cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Preity Zinta
Crecemento profesional (2007–2008)
En 2008 participou no filme de Samir Karnik Heroes (2008), un filme de estrada en tres capítulos sobre dous estudantes de cinema que como traballo final de graduación deciden realizar un documental e como parte dese traballo percorren o norte da India para entregar tres cartas escritas por soldados que perderan a vida durante o conflito de Kargin en 1999 ás súas familias. Zinta aparece no primeiro capítulo como a viúva de guerra de Salman Khan, Kuljeet Kaur, unha muller que torna o único sustento da familia e  ha criar sen axuda a seu fillo. Para preparar o seu papel, Zinta asistiu a escola de formación actoral de Anupam Kher para aprender a dicción e as maneiras dunha muller punjabi e malia a crítica non concordar na calidade do filme, si coincidiu en eloxiar a súa actuación.
Nese mesmo ano interpretou a protagonista, Chand, no filme de Deepa Mehta Heaven on Earth, un filme canadense en punjabi, un drama místico baseado na historia real dunha moza india que, logo dun matrimonio arranxado cun cidadán indio residente no Canadá migra a Toronto e convértese nunha vítima de violencia doméstica. Para Zinta esta colaboración con Mehta supúxose un novo desafía como actriz para se preparar leu diversos libros e varios documentais sobre violencia doméstica e aprendeu para o filme punjabi en menos de dous meses e declarou que fora incapaz de desconectar emocionalmente do seu papel durante a filmación da película. Heaven on Earth exhíbiuse primeiro en varios festivais cinematográficos e valeulle as mellores críticas da súa carreira . A súa actuación valeulle ser candidata ao Genie á mellor actriz.
Emprendemento, televisión e volta ocasional ao cinema
thumb|upright|Zinta nun acto de promoción de [[Ishkq in Paris en 2013]] En 2008 con Ness Wadia e Mohit Burman entre outros, Zinta fíxose cons dereitos de propiedade dun equipo de crícket de Mohali da modalidade Twenty20 da Indian Premier League (IPL). O grupo pagou 76 millóns de dólares para adquirir a franquía e adoptou o nome de Kings XI Punjab Zinta foi ata 2009 a única muller en posuír un club da IPL, e foi o máis novo dos propitarios. Centrouse totalmente co club e tras Heaven on Earth tomou dous anos sen participar en ningún proxecto cinematográfico. En 2011 debutou na televisión, como presentadora do show Guinness World Records – Ab India Todega de Colors Channel, unha versión televisiva india do Guinness World Records que se emitiu entre marzo e maio dese ano para finais dese ano presentou Up Close & Personal with PZ, un programa de conversas con colegas actores homes que se emitiu nos meses de setembro e novembro na nova canle UTV Stars.
Ademais en 2011 fundou a súa propia produtora, PZNZ Media e dous anos despois, logo de numerosos atrasos, protagonizou o primeiro filme baixo a nova produtora, a comedia romántica do director Prem Raj Ishkq in Paris, coa que tamén colaborou no guión. Unha coprodución franco-india na que Zinta facía dunha pariense metade india metade francesa e que tamén protagonizaron Rhehan Malliek e Isabelle Adjani. Para o papel Zinta tivo que aprender francés, seguir unha dieta estrita e realizar exercicios aeróbicos para o que contratou os servizos da adestradora de celebridades Tracy Anderson. A película foi un fracaso de recadación e recibiu maioritariamente críticas negativas, aínda que a actuación de Zinta tivo críticas máis variadas. En 2015 Zinta foi xuíza de talentos na sétima tempada do reality de baile de StarPlus Nach Baliye. En setembro de 2017 Zinta converteuse en propietaria da franquía dos Stellenbosch Kings da surafricana Mzansi Super League. En 2018 volveu ao cinema para protagonizar con Sunny Deol a comedia de acción Bhaiaji Superhit que non logrou boas críticas. En 2020 Zinta apareceu con Vir Das nun episodio da comedia de situación norteamericana Fresh Off the Boat titulado "The Magic Motor Inn".
Heliópolis
miniatura|250px|[[Nomos do Baixo Exipto]]
Heliópolis foi unha importante cidade do Antigo Exipto, capital do nomo XIII do Baixo Exipto.
A cidade estaba situada ao nordeste da cidade de O Cairo (cerca do actual aeroporto), un pouco afastada da ribeira occidental do Nilo, ó que estaba conectada mediante unha canle.
O seu nome exipcio foi Iunu que significa "alicerce". O nome de Heliópolis é de orixe grego: Ἡλίου πόλις ou Ἡλίουπόλις e significa "cidade do Sol", xa que a cidade era a sede principal do culto ao deus solar Ra. Foi unha das tres cidade máis importantes do Antigo Exipto xunto con Tebas e Menfis. Os coptos coñecérona como On.
Historia
A cidade aparece xa nomeada no ano 3000 a. C.. Durante a dinastía II foi un importante centro astronómico. O gran sacerdote tiña o título de Xefe dos observadores. Durante o reinado de Dyeser, este título correspondía a Imhotep
É probable que o Templo Solar de Heliópolis fose similar ao tipo de templos solares de Abusir, construídos durante a dinastía V que, facía o ano 2400 a. C. estableceu o culto a Ra como culto principal. Atopáronse restos da muralla e dalgún templo, dos que o principal debía ser o de Amón e o de Ra. Consérvase un obelisco de Senusert I, dinastía XII, así como restos dunha capela de Dyeser. Unha ronsel da dinastía XVIII conmemoraba o peche mediante muros do recinto do templo. Tamén se acharon estatuas e restos de construcións da dinastía XIX.
Cara á metade do segundo milenio antes de Cristo, a cidade chegou ao seu máximo esplendor. Cara ao 1300 a.C. alcanzou a súa máxima extensión; o declive comeza durante o primeiro milenio.
A zona de Heliópolis foi comprada por unha compañía privada a principios do século XX e durante o período de protectorado británico construíronse edificios e repoboouse con coptos e estranxeiros. Co crecemento do Cairo, a capital incorporouna como un barrio máis da cidade durante a segunda metade do século XX.
Holanda (rexión)
Holanda é unha rexión histórica no centro-oeste dos Países Baixos.
Ten unha superficie de 5.488 km2 e unha poboación de 6 065 459 habitantes (2006), que lle dá unha alta densidade de poboación, 1.105,22 hab/km2.
O termo Holanda utilízase a miúdo para o conxunto do reino dos Países Baixos, que é xeralmente aceptado en varios contextos, pero molesto para unha parte dos neerlandeses, especialmente nas outras provincias do reino.
Foi un condado do Sacro Imperio Romano Xermánico que, en 1477, pasou a formar parte das Dezasete Provincias dos Habsburgo (Países Baixos españois). Máis tarde sería o principal Estado da República das Sete Provincias Unidas dos Países Baixos (1581 - 1795).
Na actualidade a rexión está dividida en dúas provincias: Holanda do Norte (Noord-Holland) e Holanda do Sur (Zuid-Holland), creadas en 1840.
Historia
miniatura|200px|Escudo do condado de Holanda. miniatura|200px|[[Filipe II de España|Filipe III (Filipe II de España), derradeiro conde efectivo de Holanda.]] miniatura|200px|[[Ámsterdan durante a idade de ouro holandesa.]] miniatura|200px|Paisaxe típica de Holanda.
Até o século IX, os habitantes do territorio eran de procedencia frisoa. A zona era parte de Frisia. A finais do século IX, Holanda converteuse nun condado do Sacro Imperio Romano Xermánico. O primeiro conde de Holanda que se coñece con certeza foi Teodorico I, que reinou desde 896 até 931. Foi sucedido por unha longa lista de condes holandeses, que até o ano 1101 coñecéronse como condes de Frisia.
No século XVI, o condado converteuse na rexión europea máis densamente urbanizada, coa maioría da poboación vivindo nas grandes urbes. Nos Países Baixos españois, Holanda era a rexión dominante do norte; a influencia política de Holanda determinou en gran medida o dominio borgoñón sobre a zona.
O último conde de Holanda foi Filipe III, máis coñecido como Filipe II, rei de España. Foi deposto oficialmente en 1581 mediante a Acta de abxuración, pola que xurdiu a república das sete Provincias Unidas dos Países Baixos, aínda que os monarcas hispánicos conservaron a intitulación de "condes de Holanda" até a paz de Münster, asinada en 1648.
No século XVII, Holanda converteuse nunha potencia marítima e de gran desenvolvemento económico, que puxo baixo o seu control todas as Provincias Unidas e enfrontou con éxito á potente monarquía hispana, que aínda controlaba parte dos Países Baixos (as actuais Bélxica e Luxemburgo, ademais dalgunhas cidades que foron, pouco a pouco, pasando ao reino de Francia). A provincia de Holanda era o centro cultural, político e económico das Provincias Unidas. As maiores cidades da República localizábanse en Holanda, tales como Ámsterdam (a capital), Rotterdam, Leiden, A Haia (a sede do goberno, os Estados Xerais), Utrecht, Delft, Middelburg e Haarlem.
Das grandes cidades portuarias de Holanda, mercadores neerlandeses viaxaban de e para destinos en toda Europa, e os comerciantes europeos reuníanse para facer negocios nos almacéns de Ámsterdan e outras cidades holandesas. En consecuencia, moitos europeos oían falar máis de "Holanda" que da "República das Sete Provincias Unidas dos Países Baixos" (Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden). Esta tradición continúa até hoxe.
Desta forma, aínda que isto sexa oficialmente incorrecto, a palabra "Holanda" (Holland) é frecuentemente usada tanto por falantes do neerlandés como por estranxeiros para denotar o conxunto dos Países Baixos, probabelmente porque "Os Países Baixos" (Nederland) é unha expresión máis longa.
Tras o Congreso de Viena, Holanda formou parte, desde 1815 a 1830 e por un breve tempo en 1839, do Reino Unido dos Países Baixos. Desde 1840, coa separación de Bélxica e a formación do Gran Ducado de Luxemburgo, forma parte do reino dos Países Baixos.
División actual
A área está hoxe dividida en dúas provincias: Holanda do Norte (Noord-Holland) e Holanda do Sur (Zuid-Holland), creadas en 1840.
María de Zayas
María de Zayas Sotomayor, nada en Madrid en 1590 e finada en 1647, foi unha escritora española do Século de Ouro. As súas novelas curtas tiveron grande éxito e seguíronse reimprimiendo ata que no século XVIII a Inquisición decidiu prohibilas. Foi, xunto a Ana Caro de Mallén e sor Juana Inés da Cruz, unha das tres grandes escritoras do século XVII español.
Biografía
Foi bautizada en Madrid o 12 de setembro de 1590. Os seus pais pertencían á baixa nobreza: María Barras e Fernando Zayas y Sotomayor. El era capitán de infantería, e en 1628 obtivo o hábito da Orde de Santiago. Por estar ao servizo do conde de Lemos, a familia viuse sometida a continuos traslados que se reflectiron na obra de María. Amezúa (1948: IX) apuntou a posibilidade de que residise un tempo en Valladolid, cando Filipe III trasladou alí a Corte (1601-1606). Estiveron en Nápoles cando o conde desempeñou alí o cargo de vicerrei, e en Zaragoza, pois alí publicou a escritora a primeira parte das súas Novelas ejemplares y amorosas (1637) ; dez anos despois, en Madrid, publicouse Parte segunda del sarao y entretenimiento honesto (desengaños amorosos). Non hai certeza respecto ao lugar e data do seu falecemento pois, aínda que existen dous partidas de defunción a nome de María de Zayas, unha do 19 de xaneiro de 1661 e a outra de 26 de novembro de 1669, ningunha corresponde á novelista. Tamén é posible que residira algunha vez en Sevilla ou Granada, ou incluso en Barcelona, segundo Kenneth Brown, pois este encontrou alusións á autora no Vexamen de 15 de marzo de 1643 do poeta barcelonés Francesc Fontanella, así que é moi posible que residira alí en 1643. Outros datos relativos á reimpresión dalgunhas das súas obras lévanlle a afirmar que, ou ben regresou a Barcelona (en 1647 ou 1648), ou ben nunca marchou de alí. ​ Pola súa parte, María José Martínez indica a posibilidade de que María de Zayas e Madame de Sévigné se tivesen coñecido pois as novelas de Zayas foron traducidas e escandalosamente copiadas polo poeta Scarron, primeiro marido de Madame de Maintenon, futura esposa morganática de Luís XIV, quen mantiña unha excelente amizade coa marquesa.
Pero esta opinión non é moi plausible: Paul Scarron plaxiou a case que todos os autores relevantes do barroco español. Os restantes datos son aínda máis dubidosos e fúndanse nas presuntas alusións autobiográficas dos textos publicados pola autora, con particular predilección polo seu feminismo, que é completamente real e certo. Un feminismo premoderno, como só era posible entón. Uns deducen que o impulsa un mero desengano persoal e trátase de simple antimachismo, e outros, máis centrados na xenealoxía do feminismo, sinalan a súa denuncia da opresión que sofren as mulleres e do trato que reciben por parte dos homes.
Obras e estilo
A primeira parte das súas Novelas amorosas y ejemplares ou Decamerón español (Zaragoza, 1637) está formada por dez novelas cortesás nas que analiza os estratos sociais superiores da súa época, con visible influencia de Miguel de Cervantes.
Do Decamerón de Giovanni Boccaccio toma a fórmula do marco narrativo: a reunión por culpa dunha enfermidade (no canto da peste, unhas cuartás de Lisis) duns personaxes que, ao longo de cinco noites narran en cada unha delas dúas novelas de gran crueza.
Fronte a outros novelistas contemporáneos, non pretende exhibir o seu enxeño cortesán complicando o estilo con expansións e ornamentos culteranos, nin se fai pasar por moralista sermonando á maneira de Mateo Alemán: interésanlle máis a amenidade narrativa e a descrición psicolóxica dos personaxes e dos ambientes en que se moven. Ademais, hai un forte compoñente de denuncia social: a súa revelación de inxustizas indignantes reflicten unha forte independencia e un recio orgullo feminino, sen aforrar crueza nas escenas escabrosas. Ademais reflicte como ninguén os efectos demoledores e opresivos da paixón.
A segunda serie leva o título de Novelas y saraos (Barcelona, 1647) e Parte segunda del Sarao y entretenimientos honestos (1649), reeditados baixo o título de Desengaños amorosos. Só diferénciase da primeira en que aumenta a truculencia e escabrosidade dos argumentos.
Compuxo ademais unha comedia, La traición en la amistad, e consérvanse algunhas poesías súas en diversas antoloxías (Botello, Montalbán, Cuevas, Do Castelo) así como na Fama Póstuma onde Juan Pérez de Montalban recolleu eloxios do mundo da cultura ao recentemente falecido fénix Lope de Vega. Non son testemuños suficientes para facerse unha idea de a que grao podería chegar o seu teatro, nin sobre todo a súa poesía, pois temas tan baladíes como os de circunstancias vedan a conxectura. O valor esencial de Zayas céntrase na forza das súas creacións narrativas e a súa flexible prosa, absolutamente libre dos usuais elementos morais que lastran aos demais novelistas da súa época, co só precedente de Miguel de Cervantes, de forma que se lle pode chamar con xustiza a segunda mellor narradora "pura" da súa época, en frescura e novidade, e como o gran alcalaíno non terá tampouco epígonos. Da súa época extrae o gusto morboso pola violencia, a crueldade, a maxia e os encantamentos, pero sepárase dela na interpretación moral que fai dos feitos e que nela non é tanto a aprendizaxe moral como o escarmento derivado dos feitos mesmos. Este distanciamento, e as súas virtudes de escritora, constitúen o substancial da súa eficacia literaria.
Aproxímase ás veces á narrativa picaresca cunha crueza que non desmerece do Buscón de Quevedo; tampouco queda atrás cando cultiva o xénero da novela bizantina cervantesca na forza do amor ou El prevenido engañado. Pero quizais o que máis sorprende nela é a insólita desenvoltura con que se comportan os personaxes femininos no aspecto sexual e amatorio: dende a que persegue a un home que ve polo balcón, até a que garda un amante negro no cortello até devoralo sexualmente «antes de infinitos adulterios». Non en balde, no século XVIII a Inquisición prohibiu reimprimir as súas novelas.
Aínda que hai mulleres que terminan mal pola liberalidade con que se entregan, non son todas. É tamén notable o pouco que contemplan o seu decoro persoal ou familiar cando seguen os seus impulsos, que é case sempre: os seus personaxes son absolutamente pasionais. Ao fío de diálogos sobre os distintos narradores ao redor da discreta Lisis, María de Zayas critica (coa mesma liberdade que mostran os seus personaxes) todas as ideas da época sobre a honra e a virtude que, na súa opinión, tanto prexudicaban ás mulleres. Así, nunha frase que lembra as de sor Juana Inés da Cruz, di Lisis a un galán que proclamaba o seu desexo de atopar muller parva e honrada:
Da burla picaresca, abonada ao tremendismo na primeira serie novelesca, pasa na segunda ao motivo barroco por excelencia: o desengano, que expresa ás veces a inxusta burla das mulleres polos homes, e outras reflicte unha frustración case metafísica pola imposibilidade de que os sexos poidan vivir lealmente e en harmonía: tan distintas son as forzas que os gobernan. En La esclava de su amante, La inocencia castigada, El verdugo de su esposa ou Mal presagio casar lejos existe unha pura fatalidade, un fado sinistro que domina as vicisitudes amorosas. Da gargallada en El castigo de la miseria pásase á fonda melancolía e pesar de Estragos que causa el vicio, última narración e despedida aparente da autora. Non hai dignidade no amor:
O estilo de María de Zayas rexeita os excesos retóricos propios do culteranismo, tal como declara na última novela de Desengaños amorosos:
Francesc Fontanella
Francesc Fontanella, poeta barroco catalán, leu un Vexamen ou sátira literaria en verso na Academia de Santo Tomás de Aquino de Barcelona. Seguindo a costume, o poeta debía crear un mundo fantástico que facilitara as pullas contra socios e convidados. Nesta ocasión, os ridiculizados foron os poetas contemporáneos de Fontanella, María de Zayas entre eles. ​ Kenneth Brown asegura que o poeta
En Desengaños, ademais de tratar a beleza conforme aos canons do preciosismo, María de Zayas fará dicir a unha das narradoras, Lisis:
{{Cita|Pois non hai dúbida que se non se deran tanto á compostura, efeminándose máis que natureza as efeminou, e como en lugar de aplicarse a xogar as armas e a estudar as ciencias, estudan en criar o cabelo e matizar o rostro, xa puidera ser que pasaran en todo aos homes
Lope de Vega e Alonso Castelo Solórzano
Lope de Vega elóxiaa na silva VIII da súa obra El laurel de Apolo, ao que ela correspondeu homenaxeándoo nun soneto. «Sibila de Madrid» a chama en La Garduña de Sevilla Alonso de Castelo Solórzano:
Emilia Pardo Bazán
Durante longo tempo escurecida pola crítica, Emilia Pardo Bazán reivindicou a súa obra definíndoa como a picaresca da alta sociedade do Século de Ouro e resaltou algunhas pasaxes en que apercibiu o seu feminismo:
Para María de Zayas, "as almas non son homes nin mulleres". Era moi afeccionada á lectura, como di no prólogo "Al que leyere" de Novelas amorosas y ejemplares:
A lectura feminista da obra de María de Zayas
Rosa Navarro Durán​ analiza na obra de María Zayas, as descricións da beleza e fermosura feminina en relación a como se ten atribuído a esta beleza a causa de tódolos males sociais. Non obstante, Zayas esfórzase por un lado en advertir ás mulleres que son vítimas dos enganos dos homes e por outro, a través doutra das narradoras das súas novelas, Zayas afirma respecto aos afeites das mulleres que:
En opinión de Rosa Navarro Durán, a fermosa Filis, narradora do "Desengaño cuarto", encarna a voz apaixonada de María de Zayas cando di:
Rosangela Schardong, citando a De Lara, afirma que Zayas é a primeira feminista teorizante que conscientemente comenta a situación do sexo feminino en España. Con todo, autores como Salvador Montesa advirten contradicións no feminismo de María de Zayas, pois defende a igualdade entre os sexos, pero non ás mulleres e homes oprimidos pola clase social á que pertencen. Melloni fai outra crítica ao feminismo de Zayas por considerar que divide ás mulleres en dous estereotipos: boa e mala. Montesinos, ademais, está na liña de quen afirman que “todo é inventado”, que a pretendida verdade é un tópico máis propio do xénero literario que mestura o máxico e o sobrenatural presentándoo como real. Ambas as críticas son contestadas por Andrea Blanqué indicando os rumbos derivados do cronocentrismo e aplicando a hermenéutica da sospeita nese interese “demasiado agudo” por negar a veracidade dos relatos. Insiste Blanqué en que esas verdades as conta María de Zayas para mostrar o engano da versión oficial dos feitos, que culpa de todos os males á muller.
Pola súa banda, Oliva Branco Corujo resalta na obra de María de Zayas os aspectos nos que se adianta á defensa das mulleres exposta por Benito Jerónimo Feijoo no seu Discurso en defensa das mulleres. A autora do Decamerón español denunciou a inxustiza de que ás mulleres non se lles desen estudos:
Segundo Neves Varanda, Zayas era "plenamente consciente da súa condición de muller e escritora, obtivo o recoñecemento dos círculos literarios do seu tempo e animou ás mulleres a reclamar o dereito á cultura. As protagonistas das súas novelas (cultas, valorosas, activas, intelixentes) cuestionan todos os estereotipos negativos habituais na literatura da época". Con Ana Caro de Mallén son os mellores exemplos de escritoras profesionais no Século de Ouro. Por querer publicar escolle o xénero mellor para iso, o da novela. Era moi popular entre as mulleres, asiduas lectoras e en devanditas novelas proponlles unha visión do mundo que lles faga reflexionar e tomar conciencia. As múltiples voces que aparecen préstanse a que a autora faga a súa propia reflexión oculta tras unha delas. Así as súas mulleres son valentes, capaces e intelixentes
Serie de televisión
Nos anos 80, Televisión Española emitiu unha serie, El jardín de Venus, con algúns episodios baseados en contos eróticos de María de Zayas. A historia principal ambientábase no século XIX ou principios do XX: unhas persoas que descansaban nun balneario reuníanse cada tarde nun xardín e gozaban dunha sesión de contos, estes si, ambientados noutras épocas.
Regra de Tarrasch
A Regra de Tarrasch é un principio xeral que se aplica na maioría das posicións de medio xogo e final do xadrez. Siegbert Tarrasch estableceu a "regra" de que as torres deberán colocarse detrás dos peóns pasados sexan teus ou do teu opoñente. Esta regra normalmente é certa, pero non sempre. Tarrasch foi citado dicindo "Sempre pon a torre detrás dos peóns.... Excepto cando sexa incorrecto facelo así."
Exemplos
Aquí hai dúas posicións para ilustrar o principio.
A torre detrás dun peón pasado propio: vitoria
No primeiro diagrama, a torre branca está detrás do seu peón pasado na columna a e a posición está gañada para o branco.
A técnica para gañar é sinxela:
A partida 34ª do match polo campionato do mundo de xadrez de 1927 entre Alexander Alekhine e José Raúl Capablanca é un exemplo clásico da técnica. A posición é despois do movemento branco 54.♖a4. O branco gañou no movemento 82. (*Viktor Korchnoi 2002)
A torre detrás dos peóns pasados inimigos: normalmente táboas
As posicións similares á primeira posición coa torre detrás dos peóns inimigos son xeralmente táboas, pero non sempre. A segunda posición ocorreu despois do movemento 35 das brancas na octaba partida do match entre Henrique Mecking e Viktor Korchnoi de 1974. O branco moverá Ta6 axiña que como sexa posible. A torre negra está enfronte do seu peón pasado na columna a e a partida terminou en táboas no movemento 55 (*Viktor Korchnoi 2002) Na posición entre Wolfgang Unzicker e Erik Lundin, as brancas xogan e gañan debido a 48.f3 ! única. Se o peón negro seguise en f7, o rei negro podería volver a f6 ou g7 e a posición sería táboas. (Se 48.a7? Ta2 e 49... Rf3 táboas.)
Novas análises
Pensouse durante moito tempo que este tipo de posicións eran táboas doadas pois as razóns eran que:
As recentes análises teóricas desta posición demostran que o branco ten unha forte manobra:
Kantorovich analizou a posición no diagrama da dereita e pensou que o negro facía táboas con dous tempos de máis. En 2003 Steckner atopou unha mellora para o branco que gaña. As pezas negras están nas súas posicións óptimas: a torre está detrás do peón a atacando o peón f e o rei está na súa localización máis activa. Se 1.Ta8 Rf5 o negro ten unhas táboas fáciles. Con todo, o branco ten un plan mellor que gaña cun xogo preciso:
Excepcións
Hai excepcións á Regra de Tarrasch. Aquí están algunhas.
Short-Yusupov
A posición dunha partida entre Nigel Short e Artur Yusupov en 1984, é unha excepción á regra de Tarrasch, xa que o rei branco está cravado en fronte do peón (*Karsten Müller & Frank Lamprecht 2001). O branco xogou '''1. Th3 (colocando a torre detrás do peón pasado), o negro respondeu 1.... Rf5''' e resultou ser táboas uns movementos despois. O movemento '''1. Tf7''' do branco conducía á vitoria, aínda que a torre se situase diante do peón pasado.
Kharlov-Morozevich
A posición da partida Kharlov-Morozevich é unha das situacións nas que non se pode aplicar a regra de Tarrasch (para o negro) (*John Emms 1999). O movemento 1....Tb7 estaría de acordo coa regra de Tarrasch, pero 1.... Che5 é o método correcto porque o rei branco está cortado do peón pasado e o branco terá que gastar moitos tempos para activar a súa torre e nese momento o rei negro poderá alcanzar o flanco de dama. Con todo, a regra séguese aplicando para o branco e a partida seguiu: Logo de 13 Rg2 Tc1 14. Td8 b1=D 15. Tb8 Rb6 16. Txb1 Txb1 o rei negro está o suficientemente preto dos peóns do flanco de rei para paralos.
Sebastián Malvar Pinto
miniatura|Lápida sepulcral do Arcebispo Malvar, no claustro da [[Catedral de Santiago de Compostela|Catedral de Santiago.]]
Sebastián Malvar Pinto, tamén coñecido como o Arcebispo Malvar, nado en Salcedo en novembro de 1730 e finado en Santiago de Compostela o 25 de setembro de 1795, foi un relixioso franciscano galego, bispo de Buenos Aires (1778-1783) e arcebispo de Santiago de Compostela (1783-1795). Foi tío de Andrés, Manuel e Pedro Acuña Malvar.
Traxectoria
Foi bautizado o 23 de novembro de 1730. Estudou no convento de San Francisco de Pontevedra e no convento de San Francisco de Ribadavia. Realizou estudos eclesiásticos en Salamanca, cidade onde se ordenou como franciscano o 5 de marzo de 1747. Completou a súa formación anos despois realizando estudos de Teoloxía, e finalmente obtivo o grao de doutor na universidade salmantina e unha cátedra de Teoloxía, o que lle deu renome e fama. En 1777 foi designado para ocupar a sé episcopal de Buenos Aires, a onde viaxou acompañado do seu sobriño sacerdote Pedro Acuña Malvar, e do seu confesor persoal Frei Pedro Guitián Arias.
Unha vez en Buenos Aires, Malvar percorreu o territorio e observou a necesidades de igrexas, polo que ordenou erixir novas parroquias e poboados. As súas primeiras iniciativas á fronte da súa diocese foron encamiñadas a mellorar os costumes e a incrementar a evanxelización, preocupándose tamén por finalizar as obras de reconstrución da catedral porteña. Nos seis anos que permaneceu na diocese o bispo Malvar tivo varios enfrontamentos co vicerrei Juan José de Vértiz y Salcedo –un crioulo con tendencias renovadoras-, así como co cabido catedralicio, por cuestións de preferencia e privilexios.
A Pena da Revolta, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez
A Pena da Revolta é un lugar da parroquia do Aparral no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume.
Casa de Habsburgo
A Casa de Habsburgo (, en castelán: Casa de Habsburgo, en húngaro: Habsburg család, en italiano: Casa d'Asburgo, en neerlandés: Huis van Habsburg, en polaco: dom Habsburgów, en portugués: Casa de Habsburgo, en latín: Domus Habsburgensis, en francés: Maison de Habsbourg, en inglés: House of Habsburg), tamén coñecida como a Casa de Austria (, en castelán: Casa de Austria, en húngaro: Ausztria Háza, en italiano: Casa d'Austria, en neerlandés: Huis van Oostenrijk, en polaco: dom Austrii, en portugués: Casa da Áustria, en latín: Domus Austriæ, en francés: Maison d'Autriche, en inglés: House of Austria) é unha das dinastías máis destacadas da historia europea.
A familia tivo a súa orixe no século XII e o nome deriva de Habichtsburg, o castelo do falcón, a súa morada oficial, construído no 1020, na actual Suíza. En tempos actuais, o cabeza da dinastía foi o príncipe Otón de Habsburgo (1912-2011), e o xefe da casa, o seu fillo o arquiduque Carlos de Habsburgo-Lorena, desde 2007.
Os Habsburgo foron:
Outras coroas controladas brevemente pola casa foron:
Traxectoria
O nome Habsburgo provén do castelo suízo Habichtsburg (castelo do falcón), que era a residencia familiar dos Habsburgo durante os séculos XI, XII e XIII, no que hoxe é o Cantón de Argovia, no antigo ducado de Suabia, na actual Suíza (Suíza non existía entón na súa forma actual, e as terras suízas formaban parte principalmente do Sacro Imperio Romano Xermánico).
Adaptacionismo
O adaptacionismo é a idea darwinista de que moitas características ou trazos físicos e psicolóxicos dos organismos son adaptacións orixinadas na evolución. O panadaptacionismo é a forma forte desta idea, que deriva da síntese evolutiva moderna de inicios do século XX, que considera que todos os trazos son adaptacións, unha formulación que agora é compartida por poucos biólogos. Os adaptacionistas agora realizan investigacións para tratar de describir as adaptacións (por exemplo, sobre o cordón umbilical) a partir dos seus subprodutos (por exemplo, o embigo) ou a variación aleatoria (por exemplo, a forma cóncava ou convexa do embigo). A obra de George Williams Adaptation and Natural Selection (1966) tivo moita influencia no seu desenvolvemento; nela definíanse algunhas das técnicas heurísticas utilizadas para identificar as adaptacións.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
160px|miniatura|esquerda|Escudo de armas dos primeiros condes de Habsburgo.
Adaptacionismo
Entre os defensores de máis sona do adaptacionismo están John Maynard Smith, W.D. Hamilton, Richard Dawkins e Daniel Dennett. O adaptacionismo foi criticado por autores como Stephen Jay Gould e Richard Lewontin.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
Desde o suroeste de Alemaña (principalmente Alsacia —hoxe en Francia—, Brisgovia, Argovia e Turgovia) a familia estendeu a súa influencia e asentamentos até os extremos do sueste do Sacro Imperio Romano Xermánico, aproximadamente o que é hoxe en día Austria (1278-1382).
Adaptacionismo
Criterios para identificar un trazo como unha adaptación
O adaptacionismo é unha aproximación ao estudo da evolución da forma e función. Intenta enmarcar a existencia e persistencia dos caracteres ou trazos, asumindo que cada un deles se orixina independentemente e mellora o éxito reprodutor dos antepasados dos organismos. Un trazo é unha adaptación se cumpre polo menos os seguintes criterios:
Restricións xenéticas
A realidade xenética proporciona restricións ao poder das mutacións aleatorias seguidas de selección natural.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
A casa de Habsburgo subiu por primeira vez ao trono imperial con Rodolfo IV, que reinaría como Rei de romanos desde o 29 de setembro de 1273 ao 15 de xullo de 1291 como Rodolfo I.
Adaptacionismo
Restricións xenéticas
Debido á pleiotropía, algúns xenes controlan moitos trazos, polo que a adaptación nun trazo é impedida polos efectos sobre outros trazos que non son necesariamente adaptativos. A selección que inflúe na epistase é un caso no que a regulación da expresión dun xene depende doutro ou de varios outros xenes. Isto é certo para un gran número de xenes aínda que en diferente medida. A selección para un trazo que está baseada epistaticamente pode significar que a selección dun alelo dun xene que é epistático afectaría casualmente a outros. Isto conduce á corregulación doutros por unha razón diferente a haber unha cualidade adaptativa para cada un deses trazos. Igual que pasa coa pleiotropía, un trazo podería chegar á fixación na poboación como un subproduto da selección doutro trazo.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
En 1278, tras a derrota e morte do rei de Bohemia Otokar II na batalla de Dürnkrut, o Rei de romanos (non chegou a ser coroado emperador do Sacro Imperio) obtivo os ducados de Austria e de Istria, que deu aos seus fillos. Deste xeito foi como Rodolfo I iniciou o dominio da familia sobre Austria.
Adaptacionismo
Restricións xenéticas
No contexto do desenvolvemento a diferenza entre a pleiotropía e a epistase non está clara pero a nivel xenético a distinción é máis clara. Ao seren estes trazos en último extremo subprodutos dos outros pode dicirse finalmente que estes trazos evolucionaron pero non que representen necesariamente adaptacións.
Os trazos polixénicos están controlados por varios xenes diferentes. Un exemplo é a altura humana. Para cambiar drasticamente un trazo polixénico cómpren probablemente moitos cambios.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
Morto Rodolfo I, os Habsburgo non puideron manterse no poder do Sacro Imperio. Alberte, o seu fillo, sucedeuno en 1298 como Alberte I, pero foi asasinado en 1308.
Afastados pola poderosa casa de Luxemburgo, os Habsburgo foron excluídos dos asuntos do Imperio. Cando a Bula de Ouro (constitución selada de ouro, dada polo soberano do Sacro Imperio) fixou en 1356 os sete principes electores do emperador, os Habsburgo non estiveron na lista. As súas terras suízas estaban ameazadas pola acabada de nacer Confederación Helvética. Por outro lado, a conquista da Carniola en 1335, do Tirol en 1363, dunha parte de Istria en 1374 e de Trieste en 1382 consolidaría o ducado da Austria, base do seu poder.
Adaptacionismo
Restricións anatómicas
As constricións anatómicas son características da anatomía dun organismo que teñen un impedimento para cambiar por estar restrinxidas dalgunha maneira. Cando os organismos diverxen dun antepasado común e herdan certas características que quedan modificadas pola selección natural de fenotipos mutantes, é como se algúns trazos estivesen pechados nunha forma determinada e fosen incapaces de cambiar de certas maneiras. Algúns libros de texto que tratan das restricións anatómicas a miúdo inclúen exemplos de estruturas que conectan partes do corpo por medio dunha ligazón física.
Estas ligazóns son difícles ou imposibles de romper porque a evolución xeralmente require que a anatomía se forme por medio de pequenas modificacións consecutivas nas poboacións durante xeracións. No seu libro, Why We Get Sick (Por que enfermamos), Randolph Nesse usa o punto cego do ollo dos vertebrados (causado polas fibras do nervio óptico que conflúen nun punto da retina) como un exemplo disto. Aduce que a selección natural tivo que enxeñarse construíndo un elaborado rodeo dos ollos tenteando para corrixir isto, pero os vertebrados non conseguiron atopar a solución que se encontra nos ollos dos cefalópodos, nos que o nervio óptico non interrompe a visión.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
Segundo o costume xermánico, os territorios dos Habsburgo foron repartidos entre os diversos membros da familia. En 1379 separouse unha rama Albertina e outra Leopoldina, a cal terminaría recollendo en 1490 a herdanza completa. Estas divisións provocaron conflitos, enfraquecendo o poder dos príncipes e reforzando o das Dietas locais que, cada vez máis dominadas pola nobreza, comezaron a elaborar a súa administración propia.
Adaptacionismo
Restricións anatómicas
Outro exemplo son os nervios craniais dos tetrápodos. Na evolución dos primeiros vertebrados, nos tiburóns e raias (os condríctios) os nervios craniais discorren desde a parte do cerebro que interpreta a información sensorial, e radian cara a fóra en dirección aos órganos que producen ditas sensacións. Porén, nos tetrápodos, e nos mamíferos en especial, eses nervios seguen unha complicada ruta curva polo cranio pasando arredor de estruturas que evolucionaron posteriormente despois do antepasado común cos tiburóns.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
A extinción da casa de Luxemburgo permitiu aos Habsburgo recuperar a coroa imperial. As eleccións de Alberte II como Rei de romanos en 1438 e de Frederico III como Rei de romanos en 1440 (coroado como emperador en 1452), marcarían o inicio dunha presenza duradeira no poder do Sacro Imperio.
Adaptacionismo
Debate co estruturalismo
D'Arcy Thompson na súa obra O crecemento e a forma foi un dos primeiros críticos do programa adaptacionista darwinista. Recentemente, os críticos máis belixerantes do adaptacionismo foron Richard Lewontin e Stephen Jay Gould, para os que os adaptacionistas sobredimensionaron o poder da selección natural, ignorando a importancia das restrición ao desenvolvemento e outros factores na explicación da existencia de trazos morfolóxicos e de comportamento. Gould e Lewontin denominaron o adaptacionismo "paradigma panglossiano", en alusión ao Doutor Pangloss, personaxe co que Voltaire caricaturizou a filosofía de Leibniz na súa novela Cándido, segundo o cal "todo existe necesariamente para o mellor dos fins".
A principal crítica que realizan Gould e Lewontin ao programa adaptacionista diríxese a que non ten en consideración a diferenza entre a utilidade actual dun trazo e a causa da súa orixe. Argumentan que do feito de que un trazo sexa adaptativo actualmente non pode inferirse que fose o resultado da acción da selección natural porque tamén era adaptativo na súa orixe. Os casos máis ilustrativos son os trazos que Gould e Vrba denominaron "exaptacións".
O adaptacionismo é ás veces caracterizado polos seus críticos como unha asunción non confirmada de que todos ou a maioría dos trazos son adaptacións óptimas. Os críticos estruturalistas (principalmente Richard Lewontin e Stephen Jay Gould no seu artigo sobre enxuntas ) sosteñen que os adaptacionistas puxeron un exceso de énfase no poder da selección natural para dar forma aos trazos individuais ata un óptimo evolutivo. Os adaptacionistas son ás veces acusados polos seus críticos de utilizar falacias ad hoc. Os críticos, á súa vez, foron acusados de terxiversar (argumentación con falacias do home de palla), en vez de atacar as afirmacións reais dos supostos adaptacionistas.
Os investigadores adaptacionistas responden afirmando que eles tamén seguen a imaxe utilizada por George Williams da adaptación como un "concepto oneroso" que só debería ser aplicado cando hai fortes evidencias. Estas evidencias poden ser xeralmente caracterizadas como as predicións exitosas de novos fenómenos baseados na hipótee de que os detalles de deseño das adaptacións deberían axustarse a un complexo deseño evolutivo para responder a un conxunto específico de presións selectivas. En psicoloxía evolutiva, investigadores como Leda Cosmides, John Tooby e David Buss argumentan que a gran cantidade de descubrimentos en investigación que foron só preditos mediante a hipótese adaptacionista constitúen evidencias da validez do método.
A historia desta polémica foi detalladamente estudada por Cronin (1992) e Segerstråle (2000).
Propósito e función
Hai varios aspectos filosóficos na maneira en que os biólogos falan de función, implicando teleoloxía, como o propósito dunha adaptación.
Función
Ao explicar a función que exerce un órgano ou un trazo nun ser vivo hai que explicar tamén como se orixinou esa función. A función do corazón é bombear sangue. Tamén emite un son, o cal se considera un efecto lateral ou subproduto, non a súa función. A orixe do corazón ten unha historia (que pode coñecerse mellor ou peor), e ese historia é sobre como a selección natural orixinou e preservou o corazón como bomba. Unha adaptación debe ter unha historia funcional: espérase que sufrira selección causada por unha supervivencia relativa no seu hábitat. Sería incorrecto usar a palabra adaptación para un trazo que se orixinou como un subproduto.
As ás emplumadas serven xeralmente para voar, pero na súa orixe as plumas apareceron nos dinosauros como illamento térmico e inicialmente as ás tiñan outros propósitos, aínda que máis tarde se utilizasen para o voo. O uso das ás para voar perdeuse despois nalgunhas aves como os pingüíns ou as avestruces.
Casa de Habsburgo
Traxectoria
En 1580 o seu fillo Filipe II herdou Portugal e as súas colonias. Por outra parte, Carlos nomeou herdeiro do Imperio ao seu irmán Fernando (que reinou como Fernando I).
Galería
miniatura|center|400px|Territorios controlados en Europa por Carlos V en 1519 En carmesí: Coroa de Castela; en vermello: Coroa de Aragón; en alaranxado: Posesións borgoñoas; en amarelo escuro: Territorios austríacos; en amarelo claro: Sacro Imperio Romano.
700px|center
Baixo o emperador Maximiliano II, fillo de Fernando I, os Habsburgo adquiriron a terra onde anos despois construirían o Palacio de Schönbrunn: o palacio de verán dos Habsburgo en Viena e un dos símbolos máis duradeiros da dinastía.
Espinaca
A espinaca (Spinacia oleracea) é unha planta cultivada da familia Amaranthaceae, anteriormente incluída na familia Chenopodiaceae. miniatura|Planta de espinaca en novembro, cultivada en [[Cataluña.]]
Trátase dunha planta anual cultivada como verdura polas súas follas comestíbeis, grandes e de cor verde moi escura. Semella que a súa orixe é asiática, persiana, foi introducida na península ibérica polos árabes no século XI, espallándose por toda Europa no século XV. Cultívase durante todo o ano e se pode consumir fresca, cocida ou frixida. Ten un elevado valor nutricional e carácter regulador, polo seu alto contido en auga e riqueza en vitaminas e minerais. O cultivo desenvólvese fundamentalmente ao ar libre en regadío. Non necesita de coidados excesivos para gozarmos de todas as súas propiedades. A espinaca pódese clasificar segundo dous criterios: -Segundo a época de recolección atoparemos variedades de verán e de inverno. -Segundo a forma da folla, poden ser rizadas ou lisas.
Etimoloxía
O seu nome galego espinaca (en portugués espinafre) semella que provén do persiano aspanakh a través do árabe isbinakh (esfenaj). Coñecida en latín coma spinachia, ten como significado "herba cociñada".
Ecoloxía
Distribución mundial: atópase en todo o mundo, máis propia dos climas frescos ca dos cálidos onde espiga axiña. Cómpre ter en contra a súa orixe persiana, lugar onde se atopa abundantemente. Cultívase en toda Galiza, malia non ser un cultivo tradicional. Hábitat: preferentemente en zonas frías e con abundante auga.
Cultivo
Planta rústica máis propia de solos salinos. Pódese sementar en secaño ou en regadío. Sementeira dende agosto deica abril. Cómpre que a terra estea ben traballada para que a semente agrome. Nas sementeiras de finais de verán pódense apañar as follas pasado xa un mes. No cultivo profesional apáñase a planta enteira, nas hortas pódense ir apañando follas exteriores por quendas. En Galiza é unha das primeiras hortalizas da primavera, mais se o lugar é axeitado pódense producir case todo o ano, xa que aturan as xeadas e medran mellor co tempo fresco.
Gastronomía
En Galiza introduciuse ao longo das últimas décadas na gastronomía, utilizando as follas tenras en ensaladas ou as máis das veces cocidas ou fervidas, en tortillas e empanadas. Ás veces substitúense por acelgas. Hoxe en día é tamén frecuente a lasaña de espinacas ou acompañadas cos pratos de pasta. Tamén é común fervelas e acompañalas cun mollo tipo bechamel.
Nitratos
A Comisión Europea fixou dende 2002 (Regulamento 563/2002) o contido máximo de nitratos nas follas de leitugas e espinacas. O obxectivo é reducir o contido de nitratos a 3.000 mg NO/kg nas espinacas frescas, en 2.000 mgNO/kg en espinacas en conserva, refrixeradas ou conxeladas e en 2.500 mgNO/kg en leitugas do tipo "iceberg". En xullo de 2011 a Axencia Española da Seguridade Alimentaria recomendou ao colectivo de embarazadas e nenos menores dun ano que se abstivesen de consumir leituga e acelgas por mor ao contido de nitratos. Os nitratos non teñen efectos prexudiciais para o organismo humano mais si son prexudiciais a súa conversión de xeito natural en nitritos e nitrosaminas especialmente nos nenos, persoas con problemas gástricos e nos vexetarianos.
Farmacoloxía
Recentemente realizáronse estudos nos que se descubriron que ten acción inhibidora de tumores, feito que a fai un bo alimento para previr posíbeis cancros. Tamén salienta o seu uso para tratar a obesidade e as anemias.
Historia
A espinaca é de orixe persiana. Introduciuse en Europa grazas aos árabes alá polo ano 1000. Outrora era unha planta que só se empregaba con fins medicinais. Moito despois, polo ano 1920 vaise afondar nas súas propiedades, polo que se coñeceu o seu alto contido en ferro e vitaminas A e B2. Isto incrementou o consumo. Nos anos 60 do século XX o seu consumo diminuíu moitísimo, especialmente nos nenos e mozos. Daquela, un debuxante chamado Segar inventou un personaxe de debuxos animados ao que chamou Popeye, que cando comía espinacas collía unha forza sobrenatural. O éxito dos debuxos animados fixo que este personaxe marcase un antes e un despois no consumo de espinacas, chegando ao día de hoxe.
A Mera, Orbazai, Lugo
A Mera é un lugar da parroquia de Orbazai, no concello de Lugo, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).
Trono Ludovisi
miniatura|dereita|350px|Nacemento de Afrodita, relevo principal do Trono Ludovisi ([[Museo Nacional Romano#Palacio Altemps|Palacio Altemps, Roma)]]
Condado de Wicklow
O condado de Wicklow (en gaélico irlandés Contae Chill Mhantáin) é un condado da provincia de Leinster (República de Irlanda), dentro da rexión Medio-Leste. O seu nome provén do pobo de Wicklow, que deriva do antigo nórdico Víkingalág ou Wykynlo. Está situado ao sur do condado de Dublín.
Trono Ludovisi
O Trono Ludovisi, malia o seu nome, non é un trono senón un bloque de mármore branco, oco na parte posterior e esculpido en baixorrelevo nos seu tres lados. A súa autenticidade é debatida; quen a aceptan, sitúana na Grecia Occidental, en Magna Grecia, datándoa no período próximo a 460 a. C. (baseados no "estilo severo" que manifesta, o cal pertence á transición entre a Época Arcaica e os comezos da Clásica. O Trono Ludovisi consérvase no Museo Nazionale Romano, Roma, dende que foi mercada polo goberno italiano en 1894.
Condado de Wicklow
A capital do condado é Wicklow (9.355 habitantes), aínda que a cidade máis grande é Bray (30.951 habitantes). Outras cidades importantes son Greystones (11.913 habitantes) ou Arklow (9.993 habitantes).
Xeografía
Wicklow é coloquialmente coñecido como o Condado Xardín. É do décimo sétimo maior dos 32 condados de Irlanda por área e o 17º por poboación. É o cuarto dos 12 condados de Leinster por tamaño e o quinto por poboación.