cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laika
Controversia
O deseño do Sputnik 2 non contemplaba a recuperación da nave ou de Laika, polo que tras un tempo a misión suscitou un debate a nivel mundial sobre a crueldade contra os animais e as probas con animais en xeral para o avance da ciencia. No Reino Unido varias asociacións a prol dos dereitos dos animais realizaron eventos de concienciación social e chamaron á protesta fronte as embaixadas da Unión Soviética. En Nova York tamén houbo protestas fronte a sede das Nacións Unidas xa que algúns laboratorios estadounidenses ofreceran certa axuda aos científicos soviéticos para o experimento.
Na propia Unión Soviética a controversia foi moito menor, sen que os medios ou a opinión pública cuestionasen publicamente durante anos a decisión de enviar un can ao espazo. En 1998 tralo colapso do réxime soviético, Oleg Gazenko, un dos científicos responsables da misión do Sputnik 2, expresou publicamente o seu arrepentimento por permitir a morte de Laika:
Noutros países do Pacto de Varsovia as críticas ao programa espacial soviético foron escasas debido á censura política, mais houbo casos notables nalgúns círculos científicos en Polonia. O xornal científico "Kto, Kiedy, Dlaczego", publicado en 1958, discutía nun artigo a misión do Sputnik 2, no que Krzysztof Boruń describiu que non recuperar e retornar a Laika viva de volta á Terra fora "lamentable" e "indubidablemente unha gran perda para a ciencia".
Sindarin
miniatura|300px|A palabra Sindarin escrita en caracteres [[Tengwar no Modo Beleriand]] O sindarin é unha lingua artificial desenvolvida por J. R. R. Tolkien. Na mitoloxía tolkiana é a lingua élfica máis falada na Terra Media derivada doutra anterior coñecida como Telerin común; cando os Noldor volveron á Terra Media adoptaron o sindarin malia crer que a súa lingua, o Quenya, era máis fermosa. Na Segunda e Terceira Idade o sindarin era a lingua franca de todos os elfos. Na ficción o alfabeto utilizado era o Cirth pero entre os cultivadores das linguas tolkien utilízase case sempre o alfabeto latino.
Laika
Controversia
As misións espaciais con cans posteriores á de Laika foron deseñadas para ser recuperadas. Porén, outros catro cans faleceron en misións posteriores da Unión Soviética. Bars e Lisichka morreron cando o foguete R-7 explotou ó pouco do seu lanzamento o 28 de xullo de 1960, mentres que Pchyolka e Mushka faleceron cando o Korabl-Sputnik 3 foi destruído a propósito mediante unha carga explosiva para previr que outros países inspeccionasen a cápsula tras un desvío desta da traxectoria prevista de reentrada o 1 de decembro de 1960.
Sindarin
A fonoloxía do sindarin está baseada na da lingua galesa
Laika
Na cultura popular
En varios países creáronse selos de correo coa imaxe de Laika conmemorando a súa misión. Tamén existiron marcas de chocolates e cigarros nomeadas na súa memoria, e poden atoparse outros diversos obxectos relacionados con Laika en varias coleccións privadas. Laika serviu de inspiración para diversos escritores, artistas de banda deseñada e animación e cineastas, así como para moitos grupos musicais que compuxeron cancións sobre ela ou directamente adoptaron o seu nome.
O 9 de marzo de 2005, unha sección de terreo no planeta Marte foi chamada Laika de forma non oficial polos controladores da misión do Mars Exploration Rover. O lugar sitúase próximo ao cráter Vostok na rexión Meridiani Planum.
Homenaxe
En 1997 inaugurouse na Cidade das Estrelas unha placa en homenaxe aos cosmonautas falecidos en misións espaciais. Laika está representada nun lateral da placa, amosándose entre as pernas dun dos astronautas representados.
O 11 de abril de 2008 inaugurouse un monumento na honra de Laika no centro de Moscova, situado nunha alameda preto do Instituto de Medicina Militar, onde tiveran lugar as probas en terra. A figura de bronce, de dous metros de altura, representa un dos segmentos dun foguete espacial, transformándose na parte superior nunha man humana sobre a que se sitúa a efixie de Laika.
Brañela
O topónimo galego Brañela, diminutivo de braña, pódese referir a:
A Torre, Mesía, Mesía
A Torre é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 9 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 4 eran homes e 5 eran mulleres.
Herzebrock-Clarholz
Herzebrock-Clarholz é un municipio do distrito de Gütersloh do estado de Renania do Norte-Westfalia, Alemaña. A súa superficie é de 79.28 km² e a poboación de 16.151 habitantes (2006) e ten unha densidade de poboación de 204 h/km². A maioría da poboación é de confesión católica (63,4%), seguida da luterana (19,0%). A corporación municipal está composto por 18 concelleiros do CDU, 6 independentes, 6 do SPD, 2 Verdes e 2 do FDP. miniatura|Escudo de Herzebrock-Clarholz
Mugares
O topónimo galego Mugares pode referirse a:
Lingua maorí
O maorí é unha lingua polinesia da familia malaio-polinesia falada en Nova Zelandia polo pobo maorí.
Quesada
O topónimo e apelido Quesada pode referirse a:
Les Sylphides
Les Sylphides é un pequeno ballet blanc non narrativo. A súa coreografía orixinal foi creada por Michel Fokine, con música de Frédéric Chopin orquestrada por Alexander Glazunov. Glazunov xa compuxera parte da música en 1892 como unha suite puramente orquestral, baixo o título de Chopiniana, Op. 46. Nesta forma foi presentada ao público en decembro de 1983 baixo a dirección de Nikolai Rimskii-Korsakov.
O ballet, frecuentemente descrito como un "Rêverie Romantique", foi de feito o primeiro ballet en ser simplemente isto. Les Sylphides non ten argumento, no seu lugar consiste en varias sílfides vestidas de branco bailando á luz da lúa co poeta ou mozo vestido cunhas medias brancas e unha parte superior negra.
Historia das representacións
Identificar a estrea do ballet completo supón un desafío. Podería dicirse que foi estreado en 1907 no Teatro Mariinski de San Petersburgo baixo o título de Rêverie Romantique: Ballet sur la musique de Chopin. Con todo, este tamén foi a base dun ballet, Chopiniana, que tivo diferentes formas, mesmo nas mans de Fokine. Baixo Les Sylphides, que nós consideramos a obra, foi estreado polos Ballets Russes de Sergei Diagilev o 2 de xuño de 1909 no Théâtre du Châtelet de París. A estrea de Diagilev é a máis famosa, na que os solistas foron Tamara Karsavina, Vatslav Nizhinskii (como o poeta, soñador, ou mozo), Anna Pavlova, e Alexandra Baldina. O tutú longo e branco co que bailou orixinalmente Pavlova, e que o corpo de baile feminino ao completo o adoptou ao pouco tempo, foi deseñado por Léon Bakst e inspirado por unha litografía de Marie Taglioni vestida como unha sílfide.
A estrea en Londres, na primeira tempada dos Ballets Russes, tivo lugar na Royal Opera House, mentres que a estrea en América do Norte podería datarse o 14 de xuño de 1911, cunha versión non autorizada representada no Winter Garden, de Nova York (con tan só Baldina do elenco de bailaríns de Diagilev). Con todo, a súa estrea autorizada no continente americano polos Ballets Russes tivo lugar no Century Theater de Nova York o 20 de xaneiro de 1916, con Lydia Lopokova (que tamén participara na produción non autorizada cinco anos antes). Nijinski o bailou coa compañía de Diagilev na Metropolitan Opera o 14 de abril de 1916, onde foi emparellado cunha obra similar a unha suite para piano (de Robert Schumann), Papillons, tamén coreografiada por Fokine. Fokine tamén puxo en escena o ballet para outras compañías, e el e a súa muller, Vera Fokina, bailaron os seus papeis principais durante algúns anos.
Produción orixinal
A Chopiniana, posta en escena por Fokine, tiña unha composición musical diferente. Tamén, a Chopiniana era orixinalmente unha recompilación de danzas dramáticas ou conxunto de caracteres con música para piano de Chopin. A suite de Glazunov na que se baseou está versión orixinal tenía tan só catro pezas de Chopín; Fokine quería empregar un valse como unha adición á Suite e foi capaz de conseguir que Glazunov para orquestralo para crear o seu ballet, tamén chamado "Chopiniana".
O novo valse orquestrado sería a inspiración de Fokine para volver coreografiar o ballet cara á súa forma case final, seleccionando diferentes pezas de Chopin para ir con ela e conseguir que foran orquestradas por Maurice Keller.
Produción dos Ballets Russes
Cando o ballet de Fokine foi estreado en París como parte da "Saison Russe" dos Ballets Russes de Sergei Diagilev en 1909, Diagilev encargou reorquestracións de todas as danzas, excepto do valse orquestrado por Glazunov, por Anatoly Lyadov, Sergei Taneyev, Nikolai Tcherepnin e Igor Stravinskii. Esta versión, agora titulada Les Sylphides, foi representada por primeira vez no Théâtre du Châtelet o 2 de xuño de 1909.
Versión standard
A versión canónica do ballet Les Sylphides inclúe:
Produción do New York City Ballet
O New York City Ballet produciu a súa propia versión standard para a escena, omitindo a Polonesa en La maior (e deixando o Preludio en La maior na súa posición orixinal), baixo o título orixinal, Chopiniana. A estrea do NYCB foi posta en escena por Alexandra Danilova e tivo lugar o 20 de xaneiro de 1972, no New York State Theater, Lincoln Center. O elenco orixinal estaba integrado, entre outros, por Karin von Aroldingen, Susan Hendl, Kay Mazzo, e Peter Martins.
Outras orquestracións
Numerosos compositores teñen orquestrado as pezas de Chopin para importantes compañías de ballet, entre eles Benjamin Britten, Alexander Gretchaninov, Roy Douglas e Gordon Jacob. A orquestración de Britten foi considerada perdida, mais en 2013 atopouse nos arquivos do American Ballet Theatre unha partitura que se cre podería corresponder coa obra de Britten.
A versión de Roy Douglas foi gravada en numerosas ocasións, e ten suplantado en gran parte ás versións anteriores. Foi escrita en 1936, para substituír ao que Douglas chamou "moi malas orquestracións da música de Chopin".
Torrenueva
Torrenueva é un concello da provincia de Cidade Real, en Castela-A Mancha, España. A súa superficie é de 142 km² e a poboación de 3.066 habitantes (2005). A altitude do concello é de 721 metros. O principal monumento é a igrexa, de estilo gótico isabelino. Pertenceu á Orde de Santiago desde a Idade Media ata o século XIX. A corporación municipal está formada por 6 concelleiros do Partido Popular e 5 do PSOE.
Villasarracino
Villasarracino é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 153 habitantes (INE 2012).
Bruicedo, A Fonsagrada
Santiago de Bruicedo é unha parroquia do concello da Fonsagrada, na provincia de Lugo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 35 habitantes, deles 20 eran homes e 15 eran mulleres.
Gheorghe Gheorghiu-Dej
Gheorghe Gheorghiu-Dej, nado en Bârlad o 8 de novembro de 1901 e finado en Bucarest o 19 de marzo de 1965, foi o líder comunista de Romanía dende 1947 até a súa morte en 1965. Foi o arquitecto da política semi-autónoma en economía e relacións internacionais que tivo o país, dentro do Pacto de Varsovia. Nicolae Ceaușescu foi o seu protexido e, trala súa morte, tomou a Presidencia de Romanía.
Vilar, Mesía, Mesía
Vilar é un lugar da parroquia de Mesía no concello coruñés de Mesía na comarca de Ordes. Tiña 20 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE dos cales 13 eran homes e 7 eran mulleres.
Óbidos, Portugal
Óbidos é unha vila portuguesa do distrito de Leiria, na rexión Centro e subrexión do Oeste, na antiga provincia de Estremadura. Forma parte tamén da Rexión de Turismo do Oeste, con cerca de 3.100 habitantes.
É capital dun concello de 142,17 km² de área e con 11.922 habitantes (2021), subdividido en 9 freguesías. O municipio está limitado a nordeste e leste polo das Caldas da Rainha, ao sur polo de Bombarral, a suroeste pola Lourinhã, a oeste por Peniche e a noroeste ten costa no océano Atlántico.
Freguesías
As parroquias de Óbidos son as seguintes:
Étimo do nome
Ao contrario do que se poida pensar, o nome Óbidos non deriva da parónima óbitos, senón do termo latino oppidum, significando «cidadela», «cidade fortificada», mais a evolución lingüística non é portuguesa, senón propia de romances mozárabes. Nas súas proximidades érguese a poboación romana de Eburobrittium.
Adenosín monofosfato cíclico
miniatura|Estrutura química do AMPc ionizado no fosfato. O adenosín monofosfato cíclico, AMP cíclico ou AMPc (cAMP en inglés) é un nucleótido que funciona como segundo mensaxeiro en varios procesos biolóxicos. É un derivado do ATP, xa que se orixina a partir deste por acción do encima adenilato ciclase. No AMPc o seu fosfato non establece só un enlace fosfodiéster co OH en posición 5' da ribosa, senón tamén outro co OH en posición 3', creando un ciclo na molécula entre o fosfato e a ribosa, polo que o AMPc tamén se chama adenosín monofosfato-3',5' cíclico.
Óbidos, Portugal
Historia
Foi tomada aos mouros en 1148, e recibida a primeira carta foral en 1195, so o reinado de Sancho I. Óbidos era parte do dote de inúmeras raíñas de Portugal, salientando Urraca de Castela (esposa de Afonso II), santa Isabel de Portugal (esposa de Dinís), Filipa de Lencastre (esposa de Xoán I), Leonor de Aragón (esposa de Duarte), Leonor de Portugal (esposa de Xoán II), entre outras.
Adenosín monofosfato cíclico
Síntese e descomposición
O AMPc sintízase a partir do ATP polo encima adenilato ciclase, localizado na membrana celular. Este encima actívase principalmente polas proteínas G, con actividade estimulatoria (Gs) ou inhibitoria (Gi), que están reguladas por proteínas receptoras de membrana unidas a elas. A adenilato ciclase hepática responde con maior forza ao glicagón, entanto que a muscular responde con maior forza á adrenalina. miniatura|500px|centro|Reacción de formación do AMPc a partir do ATP, catalizada pola adenilato ciclase.
Óbidos, Portugal
Historia
No 1527, vivían 161 habitantes na vila, o que correspondería a cerca de 1/10 da poboación do municipio. A área amurallada era xa nesa época idéntica á actual, ou sexa, 14,5 ha.
Adenosín monofosfato cíclico
Síntese e descomposición
A descomposición do AMPc a 5´-AMP está catalizada polo encima fosfodiesterase.
Óbidos, Portugal
Historia
Foi de Óbidos onde naceu o concello das Caldas da Rainha, anteriormente chamado de Caldas de Óbidos (a mudanza do determinativo debeuse ás tempadas que aí pasou a raíña Dª. Leonor).
Adenosín monofosfato cíclico
Funcións
O AMPc é un segundo mensaxeiro, empregado nas rutas de transdución de sinais nas células como resposta a un estímulo externo ou interno, como pode ser unha hormona como o glicagón ou a adrenalina, que non penetra na célula e se une a un receptor de membrana. Adoita estar relacionado coa activación de diversas proteína quinases. Regula o paso de Ca2+ polas canles iónicas da membrana. En bacterias, é un regulador catabólico que controla a expresión de xenes regulados por un operón relacionados coa degradación de azucres en función da concentración de glicosa.
Óbidos, Portugal
Historia
O 16 de febreiro de 2007, o castelo da cidade recibiu o diploma de candidata como unha das sete marabillas de Portugal.
Patrimonio monumental
A peculiar arquitectura de Óbidos, con rúas estreitas e casas pintadas de branco, ten atraído o turismo para a localidade, de xeito que todo o casco urbano intramurallas é digno de ser visitado. Con todo cómpre salientar os seguintes sitios de interese:
Adenosín monofosfato cíclico
En humanos
Nos humanos, o AMPc funciona activando a proteína quinase A ou PKA, tamén coñecida como proteína quinase dependiente do AMPc. No seu estado de holoencima tetramérica normalmente é inactiva, e consta de dúas unidades catalizadoras e dúas reguladoras (C2R2) coas unidades reguladoras bloqueando os centros catalizadores das unidades catalizadoras. O AMPc únese a sitios específicos nas unidades reguladoras da proteína quinase, o que causa a disociación das subunidades reguladoras e catalizadoras, e isto activa as unidades catalizadoras e permítelles que fosforilen as proteínas que son os seus substratos.
Óbidos, Portugal
Patrimonio monumental
Fóra das murallas:
Adenosín monofosfato cíclico
En humanos
As subunidades activas catalizan a transferencia do fosfato desde o ATP a residuos específicos de serina das proteínas que son os seus substratos. As proteínas unha vez fosforiladas poden actuar directamente nas canles iónicas das células, ou poden converterse en encimas que foron activados ou inhibidos. A proteína quinase A pode tamén fosforilar proteínas específicas que despois se unen ás rexións promotoras do ADN, causando o aumento da expresión de determinados xenes. Non todas as proteínas quinases responden ao AMPc: moitos tipos de proteína quinase non son dependentes do AMPc, por exemplo a proteína quinase C.
Moitos efectos biolóxicos dependen das proteínas quinases dependentes do AMPc, as cales varían segundo o tipo de célula.
Ademais o AMPc pode activar as canles de Ca, e para iso non necesita a proteína quinase A, o que, por exemplo, é unha vía secundaria para que a hormona liberadora da hormona do crecemento cause a liberación da hormona do crecemento.
Outras proteínas distintas das proteína quinases A, que son activadas polo AMPc son as Epac (proteínas de intercambio activadas por AMPc). As Epac conteñen un dominio GEF (factor de intercambio de guanina), que se activa cando se une o AMPc á outra zona da Epac, o que permite que a Epac poida activar a outras proteínas.
En bacterias
Nas bacterias o nivel de AMPc varía dependendo do medio usado para o seu crecemento. En concreto, o nivel de AMPc está baixo cando a fonte de carbono é a glicosa. Isto sucede debido á inhibición do encima que produce o AMPc, a adenil ciclase, como un efecto colateral do transporte de glicosa ao interior da célula. O factor de transcrición CRP proteína receptora de AMPc, tamén chamado CAP (proteína activadora de xenes por catabolito), forma un complexo co AMPc e dese modo dito factor queda activado para unirse ao ADN. O CRP-AMPc fai incrementar a expresión dun grande número de xenes, incluíndo os dalgúns encimas, que poden intervir na subministración de enerxía a partir de fontes distintas da glicosa.
Un exemplo deste mecanismo é a activación ("control positivo") polo AMPc do operón lac. Cando hai pouca glicosa na célula, o AMPc acumúlase e únese ao sitio alostérico do CRP, que é unha proteína activadora da transcrición. A proteína entón adopta a súa conformación activa e únese a un sitio específico situado antes do promotor do operón lac, facilitando que a ARN polimerase se una ao promotor e empece a transcrición dos xenes do operón lac. Deste modo a bacteria pode usar a lactosa para a produción de enerxía, xa que os xenes do operón facilitarán o uso dese azucre. Pero se hai suficiente glicosa, a concentración de AMPc descende, o CRP disóciase do operón lac, e dito operón deixa de transcribirse.
En mofos mucosos
En especies fúnxicas de mofos mucosos como Dyctiostelium discoideum os movementos quimiotácticos das súas células están determinados por ondas de AMPc periódicas que se propagan pola célula.
Papel do AMPc nos carcinomas humanos
Algunhas investigacións suxiren que unha desregulación das vías de AMPc e unha activación masiva de AMPc controlada polos xenes está relacionada co crecemento dalgúns tipos de cáncer.
Papel do AMPc en desordes do córtex prefrontal
Algunhas investigacións recentes suxiren que o AMPc afecta ás funcións superiores do pensamento no córtex prefrontal por medio da regulación da apertura de canles iónicas.
Gallaecia
A Gallaecia foi unha provincia romana do noroeste da Península Ibérica que ía da Lusitania no sur até a Terraconense polo leste. Abranguía o que hoxe é a comunidade autónoma de Galicia, o norte de Portugal e as provincias españolas de Asturias, León e Zamora. As súas capitais estaban en Bracara Augusta (Braga), Lucus Augusti (Lugo) e Asturica Augusta (Astorga).
Orixe
miniatura|esquerda|Callecia na copia do [[Notitia Dignitatum de 1436]] Os romanos déronlle o nome de Gallaecia ao noroeste da Península Ibérica polos callaeci, que constituían unha amálgama de pobos máis ou menos celtizados que vivían entre o Douro e o Miño, que os romanos coñecen por vez primeira coa chegada de Décimo Xunio Bruto ao norte do río Douro no 139 a. C. Décimo Xunio Bruto, quen recibiu o sobrenome de Galaicus, continuou a súa expedición cara ao norte, sometendo ós pobos castrexos, ata chegar ó río Limia, considerado o Lethes ou río do esquecemento. Alí vence a superstición e continúa ata o río Miño onde se detivo. Como resultado deste primeiro acercamento o territorio costeiro entre o Douro e o Miño quedou explorado e sometido, mal que ben, a control romano. A partir de entón a sociedade indíxena galaica comeza a recibir influxos romanos, realizando xa intercambios comerciais directamente con Roma.
Os galaicos fan a súa entrada na historia escrita no século I d. C. na épica Púnica de Silio Itálico sobre a primeira guerra púnica dun xeito que aínda hoxe nos é familiar, dous mil anos despois:
Historia
miniatura|esquerda|Guerreiro galaico encadeado no [[Arco de Carpentras (séc. I) segundo Joaquín Ruiz de Arbulo. ]] miniatura|335px|Campañas romanas no noroeste peninsular {{legend|#C878B2|D. X. Brutus no ano 137 a. C.}} {{legend|#FFCD33|César no 61 a. C.}} {{legend|#52BA65|Campaña do ano 26 a. C.}} {{legend|#EE1E3A|Campaña do ano 25 a. C.}} Os Callaeci (Καλλαικοί kallaikoi en grego) enfróntanse ás forzas romanas no 137 a. C. nunha batalla no río Douro, que resulta unha derrota para eles e Décimo Xunio Bruto volta vencedor, e recibe do Senado o título de Callaecus. Décimo Xunio Bruto non pretendeu ocupar a zona sur de Galiza para conseguir riquezas, senón que levou a cabo unha expedición de castigo contra este pobo, que se dedicaba a realizar incursións bélicas e de saqueo na área lusitana.
Nós (revista)
miniatura|Publicidade da época. Nós foi unha revista publicada en galego entre 1920 e 1936 con contidos literarios, lingüísticos, artísticos, etnográficos, filosóficos e de pensamento político.
Gallaecia
Historia
Partiu do Portus Cale, que se corresponde co actual Porto. As súas lexións avanzaron pola costa co apoio da frota e ocuparon unha serie de castros costeiros. Estableceu unha gornición no lugar da actual Valença e despois internouse cara a Braga. Após unha batalla vitoriosa avanzou cara a Limia e ocupou a cidade de Lansbricae, para cruzar posteriormente o río Miño.
Estas campañas non tiveron unha grande importancia e limitáronse a unha zona xeográfica moi concreta: o sur da Gallaecia, con especial incidencia na zona costeira.
Nós (revista)
Organigrama e primeiros pasos
miniatura|Nós 75, 1930, [[s:A significación profunda do galeguismo|"A significación profunda do galeguismo", Antón Lousada Diéguez.]] Nós foi impulsada e dirixida por Vicente Risco, quen procurou insistentemente colaboracións de fóra de Galiza co obxecto de lle dar unha dimensión europea. O primeiro número apareceu o 30 de outubro de 1920 en Ourense e aquí se publicarían os primeiros 15, antes de pasar a ter a administración na Coruña e Santiago, na sede da editorial Nós. O enderezo mantívose sempre no domicilio de Vicente Risco.
Gallaecia
Historia
O mesmo xuízo histórico merecen unha serie de expedicións posteriores coma as do procónsul da Ulterior, Publio Craso, do 96-94 a. C., que realizou unha expedición na pescuda das illas Casitérides e as súas minas de estaño, abrindo as rutas de comercio deste mineral. No 60 a. C. é o propio Xulio César quen visita Gallaecia movido polo seu desexo de obter riquezas, chegando ata o golfo Ártabro e abandonando esta terra por Brigantium.
Pero a conquista definitiva do noroeste da península non se realizará ata o emperador Augusto entre o 26 e o 19 a. C. no contexto das guerras cántabras.
Nós (revista)
Organigrama e primeiros pasos
A revista, vinculada ao pensamento nacionalista, pretendía normalizar o uso do idioma e elevalo dos usos orais á alta cultura. Mesmo a publicidade era maioritariamente en galego. Pretendeuse tamén que o seu deseño gráfico axudase a conseguir esa dignificación e a crear unha estética xenuinamente galega, para o que Risco designou a Alfonso Daniel Rodríguez Castelao como responsábel artístico.
Contidos
Dous eran os ámbitos que trataba: por unha banda o descubrimento da identidade galega, introducindo liñas de investigación novas e contribuíndo á modernización metodolóxica, que afectou fundamentalmente á arqueoloxía, á etnografía, á historia e o pensamento; por outra a presentación das ideas novas que aparecían en Europa. Para tal fin, exploráronse as culturas europeas que se consideraban máis próximas da galega, como a irlandesa (Irlanda estaba constituíndose en estado independente naquela altura) e a portuguesa (en Portugal florecía a lingua galega).
Gallaecia
Historia
Ao primeiro, Augusto inclúe o territorio da actual Galicia na Lusitania, pero xa no 13 a. C. pasa á Hispania Citerior. O mesmo Augusto, reforma a división provincial de Hispania no 27 a.C, asignando a Gallaecia á provincia Tarraconense. Con Caracalla quizais formou parte, xa con Asturias e Cantabria, da Hispania Nova Citerior Antoniana (214), pero non foi ata a reforma administrativa e militar de Diocleciano —quen dividiu Hispania no 298 en sete provincias— que se constitúa a provincia da Gallaecia.
miniatura|esquerda|200px|Límites da Gallaecia tras a división de [[Diocleciano no 298.]] miniatura|[[Modio da Ponte Puñide, século IV.]] O sistema básico no organigrama político son as civitates: entidades baseadas na organización prerromana, posiblemente cunha orixe étnica común, con amplas semellanzas e pode ser que cunha lingua común. Estas entidades integraban certo número de castella, dos que existen diversas interpretacións sobre a súa función social e política.
Durante a época Flavia prodúcense unha serie de decisións que tiveron un profundo calado político. A concesión do Ius Latii trouxo consigo un profundo cambio tanto no ámbito urbano, co incremento da poboación nos núcleos urbanos xa existentes e a creación de novos, como no rural. Isto traería consigo un aumento xeneralizado da riqueza da poboación, que na práctica na Gallaecia non se ten constatado a través dos achados arqueolóxicos. O atraso económico sería maior no convento Lucense ca no Bracarense se comparamos estes territorios cos máis desenvolvidos da Península Ibérica e agravouse máis cos Antoninos.
Deste xeito, hoxe en día, non se pode falar para Gallaecia da existencia dunha economía baseada no uso cotián da moeda. Gallaecia viviu fundamentalmente sobre a base dunha economía natural baseada no troco, ata mediados do século III e, máis claramente, ata o século IV.
Nós (revista)
Historia
En xuño de 1920 celebrouse unha xuntanza en Pontevedra á que acudiron Vicente Risco, Castelao, Ramón Cabanillas e Antón Losada Diéguez para discutir a creación dunha revista monolingüe sobre a cultura galega, que deciden chamar Nós a proposta de Castelao, decidiron tamén o lugar de impresión, a imprenta de La Región en Ourense e o director literario, Risco, e artístico, Castelao. Posteriormente encargáronlle a Arturo Noguerol o financiamento, para o que constituíu unha sociedade mercantil.
Gallaecia
A nova provincia de Diocleciano
miniatura|dereita|220px|Mapa que amosa situación aproximada dos [[Conventus iuridicus|conventos xurídicos da Gallaecia tras a reorganización administrativa do emperador Diocleciano.]] Entre os anos 284 e 305,o emperador Diocleciano acometeu a reorganización administra do Imperio. Na Península Ibérica créanse dúas novas provincias (Gallaecia e Cartaxinense) a partir das xa existentes; Baetica, Tarraconensis e Lusitania. Así, a nova provincia baixo o nome de Gallaecia ocupou o extremo noroccidental da Península Ibérica que anteriormente pertencera á Tarraconsis, estivo formada polos territorios da rexión de Asturia e da propia Gallaecia.
A administración interna da provincia estaba marca polos conventos xurídicos (Conventus iuridicus) amplos territorios adscritos a unha capital, da que recibían o nome e onde se centralizaban as funcións administrativas propias como as militares, fiscais, financeiras, relixiosas e xudiciais. Deste xeito, a provincia romana de Gallaecia, atopábase dividida en tres conventos xurídicos, o Conventus lucensis con capital na cidade de Lucus (Lugo), o Conventus bracarensis con capital na cidade de Bracara (Braga) e o Conventus asturicensis con capital na cidade de Asturica (Astorga). Cabe destacar que entre todas estas capitais de convento (Lugo, Braga, Astorga) era a cidade de Bracara (Braga) a que exercía de capital provincial de toda a Gallaecia. Organización administrativa da Gallaecia a comezos do século IV:
Panxaquent
miniatura|dereita|200px|Ruínas preto de Panxaquent.
Panxaquent (en taxico Панҷакент; en persa پنجکنت; en ruso Пенджикент), (pode que apareza escrito Panjakent ou Panjikent, pero estas formas son calcos doutras linguas) é unha cidade na provincia de Sogdiana (Sughd), Taxiquistán sobre o río Zeravxán (Zeravshan), con 33.000 habitantes segundo o censo do ano 2000.
Nós (revista)
Historia
En 1923 pasou a se imprimir en Pontevedra ata que despois do número 18 a ditadura de Primo de Rivera suspendeu a publicación.
Gallaecia
Séculos IV e V d. C.
miniatura|Extensión da provincia romana de Gallaecia (nome latino de Galicia) a finais do [[século IV dentro do Imperio Romano de Occidente.]] miniatura|200px|esquerda|[[Réplica do Crismón de Quiroga no Gallaecia Petrea.]] A finais do século IV e comezos do século V, a provincia de Gallaecia, integrada esta no Imperio Romano de Occidente, estendíase por todo o noroeste da Península Ibérica, desde as costas cantábricas no norte, ata o río Douro e o Sistema Central polo sur, grazas á incorporación na Gallaecia do Conventus cluniensis, que con anterioridade pertencera á provincia Tarraconensis, e tiña capital na cidade de Clunia. Bracara (Braga) seguiu a exercer a capitalidade provincial de toda a Gallaecia ata a chegada dos suevos, momento no que se converte en corte do reino nacente. Durante este período a Gallaecia goza dun alto nivel sociocultural, estando plenamente integrada a cultura latino-cristiá. Proba disto é a importancia no Imperio de personaxes de orixe galaica, como os emperadores Magno Máximo e Teodosio I ou, no ámbito cultural, os escritos de autores galaicos, como Exeria (autora dun libro que recolle a experiencia da súa viaxe á Terra Santa) e Paulo Orosio, que rexistrou nos seus escritos de carácter historiográfico a chegada dos pobos xermánicos á Península Ibérica.
Panxaquent
Nome
Panxaquent capital do Distrito do mesmo nome na provincia de Sogdiana (Sughd), do taxico Панҷакент e este do persa پنجکنت (Panjakent). Pode aparecer coma a denominación rusa Panjikent que vén do uzbeko.
Nós (revista)
Historia
A editorial do primeiro número da revista, titulado Primeiras verbas, dicía así: miniatura|Recibín estendido por [[Ánxel Casal en favor de Alexandre Bóveda pola subscrición de este á revista NÓS.]]
Gallaecia
Séculos IV e V d. C.
Así, polas descricións de numerosos autores da época como Paulo Orosio, Hidacio ou Santo Isidoro coñécense algunhas das rexións humanas e xeográficas que posuía a provincia romana da Gallaecia:
Nós (revista)
Colaboradores
Fermín Bouza-Brey, Ánxel Fole, Manuel Lesteiro, Luís Manteiga, Ramón Otero Pedrayo, Luís Pimentel, Emilio Pita, Vicente Risco, Lois Tobío Fernández, Alfonso Vázquez Martínez, Teixeira de Pascoaes (portugués) e Phileas Lebesgue (francés).
Panxaquent
Nome
As ruínas da cidade de Panxaquent atópanse na periferia da cidade que conserva o seu nome actual no Taxiquistán, a uns 10 km ao oeste da actual fronteira entre o Taxiquistán e o Uzbekistán, bastante próxima á célebre cidade hoxe uzbeka de Samarcanda (58,5 km ao leste da mesma), co seu centro na marxe esquerda (sur) do mesmo río que atravesa a Samarcanda: o río Kara, no estreito val do mesmo río ao pé do somonte setentrional dos montes Zeravxán (montes Zeravshan). As coordenadas xeográficas de Panxaquent son: e a súa posición respecto á principal cidade de Taxiquistán, Duxambé, é de 144 km en liña recta ao NO, pero as rutas terrestres son moito máis prolongadas debido a que diversas cordilleiras separan a Panxaquent de Duxambé.
Nota Bene: A denominación máis frecuente que aparecen en moitas enciclopedias é Panjikand (en uzbeko) aínda que en taxico é máis usual a forma Panjakent, e desta lingua pois por tradición e cultura taxico-persa é de onde se toma a palabra en galego.
Isaac Hempstead Wright
Isaac Hempstead Wright, nado o 9 de abril de 1999, é un actor inglés de cinema e televisión. É principalmente coñecido por interpretar o papel de Bran Stark na serie de televisión da HBO Game of Thrones.
O Muiñovedro
O topónimo galego O Muiñovedro pode referirse a:
Sobredo
O topónimo Sobredo pode referirse a varios lugares:
Rugby en Afganistán
dereita|miniatura|250px|Equipo de rugby afgán.
Rugby é un deporte relativamente novo en Afganistán, mais a súa popularidade está en aumento.
Historia
O primeiro equipo local foi creado no ano 2011 e disputou o seu primeiro partido, cos pés descalzos, contra soldados das forzas especiais de Nova Zelandia na Zona Verde de Cabul. O primeiro torneo de rugby oficial en Afganistán foi patrocinado pola Embaixada Británica en decembro de 2011. O primeiro partido internacional de Afganistán, en categoría rugby 7, foi o 27 de abril de 2012 contra os Emiratos Árabes. Tamén ten programado participar no Sevens Bournemouth en Glastonbury en xuño de 2012.
A Federación de Rugby de Afganistán
A Federación de Rugby de Afganistán (ARF) foi rexistrada no Comité Olímpico Nacional, na República Islámica de Afganistán no ano 2010.
Miranda de Ebro
Miranda de Ebro é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). É a capital da comarca do Ebro. Sitúase no nordeste da provincia, moi próxima ás lindes con Álava e A Rioxa. Ten unha extensión de 101,39 km² e unha poboación de 37.648 habitantes (INE 2013).
Xeografía
Miranda de Ebro está situada na submeseta castelá norte, a 471 m de altitude sobre o nivel do mar, e nas coordenadas seguintes: 42º 41' 6" N, e 2º 55' 60" W. A chaira onde se asenta a cidade está cercada por unha serie de alturas que pertencen aos Montes Obarenes, con saída no Oeste a través do Paso de Pancorbo; o paso de Conchas de Haro ao Sueste en dirección á Rioxa; e o desfiladeiro de La Puebla de Arganzón no Nordeste en dirección ao País Vasco.
Economía
Miranda destaca polo seu sector secundario. A revolución industrial comezou a súa expansión coa chegada do ferrocarril en 1862. Durante a primeira metade do século XX asentáronse na cidade unha industria azucreira (1925) e anos máis tarde FEFASA (1948), dedicada a produción de fibra artificial, e posteriormente a papeleira ENCE. A mediados do século proliferaron as industrias químicas como Montefibre, ELF-Atochen, Rests etc.
En 1981 creouse o parque industrial. Na zona de influencia mirandesa instaláronse compañías agro-alimentarias, aeronáuticas, metalúrxicas etc. Tamén industrias da enerxía como a central nuclear de Santa María de Garoña, pechada en 2012.
Edificacións civís
300px|miniatura|Ponte Carlos III sobre o [[río Ebro]]
Deporte
O Club Deportivo Mirandés é un club de fútbol con sede na cidade de Miranda de Ebro. Foi fundado o 3 de maio de 1927 e desde 2012 compite na Segunda División. O club exerce de local no Estadio Municipal de Anduva, que conta cunha capacidade aproximada de 6.000 espectadores.
Ana Rosa Quintana
Ana Rosa Quintana Hortal, nada en Madrid o 12 de xaneiro de 1956, é unha xornalista e presentadora de televisión española.
Traxectoria
Estudou xornalismo na Facultade de Ciencias da Información da Universidad Complutense de Madrid e comezou na radio (Radio Nacional de España, Radio Continental, Radio 80, Antena 3 Radio). Escribiu un libro, "Sabor a hiel". Estivo casada con Alfonso Rojo, con quen tivo un fillo en 1986 e casou de novo en 2004 con Juan Muñoz, con quen tivo dous fillos en 2004.
Televisión
2019.Mujeres al Poder.Telecinco.
Uezd
O uezd ou uiezd, en ruso уе́зд (pronuncia AFI /uˈjɛst/), era unha entidade subnacional dentro do Imperio ruso.
Historia
Orixinalmente designaba unha subdivisión do Rus de Kíiv e, máis tarde, do Principado de Moscova do século XIII. Un uezd unía varios vólosts (волость) ao redor das cidades máis importantes, e era controlado por un gobernador (наместник, namestnik) nomeado polo monarca ou gran duque (великий князь, veliki knyaz') e, despois do século XVII, polo voivoda.
Coa introdución das gubernias en 1708 baixo o tsar Pedro o Grande, a subdivisión en uezds foi abolida e substituída polos "distritos". Coa reforma administrativa de Catarina I de Rusia, en 1727, os uezd reinstauráronse. E con Catarina II, en 1775, incluíronse como subdivisións das gubernias. Desde este ano os uezd estaban gobernados por un ispravnik (исправник) (entre 1775-1862 chamábase kapitan-ispravnik), elixido de entre a aristocracia local para gobernar durante tres anos. O ispravnik controlaba tanto o ámbito administrativo como a forza policial, e tamén encabezaba o zemsky sud, o xulgado do zemstvo, un corpo colexiado, corroborándose este status polo ucas do senado ruso de 13 de decembro de 1796.
A partir de 1862 o ispravnik deixou de ser un cargo electivo para ser designado directamente polas autoridades. Desde este momento a súa autoridade era persoal, e non dirixía nin o xulgado nin o departamento de policía. Despois da reforma dos zemstvo de 1864 outorgóuselle á maioría dos uezd unha autonomía local limitada, sobre todo nos da Rusia europea.
Non había uezds en toda Rusia. Tanto as gubernias como os óblasts siberianos e da Asia Central dividíronse en ókrugs (literalmente "círculos").
Durante a reforma administrativa soviética entre 1923 e 1929, os uezd foron substituídos por raións. Porén, nas repúblicas soviéticas bálticas (RSS de Estonia, RSS de Letonia e RSS de Lituania) houbo uezds até 1949/50.
Existen hoxe termos parecidos na República Checa (újedz), Polonia (ujazd) e Lusacia (uhyst), para indicar asentamentos sen impostos. Tamén é nome de cidades nestes países.
María Mondelo Rodríguez
María Mondelo Rodríguez, nada en Vilanuíde (Quiroga) cara a 1897, foi unha modista e política galega.
Traxectoria
Modista. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida no cárcere de Monforte o 28 de abril de 1937. Foi xulgada en consello de guerra en Lugo o 28 de xuño de 1937 acusada de excitación á rebelión e condenada a seis anos e un día de prisión maior. O 20 de febreiro de 1938 foi trasladada a prisión de mulleres de Guipúscoa. En 1937 abríronlle expediente de responsabilidades políticas e foi sancionada en 1941 con 100 pesetas e embargados uns bens cun valor inferior ás 1.000 pesetas.
Fun Home
Fun Home: Unha Familia Traxicómica (en Fun Home: A Family Tragicomic) é unha novela gráfica autobiográfica da debuxante estadounidense Alison Bechdel. Publicouse en 2006 e narra a súa infancia e xuventude na Pensilvania rural, centrándose na súa complexa relación co seu pai. A obra tamén trata temas como a orientación sexual, os roles de xénero, o suicidio, o abuso emocional, a vida disfuncional dunha familia e o papel da literatura na comprensión dun mesmo e da familia propia. Escribir e ilustrar Fun Home levoulle a Bechdel sete anos, principalmente por mor do seu laborioso proceso artístico, xa que se fotografou a ela mesma en diferentes posicións para cada unha das figuras humanas.
O Muíño Novo
O topónimo galego O Muíño Novo pode referirse a:
Gubernia de Ekaterinoslav
A Gubernia de Ekaterinoslav (en ruso: Екатеринославская губерния) foi unha subdivisión administrativa do Imperio ruso creada en 1802 e suprimida en 1925.
A súa capital era a cidade de Ekaterinoslav, hoxe Dnipro.
Administración
A gubernia de Ekaterinoslav, nas disposicións de 1802, estaba subdividida nos 8 uezds seguintes:
Historia
A gubernia ou gobernatura foi creada en 1802, en substitución da de Novorossiisk, e se estendía por unha parte da actual Ucraína.
O 1 de agosto de 1925 cambiouse a división administrativa da URSS, e esta gubernia perdeu a súa existencia. En cambio, creáronse varias óblasts ucraínos.
Poboación
miniatura|280px|Mapa da gubernia de Ekaterinoslav.
A gobernatura de Ekaterinoslav contaba con 2,113,674 de habitantes, segundo o censo do Imperio ruso de 1897.
Na actualidade
O territorio da antiga gubernia está hoxe repartido entre:
Gustave Caillebotte
Gustave Caillebotte, nado en París o 19 de agosto de 1848 e finado na mesma cidade o 21 de febreiro de 1894, foi un pintor impresionista, coleccionista, mecenas e organizador de exposicións francés.
Biografía
150px|Gustave Caillebotte [[1878 (30 anos).|esquerda|miniatura]] Caillebotte naceu no seo dunha familia parisiense de clase alta. O seu pai, Martial Caillebotte (1799-1874), era o herdeiro da industria téxtil familiar e xuíz no Tribunal de comercio de Seine. O pai de Caillebotte enviuvara dúas veces antes de casar coa súa nai, Céleste Daufresne (1819-1878), coa cal tivo dous fillos máis despois de Gustave, René (1851-1876) e Martial (1853-1910).
Caillebotte naceu na casa familiar da rúa Faubourg-Saint-Denis na cidade de París, onde viviu ata 1866 cando marcharon a vivir a unha nova casa construída na rúa Miromesnil da mesma cidade.
Os Caillebotte adoitaban pasar os veráns en Yerres, unha vila á beira do río Yerres ao sur de París, chegando a mercar unha grande casa alí en 1860. Foi arredor desta data cando Gustave Caillebotte comezou probablemente a pintar e debuxar. Unha gran parte dos cadros de Caillebotte describen os membros da súa familia e escenas da vida cotiá; Home xove na fiestra (Jeune homme à la fenêtre), 1875, amosa a René, un dos irmáns de Gustave na casa da rúa Miromesnil, As laranxeiras (Les Orangers), 1878, amosan a Martial Jr. e a súa curmá Zoë no xardín da propiedade da familia en Yerres, e Autorretratos no rural, 1875, amosa a tía, a nai e a curmá de Caillebotte xunto a un amigo da familia.
Caillebotte licenciouse en dereito en 1868 obtendo a súa licenza para exercer en 1870. Pouco despois, foi recrutado para loitar na Guerra franco-prusiana, e para servir na Garde Nationale Mobile de la Seine. Trala guerra, Caillebotte comezou a visitar o estudio do pintor Léon Bonnat, onde comezou a estudar pintura. En 1873, Caillebotte entrou na Escola de Belas Artes (École des Beaux-Arts), aínda que non pasou moito tempo nela. Nesa época, Caillebotte coñeceu e fíxose amigo de moitos pintores que non pertencían á escola oficial francesa entre os cales se atopaban Edgar Degas e Giuseppe de Nittis, e asistiu (aínda que non participou) na primeira exposición impresionista de 1874.
A súa boa situación financeira tamén lle permitiu financiar unha serie de hobbies polos que tiña paixón, entre os cales se incluían a filatelia (na actualidade a súa colección atópase no Museo Británico), o coleccionismo de orquídeas, a construción de embarcacións, e incluso o deseño téxtil (as mulleres dos seus cadros Madame Boissière facendo punto, 1877, e Retrato de Madame Caillebotte, 1877, semellan levar deseños feitos por Caillebotte).
O estilo de Gustave Caillebotte pertence ao Realismo. Como fixeran os seus predecesores Jean-Francois Millet e Gustave Courbet, xunto ao seu contemporáneo Degas, Caillebotte propúxose pintar a realidade tal e como el a vía, co fin de reducir a teatralidade inherente da pintura. Quizais debido á súa forte amizade cos impresionistas, o seu estilo e técnica varía moito segundo o traballo, experimentando e collendo técnicas "emprestadas" sen centrarse nun estilo só. Ás veces, os seus traballos aseméllanse ás ricas e coloridas teas realistas de Degas (especialmente nas súas escenas interiores), mais outras veces, Caillebotte comparte o compromiso dos impresionistas de representar a "verdade óptica" empregando entón a suavidade do pastel impresionista e lixeiros trazos semellantes aos de Renoir e Pissarro, aínda que empregando unha paleta menos vibrante.
Caillebotte pintou moitas escenas familiares, da vida cotiá, interiores, e figuras nas paisaxes de Yerres. A pesar disto os seus traballos máis famosos son aqueles nos que amosa a vida urbana de París, como Os rabuñadores do parquet (Les raboteurs de parquet, 1875), A ponte de Europa (Le pont de l'Europe, 1876), e A praza de Europa con tempo de chuvia (La Place de l'Europe, temps de pluie, 1877). esquerda|miniatura|250px|A praza de Europa, tempos de chuvia [[1877]] Estes cadros foron bastante controvertidos debido aos seus suxeitos banais e de clase baixa e pola súa perspectiva baixa e esaxerada. O plano inclinado é un motivo común nos cadros de Caillebotte, que está influenciado pola arte xaponesa e polas novas técnicas fotográficas. Achegándose máis ao detalle, as técnicas que se atopan normalmente na obra de Caillebotte tamén poden ser o resultado do seu interese na fotografía. Un gran número dos seus traballos tamén emprega unha posición alta e avantaxada, incluíndo moitos dos seus cadros dende balcóns como Vue des toits, effet de neige (1878) e Boulevard vu d'en haut, 1880. A produción artística de Caillebotte comezou a minguar a partir da década de 1890, cando deixou de traballar acotío. En 1881 adquiriu unha propiedade en Petit Gennevilliers, nas beiras do río Sena preto de Argenteuil, mudándose de xeito definitivo en 1888.
No seu novo fogar adicouse principalmente á xardinería e ás carreiras e construcións de embarcacións. Tamén comezou a pasar moito tempo co seu irmán máis novo, Martial, e co seu amigo Renoir, quen pasaban longas tempadas en Petit Gennevilliers.
Diversas fontes din que antes da súa morte tivo unha relación cunha muller máis nova ca el chamada Emilie Schlauch, mais non pode ser nin afirmado nin desmentido xa que non hai bases históricas que o evidencien.
O 21 de febreiro de 1894 Gustave Caillebotte morreu mentres traballaba no seu xardín de Petit Gennevilliers debido a unha conxestión pulmonar, sendo soterrado no cemiterio do Père-Lachaise de París.
A colección de Gustave Caillebotte
250px|miniatura|dereita|A ponte de Europa [[1876.]] Trala súa morte, Caillebotte doou ao estado francés unha grande colección de obras que tiña na súa posesión. A súa colección está formada por sesenta e oito cadros de diversos artistas entre os que se atopan Camille Pissarro (dezanove), Claude Monet (catorce), Pierre-Auguste Renoir (dez), Alfred Sisley (nove), Edgar Degas (sete), Paul Cézanne (cinco), e Édouard Manet (catro).
No tempo da morte de Caillebotte, os impresionistas seguían censurados e condenados pola Academia de arte francesa e especialmente pola Académie des beaux-arts. Debido a isto, Caillebotte decatouse de que as súas obras acabarían en "faiados" e "museos provincianos", estipulando no seu testamento que debían ser expostas no Pazo de Luxemburgo (leal aos traballos dos artistas vivos), e no Louvre.