cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Millepora
Características
Os gastróporos teñen, aproximadamente, un diámetro duplo de que os dactilóporos, sendo a media destes últimos de ± 0,13-0,14 mm, fronte a ± 0,26-0,28 mm nos gastróporos. Os dactilopóros están dispostos, en número de 3 a 9, formando círculos ao redor de cada gastróporo, nunha estratexia para gañar eficiencia á hora de dixerir mediante os gastróporos as presas capturadas cos tentáculos dos pólipos dactilozoides. Esta disposición dos poros denomínase ciclosistema dos Millepora, e a súa presenza prolifera máis nas partes en crecemento da colonia, quedando reducida, ou incluso sen poros, nas partes en sombra (crípticas), ou con nódulos ou verrugas. A especie Millepora exaesa ao parecer carece desta sistemática disposición de ciclos de poros, debido a que a superficie do seu corallum está pragada de nódulos, aínda que nas partes en crecemento da súas colonias aparecen grupos de, incluso, 10 dactilóporos ao redor dun gastróporo.
Como pertencentes á clase dos hidrozoos, os seus pólipos son diferentes e teñen diferentes funcións que os dos corais da clase dos antozoos. Os hidrozoos teñen fases pólipo e medusa, e as súas gónadas están en zonas epidérmicas.
Como quedou dito, trátase de animais que posúen diferentes pólipos especializados, uns son defensivos, outros son de alimentación, e outros máis son de reprodución. Os dactilozoides son defensivos e, ao tempo, son a principal ferramenta para captaren alimentos; teñen entre 0,1 e 0,3 mm de diámetro, permanecen en cavidades baixo a superficie do coral e emerxen pola noite a través dos poros. Posúen tentáculos finos, como pelos, que presentan unhas células urticantes denominadas nematocistos, empregadas na caza de presas de plancto ou para defenderen o seu espazo vital doutras especies. Os gastrozoides son os pólipos encargados de distribuír o alimento pola colonia, a través dunha rede de canais que percorre o cenénquima ou tecido común colonial. E os pólipos gonozoides, que se encontran en cámaras incrustadas no cenósteo, son os encargados da reprodución.
Os nematocistos dos Millepora son moi urticantes, o que foi a orixe do seu nome vulgar común na bibliografía internacional, corais de fogo, debido ás dolorosas picaduras que lles producen aos mergulladores.
Hábitat
As especies de Millepora viven en case todas as diferentes zonas dos arrecifes de coral localizados en zonas tropicais (a unha latitude entre os 30º N e os 20º S), aínda que onde máis abundan é en augas soleadas e expostas a fortes correntes mareais.
Forman extensos afloramentos en partes saíntes dos arrecifes, onde as correntes das mareas son fortes, e tamén son abundantes nas abas superiores dos arrecifes e en lagoas.
Habitan normalmente entre os 2 e os 40 m de profundidade, aínda que se rexistraron localizacións entre os 0,5 e os 109,37 m, e nun rango de temperaturas entre os 19,81 e os 28,86 °C.
Distribución
Distribúense desde as costas occidentais do océano Atlántico e a costa oriental africana, no Índico, pasando polo mar Vermello, todo o océano Índico e polo Pacífico oeste, até as illas do Pacífico central.
Alimentación
Os corais de fogo conteñen algas simbióticas mutualistas (ambos os organismos benefícianse da relación), dinoflaxelados do xénero Symbiodinium coñecidos como zooxantelas. As algas realizan a fotosíntese producindo oxíxeno e glícidos, que son aproveitados polos pólipos, e aliméntanse dos catabolitos dos corais (especialmente fósforo e nitróxeno). Isto lles subministra entre o 70 e o 95 % das súas necesidades alimenticias. O resto obténenno capturando plancto e materia orgánica dispersa na auga.
Reprodución
Reprodúcense asexualmente mediante xemación, e sexualmente, expulsando medusas á auga desde unhas estruturas chamadas ampolas (cientificamente ampullae). As medusas conteñen as gónadas, que lanzan ao exterior os óvulos e os espermatozoide (polo tanto, a fecundación é externa). Os ovos][[Fecundación|fecundados no exterior, permanecen á deriva arrastrados polas correntes varios días, máis tarde transfórmanse en larvas plánulas,​ que caen ao fondo, adhírese a el e comezan a súa vida sésil, segregando carbonato cálcico para conformar un esqueleto individual denominado coralito; posteriormente os pólipos reprodúcense por xemación, dando orixe á colonia, e ao esqueleto colonial, denominado cenósteo. O conxunto do cenósteo e os coralitos coñécese como corallum.
Mantemento en acuarios
Os corais do xénero Millepora son os máis comúns nos acuarios. Como quedou dito, as especises de Millepora, na natureza, prefiren fortes correntes de auga e alta iluminación. Os acuariófilos que cultivan corais de fogo coñecen que o movemento da auga é o factor limitante no seu crecemiento. En canto á iluminación, as especies de Millepora son bastante agradecidas a todas as combinacións e coores de luz que se utilizan en acuarios, sempre e cando a intensidade sexa suficiente. Pero incluso con apropiadas correntese de auga e luz, estes corais deben alimentarse para sobrevivir; ps seus finos pólipos son moi urticantes e están ben situados para capturaren o plancto natural ou seus substitutos; por outra parte, unha poboación correcta en canto ao número de peixes o acuario, alimentados de forma adecuada, xerará por si soa a suficiente materia orgánica para que os corais de fogo completen a súa alimentación.
O Pacio, Piño, A Pobra do Brollón
O Pacio é un lugar da parroquia de Piño, no concello lugués da Pobra do Brollón. Está situado a 415 metros de altitude e nel atopamos a igrexa parroquial de Santa María.
Paz Fernández Felgueroso
Traxectoria
Estudou Asistencia Social en Xixón e Dereito na Universidade de Oviedo. Entre 1965 e 1967 exerceu como profesora na Escola de Asistentes Sociais de Xixón. Máis tarde, tamén exercería como avogada, traballo que alternaría co desempeño de diferentes funcións tanto de carácter técnico como político durante máis de tres décadas.
Ocupou diversas responsabilidades durante os gobernos socialistas na década de 1980:
Posteriormente, formou parte da candidatura do PSOE á Xunta Xeral do Principado nas eleccións autonómicas de maio de 1987, resultando elixida Deputada. Ademais, durante esa lexislatura (1987-1991) foi Conselleira de Industria, Comercio e Turismo do Goberno presidido por Pedro de Silva. Foi tamén Presidenta do Instituto de Fomento Rexional.
Revalidou o seu escano de deputada na JGPA tras as eleccións autonómicas de 1991, aínda que renunciou ao mesmo en 1993, cando foi nomeada Secretaria de Estado de Asuntos Penitenciarios durante o último goberno de Felipe González (1993-1996).
O 19 de xullo de 2010, anunciou que non se presentaría á reelección nas eleccións municipais que se celebraron en maio de 2011, despois de tres lexislaturas á fronte da alcaldía de Xixón. Tras esta decisión, o PSOE de Xixón designou a Santiago Martínez Argüelles como candidato á Alcaldía de Xixón para as eleccións municipais de 2011.
Ademais, foi membro da Xunta de Protección de Menores de Xixón, Presidenta da Asociación Profesional de Asistentes Sociais en Asturias e a nivel estatal, así como Presidenta do Consello de Colexios Profesionais de Asistentes Sociais. Igualmente foi cofundadora e Presidenta da Asociación Feminista Democrática Asturiana, sendo firme portavoz e defensora da igualdade de xénero ao longo da súa traxectoria política.
Terre-de-Haut
Illa Terre-de-Haut (oficialmente en francés: Terre-de-Haut des Saintes (literalmente: Terras altas de Les Saintes)) é unha illa no arquipélago de Les Saintes, nas Antillas Menores. Pertence á comuna (municipio) de Terre-de-Haut no departamento francés de Guadalupe.
Descrición
Terre-de-Haut é a illa máis oriental do arquipélago de Les Saintes. Do mesmo xeito que a súa veciña Terre-de-Bas, o seu nome ven do vocabulario marítimo, que chamou as illas expostas ao vento terras altas e as protexidas do vento, terras baixas. É unha illa de 5´2 km² dominada no norte polo outeiro Morne Mire (107 m. e o outeiro Morel (136 m.) e no sur polo outeiro Chameau 306 m., o monte máis alto da illa e de todo o arquipélago. Terre-de-Haut está separada de Terre-de-Bas por unha estreita canle de 890 m.. Ademais de Terre-de-Bas, varias pequenas illas rodean Terre-de-Haut:
Zonas poboadas
Pequenos vilas distribuense nos outeiros no interior. Fond-du-Curé atópase nun porto natural. Iates e barcos de cruceiro son comúns no porto. Os asentamentos máis antigos que aínda permanecen son as localidades de Mouillage e Fond-du Curé. A poboación repártese entre 20 quartiers (barrios), máis ou menos ben delimitados. Agrúpanse en dúas metades:
miniatura|300px|border|Marigot (Terre-de-Haut)
Demografía
O relevo inhóspito e as baixas precipitacións non permiten o establecemento da agricultura. Poucos escravos foron traídos a estas illas. A poboación está constituída historicamente por bretóns, normandos e polos habitantes de Poitou que se estableceron para pescar. Isto explica o tipo europeo dos habitantes de Les Saintes (Saintois) (xentilicio francés dos habitantes de Les Saintes).
Facultade de Farmacia de Santiago de Compostela
A Facultade de Farmacia de Santiago de Compostela é a Facultade onde se imparte a docencia da Farmacia na Universidade de Santiago de Compostela. O seu edificio está situado no campus Sur de dita Universidade, na praza do Seminario de Estudos Galegos, s/n.
Historia
A Facultade creouse en 1857, e os seus estudos realizáronse no antigo Colexio de Santiago Alfeo (Fonseca), compartindo este edificio coa Facultade de Medicina, até que nos anos 1920, coa influencia de Montero Ríos, comezou a construción do novo edificio para a de Medicina na rúa de San Francisco.
No século XXI construíuse o novo edificio da Facultade de Farmacia no Campus Sur.
Títulos impratidos
As titulacións impartidas na Facultade son:
Equipo de Goberno
Na actualidade, o equipo de goberno da Facultade está integrado por:
Xan Campos
Traxectoria
Estudou no conservatorio da súa cidade natal e comezou a tocar jazz co Seminario Permanente de Jazz de Pontevedra. É líder e pianista do trío Xan Campos Trío. Ao rematar os seus estudos de Grao Profesional de piano clásico estudou o Grao Superior de jazz no Musikene de Donostia e cursou o European Jazz Master.
Carballeda, A Piteira, O Carballiño
Carballeda é un lugar da parroquia da Piteira no concello ourensán do Carballiño na comarca do Carballiño. Tiña 22 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 12 eran homes e 10 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 23 habitantes (12 homes e 11 mulleres).
Ask the Dust
Ask the Dust é unha novela escrita polo italo-americano John Fante en 1939, ambientada en California na época posterior ó crack do 29. Forma parte da tetraloxía da que é protagonista Arturo Bandini, o alter-ego do autor.
A novela foi levada ó cine co título homónimo (Pregúntalle ao vento), dirixida por Robert Towne, con Colin Farrell, Salma Hayek e Donald Sutherland.
Trama
O mozo Arturo Bandini, fillo de emigrantes italianos, soña con converterse nun escritor de contos. Logo de non lograr publicar nin unha soa historia, múdase de Colorado, onde vivía coa familia, aos Ánxeles, en busca de fortuna. Encóntraa aloxado nunha pensión no barrio de Bunker Hill. Vagabundeando pola cidade na procura de esperanza, coñece unha camareira mexicana, Camilla Lopez, e comezan unha difícil e atormentada historia de amor chea de paixón e litixios: a loita constante contra o espectro da pobreza e a inferioridade social.
Manuel Teixeira Gomes
miniatura|Manuel Teixeira Gomes contra 1910 Manuel Teixeira Gomes, nado en Vila Nova de Portimão o 27 de maio de 1860 e finado en Bougie ( Alxeria) o 18 de outubro de 1941, foi un escritor e político portugués, o sétimo presidente da Primeira República Portuguesa do 6 de outubro de 1923 ata o 11 de decembro de 1925.
Traxectoria
Fillo de José Libânio Gomes e Maria da Gloria Teixeira de Seixas Braga, educouse na casa familiar ata entrar no Colexio de San Luís Gonzaga, en Portimão. Aos dez anos entrou no Seminario Maior de Coímbra e posteriormente matriculouse en medicina na Universidade de Coímbra, non obstante desistiu ao pouco tempo, contrariando a vontade do pai. Mudouse entón para Lisboa, onde entrou no círculo intelectual de Fialho de Almeida e João de Deus. Máis tarde, coñecerá outras figuras importantes da cultura literaria da época, como Marcelino Mesquita, Gomes Leal e António Nobre.
Logo de realizar o servizo militar estableceuse no Porto en 1881, e aí coñeceu a Sampaio Bruno co que colaborou en revistas e xornais, entre eles O Primeiro de Janeiro,  Folha Nova, Arte & Vida  (1904-1906) e Atlântida  (1915-1920).
Despois de se reconciliar coa familia, viaxou a partir de 1891 por Europa, Norte de África e Próximo Oriente como representante comercial dos produtos agrícolas producidos polas propiedades do pai (principalmente améndoas e figos). En 1899 publicou o seu primeiro libro, Inventário de Junho, un libro de viaxes e impresións. miniatura|284x284px|Manuel Teixeira Gomes como Presidente da República. Republicano convencido tras a proclamación o 5 de outubro de 1910 da república exerceu o cargo de ministro plenipotenciario de Portugal no Reino Unido (1911-1918). Volveu a Portugal en xaneiro de 1918 e estivo en arresto domiciliario durante a ditadura de Sidónio Pais. Volveu á diplomacia tras a caída do réxime sidonista e foi ministro plenipotenciario en España (1919) e de novo no Reino Unido (1919–1923). Estivo na delegación portuguesa na Conferencia de Paz de París (1919–1920) e foi o candidato do Partido Democrático nas eleccións presidenciais de agosto de 1919 que gañou António José de Almeida. Delegado na Liga de Nacións e vicepresidente da Asemblea Xeral (setembro e 1922). A proposta de Afonso Costa o parlamento elixiuno Presidente da República o 6 de agosto de 1923 e asumiu o posto o 3 de outubro ata a súa renuncia o 11 de decembro de 1925, nun contexto de enorme perturbación política e social. A xustificación oficial foi o seu interese en dedicarse exclusivamente á literatura. O 17 de decembro embarcou no navío neerlandés «Zeus» rumbo a Orán, en Alxeria, nun autoexilio voluntario. Morreu en 1941 e ata outubro de 1950 os seus restos mortais non volveron a Portugal.
Deixou unha considerable obra literaria, integrada na corrente nefelibata, cunha prosa coidadamente clásica con temas decaentes, grotescos e cómicos, e cun erotismo desenfreado e un paganismo helénico.
Vigozoo
miniatura|Un exemplar de [[oso pardo no zoo vigués.]] Vigozoo é o nome oficial do parque zoolóxico de Vigo, chamado popularmente A Madroa (lugar da parroquia de Candeán onde se atopa). Ostenta a categoría xurídica de organismo autónomo municipal. Foi o primeiro parque zoolóxico de Galicia.
Historia
dereita|miniatura|Entrada ao Zoo da Madroa, 1988. Está situado no monte da Madroa, a uns 10 km do centro da cidade, e ten unha extensión de 55.676 m². Inicialmente foi constituído como fundación pública en 1970, creado a iniciativa de Rafael Portanet durante o seu mandato como alcalde de Vigo, e construído polo seu sucesor no cargo, Antonio Ramilo. A súa inauguración oficial foi o 18 de xullo de 1971. Na actualidade, xunto co Parque Marcelle Natureza son os únicos parques zoolóxicos de Galicia.
Vigozoo foi o último fogar do sonado mono Paco da especie Chlorocebus sabaeus, trasladado por iniciativa do entón concelleiro de Vigo Antonio Nieto Figueroa 'Leri', desde a alameda de Redondela a Vigozoo por mor do seu desenfreo sexual, proporcionandoselle un harén de catro monas (o que provocou as protestas de colectivos feministas).
Especies
No parque exhíbense as especies de animais e plantas a seguir:
Mamíferos
miniatura|[[Lince común en Vigozoo.]] miniatura|[[Lémures da Madroa. ]]
Aves
miniatura|[[Pavón.]]
Réptiles
miniatura|[[Camaleón en Vigozoo.]]
Anfibios
miniatura|Axolote en cativerio.
Plantas
miniatura|[[Árbore da seda (Albizia julibrissin), especie que se atopa en Vigozoo]] Pódense atopar 42 especies de árbores, arbustos e plantas, moitas delas autóctonas, outras exóticas.
Instalacións e servizos
O parque conta coas seguintes instalacións e servizos:
Contorna
O zoo de Vigo áchase par do miradoiro da Madroa, con vistas panorámicas sobre a ría de Vigo e o parque forestal do Vixiador, con máis de 15 ha cunha rica flora e fauna. Hai pouco talláronse as árbores exóticas coma eucaliptos e acacias e plantáronse especies autóctonas coma o carballo ou o bidueiro
Críticas
En 2011, unha denuncia cursada por Infozoos provocou a condena da Comisión Europea a España polo incumprimento da lei de zoolóxicos.
A Consellaría do Medio Rural da Xunta de Galicia detectou faltas na situación de Vigozoo en 2010 e, tras comprobar que seguía incumprindo a normativa de zoos en marzo de 2011, outorgoulle un prazo de seis meses para presentar a licenza municipal de actividade como zoolóxico, a modificación do programa nutricional, un plan definitivo e detallado do programa de cría en catividade do sapoconcho común (Emys orbicularis) e unha memoria das actividades desenvolvidas.
En febreiro de 2013 a Comisión Europea validou as reformas realizadas en Vigozoo, polo que o parque zoolóxico cumpría coa normativa Europea vixente.
243 Ida
250px|miniatura|Imaxe de (243) Ida tomada por [[Galileo (nave espacial)|Galileo.]] (243) Ida é un asteroide da familia Coronis do cinto principal. Foi descuberto o 29 de setembro de 1884 por Johann Palisa e recibe o nome dunha ninfa da mitoloxía grega. Posteriores observacións telescópicas clasificaron o asteroide Ida como un asteroide de tipo S, o tipo máis numeroso no cinto interior de asteroides. O 28 de agosto de 1993, Ida foi visitado pola nave espacial Galileo, con destino a Xúpiter. Foi o segundo asteroide visitado por unha nave espacial e o primeiro que se descubriu que tiña un satélite.
Igual que todos os asteroides do cinto principal, a órbita de Ida atópase entre os planetas Marte e Xúpiter. O seu período orbital é de 4,84 anos, e o seu período de rotación, de 4,63 horas. Ida ten un diámetro medio de 31,4 quilómetros. É de forma irregular e alongada, e polo que semella, está composto por dous grandes obxectos conectados entre eles nunha forma que lembra un croissant. A súa superficie é unha das que ten máis cráteres do Sistema Solar, cunha ampla variedade de medidas e idades dos mesmos.
Realismo sucio
Realismo sucio («Dirty realism») foi un movemento literario estadounidense xordido nos anos 1970-80 que, en termos xerais, pretendía reducir a narración (especialmente o relato curto) ós seus elementos fundamentais.
Historia e características
Trátase dunha derivación do minimalismo que ten características propias. Ó igual que aquel, o realismo sucio caracterízase pola súa tendencia á sobriedade, a precisión e unha parquedade extrema no uso das palabras en todo o que se refira á descrición. Os obxectos, os personaxes, as situacións... deben hallarse caracterizados do xeito máis conciso e superficial posible. O uso do adverbio e a adxectivación redúcense ó máximo, dado que estes autores prefiren que sexa o contexto o que suxira o sentido profundo da obra.
En canto ós personaxes típicos, sempre tenden a retratarse seres vulgares e correntes que levan vidas convencionais, na liña dun dos grandes referentes do movemento, o contacontos O. Henry. Outra influencia importante na corrente é a do narrador norteamericano J. D. Salinger, así como John Fante.
Son representantes destacados do realismo sucio os narradores estadounidenses Charles Bukowski (1920-1994), Raymond Carver (1938-1988), Frederick Barthelme (1943-), Richard Ford (1944-) e Tobias Wolff (1945-). Así mesmo adóitase adscribir nesta corrente ó cubano Pedro Juan Gutiérrez (1950-).
Matthew Boulton
Matthew Boulton, nado en Birmingham o 3 de setembro de 1728 e finado o 18 de agosto de 1809, foi un comerciante e industrial de Birmingham, que herdou un negocio de pezas de vestir.
Traxectoria
Asociouse con James Watt, inventor da máquina de vapor, fabricando a primeira máquina e creou as plantas Soho, cerca de Birmingham. Boulton ingresou na Royal Society o 24 de novembro de 1785.
Tamén foi un dos piares da Sociedade Lunar, que reunía aos industriais, inventores e científicos. Entre os que asistían máis ou menos periodicamente ás reunións figuraron Erasmus Darwin, James Keir, Joseph Priestley, Josiah Wedgwood, James Watt, John Whitehurst e William Withering.
Ulisse Aldrovandi
Ulisse Aldrovandi, nado en Boloña en 1522 e finado na mesma cidade en 1605, foi un científico italiano.
Traxectoria
Fillo do conde Teseo Aldrovandi, secretario do Senado de Boloña. No ano 1529 quedou orfo. En 1538 peregrina a Roma e Santiago de Compostela. En 1539 comeza estudos de humanidades e leis nas universidades de Boloña e Padua.
En 1577 solicita a axuda do papa Gregorio XIII, curmán da súa nai, para obter das autoridades de Boloña a restitución dos seus cargos e unha axuda financeira para editar as súas obras. Durante a súa vida formou amplas coleccións de botánica e zooloxía, que despois da súa morte pasaron ao museo da universidade.
Río Bosna
miniatura|260px|. O Río Bosna é o terceiro río máis longo de Bosnia e Hercegovina, e é considerado un dos tres principais ríos internos, xunto co Neretva e o Vrbas. Os outros tres grandes ríos de Bosnia e Hercegovina son o Una, ao noroeste, o Sava, ao norte, e o Drina, ao leste. O río Bosna percorre 271 km, e o seu nome non ten ningunha variación en lingua estranxeira. Durante o Imperio romano ás veces foi chamado Bosona, e crese que este é probablemente a orixe ilírica do nome Bosna.
Curso e afluentes
O río Bosna tamén constitúe o val do Bosna, o principal centro industrial do país e onde viven cerca dun millón de persoas, así como a situación de varias das principais cidades. Os seus principais afluentes son o Željeznica, o Miljacka, o Fojnica, o Lašva, o Gostović, o Krivaja, o Usora, e o Spreča.
A súa orixe atópase no manancial de Vrelo Bosne, ao pé do Monte Igman, nas aforas de Saraxevo. Esta fonte constitúe un dos principais monumentos históricos e naturais de Bosnia e Hercegovina. A partir de aí, o Bosna flúe cara ao norte, a través do corazón de Bosnia, para se converter en afluente pola dereita do Sava, en Bosanski Samac.
A pesar de non atravesar ningún outro país, o Bosna flúe a través dunha serie de cantóns e rexións de Bosnia. Desde o seu punto de partida no cantón de Saraxevo, tamén flúe a través do cantón de Zenica-Doboj, a rexión de Doboj, e o cantón de Posavina, nesa orde. No seu camiño ao norte o río Bosna tamén pasa polas cidades de Visoko, Zenica, Doboj, Modrica e Bosanski Samac.
Aproveitamento
Nas proximidades de Zenica é aproveitado por varias centrais hidroeléctricas. Así mesmo durante 2006, nun programa conxunto con institucións españolas, levouse a cabo o proxecto Apoio á recuperación do ecosistema do río Bosna e os seus afluentes, coa construción de dúas centrais de control de calidade e cantidade de augas, en Doboj e Saraxevo, así como a ampliación de sistemas de rego en Turkovici e Orasje. Tamén dentro deste programa desenvolveuse un importante proxecto de regadío no Val do Popovo.
Marcos Calveiro
Marcos Sánchez Calveiro, coñecido artisticamente como Marcos S. Calveiro, nado en Vilagarcía de Arousa o 13 de outubro de 1968, é un escritor, avogado e hostaleiro galego.
Traxectoria
Neto de feirantes e taberneiros, reside coa súa parella e dous fillos en Vigo, onde traballa como avogado. Comezou a publicar de forma serodia, con máis de 35 anos, e fíxoo inicialmente no eido da literatura infantil e xuvenil. Tamén ten escrito poesía e, en 2008 publicou a súa primeira novela dirixida a un público adulto, Festina lente. En decembro de 2009 gañou o premio Lazarillo coa novela xuvenil O pintor do sombreiro de malvas, en 2015 gañou o IX Premio Narrativa Breve Repsol con Fontán e en 2017 gañou o premio García Barros con O xardineiro dos ingleses.
Rexenta o bar Badía no barrio vigués de Teis.
En xuño de 2022 foi nomeado Director de Edicións da Editorial Galaxia.
LOSAT-X
LOSAT-X (Low Altitude Satellite Experiment) foi un satélite artificial dos Estados Unidos lanzado o 4 de xullo de 1991 mediante un foguete Delta 7925 desde o Cabo Cañaveral.
Características
LOSAT-X foi construído por Ball Aerospace para a Iniciativa de Defensa Estratéxita (popularmente coñecida como Guerra das Galaxias) co fin de recoller datos multiespectrais do escape de foguetes e mísiles lanzados desde terra. Probou algunhas outras tecnoloxías, como unha cámara estelar de gran angular.
O satélite iba acaroado á segunda etapa do seu foguete lanzador e foi exectado en órbita despois de separarse esta da terceira etapa. A súa vida operativa esperada era de tres meses, aínda que tódolos seus obxectivos se cumpliron o primeiro día en órbita. Aos nove días perdeuse o contacto co satélite debido a unha avaría no seu receptor de radio. O satélite reentrou na atmosfera o 15 de novembro de 1991.
Kit Fisto
Kit Fisto é un personaxe na serie de películas A Guerra das Galaxias.
Dotado de grandes ollos e dunha especie de tentáculos-trenzas que se estendían dende a súa cabeza, foi un Jedi que serviu á Orde Jedi durante moitas décadas e ata foi un dos máis renomeados da Orde. Este Jedi era nativo da rexión de Sabilion no planeta acuático de Glee Anselm. Kit Fisto era un ser anfibio; vivía baixo a auga e fóra dela perfectamente.
Ligazóns externas
List of Star Wars characters Lista över jediriddare
Werner Heisenberg
Werner Karl Heisenberg, nado en Würzburg, Alemaña o 5 de decembro de 1901 e finado en Múnic o 1 de febreiro de 1976, foi un físico alemán.
Mercè Rodoreda
Mercè Rodoreda i Gurguí, nada no barrio de Sant Gervasi de Barcelona o 10 de outubro de 1908 e finada en Xirona o 13 de abril de 1983, foi unha escritora catalá, máis coñecida como novelista e contista, pero tamén escribiu algunhas obras de teatro e poesía lírica.
Werner Heisenberg
Traxectoria
Durante o seu primeiro ano toma esencialmente cursos de matemática coa idea de pasarse a traballar en teoría de números apenas teña a oportunidade, pero da pouco empeza a interesarse pola física teórica. Comeza a traballar na Teoría da Relatividade de Einstein pero Pauli aconséllalle que se dedique á Teoría Atómica na que aínda había gran discrepancia entre teoría e experimento.
Mercè Rodoreda
Foi a novelista catalá máis importante da posguerra pola densidade e o lirismo da súa obra. Foi a autora da novela en catalán máis aclamada de todos os tempos, La plaça del Diamant (1962), que pode lerse en máis de corenta idiomas. Empezou escribindo contos para revistas, como escape a un decepcionante matrimonio, e unha serie de novelas que ela mesma rexeita posteriormente, a excepción de Aloma (1938), gañadora do Premio Crexells. A principios da guerra civil española traballa no Comisariado de Propaganda da Generalitat de Cataluña e na Institució de les Lletres Catalanes. Exiliada primeiro en varias localidades francesas e despois en Xenebra, rompe o seu silencio de vinte anos con Vint-i-dos contes (Vinte e dous contos, 1958), que obterá o Premio Víctor Català. Con El carrer de les Camèlies (A rúa da camelias, 1966) gaña o Premi Sant Jordi, o da Crítica e o Ramon Llull. A mediados dos anos setenta volve a Cataluña, á poboación de Romanyà de la Selva, onde conclúe a novela Mirall trencat (Espello roto, 1974) e, entre outras narracións, aínda publica Viatges i flors e Quanta, quanta guerra en 1980, ano no que lle é outorgado o Premi d'Honor de les Lletres Catalanes. Foi membro e Socia de Honra da Associació d'Escriptors en Llengua Catalana.
Werner Heisenberg
Traxectoria
Obtén o seu doutoramento no 1923 e deseguido viaxa a Gotinga, onde traballa como asistente de Max Born. En 1924 viaxa a Copenhaguen e coñece a Niels Bohr. En 1925, Heisenberg discorre a formulación matricial da mecánica cuántica. O que subxace na súa aproximación ó tema é un grande pragmatismo. No canto de concentrarse na evolución dos sistemas físicos de principio a fin, concentra os seus esforzos en obter información sabendo o estado inicial e final do sistema, sen preocuparse demasiado por coñecer de xeito preciso o ocorrido no medio. Concibe a idea de agrupar a información en forma de cadros de dobre entrada. Foi Max Born quen se deu conta de que esa forma de traballar xa fora estudada polos matemáticos e non era outra cousa que a teoría de matrices. Un dos resultados máis rechamantes é que a multiplicación de matrices non é conmutativa, polo que toda asociación de cantidades físicas con matrices terá que reflectir este feito matemático. Isto leva a Heisenberg a enunciar o Principio de indeterminación. A teoría cuántica ten un éxito enorme e logra explicar practicamente todo o mundo microscópico. En 1932, pouco antes de cumprir os 31 anos, recibe o premio Nobel de Física por «A creación da mecánica cuántica, cuxo uso conduciu, entre outras cousas, ó descubrimento das formas alotrópicas do hidróxeno».
Mercè Rodoreda
Infancia (1908-1921)
Mercè Rodoreda naceu o 10 de outubro de 1908 nunha pequena casa con xardín da rúa de Sant Antoni, (rúa de Manuel Angelon en 2016), no barrio de Sant Gervasi de Cassoles de Barcelona. Foi filla única do matrimonio formado por Andreu Rodoreda Sallent e Montserrat Gurguí Guàrdia, ambos eran grandes amantes da literatura e o teatro e, de feito, asistiran a clases de declamación na Escola de Arte Dramática, que posteriormente sería o Instituto do Teatro, impartidas por Adrià Gual. A súa nai tamén tiña un grande interese pola música.
Werner Heisenberg
Traxectoria
En 1935 intenta substituír a Sommerfeld que se xubila como profesor en Múnic, pero os nazis queren eliminar toda teoría física «xudeizante», e nesa categoría entran a mecánica cuántica e a relatividade, cuxos referentes, Max Born e Albert Einstein son xudeus, de maneira que se impide o seu nomeamento.
Mercè Rodoreda
Infancia (1908-1921)
O 18 de maio de 1913, con só cinco anos, actuou por primeira vez nunha obra de teatro co papel da nena Ketty da obra O misterioso Jimmy Samson, no Teatro Torrent de les Flors. Anos máis tarde este personaxe foi en certo xeito recuperado para o conto El bany dentro da obra Vint-i-dos contes.
Durante a súa infancia leu sobre todo os autores cataláns clásicos e modernos como Jacinto Verdaguer, Ramón Llull, Joan Maragall, e Josep Carner, entre outros, seguramente influída, polo ambiente bohemio que se respiraba na casa familiar.
Werner Heisenberg
Traxectoria
Malia isto, en 1938, Heisenberg acepta dirixir o intento nazi por obter unha arma atómica. Durante moitos anos subsistiu a dúbida de se este proxecto fracasou por impericia de parte dos seus integrantes ou porque Heisenberg e os seus colaboradores déronse conta do que Hitler podería facer cunha bomba atómica. Só moitos anos despois, en 1995, sóubose que os cálculos alemáns estaban equivocados e que sempre tiveron a intención de construír a bomba.
Mercè Rodoreda
Infancia (1908-1921)
O 30 de maio de 1920 participou no drama Quince días de reinado no Colexio A nosa Señora de Lourdes. No mesmo acto tamén recitou o poema en catalán La negra.
Requeixo, Piño, A Pobra do Brollón
Requeixo é un lugar da parroquia de Piño, no concello lugués da Pobra do Brollón. Está situado a 414 metros de altitude e na aldea está o local social da parroquia.
Mercè Rodoreda
Infancia (1908-1921)
En 1921, por mor da morte do avó materno, Pere Gurguí, o seu tío Juan instalouse na casa da familia e cambiou o estilo vida impondo austeridade e orde convencional. Mercè Rodoreda tíñao idealizado xa desde as cartas que recibira anteriormente e acabou casando aos vinte anos co seu tío Juan Gurguí, catorce anos maior que ela e que debido ao grao de consanguinidade, necesitaron unha dispensa papal.
Mocidade (1921-1939)
Despois da voda, o matrimonio viaxou a París en viaxe de voda, e logo instalouse nunha casa da rúa Zaragoza en Barcelona. O seu marido fora a Arxentina de moi novo e volvera cunha pequena fortuna.
O 23 de xullo de 1929 naceu o seu único fillo, Jordi Gurguí i Rodoreda. A partir deste momento, Mercè Rodoreda empezou a facer probas literarias para lograr liberarse da dependencia económica e social que lle supuña a monótona vida de casada. Foi así como empezou a concibir a escritura como un oficio. Cada día encerrábase durante un intre nun pombal azul que había na casa materna de Manuel Angelon, que posiblemente logo lle serviu de inspiración para escribir La plaça del Diamant. Durante ese tempo, escribiu versos, unha comedia teatral (que permanece desaparecida) e unha novela. Namentres, foi proclamada a Segunda República Española.
Segunda República
En 1931, Mercè Rodoreda empezou a recibir clases no Liceo Dalmau onde mellorou o seu coñecemento da lingua en mans do pedagogo e lingüista Delfí Dalmau i Gener, que lle influíu enormemente e estimulouna a formarse, entre ambos xurdiu un gran vínculo de amizade. Mercè Rodoreda ensinaba o que escribía a Dalmau, e el animouna a facer públicos estes primeiros textos. Segundo Dalmau, Mercè Rodoreda era unha alumna excepcional que posuía unha plenitude espiritual e unha prometedora alma de literata. Esta admiración cara a Mercè Rodoreda animou a Dalmau a pedirlle que contribuíse na súa obra Polémica; ela contestou afirmativamente e a peza publicouse en 1934. Segundo recoñeceu o mestre Delfí Dalmau, esta obra tamén fora realizada coas observacións de Rodoreda.
No ano 1932, publicouse a primeira novela de Mercè Rodoreda, na editorial Catalonia, titulada Sóc una dona honrada? -Son unha muller honrada?- e tamén algúns contos para varios diarios. A obra pasou case desapercibida ata que optou ao Premio Joan Crexells do ano 1933, aínda que o gañador daquel ano foi Carles Soldevila.
Despois de escribir esta segunda obra, Joan Puig i Ferreter, director de Edicións Proa, visitouna e interesouse por publicarlle a súa próxima obra: Un día en la vida d'un home, que saíu ao mercado no outono dese mesmo ano. Rodoreda comezou a introducirse no mundo literario grazas á axuda do mesmo Puig i Ferreter, que lle abriu as portas do Club dos Novelistas, formado por autores como Armand Obiols, Francesc Trabal ou Joan Oliver, que tamén eran antigos membros do «Grupo de Sabadell». Naquel tempo, internouse na lectura das novelas de Fiódor Dostoievski.
Praza do Seminario de Estudos Galegos
miniatura|200px|Facultade de Farmacia da [[USC.]] A Praza do Seminario de Estudos Galegos de Santiago de Compostela é unha praza axardinada situada no Campus Sur da Universidade de Santiago.
Está limitada polo oeste pola avenida do Doutor Ángel Jorge Echeverri, e polo norte, leste e sur pola avenida de Lope Gómez de Marzoa.
Todo o seu flanco norte está ocupado pola fachada da Facultade de Farmacia, no flanco leste está a Unidade de Xestión Académica Sur (UXA Sur) da Universidade de Santiago de Compostela, e no flanco leste encóntrase a Facultade de Dereito.
Mercè Rodoreda
Segunda República
Foille editada en 1936 a súa cuarta novela Crim (Crime). Posteriormente Rodoreda rexeitaría esta novela xunto coas outras tres anteriores por consideralas froito da inexperiencia.
Guerra civil
Ao iniciarse a guerra civil española, Rodoreda colaborou co cargo de corrector de catalán no Comisariado de propaganda da Generalitat. Neste ambiente coñeceu escritores da época como Aurora Bertrana e Maria Teresa Vernet, e estableceu lazos de amizade con Susina Amat, Julieta Franquesa, Anna Murià e Carme Manrubia.
O Premio Joan Crexells do ano 1937 outorgouse a Mercè Rodoreda pola súa obra aínda non publicada Aloma. Neste mesmo ano de 1937, Rodoreda puxo fin ao seu matrimonio ao separarse do seu marido. O seu suposto amante, Andreu Nin, foi detido o día 16 de xuño fronte á sede do seu partido en Barcelona, onde días máis tarde foi torturado e asasinado por axentes da policía soviética por orde do Xeneral Alexander Orlov na prisión de Alcalá de Henares.
Exilio (1939-1972)
O 23 de xaneiro de 1939 exiliouse a Francia, Rodoreda cría que o exilio sería por pouco tempo e deixou o seu fillo a cargo da súa nai. Aínda que Mercè Rodoreda non participara nunca en política, exiliouse por consello da súa nai, que temía problemas por mor das actividades de colaboración con publicacións en catalán e algunhas revistas de esquerda de anos anteriores. Xunto con outros intelectuais da época, foi de Barcelona a Xirona cun bibliobús propiedade da Consellería de Cultura da Generalitat de Cataluña, para despois seguir o camiño cara á fronteira francesa e Perpiñán.
Roissy-en-Brie
Instalouse nos arrabaldes de París a finais de febreiro e a principios de abril trasladouse a Roissy-en-Brie, unha localidade próxima ao leste da capital onde se instalou no castelo de Roissy-en-Brie, unha construción do século XVIII, que se ofrecía para refuxiar escritores. Compartiu casa con Anna Murià, Cesar August Xordana, Armand Obiols, Francesc Trabal e Carles Riba.
Fuxida dos nazis
dereita|miniatura|Ponte Beaugency. Mercè Rodoreda, xunto con outros escritores que aínda se refuxiaban en Francia, tivo que fuxir de París, a mediados de xuño de 1940, polo avance dos soldados alemáns que ían en dirección a Orleáns pola vía de Artenay. Josep Maria Esverd puido conseguir unha camioneta para fuxir de Francia, con todo, ao día seguinte foi requisada polas tropas francesas. Tras un intento fracasado de coller o tren, tiveron que fuxir a pé cara ao sur. O obxectivo era atravesar o río Loira para poder entrar na zona non ocupada, pero pouco antes de chegar a Orleáns vírona en chamas e non quedaba ningunha ponte en pé nese tramo do río Loira, en consecuencia, desviáronse da ruta fixada.
Durante doce días resgardáronse nunha granxa até a firma do armisticio do 22 de xuño de 1940, despois de atravesar o Loira a través da localidade de Meung-sur-Loire que se atopaba totalmente destruída. De alí viaxaron aínda máis ao sur até establecerse esta vez en Limoges.
Limoges-Bordeos
En Limoges, instalouse nun cuarto no número 12 da rúa das Fillas de Nôtre Dáme. Foron uns anos duros para a autora, pois o 5 de xuño de 1941 o seu compañeiro sentimental Armand Obiols foi detido, e quedou soa até outubro dese mesmo ano. Durante aquel tempo, Armand Obiols tivo que facer traballos forzados en Saillat-sur-Vienne nunha canteira. Con todo, diversas xestións de Rodoreda conseguiron que fose destinado a Bordeos. Cando Obiols xa estivo en mellores condicións de vida en Bordeos, Rodoreda involucrouse nun círculo de estudo dedicado á lectura e a aprendizaxe do inglés.
Durante os meses posteriores, a relación entre Mercè Rodoreda e Armand Oriols foi sobre todo a distancia, e só esporadicamente se puideron ver en persoa. Non foi até finais de agosto de 1943, que Rodoreda se trasladou ao número 43 da rúa Chauffor de Bordeos onde se reencontrou co seu amante. En Bordeos viviu momentos moi duros e dedicouse á costura, segundo palabras súas, «até o embrutecemento» nun almacén durante gran parte do día, un traballo que non lle deixaba tempo para escribir.
París
A principios de 1947, puido deixar o traballo de costureira para pasar a traballar outra vez como colaboradora na Revista de Catalunya. Á parte de publicar durante ese ano narracións nas diversas edicións da revista, tamén puido publicar algunhas en Chile e México. Desde este ano 1947 até 1953, Mercè Rodoreda non puido cultivar unha literatura de grande extensión porque desde o ano 1945 empezara a ter problemas de saúde xunto coa reaparición dunha parálise somática no brazo dereito. Por esta razón, intensificou a creación poética e atopou en Josep Carner o seu mestre, con quen mantivo unha estreita relación por correspondencia. En 1952, comezou unha terapia de recuperación no balneario de Chátel-Guyon. Durante os anos que estivo en París tamén empezou dúas novelas que non terminou.
Nos Xogos Florais da Lingua Catalá celebrados en Londres en 1947, gañou a súa primeira Flor Natural con seis sonetos: Rosa, Amor novell, Adam i Eva, Ocell e dous sonetos máis sen título. Co poema Món d'Ulises, Rodoreda conseguiu por segunda vez a Flor Natural dos Xogos Florais de 1948 en París, o poema foi publicado na revista La nostra Revista ese mesmo ano. Albes i nits deulle a terceira vitoria no certame dos Xogos Florais e, en consecuencia, foi nomeada "Mestre en Gai Saber" en Montevideo o ano 1949. Ese mesmo ano visitou Barcelona por primeira vez despois do seu exilio.
No ano 1951, interesada polas obras de pintores como Pablo Picasso, Paul Klee e Joan Miró, fixo algunhas creacións propias, nunha carta a Armand Obiols do ano 1954, explica que xa ten un «estilo e un mundo» na pintura, con todo recoñece que o seu lugar se atopa na escritura. Por outra banda, Armand Obiols, empezou a traballar como tradutor para a UNESCO, e dous anos máis tarde, en 1953, trasladouse definitivamente a Xenebra, Suíza.
Xenebra
No ano 1954, Mercè Rodoreda e Armand Obiols trasladáronse a un apartamento da rúa Violet, nun barrio burgués da cidade de Xenebra. Nesta cidade, sempre se sentiu exiliada, mesmo, recoñeceu que Xenebra «é unha cidade moi aburrida, apta para escribir». Pouco despois, Obiols tivo que trasladarse a Viena por cuestións de traballo. Ese mesmo ano, Rodoreda fixo unha viaxe a Barcelona para asistir á voda do seu único fillo, Jordi Gurguí i Rodoreda.
En 1958 publícase o libro de contos escritos baixo o nome de Vint-i-dos contes que un ano antes recibira o prestixioso Premio Víctor Catalá. Algúns destes contos foran xa publicados en México durante o exilio en Francia, mentres que outros eran inéditos. Segundo confesou a autora, este libro proviña dunha crise de técnicas que comportou un desigual nivel literario entre os diversos contos, aínda que os relacionaba unha unidade temática. Segundo unhas anotacións inéditas que falan de Xenebra, Rodoreda revélanos que durante aqueles anos viuse con escritores como Eugeni Xammar, Julio Cortázar e a súa muller, e Jorge Semprún.
Durante a longa estancia en Xenebra e pola súa afección ás plantas, creou un primeiro xardín que máis adiante repetiría en Romanyà de la Selva. O gran volume de flores que a rodeaban serviulle de inspiración para empezar a retratar as flores que acabarían conformando Flors de debò dentro de Viatges i Flors, xunto coas viaxes que redactaría en Romanyá; este libro non foi publicado até o ano 1980.
La perla del Llac foi o título dunha novela potencial da autora que quedou incompleta, e atópase no arquivo do Institut d'Estudis Catalans. O título é o nome dun restaurante a beiras do Lago Léman nun recuncho de Xenebra que Mercè Rodoreda frecuentaba. Era un lugar preto do edificio das Nacións Unidas onde a autora comía habitualmente, e desde onde ela gozaba dunha gran vista nos comedores dos pisos superiores. Segundo nos describe no prólogo de Mirall trencat, (Espello roto), os ollos da protagonista Teresa Goday de Valldaura eran os mesmos que a dama do Léman.
No 1958, presentou Una mica d'història no Premio Joanot Martorell, aínda que non gañou, pois o gañador foi Ricard Salvat con Animals destructors de lleis; con todo, esta novela foi publicada en 1967 esta vez co título de Jardí vora el mar. Tamén escribiu o conto Rom Negrita para o volume Los 7 pecats capitals vistos per 21 contistas, aínda que logo formaría parte do volume Semblava de seda. Desde 1958 e sen romper con Rodoreda, Armand Obiols mantiña unha relación sentimental cunha muller en Xenebra até a morte de Obiols.
Foi nesta cidade na que escribiu (1960) a súa obra máis aclamada, A praza do Diamante (La plaça del Diamant), considerada como a novela máis importante da narrativa catalá da posguerra. Ambientada no barrio barcelonés de Gràcia, a novela narra a historia de Colometa, unha muller como tantas outras á que a guerra civil lle esnaquiza a vida e as esperanzas. A plaza do Diamante é á vez unha novela histórica, psicolóxica e costumista. Empezouna a escribir en 1959 co nome de Colometa, aínda que en 1962 sería publicada xa co seu nome coñecido La Praça del Diamant polo Club dels Novel·listes. Da súa época en Suíza son tamén a novela El carrer de les Camèlies (A rúa das Camelias 1966) así como o recompilatorio de contos La meva Cristina i altres contes (A miña Cristina e outros contos 1967). O director, naquel momento do club, Joan Salgues quedou admirado pola novela da Praza do Diamante e empezou a manter contacto por correspondencia con Mercè Rodoreda, quen a partir dese momento atopou no Club editor un espazo onde publicar a súa obra literaria. Cando a novela foi publicada no ano 1962, xa estaba reformada cunha ampliación de capítulos e correccións por indicación de Sales e Obiols.
Desde 1970 a súa obra empezou a ser traducida a outros idiomas, aínda que a súa primeira obra traducida foi La plaça del Diamant en español o ano 1965. No ano 1971, acentuouse o seu sentimento de exilio coa morte no Hospital da Universidade de Viena do seu compañeiro de moitos anos, Armand Obiols. Este feito, xunto co descubrimento doutra amante de Obiols, deixouna aínda máis soa e decaída por terras suízas. Durante estes días, escribiu un pequeno carné impresionante sobre os duros días que pasou no hospital, agora, este carné consérvase no arquivo da IEC.
Romanyà de la Selva (1972-1983)
miniatura|250px|"El senyal" (referencia a Demian de [[Hermann Hesse), chalé de Romanyà de la Selva onde Rodoreda viviu de 1972 a 1980 e escribiu as súas últimas obras.(mapa).]]
Alí completou a súa novela máis ambiciosa, Mirall trencat (Espello roto), que empezara en Xenebra anos atrás, esta obra está considerada como a máis perfecta da escritora e publicouse o ano 1974. Tamén escribiu alí o conxunto de contos Viatges i flors (Viaxes e flores, 1980) e a novela, Quanta, quanta guerra..., que se publicaron en 1980 e permitíronlle gañar o Premio Cidade de Barcelona. Este mesmo ano fixo o pregón das Festas da Mercé en Barcelona. Recibiu o Premio de Honra das Letras Catalás, chegando con isto á súa consagración definitiva como escritora. O ano 1978, publicouse Semblava de seda i altres contes que era un conxunto de contos escritos ao longo da súa vida.
Igualmente, Rodoreda abandonou o chalé de Manrubia no cal producira as súas tres últimas obras e trasladouse a un pequeno chalé que se puido construír en Romanyá mesmo, á beira do de Manrubia. Segundo Anna Maria Saúdes i Amat, este abandono da casa de Manrubia produciuse pola necesidade de Rodoreda de seguir unha vida en soidade propia do seu carácter e pola difícil convivencia entre ambas as amigas.
En 1979, escribiu a comedia teatral El Maniquí que foi estreada o mesmo ano pola compañía "Bruixes de Dol" no Festival Internacional de Teatro de Sitges dirixida por Aracel·lle Bruch. Naqueles últimos anos da súa vida, Rodoreda viu diversas veces o salto das súas novelas á pequena e gran pantalla. Primeiro foi na televisión coa súa novela Aloma no ano 1978. Máis tarde, foi no cine coa Plaça del Diamant en 1982 con Sílvia Munt no papel da protagonista «Colometa» e baixo a dirección de Francesc Betriu.