cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baian I
Traxectoria
Dono das rexións abandonadas polos longobardos e xunto cos xépidos vencidos, ameaza a Bizancio e vence ao emperador Tiberio II en 574, antes de se apoderar de Sirmium e da súa rexión, sometendo a tribo dos esclavóns.
Morre en 602.
Marcos Maceira
Marcos Maceira Eiras, nado en Santiago de Compostela en 1978, é un historiador, activista lingüístico e exdirixente estudantil galego, que exerce como profesor de xeografía e historia.
Traxectoria
Licenciado en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela e xestor cultural. Foi representante dos Comités Abertos de Estudantes no Consello Escolar de Galiza (1996-98) e responsable de Organización dos CAF (1999-2001). Foi un dos coordinadores do Simposio-Homenaxe a Xosé Chao Rego (2004), e do Simposio Internacional Priscilano (2006). Foi secretario (2002-2012) e presidente (2012-2014) da Agrupación Cultural O Galo e vicepresidente da federación de asociacións culturais Galiza Cultura. É membro da permanente da Mesa pola Normalización Lingüística e da xestora de Queremos Galego!. Desde 2007 é o responsable de coordinar a organización do Correlingua.
En abril de 2014 foi elixido presidente da Mesa pola Normalización Lingüística.
Strandasýsla
Strandasýsla é un dos vinte e tres condados de Islandia. Atópase no noroeste do país. A súa localidade máis importante é Hólmavík, que conta cunha poboación de 385 habitantes.
Xeografía
Este condado está situado no noroeste de Islandia, na rexión de Vestfirðir, limitando cos condados de Vestur-Húnavatnssýsla ao leste, Norður-Ísafjarðarsýsla ao noroeste, Austur-Barðastrandarsýsla ao oeste, Dalasýsla ao suroeste, e Mýrasýsla ao sur. Ten unha extensión total de 3.504 quilómetros cadrados de superficie. O seu clima é frío, ao igual que o resto do país. O fuso horario empregado é Atlantic/Reykjavík, o mesmo que é empregado no resto de Islandia.
Demografía
A superficie do condado abrangue 3.504 quilómetros cadrados, nos que viven un total de 747 habitantes, o que supón unha densidade de poboación de 0,18 habitantes por quilómetro cadrado.
Municipios
Strandasýsla comprende os seguintes municipios:
Localidades
Strandasýsla comprende as seguintes localidades:
Parma
270px|miniatura|Piazza Garibaldi Parma é unha cidade e comuna da rexión de Emilia-Romaña, capital da provincia de Parma, con cerca de 178.718 habitantes (31-12-2007). Ten unha área de 260 km2.
Ten lindes cos concellos de Collecchio, Felino, Fontanellato, Fontevivo, Gattatico (RE), Langhirano, Lesignano de' Bagni, Mezzani, Montechiarugolo, Noceto, Sala Baganza, Sant'Ilario d'Enza (RE), Sorbolo, Torrile, Traversetolo, Trecasali.
É famosa polo seu queixo, o parmesano.
Conflito
Un conflito é unha situación de tensión ou hostilidade producida por un desacordo entre dous ou máis persoas. Cando acontece o enfrontamento, este pode xerar unha discusión verbal ou no grao extremo unha guerra, namentres que se non aflora provoca inestabilidade psíquica no suxeito ou poboación, que haberá precisar a posteriori dun tempo de reestabelecemento co gallo de recobrar a orde ou a paz.
Característica de Euler
En matemática, e en particular en topoloxía alxébrica, a característica de Euler ou característica de Euler-Poincaré é un invariante topolóxico, un número definido que serve para ampliar unha clase de espazos topolóxicos. Denótase xeralmente por \chi (a letra grega khi).
Característica de Euler en poliedros
A característica de Euler dun politopo de tres dimensións (poliedro) pode calcularse empregando a fórmula seguinte:
onde C, A e V son os números de caras, de arestas e de vértices respectivamente. En particular, para calquera poliedro homeomorfo a unha esfera tense
Por exemplo, para un cubo tense 6 - 12 + 8 = 2 e para un tetraedro tense 4 - 6 + 4 = 2. A fórmula anterior tamén se chama fórmula de Euler, que se pode demostrar por indución matemática.
Outros exemplos poden atoparse na seguinte táboa
Un poliedro que non sexa homeomorfo a unha esfera, como o poliedro toroidal da figura, que ten 48 caras, 22 vértices e 70 arestas obtense 22 - 70 + 48 = 0.
miniatura|Poliedro toroidal de 48 caras Táboa coas característica de Euler doutros poliedros
Xeneralización ás superficies
miniatura|Esfera triangulada a partir dun icosaedro. Unha superficie compacta como a esfera, o toro, o bitoro, un disco con bordo etc. xorde de deformar de forma continua un poliedro. Por exemplo, se se deforma un icosaedro ata obter unha esfera as arestas transfórmanse en curvas sobre a esfera, as caras son "triángulos" e os vértices puntos sobre as mesmas. Así, a esfera quedará "triangulada". Para definir a característica dunha superficie empréganse estas triangulacións realizando a fórmula análoga χ(S) = Triángulos - Lados + Vértices. En realidade as triangulacións non deben facerse necesariamente con triángulos, senón con calquera polígono, tendo en conta que dous polígonos só compartan unha aresta como máximo, e que, se comparten un lado, só compartan os dous vértices dese lado. Así a xeneralización da característica de Euler para unha superficie cerrada S é
A característica de Euler de superficies orientadas pechadas relaciónase co seu xénero g, que é un número que describe a cantidade de «asas» que ten a superficie. A relación vén dada por:
Definición xeral e propiedades
Para un CW-complexo finito e en particular para un complexo simplicial finito, a característica de Euler pode definirse como a suma alternada
onde ki denota o número de células de dimensión i.
Entón, pode definirse a característica de Euler dunha variedade como a característica de Euler dun complexo simplicial homeomorfo a el. Por exemplo, o círculo e o toro teñen característica de Euler 0 e as bólas sólidas teñen característica de Euler 1. A característica de Euler é independente da triangulación. A fórmula pode tamén empregarse para as descomposicións en polígonos arbitrarios.
Para as variedades pechadas, a característica de Euler coincide co número de Euler, é dicir, a clase de Euler do seu fibrado tanxente avaliado na clase fundamental da variedade.
Para as variedades de Riemann pechadas, a característica de Euler pode atoparse tamén integrando a curvatura. Un análogo discreto do teorema de Gauss-Bonnet é o teorema de Descartes que indica que o "defecto total" dun poliedro, medido en círculos completos, é a característica de Euler do poliedro.
Praia de Sant Sebastià
250px|miniatura|A praia de Sant Sebastià co hotel [[W Barcelona ao fondo.]] A Praia de Sant Sebastià é unha praia do barrio de La Barceloneta (Ciutat Vella) de Barcelona. É a praia situada máis a poñente e xuntamente coa praia da Barceloneta é a máis antiga e de maior tradición. É unha das praias máis grandes de Barcelona cunha lonxitude aproximada de 1.100 metros.
Característica de Euler
Definición xeral e propiedades
Máis xeralmente aínda, para calquera espazo topolóxico, podemos definir o n-ésimo número de Betti bn como o rango do n-ésimo grupo de homoloxía. A característica de Euler pode definirse entón como a suma alternada
Praia de Sant Sebastià
É unha das praias máis frecuentadas e conta cunha parada de metro bastante próxima, a estación de Barceloneta.
miniatura|500px|centre|As Praias de Barcelona, coa de Sant Sebastià á esquerda.
Característica de Euler
Definición xeral e propiedades
Dous espazos topolóxicos que son equivalentes homotópicos teñen grupos isomorfos de homoloxía e polo tanto a mesma característica de Euler.
Desta definición e a dualidade de Poincaré, séguese que a característica de Euler de calquera variedade pechada de dimensión impar é cero.
Se M e N son espazos topolóxicos, entón a característica de Euler do seu produto M × N é
Conxunto parcialmente ordenado
O concepto de característica de Euler dun conxunto parcialmente ordenado finito limitado é outra xeneralización, importante en combinatoria. Un conxunto parcialmente ordenado é limitado se ten elementos mínimos e máximos, que podemos chamar 0 e 1. A característica de Euler dese conxunto é μ(0,1), onde μ é a función de Möbius na álxebra de incidencia do conxunto.
Augusto Casas
Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1926, marchou a Barcelona logo de aprobar ás oposicións ao Ministerio de Gobernación e alí residiu toda a súa vida, aínda que despois da derrota da República exiliouse en Francia e estivo no campo de concentración de Argelès-sur-Mer. Foi membro do Seminario de Estudos Galegos e colaborou en Céltiga, El Despertar Gallego, El Pueblo Gallego, Vida Gallega, El País, Eco de Galicia e outras revistas e xornais. En 1926 fundou, con Denys Fernández, a revista Galaxia. Comezou a escribir en castelán pero tamén ten moita obra en galego. É autor do artigo "Esquema da nova poesía galega", publicado na revista Nós en 1935.
É irmán do tamén escritor Álvaro de las Casas.
En castelán
miniatura|O vento segrel, 1932, Nós. Con portada de [[Cándido Fernández Mazas.]]
Poesía
miniatura|150px|Augusto María Casas, 1932.
Macizo das Gavarres
250px|thumb|Vista dende a serra de Cals, nas Gavarres. Les Gavarres ou macizo das Gavarres é unha aliñación montañosa da Cordilleira Litoral situada no nordés de Cataluña, formando un arco que marca os límites xeográficos meridionais da chaira do Empordà. O macizo constitúe, xunto coas montañas de Begur, o extremo setentrional da Cordilleira Litoral.
En 1998 fundouse o Consorci de les Gavarres, con representación de varios concellos da zona, para protexir e xestionar este espazo de interese natural, declarado como tal no marco do Pla d'Espais d'Interès Natural dende 1992.
Vilallonga del Camp
Vilallonga del Camp é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Tarragonès.
Aerodramus ocistus
Aerodramus ocistus é unha especie de ave da subclase das neornites, infraclase dos neognatos, orde dos apodiformes, familia dos apódidos e tribo dos colocaliinos (que comprende as salanganas), unha das vinte e seis integradas hoxe no xénero Aerodramus, endémica das illas Marquesas, na Polinesia francesa.
Descrición
A especie foi descrita en 1906 polo ornitólogo estadounidense Harry Church Oberholser, co nome de Collocalia ocista, en Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia 58: 179-184.
Variacións taxonómicas
Inicialmene clasificada dentro do xénero Collocalia, descrito en 1840 por George Robert Gray e, máis tarde, en Aerodramus, que describira Oberholser en 1906.
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Aerodramus.
O epíteto específico, ocistus, está tirado do grego antigo ὠκύστος, ōkýstos, superlativo de ὠκύς, ōkýs, "rápido", "veloz", aludindo á rapidez do voo desta salangana.
Sinónimos
Ademais de polo nome válido actual, a especie coñeceuse tamén polo sinónimo:
Nome vulgars
Na maioría dos idiomas a especie coñécese vulgarmente como salangana das Marquesas.
Subespecies
Na actualidade recoñécense nesta especie, as dúas subespecies seguintes:
Distribución e hábitat
Esta especie, como quedou dito, é un endemismo das illas Marquesas.
O seu hábitat natural son os bosques tropicais e subtropicais húmidos de monte raso, onde se alimentan de insectos que apañan en voo, como é habitual nas salanganas. E, como todas elas, descansan e aniñan en covas.
Pasar
Pasar (en Passing) é unha novela  da autora estadounidense Nella Larsen, publicada orixinalmente en 1929. Ambientada no barrio de Harlem da cidade de Nova York durante a década de 1920, a historia céntrase na reunión de dúas amigas da infancia, Clare Kendry e Irene Redfield, e a súa crecente fascinación polas vidas da outra. O título fai referencia á práctica da "passing" ou asimilación racial, e é un elemento chave na novela, xa que o intento de Clare Kendry de pasar como branca para o seu marido, John (Jack) Bellew, é a representación máis significativa da novela, e un catalizador para os acontecementos tráxicos.
As distintas formas de vivir e concibir a maternidade son un dos vectores que caracterizan e diferencian as dúas protagonistas principais.
A exploración racial de Larsen fundaméntase na propia herdanza racial mixta da autora e ó incremento da práctica do "passing" na década de 1920. Eloxiada dende a súa publicación, a novela é vista como referencial pola súa complexa representación da raza, do xénero e da sexualidade, e é obxecto dunha considerable crítica académica. Como unha das dúas únicas novelas que escribiu Larsen, Pasar foi especialmente significativa á hora de colocar á súa autora á vangarda de varios canons literarios.
Foi traducida ó galego por Carlos Valdés García e foi publicada pola editorial Irmás Cartoné no ano 2017.
Gaiola de seguridade
Os automóbiles de tipo cabriolé acostuman ter unhas pequenas barras antienvorco colocadas detrás do asento do condutor e dos acompañantes como sistema de seguranza. Ás veces estas barras teñen forma de arco. Nalgúns casos poden estar agochadas no interior do vehículo e saíren ó exterior cando un sensor detecta unha posible envorcadura. O marco do parabrisas tamén acostuma estar reforzado e serve como parte do sistema antienvorco.
Sax
Co termo Sax podemos facer referencia a:
Xiuxiong Chen
En 2019, recibiu o prestixioso Premio Veblen. Obtivo o seu doutoramento en xeometría diferencial baixo a supervisión de Eugenio Calabi en 1994.
Torrent, Xirona
250px|thumb|Castelo de Torrent Torrent é un concello da provincia de Xirona, en Cataluña, pertencente á comarca do Baix Empordà. Tiña en 2015 unha poboación de 169 habitantes.
Atópase na zona do macizo das Gavarres e chaira aluvial situada ao oeste do macizo de Begur, no interior da comarca aínda que a poucos quilómetros da Costa Brava.
1295
Outros
Historia ano a ano
Moeda sasánida
dereita|miniatura|[[Dinar de ouro de Ardashir I (224-242), da ceca de Ctesifonte, Mesopotamia. A/: Busto coroado de Ardashir con diadema e toucado con orquídeas; lenda pahlavi: mzdysn bgy ’rthštr MRK’n MRK’ ’yr’n MNW ctry MN yzd’. R:/ Lenda NWR' ZY á esquerda dun altar de lume, e  'r thštr á súa dereita.]]
Museo de Arte Sara Hildén
O Museo de Arte Sara Hildén (en finés Sara Hildénin taidemuseo) é un museo de arte situado no distrito de Särkänniemi, na cidade de Tampere (Finlandia). O museo débelle o seu nome a Sara Hildén, unha empresaria da industria téxtil e amante da arte que adquiriu unha extensa colección de arte finlandés e estranxeiro ao longo da súa vida. Na actualidade o museo está xestionado pola cidade de Tampere e acolle a colección de arte contemporánea propiedade da Fundación Sara Hildén, unha colección centrada na arte dos anos 1960 e 1970.
Moeda sasánida
A moeda sasánida é a emitida dentro dos dominios do Imperio Sasánida entre os anos 224 e 651. Xunto coas do Imperio Romano, as cuñaxes sasánidas foron as máis importantes da Antigüidade tardía. miniatura|Extensión do [[Imperio Sasánida cara a 621]] Estas emisións constitúen unha fonte primaria fundamental para o estudo do período sasánida, e de grande importancia na historia e, destacadamente, na historia da arte en xeral.
O Sylloge nummorum Sasanidarum é unha serie de publicacións de referencia para o estudo destas moedas.
Museo de Arte Sara Hildén
O museo está aberto todo o ano e é accesible para persoas discapacitadas. Conta tamén cun parque de esculturas exterior.
Moeda sasánida
O sistema monetario sasánida
dereita|miniatura|[[Dirham de prata de Bahram II (274-293). A:/ Busto coroado de Bahram II e a súa consorte ollando á dereita, e o seu fillo fronte a eles, cun bonete cunha cabeza de aguia. R/: Altar de lume con encargados; faravahar á esquerda das chamas e símbolo de tauro á dereita]] dereita|miniatura|[[Dinar de ouro de Cosroes II (591-628) datado en 611. A/: Busto coroado do rei e lenda pahlavi:GDH 'pzwt' e hwslwd mlk'n mlk'. R/: Busto da divindade Anahita de fronte coa lenda: y'cwysty e  ' yl'n 'pzwt hwytk'.]] A denominación monetaria principal dos sasásidas, introducida polo rei Ardashir I (224-242) e herdada do Imperio Parto, era o dirham de prata (en pahlavi: drahm), derivado do dracma da Antiga Grecia. A maioría dos gobernantes sasánidas emitiron tamén fraccións en cobre, como óbolos e hemidracmas, e tamén tetradracmas.
Con todo, o tetradracma caeu axiña en desuso ao principio do período sasánida, durante o reinado de Bahram I (271-274), cando xa estaba cuñado maioritariamente de cobre e só cunha minúscula proporción de prata, e abandonouse definitivamente con Bahram II (274-293). Do mesmo xeito, os hemidracmas tamén apareceron apenas ao principio do período sasánida, en tanto que os óbolos e os hemióbolos tiveron uso durante un período máis longo, aínda que só se emitían esporadicamente, en ocasións especiais (agasallos de investidura, para esparexer entre as multitudes, etc.). A variante iraniana do óbolo, o dang, cuñouse ata a fin do reinado de Kavad I (488-496 e 498-531).
Canto ás moedas de ouro, estas emitíronse en tiraxes limitadas, mesmo con propósito propagandístico e para competir coas equivalentes dos imperios romano e cuxano. Este dinar (en pahlavi: dēnār, derivada do denarius aureus do Imperio Romano) tamén foi introducido por Ardashir I, o primeiro gobernante sasánida. De feito, o sistema monetario parto (o antecesor do sasánida) descoñecía a cuñaxe do ouro. O dinar sasánida pesaba entre 7 e 7,4 gramos ata o reinado de Sapor III (383-388).
Lista de composicións de Krzysztof Penderecki
miniatura|200px|Krzysztof Penderecki en 2008. A seguinte lista presenta as composicións do compositor polonés Krzysztof Penderecki ordenadas por xénero e data de composición:
Moeda sasánida
O sistema monetario sasánida
Durante os arredor de catrocentos anos de historia sasánida, a cuñaxe de moeda foi un privilexio único dos gobernantes reais, e a tipoloxía destas emisións era invariable ao longo de todo o imperio, o que demostra que as cecas sasánidas estaban baixo o estrito control do poder central do imperio. As cuñaxes realizábanse á man e as emisións estaban ben reguladas, e compróbase que as súas cantidades foron moi superiores nos períodos de máxima actividade bélica, sobre todo con Cosroes I (531-579) e Cosroes II (590-628), polo que o seu uso parece estar moi vinculado ao pagamento de tropas, á parte dos impostos e os usos cotiáns do pequeno comercio.
Caracterización e iconografía
miniatura|Un exemplo arquetípico de moeda sasánida, a nome de [[Shapur I]] As moedas sasánidas amosan unha tipoloxía iconográfica moi constante desde o século III ao século VII, coa excepción de que os retratos son progresivamente máis estilizados. En palabras de Darley e Canepa:
Influencia noutras emisións
Segundo Darley e Canepa, a moeda sasánida foi utilizada amplamente no comercio, especialmente con China e Asia Central, e serviu de modelo para outras emisións en áreas adxacentes ao imperio, como as gobernadas polos Eftalitas e os Kidaritas.
A partir da conquista árabe de Persia, o califato omeia copiou as moedas sasánidas, ás que lles engadiron, habitualmente, algunhas lendas en árabe. Estas moedas, chamadas árabe-sasánidas, cuñáronse no corazón do antigo imperio sasánida e amosaban os mesmos motivos que aquelas, entre eles o tradicional altar con lume de Zoroastro. Cando se creou, durante o reinado de Abd al-Malik ibn Marwan (685-705), unha nova tipoloxía de moeda musulmá anicónica, os novos dirhams de prata aínda amosaban trazas das tradicionais cuñaxes dos sasánidas.
Sylloge Nummorum Sasanidarum
Malia a existencia de diversos estudos acerca da moeda sasánida, a cantidade destas moedas estudadas e publicadas é relativamente escasa, en comparación coa doutras épocas e culturas, e a súa interpretación está aínda nun estadio pouco desenvolvido. Para suplir esta carencia, o Consello Internacional de Numismática, xunto co Centro Nacional da Investigación Científica (CNRS), de París, e o Instituto Italiano para a África e o Oriente (IIAO), de Roma, en colaboración co Departamento de Linguas e Civilizacións de Oriente Próximo da Universidade Harvard e a Academia Austríaca de Ciencias, en Viena, botaron a andar o proxecto de investigación Sylloge Nummorum Sasanidarum (SNS).
O seu primeiro obxectivo é a publicación de todas as moedas sasánidas depositadas en tres institucións museísticas: o Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia, os Museos Estatais de Berlín e o gabinete numismático do Museo de Historia da Arte de Viena. O número total de moedas sasánidas destas tres institucións é de arredor de 12.000.
Estes son os volumes aparecidos ata o de agora:
Interkosmos 16
Interkosmos 16 (Интеркосмос 16 en ruso), tamén denominado DS-U3-IK Nº 6, foi un satélite artificial soviético lanzado o 27 de xullo de 1976 mediante un foguete Kosmos 3M desde a base de Kapustin Yar.
Características
Interkosmos 16 foi o sexto e último membro da serie de satélites DS-U3-IK e estaba adicado ó estudo da magnetosfera e a atmosfera superior terrestre. Estaba enmarcado dentro do programa de colaboración internacional Interkosmos entre a Unión Soviética e outros países.
Praia de La Nova Icària
Ademais, é unha das praias con máis equipamentos de Barcelona e dispón de bastantes equipamentos para o ocio.
Interkosmos 16
Características
Foi inxectado nunha órbita inicial de 523 km de apoxeo e 465 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 50,6 graos e un período de 94,4 minutos. Reentrou na atmosfera o 10 de xullo de 1979.
Praia de La Nova Icària
miniatura|500px|centre|Praias de Barcelona
Ranger 8
Ranger 8 foi a terceira sonda do Bloque III do programa Ranger da NASA pensado para enviar sondas non tripuladas á Lúa e fotografar a súa superficie antes de impactar nela. Foi lanzada mediante un Atlas-Agena B o 17 de febreiro de 1965 desde a plataforma LC-12 do Centro Espacial de Cabo Cañaveral.
Características
Ranger 8 foi enviada a impactar contra a superficie lunar e comezar a fotografala varios minutos antes do choque. A diferenza das naves dos bloques I e II, os únicos instrumentos a bordo eran seis cámaras de televisión para fotografar a Lúa.
A nave
A sonda foi a terceira cun deseño do denominado Bloque III, unha simplificación das Ranger previas dos Bloque I e II. Estaba formada por unha base hexagonal de 1,5 m de diámetro sobre a cal se atopaba unha estrutura cónica de aluminio de 3,6 m de alto onde se situaban as cámaras de televisión. Sobre a base iba montado o sistema de propulsión e de enerxía, alimentado por dous paneis solares de 73,9 cm de lonxitude e 153,7 cm de longo cada un que lle daban á nave unha envergadura total de 4,6 m, así como a antena de alta ganancia. Outra antena cuasiomnidireccional iba montada no cumio do cono da nave.
A propulsión era proporcionada por un motor de 224 N de pulo alimentado por hidracina, mentres que para o control de actitude usábanse doce chorros de nitróxeno conxuntamente cun sistema de tres xiroscopios, catro sensores solares principais, dous secundarios e un sensor da Terra. Os paneis solares proporcionaban ata 200 vatios de potencia que se almacenaban en dúas baterías de prata-cinc de 1200 vatios-hora de capacidade a unha voltaxe de 26,5 voltios para alimentar o sistema de cámaras, mentres que para o resto de sistemas usábanse outras dúas baterías de prata-cinc de 1000 vatios-hora.
As comunicacións corrían a cargo de varios transmisores a bordo, entre eles un canal de televisión de 60 W funcionando a 959,52 MHz, outro canal televisión de 60 W a 960,05 MHz e un transpondedor de 3 W a 960,58 MHz
Instrumentos
Ranger 8 levaba a bordo seis cámaras vidicon, dúas de imaxe completa (un gran angular e un teleobxectivo operando no chamado canal F) e catro de imaxe parcial (dúas gran angular e dous teleobxectivos no canal P). As cámaras funcionaban agrupadas en dous canais, cada un cos seus propios sistemas de potencia, temporizadores e transmisores para incrementar a fiabilidade.
Perfil da misión
Ranger 8 foi inxectada nunha traxectoria de impacto contra a Lúa despois de permanecer 14 minutos nunha órbita de aparcamento sen problemas. A manobra de corrección de traxectoria a medio camiño executouse sen incidencias ao día seguinte, a 160.000 km da Terra. O 20 de febreiro Ranger 8 chegou á Lúa, tomando a primeira imaxe ás 9:23:34 UT e a unha altura de 2510 km. En total transmitíronse 7137 imaxes nos 23 últimos minutos do voo, coa imaxe final tendo unha resolución de 1,5 metros. O impacto tivo lugar ás 9:57:36,756 UT do 20 de febreiro no Mare Tranquilitatis a 2,68 km/s.
Agustín de Spínola Basadone
Agustín de Spínola Basadone, tamén coñecido como Agostino Spínola, nado en Xénova en 1597 e finado en Sevilla o 12 de febreiro de 1649, foi un eclesiástico italiano e home de estado ao servizo de Filipe IV.
Traxectoria
Segundo fillo de Ambrosio Spínola, foi educado en España, onde na súa infancia serviu como meniño da raíña Margarida de Austria. Estudou na Universidade de Salamanca e na de Alcalá.
Creado cardeal de San Cosme e San Damián en 1621, bispo de Tortosa dous anos despois, camarlengo do Colexio Cardinalicio en 1632, arcebispo de Granada, de Santiago de Compostela, conselleiro de estado desde 1638, gobernador de Galicia durante un breve período en 1643 e arcebispo de Sevilla.
DS-U3-S
DS-U3-S foi o nome dun modelo de satélites artificiais soviético adicado á observación do Sol en diferentes lonxitudes de onda.
En total lanzáronse dous satélites da serie DS-U3-S, os dous exitosos. Foron lanzados desde a base de Kapustin Yar mediante foguetes Kosmos 2I.
Anguillita
Anguillita é unha pequena illa rochosa na punta occidental do territorio británico de ultramar de Anguila. Anguillita non é o punto máis occidental de Anguilla, esa posición é para os Caios Prickly Pear (pera espiñenta). Con todo, é a dependencia máis meridional.
Anguillita ofrece oportunidades para a práctica do mergullo e do esnórquel atopándose as mellores condicións para estas actividades fóra da súa accidentada costa. Especies como barracudas, raias, tartarugas Pódense ver nas súas augas. Hai paredes submarinas a unha profundidade duns 5 a 20 metros e numerosas pequenas covas submarinas.
Praia de El Bogatell
250px|miniatura|A praia de El Bogatell durante a Festa del Cel de [[2010.]] El Bogatell é unha praia do distrito de Sant Martí da cidade de Barcelona (España). Ten unha lonxitude de 600 metros e é unha das praias que adquiriu calidade ao recuperar a fachada marítima de Barcelona.
Pódese chegar facilmente en bicicleta, xa que conta cun carril bicil. Como equipamentos de ocio, hai unha mesa de ping-pong preto do espigón de El Bogatell.
miniatura|500px|centre|Praias de Barcelona
Vilanova d'Escornalbou
Vilanova d'Escornalbou é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Baix Camp.
Canle iónica regulada por ligando
miniatura|1=Receptor ligado a canle iónica. 2=[[Ións. 3=Ligando (como a acetilcolina). Cando os ligandos se unen ao receptor, a porción de canle iónica do receptor ábrese, permitindo o paso de ións a través da membrana celular.]]
As canles iónicas reguladas por ligando ou canles iónicas dependentes de ligando (en inglés ligand-gated ion channels, LICs, LGIC), tamén chamados comunmente receptores ionotrópicos, son un grupo de proteínas de canle iónica transmembrana cuxa apertura permite que ións como o Na+, K+, Ca2+ e Cl− pasen a través da membrana en resposta á unión dun mensaxeiro químico denominado ligando, como pode ser un neurotransmisor.
Estas proteínas receptoras están tipicamente compostas de polo menos dous dominios: un dominio transmembrana que comprende o poro iónico, e un dominio extracelular, que inclúe o lugar de unión ao ligando (un sitio de unión alostérico). Esta modularidade permitiu estudar cada parte por separado para atopar a estrutura das proteínas, cristalizando cada dominio separadamente. A función de tales receptores localizados nas sinapses é converter o sinal químico do neurotransmisor liberado pola neurona presináptica directamente e moi rapidamente nun sinal eléctrico postsináptico. Moitas canles reguladas por ligando son moduladas adicionalmente por ligandos alostéricos, por bloqueadores de canles, ións, ou o potencial de membrana. Estas canles son clasificadas en tres superfamilias que carecen de relacións evolutivas: receptores de bucle de cisteína, receptores de glutamato ionotrópicos e canles reguladas por ATP.
Receptores de bucle de cisteína
miniatura|200px|Receptor de acetilcolina nicotínico en estado pechado mostrando os límites da membrana preditos,
Os receptores de bucle cys denomínanse así por un característico bucle formado por unha ponte disulfuro entre dous residuos de cisteína (Cys) no dominio extracelular N-terminal. Forman parte da gran familar das canles iónicas reguladas por ligando pentaméricas, que xeralmente carecen de ponte disulfuro, de aí o seu nome provisional de "receptores pro-bucle". Un sitio de unión de moléculas no dominio de unión ao ligando N-terminal dálles especificidade de receptor para: (1) acetilcolina, (2) serotonina, (3) glicina, (4) glutamato e (5) ácido γ-aminobutírico (GABA) en vertebrados. Os receptores son subdivididos atendendo ao tipo de ión que conducen (aniónico ou catiónico) e clasifícanse en familias definidas polo ligando endóxeno. Son xeralmente pentaméricos e cada subunidade consta de 4 hélices alfa transmembrana que constitúen o dominio transmembrana, e un dominio de unión a ligando extracelular N-terminal de tipo sándwich de folla beta. Algúns conteñen un dominio intracelular como o que se mostra na imaxe.
A canle iónica regulada por ligando prototípica é o receptor de acetilcolina nicotínico. Consta dun pentámero de subunidades proteicas (tipicamente ααβγδ), con dous sitios de unión para a acetilcolina (un na interface de cada subnidade alfa). Cando se une a acetilcolina isto altera a configuración do receptor (enrólanse as hélices T2, o que move os residuos de leucina, que bloquean o poro, fóra da vía da canle) e causa que a constrición do poro de aproximadamente 3 ángstroms se afrouxe alargándose ata uns 8 ángstroms para que os ións poidan pasar ao seu través. Este poro permite que os ións Na+ flúan a favor do gradiente electroquímico cara ao interior da célula. Se están abertos ao mesmo tempo o suficiente número de canles, o fluxo cara ao interior de cargas positivas que portan os ións Na+ despolariza a membrana postsináptica dabondo como para que se inice un potencial de acción.
Aínda que os organismos unicelulares como as bacterias aparentemente terían pouca necesidade de transmitir un potencial de acción, identificouse un homólogo bacteriano dunha canle regulada por ligando, que, non obstante, se hipotetizou que actúa como quimiorreceptor. Esta variante procariótica nAChR é coñecida como receptor GLIC, pola especie na que foi identificada (en inglés  G loeobacter L igand-gated I on C hannel, canle iónica regulada por ligando de Gloeobacter).
Estrutura
Os receptores de bucle de cisteína teñen elementos estruturais ben conservados, como un gran dominio extracelular (ECD) que contén unha hélice alfa e 10 febras beta. Despois do ECD hai catro segmentos transmembrana (TMSs) conectados a estruturas en bucle intracelulares e extracelulares. Excepto o bucle TMS 3-4, as súas lonxitudes son de só 7 a 14 residuos. O bucle TMS 3-4 forma a parte máis grande do dominio intracelular (ICD) e mostra a rexión máis variable entre todos estes receptores homólogos. O ICD defínese polo bucle TMS 3-4 xunto co bucle TMS 1-2 que precede ao poro da canle iónica. A cristalización revelou as estruturas dalgúns membros da familia, pero para realizar a cristalización o bucle intracelular é xeralmente substituído por un curto linker presente en receptores de bucle cys procariotas, polo que as súas estruturas non se coñecen. Non obstante, este bucle intracelular parece funcionar na desensibilización, modulación da canle fisiolóxica por substancias farmacolóxicas, e modificacións posttraducionais. Os motivos proteicos importantes para o tráfico de ións están alí e o ICD interacciona con proteínas armazón, o que permite a formación da sinapse inhibidora.
Receptor de AMPA
miniatura|O receptor de AMPA unido a un antagonista do glutamato mostrando o dominio amino terminal transmembrana para a unión do ligando, O receptor do ácido α-amino-3-hidroxi-5-metil-4-isoxazolpropiónico (tamén coñecido como receptor de AMPA ou receptor de quisqualato) é un receptor transmembrana ionotrópico de tipo non NMDA para o glutamato, que funciona como mediador na transmisión sináptica rápida no sistema nervioso central. O seu nome deriva da súa capacidade de ser activado polo análogo artificial do glutamato AMPA. O primeiro nome que recibiu foi "receptor de quisqualato" que lle deron Watkins e colegas por un agonista natural chamado quisqualato (derivado da planta Quisqualis) e máis tarde déuselle o nome de "receptor de AMPA" polo agonista selectivo desenvolvido por Tage Honore e colegas na Escola Real Danesa de Farmacia de Copenhague. Os AMPAR atópanse en moitas partes do cerebro e son os receptores que se encontran máis comunmente no sistema nervioso. O receptor de AMPA, o tetrámero GluA2 (GluR2), foi a primeira canle iónica receptora de glutamato que se cristalizou. miniatura|Tráfico no receptor de AMPA
Ligandos:
Receptores de NMDA
miniatura|Imaxe esquematizada dun NMDAR activado. O receptor de N-metil-D-aspartato (receptor de NMDA) – un tipo de receptor de glutamato ionotrópico – é unha canle iónica regulada por ligando que se abre pola unión simultánea de glutamato e un coagonista que pode ser D-serina ou glicina (non se sabe seguro). O receptor de NMDA está implicado en regular a plasticidade sináptica e a memoria.
O nome de "receptor de NMDA" deriva do ligando N-metil-D-aspartato (NMDA), que actúa como un agonista selectivo nestes receptores. Cando o receptor de NMDA é activado pola unión de dous coagonistas, a canle catiónica abre, permitindo o fluxo de Na+ e Ca2+ ao interior da célula, que, á súa vez, elevan o potencial eléctrico da célula. Así, o receptor de NMDA é un receptor excitatorio. Nos potenciais de repouso, a unión de Mg2+ ou Zn2+ no sitio de unión de moléculas extracelular do receptor bloquea o fluxo de ións a través da canle do receptor de NMDA. "Porén, cando as neuronas son despolarizadas, por exemplo, por unha intensa activación de receptores de AMPA postsinápticos colocalizados, o bloqueo dependente de voltaxe por Mg2+ é en parte diminuído, permitindo o influxo a través dos receptores de NMDA activados. O resultante influxo de Ca2+ pode desencadear unha variedade de fervenzas de sinalización intracelular, que poden finalmente cambiar a función neuronal por activación de varias quinases e fosfatases".
Ligandos:
Receptores de GABA
Os receptores de GABA son importantes neurotransmisores inhibidores expresados en interneuronas do córtex animal.
Receptor de GABAA
miniatura|Esquema do receptor de GABAA. Os receptores de GABAA son canles iónicas reguladas por ligando. O GABA é o ácido gamma-aminobutírico, o ligando endóxeno destes receptores, que é o principal neurotransmisor inhibidor do sistema nervioso central. Cando se activa, é un mediador do fluxo de Cl– nas neuronas, hiperpolarizando a neurona. Os receptores de GABAA aparecen en todos os organismos que teñen sistema nervioso central. Debida á súa ampla distribución no sistema nervioso dos animais, xogan un papel en virtualmente todas as funcións cerebrais.
Varios ligandos poden unirse especificamente aos receptores de GABAA, sexa activando ou inhibindo a canle de Cl–.
Ligandos:
Receptor de 5-HT3
O receptor de 5-HT3 pentamérico é permeable aos ións sodio (Na), potasio (K) e calcio (Ca).
Canles regulados por ATP
miniatura|Representación esquemática que mostra a topoloxía da membrana dunha típica subunidade de receptor P2X. Os primeiro e segundo dominios transmembrana están indicados como TM1 e TM2.
As canles reguladas por ATP abren en resposta á unión de adenosín trifosfato (ATP). Forman trímeros con dúas hélices transmembrana por subunidade e teñen tanto co C-terminal coma o N-terminal no lado intracelular.
Canles regulados por PIP2
O fosfatidilinositol 4,5-bisfosfato (PIP2) únese e activa directamente canles de potasio rectificadoras internas (Kir). O PIP2 é un lípido das membranas celulares, e o seu papel na apertura das canles iónicas representa unha nova función que se atopou para esta molécula.
Modulación indirecta
En contraste coas canles reguladas por ligando descritas, hai tamén sistemas receptores nos cales o receptor e a canle iónica son proteínas que están separadas na membrana celular, en vez dunha soa molécula. Neste caso, as canles iónicas están moduladas indirectamente pola activación do receptor, en vez de que a súa apertura estea regulada directamente.
Receptores ligados á proteína G
miniatura|Mecanismo dun receptor acoplado á proteína G. Tamén chamado receptor acoplado á proteína G, é un receptor con dominio de sete transmembrana ou receptor 7 TM, porque pasa a través da membrana sete veces. Constitúe unha gran familia proteica de receptores que son sensibles a moléculas de fóra da célula e activan vías de transdución de sinais internas e, finalmente, respostas celulares. Os receptores ligados á proteína G son unha enorme familia con centos de membros. Os receptores ligados ás canles iónicas (por exemplo, o de GABAB) son só unha parte deles.
''Táboa 1. Tres grandes familias de proteínas G triméricas ''
Receptor GABAB
Os receptores de GABAB son receptores transmembrana metabotrópicos para o ácido gamma-aminobutírico. Están ligados por medio de proteínas G a canles de K+, e cando están activos xeran un efecto de hiperpolarización e diminuúen o potencial no interior da célula.
Ligandos:
Sinalización Gα
O efector da vía Gαq/11 é a fosfolipase C-β (PLCβ), que cataliza a clivaxe do fosfatidilinositol 4,5-bifosfato (PIP2) unido a membranas orixinando os segundos mensaxeiros inositol (1,4,5) trisfosfato (IP3) e diacilglicerol (DAG). O IP3 actúa sobre os receptores IP3 que se encontran na membrana do retículo endoplásmico para causar a liberación de Ca2+ do retículo endoplasmático, o DAG difunde pola membrana plasmática, onde pode activar calquera forma localizada en membranas dunha segunda quinase de ser/thr chamada proteína quinase C (PKC). Como moitas isoformas da PKC son tamén activadas por incrementos no Ca2+ intracelular, ambas as vías poden converxer para sinalizar a través do mesmo efector secundario. O Ca2+ intracelular elevado tamén se une e activa alostericamente proteínas chamadas calmodulinas, que á súa vez se unen e activan alostericamente a encimas como as quinases dependentes de Ca2+/calmodulina (CAMKs).
Os efectores da vía Gα12/13 son tres RhoGEFs (p115-RhoGEF, PDZ-RhoGEF e LARG), os cales, cando se unen a Gα12/13 activan alostericamente unha GTPase pequena citosólica, chamada Rho. Unha vez unida a GTP, Rho pode despois activar varias proteínas responsables para a regulación do citoesqueleto como a Rho-quinase (OOROCK). A maioría dos GPCR que se acoplan a Gα12/13 tamén se acoplan a outras subclases, a miúdo a Gαq/11.
Sinalización Gβγ
As descricións anteriores ignoran os efectos da sinalización Gβγ, que poden tamén ser importantes, en particular no caso dos GPCR acoplados a Gαi/o activados. Os efectores primarios de Gβγ son varias canles iónicas, como as canles de K+ rectificadoras internas acopladas a proteína G (GIRKs), canles de Ca2+ reguladas por voltaxe de tipo P/Q e N, así como algunhas isoformas de AC e PLC, xunto con algunhas isoformas de fosfoinosítido-3-quinase (PI3K).
Importancia clínica
As canles iónicas reguladas por ligandos son probablemente a principal diana na cal exercen os seus efectos os axentes anestésicos e o etanol, aínda que polo momento non hai unhas probas inequívocas sobre isto. En concreto, os receptores GABA e NMDA son afectados por axentes anestésicos a concentracións similares ás usadas na anestesia clínica.
Ao comprenderse o mecanismo e explorarse o compoñente químico/biolóxico/físico que podería funcionar sobre eses receptores, cada vez máis aplicacións clínicas están sendo probadas en experimentos preliminares, como as seguintes: Memantine está aprobado pola Axencia Europea de Medicamentos e pola FDA norteamericana para o tratamento da enfermidade de Alzheimer de moderada a grave. Agomelatine, é un tipo de fármaco que actúa como unha vía dual melatonérxica-serotoninérxica, que mostrou ser eficaz no tratamento da depresión ansiosa durante os ensaios clínicos; o estudo tamén suxire a eficacia no tratamento da depresión melancólica e atípica.
500 Millas de Indianapolis de 1952
right|300px|Vehículo gañador das 500 Millas de Indianápolis de 1952 As 500 Millas de Indianápolis de 1952 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 30 de maio de 1952 no Circuíto de Indianápolis. Foi incluída na tempada de Fórmula 1 de, da que foi a segunda carreira.
Troy Ruttman gañou a carreira para JC Agajanian. Ruttman, cunha idade de 22 anos e 80 días, estableceu a marca para o gañador máis novo na historia das 500. Tamén foi o último coche midget en gañar a Indy. A vitoria de Ruttmann tamén o converteu no gañador máis novo da carreira do Campionato Mundial de Pilotos, unha marca que mantería durante 51 anos ata o Gran Premio de Hungría de 2003 cando o piloto español Fernando Alonso gañou á idade de 22 anos e 26 días.
Bill Vukovich liderou 150 voltas, pero a 9 voltas para o final, rompeu a dirección cando lideraba
No terceiro ano que as 500 Millas se incluían no Campionato do Mundo, Ferrari participou na carreira con Alberto Ascari, O esforzo logrou unha considerable atención, pero Ascari saíuse e terminou 31º. Foi a única carreira do Campionato do Mundo na tempada de na que Ascari participou e non gañou.
Cualificacións
As cualificacións duraron catro días, pero a choiva obrigou a un quinto día de cualificación.
Suíza italiana
miniatura|Distribución dos idiomas oficiais en Suíza, en violeta a zona de fala italiana (ano 2000). miniatura|300px|Distribución lingüística no cantón dos [[Grisóns]] A Suíza italiana (en italiano: Svizzera Italiana, en alemán: Italienische Schweiz, en francés: Suisse italienne, en romanche: Svizra Italiana), é o conxunto de zonas de Suíza en que é usual o idioma italiano ou algúns dialectos alpinos da lingua lombarda.
Áreas
A Suíza italiana comprende as seguintes áreas:
En total a extensión da Suíza Italiana é de aproximadamente 3.500 km², tendo cara ao ano 2000 unha poboación roldando os 400.000 habitantes dos cales 80.000 eran estranxeiros.
Principais centros da Suíza Italiana
Os principais centros atópanse no cantón do Tesino e son: miniatura|150px|Mapa do cantón [[Tesino, o único cantón suízo exclusivamente de idioma italiano.]]
Infraestrutura
Desde 1996 a poboación italófona de Suíza pode ter como referente unha universidade propia a Università della Svizzera italiana (Universidade da Suíza Italiana), con sede en Lugano e Mendrisio. O outro istituto de ensino superior nesta rexión é a Scuola Universitaria Professionale della Svizzera Italiana (Escola Universitaria Profesional da Suíza Italiana) con sede en Manno.
O principal aeroporto é o de Agno, aínda que o italiano de Milán (aeroporto internazionale di Milano Malpensa) é facilmente accesible.
Outros artigos
Linguistic geography of Switzerland
Paleolítico superior
miniatura|dereita|250px|Extensión das capas de xeo no [[Hemisferio Norte]] O Paleolítico superior é o período da Prehistoria caracterizado polo dominio do home moderno en Europa (Homo sapiens), con desenvolvemento de novas técnicas (láminas líticas, industria ósea) e a explosión da arte prehistórica. Cronoloxicamente o seu inicio sitúase arredor de 40.000 a.n.e. e o seu final sobre 9.000 a.n.e.
Flora e fauna
O clima frío supuxo o desenvolvemento en amplas extensións dunha paisaxe de tundra ou estepa fría, con dominio de liques e musgos e salgueiros ananos. Os bosques desenvolvíanse en forma de taiga, nas zonas pantanosas, con predominio de bidueiros e piñeiros. O bosque típico temperado, con carballos, abeleiras, bidueiros, amieiros etc., ficaba acurrunchado nas zonas máis baixas, como as beiras dos ríos, franxas costeiras e as ladeiras por baixo das linguas glaciares.
Xunto estes animais, depredados polos homes da época, vivían algúns carnívoros, destacando o lobo, inseparábel do reno. Estaban tamén variedades de oso: o desaparecido oso das cavernas (Ursus spelaeus) e o oso pardo (Ursus arctus). Máis exóticos eran o leopardo e o león das cavernas. Por suposto, había unha fauna menor de depredadores: raposo, teixugo, donicela, londra, marmota (Arctomys marmota) etc. miniatura|esquerda|Reno en carreira En condicións temperadas os bosques acadaban maior espallamento, e desenvolvíanse as pradeiras de herbáceas e gramíneas. Pero, paralelamente, o bosque frondoso non é favorábel para o cazador, por non abundar tanto os grandes rabaños de herbívoros.
O "home moderno"
O trazo identificativo do Paleolítico superior é a asociación dun novo tipo de ser humano, o neoantropo ou Homo sapiens, ás veces denominado home de Cro-Magnon, por atoparse no sitio de tal nome, os primeiros exemplos descubertos en 1868, que ocupa o continente europeo ao comezo desta época (actualmente todas as variantes antigas son denominados Homo sapiens fossilis). Non obstante hai variantes entre os diferentes fósiles atopados en asentamentos europeos (Grimaldi, Chancelade). Como risco común é destacábel a súa elevada estatura media, entre 1,70 e 1,80 m; o seu cranio, en xeral dolicocéfalo e o rostro alongado; a súa osamenta é máis lixeira que a dos neandertais, cos que non está relacionado. Como fose están xa moi próximos ao ser humano actual.