Nomeamento_de_Franco_como_xeneralísimo
Reacción
Franco empeñouse en burlar o bloqueo do Estreito por mar enviando un convoi desde Ceuta. Ante as firmes obxeccións expostas por Yagüe e os oficiais da Armada, insistiu na súa tradicional tese da importancia dos valores morais. Opinaba que a mariñeiría republicana, privada de oficiais competentes, non era un perigo para unha frota ben dirixida. A súa determinación plasmouse na frase «teño que cruzar e cruzarei». Foi unha das poucas ocasións en que o habitualmente prudente xeneral asumiu un notable risco. Contando xa coas primeiras subministracións alemás e italianas, o 5 de agosto, tras sucesivos adiamentos, un convoi naval con apoio aéreo burlou o bloqueo republicano e trasladou un novo continxente de varios milleiros de soldados e gran cantidade de pertrechos. O éxito deste denominado «convoi da vitoria» tivo un efecto propagandístico moi importante que aumentou a moral do bando rebelde tanto como diminuíu a do republicano. Ao mesmo tempo, os avións de transporte italianos e alemáns axudaron a que o Exército de África atravesase o estreito, o que resultaría determinante para o curso da guerra e foi avaliado de moi diferentes maneiras polos historiadores. Julián Casanova, citando a Preston, considera que a intervención alemá e italiana converteu un golpe de Estado fracasado nunha longa guerra (Casanova, 2007, pp. 195 e 214). En realidade, Preston é máis matizado, pois escribe que os avións axudaron «a converter un golpe de estado en apuros nunha sanguenta e prolongada guerra civil», e engade que «é evidente que co tempo Franco tería cruzado o estreito cos seus homes sen a axuda alemá» (Preston, 1994, p. 205). Para Blanco Escolá «a verdadeira ponte aérea» comezou coa chegada dos grandes avións alemáns Junkers Ju 52, o primeiro dos cales comezou a operar o 29 de xullo; se ben admite que os máis pequenos Fokker levaban facendo esa mesma función a un ritmo máis lento dende o día 21 (Blanco Escolá, 2000, p. 230). Hugh Thomas cree que afirmar que os rebeldes terían perdido a guerra sen a axuda xermano-italiana é discutíbel. Sinala tamén que Franco xa trasladara tropas antes da chegada desa axuda e que máis tarde ou máis cedo os sublevados teríanse dado de conta da inoperancia da Mariña republicana. No entanto, tamén cre que a axuda alterou o curso da guerra porque foi máis eficaz cá achega francesa á República (Thomas, 1995, pp. 1006-1007). Antony Beevor apoia esta opinión ao considerar que a intervención estranxeira non foi decisiva e que a súa ausencia non tería significado a derrota dos golpistas porque o Exército de África tería pasado o estreito antes ou despois dada a incompetencia da frota republicana. Tamén, opina que, dada a incapacidade dos republicanos para lanzar unha ofensiva, o factor tempo non era determinante. (Beevor, 2005, pp. 676-677). Stanley G. Payne fai fincapé en que Franco xa puxera en marcha a ponte aérea e burlara o bloqueo cun primeiro convoi antes de recibi-la axuda estranxeira (Payne, 1987, p. 138). Máis contundente é a tese de George Hills, quen opina que a idea de que Franco no tería podido saír de África sen a axuda alemá e italiana é un mito e que só se pode afirmar que tería tardado máis en podelo facer. Para el, a pasividade da aviación e a mariña republicanas foron os factores autenticamente decisivos (Hills, 1975, pp. 248-250). Así e todo, o máis rotundo é Pío Moa. Seguindo a J. Salas considera que, para cando os avións alemáns e italianos foron maioritarios na ponte aérea (o 8 de agosto), Franco xa acadara os seus catro obxectivos estratéxicos inmediatos: supera-lo bloqueo, unir e estabiliza-los precarios enclaves andaluces, uni-las dúas zonas da rebelión e impedi-lo colapso das tropas de Mola. Contradí, expresamente, a outros autores que, na súa opinión, esaxeran a importancia da participación xermano-italiana e minimizan a de Franco, como Blanco, Gabriel Cardona, Manuel Tuñón de Lara e Ángel Viñas (Moa, 2003, pp. 218-219). Dende un ángulo estritamente político, Brian Crozier considera que a axuda alemá e italiana constitúe, o que el denomina, o «pecado orixinal» de Franco. A devandita axuda propiciaría a curto prazo unha fascistización do seu nacente réxime; e a medio e longo prazo, provocaría a identificación cos que, posteriormente, serían os perdedores da Segunda Guerra Mundial. No entanto, considera que a decisión de conseguir avións entraba dentro da lóxica bélica e que tamén fixo o propio o Gobierno republicano (Crozier, 1969, pp. 284-285). A notoriedade de Franco era tal que xa algunhas chancelerías europeas chamaban «franquistas» aos rebeldes. A determinación e optimismo inquebrantables de Franco nestes momentos difíciles non só contribuíu a levantar a moral dos seus homes, senón que aumentou a súa autoridade entre os diversos líderes rebeldes.