cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polyphylla fullo
Descrición
É o Melolonthinae europeo máis longo, acadando unha lonxitude de 38 mm. O seu corpo é robusto e convexo e máis ou menos marrón avermellado ou de tons negros. Está cuberto de finas pubescencias brancas que forman manchas marmoradas. Igual que outros membros do xénero, os machos posúen unha antena en abano agrandable, que lle dá un distintivo aspecto e explica o nome científico do xénero (Polyphylla = "moitas follas"). O adulto vive e aliméntase da follaxe dos piñeiros, mentres que as larvas viven nas raíces de herbas e xuncas (Graminaceae e Cyperaceae).
Distribución
Habita no norte de África, Europa e Próximo Oriente. En case todas partes é escaso, pero onde máis abunda é en Europa central e do sur. A súa fronteira norte é o sur de Suecia e chega ao leste dos Balcáns, o Cáucaso e leste de Irán.
Vive en amvientes areosos, como nos bordos de bosques de piñeiros solleiros, viñedos ou dunas.
Mahesh Chandra Mehta
Mahesh Chandra Mehta é un avogado de interese público da India. El só venceu varias decisións importantes no Tribunal Supremo da India desde 1984, incluíndo a introdución da gasolina sen chumbo na India e a redución da contaminación industrial que contamina o Ganxes e erosiona o Taj Mahal. Recibiu o premio Ambiental Goldman en 1996.
Tamén recibiu o premio Ramon Magsaysay por Asia polo servizo público en 1997. O goberno da India concedeulle a honra civil de Padma Shri en 2016. É administrador de People for Animals.
Tasco, Boyacá
Tasco é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Valderrama. Tasco atópase no Altiplano Cundiboyacense a unha altitude que varía dende os 2400 metros ata os 3800 metros. O río Chicamocha flúe polo municipio, que limita con Socha polo norte, con Corrales e Gámeza polo sur, con Socotá polo leste e con Betéitiva e Paz de Río polo oeste. O centro urbano atópase a unha altitude de 2530 metros e a 115 quilómetros da capital do departamento, Tunja.
Ámbar báltico
Antes pensábase que o ámbar do Báltico incluía tamén o ámbar das minas de lignito de Bitterfeld, Saxonia (Alemaña). O ámbar de Bitterfeld críase antes que era de só 20–22 millóns de anos de anigüidade (Mioceno), pero unha comparación das inclusións animais feitas en 2003 indicou que era posiblemente ámbar báltico que fora redepositado nun depósito do mioceno. Posteriores estudos dos taxons de insectos incluídos no ámbar mostraron que o ámbar de Bitterfeld procedía do mesmo bosque que o ámbar báltico, pero foi depositado separadamente nunha sección máis ao sur, de maneira similar que o ámbar de Rovno ucraíno. Outras fontes de ámbar báltico van desde Polonia a Rusia.
Como o ámbar báltico contén dun 3 a un 8% de ácido succínico, tamén se chama succinita.
Contexto xeolóxico
miniatura|Mina de ámbar de pozo aberto en Kaliningrado, mostrando a litoloxía da formación Prusiana, a rocha fonte de ámbar báltico. O ámbar báltico in situ obtense de sedimentos da formación xeolóxica Prusiana, antes chamada a "formación Ámbar", na que o principal horizonte que contén ámbar se denomina "Terra Azul", así chamada polo seu contido en glauconita. A formación está exposta na parte norte da península de Sambia en Kaliningrado. Gran parte do ámbar báltico foi redepositado secundariamente nos depósitos de till glacial do Plistoceno ao longo da chaira noreuropea. Propúxose que o ámbar foi redepositado secundariamente en condicións de albufeira costeira despois dunha transgresión mariña que afectou o bosque de ámbar. A idade do ámbar é moi discutida, aínda que se interpreta xeralmente como producido durante o Eoceno (hai 56-34 millóns de anos). Diferentes autores deron estimacións para a idade do ámbar de 40-47 e de 35-43 millóns de anos.
Árbore do ámbar báltico
Hai acordo xeral de que o ámbar se orixinou a partir de resinas de coníferas. Desde a década de 1850 pensábase que a resina a producira a árbore Pinites succinifer, pero investigacións feitas na década de 1980 chegaron á conclusión de que a resina se orixina de varias especies. Máis recentemente, propúxose, con evidencias obtidas en análises de espectroscopia infravermella de transformada de Fourier (FTIR) de ámbar e resina de árbores vivas, que as responsables eran as coníferas da familia Sciadopityaceae. O único representante existente desta familia é o piñeiro xaponés Sciadopitys verticillata.
Estrutura
miniatura|Modelo xeral da estrutura do ámbar báltico. A estrutura do ámbar báltico (succinita) é complexa. Non é un polímero, porque non está composta por un padrón repetido de meros do mesmo tipo. Ao contrario, ten unha estrutura macromolecular disposta nunha rede de enlaces cruzados, na cal os poros (espazos libres) están cheos de compoñentes da estrutura molecular (por exemplo, por mono- e sesquiterpenos). Así, a estrutura química do ámbar pode describirse como unha supramolécula. A estrutura fai que o ámbar sexa máis denso e duro e resistente aos factores externos. Tamén fai posible a boa conservación das inclusións de plantas e animais.
Paleobioloxía
miniatura|Diferentes cores do ámbar báltico. Nas inclusións presentes no ámbar báltico descubríronse numerosos xéneros e especies de plantas e animais extinguidos e foron descritos cientificamente. As inclusións de insectos supoñen un 98% dos animais conservados no ámbar, mentres que todos os demais artrópodos, xunto cos anélidos, moluscos, nematodos e protozoos contribúen con menos do 0,5% dos animais. Os vertebrados son outro 0,5% dos animais incluídos e a maioría son restos de pelame de mamífeos, plumas e réptiles. miniatura|[[Fósil de escravello bréntido.]]
Dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana
O dólar de ouro da Exposición de Compra de Luisiana é unha moeda de ouro estadounidense co valor facial dun dólar emitida en 1903 pola Casa da Moeda de Filadelfia en conmemoración da Exposición Universal de San Luís de 1904, que celebraba o centenario da Compra de Luisiana.
Este dólar, deseñado polo gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos, Charles E. Barber, cuñouse en dúas variantes, unha co expresidente Thomas Jefferson no anverso e outra con William McKinley, ambas cun reverso común
Os promotores da Exposición da Compra da Luisiana (coñecida informalmente como Exposición Universal de San Luís), cuxa inauguración estaba inicialmente prevista para 1903, idearon a creación dunha moeda conmemorativa como medio para recadar fondos, do mesmo xeito que sucedera en ocasións anteriores co medio dólar colombino ou co dólar Lafayette. O Congreso autorizou a emisión en 1902 e as autoridades da exposición, entre elas o numismático Farran Zerbe, propuxeron que se realizase con dous deseños diferentes, para facilitar as súas vendas. No momento da súa distribución, o prezo de cada unha destas variantes era de tres dólares e púidose adquirir non só como simple moeda, senón tamén montada nunha xoia ou nunha culler.
Contrariamente ás previsións iniciais, as moedas non gozaron dunha boa aceptación no mercado e moitas delas acabáronse fundindo finalmente. Zerbe, encargado da súa comercialización, quen asegurara que mantería o prezo destas moedas, acabou por non facelo, xa que o seu prezo baixou despois de concluír a exposición. Este feito, no entanto, non danou a súa traxectoria como comerciante numismático, xa que seguiu a ser comisionado para a comercialización doutras emisións conmemorativas e chegou a presidir a Asociación Numismática dos Estados Unidos.
Co paso do tempo, os dólares da Exposición de San Luís foron mellorando a súa cotización e en 1915 recuperaron o prezo que tiveran no momento da súa emisión. No mercado actual estes dólares valóranse entre os centos e os miles de euros, en función do seu estado de conservación.
Antecedentes
miniatura|238x238px|Timbre utilizado para a Exposición da [[Compra de Luisiana de 1904 en San Luís. ]]
Unha gran parte da zona próxima ao río Mississippi foi explorada polos franceses durante os séculos XVII e XVIII. En 1682, René Robert Cavelier de La Salle reclamou para Francia toda a conca do río, que nomeou Luisiana, na honra de Luís XIV. Aínda que Francia perdeu a maior parte do seu territorio americano na guerra contra os indíxenas (1756-1763), a conca do Mississippi non pasou ás mans dos vencedores —fundamentalmente os británicos—, xa que fora transferida a España polo Tratado de Fontainebleau en 1762.
As ansias de Napoleón dun Imperio Francés, á súa chegada ao poder en 1799, lograron que España devolvese estes territorios en 1800 polo terceiro Tratado de San Ildefonso e outros acordos. Estes pactos foron secretos, e o presidente dos Estados Unidos, Thomas Jefferson, coñeceunos en 1801. Temendo o pechamento do porto de Nova Orleáns para a navegación estadounidense, enviou a Francia o exsenador por Virxinia James Monroe para que axudase ao ministro estadounidense Robert Livingston a comprar o baixo Mississippi, para o cal o Congreso destinou dous millóns de dólares.
miniatura|189x189px|[[Selo postal|Selo do Servizo Postal dos EEUU emitido para a Exposición da Compra de Luisiana, que amosa a parte do país procedente desa compra.]]
A compra de Luisiana duplicou o tamaño dos EEUU. Co desexo de honrar o centenario deste acontecemento, o Congreso aprobou un proxecto de lei para autorizar unha gran exposición universal, que foi convertido en lei pola sinatura do presidente McKinley o 3 de marzo de 1901. McKinley foi asasinado en setembro dese mesmo ano.
Preparación
miniatura|238x238px|[[Charles E. Barber, sexto gravador xefe da US Mint, autor do dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana.]]
A Exposición da Compra de Luisiana foi autorizada polo Congreso o 28 de xullo de 1902 e cando o presidente Theodore Roosevelt asinou unha lei de asignacións que incluía unha cláusula de cinco millóns de dólares para a súa subvención. Esta norma autorizaba o pagamento de 250.000 moedas dun dólar de ouro aos organizadores da exposición como parte da asignación. A lei non especificaba, porén, nin o texto nin o deseño que deberían ter estas novas moedas, senón que este asunto ficaba á discreción do secretario do Tesouro.
Os investigadores Anthony Swiatek e Walter Breen, na súa enciclopedia sobre as emisións conmemorativas estadounidenses, a posterior decisión de elaborar dous modelos diferentes deste novo dólar de ouro produciuse "mediante algún tipo de acordo non rexistrado". A lei era o suficientemente ambigua como para permitir esa interpretación e, así as cousas, o numismático Farran Zerbe instou a Casa da Moeda a cuñar máis dun tipo de moeda, argumentando que deste xeito aumentarían as súas vendas. Zerbe non era só un coleccionista de moedas senón que se convertera nun numismático moi recoñecido por mor da súa exposición itinerante Money of the World ("Diñeiro do mundo"); el participou na comercialización de varias moedas conmemorativas, desde o medio dólar colombino de 1892 ata as moedas conmemorativas da Exposición Panamó-Pacifico de 1915, e no caso do dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana gozou en exclusividade da concesión da súa distribución.
miniatura|300x300px|Impresións de cuño sobre cartolina do [[Reverso (moedas)|reverso e de ambas as versións do anverso do dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana. A póla de oliveira do reverso é de maior tamaño que a finalmente cuñada nas moedas. ]]
Centro de Lanzamento de Satélites de Wenchang
miniatura|250px|Lanzamento do módulo central de Tianhe desde Wenchang. O Centro de Lanzamento de Satélites de Wenchang é o centro de lanzamento de foguetes de China localizado máis ao sur. Desde el lánzanse entre eles os foguetes CZ-5 e CZ-7.
Dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana
Preparación
O 12 de agosto de 1902, o secretario do Tesouro Leslie M. Shaw escribiulle ao exgobernador de Missouri David R. Francis, un dos promotores da exposición, para lle preguntar acerca do deseño que quererían ver os encargados da exposición no reverso das moedas dun dólar. Malia non se conservar a resposta de Francis, as autoridades da Casa da Moeda dos Estados Unidos decidiron xa nun principio colocar unha póla de oliveira arredor do número "1". Ao parecer, o director da US Mint, George E. Roberts, non era partidario deste deseño, xa que o 2 de outubro de 1902 o superintendente da Ceca de Filadelfia lle escribiu e achegou as impresións en cartolina duns reversos orixinais e outros revisados; esta revisión do deseño amosaba o valor da moeda en letras e a carta dicía que os cambios se facían por requirimento de Roberts.
Centro de Lanzamento de Satélites de Wenchang
Características
O centro está localizado ao leste da illa de Hainan, na costa, ao contrario que os tres outros centros de lanzamento da China, situados no interior. A súa localización na costa reduce o risco de caída de etapas de foguetes en zonas poboadas e amplía o rango de acimut no que se poden facer lanzamentos, ademais de permitir a chegada ao centro de lanzamento de etapas de maior tamaño por barco, eliminando a restricción de tamaño imposta polos transportes por estrada ou ferrocarril. A súa localización cara o sur permite poñer en órbita maiores cargas usando os mesmos foguetes.
Dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana
Preparación
O 13 de outubro, Barber desprazouse a Washington, onde estaba a sede da dirección da US Mint, para tratar con Roberts o asunto dos deseños. Roberts considerou que a póla de oliveira resultaba "demasiado rechamante" en comparación co tamaño das letras e da propia moeda, e pediu que se reducise o seu tamaño. En setembro de 1902, os traballos dos cuños para os anversos, que representaban os bustos de McKinley e de Jefferson, e nos que estaba a traballar o gravador xefe Charles E. Barber, estaban xa moi avanzados.
Deseño
miniatura|160x160px|Esta [[medalla deseñada polo propio Barber serviu de base para o busto de McKinley no anverso do dólar de ouro. ]]
miniatura|160x160px|A [[medalla da paz cos indios (1801) deseñada por John M. Reich serviu de modelo para o busto de Thomas Jefferson no anverso do dólar de ouro. ]]
Barber tomou o deseño do busto de Jefferson do anverso dunha medalla da paz cos pobos indíxenas que fora deseñada e gravada en 1801 por John Reich, que pola súa vez tomara como modelo unha escultura do busto do expresidente creada por Jean-Antoine Houdon. No caso da moeda co busto de McKinley, o gravador xefe Barber partiu dun deseño propio que el mesmo utilizara anteriormente para unha medalla presidencial que fora producida pola Casa da Moeda. Esta medalla de Barber fora modelada no seu día a partir do modelo natural.
Valoracións críticas
O comerciante numismático B. Max Mehl considerou esta emisión como "a máis atractiva de todos os nosos dólares de ouro conmemorativos". Porén, outros autores non estiveron de acordo; Swiatek e Breen criticaron estas moedas, afirmando que "os trazos faciais de Jefferson, inexactamente representados por Barber, adquiriron unha semellanza con Napoleón Bonaparte, a outra parte da transacción de Luisiana". Tamén afirmaron que McKinley estaba irrecoñecible pola gravata de lazo e sinalaron, no relativo ao reverso, que " a póla de oliveira —se esa é a planta que se pretende— pode referirse á adquisición deste territorio de 828.000 millas cadradas por medios pacíficos. O historiador numismático Don Taxay criticou que se tomase como modelo a medalla de Reich, indicando que era "pouco elegante, con Jefferson inclinado cara a adiante de xeito desagradable no círculo, como se fose colocado alí por un Procrusto moderno". Taxay indicou que a representación de McKinley realizada por Barber tería provocado a valoración de "mortal" por parte do vello inimigo do gravador xefe, o escultor Augustus Saint-Gaudens.
O historiador da arte Cornelius Vermeule criticou o deseño do dólar da Exposición da Compra de Luisiana, do mesmo xeito que outro dólar de ouro emitido 1904 e 1905 en conmemoración da Exposición de Lewis e Clark: "a falta de chispa nestas moedas, como en tantos outros deseños de Barber ou do gravador asistente George T. Morgan, débese a que os rostros, os cabelos e os panos son planos e as letras son pequenas, apiñadas e uniformes". Para Vermeule, os problemas non se debían ao pequeno tamaño do dólar; de feito, consideraba que o dólar de ouro da Exposición Panamá-Pacífico, de idéntico tamaño, era moito máis fermoso. Vermeule sinalou que os relatos contemporáneos vían a emisión de 1903 como unha innovación. Nun artigo de 1904 publicado no American Journal of Numismatics afirmábase que "indican un deseño popular dunha nova saída dos tipos de liberdade un tanto monótonos que caracterizaron o noso diñeiro [...] Se esta tendencia se fixese sentir na moeda de circulación regular, daríalles un novo entusiasmo aos coleccionistas". A partir de 1909 co centavo de Lincoln, a Casa da Moeda dos Estados Unidos pasou a representar a unha persoa real nas moedas de circulación normal, o cal se fixo máis común a partir do cuarto de dólar de Washington de 1932.
Produción
En decembro de 1902, a Ceca de Filadelfia cuñou os primeiros 75.080 espécimes do dólar de ouro, aínda que aparecen datados en 1903, o cal supuña unha transgresión da lei, que obrigaba a que as moedas amosasen a data da súa cuñaxe. Un precedente desta anomalía foi o dólar Lafayette, datado en 1900 pero comezado a producirse xa en decembro de 1899. En xaneiro de 1903 cuñáronse outras 175.178 pezas; o exceso de 258 sobre a cantidade autorizada reservouse para a súa análise anual pola Comisión de Ensaios dos Estados Unidos. Non hai diferenza ningunha entre as moedas cuñadas en 1902 e en 1903. O 22 de decembro de 1902 enviáronse 50.000 pezas á subtesouraría de San Luís, á espera de que o comité organizador cumprise con outras partes da lei, moi probablemente relacionadas coa obriga de depositar unha fianza.
Os primeiros 100 espécimes de cada un dos dous deseños cuñáronse cun acabamento especial (proof) e montáronse nunha presentación en cartolina cun certificado de presentación, para llos entregar a diversas personalidades e a responsables da Casa da Moeda, mais non se puxeron ao dispor da poboación xeral. Os certificados estaban asinados polo superintendente Landis e polo cuñador xefe da Ceca de Filadelfia, Rhine R. Freed. Estas foron as primeiras moedas conmemorativas dos Estados Unidos cuñadas en ouro.
Distribución, acollemento e coleccionismo
A Exposición de San Luís inaugurouse o 30 de abril de 1904, un ano despois do previsto inicialmente. Foi unha das exposicións universais máis grandes canto á súa superficie e tiña 15 edificios principais e unha gran cantidade de exposicións pequenas. Asistiron arredor de 20 millóns de persoas.
As moedas vendéronse ao prezo estipulado de tres dólares por unidade e puidéronse adquirir nun estoxo de presentación ou montadas en culleres e en diversos tipos de xoias. Nalgúns casos estaban montadas mediante soldaxe, o que fixo que minguase o seu valor numismático actual, en tanto que outras se presentaban de maneira que a moeda non resultase danada. Zerbe pensara nestes diversos xeitos de presentar a moeda e moitas das vendas producidas durante a exposición foron destas maneiras. Non se cargaba ningunha cantidade adicional por ningunha destas presentacións especiais.
Dimitar Penev
Dimitar Dushkov Penev (en Димитър Душков Пенев), nado en Mirovyane, Bulgaria, o 12 de xullo de 1945, é un exfutbolista e exadestrador búlgaro. Considerado como un dos mellores defensas búlgaros da historia, militou durante case toda a súa carreira no CSKA Sofia, co que acadou numerosos títulos. Foi 90 veces internacional coa selección de Bulgaria, coa que disputou tres Copas do Mundo (1966, 1970 e 1974). Recibiu dúas veces o premio ao futbolista búlgaro do ano, en 1967 e 1971.
Dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana
Distribución, acollemento e coleccionismo
miniatura|273x273px|O [[numismático Farran Zerbe, encargado da comercialización do dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana.]]
Farran Zerbe tamén promoveu a venda dos dólares conmemorativos entre a comunidade numismática. Malia non ser moi elevado o prezo de tres dólares por cada peza en comparación con emisións posteriores de índole similar, a moitos coleccionistas pareceulles un prezo excesivo e a venda non resultou o exitosa que se esperaba. Entre os esforzos de Zerbe na promoción destes dólares estivo a proposta ao Goberno para que este emitise unha gran moeda de ouro con valor facial de 1.000 millóns de dólares para a exhibir na Exposición de San Luís; tamén intentou coordinar a venda de réplicas de escaso valor das primeiras pezas de ouro cuñadas de xeito privado en California na época dos pioneiros. Thomas L. Elder, un comerciante numismático que estaba a adquirir relevancia naquela época, manifestouse en contra da estratexia de Zerbe, a quen cualificou de charlatán de feira e acusou de facer publicidade enganosa e de desacreditar o comercio numismático serio.
Dimitar Penev
Como adestrador dirixiu en varias ocasións o CSKA Sofia, gañando 12 títulos, e tamén en varias etapas á selección búlgara, coa que alcanzou as semifinais do Mundial de 1994.
Dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana
Distribución, acollemento e coleccionismo
Os organizadores, entre eles Zerbe, comprometéronse a apoiar o prezo establecido de tres dólares por moeda, ante a posibilidade de que os prezos baixasen no mercado secundario. Os prezos do medio dólar colombino e do dólar Lafayette caeran e naquel momento mantíñanse por baixo do prezo establecido no momento da súa emisión. En novembro de 1903 só se venderan 10,000 exemplares dos dólares de ouro da Exposición da Compra de Luisiana, incluíndo as vendas aos promotores da feira e a outros interesados. Consonte o numismático Q. David Bowers, é probable que as persoas asistentes á exposición se fixesen con varios milleiros de pezas, mais o groso da súa distribución foi entre comerciantes e coleccionistas de moedas, alleos á feira.
Dimitar Penev
É tío do exfutbolista e adestrador Lyuboslav Penev.
Tenza
Tenza é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Oriente. Tenza limita con La Capilla e Pachavita polo norte, co departamento de Cundinamarca polo leste, con Sutatenza polo sur e con Garagoa polo leste. A altitude do concello vai dende os 1 600 metros até os 2 200 metros.
Dimitar Penev
Traxectoria
Debutou como futbolista no Lokomotiv Sofia, onde militou durante dúas tempadas entre 1962 e 1964, gañando na última delas a liga búlgara. A continuación fichou polo CSKA Sofia, club no que militou durante o resto da súa carreira, ata 1977, acumulando 411 partidos e 30 goles. Gañou sete títulos de liga e cinco Copas de Bulgaria co club durante ese período, no que ademais alcanzou as semifinais da Copa de Europa na edición de 1966/67, caendo contra o Inter de Milán de Helenio Herrera. Foi elixido Futbolista Búlgaro do Ano en 1967 e 1971.
Dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana
Distribución, acollemento e coleccionismo
Zerbe vendeu estes dólares durante anos nas exposicións itinerantes que el mesmo organizaba; o comerciante numismático B. Max Mehl comproulle varios milleiros a un prezo só lixeiramente superior ao seu valor nominal, e posteriormente Mehl comercializounas nas súas vendas por correo durante a década de 1920. Malia os esforzos de Zerbe, que Bowers considera "entusiastas ou mesmo heroicos", só se venderon ao público unhas 35.000 moedas; as 215.000 restantes foron devoltas á Casa da Moeda dos Estados Unidos e fundíronse cara a 1914.
Dimitar Penev
Traxectoria
Tras colgar as botas comezou a súa carreira como técnico no Dimitrovgrad. En 1985 comezou un período de cinco anos á fronte do CSKA Sofia, no que gañou tres ligas, tres Copas de Bulgaria e tres Copas do Exército Soviético, ademais da primeira edición da Supecopa de Bulgaria. Os seus logros co club valéronlle o nomeamento como adestrador da selección de Bulgaria, cargo que ocupou brevemente en 1989 e máis tarde dende 1991 ata 1996, clasificando o equipo para a Mundial de 1994. O equipo búlgaro realizou o mellor Mundial da súa historia, alcanzando as semifinais, onde foi eliminado pola Italia de Arrigo Sacchi.
Dólar de ouro da Exposición da Compra de Luisiana
Distribución, acollemento e coleccionismo
O numismático David M. Bullowa sinalou en 1938 que a US Mint non levaba ningún rexistro de cantas moedas de cada variante se fundían, pero estimaba que se vendera un 10 % máis da versión co busto de McKinley no anverso. Bowers escribiu medio século despois a súa opinión contraria, xa que pola súa experiencia e á vista dos informes do servizo de clasificación de moedas, todo facía pensar que a de Jefferson se vendera lixeiramente máis. Swiatek, no seu traballo de 2012, publicou estatísticas que amosan o número de pezas examinadas polos servizos de clasificación numismática, que indican a venda de máis dólares de Jefferson que de McKinley.
A pesar de que Zerbe se comprometera a manter o prezo inicial da emisión, non o cumpriu, e baixou o prezo dos dólares de ouro da Exposición da Compra de Luisiana a dous dólares a finais de 1905. O prezo de mercado volveu alcanzar os tres dólares iniciais cara a 1915 e a partir de entón seguiu ascendendo. A edición de 2014 do catálogo de R. S. Yeoman A Guide Book of United States Coins (coñecido como o Red Book) outórgalle indistintamente á variante de Jefferson como á de McKinley prezos que van desde os 500 dólares ata os 2.150, en función do seu estado de conservación.
Dimitar Penev
Traxectoria
Como adestrador destacou pola súa confianza nos futbolistas novos, facendo debutar nos seus equipos a numerosos talentos, entre eles Hristo Stoichkov, Emil Kostadinov, Lyuboslav Penev, Martin Petrov, Stiliyan Petrov ou Dimitar Berbatov.
Jonathan Deal
Jonathan Deal é un ambientalista surafricano. Recibiu o premio Ambiental Goldman en 2013, en particular polos seus esforzos na protección da rexión de Karoo, liderando un equipo de científicos para anticipar os impactos ambientais da exploración planeada para atopar gas na rexión.
Ventos do ermo
Ventos do ermo (en Winds of the Wasteland) é un filme estadounidense de 1936 dirixido por Mack V. Wright e protagonizado por John Wayne e Phyllis Fraser. O filme foi estreado a través de Republic Pictures. O filme foi posteriormente coloreado e estreado en versión de vídeo/dvd baixo o título Stagecoach Run.
Ángel Pérez López
Ángel Pérez López, nado en Madrid cara a 1907 e finado en Lugo o 21 de outubro de 1936, foi un industrial e político galego.
Traxectoria
Industrial en Lugo, dono dun establecemento de material eléctrico. Militante de Izquierda Republicana, foi nomeado concelleiro de Lugo en marzo de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Lugo en consello de guerra acusado de traizón, foi condenado a pena de morte e multa mancomunada de 1,5 millóns de pesetas. Foi executado en Lugo o 21 de outubro de 1936 ás 18 h. con José Ramos López, Perfecto Abelairas Castro, Ramón García Núñez e Rafael de Vega Barrera. Para facerlle fronte ás responsabilidades políticas embargáronlle os seus bens.
Vukovar se vraća kući
Vukovar se vraća kući é un filme croata de 1994 dirixido por Branko Schmidt. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 67ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Caecum armoricum
Caecum armoricum é unha especie de molusco gasterópodo. Foi descrita por primeira vez por De Folin en 1869.
Sviatlana Cichanoŭskaja
Sviatlana Hieorhijeŭna Cichanoŭskaja (de apelido de solteira Pilipčuk; en Святлана Георгіеўна Ціханоўская (Піліпчук)), nada o 11 de setembro de 1982 en Mikaševičy (rexión de Brest, RSS de Belarús) é unha política e activista de dereitos humanos belarusa, que acadou sona coas eleccións presidenciais de Belarús de 2020 como a principal candidata da oposición; proclamouse vencedora das eleccións consideradas fraudulentas, e exiliouse en Lituania.
Sprent Dabwido
Era o segundo fillo do exparlamentario Audi Dabwido, quen traballara no primeiro Parlamento de Nauru de 1968.
Sviatlana Cichanoŭskaja
Traxectoria
Cichanoŭskaja é esposa do tamén activista Siarhiej Cichanoŭski, quen ía ser candidato naquelas eleccións, mais foi apresado polas forzas de seguridade do goberno o 29 de maio de 2020, o que motivou que Cichanoŭskaja asumira o seu lugar. Por mor de diversas ameazas recibidas, tivo que enviar aos seus fillos ao exterior.
Sprent Dabwido
Traxectoria
Foi elixido como parlamentario nas eleccións xerais de 2004, derrotando a Nimrod Botelanga para gañar as eleccións de Meneng. Reelixido posteriormente en 2007 e 2008, foi membro da facción parlamentaria de Marcus Stephen, e nomeado ministro de Telecomunicacións no goberno de Stephen. Anunciou a introdución dos teléfonos móbiles en Nauru en 2009.
Stephen dimitiu de presidento o 10 de novembro de 2011 e foi substituído por Freddie Pitcher. Na reunión do parlamento do 15 de novembro Dabwido anunciou que se unía á oposición. Presentou unha moción de censura contra Freddie Pitcher, que prosperou, sendo elixido presidente por nove votos a favor e oito en contra.
Sviatlana Cichanoŭskaja
Traxectoria
Desde entón, a oposición a Lukašenka pide apoio internacional e reivindica que outros países recoñezan a Cichanoŭskaja como presidente de Belarús. Dende entón, as autoridades da Unión Europea teñen recoñecido a Cichanoŭskaja de forma similar a un xefe de estado no exilio, como na súa alocución ao Consello de Europa ou o recoñecemento do Parlamento Europeo ao Consello Coordinador dirixido por ela como a "representación provisional do pobo de Belarús".
Sprent Dabwido
Traxectoria
Dabwido non se presentou á reelección, e foi substituído por Baron Waqa tras as eleccións parlamentarias de 2013.
Carl Philipp Emanuel Bach
Carl Philipp Emanuel Bach, nado en Weimar, o 8 de marzo de 1714 e finado en Hamburgo o 14 de decembro de 1788, foi un músico, compositor e profesor alemán.
Deixou unha obra extensa, con máis de 750 composicións entre pezas para teclado solo, concertos, sinfonías, música sacra, música de cámara e lieder. Cravista virtuoso, case a metade da súa produción foi escrita para teclado, amais de ter deixado un importante tratado técnico que exerceu grande influencia. A súa música é louvada pola súa orixinalidade, inventividade, vigor, elegancia e expresividade infrecuente, caracterizando o chamado Estilo Galante ou Rococó. Introduciu importantes innovacións en termos de forma, estilo, estrutura e harmonía, contribuíu significativamente no desenvolvemento da sonata clásica, e é considerado un dos precursores da formación do idioma e das formas musicais típicas do Clasicismo. Ao mesmo tempo, a intensidade da expresión emocional, a imprevisibilidade e os fortes contrastes da súa música cualifícano tamén como un dos primeiros románticos.
Primeiros anos
miniatura|esquerda|Retrato de Carl Philipp Emanuel Bach realizado polo seu primo [[Gottlieb Friedrich Bach en torno a 1733.]] Carl Philipp Emanuel Bach naceu en Weimar o 8 de marzo de 1714, sendo o segundo dos fillos de Johann Sebastian Bach coa súa primeira esposa, Maria Barbara Bach, que era a súa prima. Aínda que seu pai sexa universalmente coñecido como "Bach", neste artigo o nome "Bach" remitirá sempre a Carl Philipp Emanuel. Ao contrario da súa música, que é amplamente estudada, a súa biografía continúa chea de lagoas. A correspondencia de carácter persoal que sobreviviu é escasa, outras fontes contemporáneas case só mencionan o seu traballo musical, e a autobiografía que deixou é moi breve e imprecisa.
Bach formaba parte dunha familia que durante xeracións viña dando músicos notables. Seu pai hoxe é considerado un dos maiores xenios da música occidental, varios dos seus irmáns foron músicos talentosos, e tivo como padriño un famoso compositor, Georg Philipp Telemann. A súa nai faleceu cando el tiña seis anos, mais seu pai casou de novo e a súa madrasta, Anna Magdalena Wilcke, como toda a familia Bach, tiña inclinación pola música. Bach medrou, xa que logo, nun ambiente cheo de música, revelando o seu propio talento moi cedo. En 1720 seu pai mudouse a Leipzig, un dos maiores centros culturais de Alemaña, onde Bach foi matriculado na escola da Igrexa de Santo Tomás, da cal o pai convertérase en kantor.
A partir dos quince anos comezou a participar regularmente nos concertos organizados polo seu pai, tanto na Igrexa como na sociedade musical do Collegium Musicum, e pasou a servir tamén como secretario e copista para seu pai. Despois de recibir a formación básica, en 1731 ingresou na Universidade de Leipzig para estudar Dereito. Sobre a súa vida antes de chegar a Leipzig non se sabe nada salvo que comezou a recibir formación musical de seu pai. Nesta cidade comezou a compoñer, sobrevivindo desta etapa dez sonatas para teclado, unha suite, dous concertos e sete tríos.
En 1733 Bach tentou conseguir un emprego como organista en Naumburg. Non tivo éxito, mais a tentativa mostra que a súa educación musical xa estaba completada. O ano seguinte mudouse a Frankfurt co fin de continuar os seus estudos superiores na Universidade Viadrina, graduándose en 1738, mais entón decidiu abandonar este camiño profesional, decidido a adicarse por completo á música. En Frankfurt dirixiu a presentación de varias obras vocais e instrumentais, chamando a atención da corte.
Berlín
Aínda en 1738 mudouse a Berlín, onde probablemente logo entrou ao servizo de Frederico, príncipe herdeiro de Prusia, mais só se estableceu oficialmente logo do seu ascenso ao trono en 1740 como Frederico II, máis tarde chamado O Grande, que se rodeou de intelectuais e artistas e mantivo unha corte brillante, sendo el mesmo un bo frautista e compositor de certo mérito. Para el Bach adicou en 1742 unha das súas primeiras composicións importantes, un ciclo de seis sonatas para teclado. O rei debía telo en moita estima, xa que lle pagaba un dos salarios máis altos de entre os músicos da corte. Frederico converteu Berlín nunha das máis importantes capitais de Europa, e a nobreza e a burguesía acompañaban o interese da corte pola arte, creando condicións para un gran florecemento cultural, onde a música ocupaba un lugar destacado.
miniatura|Detalle dunha pintura de [[Adolph von Menzel mostrando a Frederico II tocando a frauta acompañado por Bach.]]
En 1744 Bach casou con Johanna Maria Dannemann, filla dun comerciante de viño, coa que tería tres fillos: Johann Adam (1745–1789, máis tarde coñecido como Johann August), que se converteu en avogado; Anna Carolina Philippina (1747–1805), que levou adiante os negocios que herdaría de seu pai, que incluían unha editorial de partituras; e Johann Sebastian (1748–1778), que tiña talento para a pintura mais faleceu sendo aínda novo en Roma.
O traballo de Bach na corte era principalmente dar clases a outros músicos e tocar o teclado, moitas veces como acompañante do propio rei. As súas obrigas oficiais non eran excesivamente pesadas e deixábanlle tempo para participar nun crecente número de concertos públicos, e probablemente organizou varios deles, amais de adicarse de xeito privado e con moito afinco á composición, unha actividade que non formaba parte das atribucións do seu emprego. A Guerra dos Sete Anos, iniciada en 1756, que trastornou a vida cotiá de Berlín e practicamente suspendeu as actividades culturais da corte, parece ter sido a principal perturbación dunha rutina que transcorreu con tranquilidade, alternándose entre a capital e Potsdam, a residencia de verán da corte. Tamén puido realizar algunhas viaxes a outras cidades, como Bückeburg, Hamburgo, Eisenach, Gotha e Kassel, onde presentou obras súas e estabeleceu contactos con parentes e figuras influentes da nobreza. Ao mesmo tempo, era convidado frecuentemente a reunións culturais privadas e debates culturais realizados nas casas de Christian Gottfried Krause, o membro máis representativo da escola de lieder de Berlín, do crítico musical Friedrich Wilhelm Marpurg, e do compositor e musicólogo Johann Philipp Kirnberger.
Durante os primeiros quince anos en Berlín compuxo principalmente sonatas e concertos para teclado e algunhas pezas de música de cámara, principalmente trío sonatas. Máis tarde diversificou os seus intereses, pasando a compoñer varias obras vocais, principalmente cancións alemás (lieder), amais de sinfonías, pezas de cámara máis variadas e un novo xénero de concerto para teclado, ao cal deu o nome de sonatina. En 1749 publicou a súa composición máis ambiciosa ata a data, un Magnificat para solistas, coro e orquestra. Desta época tamén data o primeiro volume do seu famoso tratado sobre a "verdadeira" arte de tocar o teclado, titulado Versuch über die wahre Art das Clavier zu Spielen (1753). No período berlinense estableceuse a súa reputación como un dos grandes virtuosos do teclado do seu tempo.
En 1768 Bach dimitiu. Ao ser liberado por Frederico, ao parecer despois de longas negociacións, foi nomeado para o cargo de compositor da corte da súa irmá, a princesa Ana Amalia, mais o nomeamento foi só honorífico. Con todo, o interese de Ana Amalia polo oratorio puido ter desempeñado algún papel na produción de Bach neste xénero.
Hamburgo
miniatura|esquerda|Detalle do Johanneum de Hamburgo en 1744. Instalado en Hamburgo, alí sucedeu ao seu padriño Telemann como kantor do colexio latino Johanneum e director musical municipal, con responsabilidade sobre a música executada nas cinco principais igrexas e en cerimonias cívicas, sendo instalado oficialmente o 9 de abril. Non están moi claros os motivos polos cales abandonou o seu posto ben remunerado e confortable na corte prusiana, mais o contexto xa non era o mesmo que encontrara ao inicio e semella que considerou que alí se esgotaran as posibilidades de crecer na súa carreira. Hamburgo, de feito, era un lugar moi dinámico musical e culturalmente. Era unha gran cidade e tiña unha elite intensamente adicada ao mecenado artístico, constituíndo un gran mercado para a música, sendo tamén un dos principais centros operísticos de Alemaña. Bach nunca se adicou á ópera, mais organizábanse en torno a 200 concertos anuais nas cinco principais igrexas. Asumir o cargo municipal representou para Bach manter unha actividade intensa e incesante, mais colocouno nunha posición de gran prestixio e influencia. Tamén organizaba concertos en sociedades musicais laicas, onde tocaba e dirixía. Deste xeito, Bach chegou a dominar gran parte da vida musical dunha cidade que era unha das principais referencias culturais de Alemaña.
Nesta etapa continuou a manter amizades con eminentes poetas, filósofos e artistas, como Gotthold Ephraim Lessing e Friedrich Gottlieb Klopstock, estabeleceu contacto epistolar co enciclopedista francés Denis Diderot e os críticos musicais Johann Nikolaus Forkel e Johann Jacob Heinrich Westphal, e a súa casa converteuse nun punto de encontro para debates culturais e reunións. Tamén tiña interese polas ciencias naturais, relacionándose cos médicos e científicos Johann Georg Büsch e Johann Heinrich Reimarus, e reuniu unha apreciable colección de obras de arte, especialmente gravados. Algúns relatos do período sinalan que era unha persoa con bo humor, de finas maneiras, grande cultura literaria e filosófica e bo trato social. Na época na que viviu, eran calidades importantes para o éxito social, e formaban parte do proceso de emancipación política e autoafirmación da burguesía alemá, que nos seus estratos superiores era moi ilustrada e influenciada polos ideais iluministas. Curiosamente, había poucos músicos no seu círculo máis íntimo de amizades, e segundo a opinión de Ellen Exner, iso pode suxerir que el se vía como unha figura máis ou menos illada no seu propio medio, ou, quizais, que se vise por riba deles. Tamén pode ser que o alto status social da familia da súa esposa, composta por grandes comerciantes, fora un factor para afastalo dos músicos do seu tempo, cuxa posición na sociedade non era moi elevada. Con todo, case nada se sabe con seguridade sobre a súa vida privada, abrindo espazo para moita especulación.
miniatura|Lápida da súa tumba na cripta de San Miguel.
Como consecuencia polo seu novo oficio, pasou a adicarse con máis atención á música sacra, compoñendo varias obras neste xénero, algunhas de grande envergadura, como oratorios, cantatas e paixóns, e dirixindo música doutros compositores, que incluían a seu pai e Georg Friedrich Händel, moitas veces en adaptacións ou arranxos da súa autoría. Os seus tres oratorios, Die Israeliten in der Wüste (1769), a Cantata da Paixón (1769/1770) e Die Auferstehung und Himmelfahrt Jesu (1774) foron éxitos extraordinarios. Ao mesmo tempo, tamén abriu unha editorial para publicar as súas propias obras.
Morte
Despois dunha vida de intensa dedicación á súa arte, deixando unha extensa obra que abrangue case todos os principais xéneros musicais cultivados na súa época, Bach morreu en Hamburgo o 14 de decembro de 1788, a consecuencia dunha "doenza do peito" non especificada, sendo enterrado cinco días despois na cripta da Igrexa de San Miguel. No momento da súa morte era recoñecido como un dos máis importantes compositores e virtuosos do norte de Alemaña.
Logo da súa morte a súa muller Johanna Maria Bach tivo que xestionar os seus manuscritos e outras obras da súa colección, que contaba con música de Telemann, Stölzel, Benda e os irmáns Graun. Se ben durante o seu matrimonio Johanna Maria se viu relegada, como adoitaba pasar na época, ao anonimato do traballo no fogar, a súa xestión do legado do seu marido evidencia a súa excepcional intelixencia, unha gran comprensión musical, así como consciencia histórica. Logo de vender música de menor valor musical e económico, Johanna Maria compilou un catálogo de 142 páxinas da colección restante para ofrecer a músicos e coñecedores a posibilidade de adquirir copias de obras seleccionadas.
Visión xeral
As obras de Bach foron catalogadas en numerosas ocasións. O primeiro catálogo, incompleto, foi creado pelos seus testamenteiros, e en 1814 Johann Friedrich Reichardt realizou unha versión revisada, ampliada e crítica. En 1905 publicou Alfred Wotquenne unha nova versión, revisada e ampliada en 1989 por Ernst Eugene Helm. Wotquenne identifica as obras coas letras Wq seguidas dun número, e Helm coa letra H seguida dun número. O catálogo Helm lista 750 composicións, mais nas últimas décadas viron a luz varias pezas máis, incluíndo arranxos, cantatas e pezas para teclado dos seus primeiros anos. Tanto o catálogo Wotquenne como o catálogo Helm están xa desactualizados, mais aínda están en uso, e está en preparación un catálogo actualizado coas últimas obras descubertas.
Case as tres cuartas partes da súa obra completa é de música instrumental, e a metade foi composta para teclado, contando con fantasías, sonatas, rondós e outras. As súas 123 pezas de cámara abranguen unha variada instrumentación, con dúas a 14 partes, en xeral cada parte para un instrumento diferente, mais a maioría é de dúos ou tríos. Moitas son para intrumento solo con acompañamento de baixo continuo ou teclado obbligato, e os conxuntos de maiores dimensións en xeral están escritos para ventos. Deixou tamén 19 sinfonías, unha serie de concertos para teclado, catro concertos para dous teclados, dous para órgano, catro para frauta, dous para óboe e tres para violonchelo. Varios deses concertos para outros instrumentos distintos ao teclado son arranxos dos escritos para teclado. As súas obras para voz na súa maior parte empregan solistas, un coro e unha orquestra. Cinco pezas son para coro a cappella e en sete o acompañamento está composto só polo baixo continuo. Deixou tamén un tratado didáctico para o teclado, o famoso Versuch über die wahre Art das Clavier zu Spielen (Tratado sobre a verdadeira arte do teclado), publicado primeiro en 1753, continuado en 1762 e acompañado de folletos menores con comentarios.
A súa obra móstrase dun amplo alcance emocional, tan sincera en pensamento como cortés e feliz en argumento. A expresión fiel dos sentimentos na música era unha preocupación antiga entre compositores e intérpretes. Gañou gran forza no período Barroco coa articulación da doutrina dos afectos, un repertorio e unha linguaxe de elementos musicais estandarizados de carácter retórico que servían para caracterizar emocións específicas, e na época de Bach aínda era de interese central para os músicos. En parte a ese interese débese a súa asociación con varios poetas, literatos e filósofos da súa época, que debatían a estética ligada á música e varios aspectos da creación e da linguaxe artística, e as súas relacións coa natureza humana. No seu círculo de amizades estaban por exemplo os poetas Christian Gellert, Matthias Claudius, Friedrich Gottlieb Klopstock e Johann Wilhelm Ludwig Gleim, o pastor, teólogo e musicólogo Christoph Christian Sturm, o dramaturgo, filósofo e ensaísta Gotthold Ephraim Lessing, os ensaístas e críticos musicais Christian Gottfried Krause e Johann Adolph Scheibe, e os tradutores e escritores Johann Joachum Christoph Bode e Christoph Daniel Ebeling, todos nomes destacados, e varios deles asociados aos movementos Empfindsamkeit (Sentimentalismo) e Sturm und Drang (Tempestade e Ímpeto).
Eses movementos tiñan carácter distinto mais algúns puntos en común. Ambos tiñam como unha das súas preocupacións centrais a expresión artística do sentimento e da "alma" do compositor, mais a súa manifestación era diversa. O estilo Empfindsamer é o que máis se aproxima á noción máis corrente de Rococó ou Estilo Galante, producindo unha música basicamente homofónica con predominio da melodía acompañada e poucos elementos polifónicos, enfatizando unha sensibilidade refinada, intimista e sentimental que tiña na expresión da piedade, da tenrura, da bondade, da virtude e da compaixón os seus puntos ideolóxicos máis fortes e elevados, sen excluír toques de humor. O tratamento da melodía era orixinal pola súa delicadeza e elegancia e pola súa constante fragmentación en pequenas frases separadas por pausas. Tamén se buscaba un efecto de simplicidade e naturalidade, calidades enaltecidas polos ilustrados, mais en realidade esa música era moi sofisticada e exhibía frecuentes cambios de atmosfera e sentimento. A música Sturm-und-Drangisch, pola súa parte, aproxímase máis directamente ao universo romántico e da estética do sublime, con cortes de continuidade aínda máis duros, unha expresividade máis pasional, extravertida, conmovedora e violenta, e un carácter non poucas veces fantástico e improvisado, empregando intervalos melódicos infrecuentes e mudanzas súbitas, drásticas e moitas veces non preparadas na textura, na harmonía e no ritmo.
miniatura|esquerda|Gravado de Bach, obra de [[Johann Conrad Krüger.]]