cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Ericsson
USS Monitor
miniatura|USS Monitor Pouco despois do inicio da Guerra Civil Estadounidense, no ano 1861, os confederados, temendo o bloqueo naval dos estados nordistas, comezaron a desenvolver unha nave blindada baseada no casco da USS Merrimac, unha fragata que fora queimada polas tropas federais cando abandonaron a base naval de Norfolk. Unha vez terminada, recibiu o nome de CSS Virxinia.
Ericsson aínda sentía un forte resentimento cara á Armada dos Estados Unidos, pero o empresario Cornelius Scranton Bushnell convenceuno para que traballase no deseño dun navío acoirazado para enfrontar ao CSS Virxinia ; a Armada nordista só posuía naves de madeira sen blindaxe.
O inventor presentou os deseños do USS Monitor, un deseño totalmente único. A nave foi construída baixo moitas controversias e foi acabada o 6 de marzo de 1862. Era unha nave de estraña aparencia, completamente cuberta de metal, cun perfil moi baixo e unha torre xiratoria con 2 canóns.
O 8 de marzo de 1862, o acoirazado CSS Virxinia estaba causando estragos entre a frota nordista que bloqueaba Virxinia. Coa aparición do USS Monitor, ao día seguinte produciuse unha batalla naval coñecida como Batalla de Hampton Roads que rematou en táboas, ao retirarse o CSS Virxinia polos danos sufridos.
Tras este episodio construíronse numerosos barcos segundo o patrón do USS Monitor, que tiveron unha forte influencia na vitoria dos estados do norte. Aínda que primitivo segundo os estándares modernos, moitos elementos básicos do deseño do USS Monitor foron copiados nos buques de guerra que se crearon a partir de entón por outros deseñadores. O USS Monitor tivo un final absurdo, ao afundirse dous anos máis tarde, cando unha das súas comportas quedou mal pechada durante un mar groso, inundando a nave. Perdéronse 16 dos seus 62 tripulantes no naufraxio.
Máis adiante, Ericsson traballou no desenvolvemento de diversos modelos de torpedos, particularmente no Destroyer, un barco torpedeiro que podía disparar os seus proxectís baixo a auga.
No libro "Contributions to the Centennial Exhibition", (1877, reimpreso en 1976), presentou os así chamados "motores solares" que utilizaban a enerxía do sol como propulsor para un motor de aire quente. Unha vez máis, amargado e afogado polas dificultades económicas, o inventor vería como o seu motor solar non atoparía aplicación práctica nos seguintes 100 anos.
John Ericsson morreu o 8 de marzo de 1889, á idade de 85 anos. Os seus restos foron levados dos Estados Unidos a Estocolmo polo USS Baltimore e de alí ao lugar do seu último repouso, nun mausoleo na cidade de Filipstad.
Atlántico (álbum)
Atlántico é o décimo noveno álbum de estudio do grupo de galego de música tradicional Milladoiro, publicado o 18 de maio de 2018, baixo o selo Discmedi.
Estratosfera
A estratosfera é a segunda capa da atmosfera, comprendida entre a troposfera e a mesosfera, entre 7 e 17 ata 50 km de altitude aproximadamente.
Ferradás, O Pereiro, Alfoz
Ferradás é un lugar da parroquia do Pereiro no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE en 2011 tiña cinco habitantes (tres homes e dúas mulleres).
Estratosfera
Características
Caracterízase polos movementos de aire en sentido horizontal, a temperatura aumenta a medida que aumenta a altura. Presenta unha pequena concentración de vapor de agua e temperatura constante ata a rexión limítrofe, denominada estratopausa.
Na súa parte inferior, flúe unha corrente de ar en chorro, coñecida como jet stream, que influencia a meteoroloxía das zonas temperadas; entre trinta e cincuenta quilómetros, atópase a ozonosfera, onde moléculas de ozono absorben a radiación ultravioleta do Sol debido a reaccións fotoquímicas, filtrandoas; neste punto da estratosfera, o ar quence ata unha temperatura preto de 10 °C. Na estratosfera existen as nubes de madreperla, estas son formadas pola capa de ozono; acostuma a ser moi estable, principalmente no espazo comprendido entre a tropopausa e a capa de ozono.
Selección de rugby de Inglaterra
A Selección de rugby de Inglaterra representa a Inglaterra en torneos internacionais de rugby. Compite anualmente no Torneo das Seis Nacións con Escocia, Francia, Gales, Irlanda e Italia, gañando este campionato até o momento en 25 ocasións de dereito propio (e 10 veces máis compartindo o trofeo), gañando ademais Grand Slam 12 veces, sendo a selección que máis veces o ten acadado. Ademais os ingleses compiten anualmente pola Calcutta Cup con Escocia coma parte deste torneo. Inglaterra ocupa actualmente o oitavo posto na clasificación mundial da International Rugby Board. Foi vencedora da Copa do Mundo de Rugby de 2003 sendo finalista en 1991 e na súa última edición de 2007, onde perderon na final fronte a Suráfrica.
A historia desta selección comeza en 1872, cando o equipo inglés de rugby xogou o seu primeiro partido internacional (sendo ademais o primeiro da historia) contra Escocia. Inglaterra foi a gran dominante do torneo das Home Nations (hoxe das Seis Nacións) que O XV da Rosa (como é coñecida a selección inglesa) xogou o seu primeiro partido contra Nova Zelandia (os All Blacks) en 1905, Suráfrica en 1906 e Australia en 1909. Inglaterra foi un dos equipos invitados para formar parte da primeira Copa do Mundo de Rugby en 1987 chegando ao segundo posto na súa segunda edición, en 1991 só derrotados por Australia. Tralo Seis Nacións de 2003, Inglaterra gaña ese ano a súa primeira Copa do Mundo, tras gañar a Australia 20 a 17 na prórroga. Tamén chegaron á final en 2007, perdendo 15 a 6 con Suráfrica. Inglaterra xoga tradicionalmente con pantalóns e camisola brancos e medias azul escuro (aínda que agora son vermellas), cunha rosa vermella bordada no xersei. Agora por primeira vez na súa historia o súa roupa de fora da casa é vermella (en lugar do tradicional azul mariño). O seu estadio principal é o Estadio de Twickenham onde xogaron por primeira vez en 1910. O equipo está administrado pola Rugby Football Union (RFU). Catro antigos xogadores da selección forman parte do Salón da Fama Internacional do Rugby e dous do IRB Hall of Fame.
Historia
dereita|miniatura|Inglaterra antes de xogar o primeiro partido internacional da historia fronte a [[Selección de rugby de Escocia|Escocia en Edimburgo, 1871.]] A expansión do rugby na primeira metade do século XIX foi debida a moitos exalumnos das Escolas Públicas Británicas, especialmente a de Rugby, onde os alumnos tras rematar os estudos, levaban o xogo ás universidades, a Londres e aos diferentes condados. O primeiro partido internacional de Inglaterra foi contra Escocia o luns 27 de marzo de 1871. Este non só foi o primeiro partido de Inglaterra, se non o primeiro partido internacional de rugby da historia, no cal venceron os escoceses por 4 a 1 fronte a 4.000 espectadores en Raeburn Place, Edimburgo. O seguinte partido internacional tivo lugar máis tarde, o 5 de febreiro de 1872 no estadio The Oval en Londres onde os Ingleses conseguiron a desquite fronte a Escocia, gañando por 8 a 3.
O equipamento
miniatura|Rosa vermella miniatura|Os tres leóns de Plantagenet Inglaterra xoga con camisolas albas cunha franxa vermella, pantalóns brancos e medias vermellas e brancas. Nas camisolas levan o emblema da rosa vermella no xersei de xogo, a diferenza dos tres leóns de Plantagenet nas camisolas das selección inglesas de fútbol e crícket. O equipamento da selección é manufacturado por Nike e O2 é o patrocinador oficial da camisola. O equipamento suplente dos ingleses é actualmente de cor vermella, aínda que se ten utilizado a cor azul mariña.
En 2003 Inglaterra utilizou por primeira unha camisola axustada á pel, o que foi un intento para que os rivais tivesen máis dificultados para agarrar aos ingleses pola camiseta nos placaxes. As roupas para o Mundial de 2007 foron desveladas o 15 de maio dese ano. Úsanse materiais de categoría superior, ofrecendo unha mellor rendibilidade que a roupa de 2003. Porén, a nova franxa vermella sobre a camisola branca que forma unha cruz de San Xurxo, e o cambio da roupa suplente de azul escuro a vermello, ten recibido moitas críticas porque fai máis fincapé na cruz de Xurxo que na tradicional rosa vermella. Esta roupa foi estreada nun partido contra Gales o 4 de agosto dese ano, e a roupa suplente contra Francia o 18 de agosto.
A rosa vermella
A Rugby Football Union (RFU) creou o seu emblema para a selección nacional antes de viaxar a Escocia para xogar un partido coa selección do Cardo. Así que antes do partido o emblema elixido foi a rosa vermella e a cor do traxe foi branca porque eran as coras utilizadas pola escola de Rugby (Inglaterra). Alfred Wright, un empregado da Rugby Football Union, foi o encargado de realizar o deseño do logotipo, que até 1920 tiña sufrido numerosos trocos no seu deseño. Este deseño de Wright foi utilizado case sen ningunha modificación até finais dos anos 90 do século XX, xa que non foi até 1997 cando a rosa foi modernizada, sendo Nike o provedor oficial da marca.
Copa do Mundo de Rugby
Participacións de Inglaterra na Copa do Mundo.
Máis partidos coa selección
miniatura|Lawrence Dallaglio A listaxe seguinte recoller os rexistros máis notábeis de partidos xogados coa selección inglesa. A lista inclúe xogadores dos últimos 25 anos, é preciso sinalas que unha clasificación por número de selección non depende só da calidade do xogador senón só do número de partido disputados internacionalmente. Co nacemento da copa do mundo en 1987 a periodicidade dos partidos variou de xeito destacábel. En letra grosa xogadores que seguen en activo na selección de Inglaterra.
Máis ensaios
miniatura|dereita|Jonny Wilkinson Rory Underwood é o xogador que conseguiu máis ensaios coa selección de Inglaterra, hoxe en día xa retirado, Underwood é o terceiro xogador que máis ensaios acadou da historia en partidos internacionais, por debaixo do xaponés Daisuke Ohata e o australiano David Campese, con 69 e 64 ensaios respectivamente.
Puntos
O récord de puntos marcados posúeo Jonny Wilkinson con 1032 puntos. Este xogador, aínda en activo, non só posúe o récord absoluto coa selección inglesa, senón que tamén é o máximo anotador de puntos de tódolos tempos (contando os partidos cos British and Irish Lions, contando só as participacións coas seleccións nacionais ocuparía a segundo posto, pero a tan só a 17 puntos de igualar ao galés Neil Jenkins, xa retirado.
Trópico
Os trópicos son paralelos xeográficos que limitan a zona por onde o Sol pasa polo zénit. Representan a traxectoria aparente diúrna da proxección do Sol sobre a superficie terrestre nos solsticios.
Trópicos terrestres
A Terra posúe dous trópicos, son o trópico de Cáncer e o trópico de Capricornio.
O trópico de Capricornio é o paralelo situado ao sur do ecuador terrestre, delimita a zona tropical sur. Correspondendo á declinación máis meridional da elíptica do Sol sobre o ecuador celeste.
O trópico de Cáncer é o paralelo situado ao norte do ecuador terrestre, delimita a zona tropical norte. Correspondendo á declinación máis setentrional da elíptica solar para o ecuador celeste.
Óso piramidal
O piramidal é un óso do membro superior humano, pertencente ao carpo. Forma parte da fileira proximal. A súa superficie anterior está relacionada por diante co óso pisiforme. Por dentro está en contacto co semilunar e por debaixo ten ao óso ganchudo.
Bibliografía
''Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior'' (en castelán)
O oso Yogi
O oso Yogi (en Yogi Bear) é un filme estadounidense de 2010 dirixido por Eric Brevig e escrito por Brad Copeland, Joshua Sternin e Jeffrey Ventimilia.
Estreouse en galego a través da TVG.
Tekkonkinkreet
Tekkonkinkreet é un filme xaponés de animación dirixido por Michael Arias que foi estreado no 2006. Está baseado no manga de Taiyou Matsumoto.
Sinopse
No distrito do tesouro, onde a lúa sorrí e os rapaces poden voar, a vida pode ser tan marabillosa como terrible. Negro e Branco, dous orfos que buscan a vida como poden, ollan a cidade como falcóns e non paran de meterse en leas. O seu reinado nas alturas tocará á súa fin cando apareza un grupo de mafiosos. A cidade enteira está en perigo, e os dous rapaces están dispostos a axudala aínda que teñan que enfrontarse ós yakuza e ós seus "aliens asasinos".
Miguel Anxo Mouriño
Traxectoria
Estudou Maxisterio e deu clase no CEIP de Riomaior (Santa Cristina de Cobres, Vilaboa).
Termociclador
miniatura|dereita|Un termociclador. miniatura|dereita|Outro modelo clásico de termociclador para PCR. Un termociclador, amplificador de ADN ou aparello de PCR é un aparello de laboratorio que se usa principalmente para amplificar segmentos de ADN por medio da reacción en cadea da polimerase (PCR). Os termocicladores poden tamén utilizarse en laboratorios para facilitar outras reaccións sensibles á temperatura, como a dixestión con encimas de restrición ou diagnósticos rápidos. O aparello ten un bloque térmico con buratos onde se colocan os tubos coas mesturas de reacción. O ciclador eleva e baixa as temperaturas do bloque térmico en pasos preprogramados discretos.
Innovacións modernas
Os termocicladores modernos están equipados cunha tapa quentada que mete presión sobre as tapas dos tubos de reacción. Isto impide a condensación de auga procedente das mesturas de reacción na parte interior das tapas dos tubos. Tradicionalmente, para impedilo usábase unha capa de aceite mineral.
Algúns termocicladores están equipados con moitos bloques que permiten que se poidan realizar simultaneamente varias reaccións diferentes de PCR. Algúns modelos tamén teñen unha función de gradiente para permitir que haxa diferentes temperaturas en diferentes partes do bloque. Isto é particularmente útil cando se comproban as temperaturas de aliñamento (annealing) para os cebadores da PCR.
Prezos
Os termocicladores son tradicionalmente moi caros, e xeralmente costan miles de euros. Porén, os desenvolvementos recentes de deseños de hardware de fonte libre ou aberta, dos cales polo menos un deles está á venda, fixeron que baixaran os prezos significativamente.
Cathy Freeman
Catherine Astrid Salome "Cathy" Freeman nada en Mackay, Queensland, o 16 de febreiro de 1973, é unha atleta australiana especialista nos 400 metros lisos. A súa mellor marca persoal é de 48,63 segundos, o que a converte na novena muller máis veloz de tódolos tempos, marca que conseguiu cando quedou segunda tras Marie-José Pérec nos Xogos de 1996. Converteuse en campioa olímpica da proba feminina de 400 metros nos Xogos Olímpicos de 2000, nos cales foi a portadora da lapa olímpica.
Traxectoria
miniatura|220px|Cathy Freeman nos [[Xogos Olímpicos de 2000.]] Foi a primeira atleta aborixe que representou a Australia nos Xogos Olímpicos de 1996 en Atlanta e que gañou o Campionato do Mundo de Atletismo 1997 en Atenas. Aínda segue a ostentar o récord de Oceanía nos 400m coa marca de 48 segundos e 63 centésimas acadado o 29 de xullo de 1996 nos Xogos Olímpicos de 1996.
Moya
O topónimo castelán Moya pode referirse a:
Guilfonso, O Pereiro, Alfoz
Guilfonso é un lugar da parroquia do Pereiro no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE en 2011 tiña oito habitantes (cinco homes e tres mulleres).
The Hunchback of Notre Dame (filme de 1996)
The Hunchback of Notre Dame (en galego:  O Chepudo de Notre Dame) é un filme de animación estadounidense dos estudios Disney dirixido por Gary Trousdale e Kirk Wise, e estreado en 1996. Está baseado no libro Notre-Dame de París de Victor Hugo.
Piélagos
Piélagos é un concello español de Cantabria, pertencente á comarca de Santander. No ano 2005 tiña 15.748 habitantes
Xeografía
Limita ao norte co mar Cantábrico, ao oeste con Miengo, Polanco e Torrelavega, ao sur con Puente Viesgo e Castañeda e ao leste con Villaescusa, El Astillero, Camargo e Santa Cruz de Bezana.
Abrangue as lucalidades de Arce, Barcenilla, Boo, Carandía, Liencres, Mortera, Oruña, Parbayón, Quijano, Renedo de Piélagos (Capital), Vioño de Piélagos e Zurita.
Economía
Está situado no eixo Santander-Torrelavega, foco industrial e residencial da rexión, participando o municipio destas dúas calidades da zona.
Tradicionalmente, o principal sector da zona foi a gandería, con todo debido á súa estratéxica situación, o municipio foi lugar de asentamento de varias empresas, entre elas algunhas leiteiras, intimamente relacionadas coa explotación gandeira.
Debido á beleza da súa costa e ás boas comunicacións, a construción está experimentando un auxe urbanístico non sempre respectuoso coa natureza e moitas veces masivo pero que efectivamente está aumentando continuamente a poboación de Piélagos.
Natureza
Con 8 quilómetros de costa, Piélagos ten sete praias entre as que destaca a de Valdearenas, incluída no Parque natural das Dunas de Liencres, na desembocadura do río Pas.
Símbolos
A bandeira do municipio de Piélagos é de fondo verde está interrompida por dúas franxas brancas, situadas unha na parte superior e outra na parte inferior. Inserido o escudo heráldico rodeado de doce estrelas, que representan aos doce pobos do municipio.
Patrimonio
Cinco son os bens de interese cultural do municipio:
Ademais, hai catro Bens de interese local:
E tres bens inventariados:
Demografía
Fonte: INE
Administración
Jesús Ángel Pacheco Bárcena (PP) é o actual alcalde do municipio. As seguintes táboas mostran os resultados das eleccións municipais celebradas no ano 2003 e 2007.
Leucipo de Mileto
Leucipo de Mileto, nado contra o 500 a.C., foi un filósofo grego.
Traxectoria
Leucipo é considerado mestre de Demócrito de Abdera e, quizais, o verdadeiro creador do atomismo (segundo a tese de Aristóteles). Ao respecto practicamente nada é coñecido. Non hai certeza nin sobre o lugar de nacemento (algúns cren que pode ter sido Abdera ou Elea). Especúlase que era mais novo que Parménides de Elea e parece ter sido contemporáneo de Anaxágoras de Clazomenas e de Sócrates. Desde o punto de vista teórico, é posíbel trazar unha ascendencia ao pensamento de Meliso de Samos e Zenón de Elea. A tradición atribuíulle a autoría dun único libro titulado A grande orde do mundo. Talvez escribise un segundo libro, que se titularía Sobre o espírito, pero este escrito pode ter sido só un capítulo da obra anterior.
Biblioteca virtual
Unha biblioteca virtual é unha biblioteca establecida en Internet mediante informatización. Os seus servizos son os das bibliotecas informatizadas (fichas e catálogos en versión electrónica), os das bibliotecas dixitais (que proporcionan recursos dixitais e sistemas de información en rede incorporando datos multimedia) e outros a maiores coma reprodución destes recursos en liña. Adoitan permitir buscas no catálogo (polos datos dos recursos e polo seu contido), servizos de intercomunicación co usuario (mesmo empréstito ou reserva), servizos de espallamento da información (grupos de usuarios, publicidade, listas de correo), uso dos recursos (texto, imaxe, son e vídeo) e acceso e recuperación da información dependendo da linguaxe de marcado (HTML ou XML segundo un molde ou Document Type Definition).
Reinosa
300px|miniatura|Praza da Liberdade en Reinosa.
Demografía
Fonte: INE
Iago Mouriño
Iago Mouriño Román, nado en Lalín o 23 de outubro de 1984, é un músico e escritor galego.
Traxectoria
Colabora no mensuario local Lalín e Comarca e na revista trimestral da Federación Galega de Bandas de Música Populares. Desenvolve a súa actividade de músico en grupos de pop, rock, jazz, de banda de música e de big band, e está tamén enrolado nunha compañía de teatro para a que redacta os guións.
El Astillero
El Astillero (Real Astillero de Guarnizo), é un municipio cántabro, situado á beira das rías de Solía, e a de El Carmen e a de Astillero (Baía de Santander).
Está situado entre os termos municipais de Camargo, ao que antigamente pertenceu El Astillero, Villaescusa, Piélagos, Medio Cudeyo e Marina de Cudeyo. Situado ao pé de Pena Cabarga, atópase a 7,5 quilómetros da capital da comunidade, Santander, e está a 20 metros de altitude sobre o nivel do mar.
A confluencia das rías e a costa da baía forma unha grande extensión de zonas húmidas onde aniñan durante todo o ano diversas aves migratorias. O municipio ten unha superficie de 6,80 km².
Con 17.632 habitantes (INE, 2008), este municipio é o sexto núcleo máis poboado de Cantabria.
Pobo hidatsa
Os hidatsa son un pobo indíxena que habita nos Estados Unidos. Antigamente vivían entre os ríos Little Missosuri e Heart, en Dacota do Norte. No presente comparten a reserva india de Fort Berthold (Dacota do Norte) cos mandan e os arikara. Os tres pobos xuntos forman a tribo recoñecida federalmente como "As Tres Tribos Afiliadas".
miniatura|300px|esquerda|Territorio dos hidatsa.
Lista de episodios de Mareas vivas
O que a continuación segue é unha lista de episodios de Mareas vivas, unha exitosa teleserie da TVG emitida entre o 11 de xaneiro do 1999 e o 9 de febreiro do 2003.
Primeira tempada
miniatura|Miguel de Lira en 2017. miniatura|Manuel Lourenzo en 2010.
Forza de Kosovo
miniatura|240px|Sectores da KFOR, e situación da provincia en Serbia. miniatura|240px|Sectores da KFOR en 2006. miniatura|240px|Blindado Marder alemán do continxente KFOR. 240px|miniatura|Vehículo francés da KFOR. 240px|miniatura|Columna de vehículos portugueses da KFOR.
O Forza de Kosovo ou KFOR (siglas en inglés de Kosovo Force) é unha forza militar multinacional liderada pola OTAN que entrou en Kosovo dous días despois de que o Consello de Seguridade das Nacións Unidas aprobara a resolución 1244. O seu obxectivo era mantener a orde e a paz no territorio.
Estrutura
A KFOR está estruturada en 5 Forzas Operacionais (Task Forces) multinacionais e cada forza opera nun punto específico, pero todas están sometidas a un mesmo mando, baixo a autoridade do comandante da KFOR.
No estado de máximos houbo destinados en Kosovo 51.500 soldados de 30 países diferentes.
O resto de países manteñen unha contribución mínima
Linhas Aéreas de Moçambique
LAM - Linhas Aéreas de Moçambique é a aeroliña nacional de Mozambique. A compañía foi creada polo goberno colonial portugués de Mozambique en agosto de 1936 como unha compañía chárter chamada DETA - Direcção de Exploração de Transportes Aéreos. Cambiou o seu nome en 1980 tras unha reorganización da aeroliña.
Linhas Aéreas de Moçambique está baseada en Maputo, e ten o seu centro de conexións no aeroporto de Maputo. A compañía opera voos regulares no sur de África. A aeroliña é membro da Asociación de Transporte Aéreo Internacional e da Asociación de Aeroliñas Africanas dende 1976.
Frota
En xaneiro de 2018 a frota de LAM - Linhas Aéreas de Moçambique estaba formada polos seguintes avións:
Espazo Ecosocialista Galego
Naceu como colectivo cidadán no contexto do Movemento 15-M, que entenderon como evidencia da desafección de parte da sociedade cara á esquerda e ao nacionalismo en particular. Deciden así comezar un traballo que acade poñer en valor os puntos comúns das diferentes forzas sociais e políticas aliñadas baixo un ideario esquerdista e anovador, redefina o concepto clásico de partido e coordine as accións socias existentes en Galicia. O proceso culmina coa constitución dunha nova forza política galeguista e de corte ecosocialista. De cara ás eleccións autonómicas do 2012 decidiron inserirse na coalición electora Alternativa Galega de Esquerda.
Ideoloxía
Espazo Ecosocialista Galego é unha organización de esquerda verde e nacional que proclama a unidade e colaboración entre os diferentes suxeitos políticos e sociais para realizar un proceso de superación do capitalismo.
Fai unha aposta pola construción dun ideario altermundista que proveña da acción en rede dos novos suxeitos de transformación social galegos: movementos sociais, cidadáns e políticos que participan de xeito activo en foros de reflexión e alianzas de acción.
Basean a construción do que chaman "o galeguismo do século XXI" na sustentabilidade ecolóxica, a xustiza social global, a cultura da paz e a radicalidade democrática. Esta radicalidade democrática pasa pola concepción republicana de cidadanía activa, participativa e crítica, entendéndoa como o maior grao de desenvolvemento da democracia.
Tamén forma parte do seu ideario o feminismo e o pacifismo.
Orixes e constitución como partido
A orixe de Espazo Ecosocialista Galego pódese remontar á Iniciativa Ben Común, plataforma que se inicia a partir da desafección cidadá pola política vixente evidenciada polo 15-M e a grande abstención, voto nulo e en branco nas eleccións municipais do 22 de maio de 2011 (34.5%). De feito, un dos promotores da Iniciativa Ben Común foi o anterior coordinador de Espazo Ecosocialista Galego, Xoán Hermida González.
O 25 de febreiro de 2012 confórmase coma un novo proxecto político baixo o nome de Espazo Ecogaleguista, iniciativa que derivará no nacemento do novo partido Espazo Ecosocialista Galego o 26 maio de 2012 , logo dun proceso de confluencia de militantes da esquerda galega provenientes de diversos movementos sociais, sindicais e políticos.
Fundación de Compromiso por Galicia
En maio de 2012 anunciouse a creación de Compromiso por Galicia, onde conflúen as correntes e partidos escindidos do BNG a partir de xaneiro dese mesmo ano. Espazo Ecosocialista Galego foi unha das correntes fundadoras desta nova coalición, xunto con Máis Galiza e Acción Galega.
De Compromiso por Galicia a Alternativa Galega de Esquerda
Aínda que se convida a Compromiso por Galicia a formar parte da fronte, esta formación decide non se incorporar á coalición, malia que as súas bases votaran positivamente.
Disolución
Logo da súa V Asemblea Nacional no ano 2017, o partido disolveuse animando aos membros a se integrar no partido En Marea.
Qat
O qat (Catha edulis) é unha planta da familia Celastraceae, unha fanerógama, orixinaria de zonas tropicais da África oriental. É unha planta estimulante orixinaria do corno de África, que se naturalizou na África oriental e na Península Arábica. É particularmente común en Somalia e no Iemen, que se consome esmagada e coa que se comercia (moitas veces ilegalmente) até Arabia Saudita.
Descrición
É un arbusto ou árboriña pequena, que medra uns 5-8 m de alto, coas follas perennes de 5–10 cm × 1–4 cm. As flores xorden en curtos acios axilares de 4 a 8 cm de longo, miúdas e con cinco pétalos brancos. O froito é unha cápsula trivalvada oblonga que contén de 1 a 3 sementes.
Principios activos
thumb|240px|Molécula de [[catinona.]] thumb|240px|Un home somalí a preparar qat en [[Mogadiscio.]]
O qat é un estimulante vexetal que se mastiga, usado tradicionalmente no Iemen, Etiopía, Somalia e outros países árabes veciños do Corno de África. Trátase da planta coas propiedades psicoestimulantes máis potentes que se coñece até o momento. Os seus principios activos son os alcaloides psicotrópicos catina e catinona. Ambas as dúas son moléculas psicoestimulantes, derivadas da fenetilamina, e emparentadas química e funcionalmente coas anfetaminas. En particular, a catinona é a máis activa das dúas, e é coñecida, ademais, porque serve de substrato para a obtención dunha poderosa droga, a metcatinona. Esa síntese química realízase de xeito relativamente sinxelo e a baixo custo, en laboratorios clandestinos distribuídos ao longo dos EUA, e o seu mercado é crecente por mor da semellanza da metcatinona coa metanfetamina. Porén, a fonte e precursores para producir este derivado sintético non saen da planta, senón dos mesmos compostos que se usan para producir metanfetamina, como a efedrina e outros derivados similares.
Os efectos desta droga son semellantes aos das outras aminas simpaticomiméticas, producindo estimulación do sistema nervioso central e sensación de estimulación e euforia a nivel psíquico. Malia o dito por algúns medios, os seus efectos pouco teñen que ver cos da cocaína e o seu uso moderado non ten problemas, sendo esa a razón pola que os seus países de orixe optaron por non prohibila, mais o seu abuso, sobre todo por grupos de parados e de mozos, si pode acarrexar problemas para o consumidor. O seu prezo é baixo en países onde é legal, pero a prohibición, por exemplo a de 2014 no Reino Unido, multiplicou o seu prezo por 10. Un feixe da mesma, que se usa de xeito semenllantes á planta da coca, mastigándose, pasou de 3 a 30 libras esterlinas. Noutros lugares pode alcanzar un prezo duns 300 euros o kg, como nos países occidentais, e até 600 dólares/kg nos Estados Unidos.
Julius Plücker
Julius Plücker foi un matemático alemán nado en Elberfeld o 16 de xuño de 1801 e morto en Bonn o 22 de maio de 1868.
Economía de Somalia
A pesar da falta dun goberno nacional, Somalia hai mantido unha forte economía informal, baseada principalmente na gandería, na transferencia e remesas de fondos, e nas telecomunicacións. A agricultura é o máis forte sector, e a gandería representa uns 40% do PIB e máis de 50% das exportacións.
É un dos países máis pobres do planeta, con relativamente poucos recursos naturais. A maior parte da economía foi devastada na guerra civil. Gran parte da súa poboación, que vive da cría de gando, é nómade ou seminómade. A banana é outro importante produto de exportación. O azucre, o sorgo, o millo e os peixes son producidos soamente para o mercado interno.
O pequeno sector industrial baséase no procesamento de produtos agrícolas, e responde por 10% do PIB. Moitas industrias foran fechadas por causa da guerra civil.
Somalia ten unha das máis altas taxas de mortalidade infantil do mundo, co case 10% dos nenos morrendo pouco despois de nacer, e 25% dos sobreviventes morrendo antes dos 5 anos de idade. A organización humanitaria Médicos Sen Fronteiras considera a situación do país "catastrófica".
Actualmente, algunhas áreas do país están máis economicamente activas do que antes da guerra, cando o réxime socialista de Siad Barre eliminou a libre iniciativa. Especialmente o norte do país recuperouse economicamente. O país continúa pobre, pero o número de persoas vivindo abaixo da liña da pobreza ten diminuído.
A Moa, O Pereiro, Alfoz
A Moa é un lugar da parroquia do Pereiro no concello lugués de Alfoz na comarca da Mariña Central. Segundo o IGE en 2011 tiña tres habitantes (un home e dúas mulleres).
Óso pisiforme
O pisiforme é un óso do membro superior humano, pertencente ao carpo. Forma parte da fileira proximal do pulso, e é o óso máis interno ou medial. Está incluído dentro do tendón do músculo flexor cubital do carpo. Artéllase coa coa superficie anterior do piramidal. Ten forma de chícharo e é máis pequeno que o resto de ósos do carpo.
Ádega de Catania
Ádega, nada en Catania no 230 e finada na mesma vila no 251, foi unha mártir cristiá siciliana.
Óso pisiforme
Bibliografía
''Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior'' (en castelán)
Ádega de Catania
Historia
Segundo a tradición, en tempos da persecución de Dacio contra dos cristiáns, Ádega, de familia nobre, rexeitou os requirimentos amorosos do prefecto romano Quintiano. Este, para se vingar, meteuna nun bordel para a someter á violación ritual, pero ela milagrosamente mantivo a súa virxindade, polo que foi sometida a tortura ata lle esnaquizar os peitos, pero á volta á prisión San Pedro cúraa. Quintiano manda entón deitala nun leito cheo de vidros escachados e carbóns ardendo ata a súa morte. Un ano despois da súa morte o monte Etna entrou en erupción e un río de lava dirixiuse cara a Catania, polo que os seus habitantes colocan o seu cadaleito diante a lava e conseguen salvar a cidade.
A Igrexa católica celebra a súa festa o 5 de febreiro.
Interestatal 15
A Interestatal 15 (I-15) é unha autoestrada interestatal dos Estados Unidos de América. A autoestrada vai desde a fronteira do Canadá ata a de México, pasando polos estados de Montana, Idaho, Utah, Arizona, Nevada e California. É unha vía moi empregada na comunicación entre o sur de California e Las Vegas.
Interseccións principais
Listadas en orde de sur a norte:
Idaho
miniatura|280px|Paisaxes ao longo da autoestrada de intercambio. Fotografía tomada en Blackfoot, Idaho.
Tampereen jäähalli
O Tampereen jäähalli (en galego Pazo de Xeo de Tampere), tamén coñecido como Hakametsän jäähalli ou só Hakametsä (ás veces denominado tamén Hakametsa 1 para diferencialo do pavillón máis pequeno situado preto deste) en honor ao distrito no que está situado, é un pavillón deportivo da cidade de Tampere (Finlandia) adicado principalmente á práctica do hóckey sobre xeo, sendo a casa do equipo de KOOVEE, que participa na segunda categoría do hóckey sobre xeo finlandés. Ata decembro de 2021 acolleu os encontros dos dous principais equipos desta modalidade na cidade, Ilves e Tappara, ambos os dous competindo na SM-liiga (máxima categoría do hóckey sobre xeo en Finlandia). Foi construído en 1965 e ten capacidade para 7 595 espectadores (6 399 sentados).
Historia
miniatura|Interior do pavillón. Construído en 1965, o Tampereen jäähalli é o pavillón máis antigo de hóckey sobre xeo de Finlandia. Ese ano, o país recibiu a posibilidade de acoller o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo masculino, e Helsinqui comezou a construción dun pavillón para o torneo. Non obstante, a capital finlandesa non puido rematar o proxecto a tempo, polo que se lle propuxo a Tampere construír un pavillón e albergar os partidos da competición.
O primeiro partido que se disputou no pavillón foi un partido das estrelas entre Tampere e o resto de Finlandia xogado o 29 de xaneiro de 1965 e que finalizou cun empate a 4 goles. O primeiro partido de liga disputado enfrontou aos dous equipos locais do Ilves e o Tappara o 31 de xaneiro dese mesmo ano, decantándose a favor dos primeiros por 5 goles a 3.
Orixinalmente, a capacidade do pavillón era de 10 200 espectadores, con tan só 1 573 asentos no lado leste da pista.
A finais dos anos '90 e principios dos anos 2000, houbo un intento de construír un novo recinto multipropósito en Tampere seguindo o exemplo do Hartwall Areena, construído en Helsinqui en 1997. Porén, estes proxectos non frutificaron e o Hakametsä continúa a ser a principal sede do hóckey sobre xeo na cidade. En maio de 2010, o concello de Tampere aprobou un proxecto para comezar o novo Tampereen Keskusareena.
Eura
Eura é un municipio de Finlandia, situada no oeste do país, na rexión de Satakunta. En 2018 a súa poboación era de 11.900 habitantes. A superficie do termo municipal é de 527,71 km2, dos cales 107,89 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 43,11 hab./km².
O concello é unilingüe en finés.
Cidades irmandadas
Eura está irmandada con:
Oia, Vigo
Historia
No sitio arqueolóxico da leira Mirambell atopáronse restos datados entre os séculos III e VI.
A parroquia estivo durante a Idade Moderna baixo control do Cabido de Tui. No século XVIII, dada a importancia da actividade do cultivo do liño e da artesanía derivada, naceu a Irmandade dos Liñares, e tempo despois construíuse a Capela dos Liñares.
A parroquia posúe dous cruceiros, un no lugar do Cruceiro, que data do 1859, e o do adro da igrexa.
Demografía
En 2007 tiña 3.968 habitantes, sendo o núcleo máis poboado Canido, con 280. O resto son Amariz (55), As Eiras (56), A Estación (238), A Estea (70), A Poza (47), As Rochas (54), Cabo Estai (143), Canido (280), A Estrada Cortada (186), Cerqueiro (25), O Cruceiro (77), Currás (88),Esteriz (137), A Estomada (67), As Figueiras (162), Gontade (141), As Grades (60), A Ermida (183), A Igrexa (80), Lantexa (40), A Lavandeira (86), Os Liñares (83), O Loureiro (128), A Matoca (109), Mide (278), Oia (95), O Outeiro (102), O Bouzo (172), O Rozo (171), A Senra de Abaixo (99), A Senra de Arriba (107), O Silval (66), O Sixtro (147), O Toucido (67), O Toxal (27) e A Verdella (74).
Economía
miniatura|[[Praia de Fuchiños, en Canido.]] A vida económica da parroquia xira arredor da pesca (con importancia da industria conserveira) e o turismo, dado que ten varias praias.
Lugares de interese
Na parroquia está o instituto oceanográfico de Vigo, e consérvanse nela 154 hórreos.
Artemisa
Para a planta chamada artemisa véxase o artigo:Herba de Nosa Señora.
miniatura|A Ártemis de [[Versalles, copia romana da escultura en mármore de Leocares, actualmente no museo do Louvre.]]
Artemisa é na mitoloxía grega unha deusa da caza e das bestas salvaxes.
Traxectoria
É a irmá xemelga de Apolo e filla de Leto e Zeus. Posteriormente, chegouse a identificar con Hécate, a deusa dos mortos, que recibe como sacrificio humano a Ifixenia, filla de Agamenón. Este, antes de partir a Troia, ten que ofrecer á súa propia filla en sacrificio á deusa para que os ventos que lle impiden saír da cidade de Micenas cesen. Isto comportará o odio da súa esposa Clitemnestra que, á volta da guerra, dará morte ó seu marido coa axuda do seu amante Existo. Do mesmo xeito, tamén se asimilou a Selene, deusa da Lúa, que bica pola noite ó pastor Endimión, castigado por Xuno a durmir trinta anos. O templo máis importante da deusa estaba na cidade xonia de Éfeso, considerado unha das sete marabillas da Antigüidade, foi construído no ano 356 a.C. cun impoñente tamaño e unha profusa decoración helenística. Asemade, foi destruído no ano 262 d.C. polos godos.
Lendas
As lendas máis importantes nas que participa de forma activa a deusa son as seguintes:
O castigo de Níobe. Níobe era filla de Tántalo e tivo seis fillos e seis fillas, mentres que Leto tivera tan só dous: Apolo e Ártemis. Entón a mortal comezouse a mofar da "escasa" fertilidade da deusa e, ante este ultraxe, os dous xemelgos responderon cunha cruel matanza, acabando Apolo cos seis fillos e Ártemis coas seis fillas, aínda que fontes máis tardías aseguran que a deusa salvou a unha das rapazas de Níobe converténdoa en sacerdotisa para o seu templo.
O príncipe Acteón. Certo día, a deusa Ártemis estaba a se bañar nun río totalmente espida. Entón, Acteón, que estaba cazando e se achegara ó escoitar uns ruídos, apartou as pólas que cubrían á deusa, véndoa espida. Ela, moi anoxada, rociouno con auga e converteuno nun cervo que, de seguido, foi perseguido e morto polos seus propios cans de caza. Deste episodio, danos boa conta Ovidio nas Metamorfoses.
A deusa adóitase representar armada con alxaba, arco e frechas, que comparte co seu irmán Apolo. Considérase a fundadora e deusa principal para a lendaria tribo das Amazonas que, como a deusa, dedicábanse á caza e á loita.
Tamén é protectora da virxindade e castidade femininas, as cales protexeu contra o cazador Orión do que a deusa se namorou mandándolle un escorpión para que o matara unha vez que este a intentara violar. Como deusa, pode chamar a atención a súa falta de piedade que, nun primeiro momento, salta á vista. Pero esta falta de bondade ou piedade non é tan evidente en realidade, pois tamén proporcionaba unha doce morte ás mulleres no parto cando as cousas se complicaban.
En Roma, asimilouse a Diana, coa que compartía multitude de semellanzas e, unha vez inserida nesta civilización, tamén se lle atribúen novos mitos, destacando a súa participación na obra cumio de Virxilio, a Eneida, onde en todo momento axuda e defende á amazona Camila, a cal, unha vez morta por Arrunte, é vingada pola deusa. En Roma, construíuselle un templo no Aventino e a súa festa celebrábase nos idos de agosto, isto é, o día trece.
Ealdwulf
Ealdwulf ou Aldwulf é un antropónimo anglosaxón que pode referirse a:
Área insular dos Estados Unidos de América
miniatura|300px|Reservas naturais norteamericanas (NWR, Natural Wildlife Reserve) no [[Pacífico central, entre as illas Hawai e Samoa.]] Unha área insular é un termo xenérico utilizado pola administración dos Estados Unidos de América para referirse aos territorios que non forman parte dun estado integrante nin do distrito federal de Washington, D.C.
En xeral, os habitantes das áreas insulares teñen cidadanía norteamericana, aínda que non pagan impostos federais, non participan nas eleccións presidenciais, nin teñen representantes no Congreso. Os produtos manufacturados en áreas insulares poden levar a etiqueta «made in the USA».
Xeografía
As illas que se consideran áreas insulares son: As illas Periféricas Menores están deshabitadas, sen unha poboación estable. O resto de áreas insulares están habitadas.
Política
Os status políticos das áreas insulares son:
Fénis
Fénis (en Fenis) é un concello italiano da rexión do Val de Aosta. No ano 2007 tiña 1 694 habitantes. É coñecido polo seu castelo medieval.
Río Xordán
O río Xordán (en נְהַר הַיַּרְדֵּן nehar hayarden; en نَهْر الْأُرْدُنّ nahr al-urdun) é unha corrente de auga que corre polo Oriente Próximo, na maior parte do seu curso entre terras dos estados de Israel e Xordania. É un río sen desembocadura en mar aberto, pois faino nun lago, o denominado mar Morto. A súa lonxitude é duns 360 km.
Nome
miniatura|dereita|275px|Mapa coa conca do Xordán En hebreo denomínase: נהר הירדן nehar hayarden; en árabe: نهر الأردن nahr al-urdun. O nome hebreo parece significar "baixar; descender", o que concorda con o seu traxecto, iniciado sobre arredor de 500 m o nivel do mar até case 400 m por baixo, un desnivel de arredor de 900 m.
A denominación árabe é o correlato da hebrea, porén popularmente é coñecido como Ax-Xariat Al-Kabir 'lugar para beber grande'.
Do río toman o seu nome Xordania e Cisxordania.
Afluentes
Á parte dos tres ríos que o orixinan, os tributarios principais do Xordán son:
Problemas ambientais
En 1964, Israel puxo en servizo un encoro para extraer auga do Lago Tiberíades. No mesmo ano Xordania construíu unha canle para coller auga do río Yarmuk, o principal tributario do Xordán, e tamén Siria levantou presas neste mesmo río. En ambos dous casos para regadíos.
Na época contemporánea as augas da conca do Xordán, nunha proporción calculada en arredor do 70% ao 90%, son usadas para consumo humano, o que ten reducido o leito do río. Isto xunto coa elevada evaporación que sofre o mar Morto ten reducido o volume deste. As augas menos profundas deste lago despareceron e no seu lugar obsérvanse agora extensas placas de sal.
En setembro de 2006, o problema aumentou con o aumento da contaminación. Tramos do Xordán foron acoutados só para usos bautismais. A maior contaminación obsérvase nos 105 km do tramo no val de Ghohr, o que media entre o mar de Tiberíades e o mar Morto. Os ecoloxistas afirman que a polución practicamente destruíu o ecosistema do río e reconstruílo pode levar décadas. En 2007, a sección de Amigos da Terra en Oriente Próximo declarou o río Xordán como un dos 100 lugares máis danados do mundo, en boa medido debido á falta de cooperación entre Israel e os países árabes circunveciños.
P. P. Arnold
dereita|miniatura|P.P. Arnold (1967). dereita|miniatura|2006.
Patricia Ann Cole, nada nos Ánxeles (California) o 3 de outubro de 1946, é unha cantante de soul estadounidense, máis coñecida como P. P. Arnold.
1946 a 1965
Criada nunha familia de cantantes de gospel, Arnold casou nova e tivo dous fillos. Tivo diversos traballos até que Maxine Smith, ex parella do seu irmán, avisouna de que ela e a súa amiga Gloria Scott conseguiran unha audición para encontrar tres rapazas para substituír as orixinais Ikettes, un trío de baile e canto que acompañaba a Tina Turner no espectáculo Ike & Tina Turner. Arnold deixou o seu home despois de que lle batese, e logo de deixar os fillos a cargo dos seus pais, uniuse ao espectáculo de Ike & Tina Turner.
1966 a 1969
Logo de varios anos xirando polos Estados Unidos con Ike & Tina Turner, chegaron a Inglaterra en 1966, actuando xunto a The Rolling Stones. Mick Jagger convenceu ao representante do grupo, Andrew Loog Oldham, para que contratase a Arnold no seu novo selo discográfico Immediate Records. Ela deixou a banda de Turner e quedou en Londres para consolidar unha carreira como solista.
Arnold tivo diversos éxitos con Immediate Records, incluíndo cancións escritas para ela por Steve Marriott e Ronnie Lane, do grupo Small Faces, quen tamén colaboraron con ela en varios discos. Pola súa parte, Arnold cantou no éxito de Small Faces "Tin soldier", e saíu con eles de xira durante 1968.
A súa primeira banda de apoio, The Blue Jays, fora herdada da cantante estadounidense de soul Ronnie Jones. Durante este período estivo de xira con Jimi Hendrix, The Who, The Kinks, Blind Faith e David Bowie. Algúns dos seus éxitos desa época foron a versión de "The First Cut is the Deepest", "Angel of the Morning" e "(If You Think you're) Groovy". Outra das súas bandas de acompañamento converteríase despois en The Nice.
Despois do colapso de Immediate Records a finais da década de 1960, Arnold firmou un contrato de produción coa Robert Stigwood Organisation. Lanzou dous sinxelos co selo Polydor Records, producidos por Barry Gibb de Bee Gees.
1970 a 1980
En 1970 Pat apareceu canda a P.J. Proby no musical de rock Catch my soul. Despois formou unha nova banda de apoio cos futuros membros do trío Ashton, Gardner & Dyke, ademais de Steve Howe, que máis tarde se uniría a Yes. Nesta etapa saíu de xira con Eric Clapton, quen produciu un gran número de temas que nunca foron lanzados. Nestas sesións de gravación coñeceu o baixista estadounidense Fuzzy Samuels, de Crosby, Stills and Nash (and Young), con quen casou e tivo un fillo.
En 1999 P.P. Arnold uniuse á banda de Roger Waters, membro fundador de Pink Floyd, como corista principal na xira In the Flesh. A finais de 2002 Waters iniciou outra xira do disco The Dark Side of the Moon, na que Arnold colaborou en temas como "Perfect Sense", do álbum de Waters Amused to Death.
Novak Đoković
Novak Đoković (en alfabeto cirílico Новак Ђоковић, ás veces escrito como Novak Djokovic), nado en Belgrado o 22 de maio de 1987, é un tenista profesional serbio.
Actualmente (xuño de 2023) é o número 1 do mundo no ránking da ATP. Campión do Aberto de Australia en 10 ocasións (2008, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2019, 2020, 2021 e 2023), gañador do Torneo de Wimbledon en 6 ocasións en 2011, 2014, 2015 2018, 2019 e 2021 (finalista en 2013), campión de Roland Garros en 2016, 2021 e 2023, do Aberto dos Estados Unidos en 2011, 2015 e 2018 (finalista en 2007, 2010, 2012, 2013, 2016 e 2021). En 2023 logrou o récord de Grand Slam gañados, 23, co que superou os 22 que lograra Rafa Nadal.
Obtivo a medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de Pequín 2008. Forma parte do Equipo de Copa Davis de Serbia desde 2003, co cal obtivo o triunfo en 2010.
Warren Hastings
Warren Hastings, nado o 6 de decembro de 1732 e finado o 22 de agosto de 1818, foi un político e administrador colonial británico. Está considerado un dos fundadores do Imperio Británico na India.
GeoLITE
GeoLITE, tamén coñecido como USA 158, é un satélite artificial dos Estados Unidos lanzado o 18 de maio de 2001 mediante un foguete Delta 7925 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral.