cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O regreso
O regreso (en Coming Home) é un filme estadounidense de 1978 dirixido por Hal Ashby e protagonizado por Jane Fonda, Jon Voight e Bruce Dern. O guión, de Waldo Salt e Robert C. Jones, baséase nunha historia de Nancy Dowd. O filme trata sobre unha muller nova, o seu marido marine e un veterano paralítico da guerra de Vietnam que ela coñece mentres o seu home está embarcado. Fonda e Voight gañaron un Oscar polas súas interpretacións, mentres que Dern e Millford foron tamén candidatos.
Genouilleux
Genouilleux é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
O regreso
Foi emitido na TVG o 10 de abril de 1992.
Premios
O regreso participou no Festival de Cannes de 1978, onde Voight gañou o premio ao mellor actor.
O filme gañou tres premios Oscar: mellor actor (Jon Voight), mellor actriz (Jane Fonda) e mellor guión orixinal (Waldo Salt, Robert C. Jones e Nancy Dowd). Foi candidato a outros seis Oscar, incluíndo mellor filme e mellor dirección.
Gran Canón
miniatura|dereita|280px| Vista do Gran Canón Bright Angel Trail O Gran Canón (the Grand Canyon) é unha vistosa e escarpada garganta escavada polo río Colorado no norte de Arizona, Estados Unidos. O Canón está considerado como unha das marabillas naturais do mundo e está situado no seu maior parte dentro do Parque Nacional do Gran Canón (un dos primeiros Parques Naturais dos Estados Unidos). O presidente Theodore Roosevelt foi o maior promotor da área do Gran Canón, visitándoo en numerosas ocasións para cazar pumas ou para gozar da impresionante paisaxe.
Xeografía
miniatura|350px|O Gran Canón visto desde Moran Point
O Gran Canón é moi profundo, nalgúns lugares supera o quilómetro e medio de profundidade, con 446 quilómetros de lonxitude curta a meseta do Colorado sacando á luz estratos paleozoicos. Os estratos aparecen gradualmente desde Le's Ferry (punto oficial de comezo do Gran Canón) ata Phantom Ranch. O canón termina na zona onde o río cruza o Grand Wash Fault (cerca do lago Mead).
A oroxénese provocada polas placas tectónicas causou o nacemento das montañas Rochosas así como a formación da meseta do Colorado elevando varios quilómetros as diversas capas de sedimentos. A maior elevación deu lugar a maiores precipitacións na conca de drenaxe do río Colorado, pero non o suficiente como para que o Gran Canón deixe de ser unha zona semiárida.
A elevación da meseta do Colorado é desigual, como resultado o bordo norte (North Rim) do Gran Canón está situado 300 metros por encima do bordo sur (South Rim). O feito de que o río Coloreado discorra máis cerca do South Rim explícase debido a esta elevación asimétrica. Case todas as escorras desde a meseta detrás do bordo norte (o cal recolle máis choiva e neve) discorre cara ao Gran Canón, mentres que a maior parte das escorras sobre a meseta detrás do bordo sur discorre lonxe do Canón (seguindo a inclinación predominante). O resultado é unha maior erosión e polo tanto un maior ensanche do canón e os canóns tributarios situados ao norte do río Colorado.
As temperaturas no North Rim son xeralmente menores que no South Rim debido á maior elevación (2.483 m sobre o nivel do mar). As grandes nevadas son comúns durante os meses de inverno. As vistas desde o bordo norte adoitan proporcionar unha mellor impresión da extensión do canón que as vistas que caracterizan ao bordo sur.
Xeoloxía
A  gran profundidade do Gran Canón e especialmente a altura dos seus estratos (moitos dos cales formáronse debaixo do nivel do mar) pódese atribuír aos 1.500-3.000 m de elevación da meseta do Colorado, elevación que comezou a producirse fai preto de 65 millóns de anos; esta elevación produciuse en diferentes etapas máis que nun proceso continuo. O proceso de elevación aumentou o gradiente da corrente do río Colorado e os seus tributarios, aumentando así a súa velocidade e a súa capacidade para atravesar a roca.
A área de drenaxe do río Colorado (do cal forma parte o Canón do Colorado) formouse fai 40 millóns de anos, mentres que o Gran Canón ten probablemente menos de 6 millóns de anos de antigüidade (tendo lugar a maior parte do proceso erosivo nos últimos 2 millóns de anos). O resultado desta erosión son unhas das máis completas columnas xeolóxicas do planeta. O río segue na actualidade erosionando activamente a súa canle, sacando á luz rocas cada vez máis antigas.
As condicións climatolóxicas de maior humidade que se deron durante as glaciacións incrementaron a cantidade de auga recollida pola área de drenaxe do río Colorado. A consecuencia foi que o río aumentou a velocidade e profundidade do seu proceso erosivo durante estas épocas.
Fai un millón de anos a actividade volcánica (principalmente cerca da área oeste do canón) depositou cinzas e lava sobre a área, materiais que ata chegaron a producir presas naturais sobre o Colorado. Estas son as rocas máis novas do parque.
Co actual gradiente de corrente, o río Colorado podería profundar outros 370 a 600 metros na roca antes de alcanzar o nivel base.
A cultura do deserto
Pouco se sabe acerca dos pobos que viviron no oeste de Norteamérica entre fai 9.000 e 3.000 anos. Os primeiros signos de vida humana no Gran Canón pertencen a esa época, as dataciones mediante Carbono-14 de pequenas ramas de salgueiro representando animais establecen que os restos atopados son anteriores a 3.000 anos. As culturas do deserto eran cazadores e recolectores. Os primeiros europeos que atoparon evidencias destas actividades foron Frazier, Eddy e Hatch nunha expedición en 1934.
Os pobos ancestrais ou Anasazi
A ocupación dos pobos ancestrais no Gran Canón produciuse principalmente en Canón Nankoweap, o Delta Unkar e o Bright Angel Site.
What Can I Do? (canción de The Corrs)
"What Can I Do?" é un sinxelo da banda irlandesa de folk rock The Corrs sacado do seu álbum Talk on Corners. Foi lanzado ó mercado en xaneiro de 1998 e supuxo un dos máis grandes éxitos do grupo, que mesmo chegou a interpretala na cerimonia do Premio Nobel da Paz de 1999.
Gran Canón
A exploración española
Descuberto pola expedición de Francisco Vázquez de Coroado, o primeiro europeo que contemplou o Gran Canón do Colorado foi García López de Cárdenas en 1540 quen ao mando dun puñado de homes partiu desde a poboación indíxena que os españois chamaron Quivira pobo habitado polos indios Zuñi e supostamente unha das sete cidades de ouro do reino de Cíbola pobo do cal actualmente ignorar a súa localización xa que os historiadores difiren sobre iso, algúns sitúan Quivira en Novo México en tanto outros pensan que estaba en Kansas. Non debemos confundirnos cunha poboación situada en Novo México que expedicionarios españois chamaron ao redor do ano 1600 Pobo das Humanas e posteriormente foi coñecido como Gran Quivira.
What Can I Do? (canción de The Corrs)
Videoclip
O videoclip foi rodado en Nova Zelandia o 26 de febreiro de 1998, e foi o mesmo que se empregou posteriormente para a versión remix do sinxelo.
Gran Canón
A exploración española
En Quivira atopábase parte da expedición comandada por Vázquez de Coroado con trinta homes e se comisionó a García López xunto cun puñado de homes para atopar un río do cal os indios Hopi faláronlles, para o que se lle concederon 80 días para que fose e regresase.
What Can I Do? (canción de The Corrs)
What Can I Do? (Remix)
A canción foi reeditada por Tin Tin Out o 17 de agosto de 1998, acadando o terceiro posto nas listas de vendas do Reino Unido durante once semanas consecutivas.
Gran Canón
A exploración española
Logo de 20 días de viaxe exploratorio atoparon o Gran Canón do Colorado, con todo non puideron baixar ata o río para abastecerse de auga e logo de varios intentos para descender empezaron a ter problemas de auga para beber, polo cal decidiron regresar.
Días despois sería Fernando de Alarcón (quen participaba na viaxe de exploración pero por vía marítima) o primeiro europeo en tocar e navegar as augas do Río Colorado, pero por centos de quilómetros do Gran Canón. É necesario resaltar que quen descubriu o Río Colorado foi Francisco de Ulloa o 28 de setembro de 1539 quen tomou posesión da desembocadura do río (nomeouna Ancón de San Andrés), en beneficio da coroa española, sen navegar augas arriba como o fixo Fernando de Alarcón.
A exploración estadounidense
A primeira expedición científica foi liderada polo comandante do exército dos Estados Unidos John Wesely Powell a finais da década de 1870. Powell referiuse á roca sedimentaria atopada no canón como "as follas dun gran libro de historia".
Actividades
Á parte da visita turística ocasional ao bordo sur cos seus 2.134 metros sobre o nivel do mar, o rafting ou descenso de ríos e o excursionismo son actividades especialmente populares. O fondo do val é accesible camiñando, en mula ou en barca descendendo desde a parte superior do río. Os funcionarios do parque non aconsellan realizar nun só día a excursión de descender á canle do río e volver subir debido á distancia, o esforzo requirido e o perigo de esgotamento por calor polas altas temperaturas que se alcanzan no fondo. Ata as excursións polo bordo deben facerse con coidado en certos puntos; con frecuencia hai sinais de perigo ao longo das pistas que percorren os bordos do canón.
Existen empresas que organizan descensos en rafting do río, xeralmente en barcas para 15 persoas equipadas con motor fueraborda, adoitan partir de Le's Ferry e chegan ata Diamond Creek durando a viaxe uns 6 días. As barcas equipadas unicamente con remos adoitan tardar unhas 2 semanas en completar a viaxe. Tamén existen empresas que organizan excursións para turistas en helicóptero ao Gran Canón.
-729
Véxase tamén
Historia ano a ano
Carl David Anderson
250px|miniatura|Carl David Anderson na procura dos mesons Carl David Anderson, nado en Nova York o 3 de setembro de 1905 e finado en San Marino (California) o 11 de xaneiro de 1991, foi un físico estadounidense.
Traxectoria
Era fillo de emigrantes de orixe sueca. Estudou física e enxeñería no Instituto Tecnolóxico de California, obtendo o seu Bachelor of Sciences en 1927 e doutorándose en 1930. Posteriormente, en 1939, foi catedrático do departamento de Física en devandita Universidade.
Pronto destacou polos seus traballos de investigación sobre os fotoelectróns producidos por raios X, a radiación cósmica -en colaboración con Robert Andrews Millikan -, os raios gamma e a radioactividade inducida. Fotografando os rastros de raios cósmicos na cámara de ionización, descubriu en 1932 unha partícula que bautizou co nome de positrón, chamada tamén electrón positivo por ter a mesma carga positiva que un protón e a mesma masa que un electrón, e cuxa existencia fora predita uns anos antes por Paul Adrien Maurice Dirac.
En 1938 descubriu outra importante partícula elemental relacionada cos raios cósmicos, o mesón (chamado agora mesón ý), previsto xa por Hideki Yukawa en 1935. En 1950 achegou probas da existencia de partículas V cargadas e neutras.
Polo seu descubrimento do positrón outorgóuselle o Premio Nobel de Física en 1936, compartido con Victor Franz Hess.
Cabreira, Maianca, Oleiros
Cabreira é un lugar da parroquia de Maianca no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 523 habitantes (263 homes e 260 mulleres).
Péptido
miniatura|dereita|Tetrapéptido [[valina|Val-Gly-Ser-Ala.]] Os péptidos son un tipo de moléculas formadas pola unión de varios aminoácidos mediante ligazóns peptídicas.
Os péptidos, do mesmo xeito que as proteínas, están presentes na natureza e son responsables dun gran número de funcións, moitas das cales aínda non se coñecen.
A unión dun baixo número de aminoácidos dá lugar a un péptido. Unha clasificación tradicional das cadeas peptídicas polo seu tamaño é a seguinte:
Os péptidos diferéncianse das proteínas en que son máis pequenos (teñen menos de dez mil ou doce mil daltons) e en que as proteínas poden estar formadas pola unión de varios polipéptidos e ás veces grupos prostéticos. Porén, a distinción entre polipéptidos e proteínas é un tanto arbitraria e variable na literatura científica, xa que algúns autores poñen outros límites no número de aminoácidos (menos de 100), e non é definitivo tampouco o criterio estrutural. Non está claro o límite entre os polipéptidos grandes e as proteínas pequenas. Algúns autores usan os termos cadea polipeptídica e mesmo "polipéptido" co significado de cadea simple de aminoácidos independentemente do seu tamaño. Un exemplo de polipéptido é a insulina, composta de 55 aminoácidos e coñecida como unha hormona de acordo á función que ten no organismo dos seres humanos. Entre os péptidos pequenos son exemplos o tripéptido glutatión e a hormona oxitocina, de nove aminoácidos.
As peptonas son derivados do leite ou de carne dixerida por proteólise. Ademais de conteren pequenos péptidos, o material resultante inclúe graxas, metais, sales, vitaminas e moitos outros compostos biolóxicos. As peptonas son utilizadas como medios nutrientes para o crecemento de bacterias e fungos.
Comportamento ácido/base dos péptidos
Posto que teñen un grupo amino terminal e un carboxilo terminal; e poden ter grupos R ionizables, os péptidos teñen un comportamento ácido/básico similar ao dos aminoácidos.
Os péptidos, do mesmo xeito que aminoácidos e proteínas son biomoléculas cun carácter anfótero que permiten a regulación homeostática dos organismos.
É de destacar este comportamento nas encimas, péptidos que funcionan como catalizadores biolóxicos das reaccións metabólicas, xa que teñen unha valencia de actuación dentro de certos niveis de pH. En caso de superarse prodúcese unha descompensación de cargas na superficie da encima, que perde a súa estrutura e a súa función
Reaccións químicas dos péptidos
Son as mesmas que para os aminoácidos; é dicir, as que dea o seu grupo amino, carboxilo e R. Estas reaccións (sobre todo as do os grupos amino e carboxilo) empregáronse para secuenciar péptidos.
Reaccións do grupo amino
En canto ás reaccións do grupo amino, é moi interesante a reacción co reactivo de Sanger para secuenciar, xa que se temos o 2,4-dinitrofenil-péptido e o hidrolizamos por hidrólise aceda, se hidrolizarán todas as ligazóns peptídicos e obteremos o dinitrofenil do primeiro aminoácido da secuencia, o NH2 terminal, máis o resto dos aminoácidos disgregados no medio.
Con esta reacción Sanger conseguiu secuenciar a insulina.
Nesta reacción, o núcleo coloreado de dinitrobenceno únese ao átomo de nitróxeno do aminoácido para producir un derivado amarelo, o derivado 2,4-dinitrofenil ou DNP-aminoácido. O composto DNFB reaccionase co grupo amino libre do extremo amino dun polipéptido, así como tamén cos grupos amino dos aminoácidos libres. A ligazón C – N que se forma é polo xeral moito máis estable que unha ligazón peptídica. Desta forma, facendo reaccionar unha proteína nativa ou un polipéptido intacto co DNFB, hidrolizando a proteína en ácido e illando os DNP-aminoácidos coloreados, pode identificarse o grupo amino terminal do aminoácido nunha cadea polipeptídica. O grupo amino terminal da lisina e algúns outros grupos funcionais das cadeas laterais tamén reaccionasen co DNFB.
Con todo, despois da hidrólise, só o derivado do grupo amino terminal do aminoácido orixinal terá o seu grupo α-amino bloqueado; así mesmo, tales DNP-α-aminoácidos poden separarse doutros derivados DNP mediante procedementos de extracción simples. Con calquera dos variados métodos cromatográficos poderase identificar aos DNP-α-aminoácidos
Ficheiro:pept1-gl.jpg
Pero este proceso consome moita enerxía, xa que, tendo o primeiro aminoácido hai que obter os demais rompendo por outras zonas. Isto evítase co procedemento de Edman (tamén é unha reacción de aminoácidos): Como a ciclación se dá en condicións acedas suaves, fórmase inicialmente un péptido feniltiocarbamilado, non rompen as ligazóns, e orixínase a feniltiohidantoína do aminoácido NH2-terminal + o resto do péptido intacto.
Ficheiro:Reacción de Edman-gl.jpg
Sepáranse ambos os compostos e por cromatografía detéctase. Co resto do péptido séguese co mesmo procedemento até ter a secuencia completa. Este método coñécese como Degradación de Edman, e é a reacción que usan os secuenciadores automáticos de proteínas. Pero estes secuenciadores só poden secuenciar os 20-30 primeiros aminoácidos, polo que teremos que hidrolizar e seguir despois. Isto é porque o rendemento non é do 100% e perdemos péptido aos poucos, e ao final non nos queda. Só os encimas conseguen un rendemento ao 100%.
Reaccións dos grupos R
Respecto das reaccións dos grupos R, existen moitos reactivos que reaccionan de forma específica con determinados grupos R (OH da serina, tiol da cisteína...). Isto úsase para ver que aminoácido é esencial para o funcionamento da proteína. Dentro das reaccións de ls grupos R, unha interesante desde o punto de vista de illamento e purificación de proteínas é a do grupo tiólico (SH) da cisteína, que é fortemente redutor. En presenza de O2 ten moita tendencia a oxidarse. Se hai dúas moléculas de cisteína; en presenza de osíxeno, se oxidan para orixinar unha molécula de cistina:
Ficheiro:pept3.jpg
Isto ocorre frecuentemente nunha proteína, cando se prega e dúas moléculas de cisteína quedan próximas no espazo, xerando unha ponte disulfuro. A ponte disulfuro ocorre de forma natural, e debe formarse para estabilizar a estrutura tridimensional da proteína. Con todo, poida que non deba ocorrer de forma natural, por exemplo, se hai cisteínas esenciais expostas (necesarias para a funcionalidade). Cando illamos unha proteína da súa contorna natural, pomos á proteína en presenza de osíxeno, co que eses grupos tiólicos pódense oxidar, e a proteína perder a súa funcionalidade. Para evitar isto, nos medios de illamento e purificación de proteínas engadimos β-mercapto-etanol, cuxo grupo tiólico é máis redutor que o da propia cisteína; ten máis tendencia a oxidarse.
Ficheiro:pept4-gl.jpg
De modo que ao engadir β-mercapto-etanol, este se oxida e protexe así os grupos tiólicos da cisteína.
Ficheiro:pept5.jpg
Así transformamos a cisteína en carboximetilcisteína.
Péptidos non ribosómicos
A maioría dos péptidos sintetízanse nos ribosomas ou son resultado da rotura de cadeas polipeptídicas máis grandes (péptidos do leite, peptonas), pero existen tamén péptidos que se orixinan encimaticamente sen intervención dos ribosomas, que se chaman péptidos non ribosómicos.
Aeroporto de Caen-Carpiquet
O aeroporto de Caen-Carpiquet é un aeroporto francés situado en Carpiquet, a 6 quilómetros ao oeste de Caen, no departamento de Calvados. Chalair Aviation ten as súas oficinas principais nas súas instalacións.
Roberto Blades
Roberto Blades Bellido de Luna, nado na Cidade de Panamá, é un cantante panameño que desenvolveu a maior parte da súa carreira nos Estados Unidos. É irmán do célebre cantante de salsa Rubén Blades. O panameño Roberto Blades entrou na música despois de botar a perder o seu plan de unirse á forza Aérea da EUA. En 1981, con sede en Miami, os músicos sumáronse a el para formar unha orquestra tropical chamada La Inmensidad. As súas cancións máis populares son "Lágrimas", "Señora", "María", "Detalles", "Poquita Fe", "Flor Dormida" ou "Ya No Regreso Contigo".
Alfred North Whitehead
Alfred North Whitehead, OM, nado en Ramsgate o 15 de febreiro de 1861 e finado en Cambridge (Massachusetts) o 30 de decembro de 1947, foi un matemático e filósofo inglés.
Traxectoria
Publicou traballos sobre álxebra, lóxica, fundamentos das matemáticas, filosofía da ciencia, física, metafísica, epistemoloxía e educación. O traballo máis coñecido, do que é coautor con Bertrand Russell é Principia Mathematica.
Partindo dunha teoría relacionista (ou máis ben relativista) do espazo centrou a súa epistemoloxía na natureza das cousas. Porén, a partir da década de 1930 a súa obra tomou visos metafísicos. Whitehead foi profesor nas universidades de Londres e de Cambridge na que destacou polos seus estudos lóxico-matemáticos, logo nos Estados Unidos foi director da cátedra de filosofía na Universidade Harvard tendo entre os seus discípulos a Quine.
Lingua bariba
O bariba é a lingua falada polo pobo bariba que habita en Benín e Nixeria, e foi a lingua do estado de Borgu. Non está relacionado coas outras linguas veciñas da rexión, xa que é membro da póla sabánica das linguas níxer-congo.
O Ar, Abellá, Frades
O Ar é un lugar da parroquia de Abellá no concello coruñés de Frades da comarca de Ordes. Tiña 13 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 6 eran homes e 7 eran mulleres.
O Castro de Ferreira, Ferreira de Pantón, Pantón
O Castro de Ferreira é unha vila da parroquia de Ferreira de Pantón no concello de Pantón, na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal (INE) en 2012 tiña 452 habitantes (222 homes e 230 mulleres), oito máis ca en 2011.
Neste lugar está a casa consistorial do concello de Pantón.
Anita Brookner
Anita Brookner, nada en Herne Hill (Londres) o 16 de xullo de 1928 e finado o 10 de marzo de 2016 foi unha novelista, profesora e historiadora de arte británica.
A Torre Vella, Tenorio, Cerdedo-Cotobade
A Torre Vella é un lugar da parroquia de Tenorio, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 47 habitantes (20 homes e 27 mulleres), catro persoas máis que no ano 2006.
Lingua o'odham
O o'odham (como se lle chama comunmente a dous pobos indíxenas cuxos dialectos son practicamente idénticos: os pápagos e os pimas) é unha lingua uto-azteca falada por indíxenas do estado de Arizona, nos Estados Unidos, e Sonora, en México. Posúe uns doce mil falantes en territorio estadounidense e unhas cantas centenas no territorio mexicano, onde está considerada unha lingua en perigo de extinción. Segundo o Censo do 2000 dos Estados Unidos e outras enquisas lingüísticas, o o'odham é a sexta lingua indíxena con maior número de falantes, despois do navajo, o dakota, o iupik, o cherokee e o apache occidental.
O'odham ñiok (escrito tamén O'odham ñeok) é a designación nativa desta lingua, onde ñiok é a palabra que designa lingua ou fala, mentres que o'odham é o autónimo co que se chaman a si mesmos.
Clasificación
Segundo o Ethnologue a clasificación do ohodham é:
Status oficial
Esta lingua, canda todas as linguas indíxenas de México e o español foron recoñecidas como "linguas nacionais" debido á Lei Xeral de Dereitos Lingüísticos dos Pobos Indíxenas promulgada e publicada no ano 2003.
Vogais
O pima ten cinco vogais, distinguindo ademais entre vogais longas e breves.
! !! Anterior !! Central !! Posterior ! Pechada ! Media ! Aberta
Consoantes
O inventario de consoantes do o'odham inclúe:
! ! colspan="2" | Labial ! colspan="2" | Alveolar ! colspan="2" | postalv. palatal ! colspan="2" | Velar ! colspan="2" | Glotal ! oclusiva xorda ! oclusiva sonora ! africada ! fricativa ! líquida ! nasal ! semiconsoante
-725
Véxase tamén
Historia ano a ano
Mary Moser
Mary Moser, nada en Londres o 27 de outubro de 1744 e finada na mesma cidade o 2 de maio de 1819, foi unha pintora inglesa, unha das artistas máis famosas da Gran Bretaña do século XVIII. Moser, unha das dúas mulleres fundadoras da Royal Academy of Arts en 1768, pintou retratos, aínda que é particularmente recoñecida polas súas representacións de flores.
Traxectoria
George Romney (c. 1770) pintou un retrato de Moser traballando nun bodegón que foi adquirido pola National Portrait Gallery de Londres en 2003.
Na década de 1790, Moser recibiu unha encarga prestixioso, pola que lle pagaron máis de 900 libras, por parte da raíña Carlota para que completase un esquema decorativo floral para un cuarto da Casa Frogmore en Windsor, Berkshire. Despois de casar co capitán Hugh Lloyd o 23 de outubro de 1793, retirouse e comezou a expor como afeccionada baixo o seu nome de casada. Moser continuou a exhibir os seus traballos na Real Academia ata 1802.
Neste período, Moser tivo unha relación con Richard Cosway, que despois se separou da súa esposa Maria. Moser viaxou con el durante seis meses nunha xira de debuxo en 1793. Nos seus cadernos el plasmou «declaracións lascivas» e «comparacións inxustas entre ela e a Sra. Cosway», o que implicaba que ela era moito máis receptiva no terreo sexual que a súa esposa. Moser morreu en Upper Thornhaugh Street, Londres, o 2 de maio de 1819, e foi enterrada xunto ao seu esposo no cemiterio de Kensington.
Legado
Trala morte de Moser en 1819, non se escolleron máis mulleres como membros de pleno dereito da Academia ata Laura Knight en 1936.
Sortes de Ancares
Sortes de Ancares (Suertes de Ancares en castelán e oficialmente) é unha parroquia do concello leonés de Candín, situado na bisbarra do Bierzo. Recibe o seu nome do río Sortes, en cuxa ribeira se levanta a aldea de Sortes. A principal actividade económica é a agricultura de subsistencia e a gandaría. Moitos habitantes de Sortes, así como doutros lugares do val dos Ancares, traballan na minaría na próxima vila de Fabeiro, pero a crise deste sector empeorou a situación económica de Sortes e do resto da bisbarra. Boa parte dos seus habitantes emigraron principalmente a Barcelona e Francia, pero tamén a Ponferrada. A hostalaría local non está desenvolvida e ademais sufriu unha regresión, de feito o hostal e os dous bares, que existían, están pechados. Os veciños de Sortes falan un dialecto do galego chamado ancarés.
Patrimonio
En 1965 a parte alta do lugar sufriu un incendio. Moitos dos edificios de arquitectura tradicional como as pallozas e outros edificios, que tiñan os típicos teitos de palla de centeo e elementos de madeira, perdéronse. A reconstrución fíxose nun ano, pero levouse a cabo con materiais baratos non tradicionais, como a lousa, quedando alterados os trazos arquitectónicos típicos ancareses da zona. As restauracións e remodelacións posteriores das casas fixeron perderse a maior parte dos elementos tradicionais dos edificios da comarca. Porén, na parte baixa consérvanse algúns edificios de arquitectura tradicional, algúns deshabitados e outros en bo estado.
Os principais monumentos son os dous muíños hidráulicos, que servían para moer millo e centeo para facer pan. O mellor conservado dos dous é o que se atopa na ribeira do río a carón da igrexa, de estilo tradicional ancarés.
A contorna natural é o seu principal atractivo, na ladeira occidental da Serra dos Ancares, e encravado nunha zona de abundantes bosques de carballos. Conecta cunha pista de terra que leva ao Porto de Cienfuegos e ás brañas de El Cuadro, xa pertencente ao veciño val de Fornela (Forniella no dialecto leonés do val veciño) no actual concello de Peranzais.
Nas inmediacións existe a fervenza das Nieres, a carón dun terreo chairo ben produtivo a nivel agrícola. Nos bosques da cntorna hai unha gran riqueza faunística: corzos, rebezos, xabarís e moitos máis tipos de animais.
Festas
A principal festividade é a de San Roque, o 16 de agosto. Tamén é importante o entroido.
-724
Véxase tamén
Historia ano a ano
Canide, Maianca, Oleiros
Canide é un lugar da parroquia de Maianca no concello de Oleiros, na provincia da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 193 habitantes (172 homes e 171 mulleres).
Xabier Castro Tourís
Francisco Xabier Castro Tourís, nado en Lestrobe (Dodro) en 1964, é un político galego do PSdeG.
Traxectoria
Empregado no aeroporto de Santiago de Compostela e, como afección, dedícase a cría e adestramento de cáns de raza rottweiler. Foi elixido concelleiro de Dodro polo PSdeG-PSOE tralas eleccións municipais de 1987, manténdose na corporación ata 2007 e sendo membro da oposición. Encabezou a candidatura nas municipais de 1995. No 2007 e no 2011 foi de novo nas listas do PSdeG pero non resultou elixido.
Regresou á corporación como candidato socialista tralas municipais de 2015, nas que conseguiu un concelleiro e se situou na oposición. Nas municipais de 2019 encabezou de novo a candidatura do PSdeG á alcaldía e conseguiu 3 concelleiros, polo que foi elixido alcalde grazas ó apoio de Unidadede Veciñal de Dodro e BNG, establecendo un tripartito con ambas formacións. Nas municipais de 2023 foi a candidatura máis votada con 3 concelleiros trala escisión sufrida polo PP, polo que foi reelixido alcalde co apoio de Unidade Veciñal.
Dreams (canción de Fleetwood Mac)
"Dreams" é unha canción do grupo Fleetwood Mac composta e escrita por Stevie Nicks para o álbum Rumours de 1977. Supuxo o maior éxito da banda, sendo o seu único número un nas listas de vendas dos Estados Unidos.
Géovreisset
Géovreisset é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Ducado de Florencia
En 1569 o ducado foi elevado a Gran Ducado de Toscana polo papa, o que permitiu o goberno dos Médicis e toda a Toscana até 1737, data na que a familia se extinguiu.
Antecedentes
A partir de 1434, ano no que Cosme o Vello regresa triunfalmente do seu exilio veneciano, a familia Medici exercerá en Florencia un poder de feito (para o que se cuñou o nome de "criptoseñorío"), que se consolidou con Pedro Cosme chamado o Gotoso e o seu fillo Lourenzo o Magnífico.
En 1494 Pedro o Fatuo, incapaz de opoñerse eficazmente á entrada en Florencia do rei de Francia Carlos VIII, viuse obrigado a fuxir. Restáurase na cidade o réxime republicano. Ao retorno dos Medici, en 1512, púxose á fronte do goberno da cidade o cardeal Xulio, fillo natural de Xuliano Cosme, que en 1522 sería elixido papa co nome de Clemente VII.
Porén, en 1527, despois do Saqueo de Roma por parte das tropas de Carlos V, os florentinos rebeláronse, proclamando de novo a república. Para derrotar a este último réxime republicano foi necesario que se aliasen o papa Medici e o Emperador. Despois do sitio de Florencia, en 1531 Alexandre de Medici toma posesión do goberno da cidade. O ano seguinte será nomeado Duque. Morreu en 1537 a mans de Lourenzino de Medici, tamén chamado Lorenzaccio.
Cando a súa fundación, o Ducado de Florencia ocupaba a mesma extensión que o seu estado predecesor, a República de Florencia. O ducado foi creado porque o título de "duque" cadraba mellor e faría máis fácil o exercicio do poder que os Medici xa tiñan na rexión.
A supremacía dos Medici fora restaurada polo emperador Carlos V apenas algúns anos antes da creación do ducado, despois de que que o papa papa Clemente VII fose deposto en 1527 por rebeldes florentinos durante a Guerra da Liga de Cognac.
Reinado de Alexandre
miniatura|150px|dereita|Alexandre de Medici
En 1535, varias preeminentes familias florentinas, incluíndo os Pazzi (que intentaran matar a Lourenzo de Medici na Conspiración dos Pazzi), enviaron unha delegación a Carlos V coa solicitude de que depuxese a Alexandre. Esta delegación ía ao mando do primo de Alexandre, Hipólito de Medici.
O goberno de Alexandre como duque durou apenas catro anos. Alexandre foi asasinado por un parente arredado, Lorenzino de Medici, o 1 de xaneiro de 1537. Alexandre morreu sen descendencia lexítima.
Reinado de Cosme I
En 1537, tras o asasinato de Alexandre de Medici, ningunha das familias máis importantes de Florencia estaba en condicións de pretender o posto dos Medici de maneira que se opuxese ao imperio de Carlos V. Nese momento aparece Cosme I de Medici, con só 17 anos, seguido duns poucos servos, pero que foi elixido polas autoridades florentinas para suceder a Alexandre. esquerda|miniatura|210px|Cosme I de Medici, retrato por [[Agnolo Bronzino|Bronzino.]]
Apenas foi investido, emitiu un decreto no que excluía a Lorenzino e aos seus descendentes de calquera dereito de sucesión, desautorizou o Consello e asumiu a autoridade absoluta de maneira tiránica, causando o exilio voluntario de varios notábeis da cidade.
Despois deste golpe de autoridade na rexión, Cosme foi recoñecido como Duque polo emperador Carlos V, a cambio da súa axuda contra os franceses. En 1542, as tropas imperiais estacionadas en Florencia por orde de Carlos V, retíranse. Este feito permitiulle levar a cabo a expansión de Florencia.
O 17 de abril de 1555, Florencia e España ocupan a República de Siena (Batalla de Marciano) despois dun breve conflito (Siena encontrábase en colapso xa desde algún tempo antes da súa anexión). miniatura|220px|Fotografía do Palacio Pitti (principios do [[século XX)]] 220px|miniatura|Vista nocturna da Galería dos Uffizi co [[Palazzo Vecchio ao fondo]]
Filipe II de España outorgou o territorio a Cosme, en xullo de 1557. Así, Cosme controlaba a maior parte da Toscana.
En 1548 Cosme comprou a illa de Elba á República de Xénova, baseando alí a mariña que estaba a desenvolver. Fundou a cidade portuaria de Livorno, permitíndolles aos habitantes da cidade que gozasen de liberdade relixiosa.
A familia ducal trasladouse ao Palacio Pitti en 1560. Cosme adxudicoulle ao arquitecto Vasari a construción da Galería Uffizi, como oficinas para os administradores do ducado (que xa lles quedara pequeno o Palacio Pitti), para o Banco dos Medici, dando nel continuidade á tradición familiar de mecenado das artes.
Porén, Cosme non se resignaba a ser un vasalo do Emperador e buscaba maior independencia política. Desta maneira, trinta e seis anos despois de establecerse o estado, en 1569, o papa Pío V eleva a Cosme I de Medici á categoría de "Gran Duque", pasando o seu Estado a designarse cono Toscana, termo de maior amplitude xeográfica, e poñendo así fin ao Ducado de Florencia.
O novo Gran Duque de Toscana pasou a utilizar o tratamento honorífico de alteza. E, no sucesivo, o gran duque sería coroado polo Papa en Roma.
Por considerar que o dereito a establecer un Gran Ducado estaba reservado ao Emperador, España e Austria negáronse a recoñecelo, mentres que Francia e Inglaterra agardaron un tempo para validalo. Finalmente, co paso do tiempo, todos os estados europeos acabaron por recoñecelo.
O goberno dos Medici continuou no novo gran ducado de Toscana até a extinción da liña masculina da familia, en 1737
Goberno
miniatura|100px|esquerda|Carlos V esquerda|miniatura|100px|Clemente VII
Imediatamente despois da rendición da república no asedio de Florencia (1529–1530), Carlos V emitiu unha proclamación onde se dicía explicitamente que só el podería determinar o goberno de Florencia.
O 12 de agosto de 1530, o emperador instituíu os Medici como gobernantes hereditarios (capo) da República de Florencia.
O papa Clemente VII, que pretendía que o seu familiar Alexandre de Medici fose o gobernante monárquico de Florencia, procurou coidadosamente a estratexia a usar, porque pretendía dar a impresión de que fora a democracia florentina quen escollera Alexandre como monarca.
En abril de 1532, o papa convenceu á Balía, a comisión gobernativa de Florencia, para que redactasen unha nova constitución.
O senado, composto por corenta e oito homes, escollidos pola comisión da reforma constitucional, foi investido coa prerrogativa de determinar as políticas financeira, de seguridade e exterior de Florencia.
Adicionalmente, o senado nomeou os comisarios da guerra e de seguridade pública, os gobernadores de Pisa, Arezzo, Prato, Volterra e Cortona, así como aos embaixadores.
O "Consello dos Douscentos" era un tribunal de apelación cuxos membros eran nomeados de forma vitalicia.
Máximo Rodríguez Martínez
Máximo Rodríguez Martínez foi un impresor e xornalista galego.
Traxectoria
Fundou en Ribadavia en 1870 a imprenta El Ribadaviense. Nela editáronse as publicacións El Avia, El Obrero, El Avia Ilustrado, El Ribadaviense  e Ris-Ras. Foi tamén administrador de El Avia e El Avia Ilustrado.
Abaditas
Os Abaditas foron unha dinastía andaluza de orixe árabe, gobernantes do reino taifa de Sevilla (1023-1091). Tamén foron coñecidos como Banu Abbad.
O fundador da dinastía foi Abú al-Qasim Muhammad ibn Abbad, cadí da cidade, que se fixo popular entre os seus conciudadáns ao organizar a resistencia contra os soldados de fortuna bérberes que estaban rapiñando os fragmentos nos que se desfacía o califato de Córdoba.
A Airoa, Ambroa, Irixoa
A Airoa é un lugar da parroquia de Ambroa no concello coruñés de Irixoa da comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 22 habitantes (12 homes e 10 mulleres), o cal non supón variación con respecto ao ano 2009.
1902
Europa
miniatura|dereita|Afonso XIII de España, 1901
Germagnat
Germagnat é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
-719
Véxase tamén
Historia ano a ano
Lavandeira, Ferreira de Pantón, Pantón
Lavandeira é un lugar da parroquia de Ferreira de Pantón no concello de Pantón, na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal (INE) en 2012 tiña dez habitantes (seis homes e catro mulleres).
Historia
Este lugar da parroquia posúe unha estreita relación co mosteiro de Santa María de Ferreira de Pantón. Dado que o muro exterior deste templo linda con esta aldea, un gran número de habitantes da Lavandeira labraron as terras do mosteiro cisterciense ao estar tan próximas a elas. Nesta aldea mesmo moía un muíño (agora en ruínas) no río Ferreira.
Bienvenido Lago Alonso
Bienvenido Lago Alonso, nado en Vilagarcía de Arousa cara a 1892, foi un policía e político galego.
Traxectoria
Na II República foi elixido vogal primeiro da directiva do Partido Republicano Gallego de Vilagarcía, presidida por Emiliano Porto Rial, en setembro de 1932. Foi nomeado xefe da Policia Municipal de Vilagarcía de Arousa en abril de 1933. Cando aconteceu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 31 de xullo e ingresou no Cuartel da Garda civil. Trasladado á Normal de Pontevedra habilitada como prisión, foi nomeado ordenanza da inspección da prisión o 17 de agosto; despois internárono no campo de concentración da illa de San Simón. Escribiu un diario de xullo de 1936 a marzo de 1937 no que relata o acontecido nas prisións de Pontevedra e San Simón. Dende 1941 traballaou como recadeiro entre Vilagarcía e Santiago de Compostela. En 1953 a Dirección Xeral de Administración Local rexeitou o seu recurso para recuperar o posto.
Vida persoal
Foi pai de Bienvenido e Enrique Lago Cid.
Linguas tungús
As linguas tungús son unha familia lingüística falada no leste de Siberia e no nordeste da China polos pobos tungús. Moitas linguas tungús están ameazadas e o seu futuro a longo prazo é incerto. Hai arredor de 75 000 falantes nativos entre a ducia de linguas que compoñen a familia. Algúns lingüistas consideran que o tungús forma parte da controvertida familia de linguas altaicas, xunto coas linguas mongólicas, e ás veces o coreano e as linguas xapónicas.
O termo "tungús" é un exónimo para designar o pobo evenk empregado polos iacutos ("tongus") e os tártaros de Siberia no século XVII, e quere dicir "porco". Pasou ó ruso como "тунгус".
Fedor Chispiiakov
Fedor Stepanovich Chispiiakov (en Фёдор Степанович Чиспияков), nado en Kosoy Porog en 1906 e finado en 1978, foi un escritor, tradutor e educador shor, considerado o fundador da literatura shor.
Traxectoria
Naceu nunha pequena localidade, que se integrou na cidade de Mezhdurechensk pouco despois da súa formación, a mediados do século XX. Traballou como profesor na denominada, Montaña Shoria, no sur do distrito de Kemerovo, o país dos shor. Entre 1925 e 1931 anos estudou no Instituto dos Pobos do Norte de Leningrado, converténdose no primeiro shor en recibir educación superior. Tras rematar fixo un curso de posgrao en Moscova, Volveu a Siberia e comezou a traballar en institucións educativas; do Distrito Nacional Gorno-Shorski, que existiu entre 1926-1939
O seu primeiro libro, unha colección de poemas, Шолбан publicouse en 1934. Na década de 1940 escribiu unha novela В долинах Мрас-су, as coleccións de relatos Чулеш e Таныш e outras obras. Traduciu ao shor varias obras da literatura rusa como Капитанскую дочку de Pushkin e foi autor de varios libros escolares.
Tralasmós, Tenorio, Cerdedo-Cotobade
Tralamós é un lugar da parroquia de Tenorio, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 105 habitantes (57 homes e 48 mulleres), o que supón un aumento dunha persoa con respecto ó ano 2006.
Terrassa Futbol Club
O Terrassa Futbol Club é un club de fútbol catalán, da cidade de Terrassa, na provincia de Barcelona. Fundouse en 1906 e xoga actualmente na Terceira División de España.
Historia
En 1902 xogouse o primeiro partido de fútbol en Terrassa, por estudantes da Escola Industrial. En 1906 un grupo destes rapaces crea o Young’s Club nos terreos de En Belil. Dous anos máis tarde pasa a chamarse Terrassa Foot-Ball Club e en 1911 pasa a ser Terrassa Futbol Club. Despois da Guerra Civil e ata 1969 o club tivo a denominación de CD Terrassa.
Estadio
O Terrassa xoga no Olímpic de Terrassa, con capacidade para 11.500 espectadores. O estadio foi estreado en 1960 cun partido entre o Terrassa FC e o Sevilla FC que acabou cun resultado de 2-4.
-718
Véxase tamén
Historia ano a ano
Brita Malmer
Brita Ingrid Maria Malmer, nada en Malmö, Escania, o 1 de xuño de 1925 e finada en Lidingö, Estocolmo, o 8 de maio de 2013, foi unha numismática sueca especializada nas cuñaxes do pobo viquingo. Foi a primeira persoa que exerceu como profesora de numismática en Suecia.
Traxectoria
Malmer naceu en Malmö, onde o seu pai, Svante Alenstam, estaba destinado como mestre de escola. Logo de concluír a educación secundaria en 1945, cursou estudos superiores de historia, arqueoloxía, estudos clásicos, historia da arte, pedagoxía e Antigüidade nórdica na Universidade de Lund, onde se graduou en 1953. Entre ese ano e 1966 exerceu nesta mesma universidade como profesora asociada en tanto que cursaba o doutoramento, ao que acceden en 1966 cunha tese sobre as primitivas moedas do asentamento comercial de Hedeby na era viquinga, titulada Nordiska mynt före år 1000 ("Moedas nórdicas antes do ano 1000").
En 1959, Brita Malmer instalouse en Estocolmo e comezou a traballar no Gabinete Numismático Real, onde se dedicou por igual á organización de exposicións e á investigación. Implicouse especialmente no proxecto Corpus nummorum saeculorum IX-XI qui in Suecia reperti sunt, un catálogo de todas as moedas da era viquinga atopadas en territorio sueco, que dirixiu durante vinte anos. Malmer comezou no Gabinete a media xornada e en 1962 pasou a estar contratada a tempo completo. Posteriormente, en 1971, foi ascendidda a xerente do Gabinete Numismático Real, posto que ocupou ata 1979, cando foi nomeada profesora de Numismática e Historia do Diñeiro. Brita Malmer xubilouse en 1992.
En 1972, Malmer foi a encargada de pronunciar a conferencia en memoria de Dorothea Coke, para a Sociedade Viquinga para as Investigacións do Norte, con sede en Londres, co título "As cuñaxes do rei Canuto nos países do norte".
Buchabade, Tourón, Ponte Caldelas
Buchabade é un lugar da parroquia de Tourón, no concello pontevedrés de Ponte Caldelas, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 246 habitantes (122 homes e 124 mulleres).
Brita Malmer
Traxectoria
Brita Malmer estaba casada co profesor de Arqueoloxía Mats P. Malmer. A filla de ambos, Elin Malmer, é unha recoñecida historiadora. Brita faleceu en 2013 e o seu corpo foi soterrado, xunto co do seu marido, no cemiterio de Lidingö.
Recoñecementos
Ao longo da súa traxectoria, Brita Malmer exerceu tamén a presidencia de diversas entidades e fundacións, entre elas a Fundación para a Numismática Sven Svensson (1971-1979 e 1988-1993), a Sociedade Arqueolóxica Sueca (1974-1976), a Sociedade Numismática Sueca (1974-1976) e a Fundación Gunnar Ekström para a Investigación Numismática (1974-1979).
Buchabade, Tourón, Ponte Caldelas
O barrio é máis coñecido polo nome de Santa Ana, debido á situación no lugar da capela de Santa Ana.
Xeografía
Atópase no noroeste do concello pontevedrés de Ponte Caldelas, lindando cos lugares de Tourón, Vilarchán e Parada.
Pobo bariba
miniatura|240px|Borguland. Os bariba (en bariba: Baatonu / Baatombu) son un grupo étnico e principais habitantes de Borgou e Alibori, en Benín, sendo cofundadores do reino de Borgu, no que hoxe é o nordeste de Benín e o oeste de Nixeria. En Nixeria, habitan no oeste entre o estado de Kwara e a sección Borgu do estado de Níxer. Estímase que hai un millóns de bariba, o 70% dos cales viven en Benín, onde representan o cuarto grupo étnico máis grande (9,2% da poboación). Os bariba concéntranse especialmente arredor da cidade de Nikki, que é considerada tradiconalmente a capital bariba.
Luis de Angulo
Luis de Angulo Montes, nado en Granada o 1 de xuño de 1911 e finado na mesma cidade o 26 de setembro de 2001, foi un avogado e político español.
Traxectoria
Procurador en Cortes durante o réxime franquista en representación dos colexios de avogados de España dende a década de 1960, foi designado polo rei Xoán Carlos como senador. Na cámara alta, integrouse no grupo de senadores da UCD. Nomeado Director xeral de Xustiza no ministerio de Landelino Lavilla, non se presentou ás eleccións de 1979, e foi destituído uns meses despois.
-716
Véxase tamén
Historia ano a ano
Condados dos Estados Unidos de América
350px|miniatura|Mapa dos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos, mostrando os estados, divididos en condados.]] Un condado dos Estados Unidos é un nivel local de goberno creado como unha subdivisión dun estado polo goberno estatal, polo federal ou polo goberno territorial como unha subdivisión dun territorio. A sede da administración e os tribunais dun condado chámase «cabeza de condado» (county seat). A verba "condado" (county) emprégase en 48 dos 50 estados; Luisiana utiliza o termo "parish" (parroquia) e Alasca ten o "borough". Incluíndo estes, hai máis de 3.000 condados en Estados Unidos, cunha media de 62 condados por estado, aínda que Delaware ten 3 e Texas 254. En moitos estados do nordeste e do medio oeste, os condados subdivídense en municipios civís (civil township; ou towns no caso de Nova Inglaterra, Nova York e Wisconsin) cun grao de autonomía que varía dun estados a outro e poden conter outras municipalidades integrantes.
A Oficina do Censo dos Estados Unidos relaciona un total de 3.141 condados ou unidades administrativas equivalentes a condado. O poder do goberno do condado varía moito dun estado a outro, como a relación entre condados e gobernos municipais incorporados. A distribución do poder e responsabilidades entre o goberno estatal, os gobernos dos condados e os gobernos municipais defínense na Constitución de cada estado.