cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Resistencia a antibióticos
Salmonella e E. coli
Aínda que as mutacións por si soas poden causar resistencia a antibióticos, un estudo de 2008 atopou resistencias á exposición a antibióticos que non podían ser explicadas só por mutación. Este estudo enfocouse sobre o desenvolvemento da resistencia en E. coli a tres antibióticos: ampicilina, tetraciclina, e ácido nalidíxico. Algunhas das resistencias que a bacteria desenvolveu debíanse a herdanza epixenética en vez de á herdanza directa dun xene mutado. A reversión a un estado de sensibilidade ao antibiótico era relativamente común tamén. Na epixenética altérase a expresión do xene sen que este se modifique. Pode producirse por metilación do ADN ou modificación de histonas. Por tanto, a resistencia pode ocorrer tanto por mutacións aleatorias coma por marcadores epixenéticos que afectan á expresión de xenes de resistencia.
A resistencia ás polimixinas apareceu en 2011. En 2015 descubriuse unha forma fácil de espallar esta resistencia por medio dun plásmido chamado MCR-1.
Acinetobacter baumannii
En 2004, os Centros para o Control de Enfermidades e Prevención (CDC) dos Estados Unidos informaron dun crecente número de infeccións no torrente sanguíneo por Acinetobacter baumannii en hospitais militares que trataban feridos nas guerras de Iraq/Kuwait e Afganistán que mostraban múltiple resistencia (MRAB), e algúns dos illamentos eran resistentes a todos os fármacos probados.
Klebsiella pneumoniae
As bacterias que producen carbapenemase de Klebsiella pneumoniae (KPC) son un grupo de bacilos gramnegativos emerxentes moi resistentes a fármacos que causan infeccións con significativa morbilidade e mortalidade, cuxa incidencia está incrementándose rapidamente en hospitais de todo o mundo. Klebsiella pneumoniae ten numerosos mecanismos para a resistencia a antibióticos, moitos dos cales están localizados en elementos xenéticos de alta mobilidade. Os antibióticos carbapenem (ata agora o tratamento de último recurso para as infeccións resistentes) non son normalmente efectivos contra os organismos produtores de KPC.
Mycobacterium tuberculosis
A tuberculose está incrementándose en todo o mundo, especialmente nos países en desenvolvemento. A tuberculose resistente aos antibióticos denomínase tuberculose resistente a multidrogas (TB RMD ou MDR TB), a cal causa 150.000 mortes anualmente. A epidemia da infección por VIH/SIDA contribuíu tamén a isto.
A tuberculose era antes considerada unha das enfermidades máis frecuentes e graves, e non tivo cura ata que se descubriu a estreptomicina en 1943. Porén a bacteria, Mycobacterium tuberculosis, axiña desenvolveu resistencia. Desde entón, utilizáronse fármacos como a isoniazida e a rifampina. Pero M. tuberculosis desenvolveu resistencia aos fármacos por mutacións espontáneas no seu xenoma. Agora a resistencia a fármacos é común, polo que o tratamento xeralmente se fai con máis dun fármaco. Denomínase tuberculose resistente a fármacos estensivamente (XDR TB) á aquela que tamén resiste aos fármacos de segunda liña.
A resistencia que presenta o bacilo da tuberculose ao isoniazid, rifampina, e outros trtamentos comúns estase convertendo nun reto clínico crecente. Non hai probas de se esta bacteria ten plásmidos de resistencia, pero non ten a oportunidade de interaccionar con outras bacterias para compartir plásmidos, debido á natureza da doenza.
Neisseria gonorrhoeae
Neisseria gonorrhoeae é a bacteria transmitida por vía sexual que produce a gonorrea, a cal causa inflamacións da uretra, cervix uterino, farinxe, ou recto. Na década de 1940 xa se dispoñía dun tratamento efectivo con penicilina, pero na década de 1970 as cepas resistentes xa eran predominantes. A resistencia á penicilian desenvolveuse na bacteria por medio de dous mecanismos: resistencia mediada polo cromosoma (CMRNG) e resistencia mediada pola penicilinase (PPNG). A mediada polo cromosoma implica unha mutación por pasos do xene penA, que codifica a proteína de unión á penicilina (PBP-2); do xene mtr, que codifica unha bomba de efluxo que retira a penicilina do interior da célula; e do xene penB, que codifica as porinas da parede celular da bacteria. A resistencia mediada por penicilinase implica a adquisición dunha beta-lactamase portada nun plásmido. N. gonorrheoea ten unha gran facilidade para a transferencia horizontal de xenes, e como resultado, a existencia de calquera cepa resistente a un fármaco se espalla rapidamente a outras cepas.
As Fluoroquinolonas foron un tratamento útil de seguinte liña que se usou ata que o microorganismo consegiu resistilo por medio de bombas de efluxo e mutacións no xene gyrA, que codifica a ADN xirase. Desde 2007 utilizáronse as cefalosporinas de terceira xeación para tratar a gonorrea, pero tamén xurdiron cepas resistentes. En 2010, o tratamento recomendado é unha soa inxección intramuscular de 250 mg de ceftriaxona, ás veces en combinación con azitromicina ou doxicuclina. Porén, certas cepas de N. gonorrhoeae poden ser resistentes a antibióticos que normalmente se usan para o tratamento, como: cefixime (unha cefalosporina oral), ceftriaxona (unha cefalosporina inxectable), azitromicina, aminoglicósidos, e tetraciclina.
Virus
Os antibióticos non afectan aos virus, polo que contra eles se usan outros fármacos distintos chamados fármacos antivirais, que afectan a partes vitais do ciclo de replicación do virus para que este non se poida reproducir. Hai antivirais para combater, por exemplo, a SIDA, hepatite B, hepatite C, gripe, infeccións por virus herpes como as producidas polo virus da varicela zóster, o citomegalovirus e o virus de Epstein-Barr. Algunhas cepas de cada un destes virus adquiriron resistencia a algún dos fármacos.
A resistencia aos antivirais contra o VIH é problemática, e mesmo evolucionaron cepas con resistencia a multifármacos. As cepas resistentes do VIH xorden rapidamente se só se usa un fármaco antiviral. Usar conxuntamente tres ou máis fármacos contribúe a controlar o problema, pero son necesarios novos fármacos debido ao continuo xurdimento de cepas resistentes.
Fungos
As infeccións por fungos causan unha alta morbilidade e mortalidade en persoas inmunocomprometidas, como as que teñen VIH/SIDA, tuberculose ou reciben quimioterapia. O fungo Candida albicans, o Cryptococcus neoformans e o Aspergillus fumigatus causan a maioría destas infeccións e presentan con frecuencia reistencia aos antifúnxicos. A resistencia a multifármacos nos fungos está incrementándose debido ao amplo uso dos fármacos antifúnxicos no tratamento de persoas inmunocomprometidas.
Especies de Candida resistentes a Fluconazole son un problema emerxente. Máis de 20 especies de Candida poden causar candidíase, entre elas a máis común é Candida albicans. Algunhas cepas de Candida están facéndose resistentes a axentes antifúnxicos de primeira e segunda liña como os azoles e equinocandinas.
Parasitos
Os protozoos parasitos que causan enfermidades como a malaria, tripanosomíase, toxoplasmose, criptosporidiose e leishmaníase son patóxenos de grande importancia.
Os parasitos da malaria que son resitentes aos fármacos correntemente usados son xa comúns e isto levou a incrementar os esforzos para desenvolver novos fármacos. Con todo, xa se informou de resistencia a novos fármacos como a artemisinina. O problema da resistencia a fármacos tamén está multiplicando os intentos por conseguir unha vacina.
Os Trypanosoma orixinan a tripanosomíase africana e a enfermidade de Chagas. Non hai vacinas que impidan estas infeccións, polo que se usan fármacos como a pentamidina, suramin, benznidazole e nifurtimox, pero informouse de casos de infeccións resistentes a eles.
A leishmaníase é un importante problema sanitario especialmente en países subtropicais e tropicais, polo que preocupa a resistencia aos fármacos que se empeza a detectar no seu tratamento.
Aplicacións
A resistencia a antibióticos é unha importante ferramenta para a enxeñaría xenética e clonación de xenes. Construíndo un plásmido que conteña un xene de resistencia a antibióticos, que pode ser sometido a enxeñaría ou expresdo, un investigador pode asegurarse de que cando a bacteria se replique, só as células que leven o plásmido sobrevivan. Isto asegura que o xene que está sendo manipulado (que vai acompañado polo xene de resistencia) se transmitiu cando a bacteria se replicou.
En xeral, os antibióticos máis comunmente usados en enxeñaría xenética son antibióticos xa "vellos", como os seguintes:
Na industria, o uso da resistencia de antibióticos está desfavorecida, xa que manter os cultivos bacterianos requiriría utilizar grandes cantidades de antibióticos. Prefírese o uso de cepas bacterianas auxotróficas e plásmidos de substitución de función.
Face/Off
Face/Off é un filme estadounidense dirixido polos John Woo que foi estreado en 1997. Está protagonizado por John Travolta e Nicolas Cage. Travolta é un axente do FBI e Cage é un terrorista, inimigos mortais que asumen a aparencia e a identidade do outro. Foi o primeiro filme de Hollywood no cal Woo tivo completo control creativo, e tivo unha boa acollida tanto do público como da crítica. Chegando a recadar $245 millóns en todo o mundo, Face/Off foi un éxito e converteuse nun filme de culto.
Elefante de Sumatra
O elefante de Sumatra (Elephas maximus sumatranus) é unha das tres subespecies recoñecidas de elefante asiático, e é nativo da illa de Sumatra, en Indonesia.
No 2011, o elefante de Sumatra foi clasificado como en perigo crítico pola IUCN xa que a súa poboación descendeu polo menos un 80 % durante as tres últimas xeracións. A subespecie é ameazado principalmente pola perda, degradación e fragmentación do seu hábitat; arredor dun 69 % do seu hábitat desapareceu nos últimos 25 anos. As áreas boscosas que restan son reducidos bloques que non abarcan sequera 250 km², polo que resultan demasiado pequenas para conter poboacións viables de elefantes. Dende 1985 ata 2012 reduciuse á metade o número de individuos desta subespecie, polo que se cre que para o 2040 estará totalmente extinguida.
Martín, Ribeira, Ribeira
Martín é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 240 habitantes (132 homes e 108 mulleres).
Eiras, San Amaro
Santa Ouxea de Eiras é unha parroquia do concello ourensán de San Amaro. En 2011, segundo o IGE, tiña 118 habitantes (59 homes e 59 mulleres).
Xeografía
Situada preto da ribeira do Miño, cunha orografía que Otero Pedrayo denominaba como "de bocarribeira", é dicir, nin de montaña nin de ribeira, con suaves e onduladas caídas cara o val do Miño, ó xeito dos Chaos de Amoeiro. Este nome -Chaos- aparece tamén na microtoponimia da parroquia, referida ó monte do Chao, de carácter comunal. As aldeas que compoñen a parroquia e o casarío disperso esténdense polas abas do monte de San Trocado, a moi moderada altitude.
Cruzan a parroquia tres regatos, o de Xinzo (Farcixo), o da Lavandeira e o da Reguenga. O primeiro vai dar directamente ó río Miño. Os segundos xuntaranse con outro regato procedente da veciña parroquia de Vilar de Rei (Cenlle) confluíndo na Fareixa, onde hai unha pequena pero fermosa caída de auga, con restos de antigos muíños. Actualmente, a Fareixa está a ser estragada polas extraccións dunha canteira, aínda que este lugar da Fareixa xa pertence administrativamente ó concello de Cenlle.
O clima é oceánico suave, con chuvias abondosas, invernos moderadamente fríos e veráns bastante cálidos, que influíron nos seus modos de vida, xa que a gandería e o policultivo foron tradicionalmente as súas fontes de riqueza, incluída a elaboración do viño, con zonas costeiras moi aptas para as vides, coma as ribeiras da Rega e as caídas do sur de Xinzo. No abandono do viño son directamente responsables as decisións políticas que eliminaron do mapa da Denominación de Orixe Ribeiro o concello do San Amaro, sen ter en conta os microclimas e as peculiaridades orográficas e edáficas favorables ó viño en moitos lugares do concello. En canto á minería, tivo explotacións de estaño e de volframio aínda a mediados do século XX, pero sabemos que xa en época romana eran buscadas as areas de ouro nas inmediacións do monte de San Trocado. Mesmo é posible que o estaño puidera ser aproveitado en épocas prerromanas.
Actualmente ten moi pouca poboación e notablemente envellecida, xa que os novos acostuman marchar cara as cidades en busca de mellor futuro, pero nas súas mellores épocas tivo unha poboación entre 100 e 150 habitantes.
Historia e patrimonio
No mesmo monte da Ermida existen restos de mámoas, con lendas de enterramentos de "mouros", lugar cristianizado coa erección dun sinxelo cruceiro. Un pouco cara o sur da rocha hai labores mineiros, con vetas de estaño e ouro que posiblemente xa foran explotadas en épocas anteriores á Idade de Ferro, pois o lugar non está moi afastado do poboamento mineiro de Laias, que existía na ladeira sur do San Trocado.
Os castros, sometidos posiblemente ó castro de Lambrica (castro de San Cibrao de Las, entre Las e Ourantes), son pequenos e son a posible orixe dalgúns dos pobos da parroquia. Son evidentes restos castrexos en Castro Martiño (Xinzo) e no monte do Castro de Eiras, os dous en lamentable estado de abandono, pese á proximidade de Lambrica, na única onde se realizan actualmente labores de escavación e consolidación.
Nas paredes da igrexa, próxima ó castro de Eiras, pódense descubrir algúns perpiaños con basta decoración reticulada, de utilización posiblemente romana. Nas súas inmediacións, Rodríguez Colmenero informou sobre a aparición dun mosaico romano, de tégulas e de cerámica, o que pode considerarse como os indicios dunha vila romana antecedente dos pazos e casas fidalgas que aínda hoxe podemos ver ó lado da igrexa de Eiras.
miniatura|esquerda|300px|[[Ara de Eiras. Á dereita, foto manipulada para facilitar a súa lectura.]] Xa da época romana, o resto antigo máis salientable é unha ara dedicada a Bandua R? Lambricae, que é posiblemente a primeira testemuña escrita do nome do citado castro de Lambrica. Aínda que hai algunhas discrepancias entre os especialistas, o texto da ara podemos interpretalo de xeito prudente: "A Bandua ... Cidade de Lambrica Emilio Reburrino (cumpriu o seu voto)". A súa transcrición literal é "BANDV R? LAMBRICAE AEMILIVS REBURRINVS". Existe ampla bibliografía con interpretacións bastante contraditorias. O único que está claro é que fala de Bandua, de Emilio Reburrino -seguramente un xefe ou potentado local na época romana- e de Lámbrica.
Cómpre subliñar que non existe acordo entre os investigadores sobre o sexo e a identidade de Bandua, un nome que se repite por gran parte da Hispania prerromana occidental, nin tampouco hai acordo acerca da súa función ou dos seus atributos. Algúns relaciónano coa guerra, outros cos límites e cos vínculos... Sábese que se trata dun deus indíxena prerromano que segue a recibir culto tras a romanización na antigas Gallaecia e Lusitania, onde se conservan máis de dúas ducias de aras. En canto á procedencia da ara de Eiras, existen fontes que afirman que procede do castro de San Cibrao das Las e Ourantes (a posible Lambrica), pero non hai probas desa circunstancia. Debemos ter en conta que en Eiras existiu un poboamento prerromano e romano e que a peza ben puido ter a súa orixe na propia parroquia, cuxo territorio -por pura lóxica- sería dependente da citania de Las (Lámbrica), só a 1,5 quilómetros de distancia e que tivo unha poboación intramuros duns 2 000 habitantes. A excesiva poboación que albergaba a citania, na cima dun monte a 470 metros e sen terras aptas para agricultura, non podería alimentarse suficientemente se non se cultivasen as veigas de Las e de Eiras, onde existirían centros agrarios que surtirían a cidade. Estes centros agrarios serán as villae romanas e moitos deles acabarán transformándose en reitorais e pazos.
Cuevillas, en Prosas Galegas, relaciona a Bandua coa deidade prerromana á que se lle deu culto no cume do Santrocado, pero tampouco hai probas que demostren que a ara procede dese lugar. Esta afirmación de Cuevillas, do que chegou a dicirse que regalara a ara ós propietarios do pazo onde estivo hospedado, non deixa de ser mostra evidente das dúbidas que existen acerca da orixe da ara. En resumo, podemos afirmar que non hai constancia das orixes da ara de Bandua. O único que sabemos é que está en Eiras dende tempo inmemorial e que, nas épocas castrexa e romana, a aldea de Eiras ben puido pertencer ó castro de Lambrica, vista a súa proximidade e as grandes dimensións do mesmo, podendo este último ter certo predominio entre as pequenas aldeas circundantes.
En época medieval a parroquia estaba dentro do territorio de Castela, denominado así pola alta densidade de castelos ou casas fortes. Pertencía á xurisdición de Roucos (actual aldea do concello de Cenlle) onde había un castelo (que derrubaron os Irmandiños, situado no lugar do Pereiro, en Cenlle) e unha casa forte, da que aínda se conserva parte na citada aldea de Roucos. Esta xurisdición era do Conde de Ribadavia. Aínda así, dentro da propia parroquia existiu outra pequena xurisdición, chamada "Coto de Pazo" no Catastro de Ensenada, e que ostentaban dous fidalgos da parroquia xa no século XVIII, en 1789: Isabel Eraso e Xoán Tizón.
O desenvolvemento de aforamentos e subaforamentos levará ó enriquecemento dos intermediarios, sendo unha das causas da eclosión e auxe da fidalguía rural nos séculos XVII e XVIII, posteriores ó Medievo. Algúns dos foreiros destes mosteiros serán, pasadas as xeracións, os futuros posuidores das casas fidalgas, grazas ás ganancias obtidas como intermediarios entre os campesiños e os mosteiros ou grandes señores.
No ámbito eclesiástico, é tamén na Idade Media cando o dominio da Igrexa se consolida na parroquia, coa erección dunha primeira parroquial que contribuirá a aglutinar os fregueses ó seu arredor. Ademais, existiron outros templos na parroquia, coma as capelas dos pazos de Eiras e de Sabariz.
Da época barroca, dominada a terra e a economía polos señores dos pazos, podemos aínda admirar hoxe algunhas das casas señoriais xurdidas dese proceso (O pazo de Sabariz e o pazo de Eiras, entre outras). Do pazo de Eiras, a carón dunha antiga carballa, consta documentalmente a súa fundación no ano 1600 por Xoán Vázquez de Sabariz, aínda que é posible que xa existise algún tipo de hábitat antigo no mesmo terreo, como pode comprobarse pola aparición nas súas inmediacións da ara romana de Bandua. Ademais dos Vázquez, habitaron a casa fidalga de Eiras familias tan coñecidas coma os Varela, os Temes, os Salgado, os Toubes, os Gayoso ou os Tizón, entre outros. Todos eles recordados polos escudos que aínda ornan as fachadas e emparentados con moitas casas fidalgas da comarca e da provincia.
O pazo de Sabariz, afastado das aldeas, e ó que xa nos referimos ó falar dos mosteiros, constitúe un exemplo típico de pazo rural galego vinculado a pequena fidalguía rural. O seu nome significa etimoloxicamente "o suevo rico". Pertenceu ós Vázques, os Temes, os Cárdenas e os Tizón. Entre os elementos típicos que ostentaba están os brasóns, a grande solaina con escalinata, as balconadas cara o sol do mediodía, a torre, o pombal, a eira, o lagar, a capela, os hórreos... Moitos destes elementos xa están desaparecidos, situación que se repite nos pazos e casas fidalgas espalladas polo rural galego. Na portada do pazo, ademais do escudo cuartelado, existe unha curiosa imaxe barroca, difícil de identificar.
A igrexa parroquial acolle no seu interior un monumental retablo (o retablo maior) realizado polo entallador Francisco Castro Canseco no ano 1704. miniatura|esquerda|Retablo maior de Eiras, Santa Uxía na parte superior.Castro Canseco traballou en diversos lugares de Galiza a principios do século XVIII, sendo unha das súas obras máis famosas a fermosa capela do Santo Cristo de Ourense, na que debeu traballar na mesma época en que se fixo o retablo de Eiras. Desta igrexa tamén debemos destacar a "fonte" de pedra existente na sancristía, con desaugadoiro ó exterior. Na sancristía existe unha caixoneira barroca. Tamén pertence á parroquial unha fermosa cruz procesional de prata fabricada a principios do século XIX polo prateiro ourensán Rañoi, con cristo no anverso, acompañado do Sol e da Lúa, e a imaxe da patroa da parroquia (Santa Uxía) no reverso. Ademais, ten imaxes dos evanxelistas e de diversos apóstolos, todas elas en prata sobredourada.
miniatura|San Xoán e San Xosé, no retablo de Eiras O retablo maior da igrexa, que consta de dous corpos e tres canles, ten columnas salomónicas de cinco voltas, ó xeito barroco, arrodeadas de vides e uvas. Destacan especialmente as imaxes de San Xosé e de San Xoán, situadas orixinariamente na canle do Evanxeo e na da Epístola, respectivamente. Pero tamén é salientable a imaxe de Santa Uxía, a patroa, que ocupaba orixinariamente a parte superior do conxunto e que a principios do século XXI foi modificado na súa disposición, baixando a santa ó corpo inferior do retablo.
Nun retablo lateral os fregueses de Eiras veneran a imaxe da San Bertomeu, o Natanael bíblico, ó que lle adican unha festa cada 24 de agosto. miniatura|left|San Bartolameu ou Bertomeu de Eiras (San Amaro)
No exterior da parroquial existe unha curiosa inscrición, posiblemente do século XVII, que nos di "Esta capilla hize / ron y dotaron a su cos / ta Bartolomé Vázquez de Sabariz / Familiar del Santo Oficio de In / quisición y Catalina Vázquez su mujer y herederos". miniatura|Escudo e inscrición no exterior da igrexa Está escrita en caracteres propios dos séculos XVI e XVII e acompañada dun escudo coa cruz da Inquisición, unha palma de martirio e unha espada (estes dous últimos atributos de Santa Uxía). Bartolomé Vázquez de Sabariz finou en 1628 e entre os seus fillos, ademais de Rosendo Vázquez de Sabariz, está Xoán Vázquez. Os descendentes de Rosendo Vázquez de Sabariz entroncarán despois cos Cárdenas, tamén no século XVII. A capela á que fai referencia a inscrición é unha edícula anexa á parroquial onde existiron enterramentos fidalgos.
Á porta do pazo de Eiras, ó lado da carballa centenaria, existía un cruceiro derrubado nos anos setenta e desaparecido, ó igual que a estatua de Santo Antonio que presidía o portalón do pazo, roubado nos anos oitenta. Existen na parroquia outros dous cruceiros, un deles con nimbo e pousadoiro, non moi lonxe da igrexa. Algúns autores denominan este tipo de cruceiros nimbados como cruces celtas.
Kenya
Kenya oficialmente República de Kenya, é un país da África oriental e membro fundador da Comunidade Africana Oriental (CAO). A súa capital e meirande cidade é Nairobi. O territorio de Kenya atópase no ecuador e superponse ó Rift de África Oriental cubrindo un extenso e diverso terreo que abrangue dende o lago Vitoria até o lago Turkana (antigamente chamado lago Rudolph) e cara ao sueste co Océano Índico. Ten fronteira con Tanzania polo sur, con Uganda polo oeste, con Sudán do Sur polo noroeste, con Etiopía polo norte e con Somalia polo nordés. Kenya abrangue 581 309 km2, e no 2014 tiña unha poboación aproximada de 45 millóns de persoas.
Eiras, San Amaro
Historia e patrimonio
miniatura|Portalón de entrada o Pazo de Eiras Nos brasóns das fachadas das casas fidalgas tamén os canteiros mostraron toda a súa habelencia. Os apelidos que máis se repiten son os de Temes, Cárdenas, Vázquez, Salgado e Tizón. Hai actualmente na parroquia, á vista dos visitantes, unhas sete pedras de armas, tendo xa desaparecido outras singulares como unha que había na parede da reitoral e outra que pertenceu á Fonte de Poelle. Os dous pazos da parroquia -e tamén a casa reitoral- conservan nas súas leiras fermosos pombais circulares. miniatura|Escudo na portada de Sabariz Seguindo co patrimonio etnográfico, hai que dicir que a parroquia foi famosa polas súas eiras ou campos de hórreos -alí chamados cabaceiros-. Tamén houbo moitos muíños no regato da Lavandeira, case todos desaparecidos polas mesmas razóns. Os muíños son todos de rodicio horizontal ou de eixe vertical, moi parecidos na súa estrutura a outros muíños dos arredores. Ademais, moitas casas aínda gardan verdadeiros tesouros etnográficos, imprescindibles para que as xeracións futuras poidan coñecer as técnicas e as labouras dos antergos, coma os lagares, os carros, e os demais apeiros, tanto de labranza coma de oficios que se realizaron nos baixos das vivendas. Tamén son destacables as fontes, especialmente as de A Reguenga e a de Xinzo, que acostuman ter anexo o "tanque de lavar". Hoxe apenas son utilizadas e o seu abandono repercute, igualmente, na súa conservación.
Motorola
Motorola Mobility LLC, comercializada como Motorola, é unha empresa estadounidense de telecomunicacións e electrónica, filial do conglomerado tecnolóxico chinés Lenovo. A compañía fabrica principalmente teléfonos intelixentes e outros dispositivos móbiles que executan o sistema operativo Android.
En 2011, Motorola Inc. foi dividida en dúas firmas independentes unha da outra. Motorola Mobility naceu como spin-off co que fose o brazo de Motorola en materia de teléfonos, mentres que Motorola Solutions ficou coa parte de equipos como servidores e redes de telecomunicación despois do renomeamento do nome orixinal. Por iso, o sucesor legal directo de Motorola é Motorola Solutions.
Kenya
Kenya ten un clima cálido, húmido e tropical na liña costeira do Océano Índico. O clima é máis frío nas sabanas arredor da capital, Nairobi, e especialmente preto do monte Kenya, que ten neve de forma permanente no seu cumio. Máis no interior, na provincia de Nyanza, hai un clima quente e seco que se converte en húmido arredor do Lago Vitoria, o meirande lago tropical de auga doce do mundo. O lago dá paso ás zonas montañosas temperadas e boscosas da veciña rexión occidental. As rexións do nordés na fronteira con Somalia e Etiopía son áreas áridas e semiáridas case desérticas. Kenya é tradicionalmente famoso polos seus safaris, o clima e a xeografía diversos e polas súas grandes reservas e parques nacionais, como Parque Nacional de Tsavo Leste e Oeste, o Maasai Mara, o lago Nakuru e o Parque Nacional de Aberdare. Kenya ten varios lugares Patrimonio da Humanidade como a cidade de Lamu e varias praias famosas como Diani, Bamburi e Kilifi, onde se celebran cada ano competicións internacionais de vela.
Eiras, San Amaro
Natureza e agro
Na entrada do pobo hai unha monumental carballa, símbolo da parroquia, cuns 4 metros de perímetro, que pode ter uns 400 anos de idade. Foi queimada nos anos corenta do século XX, por culpa dunha trasnada infantil, e hoxe consérvase moi deteriorada, pero non por iso deixa de renovar cada ano. A súa fotografía figura nunha recente publicación das árbores senlleiras de Galiza. Á súa sombra aínda segue a celebrarse a verbena do San Bartolameu, onde seguen a chegar as procesións anuais na honra do santo, terreo dun antigo cruceiro derrubado a principios dos anos setenta. A súa ausencia non era impedimento para que, aínda a finais do século XX, moitas persoas maiores se santiguasen ó pasar polo lugar.
miniatura|esquerda|200px|A centenaria Carballa de Eiras, na entrada da aldea Aínda quedan redutos do que foron as fermosas carballeiras. Ademais dos carballos, tamén foron abondosas as sobreiras ou corticeiras, estas últimas nos lugares máis quentes, ó igual que os érbedos. Nas ribeiras dos ríos abundaron os salgueiros, os ameneiros e algún freixo. Actualmente, a recuperación das ribeiras dos ríos é unha tarefa ardua, debido ás canalizacións da rede de sumidoiros que se fixeron nos anos noventa, onde se guiaron cara os regatos todas as augas fecais da parroquia e doutros lugares limítrofes. Estas augas destruíron un fermoso ecosistema de ribeira, onde os vellos do lugar aínda recordan unha gran variedade de fauna, especialmente anfibios, invertebrados e peixes. Deles pódese recordar especialmente os tritóns e os "cabaliños do demo" ou libélulas. Hoxe é case imposible atoparse con esta diversidade.
Kenya
A rexión dos Grandes Lagos Africanos, da cal forma parte Kenya, foi habitada polo ser humano dende o Paleolítico inferior. Arredor do primeiro milenio da nosa era, a expansión bantú chegou até a zona dende África Occidental e Central. As fronteiras do estado moderno comprenden a encrucillada das áreas níxer-congo, nilo-saharianas e afroasiáticas do continente, representando a maioría de grupos etnolingüísticos que hai en África. As poboacións bantú e nilóticos constitúen xuntas arredor do 97% dos habitantes do país. A presenza árabe e europea en Mombasa data de comezos da Idade Moderna, e a exploración europea do interior de África comezou no século XIX. O Imperio Británico estabeleceu o protectorado da África Oriental Británica en 1895, que en 1920 deu paso á Colonia de Kenya. Kenya obtivo a independencia en decembro de 1963. Segundo o referendo de agosto de 2010 e a adopción dunha nova constitución, Kenya está dividida en 47 condados semi-autónomos gobernados por gobernadores electos.
Motorola
A Motorola orixinal foi fundada en 1928 en Chicago por Paul V. Galvin e o seu irmán Joseph cando adquiren o negocio dun eliminador de baterías, por quebra da Stewart Battery Co., e crean a Galvin Manufacturing Corporation con só cinco empregados e un patrimonio de 565 dólares en efectivo, 750 dólares en ferramentas e un deseño para o primeiro produto da compañía: un eliminador de baterías. O nome "Motorola" foi adoptado en 1947, mais foi utilizado como marca comercial dende que en 1930 desenvolve a primeira radio para automóbil.
En agosto de 2011, foi adquirida por Google por unha cifra aproximada de 12.500 millóns de dólares. Debido ás perdas económicas, o 29 de xaneiro de 2014 Google vendeuna á compañía chinesa Lenovo por 2.910 millóns de dólares.
Eiras, San Amaro
Natureza e agro
A mediados do século XX, os montes foron repoboados con piñeiros, de fácil venda e crecemento rápido. Hoxe xa se respectan máis as árbores autóctonas pero, aínda así, a súa recuperación vai moi lenta. Os incendios forestais e a busca de "boa leña de carballo" (cortando os exemplares polo pé en vez de practicar "decotas") son os peores inimigos dos nosos montes.
Os cultivos tradicionais que máis se practicaron son os das patacas, o millo e o viño, ó que xa se aludiu máis arriba. Os regatos e os mananciais contribuíron á existencia de pastos abundantes para o seu gando, algunha vez con ovino e caprino, pero maioritariamente vacún, que tamén era empregado nas faenas agrícolas antes da chegada dos tractores. As vicisitudes económicas actuais non permiten a viabilidade dos cultivos, nin sequera da gandería intensiva, moi abondosa ata hai poucos anos.
Kenya
A capital, Nairobi, é o centro rexional do comercio. A economía de Kenya é a maior de África Oriental e Central. A agricultura é a principal actividade económica, e o país exporta tradicionalmente té e café, e máis recentemente, flores frescas cara a Europa. O sector terciario tamén é un importante aspecto da súa economía.
Eiras, San Amaro
Natureza e agro
O abandono do agro e da gandería tamén está a repercutir na flora e na fauna. Así, por exemplo, é difícil atopar certo tipo de cogomelos, porque xa non se estercan os campos ó xeito tradicional. Ademais, a inexistencia de gando repercute tamén na limpeza de leiras, lameiros, montes e, mesmo, nas beiras dos camiños, sendo invadidos por malas herbas e silveiras. Este abandono tamén impide, moitas veces, a realización de simples paseos polos arredores. Moitos animais case desapareceron do contorno, como as pegas ou as lavandeiras, tradicionais compañeiras das labouras agrícolas que hoxe apenas se realizan. Á vez, outros animais inzaron nos montes, coma o porco bravo ou xabaríl. Recentemente realizáronse labores de limpeza e repoboación forestal no monte comunal da Ermida, con plantacións de sobreiras, oliveiras e piñeiros.
Eiras na literatura
Non son abondosas, realmente, as referencias literarias a Eiras, pero algunha obra hai que recrea vivencias, costumes ou paisaxes da parroquia noutros tempos. Unha primeira cita é a do poeta da parroquia veciña de Ourantes, Perfecto Sulleiro, que escribe as súas lembranzas da infancia e que publica co título de A beira da vida, pequenas e tenras lembranzas onde se acorda dos arredores da parroquia de Ourantes, describindo nas súas poesías case ó detalle tanto as paisaxes como as vivencias e as preocupacións das xentes das aldeas nos anos da nenez do autor.
Kenya
Etimoloxía
No século XIX, o explorador alemán Johann Ludwig Krapf estivo co pobo kamba cando viu por vez primeira o monte. Cando preguntou polo nome da montaña, respondéronlle "Kĩ-Nyaa" ou "Kĩĩma- Kĩĩnyaa" probablemente porque a visión da rocha negra coroada de branco pola neve lles lembraba ás plumas dun avestruz. Os agikuyu, que habitan á beira do monte Kenya, Kĩrĩma Kĩrĩnyaga en Kikuyu, que é bastante semellante ó nome kamba.
Eiras, San Amaro
Eiras na literatura
En prosa tamén atopamos un exemplo en ''Da vendima á zafra. Crónica dun emigrante galego en Cuba'', de Emilio Comas Paret. Unha novela-relato na que un labrego de Eiras, descendente dunha coñecida familia palaciana e obrigado polas circunstancias a emigrar a Cuba en 1920, con tan só 15 anos, aínda é quen de relatar de vello unha pequena descrición da súa aldea nativa, ademais das súas inquedanzas e anceios persoais, que tivo que completar sempre lonxe de Galiza. Destapa as trampas da sociedade no comercio de inmigrantes e as enfermizas e inxustificadas obsesións dos paisanos galegos pola transgresión dos marcos, así como as penurias que tiveron que pasar os nosos emigrantes polo mundo adiante, especialmente os das décadas finais do século XIX e primeiras do XX. Como homenaxe a este vello emigrante, podemos recordar aquí unha das súas descricións da parroquia: "En Eiras as rúas eran de terra e algunha laxe. Como en toda Galicia o verdín cubría as paredes das casas. Cando chovía, o lamazal que se facía era tremendo. Había que saír da casa con zapatos de madeira, deses que lle chaman zocos, para vadear a lama. Nas rúas plantábanse vides, que logo se cruzaban por enriba e facían como un teito. Era moi bonito e daba sombra e uvas. Alí a propiedade é moi respectada e de fronte a túa casa non había quen cortase un acio."
Kenya
Etimoloxía
Ludwig Krapf rexistrou os dous nomes, Kenia e Kegnia (considerado como unha corrupción da versión kamba). Malia a controversia sobre o significado da palabra Kenya, está amplamente aceptado que foi o nome da montaña o que lle deu o nome ó país.
Eiras, San Amaro
Eiras na literatura
En 2013 Bautista Álvarez publicou un libro de relatos, Retallos daquela infancia, con dezaseis historias nas que a maioría transcorren en paisaxes de Las (a parroquia natal do autor), Eiras e parroquias lindeiras, entre os anos 30 e 40 do século XX. Trátase do seu primeiro libro de narrativa que, segundo confesa, "anda cerca das memorias". Bautista Álvarez naceu en 1933 na aldea de Loucia, a medio camiño entre as parroquias de Eiras e de San Cibrao das Las.
Kenya
Xeografía
Kenya atópase situada no leste de África, nas costas do Índico. Limita ao norte con Sudán e Etiopía, ao nordeste con Somalia, ao oeste con Uganda, ao sur con Tanzania e ao leste co océano Índico. A superficie total de Kenya é de 582.650 km², e conta con 536 km de costa no Océano Índico. O clima varia do tropical na zona costeira ao árido no interior.
Eiras, San Amaro
Lugares de Eiras
Eiras, A Touza, A Reguenga, Tralorrío, Xinzo e o pazo de Sabariz son os núcleos tradicionais de habitación. Os cinco primeiros son lugares con poboación agrupada, estando na primeira a igrexa e o cemiterio. Sabariz é un pazo. No último terzo do século XX aparece poboación dispersa nas paraxes da Portela e O Castro. Outro lugar con poboamento disperso é A Ermida, cunha soa casa.
Kenya
Xeografía
O Monte Kenya, que dá nome ao país, encóntrase no centro do territorio, ao norte de Nairobi, é o cume máis alto do estado e o segundo de África, tralo Kilimanjaro. Este último está tamén parcialmente en Kenya, mais a súa cima máis elevada emprázase na súa totalidade o territorio de Tanzania.
Rabanera del Pinar
Rabanera del Pinar é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 117 habitantes (INE 2012).
A sombra de Orfeo
Desenvolvemento
Lance Primeiro. Estancia dunha casa rústica habilitada para estudio de músico e pintor. Mariana le unha carta de Rafael Golpe, famoso músico, na que acepta a proposta dela de lle facer dous retratos. A cambio pídelle que lle deixe unha cabana para ir alí con Luísa compoñer. Logo a pintora Mariana dialoga con varias discípulas e sabemos que el é o seu marido, pero xa non hai amor. Marchan as discípulas e antes quedan para iren á cabana ver o pintor. Rafael e a discípula Luísa dialogan xa na cabana, acaban de chegar, ela é case unha escrava do xenio sen vida propia e asume ese traballo con gusto. A moza Magdalena, discípula de Mariana, entra na cabana á noite, dialoga co pintor. Vai quedar a durmir na cama e el no sofá.
Lance segundo. A mesma decoración ca no primeiro. Á mañá entra Luísa e dille ao pintor que apure, que vai chegar a súa muller. Estráñase de atopalo durmindo no diván. Magdalena, a “laverca”, di el, xa marchou. Entra Mariana e mentres Luísa prepara o almorzo dialogan sobre o traballo desta sempre ao dispor do mestre e sen intereses propios, negando a súa valía musical. Chegan as discípulas desexosas de coñeceren a Rafael. Breve escena na que as mulleres seguen nerviosas por veren o músico. Mariana preséntalle as discípulas a Rafael. Coméntanlle que a mellor é Magdalena (ignorando que Magdalena xa estivo alí a durmir). Comeza a pintora os retratos e vaille falando das discípulas, sobre todo de Magdalena. Entra Magdalena, preséntanse, dialogan longamente sobre como deben ou deberían ser os retratos. Mariana dille que xa non é discípula, é tanto coma ela. Acaban acordando que cada unha delas fará un retrato do músico: “¿Vestiríalo de Orfeo, Magdalena?... !Por Deus, Mariana! De Orfeo só a luz infernal”.
Lance terceiro. A mesma decoración ca nos anteriores. Os retratos están rematados. Rafael rematou a obra musical e agradécelle a Luísa as moitísimas suxestións e correccións, ela coma sempre agradecida de que llas tivera en conta. Rematados os retratos, para Rafael o de Magdalena: “son verdadeiramente Orfeo. Transfiguroume”. Sobre o de Mariana pensa el: “pintou un monstro”. Entra Magdalena e conversa con Rafael sobre o cadro e unha sinfonía que lle vai dedicar. O pintor considera que Luísa é como un ninguén, con ela diante considérase coma se estivese só. Rafael, Magdalena, Luísa, Mariana, Fermina. Elvira. Antonia.
Chegou o momento de que as discípulas vexan os cadros e opinen. Eloxian o bo retrato de Magdalena e do de Mariana: “¿Que quixeches facer, Mariana, unha caricatura?”. E entón Mariana toma unha decisión inesperada. Rafael dítalle a Luísa dúas cartas de despedida para Mariana e Magdalena. E el tamén toma unha decisión inesperada.
Características
O mesmo autor deixou dito sobre a obra:
Segundo Henrique Rabuñal: E engade o mesmo autor: ''É unha comedia psicolóxica con unidade de lugar (unha estancia dunha casa rústica habilitada para estudio de músico e pintores). É unha peza de mulleres artistas con evidente substrato mítico e que predica moito do autor''.
Mísil
215px|miniatura|dereita|[[Mísil Balístico Intercontinental Minuteman III.]] Un mísil é un proxectil autopropulsado, que pode ser guiado cara ao seu obxectivo durante toda ou parte da súa traxectoria.
Cargas e usos dos mísiles
Os mísiles son comunmente usados nas guerras xa que levan un poder destrutivo grande (polo xeral en forma de cabeza explosiva) ata un obxectivo. Amais de explosivas, os mísiles poden ter cargas químicas e biolóxicas. Ás veces os mísiles tamén levan cargas deseñadas para romper infraestruturas sen danar ás persoas. Por exemplo, na Guerra do Golfo os mísiles de cruceiro foron cargados con filamentos de grafito que levados a centrais eléctricas e estacións de distribución de enerxía provocaron curtocircuítos. Outros mísiles fan uso tan só da enerxía cinética para destruír o obxectivo co seu impacto a gran velocidade. Pero os máis devastadores son, sen ningunha dúbida, os mísiles balísticos intercontinentais con cabezas termonucleares.
Mísiles balísticos
miniatura|Mísil alemán [[Foguete V-2|V-2.]]
Son mísiles que se autopropulsan só na parte inicial da súa traxectoria e que non usan a súa aerodinámica para variar o seu rumbo (porque o seu movemento está gobernado polas leis da balística). O seu primeiro precursor foi a V-2 alemá. Todos estes mísiles fan uso de motores foguete e xenericamente adoitan recibir o nome de foguetes. Acadan altitudes moito maiores cós mísiles de cruceiro polo que os reactores son menos viables, así mesmo poden carecer de calquera tipo de mecanismo de sustentación xa que todo o pulo vertical extráeno do lanzamento inicial. Estes mísiles non son estritamente mísiles guiados xa que a súa marxe de manobra está moi limitado polas características iniciais do lanzamento.
As vantaxes deste sistema son, unha maior rapidez dende o lanzamento ata o impacto e unha moito máis difícil intercepción.
Mísiles de cruceiro
250px|miniatura|dereita|[[Mísil de cruceiro Tomahawk.]]
Hai algunhas similitudes entre os mísiles e as bombas guiadas. Unha bomba guiada, lanzada por un avión, non ten propulsión e usa a aerodinámica para voar horizontalmente e caer o máis vertical posible sobre o obxectivo.
Aljos Farjon
Aljos Farjon, nado en 1946, é un botánico e artista ilustrador neerlandés, que está considerado como o taxónomo máis importante do mundo das coníferas.
Traxectoria
Obtivo a licenciatura en bioloxía pola Universidade de Utrecht. Entre 1996 e 2006 foi botánico activo investigador no herbario do Real Xardín Botánico de Kew, dedicándose a investigacións, principalmente das especies de ximnospermas da subclase das coníferas.
Actualmente é investigador asociado honorario de Kew, e colaborador habitual de revistas científicas botánicas.
Publicou once textos ricamente ilustrados cos seus propios debuxos.
Desde 1995 Aljos Farjon ocupa o cargo de presidente do grupo de especialistas en coníferas da Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais. O seu proxecto máis recente, xa concluído, foi avaliar todas as coníferas con datos deficientes (DD) (un 10 % do número total de taxons por debaixo do xénero, un total de 80 especies, subespecies e variedades). Como resultado, sesenta destes taxons teñen agora completa información na UICN, e só 20 seguen a ser DD.
No seu tempo libre, Farjon goza das viaxes na natureza, da fotografía, da historia europea e lendo non ficción.
Honores
É membro da Sociedade linneana de Londres e da Royal Horticultural Society de Londres.
Abreviatura
A abreviatura Farjon emprégase para recoñecer a Aljos Farjon como autoridade na descrición e clasificación científica en botánica.
Leptophlebiidae
Leptophlebiidae é unha familia da orde Ephemeroptera que abrangue unhas 2000 especies. A familia recoñécese facilmente pola galas bifurcadas presente no abdome das larvas.
Antitrombina
A antitrombina (AT) é unha pequena proteína que inactiva varios encimas do sistema de coagulación do sangue. A antitrombina humana é unha glicoproteína producida polo fígado e consta de 432 aminoácidos. Contén tres pontes disulfuro e un total de catro sitios de glicosilación posibles. A α-antitrombina é a forma dominante da antitrombina que se encontra no plasma sanguíneo e ten un oligosaccárido que ocupa cada un dos seus catro sitios de glicosilación. Nunha forma menor da antitrombina, chamada β-antitrombina, un só dos sitios de glicosilación permanece sempre desocupado. A súa actividade multiplícase en presenza do fármaco anticoagulante heparina, que potencia a unión da antitrombina ao factor IIa (trombina) e ao factor Xa.
Nomenclatura
A antitrombina tamén se chama antitrombina III (AT III). As designacións de antitrombina I ata antitrombina IV orixináronse nos estudos iniciais sobre esta proteína levados a cabo na década de 1950 por Seegers, Johnson e Fell.
A antitrombina I (AT I) refírese á absorción da trombina sobre a fibrina despois de que a trombina activou o fibrinóxeno. A antitrombina II (AT II) refírese a un cofactor que se encontra no plasma, que xunto coa heparina interfire coa interacción entre a trombina e o fibrinóxeno. A antitrombina III (AT III) refírese á substancia do plasma que inactiva a trombina. A antitrombina IV (AT IV) refírese a unha antitrombina que queda activada durante ou pouco despois da coagulación do sangue. Só son medicamente significativas a AT III e posiblemente a AT I. A AT III (antitrombina III) denomínase xeralmente simplemente "antitrombina" e é a proteína que se discute neste artigo.
Xene
A antitrombina humana está codificada no xene SERPINC1 do cromosoma 1 (1q25.1). É un xene con 7 exóns e con varios segmentos de secuencias Alu repetitivas que ocupan un 22% da secuencia intrónica.
Estrutura
miniatura| Figura 1. Móstrase a localización dos catro sitios potenciais de glicosilación na [[estrutura terciaria das proteínas|estrutura terciaria dun monómero de antitrombina, tal como figura no arquivo de Protein Data Bank 2ANT. Nesta estrutura só a Asn 155 está glicosilada pola adición dun só residuo de N-acetilglicosamina.|esquerda|500px ]] A proteína antitrombina ten unha vida media no plasma sanguíneo duns 3 días. A concentración normal de antitrombina no plasma sanguíneo humano é alta e de aproximadamente 0,12 mg/mL, o cal equivale a unha concentración molar de 2,3 μM. A antitrombina foi illada do plasma sanguíneo dun gran número de especies ademais de en humanos. Como se deduce da secuenciación do ADNc e da proteína, as antitrombinas de vacas, ovellas, coellos e ratos teñen todas 433 aminoácidos, o cal é un aminoácido máis que a antitrombina humana. O aminoácido extra está na posición 6. As antitrombinas de vacas, ovellas, coellos, ratos e humanos comparten entre o 84 e o 89% dos aminoácidos. Seis dos aminoácidos forman tres pontes disulfuro intramoleculares, Cys8-Cys128, Cys21-Cys95 e Cys248-Cys430. Todas teñen catro sitios potenciais de N-glicosilación. Estes aparecen nas posicións con asparaxina (Asn) 96, 135, 155 e 192 en humanos e en similares posicións noutras especies. Todos estes sitios están ocupados por cadeas laterais de oligosacáridos unidos covalentemente na forma predominante da antitrombina humana, a α-antitrombina, o que ten como resultado un peso molecular desta forma de antitrombina de 58 200 Da. O sitio de glicosilación potencial na asparaxina 135 non está ocupado nunha forma menor de antitrombina (que supón o 10%), chamada β-antitrombina (ver Figura 1).