cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lípido fenólico
miniatura|350px|[[Bilobol, un alquilresorcinol que se encontra na árbore Gingko biloba.]] Os lípidos fenólicos son unha clase de produtos naturais compostos por longas cadeas alifáticas e aneis fenólicos. Derivan de mono e dihidroxifenois. Nos lípidos fenólicos naturais adoitan ter un grupo fenólico alterado de fenol, catecol, resorcinol (algúns derivan de hidroquinonas), e unha cadea alifática que varía en lonxitude e insaturación. Os lípidos fenólicos encóntranse principalmente en plantas, fungos e bacterias.
NADH deshidroxenase
Este proceso produce o 40 % do gradiente transmembrana xerado na oxidación do NADH pola cadea respiratoria mitocondrial.
Lípido fenólico
Debido ao forte carácter anfipático que teñen, os lípidos fenólicos poden incorporarse aos eritrocitos e membranas de liposomas. A capacidade destes compostos de inhibir o crecemento de bacterias, fungos e protozoos parasitos parece que depende das súas interaccións con proteínas e da súa capacidade de alterar as membranas.
A síntese de lípidos fenólicos feita polas policétido sintases de tipo III é esencial para a formación de quistes na bacteria Azotobacter vinelandii, formados principalmente por alquilresorcinois. Tamén se encontraron alquilresorcinol sintases en plantas como o Sorghum bicolor e Oryza sativa.
Algúns alquilfenois prodúcense por síntese industrial para fabricar deterxentes polietoxilados (surfactantes, emulsificantes) e pesticidas.
NADH deshidroxenase
Recentemente demostrouse que en certos procariotas o complexo transloca catións Na+ en lugar de protóns e que deste modo se xera unha forza sodio-motriz en lugar de protón-motriz.
Máis de cen xenes están involucrados na biosíntese do complexo I, participan en: transcrición, tradución, transporte, procesamento, inserción de cofactores e ensamblado. O proceso de biosíntese debe estar estritamente regulado para manter os niveis de actividade metabólica en células e tecidos, de acordo á súa demanda enerxética.
Oliver Reed
Robert Oliver Reed, nado en Wimbledon (Londres) o 13 de febreiro de 1938 e finado na Valeta (Malta) o 2 de maio de 1999, foi un actor de cinema británico, notable pola súa presenza corpulenta e a súa autoritaria personalidade cinematográfica.
NADH deshidroxenase
Tradicionalmente denominouse como complexo I ao enzima mitocondrial, mentres que a súa contraparte bacteriana coñécese como NADH deshidroxenase tipo I.
Oliver Reed
Primeiros anos
Nacido en Wimbledon, Londres, fillo do xornalista deportivo Peter Reed e de Marcia Napier-Andrews. Era o sobriño do director de cinema Carol Reed e neto do actor e director de teatro Herbert Beerbohm Tree e da súa amante Beatrice May Pinney (que posteriormente tomou o apelido Reed). Era disléxico e foi expulsado de varios colexios privados. Participou no día dos deportes do Ewell Castle School, onde gañou varios trofeos. Despois foi de festa coas copas nunha bolsa. Cando ao amencer do día seguinte volvía da festa a casa, foi detido pola policía por suposto roubo de trofeos. O seu pai tivo que viaxar para explicar que el era un bo deportista.
NADH deshidroxenase
Patoloxía
Mutacións nas subunidades do complexo I poden causar enfermidades mitocondriais, entre as que destaca a síndrome de Leigh.
Oliver Reed
Traxectoria como actor
Comezou no mundo da interpretación como extra en varios filmes dos anos cincuenta, e nunca antes estudara en ningunha academia de arte dramática nin tiña tampouco experiencia no teatro. Era un grande admirador de Errol Flynn. Os seus primeiros papeis destacados foron en películas de Hammer Productions, como The League of Gentlemen, The Two Faces of Dr. Jekyll (ambas de 1960), The Curse of the Werewolf (1961), Paranoiac e The Damned (ambas de 1963). A súa primeira colaboración co director Ken Russell foi en 1965 interpretando a Claude Debussy. Despois chegou o seu famoso papel no filme Mulleres namoradas (1969), en que sae loitando espido con Alan Bates.
NADH deshidroxenase
Patoloxía
Hai algunhas evidencias de que defectos no complexo I poden xogar certo papel na etioloxía da enfermidade de Parkinson, talvez porque o complexo I (ao igual que o III) pode padecer fugas de electróns cara ao oxíxeno formando superóxidos moi tóxicos).
Oliver Reed
Traxectoria como actor
En 1971 participou no controvertido filme The Devils e, catro anos despois, no musical Tommy, baseado no disco de The Who, Tommy. Neste último filme tamén participou o cantante da banda británica Roger Daltrey. Entre o período de películas con Ken Russell, interpretou a Bill Sikes (un dos protagonistas da novela de Charles Dickens, Oliver Twist), no filme musical do seu tío Carol Reed, Oliver!. Co director Michael Winner realizou The System (1964) e Hannibal Brooks (1969).
Interpretou a Athos na triloxía sobre a novela de Alexandre Dumas, Os tres mosqueteiros, nos filmes The Three Musketeers (1973), The Four Musketeers (1974) e The Return of the Musketeers (1989). En 1974, fixo o papel de Philip Lombard no filme And Then There Were None, baseada no libro de Agatha Christie.
En 1977 participou en The Prince and the Pauper como Miles Hendon, acompañado de Raquel Welch, e dous anos despois volveu ao horror en The Brood, no papel do Dr. Hal Raglan. O ano seguinte, participou nun pequeno pero vital papel, en The Big Sleep, só porque quería aparecer á beira de Robert Mitchum, a quen admiraba.
Nos anos 80 a carreira de Reed baixou, aínda que fixo papeis notables como o do xeneral Rodolfo Graziani, no filme sobre a invasión italiana de Libia Lion of the Desert (1981), xunto con Anthony Quinn, e a tamén histórica Clash of Loyalties, sobre a revolución en Iraq contra os británicos en 1920, onde interperou un xeneral británico. En 1987, tivo un papel menor no filme baseado nos libros de Sven Hassel The Misfits Brigade, chamado nalgúns países Wheels of Terror. Algúns dos seus últimos mellores papeis foron nos filmes As aventuras do barón Munchausen (1988), onde representou o deus Vulcano; Treasure Island, onde foi o capitán Billy Bones, e Funny Bones (1995). A súa última personaxe foi Próximo, en Gladiator (2000), durante a rodaxe do cal faleceu. O filme foi estreado trala súa morte con escenas filmadas cun dobre, mesturadas con efectos dixitais. O filme foille dedicado.
Puido interpretar o papel de James Bond. En 1969, os produtores Albert R. Broccoli e Harry Saltzman buscaban substituto para Sean Connery e Reed (que acababa de interpretar un asasino en The Assassination Bureau) foi mencionado como posibilidade, con Timothy Dalton e Roger Moore. Non se sabe por que razón, mais Reed nunca interpetou a Bond.
Morte
Oliver Reed morreu repentinamente dun ataque ao corazón o 2 de maio de 1999 na Valeta, Malta, durante un descanso da rodaxe de Gladiator.
Reed non bebera dende que comezara a rodaxe, e faleceu nun bar irlandés tras aceptar unha competición de bebidas. Chegou a beber tres botellas de ron xamaicano, oito botellas de cervexa alemá, numerosos whiskys dobres e retar a botar pulsos a cinco mozos mariños ingleses da Royal Navy no bar The Pub, que tras o incidente cambiou o nome a Ollie's Last Pub. A súa conta, que non chegou a ser pagada, está conservada nun marco decorativo no bar.
O seu funeral tivo lugar en Buttevant, Condado de Cork (Irlanda). Nel interpretouse a canción Consider yourself, do musical Oliver!.
Vida persoal
Un dos seus grandes amigos foi Keith Moon, batería de The Who.
Alcoholismo
Oliver Reed foi famoso polo seu alcoholismo, que adoptou da actitude "social" de moitos equipos de rugby dos 60 e 70. Eran numerosas as anécdotas de Reed e dos seus amigos, como que beberan ata o amencer 36 xerras de cervexa, 32 botellas de whisky escocés, 17 botellas de xenebra, catro caixas de viño e unha botella de Babycham. Tamén un ou dous días antes de casar con Josephine Burge bebeu 106 pintas de cervexa. Steve McQueen contou que en 1973 viaxara ao Reino Unido para falar con Reed sobre un proxecto para un filme e que este o convidou a saír polos pubs de Londres; a esmorga acabou cando Reed vomitou enriba de McQueen.
Reed apareceu en varias ocasións na televisión en estado de embriaguez, como a ocasión en que foi forzado a abandonar o programa de Channel 4, After Dark, por acudir bébedo e por tentar bicar a feminista Kate Millet. Noutra ocasión baixou os pantalóns durante unha entrevista.
Nos seus últimos anos, era visto con frecuencia bebendo xunto coa súa esposa Josephine, no bar White Horse Hotel, en High Street en Dorking, Surrey. Tivera que vender a súa gran casa, "Broome Hall", localizada entre as vilas de Coldharbour e Ockley, algúns anos antes.
Eclipse de Lúa de setembro de 2015
Unha eclipse superlunar total terá lugar entre a medianoite do 27 e o albor do 28 de setembro de 2015, segundo das dúas eclipses lunares totais de 2015 e o derradeiro das eclipses das Lúas de sangue ou da tétrade de (2014-2015). Ocorrerá tamén acompañado polo fenómeno lunar chamado «superlúa».
A seguinte eclipse total non terá lugar ata xaneiro de 2018.
Mapa
O seguinte mapa amosaa as rexións dende as que será posible ver a eclipse. En gris, as zonas que non verán a eclipse; en branco, as que si o verán; en celeste, as que poderán vela na saída ou recollida lunar.
480px
Superlúa
Esta Lúa eclipsada verase un 12,9 % maior en diámetro que outras eclipses lunares, (29,66' para unha eclipse de tamaño aparente menor, e 33,47' para esta eclipse, diámetros vistos dende o centro da Terra. As seguintes imaxes dan unha idea da diferenza:
Friedrich Fröbel
miniatura|Casa natal de Fröbel.
Eclipse de Lúa de setembro de 2015
Antecedentes
miniatura|Esta animación en vídeo explica a eclipse superlunar do 27 e 28 de setembro de 2015. Esta eclipse lunar ocorre cando a Lúa pasa dentro da sombra da Terra. Ao comezar a eclipse ás 00:11:47 (UTC), a sombra da Terra escureceu primeiro un pouco a Lúa. A sombra comezou a cubrir a Lúa, comunicándolle unha cor vermella-marrón escura (a cor pode variar en función das condicións atmosféricas). A Lúa parece ser de cor arrubiada pola dispersión de Rayleigh (o mesmo efecto que fai que o solpor apareza de cor vermella) e a refracción da luz pola atmosfera da Terra na súa umbra. O seu momento máximo máis avermellado é 02:47:07 (UTC), finalizando cara ás 05:22:27 (UTC).
A seguinte simulación amosa o aspecto aproximado da Lúa ó pasar a traverso da sombra da Terra. Nela, o brillo da Lúa é esaxerado dentro da sombra limiar. A parte norte da Lúa, máis próxima ó centro da sombra, aparece máis escura, e a aparencia da maioría é vermella. Imaxe:Animation September 28 2015 lunar eclipse appearance.gif
Friedrich Fröbel
Friedrich Wilhelm August Fröbel, nado en Oberweissbach (Turinxia) o 21 de abril de 1782 e finado en Marientha o 21 de xuño de 1852, foi un pedagogo alemán. Foi o creador da educación preescolar e do concepto de xardín de infancia. É coñecido como o "pedagogo do Romanticismo".
Traxectoria
Froebel pasou a infancia xunto ao seu pai e a súa pouco benévola madrasta. Ao cabo dunha estanza de cinco anos na casa dun tío, empezou aos quince a traballar cun inspector forestal e dedicouse, como autodidacta e de xeito desordeado, ao cultivo de varias ciencias: cartografía, matemáticas, botánica, arquitectura, contabilidade e agrimensura.
Descubriu a súa vocación polo maxisterio en 1805, nunha escola secundaria de Frankfurt onde se decatou das novidosas ideas pedagóxicas de Pestalozzi. Máis tarde traballou con el en Suíza, onde desenvolveu a súa teoría educativa. Dende 1806 Fröbel foi o mestre e preceptor dos tres fillos dunha familia nobre de Frankfurt.
Creou o termo «xardín de infancia» (en alemán, Kindergarten), centrando a súa actividade en animar o crecemento mental natural dos pequenos a través da actividade e o xogo. Para isto, creou material didáctico específico para nenos, ós que chamou "dones", e se preocupou da formación das nais, convencido da grande importancia destas no crecemento dos suxeitos. O neno é considerado o principal protagonista da súa propia educación. Estableceu o seu primeiro xardín en Bad Blankenburg en 1837. Pretendía que nestes xardíns de infancia o neno:
Cando xa publicara sete libros, en 1826 resumiu as súas ideas no libro Die erziehenden Familien.
Dragan Bender
Dragan Bender, nado o 17 de novembro de 1997 en Čapljina, é un xogador profesional de baloncesto croata. Cunha estatura de 2,16 metros xoga nas posicións de ala-pivote e pivote.
Traxectoria profesional
O 25 de xullo de 2019, Bender asinou un contrato de dous anos cos Milwaukee Bucks. Bender foi asignado ós Wisconsin Herd da NBA G League para o comezo da tempada. O 10 de febreiro de 2020, Bender foi cortado polos Bucks.
O 23 de febreiro de 2020, Bender asinou un contrato de dez días cos Golden State Warriors. O 5 de marzo de 2020, asinou un novo contrato de dez días cos Warriors.
O 23 de agosto de 2022, anunciouse a fichaxe de Bender por unha tempada polo Obradoiro CAB da Liga ACB.
Miguel Ángel Tena
Miguel Ángel Tena García, coñecido como Tena, nado o 17 de xaneiro de 1982 en Almassora (Castelló), é un exfutbolista e adestrador profesional español.
Traxectoria
Tena chegou ao Villarreal CF no ano 2003 procedente dos seus veciños do Valencia CF, despois de terminar a súa formación futbolística con este último. Despois dunha fichaxe infrutuosa ao Real Madrid Castilla, fixo o seu debut profesional na Primeira división na tempada 2003-04, aínda que tan só aparecería nun partido de liga co seu novo club, nunha derrota por 1-2 fronte o Osasuna, sendo substituído á hora de xogo.
Milú
200px|miniatura|[[Hergé inspirouse na raza de cans fox terrier para debuxar a Milú]] Milú (en francés Milou, que sería literalmente en galego Nevado) é un personaxe de ficción creado en 1929 polo debuxante belga Hergé e que protagoniza a serie As aventuras de Tintín xunto co seu dono Tintín. Milú é can de raza Fox Terrier de pelo duro e branco, compañeiro de Tintín e cuxo nome orixinal (Milou) débese á primeira noiva do autor Hergé á idade de 18 anos (Marie-Louise Van Cutsem, chamada cariñosamente Milou). Por esta razón moitos cometen o erro de que Milú era unha femia. Con todo, as actitudes da mascota e o constante uso da palabra "chien" (en francés, "can") deixan en claro que Milú era un macho. Amo e can son tan inseparables que durante moitos anos a serie sobre as aventuras do intrépido reporteiro titulouse As aventuras de Tintín e Milú.
Caracterización
Nos primeiros álbums da serie, Milú ten un papel central, xa que é o único compañeiro do seu dono. Ambos manteñen verdadeiras conversacións, onde o can ocupa por momentos o lugar de confidente e o de obxector.
A pesar de ser indeciso por momentos, Milú desfaise das súas vacilacións cando se trata de rescatar a Tintín, para o que recorre ao seu enxeño e o seu valor. Porén, por momentos permítese dubidar entre un óso atopado no camiño e o seu obxecto fundamental de protexer ao seu amo.
Entre outras figuras anecdóticas, debe resaltarse a fascinación que exerce o whisky para este can, particularmente cando se trata da (ficticia) marca Loch-Lomond, o cal ocasiónalle non poucas dores de cabeza. Neste sentido, é moi parecido ao Capitán Haddock, ata tal punto que parece ser a súa prefiguración. O can e o capitán son personaxes da mesma orde, que equilibran con alegría o que Tintín poida ter de excesivamente sabio ou virtuoso. Posiblemente é por esta razón que o papel de Milú vese sensiblemente diminuído tras a aparición de Haddock na serie.
Planta acuática
miniatura|A flor de [[Nymphaea alba, unha especie de tapadeira]] As plantas acuáticas son plantas axeitadas a medrar en ambientes acuáticos (auga salgada ou doce). Tamén reciben os nomes de hidrófitas ou macrófitas acuáticas. Estas plantas cómpren de adaptacións especiais para vivir mergulladas na auga, ou na tona da mesma- a adaptación máis común é a dos tecidos tipo aerénquima (con grandes espazos intercelulares cheos de ar), porén as follas boiantes e as follas desecadas son adaptacións tamén moi comúns. As plantas acuáticas só poden medrar na auga ou en solos que estean permanentemente saturados de auga. Son, polo tanto, especies comúns dos lameiros, brañas e zonas húmidas en xeral. O principal factor que controla a distribución das plantas acuáticas é a fondura e mais a duración do asolagamento ou enchente. Mais existen outros factores que tamén pode controlar a distribución e a abundancia, coma por exemplo a cantidade de nutrientes, a perturbación das ondas, a pacedura ou a salinidade. As plantas vasculares acuáticas téñense clasificado en diversas familias; poden ser fentos ou anxiospermas (incluíndo tanto monocotiledóneas coma dicotiledóneas). O argazo non está formado por plantas vasculares; senón por oucas mariñas multicelulares, e polo tanto non se adoitan considerar coma plantas acuáticas. Unhas poucas plantas acuáticas poden sobrevivir en augas salgadas e salinas. Examplos destas plantas encóntranse nos xéneros Thalassia e mais Zostera. Aínda que a maioría das plantas acuáticas se reproducen con floración e sementes, moitas outras teñen reprodución asexual por medio de rizomas, turións e cachos en xeral.
Unha das plantas acuáticas máis grandes do mundo é a Vitoria rexia do Amazonas (Victoria amazonica); unha das máis miúdas é a lentella de auga. Moitos animaliños acuáticos usan as plantas acuáticas como a lentella de auga como acubillo ou abeiro dos depredadores. Porén as áreas máis vizosas e con máis vexetación adoitan ter máis depredadores. Outros exemplos de plantas acuáticas serían as do xénero ‘’Nymphoides’’, a familia Nymphaeaceae (as tapadeiras ou ninfeas), a familia Nelumbonaceae (onde atopamos o loto (Nelumbo nucifera), e as plantas do xénero Eichhornia (os xacintos de auga). Algunhas plantas acuáticas son comestíbeis. Exemplos disto son o arroz salvaxe (xénero Zizania), a castaña de auga (Trapa natans), a castaña chinesa de auga (Eleocharis dulcis), o loto sagrado (Nelumbo nucifera), Ipomoea aquatica ou o agrón (Rorippa nasturtium-aquaticum).
Clasificación morfolóxica
Hai unha morea de posíbeis clasificacións das plantas acuáticas baseadas na morfoloxía. Un dos exemplos ten os seis grupos a seguir: miniatura|upright|Ninfeas, coas follas a flotar na tona da auga
Galiza
En Galiza atopamos unha gran selección de plantas acuáticas pola gran cantidade de precipitacións do país. Principalmente asociadas aos bosques de ribeira, nas marxes, as que viven flotando na corrente e aquelas que aparecen nas augas asolagadas ou flotando pero arraigadas no leito; nas lagoas, pantanos, brañas, lameiros e lamazais.
Flotando sobre as augas aparecen as lentellas de auga ou as tapadeiras, sen que as raíces penetren no solo. Arraigadas no leito totalmente mergulladas na auga están especies como as algas do xénero Chara: coma Chara fragilis e os brións do xénero Fontinalis, coma Fontinalis antipyretica.
Arraigadas no leito pero coas partes verdes sobre a topa aparecen as espigas de auga, as herbas de prata e as cercodianas, todas con follas alongadas que se moven a favor da corrente. Tamén os pés de boi teñen unha fase somerxida con follas alongadas durante o inverno. Nas ribeiras son común especies de ciperáceas e gramíneas asociadas a solos lamacentos, típicas herbas moi difíciles de distinguir se non están en flor. Tamén as xuncáceas (os xuncos) e os buños (Schoenoplectus lacustris) son abundantes, nas zonas máis enchoupadas.
Os fentos e briófitos son habituais, pois son plantas que sobreviven con escasa luz e grande humidade. No entanto, o fento máis característico de todas as ribeiras é o dentabrún ou fento real (Osmunda regalis L.) Outras plantas vasculares frecuentes son os pés de boi, espadanas, lirios ou espadanas amarelas, salgueiriños, as mentas ou os amarelles
I'm With You
I'm With You é o décimo álbum dos Red Hot Chili Peppers, que se editou o 30 de agosto de 2011. Está producido por Rick Rubin, e é o primeiro disco dende a marcha de John Frusciante do grupo, substituído por Josh Klinghoffer.
Listaxe de cancións
Todos os temas escritos polos Red Hot Chili Peppers.
The Rundown
The Rundown é un filme estadounidense dirixido por Peter Berg que foi estreado no 2003.
Murénidos
Características
Teñen o corpo serpentiforme, que chega a medir até 150 cm, e carecen normalmente de aletas pectorais e pelvianas; a aleta dorsal nace na parte posterior da cabeza e se estende por todo o dorso, uníndose coa aleta caudal.
A cabeza é longa, e está dotada de fortes mandíbulas adaptadas á captura das súas presas. Os ollos son pequenos, ao igual que as branquias.
Carecen de escamas, e a mucosa que cobre o corpo é tóxica en moitas especies.
A coloración é irregular para favorecer a cripse.
Get Up and Jump
"Get Up and Jump" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo e funk rock Red Hot Chili Peppers, editado en abril de 1984 como primeiro sinxelo do seu álbum The Red Hot Chili Peppers.
Murénidos
Hábitat e bioloxía
Habitan en arrecifes coralinos e zonas costeiras rochosas, o que lles permite, grazas ao seu corpo serpiforme, axexar ás súas presas desde as fendas onde se agochan.
Son voraces predadores, alimentándose doutros peixes, cefalópodos e crustáceos. Outras moreas e meros encóntranse entre os seus escasos depredadores.
Adoitan seren moi agresivas e aínda que a súa mordedura non é velenosa si é moi dolorosa.
Clasificación
A familia componse de dúas subfamilias e quince xéneros recoñecidos:
Spirou e Fantasio
Spirou e Fantasio é unha das bandas deseñadas franco-belga de máis sona. Saíu á venda por primeira vez en 1938, compartindo moitas das características que posuían os libros de Tintin ou Astérix e Obélix.
Spirou e Fantasio son os protagonistas principais, dous aventureiros xornalistas que percorren o planeta na busca de aventuras, e acompañados sempre pola mascota de Spirou, o esquío Spip. O seu homónimo para a televisión, foi unha serie emitida pola TVG no programa Xabarín Club.
Voo da Learjet 45XR
miniatura|O lugar do accidente O 4 de novembro de 2008, unha avioneta modelo Learjet 45XR caeu cando se aproximaba ao aeroporto de Cidade de México. No accidente faleceron catorce persoas, entre elas o ministro de interior mexicano, o galego Juan Camilo Mouriño.
A aeronave
A avioneta era unha Learjet 45 XR, propiedade do goberno de México. As Learjet 45 son avións pequenos, de 17,68 m de eslora, e 14,57 m de amplitude de ás, e que alcanza unha velocidade de cruceiro de 457 nós. Están fabricadas pola empresa canadense Bombardier Aerospace.
Ten espazo para dúas persoas no posto de mando e 9 pasaxeiros. No avión voaban no momento do accidente 3 tripulantes e 5 pasaxeiros. Fora fabricado no ano 2000 e a súa matrícula era XC-VMC.
Lugar do accidente
O pequeno avión facía a viaxe de volta dende o aeroporto Ponciano Arriaga, na cidade de San Luis Potosí ata o aeroporto Benito Juárez de Cidade de México. Engalou ás 17:30, hora local, e tiña prevista a aterraxe pouco antes das sete da tarde. Ás 18:42 a torre de control perdeu o contacto co avión, cando este estaba realizando xa a manobra de aproximación á pista.
O avión caeu sobre a estrada Paseo de la Reforma, unha das principais arterias do oeste de Cidade de México á altura do cruzamento coa rúa Prado Norte, e a escasos metros do bosque de Chapultepec, un dos pulmóns arbóreos da capital mexicana.
As causas
Finalmente, as pescudas consideraron que a primeira hipótese era a correcta, e que a escasa distancia entre a avioneta e o avión foi produto da inexperiencia dos pilotos.
As vítimas
Faleceron 14 persoas, e ata 40 resultaron feridas de diversa consideración. Entre os falecidos estaba toda a tripulación e a pasaxe da aeronave (8 persoas) e seis persoas máis, de distintas nacionalidades, que se atopaban na rúa sobre a que caeu o avión.
Tres dos falecidos ocupaban elevadas posicións na política mexicana. Un era Juan Camilo Mouriño, político e economista galego, que nese momento era o ministro da Gobernación (interior) mexicano. Tamén faleceu José Luis Santiago Vasconcelos, alto cargo do ministerio e responsable da loita contra a droga, e Miguel Monterrubio, voceiro do ministerio.
Cruces, Padrón
San María de Cruces é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o IGE en 2018 tiña 1.137 habitantes (572 homes e 565 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1.325 habitantes.
Festas
Unha das súas festas destacada é O Rosario. Na parroquia está o santuario da Nosa Señora da Escravitude.
Val
dereita|miniatura|300px|[[Fljótsdalur no leste de Islandia.]] En xeoloxía, un val é un accidente xeográfico que forma unha depresión lonxitudinal, cercada polo tanto por áreas máis altas, como montañas ou outeiros. O seu tamaño pode variar duns poucos quilómetros cadrados a centenas ou mesmo millares.
Un val moi encaixado de vertentes abruptas chámase garganta ou foz.
Os vales fórmanse por diversos procesos xeográficos: os vales glaciares, que normalmente teñen a forma en "U" formáronse hai decenas de millares de anos pola erosión dos glaciares, mentres que os vales en forma de "V" foron normalmente formados polos ríos. Vales de tipo Rift, como o Gran Val do Rift, foron formados pola expansión da costra terrestre debido á actividade tectónica baixo a superficie da Terra. Polo común, os vales son xeralmente formados pola actividade fluvial, onde a acción da auga corrente causa a erosión do terreo.
Ylvis
miniatura|300px|Ylvis no 2012. Vegard (esquerda), Bård (dereita). Ylvis é un dúo cómico noruegués orixinario de Bergen que está formado polos irmáns Bård e Vegard Ylvisåker. Comezaron profesionalmente como artistas de variedades no ano 2000 e dende entón tiveron varios espectáculos de éxito, concertos humorísticos, programas de televisión e radio, e vídeos musicais. A súa canción "The Fox" foi un éxito viral en YouTube en setembro de 2013, co cal os irmáns conseguiron a fama internacional.
Gareth Edwards
Gareth Owen Edwards (popularmente Gareth Edwards), nado o 12 de xullo de 1947 en Pontardawe (Gales), é un xogador de rugby retirado en 1978. A súa posición no campo era a de medio de melé.
Traxectoria
Ó longo de toda a súa carreira só vestiu as cores de Cardiff RFC, a Selección de rugby de Gales, os Lions e os Barbarians.
Co Cardiff RFC xogou entre 1966 e 1978, disputando 195 encontros e anotando 67 ensaios. Compartíu os vestiarios do Cardiff Arms Park con xogadores tan míticos como Gerald Davies e Barry John, ademais de John Bevan, Terry Holmes, Keri Jones, John O'Shea e Maurice Richards. Naqueles anos non existía nin campionato de liga nin de copa en Gales, de xeito que o seu palmarés a nivel de club redúcese a torneos amigables.
Durante a súa carreira, Gareth Edwards foi chamado para defender as cores dos Barbarians 11 veces, sempre en encontros fronte a rivais de máximo nivel, como foi o caso de Nova Zelandia 3 veces, Australia, Suráfrica, Escocia etc. O 27 de xaneiro de 1973 Gareth Edwards anotou o primeiro ensaio do encontro Barbarians-All Blacks que se disputou no Cardiff Arms Park. Aquel ensaio segue a ser considerado un dos mellores da historia senón o mellor. Do mesmo xeito, aquel encontro foi elixido o mellor encontro de rugby do século XX. No mundo anglosaxón afeccionado ó rugby, aquel famoso ensaio que anotou Edwards nese encontro é popularmente coñecido como that try (aquel ensaio), e todo o mundo recorda a inesquecible retransmisión de Cliff Morgan:
O encontro rematou coa vitoria dos Barbarians por 23 a 11.
Recoñecementos
En 1997 Edwards foi un dos quince ex xogadores que foron seleccionados para inaugurar o International Rugby Hall of Fame. En 2001 foi elixido por votación como o mellor xogador galés de rugby da historia. En 2003 foi elixido pola revista Rugby World Magazine como o mellor xogador de rugby do mundo de tódolos tempos.
Ander Herrera
Ander Herrera Agüera, nado en Bilbao o 14 de agosto de 1989, é un futbolista español. Xoga de mediocentro e o seu actual club é o Paris Saint-Germain.
Traxectoria
Tras xogar nas categorías inferiores do Real Zaragoza, Herrera fixo o seu debut coma profesional na tempada 2008-09 na Liga Adelante, xogando en 19 partidos, e axudando ao ascenso do equipo maño á Liga BBVA esa tempada.
Xogou o seu primeiro partido na primeira división o 29 de agosto de 2009, no triunfo do Zaragoza por 1-0 contra o CD Tenerife. Durante a tempada 2009-10, Herrera foi un dos xogadores máis importantes do equipo, e anotou o seu primeiro gol en primeira o 6 de decembro na derrota por 1-4 contra o RCD Mallorca.
Na tempada 2010-11, continuou xogando habitualmente co Zaragoza, tanto con José Aurelio Gay coma con Javier Aguirre de adestradores. O 7 de febreiro de 2011, chegou a un acordo co Athletic Club por 5 anos, a partir do 1 de xullo dese mesmo ano.
Herrera fixo o seu debut oficial co Athletic o 18 de agosto de 2011, xogando os 90 minutos no empate a cero contra o Trabzonspor na UEFA Europa League.
Estatísticas
Actualizado o 16 de agosto de 2014.
Habib Baxa
Habib Baxa (en حبيب باشا), nado o 24 de xuño de 1931 en Tiro (gobernación do Líbano Meridional) e finado o 23 de novembro de 1999, foi un relixioso paulista libanés, arcebispo melquita de Beirut e Xibail dende 1975 até o seu pasamento.
Traxectoria
O 29 de xuño de 1956 foi ordenado sacerdote da Sociedade dos Misioneiros de San Paulo. O 23 de agosto de 1975 foi nomeado arcebispo de Beirut e Xibail logo da renuncia de Riruar Hadad. Recibiu a consagración episcopal o 14 de setembro de mans do patriarca Máximo V Hakim. Permaneceu no cargo até o seu pasamento o 23 de novembro de 1999.
Arnoldus Johannes Hubertus Aerts
Arnoldus Johannes Hubertus Aerts, nado en Swolgen (Limburgo, Países Baixos) o 3 de febreiro de 1880 e finado o 30 de xullo de 1942, foi un misioneiro católico neerlandés, vigairo apostólico da Nova Guinea Neerlandesa dende 1920 até o seu pasamento.
Traxectoria
O 8 de setembro de 1900 profesou como membro dos Misioneiros do Sagrado Corazón, e o 6 de agosto de 1905 foi ordenado sacerdote. O 20 de xullo de 1920 foi nomeado bispo titular de Apollonia, e o 28 de agosto vigairo apostólico da Nova Guinea Neerlandesa. Recibiu a congración episcopal o 30 de novembro do mesmo ano de mans do bispo de 's-Hertogenbosch Arnold Frans Diepen. Finou no cargo o 30 de xullo de 1942.
Guillermo Fernández Vara
Guillermo Fernández Vara, nado en Olivenza o 6 de outubro de 1958, é un médico e político socialista español que é presidente de Estremadura, primeiro entre 2007 e 2011 e de novo dende o 7 de xuño de 2015.
Traxectoria
Fillo dun xuíz destinado en Olivenza e dunha oliventina, estudou nun centro dos xesuítas de Villafranca de los Barros EXB, Bacharelato e COU, pasando logo a estudar medicina na Universidade de Córdoba ata se licenciar en 1983 e tres anos despois ingresou por oposición no Corpo Nacional de Médicos Forenses, foi profesor colaborador de medicina legal na Universidade de Valencia (1986-1987). En 1988 logrou a praza de médico forense con destino en Estremadura, asumindo tamén o posto de profesor asociado na Universidade de Estremadura, e nesa época entrou a militar no PSOE, asumindo postos públicos desde mediados da década de 1990, foi director xeral de saúde pública e consumo (1995-1996), conselleiro de Benestar Social (1996-1999), conselleiro de Sanidade e Consumo (1999-2007) e desde 2003 deputado na asemblea estremeña pola provincia de Badaxoz. No ano 2007 acadou a presidencia da Xunta de Estremadura. Trala negativa de Juan Carlos Rodríguez Ibarra de ser de novo candidato á Presidencia da Xunta de Estremadura, o día 20 de setembro a Comisión Executiva Rexional do PSOE aclama por unanimidade a Fernández Vara como candidato á presidencia nas eleccións de 2007, que gañou o PSOE por maioría absoluta, co 52% dos votos e 25 puntos por riba do PP o que levou á investidura de Fernández Vara como presidente da Xunta de Estremadura o 27 de xuño de 2007. Nas eleccións de 2011 repetiu como candidato á presidencia estremeña, quedando o seu partido en segundo lugar tras o PP, a abstención de Izquierda Unida fixo posible que o candidato popular José Antonio Monago lograse a presidencia da Xunta de Estremadura, mantendo Fernández Vara a secretaria xeral do PSOE estremeño e sendo de novo candidato polo PSOE á presidencia nas eleccións de 2005.
Opistocontos
Os opistocontos ou Opisthokonta ou "grupo Fungos/Metazoos" é un amplo grupo de eucariotas, que comprende os reinos dos animais e dos fungos, e un grupo de microorganismos eucariotas que se adoitan agrupar no filo parafilético Choanozoa. Estudos xenéticos e ultraestruturais apoian claramente a idea de que os opistocontos son un grupo monofilético.
A característica común dos Opisthokonta é que teñen células flaxeladas, como é o caso dos espermatozoides dos animais ou as quitridioesporas dos fungos, situado na parte posterior da célula, é dicir, na parte oposta da dirección cara á que se move a célula (do mesmo modo que dicimos que a hélice está na parte posterior dos barcos). Isto dálle ao grupo o seu nome (do grego ὀπίσθιος, opísthios, "posterior" + κοντός, kontós, "pértega, poste", referíndose aquí ao flaxelo). As células flaxeladas doutros grupos de eucariotas, polo contrario, propúlsanse con flaxelos situados en posición anterior.
Historia
A estreita relación entre os animais e os fungos foi suxerida por Cavalier-Smith en 1987, que utilizou o nome informal opisthokonta (o nome formal fora utilizado para os Chytridiomycota), e isto foi confirmado por estudos xenéticos posteriores.
As primeiras filoxenias situábanos próximos ás plantas e outros grupos que teñen mitocondrias con cristas planas, pero este carácter é variable.
Cavalier-Smith e Stechmann argumentan que os eucariotas uniciliados como os opistocontos e os Amoebozoa, denominados en conxunto Unikonta, separáronse doutros eucariotas biciliados, chamados Bikonta, pouco despois de que estes xurdiran na evolución.
Taxonomía
miniatura|450px|Unha hipótese das relacións entre os eucariotas. Unha forma de dividir os Opisthokonta é distinguir os grupos Holomycota ou Nucletmycea (fungos e todos os organismos que están máis relacionados cos fungos ca cos animais) e Holozoa (animais e todos os organismos que están máis relacionados cos animais ca cos fungos); non foron identificados opistocontos basais anteriores á separación de Holomycota e Holozoa.
Linguas de Suecia
Sueco
miniatura|Mapa que amosa as áreas falantes de sueco en Escandinavia Dos aproximadamente nove millóns de suecos, practicamente a totalidade deles teñen o sueco como mínimo como segunda lingua, e a maioría como primeira lingua (uns 7,825,000). O sueco tamén é falado en certo grao polos suecos que viven fóra de Suecia, por exemplo, pouco máis de medio millón de persoas de ascendencia sueca nos Estados Unidos falan a lingua, segundo Ethnologue.
Linguas minoritarias
En 1999, o Comité para as Linguas Minoritarias de Suecia declarou formalmente como minoritarias a cinco linguas de Suecia: finés, meänkieli (tamén coñecido como tornedal, tornionlaaksonsuomi ou tornedaliano), saami, romaní, e yiddish.
Finés
miniatura|dereita|300px|Áreas cunha poboación significativa falante de finés en Suecia, 2005 O finés, unha lingua Fino-úgrica, ten sido moi falada en Suecia (o mesmo sucede co Sueco en Finlandia, véxase Fino-suecos, Åland), debido ó feito de que durante séculos, un terzo de Suecia estaba no que hoxe é Finlandia. Hoxe, os fineses constitúen arredor do 2% da poboación de Suecia, e o finés é falado por unhas 200,000 persoas. Unha alta concentración de falantes de finés (uns 16,000) reside no condado de Norrbotten.
Meänkieli
O meänkieli é tamén unha lingua Fino-Úgrica falada polos Tornedalenses, bastante relacionado co finés. É bastante empregado nas localidades de Gällivare, Haparanda, Kiruna, Pajala e Övertorneå, todas elas no val de Torne. Entre 40,000 e 70,000 persoas falan Meänkeli como primeira lingua.
Saami
miniatura|esquerda|150px|Mapa que amosa a área onde tradicionalmente se falan as linguas saamis. O pobo saami (antigamente coñecidos como lapóns') son un pobo indíxena de todo o norte de Escandinavia (véxase Sápmi) que fala unha serie de linguas moi relacionadas entre si normalmente agrupadas xuntas baixo o nome de saami, aínda que polo menos tres dialectos diferentes saami son falados en Suecia. As linguas saamis son, coma o finés e o meänkeli, linguas ugrofinesas, pero as linguas saamis constitúen un subgrupo propio diferente do subgrupo de baltofinés onde van incluídas as outras dúas. A lingua saami, por mor da prolongada exposición ós seus veciños xermanofalantes de Noruega e Suecia, teñen unha morea de préstamos lingüísticos xermánicos que non se atopan normalmente noutras linguas próximas, coma o finés, o estoniano ou o húngaro. Entre 15,000 e 20,000 individuos do pobo saami viven en Suecia, dos cales 9,000 son falantes de saami. En todo o mundo, entre 20,000 e 40,000 persoas falan saami (xa que moitos saami falan hoxe sueco, noruegués, finés ou ruso como primeira lingua, dependendo do estado no que vivan). En Suecia, as principais áreas de falantes de saami son as localidades de Arjeplog, Gällivare, Jokkmokk e Kiruna.
Romaní
O romaní é a lingua falada polo pobo romaní, un grupo étnico nómade orixinario do norte da India. Por mor da orixe xeográfica dos seus falantes, está relacionado coas linguas faladas hoxe na India, e ás veces é escrito co alfabeto indio. Arredor do 90% dos romanís de Suecia falan romaní, o que significa que ten uns 9,500 falantes. En Suecia, non hai unha área con maior densidade de romaní como sucede co finés ou o saami, por exemplo, pero é considerado con importancia histórica polo goberno sueco, e polo tanto o goberno vese na obriga de preservalo, o mesmo que sucede co Yiddish.
Yiddish
O yiddish é unha lingua xermánica cunha significante influencia hebrea e eslava, escrita cunha variante do alfabeto hebreo e, antigamente, falada por moitos xudeus asquenacís (malia saberen moitos deles o idioma do país no que vivían). Malia seren tradicionalmente sefardí a cultura dos xudeus de Suecia, logo do século XVIII comezou a inmigración asquenací, e os inmigrantes trouxeron con eles a lingua yiddish (véxase historia dos xudeus en Suecia). Hai arredor de 18.000 xudeus en Suecia e, deste número, aproximadamente 4.000 teñen un coñecemento suficientemente alto de yiddish como para ser falantes do mesmo. Como sucede co romaní, o goberno considérao de importancia histórica. A organización Sällskapet för Jiddisch och Jiddischkultur i Sverige (Sociedade polo Yiddish e pola Cultura Yiddish en Suecia) ten máis de 200 membros, moitos dos cales teñen como lingua materna o yiddish.
Linguas ensinadas
miniatura|275px|Sinal en Estocolmo con texto en sueco, inglés, ruso e árabe. Unha maioría de suecos, especialmente aqueles nados logo da segunda guerra mundial, son quen de entender e falar inglés grazas ás relacións comerciais, a popularidade das viaxes á outra beira do Atlántico, a unha forte influencia anglo-americana e á tradición de empregar os subtítulos no canto de dobrar ao sueco os filmes estranxeiros.
A procura do falso Grial
A procura do falso Grial é unha novela negra escrita por Manuel Forcadela, publicada en 2006 por Editorial Galaxia. Trátase da cuarta entrega das aventuras de Toni Barreiro.
Trama
A acción desenvólvese en Vigo. Toni Barreiro é un ex-lexionario e ex-boxeador (alcumado "O Touro do Calvario") que traballa para unha xestoría, encargándose xeralmente de lograr que a xente pague débedas pendentes.
Nesta ocasión encárgaselle que atope unha antiga copa de madeira con incrustacións de pedra que foi roubada nun chalé do Val Miñor. Nin a alarma soou, nin o can ladrou, nin houbo pegadas, agás unha fiestra forzada. A procura semella moi difícil, pero os donos da peza asegúranlle que non van reparar en gastos, ó ser unha peza de gran valor sentimental. Coa axuda do seu compañeiro Elvis, intentarán atopalo.
En Porto un vello xudeu alemán infórmaos de que a peza está feita en Palestina hai uns 2000 anos, e con outras pistas deducen que o cáliz é o Santo Graal. Comezan a ser ameazados (e mesmo intentan asasinar a Toni) para que deixen de investigar. Toni infórmase ben, e descobre que un velliño vigués, que se fai chamar cun nome anódino, non é outro que Heinrich Himmler, o comandante das Schutzstaffel alemás.
Seguindo unha das múltiples intuicións de Toni, descobren preto de Baiona unha cova mariña onde se agochaban submarinos desde a segunda guerra mundial. A cova, conectada cunha mina de volframio, é usada agora por unha sociedade secreta encargada de custodiar o Santo Graal. A sociedade, de doce persoas, seguidora dos Cabaleiros da Táboa Redonda, celebra naquel lugar ritos secretos, chegando mesmo a secuestrar en Balaídos e asasinar o Secretario Xeral da ONU.
Ó igual que nos tres libros anteriores da saga de Toni Barreiro, faise un profundo retrato da cidade olívica. Doutra volta os edificios grises e o tráfico contaminante volven ser personaxes propios. Neste caso, a neve a piques de chegar tamén ten un gran papel, relacionada coas intuicións de Toni, que desde o principio pensa que o asunto se resolverá cando comece a nevar.
José Novo Pardo
José Novo Pardo foi un político e xornalista galego.
Traxectoria
Presidente do Círculo de Artesáns. Foi administrador e despois director de El Eco de Villalba (1909). Foi tamén director de A Xusticia (1917-1921) e Aurora. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi alcalde de Vilalba.
Ozono
miniatura|dereita|O3 O ozono é un gas de composición molecular (O3), que se forma cando as moléculas de osíxeno (O2), rachan debido á radiación ultravioleta e os átomos separados combínanse individualmente con outras moléculas de osíxeno.
Ozonosfera
A capa de ozono sitúase entre 16 a 30 quilómetros de altitude, nesta rexión a capa é tan rara que, se fose comprimida á presión atmosférica ao nivel do mar, a súa espesura non superaría os tres milímetros. Esta capa ten a propiedade de absorber a radiación ultravioleta do Sol, por este motivo, sen a protección do ozono, as radiacións causan graves danos aos organismos vivos que habitan a superficie do planeta Terra.
O que é ozono
O ozono (O3), é unha variedade alotrópica do elemento osíxeno (O), que ao invés de dous átomos contén tres. A súa coloración é azul pálida. Este gas, é extremamente oxidante e reactivo, a súa ocorrencia natural é en pequenas cantidades na estratosfera.
Produción, licuefacción, solidificación e descomposición
Para producir ozono artificialmente, o proceso dáse coa pasaxe dun arco voltaico de alta tensión a través dunha corrente de osíxeno ou ar seco. A composición química do ozono foi establecida en 1872. Naquela época descobriuse que é cincuenta por cento máis denso có osíxeno. O gas licúase á temperatura de -112 °C, o seu conxelamento dáse a -251,4 °C e a súa decomposición ocorre por riba dos 100 °C, ou en temperatura ambiente cando se usan catalizadoeres. Licuefeito, a súa coloración é azul-escura.
Existen varios métodos para a obtención do Ozono industrial, un destes, é a licuefacción, onde utilízase unha mestura de osíxeno-ozono. No proceso, esta sepárase en dúas capas, das cales a máis densa contén preto de 75% de ozono. Debido á súa extrema inestabilidade e reactividade, os procesos de produción son extremamente delicados e traballosos.
Utilización comercial
Na industria, o ozono é utilizado en misturas con outros gases debido á súa poderosa capacidade como axente oxidante, sobre todo na transformación de alcenos en aldeídos, cetonas ou ácidos carboxílicos. Tamén é un poderoso xermicida, empregado na esterilización de auga potábel e na remoción de sabores e odores indesexabeis. Tamén serve como axente branqueador para compostos orgánicos.
Ocorrencia na atmosfera
Sábese que na atmosfera, a maior ocorrencia de ozono natural se dá entre trinta e cincuenta quilómetros de altitude. No fin do século XX foron constatadas formacións e ampliacións de furados na capa de ozono, principalmente sobre o Polo Sur. Acredítase que gran parte do aumento do furado da capa de ozono, se dá polo uso desenfreado de produtos á base clorofluorcarbonos (CFCs) e hidrocarbonetos alifáticos haloxenados (halons), que liberan gases destrutores do ozono.
Territorio (animal)
miniatura|250px|Macho de [[Panthera tigris amoyensis|tigre do sur da China marcando con olor o seu territorio]] En etoloxía, o territorio dun animal é a área sociográfica que un animal ou unha deteminada especie constantemente defende contra os individuos da súa mesma especie ou, ás veces, tamén doutras especies. Os animais que defenden os territorios desa maneira dise que teñen un comportamento territorial ou presentan territorialidade.
Só unha minoría de especies mostran territorialidade. O máis común é que un individuo ou un grupo de animais teña unha área que usa habitualmente pero que non necesariamente defende; isto denomínase dominio vital ou área de vida (home range). Os dominios vitais de diferentes grupos de animais a miúdo solápanse ou nas áreas de solapamento os grupos tenden a evitarse uns a outros en vez de tratar de expulsarse. Dentro do dominio vital pode haber unha área central que non utilizan outros grupos, pero, de novo, isto é o resultado de que se eviten.
Función
A función última de que os animais defendan o territorio onde habitan é incrementar a fitness individual ou fitness inclusiva dos animais que expresan ese comportamento. A fitness neste senso biolóxico relaciónase coa habilidade dun animal de sobrevivir e criar descendencia. As funcións máis inmediatas da defensa do territorio varían. Para algúns animais, a razón deste comportamento protector é adquirir e protexer as fontes de alimentación, sitios de nidación, áreas de apareamento, ou para atraer parellas.
Tipos e tamaño
Os terriotorios poden clasificarse en seis tipos:
Os informes sobre o tamaño dos territorios pode ser confuso pola falta de distinción que se fai entre dominio vital (home range) e territorio defendido. O tamaño e forma dun territorio pode variar segundo o propósito, estación, cantidade e cualidade de recursos que contén, ou a xeografía. O tamaño é xeralmente un compromiso entre os recursos necesarios, custos da defensa, presión de predación e necesidades reprodutivas.
Algunhas especies de esquíos poden reclamar ata 10 hectáreas de territorio. No caso do teixugo europeo, un dominio vital pode ser de só 30 hectáreas nun bo hábitata rural, ou de ata 300 hectáreas en hábitats máis pobres. Como media, un territorio pode ser de aproximadamente 50 hectáreas, coas principais toqueiras situadas normalmente a polo menos 500 metros de distancia. Nas áreas urbanas, os territorios poden ser de só 5 hectáreas, se poden obter suficiente comida do lixo urbano, nos comedeiros para aves ou da alimentación artificial en xardíns suburbanos. A hiena Crocuta crocuta ten tamaños de territorio moi variables, que van desde menos de 4 000 hectáreas no cráter do Ngorongoro a unhas 100 000 hectáreas no Kalahari.