cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Milicias de Santiago
Disolución
Coa entrada en vigor do Decreto de Unificación o 20 de abril de 1937, por cuxo artigo terceiro todas as milicias combatentes quedaban integradas nunha soa milicia nacional, as Milicias de Santiago pasaron a formar parte da Milicia Nacional de FET y de las JONS, foi o seu propio lugar de acuartelamento o que serviu para acoller á milicia unificada. Coa integración, a antiga escala de mando adaptou os rangos militares a unha nova nomenclatura que comprendía xefes e subxefes de Bandeira, de Centuria, de Falange e de Escuadra, así como soldados falanxistas, e a Milicia organizouse en servizos permanentes de xefatura eantiaeronáutica, de prevención, cárcere e imaxinarias en quendas de mañá e noite, nocturnos de patrulla coa Garda Civil, e servizos profesionais con médico, odontólogo, practicante e enfermeira de gardia.
A Milicia Nacional mantivo os seus servizos ata cinco anos despois da fin da Guerra Civil, quedando definitivamente disolta o 27 de xullo de 1944.
Malpica de Bergantiños
Malpica de Bergantiños é un concello galego da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Bergantiños, en plena Costa da Morte. Limita co concello de Carballo polo leste, co de Ponteceso polo sur, e co océano Atlántico polo oeste e o norte.
Segundo o INE no ano 2016 tiña unha poboación de 5616 habitantes (5.768 no 2014, 5.998 no 2012, 6.102 no 2011, 6.178 no 2010).
Situación
É un municipio de 61,22 km². A súa capital é a vila de Malpica, situada nunha península que contén, nun dos seus lados o porto pesqueiro, e noutro a praia de Area Maior. A súa costa esténdese desde o Monte Nariga ata a Punta de Razo, extremo occidental da praia de Baldaio, que pertence ao concello limítrofe de Carballo.
De costas ó porto atópanse o paseo marítimo e a Area Maior, espazos de descanso para o viaxeiro e lugar de encontro para surfeiros durante todo o ano. Seguindo cara ao noroeste están a praia de Seaia e mailo cabo de San Adrián ou Santo Hadrián.
Fronte ó cabo emergullan as illas Sisargas, un refuxio natural de aves mariñas como gaivotas e corvos mariños. Están custodiadas por un faro que serve de axuda á navegación mariña, actualmente automático, pero no que durante anos se forxaron moitas xeracións de fareiros.
Demografía
A súa poboación sufriu unha tendencia á diminución progresiva, que parece imparable nos últimos vinte anos.
Ademais da capital do concello, os seus núcleos de poboación máis importantes son a vila oleira de Buño, a aldea de Mens, coa súa igrexa románica e as Torres medievais de Mens, e a aldea de Barizo, cuxo porto natural aparece xa nos cartularios do s. XV como porto de saída e entrada de mercadorías.
Historia
dereita|300px|miniatura|Vista xeral de Malpica de Bergantiños. As primeiras noticias documentais datan do século XIII, cando aparece citada como lugar pertencente ó señorío do arcebispo de Compostela. No século XV, Sancho de Ulloa, Conde de Monterrei, arrebataríalla ó arcebispo Alonso II de Fonseca, para incorporala ós seus dominios.
Malpica viu a luz e medrou botándose ó mar. O Cardeal Hoyo refire que a principios do século XVII a actividade económica da vila se centraba na pesca de cetáceos, en colaboración con mariñeiros cántabros e vascos, despois de pagar estes a taxa estipulada polo arcebispo de Compostela. Aínda hoxe encontramos mostras desta pesca nas vigas que sosteñen o teitume de moitos muíños hidráulicos ou mesmo de vellas casas de arquitectura mariñeira, presentes en barrios coma os da Atalaia ou no Areal.
A causa da súa importancia como porto baleeiro, Malpica foi sede da Axudantía de Mariña ata o ano 1895, data en que se trasladaría a Ponteceso e posteriormente a Corme.
Decaído o auxe da pesca da balea, a perigosa enseada (ou "ribeira" como aínda se coñece na actualidade o porto malpicán) pasou a ser cala de mariñeiros que pescaban con artes tradicionais hoxe desaparecidas como o "mediomundo". Con posterioridade, o sector pesqueiro cobrou un novo pulo trala aparición das fábricas de conserva e salgadura; agora traíñas e tarrafas lanzábanse ó mar para capturar sardiñas. En tempos de carencia, buscábanse mellores caladoiros na ría de Muros e Noia.
Até 1916 recibía simplemente o nome de Malpica, pero nese ano pasou a ser chamado Malpica de Bergantiños para distinguilo dos concellos de Malpica (Toledo) e Malpica de Arba (Zaragoza). .
Fonte de Baixo
A Fonte de Baixo foi financiada por Anselmo Villar Amigo, nado en Malpica en 1850 e emigrado moi novo a Bos Aires, onde desenvolveu unha grande actividade empresarial e política. Mandou cartos para facer obras necesarias na súa vila natal, como a rampla do antigo porto, o murallón, a praza de abastos (reconvertida en escola e máis tarde en casa do Concello) e a Fonte de Baixo. En 1957 colocouse un busto do benfeitor.
Esta fonte supuxo a primeira traída de auga a Malpica, polo que as mulleres e os rapaces acostumaban facer bastantes viaxes para ir buscar auga. Converteuse axiña nun punto de reunión, onde se falaba e xogaba.
Fonte Vella
A Fonte Vella é a máis antiga do vila de Malpica. Na parede frontal aparece a inscrición "P.B. ano 1890", que corresponde ao ano e á persoa que a construíu. Na fonte tamén aparece unha cruz con Xesucristo. Está na praza do seu nome.
Fonte do Ventorrillo
A fonte do Ventorrillo construíuse en 1934 pero anos máis tarde mudárona de sitio.
Festas e celebracións
Ademais das festas parroquiais, teñen sona o Corpus Christi e as Festas do Mar de Malpica, así como a celebración de Santa Filomena en Buño e de San Brais en Vilanova.
Santo Hadrián
dereita|300px|miniatura|Capela do Santo Hadrián coas [[Illas Sisargas ao fondo.]] A festividade do Santo Hadrián celébrase o primeiro domingo logo do 16 de xuño.
A romaría comenza coa saída do Santo Hadrián en procesión desde a igrexa parroquial de San Xulián de Malpica, onde está durante todo o ano. Segundo a tradición, Santo Hadrián cura as verrugas. O rito é, tras escoitar misa, lavar as mans na fonte e secalas nun pano que se deixa secar a carón da fonte. A tradición tamén di que cura outras doenzas do corpo humano e dos animais, tras escoitar a correspondente misa e a doazón dunha figura de cera que representa a parte doente do corpo. Hai postos de venda de exvotos no camiño ata a capela, e as figuras déixanse dentro da capela.
O santo Hadrián ten sona na comarca, sendo patrón de Corme Aldea (Ponteceso), Sofán (Carballo), Verdes (Coristanco) e Malpica.
Corpus
O Corpus celébrase desde hai máis de douscentos anos. Tradicionalmente celebrábase en xoves, e o martes anterior os gandeiros dos arredores achegábanse ao centro da vila cos seus años e ovellas, que eran mercados polos malpicáns para á festa. Na actualidade celébrase o venres seguinte para amoldarse ó calendario laboral. É festivo local.
A Festa do Mar
A Festa do Mar, celebrada a finais de agosto, é o tributo da xente do mar á súa patroa, a Virxe do Carme, en honra dos que morreron no mar e de todos os mariñeiros. A ela dedícanlle unha procesión mariñeira con barcos engalanados e flores que levan a imaxe da Virxe ata as illas Sisargas, con tódolos barcos acompañándoa e cheos de xente.
É tradicional tirar flores ó mar en ofrenda ós mortos. Cada ano leva a Virxe un barco distinto e outro vai de acompañamento coa banda de música. A xente tírase a o mar, ás veces coa roupa, cando remata a procesión.
Daltonismo
miniatura|Test de daltonismo (algunhas persoas daltónicas non poden ver o número inserto na imaxe).
Malpica de Bergantiños
O Xogo das vacas (Barizo)
Pantomima tradicional en Barizo, que se celebra o martes de Entroido. Garda relación con outros ritos agrarios ós que tódolos investigadores atribúen unha grande antigüidade.
Daltonismo
O daltonismo -denominado así polo físico inglés John Dalton, quen o padecía- é un defecto xenético consistente na imposibilidade de distinguir as cores (discromatopsia). Aínda que ningún daltónico confunde as mesmas cores, é moi frecuente que confundan o verde e o vermello; con todo, poden ver máis matices do violeta que as persoas de visión normal e son capaces de distinguir obxectos camuflados. Tamén hai casos nos que a incidencia da luz pode facer que varíe a cor que ve o daltónico.
Gran Premio de Italia de 1953
O Gran Premio de Italia de 1953 foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Dúas, celebrada o 13 de setembro de 1953 no circuíto de Monza. Foi a novena carreira da tempada de Fórmula Un de que se disputou baixo as regras da Fórmula Dúas en  e, en lugar da normativa da Fórmula Un usada normalmente.
Refoxos
O topónimo galego Refoxos pode referirse a:
Daltonismo
Como se perciben as cores?
Ao mirar un obxecto con cor, a cor percibida nese momento pode variar dependendo de cando se volva mirar. Por exemplo, á noitiña as cores semellan diferentes de cando se ven coa luz do Sol, e tampouco é o mesmo a percepción con luz natural ou con luz artificial. Por iso ao elixir cores para decorar un interior debe terse en conta o tipo de luz ou a fonte de luz que hai na habitación: se a luz é natural ou artificial, se hai moita ou pouca luz, se a luz é directa ou indirecta etc.
Malpica de Bergantiños
O Xogo das vacas (Barizo)
Trátase da representación dunha escena agraria: mentres dúas vacas aran unha leira, un labrego esparce a semente (serraduras); ó rematar, labrego, chamadora e sementador sentan a comer e aparecen dous compradores para as vacas acompañados dun veterinario. Finalmente a venda no se leva a cabo e as vacas volven a casa tirando do carro no que levan tódolos trebellos da labranza e ós actores.
Daltonismo
Por que se ven os obxectos de determinadas cores?
Os obxectos absorben e reflicten a luz de forma distinta dependendo das súas características físicas, como a súa forma ou composición etc. A cor que percibimos dun obxecto é o raio de luz que rexeita. Nós captamos eses -rebotes- con diferentes lonxitudes de onda, por medio dos ollos grazas á súa estrutura. Se os raios de luz atravesan ao obxecto, este é invisible.
Malpica de Bergantiños
O Xogo das vacas (Barizo)
Toda a escena transcorre entre chistes de dobre sentido, ironías, bromas ós espectadores, alusións máis ou menos claras ós veciños, ós sucedidos nese último ano etc. Tamén as vacas adoitan desobedecer para arremeter contra o público. Todo iso coa intención de provocar as gargalladas.
Daltonismo
Por que se ven os obxectos de determinadas cores?
As células sensoriais (fotoreceptores) da retina que reaccionan de forma distinta á luz e as cores chámaselles bastóns e conos respectivamente.
Os bastóns actívanse na escuridade, e só permiten distinguir o negro, o branco e os distintos gris. Permítenos percibir o contraste.
Malpica de Bergantiños
O Xogo das vacas (Barizo)
Tradicionalmente a representación levábase a cabo no campo da festa, o que resultou imposible desde que foi asfaltado. Hoxe faise diante do Xan. Tamén, tradicionalmente, tódolos actores e organizadores eran homes, mesmo as vacas e os personaxes femininos. Este costume foi mudando timidamente nos últimos anos nos que comezaron a participar mulleres, sempre minoritariamente. Este cambio afecta só á representación, non á organización.
Daltonismo
Por que se ven os obxectos de determinadas cores?
A combinación destas tres cores: vermello, amarelo e azul é suficiente como para ver uns 20 millóns de cores distintas. Así por exemplo o laranxa é vermello cun pouco de amarelo e o violeta é azul cun pouco de vermello. É no cerebro onde leva a cabo esta interpretación, pois no ollo só se capta a luz.
Malpica de Bergantiños
A Mikaela (Buño)
Festa de final do Entroido na vila de Buño, que se celebra o sábado seguinte ó mércores de cinza.
A Mikaela é unha boneca de gran tamaño e atributos femininos deliberadamente esaxerados, feita á man polos veciños de Buño. Unha vez construída, e despois de comer, é tranportada por unha comitiva masculina na que participan tódolos homes do lugar e que vai dende o Campo de Canta la rana até o Campo da Culpa, percorrendo así todo o lugar. A comitiva vai parando en tódalas casas pedindo filloas e viño mentres fan bromas e chistes. Chegados ó destino, a Mikaela é queimada poñendo así fin ó entroido. A festa continúa até ben entrada a madrugada.
Na actualidade Mikaela é transportada sobre un tractor e, na comitiva, participan mulleres sempre que vaian vestidas de xeito masculino. Asemade, no canto de parar nas casas, van parando nos bares.
Daltonismo
Tricromáticos anómalos
É cando a persoa posúe os tres tipos de conos, con defectos funcionais, polo que confunden unha cor con outra. É o grupo máis abondoso e común de daltónicos, teñen tres tipos de conos, pero perciben as tons das cores alteradas. Adoitan ter defectos semellantes aos daltónicos dicromáticos, pero menos notables.
Malpica de Bergantiños
Símbolos
O seu escudo foi aprobado polo Decreto 6/2015 da Xunta de Galicia, do 8 de xaneiro (DOG núm. 14 do 22/01/2015).
Daltonismo
Acromáticos
É cando os conos das persoas non funcionan e só teñen visión en branco e negro. Esta condición é moi rara xa que se viu en moi poucos casos.
Peña Ubiña
miniatura|Peña Ubiña desde San Emiliano. thumb|Pena Ubiña desde o pico Fariñentu. Peña Ubiña é unha montaña española de 2.417 metros situada na Cordilleira Cantábrica.
Abragão, Penafiel
Abragão é unha freguesía portuguesa do concello de Penafiel, con 8,87 km² de área e 2 341 habitantes (2011). Densidade: 263,9 hab/km². Foi elevada a vila o 12 de xullo de 2001.
Jacob Grimm
miniatura|Jacob Grimm, ao fondo á esquerda, co seu irmán Wilhelm Jacob Ludwig Karl Grimm, nado o 4 de xaneiro de 1785 en Hanau (Hesse, Alemaña), morto o 20 de setembro de 1863, foi un lingüista e historiador da mitoloxía alemá.
O gran público coñéceo sobre todo polo seu traballo de recollida de contos realizado co seu irmán Wilhelm, baixo a etiqueta común de irmáns Grimm.
Jacob Grimm figura entre os primeiros lingüistas de importancia: o 1822 describiu a natureza das modificacións fonéticas ou leis relativas ás consoantes das linguas xermánicas que se coñecen como lei de Grimm (primeira mutación consonántica).
Abragão, Penafiel
Na economía de Abragão hai unha importante industria de extracción e transformación de granitos. A agricultura é a economía máis importante da vila.
Een vrouw tussen hond en wolf
Een vrouw tussen hond en wolf é un filme franco-belga dirixido por André Delvaux. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1979 e recibiu o Premio André Cavens ó mellor filme. O filme foi escollido como candidato de Bélxica para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 52ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Molière
Jean-Baptiste Poquelin, coñecido como Molière, bautizado o 15 de xaneiro de 1622 e finado o 17 de febreiro de 1673, foi un dramaturgo e actor de teatro francés. Considerado como o "xefe" da Comedie Francaise, aínda é o autor máis actuado. Sen piedade para o pedantismo dos falsos científicos, as mentiras dos médicos ignorantes, a pretensión dos burgueses enriquecidos, Molière ama a mocidade e quere liberala das súas limitacións absurdas.
Nas 30 comedias que escribiu despois do seu regreso a París, mostra un coñecemento profundo das incongruencias da vida humana e da sociedade francesa do seu tempo. É capaz de tratar temas serios, e aínda tráxicos, sen renunciar á alegría e a exuberancia da comedia. Foi un mestre no manexo dos diálogos e no uso da xerga.
Mocidade
Fillo dun carpinteiro, atribúese, sen que iso sexa seguro, a razón do seu interese polo teatro aos seus tíos, que a miúdo o levaban a ver obras de teatro. Desde 1633 até 1639 estuda no collège de Clermont (actual liceo Louis-le-Grand) fundado polos xesuítas. Co seu avó, foi ver representacións teatrais ao Hõtel de Bourgogne, tamén foi ás representacións de improvisacións do teatro italiano. Segundo certas fontes, coñecería o príncipe de Conti, que se fará un dos seus protectores. O 18 de decembro de 1637, presta o xuramento de tapiceiro real, repetindo así a carga do seu pai preto do rei Luís XIII. Non sabemos se Molière exerce ou non o seu novo oficio, o certo é que en 1640 coñece a unha familia de comediantes, os Béjart e namórase de Madeleine, protexida do duque de Modène. En 1641, sen ter fonte segura, segue o ensino de Pierre Gassendi, filósofo epicúreo e mestre que sinou a libertinos como Cyrano de Bergerac.
En 1642, toma as súas licenzas de dereito na universidade de Orleáns e volve a París onde se inscribe na avogacía durante seis meses. Logo substitúe ao seu pai que quere deixarlle a súa carga e ve con malos ollos as súas relacións cos Béjart. Acompaña a corte de Luís XIII a Narbona. miniatura|Armande Béjart. No xaneiro de 1643, Jean-Baptiste renuncia ao cargo do seu pai e este córtalle os subsidios. Madeleine Béjart dá a luz unha nena, Armande, que o duque de Modène recoñece como filla. O 13 de xuño asínase o acto de fundación da compañía de teatro, o Illustre Théâtre (Teatro Ilustre), baixo a dirección de Magdalena Béjart.
Comezos complicados
En 1644, a tropa vai actuar por Francia adiante. En xullo están de volta a París, Jean-Baptiste noméase "Molière" e faise director da tropa. Sobre a escolla deste nome de escena, Grimarest, o seu primeiro biógrafo, escribiu: "xamais lle quixo dicir a razón, ata aos seus mellores amigos". A tropa actúa na sala do Jeu de Paume en París e sofre un fracaso agudo.
A tropa creba en 1645 e Molière está encarcerado no Châtelet durante algúns días, logo o seu pai paga as débedas da tropa para facerlle saír e, unha vez liberado, a tropa vaise por Francia adiante e atópase con outra tropa dirixida polo comediante Charles Dufresne, ao servizo do duque de Épernon, gobernador de Guyenne (antigo nome da rexión actual de Aquitania). Entre xaneiro de 1646 e marzo de 1657, a tropa actúa en Nantes, Albi, Tolosa, Carcasona, Poitiers, Vienne, Narbona, Agen, Pézenas, Grenoble, Lión, Montpellier, Dijon, Aviñón, Bordeos, Béziers e Ruán. En 1653, a tropa pasa ao servizo do príncipe de Conti, irmán do gran Condé e novo gobernador de Guyenne. Pero este acaba por ceder ás presións relixiosas do momento e efectúa unha conversión de "relixiosidade". O teatro vólvese entón para el sinónimo de perdición e bota fóra da súa casa a tropa que pasa entón ao servizo do gobernador de Normandía.
O principio da gloria
En 1659 a tropa perde a Joseph Béjart e os Du Parc déixano para irse á tropa do Théâtre du Marais. Contratan aos novos comediantes La Grange e Du Croisy. O 18 de novembro, é o éxito clamoroso da peza Les Précieuses ridicules, onde Molière no papel de Ascarille dálle a réplica a Jodelet, comediante famoso contratado para a ocasión, e o favor do rei. O teatro do Petit-Bourbon logo é destruído para as necesidades da construción da columnata do Louvre, o que arrastra por tres meses de paro para a tropa. O rei instala a Molière en 1660 no Palais-Royal, onde Molière dá a Sganarelle ou o cornudo imaxinario. É consagrado por Antoine Baudeau de Somaize (autor do Grand Dictionnaire des Précieuses) como "o primeiro farsante de Francia". O seu irmán máis novo morre, e Molière convértese así no único herdeiro da carga real do seu pai con quen se reconciliou. Molière comparte, en 1661, o teatro do Palais-Royal coa tropa de Domenico Biancolelli, alias Arlequín. Presenta a peza Dom Garcie de Navarre que é un fracaso e a peza L'École des maris que triunfa. O mesmo ano, Molière instálase fronte ao Palais-Royal. O 17 de agosto crea Les Fâcheux ("Os lastemosos"), a súa primeira comedia-ballet, para o castelo de Vaux-le-Vicomte, residencia de Nicolas Fouquet na ocasión na que Fouquet recibe ao rei. En 1662, Molière casa con Armande Béjart, vinte anos menor ca el, coa que terá un fillo, Louis, sendo o rei o seu padriño, bautizado o 24 de febreiro de 1664 e morto á idade de oito meses e medio, unha nena, Esprit-Madeleine, bautizada o 4 de agosto de 1665, e outro fillo, Pierre, bautizado o 1 de outubro de 1672 e morto o mes seguinte.
Obra
miniatura|200px|dereita| Molière, 1658.
Posteridade
As obras teatrais de Molière seguen a ser representadas aínda hoxe en moitas partes do mundo.
Batalla de Adwalton Moor
miniatura|dereita|West Yorkshire A batalla de Adwalton Moor é unha batalla da primeira guerra civil inglesa. Tivo lugar en Bradford, no condado de West Yorkshire, o 30 de xuño de 1643.
Cavendish, conde de Newcastle, comandante realista, marchaba sobre Bradford ( feudo do parlamento no norte de Inglaterra) con 10 000 homes. Fairfax, o comandante parlamentario, contaba con 3 000 ou 4 000 homes en Bradford. Con todo, a pesar de ser inferior en número, Fairfax decidiu saír ao encontro do exército realista, pois a cidade non estaba preparada para resistir un asedio. As tropas realistas impuxéronse sobre as parlamentarias.
Monumenta Germaniae Historica
Os Monumenta Germaniae Historica (frecuentemente abreviado MGH nas bibliografías e nos elencos de fontes) é unha serie completa de fontes escritas, desde os tempos do Imperio Romano ata o século XVI, atentamente preparadas e publicadas para o estudo da historia de Alemaña.
O instituto MHG
O instituto tamén publica a revista de historia Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters (DA).
O instituto trasladouse a Múnic no ano 1949.
A serie dos presidentes é a seguinte:
A serie MGH
A colección articúlase en cinco grandes áreas: Antiquitates, Diplomata, Epistolae, Leges e Scriptores. Tamén existe unha sección Necrologia. Abríronse tamén moitas áreas subsidiarias, mesmo unha serie de volumes máis compactos para uso escolar (Scriptores in usum scholarum) e unha serie de estudos especiais (MGH Schriften).
O proxecto, un dos meirandes esforzos colectivos de estudos históricos, continúa no século XXI. No 2004 os MGH, co apoio da Deutsche Forschungsgemeinschaft, deron un paso adiante significativo: todas as súas publicacións que se editaran había máis de cinco anos poden lerse en liña nunha reprodución fotodixital, no sitio web dos MGH.
Ixelles
Ixelles (en francés pronunciado iksɛl) ou Elsene (en neerlandés, pronunciado ˈɛlsənə) é un dos dezanove concellos localizados na rexión de Bruxelas-Capital de Bélxica. Ó igual que tódolos concellos da rexión, é legalmente bilingüe.
Ixelles está localizado nos suburbios ó sur do centro de Bruxelas e é un exclave da cidade de Bruxelas. A súa poboación caracterízase polas comunidades de inmigrantes europeos e congoleses.
Kano
Kano é unha cidade africana, situada ao norte de Nixeria e capital do estado homónimo.
Historia
Berce do pobo hausa do Sahel, a Crónica de Kano relata a súa longa e rica historia. Os achados arqueolóxicos permiten asegurar a presenza dun asentamento que traballaba o ferro no outeiro Dala da cidade dende o século VII.
No 999 comeza a cronoloxía dos reis de Kano, que axiña arrodearon a vila cunha gran muralla (case 20 km na súa máxima expansión). A islamización progresiva tivo o seu cénit co goberno de Muhammad Rumfa (1463-1499) quen reformou a cidade ampliando o Pazo do Emir. No século XIX o emirato de Kano pasou a seres tributario do califato fulani de Sokoto. En 1903 Kano caeu no poder colonial británico.
Hoxe a urbe creceu ata se converter na segunda metrópole máis importante do país tras Lagos, centro comercial da súa rexión agrícola e gandeira e foco do islamismo nixeriano (fonte de periódicos estalidos de violencia relixiosa). A poboación, que o goberno central cifra en máis de dous millóns de habitantes (censo de 2006), seica podería mesmo duplicar esa cantidade.
Veronica Lario
Miriam Raffaella Bartolini, coñecida como Veronica Lario, nada o 19 de xullo de 1956, é unha actriz italiana.
Malaui nos Xogos Olímpicos
Malaui competiu por vez primeira nos Xogos Olímpicos en 1972. Porén participou nos boicots aos Xogos de 1976 e 1980, competindo de xeito regular dende 1984. O país non participou nunca nos Xogos Olímpicos de Inverno e tampouco conseguiu gañar unha medalla olímpica.
Veronica Lario
Vida persoal
Estivo casada co empresario e político italiano Silvio Berlusconi.
Cognición
A cognición (do latín cognoscere, 'coñer') é o acto ou proceso de coñecer, que implica atención, percepción, memoria, raciocinio, xuízo, imaxinación, pensamento e linguaxe. O termo ten orixe nos escritos de Platón e Aristóteles.
Fai referencia á facultade dos seres de procesar información a partir da percepción, o coñecimiento adquirido (experiencia) e características subxectivas que permiten valorar a información.
Os procesos cognitivos poden ser naturais ou artificiais, conscientes ou inconscientes, o que explica o por que se abordou o seu estudo desde diferentes perspectivas incluíndo a neuroloxía, psicoloxía, socioloxía, filosofía, as diversas disciplinas antropolóxicas, e as ciencias da información, tales como a intelixencia artificial e a xestión do coñecemento.
A cognición está intimamente relacionada con conceptos abstractos tales como mente, percepción, razoamento, intelicencia, aprendizaxe e moitos outros que describen numerosas capacidades dos seres superiores (aínda que estas características tamén as compartirían algunhas entidades non biolóxicas segundo propón a intelixencia artificial.
Nas primeiras etapas de desenvolvemento do concepto críase que a cognición era unha característica unicamente humana, pero co desenvolvemento da etoloxía e a intelixencia artificial, discútese a validez de tal argumento.
Psicoloxía
A psicoloxía cognitiva estuda os procesos de aprendizaxe e de aquisición de coñecemento. Actualmente é unha rama da psicoloxía dividido en innumerábeis linñs de diferentes investigacións e algunhas veces discordantes entre si.
Segundo a psicoloxía cognitiva pode haber, nos individuos, unha visión unitaria dos procesos mentais, onde o aprendizaxe dase pola aprehensión dos datos e do coñecemento imediato dun obxecto mental. Duna maneira máis simple, podemos dicir que a cognición é a forma en como o cerebro percibe, aprende, recorda e pensa sobre toda a información captada a través dos cinco sentidos.
Pero a cognición é máis que unha simple aquisición de coñecimento e, consecuentemente, a nosa mellor adaptación ao medio. Tamén é un mecanismo de conversión do que se captaou para o noso modo de ser interno. É un proceso polo cal o ser humano interactúa cos seus semellantes e co medio en que vive, sen perder a súa identidade existencial. Comeza coa captación dos sentidos e logo en seguida ocorre a percepción. É, por tanto, un proceso de coñecemento que ten como material a información do medio en que vivimos e o que xa está rexistrado na nosa memoria.
En psicoloxía e intelixencia artificial (IA) o concepto refírese ás funcións, procesos e estados mentais de axentes intelixentes, cun enfoque particular en procesos tales como comprensión, inferencia, toma de decisións, planificación e aprendizaxe. A investigación no campo da cognición aborda capacidades dos axentes/sistemas tales como a abstracción, xeralización, concreción/especialización e meta-razoamento, nas cales involúcranse conceptos subxectivos tales como as crenzas, coñecemento, estados mentais e preferencias.
O concepto de cognición utilízase frecuentemente para significar o acto de coñecer, ou coñecemento, e pode ser definido, nun sentido cultural ou social, como o desenvolvemento emerxente de coñecemento dentro dun grupo que culmina coa sinerxía do pensamento e a acción.
O proceso mental
Fritjof Capra presenta no apéndice do seu libro, A trama da vida, os seis criterios fundamentais de Gregory Bateson para o proceso mental e os compara coa teoría proposta por Humberto Maturana:
Este procesamento consiste en como o suxeito internaliza a información recibida polo ambiente. Á suá vez, na internalización de novos coñecementos, actívanse de maneira conxunta as funcións cognitivas para que a internalización de novos coñecementos se realice dunha maneira satisfactoria.
Revista Compostelana de Instrucción y Recreo
miniatura|Cabeceira da Revista Compostelana. A Revista Compostelana de Instrucción y Recreo foi unha publicación editada en Santiago de Compostela entre 1876 e 1877.
Daniel Chenlo
Daniel Chenlo Padín, nado en Caldas de Reis en 1953, e veciño de Pontecesures, é un profesor de educación secundaria e político galego do PSdeG-PSOE. miniatura|Papeleta da circunscrición electoral de Pontevedra para o [[Senado de España|Senado nas Eleccións xerais de abril de 2019.]]
Afonso XI de Castela
250px|miniatura|Afonso XI nunha ilustración das Crónicas de [[Froissart, c.1410]] Afonso XI de Borgoña, o Xusticeiro, nado en Salamanca o 13 de agosto de 1311 e finado en Xibraltar o 26 de marzo de 1350, foi rei de Castela, Galicia, León e Toledo entre outros reinos, ademais de ser bisneto de Afonso X o Sabio.
Daniel Chenlo
Traxectoria
Profesor no IES de Valga, nas Eleccións xerais de España de abril de 2019 foi escollido senador do Senado de España pola Provincia de Pontevedra. Repetiu candidatura nas Eleccións xerais de novembro do mesmo ano, porén non obtivo escano desa volta.
Afonso XI de Castela
Ó morrer, era Rei de Castela, León, Toledo, Galicia, Sevilla, Córdoba, Murcia, Xaén, o Algarve, Alxeciras, e Señor de Molina.
Traxectoria
Fillo de Fernando IV o Emprazado e de Constanza de Portugal, e neto de María de Molina, que exerceu a rexencia durante a súa minoría de idade. Subiu ó trono de Castela cun ano de idade. A maioría de idade alcanzouna con 15 anos, en 1326.
200px|esquerda|miniatura|Estatua de Afonso XI en [[Alxeciras.]] Ó morrer o seu pai en 1312, apareceron multitude de disputas entre varios aspirantes ó trono, resoltas en 1313 co acordo de Palazuelos. A súa avoa María de Molina, Constanza e os infantes Juan e Pedro, formaron rexencia. Ó morrer Constanza e tras unha campaña militar fronte o reino de Granada en 1319, onde pereceron os infantes, María quedou como única rexente. Ó morrer en 1321 os infantes Filipe, Juan Manuel e Juan el Tuerto, dividíronse o reino mentres era saqueado polos mouros e nobres levantinos. Afonso, unha vez maior de idade, asumiu o trono, conseguindo durante o seu reinado o fortalecemento do poder real, a resolución dos problemas do estreito de Xibraltar e a conquista de Alxeciras.
Durante o seu reinado conseguiu levar os límites cristiáns ata o estreito de Xibraltar trala importante vitoria na batalla do Salado en 1340 e a conquista do Reino de Alxeciras en 1344. Unha vez resolto dito conflito, puxo tódolos seus esforzos na reconquista, loitando contra o rei mouro de Granada.
Tanto Afonso como Abul-Hasan mandaron un importante continxente navieiro ó estreito, xa que sabían perfectamente a importancia de dita xeografía nas súas pretensións de conquista. Afonso obtivo a axuda da Coroa de Aragón, e o musulmán do Reino de Xénova. Trala derrota da escuadra castelá, ó mando de Alonso Jofre Tenorio en 1340 obtiveron unha serie de conquistas: primeiro na Batalla do Salado o mesmo ano, a conquista de Alcalá la Real en 1341, a batalla do río Palmones, e finalmente a toma de Alxeciras en 1344.
Ó rematar a Guerra dos cen anos Afonso aliouse con Francia e conseguiu firmar unha tregua cos musulmáns de Granada. Unha vez terminada dita tregua, puxo sitio a Xibaltrar.
Foi alcumado "O Xusticeiro" pola enerxía que tivo que exercer para manter controlada á nobreza xa desde que se fixo cargo do poder, sen importarlle en moitos casos para conseguir ese sometemento recorrer ó axustizamento dos nobres ou mesmo ós asasinatos e emboscadas, como ocorreu con Juan el Tuerto, na Cidade de Toro.
Atribúeselle unha cantiga de amor dirixida a Leonor Núñez de Guzmán.
Tras un primeiro matrimonio non consumado, e posteriormente anulado, con Constanza Manuel, filla do Infante Juan Manuel, contraeu matrimonio en 1328 coa súa curmá-irmá María de Portugal (1313 - 1357), filla de Afonso IV o Bravo, coa que tivo dous fillos:
A partir de 1329 tivo dez fillos con Leonor Núñez de Guzmán (1310 - 1351) (tataraneta de Afonso IX de León):
Traxe galego
miniatura|Persoas vestidas con traxes tradicionais en [[Muros.]]
Galegos, Penafiel
Galegos é unha freguesía portuguesa do concello de Penafiel, con 3,52 km² de área e 2.673 habitantes (2011). Densidade: 759,4 hab/km². Antes era coñecida por São Salvador de Galegos, debido ao nome do seu patrón, São Salvador.
Traxe galego
O traxe galego é a vestimenta tradicional que o pobo galego usaba para as súas actividades ata ben entrado o século XX. Aínda que existen diferenzas entre os traxes usados para traballar e os traxes para días de festa, os usados no interior de Galicia respecto ós da costa, as evolucións ao longo do tempo e as normais diferenzas entre as clases socioeconómicas, existen certos patróns comúns que os unifican e caracterizan e que permiten certos contrastes e igualacións cos territorios veciños de Asturias ou a provincia de León.
Galegos, Penafiel
Historia
150px|miniatura|esquerda|Escudo de Galegos. En Galegos existen importantes ruínas castrexas e romanas coñecidas por Castro de Monte Mozinho. Un importante patrimonio, que permite percibir como funcionaba a civilización castrexa e romana nos tempos pasados.
Traxe galego
Tecidos
O candil, o picote, a urda, o liño, a la e todos os tecidos de confección artesanais foron os máis habituais dentro da xeografía galega ata ben entrado o século XX. Tinxíanse se era necesario tamén con métodos artesanais, sendo limitadas as cores que se podían obter. Importados de Castela e doutras zonas proviñan outros tecidos apreciados pola súa escaseza como a seda, a pana, os panos brocados e sedán, o pardamonte e o veludo. Tamén eran importados os panos estampados e pintados. A industrialización e o comercio variaron non só as posibilidades de cores posibles e a duración do tinxido, senón tamén a calidade, variedade e dispoñibilidade de novos tecidos, que se ampliaron á ranela ou ó mahón. Tamén implicou unha uniformidade no traxe e unha redución do número de pezas empregadas dado que os novos tecidos abrigaban dabondo.
Traxe masculino
Como roupa interior o home usaba un calzón curto, sobre o que se puñan unhas cirolas máis curtas que a deixaban ver, xunto cunhas polainas que chegaban algo máis abaixo do xeonllo. Co tempo pasaron a usarse pantalóns ata os nocellos, pero as polainas de coiro eran útiles nas tarefas agrícolas e gandeiras. Á cintura cinguíase unha faixa de la a xeito de abrigo e protección dos cadrís. A faixa ía por riba do pantalón e da camisa, ou incluso do chaleco. A camisa en si era ampla, adornada nas partes visibles e cinguida nos puños e no pescozo. Sobre el púñase un chaleco, unha chaqueta curta ou unha almilla. A diario os homes ían descalzos, pero tamén usaban zapatos se ían de gala, ou tamancas ou zocas no caso de ir traballar. A cabeza cubríase cun pano e sobre el unha monteira ou un pucho, ou máis recentemente sombreiros.
Unha peza especial son as corozas, unha capa feita de xuncos, que ás veces tiñan carrapucha, usada en épocas de choiva por resgardar desta e por ser lixeiras. Completábase cunhas polainas do mesmo material.
Partes
As principais pezas do traxe tradicional galego son as seguintes:
Cillian Murphy
Cillian Murphy, nado o 25 de maio de 1976 en Douglas, condado de Cork, é un actor irlandés de cine e teatro.
Vila Cova, Penafiel
Vila Cova é unha freguesía portuguesa do concello de Penafiel, cunha área de 6,40 km² e 819 habitantes (2011). A súa densidade é de 128 hab/km².
Ten unha asociación de solidariedade social que axuda os máis necesitados desta freguesía e dalgunhas freguesías veciñas. Tamén é coñecida polo seu grupo coral que canta por varias freguesías do concello e arredores.
O Pobo da Liberdade
miniatura|dereita|Berlusconi, quen en 2011 era o máximo responsábel da organización. Il Popolo della Libertà ou PdL é unha formación pólitica de dereita liberal italiana presidida por Silvio Berlusconi e fundada o 18 de novembro de 2007 en Milán, na Piazza San Babila. Esta formación presentouse por primeira vez a unhas eleccións na primavera de 2008, gañando as eleccións e ascendendo outra vez ao poder Silvio Berlusconi.
Hesíone
Hesíone foi o nome de varios personaxes distintos da mitoloxía grega.
O máis coñecido foi a filla de Laomedonte, rei de Troia. Un oráculo dixera que para liberar a cidade de Troia dun monstro mariño enviado por Poseidón, Hesíone debía ser dada como sacrificio ó monstro. Laomedonte, disposto a seguir as instrucións do oráculo, encadeou á súa filla fronte ó mar, pero nese momento chegaban á cidade os Argonautas. O heroe Heracles quitoulle as cadeas a Hesíone e fixo un pacto con Laomedonte, mediante o que se Heracles conseguía matar ó monstro, recibiría como premio unhas eguas sagradas que tiña o rei de Troia. Heracles conseguiu matar ó monstro, pero Laomedonte non cumpriu a súa parte do trato, co que o heroe regresou anos despois, como represalia, nunha expedición de conquista e saqueo.
Tras esta expedición, Hesíone foi tomada como esposa por Telamón, que tamén participara na expedición de castigo. Xa que lle permitiron levar consigo a quen quixese, elixiu ó seu irmán Podarces, que a partir de entón foi chamado Príamo.
Príamo, por ser o único descendente home de Laomedonte que quedaba vivo, pasou a ser rei de Troia e decidiu tratar de conseguir o regreso da súa irmá. Para logralo enviou ó seu conselleiro Anténor nunha viaxe diplomática a Grecia, pero os gregos se negaron á devolución.
Segundo algunhas versións, o motivo da viaxe de Paris, fillo de Príamo, a Esparta, foi precisamente volver reclamar o regreso de Hesíone ou castigar ós gregos por negarse á devolución.
Hesíone e Telamón foron pais de Teucro, que posteriormente participaría na guerra de Troia, no bando dos aqueos.
Outros personaxes do mesmo nome
Hesíone foi tamén o nome dunha ninfa filla de Xapeto e Clímene, ou unha oceánide, filla por tanto de Océano e Tetis, seguindo outras versións.
Segundo Esquilo e Acusilao de Argos, Hesíone foi a esposa de Prometeo, o titán benfeitor dos humanos, co que tivo a Deucalión.
Era o nome tamén da segunda esposa de Nauplio, nai de Palamedes, Éax e Nausimedonte.
Ángel Elduayen
Ángel Elduayen Mathet ou Ángel Elduayen Mathé, nado en Madrid o 6 de marzo de 1855 e finado na mesma cidade o 19 de xullo de 1927, foi un político español.
Traxectoria
Fillo adoptivo de José Elduayen Gorriti, Ángel Elduayen era capitán de navío. Membro do Partido Conservador, foi deputado a Cortes en 1891 polo distrito de Villacarrillo (Xaén), renunciando por optar polo distrito de Vigo. En 1893 volve resultar elixido deputado, esta vez polo distrito de Lalín, posto que repetiría en sucesivas eleccións ata 1903. Dende 1903 foi senador pola provincia de Pontevedra ata 1920.
Ostentou o título de marqués de Elduayen, consorte, pola súa muller María Ximénez Sandoval Saavedra († Múnic 7-7-1912), a quen lle fora concedido por Afonso XII en 1876. Sucedeuna no título o seu fillo José Elduayen Ximénez de Sandoval.
Volveu casar, con Fermina de Bonilla e, amais de José, tivo outras dúas fillas, María Dolores e María de los Ángeles. No momento da súa morte Ángel Elduayen tiña o grao de Contraalmirante da Armada.
Christian von Maltzahn
Gerd Christian von Maltzahn, nado en Buenos Aires o 28 de xaneiro de 1956 e finado en Berlín o 3 de abril de 1997 foi un dos principais activistas LGBT do movemento de liberación LGBT de Alemaña na década de 1970.
Castro, Santa Comba, Agolada
Castro é un lugar da parroquia de Santa Comba, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres), o que supón unha diminución de 3 habitantes con respecto ao ano 2000.
Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1989
As eleccións ao Parlamento de Galicia de 1989 celebráronse o 17 de decembro. O PP gaña as eleccións con maioría absoluta, sendo investido Presidente da Xunta de Galicia Manuel Fraga. En 1991 Centristas de Galicia, que en principio se presentara en coalición co PP, intégrase nel. Ese mesmo ano Partido Socialista Galego-Esquerda Galega transfórmase en Unidade Galega.
Resultados
a Máis Centristas de Galicia, que finalmente se integrará no PP en 1991. b Deles 34 de PP e 4 de CdG.
Llaqta
miniatura|dereita|250px|Vista de [[Pikillaqta, no Perú.]] Llaqta é un termo que provén do quechua e define os antigos poboados dos Andes Centrais, especialmente aqueles que funcionaban como centros administrativos durante o Imperio inca (séculos XV e XVI).
As llaqtas diferéncianse das cidades en que o groso da súa poboación era móbil e só residía nelas por tempadas antes de ser substituída por outro grupo de poboadores. Todos eran mitani ou persoas que acodían a cumprir co seu tributo en forma de traballo en beneficio do estado (na construción de camiños, pontes, edificios, socalcos para o cultivo, etc.). Nestes centros administrativos había, amais, grupos de funcionarios e persoal que se dedicaba a labores de culto.
Sputnik 1
O Sputnik 1 foi o primeiro satélite artificial, lanzado o 4 de outubro de 1957 pola Unión Soviética. En 1885 Konstantin Tsiolkovskii foi o primeiro en escribir no seu libro Soños da Terra e o Ceo (ISBN 1-4147-0163-2) como un satélite podía ser lanzado dentro dunha órbita de pouca altitude.
Características
O Sputnik 1 tiña unha masa aproximada de 83 kg, contaba con dous transmisores de radio (20,007 e 40,002 MHz) e orbitou a Terra a unha distancia de entre 938 km no seu apoxeo e 214 km no seu perixeo. A análise dos sinais de radio usouse para obter información sobre a concentración dos electróns na ionosfera. A temperatura e a presión se codificaron na duración dos asubíos de radio que emitía, indicando que o satélite non fora perforado por un meteorito. O Sputnik 1 lanzouse co vehículo de lanzamento R-7 e incinerouse durante a súa reentrada o 3 de xaneiro de 1958.
O Sputnik 1 foi o primeiro de varios satélites lanzados pola Unión Soviética durante o seu programa Sputnik -literalmente "compañeiro de viaxe"-, a maioría deles con éxito. Seguiulle o Sputnik 2, como o segundo satélite en órbita e tamén o primeiro en levar a un animal a bordo, unha cadela chamada Laika. O primeiro fracaso sufriuno o Sputnik 3.
A nave Sputnik 1 foi o primeiro intento non errado, de pór en órbita un satélite artificial ao redor da Terra. Lanzouse desde o Cosmódromo de Baikonur en Tyuratam (370 km ao suroeste da pequena cidade de Baikonur) en Kazajstán, antes parte da Unión Soviética. A voz sputnik en ruso significa compañeiro, camarada (satélite en astronáutica). O nome oficial completo, tradúcese con todo como Satélite Artificial Terrestre (ISZ polas súas siglas en ruso).
O Sputnik 1 foi o primeiro dunha serie de catro satélites que formaron parte do programa Sputnik da antiga Unión Soviética e planeouse como unha contribución ao Ano Internacional Xeofísico (1957-1958), establecido por Organización das Nacións Unidas. Tres destes satélites (Sputnik 1, Sputnik 2 e Sputnik 3) alcanzaron a órbita terrestre.
A secuencia real de toma de decisións no que respecta á forma do Sputnik 1 foi enrevesada. Inicialmente o Académico Keldysh ideou un satélite de 1,5 t en forma de cono, coa capacidade de facer moitas medicións físicas no espazo, pero cando os soviéticos leron que o proxecto americano Vanguard tiña deseñados dous satélites, un pequeno tan só para ver se podían pór algo en órbita, os rusos decidiron facer o mesmo, realizando o que se traduce como o satélite máis simple, que tiña un centímetro máis de diámetro e era bastante máis pesado que o verdadeiro Vanguard. Eles tiveron que ver se as condicións en órbita terrestre baixa podían permitir a un satélite maior permanecer alí durante o tempo necesario. Cando meses despois do Sputnik 1, foi posto en órbita o satélite de proba Vanguard, Jruschev o ridiculizó comparándoo cun pomelo. Unha vez os soviéticos descubriron que tamén podían pór en órbita satélites de proba, pensaron en pór en órbita o satélite e laboratorio espacial Keldysh como Sputnik 3, facéndoo tras un primeiro lanzamento errado.
O satélite artificial Sputnik 1 era unha esfera de aluminio de 58 cm de diámetro que levaba catro longas e finas antenas de 2,4 a 2,9 m de lonxitude. As antenas parecían longos bigotes sinalando cara a un lado. A nave obtivo información pertencente á densidade das capas altas da atmosfera e a propagación de ondas de radio na ionosfera. Os instrumentos e fontes de enerxía eléctrica estaban aloxadas nunha cápsula que tamén incluía transmisores de radio operando a 20,007 e 40,002 Mhz. (ao redor de 15 e 7,5 m en lonxitude de onda), as emisións realizáronse en grupos alternativos de 0,3 s de duración. O envío a terra da telemetría incluía datos de temperatura dentro e sobre a superficie da esfera.
Debido a que a esfera estaba chea de nitróxeno a presión, o Sputnik 1 proporcionou a primeira oportunidade de detectar meteoritos, aínda que non foi detectado ningún. Unha perda de presión no seu interior, debido á penetración da superficie exterior, reflectiuse nos datos de temperatura. Os transmisores funcionaron durante tres semanas, ata que fallaron as baterías químicas de a bordo, e foi monitorizado con grande interese ao longo de todo o mundo. A órbita do entón satélite inactivo foi observada máis tarde optimamente, ata caer 92 días logo do seu lanzamento (3 de xaneiro de 1958), logo de completar ao redor de 1 400 órbitas á Terra, acumulando unha distancia de viaxe, de aproximadamente uns 70 millóns de km. O apoxeo da órbita decaio de 947 km tras o lanzamento ata 600 km o 9 de decembro.
O foguete auxíliar de lanzamento do Sputnik 1 tamén alcanzou a órbita terrestre e foi visible de noite, desde a Terra, como un obxecto de primeira magnitude, mentres que a pequena pero puída esfera, apenas era visible en sexta magnitude, polo que era máis difícil seguila desde terra. Varias réplicas do satélite Sputnik 1 poden verse en museos de Rusia e outra está exposta no Smithsonian National Air and Space Museum (Museo Nacional Smithsonian do Aire e do Espazo) en Washington DC.
Os Estados Unidos tamén traballaron sobre os satélites, inicialmente con equipos traballando para a US Navy (Mariña dos Estados Unidos) como o Proxecto Vanguard. O seu primeiro lanzamento intentouse antes que o Sputnik, pero foi atrasado moitas veces antes de ser lanzado desde a plataforma. Entón empezou un grande esforzo no Programa Xúpiter do US Army (Exército Americano) lanzando satisfactoriamente o Explorer 1 o 31 de xaneiro de 1958. Este foi considerado o principio da carreira espacial entre as dúas superpotencias, como un aspecto da guerra fría. Ambas as nacións intentaron superarse entre elas na exploración do espazo, culminando finalmente no lanzamento cara á Lúa do Apollo 11, o 16 de xullo de 1969. Aínda que esta última é unha idea occidental, pois en Rusia, fálase que non era unha carreira lunar, senón espacial, e ao ser eles -os rusos- en chegar primeiro ao espazo, gañaron tal carreira. Tampouco se pode falar de finalizar a carreira pois aínda se compite en moitos campos espaciais.