cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stavraton
Caracterización
Ata 1990, cando se achou un tesouro composto por noventa destas moedas (e coa excepción de dous exemplares de medio starvaton), non se coñecía ningunha moeda de prata do derradeiro emperador bizantino, Constantino XI (1449-1453).
Nostocáceas
As nostocáceas (Nostocaceae) son unha familia de cianobacterias que forman colonias de forma filamentosa englobadas nun mucus ou unha vaíña xelatinosa. Algúns xéneros da familia viven principalmente en augas doces e solos (como Nostoc), mentres que outros se encontran principalmente en augas salgadas (como Nodularia). Outros xéneros (como Anabaena) poden encontrarse tanto en augas doces coma salgadas.
As especies das Nostocaceae son coñecidas maiormente pola súa capacidade de fixación do nitróxeno, e establecen relacións simbióticas con certas plantas, como as do xénero Azolla, cicadas, e antocerotas. As cianobacterias proporcionan nitróxeno aos seus hóspedes. Certas especies de Anabaena foron utilizadas para fertilizar cultivos de arroz. As Azollasp., que portan cianobacterias crecen na auga nos campos durante a tempada de crecemento. Entón son aradas e enterradas no solo, xunto co nitróxeno que conteñen, o que é un método eficaz de fertilización da terra.
Shoya Tomizawa
Shoya Tomizawa ou 富沢祥也, nado en Asahi, Chiba, o 10 de decembro de 1990 e finado en Riccione, Italia, o 5 de setembro de 2010, foi un piloto xaponés de motociclismo.
Nostocáceas
A familia Nostocaceae pertence á orde Nostocales. Os membros desta familia poden distinguirse dos doutras familias por dúas característricas: (1) teñen filamentos de células non ramificadaos dispostos extremo con extremo, e (2) desenvolven heterocistes entre as células dos filamentos.
Shoya Tomizawa
Traxectoria
Tomizawa empezou a competir en 1994 e no 2001 pasou ás minimotos. En 2006 debutou na categoría de 125cc como convidado no Gran Premio do Xapón. Ao ano seguinte volveu a participar nesa carreira como invitado, terminando na 22ª posición. En 2008 debutou na categoría de 250cc de novo no Gran Premio do Xapón acabando 14º. Rematou a temporada en 26ª posición con 2 puntos. Durante estes anos tamén participou nos campionatos xaponeses de 125 e 250, acadando o 2º posto en 125 en 2006 e en 250 en 2008.
No 2009 disputou toda temporada de 250 co equipo Honda, terminando 17º con 32 puntos. Esa temporada viuse obrigado a perder o Gran Premio de Indianápolis por mor dunha lesión.
Matanza de Atocha de 1977
miniatura|200px|Monumento ós avogados asasinados, situado na praza Antón Martín, en [[Madrid.]]
Shoya Tomizawa
Traxectoria
En 2010 participou na nova categoría de Moto2 co equipo Technomag-CIP, compartido co suízo Dominique Aegerter. Pasou á historia ao gañar a primeira carreira da temporada en Qatar. Tamén conseguiu a pole e a segunda posición no España.
Matanza de Atocha de 1977
A Matanza de Atocha de 1977 foi un atentado terrorista cometido por extremistas de dereita no centro de Madrid a noite do 24 de xaneiro de 1977, no marco do chamado terrorismo tardofranquista. Cinco sindicalistas foron asasinados, marcando a transición española iniciada trala morte do ditador Francisco Franco.
Un comando ultradereitista penetrou nun despacho de avogados en dereito laboral de Comisións Obreiras e militantes do Partido Comunista de España, situado no número 55 da rúa de Atocha, abrindo fogo contra os alí presentes, matando a cinco persoas e deixando catro feridos. O Tribunal que ditou sentenza o 4 de marzo de 1980 considerou que os procesados Francisco Albadalejo (secretario do Sindicato Vertical do Transporte Privado de Madrid e vinculado a FE de las JONS), José Fernández Cerrá, Carlos García Juliá e Leocadio Jiménez Caravaca constituían un "grupo activista e ideolóxico, defensor dunha ideoloxía política radicalizada e totalitaria, desconforme co cambio institucional que se estaba operando en España". A sentenza xudicial condenou a José Fernández Cerrá e Carlos García Juliá a un total de 193 anos de prisión a cada un deles, e a Francisco Albadalejo, a un total de 73 anos.
O xornal italiano Il Messaggero indicou en marzo de 1984 que neofascistas italianos participaran na matanza, algo que foi probado en 1990, cando un informe oficial italiano relatou que Carlo Cicuttini, un neofascista italiano próximo á organización Gladio (unha rede clandestina anticomunista dirixida pola CIA), participara na matanza. Cicuttini escapara a España, onde obtivo a nacionalidade española, despois de participar xunto a Vincenzo Vinciguerra no atentado de Peteano en 1972.
Shoya Tomizawa
Morte
Faleceu o 5 de setembro de 2010, ás 14:20 hora local, logo dun accidente que sufriu durante o Gran Premio de San Marino na categoría de Moto2. Tomizawa, que foi trasladado ao hospital de Riccione logo de ser atendido na clínica do circuíto, caeuse durante a carreira e foi atropelado por Scott Redding e Alex De Angelis que o seguían a máis de 200Km/h, sen poder esquivalo causándolle múltiples traumatismos no cranio, tórax e zona abdominal, ademais de hemorraxias internas.
Matanza de Atocha de 1977
Na actualidade até en 23 municipios da Comunidade de Madrid existen rúas e prazas lembrando ás vítimas de Atocha do número 55.
O atentado
Os terroristas, ó parecer, ían en busca do dirixente comunista Joaquín Navarro Estevan, dirixente do Sindicato de Transportes de CCOO en Madrid, convocante dunhas folgas anteriores que, en boa medida, desarticularon á que chamaban mafia franquista do transporte. Ó non atopalo, xa que saíra un pouco antes, decidiron matar ós presentes. Os participantes, concretamente dous mozos con armas de fogo e un acompañante, entraron no despacho despois de chamar ó timbre do piso entre as 22:30 e 22:45 horas. Na mesma noite, persoas descoñecidas asaltaron tamén un despacho do sindicato UXT que se atopaba baleiro.
Como consecuencia dos disparos resultaron mortos os avogados laboralistas Enrique Valdevira Ibáñez, Luís Javier Benavides Orgaz e Francisco Javier Sauquillo Pérez del Arco; o estudante de dereito Serafín Folgado de Antonio; e o administrativo Anxo Rodríguez Leal. Resultaron gravemente feridos Miguel Sarabia Gil, Alejandro Ruiz-Huerta Carbonell, Luís Ramos Pardo e Dores González Ruiz, casada con Sauquillo.
Shoya Tomizawa
Resultados
miniatura|dereita|240px|Tomizawa no [[Gran Premio de Motociclismo de Gran Bretaña|Gran Premio de Gran Bretaña de 2009.]]
Andy y Lucas
Andy y Lucas é un grupo musical español formado por Andrés Morales e Lucas González. Presentaron o seu primeiro disco en 2003.
Matanza de Atocha de 1977
Legalización do PCE
Nos dous días anteriores morreran outras dúas persoas relacionadas con movementos de esquerdas, unha a mans da mesma Triplo A e outra por un bote de fume lanzado pola policía a curta distancia durante unha manifestación en protesta pola morte do primeiro. Debido a todo iso, temíase unha reacción violenta que axudase a desestabilizar aínda máis a transición política.
Andy y Lucas
Traxectoria
Andrés Morales naceu o 4 de abril de 1982 e Lucas González o 28 de setembro dese mesmo ano. Lucas é fillo de Pedro González Carnero, quen xogou ao fútbol no Real Club Celta. Criáronse no barrio de La Laguna en Cádiz e estudaron no mesmo colexio.
Matanza de Atocha de 1977
Legalización do PCE
A Matanza de Atocha é quizais o momento máis grave dos distintos sucesos violentos que van sucedéndose, pondo en perigo un cambio político e social no país, con atentados do grupo terrorista vasco ETA (responsable de 28 mortos en 1977), o maoísta GRAPO (no mesmo mes responsable da morte de dous gardas civís e un policía nacional) ou por exemplo doutras organizacións coma o Movemento pola Autodeterminación e Independencia do Arquipélago Canario (MPAIAC). En xuño convócanse as primeiras eleccións xerais democráticas posteriores á ditadura franquista, nun ambiente de gran efervescencia ou inquietude social e política que a moitos lles lembrou a proclamación da Segunda República en 1931.
Andy y Lucas
Traxectoria
Tamén estudaban xuntos para administrativos antes de dedicarse á música e percorrerse todos os escenarios dos bares de Cádiz. Cando aínda non os coñecía ninguén Jesús Quintero entrevistounos no seu programa Ratones Coloraos e acabou de encumbrarlos, por iso dedicáronlle a canción "Ratones Coloraos" no seu primeiro disco.
Matanza de Atocha de 1977
Polémicas capturas
Os asasinos, créndose ben amparados polos seus contactos políticos, non tomaron a molestia en fuxir de Madrid. Descoñecían que para o goberno era unha prioridade capturalos, de tal modo que se confiase no proceso de transición democrático.
En poucos días, a Policía Armada detivo a José Fernández Cerrá, Carlos García Juliá e Fernando Lerdo de Tejada en calidade de autores materiais dos feitos, e a Francisco Albadalejo Corredera -secretario provincial do Sindicato Vertical do transporte, estreitamente vinculado coa mafia do transporte- como autor intelectual. Tamén foron detidos Leocadio Jiménez Caravaca e Simón Ramón Fernández Palacios, ex-combatentes da División Azul, por fornecer as armas, e Gloria Herguedas, noiva de Cerrá, como cómplice. Durante o xuízo chamouse a declarar a coñecidos dirixentes da extrema dereita, como Blas Piñar e Mariano Sánchez Covisa. Con todo, os axentes que fixeron os arrestos declinaron cobrar a recompensa pola súa captura.
No entanto, houbo dúbidas e polémica de se non habería alguén cunha maior responsabilidade nos atentados. O xuíz da Audiencia Nacional encargado do caso, Rafael Gómez Chaparro, negouse a investigar máis aló dos procesados comentados. A fuga de Lerdo de Tejada, que continúa en paradoiro descoñecido a pesar que o seu delito prescribiu en 1997, antes do xuízo, e durante un estraño permiso penal por Semana Santa que Gómez Chaparro lle concedeu en abril de 1979, contribuíu a profundar estas dúbidas que perduraron até a actualidade. A maioría dos criminais estaban próximos a Fuerza Nueva e outras organizacións políticas de extrema dereita.
Andy y Lucas
Traxectoria
"Estamos xuntos desde sempre", di Lucas. "No recreo, no canto de comernos o bocadillo metiámonos no aula de música do colexio e cantabamos. Decidimos formar un grupo. Ao principio eramos catro". E Lucas púxose a compor. "Fago cancións desde os 12 anos, aínda que fai catro tomeimo máis en serio", di Lucas.
Matanza de Atocha de 1977
Polémicas capturas
A Audiencia Nacional condenou ós acusados a un total de 464 anos de cárcere. José Fernández Cerdá e a Carlos García Juliá, autores materiais dos feitos, foron condenados a 193 anos de prisión cada un; Francisco Albadalejo Corredero (falecido en prisión en 1985) a 63 anos; Leocadio Jiménez Caravaca (falecido en 1985 de cancro de larinxe) a 4 anos, e a Gloria Herguedas Herrando a un ano. Un dos feridos, Miguel Anxo Sarabia, comentaba respecto diso no 2005: Aínda que agora pareza pouca cousa, o xuízo dos asasinos de Atocha, en 1980 -a pesar da arrogancia dos acusados, con camisa azul e moitos asistentes, tamén de uniforme-, foi a primeira vez que a extrema dereita foi sentada no banco, xulgada e condenada.
García Juliá fuxiu tamén 14 anos despois, ó serlle concedida a liberdade condicional con máis de 3800 días aínda pendentes, uns 10 anos de prisión. Sería detido ós dous anos en Bolivia, esta vez por narcotráfico. En 2019 Brasil autorizou a extradición a España. Fernández Cerrá posto en liberdade tras 15 anos no cárcere, algúns o sitúan traballando nunha empresa de seguridade. Jaime Sartorius, avogado da acusación particular, declararía anos despois: ''Faltan as cabezas pensantes. Non nos deixaron investigar. Para nós, as investigacións apuntaban cara ós servizos secretos, pero só apuntaban. Con isto non quero dicir nada''.
Andy y Lucas
Traxectoria
O 26 de maio de 2003 editaron o seu primeiro álbum Andy & Lucas con trece cancións, e o seu single "Son de Amores" converteuse no éxito do verán. Venderon máis de 500.000 copias e o 15 de marzo de 2004 o seu álbum editouse en México, a Arxentina, os Estados Unidos, Chile, Costa Rica, Colombia, o Perú e Ecuador.
Matanza de Atocha de 1977
Polémicas capturas
Despois das revelacións do primeiro ministro italiano Giulio Andreotti en outubro de 1990 acerca da rede Gladio, unha organización secreta anticomunista durante a guerra fría, un informe do CESIS italiano informaba que Carlo Cicuttini participara na matanza de Atocha.
Andy y Lucas
Traxectoria
Lograron un grande éxito en toda Latinoamérica e "Son de Amores" alcanzou o número un da prestixiosa lista Hot Latin Tracks da revista americana Billboard.
Matanza de Atocha de 1977
Polémicas capturas
No mes de novembro de 2005 falece Luís Ramos, un dos avogados feridos no atentado. Os seus amigos e a Fundación Avogados de Atocha rendéronlle unha homenaxe que se celebrou no Ateneo de Madrid o 14 de xaneiro de 2006. Como lema da homenaxe figurou a frase de Paul Eluard, Se o eco da súa voz debilítase, pereceremos. Miguel Sarabia morreu en Madrid o 20 de xaneiro de 2007 tras unha longa enfermidade.
Andy y Lucas
Traxectoria
O 29 de novembro de 2004 editaron o seu segundo álbum Desde mi barrio, con trece novas cancións compostas por Lucas, excepto "Madre" que supuxo o debut de Andy como compositor.
Con máis de 1 000 000 de copias vendidas dos seus anteriores traballos e con once discos de platino nas súas vitrinas, o 27 de febreiro de 2007 volveron Andy e Lucas co seu terceiro álbum Ganas de vivir, doce cancións das cales sete están compostas por Lucas e cinco por Andy.
Cuba nos Xogos Olímpicos
O Comité Olímpico Cubano foi creado no ano 1926 e recoñecido oficialmente en 1954.
Casal de Maus, Corvillón, A Merca
Casal de Maus  é un lugar da parroquia de Corvillón no concello ourensán da Merca na comarca da Terra de Celanova.
O Roncudo, Corme Aldea, Ponteceso
O Roncudo é un lugar da parroquia de Corme Aldea no concello coruñés de Ponteceso na Comarca de Bergantiños. Tiña 3 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 2 eran homes e 1 muller. Por este lugar pasan os sendeiristas do Camiño dos Faros onde poderanse avituallarse da auga fresca da fonte que para eles teñen expresamente indicada cun letreiro.
Castro de Castiñeiras
O Castro de Mesía, Castro de Castiñeiras ou Monte do Castro é un poboado castrexo situado no lugar da Castiñeira na parroquia de Mesía, (Mesía).
Morfoloxía
Ten forma elíptica cun eixe maior orientado SO-NL duns 110 metros e no eixe menor 90 m, cun antecastro ao SL.
Arqueoloxía
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non se pode visitar.
Conservación
A titularidade está en mans privadas.
Monte Hacho
Topónimo
Na civilización clásica coñecíase como Mons Abila (Monte Abila ou Abyla).
Situación
O monte Hacho encóntrase na península de Almina e coroado pola Fortaleza de Hacho, que foi construída polos bizantinos, antes de ser agregado aos árabes, portugueses e españois. Hoxe en día é un cuartel do exército español. O monte Hacho tamén ten un convento, a ermida de San Antonio; preto del había un monumento, xa retirado, no lugar onde o ditador Francisco Franco se situou para ver a batalla do convoi da vitoria. Actualmente tamén se encontran as ruínas do monumento do Llano Amarillo que conmemora o inicio da Guerra Civil española no norte de África en 1936.
38628 Huya
38628 Huya é un obxecto trans-neptuniano (TNO). Foi descuberto en marzo do 2000 por Ignacio Ferrin e o seu descubrimento foi anunciado o 24 de outubro do 2000. Está clasificado coma plutino, os cales están en resonancia orbital de 2:3 con Neptuno. Co telescopio Telescopio Espacial Spitzer estimouse que tiña un diámetro de 532 ± 25 km, o que fai del un posible candidato a planeta anano. Esperase que os obxectos trans-neptunianos sexan esféricos a diámetros ó redor dos 400 kms,.
Recibiría o nome de Huya, que provén de Juyá, o deus wayuu da choiva, recibiu este nome por parte da Unión Astronómica Internacional (UAI) en agosto do 2003.
Características físicas
No momento do seu descubrimento, Huya era o obxecto trans-neptuniano máis grande é brillante atopado, coa evidente excepción de Plutón. Foi atopado usando os datos recollidos polo observatorio do CIDA en Venezuela. O Telescopio Espacial Spitzer estimou o diámetro de Huya nuns 530 km cun albedo bastante baixo de 0,05.
O obxecto ten unha forte marca nas liñas pertencentes ó vermello no espectro visible e no infravermello próximo, o que suxire que a súa superficie sexa rica en materiais orgánicos coma as tolinas. Existe unha banda larga de absorción preto dos 2 μm que posiblemente pertenzan a xeo de auga ou a algún material alterado pola presenza de auga e tamén podería existir liñas de absorción preto dos 0,6–0,8 μm, o cal podería corresponderse con silicatos alterados pola presenza de auga.
Órbita e rotación
Huya está actualmente a unhas 28,7 UAs respecto do Sol, e acadará ó seu perihelio (q=28,52 UAs) no ano 2015. Isto significa que este candidato a planeta anano está actualmente dentro da órbita de Neptuno. Coma Plutón, este plutino gasta parte do máis pechado da súa órbita ó redor do Sol tan preto de Neptuno, que o planeta controla  ás súas órbitas mediante unha resonancia orbital. En xullo do ano 2029 Huya estará no momento de maior proximidade tanto do Sol coma de Neptuno. Simulacións feitas polo programa Deep Ecliptic Survey (DES) amosan que nos próximos 10 millóns de anos, Huya podería acadar un perihelio (qmin) dunha distancia inferior á 27,28 UA. Os plutinos (15875) 1996 TP66 e (120216) 2004 EW95 aínda acadarían unha maior aproximación ó Sol.
658px|miniatura|none|Gráfica onde se pode ve-la distancia [[Neptuno (planeta)|Neptuno, Plutón e Huya respecto do Sol durante un período 1.000 anos.]]
Dada as grandes órbitas que teñen os obxectos trans-neptunianos ó redor do Sol, Huya está en oposición a primeiros de maio de cada ano, cunha magnitude aparente de 19,3. Huya foi observado 131 veces, incluíndo imaxes recuperadas, dende o ano 1996. O período de rotación de Huya é descoñecido.
Bóveda, Bóveda
San Martiño de Bóveda é unha parroquia do concello de Bóveda, formada por un único lugar co mesmo nome. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 352 habitantes (181 homes e 171 mulleres), concentrados na única entidade do mesmo nome, Bóveda, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 391 habitantes.
Limita coas parroquias de Teilán, Rubián e Tuimil ao norte, Ver ao sur, Guntín ao leste, e Martín ao oeste.
Este lugar é onde se atopa a capital do concello.
Annapurna
O Annapurna é unha montaña do Himalaia, no Nepal. É a décima máis alta montaña da Terra.
O Annapurna posúe diversos picos secundarios:
O Annapura foi a primeira montaña con máis de 8.000 metros a ser escalada. Annapurna é un nome sánscrito que significa Deusa das recoltas.
Acensións
1950 - Maurice Herzog e Louis Lachenal atinxe o cumio o 3 de xuño, nunha expedición da cal participaban tamén Lionel Terray e Gaston Rébuffat.
A face sur do Annapurna venceuse pola primeira vez en 1970 por unha expedición británica liderada por Chris Bonnington e que incluía o alpinista Ian Clough, que morreu durante o descenso, atinxido por un piar de xeo desprendido da montaña.
Trekking
A rexión do Annapurna é célebre polas súas posibilidades de trekking.
Baldemir, San Xes de Vilariño, Lobeira
Baldemir é un lugar da parroquia de San Xes de Vilariño no concello ourensán de Lobeira na comarca da Baixa Limia. Tiña 39 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 18 eran homes e 21 mulleres.
Tipo de dato lóxico
O tipo de dato lóxico ou booleano é en computación aquel que pode representar valores de lóxica binaria, isto é dous valores, valores que normalmente representan falso ou verdadeiro. Utilízase normalmente na programación, estatística, electrónica, matemáticas (Álxebra booleana) etc.
Para xerar un dato ou valor lóxico a partir doutros tipos de datos, tipicamente empréganse os operadores relacionais (ou operadores de relación), por exemplo: 0 é igual a falso e 1 é igual a verdadeiro
Unha vez temos un ou varios datos de tipo booleano, estes pódense combinar en expresións lóxicas mediante os operadores lóxicos (E, OU, NON, …). Uns exemplos deste tipo de expresións serían:
Amance
O topónimo Amance pode referirse a:
André
Dereita|miniatura|300px|Imaxe en [[Santo André de Cesar, Caldas de Reis|Santo André de Cesar (Caldas de Reis).]]
André é un nome de varón da onomástica galega e portuguesa de orixe grega. Deriva do termo ανήρ (anēr), xenitivo ανδρός (andrós), que indica o home como oposto da muller (mentres que home na súa acepción de humano é άνθρωπος, ánthropos, ανθρώπου, anthrópou); ανήρ pode estar ligado coa raíz indoeuropea ner que significa home, forza vital. Pode entenderse o seu significado coma home forte, viril e bravo, e malia a etimoloxía e significado, en galego úsase Andrea (ás veces Andreia) coma forma feminina do nome.
André tamén é un apelido galego e francés. Nun documento galego de 1321 xa se nomeaba un Martin André e un Johan Andres.
O nome en Galiza
dereita|miniatura|220px|[[André Apóstolo|André, o apóstolo.]] O nome de André foi moi común en Galiza, infinidade de parroquias teñen a Santo André como padroeiro, e até 10 levan incluído no nome da aldea Santo André (ás veces pronunciado santandré).
A forma galega do nome, André, coincidente coa portuguesa e a francesa, foi desprazada en gran parte pola castelá Andrés, con todo nos últimos anos estase a recuperar a forma propia en nenos.
En xaneiro de 2016 632 varóns levan o nome de André en Galiza. En España 1 722 (en parte pola coincidencia co nome francés), sendo con todo, Pontevedra a provincia de España con maior porcentaxe do nome, seguida de Ourense. A variante castelá Andrés lévana como nome en Galiza 7 472 varóns (no total de España 118 951 homes). O feminino, Andrea, corresponde a 8 441 mulleres galegas, polo que é moi abondoso en Galiza, sendo a provincia de Pontevedra a de maior porcentaxe en toda España. A variante Andreia lévana 63 mulleres galegas, é tamén en Galiza onde se dan as maiores porcentaxes de toda España.
O apelido André aparece nas catro provincias galegas, cun total de 429 persoas, sendo máis frecuente en Pontevedra e especialmente en Ourense, cunha porcentaxe de 0,23, a maior de toda España.
Santoral
30 de novembro: Santo André, apóstolo de Xesús Cristo.
Historia
A forma na que coñecemos o nome André, en grego é Andreas, que atopamos xa nunha das historias de Heródoto. É, polo tanto, un nome que en tempos de Xesús levaba xa a usarse máis de 500 anos, como o de Filipe ("aquel que ama os cabalos"), o outro discípulo con nome grego. É da familia léxica de "anhr" (anér), que significa "home valoroso" ou "viril", e de andreia (andréia), que significa "valentía" pola súa proximidade aos valores masculinos.
As orixes deste nome remóntanse á antiga Grecia, onde os loiadores calificaban de "andré" aos gañadores. Entendendo así por este termo un cualificativo cunha carga emotiva importante, razón pola que levar a cabo unha revolución uníndose varios "andrés" e agrupándose baixo o pseudónimo de 'Andreanos', cuxo berro de guerra característico ao comezaren cada batalla era "Andreano a morrer!"
Santo André
Segundo a tradición cristiá Santo André é un dos doce apóstolos de Xesús, cuxo nome figura nas enumeracións que os catro Evanxeos fan dos apóstolos. Era irmán de Pedro, o primeiro dos apóstolos, ao que Xesús encomendaría a misión de rexer a Igrexa.
De acordo con dita tradición, procedía de Betsaida e era un modesto pescador no lago de Xenezaret. Moraba en Cafarnaum, par de Pedro e maila dona deste. Escoitaba con interese as predicacións de Xoán o Bautista, cando este anunciou aos que acodían a se bautizar, que el non era ninguén, que non era digno nin de desagulletar as fitas das sandalias de Xesús. Encarreirouse,mlogo, cara el. André escoitou a Xesús durante horas e quedou conturbvdo. Contoullo a seu irmán Pedro e conduciuno até Xesús. Un día atopounos aos dous a pescar e díxolles: "Seguídeme, que eu vos farei pescadores de homes". E dende aquela rexeitaron canto tiñan e se dedicaron a axudar a Xesús na súa misión evanxelizadora.
Trala morte de Xesús, logo de ter evanxelizado André os escitas e os colonos gregos de Heraclea, Sinop e Trebisonda, tornou a Xerusalén, onde sufriu martirio nunha cruz en forma de aspa, que pasaría a se chamar a "Cruz de Santo André". Isto tería ocorrido polo ano 95 da nosa era, e o seu corpo foi trasladado a Constantinopla o ano 357.
Toponimia
O nome de Santo André proliferou extraordinariamente na xeografía. En Galiza é un topónimo frecuente, levándoo 10 parroquias e 18 lugares ou aldeas como nome, ademais de ser patrón de moitas outras. Un dos santuarios desta advocación máis famoso é o de Santo André de Teixido, no concello coruñés de Cedeira, onde se mesturan lendas cristiás e pagás.
Outros artigos
Andreu Andreu Andrew Andrés André
Amance, Eidián, Agolada
Amance é un lugar da parroquia de Eidián, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 43 habitantes (23 homes e 20 mulleres), o que supón unha diminución de 1 habitante con respecto ao ano 2000.
Leo Kinnunen
Leo Juhani "Leksa" Kinnunen, nado en Tampere o 5 de agosto de 1943 e finado o 26 de xullo de 2017, foi un piloto de automobilismo finlandés, o primeiro piloto de Fórmula 1 do seu país.
Traxectoria
miniatura| Kinnunen (esquerda) no [[Rally de Finlandia|Rally dos 1000 Lagos de 1964.]] Kinnunen comezou a súa carreira nas motocicletas, pero cambiou ás catro rodas despois de sacar o seu permiso de conducir a principios de 1960. Gañou rapidamente en rallies, autocross e ice racing. Terminou subcampión no Finn Rally Championship e alcanzou o total de puntos do vencedor Simo Lampinen. Kinnunen tamén participou no Campionato de Finlandia F3 cun vello Brabham en 1967, e un Titán co que logrou varias vitorias en 1968, incluíndo un no Ahvenisto Race Circuit no que logrou vencer a futura estrela sueca da Fórmula Un Ronnie Peterson.
Progreso internacional
En 1969, Kinnunen realizou un cambio completo ás carreiras de circuíto e gañou a Nordic Challenge Cup, predecesora da popular Interserie, con dúas vitorias e un segundo lugar no Keimola Motor Stadium, tras unha forte batalla con Jochen Rindt. Foi entón convidado a probar un Porsche 917 en Österreichring e causou tal impresión de que foi contratado para ser compañeiro de Pedro Rodríguez no World Sportscar Championship. O dúo sorprendeu ao mundo das carreiras gañando na primeira carreira, as 24 Horas de Daytona e logrou gañar o campionato para Porsche. Para Kinnunen, con todo, isto foi un tempo insatisfactorio. O coche fora construído a medida do estilo de condución de Rodríguez, e despois de que Kinnunen conseguise superarlle rapidamente coas súas propias configuracións, non se lle permitiu modificar o coche para adaptalo ao seu estilo. A súa oportunidade de brillar finalmente chegou na Targa Florio, porque Rodríguez estaba enfermo o día da carreira, co novo Porsche 908/03. Na última volta da carreira, Kinnunen marcou un tempo de 33'36 minutos, rompendo o récord histórico por medio minuto. Este é aínda o rexistro máis rápido rexistrado na pista.
Interserie
Kinnunen entón mudouse para pilotar Porsche 917 para o equipo de Finlandia AAW Racing Team na Interserie. Gañou o campionato no seu primeiro ano de estrea, malia retirarse da carreira de Norisring tras ver que o seu ex compañeiro de equipo Rodríguez chocaba coas barreiras e perdía a vida. Finalmente gañou o campionato tres veces seguidas, en 1971, 1972 e 1973, cun total de 18 carreiras e 11 vitorias definitivas. En 1973, tamén participou no evento World Rally Championship 23º Rally dos 1000 Lagos e terminou en terceiro co seu Porsche Carrera, detrás de Timo Mäkinen e Markku Alén.
Fórmula Un
En, Kinnunen buscaba un emprego e John Surtees ofreceulle un dos seus novos coches de Fórmula 1, o Surtees TS16, en arrendamento. Kinnunen aceptou a oferta xa que o Surtees TS14 fixera unha boa tempada o ano anterior. Despois de atopar patrocinio, Kinnunen entrou na serie cun novo equipo e un motor Cosworth DFV V8 de 3´0 litros. Antti Aarnio-Wihuri permitiu ao equipo usar o nome AAW Racing Team, que era recoñecido e tiña boa reputación nos círculos de carreiras.
O primeiro Gran Premio de AAW Racing en Nivelles resultou ser un desastre. O TS16 chegou a tempo para a fin de semana da carreira, pero Kinnunen nunca se sentara antes no coche. Tamén descubriuse que o coche fora utilizado como un banco móbil de probas pola fábrica, e xa tiña a suspensión traseira e o monocasco danado. Enriba diso, tiña un sobre peso de 80 quilogramos, o motor non tiña potencia e o equipo non tiña permitido obter os pneumáticos de primeira calidade que tiñan os mellores equipos. Cando Kinnunen levou o coche á pista, a súa caixa de cambios rompeu despois de tres voltas. O equipo, que constaba de só tres mecánicos, non tiña repostos e a reparación non tivo éxito, xa que a caixa de cambios rompeu de novo na cualificación, deixando a Kinnunen sen tempo de rexistro e foi o único piloto que non clasificouse para a carreira.
O equipo de AAW sabía que o coche non aguantaría toda a carreira, polo que o repostaron para correr só dez voltas e facer unha rápida progresión. Isto compensou o sobrepeso do TS16 e Kinnunen conseguiu superar cinco coches en oito voltas antes de que un problema cunha buxía que o obrigou a retirarse. Kinnunen máis tarde dixo que se pasara a rosca da buxía. Un mecánico de Ferrari prestoulles un kit de buxe roscado para reparalo, pero os finlandeses non dominaban o sistema e o complemento nunca asentou correctamente.
O resto da tempada tampouco foi bo para o equipo. Non foron autorizados a participar no Gran Premio dos Países Baixos de 1974 e non clasificaron para as carreiras do Gran Premio de Francia de 1974, Gran Premio do Reino Unido de 1974, Gran Premio de Italia de 1974 e Gran Premio de Austria de 1974. A falta de financiamento obrigou ao equipo a retirarse da Fórmula Un.
Carreira posterior
miniatura| Kinnunen pilotando un [[Porsche 935 nos 1000 km de Nürburgring de 1977]] Logo da súa curta estadía na Fórmula Un, Kinnunen volveu á Interserie para o último evento da serie en Hockenheim. Gañou ambas eliminatorias e colocouse no sexto lugar do campionato só cos puntos desta carreira. Kinnunen foi contratado por Martini Racing para conducir un Porsche 908 Turbo no World Sportscar Championship de 1975. En colaboración con Herbert Müller, o seu mellor resultado da tempada foi o terceiro posto en Nürburgring. En 1976, cambiou de equipo e correu nun Porsche 934 Turbo con Egon Evertz. Conseguiron tres podios e o máis destacado da tempada foi o segundo lugar en Watkins Glen. Tras a tempada o equipo abandonou as carreiras debido a problemas económicos. Kinnunen abandonou as carreiras nos circuítos en 1977, pero aínda participou nalgúns rallies en Finlandia, gañando o Rally Ártico de 1979. Dedicouse á administración deportiva e viviu en Turku.
Kinnunen foi convidado a pilotar na película Le Mans, persoalmente polo actor e entusiasta das carreiras Steve McQueen, que pilotaba para Porsche en Norteamérica. O contrato de Kinnunen con Porsche non permitiu a súa participación e foi substituído por David Piper, que resultou gravemente ferido durante a rodaxe da película.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Corno de África
miniatura|200 px|dereita|Localización do Corno de África. O Corno de África é unha zona xeográfica da África oriental, situada na desembocadura do Mar Vermello co Océano Índico, na parte meridional do golfo de Adén, fronte á península de Arabia. Cobre aproximadamente 2000000 de km² e nela viven uns 100 millóns de persoas. É unha das rexións máis pobres do mundo, onde a fame levou e segue levando á morte de millóns de persoas.
Fotorrespiración
miniatura|Esquema simplificado da fotorrespiración. A fotorrespiración é o proceso por medio do cal a planta transforma o fosfoglicolato en 3-fosfoglicerato, que a planta realiza cando na fase escura da súa fotosíntese o encima rubisco funciona engadindo osíxeno á ribulosa 1,5-bisfosfato (RuBP) e orixina unha molécula de fosfoglicolato e outra de 3-fosfoglicerato, en lugar de realizar a súa actividade normal carboxilativa de fixación do carbono en dito azucre, que daría lugar a dúas moléculas de 3-fosfoglicerato. Este proceso ten lugar no mesófilo das follas das plantas con fotosíntese C3 e nel interveñen o cloroplasto, peroxisoma e mitocondria. Como o proceso ten lugar en presenza de luz e gasta O2 e desprende CO2 recibe o nome de fotorrespiración, xa que se parece a unha respiración, aínda que non ten que ver con ela, senón cun funcionamento peculiar do encima que fixa o carbono na fotosíntese e coas transformacións posteriores. A fotorrespiración é especialmente activa nas plantas con fotosíntese C3 e reduce a eficiencia da fotosíntese, xa que consome ATP e poder redutor.
Xa en 1920 Otto Warburg se decatou de que a fotosíntese medida como dióxido de carbono asimilado era inhibida por altas concentracións de osíxeno, nos que foron os primeiros estudos sobre a fotorrespiración.
Rubisco e a fotorrespiración
miniatura|300px|Actividades de carboxilase e osixenase da rubisco. En vermello o fosfoglicolato. A rubisco ou RuBisCO pode ter unha actividade de carboxilase ou de osixenase. A actividade de carboxilase é a que realiza normalmente durante a fotosíntese, fixando CO2 na ribulosa 1,5-bisfosfato e orixinando dúas moléculas de 3-fosfglicerato. Cando a rubisco funciona como oxidase une moléculas de osíxeno á ribulosa 1,5-bisfosfato oxidándoa a unha (só) molécula de 3-fosfoglicerato e outra de fosfoglicolato. Falta, pois, unha molécula de 3-fosfoglicolato en relación a cando funciona como carboxilase, polo que se perderon moléculas carbonadas do ciclo de Calvin e o rendemento fotosintético diminúe. O fosfoglicolato, pola súa parte, entrará na fotorrespiración para rexenerar o 3-fosfoglicolato que falta, malgastando ATP e poder redutor. Deste modo, os átomos de carbono do fosfoglicolato volven ao ciclo de Calvin.
O dióxido de carbono é o ligando favorecido pola rubisco fronte ao osíxeno; porén, funciona como osixenase cando hai unha alta concentración de osíxeno en relación coa de dióxido de carbono.
Condicións que favorecen a fotorrespiración
A fotorrespiración pode ter lugar cando os niveis de dióxido de carbono son baixos, por exemplo, cando os estomas están pechados para impedir as perdas de auga durante as secas. Nas plantas C3 a fotorrespiración aumenta cando se elevan as temperaturas.
O rendemento fotosintético potencial das plantas C3 pode verse reducido ata nun 25% pola fotorrespiración. A fotorrespiración consome ATP e poder redutor e orixina unha perda neta de carbono e nitróxeno (como NH3), o que ralentiza o crecemento da planta.
Eficiencia
Porén, o feito de reducir a fotorrespiración pode non orixinar un incremento no crecemento da planta, polo que algúns investigadores matizan os seus prexuízos. Algunhas investigacións suxiren, por exemplo, que a fotorrespiración pode ser necesaria para a asimilación dos nitratos do chan. De ser así, unha posible redución da fotorrespiración realizada por Enxeñaría Xenética (como algunha vez se propuxera) ou causada polo incremento do dióxido de carbono atmosférico debido ao uso de combustibles fósiles podería non ser beneficiosa para ás plantas.
Reaccións da fotorrespiración
As reaccións da fotorrespiración teñen lugar en tres orgánulos: cloroplasto, peroxisoma e mitocondria, e son as seguintes:
Funcións da fotorrespiración
A actividade osixenase da rubisco diminúe a eficiencia da fotosíntese ao reducir o número de carbonos introducidos no ciclo de Calvin. A atmosfera da época primitiva en que se orixinaron as primeiras plantas contiña pouco osíxeno, polo que se hipotetiza que a evolución inicial da rubisco non estaba influída por non poder discriminar ben entre o osíxeno e o dióxido de carbono. Cando aumentou o osíxeno na atmosfera isto empezou a ser un problema debido á actividade osixenase da rubisco, polo que en certos climas evolucionaron as fotosínteses C4 e CAM, para minimizar a fotorrespiración.
Aínda que algúns aspectos das funcións da fotorrespiración son discutidos, acéptase amplamente que esta vía inflúe en varios procesos que van desde a bioenerxética, función do fotosistema II, e metabolismo do carbono ata á asimilación do nitróxeno e a respiración. A vía fotorrespiratoria é a principal fonte de H2O2 nas células fotosintéticas. Por medio da produción de H2O2 e interaccións dos nucleótidos de piridina, a fotorrespiración fai unha contribución esencial á homeostase redox celular. Ao facelo, inflúe en múltiples vías de sinalización, en particular, as que dirixen as respostas hormonais das plantas, que controlan o crecemento, e as respostas ao ambiente e defensivas, e a morte celular programada.
Outra teoría postula que pode funcionar como "válvula de seguridade", que impide que o exceso de potencial redutivo orixinado por unha reserva de NADPH excesiva reaccione co osíxeno e produza radicais libres, que poderían danar as funcións metabólicas da célula e oxidar os lípidos de membrana, proteínas ou nucleótidos e pigmentos fotosintéticos.
Minimización da fotorrespiración en plantas C4 e CAM
miniatura|O millo utiliza a fotosíntese C4, que minimiza a fotorrespiración.
Como a fotorrespiración require enerxía adicional procedente da fase luminosa, algunhas plantas desenvolveron mecanismos para reducir a captación de O2 pola rubisco, consistentes en incrementar a concentración de CO2 nas follas de maneira que sexa menos probable que a rubisco realice actividades de osixenase e produza fosfoglicolato.
As plantas con fotosíntese C4 captan dióxido de carbono nas células do mesófilo das súas follas de día e úneno ao fosfoenolpiruvato orixinando oxalacetato nunha reacción catalizada polo encima fosfoenolpiruvato carboxilase. Este oxalacetato é despois convertido en malato, que pasa ás células da vaíña vascular das follas, onde se encontra a rubisco. Alí a concentración de osíxeno é baixa, polo que se evita a fotorrespiración. Alí, o malato libera o CO2, que é agora fixado pola rubisco carboxilando á ribulosa 1,5-bisfosfato, orixinando dúas moléculas de 3-fosfoglicerato e facendo que o ciclo de Calvin funcione normalmente.
Prusia (homónimos)
O topónimo Prusia pode referise a:
Fotorrespiración
Minimización da fotorrespiración en plantas C4 e CAM
Esta capacidade de evitar a fotorrespiración fai que estas plantas sexan máis resistentes ca outras en climas secos e cálidos, nos que os estomas deben estar moito tempo pechados, polo que os niveis internos de CO2 serían baixos. Entre as plantas C4 están a cana de azucre, millo, e sorgo.
As plantas con fotosíntese CAM (Crassulacean Acid Metabolism), como os cactos e plantas suculentas, utilizan o encima fosfoenolpiruvato carboxilase que cataliza a formación de malato a partir de fosfoenolpiruvato e CO2. Esta reacción ten lugar de noite, cando as plantas abren os estomas (de día non os abren para non secarse ao transpirar), e despois, durante o día, o carbono libérase para ser fixado pola rubisco, asegurando, polo mesmo mecanismo ca as C4, que esta funcione na súa actividade carboxilativa.
New Adventures in Hi-Fi
New Adventures in Hi-Fi é o décimo álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo R.E.M., publicado o 9 de setembro de 1996 en Europa e Australia, e ao día seguinte nos Estados Unidos, a través do selo Warner Bros. Records. ''New Adventures in Hi-Fi`` foi o último disco gravado polo membro fundador Bill Berry (que deixaría o grupo amigablemente o ano seguinte), polo seu primeiro mánager Jefferson Holt, e polo produtor Scott Litt.
Coco (drupa)
miniatura|250px|Cocos en [[Quintana Roo, México]] 250px|miniatura O coco ou noz de coco é unha froita tropical obtida do coco ou coqueiro (Cocos nucifera), a palmeira máis cultivada a nivel mundial. As flores do Coco Nucifera son poligamomonoicas. Ten unha casca exterior grosa (exocarpo) e un mesocarpo fibroso e outra interior dura, vilosa e marrón (endocarpo) que ten adherida a polpa (endospermo), que é abrancazada e recendente. Mide de 20 a 30 cm e chega a pesar 2,5 kg.
O principal produto exportado desde as distintas zonas de cultivo é a copra sen procesar, seguida do coco desecado. En certos países europeos, atopa a súa mellor saída o coco fresco. O mercado máis interesante tanto en Asia como en Europa e América do Norte é o da auga de coco envasada; de grande aceptación. Cómpre non confundir a auga de coco co leite de coco, xa que o leite de coco se obtén espremendo a polpa e a auga de coco se atopa naturalmente na súa cavidade interior.
O nome coco provén da era dos descubrimentos, pois os exploradores portugueses trouxérono a Europa e a súa superficie marrón e peluda lembráballes as historias sobre o Coco que se lles conta aos cativos para asustalos.
Orixe
O lugar de orixe do coco é un tema discutido, mentres moitos consideran que provén de Asia do Sur, concretamente do delta do Ganxes, disque provén do noroeste de América do Sur. Rexistros fósiles de Nova Zelandia indican que plantas semellantes máis miúdas medraron aló hai uns 15 millóns de anos. Tamén existen fósiles máis antigos descubertos en Kerala, Raiastán, Thennai en Tamil Nadu na tibeiras do Palar, Then-pennai, Thamirabharani, Río Kaveri e abas na fronteira de frontera de Kerala, Konaseema-Andharapradesh, Maharashtra (todo isto na India) aínda que os máis antigos coñecidos proveñen de Khulna, en Bangladesh.
Os cocos son mencionados no poema Mahawamsa de Sri Lanka do século II ao I a. C. O posterior Culawamasa di que o rei Aggabodhi I (575–608) plantou un xardín de coqueiros de tres ioxanas de longo, probabelmente a primeira plantación de cocos rexistrada.
Variedades
Propio das illas de clima tropical e subtropical do océano Pacífico, a cultura espallouse por América Central, o Caribe e a África tropical. Os tipos de coqueiros clasifícanse en xigantes, ananos e híbridos e, dentro de cada grupo, existe un gran número de variedades.
Colleita
A colleita do coco varía segundo o tipo de produción, sobre todo de febreiro a xullo. Se se comercializa como froita fresca ou se destina á industria con fins de envasar agua, a colleita efectúase cando o coco ten entre 5 e 6 meses. Nesta época o contido de azucre e auga é moi elevado e o sabor é máis intenso. De todos os xeitos, sexa coco seco ou coco maduro ten unha capacidade de gran duración maior sen necesidade de ningún tipo de refrixeración, a diferenza dos cocos frescos, que duran varios días (ou un mes), antes de madurecer (ou facerse secos).
Se se destina á produción de coco relado, deshidratado ou copra para a extracción de aceite, a colla realízase cando os cocos caen no chan ou cando un dos cocos dun acio está secos. O coco relado é utilizado como cobertor ou ingrediente para pasteis ou tortas. Estes cocos secos permanecen na planta durante 12 meses.
Produción mundial
Indonesia lidera a produción mundial de cocos no ano 2012, seguida de Filipinas e a India.
Alimentación
miniatura|Un coco usado como recipiente para bebidas.|210px Debe ser caracteríisticamente aromático coma o melón, aínda que menos forte que este. Se non se escoita a auga no seu interior ao axitalo, é porque o coco está máis que seco, pasado de maduro ou seco, pouco útil, só quizabes coma semente de coqueiro. En ditas condicións a polpa adoita estar rancia. O coco consérvase por dous meses. Despois de aberto, tense que consumir o mesmo día ou gardarse nun recipiente tapado con auga, non máis de cinco días. O coco relado cónservase dous días nunha saqueta de plástico fechada.
Preparación
O coco acostuma venderse en Galiza nas froitarías enteiro. Nalgúns lugares de España véndese pelado nas feiras. Para tirar a auga cómpre furar un dos tres "ollos" que ten nun dos extremos coa punta dun coitelo ou un desaparafusador, baléirase a auga nun recipiente, é potábel e moi saborosa. Para tirar a polpa un método sinxelo é envolver o coco nun pano groso e batelo no chan até crebar. Se o coco é moi tenro, añgunhas persoas recomendan metelo no forno por uns 15 minutos a 200 Celsius, até que se escoite un ruído, como un método para que se desprenda con facilidade a polpa. Se non está moi seco o coco, a pela marrón que recobre a polpa é suave e se pode comer.
Propiedades nutritivas
O coco é un froito moi recendente e de sabor intenso e agrádabel. Tendo en conta as súas propiedades nutritivas, o seu consumo ocasional e en cantidades moderadas, considérase axeitado para todos os segmentos da poboación sa: nenos, mozos, adultos, deportistas, mulleres grávidas, nais lactantes e persoas maiores.
A auga de coco, canto menos maduro estea o froito máis abundante será e tamén máis rica en nutrientes. Considérase unha bebida isotónica natural, sendo moi apreciada nos países tropicais onde se toma directamente do froito cunha palla.
A copra dá unha graxa cun 65% de aceite. Por saponificación e hidroxenación obtense manteiga e aceite de coco (graxas hidroxenadas e saturadas).
Outros usos
miniatura|300px|Sección dun coco maduro. Aplicacións do coco:
Arco
O termo arco pode referirse a:
Toponimia
Como topónimo, Arco pode referirse a:
Navalla de Ockham
A Navalla de Occam, ou principio da parsimonia ou principio de economía, é un principio atribuído ao monxe franciscano e lóxico do século XIV Guillerme de Occam. Constitúe a base do reducionismo metodolóxico.
Na súa forma máis simple, a Navalla de Occam afirma que non se deben facer máis asuncións que as necesarias. A formulación en latín, é Pluralitas non est ponenda sine necessitate, ou "Dadas dúas teorías igualmente preditivas, escolle a máis simple".
Variacións
O principio exprésase habitualmente como Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem, ou "As entidades non deberían ser multiplicadas alén da necesidade", mais este enunciado foi escrito por autores posteriores e non aparece nos escritos coñecidos de Occam. Isto tamén se aplica a non est ponenda pluritas sine necessitate ("as pluralidades non deberían suporse sen necesidade").
Isto pódese interpretar de dous modos lixeiramente diferentes. Un é a preferencia pola teoría máis simple que dea conta dos datos. O outro é a preferencia polo conxunto máis simple dunha teoría dada que dea conta dos datos. A diferenza consiste simplemente en que é posíbel que dúas teorías distintas expliquen os datos igual de ben pero que non teñan relación a unha coa outra. Non comparten elemento común ningún. Poderíase argüír que, neste caso, a Navalla de Occan non suxire unha preferencia. O que acontece é que a Navalla de Occam só intervén cando unha teoría suficiente ten algo engadido que non mellora o seu poder preditivo. A Navalla de Occam elimina estes elementos teóricos adicionais.
O principio da Navalla de Occam ten inspirado numerosas expresións, incluídas: "parsimonia dos postulados" ou o "principio de simplicidade o principio KISS (en inglés "Keep It Simple, Stupid": Manteno Simple, Estúpido).
Outra reformulación, en termos máis formais, é o que fornece a teoría da información como lonxitude mínima da mensaxe.