cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tikopia
Tikopia é unha pequena illa no sur oeste do Pacífico. Cunha superficie de 5 quilómetros cadrados, a illa é o resto dun volcán extinto. O seu punto máis alto, o monte Reani, alcanza unha altura de 380 m sobre o nivel do mar. O lago Te Roto cobre un antigo cráter volcánico e ten 80 m de profundidade.
Os primeiros europeos en chegar pertencían á expedición española de Pedro Fernández de Quirós o 22 de abril do 1606. .
A situación de Tikopia é relativamente remota. Ás veces agrúpase cas Illas Santa Cruz. Administrativamente, pertence a provincia de Temotu ao sur da Illas Salomón.
Poboación
miniatura|dereita|Mapa Histórico de Tikopia (1943-1945 A poboación de Tikopia é de 1.200 habitantes, distribuídos en máis de 20 aldeas sobre todo ao longo da costa. O pobo máis grande é Matautu na costa oeste, que non debe confundirse coa Mata-Utu, a capital de Wallis e Futuna. Historicamente, a pequena illa sostivo unha poboación de alta densidade duns mil habitantes ou máis. Unha estrita política reprodutiva impedía aumentala aínda máis. A diferenza da maior parte das Illas Salomón, os habitantes son polinesios, a súa lingua, tikopii, forma parte da rama samoana das linguas polinesias.
Os tikopians practican un sistema intensivo da agricultura (que foi comparado coa permacultura), similar en principio a Bosque de alimentos e os xardíns do altiplano de Nova Guinea. As súas prácticas agrícolas están forte e conscientemente ligadas á densidade. Por exemplo, ao redor do ano 1600 a.D., o pobo acordou o masacre de todos os porcos da illa, e substituílos pola pesca, xa que os porcos estaban comendo demasiados alimentos que poderían ser consumidos polos humanos.
A diferenza da sociedade en rápida occidentalización de gran parte do resto da provincia de Temotu, a sociedade Tikopia cambiou moi pouco desde os tempos antigos. Os seus habitantes están orgullosos dos seus costumes, e aférranse ás súas tradicións polinesias, mentres que consideran os melanesios ao seu redor perderon a maior parte das súas.
Catro xefes reinan sobre as illas de Tikopia e Anuta, aínda coa corte nas súas chozas.
Os tikopians teñen unha cultura altamente desenvolvida cunha forte influencia polinesia, que inclúe unha estrutura social complexa.
O antropólogo de Nova Zelandia, Raymond Firth, que viviu en Tikopia en 1928 e 1929, detalla a vida social de Tikopia nese momento. Mostrou como a sociedade dividiuse xeograficamente en dúas zonas e organizouse en catro clans, encabezados por xefes de clans. No centro da vida social era o Te paito - a casa herdada dos devanceiros masculinos (patrilineal), que foron enterrados no seu interior. As relacións co grupo familiar da nai (relación matrilineal) tamén foron moi importantes. As relacións entre o irmán da nai e o seu sobriño tiñan unha dimensión sagrada: o tío supervisaba o paso do seu sobriño pola vida, en particular, oficiaba as súas cerimonias de virilidade. Intricados vínculos económicos e complexos rituais entre as casas paito e o respecto aos xefes dentro da organización do clan eran dimensións clave da vida na illa.
Raymond Firth especulou sobre a forma en que lograron o control da poboación, incluíndo o celibato, a guerra (incluíndo a expulsión), infanticidio e as viaxes por mar (que se cobraron moitos mozos). Na actualidade, moitos mozos abandonan a illa, dirixíndose a calquera das Illas Russell ou a capital do país, Honiara, en busca de traballo. Como resultado deste fluxo de saída, o control da poboación é menos necesario.
O Ciclón Zoe en decembro de 2002 devastou a vexetación e os asentamentos humanos en Tikopia. Malia os graves danos, non se reportaron mortes, xa que os insulares seguiron as súas tradicións e protexéronse, nas covas das terras máis altas. A estreita barra que separa a lagoa de auga doce do mar, foi violada polo temporal, o que resultou coa contaminación permanente da lagoa e da ameaza de morte das palmeiras de sagú das que os insulares dependen para a súa supervivencia. Un notable esforzo internacional de "amigos de" a illa, incluíndo a moitas tripulacións de barcos que tiveron contacto con Tikopia ao longo das décadas, culminou coa construción dunha presa de gabia para pechar a brecha.
A Misión Melanesia (Anglicana) fixo o primeiro contacto con Tikopia en 1858. Non se lle permitiu asentarse en Tikopia ata 1907.
Ofertorio
miniatura|Momento do ofertorio. O ofertorio (do latín medieval offertorium e latín offerre) é a parte da eucaristía en que as especies que serán consagradas son levadas ao sacerdote, ou aínda, a partición da misa en que acontece a oferta de pan e viño.
Ponte romana de Córdoba
A Ponte romana de Córdoba foi construída a principios do Século I, durante a época de dominación romana en Córdoba, sobre o río Guadalquivir (probablemente substituíndo a unha máis primitiva feita en madeira). Ten unha lonxitude duns 332 metros e está composto por 16 arcos. Foi un importante medio de entrada á cidade desde a zona sur da Península Ibérica por se-lo único punto para cruzar este río sen utilizar ningún tipo de embarcación. Probablemente a Via Augusta que ía desde Roma ata Cádiz pasaba por el.
Historia
Desde a época musulmá encontramos nun extremo a torre defensiva da Calahorra e no outro a Porta da Ponte. A porta actual é obra do arquitecto Hernán Ruíz en 1572. No centro da ponte atopamos un triunfo de San Rafael (anxo custodio, que non patrón, da cidade), que data de 1651, obra do escultor Bernabé Gómez del Río.
Foi reconstruída en numerosas ocasións, principalmente durante o Califato de Córdoba, despois da Reconquista e finalmente nos albores do século XX. A principios do século XXI foi convertida en ponte peonil. Ente 2006 e 2008 foi obxecto dunha restauración integral.
No seu contorno podemos encontrar unha pequena reserva natural chamada os Sotos de la Albolafia, onde aniñan moitas especies de aves, algunhas delas en perigo de extinción, e onde se conserva un antigo muíño de auga.
Motor de seis cilindros en liña
thumb | 300px | Un motor dun BMW 3.25i de 1989 con [[culata | cabeza retirada e mostrando os cilindros.]] thumb|300px
Un motor de seis cilindros en liña é unha configuración de  motores de combustión interna na que os seis cilindros e os pistóns están dispostos nunha soa fila en posición vertical, inclinada ou incluso parcialmente inclinada ou horizontal. O motor de seis cilindros é o deseño de motor máis sinxelo para ter un motor ben equilibrado, tanto primario como secundario, o que resulta en moita menos vibración que os motores con menos cilindros. este ten mellor traballo que aqueles que teñen menos cilindros.
Os motores de seis cilindros ciclo Otto xeralmente teñen unha cubicaxe entre 2500 e 4000 cm³ (2,5 e 4,0 litros), e os motores diésel teñen máis de catro litros e poden alcanzar ata 16 litros en camións. En barcos poden alcanzar un desprazamento de máis de mil litros. Unha variante desenvolvida no século XXI foi o motor de cinco cilindros en liña de 2,5 litros, que neste caso ten unha distribución e rendemento equivalentes a un motor de seis cilindros en liña de 2,0 litros.
Rango de desprazamento
Nos automóbiles, o deseño de seis cilindros úsase para desprazamentos que van desde aproximadamente 2,0 a 5,0 litros. Tamén se usa para motores máis pequenos, pero estes tenden a ser bastante caros de fabricar en relación á potencia entregada. Dado que a lonxitude dun motor é aproximadamente proporcional ao número de cilindros nun banco, a disposición en liña é necesariamente máis longa que as disposicións alternativas como as L4, V4, V6 ou V8.
Un dos motores seis en liña máis pequenos de produción atopouse na moto Benelli 750, cunha cilindrada de 747,7 cc (0,7477 L). Honda e Mike Hailwood correron na década de 1960 co motor de 250 cc (0,25 L) RC166 de seis cilindros de 24 válvulas. Os motores previos á segunda guerra mundial eran bastante grandes segundo os estándares modernos, como o motor de 7,4 litros do Rolls-Royce Silver Ghost e o 13,5 litros dos anos 1910 das marcas Peerless,  Pierce e Fageol.
O maior motor de seis cilindros en liña de produción inclúe a versión VAM de 4,6 L dos motores AMC. Un motor de 4,2 litros atópase en varios modelos Jaguar; así como o 4.0 TVR Speed ​​Six, 4.0 Ford Barra, Chevrolet 250, Chevrolet Vortec 4200, 4.3 Chrysler Hemi Six, 4.2 Toyota Land Cruiser (diésel e gasolina), 4.5 e 4.8 Nissan, 4.8 Chevrolet, 4.9 Ford e 5,0 L do Hudson H-145 (producido ata 1957). A partir de 2009, o motor da serie B de Cummins utilizado nos camións Dodge Ram, coa súa cilindrada de 6,7 litros, é o maior en produción empregado en vehículos lixeiros.
Os Gipsy Six e Gipsy Queen, fabricados pola De Havilland Engine Company desde 1935 ata 1950, eran motores de seis cilindros invertidos cunha cilindrada da orde de 9,2 litros. Usáronse nunha gran variedade de avións, incluído o De Havilland Dragon Rapide e o helicóptero experimental Cierva W.9. Os motores estándar da primeira guerra mundial usados ​​polos avións Luftstreitkräfte do Imperio alemán posuían desprazamentos aínda maiores, coa familia Mercedes D.III refrigerada por líquido dobre ignición, válvula SOHC e 14 cilindros de 8 litros.
Debido a que é unha configuración totalmente equilibrada, os motores de seis cilindros en liña pódense escalar ata tamaños moi grandes para o seu uso en camións pesados, vehículos comerciais e como motores mariños, como o Volvo de 16,0 litros e o Cummins ISX de 15 litros usado en vehículos pesados. Os máis grandes úsanse para alimentar os barcos e usan fuel como combustible. A configuración en liña de seis cilindros pódese ver como un compoñente modular escalable de motores máis grandes, como o V12, o "flat" 12 e o W18.
Usos
Nos automóbiles, os motores de seis cilindros en liña eran máis comúns que os motores V6, xa que a lonxitude do motor non tiña inconvenientes nos coches con tracción traseira. Actualmente o seu uso está diminuíndo, xa que son moito máis longos que os V6, o que dificulta o seu uso en vehículos equipados con tracción dianteira e con motor disposto transversalmente.
En vehículos con tracción traseira, por exemplo, en BMW, hai unha ampla gama de motores de 6 cilindros (nas series 25, 30 ou 35 diésel ou gasolina serie 3 ou 5).
En camións, os motores de seis cilindros en liña son moi empregados na maioría dos camións con máis de catro litros de cilindrada, xa que nestes o motor está disposto lonxitudinalmente e a tracción é traseira.
Trasmonte, Santa María de Neda, Neda
Trasmonte é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello coruñes de Neda na comarca de Ferrol. Tiña 29 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 18 eran homes e 11 eran mulleres.
Statistics Canada
Statistics Canada (en francés Statistique Canada) (SC) é a axencia do Goberno federal canadense encargada de recoller e compilar datos estatísticos sobre o Canadá e os canadenses. Entre outras responsabilidades, Statistics Canada ocúpase do censo xeral que ten lugar cada cinco anos, no primeiro e sexto ano dunha década. O próximo censo será en 2011 e será o segundo no que se poderá utilizar Internet para encher os cuestionarios.
Para os lugares, Statistics Canada ten unha terminoloxía ben definida. Por exemplo, a palabra parroquia designa algúns territorios rurais do Quebec e de Novo Brunswick, e cantón designa os townships do leste do Quebec.
Hamanxia
miniatura|300px|Mapa do Neolítico Medio europeo no que está indicada en lila a área da cultura de Hamanxia.
Hamanxia (Hamangia) foi unha cultura do Neolítico Medio do norte dos Balcáns, que incluía a área do río Danubio, cuxa evolución comeza aproximadamente ente o 5250 e o 5200 a. C. Os países que foron fogar da Hamanxia foron Romanía e Bulgaria. O seu nome procede do poboado de Baia-Hamangia descuberto en 1953 preto do lago Goloviţa en Romanía.
Trazos
Os trazos característicos da cultura de Hamanxia eran a produción de vasos cerámicos decorativos con complexas decoracións de debuxo xeométricos e terracotas de figuriñas humanas que expresaban unha profunda espiritualidade en contraste coa vida cotiá. En particular, dúas figuriñas coñecidas como "os pensadores" e "as mulleres sentadas están consideradas obras mestras da arte Neolítica.
Orixe
A cultura de Hamanxia orixinada no nordeste do Mediterráneo, aparentemente é unha herdanza cultural que inclúe as de Vinca, Dudesti e Karanovo III. A cultura de Hamanxia caracterizouse por unha forte estabilidade, que dificulta a nosa percepción da súa evolución xeográfica e cronolóxica.
Río Congo
O río Congo (no pasado tamén coñecido como río Zaire) é o río máis grande da África central. Cos seus 4 380 km é o segundo río máis longo de África, só superado polo Nilo, de tormarmos o río Chambeshi como orixe entón a lonxitude aumenta ata os 4.700 km. O río e os seus afluentes percorren o segundo bosque tropical máis importante do mundo, logo do Amazonas. No río atópanse máis de 4 000 illas.
O río dá nome a dous estados, a República Democrática do Congo e a República do Congo e ao antigo reino do Congo. Entre 1971 e 1997 o goberno do entón Zaire deulle o nome de río Zaire. miniatura|O Congo en Maluku, preto de Kinshasha As fontes do Congo están nas zonas altas e montañas do Gran Val do Rift, así como nos lagos Tanganica e Mweru.
A foz do Congo visitouna por primeira vez o nevegante e explorador portugués Diogo Cão en 1482, remontando o seu curso até ás fervenzas de Ielala, preto da actual cidade de Matadi. A palabra Matadi significa "pedra" en lingua kikongo. A cidade está construída sobre empinados outeiros. Río arriba hai unha serie de covas, chamadas "rocha de Diogo Cão", nas que hai inscricións feitas polo explorador portugués en 1485 para marcar o límite da súa viaxe remontando o río.
No ano 1816 unha expedición británica chegou ata Isangila. Henry Morton Stanley foi o primeiro europeo en navegar o río en toda a súa extensión e en informar que o Lualaba non era a orixe do Nilo como el suxerira.
Case a totalidade do Congo é navegable (agás 250 km), e en unión dos camiños de ferro, boa parte do comercio de África central pasa ao longo del.
Denominación
Antes da colonización portuguesa da zona, os nativos denominaban ao río, Nzere ou Nzadi, que na lingua da etnia bakongo, significaba «o río que traga os demais ríos». O explorador portugués Diogo Cão, que foi o primeiro europeo que percorreu a súa desembocadura, chamouno río Zaire, por deformación do nome dado polos indíxenas. Esta denominación persistiu ata o século XVIII, en que comezou a ser nomeado como río Congo, pola etnia Congo ou bankongo, que dominaba case toda a cunca do río.
Entre 1971 e 1997, o goberno de Zaire, nome que tiña a República Democrática do Congo durante a ditadura de Mobutu Sese Seko, quixo cambiar a denominación do río Congo a río Zaire, pero ese cambio foi ignorado por moitos países, entre os cales cabe destacar a veciña República do Congo.
Historia natural
miniatura|O comezo das [[cataratas Livingstone preto de Kinshasa]] miniatura|Mercado nas beiras do río en Kisangani
O curso actual do río Congo formouse hai entre 1,5 e 2 millóns de anos, durante o Plistoceno.
En termos de vida acuática, a conca do río Congo ten unha moi alta riqueza de especies e nela obsérvanse uns dos máximos niveis coñecidos de concentración de especies endémicas. Ata agora, rexistráronse preto de 700 especies de peixes na conca do Congo, e grandes seccións permanecen virtualmente sen estudar. Debido a isto e ás grandes diferenzas ecolóxicas entre as rexións da conca, a miúdo divídese en varias ecorrexións ecolóxicas (en lugar de tratala como unha única ecorrexión). Entre estas ecorrexións, só a dos rápidos do baixo Congo conta con máis de 300 especies de peixes, incluíndo aproximadamente 80 especies endémicas, mentres que a parte suroeste (Conca do Kasai) por si soa ten máis de 200 especies de peixes, dos cales ao redor dun cuarto son endémicas. As familias de peixes dominantes -polo menos nalgunhas partes do río- son Cyprinidae (carpa/ciprínidos, como Labeo simpsoni, Mormyridae (peixes elefantes), Alestidae (tetras africanos), Mochokidae (bagres squeaker) e Cichlidae (cíclidos). Entre os nativos no río está o enorme e altamente carnívoro, peixe tigre xigante. Dous dos cíclidos endémicos máis raros son os esbrancuxados (non pigmentados) e cegos Lamprologus lethops, que se cre que vive a unha profundidade de 160 m por baixo da superficie, e o Heterochromis multidens, que parece estar máis estreitamente relacionado cos cíclidos das Américas que con outros cíclidos de África. Tamén hai numerosas ras endémicas e caracois. Está prevista a construción de varias represas hidroeléctricas no río que poden conducir á extinción de moitos dos endemismos.
Exploración do río
miniatura|Mapa do século do estuario do río Congo miniatura|Neste mapa de África de 1853, a rexión inexplorada (Unexplored Region) restante corresponde esencialmente á conca do Congo
Toda a conca do Congo está poboada por pobos bantús, divididos en varios centos de grupos étnicos ou tribais (ver grupos étnicos da República Democrática do Congo (en inglés)). A expansión bantú estímase que chegaría ata o Congo Medio ao redor do 500 a. C., e ao Congo Alto ao comezo da era común. Restos da poboación aborixe desprazada pola migración bantú, pigmeos/abatwa do phylum ubangiano, permanecen nas zonas forestais remotas da conca do Congo.
O reino do Congo formouse ao redor do 1400 na beira esquerda do río Congo Baixo. O seu control territorial ao longo do río mantívose limitado ao que hoxe corresponde coa provincia Congo Baixo. A exploración europea do Congo comezou en 1482, cando o explorador portugués Diogo Cão descubriu o estuario do río (probablemente en agosto), que sinalou cun padrão ou alicerce de pedra (que aínda existe, pero só en fragmentos) erixido na punta Shark. Cão tamén navegou río arriba establecendo contacto co reino de Congo e chegando ás cataratas de Yellala, o límite navegable, onde erixiu outro  padrão. Cão morreu no río perseguindo a un crocodilo. O curso do río permaneceu descoñecido durante todo o período moderno temperán.
miniatura|Henry M Stanley cos oficiais da Columna Advance, no Cairo, 1890. De esquerda a dereita: Dr. [[Thomas Heazle Parke, Robert H. Nelson, Henry M. Stanley, William G. Stairs e Arthur J. M. Jephson.]] A conca alta do Congo corre ao oeste desde o  Rift  Albertino aínda que a súa conexión co  Congo permaneceu descoñecida ata 1877. O extremo nordés da conca do Congo alcanzouse pola expansión nilótica nalgún momento entre os séculos e, polos antepasados dos falantes de Luo meridional do pobo Alur. Francisco de Lacerda seguindo o río Zambeze logrou chegar en 1796 á parte máis alta da conca do Congo (ao reino de Cazembe na parte superior da conca do río Luapula).
A exploración europea continuou co intento británico de James Kingston Tuckey que en 1816, tratou de remontar o río Congo desde a súa desembocadura, logrando avanzar 480 km río dentro pero non chegou a superar as cataratas Livingstone que frearon o seu avance.
O río Congo superior, coñecido como río Lualaba, alcanzarono por primeira vez os escravistas árabes no século. A localidade de Nyangwe foi fundada como posto de avanzada dos traficantes de escravos cara a 1860.
No século ninguén podía imaxinar que o Lualaba, que avanza implacablemente en dirección norte e o Congo que corría cara á parte suroccidental ata desembocar no Atlántico, despois de atravesar a metade do continente, fosen o mesmo río. Pensábase que o primeiro podía formar parte da corrente principal do Nilo, esta tese era defendida entre outros polo explorador David Livingstone, que percorreu o Lualaba na súa expedición de 1866, mentres que o segundo foi confundido coa desembocadura do río Níxer polo explorador e naturalista Mungo Park que entre finais do século e principios do, percorreu o río Níxer.
Livingstone foi o primeiro europeo en chegar a Nyangwe en 1871. Livingstone propuxo demostrar que o Lualaba conectaba co Nilo, pero o 15 de xullo, foi testemuña do masacre duns 400 africanos por escravistas árabes en Nyangwe, unha experiencia que o deixou demasiado arrepiado e disuadiuno de continuar a súa misión de atopar as fontes do Nilo, polo que volveu de novo ao lago Tanganica.
O curso medio do Congo permaneceu sen explorar, tanto desde o leste como polo oeste, ata a expedición de 1876-1877 de Henry Morton Stanley. No momento era unha das últimas preguntas abertas da exploración de África (ou de feito do mundo), a cuestión de se o río Lualaba alimentaba o  Nilo (teoría de Livingstone), o  Congo ou mesmo o Níxer. Financiada en 1874, a primeira exploración trans-africana de Stanley comezou en Zanzíbar e chegou ao Lualaba o 17 de outubro de 1876. Por terra chegou a Nyangwe, o centro dunha zona sen lei na que había tribos caníbales e na que Tippu Tip desenvolvía o seu comercio de escravos. Stanley logrou contratar a unha forza de Tippu  Tip, para protexelo nos seguintes 150 km ou polo menos, durante 90 días. A partida deixou Nyangwe por terra a través da densa selva Matimba. O 19 de novembro chegaron ao Lualaba de novo. Dado que ir polo bosque era demasiado pesado, Tippu Tip deu a volta coa súa partida o 28 de decembro, deixando a Stanley pola súa conta, con 143 persoas, entre elas 8 nenos e 16 mulleres. Tiñan 23 canoas. O seu primeiro encontro cunha tribo local foi cos caníbales wenya. En total Stanley informaría de 32 encontros hostís no río, algúns violentos, a pesar de que tentou sempre negociar unha travesía pacífica polas súas terras. Pero as tribos eran desconfiadas e cautelosas xa que a súa única experiencia con estranxeiros era cos traficantes de escravos, e non podían entender o motivo da exploración.
O 6 de xaneiro de 1877, despois de 640 quilómetros, chegaron ás cataratas Boyoma (chamadas cataratas Stanley durante algún tempo despois), que consta de sete cataratas nun tramo de 100 quilómetros que tiveron que pasar por terra. Levoulles ata o 7 de febreiro chegar ao final das cataratas. Aquí Stanley decatouse de que o río se chamaba Ikuta  Yacongo, o que demostraba que chegaran ao Congo, e que o Lualaba non alimentaba o Nilo.
A partir deste punto, non encontaron máis tribos caníbales, pero si tribos con armas de fogo, ao parecer resultado da influencia portuguesa. Unhas catro semanas e 1900 quilómetros máis tarde chegaron a Stanley Pool (agora Pool Malebo), o lugar no que se atopan as actuais cidades día Kinshasa e Brazzaville. Augas abaixo chegaron ás cataratas Livingstone (mal chamadas Livingstone que nunca estivo no Congo), unha serie de 32 caídas e rápidos cunha caída de 270 metros en máis de 350 quilómetros. O 15 de marzo comezaron o descenso das cataratas, o que lles levou cinco meses e custoulles numerosas vidas. Desde as cataratas Isangile, cinco caídas desde o pé, vararon as canoas e o Lady Alice e deixaron o río, co obxectivo posto en alcanzar o posto de avanzada portugués de Boma a través de terra. O 3 de agosto chegaron á aldea Nsada. A partir de aí Stanley enviou catro homes de avanzada con cartas a Boma, pedindo comida para a súa xente que estaba a morrer de fame. O 7 de agosto chegaron auxilios, sendo enviados por representantes da firma comercial de Liverpool Hatton & Cookson. O 9 de agosto chegaron a Boma, 1001 días desde que saíran de Zanzíbar o 12 de novembro de 1874. A partida consistía entón en 108 persoas, entre elas tres nenos nados durante a viaxe. O máis probable (as propias publicacións de Stanley dan cifras inconsistentes) é que perdesen 132 persoas por enfermidade, fame, afogamento, morte e deserción.
Kinshasa foi fundada como un posto comercial por Henry Morton Stanley en 1881 e nomeada Leopoldville en honra a Leopoldo II de Bélxica. A conca do Congo foi reclamada por Bélxica como Estado Libre do Congo en 1885.
Durante a época colonial grandes vapores de rodas foron transportados peza a peza aos ombreiros de carrexadores desde a costa ata a parte navegable do Congo para salvar as temibles cataratas de Livingstone.
Xeografía
O río Congo ten a súa orixe nas montañas do val do Gran Rift, na África oriental, como os lagos Tanganica e Moero, que alimentan o río Lualaba, que se converte no Congo por baixo das cataratas Boyoma. O río Chambeshi, en Zambia, é xeralmente considerado como a fonte do Congo, segundo o criterio frecuente da fonte máis afastada da desembocadura, como é o caso do Nilo.
O Congo discorre, en xeral, en dirección oeste a partir de Kisangani, xusto debaixo das cataratas, e despois aos poucos vólvese ao sur-oeste, pasando por Mbandaka, uníndose co río Ubangi, e precipitándose no lago Malebo (Pool Malebo, antes Stanley Pool). As cidades de Kinshasa (anteriormente Leopoldville) e Brazzaville están situadas nos lados opostos do río, no lago Malebo. A partir de alí, o Congo contráese e descende a través dunha serie de cataratas creadas por profundos canóns e coñecidas colectivamente como cataratas Livingstone. A continuación, corre en dirección a Matadi e Boma, e logo desemboca no océano Atlántico no pequeno pobo de Muanda.
O río Congo na súa maior parte ten unha profundidade de entre 15 e 30 m, aínda que nun tramo do curso baixo chega a alcanzar unha profundidade de 230 m.
Tradicionalmente, o Congo dividiuse nos seguintes tramos:
Almacén
miniatura|245x245px|Almacén de mercadorías. Un almacén é un lugar ou espazo físico para a almacenaxe de bens dentro da cadea de subministración. Os almacéns son unha infraestrutura imprescindible para a actividade de todo tipo de axentes económicos (agricultores, gandeiros, mineiros, industriais, transportistas, importadores, exportadores, comerciantes, intermediarios, consumidores finais etc.) Constitúen unha parte habitual das explotacións agrarias e gandeiras (en moitos casos formando parte da vivenda rural tradicional ou de construcións peculiares), así como de fábricas, polígonos industriais e instalacións industriais de todo tipo, e dos espazos dedicados ao transporte (portos, aeroportos, instalacións ferroviarias) e o comercio (centros comerciais, grandes superficies). Tamén se denomina «almacén», especialmente en Hispanoamérica, ao propio estabelecemento de comercio comerciante polo miúdo (tenda de ultramarinos).
Produtos almacenados
Serve como centro regulador do fluxo de mercadorías entre a dispoñibilidade e a necesidade de fabricantes, comerciantes e consumidores.
Infraestruturas
Normalmente son construcións grandes e planas nas zonas industriais das cidades.
Maquinaria de manipulación
A miúdo dispoñen de carretiñas elevadoras frontais, apiladoras ou transpaletas para a manipulación de mercadorías que son xeralmente depositadas en palés estandarizados. Segundo o tipo de mercadoría almacenada pódese tamén atopar máquinas máis específicas como ponte guindastre ou guindastres.
Algúns almacéns están completamente automatizados, sen contar apenas con traballadores no seu interior. Nestes casos, a manipulación de mercadoría realízase con «transelevadores», máquinas de almacenaxe e desalmacenaje coordinadas por controladores programables e computadores co software apropiado.
Estes almacéns automatizados utilízanse con frecuencia para gardar mercadorías de temperatura controlada, pois a dispoñibilidade de espazo é menor debido ao alto custo que a refrixeración supón para a empresa. Tamén se empregan para materiais ou mercadorías que debido ao seu perigo no manipulado, ou a súa elevada rotación do inventario rendibilizan o elevado custo que supón a posta en marcha deste tipo de instalacións.
Procesos dentro do almacén
Os procesos comúns dun almacén son : A xestión dentro do almacén do movemento das mercadorías (localización, inventarios...) realízase a través dalgún sistema informático de tipo SXA.
Evolución
A maior tensión de fluxos entre a oferta e a demanda, orixinou un pequeno declive dos almacéns tradicionais debido á introdución gradual de sistemas de produción baseados no JIT (Just In Time), que é un conxunto de técnicas deseñadas para mellorar a taxa interna de retorno dun negocio baseándose na eliminación ou drástica redución de cualqueir tipo de produto almacenado.
A pesar disto e do asesoramento ofrecido por consultoras especializadas, a distancia entre o fabricante e o vendedor creceu considerablemente en moitos aspectos sendo conveniente algún almacén por país ou por rexión nunha cadea de subministración para certas gamas de produtos.
O obxectivo primordial das empresas que introducen un sistema de almacéns na súa cadea de subministración é a optimización do «nivel de servizo» ofrecido ao cliente, con criterio de rendibilidade. Para iso empréganse técnicas derivadas da enxeñaría e da investigación de operacións enfocadas sobre aspectos vitais como a localización do ou dos almacéns, distribución tanto interna como externa do espazo nos mesmos, elección do tipo de estrutura de almacenaxe adecuada, xestión eficaz dos percorridos e manipulacións dentro do almacén, optimización do espazo de carga nos diferentes medios de transporte, creación de rutas de transporte tendentes a reducir desprazamentos ou a maximizar a carga transportada e deseño de sistemas de xestión e administración áxiles.
Rexión de Toluca
A rexión Toluca ou XIII Rexión de Toluca, é unha das 16 rexións demarcadas polo goberno do estado de México.
Marta Doviro
Marta Pérez Torre, nada en Santiago de Compostela o 29 de febreiro de 1984, é unha actriz e presentadora de televisión galega. Debe o seu nome artístico, Marta Doviro, ó alcume da súa familia paterna, orixinaria da aldea de Viro, en Outes.
Traxectoria
Marta Doviro criouse entre Muxía e Corcubión e con 17 anos volveu a Santiago de Compostela, onde estudou tres anos de farmacia. Nesta etapa gañou o concurso de moda local organizado por El Corte Inglés e quedou finalista en dúas ocasións no concurso de moda Top Área Central. Logo deses tres anos decidiu mudarse a Ourense onde finalmente se diplomou en Deseño de Produtos na Escola de Arte e Superior de Deseño Antonio Faílde.
Logo desta etapa de estudante foi vivir á Coruña onde estivo traballando no departamento de mercadotecnia da firma galega de moda Caramelo.
Presentou A mochila do viaxeiro en V Televisión, traballo polo que foi nomeada a un Premio Mestre Mateo no ano 2011 na categoría de Mellor Comunicadora. Na Televisión de Galicia presentou De quen vés sendo? en 2013, Somos ben curiosos en 2015 e Máis galego nos veráns de 2014 e 2015. Por este último foi finalista, de novo na categoría de mellor comunicadora, dos Premios Mestre Mateo 2014.
Presentou xunto a actriz Isabel Blanco o programa Especial 30 anos de Series da TVG e acompañou a Xosé Ramón Gayoso copresentando Luar en xullo do 2015. Ese mesmo verán retransmitiu en directo as fogueiras de San Xoán nun programa especial da TVG xunto a Lucía Rodríguez Vázquez e Bernardo Montaña.
No ámbito da interpretación participou como "Doutora Pita" na serie de televisión Luci en 2014, e deu vida a "Olalla" na serie Pazo de Familia desde a súa incorporación de 2015 a 2017, na 3ª temporada e durante dúas máis, ata a penúltima da serie.
En 2016 participou no especial de Nadal de Larpeiros (TVG), e nos anos 2016-2017 presentou Feirantes e Gastrópodos, cociña en ruta na TVG. Tamén en 2017 rodou a curtametraxe O jazz dos proscritos, de Manuel Gil Castro.
Así mesmo, volveu ó mundo da publicidade ó protagonizar en 2019 un spot televisivo para o lanzamento de MEGA da cervexeira Estrella Galicia.
A Trémoa
Co topónimo A Trémoa podemos referirnos a dous lugares de Galicia:
Na provincia da Coruña
A Veronza, Carballeda, Carballeda de Avia
A Veronza é un lugar da parroquia de San Miguel de Carballeda, no concello de Carballeda de Avia, na comarca do Ribeiro. Tiña 39 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 22 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 44 habitantes (21 homes e 23 mulleres).
Patrimonio
Conta cunha capela adicada a san Lourenzo, en honra do que se celebra unha romaría os días 9, 10 e 11 de agosto. A noite do 9 celébrase unha procesión de fachos. O regato de Maquiáns cruza o lugar, e na súa parte alta hai varios muíños antigos, e ao seu carón unha área recreativa.
-776
Outros
Historia ano a ano
Gas (homónimos)
O gas é un estado da materia que non ten forma nin volume propio.
Amais, como topónimo Gas pode referirse a:
Linguas célticas insulares
O céltico insular é unha das dúas grandes ramas das linguas célticas. Comprende as linguas celtas faladas nas Illas Británicas e tamén o bretón. Algúns considerarán que o bretón, que aínda se fala na Bretaña (norte de Francia), debería ser considerado unha lingua continental. Pero a súa orixe é insular, como se verá despois.
O céltico insular divídese en dous grupos: o irlandés ou goidélico e o británico ou britónico.
Irlandés ou goidélico
"Goídel" en irlandés antigo significa habitante de Irlanda. Esta forma evolucionou ata os nosos días e é o termo "gael" o que se refire a este significado. Polo tanto, é correcto falar do goidélico ou gaélico para referirse a este grupo de linguas celtas insulares.
O céltico irlandés era a única lingua que se falaba en Irlanda no século V, momento en que se empezan a ter datos históricos destas illas. Os outros dous membros deste grupo, o gaélico escocés e o manx xurdiron debido á colonización irlandesa que tivo lugar por aquela época. Aínda que se sabe que houbo colonos irlandeses na zona da actual Gales, non se conservaron pegadas da súa lingua, agás algunhas inscricións.
Británico ou britónico
"Brython" é a palabra galesa con que os habitantes de Gran Bretaña e Bretaña se referían a si mesmos. O britónico tamén se falou na illa de Man, aínda que o dialecto celta falado na actualidade é goidélico.
Os vestixios que se conservan remítennos a unha lingua de raíz posibelmente non indoeuropea que se falaba na zona de Escocia, o picto, que posteriormente foi substituída polo británico. Coa invasión dos irlandeses por un lado e dos ingleses por outro, que a partir do sur de Inglaterra chegaron ata Escocia, formáronse bolsas de falantes que crearon os seus propios dialectos. Así formáronse dúas áreas lingüísticas principais en Escocia: a zona xermánica (escotos, emparentados estreitamente cos ingleses) e a zona irlandesa (erse, termo que os escoceses utilizaron para referirse aos irlandeses ou gaélicos). Houbo un dialecto chamado cúmbrico localizado na fronteira occidental entre Inglaterra e Escocia probabelmente ata o século X, pero non se conservou case nada del.
O británico dominó como lingua na actual Gales, que é a lingua que se coñece hoxe como galés. Tamén se conservou unha forma dialectal do britónico na zona de Cornualla ata o século XVIII, o córnico. Foi desde esta rexión da que partiron numerosos grupos de emigrantes nos séculos V e VI conservando a súa cultura celta, a cal levaron ata o continente Europeo. Estableceron colonias ao noroeste de Francia, na Bretaña. Aínda que é probábel que aínda quedasen vestixios dalgunha lingua céltica continental nesa zona (o galo, por exemplo), sería moi arriscado dicir polas fontes das que se dispoñen e sobre todo pola época, que o galo puidese haber tido algunha influencia clara na lingua.
Hobbit (homónimos)
Hobbit, unha determinada raza ficticia de seres antropomorfos creada polo escritor británico J. R. R. Tolkien, autor do Señor dos Aneis, para os seus libros. Tamén podémonos referir:
Da obra anterior derivaron os traballos a seguir:
Ademais, deuse ao termo hobbit outros usos diferentes:
Segunda división española 1953/54
A tempada 1953–54 da Segunda División Española de fútbol foi a 22ª edición desta competición. A categoría estivo composta por 32 equipos, repartidos segundo criterios xeográficos en dous grupos de 16 equipos cada un. Deportivo Alavés, UD Las Palmas, CD Málaga e Hércules CF ascenderon a Primeira División ao tempo que Gimnástica de Torrelavega, UD Salamanca, SD Escoriaza, CD Alcoyano, CD Mestalla, RCD Mallorca e UD Melilla descenderon a Terceira División.
Grupo 1
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos (C) = Campión; (D) = Descendido; (P) = Promocionado; (O) = Campión do play-off; (A) = Avanza de rolda.
Promoción de ascenso
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos (C) = Campión; (D) = Descendido; (P) = Promocionado; (O) = Campión do play-off; (A) = Avanza de rolda.
I
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos (C) = Campión; (D) = Descendido; (P) = Promocionado; (O) = Campión do play-off; (A) = Avanza de rolda.
II
X = Partidos xogados; G = Partidos gañados; E = Partidos empatados; P = Partidos perdidos; GF = Goles a favor ; GC = Goles en contra; DG = Diferenza de goles; Pts = Puntos (C) = Campión; (D) = Descendido; (P) = Promocionado; (O) = Campión do play-off; (A) = Avanza de rolda.
Salizhan Sharipov
Salizhan Shakirovich Sharipov, nado en Uzgen (oblast de Osh, Kirguizistán) o 24 de agosto de 1964, é un cosmonauta de Kirguizistán que participou nas misións Soiuz TMA-5 e STS-89 e foi membro da Expedición 10 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Sharipov graduouse na Escola de Pilotos da Forza Aérea en 1987, traballando posteriormente como instrutor. Graduouse en cartografía en 1994 na Universidade do Estado en Moscova.
Foi seleccionado como candidato a cosmonauta en 1990, pasando o adestramento de dous anos. Participou nas misións Soiuz TMA-5 e STS-89 e foi membro da Expedición 10 á Estación Espacial Internacional, pasando un total de 201,62 días no espazo.
El Diario de Ferrol
El Diario de Ferrol foi un xornal editado en Ferrol entre 1873 e 1886.
Historia e características
Subtitulado De noticias y anuncios, apareceu en 1873. De ideoloxía monárquica liberal, Luciano Taxonera Cabo foi o seu editor e director. Entre os seus colaboradores figurou Leandro de Saralegui Medina. Constaba de 4 páxinas de gran tamaño. Mantivo polémicas con El Brigantino.
-349
Outros
Historia ano a ano
Eóganan mac Óengusa
Uuen (Wen) ou Eogán en gaélico (xeralmente referido co hipocorístico Eóganán) foi un rei dos pictos dende 837 até 839. Uuen era fillo de Onuist II [fillo de] Uurguist [Wrguist] (en gaélico: Óengus II mac Fergusa, morto en 834) e sucedeu ó seu curmán Drest mac Caustantín como rei en 836 ou 837. A única mención a Uuen nos anais irlandeses é a da súa morte, xunto co seu irmán Bran e "Áed mac Boanta, e outros case innumerables" na batalla dos homes de Fortriu contra os viquingos en 839. Esta derrota semella que supuxo a fin dun século de dominio entre os pictos dos descendetes de Onuist I [fillo de] Wrguist (en gaélico: Óengus I mac Fergusa).
Pirro
Pirro (en grego, Πυρρος: "cor de fogo", "rubio"; en latín, Pyrrhus), nado en 318 a.C. e finado en 272 a.C. foi rei de Epiro e de Macedonia, célebre por ser un dos principais opositores a Roma. Era fillo de Eácida de Epiro, e pai de Alexandre II de Epiro.
Xuventude
A infancia e xuventude de Pirro foron bastante atribuladas. Tiña só dous anos de idade cando o seu pai foi destronado. Máis tarde, aos dezasete anos de idade, os epirotas chamárono para gobernar, mais Pirro acabou por ser destronado novamente. Nas guerras entre os diádocos, trala división do imperio de Alexandre o Grande, tomou parte polo seu cuñado Demetrio I de Macedonia e loitou ao seu lado na batalla de Ipso (301 a.C.). Máis tarde, volveuse refén de Ptolomeo I de Exipto, nun acordo entre este e Demetrio. Pirro casou con Antígona, filla de Ptolomeo I. En 297 a.C. restaurou o seu reino en Epiro. Deseguida, declarou a guerra a Demetrio, o seu antigo aliado. En 286 a.C. depuxo o seu cuñado e tomou o control do reino de Macedonia. Dous anos despois, porén, o seu ex-aliado Lisímaco expulsouno de Macedonia.
Campaña militar en Italia
esquerda|miniatura|245x245px|Pirro cos seus [[Elefante de guerra|elefantes de combate.]] En 281 a.C., a cidade grega de Tarento, no sur da península Itálica, foi tomada ao asalto polos romanos. A derrota dos tarentinos parecía correcta. Na altura, Roma xa crecera suficientemente para partir á conquista con éxito da Magna Grecia, ou Italia do Sur. O pobo de Tarento non tivo outra solución que non pedir o auxilio de Pirro.
Pirro foi incitado a axudar os tarentinos por influencia do oráculo de Delfos. As súas pretensións, no entanto, ambicionaban máis. Pirro arelaba forxar un imperio en Italia. Para iso, fíxose aliado do rei Ptolomeo de Macedonia e o seu veciño máis poderoso e chegou a Italia en 280 a.C.
La piel que habito
La piel que habito é un filme español dirixido por Pedro Almodóvar que foi estreado no 2011.
Pirro
Campaña militar en Italia
A súa forza militar era extraordinaria: 3000 cabaleiros, 2000 arqueiros, 500 tirafondeiros, 20 000 tropas de infantaría e 19 elefantes de guerra. Con ela, o obxectivo de Pirro era non só evitar a conquista de Tarento polos romanos, senón subxugalos. miniatura|Caricatura que retrata a chegada de Pirro e as súas tropas á [[península Itálica.]] Debido á superioridade da súa cabalaría e dos seus elefantes, derrotou os romanos na batalla de Heraclea. Os romanos perderon cerca de 7000 homes, mentres que Pirro perdeu 4000. Aínda que o número de baixas fose alto, a Batalla de Heraclea non adoita ser considerada unha vitoria de Pirro. Desde esta vitoria, varias tribos e as cidades gregas de Crotona e Locris Epicefiria xuntáronse a Pirro. Este ofreceu aos romanos un tratado de paz, que foi rapidamente rexeitado. Pirro pasou o inverno na Campania.
La piel que habito
Sinopse
Dende que a súa muller sufriu queimaduras en todo o corpo a raíz dun accidente de coche, o doutor Robert Ledgard, eminente cirurxián plástico, adicou anos de estudo e experimentación á elaboración dunha nova pel coa que houbese podido salvala; trátase dunha pel sensíbel ós aloumiños, pero que funciona como unha auténtica coiraza contra toda clase de agresións, tanto externas como internas. Para poñer en práctica este achado revolucionario é preciso carecer de escrúpulos, e Ledgard non os ten. Pero, ademais, necesita unha cobaia humana e un cómplice. Marilia, a muller que o coidou dende neno é a súa fiel cómplice. O problema será atopar á cobaia humana.
Localizacións
Foi filmada en Toledo (El Cigarral), Santiago de Compostela e o Pazo de Oca.
Pirro
Campaña militar en Italia
Cando Pirro invadiu Puglia (279 a.C.) os dous exércitos enfrontáronse na batalla de Ásculo onde Pirro obtivo unha vitoria moi a custo. Os romanos perderon 6000 homes e Pirro perdeu 3500. Foi un duro golpe no exército de Pirro, que non aguantaría outro enfrontamento semellante contra os romanos.
Campaña militar en Sicilia
miniatura|Ruta de Pirro En 278 a.C., no medio de dificultades e inquedanzas, Pirro viuse diante de novas empresas e novas esperanzas que se lle ofrecían. Dun lado, chegaron de Sicilia embaixadores que lle propuxeron colocar nas súas mans as cidades de Agrigento, Siracusa e Leontinos, pedindo ao mesmo tempo que axudase a expulsar os cartaxineses da illa e a liberala dos seus tiranos. Doutro lado, mensaxeiros vindos da Grecia trouxéronlle a noticia de que Ptolomeo o Raio, morrera nunha batalla contra os galos, e de que o seu exército fora desbaratado, xurdindo así unha ocasión das máis favorábeis para presentarse aos macedonios, que necesitaban dun rei. Pirro maldixo entón a fortuna, que lle presentaba ao mesmo tempo dúas oportunidades para facer grandes cousas; e vendo con pesar que non podía optar por unha sen perder a outra, dubidou durante moito tempo antes de facer a escolla.
Finalmente, as dificultades de Sicilia parecéronlle moito máis importantes, por motivo da proximidade de África, decidíndose entón por este emprendemento. Así, tras tomar tal resolución, enviou a Cíneas, segundo adoitaba facer, ás cidades da illa, a fin de establecer negociacións. Entrementes, a gornición que colocara na cidade de Tarento, a fin de mantela submisa, provocara gran descontento entre os seus habitantes. Estes mandáronlle dicir que, ou el permanecía no país para sustentar a guerra contra os romanos, de acordo co compromiso asumido ao dirixirse á cidade, ou, no caso de que decidise abandonar Italia, que deixase Tarento na situación en que a atopara. Pirro, porén, respondeulles secamente, dicíndolles que non lle falasen máis do asunto, que esperasen por unha oportunidade. E, dada esta resposta, seguiu cara a Sicilia, onde viu, logo da chegada, todas as súas esperanzas realizadas. Efectivamente, as cidades apresuráronse a entregarse, e, en todos os lugares onde tivo que empregar a forza, non encontrou ningunha resistencia seria. Cun exército de trinta mil homes de infantaría e dous mil cincocentos cabaleiros, e unha armada de douscentos navíos, foi expulsando por toda parte os cartaxineses e conquistando as rexións que estaban baixo o seu dominio. miniatura|300x300px|O exército de Pirro ataca [[Lilybaeum.]] A cidade de Erix, entre as que os cartaxineses conservaban baixo o seu poder, era a dotada de mellores fortificacións, e a que contaba cun maior número de defensores. En 277 a.C., Pirro decidiu ocupala pola forza. Cando todo estaba preparado para o asalto, tomou todas as súas armas, e, ao aproximarse á cidade, prometeu a Hércules un sacrificio solemne na súa homenaxe no caso de que lle concedese a graza de mostrarse, aos ollos dos gregos que vivían en Sicilia, digno do seu nacemento e dos grandes recursos de que dispuña. Feito este voto, ordenou que soasen as trompetas, dando o sinal do ataque. Case todos os cartaxineses que se atopaban sobre as murallas retiráronse logo das primeiras frechas. Foron axiña colocadas as escaleiras, sendo el o primeiro a subir. No alto da muralla un grupo de inimigos afrontouno. Atacándoos, forzou uns a se lanzaren de ambos os lados da muralla, e abateu outros a golpes de espada, sen que recibise ningunha ferida. Parecía tan terríbel aos cartaxineses, que estes non ousaban ollalo de fronte e sustentar o seu ollar. Trala ocupación da cidade, fixo a Hércules un sacrificio magnífico e promoveu festas con xogos e combates de todas as especies.