cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spirit (robot MER-A)
Primeira fotografía en cor
miniatura|220px| A primeira fotografía en cor que enviou de Sleepy Hollow que pode verse á dereita nesta fotografía Á dereita a primeira imaxe en cor de Marte tomada pola cámara panorámica en Marte. É a imaxe con resolución máis alta tomada na superficie doutro planeta. "Nós estamos vendo un mosaico panorámico de catro imaxes de alto por tres ancho", dixo o deseñador Jim Bell da Universidade de Cornell. Hai 12 millóns de píxeles nesta imaxe, que ten un tamaño extensión de 4.000 por 3.000. É só a punta do iceberg. A imaxe, recibida o 6 de xaneiro de 2004, é aproximadamente un oitavo dun só panorama e non é estereoscópica.
Condicións meteorolóxicas
Unha tormenta de po azoutou a cara oposta a onde aterrou o Spirit. Iso produciu un quecemento da atmosfera causada porque o po en suspensión atrapa calor. Tamén causou un adelgazamento da atmosfera polo que os responsables da misión ordenaron ó módulo de descenso que abrise os seus paracaídas 2 segundos antes para compensalo.
Agora, no lugar de aterraxe do Spirit, a atmosfera ten máis po en suspensión do previsto e as temperaturas diúrnas, aínda que baixas, están 10 °C por riba do previsto. Os robots levan unhas baterías de plutonio para quentalos e así poder sobrevivir ás frías noites marcianas (de ata -105 °C). Pero agora estas mesmas baterías están causando un requencemento de ata 5 °C que obriga a apagar ó Spirit cara ó mediodía marciano e iso xunto a un colchón de aire (airbag) mal pregado atrasou ata o 16 de xaneiro de 2005 o instante en que o Spirit pisou o chan marciano.
Anomalía no uso da memoria flash
O 21 de xaneiro de 2004(sol 18), o Spirit mentres se preparaba para analizar a roca Adirondack deixou de pronto de comunicarse co mando operativo da misión. Ó día seguinte o robot transmitiu por radio un sinal a 7,8 bit/s, confirmando que recibira unha transmisión da Terra, pero indicou que a nave espacial estaba nun modo seguro. Isto foi descrito como unha anomalía recuperable, se fose un problema de software ou un problema moi serio se fose un problema de hardware de corrupción de memoria. Ordenaron ó robot que transmitise datos de enxeñaría, e o 23 de xaneiro de 2004 enviou algunhas restras de bits antes de transmitir 73 megabits por medio da banda X da Mars Odyssey. Isto fixo pensar en dificultades coa antena de alta ganancia do robot. O robot desde mércores fora repetidamente rearrincado e cargárase o software do voo, co fin de que funcionase ben.
O 24 de xaneiro de 2004 o equipo de reparación do Spirit anunciou que o problema era do software que manexa a memoria flash e volveron escribir o programa do Spirit . O robot púxose no en funcionamento correcto, cando se lle arrincou usando só a memoria RAM (a que utilizan os ordenadores persoais) en lugar da memoria flash. Neste modo, o robot obedeceu as ordes de comunicar e entrar no modo descanso. O Spirit  transmitiu con éxito durante case unha hora 120 bits de datos por segundo (moi afastada á velocidade normal que é de 11000 bits por segundo). Críase de feito que o hardware do flash estaba traballando correctamente pero o módulo da administración de arquivos no software non era abondo robusto para o funcionamento normal do  Spirit . O problema ocorreu por un erro do software, non por un hardware defectuoso. Os robots teñen unha memoria flash similar á que levan as cámaras de fotos dixitais e os ordenadores cunha capacidade de 256 Mbytes e nela gárdanse ordes diarias de traballo e os resultados científicos ata que se transmiten á Terra. O robot pode funcionar só coa memoria RAM pero necesitaría mandar á Terra cada día toda a información conseguida. Porén esta memoria debe estar protexida da radiación existente na superficie de Marte. Ademais os robots teñen unha memoria EEPROM permanente onde se almacena o programa da misión. Esta memoria parece non estar afectada.
Os enxeñeiros indicaron que creran inicialmente que este era un problema serio, pero a NASA descubriu que era un problema relativamente menor causado porque había demasiados arquivos abertos. A maioría destes arquivos tiña datos necesarios durante o voo pero agora eran innecesarios. Tras comprender a situación, os enxeñeiros borraron algúns arquivos, e preparáronse para reformatear totalmente o sistema. O 6 de febreiro (Sol 33), o robot restaurouse á súa condición activa orixinal, e reiniciáronse as actividades científicas.
A primeira vez que se fura unha pedra en Marte
miniatura|dereita|200px|Imaxe da roca Adirondack furada. A Ferramenta de Abrasión de Roca do robot causou un buraco ancho (45,5 milímetros) e pouco profundo (2,65 milímetros) ao furar durante o sol 34 unha roca en Marte, o 6 de feb. de 2004. O buraco expuxo material do interior fresco da roca Adirondack para a inspección profunda co microscopio do robot e dous espectrómetros no brazo robótico. Esta imaxe foi tomada polo Spirit, coa cámara panorámica, proporcionando un recoñecemento visual do éxito do trade. As ferramentas de abrasión en ambos robots para a Exploración de Marte foron proporcionadas pola Honeybee Robotics.
"O trade RAT (siglas en inglés de Rock abrasion Tool) superou as nosas expectativas iniciais". Steve Gorevan de Honeybee Robotics, Nova York, non pensou que a ferramenta cortaría tan fondo e tampouco pensou ver un círculo completo. O RAT pode crear buracos de ata 5 mm de profundidade, pesa menos de 720 gramos e está localizado no brazo robótico do Spirit. Ten tres motores eléctricos que fan virar dúas rodas dentadas a gran velocidade. En facer a fendedura pode empregar un par de horas.
Mimi
Esta imaxe en cor da pedra Mimi tomada no Sol 40 polo robot Spirit coa cámara panorámica da pedra de aspecto escamudo, é moi diferente de calquera pedra que os científicos viran ata agora. A aparencia escamuda de Mimi leva ós científicos a varias hipóteses. Mimi podería haberse formado pola presión dun impacto ou por estar enterrada ou pode ser unha vez unha duna que foi consolidada nas capas escamudas, un proceso que ás veces involucra a acción da auga.
Pistas de auga en Humphrey
O 5 de marzo de 2004, a NASA anunciou que o Spirit atopara probas indirectas de auga en Marte nunha pedra chamada "Humphrey". Dr. Ray Arvidson da Universidade de Washington, St. Louis, dixo durante unha conferencia de prensa: "Se atopásemos esta pedra na Terra, diriamos que é unha pedra volcánica formada pola acción dun fluído que se moveu a través dela." En contraste as pedras atopadas polo robot xemelgo Opportunity, formáronse cando o magma encheu fendeduras pequenas que se parecen a minerais cristalizados. Se esta interpretación é correcta, o máis probable é que os minerais se disolvesen en auga ou que esta entrara dentro da pedra e actuara despois.
O Cráter de Bonneville
O 11 de marzo de 2004, o  Spirit  acadou o cráter de Bonneville logo dunha xornada onde viaxou 133 metros. Este cráter ten 50 metros de ancho por 10 metros de profundidade. O JPL decidiu que sería unha mala idea enviar ó robot dentro do cráter, cando non viron ningún obxecto de interese dentro. Spirit  camiñou ó longo da marxe do sur, atravesou algunhas dunas de area, e continuou cara ó suroeste rumbo ós Outeiros Columbia.
Os cráteres Missoula e Lahontan, camiño aos Outeiros Columbia
miniatura|dereita|175px|Cráter Lahontan no sol 120 O Spirit alcanzou o cráter Missoula no sol 105. O cráter ten aproximadamente 33 metros por 7 metros de profundidade. O cráter de Missoula non se considerou de alta prioridade. O robot bordeou a marxe norte, e continuou ó suroeste.
Acadou o cráter de Lahontan no sol 118, e percorreu o seu bordo ata o sol 120. Lahontan ten uns 20 metros por aproximadamente 3 metros de profundidade. O Spirit atravesou unha duna de area serpeando o seu afloramento pola súa beira suroeste.
Os Outeiros Columbia
miniatura|200px|Pot of Gold No sol 159,  o Spirit  acadou o primeiro de moitos obxectivos na base dos Outeiros Columbia chamada West Spur. Hank's Hollow estudouse durante 23 soles. Dentro da Hank's Hollow está a pedra chamada "Pot of Gold"
Desde aquí, o Spirit  tomou un camiño norte ó longo da base do outeiro cara ao Wooly Patch que se estudou desde o sol 192 ó sol 199. Cara ó sol 203, Spirit dirixiuse cara ó sur dun outeiro duns 9 metros de altura e chegou á pedra "Clovis". O robot levaba percorridos nese momento 3,5 Km. Clovis foi furada e analizada desde o sol 210 ó sol 225. O 20 de agosto de 2004 Steve Squyres, investigador xefe dos instrumentos científicos declarou: "Temos probas de que a interacción con auga líquida cambiou esta roca. Para comprender de verdade as condicións que alteraron a Clovis gustaríanos coñecer a situación do antes e logo da alteración. O despois xa o sabemos, o antes pódenolo dicir, se temos sorte, algunha rocha dos arredores". Os indicios proceden da análise do interior da rocha co espectrómetro de partículas alfa que indican niveis relativamente altos de bromuro, sulfuro e cloruro. A rocha é moi branda ó contrario que outras basálticas da chaira e parece estar moi alterada.
Tras Clovis, estudou Ebenezer (soles do 226 ao 235), Tetl (sol 270), Uchben e Palinque (soles do 281 ao 295), e Lutefisk (soles do 296 ao 303).
Do sol 239 ao 262, o Spirit foi inaccesible debido a que Marte estaba en conxunción co Sol. O 29 de setembro de 2004 rematou o período de inactividade. Jim Ericson, do JPL de Pasadena (California) declarou: "Non só as comunicacións estaban interrompidas, senón que os robots pasaron, no hemisferio sur marciano, polo peor do inverno desde o punto de vista da enerxía solar".
miniatura|200px|O Spirit  foi engadido artificialmente á imaxe do Larry's Lookout Cara ó sol 390 (a mediados de febreiro do 2005 ), o Spirit  avanzara cara a "Larry's Lookout", ascendendo o outeiro. Os científicos estaban intentando conservar tanta enerxía como fose posible para a subida.
Spirit investigou outras rochas ata o chan no camiño de "Paso Robles" achando a cantidade máis alta de sal que se atopou no planeta vermello. A terra tamén tiña unha cantidade alta de fósforo na súa composición, no entanto non tan alta como a pedra Wishstone analizada polo Spirit en abril de 2004. Squyres dixo que: "Estamos aínda intentando entender o que isto significa, pero claramente, con tanta sal ó redor, a auga tiña aquí un claro papel." Naquela ocasión aclarou: "existiu menos auga aquí que na zona marciana explorada polo Opportunity". Isto sucedeu un mes logo da declaración de marzo de 2004 que anunciaba que (trala análise do Opportunity) as rochas formáranse en presenza de auga, fai miles de millóns de anos. Agora atopouse outra zona con alta concentración en sal.
Unha tormenta de po limpa os paneis
O 9 de marzo de 2005 (probablemente durante a noite marciana), a eficacia do panel solar do robot variou de ó redor dun 60% que fora en principio ó 93%, e o 10 de marzo sufriu unha tormenta de po. Os científicos da NASA especulan que unha tormenta de po debe de varrer os paneis solares limpándoos, e conseguindo que a duración da misión alargásese significativamente. É a primeira vez que as tormentas de po influíran nos robots. Previamente as tormentas de po foron fotografadas pola Mars Pathfinder.
A cima de Husband hill
No sol 582, o 21 de agosto de 2005, Spirit acadou o curuto do Outeiro Husband e tomou unha vista panorámica de 360 graos. 600px|miniatura|centro|Vista do pico tomada por  o Spirit  o 23 de agosto de 2005 cando o robot completou a subida á "Husband hill ".
Home Plate
O Spirit  chegou á beira oriental norte do Home Plate, e analizou os afloramentos no sol 744. As observacións científicas realizáronse co brazo robótico do  Spirit .
O Outeiro de McCool
A seguinte parada do Spirit foi a cara norte da Outeiro de McCool, onde se esperou que reciba a luz solar adecuada para pasar o inverno marciano. A partir do sol 775 (9 de marzo de 2006), o total camiñado polo  Spirit  era de 6.756 metros. O 16 de marzo de 2006 o JPL anunciou que a roda dianteira do Spirit deixara de funcionar. Malia isto, o robot aínda avanzaba cara ao Outeiro McCool porque o equipo de mando programou ó robot para ir marcha atrás cara ao Outeiro McCool, mentres arrastraba a súa roda rota.
Low Ridge Haven
A finais de marzo, o Spirit atopou terra solta que impedía o seu progreso cara ao Outeiro McCool. A decisión tomada foi non intentar acadar o Outeiro McCool e en cambio estacionar en Low Ridge Haven. Alcanzou o lugar o 9 de abril de 2006 e estacionouse nunha costa ó norte con 11º de inclinación. O robot pasará os próximos oito meses neste lugar mentres que os científicos farán observacións dos cambios no área ó redor do robot.
Astronomía
miniatura|200px|Fotografía dun ocaso marciano tomada polo Spirit no cráter de Gusev, o 19 de maio de 2005.
Grupo Visegrád
miniatura|Mapa político do Grupo Visegrád O grupo Visegrád, tamén chamado Visegrád 4 ou V4, é unha alianza de catro países da Europa Central: Eslovaquia, Hungría, Polonia e a República Checa.
Historia e características
Historicamente, este agrupamento ten as súas orixes en 1335, cando os reis bohemio (checo), polaco e húngaro xuntáronse na cidade de Visegrád, Hungría e asinaran un acordo de cooperación. O moderno V4 xuntou na mesma cidade de Visegrád, o 15 de febreiro de 1991, ós xefes de estado e de goberno dos mesmos países (coa división da Checoslovaquia agoran eran catro), co mesmo obxectivo, no sentido de acelerar o proceso de integración europea. Os países membros do grupo Visegrád uníronse á Unión Europea o día 1 de maio de 2004.
Despois de Eslovenia, os países do V4 son os máis ricos da Europa excomunista, con economías de mercado libre relativamente desenvolvidas e cun crecemento económico moderado.
Organización das Nacións Unidas
A Organización das Nacións Unidas (ONU) é un organismo intergobernamental mundial cuxo principal obxectivo e promover a cooperación internacional. Foi fundada oficialmente o 24 de outubro de 1945 en San Francisco, California, finalizada a segunda guerra mundial.
A primeira Asemblea Xeral celebrouse o 10 de xaneiro de 1946 (celebrada en Central Hall Westminter, Londres). A sede actual está na cidade de Nova York.
A precursora das Nacións Unidas foi a Sociedade de Nacións (tamén coñecida como "Liga das Nacións"), organización concibida en circunstancias similares durante a primeira guerra mundial e estabelecida en 1919, en conformidade co Tratado de Versalles, "para promover a cooperación internacional e conseguir a paz e a seguridade". Todos os países soberanos internacionalmente recoñecidos son membros, excepto o Vaticano, en calidade de observador, e Taiwán (un caso especial, recoñecida por poucos países). Dende o 14 de xullo de 2011 a ONU ten 193 Estados Membros. O seu secretario xeral é António Guterres dende o 1 de xaneiro de 2017.
Un dos feitos máis destacábeis da ONU é a proclamación da Declaración Universal dos Dereitos Humanos, en 1948.
Antecedentes e historia
A ONU comeza a súa existencia o 24 de outubro de 1945, despois de ter sido ratificada a Carta polos entón cinco membros permanentes do Consello de Seguridade (República Popular da China, Francia, A Unión das Repúblicas Socialistas Soviéticas, o Reino Unido e os Estados Unidos de América) e pola gran maioría dos outros 46 membros.
Os fundadores da ONU tiñan grandes esperanzas de poderen actuar para previren novas guerras. Aqueles desexos non se conseguiron en moitos casos. Desde 1947 ata 1989 (Caída do Muro de Berlín) a división do mundo en zonas hostís durante a chamada Guerra fría tornou este obxectivo moi difícil de acadar debido ao sistema de veto do Consello de Seguridade.
Países fundadores
Arabia Saudita, Arxentina, Australia, Bélxica, Belarús, Bolivia, Brasil, Canadá, Checoslovaquia, Chile, China, Colombia, Costa Rica, Cuba, Dinamarca, Ecuador, Etiopía, Estados Unidos de América, Exipto, Filipinas, Francia, Grecia, Guatemala, Haití, Honduras, a India, Irán, Iraq, Iugoslavia, Líbano, Liberia, Luxemburgo, México, Nicaragua, Noruega, Nova Zelandia, os Países Baixos, Panamá, Paraguai, o Perú, Polonia, o Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte, a República Dominicana, a Federación de Rusia, O Salvador, República Árabe Siria, Suráfrica, Turquía, Ucraína, Uruguai e Venezuela.
Órganos
O sistema das Nacións Unidas está baseado en cinco órganos principais: a Asemblea Xeral, o Consello de Seguridade, o Consello Económico e Social (ECOSOC), o Secretariado e o Tribunal Internacional de Xustiza. O sexto órgano principal, o Consello de Tutela, suspendeu a súa actividade en 1994 trala independencia de Palau, o último territorio baixo tutela das Nacións Unidas.
Catro dos cinco órganos principais atópanse localizados na sede das Nacións Unidas de Nova York. O Tribunal Internacional de Xustiza localízase na Haia, mentres que outras axencias importantes teñen a súa sede en Xenebra, Suíza, en Viena e en Nairobi. Outras institucións das Nacións Unidas están repartidas por todo o mundo. A ONU utiliza 6 linguas oficiais: árabe, chinés, español, francés, inglés e ruso. Case todas as reunións oficiais son interpretadas simultaneamente para estas linguas. Case todos os documentos oficiais, en soporte de papel e en liña, son traducidos para estes seis idiomas. Nalgunhas dependencias, como na Secretaría, as conferencias e mailos documentos de traballo son só en francés e inglés ou en español, francés e inglés e as publicacións realízanse nestes dous ou tres idiomas. De acordo coa Convención de Privilexios e Inmunidades das Nacións Unidas, a ONU e as súas axencias teñen inmunidade diplomática ás leis dos países onde operan, salvagardando a imparcialidade das Nacións Unidas.
Por debaixo dos órganos e segundo as palabras da autora Linda Fasulo, existe "unha incríbel colección de entidades e organizacións, algunhas das cales son mesmo anteriores á propia ONU e que actúan case con absoluta independencia dela". Entre elas inclúense axencias especializadas, institucións de investigación e formación, programas e fondos e outras entidades das Nacións Unidas.
As Nacións Unidas ríxense polo Principio Noblemaire, que é vinculante para calquera organización pertencente ao seu sistema. Este principio estabelece salarios que permitan atraer cidadáns de países onde os salarios sexan moi altos, ao tempo que esixe salarios do mesmo valor independentemente da nacionalidade do empregado. Estes soldos están suxeitos a un imposto interno que é administrado polas organizacións da ONU.
Órganos principais das Nacións Unidas
Secretariado
miniatura|dereita|150px|O ex-Secretario Xeral [[Ban Ki-moon en abril de 2015.]] O Secretariado da ONU está presidido polo Secretario Xeral, asistido por un grupo de funcionarios internacionais en todo o mundo. Aporta estudos, información e servizos que precisan os órganos das Nacións Unidas para as súas reunións. Tamén leva a cabo tarefas segundo o requira o Consello de Seguridade, a Asemblea Xeral, o Consello Económico e Social e outros órganos da ONU.
O Secretario Xeral é de facto o principal representante, voceiro e líder da ONU. A súa posición está definida na Carta das Nacións Unidas como "o máis alto funcionario administrativo" da organización. O artigo 99 da Carta indica que o Secretario Xeral pode levar ao Consello de Seguridade "calquera asunto que na súa opinión poida ameazar o mantemento da paz internacional e a seguridade". A oficina evolucionou até ter unha dobre función: a administración da organización da ONU e a mediación e diplomacia fronte aos conflitos entre os estados membros, así como a busca do consenso ante os problemas globais.
O Secretario Xeral é nomeado pola Asemblea Xeral despois de ser recomendado polo Consello de Seguridade, no que os membros permanentes teñen dereito de veto. Non hai requirimentos específicos para o posto, mais ao longo dos anos foise aceptando que o posto debería ser dun ou dous mandatos de cinco anos, que debe haber unha rotación xeográfica e que o Secretario Xeral non debe ser orixinario dun dos cinco estados membros permanentes do Consello de Seguridade. O actual Secretario Xeral é Ban Ki-moon, quen substituíu a Kofi Annan en 2007 e foi elixido unha segunda vez en 2011 para rematar o seu mandato a finais de 2016.
Axencias especializadas
A Carta das Nacións Unidas estipula que cada órgano principal das Nacións Unidas pode estebelecer varias axencias especializadas para cumprir coas súas obrigas. Algunhas das axencias máis coñecidas son a Organización das Nacións Unidas para a Alimentación e a Agricultura (FAO), a UNESCO (Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura), o Banco Mundial ou a Organización Mundial da Saúde (OMS). A meirande parte do traballo humanitario das Nacións Unidas realízase a través das axencias, como os programas de vacinación da OMS, a loita contra a fame e a malnutrición do Programa Mundial de Alimentos e a protección das persoas refuxiadas e desprazadas do Alto Comisionado das Nacións Unidas para os Refuxiados (ACNUR).
Lingüística
A Organización das Nacións Unidas ditou, no ano 1966, que “nos estados en que haxa minorías étnicas relixiosas ou lingüísticas, as persoas que pertenzan a estas minorías non poden ser privadas do dereito de ter, comunitariamente co resto de membros do seu grupo, a súa propia vida cultural, nin de practicar e profesar a súa propia relixión, nin de usar a súa propia lingua”.
Xosé María Álvarez Cáccamo
Xosé María Álvarez Cáccamo, tamén coñecido como Pepe Cáccamo, nado en Vigo o 6 de xullo de 1950, é un escritor galego, crítico literario e profesor de lingua e literatura.
Traxectoria
Estudou Filoloxía Románica na Universidade de Santiago de Compostela. Desde 1973 foi profesor de ensino secundario. Reside en Santa Cristina de Cobres, Vilaboa.
Fixo parte do consello editorial das coleccións de Poesía "Mogor" (1976-1980) e "Pero Meogo" (1980) e dos consellos de redacción dos suplementos "Galicia Literaria" de Diario 16 de Galicia (1990-1992) e "Faro das Letras" de Faro de Vigo (1993-1996). Entre 1984 e 2002 formou parte do equipo directivo da Asociación de Escritores en Lingua Galega, da que foi presidente interino tras a dimisión de Carlos Mella (2001) e a elección de Bernardino Graña (2002), e foi coordenador das súas revistas "Nó" e "Contemporánea". Foi membro fundador do "Foro da Cultura" e de "Esculca Observatorio para a defensa dos direitos e as liberdades". Formou parte entre 2003 e 2010 do consello de redacción da revista Grial. Formou parte do colectivo Burla Negra.
Obra en galego
miniatura|Culturgal 2010
Narrativa
miniatura|X. M. Álvarez Cáccamo na libraría Chan da Pólvora, de Compostela
Ensaio
miniatura|Álvarez Cáccamo en [[Moaña]]
Poesía
300px|miniatura|Entrega dos [[Premios da Cultura Galega 2018.]]
Eurocephalus ruppelli
miniatura|240px|Arriba, [[área de distribución de E. ruppelli]] miniatura|240px|Pousado nunha [[póla.]]
Eurocephalus ruppelli é unha especie de ave da orde dos paseriformes, infraorde dos Corvida, suborde dos oscines e familia dos lánidos, unha das dúas integradas no xénero Eurocephalus.
É un picanzo que se distribúe pola África oriental.
Descrición
A especie foi descrita en 1853 polo naturalista, político e ornitólogo francés Charles Lucien Bonaparte, na páxina 440 da súa obra Revue et magasin de zoologie pure et appliquée.
Etimoloxía
Para a do xénero, ver Eurocephalus.
O epíteto específico foi unha homenaxe coa que Bonaparte honrou ao naturalista alemán Eduard Rüppell.
Subespecies
Tense descrito varias subespecies, baseadas en que existe unha ampia variación individual na plumaxe, e que os espécimes do norte da súa área de distribución son máis grandes que os do sur, pero a maioría dos autores consideran que é unha especie monotípica.
Hábitat
Eurocephalus ruppelli vive en rexións secas e abertas con arbustos, áreas semidesérticas e bosques abertos con acacias, até altitudes de 1 600 m.
Distribución
Distribúese pola África oriental, desde o sur de Etiopía e o sueste do Sudán do Sur até Tanzania, encontrándose, ademais dos países citados, en Kenya, Somalia e Uganda. (Véxase o mapa á dereita).
Características
Esta especie mide entre 19 e 23 cm de lonxitude (é algo menor que o seu parente próximo Eurocephalus anguitimens), ten a coroa (a parte superior da cabeza de cor branca pura). As ás son apardazadas e a cola, relativamente longa, parda escura. A garganta e a peituga son brancas, os flancos apardazados e as partes inferiores do corpo, abrancazadas. Ambos os sexos son similares, pero os xuvenís teñaen a coroa marrón, os flancos brancos e a peituga gris. O seu voo é semellante ao dun papagaio.
Costumes
Eurocephalus ruppelli, como o seu parente E. anguitimens, é gregario, e forma grupos de até 12 espécimes. Caza lazándose desde un pousadoiro alto, alimentándose principalmente de grandes insectos, usualmente apañados no solo, e tamén se alimenta nas costas de mamíferos grandes, como fan os búfagos ou picabois, que comen os seus parasitos e, ocasionalmente, consome froitos caídos no solo. O seu niño, en forma de copa, de paredes grosas, está feito de teas de araña e herbaa, e colócano nunha galla dunha árbore, en posición horizontal, a unha altura de 4 a 6 m sobre o solo. As femia poñe nel de dous a catro ovos de casca branca o lila, con manchas gries, purpúreas o pardas. É probábel que ocorra a denominada cría cooperativa, dados os hábitos gregarios desta especie e a cría cooperativa coñecida de Eurocephalus anguitimens.
Status
Eurocephalus ruppelli ten unha área de dispersión moi ampla, e é moi común nalgúns lugares (aínda que raro noutros). Non se recoñecen ameazas particulares, e a súa poboación parece estábel. Por estas razóns, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) avaliuou o seu estado de conservación como LC (pouco preocupante).
Xosé Manteiga Pedrares
Xosé Manteiga Pedrares, nado en Aro (Negreira) o 3 de febreiro de 1934 e finado en Santa Comba o 23 de abril de 2012, foi un catedrático, filósofo e político galego.
Traxectoria
Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e especializouse en Filosofía na Universidade de Madrid, onde foi discípulo de José Luis López Aranguren. Foi profesor axudante da cátedra de Ética, da que era responsable Aranguren. En 1961 regresou a Compostela para facerse cargo da cátedra de Fundamentos de Filosofía da Universidade de Santiago de Compostela e da de Filosofía do Instituto Xelmírez. En 1964 gañou a cátedra de Filosofía do Instituto Feminino de Ferrol, onde permaneceu catro anos para volver de novo a Compostela como docente no Instituto Xelmírez. Tamén impartiu clases en Peleteiro, La Salle, no Instituto Rosalía de Castro e no Seminario Maior. Na década de 1960 foi Presidente do Congreso Español de Filósofos Jóvenes.
Participou na fundación do Partido Galego Social Demócrata, do que foi ideólogo, e da editorial SEPT. Colaborou na refundación do Partido Galeguista, ao que representou na redacción do Estatuto dos dezaseis. Foi concelleiro en Santiago de Compostela nas primeiras eleccións democráticas ao encabezar a candidatura de Unidade Galega. Candidato a alcalde, na votación entre os concelleiros foi apoiado por PSOE, BNPG e PCG, e derrotado por un só escano por José Antonio Souto Paz, da UCD e que contaba co soporte de Coalición Democrática. Tamén foi candidato ao Congreso pola coalición Democracia Cristiá- Socialdemocracia Galega.
Colaborou en Teima, estivo vinculado a revista Encrucillada e publicou artigos sobre personalidades da cultura galega e colaboracións entre as que destacan "La Realidad y la esencia: reflexiones en torno al pensamiento filosófico de Xavier Zubiri" na revista Grial (1964) e "Un home sinxelo do pobo" incluído na obra Manuel Reimóndez Portela na lembranza (1996). Tamén publicou traballos sobre Rafael Dieste, José Luís Pensado Tomé ou o Padre Feijoo.
Vida persoal
Casou con Silvia Pousa Antelo, irmá de Avelino Pousa Antelo e tivo catro fillos: Xosé Luis, Silvia, Rosa e Xavier Manteiga Pousa.
Memoria USB
miniatura|250px|Unha memoria USB ou Pen Drive. Unha memoria USB, tamén chamada chaveiro USB, lapis de memoria ou pen drive pola súa forma habitual (USB flash drive e pen drive respectivamente en inglés) é un pequeno dispositivo de almacenamento que utiliza a memoria flash para gardar a información sen necesidade de pilas. Os pen drive son resistentes aos pequenos golpes e ao po que afectan a outras formas previas de almacenamento portable, como os CDs e os disquetes.
Os sistemas operativos máis modernos poden ler e escribir nos pen drive sen necesidade de controladores especiais. Nos equipos antigos (como por exemplo os equipados con Windows 98) necesitase instalar un controlador para o dispositivo.
Historia
As unidades flash USB foron inventadas en 1998 por IBM como un substituto das unidades de disquete para a súa liña de produtos ThinkPad. Aínda que foi un invento de IBM, este non o patentou. IBM contratou máis tarde a M-Systems para desenvolvelo e fabricalo en forma non exclusiva. Actualmente M-Systems mantén a patente deste dispositivo.
As primeiras unidades flash foron fabricadas por M-Systems baixo a marca "Disgo" en tamaños de 8 MB, 16 MB, 32 MB e 64 MB.
Características
Os actuais pen drive son USB 2.0 (Universal Serial Bus), o que lles permite alcanzar velocidades de escritura/lectura de ata 480 Mbit/s teóricos (aínda que na práctica, como moito, alcanzan uns 20 Mbytes/s, isto é, 160 Mbit/s). Teñen unha capacidade de almacenamento que vai desde uns poucos megabytes ata 64 xigabytes. Porén, algúns ordenadores poden ter dificultades para ler a información contida en dispositivos de máis 2 GB de capacidade.
Algúns chaveiros USB en vez de incluír a memoria flash integrada, incorporan un minilector de tarxeta de memoria. Isto permite reutilizar a memoria de, por exemplo, unha cámara dixital.
Calquera tarxeta de memoria é máis cara que un pen drive, polo que a combinación de tarxeta e lector USB non é o máis económica.
Utilidade
dereita|miniatura|Memoria USB 2.0 de [[Sony.]] A maioría das memorias USB son pequenas e lixeiras. Son populares entre persoas que necesitan transportar datos entre a casa, escola ou lugar de traballo. Teoricamente, a memoria flash pode reter os datos durante uns 10 anos e escribirse un millón de veces.
Aínda que inicialmente foi concibido para gardar datos e documentos, é habitual atopar tamén nas memorias USB programas de utilidade que o usuario pode executar directamente desde o dispositivo, sen necesidade de realizar ningunha instalación no sistema operativo anfitrión.
Os novos dispositivos Ou3 para Microsoft Windows integran un menú de aplicacións, semellante ao propio menú de "Inicio", que permiten organizar arquivos de imaxes, música etc. Para memorias doutros fabricantes tamén existen coleccións baseadas en software libre como é o caso de PortableApps.com.
Outra utilidade destas memorias é que, se a BIOS do equipo o admite, poden arrincar un sistema operativo sen necesidade doutro disquete, CD, DVD nin sequera disco duro. O arranque desde USB está moi estendido en ordenadores novos e un USB ocupa moito menos e é máis rápido que unha disqueteira ou ata que un lector de DVD/CD-ROM. Pódense atopar distribucións de GNU/Linux que están contidas completamente nun llavero USB e poden arrincar desde alí (véxase LiveCD).
As memorias USB de gran capacidade, do mesmo xeito que os discos duros ou gravadoras de CD/DVD son un medio fácil para realizar unha copia de seguridade, por exemplo. Hai gravadoras e lectores de CD-ROM, DVD, disqueteira ou Zip que se conectan por USB.
Como medida de seguridade, algunhas memorias USB teñen posibilidade de impedir a escritura mediante un interruptor, como a pestana dos antigos disquetes. Outros permiten reservar unha parte para ocultala mediante unha clave.
Compoñentes
As partes dunha memoria Flash típicas son as seguintes:
Peter Broeker
Peter Broeker nado en Hamilton (Ontario) o 15 de maio de 1929 e finado en Otava o 4 de novembro de 1980, foi un piloto de carreiras canadense.
Traxectoria
Participou nun Gran Premio de Fórmula Un, o Gran Premio dos Estados Unidos de 1963, pilotando un Stebro. Terminou sétimo, a 22 voltas do primeiro e non conseguiu puntos de campionato. Segundo o Toronto Star: "Broeker, o primeiro canadense en competir nun campionato mundial de Fórmula Un nun auto construído en Canadá, acabou sétimo a pesar de estar a máis de 80 cabalos de potencia do resto dos 21 participantes".
En 1973 Broeker escribiu e publicou Olympic Coins: From Antiquity to the Present. Tivo cidadanía estadounidense e canadense.
Resultados Completos na Fórmula Un
(Chave) As carreiras en letra grosa indican pole position; as carreiras en cursiva indican volta rápida.
Castilla-La Mancha Televisión
Empezou as súas emisións regulares o 13 de decembro de 2001. A súa sede central está en Toledo, no barrio de Santa María de Benquerencia, e ten varias delegacións territoriais, en Albacete, Alcázar de San Juan, Cidade Real, Cuenca, Guadalaxara, Puertollano e Talavera de la Reina. Fóra da comunidade ten unha delegación en Madrid e tivo corresponsalías en Bruxelas, Hong Kong, Nova York e o Río de Xaneiro, hoxe pechadas.
A súa programación está baseada en contidos dirixidos para os residentes de Castela-A Mancha, onde a información, os deportes e a emisión de películas, festexos taurinos e programas de entretemento en clave castelán-manchega ocupan toda a grella.
1333
Mortes
Historia ano a ano
Fundación de Serralves
A Fundación de Serralves atópase no Parque de Serralves na cidade do Porto, en Portugal, onde está instalado o Museo de Arte Contemporánea de Serralves e a Casa de Serralves.
A Fundación de Serralves foi creada en 1989, sendo o resultado dunha parcería entre o goberno Portugués, institucións públicas e privadas e particulares.
A Casa e o Parque son a expresión do desexo e a realización do soño de Carlos Alberto Cabral (1895-1968), 2º Conde de Vizela.
Casa
Concluída en 1940, a Casa de Serralves foi mandada construír polo segundo Conde de Vizela, Carlos Alberto Cabral. Ata a apertura do Museo de Arte Contemporánea, en 1999, a Casa de Serralves acollía as exposicións realizadas pola fundación. O edificio, cuxo proxecto final é da autoría do arquitecto portugués Marques da Silva, é considerado un exemplo único da arquitectura art déco en Portugal.
En 1996, a Casa de Serralves foi clasificada como “imóvel de interesse público” debido ao seu interese arquitectónico.
Parque
Xardíns da Casa Serralves|miniatura O Parque de Serralves é o resultado dos procesos de deseño paisaxístico ao longo de máis dun século, constituíndo unha unidade temporal e espacialmente complexa constituída polos vestixios dun xardín do século XIX, a Quinta do Mata-Sete, o xardín da Casa de Serralves, e a paisaxe do Museo de Arte Contemporánea de Serralves.
O proxecto para o xardín da Casa de Serralves foi encomendado polo Conde de Vizela ao arquitecto Jacques Gréber no ano 1932.
Escudo de Antiga e Barbuda
O escudo de Antiga e Barbuda foi deseñado en 1966 por Gordon Christopher. Foi adoptado oficialmente o 16 de febreiro de 1967.
Priacántidos
miniatura|300px|Priacanthus arenatus Os Priacántidos (Priacanthidae) ou, comunmente, catalufas son unha familia de peixes mariños incluída na orde Perciformes, distribuídos por augas tropicais e subtropicais dos océanos Atlántico, Pacífico e Índico.
Características
De corpo alargado e comprimido, a maioría non chegan a 30 cm de lonxitude, aínda que algunhas especies alcanzan os 50–60 cm. As escamas, fortemente ctenoides, son moi rugosas (con pequenas espinas) e, normalmente, dunha cor vermella brillante.
Viven cerca do fondo, asociados a formacións rochosas ou arrecifes de coral e só unhas poucas especies habitan zonas abertas. A maioría presentan hábitos carnívoros e nocturnos.
Os ovos, as larvas e as primeiras etapas xuvenís son peláxicos.
Captúrase para consumo humano.
Clasificación
miniatura|200px|Priacanthus cruentatus Existen unhas 18 especies agrupadas en 4 xéneros:
Digimon Xros Wars
Digimon Xros Wars (デジモンクロスウォーズ) é a sexta serie de animación da franquía xaponesa Digimon.
Sinopse
A historia dun rapaz chamado Taiki Kudou quen emprega o poder combinado cos Digimon para salvar o Digital World. As series saíron en antena en TV Asahi entre o 6 de xullo de 2010 e o 28 de setembro de 2011, dividido en dúas partes, coa segunda parte titulada The Evil Death Generals and the Seven Kingdoms (悪のデスジェネラルと七つの王国). Unha segunda tempada de Xros Wars titulada Time Traveling Hunter Boys (デジモンクロスウォーズ 時を駆ける少年ハンターたち) comezou a emitirse o 2 de outubro de 2011 e concluíu o 25 de marzo de 2012.
Gandarela
O topónimo galego Gandarela indica unha gándara pequena. Pode referirse a:
A Casanova, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez
A Casanova é un lugar da parroquia do Freixo no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume.
Ciclismo
Nas de bicicleta de montaña existen varias especialidades: o cros, que é unha proba de longa distancia que se disputa en todo o tipo de terreo, de preferencia no monte, e combinando distintas inclinacións e dificultades; o free ride, cun andamento máis extremo en que se dá preferencia a saltos e *descidas; o descenso que é a versión máis extrema e perigosa do ciclismo de montaña que consiste soamente en descender, normalmente a velocidades altas, en contra o reloxo, por terreos de monte. Cando se fai en cidade chámase descenso urbano. Unha variante do descenso é o four-cross ou 4x, que consiste nunha competición de descenso de monte onde compiten ao mesmo tempo catro ciclistas e onde ó perigo e á espectacularidade do anterior súmaselle a posibilidade do contacto físico entre as e os participantes.
O ciclismo é ademais parte dalgúns deportes combinados, coma o tríatlon.
Ciclismo na sociedade
miniatura|Tour de France 2005. Independente de campionatos e torneos, é común que amigos con intereses afíns se reúnan para facer longos paseos de bicicleta, quer no monte ou en estrada. A isto denomínaselle cicloturismo. O practicante do ciclismo chámase ciclista.
En termos de saúde, o ciclismo é unha actividade rítmica e cíclica, ideal para desenvolvemento dos sistemas de enerxía aerobio e anaerobio, dependendo do tipo de adestramento aplicado. Desenvolve o sistema cardiovascular dos practicantes, sendo aínda indicado por médicos especialistas como óptimo exercicio para queima de graxa corporal e desenvolvemento de resistencia de forza muscular de pernas, en adestramentos. Aínda que pode estar contraindicada para certos problemas de costas.
O mundo moderno inventou tamén o ciclismo estático, ou sexa, a práctica do ciclismo en bicicletas ergométricas ou incluso utilizando a propia bicicleta arriba dun trebello chamado rodete e en lugares pechados, casa, academia, club etc, un exercicio aeróbico alternativo e seguro ideal para individuos que desexan maior seguranza, sustentación e facilidade de manexo que o ciclismo de estrada ou de pista.
Competicións
miniatura|Volta ciclista a España 2007.
Extrusoma
Os extrusomas son orgánulos limitados por membranas que se encontran nas células dalgúns organismos eucariotas e que, baixo certas condicións, xeralmente por estímulos de diferente tipo (por exemplo, mecánico ou químico), descargan o seu contido fóra da célula. Hai distintos tipos, probablemente non homólogos, cuxas funcións son diversas. Entre eles inclúense:
Juana Capdevielle
Juana Capdevielle San Martín, nada en Madrid o 12 de agosto de 1905 e asasinada ás aforas de Rábade (Lugo) o 18 de agosto de 1936. Foi unha intelectual, pedagoga, arquiveira e bibliotecaria española.
Traxectoria
En marzo de 1936 casou co avogado e político Francisco Pérez Carballo. Trala vitoria do Frente Popular, o seu marido foi designado Gobernador Civil da Coruña e o matrimonio trasladouse a Galicia. Cando tivo lugar o levantamento militar, o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que deu lugar á Guerra Civil, permaneceu co seu marido ata o 20 de xullo e logo, por mor do seu embarazo, refuxiouse na casa do boticario López Abente. O seu marido foi aprehendido e executado o día 24 de xullo. Ao chamar ao Goberno civil para ter novas do seu esposo, comunícanlle que sería recollida para acompañala xunto a el, porén, foi detida e encarcerada. Francisco Pérez Carballo foi fusilado o 24 de xullo en Punta Herminia, preto da Torre de Hércules. Estando Juana en prisión, soubo do asasinato do seu marido e sufriu un ataque de nervios que, ao parecer, provocoulle un aborto (foi axudada polo médico e deputado republicano José García Ramos que tamén estaba detido).
Juana Capdevielle foi liberada a primeiros coa prohibición de residir na Coruña e busca acubillo en Vilaboa (Culleredo), na casa do deputado de Izquierda Republicana Victorino Veiga. Alí recibe unha orde de deportación que nunca chegou a cumprir, pois na noite do 17 de agosto foi detida por membros da Garda Civil, violada e asasinada. O seu cadáver apareceu á mañá seguinte no km 526 da estrada Madrid - A Coruña, no Monte da Gándara, ás aforas de Rábade, provincia de Lugo.
Recoñecementos
Na Universidade da Coruña o edificio onde se localizan o Servizo de Biblioteca Universitaria, o Centro de Documentación e Arquivo e unha sala de estudo, leva o seu nome.
Cafarnaún
miniatura|Igrexa católica sobre a casa de Pedro
Capernaum ou Cafarnaún (en כְּפַר נָחוּם [Kəfar Nāḥūm], "pobo de Nahum") é un antigo poboado situado en Galilea, hoxe Israel, nas ribeiras do mar de Galilea, tamén chamado lago Tiberiades ou Kineret. É coñecida polos cristiáns como "a cidade de Xesús". Nomeada no Novo Testamento, foi un dos lugares elixidos por Xesús de Nazaret para transmitir a súa mensaxe e realizar algúns dos seus milagres. Está situada a 2,5 km de Tabgha e a 15 km da cidade de Tiberías, na marxe noroeste do lago.
Etimoloxía
O nome semítico da pequena cidade era Kfar Nahum («pobo de Nahum»), sendo Nahum un profeta. Nos escritos de Flavio Xosefo, o nome é traducido en grego como "Kαφαρναουμ (Kapharnaum)". En lingua árabe, a este lugar chámaselle "Tell Hum", é dicir, o outeiro (Tell) de Hum (abreviatura de Nahum).
Vinícius de Moraes
miniatura|250px|Caricatura de Vinícius de Moraes. Marcus Vinicius da Cruz de Mello Moraes, ou Vinicius de Moraes, nado en Río de Xaneiro o 19 de outubro de 1913 e finado na mesma cidade o 9 de xullo de 1980, foi un diplomático, xornalista, poeta e compositor brasileiro.
Cafarnaún
Recuperación de Cafarnaúm
En 1838, o norteamericano Edward Robinson descubriu as ruínas deste lugar. A antiga Cafarnaúm presentouse aos primeiros exploradores como un lugar desolado e triste.
Vinícius de Moraes
A súa obra é vasta, pasando pola literatura, teatro, cinema e música. No campo musical tivo como principais compañeiros a Tom Jobim, Toquinho, Baden Powell e Carlos Lyra.
Cafarnaún
Recuperación de Cafarnaúm
Os franciscanos levantaron un cercado para protexer as ruínas de frecuentes vandalismos; plantaron palmeiras e eucaliptos traídos de Australia para crear un pequeno oasis para recibir os peregrinos nesta zona situada a 210 metros baixo o nivel do mar. Ademais construíron un porto pequeno para facilitar a entrada polo lago. Estas obras tomaron un grande impulso baixo a dirección do franciscano Virxilio Corbo.
Fotogrametría
miniatura|Fotografía aérea a baixa altitude para o seu uso en fotogrametría. A fotogrametría é a Ciencia ou técnica cuxo obxectivo é o coñecemento das dimensións de obxectos no espazo a través da medida en fotografías. Pode axudarse de información espectral e radiométrica dunha imaxe dixital apoiada na teledetección.
Pode ser terrestre ou aérea dependendo dende onde son obtidas as imaxes.
Aplicacións
As súas aplicacións son numerosas:
Cafarnaún
Descubrimentos arqueolóxicos
As escavacións máis importantes iniciáronse en 1905, baixo a dirección dos alemáns Heinrich Kohl e Carl Watzinger e foron continuadas polos franciscanos Frai Vendelin von Benden (1905-1915) e Gaudencio Orfali (1921-1926). Os resultados foron o descubrimento de dous edificios públicos, a famosa sinagoga mencionada anteriormente (que fora parcialmente restaurada polo pai Orfali) e unha igrexa de planta octogonal. Máis tarde, en 1968, as escavacións foron reiniciadas por Corbo e Stanislao Loffreda, coa axuda financeira do goberno italiano. Durante esta etapa o maior descubrimento foi a casa de San Pedro, algúns barrios do poboado da época evanxélica. Estas escavacións continuaron até 1986.
As escavacións deron como resultado saber que o lugar se estableceu no comezo da Dinastía Asmonea, ao redor do século II a.C. e foi abandonada ao redor do século XI.
Historia do poboado
miniatura|200px|Igrexa católica en Cafernaún Baseándose nas fontes literarias e nos resultados das escavacións púidose reconstruír parte da historia deste poboado.
O pobo non é mencionado no Antigo Testamento. Arqueoloxicamente está demostrado que existía xa no século II a.C., no período dos Asmoneos. O sitio non tiña ningún muro defensivo e estendíase ao longo da ribeira do lago (do leste ao oeste). A 200 metros ao norte da sinagoga encontrábase a zona do cemiterio, que se achaba fóra da zona habitada. Tiña unha extensión de 3 km, até Tabgha, onde se dedicaban á agricultura, feito probado polos diversos muíños para aceite ou gran que se encontraron nas escavacións. Outra fonte de ingresos era a pesca. Foron achados restos dun porto ao oeste do que construíron os franciscanos.
Xesús escolleu este pobo como centro do seu ministerio público en Galilea, despois de deixar Nazaret, que era unha humilde aldea de montaña.
Descrición do poboado
O plano do poboado era bastante regular. A ambos os lados dunha ampla rúa con orientación norte-sur, xurdían pequenos barrios ou illas, limitadas por pequenas rúas transversais e ruelas sen saída. Os muros estaban construídos con rudimentarios bloques de basalto e reforzados con pedra e barro. A parte máis espazosa da casa era o patio, onde estaba o forno circular feito de terra refractaria, muíños para o grande e a escaleira de pedra para ir á terraza. O piso das casas era empedrado. En torno ao patio aberto dispúñanse humildes celas que recibían luz a través dunha serie de aberturas ou fiestras baixas. O descubrimento da escaleira á terraza esclarece o feito evanxélico do paralítico descolgado a través do teito.