cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tammerkoski
O Tammerkoski (en sueco Tammerfors ström) son uns rápidos situados entre os lagos Näsijärvi e Pyhäjärvi, na cidade de Tampere, Finlandia. A diferenza de altitude entre ambos lagos é de 18 metros e a auga corre dende o Näsijärvi ao norte ata o Pyhäjärvi, ao sur. A cidade de Tampere comezou a construírse nas beiras do Tammerkoski, que son á súa vez unha das paisaxes industriais máis antigas de Finlandia, nas que se situán entre outras as factorías de Finlayson e Tampella. Na actualidade tan só a fábrica de cartón Tako opera na beira do Tammerkoski. O Tammerkoski é unha das paisaxes nacionais de Finlandia.
Na beira oriental do Tammerkoski construíuse en 1986 o Sokos Hotel Ilves, de máis de 63 metros de altura.
Christopher Evelyn Blunt
Traxectoria
Blunt cursou os seus estudos secundarios no Marlborough College mais, ao contrario dos seus irmáns non chegou a recibir formación universitaria. En 1924 incorporouse á compañía bancaria Higginson & Co., da que se converteu en socio en 1947.
Tammerkoski
Pontes
miniatura|Pasarela temporal de madeira co Hotel Ilves. A seguinte listaxe enumera todas as pontes sobre o Tammerkoski por orde dende o Nasijärvi ata o Pyhäjärvi, isto é, de norte a sur:
Christopher Evelyn Blunt
Traxectoria
Durante a II guerra mundial, Blunt foi adscrito inicialmente ao cuartel xeral da forza expedicionaria británica e máis tarde ao cuartel xeral supremo da forza expedicionaria aliada. Blunt obtivo mencións en despachos en 1940, valorando os seus méritos en combate, e for recoñecido con diversas condecoracións, antes de retirarse da carreira militar en 1946 co rango de coronel.
Tammerkoski
Centrais eléctricas
miniatura|A [[central eléctrica de Keskikoski.]]
Christopher Evelyn Blunt
Traxectoria
A figura de Blunt é moi salientable como numismático. En 1935 foi elixido director da British Numismatic Society, entidade que posteriormente presidiu entre 1946 e 1950. Do mesmo xeito, entre 1956 e 1951 ocupou o posto de presidente da Royal Numismatic Society, de Londres.
Tammerkoski
Centrais eléctricas
Tammerkoskessa toimii neljä vesivoimalaa:
Christopher Evelyn Blunt
Traxectoria
Logo da súa xubilación na banca, concentrouse na súa colección de moedas e nos estudos numismáticos, centrados principalmente na moeda medieval das illas británicas e na moeda anglosaxoa. Unha das súas contribucións máis sobranceiras á numismática foi a súa dedicación, como editor xeral, á obra monumental Sylloge of Coins of the British Isles, entre os anos 1956 e 1987.
Tammerkoski
Centrais eléctricas
As centrais de Tampella, Finlayson e Keskikoski son propiedade da cidade de Taampere. A central de Alakoski pertence a Koskienergia Oy.
Christopher Evelyn Blunt
Traxectoria
En 1990, o Museo Fitzwilliam, da Universidade de Cambridge, adquiriu a súa colección de 3.663 moedas anglosaxoas, moedas medievais e fichas comerciais británicas, unha das coleccións privadas máis importantes no seu xénero.
Tammerkoski
Centrais eléctricas
A potencia combinada das centrais eléctricas do Tammerkoski é de aproximadamente 18 megavatios.
Christopher Evelyn Blunt
Traxectoria
No ámbito familiar, Blunt casou o 16 de outubro de 1930 con Elizabeth Rachel Bazley, con quen tivo dúas fillas (Anne Caroline e Judith Elisabeth) e un fillo (Simon Wilfrid).
Premio Blunt
Ademais dos recoñecementos recibidos por Christopher Evelyn Blunt, a British Numismatic Society estableceu na súa honra o Premio Blunt. Trátase dun premio de periodicidade trianual outorgado individualmente a unha persoa, membro ou non da Sociedade, pola súa contribución destacada aos estudos numismáticos. O seu obxectivo é fundamentalmente apoiar os novos investigadores, motivo polo que se lles dá preferencia aos que teñan menos de 35 anos.
Estes son os investigadores galardoados co Premio Blunt desde a súa creación en 1987:
Rally Botafumeiro de 1991
O Rally Botafumeiro de 1991 foi a 6ª edición de dito rally e a quinta proba da tempada 1991 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse o 6 de xullo de 1991 e o vencedor foi Arturo Rial sobre un Citröen AX Sport.
Resumo
Germán Castrillón dominou o rally Ford Sierra Cosworth case ata o final, pero saíuse da estrada no último treito, polo que tivo que abandonar a proba. Isto aproveitouno Arturo Rial, sobre un Citroën AX Sport, para lograr a súa primeira e única vitoria da tempada. En segunda posición chegou o Peugeot 205 GTI de Manolo Senra e en terceira Jorge Pérez cun Renault Clio 16v.
Bandeira de Cuzco
A bandeira de Cuzco é un dos símbolos oficiais da cidade. Componse de sete raias horizontais de cores: vermello, laranxa, amarelo, verde, azul claro e escuro e violeta. Esta bandeira do arco da vella foi introducida no Perú en 1973 por Raúl Montesinos Espejo, en recoñecemento do 25 aniversación da estacón de radio Tawantinsuyo Radio. Como a popularidade da bandeira medrou, o alcalde de Cuzco Gilberto Muñiz Caparó declarouna como emblema oficial no ano 1978. A partir de 2021, a bandeira conta cun símbolo solar dourado no medio, o coñecido como Sol de Echenique.
Doade, Doade, Sober
Doade é un lugar da parroquia de Doade no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Bandeira de Cuzco
Outro significado
Ademais de ser a bandeira da cidade de Cuzco e a bandeira cooficial do departamento de Cuzco, a bandeira de sete cores ten diferentes usos segundo o contexto. Utilízase como bandeira das linguas quechuas, sendo a bandeira popular, mais non oficial do pobo quechua, así como bandeira representativa da herdanza inca. Os quechuas do sur de Bolivia (kollas) usaron tamén esta bandeira, mais nos últimos anos o símbolo de chakana fíxose máis popular en Bolivia. O seu uso como bandeira da herdanza inca é controvertido debido ao seu carácter non histórico. Porén, o seu uso mostra respecto pola historia do Imperio Inca.
Orixe e controversia
miniatura|Estandarte do Imperio Inca. As crónicas da conquista do Perú mencionan bandeiras usadas polos incas, ou algo que os cronistas interpretaron como bandeiras. A cuestión da historicidade da bandeira está moi relacionada coa bandeira wiphala ou aimará. En 2010, María Rostworowski in 2010 afirmou que non existía ningunha evidencia de que as culturas antigas usasen tal bandeira, e o Congreso da República do Perú corroborou a conclusión da Academia Nacional da Historia do Perú: "O uso oficial da mal chamada 'bandeira Tawantinsuyu' é un erro. No mundo andino non existía o concepto de bandeira, non pertencía ao seu contexto histórico".
Historia moderna
O primeiro uso rexistrado da bandeira do arco da vella no Perú estivo relacionado co movemento cooperativo Alianza Cooperativa Internacional que entrou en escena a principios do século XX. A bandeira moderna foi creada a principios dos anos 70 por iniciativa dunha emisora ​​local Radio Rural. En 1973, con motivo do vixésimo quinto aniversario da emisora, Raúla Montesinos Espejo propuxo a bandeira do arco da vella presentándoa como pertencente aos incas. Por desgraza, Montesinos nunca presentou un estudo que acredite a autenticidade do deseño, e foi aceptado de facto sen máis probas. Dende entón, a bandeira medrou en popularidade, pero a xente asóciaa por erro con Tawantinsuyo. Cinco anos despois, o 9 de xuño de 1978, a provincia de Cuzco tomou a bandeira como oficial; 16 días antes da bandeira do orgullo gai en San Francisco. É a segunda bandeira do Cuzco. A primeira bandeira utilizada anteriormente consistía nun fondo escarlata e nun escudo de armas que data da época española, entregado en 1540. Debido á súa semellanza coa bandeira LGBT, moito máis recoñecible, o Sol de Echenique engadiuse á bandeira en 2021. É un disco de ouro que foi entregado ao presidente peruano José Rufino Echenique durante a súa visita a Cuzco en 1853 e emblema oficial do departamento, provincia e cidade de Cuzco dende 1986.
A Lampaza, Doade, Sober
A Lampaza é un lugar da parroquia de Doade no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Tántalo (homónimos)
O termo Tántalo pode facer referencia a:
Isilo
Isilo (do grego antigo: Ἴσυλλος) foi un poeta nado probabelmente en Epidauro no século -IV.
Traxectoria
O seu nome foi descuberto durante as escavacións no Templo de Asclepio de Epidauro, nunha inscrición gravada en pedra en 72 liñas en verso (tetrámetros e hexámetros trocaicos), escrita principalmente en dialecto dórico. Ao principio hai dúas liñas en prosa que din que o autor é Isilo e que o poema está dedicado a Asclepio e Apolo de Malea. O poema contén algunhas observacións políticas e mostra preferencia polo goberno aristocrático. O seu valor literario é escaso, pero é importante porque lle dá a Asclepio unha nova ascendencia. Na versión máis coñecida, Apolo xerou a Asclepio con Corónide, filla de Flexias de Trikala, en Tesalia. Mentres estaba embarazada, Corónide traizoou a Apolo, quen a matou e salvou a Asclepio. Segundo Isilo, Zeus deulle a musa Erato a Malo, rei de Epidauro, e a súa filla Cleofemo casou con Flexias, que máis tarde se convertería en rei de Epidauro, segundo esta versión, e tiveron unha filla, Egla, chamada tamén Corónide. Apolo namorouse dela e eles xeraron a Asclepio. Esta nova xenealoxía pretendía fundamentar a primacía do culto de Asclepio en Epidauro sobre o que el establecera en Trikala.
Tamén é un poema de agradecemento pola axuda que Asclepio prestou a Esparta contra “Filipo”, cando dirixiu un exército contra ese país para derrocar a monarquía. O propio deus deu instrucións ao xove poeta, que entrara no Asclepeion para rezar pola recuperación dunha enfermidade, e inmediatamente comunicou a boa nova aos espartanos. O Filipo ao que se refire o poema podería identificarse con Filipo II de Macedonia, que invadiu o Peloponeso despois da batalla de Queronea no -338, ou Filipo V, que emprendeu unha campaña similar no -218
Shi Jian 7
Shi Jian 7 ou SJ 7 foi un satélite artificial da China lanzado o 5 de xullo de 2005 a bordo dun foguete CZ-2D desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan.
Características
SJ 7 alimentábase mediante paneis solares e foi lanzado para estudar a contorna terrestre durante un tempo estimado de tres anos.
Vilachá, Doade, Sober
Vilachá é un lugar da parroquia de Doade no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Mourentán, Doade, Sober
Mourentán é un lugar da parroquia de Doade no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Francos, Doade, Sober
Francos é un lugar da parroquia de Doade no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Toponimia
Segundo Nicandro Ares de Francos di J.M. Piel que ten un dobre significado, o de individuos procedentes da Francia ou o de homes libres, alén de descendentes dun home chamado Franco.
Paracetamol/hidrocodona
O paracetamol/hidrocodona é unha asociación farmacéutica (con nomes comerciais: Anexsia, Lorcet, Vicodin, entre outros) composta por unha combinación de paracetamol (acetaminofeno) e hidrocodona. Utilízase no alivio e control da dor aguda, crónica, postoperatoria e cancerosa.
Na cultura popular
Na serie House, o protagonista Dr. Gregory House é adicto a Vicodin, chegando a ter problemas e case o arrestan por abuso de drogas.
Highland Clearances
miniatura|300x300px|Casas de cría en ruínas en Fuaigh Mòr ([[illa hoxe día non habitada do Reino Unido situada en Escocia). A zona de Fuaigh Mòr quedou deshabitada en 1841, e a partir dese momento soamente é usada para o pastoreo de ovellas.]] miniatura|300x300px|A mesma zona da foto anterior, doutra perspectiva, onde pode observarse a separación entre a chamada illa de Fuaigh Mòr (onde se atopan as casas de cría en ruínas), e a área habitada de maior tamaño, que se observa de lonxe, coñecida como [[Illa de Lewis|Illa de Lewis.]] Highland Clearances ("limpeza" das Highlands) en inglés e Fuadach nan Gàidheal (expulsión dos gaels) en gaélico escocés, foi un desprazamento forzado da poboación das Highlands, principalmente entre 1750 e 1860. Este desprazamento provocou unha migración masiva cara aos Lowlands e cara ao estranxeiro. Estas "limpezas" formaron parte dun cambio xeral no sistema agrícola do Reino Unido, pero este desprazamento en concreto, pola súa cronoloxía tardía, a ausencia de protección legal para os arrendatarios a curto prazo baixo as leis escocesas, a ruptura brusca co sistema de clans anterior, así como a brutalidade de moitas das ordes de expulsión, fixeron das Highland clearances un evento traumático que adquiriu notoriedade.
Os procesos que despoboaron as zonas rurais do sur de Escocia durante a Revolución agrícola británica coñécese como Lowland Clearances, pero o efecto sobre a zona setentrional de Escocia -na que se falaba en gaélico escocés e mantíñase a cultura semifeudal dos clans- produciu a aparición de protestas e de resentimento por parte dos descendentes dos que foron obrigados a emigrar, ou ben obrigados a subsistir nos suburbios das cidades ou en pequenas zonas marxinais (transformados en crofters, arrendatarios de pequenos terreos, e traballando para os terratenentes en condicións infrahumanas).
Liñares, Figueiroá, Sober
Liñares é un lugar da parroquia de Figueiroá no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Carolyn Steel
Traxectoria
Formouse como arquitecta na Universidade de Cambridge completando esta en 1984. De 1995 a 1996 foi alumna da British School de Roma onde estudou a historia da cidade. Despois dos seus estudos comezou a traballar como arquitecta e combinou isto coa docencia e a escritura. Ensinou na London School of Economics, na Universidade de Cambridge e na London Metropolitan University. En 1989 uniuse a Kilburn Nightingale Architects, un despacho de arquitectura do que finalmente chegou a ser directora.
En 2008 publicou o libro The Hungry City. Con el gañou o premio Jerwood da Royal Society of Literature de non ficción. O libro describe, entre outras cousas, como os fluxos de alimentos entraron en Londres e como se desenvolveron co paso do tempo. Critica a forma actual na que se manexan os alimentos e indica que hai que facer as cousas doutro xeito. Tamén afirma que a comida barata non existe. No último capítulo fala da cidade ecolóxica chinesa Dongtan. Nese capítulo introduce o concepto de sitopía (do grego sitos, comida, e topos, lugar) querendo asentar que todo o que nos rodea como os nosos corpos, os hábitos, as casas, o espazo ou o clima, están definidos por aquilo que comemos. O seu libro describe a industria alimentaria como o xogo do mercado globalizador.
En 2010 converteuse en profesora convidada na Universidade de Wageningen. Ao ano seguinte publicouse a tradución ao holandés do seu libro Hungry City.
Foi presentadora do programa de televisión One Foot in the Past. Tamén foi editora da revista Building designe.
Participou nos encontros "Carta de Santiago" en Santiago de Compostela en 2021.
Brne Karnarutić
Brne Karnarutić, nado en Zadar, arredor de 1515 e finado en 1573, foi un poeta renacentista croata. A súa obra máis famosa foi Vazetje Sigeta grada, unha épica histórica sobre a batalla de Szigetvár.esquerda|miniatura| Portada da primeira edición de Vazetje Sigeta grada, Venecia, 1584
Traxectoria
Naceu en Zadar sobre 1515, de antiga familia nobre. Despois da escola en Zadar, estudou Dereito, probabelmente en Padua. Serviu como capitán no exército da República de Venecia, liderando un escuadrón de cabalería croata na Guerra Otomán-Veneciana (1537–1540). Despois traballou como avogado en Zadar, onde morreu arredor do 1573.
Nova Vaga Checoslovaca
A Nova Vaga Checoslovaca é unha expresión referida aos cineastas checoslovacos que comezaron a rodar filmes na década de 1960. Entre os directores que adoitan ser incluídos están Miloš Forman, Věra Chytilová, Ivan Passer, Pavel Juráček, Jiří Menzel, Jan Němec, Jaromil Jireš, Evald Schorm, Hynek Bočan, Juraj Herz, Juraj Jakubisko e Štefan Uher. O movemento chegou a ser chamado o milagre cinematográfico checoslovaco.
Características
Os filmes tocaban temas que os cineastas anteriores dos países comunistas adoitaban non tratar para evitar as obxeccións da censura, como a mocidade desorientada que aparece en Černý Petr (1963) e Lásky jedné plavovlásky (1965), ou os atrapados nun rodopío surrealista como en Sedmikrásky (1966) e Valerie a týden divů (1970). Os filmes ás veces amosaban un humor negro e absurdo oposto aos filmes sociais realistas da década de 1950.
A Nova Vaga Checoslovaca diferenciouse da Nouvelle Vague francesa en que tiñan narracións máis fortes e que como os directores formaban parte dunha industria cinematográfica nacionalizada, tiñan maior acceso aos estudios e aos fondos estatais. Tamén fixeron máis adaptacións, como a versión de Jaromil Jireš da novela de Milan Kundera Žert (1969). No IV Congreso da Unión de Escritores Cinematográficos en 1967, o propio Kundera describiu esta vaga de cinema como unha parte importante da historia da literatura checoslovaca.
Filmes checos
A maioría dos filmes rodados durante a Nova Vaga eran en checo. Moitos directores procedían da prestixiosa FAMU, situada en Praga, mentres que os estatais estudios Barrandov estaban situados nos arredores da cidade. Algúns destacados directores checos foron Miloš Forman, que dirixiu Hoří, má panenko, Černý Petr e Lásky jedné plavovlásky nesa época, Věra Chytilová coñecida polo seu filme Sedmikrásky, e Jiří Menzel, que co filme Ostře sledované vlaky (1966) gañou o Óscar ao mellor filme en lingua non inglesa.
Filmes eslovacos
Obchod na korze (1965) gañou o Óscar ao mellor filme en lingua non inglesa en 1966. Aínda que non está considerado como parte da Nova Vaga porque foi dirixido por Ján Kadár e Elmar Klos, que eran dunha xeración anterior, o filme é xustamente tradicional. Juraj Jakubisko, Štefan Uher ou Dušan Hanák foron cineastas eslovacos que formaron parte do movemento.
Pirómetro
miniatura| Termómetro por infravermellos, un tipo de pirómetro óptico O pirómetro é un tipo de termómetro. É un dispositivo que mide a radiación térmica da superficie dun obxecto e informa da temperatura. Diferentes tipos de pirómetros foron desenvolvidos ao longo do tempo: hoxe é un dispositivo que non require contacto, contrastando con outros medios para obter información sobre a temperatura dun obxecto, como un termopar e unha termorresistencia.
A orixe do nome é do grego pyro, que significa lume, e metros, que significa medida. O termo acuñouse para describir equipos capaces de medir temperaturas por encima da incandescencia, cun brillo perceptíbel para o ollo humano.
O impulso que motivou o desenvolvemento de pirómetros foi a necesidade de medir a temperatura de obxectos moi quentes, facendo imposíbel o contacto directo, como metais fundidos, cerámica e outros procesos industriais, estrelas e tamén a temperatura en cámaras como as de baleiro. Hoxe en día, os pirómetros son métodos eficaces (con erros próximos ao 2% e que diminúen a medida que aumenta a temperatura) para medir a temperatura, incluídos os negativos.
Historia do dispositivo
thumb|left| Un pirómetro de 1852. A barra metálica quéntase (a) presionando contra unha panca (b), que move un punteiro (c) ao longo dunha escala que serve como índice de medida. (e) é un soporte inmóbil que mantén a barra no seu lugar. Un resorte en (c) empuxa contra (b), facendo que o índice caia cara atrás unha vez que a barra se arrefríe. Fíxose posíbel desenvolver pirómetros modernos cando o primeiro pirómetro de filamentos que desapareceu foi desenvolvido en 1901 por Kurlbaum e Holborn - físicos alemáns. Antes apareceron outros modelos pero nunca co mesmo impacto e aplicabilidade que o método de filamentos que desaparecen.
Empregouse un método para superar os problemas coa emisividade dos materiais e utilizouse a lei de Planck para relacionar a temperatura coa intensidade da radiación emitida por cada lonxitude de onda. Cando se supuxo que as emisividades son as mesmas para as dúas lonxitudes de onda escollidas, foi posíbel empregar unha manipulación matemática que cancelaba as emisividades na proporción das contribucións polas dúas lonxitudes - isto é o que deu o nome deste tipo de pirómetro, pirómetro de razón ou pirómetro de dúas cores. Esta tecnoloxía foi explorada comercialmente durante moito tempo até que se puido estudar mellor o comportamento dos materiais e descubrir que as emisividades tamén cambian segundo a lonxitude de onda escollida, é dicir, o método de razón proporcionaba información errónea con respecto á temperatura.
Hoxe en día, os pirómetros de múltiples cores funcionan con aproximacións que proporcionan resultados de temperatura moi precisos mesmo para materiais onde a emisividade non se coñece completamente e varía segundo as diferentes lonxitudes de onda.
Principio de funcionamento
Os pirómetros están compostos de dous mecanismos que funcionan xuntos para proporcionar información sobre a temperatura da superficie dun obxecto. Un sistema óptico e un sistema de detección. O papel do sistema óptico é focalizar a radiación térmica do obxecto nun detector, permitíndolle adquirir radiación dun xeito constante e eficiente e seleccionar diferentes lonxitudes de onda a través de filtros. O detector utiliza basicamente dous procesos para informar a temperatura: cuántico e térmico.
A física detrás do pirómetro de radiación está na relación entre radiación térmica e temperatura a través da lei Stefan-Boltzmann. Onde sigma é a constante de proporcionalidade e epsilon é a emisividade do material.
Un detector de tipo fotodiodo funciona coa interacción entre os fotóns emitidos pola fonte quente e o material do detector, o que resulta en electróns que se recollen e amplifican para xerar un sinal de corrente.
O tipo térmico ten a súa temperatura modificada pola radiación enfocada e, semellante a un termopar, xera unha tensión que se pode medir e calibrar a través da resistencia do detector, proporcionando valores de temperatura.
Prados, Figueiroá, Sober
Prados é un lugar da parroquia de Figueiroá no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Pirómetro
Principio de funcionamento
Os pirómetros máis antigos funcionaban con dilatación de metais e cuadrantes graduados. Un dos primeiros modelos foi desenvolvido para medir a temperatura de fornos cerámicos.
Dispositivos
Os pirómetros divídense en dous grandes grupos, os pirómetros ópticos e os pirómetros de radiación. Existen algúns tipos de pirómetros para aplicacións específicas como o efecto fotoeléctrico.
Pirómetro de radiación
Calquera obxecto emite radiación térmica a temperaturas superiores ao cero absoluto e a radiación emitida é función da temperatura. Na práctica, a enerxía irradiada é proporcional á emisividade a unha temperatura e lonxitude de onda dadas, polo que, para obter un valor de temperatura preciso e coherente para unha superficie, o operador necesita saber a emisividade do material que está a medir. O equipo está construído cunha lente que enfoca esta radiación emitida nun sensor que é sensible á luz e xera unha tensión proporcional á radiación enfocada.
É vantaxoso porque non depende da capacidade do operador para interpretar as cores e pódese usar para diversas aplicacións mediante a implementación de filtros permisivos só para a banda de espectro electromagnético desexada. Non obstante, é afectada por todas as radiacións procedentes do lugar que chega ao detector, radiación que pode ser moito máis intensa que a do obxecto a medir a temperatura, o que dificulta o proceso de medición.
Pirómetro óptico
É o método máis barato que se pode usar, con todo, xa que o sistema funciona usando o ollo humano, o espectro de radiación que se pode comparar é bastante limitado, comprendendo só o rango do visíbel, polo que o corpo ten que estar o suficientemente quente como para emitir con lonxitudes de onda entre 400 e 700 nanómetros.
Características xerais
En xeral, os pirómetros son equipos vantaxosos para canto maior sexa a temperatura da aplicación desexada. Os erros para temperaturas superiores a 1200 °C son moi pequenos e, sempre que se coñeza ben a emisividade do material medido (o que é certo para a maioría das aplicacións), a información de temperatura diferirá da real nun máximo do 1%. Teñen un tempo de resposta extremadamente rápido en comparación cos termómetros habituais, da orde dos microsegundos e nanosegundos con pirómetros de efecto fotoeléctrico.
As dificultades para implantar este tipo de contadores nunha industria débense á súa resposta insatisfactoria en ambientes con po, debido á perda de potencia de radiación até chegar ao detector, dependendo do operador para coñecer a emisividade do material para obter unha temperatura precisa e no seu custo en comparación con outros métodos de obtención de temperatura.
Calibración
O calibrado ou calibración dun pirómetro realízase cunha cavidade de corpo negro. É un forno especial construído para proporcionar resultados moi próximos a un emisor de radiación electromagnética perfecto. Este tipo de estrutura debe cumprir algúns requisitos:
Elíxese unha temperatura para a cámara e o pirómetro colócase diante da cavidade para que reciba toda a radiación emitida polo forno. Nos diversos países hai entidades acreditadas para realizar a calibración, por exemplo no Brasil a RBC (rede de calibración brasileira) supervisa a calibración de pirómetros para investigación ou uso industrial por organismos como INMETRO, USIMINAS e CST.
Aplicacións
Os pirómetros teñen un amplo campo de aplicacións, tanto para a industria como para a investigación, e son equipos indispensábeis cando se necesita medir altas temperaturas nun curto espazo de tempo e controlar sistemas automatizados que dependen do control de temperatura para supervisar o proceso. As aplicacións máis coñecidas son:
Cabe destacar que o prezo do equipo para aplicacións específicas, especialmente cando se desexa obter radiación fóra do visíbel, é bastante elevado. Hoxe hai empresas realizando investigacións e desenvolvendo pirómetros para o ultravioleta.
Isomería conformacional
miniatura|300px|Rotación arredor dun enlace simple do [[butano para interconverter unha conformación na outra. A conformación gauche da dereita é un confórmero, mentres que a conformación eclipsada da esquerda é un estado de transición entre os confórmeros. Arriba: Proxección de Newman; debaixo: representación da orientación espacial.]] En química, a isomería conformacional é unha forma de estereoisomería na cal os isómeros poden interconverterse só por rotacións sobre enlaces formalmente simples (obsérvese a figura sobre rotación no enlace simple). Aínda que dúas disposicións calquera dos átomos dunha molécula que se dferencian pola rotación arredor de enlaces simples poden denominarse conformacións diferentes, son as conformacións que corresponden ao mínimo local na superficie de enerxía as que se chaman especificamente isómeros conformacionais ou confórmeros. As conformacións que corresponden ao máximo local na superficie de enerxía son os estados de transición entre os isómeros conformacionais de mínimo local. As rotacións arredor de enlaces simples implican superar a barreira de enerxía para interconverter un confórmero no outro. Se a bareira de enerxía é baixa, hai rotación libre e unha mostra do composto consiste nunha mestura que se equilibra rapidamente de múltiples confórmeros; se a barreira de enerxía é suficientemente alta entón hai unha rotación restrinxida, unha molécula pode existir durante un período de tempo relativamente longo como isómero rotacional estable ou rotámero (un isómero que se orixina pola rotación restrinxida dun enlace simple). Cando a escala de tempo para a interconversión é longa dabondo para o illamento de rotámeros individuais (usualmente definida arbitrariamente como vida media de interconversión de 1000 segundos ou máis), os isóomeros denomínanse atropisómeros. A inversión do anel (ring flip) de ciclohexanos constitúe outra forma común de isomería conformacional.
Os isómeros conformacionais son, pois, distitnos doutras clases de estereoisómeros (é dicir, isómeros configuracionais), onde a interconversión implica necesariamente a rotura e reformación de enlaces químicos. Por exemplo, as configuracións L / D - e R/S- de moléculas orgánicas teñen unha diferente orientación especular e actividades ópticas, e só poden ser interconvertidos rompendo un ou máis enlaces conectados ao átomo quiral e volvendo formar un enlace similar nunha dirección ou orientación espacial diferentes. Tamén difiren dos isómeros xeométricos (cis/trans), outra clase de estereoisómeros, que requiren a rotura do compoñente π de enlaces dobres para a interconversión. (Aínda que a distinción non é sempre nítida, xa que certos enlaces que son formalmente enlaces simples en realidade teñen un certo carácter de dobre enlace que soamente se fai aparente cando se consideran outros contribuíntes á resonancia secundarios, como ocorre nos enlaces C–N das amidas, por exemplo.) Debido á rápida interconversión, os confórmeros non son xeralmente illables a temperatura dunha habitación.
O estudo das enerxéticas entre diferentes conformacións denomínase análise conformacional. É útil para entender a estabilidade de diferentes isómeros, por exemplo, ao ter en conta a orientación espacial e interaccións a través do espazo dos substituíntes. Ademais, a análise conformacional pode usarse para predicir e explicar a selectividade de produtos, mecanismos e velocidades das reaccións. A análise conformacional tamén xoga un importante papel no deseño de fármacos racional baseado na estrutura.
Tipos
miniatura|400x400px|Diagrama da enerxía de conformación relativa do butano en función do ángulo diedro. A: antiperiplanar, anti ou trans. B: sinclinal ou gauche. C: anticlinal ou eclipsado. D: sinperiplanar ou cis.
Ao rotaren os enlaces carbono–carbono de moléculas de etano e propano teñen tres mínimos de enerxía local. Son estrutural e enerxeticamente equivalentes e chámanse confórmeros cambaleados. Por cada molécula, os tres substtuintes que emanan de cada enlace carbono–carbono son cambaleados, con cada ángulo diedro H–C–C–H igual a 60° (e no caso do propano o águlo diedro de H–C–C–CH3 é aproximadaemnte igual a 60°). As tres conformacións eclipsadas, nas cales os ángulos diedros son cero, son estados de transición (máximos de enerxía) que conectan dous equivalentes de mínimos de enerxía, que son os confórmeros cambaleados.
Suairexa, Figueiroá, Sober
Suairexa é un lugar da parroquia de Figueiroá no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Isomería conformacional
Tipos
A molécula de butano é a molécula máis simple na cal as rotacións en enlaces simples teñen como resultado dous tipos de estruturas non equivalentes, coñecidas como confórmeros anti e gauche (ver figura).
Por exemplo, o butano ten tres confórmeros en relación cos seus dous grupos metilo (CH3): dous confórmeros gauche, que teñen os metilos separados ±60° e son enantioméricos e un confórmero anti, no que os catro centros de carbono son coplanares e os substituíntes están afastados 180° (ver o diagrama de enerxía libre do butano). A diferenza de enerxía entre o gauche e o anti é 0,9 kcal/mol asociada coa enerxía de tensión do confórmero gauche. O confórmero anti é, por tanto, o máis estable (≈ 0 kcal/mol). As tres conformacións eclipsadas con ángulos diedros de 0°, 120° e 240° son estados de transición entre confórmeros. Nótese que as dúas conformacións eclipsadas teñen diferentes enerxías: a 0° os dous grupos metilo son eclipsados, resultando unha enerxía máis alta (≈ 5 kcal/mol) que a 120°, onde os grupos metilo son eclipsados con hidróxenos (≈ 3.5 kcal/mol).
Aínda que as moléculas simples poden describirse por estes tipos de conformacións, as moléculas máis complexas requiren o uso do sistema de Klyne–Prelog para describir os diferentes confórmeros.
Exemplos máis específicos de isomería conformacional están detallados noutros artigos:
Equilibrio de confórmeros
minaitura|250px|Distribución de equilibrio de dous confórmeros a diferentes temperaturas dada a enerxía libre da súa interconversión.
Os isómeros conformacionais existen en equilibrio dinámico, no que as enerxías libres relativas dos isómeros determinan a poboación de cada isómero e a barreira de enerxía de rotación determina a velocidade de interconversión entre isómeros:
onde K é a constante de equilibrio, ΔG° é a diferenza en enerxía libre estándar entre os dous confórmeros en kcal/mol, R é a constante universal dos gases (1,987×10−3 kcal/mol K), e T é a temperatura do sistema en kelvins. En unidades de kcal/mol a 298 K,
Así, cada 1,36 kcal/mol corresponde a un factor de 10 en termos de equilibrio constante a temperaturas arredor da temperatura dunha habitación. (A "regra do 1,36" é útil en xeral para a estimación da constante de equilibrio a temperatura dunha habitación a partir das diferenzas en enerxía libre. A temperaturas máis baixas, cómpre unha diferenza de enerxía menor para obter unha constante de equilibrio dada.)
No diagrama represéntanse tres isotermas que mostran a distribución de equilibrio dos dous confórmeros a diferentes temperaturas. A unha diferenza de enerxía libre de 0 kcal/mol, isto dá unha constante de equilibrio de 1, o que significa que existen os dous confórmeros nunha proporción de 1:1. Os dous teñen igual enerxía libre; ningún é máis estable, así que ningún deles predomina sobre o outro. Unha diferenza negativa en enerxía libre significa que un confórmero se interconveerte a unha conformación termodinamicamente máis estable, polo que a constante de equilibrio será sempre mior que 1. Por exemplo, a ΔG° para a transformación do butano do confórmero gauche ao confórmero anti é de −0,47 kcal/mol a 298 K. Isto dá unha constante de equilibrio de 2,2 en favor do confórmero anti, ou unha mestura 31:69 dos confórmeros gauche:anti no equilibrio. Inversamente, unha diferenza positiva en enerxía libre significa que o confórmero é xa o máis estable, polo que a interconversión é un equilibrio desfavorable (K < 1). Incluso para cambios moi desfavorables (ΔG° positiva grande), a constnte de equilibrio entre dous confórmeros pode incrementarse ao aumentar a temperatura, así que a cantidade do confórmero menos estable presente no equilibrio increméntase (aínda que sempre permanece como o confórmero menos fecuente).
Distribución poboacional dos confórmeros
miniatura|350px|Porcentaxe da distribución de Boltzmann distribution da conformación de menor enerxía nun sistema equilibrado de dous compoñentes a varias temperaturas (°C, cor) e diferenza de enerxías en kcal/mol (eixe x)
No lado esquerdo está a proporción do corfórmero i nunha mestura de equilibrio de confórmeros M en equilibrio termodinámico. No lado dereito, Ek (k = 1, 2, ..., M) está a enerxía do confórmero k, R é a constante dos gases ideais (aproximadamente igual a 8,314 J/(mol·K) ou 1,987 cal/(mol·K)), e T é a temperatura absoluta. O denominador da dereita é a función de partición.
Factores que contribúen á enerxía libre dos confórmeros
Os efectos das interaccións electrostáticas e estéricas dos substituíntes así como as interaccións orbitais como a hiperconxugación son responsables da estabilidade relativa dos confórmeros e os seus estados de transición. As contribucións destes factores varían dependendo da natureza dos substituíntes e poden contribuír positiva ou negativamente á barreira de enerxía. Os estudos computacionais de pequenas moléculas como o etano suxiren que os efectos electrostáticos supoñen a maior contribución á barreira de enerxía; porén, tradicionalmente a barreira atribúese primariamente a interaccións estéricas. center|miniatura|450px|Contribucións á barreira de enerxía rotacional No caso dos sistemas cíclicos, o efecto estérico e a contribución da enerxía libre pode ser aproximada por valores A, que miden a diferenza de enerxía cando un substituínte do ciclohexano está en posición axial comparada coa que ten en posición ecuatorial.
Illamento ou observación dos isómeros conformacionais
A curta escala de tempo da interconversión impide a separación de isómeros conformacionais na maior parte dos casos. Os atropisómeros son isómeros conformacionais que poden ser separados debido á rotación restrinxida.
O pregamento de proteínas tamén xera isómeros conformacionais estables que poden ser observados. A ecuación de Karplus relaciona o ángulo diedro de protóns veciñais coas súas constantes de acoplamento J medidas por RMN. A ecuación axuda á dilucidar o pregamento das proteínas así como as conformacións doutras moléculas alifáticas. O equilibrio entre os isómeros conformacionais pode observarse utilizando diversas técnicas espectroscópicas.
En derivados do ciclohexano, os dous confórmeros cadeira interconvértense con rapidez a temperatura dunha habitación, e o propio ciclohexano sobre a inversión do anel (ring-flip) a unha velocidade de aproximadamente 105 inversións de anel/seg, cunha barreira de enerxía global de 10 kcal/mol (42 kJ/mol), que impide a súa separación a temperatura ambiente. Porén, a baixas temperaturas por debaixo do punto de coalescencia pode monitorizarse directamente o equilibrio por espectrocopía de RMN e a interconversión barreira por espectroscopía RMN dinámica dependente da temperatura.
A dinámica da isomería conformacional (e doutros tipos) pode monitorizarse por espectroscopía de RMN a varias temperaturas. A técnica aplícase a barreiras de 8–14 kcal/mol, e as especies mostran esa dinámica a miúdo chamada "fluxional".
Ademais da espectrocopía RMN, tamén se usa a espectrocopía de infravermellos para medir as proporcións de confórmeros. Nos confórmeros axial e ecuatorial do bromociclohexano, νCBr difire en case 50 cm−1.
Reaccións dependentes de conformación
As velocidades de reacción son moi dependentes das conformacións dos reactivos. En moitos casos o produto dominante orixínase da reacción do confórmero menos frecuente, debido ao principio de Curtin–Hammett. Isto é típico de situacións na que a equilibración conformacional é moito máis rápida que a reacción para formar o produto. A dependencia dunha reacción da orientación estereoquímica só é, por tanto, visible en isómeros configuracionais, nos cales unha conformación particular está bloqueada por substituíntes. A predición das velociddes de moitas reaccións que implican a transición entre estados sp2 e sp3, como a redución de cetonas, a oxidación de alcohois ou a substitución nuclleofílica, é posible se se teñen en conta todos os confórmeros e a súa estabilidade relativa determinada polas súas tensións.
Un exemplo con isómeros configuracionais proporciónano as reaccións de eliminación, que implican a eliminación simultánea dun protón e un grupo saínte de posicións veciñais ou antiperiplanares baixo a influencia dunha base.
center|miniatura|350px|Deshidrohaloxenación bimolecular inducida por base (un mecanismo de reacción de tipo E2). A xeometría óptima para o estado de transición require que os enlaces que rompen sexan antiperiplanares, xa que están na conformación cambaleada apropiada.
O mecanismo require que os átomos ou grupos que saen sigan traxectorias antiparalelas. Para substratos de cadea aberta o seu requisito xeométrico cúmprese en polo menos un dos tres confórmeros cambaleados. Porén, para algúns substratos cíclicos como o ciclohexano pode non obterse un arranxo antiparalelo dependendo dos substituíntes que poderían establecer un bloqueo conformacional. Os substituíntes adxacentes nun anel de ciclohexano só poden conseguir a antiperiplanaridade cando ocupen posicións trans diaxiais.
Peggy Whitson
Peggy Annette Whitson, nada en Mount Ayr (Iowa) o 9 de febreiro de 1960, é unha investigadora bioquímica estadounidense. Foi astronauta xefa da NASA ata que en xuño de 2018 anunciou a súa retirada sendo a estadounidense que máis días estivo en órbita: 665 días, 22 horas e 22 minutos. A súa primeira misión espacial foi en 2002, cunha estancia estendida a bordo da Estación Espacial Internacional como membro da Expedición 5. A súa segunda misión foi o 10 de outubro de 2007, cando foi a primeira comandante muller da Expedición 16. Coas súas dúas estancias de longa duración a bordo da ISS, Whitson é a máis experimentada astronauta muller da NASA, e a que ostenta a marca de cantidade de días no espazo entre todos os astronautas da NASA. Iso colócaa vixésima novena entre todos os aviadores espaciais. En 2017, Whitson converteuse na primeira muller astronatuta en comandar a Estación Espacial Internacional en dúas ocasións.
Veleigaz, Figueiroá, Sober
Veleigaz é un lugar da parroquia de Figueiroá no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Peggy Whitson
Traxectoria
Whitson creceu nunha granxa fóra da cidade próxima a Beaconsfield, Iowa. Graduouse no Mount Ayr Instituto Comunitario en 1978 e recibiu un grao en bioloxía e química de Iowa Wesleyan Universidade en 1981. E o seu doutoramento en bioquímica pola Universidade Rice en 1985, continuando como membro "Robert A. Welch pos-doutoral até outubro de 1986.
Carreira
De 1991 a 1997, foi convidada para ser profesora adxunta no Departamento de Medicina Interna, e Departamento de Química Biolóxica Humana e Xenética na Universidade de Texas Rama Médica en Galveston, Texas. En 1997, empezou unha posición como profesora adxunta na Universidade Rice no Maybee Laboratorio para Enxeñaría Bioquímica e Xenética.
De 1992 a 1995, serviu como científica de proxecto para o Programa Shuttle-Mir e, até a súa selección como candidata a astronauta en 1996, como Xefa de División de Ciencias Médicas no Johnson Centro Espacial.
Carreira na NASA
De 1989 a 1993, traballou como bioquímica de estudos no Biomedical Operacións e Rama de Procura no NASA-JSC. De 1991 a 1993, foi monitora técnica dos Laboratorios de Procura de Bioquímica no Biomedical Operations. De 1991 a 1992, foi desenvolvedora de elementos de carga útil para a investigación con células nais de medula (E10) a bordo SL-J (STS-47), e membro da Xunta dos Estados Unidos-URSS en Bioloxía e Medicamento Espaciais. En 1992, nomeada científica de Proxecto do Programa Shuttle-Mir (STS-60, STS-63, STS-71, Mir 18, Mir 19) e serviu nesa capacidade até a conclusión da Fase 1A Programa en 1995. De 1993 a 1996, Whitson tivo responsabilidades adicionais de Xefa de División da División de Ciencias Médicas no NASA-JSC. De 1995 a 1996, foi co-cátedra do Grupo EE.UU.-Rusia de Ciencia.
De novembro de 2003 a marzo de 2005, foi Xefa da Oficina de Astronautas. De marzo de 2005 a novembro de 2005, foi Xefa da Rama de Operacións da Estación, Oficina de Astronautas. E adestrou como suplente de seguridade Comandante da ISS para a Expedición 14 de novembro de 2005 a setembro de 2006, e como Comandante da ISS para a Expedición 16, lanzada en outubro de 2007, na Soiuz TMA-11. Durante esa Expedición 16 superou a Sunita Williams como a muller con máis camiñadas espaciais.
Foi Xefa da Oficina de Astronautas até xullo de 2012 e, como tal, responsable de actividades de preparación da misión de tripulacións da Estación Espacial Internacional e o seu persoal de soporte.
Experiencia en voos espaciais
esquerda|miniatura|Peggy Whitson en curso de preparación da súa camiñada espacial durante a Expedición 5
Expedición 5
A tripulación da Expedición 5 foi lanzada o 5 de xuño de 2002, a bordo da STS-111 e axustouse coa Estación Espacial Internacional o 7 de xuño de 2002. Durante a súa estancia de seis meses a bordo da Estación Espacial, Whitson instalou o Sistema de Base Móbil, o segmento S1 truss, e o P1 truss sistema de manipulación utilizado na estación espacial; actuando 4 h e 25 min de camiñada espacial nun traxe espacial Orlan ruso para instalar blindaxe a micrometeoros no Zvezda Módulo de Servizo; e activou e comprobou o Microgravity Sciences Glovebox, un bastidor de carga útil de clase de instalación.
Whitson foi nomeada a primeira Oficial de Ciencia da NASA durante a súa estancia, e conduciu 21 investigacións en ciencias de vida humana e ciencias da microgravidade, así como cargas útiles comerciais. A tripulación da Expedición 5 regresou a Terra a bordo da STS-113 o 7 de decembro de 2002. Completando o seu primeiro voo, Whitson rexistrou 184 días, 22 h e 14 min no espazo.
Expedición 16
A súa segunda misión, Expedición 16, lanzouse o 10 de outubro de 2007, en Soiuz TMA-11. Xunto cos seus membros da Expedición 16 Yuri Malenchenko e participante Yi Tan-yeon, regresando á Terra en Soyuz TMA-11 o 19 de abril de 2008. A reentrada foi notable polo fracaso do módulo de propulsión Soiuz para separarse adecuadamente, e o posterior "reingreso balístico", que someteu á tripulación a forzas aproximadamente oito veces maior que a da gravidade. Ocupou 191 días, 19 h e 8 min no espazo nesa misión.
Expedición 50/51
En 2016 camiño á estación espacial coa Expedición 50/51, lanzada o 17 de novembro de 2016. É comandante desa Expedición 51. Co lanzamento de Expedición 50/51 coas súas 56 anos, devén a muller de maior idade en voar ao espazo.
En xuño de 2018 anunciou a súa retirada tras ser a estadounidense que máis días estivo en órbita: 665 días, 22 horas e 22 minutos.
Carreira posterior
O 26 de xaneiro de 2021, a empresa Axiom Space anunciou que Whitson formaría parte da tripulación de reserva da misión SpaceX Axiom Space-1.
Rodrigo Ramos
Rodrigo Ramos, nado en Laro, Silleda, en 1990, é un cantautor galego.
Traxectoria
En 2023 saíu á luz o seu terceiro álbum, titulado Claustrofobia, que constou de seis temas en castelán e catro en galego, e incluíu a participación de Lucía Pérez en "Nada máis".
O Taro, Figueiroá, Sober
O Taro é un lugar da parroquia de Figueiroá no concello lugués de Sober na comarca da Terra de Lemos.
Lista de municipios de Austria con vieiras no escudo
Este artigo contén a lista dos escudos municipais con representación de vieiras en Austria. A lista inclúe os brasóns oficiais municipais de Austria con representacións dunha cuncha heráldica dunha ou varias vieiras (dúas especies moi relacionadas, ambas pertencentes ao xénero Pecten ).
En lingua alemá muschel significa bivalvo e Jakobsmuschel (vieira) remite a Santiago, patrón dos peregrinos. A cuncha representa especialmente a peregrinación do Camiño de Santiago. Os camiñantes da Idade Media que chegaban desde diversos puntos de Europa utilizaban a vieira para sacar auga dos ríos e fontes; un costume estendido era o de continuar até Fisterra ou outras vilas costeiras para recoller unha cuncha do mar. Levada como sinal de peregrinación na banda do sombreiro ou no cinto, a vieira era máis que un recordo, ao regresar a casa era garantía do respecto pola viaxe feita.
Carintia
thumb|Altar de S. Florian con catro vieiras, na igrexa de [[Santiago o Maior na localidade de Gallizien en Carintia.|291x291px]]
Saydean Zeldin
Saydean Zeldin é unha física, enxeñeira de software e programadora estadounidense.