cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şenol Güneş
Şenol Güneş, nado en Trebisonda o 1 de xuño de 1952, é un exfutbolista e adestrador turco. A súa carreira está estreitamente vencellada ao Trabzonspor, no que militou durante 15 anos como porteiro, na época máis gloriosa do club, co que gañou seis veces a Süper Lig e tres a Copa de Turquía. A súa importancia para o Trabzonspor é tal que o estadio do club leva o seu nome. Tamén exerceu como adestrador do Trabzonspor en varias etapas, gañando dúas Copas de Turquía, pero os seus maiores logros como técnico foron levar a selección turca ata o terceiro posto no Mundial de 2002 e gañar dous títulos da Süper Lig co Beşiktaş.
Narciso Yepes
Traxectoria
Narciso, dunha modesta familia de labregos, tivo unha guitarra de neno coa que tocaba melodías populares. Estudou no Conservatorio de Valencia. Coñeceu ao director de orquestra Ataúlfo Argenta, con quen interpretou o Concierto de Aranjuez de Joaquín Rodrigo en 1947. Comezou unha gran carreira e gravou pezas para piano de Isaac Albéniz, Enrique Granados ou Manuel de Falla, transcritas para guitarra.
Şenol Güneş
Como futbolista
Comezou a xogar ao fútbol no Erdoğdu Gençlik, entrando máis tarde na canteira do Trabzonspor. Subiu rapidamente ao primeiro equipo, no que xogou entre 1972 e 1987. Durante eses anos gañou seis veces a Süper Lig e tres a Copa de Turquía, formando parte do que a prensa turca chamou "Trabzonpor Efsanesi" (literalmente "A lenda de Trabzonspor"), xunto con outros xogadores como Turgay Semercioğlu, Necmi Perekli e Ali Kemal Denizci
Narciso Yepes
Traxectoria
Fóra da Península Ibérica acadou unha gran popularidade grazas á súa interpretación da música da película Xogos prohibidos. No filme foron incluídas varias pezas como as de Robert de Visée, Jean-Philippe Rameau, Napoleón Coste ou como o famoso Romance anónimo que acabou levando o nome da película (Xogos prohibidos) para parte do público. Este romance tenlle sido atribuído moitas veces a Yepes nos medios, porén trátase dunha obra de teatro publicada por Daniel Fortea coa mención "anónimo" e cuxa fonte é en realidade unha obra manuscrita de Fernando Sor apenas alterada.
Şenol Güneş
Como futbolista
Na tempada 1978/79 estableceu un récord na Süper Lig, ao manter a súa portería a cero durante 1.110 minutos. Foi 31 veces internacional coa selección turca, sendo capitán en cinco partidos.
Narciso Yepes
Traxectoria
Narciso Yepes foi tamén un dos raros guitarristas do século XX en usar habitualmente unha guitarra de dez cordas, coa que gravou moitas transcricións de música española coa mezzosoprano Teresa Berganza. O compositor francés Maurice Ohana foi outro músico moi interesado neste instrumento e compuxo moitas obras para el.
Şenol Güneş
Como adestrador
No ano 2000 foi o elixido para adestrar a selección turca. Conseguiu a clasificación para a Copa do Mundo de 2002 e realizou unha destacada actuación no torneo, logrando o terceiro posto. Ese ano gañou o premio ao adestrador do ano da UEFA. Despois do Mundial, recibiu ofertas de Grecia, Brasil e España, pero preferiu continuar na selección. Foi destituído despois de non conseguir a clasificación para a Eurocopa de 2004.
Regresou ao Trabzonspor en xaneiro de 2005, asinando un contrato de tres anos e medio. Rematou a tempada como subcampión de liga, e a continuación deixou o equipo. En decembro de 2006, o FC Seoul, un dos principais clubs de fútbol da K League de Corea do Sur, anunciou a súa contratación a partir de 2007. Estivo á fronte do equipo da capital surcoreana durante tres campañas, deixando o equipo a finais de 2009.
Regresou entón ao Trabzonspor para substituír a Hugo Broos, comezando así a súa cuarta etapa como adestrador do club. Na campaña 2010-11 o seu equipo liderou a táboa durante media competición pero volveu acabar subcampión. Despois do Trabzonspor, asinou co Bursaspor cun contrato dun ano. O Bursaspor terminou 6º lugar na Süper Lig 2014–15 e chegou á final da Copa de Turquía ese ano. En xuño de 2015 converteuse no novo adestrador do Beşiktaş. En 2016 levou o equipo ao seu 14º título (o primeiro desde 2009), e repetiu conquista no ano seguinte.
O 28 de febreiro de 2019, anunciouse o seu regreso á selección de Turquía, 15 anos despois da súa anterior etapa, a partir do 1 de xuño de 2019. Conseguiu a clasificación para a Eurocopa de 2020, pero non puido lograr ningún punto no torneo, quedando eliminado na fase de grupos.
Vida persoal
Graduouse na Universidade Técnica de Karadeniz e deu clases nunha escola secundaria de Trebisonda entre 1978 e 1983. El e a súa muller Semra teñen dúas fillas.
Como futbolista
Trabzonspor
Como adestrador
Trabzonspor
Beşiktaş
Ronnie Brunswijk
Ronnie Brunswijk, nado en Moiwana, Suriname, o 7 de marzo de 1961, é un político, empresario, futbolista, narcotraficante e antigo líder rebelde surinamés, actual vicepresidente de Suriname dende 2020. A principios da década de 1980 foi gardacostas persoal de Dési Bouterse, quen derrocou o goberno en 1980 nun golpe de Estado militar. Despois de ser despedido formou o Exército de Liberación de Suriname, máis coñecido como o Comando da Selva, e iniciou unha guerra civil.
Buscaba obter recoñecemento e dereitos para os cimarróns do interior, descendentes de escravos africanos fuxidos que estableceran comunidades independentes nos séculos XVII e XVIII. Ademais, quería "liberar Suriname da ditadura militar". As súas forzas loitaron contra o exército nacional baixo o mando de Bouterse nunha guerra civil chamada Guerra Interior de Suriname. A guerra civil abrangueu de 1986 a 1992, resultando en centos de mortos e máis de 10.000 refuxiados na Güiana Francesa, e a interrupción de importantes industrias mineiras de bauxita. En 1992 asinouse un tratado de paz.
Brunswijk mantívose activo en política, exercendo como presidente do Partido do Desenvolvemento e Liberación Xeral (Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij, ABOP) e como representante na Asemblea Nacional. Ademais, é propietario do club de fútbol Inter Moengotapoe, co que debutou tamén como futbolista aos 60 anos de idade. O 29 de xuño de 2020, converteuse en presidente da Asemblea Nacional de Suriname. O 13 de xullo do mesmo ano foi elixido vicepresidente. Tomou posesión do cargo o 16 de xullo.
Traxectoria
Ronnie Brunswijk uniuse ao Exército Nacional de Suriname aos 18 anos. Foi considerado un bo soldado e foi enviado a Cuba para recibir instrución no campo dos comandos. Despois de rematar a súa formación, foi nomeado gardacostas persoal de Dési Bouterse. En 1984, Brunswijk pediu un aumento de salario, pero en vez de atender a súa demanda, foi despedido. Ademais, o maior Paul Bhagwandas rexeitou entregarlle os pagos atrasados.
Masacre de Moiwana
O 29 de novembro de 1986, o exército surinamés vingouse ao atacar a aldea natal de Brunswijk, Moiwana, onde asasinaron polo menos a 39 veciños, na súa maioría mulleres e nenos. Queimaron a casa de Brunswijk e destruíron a aldea. Máis de 100 refuxiados fuxiron a través da fronteira cara á Güiana Francesa, que se converteu nun destino para outros refuxiados a medida que avanzaba a guerra. A Corte Interamericana de Dereitos Humanos ordenou ao goberno pagar millóns de dólares en compensación aos 130 sobreviventes do ataque á aldea.
Actividades de posguerra
miniatura| Brunswijk en 2011 O goberno e Brunswijk negociaron un alto o fogo o 21 de xullo de 1989 en Kourou, e acordaron a integración do Comando da Selva no exército regular surinamés, coa responsabilidade de patrullar o seu territorio interior tradicional. O goberno tamén prometeu traballos para os cimarróns na prospección de ouro e silvicultura, xa que estaban illados de moitas industrias en desenvolvemento. O 8 de agosto de 1992 asinouse un tratado de paz definitivo.
Os Países Baixos procesaron tanto a Brunswijk como a Bouterse in absentia por tráfico de drogas, e ambos foron condenados. Brunswijk foi condenado a oito anos de prisión por contrabando de cocaína por un tribunal neerlandés de Haarlem. Despois de recorrer a sentenza, no ano 2000 a súa pena foi rebaixada a seis anos. Dende xullo de 2020 existe unha orde de arresto da Interpol contra el.
Relacións Bután-Tailandia
Historia
miniatura|dereito|300px|O antigo primeiro ministro de Bután [[Kinzang Dorji (á esquerda) co exprimeiro ministro de Tailandia Surayud Chulanont, nunha reunión en Bangkok en 2007. O primeiro ministro de Bután leva a roupa tradicional.]] Fundada en 1989, as relacións diplomáticas entre Bután e Tailandia foron máis fortes ao longo dos anos. Ambas as nacións teñen moitas características en común. Situadas no sueste asiático, ambas as nacións teñen un sistema de monarquía. Tanto Bután como Tailandia teñen poboacións de maioría budista, cunha forte herdanza e cultura budistas. Bután ten unha embaixada en Bangkok, Tailandia. Por outra banda, Tailandia non ten unha misión diplomática en Bután; realiza as súas relacións a través da súa embaixada en Dacca, Bangladesh, que está acreditada ante o reino do Himalaia.
Lazos culturais
Nos últimos anos produciuse un importante crecemento do turismo entre as dúas nacións. Bután e Tailandia tamén promoven a cooperación no eido da educación. Varias universidades tailandesas, incluíndo a Universidade do Príncipe de Songkla e a Universidade Rangsit, teñen estudantes butaneses. As universidades tailandesas ofrecen programas de bolsas para atraer estudantes butaneses.
Ronnie Brunswijk
Actividades de posguerra
En 1990 fundou o Partido do Desenvolvemento e Liberación Xeral (Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij, ABOP), partido que preside dende entón.
En decembro de 2007, no parlamento surinamés, Brunswijk e Paul Somohardjo protagonizaron unha pelexa contra Rashied Doekhi, membro do partido de Dési Bouterse. O evento foi retransmitido en directo por televisión.
Relacións Bután-Tailandia
Parque da amizade
En 2006, o daquela príncipe de Bután Jigme Khesar Namgyel Wangchuck inaugurou a exposición Royal Flora Ratchaphruek 2006 no norte de Tailandia para conmemorar o 60 aniversario do rei tailandés Bhumibol Adulyadej. O goberno butanés desenvolveu o xardín cun custo de 10 millóns de ฿.
O 10 de novembro de 2009, a Embaixada de Tailandia en Dacca anunciou a creación do "Parque da Amizade Bután-Tailandia" na cidade de Thimphu, a capital de Bután. O parque tiña como obxectivo celebrar tanto o 20 aniversario do establecemento de relacións diplomáticas como o aniversario da coroación do quinto Rei de Bután, Jigme Khesar Namgyel Wangchuck. O parque é administrado pola corporación da cidade de Thimphu. A función de inauguración tamén celebrou o 54 aniversario do nacemento de Jigme Singye Wangchuck, o cuarto rei de Bután e o 82o aniversario do nacemento de Bhumibol Adulyadej, o Rei de Tailandia.
Ronnie Brunswijk
Actividades de posguerra
Nas eleccións de 2020 obtivo un escano na Asemblea Nacional. O 29 de xuño do mesmo ano foi elixido presidente da Asemblea Nacional. Posteriormente, presentouse a vicepresidente do goberno, e o 8 de xullo anunciou que sería sucedido por Marinus Bee como presidente da Asemblea Nacional. Deixou o cargo o 18 de xullo, sendo o presidente da Asemblea que menos tempo estivo no cargo.
O 7 de xullo a coalición nomeou a Chan Santokhi como candidato á presidencia de Suriname e a Ronnie Brunswijk para a vicepresidencia. Non se presentou ningunha outra candidatura, polo que o 13 de xullo de 2020 Brunswijk foi elixido vicepresidente. Tomou posesión do cargo o 16 de xullo na Onafhankelijkheidsplein de Paramaribo, nunha cerimonia sen público debido á pandemia de COVID-19.
Como dirixente
Á parte da súa actividade política, involucrouse no mundo do fútbol, como propietario do Inter Moengotapoe, club de fútbol con base en Moengo, no distrito de Marowijne. Con este club conquistou numerosos títulos a nivel nacional ata converterse nun dos clubs máis laureados do país. No ano 2002 construíu un novo estadio para o club en Moengo, ao que chamou Ronnie Brunswijkstadion. En 2005 a comisión disciplinaria da Asociación Surinamesa de Fútbol suspendeuno durante cinco anos por ameazar aos xogadores cunha pistola durante un partido. Posteriormente a suspensión foi retractada por falta de probas. En xuño de 2012 foi suspendido por un ano polo seu comportamento violento cara ao árbitro e a un xogador nun partido de fútbol.
Como futbolista
O 21 de setembro de 2021 acaparou titulares en xornais deportivos de todo o mundo ao aliñarse a si mesmo como titular nas filas do club do que é propietario, o Inter Moengotapoe, nos oitavos de final da Liga CONCACAF contra o Olimpia hondureño no Franklin Essed Stadion de Paramaribo. Converteuse así, aos seus 60 anos e 198 días, no futbolista de máis idade en disputar unha competición internacional de clubs. Xogou durante 54 minutos, portando o brazalete de capitán, antes de ser substituído na segunda metade polo seu fillo Damian Brunswijk, nun partido que acabou en derrota por 0-6.
Despois do partido, saíu á luz un vídeo que mostraba a Brunswijk pagando aos xogadores do Olimpia, o que levantou sospeitas de que o partido estaba amañado. Ao día seguinte a CONCACAF iniciou unha investigación formal e tres días despois, a federación anunciou que a investigación atopara "incumprimentos graves das regras de integridade", polo que ambos os clubs foron descualificados do torneo. Tamén se lle prohibiu a Brunswijk "participar de calquera xeito nas competicións da CONCACAF" durante tres anos.
Vida persoal
Un sobriño de Brunswijk, Clyde Brunswijk, é un loitador profesional de kick boxing. Outro dos seus sobriños, Steven Brunswijk, é un famoso cómico e personalidade televisiva neerlandesa.
Claustra Alpium Iuliarum
miniatura|400x400px|Claustra Alpium Iuliarum destacado nun mapa do [[Imperio Romano|Imperio romano ]] Claustra Alpium Iuliarum (en galego, "Barreira dos Alpes Xulianos"; é o termo para se referir á rexión montañosa máis ampla desde os Alpes Xulianos ata o Golfo de Kvarner) que formaba parte do sistema de defensa dentro do Imperio romano entre Italia e Panonia e que protexía a Italia das posibles invasións do Leste. Asegurou a porta de Postojna, o enlace terrestre entre a parte oriental e occidental do imperio e, polo tanto, a Claustra representou unha defensa fronteiriza interior do imperio. A diferenza dunha muralla lineal, o Claustra consistía nunha serie de fortificacións interconectadas co seu centro en Castra ad Fluvium Frigidum (na zona da actual cidade de Ajdovščina, o val de Vipava); outras fortalezas importantes foron Ad Pirum na actual meseta Hrušica e Tarsatica, hoxe unha parte da cidade de Rijeka. Foran gobernados desde a cidade de Aquileia.
Historia
O sistema de fortificación incluía Forum Iulii (na zona da actual Cividale del Friuli), Tarsatica (na zona da actual Rijeka) e seguía o val do río Idrijca. Estendíase sobre a porta de Postojna ata os outeiros ao sur de Emona (na área da actual Liubliana).
As fortificacións importantes ao longo da vía romana Via Gemina comezaron na fortaleza de Castra ad Fluvio Frigido (cuxos restos aínda son visibles hoxe en Ajdovščina), que era o centro do sistema, e remataban en Nauportus (no área da actual Vrhnika). A fortaleza do monte de Ad Pirum tiña normalmente 500 soldados pero podía manter até 100.000 soldados. Os muros de Ad Pirum foron desenterrados por arqueólogos austríacos e italianos e presentaban unha altura de 8 m e un grosor de 2 m; as torres das murallas tiñan 10 m de altura.
Batallas
Nos arredores de Claustra Alpium Iuliarum producíronse varias batallas. As fortificacións foron útiles, por primeira vez, cando se produciu o intento de entrada en Italia, no 169, polos Marcomanos. Porén, non serviron para evita-la invasión dos Alamanos do 271. Tamén, no 351, Constancio II capturou Ad Pirum, na guerra contra Magnencio
Mais o feito máis relevante, produciuse na batalla do río Frigidus, no 394, entre Castra e Ad Pirum, na que o emperador oriental Teodosio venceu ao seu rival occidental, o usurpador Euxenio, co que conseguiu asegura-lo triunfo do cristianismo como a relixión principal do Imperio.
Despois do século V, as fortificacións permaneceron en mal estado e, neste momento, hai algunhas seccións restauradas polos arqueólogos.
Manuel Calviño Cobas
Manuel Calviño Cobas, nado en Amil (Moraña) cara a 1855 e finado en Meaño en 1918, foi un médico galego.
Traxectoria
Fillo de Benita Cobas. Médico titular de Meaño e subdelegado de medicina do partido de Cambados. Dirixiu a política de Meaño nos anos dez do século XX. Finou como consecuencia da gripe de 1918.
Vida persoal
Casou en 1886 con Esperanza Salazar de Lis, dona do pazo de Lis, e foi pai de José, Dolores, Socorro, Luisa, Manuel, Marcial, Purificación, Esperanza, Rosa, Ramón, Elena, Francisco e Ángeles Calviño Salazar, que casou con Virgilio Trabazo Serapio
Ana Carlota Amigo
Ana Carlota Amigo Piquero, nada en León en 1969, é unha política leonesa.
Traxectoria
Estudou relacións laborais e diplomouse en graduado social pola Universidade de León. Foi directora dunha empresa de traballo temporal entre 1996 e 2001 e nese pasou ao sector público como técnica de emprego do Instituto Leonés de Desenvolvemento Económico, Formación e Emprego dependente do concello de León. Militante de Ciudadanos foi concelleira en León dende 2015 ata que en 2019 entrou nas Cortes de Castela e León e foi a voceira do seu partido ata o ano 2020 ando asumiu a consellería de emprego e industria o 29 de maio de 2020 ata que o 20 de decembro de 2021 o presidente Mañueco cesou os conselleiros de Ciudadanos e convocou eleccións anticipadas nas que Amigo encabezou a lista do seu partido por León.
Cabanelas, Bardaos, Tordoia
Cabanelas é un lugar da parroquia de Bardaos no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 42 habitantes (17 homes e 25 mulleres).
Ilves (ringette)
Historia
O equipo foi fundado en 1992, cando as xogadoras de fútbol Heli Vaikkola e Riitta Tanila propuxeron procurar un deporte de inverno para nenas que tivera menos contacto que o hóckey sobre xeo. Daquela xa se xogaba ringette na cidade, no club específico Tampereen Ringette, así como en Ylöjärven Ilves. O traballo coa base tivo a súa recompensa en 1997, cando o primeiro equipo de Ilves ascendeu á SM-sarja.
Campo Soandres, Bardaos, Tordoia
Campo Soandres é un lugar da parroquia de Bardaos no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
Noroeste (Suráfrica)
miniatura|250px|A provincia do Noroeste en [[Suráfrica]]
Noroeste é unha das nove provincias que forman a República de Suráfrica. A súa capital é Mafikeng.
Xeografía
Situada ao norte do país, a unha altitude media de 1.453 msnm, limita ao norte con Botsuana, a nordeste con Limpopo, ao leste con Gauteng, ao sur co Estado Libre e ao oeste co Cabo Setentrional.
Ocupa unha superficie de 104.882 km². Segundo o censo de 2010 tiña unha poboación de 3.509.953 habitantes, polo que a súa densidade de poboación, nese ano, era de 33 hab./km².
Historia
Foi creada tras a fin do Apartheid en 1994, e inclúe partes das antigas provincias de Transvaal e da provincia do Cabo, así como a maior parte do antigo Bantustán de Bofutatsuana.
Selección de fútbol de Montenegro
A selección de fútbol de Montenegro (en ) é o equipo que representa a Montenegro nas competicións internacionais oficiais de fútbol. A súa organización está a cargo da Asociación de Fútbol de Montenegro (Фудбалски савез Црне Горе, Fudbalski savez Crne Gore), pertencente á UEFA e á FIFA. A selección de Montenegro é unha das máis novas do mundo, téndose unido á FIFA e á UEGA en 2007 após a súa independencia en 2006.
O Barral, Bardaos, Tordoia
O Barral é un lugar da parroquia de Bardaos no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 66 habitantes (25 homes e 41 mulleres).
O Pedrouzo, Bardaos, Tordoia
O Pedrouzo é un lugar da parroquia de Bardaos no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 60 habitantes (29 homes e 31 mulleres).
A Tablilla, Bardaos, Tordoia
A Tablilla é un lugar da parroquia de Bardaos no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 38 habitantes (19 homes e 19 mulleres).
New York Institute of Technology
dereita|miniatura|300x300px|Entrada do Instituto O Instituto Tecnolóxico de Nova York (tamén coñecido como NYIT) é un instituto de investigación privado situado en Nova York.
Ten dúas escolas e dúas facultades, todas con énfase na tecnoloxía e na ciencia aplicada.
A universidade ten dous campus (campi, do plural en latín) en Nova York, un en Old Westbury (Long Island) e outro en Manhattan.
En 1974 Alexander Schure, fundador do NYIT, creou o departamento de Computer Graphics Lab co afán de producir a primeira película animada por ordenador na historia do cinema, que xogaría un papel decisivo nas orixes de Pixar.
Juan Antonio Corbalán
Juan Antonio Corbalán Alfocea, nado o 3 de agosto de 1954 en Madrid, é un ex-xogador profesional de baloncesto internacional español. Xogaba na pocisión de base cunha altura de 1,84 m, sendo considerado un dos mellores xogadores europeos na súa posición na década de 1980 e o xogador español con mellor palmarés individual. Alén de xogador de baloncesto, Corbalán é licenciado en Medicina pola Universidad Complutense de Madrid e especialista en cardioloxía e medicina deportiva.
Vía Galega
Vía Galega é unha plataforma política creada no 2018, por máis de corenta colectivos sociais, para a defensa dos dereitos nacionais de Galiza.
Historia
En novembro de 2017, diversas agrupacións da órbita do nacionalismo galego: Fundaçom Artábria, Fundación Alexandre Bóveda, Fundación Galiza Sempre, Fundación Manuel María, Fundación Moncho Reboira s, Fundación Terra e Tempo e Fundación Vía Galego, lanzaron un manifesto no que apelaban á constitución dunha iniciativa social en defensa dos dereitos nacionais do pobo galego.
A organización foi constituída no 2018, nunha reunión de máis de corenta colectivos de distintos eidos.
Cyanocorax affinis
miniatura|280px|En voo Cyanocorax affinis é unha especie de ave paseriforme da familia dos córvidos pertencente ao xénero Cyanocorax.
Propia de América Central e do noroeste de América do Sur, encóntrase en Colombia, Costa Rica, Panamá e Venezuela, por debaixo dos 2 700 msnm. O seu hábitat natural son os bosques tropicais, aída que tamén vive en bosques moi degradados.
Descrición
A esoecie foi descrita en 1856 polo ornitólogo austríaco August von Pelzeln.
Praza de Galicia (Pontevedra)
Orixe do nome
A praza leva o nome de Galicia, a unha das catro provincias da cal Pontevedra dá nome.
Cyanocorax affinis
Subespecies
Recoñécense dúas subespecies:
Praza de Galicia (Pontevedra)
Historia
A orixe da Praza de Galicia foi un espazo público situado ao final das rúas Augusto González Besada, Andrés Muruais e Andrés Mellado fronte á antiga estación de ferrocarril de Pontevedra, que comezou a funcionar o 16 de maio de 1884, cando chegou a primeira locomotora á cidade. Este espazo era coñecido como a praza da estación. En 1890 o enxeñeiro Juan María León Domercq e Alzúa fixo construír o seu emblemático chalé na esquina da praza coa rúa Augusto González Besada, que foi demolido a mediados dos anos 1980.
Cyanocorax affinis
Características
É unha pega que mide 34 cm de lonxitude. Distínguese facilmente polo seu patrón facial e o seu ollo amarelo. A cabeza e o peito son, na maioría dos espécimes, de cor negra con manchas da violeta a azul por encima e por debaixo do ollo, así como por unha franxa malar violeta azulada. Os xuvenís non posúen estas manchas. As partes inferiores son brancas, así como a punta da cola, mentres que as partes superiores e as ás son principalmente de color azul violáceo escura.
Praza de Galicia (Pontevedra)
Historia
Co gran movemento de viaxeiros que chegaban á praza, en 1904 construíuse na esquina entre a praza de Galicia e a rúa Andrés Muruais o Palace Hotel, un grande edificio modernista de catro pisos e bufarda deseñado polo arquitecto Andrés López de Ocáriz Robledo que daba aloxamento aos viaxeiros que chegaban á cidade e que foi derrubado a finais dos anos 70.
Cyanocorax affinis
Alimentación
A súa dieta adoita consistir en froita e invertebrados. Ocasionalmente consome pequenos vertebrados, como ras, geckos ou lagartos. É común que siga ás formigas lexionarias para alimentarse doutros insectos que fuxen ao seu paso.
Praza de Galicia (Pontevedra)
Historia
En 1966, a antiga estación de ferrocarril da praza quedou en desuso tras a construción da nova estación de ferrocarril de Pontevedra no barrio de Gorgullón, máis afastada do centro da cidade, e foi demolida en 1969.
Cyanocorax affinis
Comportamento
Caracterízase por ser unha especie ruidosa e gregaria, aínda que discreta e tímida, sobre todo en contacto cos humanos. Adoita alimentarse en grupos de entre 3 a 8 individuos, a nivel do solo e rara vez ao descuberto. Aliméntase en todos os niveis dos bosques, movéndose entre as árbores e sobre a terra mediante saltos longos e áxiles. Adoita agocharse entre a follaxe e rara vez voa sobre espazos abertos.
Praza de Galicia (Pontevedra)
Historia
En 1971 ampliouse a praza, aproveitando o espazo que deixara libre a antiga estación, e habilitáronse dúas marquesiñas para as paradas do trolebús que cruzaba a cidade. A praza, enteiramente dedicada ao tráfico, mantívose nesta disposición ata 1988, cando se suprimiron as liñas de trolebús.
Cyanocorax affinis
Reprodución
A reprodución efectúase entre xaneiro e maio. É unha especie monógama, e presúmese que é un reprodutor social. Tanto o macho como a femia participan na elección do sitio e a construción do niño, aínda que esta toma un papel predominante na incubación, que dura 17 días. O tamaño medio de cada posta é de catro ovos, que son de cor gris fume.
Praza de Galicia (Pontevedra)
Historia
En 1991 elimináronse as marquesiñas e os carrís de circulación que dividían a praza e esta foi ampliada e redeseñada completamente polo arquitecto José Martínez Sarandeses coa colaboración dos arquitectos María Agustina Herrero Malina e Fernando Martínez Sarandeses e a arquitecta paisaxista María Medina Muro. Esta remodelación mellorou a calidade da contorna e reduciu a conxestión do tráfico. O aspecto actual da praza data desta época.
Descrición
A praza ten forma rectangular e unha superficie de 5.800 metros cadrados. Nela conflúen a avenida Augusto García Sánchez e as rúas Augusto González Besada, Andrés Muruais e Andrés Mellado.
A praza está disposta como unha praza axardinada. É unha praza arborizada que divide en dous a avenida Augusto García Sánchez e está delimitada por dous carrís de circulación de sentido único. Os lados norte, oeste e leste están delimitados por edificios e o lado sur ábrese ao barrio de Campolongo e está delimitado por unha gran marquesiña central de autobús con dez bancos e unha gran cristaleira traseira.
A praza peonil axardinada central é un espazo moi característico, plantado con freixos ornamentais de orixe holandesa e equipada con numerosos bancos. A praza consta de catro sendeiros periféricos, cada un deles con dúas fileiras de freixos, bordeados por xardíns con céspede e flores. Un quinto sendeiro, que coincide co eixo oeste-este da praza, conecta as beirarrúas do norte dos dous tramos nos que se dividiu a avenida Augusto García Sánchez.
No centro da praza axardinada hai unha zona central circular con bancos que facilitan o recollemento. No centro deste espazo hai unha fonte ornamental con aspersores incrustados no chan que pulverizan auga e que está rodeada de bloques de granito agrupados en sete conxuntos que evocan as estrelas do escudo de Galicia e fan referencia ao nome da praza.
Tumba do nadador
dereita|miniatura|450x450px|A Tumba do Nadador. A Tumba do Nadador ou Tumba do Mergullador (do italiano Tomba del tuffatore) é un importante monumento arqueolóxico achado polo arqueólogo italiano Mario Napoli o 3 de xuño de 1968, cando escavaba unha pequena necrópole a uns 1,5 km ao sur da cidade grega de Paestum na Magna Grecia, no sur da Península Itálica. Hoxe a tumba exhíbese no Museo Arqueolóxico Nacional de Paestum.
Os catro lados e a parte superior da sepultura están formados por cinco laxes de pedra calcaria local, mentres que o piso está escavado no chan de pedra natural. As cinco lousas, unidas mediante xeso con gran precisión, formaban unha cámara de 193 x 96 x 79 cm. Foron pintadas do lado interno coa mesma técnica utilizada nos frescos.
As pinturas das catro paredes presentan a escena dun simposio, con seis diváns de banquente (kline), case todos ocupados por parellas formadas por un adulto e un mozo. A laxe que cubría o espazo contén a famosa escena que dá o seu nome á tumba: un mozo botándose cara ás ondeantes augas dunha corrente. Puideron distinguirse dous artistas; o menos hábil é o que decorou a parede sur.
Só se atoparon uns poucos obxectos dentro da tumba. Os restos humanos pulverizáronse ó abrir o sepulcro, e só se sabe que puideron pertencer a un home novo, membro da elite local. Xunto a el acháronse varios fragmentos da casca dunha tartaruga, dous aríbalos (pequenos recipientes para ungüentos) e un lécito ático; este último decorado coa técnica de figuras negras utilizada cerca do ano 480 a.C, o que axudou a que o descubridor e outros estudiosos datasen a construción da tumba cara o ano 480-470 a.C.
Pinturas
Os asistentes ao banquente portan grilandas ou coroas, beben ou falan entre eles. Dous deles tanxen ou sosteñen a súa lira. No centro da parede norte un dos mozos xoga ao cótabo, que consiste en lanzar contra un obxectivo determinado o pouso do viño que quedaba no fondo do kylix (unha copa moi plana, semellante a un prato) para gañar o favor do amado. A parella da súa dereita aparece en ademán de bicarse.
Na parede sur un mozo toca o aulós (a frauta dobre) mentres o seu compañeiro escoita con arroubo, en actitude de entoar unha canción. Todos os participantes sosteñen un kylix na man, excepto dous que o teñen pousado na mesa, diante deles.
Na parede oeste tres personaxes parecen chegar ao simposio: unha rapariga que toca o aulós, un mozo espido cunha chal azul sobre os ombros que saúda aos presentes, e un adulto con manto e bastón. Na parede oposta, a parede leste, un servente en pé xunto a unha cratera de volutas sostén unha xerra na man mentres espera de que os comensais pidan máis viño.
A pintura da laxe da cuberta é a que dá nome á sepultura. Representa un mozo que se lanza á auga desde unhas altas columnas situadas á dereita. A cadanseu lado, dúas árbores cimbréanse cara o nadador. Toda a escena está enmarcada por un rectángulo de trazo groso e escuro. Catro palmetas con volutas, adornan as esquinas do rectángulo, dándolles formas redondeadas.
O Vilar, Bardaos, Tordoia
O Vilar é un lugar da parroquia de Bardaos no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 104 habitantes (53 homes e 51 mulleres).
Tumba do nadador
Interpretación das imaxes
A maioría dos especialistas que se teñen ocupado das escenas da tumba danlles unha interpretación simbólica. A columna desde a que se lanza o nadador representaría as Columnas de Hércules, a fin do mundo coñecido. O salto do personaxe simbolizaría o paso ao alén trala morte. A auga sería a purificación no tránsito cara a vida de eterna. Pola súa parte, o simposio simbolizaría os praceres terreais dos que o defunto se despide, ou tamén unha reunión en que os participantes experimentan a transcendencia, auxiliados do viño, da música e do pracer homoerótico.
Porén, historiadores como Tonio Hölscher defende que todas as escenas deben ser interpretadas de maneira literal. Na súa argumentación, as metáforas trascendentais son alleas á arte funeraria grecorromana, debendo lerse como representacións da vida cotiá e do status social do defunto.
Ademais, Hölscher sinala que a escena do nadador non é tan excepcional na arte funeraria etrusca e grega. En particular, apunta a outras representacións de mozos lanzándose á auga como as que se poden ver na Tumba da caza e da pesca de Tarquinia ou nun skyphos procedente da necrópole de Ritsonas, na Beocia. Así mesmo, tamén existen imaxes con bañistas femininas, como a representada nunha ánfora de elaboración ateniense atopada en Etruria e conservada no Museo Nacional de Villa Giulia. Todas estas obras están datadas nos últimos anos do VI, sendo contemporáneas do nadador de Paestum.
Ligazóns externas
A Tumba del Nadador que contén os únicos frescos figurativos da Antiga Grecia (en castelán, labrujulaverde.com)
Bedrobe, Cabaleiros, Tordoia
Bedrobe é un lugar da parroquia de Cabaleiros no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 92 habitantes (45 homes e 47 mulleres).
Limpando a Comarca
Os críticos consideran "The Scouring of the Shire" o capítulo máis importante na obra O Señor dos Aneis. Tolkien negou que ese capítulo fose unha alegoría do estado de Gran Bretaña logo da segunda guerra mundial. Porén, comentaristas e críticos vírono como aplicable a ese período, con claras referencias políticas contemporáneas, entre as que se inclúen unha sátira do socialismo, ecos do nazismo, alusións á escaseza na Gran Bretaña da posguerra e ao ambientalismo.
A idea deste capítulo foi, como afirmou Tolkien, planificada dende o comezo, como parte da estrutura formal xeral do "Señor dos Aneis", aínda que os seus detalles non se elaboraron ata moito máis tarde. O tema central da obra é emprender a viaxe física para destruír o Anel Único, mais é equilibrado por un capítulo sobre o regreso a casa na procura moral para purificar a Comarca e asumir a propia responsabilidade. Porén, e engadido de Saruman a esta parte da historia como a razón pola que a Comarca debía ser salvada chegou moito máis tarde na composición de Tolkien; considerou outras identidades para o malvado Sharkey antes de decidirse por Saruman.
O capítulo quedou fóra de todas as adaptacións cinematográficas da novela, agás na triloxía cinematográfcia de Peter Jackson, na cal aparece como un breve cando Frodo mira no espello de Galadriel como unha bóla de cristal, e pola morte de Saruman, que se nos filmes ocorre en Isengarda.
Francisco II da Bretaña
Familia
Era fillo de Ricardo, conde de Étampes, e de Margarida de Orleáns. Pola súa banda paterna, era neto do duque Xoán IV da Bretaña. Pola súa parte materna, era neto de Luís, duque de Orleans, e bisneto do rei Carlos V de Francia.
En 1458, sucedeu ao seu tío Artur III como duque da Bretaña.
Mecenas das artes e das ciencias
Era un soberano adiantado ao seu tempo: gustáballe a literatura, a pintura e a escultura; fundou escolas e universidades como a Universidade de Nantes; estimulou o comercio e fixo que tapeceiros e artistas flamengos (véxase Pintura flamenga primitiva) se instalasen na capital do ducado, Nantes, onde os seus tapices pronto se popularizaron. Dise del que era moi dado a festexos.
Política
Durante a minoría de Carlos VIII de Francia, Francisco II aliouse co duque de Orleans e co conde de Angulema contra a rexencia de Ana de Beaujeu. Porén, ao intervir na política da súa veciña Francia, descoidou o seu propio dominio. As accións corruptas e opresivas do seu primeiro ministro, Pierre Landais, provocaron unha gran revolta, que foi apoiada por Ana e Carlos, que estaban ansiosos por vingarse de Francisco II. Sen a axuda dos seus aliados tradicionais, os ingleses, que estaban implicados nas Guerras das Rosas, Francisco viu o seu ducado devastado e Landais aforcado polo pobo enfurecido no que se coñeceu como a Guerra Tola ( Le Guerre Folle). Aínda sen Landais no poder, os británicos seguían desconfiando do seu soberano. Porén, en 1486, os Estados da Bretaña confirmaron a filla de Francisco Ana como sucesora do goberno, para garantir a independencia de Francia.
O tratado de Chateubriant, asinado en 1487 con Francia, reafirmou a independencia da Bretaña, pero Francia continuou obstaculizando o ducado. Francisco aliouse entón con Maximiliano I de Habsburgo, rei dos romanos, contra Francia; con todo, a Bretaña foi derrotada na batalla de Saint-Aubin-du-Cormier e Francisco viuse obrigado a asinar un acordo coa Paz de Verger. Segundo os termos do tratado, o duque viuse obrigado a someterse a si mesmo e ao seu ducado como vasalo ao rei de Francia.
Pasamento
Francisco morreu ao ano seguinte, debido ás consecuencias dunha caída do seu cabalo, no Château de Couëron, onde se retirara coa súa familia, fuxindo da peste, que asolaba Nantes. Despois da súa morte, Carlos VIII invadiu a Bretaña e obrigou á herdeira Ana a casar con el, co que conseguiu o control do ducado.
Matrimonios e descendencia
miniatura| Tumba de Francisco II. Francisco casou dúas veces. O 15 de novembro de 1455, en Vannes, casou coa súa curmá Margarida da Bretaña, e tiveron un fillo, pero este morreu no primeiro mes da súa vida:
O matrimonio foi infeliz e Francisco mantivo unha relación sentimental con Antoinette de Mainelais, que fora amante de Carlos VII de Francia, con quen tivo dous fillos:
En 1469, Margarida da Bretaña morreu de tuberculose.
O 27 de xuño de 1471, en Clisson, Francisco casou con Margarida de Foix, princesa de Navarra, e tiveron dúas fillas:
Margaret morreu dous anos antes que o seu marido.
August von Pelzeln
August von Pelzeln, nado o 10 de maio de 1825 en Praga e finado o 2 de setembro de 1891 en Oberdöbling, antigo municipio hoxe integrado na cidade de Viena, foi un ornitólogo austríaco.
Traxectoria
Pelzeln estivo a cargo da colección de mamíferos e aves do Museo Imperial de Viena durante corenta anos.
Realizou un notábel traballo sobre 343 especies de aves recolectadas por Johann Natterer no Brasil en 1822.
Estudou as aves recolectadas na Viaxe de Exploración Científica realizada entre 1857 e 1860 pola fragata Novara. A expedición da Novara realizouse coa autorización do emperador de Austria para consolidar a importancia da coroa.
En 1869 foi elixido membro da sección da zooloxía da Leopoldina.
Eponimia
Na súa honra nomeáronse, entre outras, as especies:
Abreviatura
A abreviatura Pelzeln emprégase para recoñocer a August von Pelzeln como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Rafael Abalo Seoane
Rafael Abalo Seoane foi un comerciante e político galego.
Traxectoria
Comerciante en Pontecesures. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Pontecesures o 11 de novembro de 1938. Cesou no cargo o 26 de febreiro de 1940.
Vida persoal
Casou en Pontecesures con Ramona Mosquera Castromán en 1930.
Castrillón, Cabaleiros, Tordoia
Castrillón é un lugar da parroquia de Cabaleiros no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 48 habitantes (23 homes e 25 mulleres).
Oleiros, Cabaleiros, Tordoia
Oleiros é un lugar da parroquia de Cabaleiros no concello coruñés de Tordoia da comarca de Ordes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 36 habitantes (14 homes e 22 mulleres).
Sensuntepeque
Ten unha poboación de 45 mil habitantes, e unha extensión territorial de 306,33 km². Está subdividido xeograficamente en 22 cantóns e 236 casaríos na zona rural. A zona urbana divídese en catro barrios e 28 colonias.
Historia
Sensuntepeque é unha poboación de orixe precolombiana e, segundo confirma a toponimia rexional, foi fundada por tribos lencas a finais do século XV, emporiso guerreiros yaquis ou pipís incursionaron por esta poboación e cambiáronlle o seu nome primitivo polo que aínda ostenta, que é de xenuína procedencia e estrutura náhuatl.
Proclamada a independencia en 1821, durante o goberno de José María Cornejo (1829-1832) recibiu o título de vila.
O 27 de xaneiro de 1865 a cámara de deputados, considerando a súa poboación, riqueza, ornato e cultura dos seus habitantes, decretou conferirlle o título de cidade á vila; este decreto foi aprobado pola cámara de senadores o 3 de febreiro. O presidente Francisco Dueñas aprobou o decreto lexislativo conferindo o título de cidade á vila de Sensuntepeque o 4 de febreiro de 1865. O decreto é publicado no xornal oficial do goberno El Constitucional no número 73 do tomo 1 publicado o luns 6 de marzo.
Sibila de Armenia
Sibila de Armenia (morta en 1290) foi princesa de Antioquía e condesa de Trípoli de 1254 a 1275, por matrimonio con Bohemundo VI. Despois foi rexente do condado de Trípoli ata que o seu fillo, Bohemundo VII, chegou a maioría de idade en 1277. Estaba estreitamente aliada co bispo de Tortosa, Bartolomé Mansel, o que frustrou o plan de instalala como gobernante de Trípoli en lugar da súa filla Lucía despois da morte de Bohemundo VII en 1287. Durante a súa vida, tanto o principado como o condado foron perdidos polos mamelucos exipcios.
Vida temperá
Sibila era filla da raíña Isabel e do rei Hetum I de Armenia. En 1254, por proposta do rei cruzado Luís IX de Francia, Sibila casou con Bohemundo VI, príncipe de Antioquía e conde de Trípoli. Os seus fillos foron Bohemundo VII, Lucía e María. Durante a súa vida, tanto o principado, no 1268, como o condado perdéronse fronte os mamelucos exipcios.
Rexente de Trípoli
O marido de Sibila, Bohemundo VI, morreu en 1275, e o seu fillo, Bohemundo VII, herdou o condado de Trípoli. Dado que Bohemundo VII era entón menor de idade, Sibila asumiu o goberno no seu nome como rexente. Foi desafiada polo rei Hugo III de Chipre, quen reclamou a rexencia como o adulto máis próximo na liña de sucesión. Pero o costume familiar e a opinión popular estaban do lado da princesa. Enviou ao seu fillo á corte do seu irmán, o rei León III de Armenia, e nomeou como o seu conselleiro ao bispo de Tortosa, Bartolomeu Mansel e, Hugo, quedou sen apoios.
O marido de Sibila, Bohemundo VI, e a sogra romana, Lucía de Segni, instalaran romanos en importantes postos de goberno, provocando o descontento da nobreza local. A nobreza apoiaba así a Sibila e Bartolomeu cando trataron cos romanos mediante execucións e desterros. Non conseguiron quitar a Paulo de Segni, que era tío de Bohemundo VI e bispo de Trípoli, debido á súa amizade cos cabaleiros templarios. Os templarios foron así hostís a Bohemundo VII cando regresou de Armenia para asumir o goberno en 1277.
Demandante de Trípoli
Bohemundo VII morreu sen fillos o 19 de outubro de 1287. Seguía na liña de sucesión a súa irmá, a filla de Sibila, Lucía, que vivía en Apulia co seu marido, Narjot de Toucy, antigo almirante de Carlos I de Anjou. Os anxevinos entrometéranse nos asuntos dos estados cruzados, tentando facerse co reino de Xerusalén de Hugo III de Chipre e, pouco tempo antes, foran expulsados ​​polo fillo de Hugo III, Henrique II. Nin a nobreza nin os cidadáns de Trípoli apoiaron a Lucía, quen apenas era coñecida por eles e que se percibía asociada aos anxevinos e, no seu lugar, ofreceron o condado a Sibila. Cando esta, escribiu ao bispo de Trípoli para pedirlle que fose o seu conselleiro, a carta foi interceptada e a nobreza comunicoulle a Sibila que non sería aceptada. Dado que ámbalas dúas partes se negaban a ceder, a nobreza e mailos comerciantes proclamaron entón unha comuna para gobernar Trípoli en lugar dos condes.
Daquela, Sibila retirouse á corte do seu irmán en Armenia mentres súa filla chegaba en 1288 e negociou a aceptación dos seus dereitos condais, mais os mamelucos conquistaron Trípoli ao ano seguinte. Sibila morreu en Armenia en 1290.
José María Trigo González
José María Trigo González, nado en Gaxate (A Lama) e finado en 1950, foi un empresario e político galego.
Traxectoria
Emigrado en Portugal, creou o primeiro Hotel Universo na Rua do Carmo de Lisboa, e despois impulsou un segundo Hotel Universo en Luanda, capital de Angola. Foi vogal da directiva de Juventud de Galicia en Lisboa en 1931. Na II República foi presidente do Casino de Gaxate en 1933, e alcalde da Lama en 1934.
Vida persoal
Casou en Pontevedra con Honorata Menlle Pena en xuño de 1927.
Juventudes Socialistas Unificadas
As Juventudes Socialistas Unificadas (JSU) foron unha organización política xuvenil española fundada en marzo de 1936, logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 (durante a Segunda República Española), como resultado da fusión da Unión de Juventudes Comunistas de España (UJCE) do Partido Comunista de España (PCE) e a Federación de Juventudes Socialistas (FJS) do PSOE. Coa derrota da República moitos cadros da JSU exiliáronse e os que permaneceron en España sufriron unha forte represión. Progresivamente, foron languidecendo durante a década de 1950 ata a súa definitiva desaparición en 1961.
Antecedentes
A Federación de Juventudes Socialistas (FJS) experimentou un avance espectacular a partir da proclamación da Segunda República Española o 14 de abril de 1931. En decembro de 1929 dicía contar con só 2 697 afiliados pero en febreiro de 1932, cando celebrou o seu IV Congreso, xa alcanzara os 12 000 militantes e pasou dos 20 000 en abril de 1934, cando celebrou o seu V Congreso. «Converteuse así nunha das organizacións políticas que contaba con máis afiliados, e a máis importante numericamente entre as organizacións xuvenís obreiras».
Logo da proclamación da República non lle sucedeu o mesmo á UJCE debido a que «os ataques á política republicana e a defensa dunha revolución de tipo soviético illaron en 1931 aos comunistas españois» e a que o mantemento da política de «clase contra clase» acordada no VI Congreso da Internacional Comunista (1928) levounos ao enfrontamento contra as outras forzas obreiras: o PSOE, que durante o primeiro bienio formou parte do goberno en coalición cos republicanos de esquerda, e a CNT. Para intentar saír do illamento político no que se encontraba a UJCE intentou infiltrarse noutras organizacións e atraer aos numerosos mozos parados. En xuño de 1933 a UJCE dicía contar con algo máis de 11 000 militantes.
A partir de 1933, e especialmente logo do triunfo do centro dereita nas eleccións de novembro dese ano, comezou o proceso de radicalización dos socialistas españois no que a FJS se converteu na súa «punta de lanza», o que favoreceu el achegamento ás xuventudes comunistas da UJCE, aínda que ao principio non se produciu ningún resultado concreto debido ao seu desacordo en como formar a «fronte única xuvenil» (desde arriba como defendía a FJS, o desde abaixo, segundo a UJCE) e ás importantes diferenzas políticas e estratéxicas que aínda as separaban e que se puxeron de manifesto na reunión que mantiveron a finais de xullo de 1934. O único positivo que saíu desta reunión foi o cesamento dos ataques mutuos e a colaboración en accións concretas (así o recomendou o periódico da FJS Renovación o 28 de xullo: que «nos casos de acción directa contra o fascismo se intelixencien localmente coas demais xuventudes obreiras»; pola súa banda a UJCE pediu aos seus militantes que apoiasen a venda de Renovación) aínda que a rivalidade no desapareceu en absoluto.