cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krakatoa
Etimoloxía
miniatura|350px|O estreito de Sonda Aínda que hai descricións antigas das illas do estreito de Sonda que mencionan que tiñan unha "montaña bicuda", as primeiras mencións utilizando o nome de Krakatoa no mundo occidental apareceron no mapa de 1611 de Lucas Janszoon Waghenaer, que lle daban á illa o nome de "Pulo Carcata" (pulo en lingua sondanesa significa "illa"). Atopáronse unhas dúas ducias de variantes deste nome, como Crackatouw, Cracatoa, e Krakatao (nunha vella ortografía baseada no portugués). A primeira aparición da ortografía Krakatau debeuse a Wouter Schouten, que pasou pola "illa cuberta de altas árbores de Krakatau" en outubro de 1658.
A orixe do nome indonesio Krakatau non está claro.
Situación xeográfica
Indonesia ten uns 130 volcáns activos, máis que ningunha outra nación. Constitúen o eixe do sistema de arco insular indonesio orixinado pola subdución en dirección nordés da placa indo-australiana. A maioría destes volcáns están situados nas dúas das illas máis grandes de Indonesia, Xava e Sumatra. Estas dúas illas están separadas polo estreito de Sonda, situado nunha curva do eixe do arco insular. Krakatoa está xusto sobre a zona de subdución entre a placa euroasiática e a indo-australiana, onde os límites de placa fan un brusco cambio de dirección, o que probablemente tivo como resultado a formación dunha codia especialmente débil nesa rexión, o que facilita a actividade volcánica.
Historia anterior a 1883
Nalgún momento da prehistoria ocorreu unha primeira erupción formadora da caldeira, deixando como restos as illas Verlaten (ou Sertung); Lang (ou Rakata Kecil, ou Panjang); Poolsche Hoed ("Sombreiro Polaco"); e a base de Rakata. Posteriormente, polo menos formáronse dous conos volcánicos máis (Perboewatan e Danan), que finalmente quedaron unidos a Rakata, formando a illa principal de Krakatoa. No momento da erupción de 1883, o grupo de Krakatoa comprendía as illas Lang, Verlaten e a propia Krakatoa, unha illa de 9 km de longo por 5 km de largo. Había tamén tres illotes cubertos de árbores preto de Lang e varios pequenos illotes rochosos ou bancos entre Krakatoa e Verlaten.
Na illa de Krakatoa había tres conos volcánicos: Rakata (de 820 m de altura) ao sur; Danan (de 450 m) preto do centro, e Perboewatan, (de 120 m) ao norte.
Relato do 416 d.C.
Hai un relato de crónicas no Libro dos Reis (Pararaton ou Pustaka Raja) xavanés que rexistra que no ano 338 da era Śaka (que corresponde ao 416 d.C.):
Porén, non hai probas xeolóxicas dunha erupción do Krakatoa dese colosal tamaño xusto arredor do ano sinalado polas crónicas; o relato pode describir a perda das terras que previamente unirían Xava con Sumatra e a formación do que hoxe é o estreito de Sonda que as separa; ou pode ser un erro na data, e que os acontecementos se refiran en realidade á erupción do 535 d.C., da cal hai algunhas evidencias históricas que a corroboran.
Suceso do 535 d.C.
David Keys, Ken Wohletz e outros postularon que unha violenta erupción volcánica, posiblemente do Krakatoa, ocorrida en 535 puido ser responsable dos cambios climáticos globais de 535–536. Keys explora no seu libro Catastrophe: An Investigation into the Origins of the Modern World o que cre que foron os efectos globais radicais de grande alcance dunha posible grande erupción no século VI. Esta erupción crese que foi máis potente que a de 1883 do propio Krakatoa, e tamén que creou a caldeira orixinal do Krakatoa da era Moderna, o que tivo como resltado a creación da illa Verlaten e da illa Lang. Porén, hai outras explicacións posibles para este cambio climático, como unha erupción no Ilopango en O Salvador, en América Central.
Idade Media
Thornton menciona que o Krakatoa era coñecido como "a montaña de lume" durante a dinastía Sailendra xavanesa, e hai rexistros de sete episodios eruptivos entre os séculos IX e XVI. Seis destas erupcións foron datadas provisionalmente nos anos 850, 950, 1050, 1150, 1320 e 1530.
Posible erupción en 1680
En febreiro de 1681, Johann Wilhelm Vogel, un enxeñeiro de minas holandés en Salida, Sumatra (preto de Padang), na súa viaxe a Batavia (hoxe Iacarta) pasou polo estreito de Sonda. No seu diario escribiu:
Vogel pasou varios meses en Batavia, e volveu a Sumatra en novembro de 1681. No mesmo barco estaban outros viaxeiros holandeses, como Elias Hesse, un escritor. O diario de Hesse informa:
Da erupción tamén informou un capitán de barco bengalí, que escribiu sobre o acontecemento posteriormente, pero que non o rexistrou no seu momemto na bitácora do barco. Nin Vogel nin Hesse mencionan o Krakatoa en ningún detalle nas súas outras travesías, e ningún outro viaxeiro desa época menciona unha erupción ou a evidencia da mesma. (En novembro de 1681, os habitantes puxeron á venda unha colleita de pementa.) En 1880, Verbeek investigou un fluxo de lava aínda non alterado recente na costa norte de Perboewatan, que non debía ter máis de dous séculos de antigüidade.
Actividade holandesa
En 1620, os holandesses estableceron unha estación naval nas illas e algo despois construíron un estaleiro. Nalgún momento do século XVII, fixeron un intento de establecer unha plantación de pementa na illa de Krakatoa, pero estas illas xeralmente eran ignoradas pola Compañía das Indias Orientais Holandesas. En 1809, crearon unha colonia penal nun lugar non especificado, que estivo operativa durante unha década. Na década de 1880, as illas de Krakatoa non tiveron poboación permanente; o asentamento máis próximo era o da illa veciña de Sebesi (a uns 12 km) cunha poboación de 3 000 persoas.
Fixéronse varias medicións topográficas e cartas náuticas, pero as illas foron pouco exploradas ou estudadas. Un mapa de 1854 das illas utilizouse nunha carta náutica inglesa, que mostra algunhas diferenzas respecto da carta holandesa de 1874. En xullo de 1880, Rogier Verbeek fixo un levantamento topográfico oficial das illas, pero só lle permitiron estar unhas poucas horas alí. Puido recoller mostras de varios lugares e as súas investigacións posteriormente acabaron sendo importantes para xulgar o impacto xeolóxico da erupción de 1883.
A grande erupción de 1883
miniatura|Dous terzos da illa orixinal de Krakatoa despareceron coa explosión da erupción de 1883
Confederación Irlandesa
Historia
En xuño de 1846 chega ao poder en Gran Bretaña o Partido Liberal da man de John Russell. O'Connell, que creara a Repeal para rexeitar a Acta de Unión de 1800, iniciou entón un achegamento cara a Russell e ao liberalismo inglés. Thomas Francis Meagher e os membros máis novos da asociación denunciaron esta estratexia de achegamento, o que valeu para que O'Connell os presentase coma "revolucionarios, infieis e inimigos da Igrexa". Finalmente, produciuse a escisión e Meagher creou cos seus a Confederación Irlandesa, cuxos líderes tiveron un destacado papel na Rebelión de Irlanda Nova de 1848.
Krakatoa
A grande erupción de 1883
Aínda que a actividade sísmica do volcán fora intensa nos anos que precederon á erupción cataclísmica de 1883, o 20 de maio de 1883 empezaon unha serie de pequenas erupcións. O volcán liberaba enormes plumas de vapor e cinzas que continuaron ata finais de agosto.
O 27 de agosto, unha serie de catro enormes explosións destruíron case enteiramente a illa. As explosións foron tan violentas que foron oídas a 3 110 km en Perth, Australia Occidental, e na illa de Rodrigues preto de Mauricio, a 4 800 km de distancia. A onda expansiva de presión da terceira e máis violenta explosión foi rexistrada nos barómetros de todo o mundo. Varios barómetros rexistraron a onda sete veces ao longo de cinco días: catro veces coa a onda viaxando desde o volcán ao seu punto antipodal, e tres veces viaxando de volta ao volcán; iso quere dicir que a onda deu tres veces e media a volta ao mundo. As cinzas foron lanzadas a alturas de 80 km. O son da erupción foi tan forte que se informou que todos os que estaban nun raio de 16 km quedaron xordos.
Anak Krakatau
miniatura|300px|Evolución das illas arredor do Krakatoa desde 1880 a 2005. Nótese o continuo crecemento de Anak Krakatoa desde o suceso de 1883. miniatura|Anak Krakatau en 2013, volcán que xurdiu na caldeira do antigo Krakatoa. Verbeek, no seu informe da erupción, prediciu que calquera nova actividade que se manifestase na rexión produciríase entre Perboewatan e Danan. Esta predición fíxose realidade o 29 de decembro de 1927, cando un domo de lava submarino na área de Perboewatan mostrou evidencias de erupcións (un episodio anterior na mesma área producírase en xuño de 1927). Uns poucos días despois ergueuse da superficie do mar unha nova illa volcánica. As erupcións foron inicialmente de pedra pómez e cinzas, pero a illa que se formou e mais as dúas illas que se formaron despois foron erosionadas rapidamente polo mar e desapareceron. Finalmente, unha cuarta illa, denominada Anak Krakatau (que significa "Fillo de Krakatoa" en indonesio), asomou das augas en agosto de 1930 e produciu fluxos de lava máis rapidamente do que as ondas do mar podían erosionar, polo que creceu e se mantivo ata hoxe. Entre outras emanacións, o 3 de febreiro de 2022 produciuse unha nova erupción en Anak Krakatau.
Investigacións biolóxicas
As illas convertéronse nun importante caso de estudo en bioxeografía de illas e poboacións fundadoras nun ecosistema que está sendo construído desde o principio unha vez que o ambiente anterior foi totalmente aniquilado (sucesión ecolóxica).
Tiro parabólico
miniatura|260px miniatura|260 px|Movemento de media parábola Emprégase a expresión tiro parabólico para describir o movemento de obxectos cunha traxectoria aproximada á dunha parábola. O termo provén da terminoloxía militar, pois durante moito tempo un dos campos fundamentais da enxeñaría foi o cálculo da traxectoria de proxectís. Un punto que se despraza cunha velocidade inicial na dirección horizontal distinta de cero e se mantén a unha altura reducida, cando no seu desprazamento só actúa a aceleración debida á forza da gravidade describe aproximadamente unha parábola (a desviación debese á variación da forza da gravidade coa altura -diminúe co cadrado da distancia ao centro da terra). Debido a isto, a aceleración só se produce nunha dirección e sentido e o resto do movemento débese unicamente á velocidade inicial.
Krakatoa
Investigacións biolóxicas
As illas foron pouco estudadas ou inspeccionadas bioloxicamente antes da catástrofe de 1883, e só se coñecen dúas coleccións biolóxicas anteriores a 1883: unha de espécimes de plantas e a outra forma parte dunha colección de cunchas. A partir de descricións e debuxos feitos polo HMS Discovery, a flora parece que é representativa dunha illa xavanesa con bosque clímax tropical. A fauna anterior a 1883 é practicamente descoñecida e probablemente era como a das illas máis pequenas da área.
Tiro parabólico
O habitual é descompoñer tódolos vectores na dirección da gravidade (vertical) e na súa dirección ortogonal (horizontal). Unha vez feito isto obtéñense as seguintes funcións vectoriais:
Posición en x:
Krakatoa
Estudos botánicos
Desde unha perspectiva botánica, o problema do Krakatau fai referencia á cuestión de se as illas foron completamente esterilizadas pola erupción de 1883 ou se puido sobreviviu algunha vida indíxena. Cando os primeiros investigadores chegaron ás illas en maio de 1884, o único ser vivo que atoparon foi unha araña nunha greta no sur de Rakata. Porén, a vida rapidamente recolonizou as illas; na visita de Verbeek en outubro de 1884 atopáronse brotes de herbas xa en crecemento. A parte leste da illa estaba densamente cuberta de vexetación con árbores e arbustos, presumiblemente traídos ata alí como sementes arrastradas polas correntes mariñas ou contidas en excrementos de aves (ou mesmo traídas polos nativos e investigadores científicos). Porén, o estado desta vexetación é fráxil e a área cuberta de vexetación foi gravemente afectada polas erupcións recentes.
Tiro parabólico
Posición en y:
Velocidade en x:
Krakatoa
A explotación mineira de Handl
O alemán Johann Handl obtivo un permiso para o aproveitamento mineiro da pedra pómez (pumita) da illa en outubro de 1916. A súa concesión de 8,7 km2 (basicamente a metade leste da illa) era por 30 anos. Ocupou a ladeira sur do Rakata desde 1915 a 1917, cando a abandonou debido á "violación dos termos da concesión." (Segundo Winchester, Handl chegou en 1917 e permaneceu alí catro anos.) Handl construíu unha casa e plantou un xardín con "catro familias europeas e uns 30 peóns". Crese que foi o seu grupo o que introduciu inadvertidamente a rata negra na illa. Handl atopou nas súas escavacións restos dun bosque non queimado baixo os depósitos de cinza de 1883, e atopou auga doce a 5,5 m de profundidade.
Cultura popular
miniatura|upright=.9|En 2004, un astrónomo suxeriu que o ceo de cor sangue do famoso cadro de [[Edvard Munch de 1893 O grito representa a cor dos ceos de Noruega despois da erupción. ]] miniatura|upright=1|esquerda|O Krakatoa representado nun billete indonesio de 100 [[rupia indonesia|rupias ]]
Tiro parabólico
onde ;, onde \phi \, é o ángulo da velocidade inicial respecto á horizontal. miniatura|dereita|260 px|Esquema dun tiro parabólico. Isto é unha aproximación matemática, nun obxecto real que se move na atmosfera, existe unha forza resistente de sentido contrario ao movemento e que depende da forma do obxecto e da velocidade (pódese aproximar cunha función do cadrado desta).
Krakatoa
Cultura popular
Unha gran parte da novela infantil de 1947 The Twenty-One Balloons de William Pene du Bois desenvólvese no Krakatoa, onde varias familias estableceran unha próspera e divertida colonia baseada na explotación das minas de ficción de diamantes da illa.
O Krakatoa aparece nas historias de varias series de televisión e películas. Na película de 1953 Fair Wind to Java, un capitán de barco americano e un xefe pirata compiten por recuperar unha fortuna en diamantes agochada no Krakatoa, que empeza a súa erupción final cando exploran a illa na procura do tesouro. A illa é unha parte importante do argumento de '"Crack of Doom," o episodio seis da serie de televisión de Irwin Allen The Time Tunnel de 1966. Tamén é unha parte principal da historia na película de 1969 Krakatoa, East of Java (retitulada Volcano nunha reedición da década de 1970; o título contén un erro xeográfico bastante grande, xa que Krakatoa está ao oeste de Xava, non ao leste), que conta os esforzos para salvar un valioso cargamento de perlas localizado perigosamente preto do volcán en erupción. Un filme de artes marciais indonesio, Krakatau (1977), protagonizado por Dicky Zulkarnaen e Advent Bangun, tamén sitúa a historia nesa montaña. En anos máis recentes, gravouse o drama para televisión de 2006 titulado Krakatoa: Volcano of Destruction e en 2008 Krakatoa.
Liborio García
Liborio García Ferreiro, nado en Lugo o 28 de novembro de 1968 é un xornalista e presentador de televisión galego.
Traxectoria
Tras licenciarse en Xornalismo pola Universidad Complutense de Madrid, iníciase profesionalmente na radio a través das emisoras locais da Coruña e Lugo de Antena 3 Radio. Máis tarde traballou na Cadena SER, en Radio Voz e en Lugovisión.
Comezou a gañar popularidade a partir de 1997 cando dá o salto á televisión nacional, presentando, xunto a Inés Ballester, o magazine En Antena, de Antena 3. Precisamente con Ballester formaría tandem profesional á fronte doutros espazos da mesma canle como Ver para creer (1999) ou o reality show El bus (2000).
Krakatoa
Cultura popular
A banda de heavy metal británica Saxon tamén sacou unha canción sobre a erupción do Krakatoa de 1883, chamada "Krakatoa", na reedición de 2010 do seu álbum de 1985 Innocence Is No Excuse.
Liborio García
Traxectoria
Para Telemadrid conduciu o concurso Despega como puedas no ano 2002, para en 2004 volver a Antena 3 substituíndo a Carlos García Hirschfeld á fronte de Noche de impacto, programa no que se emitían vídeos caseiros con imaxes de deportes de risco, accidentes, persecucións policiais etc.
Clemente XII, papa
miniatura|Clemente XII Lorenzo Corsini, o futuro Clemente XII (en latín Clemens XII, en italiano Clemente XII), nado en Florencia o 7 de abril de 1652 e finado en Roma o 6 de febreiro de 1740. Foi o papa n.º 246 da Igrexa católica. Era dunha célebre familia da cal era membro santo André Corsini. Despois de estudos no Colexio Xesuíta, obtivo un doutoramento en dereito na Universidade de Pisa. Creado cardeal por Clemente XI, e elixido papa o 12 de xullo de 1730, sucedendo a Bieito XIII, volveuse case totalmente cego e paralizado, ben que as súas brillantes facultades intelectuais e a súa capacidade para elixir un círculo competente lle permitiron un brillante pontificado.
Clemente comezou a súa tarefa por atenuar a corrupción de certos Bieitos, mellorou a eficacia do goberno dos Estados Pontificios, aínda que lle fose reprochado a creación dunha lotaría como medio de recoller fondos.
Nas súas relacións coas grandes potencias da época, Clemente recibiu as mesmas humillacións que a maioría dos papas deste século. O seu dereito de señor feudal sobre Parma foi ignorado, e os Borbóns uníronse cos Habsburgos contra o vello papa.
Continuou, por unha banda, a presión sobre os xansenista, cuxa bula Unigenitus marca o comezo, e sobre todo emitiu, en 1738, a bula In eminenti apostolatus specula contra a masonaría. Por outra banda, recibiu na Igrexa un gran número de coptos monofisitas.
Continuou a política de disposición da cidade de Roma desexada polos seus predecesores. Débeselle sobre todo a construción da Fonte de Trévi e a ampliación dos museos capitolinos en Roma e dos museos de Vaticano.
Marxismo-leninismo
miniatura|250px|Marx, Engels e Lenin. O marxismo-leninismo é unha corrente ideolóxica do marxismo que xurdiu como tendencia principal entre os partidos comunistas na década de 1920, cando foi adoptada como fundamento ideolóxico da Internacional Comunista durante a época de Stalin. Porén, en diversos contextos, grupos políticos diferentes e ás veces opostos teñen utilizado o termo "marxismo-leninismo" para describir a ideoloxía que din publicamente defender.
Historia do termo e uso
Despois da ruptura sino-soviética, os partidos comunistas da Unión Soviética e da República Popular da China reclamaron ser os herdeiros intelectuais do marxismo-leninismo. Na China, o discurso foi que Mao Tse Tung tiña adaptado do marxismo-leninismo ás condicións chinesas, dando orixe ao termo "marxismo-leninismo-maoísmo" como ideoloxía de Estado, así como base ideolóxica daqueles partidos que, a nivel internacional, simpatizan co Partido Comunista da China, como, por exemplo, o Partido Comunista de Filipinas ou o Partido Comunista do Perú (Sendero Luminoso), que defendeu o marxismo-leninismo-maoísmo co argumento de que constitúe un estadio mais avanzado do marxismo. Fronte a isto, despois da ruptura sino-albanesa, un pequeno grupo de marxistas-leninistas comezaron a rexeitar o papel de Mao Tse Tung no movemento comunista internacional en favor do Partido do Traballo de Albania e da súa adherencia estrita ao stalinismo.
En Corea do Norte, o marxismo-leninismo foi oficialmente substituído polo Juche en 1977, en cuxa concepción de clase e de loita de clases o marxismo-leninismo non xoga un papel significativo. Porén, o goberno norcoreano é a miúdo referido como marxista-leninista -ou máis comunmente como stalinista- debido á súa política e á súa estrutura económica.
Na actualidade, nos outros tres Estados considerados comunistas (Cuba, Laos e Vietnam), os partidos gobernantes sosteñen o marxismo-leninismo como a súa ideoloxía oficial, mesmo cando, na realidade, teñen distintas prácticas. Fora deses países, algúns partidos comunistas actuais continúan a considerar o marxismo-leninismo como a súa ideoloxía básica, modificada para se adaptar ás novas circunstancias locais.
En calquera caso, existe unha ampla confusión popular derivada da complexidade terminolóxica para denominar os sistemas de pensamento derivados do marxismo, o que, pola súa vez, se ve ampliado na medida en que o termo marxismo-leninismo é a miúdo utilizado (por exemplo, por multitude de xornais e outros medios de comunicación) para denominar calquera tipo de marxismo.
Escolas filosófico-políticas denominadas marxistas-leninistas
Tal como se ten referido, existen diversas correntes de pensamento marxista que reclamaron seguir as liñas políticas do marxismo-leninismo ou ás que se lle impuxo esta terminoloxía. Entre elas, están:
Pietro Tilkian
Pietro Tilkian, nado o 24 de febreiro de 1809 en Angora (Imperio Otomán) e finado o 4 de xuño de 1885, foi un eclesiástico católico armenio, bispo de Bursa, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 58ª edición dos Óscar
200px|miniatura|[[Luis Puenzo, director do filme gañador.]] Os seguintes 30 filmes, todos eles de países diferentes, foron propostos na 58ª edición dos Óscar para o premio de mellor filme en lingua non inglesa. Os títulos salientados en azul e verde son os cinco filmes nomeados, en representación de Francia, Alemaña Occidental, Hungría, a Arxentina e Iugoslavia. O galardón recaeu sobre a Arxentina, co filme La historia oficial. Converteuse no primeiro filme de América Latina en obter o premio.
Pietro Tilkian
Traxectoria
Naceu o 24 de febreiro de 1809 en Angora, fillo de Bedros e Mariam. Estudou a lingua armenia en Angora, e alí se preparou para a vida eclesiástica recibindo clases particulares de diferentes sacerdotes, ao non haber na rexión seminario (entre eles Gregorio Bahadur, posteriormente bispo de Bursa). Foi ordenado sacerdote o 14 de febreiro de 1833 en Constantinopla, polo arcebispo de Constantinopla Antoine Nouridjian.
Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
Hendrik de Iongh
Hendrik de Iongh, nado en Dordrecht o 4 de agosto de 1877 e finado na Haia o 9 de agosto de 1962, foi un militar e tirador de esgrima neerlandés, gañador dunha medalla olímpica.
Traxectoria
Oficial de carreira que chegou ao rango de xeneral-maior, participou nos Xogos Olímpicos de 1912 no equipo neerlandés de sabre, logrando a medalla de bronce.
Aldea de Abaixo, Canedo, A Pobra do Brollón
Aldea de Abaixo é un lugar da parroquia de Canedo, no concello da Pobra do Brollón, na provincia de Lugo.
Está situada a 435 m. de altitude.
Châtillon-en-Vendelais
Châtillon-en-Vendelais (en Kastellan-Gwennel, en galó: Balazæ) é unha comuna francesa do departamento de Ille e Vilaine, na Bretaña.
Os sete magníficos
Os sete magníficos (en The Magnificent Seven) é un filme estadounidense dirixido por John Sturges que foi estreado en 1960. É un remake de estilo western baseado no filme de 1954 Os sete samurais, dirixido por Akira Kurosawa. Está protagonizado por Yul Brynner, Steve McQueen, Charles Bronson, James Coburn, Robert Vaughn, Brad Dexter e Horst Buchholz que interpretan a un grupo de pistoleiros contratados para protexer unha pequena vila agrícola de México duns bandidos liderados Calvera (Eli Wallach). A banda sonora foi composta por Elmer Bernstein.
Estreouse en galego na TVG o 11 de xaneiro de 2009.
Sinopse
Os humildes habitantes dunha pequena vila mexicana atópanse a mercede dunha desapiadada banda de foraxidos que constantemente lles esixen un pago polas súas colleitas. Como eles non saben defenderse, deciden contratar os servizos de sete pistoleiros, sete implacables mercenarios cada un cunha habilidade especial no manexo das armas.
Ollos de auga
Ollos de auga é unha novela negra en galego escrita por Domingo Villar e publicada en 2006 pola editorial Galaxia. Está protagonizada polo inspector de policía Leo Caldas que, acompañado polo seu axudante Rafael Estévez, leva a investigación do asasinato de Lois Reigosa, un músico na illa de Toralla.
Argumento
Os acontecementos da novela xiran o redor da investigación dun asasinato. Un 12 de maio o saxofonista Lois Reigosa aparece morto no seu dúplex da illa de Toralla, logo de que lle inxectasen formol no pene. As pistas levan aos policías a sospeitar de Dimas Zuriaga, un afamado doutor propietario da fundación Zuriaga, que conta cun hospital situado no monte do Castro. Á fundación Zuriaga proporcionáballe o formol unha empresa chamada Riofarma, da cal, Isidro Freire era o encargado desa sección.
Durante a investigación descobren que o finado era gai e acoden ao Idílico, un pub de ambiente homosexual situado no Areal. Alí falan co picadiscos, un coñecido seu, chamado Orestes Rial. Quedan con el para se entrevistaren pero aparece morto no seu apartamento cunha bala na cabeza. Nel atopan un computador con fotos de Zuriaga con Reigosa e deducen que Orestes chantaxeaba o doutor con mostrar as fotos.
Malia que as investigacións apuntaban a que o principal sospeitoso era Zuriaga, trala súa detención Caldas dáse de conta de que había algo que non encaixaba.
Adaptacións
Así mesmo, no ano 2007 estábase a preparar unha adaptación cinematográfica, con dirección de Jorge Coira e guión de Carlos Portela.
Bieito XIII, papa
Bieito XIII, nado co nome de Pietro Francesco Orsini en Gravina (reino de Nápoles) en 1649 e finado en Roma o 21 de febreiro de 1730, foi Papa da Igrexa católica entre 1724 e 1730.
Non debe confundirse co antipapa Bieito XIII (o famoso "Papa Luna") que reinou entre 1394 e 1423.
Traxectoria
Era o fillo primoxénito de Fernando III Orsini, Duque de Gravina in Puglia (Bieito pertencía á familia Orsini de Roma e foi o terceiro e último da mesma en ocupar o Solio Pontificio), e da súa esposa, Giovanna Frangipane della Tolfa del Tufo, da casa ducal de Grumo. Con nove anos, e por falecemento do seu pai, herdou os títulos de Duque de Gravina, Príncipe de Solofra, Príncipe de Vallata, Conde de Muro Lucano e patricio de Nápoles.
En 1667, en Venecia e contra a vontade da súa familia que en van apelara ó papa Clemente IX, ingresou na Orde dos Predicadores (Dominicos). Profesou o 13 de febreiro de 1668, substituíndo o seu nome de bautismo polo de Vincenzo Maria. Graduouse en filosofía e teoloxía nas universidades de Nápoles, Bolonia e Venecia, e o 24 de febreiro de 1671 foi ordenado sacerdote polo Papa Clemente X.
En 1672 ese mesmo papa fíxoo cardeal do título de San Sisto, e tres anos despois consagrouno arcebispo de Manfredonia. En 1680 foi nomeado bispo de Cesena, mantendo o grao de arcebispo ad personam. En 1686 foi trasladado á sede metropolitana de Benevento, arcebispado que retivo ata a súa morte malia ser elixido sucesivamente Cardeal-bispo de Frascati (1701), cardeal-bispo de Porto-Santa Rufina (1715) e Papa. Debido ó seu prolongado cardealado, tomou parte nos conclaves de 1689, 1691, 1700, 1721 e 1724, resultando elixido sumo pontífice neste último.
Foi elixido o 29 de maio de 1724, logo de dous meses de conclave. Manifestou tomar o nome de Bieito en honra do Papa Bieito XI, un frade dominico como el. Cinco días despois foi coroado polo Cardeal Benedetto Pamphilii, protodiácono de Santa Maria in Via Lata. Só por unhas semanas utilizou o ordinal Bieito XIV, que cambiou polo de XIII ó ser advertido de que o anterior desa numeración fora un antipapa.
Durante o seu pontificado opúxoseo tenazmente ó iansenismo, que condenou mediante a nova bula Unigenitus (1726), homónima e en idéntico sentido da promulgada por Clemente XI en 1713. Con todo, o maior problema tívoo co movemento dos "católicos vellos": desautorizou en 1725 a consagración do seu fundador, Cornelius Steenhoven, como arcebispo de Utrecht, o que provocou un cisma dentro da Igrexa que aínda hoxe persiste.
Estableceu a Congregación de Seminarios en 1725 para regular e uniformar os estudos eclesiásticos. En 1728 publicou en tres volumes diversos escritos pastorais, e ese mesmo ano, a instancias do concilio da provincia eclesiástica Tarraconense, accedeu por primeira vez a que se puidese traballar en determinadas festas consideradas "de precepto".
Descoidou a administración da curia romana. Fiel á regra da Orde dos Predicadores, levou unha vida austera e de moral extrema. Quitou a lotaría de Roma, pero non se abstivo de repartir profusamente beneficios e prebendas, e se despreocupou das actividades dos seus subordinados. O certo é que á súa morte a tesouraría papal estaba exhausta. Dise del que gustaba de almorzar ovos guisados segundo unha receita persoal, que segue a ser coñecida en Italia, como ovos bieitinos en honra deste papa.
Canonizou en 1726 a San Xoán da Cruz, a San Luis Gonzaga, que fora o modelo da súa mocidade; a San Xoán Nepomuceno, a San Gregorio VII, a San Estanislau de Kostka e ó mártir San Venceslau.
Faleceu en Roma e foi sepultado na Patriarcal Basílica Vaticana. Tres anos despois, os seus restos foron transladados á capela de San Domingo da basílica de Santa Maria sopra Minerva, tamén en Roma.
As profecías de San Malaquías refírense a este papa como Miles in bello (O soldado na guerra), cita que ó parecer fai referencia a que participou no asedio de Aviñón.
Spirit: Stallion of the Cimarron
Spirit: Stallion of the Cimarron é un filme de animación estadounidense dirixido por Kelly Asbury e Lorna Cook que foi estreado no 2002.
Sinopse
Segue as aventuras dun corcel mustang salvaxe e indomable que recorre a indómita fronteira norteamericana. Cando se atopa cos homes por primeira vez, estes aprésano, lévano ó seu forte e intentan domalo sen éxito. Porén, tamén coñece a un xove da tribo dos lakota chamado Little Creek, que fóra apresado ó igual ca el, e aínda que se nega a ser domado, si se fai amigo seu. O valente corcel tamén encontra o amor cunha egua dos indios chamada Rain.
Fernando Buesa Arena
O Fernando Buesa Arena é un pavillón polideportivo situado en Vitoria, País Vasco, utilizado polo club de baloncesto profesional Saski Baskonia para xogar os seus partidos de competición oficial. Ten unha capacidade de 15.504 espectadores, e é utilizado frecuentemente para albergar citas deportivas nacionais e internacionais de diferentes disciplinas, así como para outros eventos como grandes exhibicións, concertos ou festivais. É un dos pavillóns multiusos máis grandes de España.
Historia e eventos
Orixinalmente deseñado (con bastante atraso) como un mercado de gando a mediados dos anos setenta nunha cidade que xa abandonara os seus vínculos coa agricultura, converteuse pronto nun estadio deportivo, que se inaugurou en 1991, para substituír o Pavillón de Mendizorroza. O estadio foi sede da Final da Copa de Europa de 1996, na que o local Saski Baskonia gañou o título, e tamén acolleu a final da ULEB Eurocup de 2010, na que o Power Electronics Valencia venceu ao ALBA Berlin.
Chamado até o ano 2000 Araba Arena, o seu nome rende homenaxe ao parlamentario socialista Fernando Buesa Branco, asasinado por ETA no ano 2000 en pleno corazón universitario da cidade.
Remodelación
En marzo do ano 2011 comezaron as obras de ampliación para aumentar a capacidade do recinto ata as 15.504 localidades de asento. Os traballos duraron case un ano, sendo o pavillón reinaugurado o 5 de febreiro de 2012. O 9 de abril de 2012, con motivo do encontro da liga ACB que enfrontaba ó Caja Laboral Baskonia co MMT Real Madrid, o pavillón encheuse, acadando un novo récord de asistencia en partidos da liga española de baloncesto.
O xogo serio
O xogo serio (en Den allvarsamma leken) é unha novela do escritor sueco Hjalmar Söderberg publicada en 1912 por Albert Bonniers Förlag. Foi traducida ao galego por Marta Dahlgren e publicada pola Editorial Hugin e Munin finais de 2016.
Trama
Narra a historia dun home e dunha muller novos, Arvid e Lydia, que se namoran durante a súa mocidade, mais que se separan para casar con outras persoas. A acción ten lugar na cidade de Estocolmo, durante os primeiros anos do século XX.
Existen dous filmes baseados no libro, un de 1945 e outro de 1977.
Escola de Chicago
Como Escola de Chicago podemos referirnos a:
RDS Arena
O RDS Arena é un estadio de multiusos de Dublín, Leinster (Irlanda) pertencente á Royal Dublin Society (RDS). O estadio foi usado orixinalmente para eventos ecuetres, incluído o Dublin Horse Show anual, que tivo lugar por vez primeira en 1868. O estado foi adquirido pola Royal Dublin Society en 1879. O RDS Arena é a casa do Leinster Rugby do Pro14, aínda que tamén é utilizado ás veces polos Shamrock Rovers, a selección de fútbol de Irlanda e o St. Patrick's Athletic. A selección de rugby de Irlanda xogou neste estadio fronte a Fixi en novembro de 2009. Neste estadio tamén se adoitan facer concertos e acolleu un evento da WWE.
600px|miniatura|center|Imaxe panorámica do estadio.
Triángulo de Amor Bizarro
Triángulo de Amor Bizarro é un grupo galego de shoegaze, indie rock e noise rock formado no ano 2004 na Coruña.
Ata a data leva editado seis álbums de estudio e está composto por Isabel Cea (baixo, voz), Rodrigo Caamaño (guitarra, voz), Rafael Mallo (batería) e Zippo (guitarra, teclado).
Biografía
Unha vez que ficharon polo selo Mushroom Pillow, gravaron o seu disco de estrea, Triángulo de Amor Bizarro (2007), co técnico Carlos Hernández, coñecido pola produción de discos de música independente de bandas ben coñecidas coma Los Planetas, Sr. Chinarro ou Mercromina. O disco recolleu moi boa crítica entre a prensa especializada, aparecendo nos primeiros postos entre os discos españois do 2007 (posto 2 na revista Mondosonoro e 9 na Rockdelux).
Ese mesmo ano publicouse tamén El hombre del siglo V, disco no que se compilan as cancións das súas dúas maquetas xunto con descartes do seu álbum de estrea.
Tamén participaron no 2007 no disco homenaxe a Surfin' Bichos Family Album II, cunha versión do tema "Un perro feliz".
A finais do ano 2009 comezaron a gravar o seu segundo traballo, titulado Año Santo, que foi publicado no mes de maio do 2010. Año Santo tivo mellor acollida que o primeiro disco, tanto pola prensa como polo público, e foi celebrado como un dos mellores álbums estatais dese ano. Con el xiraron por México e participaron nos festivais máis importantes da península, como o FIB ou o Paredes de Coura, e de México, onde tocaron no Corona Capital, ao lado de bandas como Pixies ou Interpol. A xira promocional estendeuse durante o ano 2011.
En 2011 entrou Zippo no grupo e saíu Oscar Vilariño. Gañaron o premio IMAS en México á mellor banda española. Año Santo foi nomeado a 9 categorías nos premios da música independente (UFI), resultando premiados en catro delas, incluíndo Álbum do Ano e Mellor Directo.
En 2012 gravaron nos estudios Red Bull de Madrid o sinxelo dixital Ellas se burlaron de mi magia, producido por Peter Kember (Sonic Boom) e mesturado por Roberto Mallo. A finais dese ano comezaron a gravación do seu terceiro disco de estudo, Victoria Mística, que foi editado en xullo de 2013, producido pola propia banda, gravado no seu propio estudo por Roberto Mallo con mesturas de Manny Nieto (Breeders, Health, Los Lobos). A masterización correu a cargo de Shane Smith.
En 2016 publicaron o seu disco Salve Discordia e pasaron o ano dando concertos en salas e festivais coma o BBK de Bilbao ou o Noroeste Pop Rock de A Coruña. O disco tivo un recibimento excelente por parte da crítica e gañou o premio Ruído ao mellor disco nacional de 2016.
En 2018 publicaron un novo EP de catro cancións da man de Mushroom Pillow, co nome de El gatopardo. O primeiro avance deste disco foi a canción O Isa. Dous anos despois publicouse o seu sexto álbum, titulado oɹɹɐzıqɹoɯɐǝpolnƃuɐıɹʇ, o nome da banda do revés.
Influencias
Entre as súas influencias máis evidentes estarían grupos británicos da escena Shoegaze - Noise de finais dos oitenta como The Jesus and Mary Chain, My Bloody Valentine ou The Telescopes. Dentro da escena alternativa española actual estarían emparentados co grupo navarro El Columpio Asesino, e son seguidores dos desaparecidos Surfin' Bichos. Nun dos temas do seu disco de debut (Triángulo de Amor Bizarro, 2007) contan coa colaboración de Joaquín Pascual, antigo integrante de Surfin' Bichos e Mercromina, e na actualidade líder do grupo Travolta.
Giedo van der Garde
Giedo van der Garde (nado o 25 de abril de 1985 en Rhenen, Países Baixos) é un piloto de carreiras Holandés.
Karting
Van der Garde ten unha exitosa carreira no karting, gañou o campionato holandés en 1998. En Super A, foi o mellor novato no 2001, e campión mundial no 2002.
Fórmula Renault
Ao ano seguinte uniuse aocampionato do 2000 da Fórmula Renault e terminou sexto, pilotando para o equipo holandés Van Amersfoort Racing. Grazas a súa actuación converteuse en parte do programa de desenvolvemento de pilotos de Renault F1.
Fórmula Tres
Participou no campionato de Fórmula 3 Euro Series de 2004 co equipo Signature-Plus, e co Team Rosberg en 2005.
En 2006 uniuse ao equipo ASM, que dominara a tempada 2005 con Lewis Hamilton e Adrian Sutil. O equipo logrou os dous primeiros lugares no campionato unha vez máis en 2006, pero foron os compañeiros de equipo de Van der Garde Paul di Resta e Sebastian Vettel, quen encabezaron a táboa de posicións. O holandés terminou sexto cunha soa vitoria.
Fórmula Renault 3.5 Series
miniatura|right|Van der Garde pilotando un [[Victory Engineering nunha carreira en Donington Park na tempada 2007 da Fórmula Renault 3.5 Series.]] miniatura|right|Van der Garde pilotando un [[P1 Motorsport nunha carreira en Silverstone na tempada 2008 da Fórmula Renault 3.5 Series.]] miniatura|right|Van der Garde pilotando un [[iSport International nunha carreira en Nürburgring na tempada 2009 da GP2 Series.]] miniatura|right|Van der Garde pilotando un [[Addax Team|Barwa Addax nunha carreira en Silverstone na tempada 2011 da GP2 Series.]]
O 17 de decembro de 2006 van der Garde anunciou que pilotaría na Fórmula Renault 3.5 Series un Victory Engineering, un equipo que traballa en conxunto con Carlin Motorsport, o que lle fai dicir que vai a traballar xunto de novo con Sebastian Vettel, o seu compañeiro de equipo en ASM.
Giedo malia ser o piloto máis consistente, sempre ao redor do 6º ou 5º posto, non gañou nin alcanzou o podio. Terminou a tempada 2007 da Fórmula Renault 3.5 Series 6º, 3º Novato do Ano. Recibiu varias ofertas para probar en GP2, de equipos como o DAMS e Arden International. Durante as súas primeiras probas, impresionou.
Finalmente asinou con P1 Motorsport para competir na tempada 2008 da Fórmula Renault 3.5 Series.
GP2 Series
Van der Garde asinou para pilotar no equipo iSport International na tempada 2008-09 das GP2 Asia Series, e na tempada 2009 das GP2 Series. En Hungaroring, logrou a súa primeira vitoria. Engadiu dúas vitorias máis antes do final da tempada rematando no sétimo lugar na clasificación do campionato.
El non tiña previsto competir na tempada2009-10 da GP2 Asia Series, pero competiu na segunda carreira co Barwa Addax.Pilotou co mesmo equipo na tempada 2010 da GP2 Series, igualando a súa sétima posición no campionato de pilotos, mentres que o seu compañeiro de equipo Sergio Pérez foi subcampión.
Van der Garde quedou con Barwa Addax para a tempada 2011 da GP2 Asia Series, con Charles Pic. Terminou terceiro no campionato, detrás de Romain Grosjean e Jules Bianchi.
Fórmula Un
En 2006 van der Garde entrou no Programa de Novos Pilotos de McLaren.
O 15 de decembro de 2006 van der Garde foi confirmado como piloto de probas e reserva de Super Aguri para a tempada de Fórmula Un.
miniatura|left|Van der Garde pilotando un [[Caterham F1|Caterham nas prácticas libres no Gran Premio do Xapón de 2012.]] O 20 de xuño de 2007 Van der Garde anunciou a resolución do contrato. Van der Garde foi candidato a pilotar na Fórmula Un para Virgin en 2011, pero ese asento finalmente foi para o belga Jérôme d'Ambrosio.
Caterham (2013)
miniatura|Van der Garde no [[Gran Premio de Malaisia de 2013.]] O 4 de febreiro de 2012, anunciouse que Van der Garde sería o piloto reserva de Caterham F1 para a tempada de Fórmula Un. O 1 de febreiro de 2013, o representante de Van der Garde, anunciou que Giedo se unirá a Caterham como o seu segundo piloto, xunto a Charles Pic. Van der Garde terminou a súa primeira carreira de Fórmula Un cun 18º lugar no Gran Premio de Australia de 2013.
No Gran Premio de Mónaco de 2013, van der Garde logrou a mellor cualificación de Caterham cun posto 15, esta foi tamén a primeira vez que un Caterham entrou na Q2 na tempada 2013. Van der Garde igualou o seu mellor 15ª posición durante a carreira a pesar do choque inicial co Williams de Pastor Maldonado. Máis tarde mellorou esta actuación ao terminar décimo cuarto durante o Gran Premio de Hungría de 2013, por diante do seu compañeiro de equipo Pic, así como dos Marussia de Jules Bianchi e Max Chilton.
Sauber (2014)
O 21 de xaneiro de 2014, anunciouse que van der Garde uniuse a Sauber como piloto de reserva para a tempada.
Resumo da súa carreira
*
Resultados completos na Formula 3 Euro Series
(key) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados completos na Formula Renault 3.5 Series
(key) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados completos na GP2 Series
(key) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida. *
Resultados completos na GP2 Asia Series
(key) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Doenza de lesión mínima
A doenza de lesión mínima, tamén coñecida coma glomerulonefrite de lesión mínima ou doenza de cambios mínimos, é unha doenza que afecta ao glomérulo renal (glomerulopatía). Constitúe unha das glomerulonefrites máis frecuentes na idade infantil, e é a doenza que máis adoita causar síndrome nefrótica en nenos, estando presente nun 80% dos casos. Tamén é a responsable do 20% dos casos de síndrome nefrótica idiopática no adulto. É lixeiramente máis frecuente en nenos que en nenas.
Causas
Até o de agora as causas da doenza de lesión mínima son desoñecidas. A asociación desta doenza co linfoma de Hodking, a grande resposta que ten ao tratamento con corticoides, e a curación da doenza cando o individuo padece xarampelo, suxestona que podería estar causado por unha actividade alterada dos linfocitos T (probábelmente do subtipo CD34+). A actuación destes linfócitos podería lesionar a barreira de permeabilidade, producíndose a perda de substancias do glomérulo, e causando proteinuria e hematuria (presenza de proteínas e eritrocitos na urina). Os fármacos de tipo antiinflamatorio non-esteroideos (AINEs) poden provocar tamén doenza de lesión mínima.
Tratamento
O tratamento desta patoloxía é con corticoides, que conseguen curar a doenza non 90% dos casos. Se estes non fosen efectivos, ou a doenza tornase aparecer unha vez curada, cómpre realizar unha biopsia renal para descartar que o doente non padeza outro tipo de glomerulopatía e o diagnóstico fose errado nun primeiro momento. No caso de existiren recaídas, a ciclofosfamida pode ser un fármaco axeitado, e como alternativa podería ser utilizado o tracrolimus ou a cliclosporina.
Powwow Highway
Powwow Highway é un filme dirixido por Jonathan Wacks que foi estreado en 1989. É un drama baseado na novela escrita por David Seals. Está protagonizada por A Martinez, Gary Farmer, e Amanda Wyss. Wes Studi e Graham Greene, que eran actores relativamente descoñecidos naquela época, teñen papeis menores.
Aldea de Arriba, Canedo, A Pobra do Brollón
Aldea de Arriba é un lugar da parroquia de Canedo, no concello da Pobra do Brollón, na provincia de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 16 habitantes, dos cales 9 eran homes e 7 eran mulleres.
Está situada a 475 m. de altitude.
Roman Herzog
Roman Herzog, nado en Landshut (Baviera) o 5 de abril de 1934 e finado o 10 de xaneiro de 2017, foi un avogado e profesor universitario alemán. Foi presidente de Alemaña entre 1994 e 1999.
Gran Premio de Mónaco de 1965
O Gran Premio de Mónaco de 1965 foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 30 de maio de 1965 no Circuíto de Mónaco en Monte Carlo, Mónaco. Foi a segunda carreira do Campionato do Mundo de pilotos de.
Eleccións municipais en Gondomar
Composición das Corporacións
Corporacións democráticas en Gondomar desde a aprobación da Constitución de 1978.
Hermann Janssen
Hermann Janssen, nado en Roomelse o 8 de outubro de 1888 e finado na mesma localidade o 5 de abril de 1971, foi un escritor alemán en frisón oriental.
Traxectoria
Na década de 1920 estivo emigrado nos Estados Unidos, na cidade de Cincinnati. Canda Gesina Lechte-Siemer foi un dos primeiros saterlandeses en traballar pola preservación do frisón oriental. Foi un dos membros fundadores da organización Seelterbuund fon 1952 para a promoción da lingua e que estableceu unha ortografía para escribila. En 1953 comezou a publicar a columna Lesebouk foar Seelterlound no periódico local General Anzeiger  que durou ata 1965 e que estaba dedicada á lingua e cultura de Saterland. En 1964 publicou Dät Ooldenhuus. Con Pyt Kramer editou o boletín literario Seelter Trjoue (1966-1972).
Ponte 25 de Abril
A Ponte 25 de Abril é unha ponte colgante rodo-ferroviaria que se alza sobre o estuario do río Texo, na área metropolitana de Lisboa (Portugal). Oficialmente designado no seu día como Ponte Salazar, por ter sido mandado construír por Salazar en 1960, mudou a súa denominación pola actual trala Revolución do 25 de abril de 1974, que restaurou a democracia en Portugal.
Descrición
A construción, de aceiro, esténdese por case 2 km., e conecta o sur, Almada, co norte de Lisboa. A parte inferior foi renovada para albergar vías de tren. Os atascos frecuentes da ponte solucionáronse parcialmente coa construción da Ponte Vasco da Gama, de 17 km, que atravesa o río Texo de Montijo a Sacavém, ao norte do Parque das Nações e que foi rematada en 1998.
John Redmond
250px|miniatura|dereita|John Redmond contra o 1916. John Edward Redmond ou Seán Mac Réamainn en irlandés, nado en Kilrane (Condado de Wexford, Irlanda) o 1 de setembro de 1856 e finado en Londres (Inglaterra) o 6 de marzo de 1918, foi un político nacionalista irlandés, barrister, deputado na Cámara dos Comúns e líder do Partido Parlamentario Irlandés entre 1900 e 1918.
Xuventude
Nacionalista desne pequeno, seu pai foi un activista da causa irlandesa. Foi ducado en colexios xesuítas e posteriormente estudou Dereito. Involucrado na política polo seu pai, en 1880 foi elixido parlamentario en representación do Partido Parlamentario Irlandés. Foi un forte opositor á política nacionalista violenta que algúns propugnaban, defendendo a postura do Home Rule, unha limitada forma de autogoberno para Irlanda proposta polo Reino Unido.