cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Público (España)
Persoal
Os seus redactores xefes son Manuel Rico en Nacional, Íñigo Sáenz de Ugarte en Internacional, Amparo Estrada en economía, Patricia Fernández de Lis en ciencia, Nacho Rojo en internet, Peio Hernández Riaño en culturas e José Miguélez en deportes.
A sección de Opinión contou con columnistas provenientes tanto do xornalismo como é o caso de Javier Ortiz, Manuel Saco ou Enrique Meneses, como do mundo da cultura como Rafael Reig, Espido Freire, Isaac Rosa, Camilo José Cela Conde, José Antonio Labordeta ou o Gran Wyoming.
Os viñetistas que colaboraron no xornal foron entre outros Mauro Entrialgo, Santi Orúe, Manel Fontdevila, Pepe Medina e Bernardo Vergara, todos eles colaboradores tamén da revista de humor El jueves.
Manuel Gómez
O nome de Manuel Gómez pode referirse a:
Cromóforo
Un cromóforo é a parte dunha molécula responsable da súa cor. A cor orixínase cando unha molécula absorbe certas lonxitudes de onda da luz visible e transmite ou reflicte outras. O cromóforo é unha rexión da molécula no que a diferenza de enerxía entre dous orbitais moleculares distintos cae dentro do rango do espectro visible. A luz visible que incide no cromóforo pode así ser absorbida ao excitar un electrón desde o seu estado fundamental ao seu estado excitado.
Nas moléculas biolóxicas que serven para capturar a luz ou detectar a enerxía luminosa, o cromóforo é o residuo que causa un cambio conformacional na molécula cando lle dá a luz.
miniatura|400px|Estrutura química do [[beta-caroteno. Os once dobres enlaces conxugados que forman o cromóforo desta molécula están salientados en vermello.]]
Cromóforos de sistemas de enlaces pi conxugados
Nos cromóforos conxugados, os electróns saltan entre niveis enerxéticos que son orbitais pi estendidos, creados por unha serie de enlaces simples e dobres alternados (conxugados), que a miúdo forman parte de sistemas aromáticos. Exemplos comúns son o retinal (composto que utiliza o ollo para detectar a luz), varios colorantes alimentarios, tinturas téxtiles (compostos azo), indicadores de pH, o licopeno, o β-caroteno, e as antocianinas. Hai varios factores na estrutura dun cromóforo que determinan as lonxitudes de onda do espectro de luz que absorberá o cromóforo. Ampliar os sistemas conxugados de enlaces con máis enlaces insaturados tende a facer que a absorción cambie a lonxitudes de onda máis longas. Poden utilizarse as regras de Woodward-Fieser para estimar aproximadamente a lonxitude de onda de absorción máxima ultravioleta-visible nos compostos orgánicos que teñen sistemas de enlaces pi conxugados.
Algúns destes cromóforos de compostos orgánicos son cromóforos de complexos metálicos, que conteñen un metal nun complexo de coordinación con ligandos. Exemplos son as clorofilas, que utilizan as plantas para a fotosíntese, e a hemoglobina, que transporta o oxíxeno no sangue dos vertebrados. Nestes dous exemplos, un metal está en complexo no centro dun anel macrocíclico tetrapirrol: o metal é o ferro nun grupo hemo (ferro dentro dun anel de porfirina) no caso da hemoglobina, ou un magnesio en complexo nun anel de tipo clorina no caso da clorofila. O sistema de enlaces pi moi conxugado do anel macrocíclico absorbe a luz visible. A natureza do metal central pode tamén influír na absorción do espectro do complexo metal-macrociclo ou en propiedades como o tempo de duración do estado excitado. Os residuos tetrapirrólicos de compostos orgánicos que non son macrocíclicos pero que teñen sistemas de enlaces pi conxugados poden tamén actuar como cromóforo. Exemplos destes compostos son a bilirrubina e a urobilina, que mostran cor amarela.
Halocromismo en cromóforos
Prodúcese halocromismo cando unha substancia cambia de cor cos cambios de pH. Esta é unha propiedade que teñen os indicadores de pH, cuxa estrutura molecular cambia ao producírense certas variacións no pH do medio que os rodea. Este cambio na estrutura afecta ao cromóforo da molécula indicadora de pH. Por exemplo, a fenolftaleína é un indicador de pH cuxa estrutura cambia cos cambios de pH da maneira que se mostra na seguinte táboa:
Nun intervalo de pH de 0 a 8, a molécula ten tres aneis aromáticos unidos a un átomo de carbono con hibridación sp3 tetraédrica situado no centro, que non establece enlaces π nos aneis aromáticos conxugados. Debido á súa limitada extensión, os aneis aromáticos só absorben luz na rexión ultravioleta, e deste xeito o composto aparece incoloro no intervalo de pH 0-8. Porén, a medida que se incrementa o pH alén de 8,2, o carbono central pasa a formar parte dun dobre enlace con hibridación sp2 e cun orbital p que se solapa cos enlaces π nos aneis. Isto fai que os tres aneis se conxuguen conxuntamente para formar un cromóforo ampliado que absorbe maiores lonxitudes de onda na luz visible e mostra cor fucsia. A intervalos de pH de 0-12, outros cambios de estrutura molecular dan lugar a outros cambios de cor (ver fenolftaleína).
O Cruceiro, Moaña (San Martiño), Moaña
O Cruceiro é un lugar da parroquia de San Martiño de Moaña, no concello pontevedrés de Moaña na comarca do Morrazo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 258 habitantes, dos cales 132 eran homes e 126 eran mulleres.
Campionato do Mundo de Baloncesto de 2010
A Copa do Mundo de Baloncesto de 2010 foi a 16ª edición da Copa do Mundo de Baloncesto da FIBA, torneo coñecido anteriormente coma Campionato do Mundo da FIBA.
A selección dos Estados Unidos gañou o Campionato ó derrotar na final a Turquía por 81-64, anfitrioa do torneo.
Elección da sede
O 5 de decembro de 2004 presentáronse tres candidaturas para albergar o Campionato do Mundo da FIBA de 2010. Francia, Turquía, e unha candidatura conxunta entre Bosnia e Hercegovina, Croacia, Serbia, Montenegro e Eslovenia fixeron a súa presentación en Kuala Lumpur. A primeira rolda de votos gañouna Francia, pero foi Turquía quen gañou a votación final.
Esta foi a primeira vez que se disputou o evento en Turquía, e a primeira vez que se disputaba en Europa dende o Campionato do Mundo da FIBA de 1998, disputado en Grecia.
Grupo A
{|
Grupo B
{|
Grupo C
{|
Grupo D
{|
Líderes individuais
{| class=" multicol" role="presentation" style="border-collapse: collapse; padding: 0; border: 0; background:transparent; width:100%;"
Asistencias
{| class=" multicol" role="presentation" style="border-collapse: collapse; padding: 0; border: 0; background:transparent; width:100%;"
Atol Vahanga
Vahanga ou VAEG é un atol do Grupo Acteón no arquipélago de Tuamotu na Polinesia francesa.
Xeografía
O atol Vahanga é un atol circular de 3,8 km², cunha lagoa de 12,6 km², situado a 9 km ao oeste de Tenarunga. Está deshabitado.
O atol ten unha pequena pista de aterraxe.
Historia
En 2007, un proxecto ecolóxico realizado pola Universidade de Auckland e a Sociedade Ornitolóxica da Polinesia dirixiuse á erradicación de ratas das especies do Pacífico Rattus exulans, que colonizaron atol, e de restablecer o equilibrio biolóxico natural de diferentes aves ameazadas.
Manolo Romón
Manuel María Romón Alonso, coñecido como Manolo Romón, nado en Vigo en 1956, é un actor, presentador e escritor galego.
Traxectoria
Conduciu un espazo literario Libro aberto na TVG e participou como actor, desde 2005 ao 2013, na teleserie da mesma canle Libro de familia, onde interpretou o papel de Don Venancio.
Na súa traxectoria profesional televisiva destacan as súas colaboracións no espazo infantil Xabarín Club ou o programa concurso Todos a bordo, do que foi presentador a finais dos 90 entre outros proxectos. Como actor participou en 2001 na serie Fíos.
En canto á súa faceta literaria, foi membro do Grupo Rompente (no que coincidiu con Antón Reixa, Alberto Avendaño e Alfonso Pexegueiro), co que participou na escritura dos libros colectivos Silabario da turbina (1978), A dama que fala (1983) e Upalás (1998).
É un bo amigo do grupo musical vigués Siniestro Total, co que ten colaborado en varias ocasións. Con algúns dos seus compoñentes coincidiu na banda predecesora do conxunto liderado por Julián Hernández, Mari Cruz Soriano y los que afinan su piano.
Notas
Desaparece libro aberto da TVG
Geoffrey Hull
Geoffrey Stephen Hull, nado o 6 de setembro de 1955, é un lingüista, etnólogo e historiador australiano, que fixo contribucións para o estudo das linguas románicas, célticas, eslavas, semitas, austronesias (como o tetum de Timor-Leste) e papuasias, e en particular á relación entre linguaxe e cultura.
Traxectoria
De ascendencia inglesa e escocesa ao lado paterno, súa familia materna pertencía á comunidade latina do Exipto (de orixe mixta maltesa, veneciana, triestina e francesa), que deixou o país durante o período de nacionalización do posguerra (1946-1957). El creceu familiarizado coa gran variedade de linguas faladas na súa familia ampliada (en francés, maltés, e varios dialectos da Italia, o occitano, o esloveno, o grego e o árabe).
Educación e Traxectoria académica
Estudou Artes na Universidade de Sidney (1974-1982), completando unha tese de doutoramento en lingüística histórica, tras pescudas dialectolóxicas en Italia e en Suíza. A súa tese, tese de doutoramento, Western Sydney University, MacArthur, foi unha reconstrución da lingua padana subxacente aos dialectos galoitalianos, vénetos e retorrománicos modernos. Antes de completar o doutoramento, realizou tamén estudos de filosofía e teoloxía na Aquinas Academy de Sidney. Na súa carreira académica Hull ten ensinado nas áreas de lingüística e linguas europeas modernas e clásicas en varias universidades australianas: Sydney University, Melbourne University, University of Wollongong e outras institucións de ensino superior australianas; é tamén un lexicógrafo profesional e un tradutor que traballa en máis dunha ducia de linguas. Actualmente é profesor adxunto da Macquarie University, en Sidney. .
Realizacións en Timor-Leste e traballo a prol da lingua tetum
Nos anos 1990 axudou o Liderado de Timor Leste en exilio na tarefa de normalización do tetum e creando unha gama de recursos lingüísticos e literarios para esta e outras linguas de Timor Leste, entón so ocupación indonesia. . Tamén foi membro dunha delegación pro dereitos humanos organizada polo Australian Catholic Social Justice Council, que visitou o país en 1997, en medio a unha escalada de violencia e fixo un informe ás Nacións Unidas, á Comisión de Dereitos Humanos da Indonesia, ao Goberno de Australia e ao Vaticano. En setembro de 1999, Hull depuxo perante o Senado australiano sobre os abusos que tiña presenciado no Timor Leste durante as visitas anteriores. De 2001 a 2007 foi director de pescudas e publicacións do Instituto Nacional de Lingüística, a autoridade lingüística nacional do Estado independente de Timor Leste. El foi o organizador, principal autor e editor do dicionario nacional de tetum e foi fundador e co-editor da revista académica Estudos de Linguas e Culturas de Timor-Leste.
Os seus servizos para as linguas de Timor Leste son da maior importancia, e foron valorizados pola Administración Transitoria das Nacións Unidas no Timor Leste, liderado de decembro de 1999 a maio de 2002 polo brasileiro Sérgio Vieira de Mello. Polo seu traballo fundamental en favor do tetum, Geoffrey Hull é comparable con personalidades como Koldo Mitxelena para o idioma vasco (éuscaro) en España, de Eliezer Ben Yehuda para o hebraico en (Israel), de Ivar Aasen e Knud Knudsen para a lingua Noruega, de Johannes Aavik para Estonia, de Taras Shevchenko para Ucraína etc.
Outras áreas de interese
Fóra do campo da lingüística, Geoffrey Hull é coñecido polos seus traballos sobre cuestións relixiosas, principalmente as causas históricas e o impacto socio-cultural das reformas da igrexa na década de 1960 sobre a Igrexa Católica Latina e as tradicións orientais católicas.
Selección de fútbol das Bahamas
A Selección de fútbol das Bahamas (Bahamas national football team) é o equipo que representa ás Bahamas nas competicións internacionais oficiais de fútbol. A súa organización está a cargo da Asociación de Fútbol das Bahamas (Bahamas Football Association), pertencente á CONCACAF e á FIFA. O combinado foi fundada no ano 1967 e uniuse á FIFA en 1968. A selección bahamesa non conseguiu clasificarse nunca nin á Copa do Mundo nin á Copa Ouro da CONCACAF.
Copa do Caribe
A Copa do Caribe disputouse entre 1989 e 2017. A selección das Bahamas non conseguiu nunca a súa clasificación.
Xogos Panamericanos
Entre 1951 e 2003, Bahamas conseguiu xogar unha edición da competición de fútbol dos Xogos Panamericanos, onde ficaron no terceiro lugar do Grupo A após conseguir unha vitoria, ante a (4−2), e dúas derrotas, a primeira ante  (0−6) e a segunda ante o  (0−5). A partir da edición de 2003 os encontros de fútbol xóganse entre seleccións de categorías inferiores.
Christian Escuredo
Christian Escuredo Núñez, nado no Barco de Valdeorras o 29 de xaneiro de 1984, é un actor e cantante galego.
Traxectoria
Licenciouse en Arte Dramática na Escola Superior de Arte Dramática de Galicia e posteriormente formouse noutras academias en teatro, danza e canto.
Iniciouse en televisión en distintos programas de Televisión de Galicia e en teatro co Teatro do Noroeste e co Centro Dramático Galego. En 2014 formou parte da produción dunha montaxe de teatro musical sobre Priscilla, raíña do deserto, en Madrid, e que lle valeu os seus primeiros premios.
Ramón Faginas
Ramón Faginas Arcuaz, nado en Pontevedra cara a 1839 e finado na Coruña o 7 de agosto de 1913, foi un político, xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Cando tiña 14 anos foi como voluntario á guerra de África. Con 17 anos iniciouse na actividade xornalística. Federalista, socialista e galeguista, defendeu con constancia o programa galeguista do federalismo republicano. Foi deportado nunha ocasión e tamén tivo que emigrar para fuxir da persecución. Foi o iniciador e secretario da Liga de Contribuyentes da Coruña. Dirixiu El Deber de Pontevedra (1873) e El Telegrama e El Comercio Gallego da Coruña. Fundou con Salvador Golpe El Clamor de Galicia e Unión Gallega e foi redactor de El Diario de Galicia. Foi secretario do concello de Oza dos Ríos dende 1884. Finou na Coruña aos 74 anos.
Vida persoal
Casou con Amalia Álvarez Rodríguez e foi pai dos xornalista Bernardo e Robustiano Faginas Álvarez.
Devasa (silvicultura)
miniatura|Devasa no monte Eretza en [[Biscaia.]] Unha devasa é unha franxa cumprida sen vexetación que se deixa entre as sementeiras e os bosques, ou por en medio dos bosques, para evitar a propagación dos incendios forestais.
Nas rexións poboadas de especies pirófitas, coma os eucaliptos ou os piñeiros, os bosques deben estar provistos dunha rede de devasas que comprende:
Nas rexións accidentadas, as devasas adoitan situarse nas cristas, entendendo que dado que a propagación monte arriba é moi rápida o esforzo debe concentrarse en que non se estenda o lume polo outro lado da montaña.
O Morrazo
O Morrazo pode referirse a:
Jenaro de la Fuente Álvarez
Jenaro de la Fuente Álvarez, nado en Vigo o 30 de abril de 1891 e finado na mesma cidade o 4 de xaneiro de 1963, foi un arquitecto galego, un dos incursores do movemento modernista en Vigo. Inicialmente usará motivos próximos á Art Nouveau, sen perder o uso do estilo eclecticista. Entre outros estilos traballou o academicismo e o racionalismo. miniatura|Edificio para Emilio Méndez (La Peineta), Urzáiz esquina Lepanto, 1926.
Traxectoria
Era fillo de Jenaro de la Fuente Domínguez, mestre de obras e facultativo municipal do concello. Obtivo o título de arquitectura en Madrid no ano 1921 á idade de 30 anos. miniatura|Vivendas para a Compañía Carbonera proxectado en 1942. Logo de cursar os seus estudos decidiu instalarse en Vigo onde comezaría a súa carreira profesional. Ao ano seguinte de chegar á cidade, o seu pai falecería aos 71 anos de idade, deixando vacante o seu cargo de arquitecto municipal, posto que ocuparía o fillo.
Por aquel entón, en Vigo só había tres arquitectos: Jacobo Esténs Romeu, José Franco Montes e Manuel Gómez Román, que era o que máis traballo desenvolvía na cidade.
A pesar de ser Vigo a cidade onde levou a cabo a meirande parte dos seus traballos, tamén fixo proxectos noutras cidades como Santiago de Compostela, onde destacan a Cidade-Xardín da Rosaleda e a Cidade Universitaria.
Faleceu en 1963 aos 72 anos de idade, deixando un legado arquitectónico de grande beleza, que non está completo xa que algúns dos seus edificios foron derrubados para especular cos seus soares e edificar en altura.
Obra destacada en Vigo
miniatura|Pérgola, en Bouzas dende [[2005.]]
Giuseppe Mangiarotti
Giuseppe Mangiarotti, nado en Broni o 27 de maio de 1883 e finado en Bérgamo o 24 de outubro de 1970, foi un mestre de armas e tirador de esgrima italiano.
Traxectoria
Casou en 1917 con Rosetta Pirola, futura tiradora de esgrima, e foi pai dos tamén tiradores Dario (1915-2010), Edoardo (1919-2012) e Mario (1920).
Demótico
O termo demótico pódese referir a:
Mechell
miniatura|Igrexa de San Mechell en Llanfechell Mechell é unha comunidade situada na illa de Anglesey, en Gales. Localizada entre o lago Llyn Alaw e o porto pesqueiro de Cemaes. Os seus 1293 habitantes distribúense entre as localidades de Llanfechell, Mynydd Mechell e Carreglefn. Entidade eminentemente de fala galesa, o 61,3% dos habitantes poden falar galés. En Llanfechell destaca a Igrexa de San Mechell que ten feituras que datan do século XII.
Volcán de Cold Bay
250px|miniatura|esquerda|Mapa mostrando os volcáns de Alasca. A marca localízase no volcán de Cold Bay.
Riccardo Nowak
Riccardo Nowak, nado en Bérgamo o 16 de xaneiro de 1885 e finado na mesma cidade o 18 de febreiro de 1950 foi un tirador de esgrima italiano, gañador dunha medalla olímpica.
Viaduto de Madrid (Redondela)
O Viaduto Pedro Floriani ou Viaduto de Madrid é unha das dúas pontes ferroviarias que atravesan o centro da vila pontevedresa de Redondela, xunto co viaduto de Pontevedra. Foi inaugurado o 30 de xullo do ano 1876 e estivo activo durante máis dun século na ruta ferroviaria Vigo-Ourense. Un dos seus contratistas suicidouse tirándose dende o alto da ponte por mor dos non pagamentos da administración. No ano 1978 abriuse un expediente para declaralos Ben de Interese Cultural pero aínda non foi resolto. No ano 2012 realizáronse labores de rehabilitación da estrutura.
Historia
A orografía do val no que está localizada a vila de Redondela facía precisa a construción dun viaduto que salvase a distancia do val, a tenor da opinión do enxeñeiro F. Javier Boguerín na súa obra Memoria del Trazado: Obras de Arte: Viaductos y túneles. Así, a primeira opción en ser barallada foi a construción da ponte pola parroquia de Saxamonde, mais foi desbotada pola orografía incompatíbel. Deste xeito, apareceron novas limitacións que superar, coma a altura do viaduto, as fortes pendentes de até o 2% e a implantación dun percorrido pouco rectilíneo, con curvas de até 800 m de raio.
O arquitecto Augusto Cazaux foi o encargado de dirixir a construción da obra, e a Compagnie de Fives-Lille foi a empresa francesa responsábel do aparello tecnolóxico desta.
Aspectos técnicos
O viaduto está composto por dous tipos de material: ferro e pedra. A idea de empregar madeira como material, malia a ser máis barata, desbotouse polas características meteorolóxicas da vila, con precipitacións abundantes durante case que todo o ano. O vermello do ferro laminado ou palastro proporciónalle unha cor característica, e diferente ao viaduto de Pontevedra cuxa cor é agrisada.
A estrutura ten unha altura de 32 m e unha lonxitude de 411 m, dos cales 255,89 m corresponden á parte metálica, e o resto a parte de pedra. Os piares están compostos tamén de pedra, e no seu interior están enchidos con milleiros de piñeiros, xa que a madeira resultaba máis económica.
Gainesville, Florida
Gainesville é a sede de condado e cidade máis grande do Condado de Alachua (Florida), e ademais a cidade principal da área metropolitana de Gainesville. A súa poboación no censo estimado dos Estados Unidos de 2013 era de 127.488 persoas, cun crecemento poboacional dun 2,4% desde 2010. É a cidade máis grande da rexión de Florida do Norte Central. Ademais, tamén é parte da área estatística de Gainesville-Lake City, que tiña unha poboación en 2013 de 337.925 habitantes.
Viaduto de Madrid (Redondela)
O viaduto na cultura popular redondelá
Na vila de Redondela está fortemente estendida a hipótese de que foi o arquitecto Pedro Floriani quen construíu a obra. Esta crenza xorde coa confusión co arquitecto Pietro Paolo Floriani da Macerata, mestre italiano discípulo de Gustave Eiffiel. Existe, porén, a figura de Pedro Floriani, que semella foi un subcontratista da obra e un dos mentores desta.
Nashville Sounds
Os Nashville Sounds son un equipo de béisbol estadounidense das Ligas Menores (Minor League Baseball) con sede en Nashville, Tennessee. O club, de clase Triple-A, compite na West Division da International League. Anteriormente, formaban parte da Southern League (1978–1984), American Association (1985–1997), e Pacific Coast League (1998–2020). Desde 2021 están afiliados aos Milwaukee Brewers da Major League Baseball. O equipo disputa os seus xogos como local no First Horizon Park, un estadio inaugurado en 2015 con capacidade para 8.500 espectadores, ampliabéis até os 10.000.
Viaduto de Madrid (Redondela)
O viaduto na cultura popular redondelá
Após lle notificar que non cobraría o importe da súa obra por motivos técnicos, Pedro Floriani tentou suicidarse, malia que só conseguiu ficar inválido. Os outros financiadores da obra que tampouco cobraron os custos foron Francisco Buenagua Magulegui, de Marquina (Biscaia), e Juan Praria Rozaza. Eles si conseguiron suicidarse.
Gainesville, Florida
Gainesville é sede da Universidade de Florida (o oitavo campus universitario máis grande dos Estados Unidos segundo o número de estudantes), así como do Santa Fe College. A área metropolitana de Gainesville foi elixida como o mellor lugar para vivir en Norte América na edición de 2007 de Cities Ranked and Rated. Tamén en 2007, Gainesville was elixido como un dos "mellores lugares para vivir e xogar" dos Estados Unidos, segundo a National Geographic Adventure. Porén, Gainesville tamén foi elixida por dúas veces como "a quinta peor cidade" dos Estados Unidos pola National Coalition for the Homeless: a primeira, en 2004 pola súa criminalización dos sen teito ; e, a segunda, en 2009 polas súas ordenanzas municipais sobre os comedores públicos que limitaron o número de comidas diarias ofrecidas a 130.
A cidade foi fundada en 1854 e foi incorporada aos Estados Unidos o 14 de abril de 1869.
Gainesville tamén é coñecida popularmente polos nomes de Gatorville, G-Ville, Gainesvegas, Hogtown e GNV.
O lema da cidade é "Every path starts with passion" (todo camiño da comezo con paixón).
Poboamentos prehispánicos
miniatura|Placa de lugar histórico no campus da Universidade de Florida Hai preto de doce mil anos os pobos paleoamericanos viviron en Florida, pero deles apenas foron descubertos menos dun cento de xacementos. Aínda que non se sabe con certeza se existiron asentamentos permanentes daquel período dentro dos límites da actual Gainesville, a evidencia arqueolóxica constata a presenza humana. Coa fin da glaciación e a retirada do xeo ao norte, o nivel do mar elevouse inundando amplas zonas da costa de Florida e reducindo a súa masa de terra mentres o sueste dos Estados Unidos volveuse máis húmido que ata o momento. Por iso, os pobos paleoamericanos precisaron moverse menos entre as áreas inundadas e apareceron máis campamentos habitados durante períodos máis longos. Un dos lugares onde foi atopado un campamento do final deste período foi nos arredores de Paynes Prairie, moi preto de Gainesville.
Co tempo, foi xurdindo unha organización social máis complexa e iniciáronse actividades agrícolas dentro do que os arqueólogos clasifican como a cultura de Deptford (2500 − 100 A.C.). Precisamente foi escavado un asentamento desta cultura baixo uns restos da posterior cultura Alachua, no chamado "Túmulo da Facultade de Dereito" ("Law School Burial Mound") nos terreos da Universidade de Florida. Ao redor do século I, individuos da cultura Deptford comezaron a moverse nos arredores do actual Gainesville para tomar posicións nas zonas húmidas das inmediacións de Paynes Prairie e do norte do lago Orange, converténdose entón na chamada cultura de Cades Pond.
miniatura|Tipis da aldea de Timucua en Florida (circa 1562) No século VII o pobo da cultura Deptford foi desprazada pola migración da chamada cultura Ocmulgi procedente dos vales ribeiráns do sur de Xeorxia, que pasou a denominarse cultura Alachua posto que a meirande parte das súas vilas hoxe se atopan no actual Condado de Alachua. O túmulo do campus da Universidade de Florida foi construído sobre o ano 1000 da nosa era polos habitantes da cultura Alachua que probablemente viviron ao longo da ribeira do lago Alice.
As vilas da cultura Alachua xurdiron formando conglomerados conectados entre si por unha serie de sendeiros nos bosques, moitos deles aínda en uso como estradas pavimentadas. Entre estes conglomerados de asentamentos hai algún dentro do actual perímetro da cidade de Gainesville, próximo a Devil's Millhopper e do lago Moon (a súa beira oriental está a 640 metros dos límites da cidade ), así como ao noroeste e na parte central norte de Paynes Prairie e ao oeste do lago Newnans.
No período descrito, a rexión foi o fogar dos Potano, un cacicado Timucua descendente da cultura Alachua (a cidade de Potano existiu no que hoxe é o San Felasco Hammock, ao noroeste de Gainesville).
Colonización europea
Hernando de Soto e o seu exército pasaron por Gainesville en agosto de 1539 ao comezo dos seus catro anos de exploración do que hoxe é o sueste dos Estados Unidos. A terceira vila que visitaron foi Utinamocharra, despois de estar no denso conglomerado situado ao este do lago Moon, no límite noroeste do actual Gainesville.
Os pobos amerindios, debido á súa escasa resistencia ás enfermidades introducidas tras a chegada dos europeos ao novo continente, viron reducido significativamente o seu número, e, por riba, aínda máis pola represión española ás revoltas dos nativos americanos.
Os restos dos timucua foron convertidos ao catolicismo e organizados en misións supervisadas polos sacerdotes franciscanos. A Misión de San Francisco de Potano, a primeira doutrina (unha misión cun sacerdote residente) en Florida ao oeste do río Saint Johns, foi fundada en 1606 ao sur do actual Parque Estatal e Reserva de San Felasco Hammock. Xa fora nos terreos da actual cidade de Gainesville ou xunto dela, houbo nela dúas misións (cada unha chamada de acordo a advocación do día no que se dixo a primeira misa ), Santa Ana e San Miguel, que estiveron a un día de camiño ao sur da misión de San Francisco, probablemente no conglomerado este do lago Moon, onde foron atopados restos españois e indios do período das misións. As primeiras misións aparentemente se estableceron xunto a aldeas de nativos visitadas por De Soto nas súas expedicións. Crese que Santa Ana estivo situada onde se encontraba Utinamocharra, e mesmo en 1606 ao freire que serviu como sacerdote nela contáronlle das crueldades que os homes de De Soto cometeron sobre o seu xefe cando era un cativo. Durante o perído colonial, o xefe da cidade dos Potano foi trasladado forzosamente desde a beira oeste do lago Orange ás inmediacións de Devil's Millhopper, que hoxe está no termo municipal de Gainesville.
Non obstante, na primeira década do século XVIII, os soldados coloniais da Provincia de Carolina e os seus aliados os indios Yamasi mataran ou capturaran a case todo o resto dos nativos (de dez a doce mil nativos floridanos foron escravizados, segundo o gobernador da Florida española) e os poucos timucua que quedaron fuxiron para terminar vivindo nas proximidades de Saint Augustine.
Entre 1763 e 1784 o que agora é Gainesville caeu na xurisdición da colonia británica de Florida Oriental.
Primeiros asentamentos dos norteamericanos
Os novos terreos da cidade, cunha extensión de 103,25 acres (41,78 ha), foron mercados por 642,51 dólares. A Comisión do Condado ordenou a venda pública de lotes da cidade en 1854, pero non se rexistrou ningunha merca ata 1856. O Pazo de Xustiza de Gainesville construíuse en 1856, sendo trasladada oficialmente a sede do condado desde Newnansville nese momento. O cárcere construíuse en 1857 e, no mesmo ano, escavouse un pozo e instalouse unha bomba para uso público. O valor das propiedades aumentaron rapidamente. Un quinteiro da cidade no bordo dela mercouse en 1857 por 14,57 dólares e apenas un ano despois vendeuse por 100 dólares. O ferrocarril de Fernandina chegou a Gainesville en 1859 e prolongouse a Cedar Key ao seguinte ano. Nese momento había oito ou nove tendas e tres hoteis ao redor da praza do pazo de xustiza.
A Secesión e Guerra Civil
miniatura|Estatua ao confederado no centro de Gainesville Na década de 1850 o sentimento secesionista callou fondamente en Gainesville. A metade dos brancos residentes en Gainesville naceran en Carolina do Sur (onde os sentimentos secesionistas eran moi fortes) ou o fixeran os seus pais. Á parte duns poucos residentes nacidos no estranxeiro, o resto dos brancos da cidade naceran en Florida ou outros estados do Sur. Outro factor era o medo aos negros. Os negros, case todos escravos, constituían a maioría da poboación do Condado de Alachua (aínda que había poucos no mesmo Gainesville). A incursión do abolicionista John Brown en Harpers Ferry in 1859 atemorizou aos brancos de Gainesville, levándoos a organizarse nunha compañía de milicianos chamada Gainesville Minutemen (pola súa suposta capacidade de estar listos para o combate nun minuto).
Os minutemen de Gainesville foron incorporados ao Primeiro Rexemento de Florida pouco despois de que Florida se separara dos Estados Unidos. Outras moitas compañías foron recrutadas en Gainesville e no Condado de Alachua durante a Guerra Civil. Durante a guerra, Gainesville serviu como depósito da comida requisada na área circundante polo Goberno Confederado. Un pequeno posto no lado leste de Gainesville chamado Fort Lee foi un punto de captación de homes para o ingreso no Exército dos Estados Confederados.
En dúas ocasións Gainesville sufriu pequenos enfrontamentos. O 15 de febreiro de 1864 unha pequena partida da Unión ocupou Gainesville. Elementos do Segundo de Cabalería de Florida tentaron unir as forzas unionistas da cidade, pero foron derrotados nun enfrontamento nas rúas. A partida pertencía a un plan maior de invasión de Florida por parte da Unión, que foi derrotada cinco días despois na Batalla de Olustee. As tropas da Unión non saquearon nin destruíron ningunha propiedade nesta incursión, pero distribuíron a comida almacenada entre os residentes, que sufrían de escasezas. Seis meses máis tarde, na mañanciña do 17 de agosto, 265 unidades da Unión e 15 "floridanos leais" alcanzaron Gainesville. As tropas detivéronse ao leste da cidade para preparar o almorzo e dar acomodo aos cabalos. A pequena garda local, composta por trinta ou corenta vellos e rapaces, atacaron o campamento unionista, sendo expulsados con facilidade. Porén, as tropas da Unión romperon filas e saquearon a cidade. Pero, mentres estaban dispersos pola cidade, viuse aproximar un gran número de tropas confederadas. Durante unha hora e media os unionistas resistiron o avance confederado, pero ao final foron expulsados de Gainesville tras sufrir moitas baixas.
Despois da Guerra Civil
Os residentes brancos volveron a formar parte da vida política floridana tras rematar a Guerra Civil e a cidade foi recoñecida como cidade en 1866, aínda que o goberno local era débil e nin sequera era capaz de manter reunións regulares. Co control militar asegurado sobre Florida en 1867 como parte da chamada Reconstrución, o reconstituído poder lexislativo do estado fixo un chamamento a tódalas cidades para que se reincorporaran, e Gainesville fíxoo en 1869. Durante a Reconstrución un bo número de negros de Gainesville foron elixidos para ocupar postos estatais e locais. Porén, na década de 1890 os negros foron en gran medida marxinados. miniatura|left|Alachua Avenue (agora University Avenue), no centro de Gainesville (circa de 1882)
Despois da Guerra Civil, a cidade prosperou como un importante centro de recepción e despacho de algodón. Florida produciu máis algodón de Sea Island na década de 1880 que calquera outro estado, e Gainesville foi o principal lugar de distribución do algodón de Florida. Outros dous ferrocarrís chegaron á cidade nesa mesma década e os cítricos e as hortalizas convertéronse en cultivos locais importantes. Non obstante, a industria dos cítricos terminou cando a grandes xeadas de 1894-95 e 1899 destruíron os cultivos, abandonándose na zona a produción de cítricos. A minería de fosfatos e a industria da madeira convertéronse en parte importante da economía local. Unha área manufactureira creceu ao sur do centro, preto do ferrocarril.
A primeira escola para negros de Gainesville, a Union Academy (Academia da Unión), fundouse en 1866 polo Bureau of Refugees, Freedmen, and Abandoned Lands (Oficina de Refuxiados, Libertos e Terras Abandonadas) para educar aos escravos liberados. Os brancos de Gainesville opuxéronse á educación dos negros e tentaron amedrentar aos seus mestres, incluíndose incidentes nos que os propios rapaces lanzaban "mísiles" dentro das clases. En 1898 a escola tiña 500 alumnos e continuou funcionando até 1929. Os estudantes brancos só tiñan á súa disposición escolas privadas antes de 1869, incluíndo o Seminario de Florida do leste (East Florida Seminary), que foi trasladada desde Ocala en 1866 e fusionouse coa Academia de Gainesville (Gainesville Academy; fundada en 1856). Aínda despois de establecerse un sistema de escolas públicas no Condado de Alachua, a maior parte dos nenos brancos que ían á escola o facían só en centros privados. A Union Academy tiña clases unha gran parte do ano e os seus profesores estaban mellor pagados que os das escolas públicas. A educación pública mantívose sen apenas fondos durante a década de 1880, tento que celebrarse as clases mesmo en edificios abandonados ou en habitacións alugadas. O curso escolar nas escolas públicas chegou a ser de só tres meses nalgúns anos. O primeiro edificio construído como escola pública inaugurouse en 1885. O Instituto e Escola de Graos de Gainesville (Gainesville Graded and High School), con doce clases e un auditorio, abriu en 1900, e a maioría das escolas privadas pecharon pouco despois. A xunta escolar do condado tamén proporcionou algúns fondos para o mantemento da Union Academy.
Non houbo igrexas nos primeiros anos da existencia de Gainesville. Os presbiterianos construíron unha en 1859, que foi compartida por predicadores itinerantes das súas diversas denominacións até 1874. A misión metodista de Gainesville desapareceu da localidade durante a Guerra Civil e o templo que construíron foi usado por unha congregación negra despois da guerra. Numerosas denominacións de igrexas protestantes brancas organizaron congregacións e construíron igrexas na década de 1870. Os católicos, que durante 25 anos celebraron os seus servizos en casas particulares, construíron unha igrexa en 1887. Por fin, familias xudías comezaron a chegar a Gainesville a finais da década de 1860. Aínda que houbo un cemiterio xudeu desde 1872, non houbo sinagoga en Gainesville ata 1924.
miniatura|right|[[Epworth Hall (Gainesville, Florida)|Epworth Hall, construído en 1884, foi usado polo Seminario de Florida do leste ata a súa fusión coa Universidade de Florida]] Un departamento de bombeiros voluntarios organizouse en 1882, pero foi incapaz de deter os graves incendios que en 1884 queimaron a maioría dos edificios de madeira do centro de Gainesville. Os edificios queimados foron substituídos por estruturas de ladrillo. De feito, un pazo de xustiza deste material substituíu ao vello de madeira en 1885. Os servizos públicos foron progresivamente instalados na cidade a finais do século XIX. Así, o gas en 1887, a auga corrente en 1891, e os teléfonos e a electricidade a finais da década de 1890. En 1900 Gainesville era a sétima maior cidade de Florida con máis de 3.600 residentes.
O Partido Republicano mantívose forte en Gainesville aínda despois da fin do período da Reconstrución en 1876, debido ao grande número de negros e de brancos dos estados do norte que se estableceron alí despois da Guerra Civil. Algúns sureños tamén uníronse ao Partido Republicano. O Condado de Alachua foi un dos poucos de Florida no que dito partido gañou nas Eleccións presidenciais dos Estados Unidos de 1880. Na década de 1880, republicanos e demócratas chegaron a un acordo. Nas eleccións de 1883 case todos os distritos da cidade foron gañados por amplas maiorías, tanto republicanas como demócratas, tanto brancas como negras, sendo elixidos os representantes sen apenas disputas. Non obstante, dentro do Partido Republicano houbo moita tensión entre os brancos norteños e os negros. Sobre 1885, a chegada de brancos dos estados do norte e a marcha de negros, propiciou unha maioría branca. A imposición polo Parlamento de Florida en 1889 dun imposto de capitación para exercer o voto e, por outra banda, dunha proba de alfabetización (literacy test) de facto consistente en que houbera urnas separadas nos colexios electorais, o que obrigaba aos votantes a ser capaces de ler as etiquetas de cada urna para votar correctamente, discriminaron á maioría dos negros dunha maneira moi efectiva. De feito, algúns negros equivocaron o voto ao Partido Demócrata, debilitando aínda máis aos republicanos de xeito que o Partido Republicano deixou de ser determinante na política de Gainesville na década de 1890.
O século XX
left|miniatura|Gainesville, circa de 1900 Foron grandes os cambios que se produciron en Gainesville desde principios do século XX. Os cidadáns caeron na conta de que a cidade non tiña suficientes recursos nin atribucións para proporcionar a unha cidade en crecemento. Por isto pediuse á Asemblea Estatal que lle outorgara un novo estatuto a Gainesville, e así sucedeu en 1905, así como ampliaron o seu perímetro. A cidade creou a súa primeira emisión de bonos no mesmo ano. O diñeiro destes bonos foi empregado para construír a primeira rede de sumidoiros e para pavimentar as principais rúas, inicialmente con pedra triturada e despois de 1910 con ladrillos. Cando as compañías privadas se mostraron incapaces de proporcionar un adecuado servizo eléctrico a Gainesville, foi a propia cidade quen construíu unha planta xeradora que entrou en funcionamento en 1914.
No ano 1905 tivo un impacto importante no futuro de Gainesville outro avance. Naquel tempo Florida financiaba oito escolas de ensino superior (chamado de "terceiro nivel" ou "de educación post-secundaria"). Preocupados polo aumento das solicitudes de financiamento e a duplicación da oferta de cursos, a cámara lexislativa estatal aprobou a Lei de Buckman, fusionando as oito institucións en catro escolas segregadas, incluíndo para os brancos a Universidade do Estado de Florida (rebautizada Universidade de Florida en 1909). Gainesville competiu por ter a universidade con Lake City. Para conseguilo, Gainesville ofreceu á institución educativa o acceso gratuíto á auga do sistema da cidade, así como 500 acres (200 ha) ao oeste da cidade, a merca polo Estado do Seminario de Florida do leste por 30 mil dólares e a entrega doutros 40 mil dólares ao contado. O feito de que o Condado de Alachua fora un dry county (condado seco, literalmente), no que estaba prohibida a venda de alcohol, salvo a cervexa de baixo contido alcohólico, foi un punto a favor de Gainesville. Finalmente, o estado elixiu a Gainesville, o que causou a maior celebración da historia da cidade.
A universidade abriu as súas portas con 136 estudantes no outono de 1906. A primeira década da súa existencia desenvolveuse nunha contorna rural, estando conectada co centro de Gainesville por un só camiño de pedra triturada. O centro tiña que pechar as súas portas pola noite para deixar soltas ás vacas. Os edificios da universidades foron en principio construídos con fondos estatais, pero en 1919 a cidade investiu mil dólares para construír un ximnasio que permitira traer á cidade aos New York Giants para realizar os seus adestramentos de primavera. A medida que a universidade crecía ían estendéndose novos establecementos comerciais cara ao oeste ao longo da University Avenue e novas canalizacións desenvolvéronse preto do campus.
miniatura|right|Manancial de abastecemento de auga de Boulware Springs A cidade tivo problemas polo seu crecemento nas primeiras décadas do século. A única subministración de auga da cidade foi durante moitos anos o manancial de abastecemento de Boulware Springs, pero se pasaron os límites da súa capacidade de subministración, e a cidade non foi quen de conectar novas canalizacións aos servizos públicos. Precisouse unha nova emisión de bonos para perforar un pozo e construír unha torre de auga. A estación de bombeiros contruíuse en 1903 e o corpo de bombeiros modernizouse substituíndo os seus derradeiros cabalos por equipos motorizados en 1913. Agora ben, o corpo permaneceu como unha organización de voluntarios ata a década de 1920.
A economía de Gainesville sustentábase no sector primario agrario. Era o maior centro de despacho de algodón ata que a industria foi devastada pola praga de gurgullo do algodón de 1916-18, despois do que o cultivo deste arbusto foi abandonado na área. O cultivo de produtos hortofrutícolas pasou a ter importancia na parte central norte de Florida, que expedía unha gran cantidade de verduras e melóns de Gainesville aos mercados do norte dos Estados Unidos. A minería dos fosfatos continuou sendo importante, a pesar de dar comezo o seu declive, e industrias como as que procesaban a resina do piñeiro (empregada para a industria naval) e as que facían fertilizantes prosperaron en Gainesville. A PGM afectou gravemente á economía local. Os mercados europeos, particularmente o alemán, quedaron pechados durante este período, e a minería de fosfatos e a industria da resina do piñeiro entraron en recesión, e todo agravouse polas perdas no procesado e despacho de algodón.
Auxe e caída
miniatura|right|Edificio Seagle (tamén coñecido como Hotel Kelley ou o Dixie Hotel) Gainesville desfrutou do boom económico que seguiu ao fin da PGM. En 1925 Gainesville viuse no medio da burbulla inmobiliaria que deu comezo en Miami Beach a principios dese ano. Novas urbanizacións foron planeadas e postas á poxa, os títulos de propiedade foron vendidos e revendidos a prezos crecentes, e case un cento de axentes inmobiliarios rexistráronse no primeiro día no que se pediron licenzas. Xurdiron planes para construír un moderno hotel de primeira clase na cidade. Despois dun primeiro intento errado de encontrar financiamiento, un promotor do sur de Florida que se involucrara no mercado inmobiliario de Gainesville, W. McKey Kelly, presentou un proxecto de hotel de dez plantas e 120 habitacións. A construción do Hotel Kelly, tamén coñecido como o Dixie Hotel, deu comezo en 1926, pero Kelly quedou sen cartos antes de rematalo e a explosión da burbulla inmobiliaria deu ao traste co proxecto. O hotel inacabado quedou baleiro durante máis dunha década, ata que unha subvención federal e unha doazón privada permitiron completar o coñecido como Edificio Seagle.
A mediados da década dos 20, construíuse en Glen Springs a primeira piscina de formigón de Gainesville. Foi un lugar de esparexemento moi popular durante máis de corenta anos.
Na mesma década dos anos 20 producíronse cambios no goberno da cidade. Así, cambiou os seus estatutos para engadirlle a figura dun xerente municipal (city manager). As forzas da policía reforzáronse, pasando de tres a nove efectivos e engadindo un sarxento de garda dispoñible para contestar ao teléfono as vinte e catro horas do día. O hospital do condado de Gainesville abriu as súas portas en 1928. Foron pavimentadas máis rúas empregando asfalto en lugar de ladrillo. O incremento da demanda de electricidade levou á comisión municipal a considerar contratar coa compañía Florida Power and Light mellor que emitir novos bonos para aumentar a capacidade xenerativa da cidade, pero algúns votantes presentaron unha emenda aos estatutos municipais para prohibir tal acordo. Coa explosión demográfica, as escolas víronse desbordadas. O Instituto de Gainesville (Gainesville High School) foi inaugurado en 1926 e ampliado dous anos despois. O antigo Instituto e Escola de Graos de Gainesville (Gainesville Graded and High School) pasou a ser unha escola primaria. A Lincoln School, aberta en 1923, ofrecía doce graos para os negros e foi o primeiro instituto público na cidade para negros.
O KKK gañou presenza en Gainesville a principios da década de 1920. Como en outras partes, tiña unha liña de actuación contra negros, xudeus e católicos, así como velaba polo mantemento da moralidade. Nun dos primeiros incidentes, secuestraron a un traballador a altas horas da noite e mallaron nel por desatender á súa esposa e fillos. Un axente de policía tentou intervir, pero botouse atrás cando aqueles sacaron as súas armas. Os funcionarios da cidade acabaron por desculpar o incidente. O exalcalde William Reuben Thomas condenou o caso e pediu ao alcalde e o xefe de policía, que ao parecer eran membros do Klan, a renunciar aos seus postos, sen obter ningún resultado. O Klan tamén opúxose a un sacerdote católico que organizou un club de teatro na Universidade e en 1923 os sacerdotes católicos foron prohibidos oficialmente de todas as universidades estatais. Ao ano seguinte, tres homes en traxe de gala do Klan secuestraron ao sacerdote da súa reitoría, bateron con forza sobre el e castrárono. O sacerdote e outra testemuña identificaron a dous dos raptores como o alcalde e máis o xefe da policía de Gainesville, pero non houbo publicidade nin investigación do sucedido. Na década de 1930 o Klan atribuíuse a queima das casas de prostitución de North Main Street, baixo o pretexto de protexer a moral dos estudantes da Universidade.