cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jesús Piñacué Achicué
Traxectoria
Foi elixido pola Alianza Social Indíxena, en tres períodos lexislativos continuos entre 1998 e 2002, 2002 e 2006, e finalmente entre 2006 e 2010.
Nas eleccións lexislativas de Colombia de 2006, Piñacué Achicué foi elixido senador da república de Colombia cun total de 24.196 votos. Posteriormente foi reelixido nas eleccións lexislativas de Colombia de 2002 cun total de 83.594 votos.
Tommy
Tommy é o cuarto álbum da banda inglesa de rock The Who, editado o 23 de maio de 1969 a través do selo Polydor Records no Reino Unido e de Decca Records nos Estados Unidos. Producido por Kit Lambert.
Natalia Millán
Natalia Millán, nada en Madrid o 27 de novembro de 1969, é unha actriz, bailarina e cantante española.
Traxectoria
Empezou a estudar na Escola Universitaria de Artes TAI aos 16 anos, onde recibiu leccións de canto, jazz, interpretación e ballet. Tras especializarse en actuación, traballou un tempo como cantante profesional. Con 18 anos ingresou na Escola de Ballet Nacional Español, onde estudou con Aurora Pons, Juana Taft e Victoria Eugenia. Os anos seguintes seguiu perfeccionando a súa formación clásica e contemporánea con mestres como Carmen Roche (foi alumna desta escola), expresión corporal con Arnold Taraborrelli e Agustín Belús, actuación con Jorge Eines, Antonio Llopis e Luis Olmos e canto na Escola de Música Creativa e na Escola Popular de Música.
En 1986 traballou no programa de TVE El domingo es nuestro. Interveu en A mi manera, xunto con Jesús Hermida, e participou no programa Inocente, Inocente.
En 1987 colaborou con Luis Eduardo Aute no seu traballo discográfico Templo, cantando a poesía Tengo Sed e como corista en cancións como Idiosincrasia.
Participou como bailarina e cantante dun grupo en 1996 no filme Tu nombre envenena mis sueños de Pilar Miró e posteriormente na serie de televisión El súper como Julia Ponce. Amais, interpretaba as sintonías inicial e final da serie, incluídas nun CD que se publicou no verán de 1997.
A metade da terceira tempada de El Súper protagonizou o espectáculo La última aventura. Actuou en cidades como Murcia, A Coruña, Bilbao, Valencia e Madrid.
En 2001 actuou no espectáculo de Fernando Arrabal El cementerio de automóviles xunto a Juan Gea, Carmen Belloch e Alberto Delgado, e en La Música de Jorge Eines, xunto a Jesús Noguero.
Despois do gran éxito de El Súper foi contratada para a serie de Antena 3 Policías, en el corazón de la calle, na que interpretou á inspectora Lola Ruiz, e Un paso adelante na que deu vida á profesora de ballet Adela Ramos.
En 2003 ofrecéronlle por primeira vez un papel protagonista no filme Nubes de Verano, que se estreou en abril de 2004. Ese ano deixou Un Paso Adelante para volver ao teatro como Sally Bowles no musical Cabaret. Dous anos despois participou no filme Regreso a Moira de Mateo Gil, que formaba parte da serie Películas para no dormir.
En 2006, ao final das tres tempadas de Cabaret no Nuevo Teatro Alcalá de Madrid, foi contratada para o filme Mi último verano con Marian. Dirixido por Vicente Monsonís, foi emitido en agosto de 2007 na cadea catalá TV3.
Entre 2007 e 2010 interpretou a Elsa na serie de televisión El internado, de Antena 3.
A principios de 2008 participou como xurado no programa de Cuatro Tienes talento, versión española do inglés Britain's Got Talent.
En maio dese ano estreouse a obra El mercader de Venecia, na que interpreta a Porcia. Baixo a dirección do irlandés Denis Rafter, coincidiu con actores como Fernando Conde, fundador da compañía Darek Teatro, e Juan Gea.
Participou no filme Sangre de mayo (2008), dirixida por José Luis Garci, que conmemorou o bicentenario da Guerra da Independencia Española. Interpretou o papel de Anastasia.
En 2011 interveu na serie de Televisión Española Amar en tiempos revueltos.
O 10 de febreiro de 2013 Telecinco anunciou que Natalia Millán participaría no programa Mira quién salta!. O 19 de marzo fichou como personaxe episódica pola serie Dreamland School, de Cuatro. Tamén se incorporou ao elenco de Velvet como Gloria, a madrasta de Miguel Ángel Silvestre.
En marzo de 2014 anunciouse a súa colaboración como presentadora xunto a Sandra Barneda ou Beatriz Montañez, entre outras, no programa de madrugada de Telecinco Hable con ellas. Deixou o programa a finais do xuño seguinte.
Marjo Voutilainen
Marjo Voutilainen, nada en Kuopio o 22 de marzo de 1981, é unha ex xogadora finlandesa de hóckey sobre xeo que xogaba como dianteira. Logo de deixar a práctica do hóckey iniciou a súa carreira como adestradora, primeiro en KalPa dende o 5 de maio de 2022 en Ilves, ambos na Naisten Liiga, a máxima competición do hóckey sobre xeo feminino en Finlandia.
Natalia Millán
Traxectoria
En novembro de 2015 estreou a serie xuvenil Yo Quisiera en Divinity, onde interpreta a Isabel, a nai de Lana. Participou na primeira tempada de El Ministerio del Tiempo como Lola Mendieta.
Marjo Voutilainen
Voutilainen representou o club no que se formou, KalPa na SM-sarja entre 1995 e 1997, na 1. divisioona na tempada 1997–98, e de novo na SM-sarja entre 1998 e 2001. Continuou a súa carreira na máxima categoría nas filas do Itä-Helsingin Kiekko (IHK) entre 2001 e 2004, e en Espoo Blues dende 2004 a 2008. Cos Blues gañou o campionato finlandés en tres ocasións: 2005, 2007 e 2008. . Durante a tempada 2008–09 xogou no SKIF Nizhny Novgorod da liga rusa, e marcou o gol decisivo para que o equipo gañara a Copa de Europa fronte a Espoo Blues. Volveu aos Blues na tempada 2009–10, e a KalPa entre 2010 e 2014, para finalmente unirse a JYP en 2014 ata a súa retirada en 2016. Na tempada 2016-17 comezou como adestradora de KalPa.
Natalia Millán
Traxectoria
En 2017 fichou por Secretos de Estado, de Telecinco, xunto con Miryam Gallego, Jesús Castro e Miquel Fernández. Dende outubro dese ano protagonizou no Teatro Nuevo Alcalá a obra musical Billy Elliot.
Marjo Voutilainen
Voutilainen xogou un total de 367 partidos de liga regular na SM-sarja nos que sumou 176 goles e 279 asistencias. Nos play-offs disputou 82 partidos nos que anotou 23 goles e repartiu 49 asistencias.
Natalia Millán
Traxectoria
En 2020 interpretou o papel de Rosa no filme Explota Explota, unha comedia musical cos éxitos de Raffaella Carrà, dirixido por Nacho Álvarez.
Marjo Voutilainen
Voutilainen xogou os seus primeiros partidos internacionais A na tempada 1996–97. Foi membro da selección finlandesa, que finalizou na cuarta posición no Campionato do Mundo de 2001 celebrado en Minneapolis e nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2002 celebrados en Salt Lake City. A seguinte vez que xogou un campionato internacional co seu país foi no Campionato do Mundo de 2008 disputado en Harbin e no que Finlandia gañou o bronce. Tamén foi membro dos equipos que gañaron o bronce no Campionato do Mundo de 2009 en Hämeenlinna e nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2010 celebrados en Vancouver. Do mesmo xeito, formou parte do combinado finlandés que finalizou na cuarta posición o Campionato do Mundo de 2013 en Otava. A derradeira vez que xogou un partido internacional foi na tempada 2013–14.
Natalia Millán
Traxectoria
En 2022 interpretou a Violette Morhange en Los Chicos del Coro, versión de Pedro Víllora baseada no filme homónimo de 2004.
Marjo Voutilainen
Voutilainen xogou un total des 145 partidos internacionais nos que marcou 20 goles e sumou 48 asistencias. Nos Xogos Olímpicos sumou un gol e unha asistencia en dez encontros disputados. Nos Campionatos do Mundo marcou dous goles e deu cinco asistencias nos 21 partidos que xogou.
Valboa, Trasliste, Láncara
Valboa é un lugar da parroquia de Trasliste, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Chángchūn
Chángchūn (en 长春) é un filme canadense de 2022 dirixido por Jason Loftus. Baséase na animación do artista chinés Daxiong, e céntrase no secuestro de 2002 das estacións de televisión de Changchun por parte do movemento relixioso Falun Gong, e na represión da China contra os grupos étnicos e as minorías relixiosas.
Tadoufe, Trasliste, Láncara
Tadoufe é un lugar da parroquia de Trasliste, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Chángchūn
O filme estreouse no Festival de Documentais de Tesalónica o 15 de marzo de 2022. Posteriormente foi proxectada no Festival Internacional de Cinema Documental do Canadá Hot Docs de 2022, onde foi gañador dos premios ao filme máis popular do festival e do filme canadense máis popular.
En agosto de 2022, o filme foi escollido como candidato do Canadá para o Óscar ó mellor filme internacional na 95ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Foi o primeiro documental e o primeiro filme de animación presentado polo Canadá, e foi a cuarta vez dende 1971 que se seleccionou un filme noutra lingua que non fose o francés.
Vilasuso, Trasliste, Láncara
Vilasuso é un lugar da parroquia de Trasliste, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Valerian and the City of a Thousand Planets
Valerian and the City of a Thousand Planets (en Valérian et la Cité des mille planètes) é un filme francés en lingua inglesa de 2017, escrito e dirixido por Luc Besson e coproducido por Besson e a súa muller, Virginie Besson-Silla. Está baseado na serie de banda deseñada francesa Valérian et Laureline, escrita por Pierre Christin e ilustrada por Jean-Claude Mézières. Está protagonizado por Dane DeHaan no papel de Valerian e Cara Delevingne como Laureline, xunto con Clive Owen, Rihanna, Ethan Hawke, Herbie Hancock, Kris Wu e Rutger Hauer nos papeis secundarios. Besson financiou de xeito independente e persoalmente. Cun orzamento de produción de arredor dos 180 millóns de dólares, é o filme europeo e o filme independente máis caro xamais creado.
Personaxes
miniatura|325px|[[Cara Delevingne|Delevingne, DeHaan e Besson na Comic-Con de 2016 en San Diego durante a presentación de Valerian and the City of a Thousand Planets.]]
Seoane de Arriba, Trasliste, Láncara
Seoane de Arriba é un lugar da parroquia de Trasliste, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, San Xoán.
TODO
No ámbito da programación, TODO (do inglés to do, é dicir, "por facer") é unha etiqueta utilizada para indicar que hai unha tarefa pendente de realizarse. Xeralmente, utilízase nos comentarios en liña no propio código fonte, con vistas a salientar un aspecto que debe implementarse no futuro.
Uso
Un exemplo do uso desta etiqueta sería o seguiente: O método setToolTipText queda bosquexado, e o comentario TODO indica que está pendente de rematarse e ser implementado. É habitual, coma neste caso, que ademáis da tarefa que debe realizarse se engada información adicional sobre como debe levarse a cabo, a razón pola que non se realizou no momento en que se escribiu o comentario, etc.
Ou tamén:
O uso excesivo (ou o mero uso dos mesmos) de comentarios TODO é considerado por algúns autores unha forma de fomentar a débeda técnica
Dradas, Vilaesteva de Herdeiros, Láncara
Dradas é un lugar da parroquia de Vilaesteva de Herdeiros, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Castelo, Vilaleo, Láncara
Castelo é un lugar da parroquia de Vilaleo, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
César Pachón
Traxectoria
Pachón naceu no concello de Carmen de Carupa na fronteira entre os departamentos de Cundinamarca e Boyacá. Criouse principalmente na cidade de Tunja; durante a súa mocidade dedicouse á agricultura principalmente cultivando pataca e cebola.
É enxeñeiro agrónomo da Facultade de Ciencias Agropecuarias da Universidade Pedagóxica e Tecnolóxica de Colombia.
No ano 2013 fundou xunto a outros líderes sociais o Comité Por la Dignidad Papera y la Soberanía Alimentaria, opostos aos tratados de libre comercio asinados durante os gobernos de Álvaro Uribe e Juan Manuel Santos.
No ano 2015 foi candidato á gobernación de Boyacá onde obtivo o terceiro lugar en votación e onde foi elixido Carlos Amaya.
Vida persoal
Está casado coa xornalista e animalista santandereana Rosa Juliana Herrera Pinto, quen tamén tivo aspiracións políticas dentro do partido Alianza Verde.
Concello de Gotland
As condicións do leito rochoso da zona dan forma tanto aos accidentes xeográficos horizontais e verticais do municipio como aos individuais. Isto dá como resultado que a área teña unha topografía única no país. A economía da illa diferenciase notablemente da doutros condados suecos e da sueca no seu conxunto. A proporción de persoas que traballa na aricultura e alta, na industria baixa, e nas industrias de servizos moi alta.
Administración histórica
A zona do municipio/rexión correspóndese a todas as parroquias de Gotland e á cidade de Visby. Coa reforma municipal de 1862 fundáronse municipios rurais co mesmo nome que as parroquias, e na cidade de Visby fundouse un stadskommun.
A localidade municipal de Hemse estableceuse o 25 de xullo de 1886 no concello rural de Hemse. No ano 1936 o municipio rural de Visby incorporouse á cidade de Visby e ese mesmo ano o municipio rural de Othem reorganizouse como o köping de Slite.
Coa reforma municipal de 1952 fundáronse na illa 12 grandes municipios:
Coa reforma de 1952 o municipio rural de Boge incorporouse ao köping de Slite, mentres que Visby permaneceu sen cambios. A localidade municipal de Hemse disolveuse a finais de 1958.
O municipio de Gotland fundouse en 1971 a artir da cidade de Visby, o köping de Slite e os doce concellos rurais de Dalhem, Fårösund, Havdhem, Hemse, Hoburg, Klintehamn, Ljugarn, Lärbro, Romakloster, Stenkumla, Stånga e Tingstäde.
A Hero of the Big Snows
A Hero of the Big Snows é un filme estadounidense de 1926 dirixido por Herman C. Raymaker e escrito por Ewart Adamson. Está protagonizado polo can actor Rin Tin Tin, Alice Calhoun, Don Alvarado, Leo Willis e Mary Jane Milliken. Estreouse a través de Warner Bros. o 24 de xullo de 1926.
Hurricane Hutch
Hurricane Hutch é un filme estadounidense de 1921 dirixido por George B. Seitz. O filme está considerado como perdido. A historia trata da procura dunha fórmula perdida para facer papel a partir de algas que salvará unha fábrica de papel hipotecada.
Títulos dos capítulos
miniatura|Póster do quinto episodio.
O Chao, Vilaleo, Láncara
O Chao é un lugar da parroquia de Vilaleo, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Vilesteva, Vilaesteva de Herdeiros, Láncara
Vilesteva é un lugar da parroquia de Vilaesteva de Herdeiros, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Sari Fisk
Sari Kristiina Marjamäki (de solteira Fisk), nada o 17 de decembro de 1971 en Pori, é unha xogadora de hóckey sobre xeo retirada que xogaba na posición de dianteira. Xogou 217 partidos coa selección finlandesa, representando o seu país en 16 competicións internacionais de primeiro nivel: tres torneos olímpicos, oito Campionatos do Mundo, e cinco Campionatos de Europa. Gañou un bronce olímpico na primeira edición do torneo feminino de hóckey sobre xeo nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1998, seis bronces máis no Campionato do Mundo, catro ouros no Campionato de Europa, así como un bronce europeo.
Durante a súa carreira na SM-sarja, Sari Fisk xogou 401 partidos en 23 tempadas. Xogou cos Ässät da súa cidade natal, Ilves de Tampere, e as Espoo Blues de Espoo, e gañou catro medallas de ouro no campionato finlandés, así como outras dúas parts e catro bronces. Ao longo das 23 tempadas que disputou na SM-sarja, Marjamäki meteu 339 goles e sumou 253 asistencias para un total de 592 puntos en total na liga regular, o que a sitúa na quinta posición de puntuadoras históricas da SM-sarja (excluíndo as estatísticas logo de que a competición fora renomeada como Naisten Liiga en 2017).
Dende que se retirou en 2007, Fisk recibiu numerosos premios e honores como recoñecemento aos seus logros e influencia positiva no hóckey sobre xeo feminino en Finlandia. En 2014, foi introducida no Salón da Fama do hóckey sobre xeo finlandés co número 223. Foi recoñecida como Ilves Hockey Legend nunha cerimonia celebrada o 7 de marzo de 2020.
Ela e o seu marido, o adestrador xefe de Kärpät Lauri Marjamäki, teñen unha filla nada en 2008 e un fillo.
O Curral de Abaixo, Vilarello, Láncara
O Curral de Abaixo é un lugar da parroquia de Vilarello, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Centro Memorial das Vítimas do Terrorismo
O Centro Memorial das Vítimas do Terrorismo é un espazo dedicado á vítimas do terrorismo en España situado en Vitoria que foi inaugurado o 1 de xuño de 2021. Está rexido por unha fundación pública española do mesmo nome adscrita á Administración Xeral do Estado. Ten como fins preservar e difundir os valores democráticos e éticos que encarnan as vítimas do terrorismo, construír a memoria colectiva das vítimas e concienciar ao conxunto da poboación para a defensa da liberdade e dos dereitos humanos, e contra o terrorismo.
Munio Viegas I de Ribadouro
Munio Viegas (ou Monio), alcumado o Gasco (c. 950? - 1022, Vila Boa do Bispo) foi un nobre galego-portugués dos séculos X e XI. Foi un dos primeiros, coa axuda dos seus irmáns, en iniciar a restauración de Portugal contra os mouros, sendo considerado o "heroe da reconquista do Ribadouro occidental".
Orixe da súa familia
As vellas lendas relatan que no ano 999, nun ano de cambios no reino de Galiza, unha vez que a morte de Vermudo II e o ascenso do conde Mendo Gundisalviz de Portucale á rexencia do pequeno Afonso V tivo lugar na desembocadura do río Douro, un desembarco de cristiáns, comandado por Munio Viegas, o suposto fundador da estirpe ribaduriense (ou gasca) que viría de Gascuña. Esta información pode ser crible, pero na doazón que o fillo de Munio, García, fai en 1068 ao rei de Galiza, fai referencia a bens que herdara dos seus avós. Deste xeito, os supostos pais do “fundador de Gascuña” xa tiñan dominio en Ribadouro, e así Munio non conquistou tal dominio, senón que o herdou. Non podía vir de Gascuña, xa que era natural do condado Portucalense, probablemente dun lugar chamado Gasconha (ou Casconha, no actual concello de Paredes).
Biografía
En realidade, o seu patronímico, Viegas apunta xa a unha paternidade portuguesa, xa que sería fillo de Egas (probablemente Muniz, dada a frecuencia do nome na familia) e Dordia, tamén existe a hipótese (da que hai poucas certezas) de ser neto de Munio Gutiérrez e Elvira Arias, e polo tanto sobriño de Gonzalo Muniz, conde de Coímbra.
Sábese que posuía bens nos actuais concellos de Marco de Canaveses, Baião, Cinfães, Castelo de Paiva, Penafiel e Arouca, onde se sabe que, polo menos nalgúns, tiña autoridade como vicario do rei.
A fundación de mosteiros
Pouco antes de 1008, doou a aldea de Travanca ao seu fillo García, sen obriga de compartila co seu irmán Egas, pero coa obriga de construír un mosteiro, que fundou nese ano de 1008.
O seu fillo non foi o único que fundou un mosteiro, xa que, quizais despois de 1010, fundou, xunto co seu irmán, o futuro bispo de Porto Sisnando, o Mosteiro de Vila Boa do Bispo. Preto do mosteiro, ata tería derrotado a un exército musulmán, por promesa.
O territorio onde se ergueu o mosteiro tiña unhas condicións favorables para a vida monástica, xa que era montañoso e, polo tanto, pouco frecuentado por peregrinos e outros viaxeiros. Recentemente fora repoboado por unhas familias que acabarían arraigando nesa terra. Nos séculos seguintes, o mosteiro e o propio lugar estarían vinculados a varios descendentes de Munio, con propiedades na Vila Boa do Bispo ou no territorio da actual parroquia. Tamén existe constancia de varios familiares que doaron bens a este mosteiro.
Morte e posteridade
Descoñécese cando e como puido morrer, e nada descarta que puidera ter morto en batalla. A data máis probable da súa morte é o ano 1022, xa que ao estar enterrado no mosteiro que fundou, descubriuse posteriormente que nese lugar había unha tumba cunha inscrición que o identificaba e sinalaba ese ano como data da súa morte.
Matrimonio e descendencia
Non se coñece o nome da súa muller, pero os expertos da liñaxe apuntan a Velida Trutecendes, algo que sería fisicamente imposible, xa que só está rexistrada desde finais do século XI. Munio tivo a seguinte descendencia:
Sociedad Deportiva Antas
Desde 2018 conta cun equipo feminino, que xoga na tempada 2021/22 na Primeira División Galega.
Estadio
O equipo xoga os seus partidos como local no Campo Municipal Castro Seoane.
A Ermida, Vilaleo, Láncara
A Ermida é un lugar da parroquia de Vilaleo, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Toponimia
O topónimo deriva do latín, que é unha igrexa pequena, polo xeral lonxe ou fóra dun núcleo de poboación, ou tamén pode facer referencia a un sitio ermo ou sen traballar.
Vilaleo de Abaixo, Vilaleo, Láncara
Vilaleo de Abaixo é un lugar da parroquia de Vilaleo, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Lousadela, Vilarello, Láncara
Lousadela é un lugar da parroquia de Vilarello, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Patrimonio da Humanidade en Haití
miniatura|180px| [[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px ]] O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do Patrimonio da Humanidade en Haití, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Haití ratificou a convención en 18 de xaneiro de 1980, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.
Vilaleo de Arriba, Vilaleo, Láncara
Vilaleo de Arriba é un lugar da parroquia de Vilaleo, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Vilambrán, Vilambrán, Láncara
Vilambrán é un lugar da parroquia de Vilambrán, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Chop suey
miniatura|Chop suey preparado con allo, ervello, polo e arroz.
O chop suey (en 雜碎; literalmente “mestura de anaquiños”) é un prato chinés feito de proteínas (moitas veces carne de polo, carne bovina, tofu, gambas ou carne porcina), cocido rapidamente con verduras coma xermolos de soia, repolo e apio ás que se engade un espeso mollo de amidón. Adoita servirse con arroz, aínda que tamén pode tomar a forma dun chow mein con fideos fritos.
No mundo
O chop suey foi orixinalmente un prato consumido só na China, máis precisamente no sur do país, nas cidades de Cantón, Fuzhou, Hong Kong ben coma nas provincias circunstantes de Guangdong e Fujian; ó instalárense algures, os emigrantes daquel país levárono consigo. Sempre con arroz en lugar de fideos, igualmente vén sendo un dos pratos tradicionais que se prepara na illa francesa da Reunion, onde é considerado unha receita típica dos “petits blancs”, unha poboación local de orixe europea que historicamente tivo unha certa mestura cos chineses. Dende a fin do século XIX o chop suey converteuse nun prato da cociña sino-americana, sino-canadense e, dende hai pouco tempo, da cociña sino-india. Os filipinos teñen a súa propia versión. Esta en xeral inclúe cenorias, caiotas, repolo e cogomelos da variedade Auricularia auricula-judae, coñecidos popularmente coma “orellas de Xudas” en galego, mais cuxos nomes son 木耳 “orellas de madeira” en chinés e tenga ng daga “orellas de rato” en tagalo. Algunhas preparacións tamén inclúen pementos e/ou brócolis.
Orixes
miniatura|450x450px| Restaurante de chop suey nos [[Os Ánxeles|Ánxeles. Restaurantes coma este tornáronse raros, mais outrora foran comúns nos Estados Unidos.]] Seica o prato foi inventado durante a dinastía Qing. Durante a visita do diplomático e mandarín Li Hongzang ós Estados Unidos, cando os xornalistas preguntaron o que el comera, os cociñeiros atoparon unha gran dificultade en explicalo e dixeron simplemente que tomara unha “mestura de anaquiños” (雜碎 ou chop suey).
O prato apareceu por vez primeira nunha publicación estadounidense, New York's Chinatown: An Historical Presentation of Its People and Places, de Louis Joseph Beck (1898). No seu famoso libro, The Gangs of New York (1927), Herbert Asbury atribúe a versión occidental deste termo a unha versión en cantonés simplificada da frase tsap sui, que significa “cousas iguais e finas”, "varias partes”, ou máis sinxelamente “cousa picada” . Algúns afirman que foi inventado por cociñeiros da diáspora chinesa dos Estados Unidos que traballaron para os construtores do primeiro ferrocarril transcontinental, xa na década de 60 do século XIX. Non obstante, comezou a popularizarse só posteriormente, nos restaurantes chineses da cidade de Nova York, dende a década de 1880.
Por regra xeral, o termo “chop suey” ou za sui, cando se usa en chinés, significa "cociña-los miúdos dos animais abatidos". Por exemplo, na novela clásica de Wu Cheng'en, 西遊記 (Xī Yóu Jì: Viaxe ó oeste, aínda sen tradución galega), de 1590, Sun Wukong di a un león no capítulo 75:
Antes dos tempos modernos, o uso da palabra no seu sentido occidental era descoñecido na lingua chinesa. Durante o seu exilio nos Estados Unidos, o pensador reformista Liang Qichao (1873-1929), natural da provincia meridional de Guangdong, escribiu en 1903 que existía nos Estados Unidos unha comida chamada chop suey que se servía nos restaurantes chineses, e segundo el os seus compatriotas alí instalados non a adoitaban comer. O termo za sui (杂碎) atópase nos dicionarios chinés-inglés máis recentes tanto como cocción de cachiños coma chop suey no seu sentido occidental de especialidade gastronómica chinesa.
Na cultura popular
Unha das melodías máis famosas gravadas por Louis Armstrong e polo seu grupo de jazz Hot Five para o álbum Okeh (o 26 de febreiro de 1926), chámase Cornet Shop Suey, en homenaxe xustamente a esta preparación culinaria, da cal o trompetista gustaba particularmente.
Paul Peel
Paul Peel, nado en 1860 en London, Ontario, e finado en 1892, foi un pintor académico canadense. Despois de gañar unha medalla no Salón de París de 1890, converteuse nun dos primeiros artistas canadenses en recibir recoñecemento internacional na súa vida.
Traxectoria
Recibiu formación artística do seu pai desde pequeno. Máis tarde tomou clases con William Lees Judson e na Academia de Belas Artes de Pensilvania con Thomas Eakins. Máis tarde, Paul trasladouse a París, onde recibiu instrucións artísticas na École des Beaux-Arts de Jean-Léon Gérôme e na Académie Julian baixo a tutela de Jean-Joseph Benjamin-Constant, Henri Doucet e Jules Lefebvre.
Peel viaxou moito por Canadá e Europa, expoñendo o seu traballo como membro da Ontario Society of Artists e da Royal Canadian Academy of Arts. Tamén expuxo as súas obras en mostras internacionais como o Salón de París, onde gañou unha medalla de bronce en 1890 polo cadro After the Bath ("Despois do baño"). Era coñecido polos seus espidos moitas veces sentimentais, e polas súas imaxes de nenos; Foi un dos primeiros pintores canadenses en explorar o espido como tema.
Vida persoal
En 1882 casou con Isaure Verdier e tivo dous fillos con ela: un fillo (Robert Andre, en 1886) e unha filla (Emilie Marguerite, en 1888).
Pasamento
Contraeu unha infección pulmonar e morreu no seu sono en París, Francia, aos 31 anos.
Homenaxes
A súa casa de infancia é unha das atraccións de Fanshawe Pioneer Village en London, Ontario.
Obras
Entre as súas principais obras destacan:
Bustelo, Vilouzán, Láncara
Bustelo é un lugar da parroquia de Vilouzán, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Adrian Tchaikovsky
Traxectoria
Estudou zooloxía e psicoloxía na Universidade de Reading, e posteriormente licenciouse en Dereito. Até 2019 traballou como asesor xurídico no Departamento de Disputas comerciais de Leeds. Vive en Leeds coa súa muller e o seu fillo.
O 23 de xaneiro de 2019, Tchaikovsky recibiu un doutoramento honoris causa en artes pola Universidade de Lincoln.
Carreira literaria
Despois de quince anos de intentos infrutuosos, conseguiu publicar a súa primeira novela Empire in Black and Gold en 2008.
Nome literario
Decidiu publicar co apelido transcrito como Tchaikovsky, xa que a ortografía do seu nome —de orixe polaca— podería ter causado dificultades aos lectores en lingua inglesa, mentres que Tchaikovsky xa era a transcrición habitual e coñecida en inglés do apelido ruso de fonética similar Chaikovskii (como o de Petr Ilich Chaikovskii, en ruso: Пётр Ильич Чайковский, tamén romanizado Čajkovskij). Posteriormente publicáronse co mesmo nome as edicións norteamericana e alemá do libro, así como as súas secuelas. Tchaikovsky expresou o seu desexo de que as edicións polacas das súas novelas fosen impresas co seu apelido orixinal, pero estas tamén usaron "Tchaikovsky".
P. J. Dozier
Perry Dozier Jr., nado o 25 de outubro de 1996 en Columbia, Carolina do Sur, é un xogador profesional estadounidense de baloncesto que xoga no Partizan Mozzart Bet serbio. Con 1,98 metros de estatura xoga nas posicións de base e escolta.
Traxectoria profesional
Tras non ser elexido no Draft da NBA de 2017, Dozier asinou cos Los Angeles Lakers para xogar a Liga de Verán da NBA de 2017. O 8 de agosto de 2017, asinou cos Dallas Mavericks, pero foi cortado o 14 de outubro de 2017, dous días antes de asinar cos Oklahoma City Thunder un contrato para xogar nos Thunder e no seu afiliado da NBA G League, os Oklahoma City Blue. Dozier debutou na NBA o 8 de febreiro de 2018 contra os Los Angeles Lakers.
O 19 de xaneiro de 2022, os Nuggets traspasaron a Dozier ós Boston Celtics, nun traspaso entre tres equipos no que tamén participaron os San Antonio Spurs. O 10 de febreiro de 2022, os Celtics traspasaron a Dozier sen que chegase a debutar, desta vez ós Orlando Magic. Tras o traspaso, Dozier foi cortado polos Magic.
O 12 de agosto de 2023, Dozier asinou un contrato dun ano co KK Partizan serbio.
Motivos Walker
Os motivos Walker (ou de Walker) son motivos presentes en certas proteínas, dos que hai dous tipos: A e B. Os motivos Walker A (ou bucle P) e Walker B son motivos de secuencia de proteínas, que teñen estruturas tridimensionais altamente conservadas. Informouse deles por primeira vez nas proteínas que se unen ao ATP nun artigo de J. E. Walker e colaboradores en 1982.
Dos dous motivos, o motivo A é o principal "bucle P" responsable da unión ao fosfato, mentres que o motivo B é unha rexión augas abaixo moito menos conservada. O bucle P é ben coñecido pola súa presenza nas proteínas que se unen ao ATP e GTP e tamén se atopa en diversas proteínas con substratos fosforilados. As principais liñaxes son:
Motivo Walker A
miniatura|right|Aliñamento de mutante H-Ras mutantes A59G en complexo con GppNHp (debuxo verde) e GDP (en ciano). A cadea principal de bucle P móstrase en vermello, o ión Mg2+ como unha esfera verde e as [[cadea lateral|cadeas laterais de aminoácidos K16 e S17 móstranse como barras.]] O motivo Walker A, tamén chamado bucle Walker, bucle P ou bucle de unión ao fosfato, é un motivo de proteínas que está asociado coa unión ao fosfato. O motivo ten un padrón G-x(4)-GK-[TS], onde G, K, T e S denotan residuos de glicina, lisina, treonina e serina, respectivamente, e x significa calquera aminoácido. Está presente en moitas proteínas que utilizan ATP ou GTP; o que se une é o fosfato β dos nucleótidos. O residuo de lisina (K) no motivo Walker A, xunto cos átomos NH da cadea principal, son cruciais para a unión do nucleótido. É un bucle rico en glicina precedido por unha febra beta e seguido dunha hélice alfa; estas características son tipicamente partes dun dominio α/β con catro febras formando un sándwich entre dúas hélices a cada lado. Os grupos fosfato do nucleótido están tamén coordinados a un catión divalente como o magnesio, calcio ou o ión manganeso(II).
A parte da lisina conservada, unha característica do bucle P usada na unión ao fosfato, é un composto de niño LRLR que comprende os catro residuos xxGK, como se indicou antes, cuxos átomos da cadea principal forman unha concavidade do tamaño do fosfato cos grupos NH apuntando cara a dentro. O hexapéptido sintético SGAGKT únese fortemente ao fosfato inorgánico; xa que dito péptido curto non forma unha hélice alfa; isto suxire que é o niño, en vez do N-terminal da hélice, a principal característica para a unión ao fosfato.
Despois da hidrólise do nucleótido o bucle non cambia significativamente a conformación da proteína, pero permanece unido aos restantes grupos fosfato. O motivo Walker A causa cambios estruturais, segundo o modelo de axuste inducido da unión do ecima.
Pregamentos similares
As PTPs (proteína tirosina fosfatases) que catalizan a hidrólise dun fosfato inorgánico dun residuo de fosfotirosina (o inverso dunha reacción de tirosina quinase) contén un motivo que se prega formando unha estrutura similar ao bucle P cunha arxinina no sitio da lisina conservada. A secuencia conservada deste motivo é C-x(5)-R-[ST], onde C e R denotan residuos de cisteína e arxinina, respectivamente.
Encimas que utilizan o fosfato de piridoxal (PLP) como a cisteína sintase tamén se di que teñen n bucle que lembra o bucle P.
Bucle A
O bucle A (residuo aromático que interacciona co anel de adenina do ATP) está formado polos aminoácidos aromáticos conservados, eenciais para a unión do ATP, situados aproximadamente 25 aminoácidos augas arriba do motivo Walker A nalgunhas proteínas de bucle P.
Motivo Walker B
O motivo Walker B é un motivo presente na maioría das prroteínas de bule P situadas bastante augas abaixo do motivo A. A secuencia consenso da que se informou inicialmente para este motivo é [RK]-x(3)-G-x(3)-LhhhD, onde R, K, G, L e D significan residuos de arxinina, lisina, glicina, leucina e ácido aspártico, respectivamente, x representa calquera dos 20 aminoácidos estándar e h denota un aminoácido hidrófobo. Este motivo foi cambiado a hhhhDE, onde E denota un residuo de glutamato. O aspartato e o glutamato tamén forman parte dos motivos DEAD/DEAH que se encontra en helicases. O residuo de aspartato coordina ións magnesio e o glutamato é esencial para a hidrólise do ATP. Hai unha considerable variabilidade na secuencia deste motivo, e as únicas características invariables son un residuo cargado negativamente seguido dun tramo de aminoácidos voluminosos hidrófobos.
Edward Allen Sydenham
Edward Allen Sydenham, nado en Reading o 19 de abril de 1873 e finado en Cowes en 1948, foi un relixioso e numismático británico especializado na moeda da Antiga Roma.
Primeiros anos e formación
Sydenham naceu o 19 de abril de 1873 na cidade de Reading, no condado inglés de Berkshire, primeiro fillo de Joseph Sydenham e da súa muller, Alice.
Recibiu a súa primeira educación da man do reverendo Edward Ebenezer Crake nunha modesta escola de só cinco alumnos na pequena vila de Jevington, en Sussex, ao norte de Eastbourne.
Posteriormente realizou os seus estudos superiores no Merton College, da Universidade de Oxford, que completou con formación posterior en Teoloxía en 1896, no Colexio Teolóxico de Wells.
Carreira relixiosa
Logo da súa formación relixiosa foi nomeado coadxutor na igrexa de St. Mary, en Oldham. Finalmente, o 19 de decembro de 1897 foi ordenado diácono na catedral de Manchester.
Permaneceu na súa parroquia de Oldham ata 1905, cando pasou a estar adscrito á nova igrexa de San Mateu de Northampton, construída trinta anos antes, e en 1907 trasladouse á Christ Church, en Ealing. Non foi ata 1909, xa con 35 anos, cando tivo a súa propia parroquia, como vicario de Wolvercorte, en Oxford.
Erudito numismático
Ademais do seu ministerio relixioso, a outra paixón cultivada por Sydenham foi a numismática, fundamentalmente a referida ás emisións monetarias da época da República e as imperiais emitida durante o reinado de Nerón. Tamén foi do seu interse o simbolismo das primeiras cuñaxes británicas.
A carreira numismática de Sydenham estivo moi vinculada á Royal Numismatic Society, na que ingresou en 1914. Nesta institución ocupou a súa presidencia entre 1937 e 1942, e posteriormente a vicepresidencia, ata o seu falecemento.
A súa obra numismática, escrita en ocasións da man doutros especialistas, sinaladamente Harold Mattingly, segue a estar vixente nas investigacións do século XXI.
Logo da súa xubilación, continuou cos seus estudos históricos traballando como conservador adxunto do Museo do Castelo de Carisbrooke, na illa de Wight.
Outros intereses
Outras áreas do coñecemento do seu interese foron a enxeñaría e o modelismo ferroviario e a escritura en verso. É autor de varias comedias das que a penas se conserva unha obra nun acto.
Vida persoal
O 27 de novembro de 1911 casou con Ada Lilian Stone cando esta tiña 17 anos, coa que tivo un fillo, aínda que só tres anos despois a súa esposa faleceu por peritonite. En 1919 casou en segundas nupcias con Althea Josephine Walker, con quen tivo un novo fillo o anos seguinte.
Logo da súa xubilación en 1942 adquiriu unha casa en Cowes, na Illa de Wight, onde se instalou xunto coa súa muller para pasar os seus derradeiros anos. Alí faleceu en 1948 e no cemiterio local repousan os seus restos.
Publicacións
Estes son os traballos monográficos publicados por Edward Allen Sydenham ao longo da súa carreira:
Fábulas de La Fontaine
Jean de La Fontaine recolleu fábulas dunha gran variedade de fontes, tanto occidentais como orientais, e adaptounas ao verso libre francés. Publicáronse baixo o título xeral de Fábulas en varios volumes, de 1668 a 1694 e considéranse clásicos da literatura francesa. Humorísticas, matizadas e irónicas, orixinariamente estaban dirixidas a persoas adultas pero despois entraron no sistema educativo e foron unha aprendizaxe obrigatoria para os escolares.
Historia da composición
miniatura|250x250px| Unha imaxe de François Chauveau, ilustrador da edición orixinal das Fábulas|esquerda Divididos en 12 libros, hai 239 das Fábulas, que varían en lonxitude, dunhas poucas liñas a uns centos, sendo os escritos máis tardíos, por regra, máis longos que os escritos primeiros.
A primeira colección de Fables Choisies aparecera o 31 de marzo de 1668, dividindo 124 fábulas en seis libros nos seus dous volumes. Estaban dedicados a "Monseñor" Luís, o Gran Delfín, o fillo de seis anos de Luís XIV de Francia e da súa raíña consorte María Tereixa. Por esta época, La Fontaine tiña 47 anos e os lectores coñecíano principalmente como o autor de Contes, historias animadas en verso, que rozaban e ás veces transgredían os límites das normas morais contemporáneas. As Fábulas, pola contra, cumprían completamente con estes estándares.
Oito novas fábulas publicadas en 1671 acabarían por ocupar o seu lugar nos libros 7–9 da segunda colección. Os libros 7 e 8 apareceron en 1678, mentres que o 9-11 apareceu en 1679, as 87 fábulas enteiras están dedicadas á amante do rei, Madame de Montespan. Entre 1682 e 1685 publicáronse unhas cantas fábulas que tratan de persoas na antigüidade, como "A matrona de Éfeso" e "Filemón e Baucis". Entón o libro 12 apareceu como un volume separado en 1694, que contén 29 fábulas dedicadas ao neto do rei de 12 anos, Luís, duque de Borgoña.
Fontes da trama
esquerda|miniatura| Un tapiz de Aubusson do [[século XVIII que ilustra "O león namorado"]] Os seis primeiros libros, recollidos en 1668, foron na súa maioría adaptados dos fabulistas clásicos Esopo, Babrio e Fedro. Nestes, La Fontaine adheriuse ao camiño dos seus antecesores con certa proximidade; pero nas coleccións posteriores permitíase moita máis liberdade e nos libros posteriores hai unha gama máis ampla de fontes.
Nos libros posteriores, o chamado Bidpai indio recóllese para as fábulas orientais que chegaran ao francés a través de traducións do persa. A fonte máis probable de La Fontaine foi a versión pseudónimo de Gilbert Gaulmin (1585–1665) baixo o título en Le Livre des lumières ou la Conduite des Roys, composée par le sage Pilpay Indien, traduite en français par David Sahid, d’Ispahan, ville capitale de Perse (1644). Outra tradución do padre Pierre Poussines apareceu en 1666 co título latino Specimen sapientiae Indorum veterum ( Unha mostra da antiga sabedoría india). Cunha xenealoxía que se remonta ao Pañcatantra indio, atribuíronlles entón a Bidpai (Pilpay), a quen La Fontaine dá máis do que lle corresponde no prefacio da súa segunda colección de Fábulas : "Debo recoñecer que lle debo a maior parte a Pilpay, o sabio indio". (en Je dirai par reconnaissance que j’en dois la plus grande partie à Pilpay sage indien.) As súas fontes son de feito moito máis diversas e de ningún xeito principalmente orientais; de 89 fábulas, non se atopan máis de vinte na colección de Bidpai.
A Agra, Vilouzán, Láncara
A Agra é un lugar da parroquia de Vilouzán, no concello lucense de Láncara, na comarca de Sarria.
Fábulas de La Fontaine
Fontes da trama
Aviano e Horacio tamén son fonte de inspiración dos libros posteriores xunto cos primeiros escritores franceses Rabelais, Clément Marot, Mathurin Régnier e Bonaventure des Périers. Tamén foron fontes as comedias de Boccaccio, Ariosto, Tasso e Maquiavelo. Acontecementos contemporáneos, tamén, foron en conta ocasionalmente, como por exemplo un accidente no funeral de M. de Boufflers (vii, II). Ningunha fábula, polo que parece, é de invención de La Fontaine, e este tivo moitos predecesores no xénero, especialmente na fábula das bestas. A fábula A lebre e a tartaruga, utilizada por Zenón de Elea para falar do movemento, substituíndo a lebre por Aquiles, foi recollida por La Fontaine de xeito moi similar ao conto Der Hase und der Igel (en galego O ourizo e a lebre ), ambientado en Buxtehude, Baixa Saxonia, recollido polos irmáns Grimm.
A Agra, Vilouzán, Láncara
Toponimia
O topónimo provén do latín, e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.
Fábulas de La Fontaine
Contido
miniatura| Facsímile do manuscrito de "O escultor e a estatua de Xúpiter" O tema de cada unha das Fábulas adoita ser propiedade común de moitas idades e razas. O que lle confire ás Fábulas de La Fontaine a súa rara distinción é a frescura na narración, a destreza do tacto, a flexibilidade sen restricións da estrutura métrica, o humor infalible da moral acentuada, a arte consumada da súa aparente falta de arte. Atópase por todas partes unha profunda comprensión das debilidades da natureza humana, pero nos libros posteriores úsase o enxeño para facer que a fábula cobre, aínda que transmita, as doutrinas sociais e as simpatías máis democráticas do que a época tolerase con expresión desenmascarada. Case desde o principio, as Fábulas entraron na conciencia literaria francesa en maior medida que calquera outro clásico da súa literatura. Durante xeracións moitos destes pequenos apoloxías foron lidos, comprometidos coa memoria, recitados, parafraseados por todos os escolares franceses. Innumerables frases deles son modismos actuais, e asúmese familiaridade con elas.
Lamartine, que prefería a regularidade clásica no verso, só podía atopar nas Fábulas «versos coxos, inconexos, desiguais, sen simetría nin ao oído nin á páxina». Pero os poetas da escola romántica Hugo, Musset, Gautier e os seus compañeiros, atoparon no favor popular que estes versos conseguiran un incentivo para emprender unha emancipación da prosodia francesa.
Chegando aos nenos
miniatura|275x275px| A lección práctica de "A ra que quería ser tan grande coma un boi" nun cartón de comercio do [[século XIX]] Cando escribiu por primeira vez as súas Fables, La Fontaine tiña en mente un público sofisticado. Con todo, considerábase que as fábulas proporcionaban unha excelente educación moral para os nenos, e a primeira edición estaba dedicada ao Delfín, de seis anos. Seguindo o exemplo de La Fontaine, o seu tradutor Charles Denis dedicou as súas Select Fables (1754) ao herdeiro do trono inglés de dezaseis anos. O século XVIII destacou especialmente polo número de fabulistas en todas as linguas e polo cultivo especial dos mozos como público obxectivo. Na década de 1730 publicáronse oito volumes de Nouvelles Poésies Spirituelles et Morales sur les plus beaux airs, os seis primeiros dos cales incorporaban unha sección de fábulas dirixida ao público infantil. Estes contiñan fábulas de La Fontaine reescritas para se adaptaren aos aires populares do día e organizadas para unha interpretación sinxela. O prefacio desta obra anuncia que o seu obxectivo é concretamente "darlles unha atracción por leccións útiles que se adapten á súa idade [e] unha aversión ás cantigas profanas que adoitan botarlle á boca e que só serven para corromper a súa inocencia.".
Isto foi no contexto de conseguir que os mozos actuasen en faladoiros familiares. Finalmente as fábulas aprendíanse de memoria para eses entretementos e despois foron adoptadas polo sistema educativo, non menos importante tamén como modelos lingüísticos. Reforzaron o traballo edicións ilustradas, tarxetas de comercio emitidas con produtos de chocolate e extractos de carne, postais coa imaxe por un lado e o poema por outro, e louza ilustrada. Tamén houbo series de televisión baseadas nas fábulas. No Canadá houbo a serie Fables of La Fontaine de 1958 e en Francia Les Fables géométriques entre 1989 e 1991.
En Inglaterra o groso da escritura infantil concentrouse nas fábulas de Esopo máis que nas adaptacións de La Fontaine. As liñas límite comezaron a difuminarse en recompilacións que mesturaban as fábulas de Esopo coas doutras fontes. A sección central de "Modern Fables" en Select Fables of Esop and other fabulists (1764) de Robert Dodsley contén moitos de La Fontaine. Estes están en prosa, pero a colección anterior de Charles Denis estaba en verso e varios autores que escribiron poemas especialmente para nenos a principios do século XIX tamén incluíron versións de La Fontaine. Aínda que houbo traducións completas anteriores en verso a principios dese século, a máis popular foi The Fables of La Fontaine de Elizur Wright, publicada por primeira vez en Boston en 1841 con estampas de Grandville. Isto pasou por varias edicións, tanto nos Estados Unidos como en Gran Bretaña. Outras edicións infantís, tanto en prosa como en verso, publicáronse no século XX.