cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emilio Segrè
Traxectoria
Estudou enxeñaría na Universidade de Roma, La Sapienza. En 1927 decidiu estudar física, xunto a mestres como Enrico Fermi, conseguindo o ano seguinte o seu doutoramento.
Tras traballar para o exército italiano, desde 1928 ata 1929, traballou con Otto Stern en Hamburgo, e con Pieter Zeeman en Ámsterdam como membro da Fundación Rockefeller (Rockefeller Foundation). Segrè foi profesor de física da Universidade de Roma entre 1932 e 1936, momento no cal foi nomeado director do laboratorio de física da Universidade de Palermo.
Morreu á idade de 84 anos, dun ataque de corazón.
Investigacións científicas
Tras a visita que fixo ao Laboratorio de Radiación de Berkeley (California) (Berkeley Radiation Laboratory) a Ernest Lawrence, Ernest enviou a Segrè unha mostra de molibdeno que fora bombardeada con núcleos de deuterio no ciclotrón de Berkeley no ano 1937, e que estaba emitindo formas anómalas de radioactividade. Á cabeza de coidadosas análises químicas Segrè foi capaz de probar que parte da radiación estaba sendo producida por un elemento descoñecido e que foi nomeado tecnecio, posto que foi o primeiro elemento químico sintetizado artificialmente (o nome técnico procede do grego tecnetos, que significa "artificial"). A posteriori atopouse na natureza, aínda que en moi pequenas doses.
En 1974 puido volver a Italia, sendo profesor de física nuclear na Universidade de Roma. Segrè, ademais, foi bastante activo como fotógrafo, tomando fotografías para documentar acontecementos e persoas da historia da ciencia moderna. O Instituto Americano de Física (American Institute of Physics) nomeou o seu arquivo fotográfico da historia da física na súa honra.
Moisés Blanco Paradelo
Moisés Blanco Paradelo, nado no Barco de Valdeorras o 5 de setembro de 1977, é un político galego do PPdeG.
Traxectoria
Diplomado en Ciencias da Educación pola Universidade de Santiago de Compostela. É mestre de música no colexio Divina Pastora do Barco. Técnico especialista en Informática de Xestión e técnico especialista en Protocolo e Relacións Institucionais. É concelleiro do PPdeG do Barco desde as municipais de 2003 e foi candidato á alcaldía en 2007 e 2011. Foi deputado provincial (2007-2011) e vicepresidente segundo da Deputación de Ourense (2009-2011). Foi elixido deputado do Parlamento de Galicia nas eleccións de 2012. É o portavoz do Grupo Popular en materia de novas tecnoloxías.
Codesos, A Pereiriña, Cee
Codesos é un lugar da parroquia da Pereiriña no concello coruñés de Cee na comarca de Fisterra. Tiña 67 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, 32 homes e 35 mulleres.
Historia
Codesos constituíu parroquia de seu até 1867, cando foi incorporada á Pereiriña. Comprendía tamén o lugar de Vilanova.
Baba Marta
Día de Baba Marta
Os búlgaros celebran no 1 de marzo unha tradición secular trocando martenitsi no que se coñece como o día de Baba Marta; a tradición é darlles os amigos fíos entretecidos de cor vermella e branca para que teñan saúde e felicidade durante o ano e para lembrarlles que se achega a primavera. Baba Marta represéntase como unha vella laida, que sempre se amosa insatisfeita cos seus dous irmáns, pero que segundo unha das tradicións o 1 de marzo está contenta e ri ao facer a limpeza preparatoria da primavera, e entón sae o sol.
Harold Wethey
Traxectoria
Licenciouse na Universidade Cornell e recibiu o doutoramento na Universidade de Harvard, onde traballou coma profesor. Impartiu clases no Bryn Mawr College e na Washington University en St. Louis, Missouri antes de ingresar na facultade da Universidade de Míchigan en 1940, onde deu clases ata a súa xubilación en 1972 e onde chegou a ser o xefe do Departamento de Belas Artes.
Como especialista de El Greco, publicou en 1962 El Greco and His School, un traballo que tivo un grande impacto nos círculos académicos de todo o mundo. Tamén contribuíu a crear un amplo catálogo razoado de obras do pintor, que anos despois ampliaría José Álvarez Lopera.
O estudo sobre El Greco
A publicación de El Greco and His School en 1962 ocasionou unha gran resonancia en círculos especializados. En 1937, un estudo do historiador da arte Rodolfo Pallucchini tivo como efecto incrementar, se xeito importante, o número de obras atribuídas a El Greco. Entre outras, Palluchini atribuíulle un pequeno tríptico da Galleria Estense en Módena, por mor dunha sinatura visible na cara traseira do panel central do tríptico (Χείρ Δομήνιχου, feito das mans de Doménicos). Houbo consenso en que o tríptico era unha obra temperá de El Greco e, polo tanto, a publicación de Pallucchini houbo se converter no criterio para as atribucións ao artista. Con todo, cando Wethey publica a súa obra de 1962, El Greco and His School, presentou un catálogo razoado moito máis restritivo e negou que o Tríptico de Módena, tivera que ver co artista cretense. Mentres que o historiador da arte José Camón Aznar atribuíu entre 787 e 829 pinturas a El Greco, Wethey reduce este número a 285 e Halldor Sœhner, especialista alemán en arte español, recoñece só 137. Wethey e outros eruditos rexeitan a idea de que a súa orixe en Creta tivera relevancia algunha na súa formación e apoiaban a eliminación dun feixe de obras de El Greco.
Dende 1962, o descubrimento da Dormición da Virxe e o estudo de documentos de época por Nikolaos Panayotakis, Pandelis Prevelakis e María Constantoudaki, convenceron gradualmente á comunidade académica de que a opinión de Wethey de que El Greco non producira nada en Creta, xa non era admisible. O descubrimento desta Dormición supuxo a atribución doutras tres obras asinadas por Doménicos a El Greco (o Tríptico de Módena, San Lucas pintando a Virxe e o Neno e a Adoración dos Reis Magos), e tamén a atribución de máis de pinturas, asinadas ou non, como A paixón de Cristo (Pietà con Anxos), pintadas en 1566 e recoñecidas como obras iniciais de El Greco.
Wethey, finalmente, aceptou a idea de que "probabelmente, El Greco foi o pequeno e moi disputado tríptico da Galleria Estense antes de abandonar Creta". No entanto, as controversias sobre o número de obras nunca se resolveron.
Neko Majin
Neko Majin (do katakana: ネコマジン e este, á súa vez, do kanji: 猫魔人, "gato do mal" ou "home gato do mal") é unha curta serie de manga composta por historias independentes de Akira Toriyama, que alcanzaron un total de oito textos, todos eles publicados entre 1999 e 2005. É máis famoso pola súa parte final, Neko Majin Z, que é unha autoparodia, de Dragon Ball, o traballo máis famoso do seu autor.
Serie orixinal
Tódolos capítulos de Neko Majin foron publicados orixinalmente na revista semanal/mensual Shōnen Jump no Xapón.
Recompilacións
Os oito capítulos están recompilados nun só volume, publicado por Jump Comics de Shueisha.
Información xeral
A serie desenvolveuse en torno ás aventuras de varios personaxes da raza "Neko Majin", un grupo de gatos que teñen o don de usar un chisco de maxia, pero que tamén parecen gozar das bromas pesadas e, aínda máis, das artes marciais. A serie converteuse en Neko Majin Z, centrándose en "Z", unha versión felina completa de Son Goku de Dragon Ball cos seus adornos familiares, coma o bastón máxico, nyoi-bo, e ataques co estilo típico de Dragon Ball Z, coma o "Neko-Hameha", parodia do "Kame-Hameha". Outros motivos familiares aparecen mentres transcorre a serie, incluíndo o fillo de Freezer: Kuriza, un Súper Saiyan gordo chamado Onio, e ata aparicións de personaxes reais de Dragon Ball, coma Vexeta, Majin Bu, e o propio Son Goku. Malia as referencias á famosa Dragon Ball, a serie en si non é unha continuación súa e as numerosas referencias non están pensadas para se integrar coa súa ficción. Por mor de que a conexión entrámbalas dúas historias é moi evidente, engadíronse moitas referencias a Neko Majin Z coma ovos de pascua para a versión xaponesa do videoxogo Dragon Ball Z: Budokai 2, particularmente na forma de Kuriza, como unha aparencia alternativa de Freezer.
Neko Majin noutros idiomas
En xuño de 2006, a editorial española Planeta DeAgostini editou en castelán os oito capítulos de Neko Majin nun tomo único, idéntico ó da edición xaponesa.
En agosto de 2006, a editorial brasileira Conrad editou en portugués o único volume.
En febreiro de 2007, a editorial italiana Star Comix editou a edición completa (Kanzenban) cos 8 capítulos, usando unha encadernación verde no canto do amarelo orixinal.
Por outra banda, este manga non foi oficialmente licenciado en inglés nin traducido. Porén, houbo grupos de fans que o traduciron ó inglés, achegando un chisco máis esta historia ó público.
Galería de imaxes de Zas
Galería de imaxes do concello de Zas na provincia da Coruña.
Eduardo Lamas
Eduardo Lamas Sánchez, nado na Coruña o 24 de xaneiro de 1955, é un dirixente e político galego do Partido Popular.
Traxectoria persoal e profesional
Foi o cuarto presidente do HC Liceo da Coruña, entre os anos 2003 e 2018. Durante a súa presidencia o club gañou un título da OK Liga, dúas Supercopas de España, dúas Copas de Europa, unha Copa CERS, unha Copa Continental e unha Copa Intercontinental.
Traxectoria política
Lamas ten sido coordinador do Área de Deportes da Deputación da Coruña de 1987 a 1989. Subdirector Xeral de Deportes da Secretaría Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia. Vicepresidente da Comisión Nacional de Deportes do Partido Popular, desde o mes de marzo de 1994. Membro da Comisión Directiva do Consello Superior de Deportes desde 1999. Foi Secretario Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia de 1991 a 2003. En 1998 foille concedida a "Medalla de Prata ó Mérito Deportivo".
Familia
É pai dos históricos xogadores do HC Liceo Josep e Eduard Lamas.
Misérieux
Misérieux é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Océano
miniatura|dereita|250px| Mapa das profundidades dos océanos, derivadas das medidas de [[gravidade.]]miniatura|Mapas dos océanos. O océano (do grego: Ωκεανός, Okeanós, 'océano') (tamén coñecido como mar ou océano mundial) é unha masa de auga salgada que cobre aproximadamente o 70,8% do planeta Terra e contén o 97% da auga terrestre. O termo océano tamén se refire a calquera das grandes masas de auga nas que se divide convencionalmente o océano mundial. Utilízanse nomes distintos para identificar cinco zonas diferentes do océano: Océano Pacífico (a máis grande), Océano Atlántico, Océano Índico, Océano Antártico e Océano Ártico (o máis pequeno). A auga do mar cobre aproximadamente 361.000.000 km2 do planeta. O océano é o principal compoñente da hidrosfera terrestre e, por tanto, esencial para a vida na Terra. O océano inflúe no clima e nos patróns meteorolóxicos, no ciclo do carbono e no ciclo da auga ao actuar como un enorme reservorio de calor.
Os oceanógrafos dividen o océano en zonas verticais e horizontais en función das condicións físicas e biolóxicas. A zona peláxica é a columna de auga do océano aberto desde a superficie ata o fondo oceánico. A columna de auga divídese á súa vez en zonas en función da profundidade e a cantidade de luz presente. A zona fótica comeza na superficie e defínese como "a profundidade á que a intensidade da luz é só o 1% do valor da superficie" (aproximadamente 200 m en mar aberto). Esta é a zona onde pode producirse a fotosíntese. Neste proceso, as plantas e as algas microscópicas (fitoplancto flotante) utilizan a luz, a auga, o dióxido de carbono e os nutrientes para producir materia orgánica. Como resultado, a zona fótica é a máis biodiversa e a fonte da subministración de alimentos que sustenta a maior parte do ecosistema oceánico. A fotosíntese oceánica tamén produce a metade do osíxeno da atmosfera terrestre. A luz só pode penetrar uns centos de metros máis; o resto do océano máis profundo é frío e escuro (estas zonas denomínanse mesopeláxica e afótica). A plataforma continental é a zona de contacto entre o océano e a terra firme. É máis superficial, cunha profundidade duns centos de metros ou menos. A actividade humana adoita ter impactos negativos nos ecosistemas da plataforma continental.
A auga dos océanos contén unha elevada concentración de gases disoltos, como osíxeno, dióxido de carbono e nitróxeno. Este intercambio de gases prodúcese na superficie do océano e a solubilidade depende da temperatura e a salinidade da auga. O aumento da concentración de dióxido de carbono na atmosfera debido á combustión de combustibles fósiles provoca maiores cantidades na auga dos océanos, o que provoca a acidificación dos océanos. O océano proporciona servizos ambientais cruciais para a humanidade, incluída a regulación do clima. Tamén proporciona un medio de comercio e transporte, así como acceso a alimentos e outros recursos. Sábese que é o hábitat de máis de 230.000 especies, pero pode albergar moitas máis, quizais máis de dous millóns de especies. Con todo, o océano está sometido a numerosas ameazas de orixe humana, como a contaminación mariña, a sobrepesca e os efectos do cambio climático nos océanos, como o quecemento dos océanos, a acidificación dos océanos e a subida do nivel do mar, entre outros. A plataforma continental e a augas costeiras máis afectadas pola actividade humana son especialmente vulnerables.
Océano e mar
miniatura|upright|O océano Atlántico, un compoñente do sistema, constitúe o 23% do "océano global". miniatura|upright|Vista da superficie do [[océano Atlántico. ]] As frases "o océano" ou "o mar" utilizadas sen especificar refírense á masa interconectada de auga salgada que cobre a maior parte da superficie da Terra. Inclúe o Atlántico, o Pacífico, o Índico, o Antártico e o Ártico. En sentido estrito, un mar é unha masa de auga (xeralmente unha división do océano mundial) parcial ou totalmente delimitada por terra. A palabra "mar" tamén pode utilizarse para moitas masas de auga mariña específicas, moito máis pequenas, como o mar do Norte ou o mar Vermello. Non existe unha distinción tallante entre mares e océanos, aínda que xeralmente os mares son máis pequenos, e a miúdo están parcial (como mares marxinais) ou totalmente (como mares interiores) bordeados por terra.
Etimoloxía
A palabra océano procede do personaxe da antigüidade clásica, Oceanus do grego Ὠκεανός Ōkeanós,, o maior dos titáns da mitoloxía grega clásica, que os gregos antigos e os romanos crían que era a personificación divina dun enorme río que rodeaba o mundo.
Orixe da auga
Durante a formación planetaria é posible que a Terra tivese océanos de magma. Posteriormente, segundo as teorías actuais, a desgasificación, a actividade volcánica e o impacto de meteoritos produciron unha atmosfera primitiva de dióxido de carbono, nitróxeno e vapor de auga. Crese que os gases e con eles a atmosfera acumuláronse ao longo de millóns de anos e que, despois de que a superficie terrestre arrefriásese significativamente, o vapor de auga condensouse co tempo, formando os primeiros océanos da Terra. Os primeiros océanos poderían ter sido moito máis quentes que os actuais e parecer verdes debido ao seu alto contido en ferro.
As probas xeolóxicas axudan a delimitar o marco temporal da existencia de auga líquida na Terra. Unha mostra de basalto almofadado (un tipo de rocha formada durante unha erupción submarina) foi recuperada do cinto de pedras verdes de Isua e proporciona probas de que a auga existiu na Terra fai 3.800 millóns de anos. No cinto de pedras verdes de Nuvvuagittuq, Quebec, Canadá, rochas datadas en 3.800 millóns de anos por un estudo e 4.280 millóns de anos por outro mostrar evidencia da presenza de auga a estas idades. Se os océanos existiron antes desa data, aínda non se atoparon probas xeolóxicas diso ou foron destruídas por procesos xeolóxicos como o reciclaxe da cortiza. Con todo, en agosto de 2020, os investigadores informaron de que na Terra sempre houbo auga suficiente para encher os océanos desde o principio da formación do planeta. Neste modelo, os gases de efecto invernadoiroé atmosféricos impediron que os océanos se conxelasen cando o Sol recentemente formado tiña só o 70% da súa luminosidade actual.
Formación oceánica
miniatura|upright|O océano cobre o 70% da Terra, ás veces chamado "[[A bóla azul|planeta azul" ou un mundo oceánico]] A orixe dos océanos da Terra é descoñecido. Crese que os océanos se formaron no eón hadeano e que puideron ser a causa da xurdimento da vida.
A tectónica de placas, o rebote postglaciar e o aumento do nivel do mar modifican continuamente a liña da costa e a estrutura do océano mundial. Na Terra existiu un océano global dunha forma ou outra durante eons.
Desde a súa formación, o océano adoptou moitas condicións e formas, con moitas divisións oceánicas pasadas e, en ocasións, chegou a cubrir todo o globo.
Durante os períodos climáticos máis fríos, fórmanse máis casquetes polares e glaciares, e unha parte suficiente da subministración mundial da auga acumúlase en forma de xeo para diminuír as cantidades noutras partes do ciclo da auga. O contrario ocorre durante os períodos cálidos. Durante a última glaciación, os glaciares cubrían case un terzo da superficie terrestre, o que provocou que os océanos estivesen uns 122 m máis baixos que na actualidade. Durante o último "período cálido" global, fai uns 125.000 anos, os mares estaban uns 5,5 m máis altos que agora. Fai uns tres millóns de anos, os océanos podían estar ata 50 metros máis altos.
Xeografía
upright|miniatura|Mapa do mundo do modelo de cinco océanos con límites aproximados O océano enteiro, contén a 97% da auga da Terra, ocupa o 70,8% da superficie da Terra, converténdoo no océano global da Terra ou océano mundial. Isto fai que a Terra, xunto co seu vibrante hidrosfera sexa un "mundo acuático" ou "mundo oceánico",  sobre todo nos inicios da historia da Terra, cando se cre que o océano posiblemente cubría a Terra por completo. O océano ten unha forma irregular, dominando a superficie da Terra de forma desigual, o que permite discernir a superficie da Terra nun hemisferio acuático e hemisferio terrestre, así como a división do océano en océanos particulares.
División en océanos
Nota: Nos datos de volume, área e profundidade media inclúense os datos do Mar da China Meridional. Fontes: Encyclopedia of Earth,   Organización Hidrográfica Internacional, Regional Oceanography: an Introduction (Tomczak, 2005), Encyclopædia Britannica, e a Unión Internacional de Telecomunicacións. dereita|miniatura|240px|Diversas formas de dividir o [[océano mundial.]]
A auga do mar
Contén substancias sólidas en disolución, sendo as máis abundantes o sodio e o cloro que, na súa forma sólida, combínanse en cloruro de sodio ou sal común e, xunto co magnesio, o calcio e o potasio, constitúen preto do 90% dos elementos disoltos na auga do mar. Ademais hai outros elementos, maiso en cantidades ínfimas.
Salinidade da auga
Aproximadamente unha media do 3,5 % do volume da auga, corresponde a substancias en disolución. Se hai moita evaporación, desaparece unha maior cantidade de auga, ficando as substancias disoltas, co que aumenta a salinidade.
Esta é escasa nas rexións polares, en especial no verán cando o xeo se dilúe na auga. En mares como o Báltico, tamén hai pouca salinidade.
A meirande parte da auga na Terra, o 94 %, atópase nos océanos, da que se evapora unha maior cantidade de auga pura que da que retorna en forma de precipitacións. O volume de auga dos océanos permanece inalterable xa que estes reciben auga a través dos ríos.
Composición
Hai que salientar que nunha grande extensión, o océano presenta todos e cada un dos elementos químicos naturais existentes, ben sexa por escorrentía desde os continentes ou polas reservas existentes nel.
Disoltos na auga, aínda que nunha cantidade ínfima, ao ter ese volume tan colosal os océanos, os elementos disoltos constitúen unhas reservas de materias primas case inesgotables, aínda que a súa extracción, coa excepción do cloruro sódico, o sal común, ofrezan actualmente pouca rendibilidade.
En gramos por litro, as cantidades disoltas son as seguintes:
A cor do océano
Un malentendido moi cotián é que os océanos son de cor azul debido sobre todo ao azul do ceo. Sendo verdade que a superficie do océano reflicte a cor azul do ceo, contribuíndo a ter esa cor na tona da auga, non é porén a causa principal. A causa principal é a absorción que fan as moléculas de auga dos fotóns vermellos da luz incidente. Este é de feito o único exemplo coñecido de cor na natureza que resulta da dinámica vibracional máis que da electrónica.
As correntes mariñas
miniatura|dereita|350px| Correntes mariñas ([[1911)]] As correntes oceánicas, movementos máis ou menos continuos da auga dun océano, están causadas polas forzas da rotación terrestre, o vento, o gradiente de temperatura e de salinidade e mais as mareas. O contorno das costas, así como outras correntes, tamén inflúen na dirección das correntes e na súa forza.
As correntes oceánicas poden ter percorridos de miles de quilómetros. Inflúen determinantemente no clima dos continentes, sobre todo nas rexións que bordean os océanos. En particular a corrente do Golfo ou Gulf Stream, que nace no mar Caribe, proporciónalle á zona noroccidental de Europa uns invernos moito máis benignos do que lle correspondería pola súa latitude. Un exemplo oposto é o arrefriamento das illas Hawaii pola corrente de California.
As correntes próximas á superficie dos océanos débense en xeral aos ventos, e viran no hemisferio norte no senso do reloxio e no hemisferio sur en senso contrario. Nas correntes debidas ao vento, o efecto da espiral de Ekman provoca que as correntes avancen angularmente con respecto aos ventos que as producen.
Santa María de Manán, O Corgo
Santa María Madanela de Santa María de Manán é unha parroquia do concello do Corgo na comarca de Lugo. Tiña 29 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 14 homes e 15 mulleres. O que supón unha diminución de 12 habitantes respecto ao ano 2007 cando tiña 41 habitantes (19 homes e 22 mulleres) e un menos que en 2000.
Océano
As correntes mariñas
As correntes de profundidade están causadas polo gradiente de temperatura e salinidade, co consecuente gradiente de densidade. A circulación termohalina, unha circulación convectiva (conveccion debida á diferenza de densidades) afecta dun xeito global o conxunto das masas de auga oceánicas. É moi importante pola súa significativa participación no fluxo neto de calor desde as rexións tropicais cara ás polares, sen a que non se comprendería o clima terrestre. Ao fluír nas profundidades, tamén se chaman "ríos submarinos".
A importancia dos océanos
Os océanos teñen unha grande importancia en diversos factores a escala terrestre. A súa magnitude fai que pequenas influencias que poida facer a auga polas súas propiedades sexan decisivas a nivel global. Así, a absorción de dióxido de carbono polos mares e océanos é un regulador do efecto invernadoiro.
A Organización das Nacións Unidas (ONU) declarou o 8 de xuño como o Día Mundial dos Océanos, para destacar o seu importante papel na vida diaria da humanidade: son os pulmóns do planeta, unha importante fonte de alimentos e medicamentos e unha parte fundamental da biosfera
Selección disruptiva
miniatura|300px|Estas gráficas mostran os diferentes tipos de selección xenética. En cada gráfica, a variable do eixe X é o tipo de trazo fenotípico e a variable do eixe Y é a cantidade de organismos. O grupo A é a poboación orixinal e o grupo B é a poboación despois da selección. A gráfica 1 mostra unha selección direccional, na cal está favorecido un só dos [[fenotipos extremos. A gráfica 2 mostra unha selección estabilizante, na que se favorece ao fenotipo intermedio con respecto aos trazos extremos. A gráfica 3 mostra unha selección disruptiva, na cal se favorece aos fenotipos extremos en detrimento dos intermedios.]]
miniatura|225px|Gráfica que mostra os tres tipos de selección.
En xenética de poboacións, a selección disruptiva describe os cambios que se dan nunha poboación na cal os valores extremos dun trazo son favorecidos con respecto aos valores intermedios. Neste caso, a varianza do trazo increméntase e a poboación divídese en dous grupos diferenciados. A maioría dos individuos da poboación adquiren ou ben un dos dous valores periféricos do carácter ou ben o outro, en ambos os extremos da curva de distribución, á vez que os valores intermedios se fan cada vez máis escasos.
Introdución
A selección natural é un dos procesos biolóxicos máis importantes que subxace na evolución. Hai moita variabilidade de trazos, e algunhas variacións fan que o individuo teña maior ou menor éxito reprodutivo. O propósito da selección é promover certos alelos, trazos e individuos que teñen unha maior posibilidade de sobrevivir e de reproducirse no seu ambiente específico. A natureza actúa sobre os individuos favorecendo a supervivencia da descendencia máis apta e a súa reprodución ao seu máximo potencial. Canto máis vantaxoso sexa un trazo máis común se fará na poboación. A selección disruptiva é un tipo específico de selección natural que selecciona activamente en contra dos individuos da poboación con características intermedias para un carácter, favorecendo ambos os extremos do espectro. Crese que a selección disruptiva con frecuencia leva a unha especiación simpátrica por medio dun modo de evolución gradualista filética. A selección disruptiva pode ser causada ou influenciada por múltiples factores e tamén ten múltiples resultados, ademais da especiación. Os individuos que viven nun mesmo ambiente poden desenvolver unha preferencia polos extremos dun trazo, en contra dos valores intermedios. A selección pode actuar creando morfoloxías corporais diferentes para acceder ao alimento, como nas formas dos peteiros ou estrutura dental. Isto é máis común en ambientes nos que non hai unha distribución clinal ampla de recursos, o que causa que o heterocigoto teña desvantaxe ou haxa selección en contra do valor medio. A división do nicho permite a selección de patróns diferenciais no uso dos recursos, que poden levar á especiación. En contraste, a conservación dos nichos empurra aos individuos cara aos trazos ecolóxicos ancestrais na carreira evolutiva. Ademais, a natureza tende a unha perspectiva de ‘arrimarse ao sol que máis quenta’ cando se encontra algo beneficioso. Isto pode levar a que ocorra o oposto, e a selección disruptiva finalmente seleccione en contra dos valores medios, xa que cando todos empezan a aproveitarse do recurso este será axiña esgotado e os extremos veranse favorecidos. Ademais, o gradualismo é unha visión máis realista cando se observa a especiación en comparación do equilibrio puntuado. A selección disruptiva pode ao principio intensificar rapidamente a diverxencia tan só manipulando os alelos que xa existen. A miúdo non se fai pola creación de novos alelos, que leva máis tempo. Xeralmente, o illamento reprodutivo completo non ocorre ata que pasan moitas xeracións, pero as diferenzas de comportamento ou morfolóxicas separan as poboacións/especies da súa reprodución en común. Por outra parte, os híbridos ás veces teñen unha fitness reducida que promove o seu illamento reprodutivo.
Exemplos
Supoñamos unha poboación hipotética de roedores. A súa cor está determinada por dous alelos con dominancia incompleta: "N" que determina pel negra, e "n", que determina pel branca. Os de xenotipo "NN" terán un fenotipo negro, o de xenotipo "Nn" terano gris (unha cor intermdia entre os extremos), e os "nn" serán brancos.
Se esta poboación de roedores coloniza un ambiente no que hai áreas con rochas escuras e outras con rochas claras, os roedores negros camuflaranse mellor dos depredadores nas áreas de rochas escuras, e os brancos nas de rochas brancas, pero os grises non se camuflan ben en ningunha das áreas, polo que son os que sufrirán unha maior depredación. Como consecuencia deste tipo de presión selectiva, a nosa poboación hipotética de roedores sería seleccionadaa disruptivamente para os valores extremos (negro ou branco), en contra do gris. Este é un exemplo de desvantaxe do heterocigoto que leva a unha selección disruptiva.
Outro exemplo estudado foi o do salmón Oncorhynchus kisutch, no que os machos que conseguen fecundar os ovos son os de maior tamaño ou os de menor. Os de maior tamaño porque vencen aos outros na competencia por fecundar os ovos e os de menor porque fecundan os ovos de forma oportunista pasando desapercibidos entre as rochas e fecundándoos cando teñen a oportunidade. Os de tamaño intermedio son desfavorecidos na selección porque non poden vencer aos grandes e tampouco pasan desapercibidos.
Selección disruptiva e especiación simpátrica
Crese que a selección disruptiva é unha das principais forzas que impulsa a especiación simpátrica nas poboacións naturais. As vías que levan da selección disruptiva á especiación simpátrica xeralmente non teñen tendencia á desviación; é un efecto dominó que depende da consistencia de cada factor. Estas vías consisten en que a selección disruptiva se basee na competición intraespecífica, que miúdo leva ao illamento reprodutivo, e finalmente á especiación simpátrica. É importante ter presente que a selección disruptiva non sempre ten que basearse na competición intraespecífica, polo que nalgúns casos ese paso da vía pode ser eliminado. No seu lugar o que pode ocorrer é que a selección disruptiva manteña os polimorfismos, o que pode causar un illamento reprodutivo, e finalmente á especiación.
Cando a selección disruptiva está baseada na competición intraespecífica, á súa vez promove a diversificación de nichos ecolóxixos e os polimorfismos. Se dous morfos, ou formas, dun fenotipo ocupan diferentes nichos, isto promovería unha menor competición polo uso dos recursos. A selección disruptiva obsérvase en maior medida en poboacións de alta densidade que nas de baixa densidade, porque a competición intraespecífica é máis común cando se acompaña por unha elevada densidade de poboación. Isto débese a que nas poboacións de alta densidade adoitan haber unha maior competición polos recursos, o que favorece os polimorfismos e os cambios de nichos para evitar unha competición tan forte. Se un morfo non ten necesidade dos recursos usados polo outro morfo, entón é probable que non sinta a necesidade nin de competir nin de interaccionar, e isto favorece que os dous morfos sigan estando presentes na poboación. Aínda que esta teoría non necesariamente ten moitas evidencias nas que apoiarse nas poboacións naturais, si foi observada moitas veces en situacións experimentais nas que se usaban poboacións existentes. Estes experimentos probarían ademais que, baixo as situacións axeitadas (que se describiron arriba), a teoría podería considerarse correcta en situacións naturais.
Cando a competición intraespecífica non está funcionando, a selección disruptiva pode malia todo orixinar especiación simpátrica, e isto faino por medio do mantemento dos polimorfismos. Unha vez que se manteñen os polimorfismos na poboación, e se está tendo lugar apareamento selectivo, entón este é unha maneira na que a selección disruptiva pode levar á poboación na dirección dunha especiación simpátrica. Se diferentes morfos teñen diferentes preferencias de apareamento entón pode producirse apareamento selectivo, especialmente se o trazo polimórfico é un "trazo máxico" ou trazo que está baixo selección ecolóxica e á súa vez ten un efecto colateral sobre o comportamento reprodutivo. Nunha situación na que o trazo polimórfico non é un "trazo máxico" entón terá que haber algún tipo de penalización na fitness para aqueles individuos que non se aparean selectivamente e un mecanismo que cause que o apareamento selectivo teña que evolucionar na poboación. Por exemplo, se unha especie de bolboretas desenvolve dous tipos de patróns no debuxo das ás, que é fundamental para propósitos de mimetismo no seu hábitat preferido, entón o apareamento entre dúas bolboretas con diferentes patróns de ás produciría un heterocigoto desfavorable. Por tanto, as bolboretas tenderán a aparearse con outras que teñan omesmo patrón de ás promovendo un incremento da fitness, e finalmente eliminando o heterocigoto. Este heterocigoto desfavorable xera presión por un mecanismo que causa apareamento selectivo, que levará ao illamento reprodutivo debido á produción de barreiras post-apareamento. Actualmente é moi común observar especiación simpátrica cando a selección disruptiva está mantendo os dous morfos, especificamente cando o trazo fenotípico inflúe na fitness en vez de na elección de apareamento.
En ambas as situacións, unha onde a competición intraespecífica funciona e a outra onde non, se están a darse todos estes factores, isto levará a un illamento reprodutivo, que pode orixinar unha especiación simpátrica.
Importancia
A selección disruptiva é de especial importtancia na historia do estudo da evolución, xa que está implicada nun dos of "casos fundamentais" da evolución, como é o das poboacións de pimpíns observadas por Darwin nas illas Galápagos. Alí Darwin observou que as especies de pimpíns eran bastante similares como para que claramente fosen descendentes dunha soa especie orixinal. Porén, mostraban unha variación disruptiva no tamaño do peteiro. Esta variación parecía estar relacionada adaptativamente co tamaño da semente dispoñible nas illas onde cada unha vivía (peteiros grandes para sementes grandes, e pequenos para sementes pequenas). Os peteiros de tamaño medio tiñan dificultade de recoller as sementes pequenas e non eran rexos dabondo para as sementes grandes, polo que non eran adaptativos.
Aínda que é certo que a selección disruptiva pode orixinar especiación, isto non é un proceso tan rápido ou directo coma outros tipos de especiación ou cambio evolutivo. Isto introduce o concepto de gradualismo, que é unha lenta pero continua acumulación de cambios durante longos períodos de tempo. Isto débese en gran medida a que os resultados da selección disruptiva son menos estables que os resultados da selección direccional (a selección direccional favorece aos individuos que están só nun dos extremos do espectro).
Por exmplo, considerando o caso dos roedores mencionado, que é matematicamente claro aínda que bioloxicamente improbable: Supoñamos que ten lugar selección direccional. Nas áreas onde hai só rochas escuras o roedor escuro é o que mellor se esconde dos depredadores. Finalmente haberá moitos roedores escuros na poboación (e, por tanto, moitos alelos "N") e unha menor cantidade de roedores grises (que contribúen á poboación cun 50% de cromosomas con alelos "N" e cun 50% de cromosomas cos alelos "n"). Haberá poucos roedores brancos (non haberá moitos individuos que contribúan con cromosomas con alelos "n" á poboación). Isto podería finalmente causar unha situación na cal os cromosomas co alelo "n" desaparezan, facendo que a negra sexa a única posible cor para todos os próximos roedores. A razón é que non hai nada que "impulse" o aumento de cromosomas con alelos "n" na poboación. Por iso decaen e acaban por desaparecer.
Consideremos agora o caso da selección disruptiva. O resultado é un número igual de roedores negros e brancos, e un número igual de cromosomas con alelos "N" e "n", que aínda seguen presentes na poboación. Cada vez que un roedor branco se aparea cun negro só se orixinan roedores grises. Así que cómpre que haxa unha forza causante de que os roedores brancos elixan a outros roedores brancos para aparearse, e os negros a outros negros. No caso dos pimpíns das Galápagos, esa "forza" era o illamento do nicho ou xeográfico.
Ana María Moix
Ana María Moix i Messeguer, nada en Barcelona o 12 de abril de 1947 e finada na mesma cidade o 28 de febreiro de 2014, foi unha poetisa, novelista e tradutora catalá en lingua castelá, irmá máis nova do tamén escritor Terenci Moix.
Traxectoria
Ana María estudou filosofía e letras na Universidade de Barcelona e fixo parte do grupo de escritores da poesía española contemporánea que se relaciona co editor e poeta Carlos Barral. Fíxose coñecida ao ser incluída, era a única muller, en 1968 por José María Castellet en Nueve novísimos poetas españoles, que consagraba unha nova poesía nova, provocativa e espectacular, que se situaba no lado contrario da poesía social, realista e comprometida que se acabara impoñendo logo da primeira posguerra española. Entre 1969 e 1973, publicou tres poemarios —Baladas del dulce Jim, Call me stone e No time for flowers—, máis tarde unidos no volume A imagen y semejanza, dúas novelas —*Julia e Walter ¿por qué te fuiste?—, e un libro de relatos —Ese chico pelirrojo a quien veo cada día—, facendo tamén achegas na literatura infantil (La maravillosa colina de las edades primitivas), reunindo os seus artigos xornalísticos en Veinticuatro por veinticuatro e publicando a súa primeira tradución La Semana Santa (La semaine sainte), de Louis Aragon.
Logo durante dez anos case non publica ficción propia, tan só o libro de literatura infantil ''Los robots. Las penas'' en 1982. Reapareceu en 1985 ao gañar o Premio Ciudad de Barcelona co seu segundo libro de contos Las virtudes peligrosas. Posteriormente publicou a novela Vals negro, e dous libros de relatos.
Traduciu ducias de libros, principalmente do francés (Aragon, Samuel Beckett, Marguerite Duras, Amélie Nothomb, Françoise Sagan etc). Formou parte entre 1976 e 1979 do equipo que publicaba a revista Vindicación Feminista, e dirixiu as coleccións de poesía e relatos das editoriais Plaza & Janés e Bruguera e desde 2006 foi directora desta última editorial. En 1997 foi unha das asinantes do manifesto de Foro Babel, que se amosaba contrario ás políticas de normalización do catalán efectuadas polo goberno da época, avogando pola utilización tamén do castelán polos poderes autonómicos e en 2012 asinou outro manifesto, a favor do federalismo español e en contra do proceso independentista en Cataluña.
Hugo Claus
Hugo Maurice Julien Claus, nado en Bruxas o 5 de abril de 1929 e finado en Antuerpen o 19 de marzo de 2008, foi un autor belga que publicou as súas obras baixo varios pseudónimos. As contribución literarias de Claus abranguen os xéneros do drama, da novela e da poesía. Tamén ten un importante legado como pintor e director de cine. Escribiu maioritariamente en neerlandés, mais tamén escribiu algúns poemas en inglés.
A súa morte por eutanasia, que é legal en Bélxica, provocou unha gran controversia.
Vertedoiro (homónimos)
O termo vertedoiro pode referirse a:
Aeroporto de Mineralnie Vody
O aeroporto de Mineralnie Vody é un aeroporto ruso no krai de Stavropol, situado a 4 quilómetros ao oeste de Mineralnie Vody. Conta cunha terminal civil con 41 postos de estacionamento e cons instalación de mantemento para avións Tupolev Tu-154.
Comité Olímpico Finlandés
Comité Olímpico Finlandés (en Suomen Olympiakomitea; en Finlands Olympiska Kommitté) é o Comité Olímpico Nacional de Finlandia para os Xogos Olímpicos. É unha organización sen ánimo de lucro que escolles os equipos e recada fondos para enviar os deportistas finlandeses a eventos olímpicos organizados polo Comité Olímpico Internacional.
Heart Like a Wheel/Old Town
"Heart Like A Wheel"/"Old Town" é un dobre sinxelo da banda irlandesa de folk rock The Corrs sacado do seu álbum Home. Foi lanzado ó mercado o 24 de outubro de 2005. "Heart Like a Wheel" é unha versión da canción homónima de Kate e Anna McGarrigle, e "Old Town" é unha versión da canción de Phil Lynott. Para o grupo, foi o sinxelo que peores marcas acadou no Reino Unido, mentres que en España tivo mellor acollida e logrou colocarse no posto #8.
Gran Premio de San Marino de 1998
O Gran Premio de San Marino de 1998 foi unha carreira de motor de Fórmula Un celebrada o 25 de abril de 1998 no Autódromo Enzo e Dino Ferrari, Imola, Emilia-Romagna, Italia. Foi a cuarta carreira da tempada de Fórmula Un de. A carreira de 62 voltas gañouna David Coulthard pilotando un McLaren - Mercedes.
Resumo da carreira
McLaren volveu a liderar na cualificación, con Coulthard superando a Häkkinen pola pole, Schumacher e Eddie Irvine de Ferrari, clasificaron terceiro e cuarto. Non obstante, os homes do equipo vermello esperaban algo mellor e probaron unhas ás laterais en forma de x aparafusadas encima dos laterais. Pero estes apéndices non producían unha ganancia suficiente para derrocar aos McLarens e, con Jordan e Sauber, que tamén montaran estas peculiares ás laterais, o órgano de goberno do deporte decidiu prohibirllas o día seguinte na carreira, xa que consideraban que non estarían seguros se un piloto sufrise un impacto indirecto.
Foi unha carreira sinxela para Coulthard que controlouna por diante de Mika Häkkinen, con Schumacher separado de Irvine polo Williams de Jacques Villeneuve. Pero na volta 17 Häkkinen retirouse aos boxes, a porta do garaxe pechouse inmediatamente para ocultar o seu problema. Posteriormente resultou ser un fallo na caixa de cambios.
Sen decatarse do problema do seu compañeiro, Coulthard avanzou por diante de Schumacher ata que o alemán xurdiu a partir da súa segunda parada e comezou a voar e reducir a vantaxe de 20 segundos do escocés a un ritmo de segundo por volta. Os restos do pontón da carrozaría elevaron a temperatura do refrixerador de aceite de Coulthard e o xefe do equipo Ron Dennis correu desee o muro dos boxes ata o garaxe de McLaren para comprobar a telemetría, de modo que puidese instruír a Coulthard de cando podía levantar o pe para salvar o seu motor. Polo tanto, o escocés podería adaptarse con frecuencia ao ritmo de Schumacher, e debía acadar a vitoria. Irvine mandou felices a casa aos seareiros de Ferrari tomando o último posto do podio, que xunto co dúo Williams de Villeneuve e Frentzen foron os únicos corredores que non foron dobradoss.
Demetrio García Álvarez
Demetrio García Álvarez, coñecido como Pedro, nado nas Chás (Oímbra) o 16 de maio de 1912 e finado en Francia, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
Lingua malayalam
O malayalam (മലയാളം) é unha lingua falada na India polo pobo malaiali, que habita no estado de Kerala. É unha das 22 linguas oficiais do país, e no 2013 foi designada lingua clásica da India. O malayalam é a lingua oficial de Kerala e dos territorios de Lakshadweep e Puducherry. Pertence á familia de linguas dravídicas, e é falada aproximadamente por 33 millóns de persoas, segundo o censo de 2001. Tamén é falado nos estados veciños de Tamil Nadu e Karnataka; con maior presenza nos distritos de Nilgiris, Kanyakumari e Coimbatore no estado de Tamil Nadu, e nos distritos Dakshina Kannada e Kodagu de Karnataka.
Demetrio García Álvarez
Traxectoria
O 9 de decembro de 1946 dirixiu o asalto ao autobús de liña da empresa Perille que facía a ruta Ourense-Verín nas Estibadas, na chamada curva de Atás. Refuxiado en Cambedo con outros compañeiros, foi ferido na batalla de Cambedo o 21 de decembro de 1946. Detido xunto co seu cuñado Manuel Bárcia, ingresou na prisión de Porto o 23 de decembro. Foi xulgado polo Tribunal Territorial de Porto e condenado a 19 anos de prisión. Foi enviado ao campo de concentración de Tarrafal (Cabo Verde) en xuño de 1948. Rematou de cumprir a pena no cárcere de Lisboa de onde foi liberado o 19 de febreiro de 1965. Exiliado en Francia, instalouse en París e despois en Bordeos, e non retornou a Galicia.
Distrito de Mirditë
O Distrito de Mirditë (en albanés: Rrethi i Mirditës) é un dos 36 distritos da Albania localizado na prefectura de Lezhë. A súa capital é a cidade de Rrëshen.
Comarca de Viana
A comarca de Viana é unha comarca galega situada na provincia de Ourense, á cal pertencen os concellos da Gudiña, A Mezquita, Viana do Bolo e Vilariño de Conso. Os dous primeiros forman parte da comarca natural das Frieiras e os dous últimos da Terra do Bolo.
Moscatel
miniatura|Moscatel branco de gran miúdo e moscatel negro. Moscatel é unha variedade de uva branca (Vitis vinifera) de sabor moi doce.
Comarca de Viana
A comarca está atravesada polo río Bibei no seu curso alto. A principal vía de comunicación é a estrada OU-533, que vai de Freixido (Petín) á Gudiña.
Moscatel
Así mesmo o termo refírese tamén ao xerez de cor castaña, mesto e moi doce, elaborado principalmente con esta uva, sometido a un proceso de fermentación parcial e crianza oxidativa, cun contido en azucre comprendido entre 400 e 500 g/l e unha gradación alcólica comprendida entre 15° e 22°.
Comarca de Viana
Demografía
A comarca de Viana tiña 5.591 habitantes en 2020. É unha área de forte envellecemento, pois en 2020 o 39,53 % da poboación (2.210 persoas) superaba os 65 anos. Pola contra, tan só 404 habitantes tiñan 15 ou menos anos, o 7,23 %. En 2020 rexistrou 18 nacementos e 128 óbitos, que deixan un saldo vexetativo negativo de -110. A idade media ascendía a 55,62 anos en 2020.
Moscatel
Porén o termo moscatel é moi amplo, xa que pode referisrse a 200 variedades distintas de uva. Foron usadas na produción de viño e como pasa s e uvas de mesa ao redor do mundo durante moitos séculos. As súas cores van de esbrancuxado (na muscat ottonel), a amarelo (moscato giallo), a rosa (moscato rosa do Trentino) e próximo ao negro (moscatel de Hamburgo). Os viños e uvas moscatel case sempre teñen un pronunciado aroma floral doce. A amplitude e o número de variedades de moscatel suxire que seica sexa a variedade de uva cultivada máis antiga, e hai teorías de que moitas Vitis vinífera son descendentes da moscatel.
Entre os membros máis notábeis da familia moscatel está moscatel de bago miúdo (ou muscat blanc à petits grains), uva branca orixinaria de Grecia, de pequeno tamaño, forma esférica e pel fina de cor amarela dourada, utilizada especialmente para a elaboración dos viños das denominacións de orixe Málaga, Navarra, Valdepeñas e Valencia. Fóra de España é a principal variedade de uva usada na produción do viño espumoso italiano Asti (tamén coñecido como moscatel Asti) feito na rexión do Piemonte. Tamén se usa na produción de moitos dos viños franceses coñecidos como vin doux naturels (viños doces naturais). En Australia, esta é tamén a principal uva usada na produción de licor moscatel da rexión vitícola de Rutherglen, en Victoria. Os exemplares novos, sen envellecer e sen fortificar, tenden a exhibir o aroma característico da moscatel, así como notas a cítricos, rosas e pexego. Os exemplares fortificados e vellos (particularmente aqueles que foron envellecidos en bocoi), tenden a ser de cor escura debido á oxidación, cun aroma con notas de café, pastel de froitas, pasas e caramelo.
Denomínase moscatel de Alexandría ou moscatel de Málaga á uva branca orixinaria de Exipto, de gran tamaño, forma esférica e pel de grosor medio de cor verde amarelada, utilizada como uva de mesa, para a produción de pasas e para a elaboración de viños, especialmente das denominacións de orixe Xerez, Málaga e Valencia. É usada habitualmente na produción do francés vin doux naturel, pero tamén se atopa en España, onde é usada para facer moitos dos viños moscatel fortificados españois. Doutra banda, úsase para facer viños brancos secos e doces, a miúdo elaborados como moscatel en Australia, California e Suráfrica. En Alsacia e partes de Europa Central, a muscat ottonel é usada para producir normalmente viños secos e fortemente perfumados.