cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vitoria
Monumentos e lugares de interese
150px|miniatura|esquerda|ARTIUM
Pazo de Ortigueira
O xardín
O xardín do pazo teñen máis de 200 variedades de plantas, moitas delas árbores centenarias, estanques, bancos de pedra, así como o camiño das oliveiras en forma de cruz.
O que fora presidente do Colexio de Farmacéuticos de Pontevedra Esteban Areses Vidal (1888-1984) dixo deste xardín en 1951:
Alfonso Armada, que foi propietario, expresou, nun parágrafo revelador, o legado recibido, do que se converteu en celoso conservador:
Varios exemplares arbóreos deste xardín aparecen no Catálogo de Árbores Senlleiras da Xunta de Galiza. Ademais no mesmo catálogo figuran as formacións de buxos e de oliveiras, como formacións senlleiras.
Vitoria
Monumentos e lugares de interese
230px|miniatura|esquerda|Pórtico Vello, igrexa de San Pedro
Deportes
A cidade conta co pavillón Fernando Buesa Arena, un recinto multiusos con capacidade de entre 8.700 e 10.400 espectadores en función do acontecemento. É usado como feudo local polo Tau Baskonia. Acolleu tamén acontecementos como concertos, espectáculos de trial e tres Copas do Rei de baloncesto (2004, 2006 e 2008). O número de abonados á rede deportiva da cidade ronda os 80.000, cifra moi alta para unha urbe de 230.000 habitantes.
Urbanismo
A améndoa medieval, como adoita ser coñecida, ten multitude de xoias arquitectónicas, como o Pazo de Bendaña, sede do Museo Fournier de naipes (erixido en 1525 por Juan López de Arrieta no soar ocupado antes pola torre defensiva erixida polos Maeztu). O Pazo Escoriaza-Esquivel, do século XV, construído por Claudio de Arziniega. O Pazo de Vila Suso, do século XVI, no que habitou Martín de Salinas, embaixador de Carlos I. Pero o maior tesouro medieval de Vitoria é a Catedral Vella de Santa María.
Finalmente, os novos barrios de Vitoria foron construídos conforme a un Plan Urbanístico que privilexia os parques, as zonas de lecer e a calidade de vida, compaxinando o mantemento da identidade da cidade coa necesidade de aloxar á crecente poboación. Tomando como referencia o barrio de San Martín, primeiro barrio novo planificado desta forma, a cidade aumentou a súa extensión a unha gran velocidade, crecemento concentrado nos últimos anos nos barrios de Lakua, Salburua e Zabalgana.
O Anel Verde está conformado por unha rede de parques e espazos verdes que rodea a cidade, destinado a ser o pulmón da futura Vitoria, e enlazar a cidade co espazo rural. O anel inclúe os parques de Salburua, Zabalgana, Armentia, Río Alegría, Gamarra, Abetxuko, e Atxa-Landaberde, se ben aínda faltan zonas en integrarse a el.
A cidade de Vitoria recibiu varios premios internacionais polo seu desenvolvemento urbano.
Vida nocturna
A vida nocturna de Vitoria está considerada como unha das máis concorridas do norte peninsular. Isto débese principalmente a que máis do 80% dos pubs, clubs e discotecas da cidade están concentrados en tan só media ducia de rúas, habendo nalgúns casos varios locais de marcha na zona antiga uns a carón dos outros, o que non está permitido segundo a normativa vixente. Os xoves adoitan saír os universitarios.
Un dos déficits de Vitoria-Gasteiz respecto á vida nocturna céntrase na escasa oferta que ten a cidade a partir das 3 da madrugada, xa que aínda que o número de discotecas é bastante amplo e están todas no centro da cidade, trátase de locais de reducidas dimensións, que nalgúns casos deben pechar os seus accesos a unha hora determinada ó ter a capacidade completa. Actualmente debátese a posibilidade de abrir macro-discotecas no arrabalde da cidade, pero a idea non gusta no sector hostaleiro da cidade.
Transporte urbano
miniatura|220px|dereita|[[Autobús articulado de TUVISA esperando na parada da Catedral Nova]]
Actualmente un dos retos da compañía é dar servizo ós novos distritos do leste e do oeste da cidade, así como amoldarse á nova realidade que xorderá trala implantación do Tranvía de Vitoria, prevista para decembro de 2008.
Barrios
200ppx|esquerda|miniatura|Concejos e cidade de Vitoria Dentro do concello de Vitoria cómpre distinguir entre a cidade e os numerosos núcleos rurais que foron agregados ó concello en diferentes momentos históricos e que seguen conservando certa autonomía administrativa baixo a denominación de concejos.
A efectos administrativos e estadísticos estes núcleos rurais agrúpanse en tres zonas: zona leste, zona noroeste e zona suroeste.
Taboazas
Co topónimo Taboazas podemos referirnos a varios lugares de Galicia:
The Adventures of André and Wally B.
The Adventures of André and Wally B. é unha curtametraxe de Pixar que foi estreada o 1984. A animación é obra de John Lasseter. Acompañou a Toy Story (1995) na súa estrea en cines.
Sinopse
Describe as falcatruadas dunha abella tan rápida como bulideira, e as do seu obxectivo, aínda máis rápido que ela.
Xavier Castro
Xavier Castro Pérez, nado en Cangas o 5 de xuño de 1954, é un historiador galego.
Traxectoria
Licenciado en Xeografía e Historia na Universidade de Santiago de Compostela no 1977, obtendo en 1982 o doutoramento en Historia. Desde 1991 exerce a docencia na Facultade de Xeografía e Historia de Santiago de Compostela. Impartiu docencia na Université de Rennes e na École des Hautes Ètudes en Sciences Sociaux, de París.
Colaborou en diversas revistas e prensa diaria, tendo participado tamén en conferencias e presentado comunicacións en varios congresos de Historia Contemporánea. Foi comisario da Exposición do Cincuentenario da Editorial Galaxia (1950-2000).
Xunto a Jesús de Juana López promoveu desde 1983 as Xornadas de Historia de Galicia. Formou parte do equipo de redacción da revista Grial. É membro da comisión científica da Fundación Dieta Atlántica e da rede de investigadores europeos especializados en historia da alimentación (Institut Europeen D’Histoire de L’Alimentation). Dirixiu varios proxectos de investigación e foi o asesor, en calidade de historiador, das series da TVG As leis de Celavella e La cocina atlántica. Impartiu cursos sobre a cultura e cata do viño.
Angus Macfadyen
Angus Macfadyen, nado o 21 de setembro de 1963 en Glasgow, Escocia é un actor escocés de cine.
Traxectoria
Angus Macfadyen naceu en Glasgow e medrou viaxando por diferentes partes do mundo como África, Francia, Filipinas e Singapur. Seu pai era médico na Organización Mundial da Saúde. Mantivo unha relación coa actriz galesa Catherine Zeta-Jones.
Usun Yoon
Usun Yoon (en 윤우선) é unha reporteira e actriz coreana que actualmente (2008) traballa no programa de televisión español El Intermedio, de La Sexta.
A Arriba, Sillobre, Fene
A Arriba é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 35 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 20 homes e 15 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 45 habitantes.
Comores nos Xogos Olímpicos
As Comores participaron por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1996, e dende entón enviou deportistas para competir en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán. O país nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno. Ningún deportista das Comores conseguiu gañar unha medalla olímpica.
O Comité Olímpico Nacional das Comores foi creado en 1979 e foi recoñecido polo Comité Olímpico Internacional en 1993.
Valbona
Valbona (en aragonés: Balbona) é un concello da comarca de na comarca de Gúdar-Chabalambre, na provincia de Teruel, Aragón. A súa poboación é de 197 habitantes, nunha superficie de 40,81 km², cunha densidade de poboación de 5,19 hab/km².
Langueirón, Langueirón, Ponteceso
Langueirón é un lugar da parroquia de Langueirón no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 36 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 15 eran homes e 21 mulleres.
Ribas Pequenas, Bóveda
Santiago de Ribas Pequenas é unha parroquia de Bóveda na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 127 habitantes (73 homes e 54 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación: A Áspera, Chorente, A Eirexa, A Gándara, O Souto e A Veiga, o que supón unha pequena diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 129 habitantes e ao ano 1991 cando tiña 144 habitantes.
Limita coas parroquias de Ver e Mosteiro ao norte, Piño ao leste, A Parte e Valverde ao sur, e Vilalpape ao oeste.
Patrimonio
miniatura|Igrexa parroquial. miniatura|Muíño. miniatura|Demarcación e lindes entre Ribas Pequenas e o couto e freguesía de [[Valverde, Monforte de Lemos|San Pedro de Valverde, c. 1734.]]
Festividades
As festas da parroquia celébranse o 7 de setembro na honra da Virxe dos Remedios.
Estación de Villanueva de Córdoba-Los Pedroches
A estación de Villanueva de Córdoba-Los Pedroches é unha estación de tren de Adif situada no concello de Villanueva de Córdoba, na provincia de Córdoba, a 11 km do centro urbano e a 32 km de Pozoblanco, na comarca de Los Pedroches.
Situación ferroviaria
A estación atópase no punto quilométrico 285,193 da liña férrea de ancho internacional e alta velocidade que une Madrid con Sevilla.
Historia
A liña de alta velocidade entre Madrid e Sevilla abriuse ao tráfico en 1992. Non obstante, a estación de Villanueva de Córdoba-Los Pedroches non se inaugurou ata o 29 de marzo de 2014.
A estación
A estación dispón dunha Máquina Autoventa Multifunción, que permite ao viaxeiro facer as accións básicas, como comprar un billete, modificar a súa hora de saída ou asignar punto á cartón Tempo. No vestíbulo da estación hai dúas máquinas expendedoras, unha de bebidas e outra de petiscos.
Dispón dun aparcadoiro gratuíto, no que non é necesario efectuar reserva algunha. Tamén conta con algunhas prazas techadas, dúas delas reservadas para persoas con mobilidade reducida, iluminación e vixilancia as 24 horas.
Accesos
Atópase a 3 km da estrada A-421 que une Villanueva de Córdoba con Adamuz. Pódese acceder mediante un autobús interurbano que percorre as poboacións de Pozoblanco e Villanueva de Córdoba facendo parada en cada unha destas.
Longa Distancia
Actualizados a 13 de xullo de 2016.
Río Turía
O río Turía é un pequeno río de 9 quilómetros a unha altitude de 250m sobre o nivel do mar, que nace no municipio de Taramundi (Asturias) e desemboca no río Eo no municipio da Pontenova (Lugo).
Descrición
esquerda|miniatura|Río Turía despois de recibir a auga do río Cabreira en [[Taramundi.]] O río Turía dá nome ao val do Turía ao que cruza horizontalmente até desembocar no río Eo. O río Turía aliméntase de numerosos arroios e regatos provenientes das serras que limitan o val, e é parte da Reserva da Biosfera do Eo.
Aínda que o río nace en Asturias, a maior parte do seu caudal atópase en Lugo.
O río Turía é fonte de traballo xa que as súas augas serven para xerar actividades socio-económicas baseadas en tradicións milenarias como son a artesanía da navalla e téxtil, así como a industria primaria coa cría de salmóns na piscifactoría da Pontenova.
Punto de lista
O punto de lista ( • ) é un símbolo tipográfico ou glifo que se usa para introducir os elementos dunha lista. Por exemplo:
Atópase con frecuencia en escritos de tipo técnico, obras de referencia, notas e presentacións. Un método alternativo é o emprego dunha lista numerada.
Uso na informática
Alén do círculo negro recheo, que corresponde ao carácter Unicode 0x2022, os procesadores de texto máis comúns, como o LibreOffice Writer, ofrecen para o símbolo unha gran variedade de formas en distintas cores, como cadrados, rombos, frechas etc.
Nos arquivos de texto sen formato ou noutros casos nos que o punto de lista non está dispoñible, empréganse por convención no seu lugar símbolos como o asterisco (*), o guión (-), o punto ( . ) e mesmo a letra o minúscula.
A dúas bandas
A dúas bandas foi un programa de debate da Televisión de Galicia moderado por Manuel Fernández Areal que se emitiu na tempada 1986-1987. Ao longo de trinta minutos dous convidados: políticos, profesores de universidade, escritores; con posturas diferentes debatían sobre temas de actualidade.
Galeras
O topónimo Galeras pode referirse a:
Carlos Pol
Carlos Pol Caamaño, nado en Ordes cara a 1862, foi un xornalista e escritor galego.
Traxectoria
Fillo de Florencio Pol Ramos. Foi procurador e escribano en Ordes. Republicano, en 1891 fundou a loxa masónica de Ordes. Foi elixido presidente do Comité republicano-progresista do partido de Ordes en 1885. Trasladado a Coruña, foi mestre na escola de La Antorcha Galaica del Libre Pensamiento. Dirixiu os periódicos A Fuliada (1888) e Brisas y Tormentas (1900) e colaborou en A Monteira. Foi presidente da Sociedad de composición musical y declamación (1901). Publicou poemas e relatos en galego na revista A Fuliada. En 1901 estreáronse no Salón Lino as súas obras dramáticas nun acto, El amor y el deber, La madre obrera e A caza de microbios. En 1904 dirixiu a revista El Argos, órgano da Liga de Amigos da Coruña. Emigrou a Arxentina en 1906.
Vida persoal
Casou con Josefa Crespo e foi pai de Julio, Pastora, Ramiro, Lucila e Pablo Pol Crespo.
Seán Mac Fhionnghaile
Seán McGinley, tamén coñecido como Seán Mac Fhionnghaile, nado en 1956 en Gaoth Dobhair, Donegal, Irlanda e finado o 1 de novembro de 2009, foi un actor irlandés de cine e televisión.
Traxectoria
McGinley era mellor coñecido polo público pola súa participación en programas de televisión irlandeses como CU Burn e Gleann Ceo, ademais era o produtor executivo de televisión. Tamén traballou na canle de radio irlandesa RTÉ Raidió na Gaeltachta no programa de humor "Cois Cuan". El creou a "Cul a Tigh", unha compañía de produción televisiva e transformou unha ruinosa fábrica preto da súa casa nunha escola de interpretación e centro de produción.
Vida persoal
Casou con Theresa e tivo dúas fillas e dous fillos con ela. Morreu de cancro ós 57 anos de idade o 1 de novembro do 2009. O seu enterro tivo lugar na igrexa de Saint Columba en Brinalack, Gaoth Dobhair dous días despois.
Os Melcos, Langueirón, Ponteceso
Os Melcos é un lugar da parroquia de Langueirón no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 41 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 24 eran homes e 17 mulleres.
Rubián, Bóveda
Santiago de Rubián é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Segundo o padrón municipal de 2020 tiña 281 habitantes (133 mulleres e 148 homes), distribuídos en cinco entidades, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 354 e en 1999 cando tiña 366 habitantes.
Xeografía
Limita coas parroquias de Remesar, Vilarbuxán e San Fiz de Rubián ao norte, Bóveda ao sur, San Fiz de Rubián e Tuimil ao leste, e Teilán polo oeste.
Historia
A nota máis antiga desta parroquia aparece nun documento da Catedral de Lugo, datado o 17 de novembro de 1202.
Festas
As festas parroquiais celébranse o 15 de setembro na honra ó Ecce Homo.
Deporte
Rubián ten un equipo de fútbol, a Sociedad Deportiva Rubián, que na tempada 2018/19 xoga na Terceira Autonómica de Galicia. Xoga os seus partidos no Campo do Poste.
San Fiz de Rubián, Bóveda
San Fiz de Rubián é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Limita coas parroquias de Covela e Noceda ao norte, Tuimil ao leste, Rubián ao sur e Vilarbuxán ao oeste.
Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 106 habitantes (53 mulleres e 53 homes), distribuídos nas entidades de Eimer, O Gruñedo e San Fiz, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 126 habitantes.
Historia
Aparece relacionada co mosteiro de Samos unha bula de confirmación do Papa Alexandre III, do ano 1175, pola que os monxes poden seguir desfrutando dos dereitos xurisdicionais que lles correspondían de antigo.
Patrimonio
No lugar de Eimer está a Casa Torre de Eimer, con capela. Non se conserva a torre da casa, aínda que consta como reconstruída no século XVII, nin a solaina. Conserva un escudo de mármore na fachada leste.
No lugar do Gruñedo está a Casa Torre do Gruñedo.
A Lagarteira, Sillobre, Fene
A Lagarteira é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 27 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 12 homes e 15 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 37 habitantes.
Francisco Río Barxa
Francisco Xavier Río Barja, tamén coñecido como Francisco Xavier Río Barxa, nado en Lugo o 17 de novembro de 1919 e finado en Tenerife o 5 de xaneiro de 2011, foi un xeógrafo e escritor galego, académico da Real Academia Galega.
Traxectoria
Fillo de militar, estudou o bacharelato nos Maristas de Lugo e aprobou as oposicións a Correos, coincidindo coa Guerra Civil española. Durante a contenda, é recrutado como carteiro polo bando nacional. Na posguerra licenciouse en Xeografía e Historia na Universidade de Santiago de Compostela e foi destinado como mestre a Viveiro. Proseguiu a súa carreira profesional ao acceder temporalmente a unha praza de profesor adxunto na universidade compostelá. Nesa época é cando coñece a Ramón Otero Pedrayo e cando escribe a súa tese doutoral, que lla dirixe precisamente o catedrático ourensán.
Posteriormente sacou as oposicións para profesor universitario de Maxisterio e, aínda que o destinan ás illas Canarias, permutará a praza e quedará na Universidade de Santiago, centro de ensinanza ao que quedaría vinculado ata a súa xubilación. Vinculado ao galeguismo histórico a través de Pedrayo e do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento, ingresou na Real Academia Galega en 1983 a proposta de Ramón Piñeiro, Manuel Chamoso Lamas e Antón Fraguas cun discurso sobre a interpretación da paisaxe compostelá.
Cicuta
miniatura| Conium maculatum
Francisco Río Barxa
Traxectoria
Foi director do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento e membro do Consello da Cultura Galega e da Academia das Ciencias de Galicia.
Cicuta
A cicuta ou cegude, Conium maculatum, é unha especie botánica de planta con flor herbácea da familia das apiáceas. En Galiza tamén recibe os nomes vulgares de canafrecha, pirixel das bruxas, pirixel dos sapos etc.
Galiza Nova
Galiza Nova é a organización xuvenil do Bloque Nacionalista Galego, fundada no ano 1988.
Historia
Galiza Nova é a organización xuvenil do Bloque Nacionalista Galego (BNG) que ten como función básica a organización e a mobilización da mocidade de cara a acadar a liberación nacional de Galiza e a transformación da sociedade actual. Trátase dunha organización ampla, plural e democrática que adopta as súas decisións tras un amplo proceso de debate aberto a toda a militancia. O seu funcionamento baséase no asemblearismo, estruturándose en agrupacións locais e comarcais. O máximo órgano é a Asemblea Nacional que se celebra cada dous anos, e á que ten dereito a asistir toda a afiliación.
Aínda que estatutariamente era unha organización independente, axiña comezou a funcionar como organización xuvenil do BNG, ata que na II Asemblea (Compostela, 1990) aprobouse o ingreso no BNG. Isto levou a parte dos seus membros a cargos institucionais e a unha estrutura idéntica á do BNG do momento e que segue sen variar ata o día de hoxe.
Definen como obxectivos políticos a "liberación nacional e a transformación da sociedade (sen explotación nacional, de clase ou xénero e desmilitarizada)", reivindican unha Galiza plenamente soberana como culminación do proceso de autodeterminación nacional. Aspiran a unha sociedade cualitativamente distinta, que supere as inxustizas da actual e onde a igualdade e a democracia sexan reais, así como garantir unha mellora nas condicións de vida e benestar social para a mocidade e para o conxunto dos galegos e galegas. Tamén defenden que as relacións entre as diferentes nacións do mundo se fundamenten na igualdade e solidariedade internacionalista.
Estrutura interna
Galiza Nova é unha organización asemblearista estruturada en agrupacións locais e comarcais. O órgano máximo é a Asemblea Nacional, da que forman parte todas e todos os militantes e que escolle a metade da Dirección Nacional, de dirección entre Asembleas. A outra metade está formada por un representante de cada comarca. A máxima representación da organización osténtaa a Secretaria ou Secretario Xeral.
Correntes
En Galiza Nova existen principalmente dúas correntes (os estatutos non recoñecen a existencia de organizacións):
Cicuta
Atópase en toda Europa e América, en lugares húmidos e frescos, como as beiras dos ríos.
Características
Esta planta pode acadar entre os 150-250 centímetros de altura. Posúe talo oco e estriado, manchado de cor purpúrea na base e con bastantes pólas na parte superior. Follas brandas, fétidas, verdinegras, triangulares e divididas en gallos elípticos, puntiagudos e dentados de ata 50 cm de longo e 40 cm de ancho. As flores son pequenas, de cor branca, e nacen en umbelas duns 10 a 15 cm de diámetro. A súa semente é pequena e de cor negruzca.
O seu zume é velenoso, pero tamén é usado como menciña. Caracterízase por despedir un desagradable cheiro a ouriña. Ten uns froitos ovalados de cor verde parda e aproximadamente 3 mm de diámetro.
A cegude é semellante ao pirixel ou ao fiúncho, dos que apenas se distingue máis que pola cor escura e o cheiro desagradable das súas follas.
Toxicidade
Toda a planta contén alcaloides, entre os que destacan glicósidos flavónicos e cumarínicos e un aceite esencial, ademais da coniína, unha neurotoxina que inhibe o funcionamento do sistema nervioso central. A súa toxicidade afecta tanto ós humanos como a toda clase de gando. O veleno desta planta pódese equiparar a outros como o do estramonio ou o teixo.
Usos medicinais
A cegude foi usada polas súas propiedades antiespasmódicas e como sedante para calmar dores persistentes e intratables, como os producidos polo cancro e as neuralxias. Na antigüidade, os médicos árabes e gregos a utilizaban en diversas doenzas, como a artrite. Porén, non era sempre eficaz, xa que a diferenza entre unha dose terapéutica ou tóxica é moi pequena.
A sobredose produce sequidade na boca, dificultade ó tragar, dilatación das pupilas (midríase), náuseas, parálise muscular; paro respiratorio e asfixia, aínda que a vítima permanece lúcida ata o momento da súa morte. Hoxe en día úsanse analxésicos máis potentes e seguros, malia que aínda se pode usar respectando as dosificacións.
A intoxicación por cegude foi usada polos gregos para quitar a vida ós condenados a pena de morte, como o caso do filósofo Sócrates.
Francisco Río Barxa
Traxectoria
Defensor do nacemento do río Miño no Pedregal de Irimia, marcou quizais o punto de inflexión cara a esta paternidade en detrimento de Fonmiñá.
Javier Saviola
Javier Pedro Saviola Fernández, nado en Buenos Aires o 11 de decembro de 1981, é un futbolista arxentino. Xoga de dianteiro e o seu actual club é o Hellas Verona italiano.
Ramos Mejía
Ramos Mejía é unha cidade arxentina, localizada no partido de La Matanza na área metropolitana do Gran Buenos Aires, provincia de Buenos Aires.
A cidade conta cunha superficie duns 11,9 km2 e unha poboación de 97 076 habitantes (INDEC, 2001). A cidade é unha das máis grandes zonas comerciais do Gran Buenos Aires.
Coordinación Democrática
Traxectoria
A coalición xurdiu froito da fusión da Junta Democrática de España (establecida en 1974 polo PCE e distintas figuras vinculadas a Don Juan de Borbón, coa adhesión de CCOO, PSP, PTE, ASA e outras personalidades independentes) coa Plataforma de Converxencia Democrática (creada en 1975, como reacción á anterior, polo PSOE, o Movemento Comunista, democristiáns e socialdemócratas). O organizador da fusión da Platajunta foi Antonio García-Trevijano Forte e os obxectivos tiñan catro eixes: a amnistía para presos políticos e sindicais e retorno dos exiliados, exercicio das liberdades políticas e sindicasi, exercicio dos dereitos e liberdades das nacións e rexións do Estados español e a convocatoria de eleccións a Cortes Constituíntes e consulta sobre a forma de estado e de goberno. Agás este último punto, esas ideas foron a base do programa de 1976.
Ese mesmo ano, o 23 de outubro de 1976, Coordinación Democrática ampliouse con novos partidos e organizacións unitarias das rexións con presenza de nacionalismos periféricos -en Cataluña, o Consello ou Comisión Coordinadora de Forzas Políticas de Cataluña-, converténdose na Plataforma de Organismos Democráticos (POD). O fracaso da mesma prodúcese pola actuación non unitaria de moitos dos seus membros, que á marxe dos obxectivos declarados pola Junta, negocian co goberno de Adolfo Suárez o contido da reforma política levada a cabo por este (Lei para a Reforma Política), traizoando estes o seu máis importante obxectivo desde a Platajunta, a saber: a liberdade constituínte.
Lingüística antropolóxica
A lingüística antropolóxica é unha rama da ciencia lingüística que estuda a linguaxe a partir das bases de coñecemento da antropoloxía. Non debe ser confundida coa antropoloxía lingüística que é a rama da antropoloxía que estuda o ser humano a través da linguaxe coa que se comunica.
A antropoloxía lingüística convencional tamén ten implicacións na socioloxía e na auto-organización de comunidades humanas. Por exemplo, un estudo do pobo Penan revela que teñen seis palabras distintas para dicir a primeira persoa do plural nominativo nós. Isto pode implicar un maior entendemento da cooperación, o consenso e a toma de decisión consensual do que na nosa cultura. A lingüística antropolóxica estuda esta distinción e relaciónaa con modos de vida e a adaptacións aos sentidos. Así como estuda a distinción feita en linguas en relación coas cores do arco da vella, observando a tendencia a aumentar a diversidade de termos, como mostra o feito de que hai distincións de corpos neste medio ambiente que se deben facer. Levando a un coñecemento localizado e quizabes unha ética localizada, cuxa evidencia final son os distintos termos utilizados para referirse a "nós".
Lévi-Strauss e o traballo coas tribos
O antropólogo belga Claude Lévi-Strauss foi en 1935 ao Brasil para dar clase de socioloxía na nova Universidade de São Paulo. Formado en filosofía en Francia, no Brasil volveu aos estudos etnolóxicos. Coa súa muller, explorou a rexión onde viven os indios kadiwéus e bororos, no Estado de Mato Grosso, recollendo material etnográfico para o Museo do Home, en París. A súa experiencia no Brasil narrouna no seu libro Tristes trópicos (1955). O traballo de Lévi-Strauss estivo fortemente influenciado pola obra do lingüista suízo Ferdinand de Saussure, o que o tornou pai da antropoloxía estrutural, que revolucionaria o pensamento occidental, logo do lanzamento da obra As estruturas elementais do parentesco (1949).
Linguas indíxenas brasileiras
Segundo Aryon Rodrigues (1986), existen no Brasil actualmente cerca de 180 linguas indíxenas, das que unha pequena parte teñen rexistros fiables e unha cantidade aínda menor teñen estudos serios e completos. De entre os centros de estudos de linguas indíxenas brasileiras destacan a Universidade de Brasilia, co seu Laboratorio de Linguas Indíxenas, a Universidade Estatal de Campinas (Instituto de Estudos da Linguaxem), o Museu Paraense Emílio Goeldi, a Universidade Federal de Goiás e a Universidade Federal do Río de Xaneiro.
A historia do estudo das linguas indíxenas no Brasil mostra que aínda hai moito por facer, e con mellor metodoloxía da que se empregou no pasado.
Complexo TIM/TOM
Os complexos TIM/TOM son complexos proteicos situados nas membranas mitocondriais que forman un sistema de transporte que ten como misión transportar proteínas desde o citosol ao interior da mitocondria. TIM (antes MCC) significa translocase da membrana interna da mitocondria ( t ranlocase of the i nner m embrane), e TOM (antes PSC) significa translocase da membrana externa ( t ranslocase of the o uter m embrane). Moi poucas das proteínas que actúan nas mitocondrias están codificadas no xenoma mitocondrial; a maioría están codificadas no núcleo celular e son sintetizadas nos ribosomas do citoplasma, polo que deben ser transportadas desde o citosol á matriz ou membranas mitocondriais. Para iso utilizan certos complexos transportadores como o TIM (coñécese o TIM23 e o TIM22), e o TOM. A proteína a transportar debe ter unha secuencia sinal de recoñecemento no seu extremo N-terminal que indica que o seu destino é a mitocondria; esta secuencia sinal ten unha estrutura en hélice alfa anfipática, con cargas positivas a un lado da hélice e negativas ao outro, que é recoñecida por receptores na membrana mitocondrial que inician a translocación e que forman parte do TIM e TOM. Conservan esa secuencia sinal ata chegaren á matriz, onde máis tarde será eliminada por unha peptidase da matriz. A proteína chega á mitocondria sen pregar, xa que se une a outras proteínas citosólicas que impiden o seu pregamento, como por exemplo a chaperona hsp70.
Proceso de transporte
A proteína a transportar chega primeiro ao complexo TOM, que as transporta a través dun canal de translocación do complexo empezando pola súa secuencia sinal en dirección ao espazo intermembrana, e insire as proteínas que son transmembrana na membrana mitocondrial externa. Despois o TIM23 transporta algunhas das proteínas á matriz, e insire as que son proteínas transmembrana na membrana mitocondrial interna (ou pasa algunhas ao espazo intermembrana), mentres que o TIM22 insire na membrana interna determinadas proteínas como os transportadores de ATP, ADP e fosfato. Os TIM tamén teñen un receptor de recoñecemento da secuencia sinal. Algunhas proteínas que pasaron á matriz por medio dos complexos TIM e TOM ou que estaban codificadas na propia mitocondria son inseridas na membrana interna por outro complexo da membrana chamado OXA.
A translocación das proteínas parece que se fai atravesando as dúas membranas ao mesmo tempo en zonas onde as dúas membranas se poñen en contacto, as cales foron detectadas polos microscopistas. Neses sitios de contacto, a proteína pasa directamente do TOM ao TIM e chega á matriz ou queda inserida na membrana mitocondrial interna. O TIM23 ten unhas porcións que van da membrana interna á externa atravesando o espazo intermembrana, polo que hai unha conexión física entre as membranas. En experimentos vese que os complexos TOM e TIM poden funcionar independentemente, pero na mitocondria intacta funcionan conxuntamente.
Este sistema de transporte require un gasto de enerxía, que se consome en tres procesos:
Bandeira de Bosnia e Hercegovina
A bandeira de Bosnia e Hercegovina (en Zastava Bosne i Hercegovine) está formada por un pano azul, cun triángulo isóscele de cor amarela no centro, cuxos catetos teñen un tamaño igual ao ancho da bandeira, tocando un dos seus catetos o bordo superior desta, e estando o outro orientado cara ao lado exterior da bandeira. Ao longo da hipotenusa do triángulo aparecen en cor branca, sete estrelas de cinco puntas e dúas medias estrelas que asoman polos bordos da bandeira.
As tres puntas do triángulo representan as tres nacións de Bosnia e Hercegovina (bosníacos, croatas e serbios). As estrelas, que representan a Europa, suponse infinitas, de aí as dúas medias estrelas que asoman polos bordos da bandeira. As cores da bandeira adoitan asociarse coa neutralidade e a paz (branco, azul e amarelo).
Historia
As primeiras bandeiras do actual territorio de Bosnia e Hercegovina remóntanse ao período de dominación otomá. No século XVIII, os líderes de Hercegovina Occidental utilizaban insignias verdes cunha crecente de cor branca xunto a unha estrela branca de oito puntas.
Na revolta dos bosníacos ao dominio do Imperio, liderada por Husein Gradaščević nos anos 1830, foi utilizada unha bandeira similar á bandeira otomá pero co fondo verde e a crecente e a estrela de cinco puntas en cor amarela. Este símbolo sería posteriormente adoptada polo estado independente de Bosnia, creado en 1878 logo do retiro das tropas turcas. Con todo, Bosnia sería conquistada en menos de dous meses polo Imperio austrohúngaro que anexaría os territorios. En 1908, a provincia de Bosnia e Hercegovina adoptaría unha bandeira cuxa franxa superior era vermella e a inferior, amarela.
Tras a derrota austrohúngara na primeira guerra mundial, Bosnia e Hercegovina converteuse nunha das repúblicas constituíntes de Iugoslavia. A bandeira da República Socialista de Bosnia e Hercegovina foi adoptada en 1946 como parte da República Federal Socialista de Iugoslavia. Dita bandeira estaba composta por unha bandeira vermella co emblema iugoslavo no cantón superior.
Independencia
Para elixir a nova bandeira, presentáronse diversos grupos de propostas. O primeiro grupo destas contiña tres. A primeira proposta, chamada o "modelo checo", era similar á bandeira do devandito país, pero con cores vermella, verde e azul representando ás tres comunidades. A segunda constaba dun fondo celeste cunha rama dourada de oliveira, representando á paz. Finalmente, a terceira proposta tamén tiña fondo celeste pero incluía unha figura coa forma do país no centro; aínda que a proposta non especificaba a cor do mapa, é probable que fose en branco.
A bandeira actual, baseada no primeiro deseño de Carlos Westendorp, foi adoptada o 2 de febreiro de 1998. O deseño sería elixido polo Alto Comisionado das Nacións Unidas, ao non ser capaz o parlamento bosníaco de atopar unha solución aceptable por tódalas partes. Esta bandeira foi seleccionada por non conter ningunha referencia histórica ou doutro tipo ao estado bosníaco. A cor, con todo, sería cambiado por un azul máis escuro, asemellándoa á bandeira da Unión Europea. Finalmente, a bandeira sería oficialmente presentada durante a cerimonia inaugural dos Xogos Olímpicos de Nagano 1998.
A Pallota, Sillobre, Fene
A Pallota é un lugar da parroquia de Sillobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol. Tiña 18 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 10 homes e 8 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 19 habitantes.
A Vitureira, Langueirón, Ponteceso
A Vitureira é un lugar da parroquia de Langueirón no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 20 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 11 eran homes e 9 mulleres.
Obrint Pas
Obrint Pas (en catalán, abrindo paso) é un grupo de música procedente do país Valenciano. A súa música é unha mestura de rock, ska e reggae, con melodías e instrumentos tradicionais, entre os que destaca a dulzaina. A temática das súas cancións adoita xirar en torno a cuestións tales como o independentismo catalán, a unidade territorial e lingüística dos Países Cataláns e a defensa do seu idioma, así como da súa cultura e tradicións. Tamén trata temas antifascistas e antirracistas.
Historia
dereita|miniatura|250px|Concerto de Obrint Pas en [[Leganés (Madrid) co motivo do III Festival Interpobos, organizado pola Asociación Cultural Haydée Santamaría.]]
Obrint Pas formouse no ano 1993 entre as aulas do I.E.S Benlliure de Valencia. No 1994 gravan a súa primeira maqueta coa que participaron na fase final do III Tirant de Rock. Durante os anos posteriores, a banda toca en diversos festivais e concursos, que lle axudan a consolidar a súa marca.
O seu primeiro disco chega en 1997 co nome de La revolta de l'ànima (composto de cinco pezas). Despois veu Obrint Pas', no 2000, que foi o primeiro traballo que fixeron co selo discográfico de Propaganda pel Fet. Mais a consolidación do grupo comezaría con Terra (2003), un proxecto no que probaron sorte con novos estilos. Logo gravaron La flama (2004), co que se asentaron noutros países. O seu seguinte disco foi un directo En moviment (2005) realizado nun concerto celebrado en Valencia, co motivo do 25 de abril, na honra de Ovidi Montllor. Grazas a En moviment estiveron varias semanas na lista dos discos españois máis vendidos.
No 2006 levaron a cabo unha xira Internacionalista Tour 2006, coa que traballarían en países de toda Europa, polas nacións oprimidas do Estado español e por algúns países de América do Sur. A xira internacional marca un punto de inflexión na banda, editando en abril do 2007 Benvingut al paradís. En novembro do mesmo ano publican ''Del Sud. El País Valencià al ritme dels Obrint Pas'' (Editorial Mina), un traballo peculiar. A idea é explicar, a modo de ensaio-reportaxe periodística e a través das cancións e da traxectoria do grupo, os últimos quince anos de historia do país Valenciano a nivel político, social e cultural. Os autores son os xornalistas valencianos Antoni Rubio e Hèctor Sanjuan.
Adamawa
Adamawa pódese referir a:
Obrint Pas
Historia
Co paso dos anos, Obrint Pas consolidou a súa proxección no estado español con actuacións en festivais como o Viña Rock de Albacete, Extremusika de Badaxoz, Lumbreras Rock de Murcia, Derrame Rock de Asturias, Festival por los Derechos Sociales de Andalucía, Festichan, Mostra das Culturas, Lenguas Vivas, Día da Patria, Castañazo Rock e Festival de Poesia do Condado de Galicia; Kilometroak, Sagarrondotik, Bilboko Aste Nagusia, Arabatakada do País Vasco; Baitu Rock de Burgos; Festival Interpueblos i Internacionalista de Madrid así como salas e centros sociais. Ao mesmo tempo, continuaron recorrendo o mundo en xiras por países de Europa como Alemaña, Italia, Países Baixos, Francia, Bélxica, Austria, Bosnia, Croacia, Suíza, Portugal, República Checa ou Eslovenia, así como países de América do Sur como Venezuela e Cuba, e de África e Oriente Medio como Marrocos e Palestina.
O 7 de novembro do 2008, no blog do grupo destacaba a noticia do primeiro libro de ficción escrito por Xavi Sarrià titulado Històries del Paradís e publicado pola Editorial Bromera. Un libro que conta vinte e cinco historia que ocorren simultaneamente en diferentes puntos do planeta. En decembro de 2010 fixeron a súa primeira xira no Xapón cunha gran resposta do público nipón.
O 8 de abril de 2011 saíu ao mercado o seu novo disco-libro Coratge. Despois de catro anos sen publicar ningún disco, o grupo publica este disco-libro de 15 cancións e 90 páxinas escritas por escritores, poetas, músicos e xornalistas como Eduardo Galeano, Isabel-Clara Simó, Vicent Partal, Raul Zelik, Angela Jackson, Pascual Serrano, David Segarra, Feliu Ventura, Cesk Freixas, Manuel Baixauli, Marc Granell, Elvira Cambrils, David Fernández, Laia Altarriba etc. O disco-libro Coratge entrou directamente no número 12 da lista de vendas de todo o estado español.
Raška (homónimos)
O topónimo e patronímico eslavo Raška, galeguizado como Rascia (en serbio cirílico Рашка, en serbio latino, Raška), pode referirse a:
Raška, Serbia
miniatura|250px|Escudo de armas de Raška.
Raška ou Rascia é unha vila e un concello de Serbia (en serbio, Рашка / Raška; pronuncia IPA /râʃka/), no suroeste da Serbia Central, capital do distrito do mesmo nome. miniatura|250px|esquerda|Situación do concello de Raška en Serbia.
O municipio tiña, segundo o censo 2001, unha poboación de 24.680 habitantes, dos que 6.574 residían na capital do concello.
A extensión do municipio é de 670 km².
A viña está situada entre os ríos Raška e Ibar.
Maracuxá
O maracuxá (do tupí mara kuya, "froito que se serve" ou "alimento na 'cuia' (cabaza que serve de cunca") é o froito e a planta coñecida cientificamente coma Passiflora edulis da familia Passifloraceae. Ás veces denomínase maracuxá a todas as pasifloras en xeral.
Esta planta rubideira tamén é coñecida como maracuxaceiro (do portugués maracujazeiro). O froito tamén se coñece coma froita da paixón.
É espontáneo nas zonas tropicais e subtropicais das Américas.
É cultivada tamén como planta ornamental pola súa flor (tal como as outras especies do mesmo xénero). Ademais a Passiflora edulis é cultivada con fins comerciais, debido ao froito, no Caribe, no sur da Florida e no Brasil, que é o maior produtor - e tamén consumidor - mundial de maracuxá. O maracuxá de uso comercial é redondo ou ovoide, amarelo ou púrpura escuro cando está maduro, e ten unha gran cantidade de sementes no seu interior.
O froito utilízase especialmente para producir zumes ou polpa de maracuxá, ás veces mesturada con zumes doutros froitos, como a laranxa. Crese que o froito posúe proriedades calmantes.
Á súa flor chámanlle 'flor da paixón' por mor da semellanza das súas formas botánicas cos signos da paixón de Xesús Cristo: coroa de espiños, cinco chagas e mesmo os tres cravos cos que foi crucificado.
A flor do maracuxá é polinizada principalmente por abesouros.
Etimoloxía
O nome maracuxá —introducido ao galego e ás demais linguas europeas a través do portugués— (maracujá) é unha corrupción do guaraní mburucuyá; etimoloxicamente mberu kuja, "viveiro de moscas", pola dozura do néctar que resulta atractivo para a desova dos insectos ou máis ben porque o contido dos seus froitos lembra un grupo de moscas.
Descrición
O maracuxá é unha planta rubideira que pode acadar os 9 metros de lonxitude en condicións climáticas favorábeis, aínda que o seu período de vida non supera polo xeral a década. O talo é rexo e lígneo; presenta follas alternas de gran tamaño, perennes, lisas e de cor verde escura. Unha mesma planta pode presentar follas non lobuladas cando comeza a se desenvolver, e despois follas trilobuladas, polo fenómeno de heterofilia foliar. As raíces, como é habitual nas gateadoras, son superficiais.
A flor preséntase individualmente; pode acadar os cinco centímetros de diámetro nas variedades bravas, e até o dobre nas seleccionadas polo seu valor ornamental. Adoita ser abrancazada, con pigmentacións rosáceas ou avermelladas, en P. edulis; noutras especies semellantes presentan cores que van dende o encarnado intenso até o azul pálido. miniatura|350px|Flor e follas do maracuxá.
Foron os colonizadores españois os que a denominaron o froito da paixón; a súa estrutura pentarradial recibiu unha interpretación teolóxica, cos cinco pétalos e cinco sépalos simbolizando os dez apóstolos (doce, menos Xudas Iscariote e Pedro), mentres que os cinco estames representarían os cinco estigmas. Finalmente, os tres pistilos corresponderían aos cravos da cruz.
A froita do maracuxá é unha baga oval ou arredondada, de entre 4 e 10 cm de diámetro, carnosa e zumarenta, recuberta dunha pela grosa, cerosa, delicada e incomestíbel. A polpa contén numerosas sementes miúdas. A cor presenta grandes diferenzas entre variedades; a máis frecuente nos países de orixe é amarela, obtida da variedade P. edulis f. flavicarpa porén, polo seu superior atractivo visual, adoita exportarse aos mercados europeos e de América do Norte o froito de P. edulis f. edulis, de cor vermello, laranxa intenso ou púrpura. Esta variedade é coñecida coma gulupa en Colombia.
Valor nutritivo
O froito é fonte de vitaminas A, C e do complexo B. Alén diso, presenta boa cantidade de sales minerais (ferro, sodio, calcio e fósforo)
Coidados
As doenzas e as pragas que atacan a planta do maracuxá provocan prexuízos económicos importantes e provocan un maior uso de agroquicos, alén de seren a principal ameaza á expansión e á produtividade do cultivo de maracuxá acedo e maracuxá doce. Nalgunhas rexións do Brasil, doenzas como a bacteriose, murcha de fusarium (Fusarium oxysporum f. sp. passiflorae), virose do endurecemento do froito (Passion fruit Woodiness Virus – PWV ou Cowpea aphid-borne mosaic virus - CABMV) e a antracnose (Colletotrichum gloeosporioides) foron importantes limitadores da produción. Estas doenzas vense favorecidas por condicións edafoclimáticas favorábeis.
Lista de escritores de Futurama
Esta é a lista dos escritores que teñen traballado na serie de animación Futurama.
Moeda (tipografía)
O símbolo aparece nalgúns teclados, como os franceses, dinamarqueses, noruegueses, suecos, finlandeses e estonianos.
Historia
O símbolo foi codificado para as computadoras en 1972 substituíndo o signo do dólar nas variantes nacionais de ASCII. Foi proposto por Italia para permitir unha implementación diferente a ese símbolo.
Significado segundo o contexto
O símbolo de moeda ten un significado ambiguo: ¤12.50 pode interpretarse como 12,5 unidades de determinada divisa, pero esta divisa é descoñecida e só pode ser determinada por información allea ao carácter. Por este motivo o símbolo ¤ debería de ser substituído polo glifo apropiado (₤, ¥, ฿, ₱…) cando sexa posible para que o receptor poida entendelo.
Jorge Prado
Jorge Prado García, nado en Lugo o 5 de xaneiro de 2001, é un piloto galego de motocrós.
Foi dúas veces campión do mundo de motocrós en categoría MX2, en 2018 e 2019. Dende 2020 compite na categoría raíña, MXGP. Acumula 37 vitorias en Grandes Premios, 6 delas na máxima categoría.
Correu dende a súa infancia con motos da marca KTM, ata que en 2022 pasou a competir con Gas Gas. O seu número é o 61.
Inicios
Con tres anos comezou a montar en moto e con seis a competir. Gañou a súa primeira carreira con sete anos, idade á que foi subcampión do MX Master Kids en Bélxica, considerado o mundial infantil de motocrós. En 2010 proclamouse campión de España en 65cc e en 2011, con 10 anos, converteuse en campión europeo e mundial júnior de 65cc de cilindrada competindo contra pilotos de ata 12 anos. Foi o campión do mundo máis novo da historia. Tras os éxitos dese ano, a marca austríaca KTM fichouno para as seguintes cinco tempadas e fabricoulle unha moto de 85cc. A súa familia decidiu ir vivir a Lommel (Bélxica), por motivos de competición.
En agosto de 2012, sufriu unha caída durante a disputa do Campionato de Europa en Inglaterra e o piloto que o seguía pasoulle por riba coa moto, polo que Jorge tivo que ser hospitalizado. Aínda que non foi grave, impediulle participar no Mundial, que se celebrou a fin de semana seguinte en Bulgaria. En novembro proclamouse subcampión de España de 85cc por detrás do tamén galego Rubén Fernández. En 2013, rompeu unha clavícula tras ir ao chan en Alemaña, cando lideraba o Campionato de Europa. Tras varias semanas de repouso, reapareceu no Campionato Mundial na República Checa, onde rematou en 6º lugar. O europeo finalizouno en 5ª posición.
Campionato Mundial de MX2
En 2016, con 15 anos, debutou na categoría MX2 do Campionato do Mundo de Motocrós, no Gran Premio dos Países Baixos, en Assen, logrando subir ao podio en 3º lugar. En 2017 foi o primeiro español en gañar unha proba de motocross MX2 en Pietramurata (Italia). Nesa tempada gañou tamén os Grandes Premios de Bélxica e os Países Baixos e subiu ao podio na Arxentina (3º) e Suecia (2º), rematando a tempada en sétima posición do mundial.