cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julio González González
Julio González González, nado en Lugo en 1968, é un avogado galego. Foi presidente do Club Baloncesto Breogán dende o 20 de decembro de 2011 até o 29 de maio de 2013.
Traxectoria
Julio González, avogado xeralista, adicado principalmente ao dereito civil, comezou a colaborar activamente co Consello de Administración do Club Baloncesto Breogán en verán de 2011, aínda que sen formar parte oficialmente del. Posteriormente aceptaría de cara a xunta do 20 de decembro do mesmo ano o posto de presidente substituíndo a Xosé Antón Bao.
Unión Deportiva Alzira
A Unión Deportiva Alzira (en valenciano: Unió Esportiva Alzira) é un club de fútbol español da cidade de Alzira, na Comunidade Valenciana. Foi fundado en 1922 e xoga na Terceira División Española, logo de descender en 2011.
Modesto Seara
Modesto Seara Vázquez, nado o 11 de setembro de 1931 en Allariz e finado o 26 de decembro de 2022, foi un político e xurista galego.
Traxectoria
Realizou estudos en dereito na Universidade Central de Madrid, e obtivo o título de licenciado en 1955. Viaxou a Londres en 1957 e tamén a París, onde cursou o doutoramento en dereito internacional na Universidade da Sorbona. En 1959 presentou a tese Études de Droit Interplanetaire, unha das primeiras obras sobre o dereito do espazo exterior.
Logo de doutorarse marchou a México, onde foi profesor da Universidade Nacional Autónoma de México. A finais do século XX empezou a crear unha rede de universidades públicas no estado de Oaxaca, da que acabou por ser reitor. A rede, o Sistema de Universidades Estatais de Oaxaca (SUNEO) comprende a Universidade Tecnolóxica da Mixteca, a Universidade do Mar, a Universidade do Istmo, a Universidade da Serra Sur, a Universidade da Sierra Juárez, a Universidade do Papaloapan e a Universidade da Cañada. Ese de reitor era o posto que tiña en 2011, cando recibiu a Medalla Castelao.
Foi académico das Relacións Internacionais, destacou polas súas achegas no campo do Dereito do espazo exterior, dereito internacional e o estudo das Relacións Internacionais.
Premios e distincións
En 2011 foi recoñecido pola Xunta de Galicia coa Medalla Castelao.
O Pazo, A Cervela, Antas de Ulla
O Pazo é un lugar da parroquia da Cervela no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
Masterpiece
Masterpiece é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Big Thief, publicado o 27 de maio de 2016 a través do selo Saddle Creek Records.
O Cruceiro, Paderne, Paderne
O Cruceiro é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 26 habitantes (14 homes e 12 mulleres).
A Fraga, Paderne, Paderne
A Fraga é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).
Božena Němcová
miniatura|Tumba de Božena Němcová no cemiterio de [[Vyšehrad.]] Božena Němcová, nada en Viena o 4 de febreiro de 1820 e finada en Praga o 21 de xaneiro de 1862, foi unha escritora checa, fundadora da prosa moderna en lingua checa, representando o tránsito do romanticismo ó realismo.
Epimeteo
Epimeteo pode referirse a:
O Consistorio, Paderne, Paderne
O Consistorio é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 27 habitantes (14 homes e 13 mulleres).
A Casa do Concello de Paderne áchase neste lugar, de aí o seu nome.
Andrés Corbal Hernández
Andrés Corbal Hernández, finado en Pontevedra o 4 de outubro de 1935, foi un político galego.
El Correo de Galicia (1865)
El Correo de Galicia foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1865 e 1867.
Historia e características
Apareceu en 1865. Dirixido por Manuel Rey, foi substituído por José Salgado Rodríguez. Entre os seus colaboradores figuraron Juan Manuel Paz Novoa e José María Portal González. Cesou a súa publicación en 1867 e foi continuado por La Estrella Compostelana''.
Andrés Corbal Hernández
Traxectoria
miniatura|175px|Voda de Andrés Corbal e Amelia Villanueva, 1920. Politicamente liberal, foi concelleiro de Pontevedra dende 1910. Foi elixido síndico en 1912 e alcalde da cidade en 1914. Tivo enfrontamentos con moitos membros da Corporación. Durante o seu mandato a Corporación pediu ao Goberno a abolición da pena de morte. Foi suspendido do seu cargo polo gobernador civil o 7 de setembro de 1915. Foi masón.
Vida persoal
Casou con Amelia Villanueva en 1920.
Burst Apart
Burst Apart é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock The Antlers, publicado o 10 de maio de 2011 a través do selo Frenchkiss Records, e de Transgressive Records no Reino Unido, Europa e o Xapón. O disco puido escoitarse en streaming na páxina da National Public Radio a partir do 24 de abril de 2011. A portada foi deseñada por Zan Goodman, que tamén deseñou a portada do seu anterior traballo, Hospice.
O tema "Parentheses" foi publicado como un sinxelo de iTunes o 5 de abril de 2011.
Karel Sabina
Karel Sabina, nado en Praga o 29 de decembro de 1813 e finado o 7 de novembro de 1877, foi un escritor, publicista, crítico literario checo que utilizou tamén os alcumes de Arian Želinský, Leo Blass e moitos outros. De ideoloxía radical demócrata.
Quintela, A Cervela, Antas de Ulla
Quintela é un lugar da parroquia da Cervela no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 25 habitantes (10 homes e 15 mulleres).
Marvin Harris
Marvin Harris, nado en Brooklyn o 18 de agosto de 1927 e finado en Gainesville o 25 de outubro de 2001 foi un antropólogo estadounidense, creador do materialismo cultural e coñecido polas súas obras de divulgación da antropoloxía.
Traxectoria
Foi profesor de departamento de antropoloxía da Universidade de Columbia, en 1981 trasladouse á Universidade de Florida.
Ao longo da súa vida tivo firmes partidarios e críticos implacábeis. É un dos persoeiros da antropoloxía de finais do século XX.
Suncorp Stadium
O Lang Park, chamado Suncorp Stadium por razóns de patrocinio, é un moderno estadio situado no suburbio de Milton, na cidade de Brisbane, en Queensland, Australia. Construído nun parque urbano que até 1875 fora o cemiterio da cidade, o estadio foi inaugurado en 1914, e en 1957 converteuse na sede principal do rugby league do estado de Queensland.
Nos últimos anos acolle os encontros de rugby union dos Queensland Reds, os encontros de rugby league dos Brisbane Broncos e os encontros de fútbol dos Brisbane Roar. En 2008 tivo lugar nel a final da Copa Mundial de Rugby League, na que Nova Zelandia derrotou a Australia.
Zafra
Zafra é unha cidade estremeña localizada na provincia de Badaxoz.
Carneiro alado de Ribadeo
O Carneiro alado de Ribadeo é unha peza artística de ouro que se cría que fora descuberta en 1945 debido a uns traballos de dragado da ría de Ribadeo, máis recentemente crese que realmente foi mercada en Madrid. Descoñécese a data e orixe exacta da peza. Formaba parte do depósito que Álvaro Gil Varela fixo no Museo Provincial de Lugo o 17 de abril de 1976, xunto con outras pezas procedentes da súa colección particular, como o Torque de Burela. O carneiro alado de Ribadeo foi exposto ó público por primeira vez na celebración do Coloquio Internacional do Bimilenario de Lugo en 1977. A peza motivou estudos de especialistas como Antonio Blanco Freijeiro e Juan Maluquer, que estableceron teorías sobre a súa orixe e antigüidade. Blanco Freijeiro apuntou a posibilidade de que fose castrexa prerromana con influencia tartesa. Maluquer fixa como época máis probable a comprendida entre os anos -525 e -475. Porén, varios estudos da década dos anos 90 encamiñáronse a amosar con claridade as súas semellanzas con pezas datables nos séculos XI-XIII ou incluso posteriores: por exemplo, o responsable de Difusión do Museo, Fernando Arribas Arias, localizou outra peza semellante no museo da Fundación Abegg de Suíza.
Zafra
Características
miniatura|280px|Praza de Zafra. É un dos municipios máis importantes da provincia de Badaxoz, cabeza industrial da Comarca Zafra - Río Bodión e a capital do sur de Estremadura. Espérase que nos próximos anos chegue a duplicar a súa poboación debido á súa estratéxica situación no centro dun importante nó de comunicacións que unen varias capitais provinciais e rexionais: Badaxoz, Mérida, Sevilla, Huelva e Córdoba.
En outubro de 2007 foi seleccionada, xunto a outras 19 poboacións do vello continente, para formar parte da película documental Pobos de Europa.
Carneiro alado de Ribadeo
En 2015 foi declarado Ben de Interese Cultural.
Descrición
A peza é de pequenas dimensións (6,5 x 6,4 x 2 cm) e un peso aproximado duns 50 gr. Está formada por láminas de ouro repuxadas e decoradas antes de seren soldadas ó corpo, sendo oca no interior. Caracterízase pola abundante decoración de granulados e filigranas que cobren completamente o corpo do carneiro, mesmo na parte interior das patas e das ás. No peito e na parte superior das patas dianteiras aparecen unhas flores de seis pétalos. Nas patas traseiras aparece unha figura dun animal coa cabeza volta cara atrás e con cornos. Na parte central do animal atopamos a representación dunha ave coas ás estendidas. A cabeza da figura, botada cara atrás, presenta unha separación do corpo por medio dunha banda ancha e lisa a modo de colar. As ás están tamén profusamente decoradas, dividíndose en tres rexistros por medio de liñas de granulado. Por último, a cola amosa un tratamento distinto, usando unha lámina lisa de ouro con decoración de glóbulos sobre rodeis, colocados en liñas lonxitudinais.
Traxectoria museística
O 17 de abril de 1976, o seu propietario, Álvaro Gil Varela, depositouno no Museo Provincial de Lugo xunto con outras pezas da súa colección particular polo que pasou a exporse ó público na súa sala de ourivería.
Despois de varios anos intentando vender a colección á Xunta de Galicia, e ó non chegar a acordo con eles, o 24 de outubro de 2013 os representantes dos herdeiros de Álvaro Gil acudiron ao Museo Provincial de Lugo para facer cumprir a sentenza que obrigaba á devolución das pezas da colección. Levaron 40 destas pezas, entre elas o Carneiro alado de Ribadeo.
En xuño de 2014 a Deputación de Lugo anunciaba que ía mercar a colección de ourivaría de Álvaro Gil para devolvela ó Museo. Estimaban daquela que mercarían estas pezas por un total de 2 964 000 euros.
Finalmente esta compra foi realizada o 10 de febreiro de 2015 por 2 346 200 €, ós que houbo que engadir outros 600 000 € que tamén se aboaron ós herdeiros de Álvaro Gil en concepto de gastos xudiciais. Dende ese momento volveu quedar exposta no Museo Provincial de Lugo.
En 2015 a colección foi declarada Ben de Interese Cultural pola Xunta de Galicia.
O Pinto, Vilar de Ordelles, Esgos
O Pinto é un lugar da parroquia de Vilar de Ordelles no concello ourensán de Esgos na comarca de Ourense. Tiña 223 habitantes no ano 2018, segundo datos do IGE, dos cales 117 eran homes e 106 mulleres.
Pompeu Fabra
Traxectoria
Este enxeñeiro industrial dedicouse desde moi novo ao estudo do catalán. Desde a revista L'Avenç, promoveu unha campaña para reformar a ortografía da lingua catalá (1890-91), que era moi arcaizante, e en 1904 publicou conxuntamente con Jaume Massó i Torrents e Joaquim Casas i Carbó un Tractat d'ortografia catalana.
Fabra participou activamente no I Congrés Internacional de la Llengua Catalana (1906). Xa en 1912 publicou en castelán Gramática de la lengua catalana, unha das obras de máis interese na súa produción, xa que nela reflicte de forma fidedigna a realidade da lingua catalá.
Estabelecido en Bilbao, na capital biscaína ocupou unha cátedra de química, ao mesmo tempo que afondou no estudo dos grandes romanistas. Posteriormente, en 1911 transladouse a Badalona, onde exerceu como catedrático de catalán (praza creada pola Deputación de Barcelona, que presidía Enric Prat de la Riba). Tamén foi socio da sección filolóxica do Institut d'Estudis Catalans (IEC), entidade que máis adiante presidiría.
Arquipélago de Chiloé
dereita|miniatura|260px|Vista satélite das illas. O arquipélago de Chiloé, noutrora coñecido coma Nova Galicia (Nueva Galicia en castelán) áchase ao sur de Chile, entre os paralelos 41º e 43º de latitude sur. Comprende principalmente unha grande illa, a illa Grande de Chiloé, e un gran número de illas e illotes menores. O arquipélago ten unha superficie de 9181 km² e contaba cunha poboación total de 167 659 persoas no ano 2012. . As illas foron “descubertas” e conquistadas no século XVI polo explorador vasco Martín Ruiz de Gamboa, ao servizo da Coroa española.
Administrativamente pertence á provincia de Chiloé (agás as illas Desertores, que pertencen a Palena), na Rexión de Los Lagos. No arquipélago hai 10 comunas: Ancud, Castro, Chonchi, Curaco de Vélez, Dalcahue, Puqueldón, Queilén, Quellón, Quemchi e Quinchao.
Etimoloxía
Chiloé é unha transformación de Chilhué, a adaptación ao castelán de chillwe, palabra que en mapudungun significa 'lugar de chelles'. Os chelles (Chroicocephalus maculipennis), tamén chamados de cáhuiles ou gaviotines, son aves brancas coa testa negra, moi frecuentes nas praias e lagoas do arquipélago.
O nome que se lle dá aos habitantes de Chiloé é chilotes, aínda que tamén se usou o de chiloense e chilhueño por considerar que o primeiro podería ter connotacións despectivas.
Os primeiros exploradores e conquistadores que chegaron ás illas en 1567, denominárona «Nueva Galicia», pola semellanza paisaxística da Galiza do Vello Mundo e por ser o xefe da expedición o vasco Martiño Ruíz de Gamboa, familiar do galego Rodrigo de Quiroga, gobernador de Chile. Outros topónimos, como Castro son seguramente de orixe galega.
Relevo e clima
miniatura|250px|left|[[Palafitos en Castro, Chiloé.]] miniatura|250px|left|Paisaxe na ribeira da canle de Chacao, preto da zona de acceso á Illa Grande de Chiloé, nel óllase un cantil morto semiestabilizado por [[Gunnera tinctoria, cunha pendente de 40 a 45 graos constituído por arenitas holocénicas non consolidadas.]] Xeomorfoloxicamente, o arquipélago corresponde aos contrafortes do cordal da Costa chileno, do que só os cumes emerxen do océano Pacífico tralo afundimento do val central.
A illa Grande de Chiloé ten forma rectangular, con prolongacións na península de Lacuy, a península de Rilán e con entradas na badía de Cucao a a canle Dalcahue. A costa occidental é escarpada e sen portos naturais. O cordal da Costa recibe os nomes de cordilleira do Piuchén ou de San Pedro, no sector norte, e de Pirulil, no sector sur. Preséntase coma unha sucesión de outeiros altos e cubertos de vexetación que na súa parte norte bordean os 800 m de altura e que non acadan máis de 500 m ao sur do lago Cucao. Entre estes outeiros altos e o mar interior hai chairas e outeiros máis baixos, dedicados á agricultura e á explotación forestal. Por mor da erosión dos glaciares, a costa oriental da illa Grande é moi sinuosa, chea de enseadas e promontorios, ao igual que a beiramar das illas menores.
As illas menores son de relevo ondulado e na súa maior parte están distribuídas en grupos de tres ou catro, mais algunhas están tan achegadas ás outras que fican unidas ao baixar a marea. As illas de maior superficie, despois da illa Grande, son Quinchao, Lemuy, Butachauques e Tranqui. Os grupos máis importantes son as illas Chauques, o grupo Chaulinec, o grupo Cahuach, o grupo Cailín e as illas Desertores.
O clima do arquipélago é semellante ao de Galiza, temperado marítimo chuvioso, con temperaturas medias duns 11 °C e precipitacións inferiores a 2000 mm anuais na súa parte oriental e uns 3000 mm na costa occidental da illa Grande e máis de 4000 mm en sectores altos do cordal do Piuchén. As nevaradas son pouco frecuentes, mais chove todo o ano.
Canles
miniatura|left|200px|A canle Lemuy visto desde Quinched. De acordo ao tráfico marítimo de navegación interior tense a importante canal de Chacao, que separa a provincia de Llanquihue da costa norte da illa Grande de Chiloé. Hai bastantes canles secundarias que comunican as distintas illas, portos e vilas do arquipélago, sendo as máis importantes: Caucahué, Quicaví, Chauques, Dalcahue, Quinchao, Apiao, Lemuy, Yal, Queilen, Chaiguao, Yelcho, Laitec, San Pedro e Huamblad.
Estas canles obedecen á paulatina diminución da profundidade do chan sedimentario lonxitudinal ou depresión intermedia, que se interna baixo as augas no seno de Reloncaví, tamén a acción glaciar do cuaternario que xerou zonas de abrasión ou desgaste e áreas de deposición de sedimentos laciares (morenas), o que configurou esta rede de canles e illas. A xeomorfoloxía das canles tamén sería explicada pola meteorización provocada por axentes climáticos coma o vento, choiva e correntes mariñas, cuxas maiores evidencias son as escarpas ou cantís en certos sectores como a canle de Chacao, que evolucionaron por forzas mariñas e atmosféricas.
Hidrografía
A illa de Chiloé posúe 56 foxas hidrográficas, alimentadas polas choivas que caen na Cordilleira da Costa. Nas demais illas, os cursos de auga son escasos e na súa maioría proceden de napas subterráneas, aínda que tamén hai algúns que son desaugamentos de lagos e lagoas. Os ríos máis longos e caudalosos son o Medina e mailo Chepu, ambos os dous fan a foz no océano Pacífico. Outros ríos importantes son o Pudeto e mailo Butalcura.
O lago meirande é o Huillinco-Cucao, «que é a unión de dous lagos pequenos orixinados polo avance de glaciares», mais existen ademais arredor doutros 200 corpos lacustres.
Flora, fauna e agricultura
miniatura|200px|left|Foresta de mirtos (arrayanes) ([[Luma apiculata).]] A formación vexetal orixinal das illas era a selva valdiviana, unha fraga sempreverde con gran diversidade de especies vexetais, tanto grandes árbores como fentos e mofos. Entre as especies representativas desta foresta atópase o mirto ou arrayán (Luma apiculata), o carballo (Nothofagus dombeyi), a quila (Chusquea quila), o pangue (Gunnera spp.) e a abeleira (Gevuina avellana). Nos solos con mala drenaxe do Cordal da Costa medran o lárice (Fitzroya cupressoides) e mailo tepú (Tepualia stipularis).
Coa chegada de pobos agricultores comezaron as cernadas, as queimas para despexar terreo para a agricultura e posteriormente para a gandaría, deste xeito moitas forestas convertéronse en leiras e pradeiras. Porén moitos destes terreos foron desleixados, e cubríronse con toxeiras do tan común arbusto galego, o toxo arnal (chamado na zona de espinillo) (Ulex europaeus), introducido polos europeos para facer sebes, mais que se converteu en especie invasora.
O cultivo da pataca practícase dende antes do século XVI e científicos coma Charles Darwin e Nikolái Vavílov crían que esta planta se orixinara en Chiloé, mais no ano 2005 David Spooner demostrou, por medio de análises xenéticas, que todos os pataqueiros cultivados teñen un antergo orixinario do sur do Perú. Existen unhas 400 variedades de patacas nativas que se cultivan en Chiloé, e grazas a algunhas delas se obtiveron máis do 90% das variedades que se consomen hoxe en todo o mundo. miniatura|200px|left|[[Cabalo chilote|Bestas chilotes ou mampatos.]] A fauna nativa inclúe gran cantidade de especies de aves, das que unhas poucas especies son endémicas. Dos mamíferos terrestres, os máis grandes son o golpe ou raposa chilote ou de Darwin (Pseudalopex fulvipes), que só mora na illa Grande e no cordal de Nahuelbuta (no continente), e un pequeno veado chamado de pudú (Pudu pudu), un dos cervos máis pequenos do mundo. Por outra banda, as augas están habitadas por diversas especies de lobos mariños e os golfiños de Commerson (chamados aquí toninas) (Cephalorhynchus commersonii), e reciben as visitas esporádicas de varias especies de baleas. Particularmente importante é a área de alimentación para as baleas azuis (Balaenoptera musculus) que se estende dende o norte da Rexión de Los Lagos, pola costa oeste da illa Grande de Chiloé deica o golfo Corcovado.
Endemismos
Por mor do prolongado illamento que as profundas canles mariñas lle conferiron a este arquipélago, un importante caudal da súa diversidade biolóxica acadou o nivel de endemismo insular reprodutivo, é dicir, defiren xeneticamente dos seus parentes continentais. Por exemplo, no tocante das aves, atópase o concón chilote (Strix rufipes sanborni), a diuca chilota (Diuca diuca chiloensis), o rayadito chilote (Aphrastura spinicauda fulva), e o diucón chilote (Xolmis pyrope fortis). Entre os seus mamíferos endémicos salienta a donicela trompuda chilota (Rhyncholestes raphanurus raphanurus).
Demografía
miniatura|200px|Transbordador proveniente de Chiloé arribando ao continente. miniatura|200px|As [[Igrexas de Chiloé, son un dos principais atractivos do arquipélago.]] Evolución da poboación de Chiloé a través da súa historia:
Segundo o Censo Nacional de Poboación do ano 2002, a poboación total da provincia é de 154.766 persoas, das que un 55,95% corresponde a poboación urbana. Concéntrase na costa oriental, que presenta condicións ambientais máis axeitadas ca a costa oeste, xa que os ventos son menos intensos, a pluviometría é menor (isto explicado polo Cordal da Costa), hai maior dispoñibilidade de terra idónea para a agricultura, por mor da existencia de solos trumaos, aluviais, con abundante achega hídrica de regatos e choivas, terreos ondulados e chans, xunto coa presenza de badías e canles que permiten a comunicación e transporte marítimos.
Todas a vilas áchanse na beiramar, agás Huillinco que fica na beira do lago do mesmo nome. As principais son:
A poboación descende principalmente da mestura entre os aborixes (huilliches, cuncos, paios e chonos) e os colonizadores galegos e españois, con posteriores contribucións de chilenos doutras rexións e uns poucos estranxeiros (p. ex.: alemáns e croatas). Durante a época colonial existían vilas de indios (Queilen, Chonchi, Tenaún), españois (Chacao e Quenac) e outros mixtos (Castro, Dalcahue etc.), co que a proporción de cada etnia tiña variación local. Aínda na actualidade existen apelidos característicos de cada sector, rastros das antigas encomendas e reducións. miniatura|left|200px|Igrexa de Santa María de Loreto, do século XVIII.
Cultura de Chiloé
miniatura|200px|O revestimento das casas adoita facerse con tellas de [[Fitzroya cupressoides|lárice recortadas de diversas maneras.]] miniatura|200px|As [[igrexas de Chiloé foron nomeadas patrimonio da humanidade no ano 2000.]] A nivel cultural, o arquipélago de Chiloé presenta trazos que a diferencian do resto do país: unha prolífica riqueza folclórica e cultural derivada do seu illamento; a música ostenta «gran vitalidade, tempos áxiles e ritmos vibrantes» con danzas de riscos estilísticos propios e diferenciábeis—como a cueca chilota ou o valse chilote, entre outros—,. a arquitectura ten formas construtivas e estilísticas propias que configuraron á escola chilota de arquitectura relixiosa en madeira, o fervor relixioso mantén intactos institucións como os fiscais ou expoñentes escultóricos provenientes da Escola chilota de imaxinería.
Primeiros poboadores
miniatura|Reconstrución dunha [[dalca, embarcación feita de tres taboleiros cosidos que usaron por igual chonos, huilliches e despois europeos.]] Existen varias teorías sobre o poboamiento de Chiloé. Algunhas postulan que parte da poboación aborixe tiña orixe polinésica, e outras que toda a poboación procedía de descendentes da migración que chegou ás Américas polo Estreito de Bering. A teoría máis aceptada até o momento é a segunda, que postula que o poboamento se realizou por vía terrestre antes da separación definitiva da illa no final da Era Glacial, arredor do 8000 a. C. por parte de pobos indíxenas do sur de Chile, e posteriormente en embarcacións de madeira que cruzaron a canle de Chacao. Os vestixios humanos máis antigos están datadps en 5.000-6.000 anos e se encontraron baixo unha vivenda en Puente Quilo na comuna de Ancud.
Os chonos son os primeiros habitantes coñecidos do arquipélago, mais posteriormente foron desprazados cara o sur polos huilliches, o grupo mapuche da zona sur. Os chonos eran excelentes mariños que podían navegar extensións de milleiros de quilómetros nas súas embarcacións chamadas de dalcas. Un dos seus costumes era o curanto, unha comida feita nun buraco no chan que se cociña con pedras requecidas e se cobre con follas. Despois do seu contacto cos huilliches tamén practicaron incipientemente a agricultura, principalmente da pataca, mentres que os huilliche eran agricultores que adoptaron os costumes mariñeiros dos chonos por mor do contacto cultural e das necesidades que lles impuxo o medio.
Conquista española
Este proceso empezou co descubrimento de América por Cristovo Colón en 1492, e o posterior descubrimento do Estreito de Magalláns en 1520 por Fernão de Magalhães. En 1540 Alonso de Camargo avistou as costas de Chiloé mentres viaxaba ao Perú. Anos despois, Pedro de Valdivia organizou unha expedición co fin de recolectar información xeográfica. Puxo ao mando da expedición ao capitán (probabelmente galego) Francisco de Ulloa, quen chegou ao Canal de Chacao en 1553, e recorreu as illas do arquipélago. El é considerado o primeiro europeo en coñecer Chiloé.
Colonia
miniatura|250px|Forte Tauco, preto de [[Chonchi.]] Despois do desastre de Curalaba (1598), no que os mapuches venceron e mataron o gobernador de Chile, Chiloé quedou separado do resto das posesións españolas porque todas as cidades entre o río Biobío e a canle de Chacao foron abandonadas ou destruídas. Os españois solicitaron repetidas veces despoboar as illas a causa da miseria e o illamento no que dicían vivir, mais non se lles fixo caso pola relevancia estratéxica que este asentamento tiña para España.
Nos primeiros anos os mercedarios e franciscanos estiveron a cargo do labor espiritual. En 1608 chegaron os primeiros xesuítas, e en 1612 fundaron a primeira igrexa en Castro para evanxelizar os nativos. Os xesuítas foron facendo capelas por todo o arquipélago; contra 1767 xa había 79, e hoxe pódense atopar máis de 150. Trala expulsión da poboación xesuíta en 1767, a Orde Franciscana asumiu a asistencia relixiosa da illa desde 1771.
A finais do século XVIII a creación da ruta terrestre do Camiño Real permitiría o fornecemento e comunicación de Chiloé con toda a rexión norte comprendida entre Valdivia e Chiloé; mitigando deste xeito a dependencia dos barcos provenientes do Callao cos produtos indispensábeis, abrinso así un mercado efectivo para os chilotes.
Independencia e República
Durante a guerra de Independencia de Chile, a poboación de Chiloé aliniouse no bando "realista" (oposto á independencia) e se enviaron tropas regulares e de milicianos a combater ao continente. Despois da batalla de Maipú (1818), que foi a vitoria definitiva do bando "patriota" (indenpendentista), continuou a guerra no sur a través da chamada Guerra a Morte, batallas agora sostida por tropas irregulares, e o gobernador Antonio Quintanilla apoiou en parte estes esforzos. A república de Chile fixo tres intentos de conquistar o arquipélago, en 1820, 1824 e 1826, coñecidos como campañas a Chiloé. A campaña de xaneiro de 1826 saldouse coa derrota das forzas realistas e o territorio de Chiloé foi anexado ao resto de Chile logo da sinatura do tratado de Tantauco.
Despois da independencia de Chile, Chiloé veuse beneficiado coa apertura do comercio e foi centro de fornecemento dos baleeiros estranxeiros. Dende mediados do século XIX e até principios do século XX foi o principal produtor de travesas para o camiño de ferro de todo o continente. Daquela comezaron a formarse novas vilas industiais coma Dalcahue, Chonchi e Quemchi. Desde 1895 fóronse entregando terras no norte da illa a colonos alemáns e doutros países europeos.
A finais do século XX, Chiloé seguiu o modelo imposto en todo Chile e experimentou cambios nos seus sistemas de vida. As novas empresas de acuicultura, como as salmoeiras, trouxeron beneficios para os chilotes, como a xeración de emprego, mais tamén problemas, como a alteración dos ecosistemas e o cambio social.
En 1972 presentouse por vez primeira o proxecto de construción dunha ponte que permitise unir a Illa Grande co territorio continental. A idea da construción deste viaduto só comezaría a se concretar durante o goberno de Ricardo Lagos o que lanzou o proxecto como parte das obras para celebrar o bicentenario do país. Porén, durante 2006, o proxecto do Ponte Bicentenaria foi cancelado logo que o custo estimado superase os orzamentos iniciais. O día 21 de maio de 2012, o presidente Sebastián Piñera anunciou a construción da ponte cun custo máximo de 762 millóns de dólares.
Caldagueiro, Centroña, Pontedeume
Caldagueiro é un lugar da parroquia de Centroña no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Tiña 89 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 43 eran homes e 46 eran mulleres.
A Gurita, Paderne, Paderne
A Gurita é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 16 habitantes (11 homes e 5 mulleres).
Bacteria verde do xofre
As bacterias verdes do xofre ou Chlorobi (clorobios) constitúen un pequeno grupo de bacterias que realizan a fotosíntese anoxixénica (que non desprende O2), que se consideran un filo.
Características
Son fotolitoautótrofas obrigadas que usan sulfuro de hidróxeno (H2S) ou xofre (S) como doantes de electróns (por comparación, as plantas durante a fotosíntese usan auga como doante de electróns e producen osíxeno). As estruturas onde se almacenan os pigmentos fotosintéticos están unidas á membrana e coñécense como clorosomas ou vesículas clorobiais. Estes clorosomas conteñen bacterioclorofila "c", "d" e "e".
Estas bacterias encóntranse nas zonas ricas en xofre e anaerobias dos lagos. Algunhas destas bacterias conteñen vesículas que lles permiten por flotación vivir á profundidade máis axeitada para conseguiren unha cantidade óptima de luz e H2S, xa que estas bacterias son xeralmente inmóbiles (coñécese unha especie que ten un flaxelo). Outras especies non teñen vesículas e viven na lama rica en xofre do fondo dos lagos e lagoas. Estas bacterias son moi diversas morfoloxicamente e poden presentarse como bacilos, cocos e vibrios. Algunhas crecen soas, outras en cadeas e poden ser de cor verde ou castaña chocolate.
As bacterias verdes do xofre clasifícanse na familia Chlorobiaceae que, ao non estar estreitamente emparentada con ningunha outra, se inclúe no seu propio filo, Chlorobi. O grupo máis próximo é Bacteroidetes.
Filoxenia
O cladograma mostra a taxonomía actualmente aceptada do grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e a filoxenia está baseada nas secuencias do ARNr 16S so LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree.
Notas: ♪ Procariotas dos que non hai cultivos puro (axénicos) illados ou dispoñibles. ♥ Cepas non atopadas no NCBI (National Center for Biotechnology Information) nin na LPSN. ♠ Cepas atopadas no NCBI pero non na LPSN.
Sinaturas moleculares dos Chlorobi
As análises xenómicas comparatrivas levaron á identificación de dous indeis sinatura conservados, que se encontran unicamente en membros do filo Chlorobi, polo que son marcadores moleculares que caracterizan ese filo. O primeiro indel é unha inserción de 28 aminoácidos na ADN polimerase III e o segundo é unha inserción de 12 a 14 aminoácidos na alanil-ARNt sintetase. Ademais destes indeis sinatura conservados, hai unhas 51 proteínas que se encontran unicamente en membros do filo Chlorobi. Outras 65 proteínas foron identificadas como únicas do filo, pero perdéronse en varias especies de Chlorobi e non teñen un patrón de distribución claro no filo. Isto significa que puido ter ocorrido unha perda significativa de xenes, ou ben a presenza desas proteínas pode ser o resultado dunha transferencia horizontal de xenes. Destas 65 proteínas, 8 encóntranse só en Chlorobium luteolum e Chlorobium phaeovibrioides. Estas dúas especies forman un clado fortemente apoiado polas árbores filoxenéticas e unha relación próxima entre estas especies está tamén apoiada polo feito de compartiren estas 8 proteínas únicas.
Relación de Chlorobi con Bacteroidetes e Fibrobacteres
As especies de Bacteroidetes e Chlorobi separáronse moi xuntas das outras bacterias nas árbores filoxenéticas, o que indica unha relación estreita entre elas. Usando unha análise xenómica comparativa, identificáronse 3 proteínas que só as comparten virtualmente todos os membros dos filos Bacteroidetes e Chlorobi. A compartición destas 3 proteínas é significativa porque á parte delas, ningunha outra proteína de Bacteroidetes ou Chlorobi é compartida por ningún outro grupo bacteriano. Identificáronse varios indeis sinatura conservados, que son compartidos unicamente por membros de Bacteroidetes e Chlorobi. A presenza destas sinaturas moleculares apoia a estreita relación entre Bacteroidetes e Chlorobi. Ademais, o filo Fibrobacteres está especificamente relacionado con estes dous filos. Un clado constituído por estes tres filos está fortemente apoiado polas análises filolxenéticas baseadas en varias proteínas. Estes filos tamén se ramifican na mesma posición baseándose nos indeis sinatura conservados de varias proteínas importantes. Finalmente, e aínda máis importante, identificáronse dous indeis sinatura conservados (na proteína RpoC e na serina hidroximetiltransferase) e unha proteína sinatura (PG00081), que só comparten todas as especies destes tres filos. Todos estes resultados proporcionan unha concluínte evidencia de que as especies destes filos comparten un antepasado común exclusivo, e propúxose que deberían considerarse dentro dun superfilo propio, chamado superfilo “FCB”.
Ferrari F138
O Ferrari F138 (orixinalmente coñecido como Ferrari F2013, ou polo seu número de proxecto, o Ferrari 664) é un coche de carreiras de Fórmula 1 deseñado e construído pola Scuderia Ferrari para o seu uso na tempada  de Fórmula Un. Será pilotado polo dúas veces Campión do Mundo. Fernando Alonso e o seu compañeiro de equipo Felipe Massa. O chasis foi nomeado o "F138" para representar o ano en que competiu de 2013, e con motivo da última tempada da Fórmula Un que se utilice motores V8.
Resultados completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Carmen Moriyón
Carmen Moriyón Entrialgo, nada en Xixón o 25 de outubro de 1966, é unha médica e política asturiana. Encabezou a lista de Foro Asturias á alcaldía de Xixón nas eleccións municipais de España de 2011, obtendo 9 concelleiros, converténdose na primeira alcaldesa non socialista de Xixón desde as eleccións de 1979 grazas ao apoio do Partido Popular na súa investidura.
Biografía
Carmen Moriyón é filla de Maximino Moriyón Álvarez e de Margarita Entrialgo Álvarez, e viúva de José Ramón Rodríguez-Galindo González.
Estudou no Colexio do Santo Ángel de la Guarda e no Colexio da Inmaculada (promoción de 1984), e é licenciada en Medicina e Cirurxía pola Universidade de Oviedo (promoción de 1990) e especialista en Mastoloxía pola Universidade Autónoma de Madrid (2001). Era responsable da unidade de cancro de mama no Hospital de Cabueñes até a súa elección como alcaldesa.
Iwade
Iwade (岩出市, いわでし, Iwade-shi) é un concello xaponés da prefectura de Wakayama. Está situada ao suroeste da rexión de Kinki, ao noroeste da prefectura, na illa de Honshu. A súa superficie é de 38,5 km² e a poboación de 52.222 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 1.360 hab./km².
O concello de Iwade limita cos concellos de Wakayama, Kinokawa (da prefectura de Wakayama); Hannan e Sennan (da prefectura de Osaca).
Allón, Centroña, Pontedeume
Allón é un lugar da parroquia de Centroña no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Tiña 45 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 27 eran homes e 18 eran mulleres.
Historia
A finais da década de 1970 fíxose neste lugar a pista polideportiva de Centroña que leva o nome do que fora mestre de Centroña e Fillo Predilecto de Pontedeume, Álvaro Vázquez Penedo.
Lota
miniatura|Escudo de Lota. Penco é un municipio e unha comuna da provincia de Concepción na Rexión de Biobío, Chile. Tiña un total de 49.089 habitantes en 2002 e a súa área é de 136 km².
Biohazard (álbum)
Biohazard é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de heavy metal Biohazard, publicado o 30 de xuño de 1990 a través do selo Magnetic Air.
A intro da canción "Retribution" é da película O padriño (II parte). As cancións "Wrong Side of the Tracks" e "Hold My Own" foron regravadas para o segundo álbum da banda, Urban Discipline. A versión remasterizada de 2004 conta cunha portada distinta.
Verses of Comfort, Assurance & Salvation
Os membros da banda gravaron o álbum nunha cabina de ducha nun soto que pertencía ao seu representante, Rod Sherwood, que converteu a cabina nun lugar para gravar voces coa axuda dun feixe de edredóns. "Through the Backyards" foi a primeira canción en ser lanzada como sinxelo.
El Iris (Santiago de Compostela)
El Iris foi un periódico editado en Santiago de Compostela en 1868.
Nogueirido, Paderne, Paderne
Nogueirido é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 52 habitantes (28 homes e 24 mulleres).
Bananarama
Bananarama é un grupo británico de música pop que debutou en 1981 con Sarah Dallin, Keren Woodward e Siobhan Fahey, sendo esta última substituída en 1988 por Jacquie O´Sullivan, quen tamén abandonou a formación en 1991. A banda debe o seu nome ao programa de televisión infantil The Banana Splits e ao título da canción de Roxy Music, Pyjamarama.
O Cruceiro, Cutián, Antas de Ulla
O Cruceiro é un lugar da parroquia de Cutián no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres).
Only Run
Only Run é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Clap Your Hands Say Yeah, autoeditado o día 3 de xuño de 2014.
Benidorm Club de Fútbol
O Benidorm Club de Fútbol foi un club de fútbol español da cidade de Benidorm, na Comunidade Valenciana. Foi fundado en 1964 e desapareceu en 2011.
Estadio
O Benidorm xoga os seus partidos no Estadio Municipal Guillermo Amor, tamén chamado Estadio de Foietes, con capacidade para 9000 espectadores.
Paderne, Paderne, Paderne
Paderne é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Paderne, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 22 habitantes (8 homes e 14 mulleres).
Penco
Penco é un municipio, unha cidade e comuna chilena na provincia de Concepción, na VIII Rexión do Biobío, forma parte da área metropolitana do Gran Concepción. Tiña un total de 46.016 habitantes en 2002 e a súa área é de 108 km2. En termos xeográficos, a comuna limita ao norte con Tomé, ao leste con Florida, ao oeste con Talcahuano e ao sur con Concepción. O xentilicio da comuna é pencón/a.
Cutián, Cutián, Antas de Ulla
Cutián é un lugar da parroquia de Cutián no concello lugués de Antas de Ulla na comarca da Ulloa. Segundo o IGE, en 2011 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).
Coria
Coria ou Coira é unha cidade e municipio da provincia de Cáceres, Estremadura (España). Contába con 12.767 habitantes e unha densidade de poboación de 12,40 hab/km² (INE 2007).
Límites do termo municipal
O termo municipal de Coria, con 103 km2 de superficie, limita con:
Infante de España
miniatura|270px|Coroa de infante. Infante é un título que se outorga en España aos fillos do rei e do príncipe herdeiro dentro do que se chama Familia Real. Ao contrario do que sucede noutras monarquías, en España só ostenta a dignidade de príncipe o herdeiro da Coroa, e que recibe por iso o Principado de Asturias e demais títulos vinculados tradicionalmente ao sucesor. Reciben o título de infantes o resto dos fillos dos Reis de España e dos Príncipes de Asturias.
Entre outras distincións, os infantes teñen dereito a ser enterrados no Mosteiro do Escorial, no Panteón de Infantes. Os fillos dos infantes reciben o tratamento e honras de Grandes de España, excepto os fillos dos Príncipes de Asturias, que reciben o título de infantes.
Tampouco son infantes os maridos das infantas Cristina e Margarita, Iñaki Urdangarin e Carlos Zurita, que reciben o tratamento de «Excelentísimos Señores», ademais dos correspondentes títulos de duque consorte de Palma de Mallorca e duque consorte de Soria a título vitalicio -non transmisible aos seus fillos- mentres sigan sendo consortes das infantas ou permanezan viúvos.
Historia
miniatura|250px|As Infantas [[Sabela Clara Uxía e Catalina Micaela; fillas de Filipe II, rei de España e as Indias (por Sofonisba Anguissola cara a 1570).]] Nas monarquías hispánicas medievais, tanto a castelá e a leonesa como a navarra ou aragonesa, todos os fillos e fillas dos reis, incluídos os primoxénitos, recibían o título de infantes ou infantas. Con todo, a fins do século XIV, Xoán I de Castela, fillo e sucesor de Henrique II de Trastámara, ao casar ao seu fillo primoxénito, o infante Henrique -futuro Henrique III- con Catarina de Lancaster, neta do destronado e asasinado Pedro o Cruel, creou o título de Príncipes de Asturias para a parella, que en diante foi outorgado aos herdeiros da Coroa, fose cal fose o sexo destes. Por nacemento, os fillos primoxénitos dos reis nacían infantes como os seus irmáns, pero era no momento da súa designación como herdeiros polas Cortes cando se convertían en Príncipes de Asturias.
O mesmo pasou en Navarra, cando Carlos III o Nobre creou para o seu neto, o infante Carlos, fillo da súa filla Branca e do futuro Xoán II de Aragón, o título de Príncipe de Viana, coa idea de que dito título fose transmitido aos herdeiros da Coroa Navarra. Pero ao ser conquistada Navarra por Fernando o Católico en 1512, o título do herdeiro de Navarra foi asumido polo herdeiro de Castela e Aragón, aínda que os Albret desterrados continuaron usando o título para os seus herdeiros.
Actuais infantes de España
A tenor do que antecede, e conforme ás leis españolas, os actuais infantes de España son:
Hualqui
miniatura|O Escudo de Hualqui. Hualqui é un municipio e unha comuna da provincia de Concepción na Rexión de Biobío, Chile. Tiña un total de 20.660 habitantes en 2002 e unha área é de 531 km2.
Iraq
Iraq limita con Turquía polo norte, con Irán polo leste, Kuwait polo sueste, Arabia Saudita polo sur, Xordania polo suroeste e Siria polo oeste. Ademais o país ten unha franxa costeira de 58 km de lonxitude no noroeste do Golfo Pérsico. A súa capital, Bagdad está localizada na zona do centro deste. Os dous grandes ríos do país, o Tigris e o Éufrates, discorren polo centro do país dende o noroeste cara o sueste. Estes ríos, proporcionan a Iraq de terras aptas para a agricultura, en contraste das terras áridas que cobren a meirande parte de Asia Occidental.
Estelle Parsons
Traxectoria
Parsons naceu en Massachusetts, filla de Elinor Ingeborg, nada en Suecia, e de Eben Parsons, de orixe inglesa. Tras graduarse no Connecticut College en 1949 comezou a estudar dereito na Universidade de Boston e traballou como cantante antes de iniciar a súa carreira interpretativa a principios da década de 1950.
Iraq
Iraq era coñecido antigamente polo topónimo grego Mesopotamia (Terra entre dous ríos) e foi o lugar de sucesivas civilizacións dende o milenio 6 antes de Cristo. A rexión entre os ríos Tigris e Éufrates é considerada como o berce da civilización e o lugar onde apareceu a escrita. En diferentes períodos da súa historia, Iraq foi o centro dos imperios indíxenas acadio, sumerio, asirio, e babilónico. Formou parte dos imperios medo, aqueménida, helenístico, parto, sasánida, romano, rashidun, umayyad, abbásida, mongol, safávida, afsárida e otomán. Por outra banda, estivo baixo dominio británico como Mandato da Sociedade de Nacións. Iraq é o fogar de dous dos lugares máis sagrados do mundo para o xiísmo: Najaf e Karbala.
Os seus límites modernos foron establecidos en 1920 pola Sociedade de Nacións cando o Imperio Otomán foi divido segundo o Tratado de Sèvres. Iraq foi posta baixo a autoridade do Reino Unido como "Mandato británico de Mesopotamia". A monarquía foi establecida en 1921 e o Reino de Iraq obtivo a independencia en 1932. En 1958, a monarquía foi abolida e creouse a República de Iraq. Iraq foi controlado polo Partido Ba'ath dende 1968 ata o 2003. Despois da invasión de 2003 liderada polos Estados Unidos de América e forzas multinacionais, o partido Ba'ath foi eliminado do poder e celebráronse eleccións parlamentarias. A presenza americana en Iraq rematou no 2011.
Estelle Parsons
Traxectoria
En 1967 gañou o Oscar á mellor actriz secundaria pola súa interpretación de Blanche Barrow en Bonnie e Clyde.
Iraq
Antigo Iraq
miniatura|esquerda|O [[cigurat de Ur (c. século XXI a. C.) atópase preto de Nasiriya, Iraq.]] O «Berce da civilización» é o termo que se utiliza comunmente para identificar a área que comprende o Iraq moderno, fogar da primeira civilización coñecida, a civilización sumeria. Esta orixinouse no fértil val regado polos ríos Tigris e Éufrates ao sur de Iraq, durante o período Calcolítico (período Ubaid). Para finais do cuarto milenio antes de Cristo, neste lugar atopáronse os primeiros sistemas de escritura e da historia escrita. A civilización sumeria floreceu durante máis de 3000 anos e foi gradualmente sucedida polo imperio acadio durante o século XXIV a. C. Despois de dous séculos de dominio acadio foi seguido dun renacemento do Imperio sumerio durante o século XXI a. C. Unha invasión elamita no ano 2004 a. C. levou a terceira dinastía de Ur ao seu fin. No século XXI a. C., unha nova civilización acadia, Asiria, subira á posición dominante no norte de Iraq. Logo, durante o século XIX a. C. ao sur de Iraq formouse un Estado amorreo contemporáneo, chamado Babilonia. miniatura|esquerda|O [[Imperio Seléucida|Imperio seléucida gobernado polos gregos (en amarelo) con capital en Seleucia as veiras do Tigris, ao norte de Babilonia.]] Durante o seguintes catorce séculos, Iraq converteuse no centro do poder mundial, baixo os imperios asirio e babilónico. Entre estes destacan o Imperio babilónico de Hammurabi e o Imperio asirio de Shamshiadad I entre os séculos XIX e XVIII a. C., o Imperio asirio medio entre 1365 e 1076 a. C., o Imperio neoasirio entre 911 e 609 a. C. e o último Imperio babilónico de 620-539 a. C. O Imperio neoasirio, en particular, puxo a Iraq no centro dun enorme dominio que se estendía desde o Cáucaso ata Exipto e Arabia, e desde Chipre a Persia.
Estelle Parsons
Traxectoria
Na televisión participou en series coma Roseanne, Frasier ou The Good Wife.