cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Édouard Philippe
Nomeamento
O 31 de xaneiro de 2020, anunciou que sería de novo candidato como cabeza de lista nas eleccións municipais de 2020 en Le Havre, descartando a posibilidade de converterse en alcalde sempre que seguise sendo primeiro ministro, pero sen descartar exercer esta función a longo prazo. Foi o cuarto primeiro ministro da Quinta República que se presentou ás eleccións municipais cando ocupaba o seu cargo en Matignon, e o primeiro desde Alain Juppé en Bordeos en 1995. As súas funcións de primeiro ministro forzárono a limitar as súas viaxes de campaña. O seu programa inclúiu a remodelación do estadio Yuri Gagarin, unha terceira liña de tranvía, o cultivo de árbores, o desenvolvemento da universidade e a a ampliación de prazas de gardería. Foi o máis votado na primeira volta co 43,6% dos votos, por diante de Jean-Paul Lecoq, do Partido Comunista Francés, que obtivo o 35,88% dos votos.
Estado de emerxencia
alt=|miniatura| Édouard Philippe e [[ François de Rugy |François de Rugy nas cerimonias do 11 de novembro de 2017. ]] Entre os primeiros proxectos de lei previstos polo goberno, Le Monde revelou, o 7 de xuño de 2017, que Emmanuel Macron e Édouard Philippe pretendían incluír o estado de emerxencia no dereito ordinario. Este proxecto de lei foi duramente criticado polo New York Times, que considerou que "legalizaría permanentemente o estado de emerxencia decretado por François Hollande" e xulgou que as medidas incluídas neste texto "contribúen pouco para combater o terrorismo, sen mellorar as leis existentes, ao tempo que ameazan os dereitos dos cidadáns. Para o diario estadounidense, é "alarmante" que o poder executivo busque consagrar o estado de emerxencia no dereito ordinario e forxar así un freo permanente aos dereitos constitucionais dos cidadáns franceses.
Movemento dos chalecos amarelos
En novembro e decembro de 2018, o seu goberno tivo que afrontar o movemento dos chalecos amarelos, nacidos da oposición ao aumento dos impostos sobre o combustible. A implicación persoal do primeiro ministro na limitación velocidade da rede viaria aos 80 km/h (agás nas autoestradas, vías rápidas e zonas urbanizadas), fronte aos desexos de Emmanuel Macron, tamén tería xogado un papel no fortalecemento do movemento.
A súa actitude durante o conflito recibiu críticas e provocou unha forte caída na súa popularidade, que se achegou á do xefe de Estado. Despois de prometer manter o aumento de impostos, anunciou o 4 de decembro unha moratoria de seis meses sobre a medida. Non obstante, ao día seguinte o Elisio anunciou que o aumento se cancelaba para todo o 2019. Os medios de comunicación falaron de tensións emerxentes entre o xefe do goberno e o presidente da República.
Reforma das pensións
miniatura| Édouard Philippe en [[2019. ]] En febreiro de 2020, como parte da reforma das pensións e mentres a esquerda multiplicaba as emendas á Asemblea Nacional, usou o artigo 49-3 da Constitución para adoptar o texto sen votalo, o que foi criticado pola oposición.
Pandemia da covid-19
En 2020 estivo á fronte da xestión da pandemia por coronavirus, que interrompeu o debate da reforma das pensións. O 13 de marzo reiterou na TF1 que usar unha máscara protectora non servía para a poboación xeral, antes de dicir o contrario ao comezo do mes seguinte. Aínda que o consello científico da COVID-19 recomendou deixar as escolas pechadas ata setembro, anunciou a súa apertura gradual a partir do 11 de maio.
Como durante a crise dos chalecos amarelos, evocouse a miúdo nos medios de comunicación a posibilidade de que fora relevado,  debido ás diverxencias co presidente da República, que se queixaría de demasiada "rixidez" do primeiro ministro, en particular sobre a cuestión da xestión do desconfinamento. Ao mesmo tempo, a súa popularidade superou á do presidente a un nivel sen precedentes desde o inicio do quinquenio.
Portaluvas
miniatura|Portaluvas. O portaluvas é un compartimento do cadro dun vehículo que se encontra enriba do espazo destinado á colocación dos pés do copiloto. O seu nome deriva do seu propósito orixinal, isto é, gardar as luvas que se empregaban para conducir. Hoxe en día, porén, adoita almacenar todo tipo de obxectos.
Aínda que na meirande parte dos automóbiles o fecho simplemente evita que estea aberto, noutros presenta unha pequena fechadura con chave. Nalgúns modelos, o portaluvas ten unha pequena área para pousar vasos ou outros obxectos. En certos vehículos modernos é posible regular a súa temperatura permitindo, así, a súa utilización como refrixerador de bebidas.
Édouard Philippe
Ecoloxía
A súa reputación como antiecoloxista comezou co seu traballo en Areva e viuse reforzada pola súa oposición á lei relativa á transición enerxética para o crecemento verde (2015) e á lei para a recuperación da biodiversidade, a natureza e paisaxes (2016). Tamén se lle criticou o seu apoio ao mantemento dunha central de carbón en Le Havre, sendo Francia un dos países europeos máis afectados pola contaminación por carbón.
Reprodución asistida
Aínda que se supoñía que o seu goberno aprobaría a reprodución asistida para mulleres solteiras e lesbianas, prometido por Emmanuel Macron durante a súa campaña presidencial, Edouard Philippe declarou ter "evolucionado sobre esa cuestión". Nunha columna de 2013, expresou a súa posición en contra de dita medida.
Portaluvas
Historia
Noutrora, os portaluvas contiñan luz no seu interior. Esta luz conectábase automaticamente cando se abría co fin de axudar a encontrar algún dos obxectos que contiña. No entanto, a partir do século XXI moitos fabricantes deixaron de incluír esta luz, mesmo en vehículos de luxo, para aforrar custos.
Édouard Philippe
Vida persoal
Está casado con Édith Chabre, que ocupa o cargo de directora executiva da escola de dereito do Instituto de Estudos Políticos de París. A parella ten tres fillos: Anatole, Léonard e Sarah.
Obras
En 2015, escribiu o prefacio do libro de Danielle Knapp, Promenades avec Oscar Niemeyer, publicado por Petit à Petit.
Corégono de Artedi
O corégono de Artedi (Coregonus artedi)  é unha especie de peixe osteíctio da orde dos salmoniformes, familia dos salmónidos, subfamilia dos coregoninos e xénero Coregonus. propio de Norteamérica.
Descrición
A especie foi descrita en 1818 polo naturalista francés Charles Alexandre Lesueur.
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Coregonus.
O epíteto específico, artedi, foi unha homenaxe que Lesueur lle fixo a Peter Artedi (1705-1735), ictiólogo sueco, coñecido como o "pai da ictioloxía".
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Hábitat
Coregonus artedi é un peixe que habita en augas mariñas, doces e salobres.
Carolyn R. Bertozzi
Carolyn Ruth Bertozzi, nada en Boston, Massachusetts ( Estados Unidos) o 10 de outubro de 1966, é unha química estadounidense da Universidade de Stanford, onde ocupa a cátedra Anne T. e Robert M. Bass na Escola de Humanidades e Ciencias. En 2022, foi galardoada co Premio Nobel de Química, xunto con Barry Sharpless, que obtivo así o seu segundo Nobel, e Morten Meldal, polos seus estudos e implementación da teoría do clic da química, no caso de Bertozzi levando a técnica a un nivel máis avanzado que permitiu utilizala sobre os seres vivos. Ela e o seu equipo chamáronlle química bioortogonal. A universidade Stanford publicou un vídeo en Twitter no que C. R. Bertozzi explica nun minuto as súas investigacións.
Bertozzi é investigadora do Howard Hughes Medical Institute (HHMI) e foi a directora da "Molecular Foundry", un centro de investigación de nanociencia no Laboratorio Nacional Lawrence Berkeley. Recibiu o premio MacArthur "xenio" aos 33 anos, o que a converteu nunha das científicas máis novas en recibir este premio. En 2010 foi a primeira muller en recibir o prestixioso MIT Lemelson Prize. Tamén é membro da Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos, da Academia Nacional de Inventores e do Instituto de Medicina. En 2014, anunciouse que Bertozzi dirixiría ACS Central Science, a primeira revista de acceso aberto revisada por pares da American Chemical Society que ofrece todo o contido libremente ao público.
Traxectoria
Bertozzi recibiu a súa licenciatura en química pola Universidade de Harvard, onde traballou co profesor Joe Grabowski no deseño e construción dun calorímetro fotoacústico. Mentres estaba na universidade, estivo en varias bandas, incluíndo unha co futuro guitarrista de Rage Against the Machine Tom Morello. Despois de graduarse, traballou brevemente nos Laboratorios Bell con Chris Chidsey e no Hospital Xeral de Massachusetts. Bertozzi é filla do físico William Bertozzi e a irmá máis nova da matemática da UCLA Andrea Bertozzi.
Bertozzi completou o seu doutoramento en Química na UC Berkeley en 1993 co profesor Mark Bednarski, traballando na síntese química de oligosacáridos análogos. Nese momento estaba facendo o seu doutoramento na UCSF co profesor Steven Rosen, onde estudou a actividade dos oligosacáridos endoteliais para promover a adhesión celular en áreas de inflamación. Puido modificar as moléculas de proteína e azucre nas paredes das células vivas para que non rexeitasen materiais estraños como implantes médicos. Bertozzi uniuse á Universidade de California Berkeley en 1996 e foi investigadora de HHMI desde 2000.
Bertozzi estuda a xicobioloxía de enfermidades subxacentes como o cancro, trastornos inflamatorios como a artrite e enfermidades infecciosas como a tuberculose. En particular, Bertozzi ten coñecementos avanzados sobre oligosacáridos da superficie celular relacionados co recoñecemento celular e a comunicación intercelular. A profesora Bertozzi é acreditada no desenvolvemento do campo da química bioortogonal que emprega reporteiros químicos bioortogonais, como a azida, para marcar biomoléculas en sistemas vivos. O seu laboratorio tamén desenvolveu ferramentas químicas para a investigación, incluíndo aquelas para estudar glicanos en sistemas vivos e, máis recentemente, nanotecnoloxías para probar sistemas biolóxicos.
Corégono de Artedi
Distribución
A súa área de distribución esténdese desde os 71° N e os 38° N, e desde os 136° O e os 69° O, encontrándose en América do Norte, nas concas atlánticas e árticas desde o Quebec até os Territorios do Noroeste, no Canadá e polo sur até o río San Lourenzo, os Grandes Lagos e a conca superior do río Mississippi no norte de Ohio, Illinois e Minnesota, nos Estados Unidos. Foi introducido noutros lugares.
Lymantria monacha
Lymantria monacha é unha especie de insecto lepidóptero da familia dos erébidos (antes, da dos limantríidos), subfamilia dos limantriinos, tribo dos limantriini, unha das integradas no xénero Lymantria.
Corégono de Artedi
Características
Pode alcanzar unha lonxitude máxima de 57,0 cm, pero a lonxitude media dos espécimes é de 29,3 cm. O máximo peso rexitrado foi de 3,4 kg.
Carolyn R. Bertozzi
Traxectoria
Ademais da súa carreira académica, Bertozzi traballa activamente con activadores biotecnolóxicos. Ela formou parte do equipo de investigación de GlaxoSmithKline, onde tivo o seu avance por conta propia. Varias das tecnoloxías desenvolvidas no seu laboratorio foron adaptadas para uso comercial.
Lymantria monacha
É propia da rexión paleártica, especialmente en Europa e o Xapón.
Corégono de Artedi
Bioloxía
Habita en augas abertas de lagos e grandes ríos, e tamén nas augas costeiras da baía de Hudson,
Lymantria monacha
Esta bolboreta considérase como unha praga forestal.
Corégono de Artedi
Bioloxía
É unha especie nerito-peláxica que se alimenta de plancto e de grandes crustáceos.
Lymantria monacha
Descrición
A especie foi descrita en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae baixo o nome de Phalaena monacha.
Concello de Kumla
Kumla é un concello sueco (kommun) do condado de Örebro. A súa capital é Kumla. En xuño do ano 2022 o concello tiña unha poboación de 22 380 habitantes.
Lymantria monacha
Etimoloxía
Para a do xénero, véxase Lymantria.
Corégono de Artedi
Relacións cos humanos
Consómese fresco, afumado e conxelado. Pódese cocer ao vapor, fritir e asar.
Pesca comercial
A pesca comercial desta especie no lago Superior e na Canle Norte do lago Huron é unha fonte económica moi importante para as comunidades da rexión dos Grandes Lagos. A súa pesca comercial comezou no ano 1800. Inicialmente, no lago Ontario, foron elimibaos porque se consideraban unha molestia. Porén, hai evidencias dun cambio na súa percepción en 1833, cando foi un obxectivo e se consideraba bo para comer. En Ontario, o rendemento da súa pesca foi de 328 toneladas en 2018. Este número é substancialmente inferior ao de anos anteriores que se remontan a 2012, todos os cales superaron as 350 toneladas. Este descenso debeuse a unha redución das cotas para a pesca comercial coa esperanza de combater un posíbel descenso da poboación.
Lymantria monacha
Etimoloxía
O epíteto específico, monacha, é o feninino do latín vulgar monachus, -i, "monxe", "eremita", termo derivado do grego antigo μοναχός‎ monachós "solteiro", "solitario", de μόνος mónos, "só", "único", "solitario", "illado".
Corégono de Artedi
Pesca comercial
Aínda que aínda xoga un papel importante na dieta de moitas persoas, a súa utilidade principal son as súas ovas. O seu caviar fíxose popular na cultura escandinava, e é a principal causa de demanda desta especie nas últimas décadas. Os espécimes máis pequenos tamén se poden enmallar e vender como cebo para usar na pesca recreativa.
Pesca recreativa
A especie é obxecto da pesca deportiva en moitas partes dos Estados Unidos e do Canadá. É popular para capturalo, especialmente mentres se pesca no xeo cando é máis probábel que se atopen nas partes máis baixas dos Grandes Lagos. A pesca recreativa non está restrinxida aos Grandes Lagos. Hai unha popularidade única para a súa pesca no xeo no lago Simcoe, onde a pesqueira reabriuse en 2015 tras unha rehabilitación exitosa da súa poboación.
Lymantria monacha
Características
As bolboretas adultas teñen as ás brancas con arcos negros conectados. Hai moitas variacións na cor e no deseño das ás. As ás posteriores son de cor marrón clara ou agrisada. Presentan un marcado dimorfismo sexual. Os machos son de menor tamaño e cores máis claras, e teñen as antenas bipinadas. As femias son algo maiores e teñan as ás máis longas que os machos, e son de cores máis escuras, co corpo e as extremidades máis vilosas e con antenas filiformes pouco aparentes. Tamén teñen un abdome característico de cor biscoito cunha banda negra. Teñen unha envergadura de 4 a 5 cm. Os ovos son ovalados, de cor marrón clara ou avermellada clara.
As larvas son de cor de esbrancuxada a moura, con pelos grises, verrugas vermellas e azuis e unha liña dorsal lonxitudinal escura que se interrompe ou amplía en manchas nalgúns espécimes. A pupa é de cor marrón avermellada ou marrón escura dourada, con pelos avermellados dorsalmente e a punta anal bastante longa. As larvas aliméntanse de follas de árbores como as dos xéneros Picea, Larix, Abies, Pinus e Pseudotsuga. Outros xéneros como Quercus, Acer, Betula, Carpinus, Fagus, Fraxinus, Ulmus, Malus, Prunus e outras froiteiras poden seren tamén consumidas por esta especie.
Distribución
Esta avelaíña pódese atopar na maior parte de Europa, incluída a Gran Bretaña e nas rexións temperadas do leste do Paleártico até o Xapón e a India. Recentemente introduciuse no Canadá onde pode converterse nunha praga como especie invasora.
Esta bolboreta é bastante rara en gran parte da súa área de distribución potencial, pero pode proliferar localmente (atacando árbores froiteiras ou sebes monoespecíficas, bosques caducifolios ou bosques de coníferas monoespecíficos) no norte da súa área de distribución, especialmente no Canadá.
Ciclo vital
A femia pon numerosos ovos en diversos substratos (cortiza ou escamas de cortiza de árbores vivas ou troncos, produtos de embalaxe de madeira, produtos forestais, recipientes que logo viaxan con estes ovos). A diferenza doutras bolborectas nocturnas, non protexe os ovos con fíos de pelos abdominais. Nas coníferas, os ovos xeralmente deposítanse na parte inferior do tronco ou tamén na coroa do conxunto de ramas grandes durante a infestación.
As larvas hibernan cando son novas, permanecen xuntas en grupos e maduran en xuño. Na primavera as larvas consomen os primeiros rebentos e despois os arumes das coníferas ou as follas das frondosas. Unha única eiruga come arredor de 200 arumes de piñeiros ou 1 000 de abetos. Os abetos morren nun 70 % por perda de aruumes e os piñeiro nun 90 %. Tamén existe o perigo de infeccións secundarias en escaravellos e fungos. Polo tanto, esta especie pode causar danos importantes na silvicultura.
Salteña
A salteña é un tipo de empanadilla cocida orixinaria de Bolivia. Consúmese principalmente pola mañá e véndese en prazas, rúas e escolas a un prezo moi accesible. Elabóranse cunha masa doce rechea de carne, legumes, patacas e outros ingredientes xunto co caldo de cocción dos mesmos.
miniatura|Unha salteña lista para comer.
Historia
A creación das salteñas tal é como as coñecemos hoxe en día atribúese a dona Juana Manuela Gorriti, orixinaria da provincia de Salta, Arxentina. Quen tivo que fuxir ao exilio coa súa familia durante a ditadura de Juan Manuel de Rosas. Deixou todas as súas posesións atrás e instalouse en Tarija, Bolivia. Durante moitos anos, a familia Gorriti estivo marcada pola pobreza extrema. A desesperación levou á familia a comezar a preparar unhas repostarías ás que chamaban “empanadas tranquilas”.
En Tarija, Manuela era alcumada "A Salteña", pola súa cidade de orixe. Este nome trascendeu ás empanadas que elaboraba e que pouco a pouco gañaban popularidade na cidade, converténdose finalmente nunha tradición. Hoxe en día, este produto pódese atopar nun gran número de puntos de venda de toda Bolivia.
Samantha Morton
Traxectoria
Samantha Morton é filla de Pamela Mallek e Peter Morton, quen se divorciaron cando Samantha tiña tres anos. Iniciou a súa carreira aos trece anos, cando se uniu á Central Junior Television Workshop de Inglaterra. Aos dezaseis anos, trasladouse a Londres, onde actuou no Royal Court Theatre e tamén traballou de forma breve nalgúns capítulos da serie británica de televisión Cracker.
En 1997 interveu en series de televisión e no telefilme sobre a novela de Charlotte Brontë Jane Eyre (1997), onde interpretou a protagonista. Despois de traballar na serie Band of Gold, Morton saltou á gran pantalla en 1997 con Under the skin, de Carine Adler. Esta interpretación e outras posteriores chamaron a atención de Woody Allen, que a escolleu para facer un papel secundario en Sweet and Lowdown (1999). Por este papel, Morton foi candidata ao Óscar e ao Globo de Ouro como mellor actriz secundaria.
Foi a protagonista da serie británica Rillington Place (2016) e unha das coprotagonistas de Harlots. Foi contratada como antagonista principal na novena tempada de The Walking Dead no papel de Alpha, líder dos Whisperers.
Toño Guede
José Antonio Santos Guede, tamén coñecido como José A. Santos e como Toño Guede, nado en Ourense o 1 de decembro de 1971, é un escritor galego.
Ataces
Ataces, Atax ou Adax (?-418) foi rei dos alanos occidentais en Hispania. Foi o sucesor de Respendial, quen dirixiu aos alanos, xunto cos vándalos e suevos, nunha invasión, empuxada polos hunos, do Imperio Romano de Occidente a partir do ano 406.
Traxectoria
No 409, os alanos asentáronse nas provincias de Lusitania e Cartaxinense: "Alani Lusitaniam et Carthaginiensem provincias, et Wandali cognomine Silingi Baeticam sortiuntur" ("Aos alanos asignáronlles a Lusitania e as provincias cartaxinesas, e aos vándalos, co nome de Silingos, a Bética"). Algúns dubidan se os alanos posuían toda ou só partes de Cartaxinense.
Morte
En 418 Ataces foi derrotado e morto na batalla contra o rei visigodo Walia, quen atacara as tribos invasoras en nome do emperador Honorio, en terras tartessas, probablemente preto de Xibraltar. Os alanos que quedaron en Hispania apelaron ao rei vándalo Gunderico para que aceptase a coroa alana. Máis tarde, os reis vándalos do norte de África proclamábanse "rex Wandalorum et Alanorum" ("rei dos vándalos e dos alanos").
Jeffrey Williams
Jeffrey Nels Williams, nado en Superior, Wisconsin, o 18 de xaneiro de 1958, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-101, Soiuz TMA-8, Soiuz TMA-16 e Soiuz TMA-20M, sendo membro das expedicións 13, 21, 22, 47 e 48 á Estación Espacial Internacional.
La corazonada
La corazonada é un filme arxentino de 2020 dirixido e escrito por Alejandro Montiel, sendo a precuela do filme de 2018 Perdida.
Estrea
Estreouse a través de Netflix o 28 de maio de 2020.
Área arqueolóxica de Tourón
miniatura|400x400px|Detalle da Laxe das Cruces
miniatura|400x400px|Outeiro da Siribela A área arqueolóxica de Tourón é un dos conxuntos de arte rupestre ao ar libre máis singulares de Galiza. Está situada en Tourón, unha parroquia do concello de Pontecaldelas, Pontevedra. Trátase dun enorme xacemento de máis de 150 000 metros cadrados, composto por cinco estacións de petróglifos e gravados sobre rochas. Forma parte do conxunto de arte rupestre de Terras de Pontevedra.
Segundo os investigadores, estes vestixios datan do final da época do Neolítico e da Idade de Bronce. Foron realizados, por tanto, aproximadamente entre os anos 3.000 e 2.000 a.C.
Os petróglifos que se atopan no interior da área caracterízanse pola orixinalidade das figuras representadas. Cazoletas, combinacións circulares, zoomorfos, trísceles e esvásticas son algúns dos motivos destes gravados, que van desde paneis sinxelos a, nalgúns dos casos, composicións extraordinariamente complexas para a época.
Composición
As cinco estacións da área arqueolóxica de Tourón son:
Recuperación do patrimonio e Centro Arqueolóxico de Tourón
O centro arqueolóxico de Tourón, inaugurado en 2007, creouse co obxectivo de dar a coñecer toda esta área arqueolóxica e servir como ferramenta de interpretación. Conta cunha exposición estábel que ilustra como era a vida no poboado que houbo na zona. Ademais, analiza os lugares onde se fixeron os petróglifos e as escenas e motivos que se representaban.
A comunidade de montes de Tourón cedeu a ladeira da montaña para que todo o mundo puidese ver o patrimonio agochado entre toxos, eucaliptos e frouma. Un proxecto do concello de Ponte Caldelas financiado pola Xunta e o Plan PRODER fixo visíbel, visitábel a valiosa paisaxe cultural.
Cabo Bon
miniatura|300px|O cabo Bon, ao leste do [[gofo de Tunes]]
O cabo Bon (, كاب بون, Eddar Rass; en francés, Cap Bon) é un cabo  e unha península da costa setentrional de África, en augas do mar Mediterráneo, no extremo nororiental de Tunisia, fronte a Sicilia.
Na antigüidade era coñecido en latín como Promontorium Mercurii (o cabo de Mercurio).
Xeografía
Na península de Bon encóntranse as cidades de Nabeul ou Kélibia.
As ruínas da cidade púnica de Kerkouane tamén se encontran nesta península.
Xeoloxía
Algúns xeólogos plantexan a hipótese de que hai miles de anos a península de Bon estaba unida a Sicilia, actuando como unha ponte entre África e Europa.
Historia
Hoxe en día a de Bon é unha península desenvolvida turisticamente grazas ás súas praias, covas, pobos de pescadores e importantes centros arqueolóxicos.
O mármore das canteiras da península de cabo Bon utilizouse para construír o Coliseo de Roma.
O 13 de decembro de 1941 tivo lugar a batalla naval do cabo Bon durante a segunda guerra mundial. Esta batalla foi un enfrontamiento naval rápido na noite do 12 ao 13 de decembro de 1941 entre unha formación de dous cruceiros lixeiros italianos escoltados polo torpedeiro Cigno e unha pequena frota de destrutores británicos.
O 11 de maio de 1943, despois dunha forte resistencia, produciuse a rendición do Quinto Grupo Blindado do Rexemento de Cabalaría de Niza nº1, sometido a duros bombardeos e rodeado polos ingleses tras a repentina rendición non anunciada dos seus aliados alemáns, os británicos permitiron que os dous oficiais italianos sobreviventes, Battistini e Baldissera, revistaran aos seus homes antes de que foran enviados ao cativerio.
Curiosidade ornitolóxica
A península de Cabo Bon é un lugar de grande importancia para a migración das aves. Durante os meses de primavera milleiros de aves rapaces, como miñatos abelleiros, miñatos queimados e varias especies do xénero Circus, toman altura nas montañas antes de cruzar o Canal de Sicilia.
Anousheh Ansari
Anousheh Ansari, nada en Mashhad (Irán) o 12 de setembro de 1966, é unha enxeñeira iraniana-estadounidense cofundadora e presidenta de Prodea Systems Inc, unha participante en voos espaciais do programa espacial ruso. Os seus logros anteriores inclúen negocios como cofundadora e CEO de Telecom Technologies, Inc. (TTI). A familia Ansari é tamén a patrocinadora do Premio Ansari X Prize. Ansari, é a cuarta turista espacial auto financiada, e a primeira muller en voar auto financiada á Estación Espacial Internacional. Voou nas misións Soiuz TMA-9 e Soiuz TMA-8, pasando un tempo no espazo de 10d, 21h e 04m.
Traxectoria
Anousheh e os seus pais, viviron en Teherán. Anousheh foi testemuña da revolución iraniana en 1979. Emigrou aos Estados Unidos en 1984 cando era unha adolescente. Á parte do seu persa nativo, fala con fluidez en inglés e francés, e adquiriu un coñecemento de ruso para a súa experiencia no voo espacial.
Obtivo o grao en ciencias na Universidade George Mason e a súa mestría na Universidade George Washington.
Voo espacial
miniatura|Ansari cunha planta que creceu no Módulo de Servizo Zvezda da Estación Espacial Internacional. Ansari expresou que non se considera unha "turista espacial", e prefire o título de "participante espacial".
Ansari é membro da Fundación X PRIZE Vision Circle. Xunto co seu cuñado, Amir Ansari, fixo unha contribución de varios millóns de dólares para a fundación da X PRIZE o 5 de maio de 2004, no 43º aniversario do voo espacial sub-orbital Alan Shepard. O Premio X cambiou o seu nome oficialmente ao Premio Ansari X, en honra da súa doazón.
A compañía de investimento da familia Ansari, tamén chamada PRODEA, anunciou unha asociación con Space Adventures, Ltd. e a Axencia Espacial Federal Rusa (FSA) para crear unha frota de vehículos de voo espacial suborbital (o Space Adventures Explorer) para uso comercial mundial.
Ansari formouse como respaldo de Daisuke Enomoto para un voo da Soiuz á Estación Espacial Internacional, a través de Space Adventures, Ltd. O 21 de agosto de 2006, Enomoto estaba médicamente inhabilitado para voar a misión TMA-9 que se dispuñan a lanzar o mes seguinte. Ao día seguinte, Ansari foi elevada á tripulación principal.
Cando se lle preguntou que esperaba conseguir no seu voo espacial, Ansari dixo, "esperamos inspirar a todos, especialmente aos mozos, mulleres, nenas e mozas de todo o mundo, e en países de Oriente Medio que non proporcionan ás mulleres as mesmas oportunidades que aos homes, non renunciar aos seus soños e perseguilos ... Pode parecer imposible para eles ás veces. Pero creo que poden facer realidade os seus soños se o gardan nos seus corazóns, e buscan oportunidades de facer que esas oportunidades sucedan." O día antes da súa partida, foi entrevistada na televisión nacional de Irán para o programa de astronomía Sky Night. Os anfitrións desexáronlle éxito e déronlle as grazas en nome dos iranianos. Ansari, deulles as grazas tamén.
Durante a súa estancia de oito días a bordo da Estación Espacial Internacional, Ansari comprometeuse a realizar unha serie de experimentos en nome da Axencia Espacial Europea. Levou a cabo catro experimentos:
Tamén se converteu na primeira persoa en publicar un blog desde o espazo.
Barry E. Wilmore
Barry Eugene "Butch" Wilmore, nado en Murfreesboro, Tennessee, o 29 de decembro de 1962, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-129 e Soiuz TMA-14M, sendo membro das expedicións 42 e 42 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Wilmore graduouse en enxeñaría eléctrica pola Universidade de Tecnoloxía de Tennessee, sendo máster na mesma materia. Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xullo de 2000, participando nas misións STS-129 e Soiuz TMA-14M e sendo membro das expedicións 41 e 42 á Estación Espacial Internacional. Pasou 178,04 días no espazo.
Lago Simcoe
miniatura|250px|Vista satelitalk do lago miniatura|250px|Mapa
O lago Simcoe é un lago de auga doce, o cuarto máis grande da provincia canadense de Ontario, detrás dos lagos Nipigon, Seul e Nipissing.
Xeografía
O lago ten unha superficie de 725 km2.
Into the Night (serie de televisión)
Into the Night é unha serie de televisión belga-polaca creada por Jason George. A serie está inspirada pola novela polaca de ciencia ficción Starość aksolotla escrita por Jacek Dukaj. A serie estreouse en Netflix o 1 de maio de 2020. É a primeira serie orixinal belga de Netflix. A segunda tempada estreouse o 8 de setembro de 2021.
Lago Simcoe
Xeografía
A súa lonxitude é de 30 km, a súa anchura é de 25 km, e está situado a unha altitude de 219 m.
Into the Night (serie de televisión)
Estrea
O 24 de abril de 2020, Netflix estreou o tráiler oficial da serie.
Lago Simcoe
Xeografía
A súa profundidade máxima é de 41 m, e a media de 15 m.
O seu volume é de 11,6 km3
Está alimentado polos ríos Talbot e Beaver, e o seu emisario é o río Severn.
No seu interior encóntranse as illas Georgina, Thorah, Strawberry, Snake, Fox e Grape.
Concello de Krokom
Krokoms (saami meridional: Krokomen tjïelte) é un concello sueco (kommun) do condado de Jämtland. A súa capital é Krokom. En xuño do ano 2022 o concello tiña unha poboación de 15 455 habitantes. A meirande parte vive no sur do municipio, na área chamada Storsjöbygden, onde se atopa a capital.
Ao oeste o municipio limita co concello de Åre, ao norte e ao leste co concello de Strömsund, ao sur e ao leste co de Östersund e ao noroeste co concello noruegués de Lierne.
Concello de Kungsbacka
Kungsbacka é un concello sueco (kommun) do condado de Halland. Pertence á área metropolitana de Gotemburgo e é membro da asociación municipal da rexión de Gotemburgo. A súa capital é Kungsbacka. En xuño do ano 2022 o concello tiña unha poboación de 85 761 habitantes.
O concello está no norte do landskap de Halland. Limita ao sur co concello de Varberg no condado de Halland, ao oeste co Kattegatt, ao norte cos concellos de Gotemburgo e Mölndal, e ao leste co de Mark no condado de Västra Götaland. En dirección nordés-suroeste flúe o río Kungsbackaån, que desemboca no fiorde de Kungsbacka, e un poco máis ao sur desemboca o río Rolfsån.
Macizo Vinson
miniatura O macizo Vinson é un gran macizo montañoso da Antártida, de 21 km de longo e 13 km de largo. Está situado a uns 1200 km do polo Sur. Foi descuberto en xaneiro de 1958 por unha nave da mariña estadounidense. En 1961, o Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) deulle o seu nome en honra de Carl G. Vinson, congresista estadounidense polo estado de Xeorxia, polo seu apoio á exploración antártica. O 1 de novembro de 2006, a US-ACAN declarou que o monte Vinson e o macizo Vinson eran entidades separadas.
O monte Vinson é o pico máis alto da Antártida, con 4892 m. Está localizado na parte setentrional da planicie do macizo Vinson. Foi escalado por primeira vez en 1966 por un equipo estaodunidense liderado por Nicholas Clinch. Unha expedición de 2001 foi a primeira en escalalo pola ruta leste e tomou medidas por GPS da altura do cumio.
Xeografía
A altura de 4892 metros do monte Vinson foi medida mediante GPS nun estudo dirixido por un equipo da Omega Foundation en 2004 no que participaron o australiano Damien Gildea e os chilenos Rodrigo Fica e Camilo Rada. Dende 1998 ata 2007, a fundación colocou receptrores de GPS durante períodos axeitados para recibir lecturas precisas dos satélites.
Gregory R. Wiseman
Gregory Reid "Tonto" Wiseman, nado en Baltimore, Maryland, o 11 de novembro de 1975, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión Soiuz TMA-13M e foi membro das expedicións 40 e 41 á Estación Espacial Internacional.
Traxectoria
Wiseman graduouse en computación e enxeñaría de sistemas polo Instituto Politécnico Rensselaer de Troy, en Nova York, en 1997, e é máster en enxeñaría de sistemas pola Universidade Johns Hopkins en 2006. Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 2009, completando o seu adestramento en maio de 2011 e participando na misión Soiuz TMA-13M, sendo membro das expedicións 40 e 41 á Estación Espacial Internacional. Pasou 165,33 días no espazo.
Francesca Bonnemaison
Francesca Bonnemaisson Farriols, nada en Barcelona o 12 de abril de 1872 e finada na mesma cidade o 13 de outubro de 1949, foi unha pedagoga, escritora e promotora da educación popular feminina catalá.
Foi mecenas e creadora da Biblioteca Popular de la Dona en 1909 no barrio de Sant Pere de Barcelona. Foi o núcleo do que logo sería coñecido como Institut de Cultura i Biblioteca Popular de la Dona, coloquialmente La cultura.
Traxectoria
Foi filla de Gil Bonnemaison, nado en Sant Pere dels Forcats, Cataluña do Norte, e de Agustina Farriols i Ràfols, propietarios dun dos negocios máis prósperos da cidade, unha tenda de roupa situada na Rambla de Catalunya. Tivo unha intensa educación relixiosa e aprendeu idiomas, debuxo, pintura e música.
O 29 de outubro de 1893 casou con Narcís Verdaguer i Callís, o que a levou a coñecer a Francesc Cambó. Con este, mantivo unha fonda amizade e relación epistolar durante toda a súa vida.
Entre 1894 e 1898 o matrimonio publicou un cento de versións longas de fábulas, lendas e contos populares de diversa orixe en La Veu de Catalunya, un semanario catalanista que cofundara Narcís co pseudónimo de Franar (Fra de Francesca e Nar de Narcís).
En 1909 o párroco da parroquia de Santa Anna, Ildefons Gatell, propúxolle dirixir a biblioteca parroquial benéfica denominada Obra de Buenas Lecturas, facendo amais unha doazón de 100 libros e 500 pesetas para poñela en funcionamento. A biblioteca abriu o 28 de marzo de 1909, e a propaganda destacaba que se trataba dun espazo “de entrada libre para todas as mulleres”. Deixaba claro así que estaba destinada a un público feminino, independentemente da súa condición social.
Inicialmente a biblioteca tiña un horario de apertura moi limitado, só dúas horas e media os domingos e festivos, cunha cota de socios de 0,10 pesetas ao mes ou 1 peseta ao ano. Ao remate da misa, mulleres de diferentes condicións sociais reuníanse neste espazo e conversaban entre elas, libres da supervisión dos seus maridos. Axiña esta biblioteca tivo un éxito sen precedentes e Francesca decidiu transformala no Institut de Cultura i Biblioteca Popular de la Dona, centrada na educación e a promoción da muller dende o catalanismo e o catolicismo social. Esta nova biblioteca, que se trasladou da parroquia de Santa Anna ao número 12 da rúa Elisabets, destacou dende o principio polo seu dinamismo. Foi a primeira deste tipo en Europa, ao adiantarse á fundación da Fawcett Library (1926) de Londres e a da Biblioteque Marguerite Durand (1931) de París.
O fondo da biblioteca non deixou de medrar grazas ás doazóns, subvencións e axudas. En 1911 xa contaba con 5.000 volumes. Ao tempo que aumentaba o fondo e os membros, medraba tamén a oferta do centro. Mulleres de calquera clase social podían ler novelas, ensaios ou libros especializados, estudar cos mellores expertos, asistir a congresos ou mesmo aprender idiomas ou materias técnicas e científicas. Todas as actividades eran de balde nun momento en que as mulleres aínda non tiñan fácil acceso á universidade. A institución chegou a ter un bar e un restaurante, o que permitía ás mulleres gozar dunha liberdade absolutamente atípica na época.
En 1918 morreu o seu marido, Narcís, e ela decidiu dedicarse plenamente ao seu proxecto. En 1922, o presidente da Mancomunitat de Catalunya, Josep Puig i Cadafalch, inaugurou nunha cerimonia solemne o novo edificio do Institut, situado na rúa Sant Pere Més Baix, nunha antiga casa medieval que pertenceu á familia Bielsa. Francesca non se limitou a ficar aí e adquiriu uns terreos en Badalona, á beira do mar, para que as mulleres puidesen realizar clases de natación. Deste xeito incorporou o deporte ao seu proxecto.
Amais, o Institut contaba cunha bolsa de emprego que incluía moitas empresas e que de media conseguía colocar unhas 1600 mozas ao ano. Para dar a coñecer a Institución, Bonnemaison encargouse de que dúas revistas, Claror e Vida Social Femenina, e un programa radiofónico quincenal emitido por Radio Associació de Catalunya, explicasen e comentasen as diferentes actividades que realizaban.
II República
Coa proclamación da República involucrouse na vida política. Participou en campañas a prol do sufraxio feminino (1931) e fíxose cargo da organización feminina da Lliga Rexionalista (1932) a petición do seu amigo Francesc Cambó. Foi unha das primeiras mulleres en presentarse como candidata ás eleccións municipais de 1934, malia non ser elixida. Entre maio de 1935 e xuño de 1936 puxo en marcha a revista Claror, portavoz do reformismo feminista propugnado polo Institut de Cultura i Biblioteca Popular de la Dona. Nela colaboraron mulleres de gran prestixio como Rosa Sensat, Lola Anglada, Aurora Bertrana ou ela mesma. Antes da Guerra Civil española, o fondo do Institut contaba con 23.000 volumes e polas súas aulas pasaran estudantes tan destacadas como Concha Espina, Maria Domènech de Cañellas ou Maria Montessori. O curso 1934/35 contou con máis de 6.200 alumnas.
Guerra civil
Tralo estalido da Guerra Civil refuxiouse en Territret, en Montreux (Suíza), preto do seu afillado Cambó. Exerceu como secretaria deste e non regresou a Barcelona ata 1941. Desde entón, e até a súa morte, desvinculouse do Institut de Cultura i Biblioteca Popular de la Dona. Na súa ausencia, este, fora cedido á Deputación de Barcelona e transformado nun centro da Falange Española. Foi rebautizado como Institución de Cultura para la Mujer de la Sección Femenina de FET y de las JONS e centrou as súas actividades na participación en actos culturais e relixiosos de carácter catalanista e alleos ao réxime franquista.
Fondo persoal
No Arxiu Nacional de Catalunya consérvase o fondo Narcís Verdaguer Callís - Francesca Bonnemaison. Inicialmente mantívose no domicilio particular dos produtores até o estalido da Guerra civil. Foi salvado do saqueo por parte de varios familiares e finalmente rescatado por Ramón Rucabado i Comerma, marido de Clara Verdaguer, sobriña da produtora. As irmás Roser, Montserrat e Mariàngela Rucabado i Verdaguer, herdeiras e propietarias do legado dos seus pais, Ramon Rucabado e Clara Verdaguer, conservaron a documentación até o seu ingreso na ANC.
O material de Francesca Bonnemaison inclúe:
Legado
Francesca Bonnemaison foi votada nun proceso participativo en marzo de 2010 en Palafrugell como unha das mulleres que merecen unha rúa. Actualmente existe un centro cultural que leva o seu nome, así como unha biblioteca municipal en Barcelona.
Casa A Fundación
A Casa A Fundación é unha casa señorial, probablemente do século XVII, situada no lugar da Costa (Mañufe, Gondomar). Actualmente en ruínas, asentábase sobre un pequeno outeiro sobre o río Folón (Río Pequeno na cartografía oficial) nomeado na zona como Río das Bouzas e tamén como Río da Costa. A vivenda principal tiña dúas plantas e dependencias auxiliares típicas dunha casa labrega na súa contorna: curral, corte, bodega, lagar e almacén. Para as labores de explotación contaba con muíño fariñeiro e unha levada de augas para o regadío.
Historia
O titular da casa no século XIX era o presbítero Juan Antonio Fajo Besada, quen fixo testamento incluíndo a propiedade en 1865. Tras a súa morte a casa pasou por herdanza a Matilde Fajo Domínguez. No ano 1937 o ben pasou como herdanza a Francisco Casás Fajo e dende esa data mantense dentro dos seus descendentes e herdeiros durante o século XX.
Na descrición arquitectónica da casa, os irmáns Soliño Troncoso, salientan "a gran calidade dos perpiaños cos que está executada a casa", así como a boa construción dos arcos de descarga sobre linteis e ménsulas interiores.
Toponimia
Durante os traballos de recollida de topónimos na parroquia de Mañufe, o historiador Anxo Rodríguez Lemos, constatou a presenza na memoria da veciñanza dos seguintes microtopónimos con vencello á mesma :
Edificio: A Casa da Fundación
Construcións auxiliares: O Curral da Fundación, O Cuberto, A Bodega do Lagar
Enxeños de labor: A Levada da Fundación, O Muíño da Fundación, As Escaleiras do Muíño, A Tol.
For Crying Out Loud
For Crying Out Loud é o sexto álbum de estudio da banda inglesa de indie rock Kasabian, publicado o 5 de maio de 2017 a través do selo Columbia Records. É o derradeiro disco do grupo que conta co vocalista Tom Meighan antes da súa saída no ano 2020.
KazEOSat 1
Características
KazEOSat 1 é un satélite para a observación da Terra en alta resolución. Foi construído por EADS Astrium usando o bus Leostar-500-XO. Cunha masa de 830 kg, foi lanzado a unha órbita duns 730 km para obter imaxes da superficie terrestre para a xestión de recursos, administración de terras, control medioambiental e vixilancia.
Río Yamato
thumb|left|300px|Río Yamato en [[Sakurai, Nara.]] O río Yamato (大和川) é un río que cruza as prefecturas de Nara e Osaka, Xapón, e desemboca na baía de Osaka. É tamén denominado río Hatsuse (初瀬川) no seu curso superior. O río Yamato comeza onde finaliza o río Kamenose, que discorre entre os picos rochosos das cadeas montañosas de Ikoma e Kongo.
Orixinalmente, o río fluía cara ao norte desde Kashiwara, mais, desde 1704, o seu curso foi alterado, desviándoo cara ao oeste.
O río Yamato nace ao norte da cidade de Sakurai, cerca do monte Kaigahira, a unha altitude de 822 m sobre o nivel do mar. Desemboca na baía de Osaka, entre as cidades de Osaka e Sakai.
KazEOSat 2
KazEOSat 2 é un satélite artificial da Casaquistán lanzado o 19 de xuño de 2014 mediante un foguete Dnepr desde a base aérea de Dombarovski.
Características
A misión de KazEOSat 2 é observar a superficie terrestre en modo multiespectral para a xestión e busca de recursos, control do uso da terra, vixilancia e xestión medioambiental. Foi construído por EADS Astrium usando o bus SSTL-150 e ten unha masa de 177 kg. Foi inxectado nunha órbita duns 600 km de altura.
Ámbar dominicano
miniatura|[[Térmite obreira en ámbar dominicano.|250px]] O ámbar dominicano é o ámbar que se obtén de xacementos da República Dominicana derivado de resina da árbore extinta Hymenaea protera (anxiosperma fabácea) con idades que van do Oligoceno ao Mioceno.
Xacementos
Hai tres sitios principais onde se atopa ámbar na República Dominicana: a cordilleira setentrional, no norte, e Bayaguana e Sabana de la Mar, no leste. Na área do norte, a unidade que contén ámbar está formada por rochas clásticas, arrastradas polas augs con fragmentos de arenito e outros sedimentos que se acumularon nun ambiente deltaico, incluso en augas con certa profundidade.
Na área do leste, o ámbar encóntrase nunha formación sedimentaria de areas laminadas ricas en materia orgánica e arxilas, lignito intercalado, e algunhas capas solvatadas de gravas e calcarenito.
Ambas as áreas parece que fomaban parte da mesma cunca sedimentaria pero foron despois alteradas por movementos ao longo de importantes fallas.
Minaría
O ámbar dominicano, especialmente o ámbar azul dominicano, obtense en pozos con forma de campá (con fondo ancho), o cal é extremadamente perigoso. Un pozo campá é basicamente un pozo escavado coas ferramentas dispoñibles; empézase con machetes, pas, picos e ás veces martelos. O pozo chega á profundidade maior que sexa posible e segura, ás veces é vertical, outras veces máis ou menos horizontal, pero nunca nivelado. Serpentea nas ladeiras dos montes, baixa a cotas máis profundas, únese a outros, segue recto e sae á superficie nalgún outro lugar. Realmente son como toqueiras: raramente estes pozos son grandes dabondo como para estar dentro de pé, agás na entrada, polo que os mineiros teñen que arrastrarse de xeonllos e usar picos de man curtos, pas e machetes.
Kike Saverio
Javier Enrique Delgado Saverio, coñecido como Kike Saverio, nado en Xénova o 19 de xuño de 1999, é un futbolista que xoga como extremo esquerdo no Deportivo da Coruña, da Primeira División RFEF. Conta con tripla nacionalidade (italiana, ecuatoriana e española).
Barcelona
Nacido en Xénova de pais ecuatorianos, ao pouco tempo trasladouse coa súa familia á cidade ecuatoriana de Balzar, antes de mudarse aos cinco anos a Barcelona. Tras xogar nas categorías inferiores do Cornellà, en 2015 ingresou na canteira do FC Barcelona. Comezou no xuvenil B adestrado polo galego Quique Álvarez e na tempada 2017/18 pasou ao xuvenil A, co que gañou a División de Honra e a Liga Xuvenil da UEFA aínda que perdeu boa parte de ambas competicións por unha lesión muscular de longa duración. Ao remate desa mesma campaña renovou o seu contrato co club ata 2020, cunha cláusula de rescisión de 50 millóns de euros.
Ámbar dominicano
Minaría
Nos pozos hai poucas ou ningunha medidas de seguridade. Un poste pode soster o teito cada certos metros, pero só se a área colapsou previamente. A única fonte de luz son candeas. A humidade dentro das minas é do 100%. Como os pozos están situados en zonas altas das ladeiras das montañas e son profundos, a temperatura é fría e soportable, pero neles despois de varias horas o aire faise viciado. Durante a chuvia vense obrigados a pechar as minas. Os pozos poden encherse rapidamente de auga, e hai poucos lugares onde se poida bombear a auga (aínda que ás veces se fai) porque as inseguras paredes poden esboroarse.
Variacións
O ámbar dominicano pode ter varias cores, ademais da obvia cor ámbar. Os de cor amarela e mel son moi comúns. Hai tamén ámbar vermello e verde en menores cantidades e o moito máis raro ámbar azul ([`fluorescencia|fluorescente]]).
O ámbar azul atópase principalmente no xacemento de Palo Quemado, ao sur de La Cumbre.
O Museo del Ambar Dominicano, en Puerto Plata, así como o Amber World Museum de Santo Domingo teñen interesantes coleccións de espécimes de ámbar.
Kike Saverio
Osasuna
O 16 de setembro de 2020 asinou un contrato de tres anos con Osasuna, sendo inicialmente asignado ao filial, tamén da Segunda B. Disputou un só partido co Promesas, diante do Tudelano, mentres que no resto de xornadas foi convocado co primeiro equipo. Debutou con este o 15 de decembro, nun partido da Copa do Rei fronte ao Tomares, no que marcou un dos seis goles do seu equipo (0-6). Participou tamén no encontro da seguinte rolda de Copa, contra o Olot.
Ámbar dominicano
Paleobioloxía
Describíronse numerosos organismos a patir dos espécimes conservados no ámbar dominicano, entre os que están: miniatura|[[Anochetus intermedius, unha formiga.]] miniatura|[[Odontomachus spinifer.]]