cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tareixa, condesa de Portugal
Interese da súa figura e valoración historiográfica
Secasí, tamén resulta evidente que as mulleres estaban á sombra dos seus pais ou dos seus maridos. Mesmo os fillos podían ser unha ameaza para a súa independencia cando chegaban á maioría de idade. A condición feminina era un obstáculo engadido ás dificultades que enfrontaba a nobreza e a monarquía feudais para conservar a súa autoridade. O mero tratamento que reciben as mulleres poderosas nas fontes –esaxerando trazos de carácter como a debilidade ou o capricho– evidencia que o poder feminino era contemplado como unha solución pasaxeira e pouco desexábel.
Estación de Sevilla-Santa Justa
300px|miniatura|dereita|Andens e vías da estación Sevilla–Santa Justa é a principal estación ferroviaria da cidade de Sevilla, inaugurada o 2 de maio de 1991. A súa apertura supuxo o peche das históricas estacións de Plaza de Armas e de San Bernardo. É a terceira estación de España, tras as de Madrid-Atocha e Barcelona-Sants cun volume de viaxeiros próximo aos 13 millóns anuais dos cales ao redor de 7 millóns correspóndense co tráfico de proximidade.
Os seus traxectos de Longa e Media Distancia, usando tanto a rede convencional como a rede de alta velocidade conectan Sevilla con destinos nacionais como Madrid, Barcelona, Valencia e o resto de Andalucía. Concentra o maior tráfico de proximidades da cidade ao confluír nela todas as liñas da rede.
Está situada nun dos principais accesos a Sevilla, a avenida de Kansas City, continuación natural cara ao centro da N-IV e moi preto do centro histórico.
Situación ferroviaria
Forma parte tamén da liña de ancho ibérico Alcázar de San Juan-Cádiz, pk 571,1 que segue o trazado clásico da liña xeral a Andalucía.
Historia
Ata 1992, o ferrocarril atravesaba a cidade por lugares como a marxe do río Guadalquivir e en superficie cruzando o eixo formado polas rúas Luis Montoto e Eduardo Dato, coa estación de Cádiz como paso fundamental. Coa construción da nova infraestrutura, as vías desapareceron do tramo mencionado ata a meridional estación de San Bernardo, a ponte de Luis Montoto foi desmantelada e facilitouse o acceso á circulación de vehículos con tres novas avenidas. A beira do río desafogouse e construíronse a larguísima Avenida de Torneo e unha gran zona axardinada.
Transporte público
As seguintes liñas de autobuses urbanos operadas por Tussam permiten acceder á estación: liñas C1, C2, 21, 28, 32 e Especial Aeroporto (une Plaza de Armas co aeroporto de Sevilla pasando por Santa Justa). Tamén fai o propio a interurbana M-124 (antiga M-220) operada por Casal.
Aínda que existen proxectos para que a liña 2 do Metro de Sevilla dea servizo á estación, na actualidade, a estación de metro máis próxima (a un quilómetro camiñando) é Nervión pertencente á liña 1.
Plesder
Plesder (en Pleder) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
As Chousas
O topónimo galego As Chousas pode referirse a:
Calle do Sol, Gaibor, Begonte
Calle do Sol é un lugar da parroquia de Gaibor no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2011 tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).
Ahhiyawa
Ahhiyawa = Aqueos ?
Desde a tradución nun texto hitita da palabra Ahhiyawa, que designaba un reino situado cara a Anatolia occidental ou o mar Exeo, numerosos especialistas das civilizacións anatolias relacionaron esa palabra con Akhaiwia e Akhaia, que designan aos Aqueos, o pobo da Grecia do II milenio antes da nosa era. Este descubrimento, pois, foi visto como a proba da existencia do reino micénico dos textos de Homero. A hipótese Ahhiyawa = Aqueos foi contestada porén desde moi cedo polo feito de que ese reino apareceu situado máis ben en Tracia, en Rodas ou en Chipre, e engadindo que a arqueoloxía non demostra que a civilización micénica estivese en contacto directo coa dos Hititas, nin que os Micénicos constituísen un estado o suficientemente poderoso como para estenderse ata Anatolia. Os que vían nos Ahhiyawa os Aqueos tampouco non están de acordo sobre a localización do seu reino: en Asia Menor, ou ben na Grecia continental? Un argumento suplementario en favor da ecuación Ahhiyawa = Aqueos reside no feito de que se atopa nos textos hititas unha cidade chamada Millawanda, que está politicamente moi próxima aos Ahhiyawa. Moitos queren ver nesta cidade a Mileto (Miletos), na que as escavacións arqueolóxicas revelaron precisamente relacións moi fortes coa civilización micénica.
O debate está aínda hoxe aberto, un pequeno número dos especialistas nos Micénicos aínda contestan que os Ahhiyawa son os Aqueos, mentres que na parte oposta unha maioría de especialistas da Anatolia hitita o cren. Cómpre dicir que se os Ahhiyawa non son os Aqueos, hai que imaxinar a existencia nunha rexión idéntica de dous pobos que levan un nome sensiblemente diferente, un testemuñado só pola arqueoloxía e a tradición homérica, e o outro testemuñado só polos textos da época.
Os Ahhiyawa nos textos hititas
A primeira mención deste país remóntase ao reinado do rei hitita Tudhaliyas I (c. -1465--1430). Un personaxe chamado Attarsiya é chamado «o home de Ahhiya» (sen dúbida un rei ou un personaxe importante). Enfróntase co vasalo dos hititas Madduwattas antes de aliarse finalmente con el, sen dúbida contra os hititas. Algúns decenios despois, é Mursilis II (c. -1340--1310) quen ten problemas cun «rei de Ahhiyawa» que se alía con Arzawa e con Millawanda contra el. A coalición é desfeita, pero o país de Ahhiyawa non se menciona entre os territorios sometidos, contrariamente aos seus dous aliados. Polo contrario, é o rei de Arzawa Uhha-Ziti quen se refuxia onda o rei dos Ahhiyawa, antes de que este o extradite aos hititas baixo a presión de Mursilis. Parece, pois, que este reino está lonxe do alcance dos hititas, cousa que constitúe un argumento importante para o situar no mar Exeo, ou ben en Grecia continental. Muwatallis, o fillo de Mursilis II, ten liortas con Piyamaradu, un nobre hitita renegado que sementa a discordia en Anatolia occidental e se alía co rei dos Ahhiyawa. Pero os dous reinos non están daquela en conflito e as súas relacións permanecen cordiais.
Distribuidor
miniatura|dereita|Distribuidor- Imaxe/Medio perfil. miniatura|dereita|Distribuidor- Imaxe de parte inferior. O distribuidor é unha peza do sistema eléctrico do automóbil que cumpre unha misión sumamente importante ao intervir no proceso de envío de corrente eléctrica, desde a bobina cara ao distribuidor, e de alí ás buxías. Esta corrente convertida en faísca ao chegar ao eléctrodo da buxía produce a combustión da mestura que se xera dentro do cilindro e consecuentemente a pseudoexplosión que acciona ao pistón, situado no interior de devandito cilindro.
Ahhiyawa
Os Ahhiyawa nos textos hititas
O reino de Ahhiyawa parece coñecer o seu apoxeo durante o reinado do irmán de Muwatallis, Hattusilis III (c.-1265--1250). Posuímos unha copia dunha carta dirixida por ese rei ao de Ahhiyawa, na que se refire ao seu homólogo como «irmán», signo de que o considera como o seu igual, no mesmo nivel cós reis de Exipto, de Asiria ou de Babilonia. Pero isto sen dúbida só é debido ás circunstancias, pois Hattushilis pretendía ter consideración co seu homólogo, cuxo irmán, chamado Tawagalawa, axuda a Piyamaradu a sementar a discordia entre os vasalos dos hititas da Anatolia occidental. Isto pode ser unha manobra que vaia ata o rei de Ahhiyawa, desexoso de debilitar ao rei hitita, mentres el estende a súa influencia ata Millawanda, antigo vasalo do Hatti que pasa a estar baixo a súa protección. Tudhaliyas IV (c.-1250--1210) consegue vencer aos Ahhiyawa, e fai que o rei de Millawanda se pase ao seu bando. Nun tratado contemporáneo, o nome do rei dos Ahhiyawa, mencionado nun primeiro momento como igual do rei hitita, é borrado como se se intentase rebaixalo. Isto indicaría unha perda da súa influencia, e, por conseguinte, un debilitamento do seu reino.
Distribuidor
Tamaño e materiais que o conforman
As súas dimensión varían segundo o tamaño do distribuidor ao cal axústase, gardando proporcións -por regra xeral- coa envergadura do vehículo onde se atopa asentado. Pode oscilar entre 3 a 10 cm, no seu longo; e 2 a 4 cm, no seu ancho.
Ahhiyawa
Os Ahhiyawa nos textos hititas
Tras esta última intrusión dos Ahhiyawa nos asuntos hititas, non hai nada nas fontes deste país que volva mencionar este pobo e o seu reino, e o mesmo reino hitita vai desaparecer uns anos máis tarde. No exterior, atopamos un topónimo sensiblemente similar, Akaiwaya, nos arquivos en Lineal B atopados en Cnossos, en Creta. Os textos do faraón Mineptah que falan dos Pobos do Mar mencionan aos Eqwesh, a miúdo identificados como os aqueos (Akaiwasha), cousa que mostraría que este pobo estaría aínda activo nesa época. Pero a identificación dos Eqwesh cos Aqueos non é segura.
Distribuidor
Tamaño e materiais que o conforman
O material co cal está construído é plástico (tipo baquelita) de moi alta dureza e resistencia ao calor. Logo conta cunha placa de bronce, suxeita ao plástico por un engarce e un remache, e finalmente -no seu parte posterior- unha peza de aceiro (de forma cilíndrica e aplanada nun extremo) que cumpre a función de facer contacto coa placa de bronce mencionada anteriormente e tamén actuar de traba para que o rotor quede ben suxeito ao lugar onde vai asentado, é dicir ao extremo superior do eixo do distribuidor.
Modo de funcionamento
O rotor xira asentado sobre o extremo superior do eixo do distribuidor, e en tanto o fai vai efectuando sucesivos envíos de corrente a cada unha das buxías do motor.
Esta acción prodúcese ao tocar puntos metálicos da tapa do distribuidor en forma alternativa, pero moi rapidamente. Dita corrente é transportada polos denominados cables de buxía e é recibida por elas para producir a explosión ou combustión dentro de cada cilindro. Á súa vez, a corrente recibida polo distribuidor provén da bobina de ignición, que se acha conectada á tapa de devandito distribuidor, mediante un cable de características similares aos anteriormente mencionados.
miniatura|dereita|Tapa de distribuidor. Corte lonxitudinal
Durabilidade da peza
É conveniente que -aproximadamente- cada 5.000 km se revise o distribuidor, como así tamén a tapa do distribuidor (que é dun material similar ao que conforma o elemento do cal trata este artigo). De observarse que non están en boas condicións ou existe algún desgaste nos mesmos, é aconsellable a súa substitución.
Sistemas modernos de acendido
Os modernos sistemas de aceso que -na actualidade- posúen os vehículos con motor ciclo Otto, os cales maioritariamente están equipados con sistemas de funcionamento electrónico, desprazan o uso do distribuidor e consecuentemente do rotor. Con todo aínda moitos vehículos utilizan aquel sistema convencional, que podería considerarse como máis seguro fronte á aparición de fallas. Isto é por tratarse dun sistema mecánico, fronte a outro electrónico que pode afectarse con máis facilidade e deixar de funcionar en forma inmediata a fállaa, sen posibilidade ningunha de reparación inminente.
Apertium
miniatura|Logo da aplicación. Apertium é un sistema de tradución automática que foi desenvolvido co financiamento conxunto do goberno español e do goberno catalán na Universidade de Alacant. Apertium estaba orixinalmente deseñado para traducir entre linguas relacionadas, aínda que recentemente se lle engadiu máis potencia sintáctica para poder tratar pares de linguas máis afastadas. É un software libre liberado baixo os termos da licenza GNU GPL.
Meridional
Unha orientación meridional é aquela situada cara ó sur, tamén chamada antártico ou austral.
As Frieiras
dereita|miniatura|Mapa do bispado de Ourense de 1763, no que aparece sinalada a comarca das Frieiras. As Frieiras é unha comarca natural galega situada no sueste da provincia de Ourense. A súa superficie coincide a grandes liñas co territorio dos municipios da Mezquita, A Gudiña e Riós, polo que suma 390 km² e 3.793 habitantes en 2019.
Meridional
O nome procede do étimo en latín meri dies ou de circulus meridianus, e polo tanto en contraposición ó setentrional. A súa orixe procede de que estaba no "círculo medio" que dividía á Terra (o ecuador) ou ben a que era o lugar apuntado polo Sol no mediodía.
As Frieiras
Descrición
A bisbarra, que na actualidade carece de entidade administrativa, conformou canda os lugares de Hermisende, A Teixeira, Padornelo e Lubián unha unidade organizativa integrada na xurisdición de Baronceli ou Varoncelle, que existiu ata 1851. Esta relación histórica é reflexo da continuidade orográfica das Frieiras maila parte meridional da comarca das Portelas, coa que conforma unha especie de anfiteatro aberto ao sur que constitúe a cabeceira do sistema fluvial do río Tua, tributario do Douro. Os mananciais na zona galega aflúen nos ríos Mente e Rabazal e os provenientes de León no río Tuela.
Etimoloxía
Verbo da orixe do nome desta terra existen varias teorías. A menos fundamentada explícao como un adxectivo derivado de freire, de xeito que 'terras frieiras' serían as propiedades que tiñan os monxes na zona. Outra posibilidade é que nome remita ao clima, aínda que se ben os invernos de certo son fríos, non destacan pola súa crueza en comparación cos doutras comarcas do redor. Unha terceira hipótese relaciona o topónimo co termo latino frivolum, nun sentido laso co significado de efémero ou pasadío, que faría referencia a malladas precarias e temporais ou, aplicado ás terras, a pasteiros estacionais.
José Luis Fraga Méndez
José Luis Fraga Méndez, nado na Coruña o 5 de abril de 1964, é un exfutbolista galego. Xogaba de dianteiro.
Traxectoria
Na tempada 1982–83 chegou ao Deportivo da Coruña, daquela en Segunda División, onde estivo dúas tempadas. Durante a súa estadía no club coruñés participou en 6 encontros e anotou 1 gol. Logo xogou no Racing Club de Ferrol, na temporada 1984-85, onde disputou 15 partidos e marcou 8 goles.
Eudicotiledóneas
As eudicotiledóneas (Eudicotyledoneae) son un grupo monofilético de anxiospermas, previamente denominado tricolpadas ou dicotiledóneas non-Magnoliidae. O clado foi recoñecido por vez primeira na análise filoxenética baseada na morfoloxía dos botánicos evolucionistas Michael J. Donoghue e James A. Doyle (1989), que utilizaron o nome de tricolpada. En 1991 James A. Doyle e o paleobótanico Carol L. Hotton empregaron por primeira vez o termo eudicots para significar que este gran grupo das dicotiledóneas (dicots en inglés) formaba un verdadeiro (eu-) clado. Posterior información molecular redundou no seu recoñecemento pola comunidade científica e en 2007 Donoghue, Doyle e Phillip D. Cantino propuxeron o nome científico Eudicotyledoneae. Actualmente, os seus subclados principais son ben recoñecidos e contan con categorías de ordes e familias. O Angiosperm Phylogeny Group (APG) identificou este clado co nome de eudicots, nas presentacións do sistema APG de 1998, o sistema APG II de 2003 e no APG III de 2009.
Concepto
As eudicotiledóneas é o clado máis grande das anxiospermas, co 75% de todas as súas especies, contendo unha enorme variabilidade nas características morfolóxicas, anatómicas e bioquímicas.
Nomenclatura e circunscrición
As eudicotiledóneas conforman un clado, que separou á meirande parte das plantas antigamente consideradas dentro das dicotiledóneas (grupo parafilético) para formaren un grupo monofilético. O termo procede do grego e significa "dicotiledóneas verdadeiras" por ter as características de dicotiledóneas típicas. Algúns autores denominan ao resto das antigas dicotiledóneas como paleodicots pero nin este termo nin a forma Paleodicotyledoneae son comúns, en especial porque se refieren a un grupo parafilético. O nome tricolpadas que tamén recibiu fai referencia á estrutura do pole.
Características do clado
Considérase monofilético na base do pole tricolpado así como tamén debido as secuencias de ADN rbcL, atpB, e ADNr 18S. O clado caracterízase por seren as súas flores cíclicas, dispostas en verticilos, cos membros dos verticilos individuais alternados e a presenza diferenciada das partes internas e externas do periantio. Os filamentos do estame son normalmente delgados, compartindo anteras ben diferenciadas, e a maioría dos membros teñen plastos tipo-S nos seus elementos cribados. Unha sinapomorfía do clado é presentar grans de pole triaperturado de tipo colpo, isto é pole tricolpado e os seus derivados.
Orixe
O fósil máis antigo das eudicotiledóneas, Leefructus mirus, ten unha antigüidade de entre 122.6 e 125.8 millóns de anos e pola análise do fósil do pole o rexistro das eudicotiledóneas máis antigas pode remontarse a uns 127 millóns de anos no barremiano final e comezo do aptiano.
Saúde
miniatura|Un médico ausculta o corazón dun neno cun [[estetoscopio.]] Saúde é definida pola Constitución de 1996 da Organización Mundial da Saúde coma o estado de completo benestar físico, mental e social, e non soamente a ausencia de afeccións ou enfermidades. Tamén pode definirse coma o nivel de eficacia funcional e/ou metabólica dun organismo tanto a nivel micro (celular) coma no macro (social).
..."A saúde mídese polo shock que unha persoa poida recibir sen comprometer o seu sistema de vida. Así, o sistema de vida convértese en criterio de saúde. "Unha persoa sa é aquela que pode vivir os seus soños non confesados plenamente"... Moshé Feldenkrais
Definición
Tamén pode definirse como o nivel de eficacia funcional ou metabólica dun organismo tanto a nivel micro (celular) como a nivel macro (social).
Non obstante, o concepto de saúde ("boa saúde") é subxectivo. Moitas persoas afixéronse a vivir cun estado de mala saúde crónica como se fose normal, influenciadas polo ambiente social ou familiar, as súas vivencias persoais que lle imposibilitan contrastar cunha situación de boa saúde e, en ocasións, a falta de apoio ou solucións por parte dos profesionais da saúde, entre outras razóns.
Factores que inflúen na saúde
miniatura|dereita|200px|Deixar de fumar é un dos pasos para ter unha boa saúde Segundo a noticia de LaLonde, do ano 1974 realizado no Canadá, existen catro determinantes xerais que inflúen na saúde, ós cales chamou “bioloxía humana”, “ambiente”, “forma de vida” e a “organización do coidado da saúde”. Deste xeito, a saúde é mantida pola ciencia e a práctica de medicina, pero tamén polo esforzo propio.
Exercicio, unha dieta saudable, manexar o estrés, deixar de fumar e de abusar doutras substancias nocivas, entre outras medidas, son pasos para mellorar a saúde.
Nutrición
miniatura|200px|dereita|[[Pirámide alimenticia, publicada en 2005, e actualizada polo Departamento de Agricultura dos Estados Unidos]]
A nutrición é unha ciencia que estuda a relación entre a dieta, os estados da saúde e a enfermidade. Os dietéticos son os profesionais de saúde que se especializan neste campo. Son tamén os únicos profesionais de saúde altamente adestrados capaces de proporcionar consellos e intervencións dietéticas seguras.
Entre os extremos de saúde óptima e morte por fame ou desnutrición, hai unha variedade de enfermidades que poden ser causadas ou aliviadas por cambios na dieta. As carencias, excesos e desequilibrios na dieta poden producir impactos negativos sobre a saúde, que pode conducir a enfermidades coma o escorbuto, obesidade ou osteoporose, así coma problemas condutuais e psicolóxicos. Ademais, a inxestión excesiva de elementos que non teñen ningún papel evidente na saúde (exemplo chumbo, mercurio, dioxinas entre outros) poden incorrer en efectos tóxicos e potencialmente mortais, dependendo da dose.
A ciencia de nutrición intenta entender como e por que aspectos específicos dietéticos inflúen na saúde.
Saúde mental
A saúde mental é un concepto que se refire ó benestar emocional e psicolóxico do individuo. Merriam-Webster define saúde mental como: “estado do benestar emocional e psicolóxico no cal un individuo poida utilizar as súas capacidades cognitivas e emocionais, funcionar en sociedade, e resolver as demandas ordinarias da vida diaria.”
Segundo a OMS, non hai unha definición oficial de saúde mental. As diferenzas culturais, avaliacións subxectivas, e a competición de teorías profesionais, fan difícil definir "a saúde mental". En xeral, a maior parte de expertos conveñen que esta e as enfermidades mentais non son contrarios. Noutras palabras, a ausencia dunha desorde mental recoñecida non é necesariamente un indicador de boa saúde mental.
Hábitos prexudiciais para a saúde
Son todas aquelas actividades que presentan consecuencias nocivas e perigosas para a nosa saúde. As máis relevantes son:
P'ró que der e vier
P'ró Que Der E Vier é o 2º álbum de Fausto, editado en 1974 e gravado nos Estudios Kirios, Madrid até o 17 de abril dese mesmo ano.
Calocedrus
Calocedrus é un xénero de coníferas da familia das cupresáceas, subfamilia das cupresoideas, que comprende catro especies admitidas actualmente, unha propia de Norteamérica e as outras tres de Asia oriental.
Características
As principais características das especies deste xénero son:
Descrición
A especie foi descrita en 1873 polo botánico alemán Wilhelm Sulpiz Kurz nun traballo publicado en J. Bot. 11: 196, t. 133.
Etimoloxía
O nome científico Calocedrus está formado pola unión dos elementos do latín científico calo- e -cedrus. O primeiro deriva do grego antigo καλός kalós, "fermoso", e o segundo do latín cedrus, tirado do grego antigo κέδρος kédros, "cedro". Literalmente: "cedros fermosos".
Especies
Na actualidade recoñécense dentro do xénero as seguintes catro especies:
Tolueno
miniatura|300px|Estrutura química do Tolueno. O tolueno ou metilbenceno, (C6H5CH3) é a materia prima a partir da cal se obteñen derivados do benceno, o ácido benzoico, o fenol, a caprolactama, a sacarina, medicamentos, colorantes, perfumes, TNT e deterxentes.
Calocedrus
En Galicia
Destas catro especies, en Galicia a única cultivada en parques e xardíns é a C. decurrens, o cedro de California, que, a pesar da súa elegancia, só se encontra no parque de Padrón (tres exemplares moi antigos), no paseo da da Ferradura de Santiago, e no xardín do Pazo de Torrecedeira en Redondela, que figura no catálogo de árbores senlleiras de Galicia elaborado pola Xunta de Galicia.
Tolueno
Datos xerais
O tolueno é un líquido incoloro cun olor semellante ós disolventes de pintura. É miscible na maioría de disolventes orgánicos apolares pero case inmiscible na auga (0,52 g/l).
O seu punto de inflamación é de 4 °C (temperatura a partir da cal hai bastante vapor coma para poder inflamar o líquido) e o seu punto de ignición é de 535 °C. En mesturas co aire os vapores son explosivos no rango de 1,2-7%.
A súa viscosidade dinámica es de 0,6 mPas, sendo menos viscoso cá auga.
Datos fisicoquímicos
Fórmula: C7H8
Masa molecular: 92,14 g/mol
Punto de ebulición: 110,8 °C
Punto de fusión: -95 °C
Densidade: 0,8669 g/ml
Densidade óptica nD20: 1,4961
Relación Rayleigh: 1.3522 x 10–5 cm−1
Número CAS: 108-88-3
Síntese
Existe en forma natural no petróleo cru e na árbore tolú. Tamén se produce durante a manufactura da gasolina e doutros combustíbeis a partir do petróleo cru e na manufactura do coque a partir do carbón.
Quimicamente xérase na ciclodehidrogenación do n-heptano na presenza de catalizadores e pasando polo metilheptano. Ademais, obtense coma subproduto na xeración do etileno e do propeno.
A produción anual mundial do tolueno é de 5 a 10 millóns de toneladas.
Aplicacións
O tolueno é o produto de partida na síntese do TNT (2,4,6-trinitrotolueno), un coñecido explosivo.
Toxicidade
O tolueno é unha substancia nociva aínda que a súa toxicidade é moi inferior á do benceno. A razón radica en que o citocromo P450, responsable da metabolización do benceno e do tolueno, oxida preferentemente o grupo metilo. Os epóxidos xerados na oxidación do anel aromático (e ao que se atribúe o poder canceríxeno do benceno) só se forman nunha proporción inferior ó 5 %.
O corpo elimina o tolueno desta maneira, sobre todo en forma de ácido benzoico e ácido hipúrico.
O tolueno pode afectar ó sistema nervioso. Niveis baixos ou moderados poden producir cansazo, confusión, debilidade, perda da memoria, náuseas, perda do apetito e perda da audición e a vista. Estes síntomas xeralmente desaparecen cando a exposición remata.
Os vapores do tolueno presentan un lixeiro efecto narcótico e irritan os ollos. Inhalar niveis altos de tolueno durante un período breve pode facer que un se sinta mareado ou con sono. Pode causar, ademais, perda do coñecemento e, en casos extremos, a morte.
A concentración máxima permitida dos vapores do tolueno nos lugares de traballo é de 50 ppm (partes por millón) (190 mg/m³).
O tolueno é biodegradable, feito que se aproveita por exemplo nos biofiltros para a eliminación dos seus vapores. Non obstante presenta unha certa toxicidade sobre a vida acuática e polo tanto está catalogado coma substancia perigosa para estes ecosistemas.
Cancela, Gaibor, Begonte
Cancela é un lugar da parroquia de Gaibor no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
Tolueno
Reactividade
Ademais, o grupo metilo pode ser atacado por reactivos coma o bromo. Esta substitución no grupo alquílico está favorecida por irradiación ou elevadas temperaturas. Xeralmente esta reacción realízase no laboratorio quentando a refluxo ao lado dunha lámpada de potencia suficiente e engadindo lentamente bromo elemental. Nesta reacción libérase ademais ácido bromhídrico coma subproduto. Segundo a cantidade de bromo empregado pódese obter o bromuro de bencilo, o dibromometilbenceno ou o tribromometilbenceno.
O anel fenílico é atacado preferentemente por electrófilos, preferentemente en posición 2 e 4 ó grupo metilo. Así obtense cunha mestura de ácido nítrico e ácido sulfúrico, segundo as condiciones, o 4-nitrotolueno, o 2,4-dinitrotolueno ou o 2,4,6-trinitrotolueno (TNT). Co bromo conséguese unha substitución do anel fenílico en frío e en presenza dun catalizador.
Indotestudo elongata
A Indotestudo elongata é unha especie de tartaruga orixinaria do sueste de Asia e partes do subcontinente indio, particularmente no nordeste da India.
A Ponte Liñares, Güín, Bande
A Ponte Liñares (tamén coñecido como A Feira Nova) é un lugar da parroquia de Güín no concello ourensán de Bande na comarca da Baixa Limia. Tiña 12 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 7 eran homes e 5 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Michael Moorcock
miniatura|dereita|Moorcock en 2006. Michael John Moorcock, nado no alfoz de Londres o 18 de decembro de 1939, é un prolífico escritor de ciencia ficción e fantasía británico.
Traxectoria
Moorcock é tamén editor, xornalista, crítico, compositor e músico de grupos de rock como Hawkwind. Abandonou aos 15 anos os estudos para participar en diferentes actividades do "fandom" británico, desde música até política (no anarquismo). Moorcock é un seguidor da obra de Mervyn Peake e detractor de J. R. R. Tolkien. En 1962 casou coa xornalista Hilary Bailey, da que se divorciou para máis tarde volver casar con Jill Riches, da que se separou en 1979.
Hormona liberadora da corticotropina
A CRH é un péptido de 41 aminoácidos derivado dunha preprohormona de 191 aminoácidos codificada nun xene do cromosoma 8 humano. A CRH é segregada polo núcleo paraventricular do hipotálamo en resposta ao estrés. Na enfermidade de Alzheimer obsérvase unha marcada redución nos niveis de CRH. Ademais de ser producida polo hipotálamo, a CRH tamén se sintetiza nos tecidos periféricos, como os linfocitos T, e é amplamente expresada na placenta. Na placenta, a CRH é un marcador que determina a duración da xestación e o momento do parto. Ao comezo do parto ten lugar un incremento rápido dos niveis circulantes de CRH, o que suxire que, ademais das súas funcións metabólicas, a CRH pode actuar como un causante do parto.
Accións hormonais
A CRH é producida polas células parvocelulares neuroendócrinas (que están incluídas no núcleo paraventricular) do hipotálamo e libérase na eminencia media nos terminais neurosecretores destas neuronas, e pasa ao plexo de capilares primarios do sistema portal hipotalámico-hipofisario. O sistema portal transporta a CRH á adenohipófise ou pituitaria anterior, onde estimula as células corticotropas para que secreten a hormona adrenocorticotropa (corticotropina ou ACTH) e outras substancias bioloxicamente activas (β-endorfinas). A ACTH estimula a síntese de cortisol, glicocorticoides, mineralocorticoides e DHEA; polo que niveis elevados de CRH son comúns en pacientes da síndrome de Cushing (causada por un exceso de ACTH).
A curto prazo, a CRH pode suprimir o apetito, incrementar os sentimentos subxectivos de ansiedade, e realizar outras funcións como estimular a atención. Aínda que a acción distal da CRH é a inmunosupresión por medio da acción do cortisol, a CRH por si mesma pode en realidade aumentar a inflamación, un proceso que está sendo investigado en relación coa esclerose múltiple.
Psicofarmacoloxía
Ademais, no líquido cefalorraquídeo de persoas que cometeron suicidio aparecen niveis anormalmente altos de CRH.
Recentes investigacións asocian a activación do receptor da CRH1 coa sensación de euforia que se produce polo consumo de alcohol. Un antagonista do receptor da CRH1, o CP-154,526, está investigándose como tratamento potencial do alcoholismo.
A CRH no parto
Os seus niveis aumentan contra o final do embarazo xusto antes do parto, e unha teoría actual sostén que desempeña tres funcións no parto:
En cultivo, a CRH do trofoblasto é inhibida pola proxesterona, que permanece en alta concentración durante todo o embarazo. A liberación de CRH é estimulada polos glicocorticoides e catecolaminas, as cales aumentan antes do parto levantando este bloqueo de proxesterona.
Estrutura
A secuencia de 41 aminoácidos da CRH foi descuberta por Vale et al. en 1981 nos carneiros. A secuencia completa é (véxase o significado das letras en aminoácido):
Este péptido nas ratas e nos humanos é idéntico e difire da secuencia dos ovinos só en 7 aminoácidos (en letra grosa).
Interaccións
A CRH interacciona co receptor 1 da hormona liberadora da corticotropina.
Condado de Down
miniatura|left|[[Torre Scrabo, Condado de Down.]]
O condado de Down (en gaélico irlandés An Dúin) é un dos seis condados irlandeses que forman parte da Irlanda do Norte, na provincia do Ulster. A capital é Downpatrick, mais a maior cidade é Bangor.
Limita polo norte co condado de Antrim (Contae Aontrama en irlandés), co Mar de Irlanda polo leste e co condado de Armagh (Contae Ard Mhacha en irlandés) polo oeste.
Atópase dividido en seis distritos:
The Man Who Wasn't There
The Man Who Wasn't There é un filme neo-noir de 2001 escrito, dirixido, producido e montado polos irmáns Coen. O filme estivo protagonizado por Billy Bob Thornton, acompañado por Frances McDormand, James Gandolfini, Michael Badalucco, Tony Shalhoub, Scarlett Johansson, Jon Polito e Richard Jenkins. Foi coproducida de forma independente a través de produtoras estadounidenses e británicas. A trama está ambientada en 1949 e relata a historia de Ed Crane, un barbeiro retraído que leva unha vida común nunha pequena cidade de California xunto á súa esposa, de quen sospeita que está a ter unha aventura co seu xefe. A situación de Ed cambia cando un estraño chega á barbería e ofrécelle a oportunidade de unirse a el como socio nun novo negocio prometedor, a cambio dun investimento de dez mil dólares. Atraído pola idea, Ed planea chantaxear ao amante da súa esposa para conseguir o diñeiro.
O filme tomou elementos do cine negro clásico como o branco e negro e a voz en off, ao mesmo tempo, diferenciouse deste incluíndo música clásica, ambientando a trama nunha pequena cidade e contando cun protagonista alleo ao mundo do hampa. Os Coen comezaron a desenvolver a idea a partir dun anuncio de cortes de pelo dos anos 1940 que viron mentres rodaban The Hudsucker Proxy, en galego O gran salto. O argumento estivo en gran medida influenciado polas novelas negras de James M. Cain, principalmente Double Indemnity, The Postman Always Rings Twice e Mildred Pierce. En canto á estética, The Man Who Wasn't There inspirouse en cintas das décadas de 1940 e 1950 —entre elas Shadow of a Doubt, en galego A sombra dunha dúbida—, e mesmo en películas de ciencia ficción e «documentais baratos» desas décadas.
Argumento
A historia está narrada durante o verán de 1949 na vila de Santa Rosa situado ao norte de California. Ed Crane (Billy Bob Thornton) é un barbeiro de carácter melancólico, inexpresivo e reservado casado con Doris (Frances McDormand), unha oficial contable con algúns problemas de alcoholismo. Xeralmente Ed contesta con pouco máis que un xesto debido a que todo o que sucede ao seu ao redor resúltalle pouco máis que inerte. A tal punto que termina por sentirse aborrecido da súa vida, de aspecto rutineira e aburrida. A barbería onde traballa pertence a Frank (Michael Badalucco), o seu cuñado e tamén colega, un auténtico charlatán. Un día, na barbería, Ed coñece a Creighton Tolliver (Jon Polito), un home de negocios que está a buscar un investidor para desenvolver unha nova tecnoloxía de limpeza en seco. Despois de pensalo, a Ed resúltalle convincente a idea e decide investir. De forma anónima e sutil, Ed chantaxea ao xefe da súa esposa Doris, alcumado «Big Dave» (James Gandolfini), aproveitando que ten a completa certeza de que Dave mantén unha relación amorosa con ela. Desta forma, Ed pretende conseguir os dez mil dólares que necesita para formar parte do negocio.
Ed visita regularmente a Rachel «Birdy» Abundas (Scarlett Johansson), a filla adolescente dun amigo, para escoitala tocar o piano. Atormentado pola soidade, imaxínase axudándoa a empezar unha carreira musical e transformándose no seu representante. A súa fantasía remata cando un profesor de música dille que Birdy non ten talento. Conducindo de volta despois de visitar ao profesor, Birdy insinúaselle a Ed e trata de facerlle sexo oral, provocando que Ed perda o control do vehículo e choque. Cando Ed esperta no hospital, dous oficiais de policía comunícanlle que está baixo arresto por asasinato. O cadáver de Tolliver foi atopado nun lago, xunto ao contrato de investimento de Ed. A policía cre que Ed obrigou a Doris a extraer da empresa o diñeiro do investimento e logo matou a Tolliver para que non revelase a orixe do diñeiro despois de que este se dese conta. Ed é axuizado polo asasinato e hipoteca a súa casa para volver contratar a Riedenschneider. A declaración inicial de Riedenschneider ao xurado é interrompida cando Frank ataca a Ed; o xuízo é suspendido. Sen diñeiro e sen nada máis para hipotecar, Ed lánzase á corte á súa sorte. A manobra non funciona e o xuíz senténciao a pena de morte.
Mentres espera no corredor da morte, Ed escribe a súa historia para vendela a unha revista pulp. Pouco antes da súa execución, Ed ve un ovni no exterior do cárcere. Finalmente, unha mañá é conducido á cadeira eléctrica. Reflexiona sobre o seu destino, sen arrepentirse das súas decisións e coa esperanza de ver a Doris no máis aló, ámbolos dous libres das imperfeccións do mundo mortal.
Antecedentes
Os irmáns Coen comezaron a escribir o guión a mediados dos anos 1990 e fixeron unha pausa no medio para filmar O gran Lebowski; novamente dispoñibles, os irmáns trasladáronse a Irlanda —onde Frances McDormand se atopaba traballando— para continuar co guión. Unha vez escrito o guión, os Coen enviáronllo aos produtores Eric Fellner e Tim Bevan da compañía Working Title Films; tiñan intencións de iniciar a produción en 1999 pero aproveitando a dispoñibilidade de George Clooney preferiron dedicarse a outro proxecto: O Brother, Where Art Thou?. Así que rematou a filmación e montaxe de O Brother, Where Art Thou?, a mediados do ano 2000, os directores continuaron con The Man Who Wasn't There —nese entón titulada provisionalmente The Barber Project—. O proxecto financiouse de forma independente a través das produtoras Gramercy Pictures, Working Title Films e Good Machine —compañía de Ted Hope e James Shamus, quen máis tarde fundaron Focus Features— que reuniron un orzamento aproximado de vinte millóns de dólares.
Sen ter claro aínda quen ía interpretar o protagonista, os Coen escribiron o personaxe de Doris —a esposa de Ed Crane— e Frank —o dono da barbería— para Frances McDormand e Michael Badalucco, respectivamente. Para protagonizar a cinta, os directores déronlle a oportunidade a un actor con quen non traballaran antes, Billy Bob Thornton, que aceptou a proposta para encarnar ao barbeiro antes de ler o guión: «Sabía que sería bo. Hai certas persoas coas que sabes que non pode saír mal», comentou o actor. Mentres que para o rol do xefe e amante de Doris, os Coen convenceron a James Gandolfini, quen segundo eles era perfecto para o personaxe». Outros dous actores xa coñecidos polos Coen, Jon Polito e Tony Shalhoub, tamén se sumaron ó elenco, completado por Adam Alexi-Malle, Katherine Borowitz, Richard Jenkins e a nese entón adolescente Scarlett Johansson. Cando Jenkins recibiu a chamada para asistir ao casting a súa resposta foi negativa debido a que xa asistira a tres probas de selección para tres producións anteriores dos Coen, sen éxito en ningún dos casos. Aínda así, os directores finalmente elixírono para o papel.
Filmación
A filmación comezou o 26 de xuño do ano 2000 en California e finalizou o primeiro de setembro, tras dez semanas de rodaxe. A cinematografía de Roger Deakins foi sinxela e tradicional. A maioría das tomas fixéronse coa cámara á altura da vista, con lentes normais e unha longa profundidade de campo. En comparación coas vellas películas de cine negro estadounidense, Deakins usou unha ampla gama de grises e tentou crear pouco contraste sen moitas sombras fortes, utilizando menos cantidade de luces e de maior tamaño. A pesar de estar ambientada no pasado, utilizou tecnoloxías contemporáneas e quería que The Man Who Wasn't There reflectise a era en que estaba a ser realizada: «non tratamos de facer unha película vella», dixo Deakins. Filmouse en formato de 35 mm en cor e logo foi convertida a branco e negro durante a posprodución. Ese procedemento debeuse, en parte, a razóns técnicas posto que nas últimas décadas a dispoñibilidade de rolos de película en branco e negro era moi escasa. Con todo, debido a esixencias contractuais e de mercadotecnia, nalgúns países estreouse en cor. «A película fíxose para ser vista en cor», afirmou Joel Coen, e mencionou que en cor se vería «horriblemente fóra de lugar» debido a que a escala de grises neutralizou cores alleas á época de ambientación da trama.
dereita|miniatura|250x250px|O barrio Bungalow Heaven situado na cidade de [[Pasadena, California|Pasadena (California) utilizouse para rodar escenas exteriores da casa de Ed Crane. ]]
Para compor a aparencia do seu personaxe, Thornton observou imaxes de figuras daquela década e tomou prestado algúns elementos de Raymond Burr e Frank Sinatra. O actor comentou respecto diso que «unha vez que consegues a aparencia axeitada, todo na túa actitude cambia». Cando Ed aparece en pantalla, case sempre o fai fumando un Chesterfield, un detalle da época. Ademais, barbeiros profesionais capacitaron a Thornton e Badalucco.
Localizacións
Comezouse a filmar na abandonada Lincoln Heights Jail dos Ánxeles para ambientar unha cela dun cárcere da cidade de Santa Rosa. Máis adiante, o equipo trasladouse ao leste dos Ánxeles e logo ao restaurante de Hollywood Boulevard Musso & Frank Grill, onde Ed Crane reúnese por primeira vez co seu avogado. A rodaxe continuou en Thousand Oaks durante dous días para realizar as escenas da voda no campo; previo ás súas escenas, Michael Badalucco tivo que practicar con porcos para a escena onde monta sobre un. A continuación, a produción volveu aos Ánxeles para filmar nunha igrexa presbiteriana sobre Wilshire Boulevard e no Centro dos Ánxeles, onde se filmou nun complexo de apartamentos que se utilizou para facer as escenas do vestíbulo do hotel. Un Bank of America abandonado situado tamén no centro utilizouse para as escenas en que Ed vai ao banco. O edificio de Nirdlingers, onde Doris traballa como contable, creouse a partir dunha tenda de mobles abandonada situada en Glendale, o deseñador de produción Dennis Gassner lembrou:
Parte importante da filmación levouse a cabo durante un día na cidade de Orange, que se usou para representar os exteriores do pobo de Santa Rosa, onde se ambienta a maior parte da película. Aínda que se rodou un só día en Orange, o equipo traballou máis de dúas semanas ambientando as rúas de acordo ao ano 1949: substituíronse sinais de tráfico, modificáronse fachadas e realizáronse arranxos menores en rúas. As escenas exteriores da casa de Ed Crane filmáronse no barrio de Bungalow Heaven, en Pasadena, un sitio popular e económico a mediados do século vinte. Os Coen elixiron a casa co teito máis baixo para lograr a impresión dun espazo máis reducido e así representar a situación económica do barbeiro. As escenas do salón do profesor de piano tamén se rodaron en Pasadena, exactamente no complexo de edificios do Hotel Green. Usáronse localizacións para filmar case toda a película fóra dalgunhas escenas, por exemplo as da barbería —as últimas antes do final da filmación— realizadas nun set construído por Gassner nos Paramount Studios.
Música
A banda sonora da película consiste en música clásica, principalmente sonatas para piano de Ludwig van Beethoven, intercalada con sete novas composicións de Carter Burwell. Ademais de Beethoven, a banda sonora incluíu unha composición de Mozart, «Sull'aria... che soave zeffiretto». A inclusión da música clásica é un recurso que distingue á película doutras do xénero noir. O editor musical Todd Kasow encargouse de seleccionar sonatas adecuadas para a banda sonora mentres que Burwell empezou a traballar nunha composición «pianocéntrica». Algunhas das composicións presentan estruturas «cíclicas» que simbolizan a situación na que se atopa o protagonista e a súa dificultade para liberarse dela, pero ao mesmo tempo, os Coen sentían que era esencial para o personaxe que a música suxerise «un vago anhelo». O xornalista Dan Goldwasser describiu o traballo de Burwell como «escuro e solemne» e escribiu que a composición principal, «The Trial of Ed Crane», ten «unha especie de romanticismo cun mínimo deixo de esperanza». The Man Who Wasn't There foi a novena película na que Burwell colaborou cos irmáns Coen.
O selo Decca Records lanzou o álbum da banda sonora o 30 de outubro de 2001. Está composto polos seguintes catorce temas:
Fontes de inspiración e temáticas
A idea de escribir unha película protagonizada por un barbeiro estivo inspirada nun anuncio que os irmáns Coen viron mentres filmaban The Hudsucker Proxy (1994). «Filmamos unha escena nunha barbería onde había un anuncio na parede que amosaba diferentes cortes de pelo dos anos 1940», lembrou Joel Coen. «Empezamos a pensar sobre o tipo que fixera eses cortes de pelo e a historia comezou a tomar forma. En realidade evolucionou dese anuncio de cortes de pelo». Os directores tomaron o título da película do poema de 1899 escrito por William Hughes Mearns titulado «Antigonish» e elixírono en referencia ao personaxe do barbeiro, para reflectir o seu baleiro emocional.
Ambientada en 1949, a trama —segundo Joel Coen— «está moi influenciada» polo traballo do escritor James M. Cain, en particular polas novelas Double Indemnity, The Postman Always Rings Twice e Mildred Pierce. Posteriormente, os directores mesmo afirmaron que a película «é unha historia de Cain». A pesar de tratarse dunha historia neo-noir criminal, os Coen substituíron a ambientación dos baixos fondos onde a miúdo se desenvolven ditas historias e situaron a trama nun pobo típico estadounidense con xente ordinaria. «Aquí o elemento criminal é dalgún modo involuntario. O heroe tropézase con el», explicou Ethan Coen. Dito recurso é unha homenaxe ao traballo literario de Cain, cuxas historias adoitaban empregar personaxes comúns con empregos convencionais que motivados pola necesidade ou a cobiza terminaban envoltos nun crime. De igual forma, outros convencionalismos popularizados polas novelas negras do escritor tamén estiveron presentes en The Man Who Wasn't There, por exemplo o plan para conseguir diñeiro rapidamente, desventuras sexuais e coincidencias do destino. O fracaso dun «plan perfecto» para conseguir diñeiro aparece en Double Indemnity e The Postman Always Rings Twice, ambas as novelas narradas por homes de clase traballadora vidos a menos durante a Gran Depresión na década de 1930.
dereita|miniatura|250x250px|Unha das influencias da película foi [[Shadow of a Doubt (1943), ambientada en Santa Rosa (California) do mesmo xeito que The Man Who Wasn't There. ]]
Os Coen nomearon como referencia ao filme Shadow of a Doubt e tiveron presente en certa medida o xénero de ciencia ficción dos anos 1950. De feito, en canto á estética, segundo os cineastas, a película estivo en gran medida influenciada polo cine de ciencia ficción e «documentais baratos dos anos 50». Pola súa banda, o director de fotografía Roger Deakins buscou inspiración para o seu traballo en cintas das décadas de 1940 e 1950 como This Gun for Hire, The Blue Dahlia, Kiss Me Deadly e Touch of Evil. Así mesmo, o crítico e editor da revista The Atlantic comparou a voz en off e o carácter reservado de Ed Crane co personaxe de Robert Mitchum na cinta Out of the Past (1947). Os Coen ademais fixeron referencia a outras obras mediante os nomes usados no filme, como é o caso do grande almacén Nirdlinger ou Dietrichson —apelidos usados por personaxes a novela e adaptación fílmica de Double Indemnity—, Riedenschneider —apelido dun personaxe da cinta The Asphalt Jungle— ou o nome do hotel de Tolliver, «The Hobart Arms», unha homenaxe á novela The Big Sleep de Raymond Chandler.