cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juhani Aho
Johannes Brofeldt, coñecido como Juhani Aho, nado en Lapinlahti o 11 de setembro de 1861 e finado en Helsinqui o 8 de agosto de 1921, foi un escritor finlandés.
Traxectoria
Escribiu numerosos relatos e novelas. Comezou a escribir en sueco no seus anos de instituto, pero por influencia de Runeberg traduciunos ao finlandés, lingua que adoptará como propia. Durante os seus anos na Universidade estivo moi vencellado ao círculo literario formado arredor da nai de Arvid Järnefelt, que deu orixe ao grupo coñecido como Nuori Suomi (Nova Finlandia).
Moutillón, A Barqueira, Cerdido
Moutillón é un lugar da parroquia da Barqueira no concello de Cerdido na provincia da Coruña. Tiña 14 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 7 homes e 7 mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 2003 cando tiña 19 habitantes.
Estatua de Zeus en Olimpia
miniatura|300px|dereita|Gravado cunha reconstitución moi errada da estatua e santuario de Zeus en Olimpia A estatua de Zeus en Olimpia, esculpida polo escultor grego Fidias (século V a.C.) no ano 433 a.C., na cidade de Olimpia (actual Grecia), foi considerada unha das sete marabillas do mundo antigo. No ano 394 foi transportada a Constantinopla (actual Istambul), onde se di que foi destruída durante un incendio.
A estatua ocupaba a totalidade do ancho do corredor do templo construído para acollela. De acordo cunha fonte contemporánea, medía aproximadamente doce metros de alto. Zeus foi esculpido en marfil (ou modelado, pois na realización o marfil poñíase a mollo nun líquido que o facía máis maleábel) e foi sentado sobre un maxestoso trono feito de madeira de cedro embutida con marfil, ouro, ébano e pedras preciosas. Sobre a man dereita de Zeus había unha pequena estatua de Niké, a deusa grega da vitoria; e a man esquerda sostiña un cetro brillante cunha aguia na punta.
O santuario de Zeus
Na antigüidade, os gregos celebraban un dos seus festivais máis importantes, os Xogos Olímpicos na honra do rei dos deuses, Zeus. Os atletas acudían de lugares moi afastados, dende Sicilia até Exipto e Siria, ao santuario de Zeus situado na costa occidental de Grecia, no Peloponeso e esta celebración contribuía a unificar as cidades-estado gregas.
A sede consistía nun estadio para os xogos e un bosque sagrado, ou Altis, no que se situaban os templos. O santuario de Zeus foi simple no principio, mais, así como os xogos gañaban en importancia, viuse a necesidade de construír un máis adecuado á divindade. A construción iniciouse entre 470 e 460 a.C. baixo a dirección de Libon de Elis, quen o rematou en 456 a.C. O templo, de estilo dórico, erguíase sobre unha plataforma rectangular elevada. O teito apoiábase en trece grandes columnas nos lados e seis en cada extremo. O edificio culminaba en pico. Os pedimentos creados pola inclinación do tellado cubríanse con esculturas e baixo eles, xusto por baixo das columnas, outras esculturas describían os traballos de Hércules, seis a cada lado. Encargóuselle a estatua de Zeus a Fidias, que xa creara unha de Atenea de 13 m. de alto para o Partenón de Atenas e que era o autor de boa parte das esculturas do exterior dese mesmo templo.
A estatua
miniatura|Ilustración que tenta reproducir como sería a estatua. miniatura|Moeda de Elis.
Descrición
A estatua sentada de Zeus, medía uns 12 metros de altura e ocupaba todo o ancho da nave do templo construído para albergalo. Segundo o xeógrafo Estrabón no século I a estatúa "semella como se Zeus se levantase". O Zeus era unha escultura criselefantina, feita de marfil é de bronce dourado-prateado. Non sobreviviu ningunha copia en mármore ou bronce, mais atopáronse versións sobre a mesma nunhas moedas romanas e xemas gravadas atopadas preto de Elis. Unha descrición moi detallada da escultura e do trono foi rexistrada polo viaxeiro Pausanias no século segundo. A escultura foi adornada con ramas de oliveira traballada en ouro e sentada nun trono magnífico de madeira de cedro, con incrustacións de marfil, ouro, ébano e pedras preciosas. Na man dereita de Zeus había unha pequena estatua de Niké coroada, deusa da vitoria, tamén criselefantina, e na súa man esquerda, un cetro con incrustacións de ouro cunha aguia. Plutarco, na súa Vida do Xeneral romano Lucio Emilio Paulo, na lembra a súa vitoria sobre os macedonios, conta que cando viu a estatua, "conmoveu á súa alma, coma estivese vendo ao deus en persoa", mentres que no século I o orador grego Dión Crisóstomo declarou que unha pequena ollada á estatua facía que un home esquézase tódolos seus problemas terreais.
Data
A data da estatua, o terceiro cuarto do século V antes de Cristo, foi durante moito tempo tema de debate, e só confirmada arqueoloxicamente polo descubrimento e a escavación do taller de Fidias. Segundo unha lenda, cando se lle preguntou que inspirou a Fidias, xa sexa se escalou o Monte Olimpo para ver a Zeus ou se Zeus baixou do Olimpo para que Fidias o vise, o artista respondeu que se inspirara no Libro Primeiro, versículos 528 - 530, da Ilíada de Homero:
É dicir:
Pescudas arqueolóxicas
miniatura|Estatua de Zeus no [[Ermitage de San Petersburgo seguindo o estabelecido por Fidias.]] As primeiras escavacións arqueolóxicas foron levadas a cabo por un equipo francés en 1829. Localizaron os límites do templo e atoparon fragmentos dos traballos de Hércules, hoxe en día no Museo do Louvre. En 1875 e os cinco anos seguintes, outra expedición alemá localizou a maioría dos edificios, atopou máis fragmentos das esculturas do templo e localizou os restos da poza no chan que contiña os óleos para a estatua.
Na década de 1950, outro equipo achou o obradoiro de Fidias ao oeste do templo, baixo unha igrexa cristiá. Atoparon ferramentas, un foxo para moldear o bronce, formas de arxila e mesmo fragmentos de cabeiro de elefante que se terían usado. Moitas das formas de arxila, que se empregaran para crear láminas de ouro, tiñan números de serie que deberon ser utilizadas para indicar o lugar que habían de ocupar. O estadio foi restaurado e dos templos é pouco o que fica, a excepción dunhas columnas e nada da estatua.
18 de maio
Nacementos
miniatura|100px|Bertrand Russell.
Mortes
miniatura|100px|Gustav Mahler.
Notas
Os 366 días do ano
Torre do Banco da China
200px|miniatura|A Torre do Banco da China pola noite. A Torre do Banco da China (en inglés Bank of China Tower, abbr. BOC Tower) é un dos máis recoñecíbeis rañaceos en Hong Kong. É a sede do Bank of China (Hong Kong) Limited.
Características
Deseñado polo arquitecto americo-chinés I. M. Pei, gañador do premio Pritzker, o edificio ten 315 metros de altura con dous mastros chegando aos 369 metros. Foi construído en 1989 e está localizado preto da Estación Central MTR. Foi o edificio máis alto en Hong Kong e Asia dende 1989 até 1992, e foi o primeiro edificio fora dos Estados Unidos en superar a marca dos 305 m. Iso significa tamén que foi o edificio máis alto fora dos Estados Unidos dende o ano do seu remate, 1990. É agora o terceiro rañaceos máis alto en Hong Kong, despois do Two International Finance Center e o Central Plaza.
Unha pequena plataforma de observación no andar 43 está aberto ao público; as visitas á plataforma principal no andar 70 teñen que ser reservadas.
Loroum
Loroum é unha provincia de Burkina Faso, localizada na rexión Norte. A súa capital é a cidade de Titao.
Departamentos
A provincia divídese en catro departamentos: miniatura|esquerda|Departamentos de Loroum.
O2 Arena (Praga)
O O2 Arena, antes chamado Sazka Arena, é un pavillón multiusos da cidade de Praga (República Checa). Foi construído para acoller o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo 2004. No 2006 acolleu a Final Four da Euroliga de baloncesto. Dende o 2004 é o estadio local do HC Slavia Praha, equipo de hóckey sobre xeo que compite na Extraliga Checa, e ocasionalmente dende do HC Lev Praha equipo de hóckey sobre xeo que compite na Kontinental Hockey League (KHL).
Historia
A idea de construír un novo estadio en Praga tivo lugar pouco despois da "época dourada" do hóckey sobre xeo, gañando tres medallas de ouro consecutivas. A construción do estadio foi proposta para albergar o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo 2003, mais debido a complicacións cos investidores, a federación de hóckey sobre xeo tivo que trasladar a sede do campionato a Finlandia. Sazka a.s. (unha casa de apostas checa) converteuse no principal patrocinador do estadio.
A construción do estadio (que comezou en 2002) contou con algúns contratempos, mais finalmente rematouse a tempo para a tempada 2004, acollendo ese ano o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo.
En marzo de 2008, o edificio foi renomeado O2 Arena. En outubro dese mesmo ano, os New York Rangers e os Tampa Bay Lightning comezaron a Tempada 2008-09 da NHL no O2 Arena con dous partidos. Ao mes seguinte, o pioneiro da música electrónica francesa Jean Michel Jarre levou o seu álbum Oxygène ao estadio como parte da segunda etapa do Oxygène 30th anniversary tour. En decembro do 2008, o estadio albergou os partidos do play-off do Campionato do Mundo de floorball masculino 2008, incluíndo a final na que Finlandia derrotou por 7 a 6 a Suecia.
Sting levou o seu Symphonicities Tour o 22 de setembro de 2010 xunto coa Royal Philharmonic Orchestra.
A principios de outubro de 2010, os equipos da National Hockey League Boston Bruins e Phoenix Coyotes xogaron dous partidos back-to-back no estadio para comezar as súas respectivas tempadas regulares na Tempada 2010-11 da NHL.
En novembro do 2010 Lady Gaga actuou no estadio durante o seu Monster Ball Tour.
En marzo de 2011, Sazka declarouse insolvente debido ás débedas pola construción do novo estadio.
Ligazóns externas
O2 Арена (Прага) O2 Arena
Esperido, Noche, Vilalba
Esperido é un lugar da parroquia de Noche, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 67 habitantes (35 homes e 32 mulleres).
Coordenadas celestes
miniatura|dereita|250px|Sistema horizontal de coordenadas. miniatura|dereita|250px|Sistema ecuatorial de coordenadas. miniatura|dereita|250px|Sistema ecuatorial de coordenadas para un observador na Terra. As coordenadas celestiais son o conxunto de valores que, dentro dun determinado sistema de referencia, sinalan a posición dun obxecto na esfera celeste. Existen diversos sistemas de coordenadas celestes segundo cal sexa a súa orixe e plano de referencia. Unha primeira clasificación, atende a se se trata de coordenadas cartesianas ou coordenadas esféricas.
A.- Sistemas de coordenadas cartesianas
Nas coordenadas rectangulares ou cartesianas tómanse tres eixes -x, y, z- perpendiculares entre si, que se cruzan no punto orixe, podendo ser este o Sol (Coordenadas heliocéntricas) ou a Terra (Coordenadas xeocéntricas). Por exemplo un punto P (x,y,z).
B.- Sistemas de coordenadas esféricas
As coordenadas esféricas empréganse para superficies esféricas -a esfera celeste, a superficie dun planeta
A meirande parte das coordenadas celestiais son coordenadas esféricas.
En Astronomía a posición dun astro determínase de xeito ordinario usando coordenadas polares ou esféricas. De tódolos xeitos dado que en principio a distancia r é descoñecida, só nos preocupará a dirección OP do astro, determinable con dúas coordenadas. O que se fai e proxectar tódolos astros enriba duna esfera de raio arbitrario, denomina esfera celeste. Tal esfera está centrada no observador. Na realidade, o observador prescinde das irregularidades topográficas e só ve unha semiesfera celeste, limitada polo plano que pasa ao pe do observador e que corta a esfera celeste nun círculo chamado horizonte.
Clasificación segundo a posición do observador
Atendendo a se os seus valores dependen ou non da posición do observador, clasifícanse en:
Clasificación segundo o plano de referencia
dereita|350px Considerando o plano de referencia:
Medida de ángulos
Os ángulos mídense en radiáns ou graos, ademais en astronomía tamén se miden en horas. Un ángulo de 1 hora ten 15º. O ángulo horario e a ascensión recta poderíanse medir en graos pero mídense en horas.
1 Minuto = 60 segundos 1 min = 60 s
Unha relación práctica e a equivalencia 1 º = 4 Minutos.
Así AR=3 h 25 min 13 s = 3,4202777... h= 51,304166..º =51 º 18 ' 15 "
Conversión de coordenadas
A conversión de coordenadas celestes permite pasar dunhas coordenadas a outras p. ex. de eclípticas a ecuatoriais, ou pasar de ecuatoriais a horarias, as conversións sucesivas permiten calquera transformación entre coordenadas. Chegado o caso se un día observamos un obxecto en coordenadas horizontais, anotamos a nosa posición na Terra e o lapso temporal podemos chegar ata as coordenadas ecuatoriais ou eclípticas correspondentes. Nas seguintes fórmulas, os grupos formados por tres formulacións deben terse plenamente en conta as tres (non só 2 fórmulas de 3).
Coordenadas horizontais a coordenadas horarias
Coñecendo os valores: Z do acimut e h da altura, a δ da declinación e o ángulo horario AH pódense obter a través das fórmulas: onde o ángulo φ representa a latitude do lugar de observación astronómica.
Coordenadas horarias a coordenadas horizontais
Coñecidos os valores: AH do ángulo horario e δ da declinación, a h da altura e a Z do acimut poden ser obtidas a través das fórmulas:
onde o ángulo φ representa a latitude astronómica do lugar de observación.
Coordenadas horarias a coordenadas ecuatoriais
Coñecidos os valores AH do ángulo horario, e δ da declinación, a α da ascensión recta pódese obter (a declinación segue a ser a mesma): onde T e o tempo sideral no momento da observación.
Coordenadas ecuatoriais a coordenadas horarias
Coñecidos os valores da ascensión recta α,e o δ da declinación, o ángulo horario AH pódese obter (a declinación segue a ser a mesma): onde T e o tempo sideral no momento da observación.
Coordenadas ecuatoriais a coordenadas eclípticas
Coñecido o valor α da ascensión recta, e o δ da declinación, as coordenadas eclípticas ß (latitude) e λ (lonxitude) pódense obter: onde ε = 23.439281 ° representa a oblicuidade da eclíptica, isto é, o ángulo do plano do ecuador co plano da órbita terrestre arredor do sol.
Coordenadas eclípticas a coordenadas ecuatoriais
Coñecidos os valores respectivos de λ e ß da lonxitude e da latitude da eclíptica, o δ da declinación e o α da ascensión recta pódense obter: onde ε = 23.439281 ° representa a oblicuidade da eclíptica, isto e, o ángulo do plano do ecuador co plano da órbita terrestre arredor do sol.
Movimiento Católico Español
miniatura|222px|Monumento en [[Pontevedra ós caídos.]] O Movimiento Católico Español (MCE) é un partido franquista fundado en 1981 por José Luis Corral tras deixar Fuerza Nueva, onde era xefe local en Madrid de Fuerza Joven. Tivo nas eleccións xerais de 1982 un total de 996 votos. Convocou numerosas concentracións contra o aborto, organiza misas e homenaxes ós excombatentes da División Azul e dos caídos por España. Estivo integrado na Alianza por la Unidad Nacional e no Frente Español.
A organización xuvenil do MCE é a Acción Juvenil Española (AJE).
Picaña
miniatura|200px A picaña é, orixinariamente, un tipo de corte de carne bovina. Recentemente, o aumento da variedade de cortes de carnes porcinas fixo xurdir a chamada picaña porcina. A picaña está localizada na parte traseira do animal.
A picaña é moi apreciada, sendo considerada nalgúns países a mellor parte da vaca. É un prato moi popular en Suramérica, especialmente no Brasil.
Orixe
Algúns cociñeiros brasileiros aseguran que a picaña é orixinaria do Rio Grande do Sur, estado brasileiro coñecido polos seus churrascos.
No espeto
Cando é asada no espeto, vanse cortando filetes, "pelando" a peza de carne aínda espichada no espeto, que volverá ás brasas para que se siga cociñando a parte máis interna.
Na grella
Chamada picanha Brucutu no sur do Brasil, córtase a peza de carne en talladas do grosor suficiente para poder manterse verticais na grella. Ásase coa graxa na parte de abaixo, e unha vez que a graxa está suficientemente derretida e crocante, dóuranse os dous lados do filete durante 5 ou 10 segundos. Nese momento, fanse novos cortes en cada tallada, desta vez transversalmente. Dóuranse novamente os laterais e sálgase ao gusto.
A coñecida como picanha dois tombos tamén é preparada na grella. Basta con cortar filetes da peza de carne e colocalos na grella sen ningún adobo. Así que se note que a carne verte unha "suor" na parte de enriba, adóbase unicamente con sal groso e vírase.
Información nutricional
dereita|miniatura|300px
Obs: Valores referidos a unha porción de 100 g de carne de picaña de animais do Brasil, e porcentuais diarios referidos a unha dieta de 2.500 calorías.
The Voyage of the Beagle
miniatura|300px|Reprodución da portada debuxada por [[Robert Taylor Pritchett|R. T. Pritchett a partir dunha primeira edición ilustrada de Murray, 1890: o HMS Beagle no estreito de Magalláns perante o Monte Sarmiento.]]
The Voyage of the Beagle (A viaxe do Beagle) é o título polo que é máis coñecido o libro escrito por Charles Darwin e publicado en 1839 co título Journal and Remarks (Diario e observacións), que lle deu unha gran fama e consideración. Era o terceiro volume da obra The Narrative of the Voyages of H.M. Ships Adventure and Beagle (A narración das viaxes dos barcos da súa maxestade Adventure e Beagle); os outros volumes foran escritos ou editados polos comandantes dos barcos. Journal and Remarks relata os traballos e andanzas realizados por Darwin na segunda viaxe de expedición topográfica do barco HMS Beagle. Debido á popularidade que acadou o relato de Darwin, o editor reimprimiuno posteriormente en 1839 co título Journal of Researches (Diario de investigacións) de Darwin, e a segunda edición revisada publicada en 1845 utilizou este título. Porén nunha reedición do libro en 1905 cambióuselle o título a The Voyage of the "Beagle", polo cal é agora máis coñecido.
As notas de Darwin feitas durante a viaxe incluían comentarios dando a entender os seus cambios de punto de vista sobre a fixeza das especies. Ao seu retorno, escribiu o libro baseándose nestas notas, nunha época na que el estaba empezando a desenvolver as súas teorías da evolución a partir dun ascendente común e da selección natural. O libro inclúe algunhas suxestión das súas ideas, particularmente na segunda edición de 1845.
Publicación da narración de FitzRoy e o libro de Darwin
Darwin foi invitado por FitzRoy a contribuír á sección de historia natural do relato do capitán da viaxe do Beagle. Usando as súas notas de campo e o diario que fora enviando a casa para que o lese a súa familia, completou esta sección en setembro de 1837. FitzRoy tivo que editar as notas de anteriores capitáns do Beagle (en previas viaxes), así como o seu propio relato desta segunda viaxe e das expedicións previas dos dous barcos.
O relato foi completado e publicado como un cuarto volume en maio de 1839 co título Narrative of the Surveying Voyages of His Majesty's Ships Adventure and Beagle. O volume un cobre a primeira viaxe baixo o comandante Phillip Parker King, o volume dous é o relato de FitzRoy da segunda viaxe. O Journal and Remarks, 1832—1835 de Darwin forma o terceiro volume, e o cuarto volume é un extenso apéndice. O relato de FitzRoy inclúe Remarks with reference to the Deluge (Observacións con referencia ao diluvio) nos cales el retráctase do seu anterior interese nos escritos xeolóxicos de Charles Lyell e as súas observacións a Darwin durante a expedición de que as características sedimentarias que viron "nunca podían ser efectuadas por unha inundación de corenta días", afirmando o seu renovado compromiso cunha lectura literal da Biblia. El casara ao regreso do barco e a súa muller era moi relixiosa.
As contribucións de Darwin foron moi populares e o editor, Henry Colburn de Londres, asumiu pola súa conta reeditar o texto de Darwin en agosto cun novo título que era Journal of Researches into the Geology and Natural History of the various countries visited by H.M.S. Beagle (Diario de investigacións en xeoloxía e historia natural dos varios países visitados polo H.M.S. Beagle) aparentemente sen pedir permiso a Darwin ou pagarlle unha cantidade.
Segunda edición: cambio das súas ideas sobre evolución
miniatura|Journal of Researches into the Natural History and Geology
A segunda edición de 1845 incorporaba amplas revisións feitas á luz da interpretación das coleccións de campo e ideas en desenvolvemento sobrte a evolución. Esta edición fora encargada polo editor John Murray, que lle pagou a Darwin 150 libras polos dereitos de autor. O título foi modificado a Journal of Researches into the Natural History and Geology of the countries visited during the voyage of H.M.S. Beagle round the world.
Na primeira edición, Darwin fai observacións sobre a semellanza da vida silvestre das Galápagos coa do continente Suramericano: "As circunstancias serían explicadas, segundo o punto de vista dalgúns autores, dicindo que o poder creativo actuou de acordo coa mesma lei sobe unha área ampla". (Isto escribírao en referencia ás ideas de Charles Lyell de "centros de creación".) Darwin fai notar a gradación en tamaño dos peteiros das especies de pimpíns, sospeita que as especies "están confinadas en diferentes illas"... "pero non hai espazo neste traballo, para entrar neste curioso suxeito."
Posteriores edicións insinúan as súas novas ideas sobre evolución: "Considerando o pequeno tamaño destas illas, sentímonos máis abraiados polo número dos seus seres aborixes, e a súa área de distribución confinada... nun período xeolóxico recente o océano ininterrompido estaba aquí estendéndose. Por tanto, tanto no espazo coma no tempo, parécenos que nos achegamos algo a ese gran feito – ese misterio de misterios – a primeira aparición de novos seres nesta terra." Falando dos pimpíns coa súa gradación de tamaños e peteiros, escribe "un debería realmente imaxinar que a partir dunha escaseza orixinal de aves neste arquipélago, tomouse unha especie e modificouse para dar diferentes finais."
En 1890 John Murray publicou unha edición ilustrada do libro, a suxestión do artista Robert Taylor Pritchett que era xa coñecido por acompañar as viaxes de RYS Wanderer e Sunbeam, e realizar pinturas utilizadas en libros destes cruceiros. No seu prefacio a esta edición do Journal and Researches, Murray dixo que a maioría "das vistas que figuran nesta obra fixéronse a partir de bosquexos feitos no lugar por Mr. Pritchett, co libro do sr. Darwin ao seu lado", e as ilustracións foron "elixidas e verificadas co máximo coidado e esforzo".
Contidos e lugares visitados por Darwin
Para facilitar a lectura, os capítulos do libro dispuxéronse baseándose na xeografía en vez de nunha secuencia cronolóxica exacta dos lugares que Darwin visitou ou revisitou. Os principais títulos (e nalgúns casos subtítulos) de cada capítulo dan unha boa idea de onde foi, pero non na secuencia exacta. Pode consultsarse a Segunda viaxe do Beagle para unha sinopse detallada das viaxes de Darwin. A lista de contidos no libro tamén anota os tópicos discutidos en cada capítulo, que non se mostran aquí para maior simplicidade. Os nomes e ortografías son as que utilizou Darwin e os títulos están na súa forma orixinal en inglés. A lista seguinte está baseada no Journal and Remarks de 1839.
Na segunda edición, o Journal of Researches de 1845, os capítulos VIII e IX foron fusionados nun novo capítulo VIII titulado "Banda Oriental and Patagonia", e o capítulo IX agora incluía "Santa Cruz, Patagonia and The Falkland Islands". Despois do capítulo X sobre Terra do Fogo, o capítulo XI modificou o seu título a "Strait of Magellan–Climate of the Southern Coasts". Os seguintes capítulos foron en consecuencia renumerados. O capítulo XIV recibiu o novo título de "Chiloe and Concepcion: Great Earthquake", e o capítulo XX quedou co título "Keeling Island:–Coral Formations", cun capítulo XXI final que seguía tendo o título de "Mauritius to England".
Stoá
miniatura|230px|dereita|A [[Stoá de Atalo, reconstruída, en Atenas.]] Stoá (do grego antigo στοά) é a denominación que recibe na arquitectura grega un pórtico.
Como espazo público, protexido do sol e a chuvia, servía para iniciar relacións e, ás veces, establecer lugares de comercio.
Deuses celtas
Este artigo fai unha breve descrición dos deuses e deusas da mitoloxía celta:
Descrición
Balar: Balar, Balor ou Bolar foi un deus irlandés que pertencía á raza dos xigantes Fomoré. Posuía un ollo na fronte e outro na parte posterior da testa, que era maligno e que habitualmente mantiña pechado. Cando o abría, a súa mirada era mortal para aquel en quen a fixase. Coñécese principalmente porque asasinou ó rei dos Tuatha Dé Danann, Nuada, e foi por mor disto que o seu neto Lug lle deu morte.
Morrigu: Mórrígan ou Morrigu, cuxo nome significa literalmente "A raíña das pantasmas", era unha deusa tripartita da guerra dos celtas irlandeses antigos que incitaba ós guerreiros a combater. Colectivamente era coñecida coma Morrigu, pero as súas personalidades tamén eran chamadas: 1) Nemhain (pánico), de aspecto espantoso que adoptaba só cando se presentaba ante os que ían morrer; 2) Macha (batalla), que aparece baixo a forma dunha femia de corvo e 3) Badh, nome que deriva do protocelta bodbh, "cornexa", forma coa que incitaba ós guerreiros ó combate. Ela é comunmente coñecida por estar involucrada na Táin Bó Cúailnge, onde é ó mesmo tempo unha axudadora e un obstáculo para o heroe Cúchulainn. A miúdo é representada coma un corvo ou cornexa, aínda que podería adoptar moitas formas diferentes (vaca, lobo ou anguía).
Lugh: A difusión estendida do deus Lugh (aparentemente relacionado coa figura mitolóxica Lúgh en irlandés) na relixión celta susténtase polo gran número de lugares nos que aparece o seu nome, aparecendo polo mundo celta de Irlanda e a Galia. As máis coñecidas destas son as cidades de Lugdunum (a cidade francesa moderna de Lión), Lugdunum Batavorum (a cidade moderna de Leiden) e Lucus Augusta (a actual cidade de Lugo, Galicia); ademais a raíz Lug está presente en todo o Cantábrico, coma exemplo temos a tribo dos ástures de nome lugóns (que dá nome a unha pequena aldea, agora conurbación da capital asturiana) ou o termo lugas, que nas terras interiores de Cantabria se refire ós raios do sol que se coan entre as nubes. Lug é descrito nos mitos celtas coma un achegado á listaxe de divindades, e normalmente describese tendo a aparencia dun home novo. Aínda que é o deus máis importante da mitoloxía irlandesa, non é o deus supremo, senón o "deus sen función", porque as ten todas. Lug pertence ós Tuatha Dé Danann pola parte do seu pai, pero ós Fomoré pola parte da súa nai, e na segunda batalla de Mag Tured imponse coma caudillo dos Tuatha dé Danann e lévaos á vitoria, matando ó seu propio avó Balar, o do ollo pernicioso. O seu nome provén dunha voz indoeuropea que significa "branco", "luminoso", pero tamén "corvo", polo que este animal semella estar vinculado dalgunha maneira con el. Ten un aspecto solar, pero non é un deus do sol, pois esta función era feminina entre os celtas. As súas armas eran a xavelina e a fonda, e na Irlanda, unha foliada chamada Lughnasadh (irlandés moderno Lúnasa) conmemórase no seu honor.
Táboa
Esta táboa mostra algúns dos deuses celtas e romano-celtas mencionados anteriormente, en forma romanizada, así como os antigos nomes gauleses, británicos ou ibéricos, así como os do Tuatha Dé Danann e os personaxes do Mabinogion. Están dispostos para suxerir algunhas asociacións lingüísticas ou funcionais entre os deuses antigos e as figuras literarias. É escusado dicir que todas estas asociacións están suxeitas a continuas revisións e desacordos académicos. En particular, foi sinalado por eruditos como Sjoestedt que é inapropiado intentar encaixar as deidades celtas insulares nun formato romano como tales intentos distorsionan seriamente as deidades insulares.
Altar de Atenea
O altar de Atenea atópase situado na 'acrópole de Atenas ao leste do Antigo templo de Atenea, en honor de Atenea e Erecteo, rei de Atenas (fillo de Pandión (fillo de Erictonio)).
Consérvase a base do altar que foi utilizado por diversos templos dos que se edificaron sucesivamente no centro da acrópole, realizábanse cultos en honor dos deuses ofrecéndose sacrificios de animais.
Radiolarios
Debido á rápida evolución das súas especies, son importantes fósiles de diagnóstico, que se encontran nos estratos desde o Cámbrico ata os nosos días. Algúns radiolarios fósiles importantes son Actinomma, Heliosphaera e Hexadoridium.
Descrición
Os radiolarios teñen moitos pseudópodos con forma acicular chamados axopodios, dispostos radialmente e sostidos por grupos de microtúbulos, que favorecen a flotación da célula. O núcleo da célula e a maior parte dos orgánulos están na porción interna do citoplasma ou endoplasma (dentro da cápsula esquelética central), e a porción externa ou ectoplasma está chea de vacúolos escumosos e gotas de lípidos, que tamén lle dan capacidade de flotación. Os vacúolos rompen cando o mar está axitado e o radiolario cae a zonas máis profundas, onde volve a formar os vacúolos e ascende outra vez. O alimento capturado polos pseudópodos pasa ao interior do ectoplasma para ser dixerido. A miúdo conteñen tamén algas simbióticas, especialmente zooxantelas, as cales lles proporcionan a maior parte da enerxía que necesitan. O endoplasma contén o núcleo (un ou varios), os orgánulos e gránulos de pigmentos e lípidos.
Parte desta organización obsérvase tamén nos heliozoos, pero estes non teñen a cápsula esquelética central e só producen escamas ou espiñas simples.
Algúns radiolarios coñécense pola semellanza que teñen con poliedros regulares, como as especies con forma icosaédrica como Circogonia icosahedra representada na figura.
Taxonomía
Os radiolarios pertencen ao supergrupo Rhizaria xunto cos Cercozoa e Foraminifera. Tradicionalmente os radiolarios foron divididos en catro grupos: Acantharia, Nassellaria, Spumellaria e Phaeodaria. Porén, hoxe os Phaeodaria considérase que son cercozoos. Nassellaria e Spumellaria producen esqueletos silíceos e agrúpanse hoxe xuntos no grupo Polycystina. A pesar dalgunhas opinións iniciais en contra deste agrupamento, este está apoiado en evidencias de filoxenias moleculares. Os Acantharia producen esqueletos de sulfato de estroncio e están moi relacionados co peculiar xénero Sticholonche (Taxopodida), que carece de esqueleto interno e foi durante moito tempo considerado un heliozoo. Os Radiolaria poden, por tanto, ser divididos en dúas grandes liñaxes: Polycystina (Spumellaria + Nassellaria) e Spasmaria (Acantharia + Taxopodida). Outras clasificacións distinguen as clases Polycystinea, Acantharea e Sticholonchea.
Hai varios grupos de orde superior que foron detectados en análises de datos ambientais. Especialmente, grupos relacionados con Acantharia e Spumellaria. Destes grupos só se coñecen datos moleculares e son polo momento completamente descoñecidos en canto á súa morfoloxía e fisioloxía. A diversidade dos radiolarios é probable que sexa moito maior do que se coñece actualmente.
A relación entre os Foraminifera e os Radiolaria tamén está sendo moi debatida. As árbores moleculares apoian a proximidade entre os dous grupos, formando un grupo maior chamado Retaria. Pero non se sabe seguro se son liñaxes irmás ou se os foraminíferos deberían ser incluídos dentro dos radiolarios.
Rexistro fósil
Os radiolarios máis antigos coñecidos datan do principio do período Cámbrico, e aparecen nos mesmos estratos ca a primeira fauna con pequenas cunchas, e poderían mesmo ser máis antigos, do final do Precámbrico. Estes primeiros radiolarios teñen significativas diferenzas cos posteriores, cunha diferente estrutura reticular de silicio e poucas ou ningunhas espiñas na testa ou esqueletos. O 90% das especies de radiolarios están extinguidas. Os esqueletos ou testas, dos antigos radiolarios utilízanse para a datación xeocronolóxica, moi útil para a prospección de petróleo e na determinación da paleoclimatoloxía.
Os radiolarios de Haeckel
O biólogo alemán Ernst Haeckel realizou debuxos moi detallados de radiolarios, o que axudou a popularizalos nos salóns de aficionados á microscopía da época vitoriana, xunto cos foraminíferos e diatomeas.
Comoé
Comoé é unha provincia de Burkina Faso, localizada na rexión de Cascades. A súa capital é a cidade de Banfora.
Departamentos
miniatura|esquerda|Departamentos de Comoé. A provincia divídese en nove departamentos:
Reocín
Reocín é un municipio da comunidade autónoma de Cantabria, España. Limita ao norte con Alfoz de Lloredo e Santillana del Mar, ao oeste con Cabezón de la Sal, ao sur con Mazcuerras e Cartes e ao leste con Torrelavega.
Berce da historia da Cantabria moderna, a súa capital, Puente San Miguel, alberga a denominada Casa de Xuntas de Cantabria, lugar onde en 1778 os Nove Vales das Asturias de Santillana decidiron constituír un corpo de provincia e pasar a depender directamente do poder real.
A Estrada, Noche, Vilalba
A Estrada é un lugar da parroquia de Noche, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2010 tiña 29 habitantes (15 homes e 14 mulleres).
Partido Nacionalsocialista Alemán dos Traballadores
thumb|260x260px|Bandeira do partido. O Partido Nacionalsocialista Alemán dos Traballadores (tamén traducido por Partido Nacionalsocialista Obreiro Alemán; en alemán Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP), mellor coñecido como o Partido Nazi, foi o partido político levado ó poder por Adolf Hitler en 1933. O termo nazi é unha forma abreviada da palabra alemá Nationalsozialismus (nacionalsocialismo), que era a ideoloxía do partido. O partido foi a principal forza política na Alemaña Nazi dende a caída da República de Weimar (1933) até o fin da segunda guerra mundial en 1945, cando foi declarado ilegal e os seus líderes foron arrestados e culpados de crimes de guerra, contra a humanidade e contra a paz nos xuízos de Nuremberg entre novembro de 1945 e outubro de 1946.
O antecesor do Partido Nazi, o Deutsche Arbeiterpartei (Partido Obreiro Alemán), foi fundado en 1919 por un cerralleiro chamado Anton Drexler (xunto a Gottfried Feder, Dietrich Eckart e Karl Harrer) como un dos movementos populares (de: völkisch) que existían en Alemaña como resultado da súa derrota na primeira guerra mundial.
Max Weber
Maximilian Weber, nado o 21 de abril de 1864 en Erfurt e finado o 14 de xuño de 1920 en Múnic, foi un economista e sociólogo alemán, considerado un dos fundadores do estudo moderno antipositivista, da socioloxía e da administración pública.
Partido Nacionalsocialista Alemán dos Traballadores
Para investigar a este grupo, o servizo de intelixencia do exército alemán enviou a Hitler, un xove cabo, a monitorear as actividades deste partido. Impresionado polo que viu, ingresou como membro nº 55, aínda que Hitler despois declarou ser o "Membro do Partido número 7", para facer crer que el fora un dos fundadores. El en realidade foi o 7º membro do comité central e Responsable de Propaganda. Durante a súa xestión, iniciouse a contabilidade dos membros do partido, iniciándose a conta no número 500 para dar idea de gran cantidade, polo cal quedou asignado o 555 a Hitler. Logo de ser proscrito polo fracasado Putsch de Múnic en 1923, o partido foi refundado co nome de Partido Nacionalsocialista Alemán dos Traballadores (NSDAP, nas súas siglas alemás) o 25 de febreiro de 1924, obtendo Hitler a xefatura do partido.
Despois de que o seu intento de golpe de estado fracasara en Baviera, os nazis competiron nas eleccións restantes nos anos vinte. Nas eleccións da década de 1930, impulsados polos problemas económicos de Alemaña na incipiente Gran Depresión, incrementaron os seus votos dramaticamente, converténdose no segundo partido máis grande no Reichstag. Isto mellorou a súa posición nos anos vindeiros e, a pesar dunha pequena proscripción da SA (Sturmabteilung, Seccións de Asalto, o exército privado do partido) en 1932, nas eleccións do mesmo ano o partido alcanzou un total de 13.57 millóns de votos e converteuse no bloque máis votado no Reichstag. En vista que os nazis gañaran 22 procesos electorais e eran maioría no Congreso, Hitler foi nomeado Chanceler polo presidente Hindenburg o 30 de xaneiro de 1933, e nunhas eleccións nacionais, os nazis e os seus aliados nacionalistas alcanzaron a maioría, a cal usaron para aprobar un Acto Permisorio para poñer o poder absoluto nas mans de Hitler. Despois da proscripción ou cancelación de tódolos outros partidos (5 de xullo de 1933) e a prohibición de formar novos (14 de xullo de 1933), os nacionalsocialistas convértense no único partido político restante. Isto era parte do Gleichschaltung (literalmente "sincronización", termo usado nun sentido político para describir o proceso mediante o cal o réxime nazi estableceu sucesivamente un sistema de control totalitario sobre o individuo).
Max Weber
A pesar de ser recoñecido como un dos pais da socioloxía, xunto con Karl Marx, Auguste Comte e Émile Durkheim, Weber nunca se viu a si mesmo como sociólogo, senón como historiador; para el, a socioloxía e a historia eran dúas empresas converxentes. Con todo, sobre o final da súa vida en 1920, escribiu nunha carta ao economista Robert Liefmann: "Se me convertín finalmente en sociólogo (porque tal é oficialmente a miña profesión), é sobre todo para exorcizar a pantasma aínda viva dos conceptos colectivos (...)".
Partido Nacionalsocialista Alemán dos Traballadores
Nomearon ás SA como brazo político do Réxime e á SS como un organismo auxiliar da Policía, ademais de fundar a Policía Secreta do Estado, en alemán: Geheime Staats Polizei, cuxas siglas, GESTAPO, foron o terror de Europa.
Max Weber
Os seus traballos máis importantes relaciónanse coa socioloxía da relixión e o goberno, pero tamén escribiu moito no campo da economía. A súa obra máis recoñecida é o ensaio Die protestantische Ethik und der 'Geist' des Kapitalismus (en galego, A ética protestante e o espírito do capitalismo), que foi o inicio dun traballo sobre a socioloxía da relixión. Pero a recompilación Wirtschaft und Gesellschaft (en galego, Economía e sociedade), publicada postumamente entre 1921 e 1922, é a suma máis completa e sistemática das súas ideas e conceptos.
Weber argumentou que a relixión foi un dos aspectos máis importantes que influíron no desenvolvemento das culturas occidental e oriental. Noutras das súas obras famosas,  Wissenschaft als Beruf (en galego, A ciencia como vocación), e Politik als Beruf (en galego, A política como vocación), Weber definiu o Estado como unha entidade que ostenta o monopolio da violencia e os medios de coacción, unha definición que foi fundamental no estudo da ciencia política moderna en Occidente.
Os comezos
miniatura|200px|Max Weber en 1878. Max Weber naceu en Erfurt, Turinxia, en Alemaña, sendo o maior de sete fillos de Max Weber (pai), xurista e político destacado do Partido Liberal Nacional na época de Bismarck e funcionario protestante, e da súa esposa Helene, unha calvinista moderada. Un dos seus irmáns, Alfred Weber, tamén foi sociólogo e economista.
Debido á vida pública do seu pai, Weber creceu nun ambiente familiar inmerso na política, e o seu fogar recibiu a visita de prominentes académicos e figuras públicas. Ao mesmo tempo, Weber demostrou ser intelectualmente precoz. O agasallo de Nadal que lles fixo aos seus pais en 1876, cando contaba con trece anos, resultou ser un par de ensaios históricos, titulados "Sobre o curso da historia alemá, con referencias especiais á posición do emperador e o papa" e "Sobre o período do Imperio romano desde Constantino á migración das nacións". Parecía xa claro entón que Weber ía adicarse ás ciencias sociais. Á idade de catorce anos escribiu cartas cheas de referencias a Homero, Virxilio, Cicerón e Tito Livio, e antes de ingresar na universidade xa posuía un extenso coñecemento sobre Goethe, Spinoza, Kant e Schopenhauer.
Estudos
Weber estudou nas universidades de Heidelberg, Berlín e Gotinga, interesándose especialmente polo dereito, a historia e a economía.
En 1882, Weber ingresou na Universidade de Heidelberg como estudante de dereito. Incorporouse á fraternidade do seu pai e escolleu o campo das leis do mesmo xeito que el. Á parte destes estudos, tomou clases de economía e estudou historia medieval. Tivo por profesores, entre outros, ao seu tío, o historiador liberal alemán Hermann Baumgarten, autor de dúas voluminosas obras sobre historia española antiga e moderna e fillo e neto de pastores protestantes. Adicionalmente, Weber realizou extensas lecturas sobre temas teolóxicos.
A finais da década de 1880, Weber profundou os seus estudos de historia. Obtivo o doutoramento en leis en 1889, cunha tese sobre historia legal titulada A historia das organizacións medievais de negocios. Dous anos despois, Weber completou o seu Habilitationsschrift coa tese sobre A historia agraria romana e a súa significación para a lei pública e privada. Habilitándose -xa podía exercer como Privatdozent- Weber estaba cualificado en Alemaña para obter un cargo como profesor universitario.
Carreira académica
Durante o tempo transcorrido entre a conclusión da súa tese doutoral e o momento en que foi habilitado como profesor, Weber comezou a interesarse en política social contemporánea. En 1888, uniuse á Verein für Socialpolitik, para entón nova Asociación Profesional de Economistas Alemáns. Esta asociación, afiliada á escola histórica, consideraba que a achega principal da economía era a solución dos problemas sociais de maior impacto durante a época, e foi pioneira no uso de estudos estatísticos a grande escala na análise económica. En 1890 a Verein creou un programa de investigación para examinar «a cuestión polaca», termo usado para referirse ao fluxo de traballadores agrícolas estranxeiros cara a Alemaña oriental, mentres os seus traballadores locais migraban ás cidades en proceso acelerado de industrialización. Weber foi posto a cargo deste estudo e redactou unha parte considerable dos seus resultados. O informe final foi eloxiado amplamente como un excelente traballo de investigación empírica, cimentando a reputación de Weber como experto en economía agraria.
Weber obtivo un éxito académico considerable na década dos anos 1890. En 1893, casou cunha curmá afastada chamada Marianne Schnitger, quen posteriormente se convertería en feminista e escritora por dereito propio, ademais de volverse un factor decisivo na recompilación e publicación de traballos pouco coñecidos de Weber posterior á súa morte en 1920. En 1894 a parella mudouse a Friburgo, onde Weber foi nomeado profesor de economía na Universidade de Friburgo, cargo que posteriormente continuará ao trasladarse á Universidade de Heidelberg en 1897. Ese mesmo ano morreu o seu pai, dous meses despois de que ambos sostivesen unha discusión moi forte, respecto da cal nunca tiveron a oportunidade de facer as paces. A partir de entón, Weber vólvese cada vez máis propenso ao nerviosismo e ao insomnio, o cal dificulta a súa capacidade de dar clases e cumprir coas súas tarefas como profesor. Por tanto, viuse obrigado a diminuír e eventualmente deter o seu traballo académico, deixando o seu último curso, no outono de 1899, sen rematar. Despois de meses nun sanatorio durante o verán e outono de 1900, Weber e a súa esposa Marianne viaxaron a Italia a finais dese ano, para non regresar até abril de 1902.
Despois da súa inmensa produtividade nos temperáns anos 1890, Weber non publicou un só ensaio entre comezos de 1898 e finais de 1902, e finalmente renuncia ao seu cargo de profesor no outono de 1903. Con todo, continuou traballando como profesor privado, axudado por unha herdanza obtida en 1907.
O mesmo ano da súa renuncia ao cargo de profesor, Weber acepta o cargo de editor asociado do Arquivo de Ciencias Sociais e Benestar Social xunto aos seus colegas Edgar Jaffé e Werner Sombart. En 1904, visitou os Estados Unidos e participou no Congreso das Artes e as Ciencias, que se realizou xunto á Exposición Universal de San Luís. En 1904, comezan a aparecer nesta publicación o que serían os principais traballos de Weber, sendo en 1905 cando se publica o seu ensaio Die protestantische Ethik und der 'Geist' des Kapitalismus (en galego, A ética protestante e o espírito do capitalismo), o cal se converteu no seu traballo máis popular e sentou as bases para o seu traballo futuro sobre o impacto da cultura e a relixión no desenvolvemento dos sistemas económicos. A importancia do ensaio é tal, que resultou ser o único dos seus escritos que foi publicado como un libro mentres el viviu.
En 1912, Weber tentou organizar un partido político de esquerda que combinase social-demócratas e liberais, pero o seu intento fracasou debido ao medo que moitos liberais sentían cara aos ideais -que consideraban revolucionarios- dos social-demócratas.
Durante a Primeira guerra mundial, Weber serviu por un tempo como director dos hospitais do exército en Heidelberg. Entre 1915 e 1916 formou parte de grupos que tentaban manter o control alemán en Bélxica e Polonia despois da guerra. As opinións de Weber sobre a guerra, e tamén sobre a expansión do imperio alemán, cambiaron durante estes anos. En 1918, foi membro do consello de obreiros e soldados de Heidelberg. O mesmo ano converteuse en consultor da Comisión do Armisticio Alemán para o Tratado de Versalles e a comisión asignoulle o borrador da Constitución de Weimar. Weber temía intensamente unha revolución comunista en Alemaña e decantábase a favor de inserir o artigo 48 na constitución. Posteriormente, este artigo será aproveitado de modo oportunista por Adolf Hitler para declarar a lei marcial e así obter potestades de ditador.
A partir de 1918, Weber retomou a docencia, primeiro na Universidade de Viena e logo, en 1919, na Universidade de Múnic. En Múnic, foi director do primeiro instituto de socioloxía creado nunha universidade alemá, aínda cando xamais exerceu unha cátedra de socioloxía ao longo da súa vida.
Max Weber morreu de pneumonía en Múnic o 14 de xuño de 1920. Debe destacarse que moitos dos traballos que son famosos agora, foron reunidos, revisados e publicados postumamente. Luminarias da socioloxía, como Talcott Parsons e Charles Wright Mills fixeron interpretacións significativas dos traballos de Weber.