cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imperialismo
Desenvolvemento do imperialismo económico
Trala segunda guerra mundial, o imperialismo desenvolveuse extraordinariamente: o despertar nacionalista dos pobos subdesenvolvidos (tales como os países africanos) e a aparición do socialismo en moitos deses Estados puxo en crise o sistema colonialista. Non obstante, as antigas colonias pasaron a depender economicamente das ex metrópoles, que continuaban a explotar os seus recursos. É o que se denomina neocolonialismo.
Demográficas
En Europa, entre 1850 e 1914, produciuse un espectacular aumento demográfico que chegou incluso a duplicar a poboación, polo que nalgúns países empezaban a escasear os recursos. Gran parte da poboación, uns 40 millóns de europeos, non tiñan outra saída que ir aos outeiros do seu respectivo país, xa que non contaban con traballo nin con alimentos suficientes para abastecerse todos e cambiar a súa residencia na busca de riquezas e mellores condicións.
O imperialismo é o dominio que exercen as nacións máis poderosas respecto a outras máis débiles, aínda que non sempre de forma oficial. Pero non sempre se denomina imperialismo o proceso de expansión económica que tivo lugar en Europa a mediados do século XIX, sobre todo a partir de 1870. Durante este período, moitos países europeos, especialmente Gran Bretaña, estendéronse primeiro de forma oficial e máis tarde anexionado territorios e formando colonias en África, Asia e o Pacífico. Este imperialismo foi consecuencia da busca, fóra de Europa, de mercados e materias primas para a revolución industrial e deuse ata o comezo da primeira Guerra Mundial, en 1914. A suposición da superioridade cultural, económica, moral, ideolóxica ou doutra índole do poder imperial sobre as zonas dominadas leva os imperialistas a ter unha idea positiva do mantemento e de adquistición de imperios. En cambio naqueles territorios que están suxeitos ós gobernos imperialistas a xente está descontenta, séntese explotada etc.
Darwinismo social
O darwinismo social foi adoptado polos imperialistas, sobre todo en Inglaterra, para escusar as súas actuacións. Tras coñecer as teorías de Darwin sobre a evolución das especies por selección natural, sostiñan que, ao igual que as distintas especies ou razas, as sociedades máis avanzadas tiñan dereito a impoñerse e a seguir crecendo aínda que fose a costa das máis inferiores ou atrasadas.
Científicas
Existía un forte interese por descubrir e analizar novas especies de animais e plantas, coñecer novos territorios e realizar investigacións de todo tipo. Isto fixo que moitos científicos desexasen progresar, lanzándose á aventura conseguindo a cambio grandes avances en campos como a bioloxía e a botánica.
Técnico-políticas
Algúns políticos queren facer esquecer rapidamente as súas derrotas conseguindo novos territorios. A navegación tamén foi un factor importante xa que os barcos de vapor, agora capaces de chegar moito máis lonxe, precisan dispor de puntos costeiros por todo o mundo para poder repor as existencias de carbón, polo que cando o establecemento destes pasou a mans do estado, en lugar de limitarse a ese punto, este intentou controlar cada vez máis territorio. Alí onde se teña un predominio político terase o predominio dos produtos, un predominio económico.
Militares e xeoestratéxicas
O período entre 1871 e 1914 foi de paz entre as principais potencias europeas, a denominada Bela Época (Belle Époque). A dispoñibilidade dun crecente potencial demográfico para o alistamento pódese empregar en territorios extraeuropeos, seguindo ou precedendo á expansión colonial económica das empresas e á emigración.
As razóns xeoestratéxicas eran resultado da competencia polo dominio de rutas navais (escalas necesarias para encher os buques) e de espazos continentais clave, como a denominada área pivote da Asia Central ou o imperio continuo en África (continuidade territorial entre as bases navais en mares opostos).
Consecuencias
En xeral, a poboación casada sufriu un incremento ao diminuír a mortalidade, pola introdución da medicina moderna occidental e manterse unha alta natalidade. Iso traduciuse nun desequilibrio entre poboación e recursos, que aínda persiste. Non obstante, nalgunhas áreas, a poboación autóctona sufriu unha drástica redución (especialmente durante a primeira fase do imperialismo), como consecuencia da introdución de enfermidades descoñecidas (varíola, gripe etc). Noutros lugares, a poboación indíxena foi simplemente substituída por colonos estranxeiros.
A explotación económica dos territorios adquiridos fixo necesario o establecemento dunhas mínimas condicións para o seu desenvolvemento. Creáronse infraestruturas destinadas a dar saída ás materias primas e agrícolas que ían destinadas á metrópole. As colonias convertéronse en abastecedoras do necesario para o funcionamento das industrias metropolitanas, mentres estas colocaban os seus produtos manufacturados nos dominios. A economía tradicional, baseada nunha agricultura autosuficiente e de policultivo, foi susbtituída por outra de exportación, en réxime de monocultivo, que provocou, en gran medida, a desaparición das formas ancestrais de producir e a extensión de cultivos.
As consecuencias sociais manifestáronse na instalación dunha burguesía de comerciantes e funcionarios procedentes da metrópole que ocuparon os niveis altos e medios da estrutura colonial. Nalgúns casos, asimiláronse determinados grupos autóctonos dentro da cúspide social. Tratábase das antigas elites dirixentes e de membros de determinados corpos do exército ou a función pública colonial. En ambos os casos a súa asimilación foi acompañada dunha profunda occidentalización. Cando, a raíz do proceso de descolonización, comezaron a xurdir estados a partir do que foron colonias, eses grupos sociais ocuparon unha posición relevante na administración e o goberno dos novos países.
Os territorios dominados sufriron un maior ou menor grao de dependencia respecto á metrópole, en función do tipo de organización administrativa que lles foi imposto. Porén, esta dependencia non estivo exenta de conflitos, que foron o xerme dun antiimperialismo protagonizado xeralmente polas clases medias nativas occidentalizadas, que reclamaban a toma en consideración das tradicións autóctonas. Iso canalizouse a través das premisas do xogo democrático que as metrópoles defendían para elas mesmas mais que negaban ás súas colonias: liberdade, igualdade, soberanía nacional etc.
O imperialismo conduciu á perda de identidade e de valores tradicionais das poboacións indíxenas e á implantación das pautas de conduta, educación e mentalidade dos colonizadores. Así mesmo, supuxo a adopción das linguas dos dominadores (especialmente o inglés, o francés e o castelán). Iso arrastrou a unha forte aculturación. A relixión cristiá (católica, anglicana, protestante etc) desprazou os credos preexistentes en moitas zonas de África ou fusionouse con esas crenzas, conformando doutrinas de carácter sincrético.
A introdución de novas formas de explotación agrícola e inéditas especies vexetais e animais provocaron a modificación ou destrución dos ecosistemas naturais. Por exemplo, o bisonte foi case exterminado nas pradarías americanas; o coello converteuse nunha auténtica praga trala súa introdución en Australia, onde carecía de depredadores naturais; as grandes selvas tropicais foron obxecto de deforestación causada pola sobreexplotación madeireira e a introdución dos monocultivos de plantación; os ríos foron contaminados con refugallos procedentes dos sistemas de extracción dos metais preciosos.
Xustificación
As nacións dominan a outras para expandir a súa economía, obter materia prima, man de obra, ou para dar saída aos excedentes de capital.
Os estados tenden a expandirse por ambición de poder, prestixio, seguridade e vantaxes diplomáticas respecto a outros estados para a economía mundial.
Os países vense impulsados a expandir a súa influencia para expandir así os seus valores políticos, culturais e relixiosos. Ao mesmo tempo, os países son beneficiados con paz, seguridade e prosperidade.
Os países con estándares relixiosos adoitaban expandir a súa influencia por países próximos a este para así propagar a súa relixión.
Canedo, Ourense
San Miguel de Canedo é unha parroquia do concello de Ourense. Segundo o Padrón Municipal en 2014 tiña 502 habitantes (237 homes e 265 mulleres).
Características
Está situada a catro quilómetros ao oeste da cidade de Ourense, e ten unha unha superficie de 6,6 km². A poboación máis importante é Quintela. Pola parte sur de Canedo pasa o río Miño. Alí habilitouse unha zona de ocio coñecida como as termas de Outariz, ao redor dunhas fontes de auga quente similares ás das Burgas de Ourense. Outras fontes de augas termais da parroquias son as Burgas de Arriba e as Burgas de Abaixo, das que mana auga entre os 60 e os 80 °C, e a Burga do Muíño.
A igrexa de San Miguel de Canedo foi reconstruída tras a guerra civil, xa que foi queimada.
Entre 1836 e 1943 pertenceu ao Concello de Canedo.
Galería de imaxes
<Gallery> Ficheiro:Zona recreativa de Quintela de Canedo, Canedo, Ourense.jpg|Zona recreativa en Quintela de Canedo Ficheiro:Paseo peonil (Ourense).jpg|Paseo peonil Ficheiro:Ponte, río Miño, Outariz (Canedo, Ourense).jpg File:Termas de Outariz, Canedo, Ourense.jpg|Termas de Outariz
Falso amigo
Un falso amigo (ou falso cognado) é unha palabra doutros idiomas que se parece (na escritura ou na pronunciación) a unha palabra na lingua materna do falante, pero que ten un significado diferente. Moitos dos falsos amigos débense a unha etimoloxía común que derivou en significados distintos en cada lingua.
Idade Antiga de Galicia
Coñécese como protohistoria o período de cada cultura sobre o cal non existen textos escritos producidos pola propia cultura que se investiga, pero si referencias en autores doutras civilizacións. Para Galiza, as fontes son as greco-latinas, polo que este período se inscribe xeralmente na Idade Antiga.
As primeiras mencións que teñen chamado a atención son a de certas illas, as Casitérides, nas que abundaba o estaño. Pero o coñecemento do Occidente foi extremadamente limitado até a época helenística. A primeira referencia é a dun viaxeiro marsellés de fins do século IV a. C., Piteas, quen menciona o cabo Nerio e a tribo dos ártabros. Estas informacións foron recollidas por Eratóstenes (século III a. C.); máis tarde escribiron Polibio (século II a. C.), Artemidoro, Posidonio e Estrabón (século I a. C.), Plinio o Vello (século I) e Ptolomeu (século II).
A indoeuropeización do cuadrante norocidental da Península Ibérica durante o Idade de Bronce foi continuada por elementos se cadra célticos durante a Idade de Ferro, a partir do século VI a. C. Apareceu así a cultura castrexa, caracterizada polos castros ou citanias, poboados fortificados sen apenas urbanismo. Aínda que por veces ferro e Cultura castrexa se fagan equivalentes, convén distinguir entre os dous conceptos porque a transición entre Bronce e Ferro é aínda bastante descoñecida e non está claro que elementos anteriores pervivíron e de onde proveñen os trazos prototí­picos do mundo castrexo. En efecto, os castros máis antigos datan dos séculos VIII e VII a. C. Esta área cultural ten o seu límite oriental no río Navia e o Bierzo e o meridional no río Douro. Non se deu en ningún momento un proceso de construción de entidades de tipo estatal, xa que se trataba dunha sociedade de tipo xentilicio. Da lenta fusión por aculturación entre os mundos castrexo e provincial romano xorde a cultura galaico-romana.
Morteiro (utensilio)
thumb|Morteiro e mazo de madeira de [[oliveira.]] thumb|Morteiro de laboratorio en [[ágata.]] Un morteiro é un recipiente de material duro que se utiliza en usos domésticos, boticas ou en laboratorios para machucar certas substancias (drogas, especias, herbas...). Pode estar feito de madeira, pedra, vidro, ferro, ágata, porcelana, etc, e ten unha cavidade semiesférica na que, coa axuda dun mazo, se esmagan as substancias que se queren converter en po. O mazo pode ser tamén de diversos materiais, aínda que preferibelmente pesado para facilitar o traballo.
Cociña
miniatura O morteiros e as mazas empregáronse igualmente na cociña para preparar algúns ingredientes ou acompañamentos como a maionesa, o guacamole ou o pesto (que deriva de pistillum en latín), así como outras especias en po. En Galicia empregábase nas preparacións dalgúns mollos, por exemplo para esmagar allo con perexil. As tribos nativas das Américas empregaban morteiros (coñecidos en México como molcajetes) que escavaban nunha rocha a xeito de oco para poder moer o millo e froitos secos e o utensilio para machucar era un obxeceto tubular (tejolote ou temachín). Un morteiro empregado en Xapón son os denominados suribachi e surikogi. Os morteiros e mazos de granito empréganse no Sueste de Asia e na India. En Malaisia, é coñecida como lesung. Nalgúns países emprégase a miúdo e chega a ser un símbolo da súa cociña como é o caso da tradicional cociña mexicana no que se fai de basalto. Morteiros de gran tamaño, elaborados de pedra de dous a tres metros de altura, empregáronse en Oriente Medio para picar carne e poder elaborar os kibbeh. En África emprégase frecuentemente cun mazo grande para esmagar cereais. Na cociña española (non en Galicia) emprégase na elaboración de moitos pratos, algúns dos máis coñecidos son as sopas frías como o ajoblanco, mollos como o ajoarriero e preparacións coma o atascaburras.
O Muíño do Vento, Muros, Muros
Muíño do Vento é un lugar da parroquia de Muros no concello coruñés de Muros, na comarca de Muros. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 72 habitantes (32 homes e 40 mulleres).
Chaodarcas
O topónimo galego Chaodarcas pode referirse a:
Couza guatemalteca
A couza guatemalteca ou couza guatemalteca da pataca (Tecia solanivora), descrita por Povolný en 1973, é un insecto da orde dos lepidópteros e da familia Gelechiidae. Orixinaria de Guatemala desde onde se estendeu a toda América Central detectouse en Galicia, por primeira vez, en 2015.
Praga en Galicia
miniatura|esquerda|Anuncio da Xunta de Galicia para a recollida de patacas infestadas no concello de [[Xove.]] Os concellos de Ferrol, Narón e Neda, en 2015, foron os primeiros afectados pola presenza da couza guatemalteca da pataca en Galicia. Estes parasitos producen danos tanto nos cultivos de patacas como cando estas se amorean nos almacéns. As trampas de feromonas, os tratamentos con produtos fitosanitarios, a interrupción do cultivo ou a destrución da colleita son algunhas das estratexias para deter o avance da praga. miniatura|Patacas perforadas pola couza guatemalteca (comparación)
En febreiro de 2017 os concellos afectados pola praga en Galicia aumentaron a 31, todos eles nas provincias da Coruña e Lugo:
Medidas de control
O 3 de marzo de 2017 o Consello de ministros do Goberno de España aprobou un Real Decreto que prohibe o cultivo de pataca por un mínimo de dous anos nas zonas infestadas. Tamén se establece unha zona tampón: «os terreos comprendidos dentro dunha franxa de 5 quilómetros arredor do límite dos concellos establecidos como zonas infestadas». As disposicións sobre a zona tampón inclúen medidas de control e erradicación aplicables ás parcelas de cultivo, ás instalacións de almacenamento, ao almacenamento de patacas por particulares para autoconsumo e ao movemento de patacas desde esa zona a zonas non demarcadas. En Galicia a zona tampón comprende os concellos das Somozas, Moeche,  Cerdido, Cedeira  e Cariño.
Quinteiro, San Xosé de Ribarteme, As Neves
Quinteiro é un lugar da parroquia de San Xosé de Ribarteme no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 ten 3 habitantes (2 homes e 1 muller).
Río Volga
250px|miniatura|Vista da ponte de [[Saratov, o máis longo de Europa (3,690 km).]] O río Volga (en ruso Во́лга, tártaro İdel, Идел, moksha Рав, mari Юл, alemán Wolga) é o río máis longo e caudaloso de Europa. Cos seus afluentes, rega máis dun terzo da superficie da Rusia europea. O Volga nace nas cuíñas de Valdái a 228 metros de altitude, entre Moscova e San Petersburgo e desemboca no mar Caspio logo dun longo percorrido de 3.690 km. O Volga é navegable en case todo o seu percorrido grazas ás enormes obras de acondicionamento realizadas fundamentalmente durante a segunda metade do século. A súa conca hidrográfica, cunha superficie de 1.350.000 km², é a 18º maior do mundo (por extensión é maior que o Perú, o 19º país maior do mundo) reúne un gran mosaico de pobos. O val do Volga concentra desde a segunda guerra mundial unha parte importante das actividades industriais de Rusia. O Volga desempeña tamén un gran papel no imaxinario ruso e inspirou numerosas novelas e cancións rusas.
Administrativamente, o río discorre por doce dos Óblasts federais da Federación rusa, que seguindo o seu curso augas abaixo, son: óblast de Tver, óblast de Yaroslavl, óblast de Kostromá, óblast de Nizhnii Novgorod, República dos Maris, república dos Chuvaxos, república de Tatarstán, óblast de Uliánovsk, óblast de Samara, óblast de Sarátov, óblast de Volgogrado e óblast de Astrakán.
Drena a maioría de Rusia Occidental; os seus moitos grandes encoros provén dunha importante irrigación e enerxía hidroeléctrica. O sistema formado polo canal Moscova-Volga, o canal Volga-Don, e o canal Mariinsk forman unha vía navegable conectando Moscova co Mar Branco, o mar Báltico, o mar Caspio, o mar de Azov e o Mar Negro. miniatura|250px|Paisaxe das cuíñas de Valdái miniatura|250px|Monasterio Nílov na illa Stolbny do lago Seliger, un lago que atravesa o río Volga. miniatura|250px|O río Volga en [[Tver.]] miniatura|250px|O río Volga en [[Úglich.]] miniatura|250px|Confluencia do río Volga e o río Kótorosl, un lugar de paseo na cidade de Yaroslavl. miniatura|250px|A confluencia do río Volga co [[río Oká, en Nizhnii Novgorod.]] miniatura|250px|O río Volga en [[Uliánovsk.]] miniatura|250px|O río Volga preto da súa desembocadura.
Curso superior do Volga
O río Volga nace nas cuíñas de Valdái, a 228 m sobre o nivel do mar, preto da localidade de Volgo-Verjovie, na parte occidental do óblast de Tver, nun lugar situado a uns 300 km ao noroeste de Moscova e a uns 320 km ao sueste de San Petersburgo.No primeiro tramo ten o nome de Selizhárovka e é un curso curto de auga de 36 km que desauga no lago Seliger (que ten unha superficie de 212 km² e está a unha cota de 205 m). O Volga diríxese primeiro en dirección sueste, atravesando a rexión de Valdái ata alcanzar a localidade de Rzhev (63.729 hab. en 2002 ), pasada o cal xira cara ao noroeste e a partir da que poden navegar polo río pequenas embarcacións de transporte de mercancías. O río, tras algo máis de 100 km, alcanza Tver (a antiga Kalinin 1931-1990), fundada en 1135, con 408.903 hab., é a capital do óblast de Tver localizada na estrada que une Moscova con San Petersburgo.
O Volga describe unha nova curva e xira cara ao suroeste, discorrendo polo primeiro dos moitos tramos en que as súas augas estarán encoradas, está vez polo encoro de Ivankovo, onde recibe pola dereita o río Shosha. Xira logo cara ao oeste, e penetra no encoro de Dubna, construído para abastecer Moscova (é o tramo máis próximo á capital, apenas a 100 km). Neste encoro recibe ao río Dubna, e, moi próximo á presa, conecta coa canle de Moscova, unha canle artificial de 128 km construído en 1932 que une o río Volga co río Moscova. Deixada atrás a presa, o Volga baña a localidade de Dubná (60.951 hab.), e logo xira cara ao noroeste, nun tramo no que atravesa a cidade de Kimry (58.500 hab.) e segue polo encoro de Úglich, un novo tramo no que recibe os seus primeiros afluentes de importancia, os ríos Medveditsa e Nerl. Segue o río en dirección cada vez máis norte, franqueando o límite co óblast de Yaroslavl, atravesando a cidade de Úglich (38.900 hab.) e chegando ata o gran lago do encoro de Rybinsk (que con 4.580 km², é coñecido como o mar de Rybinsk, e que está a unha cota de 102 m). É a máis antiga das presas construídas no río (1935-41) e tamén o punto máis setentrional polo que discorre o Volga. Neste lago desembocan dous importantes afluentes, o río Mologa (456 km) e o río Cheksna. Tamén enlaza a vía navegable Volga-Báltico, que atravesando o lago Onega e o lago Ladoga, conecta co golfo de Finlandia e, a través da canle Mar Branco-Báltico, o mar Branco.
O Volga sae do lago polo mesmo lado meridional polo que entra, emprendendo dirección sueste. Ao pé da presa atópase a cidade industrial de Rybinsk (222.653 hab., anteriormente rebautizada como Andropov) que é o gran porto de transbordo do curso superior do Volga. Segue o río cara ao sueste e alcanza Yaroslavl (613.088 hab.), unha das cidades máis antigas da Rusia central, fundada no século XI. O río encamíñase cada vez máis en dirección leste, traspasando o límite co óblast de Kostroma. A uns 70 km augas abaixo de Yaroslavl atópase a cidade de Kostromá (278.750 hab.), localizada ao pouco da confluencia co río Kostroma, outra antiga cidade (fundada en 1152). A partir de aquí, o Volga vaise convertendo cada vez máis nun río de chanzura, ancho e de discorrer lento. Atravesa pronto o óblast de Kostroma pola súa banda meridional e internase no óblast de Ivánovo, que cruza pola súa banda nororiental. Chega enseguida a Kíneshma (95.233 hab.) e augas abaixo atopa un novo gran lago artificial, o do encoro de Gorki (1.591 km²), cunha cola de 430 km de lonxitude, creado pola presa de Nizhnii Novgorod (construída en 1955). Na parte norte do encoro desaugan os ríos Nemda e Unzha (426 km). Seguindo o grande encoro augas abaixo en dirección sur, éntrase no óblast de Nizhnii Novgorod, e recibe pola esquerda ao río Uzola. O Volga deixa atrás a presa e atópase na ribeira dereita a cidade de Nizhnii Novgorod (1.311.252 hab.), na confluencia cun dos seus afluentes máis importantes, o río Oká (1.500 km). Este é o punto en que tradicionalmente considerouse que acaba o curso alto do Volga. Alén do río, na marxe esquerda, en fronte, localízase a cidade industrial de Bor (61.525 hab.).
Curso medio do Volga
O curso medio do Volga discorre en dirección leste-sueste, cruzando a parte central da Rusia europea, e comézase a observar xa a disimetria, das súas ribeiras, que se manifesta máis claramente no curso baixo, coa beira dereita máis alta e escarpada, por mor da presenza dos contrafortes das alturas do Volga, en contraposición a unha beira esquerda máis baixa. Ao saír de Nizhnii Novgorod, o río xira en dirección leste, pasando fronte a Kstovo e recibindo pola esquerda ao río Kerzhenets. Chega máis abaixo a outro longo encoro, o de Cheboksary, de máis de 131 km, do que unha parte está no oblást de Nizhnii Novgorod, a parte central na república dos Maris (na que recibe pola esquerda os ríos Vetluga e Rutka) e a parte final na república dos Chuvaxos, onde está tamén a presa, construída na década dos 1980 (e para a que deberon de ser realoxadas unhas 20.000 persoas). Augas abaixo da presa atópanse as cidades de Cheboksary (440.621 hab.) e Novocheboksarsk (125.857 hab.). Daquela o Volga forma durante un tramo o límite natural entre as repúblicas dos Chuvaxos e dos Maris, un treito no que recibe pola esquerda os ríos Bolshaya Kokshaga, Malaya Kokshaga e Ilet, e pola dereita ao Tsivil e no que, tamén na marxe esquerda, está a localidade de Volzhsk (58.987 hab.). A continuación o río internase, aínda en dirección leste, na república de Tartaristán, bañando primeiro a cidade de Zelenodolsk (100.139 hab.) e logo Kazán (1.105.289 hab.), a capital da república, ambas na marxe esquerda.
Pasada Kazán, o río (xa noutro tramo encorado) xira cara ao sur. A cidade está situada ao principio doutro longo encoro, o encoro de Kuibyshev, con 550 km de lonxitude, creado pola presa de Samara, que coas seus 6.450 km² de superficie, é o maior lago artificial de retención de Europa. O río Kama (1.850 km), o principal dos afluentes do Volga, incorpórase pola esquerda desaugando neste gran lago artificial, nun punto que foi considerado de forma habitual o inicio do curso baixo do Volga, aínda que agora, co encoro, perdeu parte da súa relevancia xeográfica.
Curso inferior do Volga
O encoro adentrase en dirección sur no óblast de Ulyanovsk, unha provincia que o Volga atravesa na súa parte oriental e na que se atopa na beira dereita a capital, Ulyanovsk (antigamente Simbirsk, con 635.947 hab.). Máis ao sur, o lago penetra no óblast de Samara e logo forma unha curva case pechada na cal se sitúan, na marxe esquerda, as cidades de Togliatti (702.879 hab.) e Samara (antes Kuibyshev, localizada na confluencia co río Samara, que conta con 1.157.880 hab.) e Novokúibychevsk (112.973 hab.) onde desemboca o río Chapayevka; e, na marxe dereita, ao final da curva, a cidade de Syzran (188.107 hab). Pasada Samara comeza pronto a cola doutro longo encoro, o encoro de Saratov (1.831 km²), situado 357 km augas abaixo.
Sempre en dirección sur, o encoro penetra no óblast de Saratov, e tras pasar a presa, ao pé, na súa marxe esquerda, o río baña a cidade industrial de Balakovo (200.470 hab.). Ao pouco, tamén pola esquerda, o Volga recibe as augas do río Irgiz, nun dos poucos tramos intactos do antigo curso, e no que na marxe esquerda sitúase a cidade de Volsk (71.124 hab.). As formas características da paisaxe, constituído por prados e outeiros ao oeste e por unha beira plana ao leste, son aínda perceptibles entre Kazán e Volgogrado, aínda que os lagos dos encoros mergullaron as antigas beiras.
O Volga xira cara ao sueste, e pasa, na marxe esquerda, fronte á pequena cidade de Marks (32.849 hab.), e logo pola de Engels (200.800 hab.). Fronte a esta última, na outra ribeira, atópase a cidade de Saratov (873.055 hab.), un importante centro universitario. A partir de Marks, comeza xa a cola doutro longo encoro, o da presa de Volgogrado (3.117 km²), cunha lonxitude duns 540 km. A rexión pola que discorre o río comeza a facerse cada vez máis desértica. O encoro segue case en dirección sur, e penetra no óblast de Volgogrado e ao pouco baña a cidade de Kamyshin (127.891 hab.), situada na beira esquerda do lago. Máis abaixo da presa, atópanse as cidades de Volzhski (313.169 hab.), á esquerda, e 80 km augas abaixo, á dereita, Volgogrado (antes Zarizyn, daquela Stalingrado, con 1.011.417 hab.). Preto de Svetly Yar, comeza o canle Volga-Don, inaugurado en 1952 e que, tras 101 km, permite alcanzar o mar Negro.
O Volga describe unha curva en dirección suroeste e emprende o seu longo tramo final. Ao pouco internase no último dos óblast polos que discorre: o óblast de Astrakhan, e ao pouco, derívase un brazo, o río Akhtouba, que seguirá o seu propio curso paralelo á canle principal polo lado esquerdo ata desaugar no mar Caspio. Neste tramo, no curso do Volga, está a localidade de Akhtubinsk (45.542 hab.), na ribeira esquerda, e ao final do tramo, na marxe dereita, ao principio do delta formado polo río, atópase o último dos centros urbanos de importancia que baña o río, Astrakán (antes Itil, con 504.501 hab.). Unha parte do delta está protexido xa que a rexión é un lugar de tránsito para as aves migratorias. O río Volga, os seus brazos máis importantes, o Bakhtemir e o Tabola, e tamén o brazo Akhtouba, máis ao leste, desembocan todos no mar Caspio, o lago máis grande do mundo.
Hidroloxía
A produción media interanual ou módulo do río é de 182 m³/s en Tver; de 1.110 m³/s en Yaroslavl; de 2.970 m³/s en Nizhnii Novgorod; de 7.720 m³/s en Samara; e de 8.060 m³/s en Volgogrado. Augas abaixo de Volgogrado, o río non recibe máis tributarios significativos e a evaporación determina unha diminución da súa caudal nun 2%. O caudal do río podía alcanzar antes como máximo 67.000 m³/s augas abaixo da confluencia co río Kama e 52.000 m³/s en Volgogrado, verténdose unha parte das augas nas chairas inundables dos arredores. A precipitación anual na conca é de 187 mm en Volgogrado, para un total de precipitacións recibidas de 662 mm. Antes da creación dos encoros, o Volga vertía nun ano na súa desembocadura 25 millóns de toneladas de sedimentos e de 40 a 50 toneladas de minerais disoltos. As augas do Volga alcanzan unha temperatura de 20-25 °C en xullo e permanecen libres de xeo 260 días ao ano en Astrakán.
Colonización do río
O pobos indíxenas do curso superior do Volga son os finlandeses meryas que están hoxe día asimilados polos rusos. Outros grupos finlandeses, como os mari e os mordves residen ao longo do curso medio do Volga. As poboacións turcas apareceron cara ao ano 600 e absorberon algúns grupos finlandeses e indoeuropeos instalados sobre o curso medio e inferior do río: en consecuencia, convertéronse nos chuvaxos cristiáns e os tártaros musulmáns, así como os nogayos hoxe día reinstalados en Daguestán. Os mongois budistas calmucos colonizaron o Volga no século XVII. A rexión do Volga alberga tamén Rusos Alemáns que foran alentados por Catarina II de Rusia a instalarse nestas terras para cultivalas e tamén para crear unha rexión tampón contra os ataques das hordas mongois do leste. Os Alemáns viñeron en gran número. Baixo o réxime soviético, unha parte da rexión converteuse na República socialista soviética dos Alemáns do Volga. Logo da II guerra mundial, Stalin disolveu a República e desprazou parte da súa poboación a outras rexións.
Economía
O fértil val do río inclúe unha rexión de grande cultivo de trigo. Unha grande industria petrolífera céntrase sobre o val do Volga. Outros minerais inclúen gas natural, sal, e potasio.
Volgogrado e Nizhnii Novgorod son importante cidades manufactureiras sobre os bancos do Volga. Durante o réxime soviético, Nizhnii Novgorod foi pechada para os estranxeiros. Outras cidades importantes sobre o río inclúen Saratov, Kazan, Tolyatti, e Samara. Hai nove centrais hidroeléctricas principais e varios grandes lagos artificiais ao longo do Volga. Os maiores lagos son, de norte a sur, o Rybinsk, Nizhnii Novgorod, Samara, e encoros no Volgogrado.
Non foi ata logo da segunda guerra mundial cando a rexión desenvolveuse realmente: construíronse máis de 200 fábricas (ferramenta, automóbil) nas principais aglomeracións. Emprendéronse xigantescos traballos de adaptacións sobre o Volga e o seu afluente o Kama, para facer arterias de comunicación permanentes, producir electricidade e irrigar as terras de secaño situadas ao longo do curso inferior. A explotación logo da segunda guerra mundial de xacementos de petróleo e gases importantes ao longo da conca (90 Mtes de petróleo e 28 mds de m³ producidos durante o ano 2001) favoreceron a creación dunha importante industria petroquímica dinámica, aínda que os xacementos teñen tendencia hoxe en día a esgotarse. A parte central da conca do río é relativamente fértil, aínda que as precipitacións sexan moi irregulares dun ano para outro. Pola contra, as tentativas de rego das terras situadas máis ao sur non deron os resultados esperados. Ademais unha parte das terras cultivables, situadas na beira do mar Caspio inundáronse nos anos oitenta, tralo aumento do nivel do mar Caspio, que colleu aos especialistas de improviso. A conca do Volga é rica en recursos mineiros como a potasa e a sal. O delta do Volga, así como os accesos do mar Caspio, son ricos en peixe. Astrakán, situada sobre o delta do Volga, é o centro da industria de caviar.
Etimoloxía do nome do río
O nome ruso Во́лга aproxímase a palabras eslavas que designan o carácter “mollado“, “húmido“ (влага, волога). Este nome tradúcese en francés e en inglés por Volga e en alemán por Wolga. O nome podería tamén ter orixes finlandesas.
As poboacións turcas que viven a bordo do río chámano Itil ou Atil. Atila o Huno podería deber o seu nome ao río. Hoxe en día nas linguas vinculadas co turco, o Volga coñécese baixo o nome de İdel (Идел) en tártaro, Атăл (Atăl) en chuvaxo e  İdil en turco. En lingua mari o río chámase Юл (Jul) utilizando a mesma raíz.
Se nos remontamos máis lonxe aínda no tempo, os escitas daban ao río o nome de  Rha que pode asociarse á antiga palabra do sánscrito Rasah designando un río sagrado. Esta orixe consérvase no nome dado polos mordves ao río: Рав (Raw).
Acondicionamento do curso fluvial
No curso do Volga construíronse numerosos encoros para o aproveitamento hidroeléctrico e a regulación do caudal, de modo que practicamente apenas quedan tramos inalterados do curso do río. Seguindo augas abaixo o río, as presas son as seguintes (con ano de entrada en servizo, superficie de auga, volume embalsado, produción eléctrica):
Afluentes do río Volga
O río Volga ten moitísimos afluentes, sendo os máis importantes os que recolle a táboa seguinte, ordenada en dirección auga abaixo. (Os tributarios dos afluentes, ordénanse en sentido inverso, desde a boca á fonte)
Historia
miniatura|Os sirgadores do río Volga (1870-1873) [[Iliá Yefímovich Repin]] Os antigos gregos coñecían o Volga baixo o nome de río Rha. O antigo Tolomeo de Alexandría mencionou o Volga na súa Geographia. No folclore ruso, o Volga coñécese co nome de Nai Volga debido á súa importancia. O río constituíu durante varios séculos a fronteira oriental de Rusia. O río xogou un importante papel nos grandes movementos de xente de Asia a Europa. Na alta Idade Media, os pobos eslavos establecéronse no seu curso superior, mentres que os búlgaros establecíanse no seu curso medio (os búlgaros do Volga, do século VIII ao século XIV) e os xázaros no seu curso inferior. Estes últimos estableceron en Itil, cerca do delta do Volga, a capital dun “imperio” transitorio (século VIII - século X) que se estendeu desde Kíiv aos montes Urais, en detrimento dos eslavos orientais e dos búlgaros do Volga. Coñécense sobre todo por converterse a xudaísmo, antes de ser vencidos polos exércitos do Gran Duque de Kíiv Sviatoslav I no ano 965.
É durante este período cando o Volga se converteu na principal vía comercial ao leste de Europa. Controlada polos mongois da Horda de Ouro augas abaixo de Nizhnii Novgorod no século XIII. Foi disputada no século XV polos khanatos de Astracán e de Kazán. Nos séculos XVI e XVII o Volga sobre o que se atopaba a capital da Horda de Ouro -Saraï, preto da actual Volgogrado xogou un papel preponderante nas conquistas dos cosacos que a fixeron pasar baixo o control de Moscova. Logo da toma de Kazán por Iván o Terrible en 1552 e logo a de Astrakán en 1556, todo o curso do río pasou baixo o control do imperio ruso. Para sentar a súa influencia sobre a rexión, construíronse numerosos kremlins na beira dereita máis escarpada. Entre estes, algúns pasaron a ser grandes aglomeracións: Saratov creada en 1590, Tsaritsyn (hoxe día Volgogrado) en 1589, Simbirsk (hoxe en día Ulianovsk) en 1648, Samara en 1648. O poboamento da rexión foi encargado a colonos rusos, aos cosacos e aos alemáns que fuxían da súa terra superpoboada e atraídos pola oferta de instalación da raíña Catarina II de Rusia (1767). O Volga converteuse nun eixe de comunicacións que facilitou a extensión rusa por Siberia e polo mar Caspio en particular, baixo Stenka Razin. Nesta época, a rexión do baixo Volga estaba ocupada principalmente por poboacións mongois, turcas e finlandesas.
O ferrocarril, no século XIX consolidou a preponderancia das cidades construídas ao longo do río. As actividades destes centros urbanos relacionábanse co comercio: os almacéns de fariña, a industria de peixe; a construción naval e o mantemento do material ferroviario. Pero a rexión permaneceu globalmente á marxe da revolución industrial ata os anos trinta, data na cal construiose o primeiro complexo metalúrxico e unha fábrica de tractores (en Stalingrado).
Colonización do río
Volgogrado foi testemuña da batalla de Stalingrado, a principal vitoria da Unión Soviética sobre Alemaña na segunda guerra mundial.
Os profundos sentimentos rusos para co Volga a miúdo atópanse reflectidos nas súas cancións e literatura.
Demografía
A rexión do Volga é tamén fogar para un grande grupo minoritario alemán, os alemáns do Volga. Baixo a Unión Soviética un grande anaco da rexión converteuse na República Autónoma Socialista Soviética Alemá do Volga para fogar dos alemáns do Volga.
Ubaldo Gil Santóstegui
Ubaldo Gil Santóstegui, nado en Vigo o 9 de xuño de 1879 e finado na mesma cidade o 27 de agosto de 1936, foi un médico e político galego
Traxectoria
Exerceu a súa profesión médica en Vigo, destacando por ter sido, xunto co doutor Nicolás Paz Pardo, o primeiro en establecer un gabinete de raios X na cidade en 1913. Membro do Partido Socialista Obrero Español (PSOE) e da Unión General de Trabajadores (UGT), foi elixido deputado provincial en 1921, presentándose despois como candidato socialista a deputado ao Congreso nas eleccións de 1923 sen obter escano. Nas eleccións municipais de 1931 foi elixido concelleiro de Vigo, onde chegou a ser tenente de alcalde.
Coa sublevación do 18 de xullo de 1936, foi detido, xulgado en consello de guerra sumarísimo e condenado a morte, sendo executado no Cemiterio de Pereiró xunto aos deputados Ignacio Seoane, Enrique Heraclio Botana e Antonio Bilbatúa Zubeldía, os seus compañeiros de corporación, o concelleiro Ramón González Brunet e o alcalde, Emilio Martínez Garrido, o alcalde de Lavadores, José Antela, o mestre e pedagogo, Apolinar Torres e Manuel Rey Gómez.
Variedade do castelán de Galicia
300px|miniatura|Variedades dialectais do castelán en [[España.]] Coñécese como variedade do castelán de Galicia ou variedade galega do castelán é a variedade lingüística do castelán falada nos territorios galegofalantes e caracterizada en parte polo resultado do contacto desta variedade coa lingua galega en Galicia e na Galicia estremeira (O Bierzo, Alta Seabra e Terra Eo-Navia).
Os trazos deste dialecto son maioritariamente trazos propios da lingua galega usados como préstamos polos seus falantes cando usan o castelán.
Unha variante extrema deste dialecto é o denominado castrapo.
Río Mūkė
Mūkė é un río de Lituania localizado no distrito de Raseiniaie e afluente pola esquerda do Dubysa. A súa cabeceira está en Pryšmantai, flúe cara ao oeste, e cara á metade do seu percorrido, logo da súa confluencia co Dūdupis, vira contra do sur fluíndo polo estanque de Berteškių (13,6 ha.) e logo de recoller as augas do Srautas, no seu tramo inferior chega ao Parque Rexional do Dubysa e desemboca no Dubysa a 48 km da súa foz, en Maslauskiškiai.
Tunes
Tunes (en grafía árabe تونس ; en francés Tunis) é a principal cidade da Tunisia. Capital ininterrompida do país desde o 20 de setembro de 1159 (5 de ramadán de 554, consonte ao calendario musulmán), por decisión dos almohades, status que confirmou a dinastía dos Hafsidas en 1228. É así mesmo a capital da gobernación do mesmo nome, creada en 1956. O santo patrón, islámico, de Tunes é Sidi Mahrez que dá o seu nome a unha mesquita da cidade.
Xeografía
Situada ao norte do país, ao fondo do golfo de Tunes, do que a separa o lago de Tunes, a cidade sesténdese pola chaira litoral e polos outeiros próximos. Está poboada por 728.453 habitantes (2004), denominados tunesinos, pero enmárcase dentro dunha aglomeración metropolitana moito máis extensa (até 30 km, alcanzando os suburbios setentrionais de La Marsa), na que moran arredor de 2.300.000 de habitantes (2006), e comprende 4 gobernacións, que conforman o Gran Tunes, a saber: Tunes, Ben Arus, a Ariana e a Manuba.
Clima
A cidade ten un clima mediterráneo meridional, con 18 °C de temperatura media anual (que oscila entre os 11 °C de xaneiro e os 27 °C de agosto). Nun período de 30 anos de rexistros a máxima absoluta atinxiu 46 °Cº e a mínima -1 °C. A pluviosidade total anual é de 440 litros, sen precipitacións durante os meses de xullo e agosto, mentres que durante o outono e o inverno concentra o 78% das chuvias.
A medina
A medina, ou cidade antiga, de Tunes foi declarada Patrimonio Mundial da UNESCO en 1979. A medina contén sobre 700 monumentos, incluíndo palacios, mesquitas, mausoleos, madrasas e fontes, que se remontan, en ocasión ao período almohade e a dinastía hafsida. Entre eses antigos edificios salientan:
Pride and Glory
Pride and Glory é un filme estadounidense dirixido por Gavin O'Connor que foi estreado no 2008.
Sinopse
Ray Tierney (Edward Norton) é un detective do departamento de homicidios; tres xeracións da súa familia foron policías en Nova York. Un día, asígnanlle un caso no distrito controlado por Francis Tierney Jr. (Noah Emmerich), o seu irmán máis vello. A medida que pasa o tempo, Ray comeza a sospeitar que a corrupción afecta a tódolos seus compañeiros, incluído o seu gran amigo Jimmy Egan (Colin Farrell).
San Roque, Muros, Muros
San Roque é un lugar da parroquia de Muros no concello coruñés de Muros, na comarca de Muros.
Kristinestad
Kristinestad (en finés Kristiinankaupunki) é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Ostrobotnia. En 2017 a súa poboación era de 6.671 habitantes. A superficie do termo municipal é de 1.678,98 km2, dos cales 996,45 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 9,77 hab./km².
Limita cos municipios de Isojoki, Karijoki e Teuva na rexión veciña de Ostrobotnia do Sur, Merikarvia na da Satakunta, e Närpes na súa mesma rexión.
O concello é bilingüe con maioría de poboación de fala sueca e minoría finesa.
Melrose Sevens
O Melrose Sevens é unha competición anual de rugby 7 organizado polo Melrose Rugby Club, en Melrose, Escocia. É a competición de rugby seven, e data do ano 1883, cando o torneo foi suxerido polo antigo xogador do Melrose Ned Haig.
Disputado no mes de abril, este torneo forma parte da competición Kings of the Sevens, e atrae a equipos doutras nacións coma Xapón, Uruguai e Suráfrica. Os actuais campións do torneo son os Glasgow Warriors.
Río Támega
O río Támega (Tâmega en portugués), é un curso fluvial que nace en Galiza, e percorre parte do norte de Portugal, ata desembocar no río Douro, logo dun percorrido de 145 km. É o único río principal galego, xunto cos seus afluentes, que pertence á Confederación hidrográfica do río Douro.
Etimoloxía
O nome do río é prerromano, dunha raíz indoeuropea *tam- "de cor escura", que aparece noutros hidrónimos galegos: Tambre, Támoga, Tamuxe, e tamén noutros países europeos, baste lembrar o británico Támese, en inglés Thames. Do nome do río deriva do pobo prerromano dos tamagani, que habitou o val de Monterrei.
Percorrido
O Támega nace na serra de San Mamede, no Alto de Talariño a 960 m de altura, preto da parroquia da Alberguería, no concello ourensán de Laza. Atravesa logo o val de Monterrei ata entrar por Chaves en Portugal. Desde alí cruza o resto do distrito de Vila Real, formando linde entre este e o de Braga, para finalmente entrar no de Porto, onde rende as súas augas ao Douro na localidade de Entre-os-Rios.
Entre as localidades máis importantes que atravesa están Laza, Castrelo do Val, Verín e Oímbra en Galiza, e mais Chaves e Amarante no norte portugués. O seu afluente máis salientábel en terras galegas é o río Búbal, que o é pola dereita.
Protección
A cunca e ribeiras galegas do río Támega teñen a cualificación de zona especial de conservación e que se denomina río Támega.
Datos de interese do río e do seu val
300px|miniatura|Vista do río Tamega en [[Rabal, Oímbra|Rabal.]]
Macromedia FreeHand
Macromedia FreeHand é un Programa informático de Macromedia de edición de gráficos vectoriais bidimensionais orientados ao mercado profesional do deseño gráfico. É unha aplicación flexíbel, bastante usada ademais en diagramación (paxinación). Posúe capacidades avanzadas de manipulación de imaxes vectoriais e, de forma limitada, en imaxes raster, para impresión e para a World Wide Web. É utilizado en produción para a Web pola súa grande integración cos outros programas da Macromedia, como o Macromedia Flash. Antes de ser cancelado o seu desenvolvemento, competía no mercado profesional cos programas Adobe Illustrator e CorelDraw. Co lanzamento do Adobe Creative Suite 3, o FreeHand foi oficialmente substituído por Adobe Illustrator.
Desenvolvemento
Orixinalmente, foi creado pola Altsys e licenciado á Aldus, que lanzou as versións 1 a 4. Cando Aldus se xuntou á Adobe, que comercializaba o Adobe Illustrator, a Adobe devolveu o FreeHand para a Altsys. Máis tarde, en 1995, a Altsys foi adquirida por Macromedia, que lanzou o FreeHand nas versións 5.0, 5.5 (soamente para Mac), 7, 8, 9, 10 e 11 (ou MX). En 2005 Adobe comprou a Macromedia.
Coa compra de Macromedia por Adobe, que produce un programa concorrente, o Adobe Illustrator, o futuro do FreeHand foi cuestionado máis unha vez. A empresa anunciou inicialmente, en maio de 2006, que planeaba continuar a ofrecer mantemento técnico e desenvolvemento para o FreeHand "baseado nas necesidades dos seus consumidores". Porén, un ano despois, en 15 de maio de 2007, Adobe declarou que iría cancelar, de feito, o desenvolvemento e mantemento de programa.
Actualmente, os usuarios rexistrados do FreeHand MX poden comprar unha actualización para o Adobe Illustrator CS3. Mentres algúns usuarios do programa están enviando súas reclamacións á Adobe, esperando ver a continuidade do apoio e desenvolvemento de FreeHand, a empresa decidiu fornecer ferramentas e guías para facilitar a transición para o Illustrator.
Oficialmente, o Macromedia FreeHand MX non admite Windows Vista. Porén, algúns usuarios relataran que o programa roda sen moitos problemas no sistema operativo da Microsoft.
Novas sete marabillas do mundo
miniatura|276px|De esquerda a dereita e de arriba a abaixo: [[Chichén Itzá, Cristo Redentor, a Gran Muralla Chinesa, Machu Picchu, Petra, Taj Mahal e o Coliseo de Roma.]] As Novas sete marabillas do mundo son unha iniciativa do cidadán suízo Bernard Weber para substituír a lista das Sete marabillas do mundo da antigüidade, das que xa só a Gran Pirámide de Gizeh continúa en pé. Con ese propósito, creou unha fundación chamada New Open World Foundation coa finalidade de animar os cidadáns de todo o mundo a votar democraticamente polas Novas Sete Marabillas do Mundo que existan e foran creadas nos dous últimos milenios. Finalmente o 7 de xullo de 2007 decidiuse en Lisboa a lista das sete marabillas do mundo moderno.
Ligazóns externas
Weltwunder
Andrea López Chao
Andrea López Chao, nada en Mondoñedo en data descoñecida do século XIX, foi unha mestra galega na emigración. Foi directora do Centro Gallego de La Habana e vicepresidenta da asociación Hijas de Galicia. Participou no I Congreso de Mulleres de Cuba en 1923.
Traxectoria
Sábese pouco da súa traxectoria en Galicia. Antes de emigrar exerceu como mestra en 1897 en Paradavella, A Fonsagrada. Logo, na escola de Lindín e despois en Couboeira e Viloalle, as tres últimas parroquias do concello de Mondoñedo. En 1898, o xornal El Regional de Lugo, informou sobre o seu nomeamento como mestra interina da escola mixta de Lindín (Mondoñedo) cun soldo anual de 450 pesetas. miniatura|200x200px|Centro Gallego de La HabanaViúva de Santiago Ares Cabanillas, emigrou a Cuba. Alí exerceu a docencia, xogou un papel importante no movemento societario galego na Habana e, preocupada pola situación das mulleres, ocupou relevantes cargos nos movementos feministas.
Centro Gallego de La Habana
En 1904, El Norte de Galicia relatou que "Andrea López Chao, mestra que foi de Viloalle, en Mondoñedo, foi nomeada directora do establecemento de ensino Centro Gallego da Habana. Gañou dita praza por oposición e goza dun soldo de 75 pesos oro mensuais". miniatura|Hospital Hijas de Galicia.