cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Revolución social española de 1936
Primeira fase da revolución (xullo-setembro 1936): O verán da anarquía
Os sindicatos CNT e UXT convocan unha folga xeral do 19 ó 23 de xullo como resposta tanto á sublevación militar como á aparente apatía do Estado fronte á mesma. Malia que xa existían antecedentes puntuais en días anteriores de distribución de armas entre sectores civís, é durante a folga xeral cando grupos de sindicalistas vinculados ós sindicatos convocantes e a grupos menores, asaltan moitos dos depósitos de armas das forzas da orde, independentemente de que estean sublevados contra o Goberno ou non. Xa nestas primeiras semanas se establecen dous matices entre os sectores revolucionarios anarcosindicalistas: o grupo radical, vinculado fundamentalmente á FAI e, a través dela, á CNT, aínda que tamén participen outras organizacións menores, que entende o fenómeno do que participa como unha revolución á usanza tradicional; e o grupo posibilista, formado tamén por membros doutro sector da CNT (e outros grupos revolucionarios máis moderados), que expresa a conveniencia de participar nunha fronte máis ampla, a posteriormente chamada Fronte Popular Antifascista (FPA), resultado de sumar os sindicatos á coalición electoral da Fronte Popular.
En todas estas estruturas queda reflectida a distinción anteriormente citada entre as dúas sensibilidades revolucionarias. En mans dos radicais quedan os comités de guerra e de Defensa, de progresivamente menor importancia. En mans dos posibilistas, o resto.
En poucos días articúlanse as frontes da guerra civil, dos que un dos principais no contexto da revolución é a de Aragón. O 24 de xullo de 1936 parte a primeira milicia voluntaria de Barcelona en dirección a Aragón. É a Columna Durruti, que contaba cuns 3.000 milicianos, maioritariamente traballadores coordinados por Buenaventura Durruti, que van implantando o comunismo libertario polos concellos polos que van pasando. Ademais fórmanse outras destas estruturas militares como a Columna de Hierro ou a Columna Rojo y Negro que parten tamén cara Aragón. Todo este movemento deu lugar a unha extraordinaria concentración de anarquistas na parte non tomada polos militares alzados. A chegada, por unha parte, dos millares de milicianos anarquistas de Cataluña e Valencia, e a existencia, por outra, dunha gran base popular rural aragonesa de filiación anarcosindicalista, permitirán o desenvolvemento progresivo da maior experiencia colectivista da revolución.
Báculo de Mondoñedo
O báculo de Mondoñedo é unha peza románica do primeiro cuarto do século XIII da colección permanente do Museo Nacional de Arte de Cataluña. Procede de Limoges, dun sartego atribuído ó bispo de Ribadeo, Paio de Cebeira (Siveira) (1199-1218). Foi depositado cara a 1855 na catedral de Mondoñedo, provincia de Lugo. Entrou no museo proveniente da adquisición da colección Plandiura, en 1932.
Revolución social española de 1936
Primeira fase da revolución (xullo-setembro 1936): O verán da anarquía
Durante esta primeira fase a maior parte da economía española foi posta baixo o control dos traballadores organizados polos sindicatos; principalmente en áreas anarquistas como Cataluña este fenómeno chegou ó 75% do total da industria, pero nas áreas de influencia socialista a taxa foi bastante menor. As fábricas foron organizadas por comités de traballadores, as áreas agrícolas chegaron a colectivizarse e funcionar como comunas libertarias. Incluso lugares como hoteis, salóns de peiteado, ou restaurantes foron colectivizados e manexados polos seus propios traballadores.
Báculo de Mondoñedo
Descrición
Coma produto do obradoiro de Limoges é unha das pezas máis salientábeis da colección. Trátase dun dos poucos obxectos de ourivaría románica do museo do cal se coñece a procedencia. Está documentado dende 1746 na antiga igrexa de santa María do Campo, en Ribadeo, e sufriu diversas vicisitudes até chegar ao museo. O tema da voluta é adoito habitual neste tipo de pezas, o Arcanxo Miguel matando o dragón, e asemade característico das series de Limoges.
Revolución social española de 1936
Primeira fase da revolución (xullo-setembro 1936): O verán da anarquía
George Orwell describe unha escena de Aragón durante este período, no que participou como parte da División Lenin do POUM, no seu libro Homage to Catalonia:
As comunas foron usadas de acordo ó principio básico de «De cada un de acordo á súa habilidade, a cada un de acordo á súa necesidade». Nalgúns lugares, os cartos foron totalmente eliminados, para ser substituído por vales. Baixo este sistema, o custo dos bens era con frecuencia un pouco máis dun cuarto do custo anterior. As áreas rurais incautadas e colectivizadas durante esta fase da revolución oscilan: máis do 70% en Cataluña, preto do 70% no Aragón reconquistado, o 91% de Estremadura que quedaba na República, o 58% en Castela-A Mancha, o 53% en Andalucía non sometida ós militares insurrectos, o 25% para Madrid, o 24% para Murcia e o 13% na actual Comunidade Valenciana. No tocante á colectivización destas terras expropiadas, o total supón un 54% da superficie expropiada da España republicana, segundo datos do IRA. Porén, dado que o Ministerio de Agricultura, e por extensión o IRA, estaban baixo control do Partido Comunista, hostil á colectivización, os datos poderían ser maiores. As provincias onde adquiriron maior importancia as colectividades rurais, foron as de Cidade Real, onde estaban colectivizadas en 1938, 1.002.615 has, o 98,9% da superficie cultivada en 1935- e Xaén -con 685.000 has e o 76,3%, quedando a moita distancia o resto das provincias republicanas. Moitas colectividades aguantarían até o final da guerra.
No Aragón no que se proclama o comunismo libertario ó paso das columnas de milicias libertarias, fórmanse aproximadamente 450 colectividades rurais, a práctica totalidade delas en mans da CNT, cun número que roldará as 20 a cargo da UXT.
Na área valenciana constituíronse 353 colectividades, 264 dirixidas pola CNT, 69 pola UXT e 20 de xeito mixto CNT-UXT. Un dos seus principais logros foi o Consello Levantino Unificado de Exportación de Agres (coñecido polas súas iniciais, CLUEA) e a total socialización das industrias e servizos da cidade de Alcoi.
Malia as críticas que clamaban pola máxima eficiencia, as comunas anarquistas producían máis que antes de ser colectivizadas. As zonas liberadas recentemente traballaron sobre os principios libertarios: as decisións eran tomadas a través de concilios de cidadáns comúns sen ningún tipo de burocracia (cabe mencionar que o liderado da CNT-FAI neste período non foi tan radical como os membros responsables destes drásticos cambios).
Malia esta situación de descomposición de facto do poder estatal, para o 2 de agosto o goberno toma unha das primeiras medidas co obxecto de recuperar o control fronte á revolución: a creación dos Batallóns de Voluntarios, xermolo do Exército Popular da República. Tamén promulgará algúns decretos, máis simbólicos que reais, desbordado polo fenómeno revolucionario:
Xorden tamén xa as primeiras tensións entre a estratexia da CNT e a política do Partido Comunista e a súa extensión en Cataluña, o PSUC, e o 6 de agosto saen os membros do PSUC do goberno autonómico catalán polas presións anarcosindicalistas.
Segunda fase da Revolución (setembro-novembro 1936): Primeiro Goberno da Vitoria
miniatura|dereita|Escudo do Consello Rexional de Defensa de Aragón Tanto nesta etapa como na anterior as estruturas do Estado se limitan a lexislar sobre unha política de feitos consumados pola Revolución, aínda que debido ó crecemento da escalada bélica contra os militares sublevados, os sindicatos empezan a ceder circunstancialmente o control das columnas ó Estado para a Defensa de Madrid de outubro-novembro, que foi dirixida por un organismo semiindependente, no que estaban representados tódolos partidos da Fronte Popular ademais dos anarquistas, a Xunta de Defensa de Madrid, logo chamada Xunta Delegada de Defensa de Madrid. O inicio de todo este maior acordo e acercamento entre os partidos da Fronte Popular e os sindicatos plásmase na formación do primeiro Goberno da Vitoria (4 de setembro) de Largo Caballero.
Entre as medidas destinadas a absorber ou intentar lexislar a actividade dos revolucionarios destacan:
Malia este aparente consentimento ós revolucionarios, non intervén activamente no desenvolvemento da revolución, e o seu principal obxectivo será potenciar e fortalecer o Exército como pedra base do Estado, a través de distintas medidas, entre as que salientan, alén dos intentos reiterados de disolución dos Comités de Defensa e Comités de Guerra, as máis radicais:
Cando a guerra se empeza a prolongar, o espírito dos primeiros días de revolución afrouxa e comeza a fricción entre os moi diversos integrantes da Fronte Popular Antifascista, en parte debida ás políticas do Partido Comunista, establecidas desde o ministerio de exterior da Unión Soviética estalinista, a maior fonte de axuda estranxeira para unha República que neses momentos comezaba a relevantarse e que necesitaba imperiosamente da mesma.
A política comunista proclamaba que a guerra civil en proceso non era o momento adecuado para a revolución e que ata que non se gañase a guerra, a derrota das forzas de Franco debía ser o principal obxectivo, e non a abolición do capitalismo, o que se pospuña á fin da guerra. Os anarquistas e trotskistas estiveron fortemente en desacordo con isto, ó entender a maioría deles a guerra e a revolución como unha prolongación a unha da outra. Ás milicias dos partidos e grupos que se situaran en contra da posición soviética pronto se lles obstaculizou desde o Estado a axuda e recursos, vendo así estes reducida a súa capacidade de actuación, a causa do cal na maioría das áreas republicanas comezaron lentamente a reverterse os recentes cambios realizados.
Durante este período algunhas estruturas revolucionarias aproban novos programas de acción que subordinan ó Goberno, o que dá lugar á disolución ou inicio de absorción, apropiación e intervención das estruturas revolucionarias por parte do goberno estatal republicano.
Unha excepción constituíuna a consolidación do proceso colectivista en Aragón, onde chegaron miles de milicianos libertarios de Valencia e Cataluña, onde xa antes do inicio da guerra civil existía a máis importante base obreira anarcosindicalista afiliada á CNT de toda España. A asemblea convocada en Bujalaroz nas semanas finais de setembro de 1936 polo Comité Rexional da CNT de Aragón, con delegacións das vilas e as columnas confederais, seguindo as directivas propostas o 15 de setembro de 1936 en Madrid polo Pleno Nacional de Rexionais da CNT, de propor a tódolos sectores políticos e sindicais a formación de Consellos Rexionais de Defensa vinculados federativamente a un Consello Nacional de Defensa que faría as funcións do goberno central, acorda a creación do Consello Rexional de Defensa de Aragón, que celebra a súa primeira asemblea o 15 de outubro do mesmo ano.
Terceira fase da Revolución (novembro 1936-xaneiro 1937): Segundo Goberno da Vitoria
O 2 de novembro o Comité Executivo Popular de Valencia aproba un novo programa de acción que o subordina á política do Goberno da República (segundo gabinete de Largo Caballero o 4 de novembro), no que se integran como ministros Joan García Oliver, Joan López, Federica Montseny e Joan Peiró, membros destacados da CNT. Durante este mes, a Columna de Hierro decide tomar brevemente Valencia, en protesta pola escaseza de aprovisionamentos que lle proporciona o Comité Executivo Popular, en mans dos posibilistas, producíndose posteriormente enfrontamentos polas rúas da cidade entre milicias libertarias e grupos comunistas, cun saldo de máis de 30 mortos.
O día 14 a Columna Durruti chega a Madrid, despois de ceder ante a presión dos posibilistas, que esixen a colaboración co Estado. O 20 morre Buenaventura Durruti en Madrid. Outra das estruturas radicais, o Comité de Guerra de Xixón, é transformado por decreto o 23 de decembro no Consello Interprovincial de Asturias e León, regulado e máis moderado, ó tempo que recoñece oficialmente a formación do Comité de Defensa Nacional.
O 17 de decembro o xornal soviético Pravda de Moscova publica un editorial onde se le: «Xa comezou en Cataluña a depuración de trotskistas e anarcosindicalistas; levouse a cabo coa mesma enerxía que na Unión Soviética». A liquidación realizada polos comunistas leais a Stalin de numerosos antifascistas e de colectivizacións e outras estruturas xurdidas espontaneamente dende abaixo en consonancia coa Revolución que non se sometesen ás directrices de Moscova xa comezara.
Durante esta etapa o Goberno pasa a controlar definitivamente as milicias populares, disolvéndoas nun exército estruturado e xerarquizado baixo o seu mando. A revolución non sobrevivirá como poder independente tralo segundo goberno de Largo Caballero.
A fin da revolución (xaneiro 1937-maio 1937)
O 27 de febreiro de 1937 o goberno prohibe o periódico da FAI Nosotros, iniciando así o período durante o que a maior parte das publicacións críticas co goberno pasan a sufrir censura. Ó día seguinte prohibe ós policías pertencer a partidos políticos ou sindicatos, medida adoptada polo goberno autonómico catalán o 2 de marzo. O 12 do mesmo mes, a Generalitat aproba unha orde esixindo a entrega de tódalas armas longas e materias explosivas a quen non estean militarizados. Empezan máis enfrontamentos entre os sectores da FPA, e o día 27 prodúcese a dimisión dos conselleiros anarquistas do goberno autónomo catalán. Durante o mes de marzo complétase a militarización das milicias, transvasadas a un Exército regular, contra o que se alzaron moitas voces.
O 17 de abril, ó día seguinte de que os ministros da CNT volveran á Generalitat, unha forza de carabineiros en Puigcerdà pide ás patrullas obreiras da CNT que lles entreguen o control das aduanas, a Garda Civil e de Asalto enviada a Figueres e outras cidades por toda a provincia para arrancar o control policial das mans das organizacións obreiras, disolvendo o Consello da Cerdaña, un dos máis autónomos. Simultaneamente, en Barcelona, a Garda de Asalto procede a desarmar ós obreiros á vista, nas rúas.
Durante o mes de maio agudízanse os enfrontamentos entre os partidarios da revolución e os moderados. O día 13, tralos sucesos das xornadas de maio de Barcelona, os dous ministros comunistas, Jesús Hernández e Vicente Uribe, propoñen ó Goberno que se castigue á Confederación Nacional do Traballo (CNT) e ó Partido Obreiro de Unificación Marxista (POUM). O 16 dimite Largo Caballero, ó que segue a formación do goberno do socialista Juan Negrín, aparentemente un seguidor de Prieto, sen os anarquistas e os revolucionarios.
Sucesos posteriores relacionados
O día 25 queda excluída a FAI dos Tribunais Populares. O 8 de xuño de 1937 o goberno (trasladado a Valencia), lanza un decreto polo que legalizaba temporalmente as colectividades rurais que aínda non foran disoltas. O 14 de xuño fórmase un novo goberno da Generalitat, tamén sen os anarquistas e os revolucionarios. O 15 é ilegalizado o POUM e o seu comité executivo é detido. O 16 disólvese a 29ª División (Ex División Lenin, do POUM).
O 7 de agosto o goberno reautoriza o culto relixioso en privado, unha das súas moitas medidas intentando restablecer o poder do Goberno na zona republicana. Tres días despois tropas do Exército republicano ocupan militarmente o Consello Rexional de Defensa de Aragón, ó tempo que en Barcelona se producen manifestacións contra a suspensión da publicación anarcosindicalista Solidaridad Obrera, disoltas con gran violencia. O día 16 prohibense en Barcelona os mitins políticos. O 26 do mesmo mes o Consello asturiano proclámase Consello Soberano de Asturias e León, ente soberano e independente da República.
O 21 de outubro prodúcese unha manifestación da CNT e dos militantes socialistas ante a prisión do mosteiro de San Miguel dos Reis de Valencia, ameazando con botar as portas abaixo se non se liberaba ós presos. O 12 de novembro a CNT retírase dos comités da FPA.
O 6 de xaneiro de 1938 o Goberno publica un decreto polo que se prohibe toda nova emisión de billetes e moedas de comités, concellos, corporacións etc. e dase un prazo dun mes para que sexan retirados da circulación, intentando acabar cos últimos restos da Revolución.
A revolución e a guerra civil
Á coincidencia no tempo da revolución e a guerra civil fai que no campo militar se desenvolvan diversas iniciativas coordinadas polas novas administracións establecidas pola ondada revolucionaria, a maior parte das cales resultarán infrutuosas.
A toma de Aragón
Unha das últimas columnas será a columna Los Aguiluchos, saída de Barcelona o 28 de agosto en dirección a Huesca.
As columnas de Barcelona e Lleida dirixíanse principalmente cara a Huesca e Zaragoza, e as valencianas cara a Teruel, asediando as tres capitais provinciais reiteradamente.
A primeiros de setembro chega unha pequena columna: a de Carod-Ferrer, que se instala en torno a Villanueva de Huerva.
Esta operación prolóngase ata finais de setembro, cando ante o imperativo da inminente Batalla de Madrid algunhas das columnas teñen que ceder a súa independencia subordinándose ós requirimentos do Goberno.
O desembarco de Mallorca
A idea dunha expedición a Mallorca estivera presente desde que o 19 de xullo fora tomada polos sublevados, xunto a Eivisa e Formentera. Menorca era a única illa do arquipélago balear que non caera en mans dos franquistas.
Conseguen tomar as illas de Eivisa, Formentera e Cabrera, desembarcando na illa de Mallorca pola zona de Punta Amer e Porto Cristo (logo rebautizado a Porto Rojo).
O chamado Desembarco de Mallorca pódese dar por definitivamente concluído cando o 20 de setembro tropas franquistas procedentes de Mallorca ocupan Formentera.
A defensa de Madrid
Esta operación foi quizais a última, desenvolvéndose en novembro de 1936. Nela morre o 20 de novembro de 1936 Buenaventura Durruti, un dos principais protagonistas da Revolución. A resistencia das milicias populares, pronto militarizadas para formar o Exército Popular Republicano, unida aos reforzos das Brigadas Internacionais, permitiu que Madrid resistise o ataque dos sublevados.
Trofeo Teresa Herrera 1986
O centrocampista atlético Quique Setién foi elixido mellor xogador do torneo por segundo ano consecutivo.
Acoso (filme)
Sinopse
Tom Sanders, un executivo que traballa nunha empresa de alta tecnoloxía, está a piques de ser ascendido. Porén, nunha semana chave para a súa vida, verá as súas aspiracións rotas cando, no seu canto, sae nomeada Meredith Jonson, unha antiga moza súa que agora é unha agresiva executiva.
Control Machete
Control Machete foi un grupo mexicano de música hip hop con orixe en Monterrey. Estaba integrado polo DJ e tecladista DJ Toy Selectah, o vocalista Pato Machete e o vocalista Fermín IV.
Historia do grupo
Baixo a produción de Jason Roberts, e con influencias de Cypress Hill, gravaron o seu primeiro álbum Mucho Barato; considerado un precursor do hip hop mexicano, xa que con el o xénero chegou a un nivel máis alto de popularidade. O seu sinxelo "¿Comprendes Mendes?" foi o que lles deu popularidade inmediata e soou intensamente por moito tempo sendo a súa canción máis coñecida.
Logo do éxito de Mucho Barato, Control Machete volveu entrar nos estudos, esta vez para producir un disco máis elaborado que o anterior: Artillería pesada presenta.... Este álbum incluía grandes éxitos como "Sí Señor", e ata se empregou como fondo para un comercial de televisión de Levi's para a Super Bowl, o que lles outorgou éxito internacional.
Nottingham Forest F.C.
O Nottingham Forest Football Club é un club de fútbol inglés da cidade de Nottingham, en East Midlands. Foi fundado en 1865 e compite na Football League Championship.
Historia
Foi un dos membros fundadores da Football Alliance en 1889 e o seu primeiro grande éxito conseguiuno en 1898 ao gañar a FA Cup. Pasou gran parte do século XX na Second Division e o seu segundo gran trofeo veu en 1959 cando gañou unha nova FA Cup. O seu período de maior éxito veu da man de Brian Clough, que chegou ao club en 1975. Baixo a súa dirección o Nottingham Forest ascendeu á First Division, foi campión de Inglaterra, gañou dúas Copas de Europa consecutivas e catro League Cups. Participaron en 1992 na primeira tempada da Premier League e desde entón sufriu unha serie de descensos, chegando a caer en 2005 á League One. Tras tres tempadas no terceiro nivel do fútbol inglés conseguiu o ascenso ao Championship, onde milita na actualidade.
Pacio do Río, Rubián, Bóveda
Pacio do Río é un lugar da parroquia de Rubián no concello lugués de Bóveda na comarca da Terra de Lemos. Segundo o IGE, en 2020 tiña 11 habitantes (6 homes e 5 mulleres).
Javier Cerqueiro González
Javier Cerqueiro González, nado en Lugo o 20 de febreiro de 1969, é un político galego, deputado no Congreso por Lugo.
Traxectoria
Escollido nas Eleccións xerais de novembro de 2019, é deputado da XIV Legislatura no Congreso dos Deputados de España pola Provincia de Lugo, membro do grupo parlamentario do Partido Socialista Obrero Español.
Baixo Exipto
miniatura| [[Deshret, a Coroa Vermella do Baixo Exipto]]
Baixo Exipto (مصر السفلى Miṣr as-Suflā, ⲧⲥⲁϦⲏⲧ Tsakhit) é a rexión máis setentrional de Exipto, consta do fértil Delta do Nilo, e atópase entre o Alto Exipto e o Mar Mediterráneo, desde El Aiyat, ao sur do actual O Cairo e Dahshur. Historicamente, o delta do río Nilo dividíase en sete brazos fluviais. O Baixo Exipto dividiuse en nomos e comezou a avanzar como unha civilización despois do 3600 a.C. Hoxe en día, tén dúas canles principais que flúen polo delta do Río do Nilo.
Nome
En exipcio antigo o Baixo Exipto coñecíase como mḥw que significa "norte". Máis tarde durante antigüidade e a Idade Media, os gregos e os romanos chamárono Κάτω Αἴγυπτος ou Aegyptus Inferior ambos significan "Baixo Exipto". A poboación nativa de exipcios coptos seguiu usando o nome antigo relacionado co norte, Tsakhit (ⲧⲥⲁϦⲏⲧ) ou Psanamhit (ⲡⲥⲁⲛⲉⲙϩⲓⲧ) "parte do norte", que tamén dividiron en tres rexións, a parte occidental chamada ⲛⲓⲫⲁⲓⲁⲧ Niphaiat ("libios"), a parte central chamada ⲡⲉⲧⲙⲟⲩⲣ Badmur ("a que limita", Grego: Πτιμυρις ) e a oriental chamada ϯⲁⲣⲁⲃⲓⲁ Diarabia ("Arabia").
Xeografía
Antigamente, Plinio o Vello, en Naturalis Historia (Libro 5, capítulo 11), dicía que ao chegar ao delta, o Nilo dividíase en sete brazos (de leste a oeste): o Pelusio, o Tanis, o Mendes, o Phatnitico, o Sebennitico, o Bolbitina, e o Canopico. Agora só hai dous brazos principais, debido ao control de inundacións, a sedimentación e o cambio de terra: a Damietta (correspondente ao Phatnitico) ao leste, e a Rosetta (correspondente á Bolbitina) na parte occidental do Delta. O Delta adoitaba inundarse anualmente, pero isto rematou coa construción do Encoro de Asuán.
O clima do Baixo Exipto é máis suave que o do Alto Exipto debido principalmente á súa proximidade co Mar Mediterráneo. As temperaturas son menos extremas e as precipitacións son máis abundantes.
Historia
Dividíase en vinte distritos chamados nomos, o primeiro dos cales foi en El-Lisht. Debido a que o Baixo Exipto estaba maiormente subdesenvolvido matogueiras, cheo de todo tipo de plantas como pasto e herba, a organización dos nomos sufriu varios cambios.
A capital do Baixo Exipto foi Menfis. A súa deusa patroa era a deusa cobra Wadjet. O Baixo Exipto estaba representada pola Coroa Vermella do Baixo Exipto Deshret, e os seus símbolos eran o papiro e a abella.
Ao redor do 3600 a.C., as sociedades neolíticas exipcias ao longo do río Nilo basearon a súa cultura na agricultura e na domesticación de animais. Pouco despois do 3600 a.C. a sociedade exipcia comezou a crecer e avanzar rapidamente cara á converterse unha civilización refinada. Durante esta época apareceu unha olería nova e distinta, relacionada coa olería do Levante. Durante este tempo fíxose común o uso extensivo do cobre. Duarante este tempo popularizáronse, o proceso de mesopotámico de ladrillos secados ao sol e os principios de construción arquitectónicos, incluído o uso do arco e as pareces empotradas a efectos decorativos.
Paralelamente a estes avances culturais, produciuse un proceso de unificación das sociedades e vilas do alto río Nilo, ou Alto Exipto. Ao mesmo tempo, as sociedades do Delta do Nilo ou do Baixo Exipto tamén sufriron un proceso de unificación. As guerras entre o Alto e o Baixo Exipto sucedían a miúdo. Durante o seu reinado no Alto Exipto, o rei Narmer derrotou aos seus inimigos no Delta e fusionou os reinos do Alto e do Baixo Exipto baixo o seu único dominio.
Lista de faraóns do período predinástico do Baixo Exipto
A pedra de Palermo, un anuario real escrito a mediados da V Dinastía exixcia (c. 2490 a.C., 2350 a.C.) rexistra un número de faraóns que reinaban sobre o Baixo Exipto antes de Narmer. Estes están completamente sen probar fóra destas inscricións:
En contraste, os seguintes faraóns son testemuñados a través de achados arqueolóxicos no Sinaí e no Baixo Exipto: Dobre Falcón, Crocodilo.
Lista de nomos
miniatura|350px|Mapa do Baixo Exipto cos seus [[nomos históricos]]
Rhombosolea
miniatura|240px|Rhombosolea retiaria. miniatura|240px|Rhombosolea leporina.
Como todos os peixes da familia dos pleuronéctidos, as especies deste xénero teñen o corpo aplanado, asimétrico, e cos dous ollos situados no lado pigmentado do corpo.
Etimoloxía
O nome Rhombosolea está formado pola raíz do latín científico rombo-, que deriva do latín clásico rhombus, -i, "rodaballo", e tamén "rombo" (figura xeométrica), que á súa vez vén do grego antigo ῥόμβος rhómbos, "algo que xira", que deriva do verbo ρέμβω rhémbō, "dar voltas e voltas", palabra que foi utilizada tanto por Euclides como por Arquímedes, que utilizaron o termo "rombo sólido" para describir a figura formada por dous conos que comparten unha base común, é dicir, un rombo, unida ao nome de xénero Solea (os linguados) que, á súa vez, vén do termo latino solea, que era o nome que lle daban os romanos a unha certa especie de linguado, debido ao seu aspecto que recordaba a sola dunha sandalia (en latín clásico, solea, -ae).
Especies
Segundo o WoRMS, e FishBase o xénero abrangue catro especies:
Izayoi no Gatsu
"Izayoi no Tsuki" (十六夜の月) é o single número 16 do grupo xaponés de J-Pop chamado w-inds, lanzado o 31 de agosto do ano 2005 baixo o selo Pony Canyon e producido por Flight Master.
Manuel Blanco
O nome de Manuel Blanco pode referirse a:
Opus Fundatum Latinitas
A Fundación Latinitas (en latín e oficialmente: Opus Fundatum Latinitas) é unha institución da Igrexa Católica adicada ao estudo e mantemento dos estándares da lingua latina.
Historia
A Fundación Latinitas foi creada no ano 1976 polo papa Paulo VI. Actualmente, ademais de prover dun estándar para a lingua escrita e falada en latín, promove dende diversos sectores o estudo do latín clásico, o latín medieval e o chamado latín eclesiástico.
Publicacións
Co obxectivo da promoción da lingua latina, ten diversos modos de difusión:
Tiburóns
Os tiburóns, escualos ou quenllas son os peixes cartilaxinosos elasmobranquios integrantes da superorde dos selaquimorfos (Selachimorpha, do grego σέλαχος sélachos, "tiburón" e μορφή morphé, "forma") ou euselaquios (Euselachii, do grego εύ eú, "ben", e σέλαχος sélachos, "tiburón", isto é, "os tiburóns verdadeiros").
Os tiburóns inclúen dende especies pequenas das profundidades mariñas, até o tiburón balea, o maior dos peixes, que pode chegar a 18 m de lonxitude e se alimenta soamente de plancto. O tiburón touro pódese desprazar a ríos e lagos de auga doce e algúns ataques a humanos aconteceron en ríos. Algunhas das especies maiores, en especial o marraxo azul e o tiburón branco, son endotermos parciais, capaces de manteren a súa temperatura corporal por riba da do medio acuático no que viven.
Características xerais
Os tiburóns son condrictios (peixes cartilaxinosos), é dicir, o seu esqueleto está formado por cartilaxes en vez de por ósos.
A pel é rugosa e está cuberta por unha especie de escamas coñecidas como dentículos dérmicos, escamas óseas de orixe dérmica e epidérmica, moi diferentes das verdadeiras escamas dos peixes óseos, que a protexen contra os parasitos; outra das funcións desta pel tan específica é a de actuar como un silenciador, xa que a auga se distribúe cara a dentro das súas fendeduras e non cara a fóra, limitando a fricción contra a auga, mellorando a mobilidade e a velocidade da natación e, ademais, facendo que o desprazamento do peixe sexa moito máis silencioso.
Os tiburóns caracterízanse pola súa silueta fusiforme, hidrodinámica, e polas súas típicas aletas pectorais e dorsais, así como pola aleta caudal heterocerca (asimétrica). A diferenza dos peixes óseos, que teñen as galadas protexidas por opérculos, presentan, segundo as especies, de cinco a sete pares de branquias a ambos os lados da cabeza, que se abren ao exterior por senllas fendeduras branquiais.
O seu fígado, bilobulado, pode representar até o 30 % do peso corporal, e está constituído por un 90 % de escualeno. Serve principalmente para compensar a ausencia de vexiga natatoria e tamén como reserva enerxética.
miniatura|800px|Principais características anatómicas externas dos tiburóns. Debuxo dun tiburón etiquetando as súas principais características anatómicas: A boca, o fociño, as ventas do nariz, o ollo, o espiráculo, a espiña da aleta dorsal, a quilla caudal, o pterigopodio (clasper), o suco labial, as galas ou fendas branquiais, as aletas precaudais (segunda dorsal, anal) aleta peitoral, aleta pelviana e aleta caudal.
miniatura|Mandíbulas dun [[marraxo azul (Isurus oxyrhinchis).]] miniatura|Dentes cos bordos dentados dun [[tiburón tigre (Galeocerdo cuvier).]] miniatura|Dentes afiados do marraxo azul. miniatura|Espiña dun Centroscyllium fabricii na parte dianteira da súa primeira aleta dorsal. miniatura|Os [[raposo do mar|raposos do mar (Alopias vulpinus) utilizan a súa longa aleta caudal para reunir e atordoar ás súas presas.]]
Mandíbulas
A mandíbula dos tiburóns, como a das raias, non está articulada co cranio. A superficie da mandíbula e os arcos branquiais dos tiburóns, en comparación cos doutros vertebrados, necesitan dun apoio extra debido á súa alta exposición ao estrés físico e á súa necesidade de forza.
Os tiburóns teñen unha capa de pequenas placas hexagonais chamadas "teselas", que son bloques de cristais de sales de calcio dispostas como un mosaico. Isto lle dá a estas zonas gran parte da forza que ten o tecido óseo noutros animais.
En xeral, os tiburóns tenen soamente unha capa de teselas, pero as mandíbulas de especies moi grandes, como o tiburón branco e outras de tamaños similares, teñen dúas ou tres capas, ou aínda máis, dependendo do tamaño do corpo. Por exemplo, as fauces dun gran tiburón branco poden ter un grande espazo para albergar até cinco capas.
No rostro, a cartilaxe pode ser esponxosa e flexíbel para absorber a enerxía dos impactos.
Dentes
As mandíbulas dos tiburóns presentan características únicas no mundo animal. Son totalmente móbiles, independentes e tapizadas con centos de dentes distribuídos en varias filas das que só a última é funcional (as outra teñen dentes de substitución).
Os dentes, cuxa forma varía dependendo das especies, renóvanse continuamente durante toda a vida do animal, substituíndose espontaneamente polos dentes da seguinte fila cando caen ou están danados. Fixados nun tecido fibroso moi sólido, érguense cando o tiburón abre a boca, o que lle permite morder máis facilmente á presa e sostela firmemente coa concavidade dos dentes. Algúns tiburóns perden máis de 30 000 dentes en toda a súa vida. A taxa de substitución dos dentes varía de entre cada oito ou dez días até varios meses. Na maioría das especies, os dentes substitúense un a un, agás algunhas especies que substitúen unha fila enteira.
Aletas
O esqueleto das aletas é alargado e está sostido por raios brandos e non segmentados denominados "ceratótricos", filamentos dunha proteína elástica semellante á queratina de pelos e plumas. A maioría dos tiburóns teñen oito aletas.
Os tiburóns utilizan a aleta caudal para propulsarse e para cambiar bruscamente de dirección, as aletas pectorais actúan como leme co mesmo principio que as ás ou planos dos avións, e as dorsais serven de estabilizadores.
Case todos os tiburóns teñen que estar nadando continuamente, incluso a baixa velocidade, co fin de manter un fluxo de auga que achegue suficiente oxíxeno ás branquias. Porén, algúns, especialmente os que viven cerca dos arrecifes, repousan no fondo poñéndose contra a corrente, o que é suficiente porque así captan o oxíxeno necesario para o seu metabolismo.
A velocidade e a aceleración dependen da forma da aleta caudal. As formas varían considerabelmente entre as distintas especies debido á súa evolución en distintos ambientes. Os escualos teñen unha aleta caudal heterocerca: a parte dorsal é xeralmente máis longa que a ventral. A columna vertebral esténdese na parte dorsal, proporcionando unha maior superficie para a inserción de músculos. Isto permite un desprazamento na natación máis eficiente compensando a moi escasa flotabilidade destes peixes cartilaxinosos, a diferenza da maioría dos peixes óseos, que teñen aleta caudal homocerca.
A aleta caudal do tiburón tigre (Galeocerdo cuvier) ten un gran lóbulo superior, o que lle permite pasar dunha natación lenta a unha rápida. Este tiburón debe poder xirar na auga facilmente cando caza as presas que constitúen a súa variada dieta, mentres que o marraxo (Lamna nasus), que caza peixes como a xarda e o arenque, ten un gran lóbulo inferior que o axuda a seguir o rápido ritmo das súas presas. A cola pode axudar tamén a cazar as presas, como no raposo do mar (Alopias vulpinus), que co lóbulo superior, extraordinariamente alongado, atordoa aos peixes e ás luras. miniatura|Dentículos dérmicos do [[tiburón limón (Negaprion brevirostris) vistos no microscopio electrónico.]]
Pel
A pel áspera dos tiburóns é resistente aos microorganismos. Anthony Brennan, enxeñeiro da Universidade de Florida, di que todos os tiburóns teñen escamas superpostas —dentículos—, que é difícil que sexan colonizadas por bacterias.
Sentidos
Os tiburóns, como outros peixes, posúen unha liña lateral a cada flanco do seu corpo que lles permite detectar cambios de presión e movementos na auga; como outros elasmobranquios tamén posúen no fociño ampolas de Lorenzini: órganos sensíbeis aos campos eléctricos (en especial aos pequenos campos eléctricos xerados por outros seres vivos na auga); tal sensibilidade aparece especialmente desenvolvida nos tiburóns martelo.
Os ollos dos tiburóns teñen, segundo parece, unha excelente visión potenciando a capacidade de ver en condicións de pouca iluminación (moi útil, por exemplo, para cazar en covas ou durante a noite, así como a grandes profundidades) mercé a que tras a retina posúen un tapetum lucidum. Porén, estudos recentes indican que a súa visión sería monocromática ao teren un único tipo de conos ou incluso careceren deles nalgunhas especies.
Considérase que tamén teñen moi desenvolvidos os sentidos do olfacto e do gusto (o que lles permitiría, a partir dunhas poucas moléculas, ulir e detectar a presenza de potenciais presas a bastante distancia).
Reprodución
A maioría dos peixes óseos producen gran cantidade de ovos (en realidade, óvulos) moi pequenos que se depositan na auga, onde son fecundados externamente polos espermatozoides liberados polos machos). Este é un proceso no que se produce un gran desbildamento de materia e enerxía, porque a mortalidade inicial entre os ovos e as larvas sen protección é enorme, e as taxas de supervivencia son función das condicións ambientais. Os tiburóns optaron por unha estratexia reprodutiva diferente: os óvulos fecúndanse internamente, investindo máis enerxía en producir menos crías, pero máis protexidas.
Os métodos de reprodución dos tiburóns van desde as formas ovíparas, que poñen os ovos grandes e ben protexidos, até as especies ovovivíparas, que dan a luz crías vivas que se nutriron a través dunha placenta, de maneira análoga aos mamíferos.
Órganos reprodutores masculinos
Os tiburóns machos teñen un par de pterigopodios, Consultada o 9/12/2012. órganos cilíndricos peneanos formados a partir dunha modificación das aletas pelvianas. Nos machos inmaturos os pterigopodios son curtos e brandos, pero nos individuos sexualmente maduros son longos e ríxidos, a causa da calcificación que experimentan no curso da maduración. Durante a cópula o macho introduce un deles na abertura xenital da femia e, nalgunhas especies o extremo ábrese, fixando o pterigopodio e mantendo o oviduto aberto para facilitar o paso dos espermatozoides; estes saen polo poro xenital do macho e son conducidos por un canal presente ao longo do pterigopodio; asociados a este último hai dous sacos musculares dirixidos cara adiante baixo a pel do ventre; antes da cópula estes énchense de auga, a cal se expulsa despois para que arrastre o seme desde o pterigopodio até o oviduto da femia. Os espermatozoides prodúcense en testículos pares e almacénanse xa sexa nos espermidutos ou ben en sacos espermáticos accesorios. Nalgunhas especies, como a quenlla (Prionace glauca), os espermatozoides empaquétanse en cápsulas protectoras chamadas espermatóforos.
Apareamento
En certas especies pode observarse "trabadas de amor" ou cicatrices produto do apareamento: dentadas, cortes e marcas semicirculares das mandíbulas nos flancos, o dorso, aletas pectorais e enriba das branquias. As trabadas do macho serven para estimular á femia para a cópula e, nalgunhas especies, para suxeitarse á aleta pectoral da femia durante o acoplamento. Pese a que nese momento a acción de morder do macho está inhibida, aínda pode causar feridas.
O apareamento prodúcese normalmente un mes antes da ovulación; durante ese tempo os espermatozoides almacénanse na glándula da casca da femia: nalgunhas especies como a quenlla os espermatozoides mantéñense en estado viábel durante un ano ou máis. Os óvulos prodúcense ou ben en calquera dos dous ovarios da femia (por exemplo, no caso da melga) ou ben nun único ovario funcional: o dereito (no caso dos peixes martelo e os carcarrínidos). Os óvulos miden uns cinco milímetros de diámetro en estado de repouso, pero aumentan até os trinta ou corenta no momento da ovulación, cando abandonan o ovario e son conducidos polos ovidutos até a glándula da casca, onde se almacenaban os espermatozoides, e a fecundación ten lugar. A glándula da casca tamén segrega o recubrimento do ovo: unha cápsula resistente de tipo córneo ou coriáceo nas formas ovíparas e unha fina membrana parecida ao celofán nas especies vivíparas. Poden ter até 100 crías por camada.
Xestación
Nunca se acharon femias xestantes do maior tiburón vivente. O seu método de reprodución é descoñecido; achouse unha única cápsula do ovo de trinta por catorce centímetros, pero era tan infrecuentemente delgada que non está claro se o tiburón balea é ovíparo ou se trata de ovos abortados e a especie é vivípara.
Un dos grandes enigmas era o seu tipo de reprodución, que se ignoraba totalmente. O dilema resolveuse hai pouco tempo cando un grupo de científicos en Taiwán, liderados pola Dra. Eugenie Clark, puideron observar a unha femia de 12 m de lonxitude que fora arponeada por un pescador local. A sorpresa resultou maiúscula cando, en dous úteros xemelgos, acháronse 300 embrións de entre 40 e 63 cm de longo. Quince deles aínda estaban vivos no momento do exame.
As especies ovíparas (sobre todo os melgachos, os tiburóns alfombra e os tiburóns de Port Jackson) depositan os ovos sobre o fondo, onde os embrións se desenvolven nutríndose do vitelo contido no ovo. Nun principio, a bóla vitelina do extremo do cordón serve para alimentar por si mesma ao embrión mentres se desenvolven as expansións de contacto. Unha vez formadas, as expansións de contacto únense ás do útero e empezan a absorber material nutriente da nai; nese momento a bóla aínda contén algo de xema e por tanto a placenta ten dupla función: achegar alimento vía sanguínea e por osmose.
O cordón umbilical está constituído por tres vasos: arteria e vea umbilical ou vitelina, e entre ambas o canal vitelino. O cordón pode ser de dúas formas: liso, como en Carcharhinus e Mustelus, ou festonado, como en Sphyrna, Scoliodon e Paragaleus.
O paso das substancias alimenticias da nai ao embrión pode producirse de dúas maneiras. A primeira dáse en tiburóns con cordón liso e denomínase hemotrófica, pois as substancias alimenticias pasan disolvidas no plasma sanguíneo a través da placenta. A segunda, propia dos individuos con cordón festonado, chámase embriotrófica ou histotrófica; neste caso, o alimento pasa a través do canal alimenticio.
Os embrións están inmersos en líquido intrauterino, rico en substancias nutritivas, auga e sales, chamado leite vitelino; estas substancias son absorbidas directamente polo embrión, a través da boca e dos espiráculos (se os hai), e polas expansións festonadas do cordón, no caso dos histotróficos.
Placentarios
A relación que se produce entre nai e embrión é de tipo placentario, xa que realmente existe un intercambio sanguíneo na zona de contacto; pero non hai que confundilo coa placenta dun mamífero, pois no caso dos tiburóns non existen ni amnio nin alantoide; trátase simplemente dun caso de converxencia evolutiva.
Normalmente os dous úteros son funcionais, sen que exista unha repartición equitativa de embrións, nin segregación de sexos, polo menos nas camadas do xénero Carcharhinus que se teñen examinado. Nalgunhas especies as cápsulas do ovo son rectangulares e presentan gabiáns en cada esquina para fixarse ás algas. miniatura|Ovo de tiburón. A forma helicoidal exterior axuda a que a nai poida fixalo ás rochas.
Moitos tiburóns teñen a cápsula do ovo cos bordos en espiral que serven para encaixalos nas fendas das rochas. Xeralmente os ovos póñense de dous en dous e, no caso do melgacho até un total de 20 a 25 cada ano. O período de incubación acostuma a durar varios meses. En canto aos tiburóns vivíparos, hai que distinguir entre nos que o embrión se nutre exclusivamente das súas propias reservas de vitelo (ovovivíparos), como a melga, e aqueles outros que reciben o alimento directamente da nai (vivíparos verdadeiros). No caso da melga reúnense varios ovos fecundados no útero mediante unha fina membrana que os envolve a todos. Ao cabo duns seis meses a membrana rompe e cada embrión desenvólvese no ovo a costa do saco vitelino ao que está unido; no momento do nacemento este saco se reabsorbe completamente; entón a nai expulsa unhas dez crías de 25 cm despois de 22 meses de xestación.
Cómpre resaltar que cando un embrión morre, incluso habendo alcanzado un alto grao de desenvolvemento, non provoca o aborto da camada, senón que, que por algún mecanismo descoñecido até hoxe, impídese a putrefacción, até a súa posterior expulsión, xunto co resto dos embrións vivos, xa desenvolvidos.
Non placentarios
Nas raias é común outra forma de viviparismo que probabelmente tamén se dá no tiburón tigre; nela os embrións reciben alimento da nai pero non a través da placenta: no interior do útero os ovos telolecíticos están protexidos por unha fina membrana dentro da cal cada embrión experimenta o seu desenvolvemento; parece ser que a substancia nutritiva é excretada polo útero e absorbida polos embrións que así complementan a nutrición proporcionada polo vitelo. Os tiburóns tigre dan a luz entre dez e oitenta crías de 6 a 7 dm cada unha.
Nos carcarrínidos e peixes martelo o embrión, ademais do saco vitelino, posúe branquias externas que lle permiten absorber oxíxeno e posibelmente nutrientes suplementarios; estas branquias externas reabsórbense posteriormente. Durante o terceiro ou o cuarto mes o saco vitelino transfórmase nunha placenta. Os nutrientes e o oxíxeno pasan entón directamente da nai ao embrión a través da placenta e do cordón umbilical; os produtos de refugallo percorren un camiño inverso.
Nas especies vivíparas os embrións están envolvidos na membrana do ovo e dispóñense en diferentes compartimentos do útero. A cantidade de crías varía desde dúas nalgunhas especies a máis de cen nas quenllas. O período de xestación oscila entre nove e doce meses. Algunhas especies (como os marraxos, o raposo de mar e probabelmente o tiburón branco e o peixe bobo) practican unha singular forma de canibalismo intrauterino coñecida como oofaxia.
Os ovarios destes tiburóns parécense aos dos peixes óseos e conteñen moitos óvulos moi pequenos. O primeiro grupo de embrións que se desenvolve sobrevive a base de alimentarse das sucesivas series de óvulos que a femia continúa producindo. Nos seguintes estadios da xestación os embrións presentan un estómago enormemente dilatado cheo de vitelo procedente dos ovos devorados. A cantidade de crías nestas especies é pequena, de dúas a dezaseis.