberno francés para a Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2015 (COP21) e embaixadora encargada das negociacións sobre o cambio climático por Laurent Fabius, entón ministro de asuntos exteriores. [ver 'Conferencia de París (COP21)' abaixo]
En xaneiro de 2016, logo da adopción do Acordo de París en 2015, é nomeada Campioa de elevado nivel para a acción climática preto da Convención Marco das Nacións Unidas sobre os Cambios Climáticos (CCNUCC).
O 28 de xuño de 2016, é nomeada presidenta da comisión encargada do exame das candidaturas á función de presidente do Instituto Nacional para a Investigación Agronómica.
É membro do consello de administración de varias organizacións, en particular do Centro de cooperación internacional en investigación agronómica para o desenvolvemento, do India Council for Sustainable Development, do China Council for International Cooperation on Environment and Development e do consello de orientación estratéxica do Institute for Advanced Sustainability Studies.
Dirixe desde marzo de 2017 a Fundación Europea para o Clima.
En novembro de 2018, Emmanuel Macron anuncia a creación dun Alto consello para o Clima, no que participa Laurence Tubiana.
En xullo de 2019, Laurence Tubiana é renovada nas súas funcións de presidenta do consello de administración da Axencia francesa de desenvolvemento.
A Conferencia de París
Laurence Tubiana é nomeada representante especial do goberno francés para a Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2015 (COP21) o 15 de maio de 2014, por Laurent Fabius, entón ministro de asuntos exteriores. Logo, o 3 de xuño de 2014, é nomeada embaixadora encargada das negociacións sobre o cambio climático para a conferencia de 2015. Logo foi a encargada de seguir os compromisos da COP21 até o final da COP22 como Campioa de elevado nivel para a acción climática pre-2020 preto da CNUCCC. Neste marco, participou en setembro de 2018 ao Global Climate Acción Summit organizado a San Francisco, xunto a Anne Hidalgo, Ségolène Royal e Al Gore.
O Canon da Medicina
miniatura|300px|Copia [[Latín|latina do Canon da Medicina, datada en 1484. Biblioteca Médica P. I. Nixon do Centro de Ciencias da Saúde da Universidade de Texas en San Antonio.]]
O Canon da Medicina (título orixinal en árabe: القانون في الطب Al-qanun fi al-tibb) é unha enciclopedia médica en 14 volumes escrita polo científico e médico musulmán persa Ibn Sina (Avicena) contra o ano 1020. O libro baséase nunha combinación da propia experiencia persoal do autor, da medicina islámica medieval, dos escritos de Galeno, Sushruta e Charaka, así como da antiga medicina persa e árabe. Está considerado como un dos libros máis famosos da historia da medicina.
Coñecido tamén como o Qanun, que significa 'lei' en árabe e persa, O Canon da Medicina foi unha autoridade da medicina até o século XVIII. Establece os principios da medicina en Europa e no mundo islámico e é unha das obras escritas máis reputadas de Avicena. Os principios de medicina que describiu neste libro hai dez séculos seguen a ser ensinados nas universidades de California, Os Ánxeles (UCLA), na Yale e noutras, como parte da historia da medicina. O libro introduce a experimentación e a cuantificación sistemáticas no estudo da fisioloxía, e polo descubrimento das enfermidades contaxiosas entre outras cousas.
George Sarton, considerado por algúns como o pai da historia da ciencia, escribiu na súa Introdución á historia da ciencia:
Visión xeral
miniatura|220px|Ilustración do Canon da Medicina. O libro explica as causas da saúde e a enfermidade. Ibn Sina cría que ao corpo humano enfermo non se lle pode devolver a saúde a menos que se determinen as causas tanto da saúde como da enfermidade. Ibn Sina afirmaba que a medicina (tibb) é a ciencia pola cal aprendemos os distintos estados do corpo humano cando ten saúde e cando non a ten, así como os modos polos cales é probábel que se perda a saúde e, unha vez perdida, recuperala. Noutras palabras, a medicina é a ciencia por medio da cal se conserva a saúde e é a arte por medio da cal recupérase esta tras habela perdido.
Avicena consideraba que as causas da boa saúde e das enfermidades eran as seguintes:
O Qanun distingue a mediastinite da pleurite e recoñece a natureza contaxiosa da tuberculose e a expansión das enfermidades pola auga e a terra. Ofrece un diagnóstico científico da anquilostomiase e atribúe a súa condición a un verme intestinal. O Qanun sinala a importancia da dieta, a influencia do clima e da contorna sobre a saúde, así como o uso cirúrxico da anestesia oral. Ibn Sina aconsellaba aos cirurxiáns tratar o cancro na súas primeiras etapas, asegurándose de extirpar todo o tecido afectado. A materia medica do Qanun nomea máis de 760 medicamentos, con comentarios sobre a súa aplicación e efectividade. Recomendaba a experimentación das novas medicinas con animais e humanos antes do seu uso xeneralizado.
Ibn Sina observou a estreita relación entre as emocións e a condición física, e soubo que a música exercía un efecto físico e psicolóxico total nos doentes. De entre as moitas enfermidades mentais que describiu no Qanun, unha é de interese particular: o mal de amores. Dise que Ibn Sina diagnosticoulle esta doenza a un príncipe en Khurján que estaba prostrado e cuxa enfermidade desconcertara aos médicos do lugar. Ibn Sina observou un desaxuste no pulso do príncipe cando se lle mencionaba o paradoiro e o nome da súa amada. O gran doutor prescribiu un remedio moi sinxelo: unir ao paciente coa amada.
O Canon da Medicina de Avicena en Europa
O texto árabe do Qanun foi traducido ao latín como Canon medicinae por Xerardo de Cremona no século XII e ao hebreo en 1279. A partir de entón, o Canon foi a principal guía da ciencia médica en Occidente créndose que influíu a Leonardo da Vinci. O seu contido enciclopédico, a súa organización sistemática e a súa filosofía pronto alcanzaron un lugar de prominencia na literatura médica de Europa, desprazando as obras de Galeno e converténdose no manual da educación en medicina nas escolas europeas. O texto estívose lendo nas escolas de medicina de Montpellier e Lovaina até 1650, e Arnold C. Klebs describiuno como "un dos fenómenos intelectuais máis significativos de todos os tempos". En palabras do Dr. William Osler, o Qanun foi "unha biblia da medicina durante máis tempo que ningunha outra obra". Os primeiros tres libros do Canon en latín imprimíronse en 1472 e en 1473 apareceu unha edición completa. A edición en hebreo de 1491 á a primeira aparición dun tratado médico en hebreo e o único publicado durante o século XV. Nos últimos 30 anos do século XV tivo 15 edicións en latín.
Río Mahanadi
260px|miniatura|O río Mahanadi en Orissa O Mahanadi é un río da India oriental cun curso de 885 km, que desauga no golfo de Bengala, no Océano Índico.
Percorrido
O Mahanadi nace nas terras altas de Raipur, cerca da cidade de Nagri, no suroeste do estado de Chhattisgarh. Desde aí flúe cara nordeste, incurvándose logo para o sur, e desde Raigarh toma xa en dirección leste, até desembocar moi preto do nacente da cidade de Cuttack, no estado de Orissa, botando as súas augas no golfo de Bengala, formando co río Brahmani un xigantesco delta onde se forma un grande mangleiral.
Conca
O Mahanadi baña xunto con o estado de Chhattisgarh, unha boa área de Orissa, así como partes menores dos estados de Maharashtra e Jharkhand.
Aproveitamento económico
O curso medio do Mahanadi é un auténtico "país do arroz".
Ramón Fernández Cobas
Ramón Fernández Cobas, nado en Santiago de Compostela en 1901 e finado no mesmo concello o 6 de agosto de 1976, foi un xornalista e empresario galego.
Traxectoria
Foi redactor de El Noticiero Gallego, redactor-correspondente en Santiago de Compostela de Galicia Sportiva de Vigo, fundou e dirixiu Galicia Sport en Compostela e foi correspondente de Madrid Sport. Asinaba moitas das súas crónicas deportivas como Conde las Marabillas. Colaborou en Gaceta de Galicia, El Compostelano e El Correo Gallego asinando ás veces como Ramón F. Cobas. Escribiu a comedia Rosalba que foi levada a escena en 1919 polo cadro de declamación Brisas Futuras. Foi colaborador da frustrada homenaxe a Ramón del Valle Inclán en 1935-36.
Vida persoal
Neto de Benito Fernández Cavollo, unha familia de Conxo. Casou en Santiago de Compostela con María del Carmen Refojo Pazos en outubro de 1924.
Buzen
Buzen (豊前市, ぶぜんし, Buzen-shi) é un concello da prefectura de Fukuoka no Xapón. Está situada ó norte da rexión de Kyūshū e ó leste da prefectura, e na provincia histórica de Buzen, na illa de Kyūshū. A súa superficie é de 111,17 km² e a poboación de 27.295 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 246 h/km².
O concello de Buzen limita cos concello de Chikujō, de Kōge, de Yoshitomi (son da prefectura de Fukuoka), e de Nakatsu (da prefectura de Ōita).
O Libro da Cura
O Libro da Cura (en árabe كتاب الشفاء, Kitāb al-Shifā’) é un tratado filosófico de Avicena.
O texto árabe, recompilado a partir de varios manuscritos de orixe diversa, foi editado por varios arabistas entre, os que destaca principalmente George Anawati, e publicado en varios volumes en O Cairo entre 1953 e 1983.
No século XIII apareceu unha tradución ao latín en Toledo, pero non será até 1907 cando apareza outra versión nalgún idioma europeo, esta vez en alemán.
Partes do texto, notabelmente a metafísica, traducíronse tamén ao francés, ao inglés e ao italiano. Non existe aínda unha tradución ao galego.
Museo Numismático de Lobios
O Museo Numismático situado no concello ourenán de Lobios é unha exposición permanente de moedas de Galicia impulsada polo numismático natural desa vila Jaime Paz Bernardo, que se inaugurou en 1996.
A sede do museo está no edificio do propio Concello e o seu horario de visita é de luns a venres, de 9 a 14 horas.
Historia
A idea da creación dun museo especializado en moedas de Galicia xurdiulle en 1993 a Jaime Paz Bernardo, numismático profesional orixinario de Quintela, e daquela residente en Cataluña. Paz centrábase nese tipo de moedas, non só como coleccionista senón tamén como comerciante, no seu establecemento comercial en Barcelona.
Co apoio inicial do entón alcalde Antonio Ferreira López, continuado polo seu sucesor Benito Vázquez Vázquez, o 30 de xullo de 1996 produciuse a inauguración do museo, da man do presidente da Xunta de Galicia, Manuel Fraga.
No mesmo ano da súa inauguración, o museo recibiu o premio Excelente Numismático 1996, outorgado pola Asociación Numismática Española.
Nos últimos anos, as desavinzas entre a familia do desaparecido fundador (representada polo seu fillo, do mesmo nome) e o Concello dirixido por María del Carmen Yáñez, baseadas no posible incumprimento do contrato de cesión e nas deficiencias no mantemento das pezas, fixeron que se chegase a considerar a posibilidade de trasladar a colección a outra localidade.
Fondos
miniatura|[[Ás de Octavio Augusto cuñado en Lucus Augusti ca. 25 a. de C., durante as Guerras Cántabras.]] O Museo Numismático de Lobios alberga unha colección cronoloxicamente ordenada de moedas cuñadas, usadas ou relacionadas con Galicia, desde a Antigüidade ata a Idade Moderna, disposta en paneis e acompañadas de fichas didácticas na que se describen e se contextualizan as pezas.
É de salientar a presenza dun exemplar do ás de Octavio Augusto cuñado en Lucus Augusti cara ao 25 a. de C., no contexto das Guerras Cántabras, considerada como a primeira moeda cuñada en Galicia. De época medieval destacan pezas como un diñeiro de billón cuñado en Santiago de Compostela por Afonso IX de León, ou catro marabedís da Real Casa da Moeda da Coruña a nome dos Reis Católicos. É de sinalar, así mesmo, a importante representación de moedas da Real Casa de Moeda de Xuvia, xa do século XIX.
Pedrouzos, Castro Caldelas
San Mamede de Pedrouzos é unha parroquia do concello de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 75 habitantes, deles 41 eran homes e 24 eran mulleres, o que supón unha diminución de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Luz y Sombra (Vigo)
Luz y Sombra foi un semanario editado en Vigo en 1898.
Historia e características
Subtitulado Semanario satírico-literario-ilustrado, apareceu o 23 de abril de 1898. Semanario dirixido por Manuel Reymóndez. Publicaba artigos literarios e humorísticos e contaba con ilustracións gráficas. Cesou a súa publicación en decembro dese ano.
A Rúa, As Enchousas, As Somozas
A Rúa é un lugar da parroquia das Enchousas no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).
Vilate, San Martiño de Lanzós, Vilalba
Vilate é un lugar da parroquia de San Martiño de Lanzós, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2022 tiña 83 habitantes (43 homes e 40 mulleres).
miniatura|dereita|220px|Vilate.
San Martiño
O nome de San Martiño pódese referir a:
Topónimo
Como topónimo, dá nome aos seguintes lugares:
Marco Terencio Varrón
Marco Terencio Varrón (en latín: Marcus Terentius Varro), nado en Rieti en -116 e finado en -27, foi un polígrafo, militar e funcionario romano, orixinario da orde ecuestre.
Traxectoria
Lugartenente de Pompeio durante a guerra civil en -49, chegou a ser pretor. Obtido o perdón de Xulio César, foi nomeado por este director das primeiras bibliotecas públicas de Roma. Á morte de Xulio César, confiscáronlle os seus bens por orde de Marco Antonio, que o declarou fóra da lei, pero finalmente Octavio restituíullos. Abandonou entón por completo a carreira militar para dedicarse ao saber e á escritura.
Obra
miniatura|Edición de De re rustica, conservada na Biblioteca Medicea Laurenziana Amigo de Cicerón e discípulo de Lucio Elio Estilón está considerado un dos máis grandes anticuaristas romanos e escribiu, segundo as diferentes tradicións, entre 490 e 620 obras das que se coñecen os títulos de 55, aínda que só se conserva unha completa, De re rustica (Das cousas do campo) composta de tres libros e publicada en -37. Á parte de De lingua latina do resto só se conservan citas fragmentarias.
Un aspecto destacábel da obra é a anticipación da microbioloxía e a epidemioloxía. Varrón advertiu aos seus contemporáneos que evitasen os pantanos e as marismas, xa que en ditas áreas "hai unha raza de certas criaturas diminutas que non se poden ver polos ollos, pero que flotan no aire e entran ao corpo pola boca e o nariz e causan enfermidades graves".
De lingua latina
Desta obra consérvanse parcialmente 6 dos 25 volumes que a compuñan orixinalmente.
Voz
O termo voz pode referirse a:
Outros significados:
Especies de Malus
Algunhas das especies do xénero Malus son:
Ciutat Meridiana
250px|miniatura|Acueduto do Vallès, obra de 1825-26, situado en Ciutat Meridiana Ciutat Meridiana é un barrio do distrito de Nou Barris da cidade de Barcelona. Os terreos onde se sitúa Ciutat Meridiana formaron parte da antiga cuadra de Vallbona que pertencía ao municipio de Sant Andreu de Palomar. O barrio limita co municipio de Montcada i Reixac e atópase nun val de forte pendente do cerro das Roquetes.
Foi construído a partir de 1973 nunha zona onde se debía construír un cemiterio, a súa construción supuxo unha auténtica dentada á serra de Collserola, implantando un conxunto de grandes bloques de vivendas sen os servizos urbanos e equipamentos básicos.
Algunhas destas carencias solucionáronse coa construción dun metro lixeiro, a liña 11 e a correspondente estación de Ciutat Meridiana. Tamén está preto a estación de tren de Torre del Baró.
San Antonio del Tequendama
San Antonio del Tequendama é un concello do departamento de Cundinamarca (Colombia), que se atopa na provincia do Tequendama, a 56 km de Bogotá.
O concello ormouse no sitio de Cubsio, lugar de reunión de indíxenas procedentes de Bojacá e Sagasuca (posteriormente denominado Serrezuela, e na actualidade, municipio de Madrid). San Antonio del Tequendama foi fundado por Críspulo Corredor; este municipio cambiou varias veces de nome, sendo no seu momento: San Antonio, Zea e San Antonio de Tena.
María Vallet Regí
María Vallet-Regí, nada nas Palmas de Gran Canaria o 19 de abril de 1946, é unha investigadora e catedrática de Química Inorgánica e directora do departamento de Química Inorgánica e Bioinorgánica da Facultade de Farmacia da Universidade Complutense de Madrid.
Traxectoria
En 1974 obtivo o doutoramento en ciencias químicas na Universidade Complutense de Madrid. En 1990 foi nomeada catedrática de Química Inorgánica e directora do Departamento de Química Inorgánica e Bioinorgánica da Facultade de Farmacia de devandita universidade.
En 2004 foi nomeada académica da Real Academia de Enxeñaría e en 2011 da Real Academia Nacional de Farmacia.
Investigación
Realizou unha extensa labor investigadora, marcada por un enfoque multidisciplinar, plasmada en máis de 550 publicacións científicas recollidas no ISI Web of Knowledge, a maioría nas áreas de química e ciencia de materiais. Segundo o ISI, é a española da área de Ciencia de Materiais máis citada nas dúas últimas décadas.
A súa actividade investigadora céntrase no campo dos biomateriais con aplicacións en traumatoloxía, odontoloxía, enxeñaría de tecidos ou na liberación controlada de fármacos.
Can
O can (Canis lupus familiaris) é un mamífero carnívoro que pertence á familia Canidae, ao igual que os lobos, raposos e coiotes. En xeral, o termo 'can' emprégase para referirse á raza doméstica (Canis familiaris), a cal crese que descende dun antergo similar ó lobo, segundo distintos indicios, a secuencia do ADN e outros estudos xenéticos. . Con todo, algúns científicos sosteñen que o can é unha subespecie de lobo.
As probas arqueolóxicas demostran que o can estivo en convivencia próxima cos humanos desde hai polo menos 9.000 anos, pero posiblemente desde hai 14.000 anos. As probas fósiles demostran que os antepasados dos cans modernos xa estaban asociados cos humanos hai 100.000 anos. Neste tempo o can desenvolveu diferentes razas que poden variar moito en tamaño e cor. Por exemplo, están os cans chihuahuas, que miden apenas unhas polgadas, en oposición aos grandes cans San Bernardo ou ao mastín. As cores dos cans varían de branco a negro, con vermello, café ou gris. De igual xeito que os humanos, son unha especie moi sociable e cazan en grupo.
Sentidos
Os sentidos máis desenvoltos nos cans son o olfacto e o oído, sendo estes utilizados polo ser humano de moitas maneiras, tanto na caza como na detección de certos elementos como drogas ou mesmo persoas.
Oído
O campo de audibilidade dos cans é de aproximadamente de 40 a 60.000 Hz, detectan sons tan graves coma 16–20 Hz (en contraste co 20–70 Hz que detecta o oído humano) e tamén tan agudos coma sons de 45 KHz (polos 13-20 KHz do ser humano), ademais teñen un grao de mobilidade da orella tan elevado que lles permite determinar rapidamente a fonte exacta dun son. Esta mobilidade está determinada polos dezaoito ou máis músculos que permiten o seu movemento. Porén, os cánidos silvestres, coma os raposos ou os cans cunha forma da orella máis natural xeralmente escoitan moito mellor que os cans cunhas orellas máis flexíbeis, típicos das razas domésticas.
Olfacto
O cerebro canino está dominado principalmente por unha gran codia olfactiva, o tamaño relativo do bulbo olfactivo con respecto ao tamaño total do cerebro é unhas corenta veces maior que no caso do ser humano. Dependendo da raza os cans teñen entre 125 e 220 millóns de células olfactivas estendidas nunha superficie do tamaño dun pano de peto, no caso dos cans de raza Bloodhound o animal pode contar con aproximadamente 300 millóns de receptores olfactivos.
Os cans poden distinguir olores en concentracións case cen millóns de veces inferiores que as que poden distinguir os humanos.
Gusto
De tódolos sentidos o do gusto é o que menos se ten estudado nos cans, relacionándoo moitas veces co do olfacto. Os cans poden diferenciar os sabores básicos dunha maneira similar aos humanos, porén case non distinguen o sabor salgado.
Zamar
Co topónimo Zamar podemos referirnos a dous lugares de Galicia:
Can
Gusto
As apetencias en canto a sabores poden diferir moito dun can a outro, xa que se cre que non escollen a comida en función do gusto senón da súa intensidade, sabor forte ou sabor suave.
Ao igual que moitos outros animais, os cans teñen a capacidade de asociar determinados sabores cos problemas de saúde, así se un alimento os fai enfermar ou fai que se atopen mal no futuro evitarán o sabor deste alimento. Este é un mecanismo instintivo de defensa, que protexe ao animal de envelenarse pola inxestión frecuente de substancias tóxicas.
Intelixencia
Os cans son apreciados pola súa intelixencia. Esta refírese á habilidade dun can de procesar a inormación que recibe a través dos seus sentidos para aprender, adaptarse e resolver problemas. A etoloxía cognitiva é a disciplina que se encarga de estudar esta área dentro da cognición animal.
Algúns estudos de antropoloxía evolutiva céntranse tamén na identificación das capacidades cognitivas especiais que o can posúe, e que desenvolveu debido ao seu estreito contacto co ser humano; como é a habilidade de recoñecer un vocabulario extenso. Nun exercicio para observar o seu nivel de comprensión pasivo do vocabulario humano, pediuse a un humano sentado detrás dunha barreira transparente que sostivese un xoguete e, con voz monótona, lle dese ao can a orde «trae» (bring). O can dirixiuse a un círculo onde estaban dispersos obxectos diferentes —dende un xoguete exactamente igual ao que o humano solicitou, ata outro tipo de cousas con texturas e olores diferentes—, o animal observou por un momento o círculo de obxectos para dirixirse a coller o xoguete exacto que se lle pedira e despois presentarllo ao humano. Tamén se lle pediu que trouxese determinados obxectos empregando só a fotografía ou réplica en miniatura do oxecto. O estudo foi complementado con dúas condicións de control adicionais para evitar que o animal actuase por preferencias preestablecidas. O exemplar empregado, un Border collie, puido recoñecer ata 200 palabras do vocabulario humano. miniatura|230px|esquerda|Moitos cans poden ser adestrados facilmente para recuperar obxectos como este pau. A habilidade de aprender rápido foi empregada como un dos parámetros para medir a intelixencia entre as razas caninas, outras probas teñen que ver co desexo e a habilidade de responder ante diversas situacións. Os cans guías, por exemplo, deben de aprender un número enorme de ordes, entender como comportarse nunha gran variedade de situacións e recoñecer riscos ou perigos para o seu compañeiro humano —fronte a algún dos que nunca se enfrontaron con anterioridade—, actuando mesmo baixo o comportamento coñecido como desobediencia intelixente que significa que o animal de asistencia irá en contra do desexo do seu dono para evitar unha equivocada.
Certas razas foron continuamente seleccionadas ao longo de centos ou de miles de anos pola súa capacidade de aprendizaxe rápida, mentres que noutras razas, esta calidade foi relegada en favor doutras características, como son: a habilidade de correr, perseguir, cazar ou pelexar con outros animais. Non obstante, a capacidade de aprender obediencia básica e eventualmente comportamentos complexos é inherente en todos os cans. Mesmo o can máis tímido ou distraído responde máis facilmente ao adestramento que, por exemplo, un gato. Os propietarios deben de ser simplemente máis pacientes con algunhas razas que con outras.
Socialización
miniatura|esquerda|180px|Cachorro repousando nun colchón. Tamén nos cans, o termo socialización emprégase para caracterizar o proceso polo que o animal se relaciona coa súa contorna, coñece as súas regras, entende a estrutura social e percibe os límites. Os cans novos adoitan aprender rapidamente como comportarse con outros membros do grupo, xa sexan cans ou humanos. Os cans adultos modelan os seus cachorros mediante correccións (auditivas ou físicas) cando non se comportan da forma esperada, e con premios se teñen comportamentos aceptables (xogando con eles, alimentándoos, limpándoos...).
O proceso de socialización lévase a cabo especialmente de xeito intenso durante os primeiros meses de vida, e a primeira etapa esténdese aproximadamente dende a terceira ata a décimo segunda semana de vida, tempo en que se basea a maduración dos órganos sensoriais e o desenvolvemento das habilidades motoras.
Cando son cachorros deberán experimentar: miniatura|250px|dereita|A socialización canina refírese tanto á capacidade do can de interaccionar cos seres humanos, como á súa comprensión para comunicarse e relacionarse con outros cans. Un can ben socializado aprende a estar tranquilo e receptivo á hora de facer fronte aos estraños, aos nenos, a outras mascotas e a situacións non previstas. O desenvolvemento futuro de cada can está determinado principalmente pola súa socialización e educación. Cans mal socializados terán dificultades para adaptarse á súa contorna e tenderán a presentar condutas e actitudes temerosas ou agresivas, xunto con outros trastornos do comportamento. Os procesos de socialización que non se producen nas primeiras catorce semanas de vida non poden ser substituídos. Un cachorro sen socialización con catorce semanas de vida será moi difícil de educar e/ou adestrar. En que medida se traduce isto en trastornos da conduta dependerá da avaliación do can de xeito individual.
Debido a que son animais con tendencia a empregar goridas no momento do parto e para criar os seus cachorros, poden aprender facilmente comportamentos como manter o seu lugar limpo e aceptar estar nunha área pechada como é o caso dunha gaiola temporal para o transporte ou outro lugar cercado.
Problemas de comportamento
Segundo a tese de zoopsiquiatría desenvolvida por Patrick Pageat:
O Mallo
O topónimo galego O Mallo pode referirse a:
Can
Problemas de comportamento
Cómpre sinalar tamén que moitas dos malos costumes son a mostra de comportamentos desenvolvidos por razóns tales como falta de actividade (como pode ser camiñatas ou deportes caninos), ausencia de socialización, disciplina, adestramento ou educación irresponsable por parte dos propios donos.
Gruñido
Un estudo feito en Budapest, Hungría, descubriu que os cans son capaces de saber o tamaño doutro can só con escoitar o seu gruñido. Tamén que un gruñido específico se emprega para protexer a súa comida. A investigación amosou que os cans non menten sobre o seu tamaño, e foi a primeira vez que unha investigación puxo de manifesto que os animais poden determinar o tamaño doutro polo son que producen. A proba utilizou imaxes de moitos tipos de cans, mostrando un can pequeno, despois un grande e reproducindo o gruñido de cada tipo. O resultado demostrou que vinte dos 24 cans do esnaio miraban primeiro a imaxe do can de tamaño apropiado durante os períodos máis longos de tempo.
Razas
miniatura|Criáronse unha gran variedade de razas caninas con distintas formas, cores e tamaños. Esta imaxe mostra a diferenza de tamaño entre dous cans. Hai numerosas razas de cans, as organizacións cinolóxicas recoñecen máis de 400. Moitos cans, especialmente fóra dos Estados Unidos e de Europa occidental, non pertencen a ningunha raza recoñecida. Uns cantos tipos de can básicos evolucionaron gradualmente durante a relación do can doméstico cos humanos ao longo dos últimos 10 000 anos ou máis pero todas as razas modernas teñen unha orixe relativamente moderna. Moitas delas son o resultado dun proceso deliberado de selección artificial como no caso dos terriers ou dos schnauzers. Debido a isto, algunhas razas están altamente especializadas e hai unha diversidade morfolóxica extraordinaria entre razas diferentes. A pesar destas diferenzas, os cans son quen de distinguir os outros cans doutros tipos de animal.
miniatura|esquerda|200px|Este exemplar é un cruzamento de Cairn terrier e Bichón maltés. A definición do que é unha raza de can é tema dunha certa polémica. Dependendo do tamaño da poboación fundadora orixinal, as razas cun acervo xénico reducido poden ter problemas de consanguinidade, concretamente debido ao efecto fundador. Os criadores de cans toman cada vez máis conciencia da importancia da xenética de poboacións e de manter patrimonios xénicos diversos. As probas de saúde e ADN poden contribuír a evitaren problemas, ofrecendo un substituto da selección natural. Sen selección, os patrimonios xénicos consanguíneos ou pechados poden aumentar o risco de graves problemas de saúde ou de comportamento. Algunhas organizacións definen unha raza menos estritamente, de modo que un exemplar pode ser considerado dunha raza sempre que o 75% da súa ascendencia sexa desta raza. Estas consideracións afectan tanto aos animais de compaña coma ós cans que participan en exposicións caninas. Incluso cans con pedigree que foron premiados sofren de defectos xenéticos debido ao efecto fundador ou consanguinidade. Estes problemas non se limitan aos cans de pedigree e poden afectar a exemplares cruzados. Pódese predicir en certa medida o comportamento e a aparencia dun can dunha raza determinada, mentres que os cruzamentos presentan un abano máis amplo de aparencia e comportamento innovadores.
Poboeiros, Castro Caldelas
San Xoán de Poboeiros é unha parroquia do concello de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 73 habitantes, deles 37 eran homes e 36 eran mulleres, o que supón unha diminución de 8 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Can
Razas
miniatura|Perro mestizo peruano, con ascendencia de diferentes razas. Os cans mestizos son aqueles que non pertencen a ningunha raza determinada, senón que teñen ascendencia de diferentes razas. Tanto os cans de pedigree coma os cruzados son aptos como animais de compaña, cans de carga ou competidores en deportes cinófilos. Ás veces se cruzan deliberadamente cans de dúas razas diferentes para crear unha raza cruzada como o Cockapoo, que é unha mestura de cocker spaniel e caniche en miniatura. Estes cruzamentos deliberados poden presentar un certo grao de vigor híbrido e outras características desexables, pero non é seguro que herden características desexables dos seus pais, como o temperamento ou unha determinada cor ou pelaxe. Se non se fan probas xenéticas aos pais, os cruzamentos poden acabar herdando defectos xenéticos presentes nas dúas razas parentes.
Unha raza é un grupo de animais que ten un conxunto de características herdadas que os distinguen doutros animais da mesma especie. O cruzamento deliberado de dúas ou máis razas tamén é unha maneira de crear novas razas, pero só será unha raza cando os descendentes presenten de forma fiable este conxunto de características e cualidades.
Clasificación de cans segundo a FCI
A Federación Cinolóxica Internacional (FCI) clasifica os cans en dez grupos de razas considerando "os cans que realizan o mesmo tipo de traballo ou que teñan a mesma aparencia, a fin de que os cinófilos poidan ter mecanismos facilitados para julgar a estrutura e dinámica dos exemplares de cans presentados en exposicións de beleza e, fundamentalmente, organizar aquelas razas que, con particularidades e utilidades similares, sexan facilmente identificadas pola sua función":
Lista de razas clasificadas como potencialmente perigosas
A seguinte lista está baseada na relación de razas de cans potencialmente perigosas elaborada pola Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia:
Tamén son considerados cans potencialmente perigosas os cruzamentos en primeira xeración destas razas entre si ou cruzamentos destes con outras razas, obtendo unha tipoloxía similar a algunha das razas anteriormente enumeradas.
Galería de imaxes
<Gallery> Ficheiro:Cadelos palleiros GFDL1.jpg|Cadelos Ficheiro:Loba.jpg|Cadela Imaxe:Can Bastavales Galicia 012.jpg|Pastor alemán Imaxe:Can Dog Galicia.jpg|Pastor alemán Ficheiro:Dálmatas cachorros.jpg|Parella de cachorros dálmatas Ficheiro:Alano-espanol-0003.jpg|Alano español Ficheiro:MasPiri-Puma-FIN.jpg|Mastín Ficheiro:Spanischer mastiff2.JPG|Mastín leonés Ficheiro:Perro_aguas_marte.jpg|Can de auga español </Gallery>
Manuel de Falla
Manuel de Falla y Matheu, nado en Cádiz o 23 de novembro de 1876 e finado en Alta Gracia (Arxentina) o 14 de novembro de 1946, foi un compositor andaluz do nacionalismo musical. Con Isaac Albéniz, Enrique Granados, Joaquín Turina e Joaquín Rodrigo é un dos músicos máis importantes da primeira metade do século XX en España, e un dos compositores españois máis importantes de todos os tempos.
Pertenceu a unha acomodada familia de comerciantes gaditanos e recibiu formación musical dende a súa infancia, tanto de piano como de solfexo. Continuou os seus estudos con varios profesores e, grazas ás amizades familiares, entrou nos círculos culturais da cidade, particularmente na casa de Salvador Viniegra. Alí coñeceu as obras de importantes compositores. A súa primeira interpretación pública foi coa súa nai no recital para piano d' As sete últimas palabras de Cristo na cruz de Joseph Haydn. Posteriormente, trasladouse a Madrid, onde continuou a súa formación en piano con José Tragó e compuxo obras para piano e música de cámara. Coñeceu a Felip Pedrell, quen foi unha notable influencia na súa posterior carreira e espertou o seu interese polo flamenco e o cante jondo. Máis tarde, marchou a París, onde fixo amizade con diversos membros da sociedade cultural da cidade, como Paul Dukas, Isaac Albéniz, Claude Debussy, Ricard Viñes (que o introduciu en Les Apaches), Maurice Ravel, Igor Stravinski ou Joaquín Nin. Ao seu regreso a Madrid en 1914, estreitouse a súa relación con María e Gregorio Martínez Sierra, e colaboraron nalgunhas das súas obras. Tivo unha destacada presenza na vida cultural e política da cidade e creceu a súa popularidade, e traballou con Sergei Diagilev e os seus Ballets Russes. En 1919 marchou a Granada, onde fixo relación con Antonio de Luna García, Federico García Lorca, Miguel Cerón, Fernando de los Ríos, Hermenegildo Lanz e Manuel Ángeles Ortiz, entre outros, e puido coñecer con maior profundidade o flamenco e o cante jondo. En 1939, e finalizada en España a Guerra civil, trasladouse á Arxentina, onde viviu ata o seu falecemento en 1946.
Entre as súas obras máis célebres encóntranse a pantomima El amor brujo, o ballet O sombreiro de tres picos, as Sete cancións populares españolas para voz e piano, a Fantasia Bætica para piano e Noites nos xardíns de España, todas elas compostas ao regreso da súa estadía en París. Ademais, compuxo a ópera A vida breve, a ópera para marionetas O retablo de Maese Pedro, o Concerto para clavicémbalo e cinco instrumentos, varias zarzuelas (aínda que a única que se representou foi Os amores da Inés) e varias obras vocais, para piano e música de cámara. A súa última obra, Atlàntida, finalizouna o seu discípulo Ernesto Halffter e publicouse despois da morte do compositor.
Exerceu unha grande influencia sobre o Grupo dos Oito e a Xeración do 27. O Arquivo Manuel de Falla, inaugurado en Granada en 1991, garda numerosas fotografías, cartas, partituras, manuscritos e outros documentos do compositor.
Infancia e mocidade
miniatura|esquerda|Manuel de Falla, disfrazado, en [[1883.]] Manuel María de los Dolores Falla y Matheu naceu o 23 de novembro de 1876 ás seis da mañá no domicilio familiar da Praza de Mina número 3 en Cádiz. Fillo máis vello do matrimonio formado por José María Falla Franco, un acomodado comerciante de orixe valencana, e de María Jesús Matheu y Zabala, proveniente dunha adiñeirada familia industrial catalá, aínda que ambos eran de Cádiz. Tivo catro irmáns: José María "Pepito" (nado 2 anos despois que Manuel), María del Carmen (seis anos máis nova), Servando e Germán, os dos últimos eran xemelgos e 13 anos menores que el. Bautizárono na igrexa católica de Nosa Señora do Rosario o 26 de novembro. Os falecementos do seu avó materno —en 1884—, a súa tía Magdalena —durante a epidemia de cólera de 1885—, e os seus irmáns Pepito —na mesma época— e Servando —pouco despois de nacer en 1889—, impactáronlle enormemente. Dise que Manuel contraeu tuberculose na súa infancia. Todo iso, unido á súa feble complexión, fixo que desenvolvera unha obsesión pola limpeza e medo a contaxiarse e enfermar.
Manuel e os seus irmáns recibiron unha boa educación na casa. Recibiu as súas primeiras leccións de solfexo de man da súa nai, intérprete de piano, e o seu avó. Ademais, a súa ama de leite, "La Morilla", ensinoulle cantigas de berce e populares que estimularon a súa imaxinación e deixaron pegada nel. Aos nove anos de idade, a súa nai decidiu que tiña que estudar máis formalmente, polo que continuou os seus estudos musicais cunha profesora de piano amiga súa chamada Eloísa Galluzo e cuxos métodos de ensinanza eran "moi severos". En 1889 proseguiu os seus estudos de piano, solfexo e harmonía con Alejandro Odero, e harmonía e contrapunto con Enrique Broca. Tamén realizaba prácticas de piano a catro mans de obras de Richard Wagner e Wolfgang Amadeus Mozart cunha amiga da familia. Nesa época, Manuel asistía ás veladas vespertinas de música de cámara que se celebraban na casa de Salvador Viniegra, amigo da familia, e tivo acceso á gran biblioteca musical que posuía. Tamén asistía a outros eventos musicais en Cádiz, onde descubriu música como Faust de Charles Gounod e obras de Mozart, Ludwig van Beethoven, Vincenzo Bellini e Edvard Grieg, que estaba de moda. A súa primeira interpretación pública foi coa súa nai no recital para piano d' As sete últimas palabras de Cristo na cruz de Joseph Haydn na igrexa de San Francisco. miniatura|Solicitude ao instituto para cambio de "oficial" a "doméstica" de varias materias de 1891. No Arquivo Histórico Provincial de Cádiz encóntrase custodiado o seu expediente escolar, que estaba en posesión dos fondos do Instituto Columela onde estudou, ata que foi transferido ao Arquivo en decembro de 2003. Nel, a parte das súas boas notas, saliéntase o seu manexo á hora de resolver unha operación aritmética e a excelente caligrafía que tiña a pesar de contar con tan só once anos.
Aos doce anos, os seus intereses eran principalmente a literatura e o xornalismo. En 1888 fundou e dirixiu, xunto cun grupo de amigos, a revista literaria El Burlón e, en 1891 participou nunha segunda titulada El Cascabel, que tamén terminou dirixindo. Nesa época, especúlase que compuxera unha ópera en catro actos chamada O conde de Villamediana, da que non se conserva a música, mais si o libreto, que estaba inspirado en obras do Duque de Rivas. Ao redor de 1892, cando tiña 16 anos, compuxo o seu Opus núm. 1, Gavotte et Musette para piano. Aos dezasete anos, segundo confesou o propio Falla nunha carta en 1928 ao seu biógrafo e amigo Alexis Roland-Manuel, decidiu que a súa vocación era a música.