cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verbo
Regulares e Irregulares
Os verbos irregulares son aqueles que posúen conxugacións particulares para os chamados "tempos verbais primitivos" ou simplemente "tempos primitivos" que son o presente do modo indicativo ("eu caibo"), o pretérito de indicativo ("eu couben") e o Futuro do mesmo modo ("eu caberei").
É posible determinar se un verbo é ou non irregular conxugándoo neses tres tempos e vendo se se atén ás regras de conxugación ás que se ateñen os demais verbos.
A irregularidade dun verbo simple calquera mantense na conxugación dos verbos que del se deriven:
Este principio, con todo, posúe algunhas excepcións. A máis común é a que se apreza nos derivados do verbo "dicir" ("maldicir" e "bendicir"), que no Futuro do Modo Indicativo non se conxugan como "maldirei" e "bendirei" (que é o que se supoñería segundo a regra) senón "maldicirei" e "bendicirei". Outra excepción é que esta derivación sexa aparente: como o verbo ferir conxúgase malferir, pero non conferir ou inferir.
Os verbos regulares son, pola contra, aqueles que se ateñen estreitamente aos paradigmas ou modelos de conxugación máis empregados na lingua. En galego hai tres deses paradigmas: a primeira conxugación, cuxos infinitivos terminan en -ar; a segunda, terminan en -er (incluíndo por extensión o verbo "pór") e a terceira, en -ir. Dentro da conxugación regular pode considerarse tamén unha conxugación estendida por medio de perífrase verbais que sinalan distintos tipos de aspecto e modo verbal.
Persoais e Impersoais
Os verbos impersoais son aqueles que non son compatibles coa idea dun suxeito (e polo mesmo cunha coordinación cunha persoa), e sepáranse nos que son considerados propios (tamén chamados "unipersoais"), e os impropios.
Terciopersoais
Os verbos terciopersoais asócianse a un número reducido de verbos que se conxugan exclusivamente na 3̊ persoa, xa sexa do singular ou o plural (el e eles). Asía a todo, contan cun suxeito e concordan con el.
Os verbos terciopersoais son:
Defectivos
Os verbos defectivos son aqueles nos que non se cumpre o paradigma de conxugación completo. Para estes verbos non existen conxugacións nalgúns tempos e persoas, principalmente debido a razóns de eufonía ou de uso. Exemplos desta categoría son "preterir" e "sobreser".
Copulativos
Os verbos copulativos son
Son aqueles verbos que posúen un significado mínimo, de forma que non engaden apenas nada ao suxeito e por iso son case prescindibles (dicindo "a casa é azul" diriamos practicamente o mesmo que dicindo "A casa azul"); por iso, no canto de seleccionar obxectos directos afectados polo verbo, rexen un tipo de complementos diferentes chamados atributos oracionais, que son substituíbles polo persoal átono "o". Os atributos oracionais poden ser de dous tipos:
B'utz Aj Sak Chiik
B'utz Aj Sak Chiik, nado o 15 de novembro de 459 e finado en 501, foi un ahau maia que gobernou a cidade estado de Palenque. É tamén referido como Manik (Man) ou simplemente Sak Chik. Propuxéronse as traducións de Calandria Fumarenta.
Traxectoria
Naceu o 9.1.4.5.0 12 ajau 13 zac da conta longa do calendario maia, é dicir, o 14 de novembro de 459. Foi entronizado o 9.2.12.6.18 3 etz'nab 11 xul, é dicir, o 28 de xullo de 487, e gobernou até o ano 501.
Non se descubriron taboleiros que representen en altorrelevo a silueta deste gobernante, mais o seu nome aparece no taboleiro do Templo da Cruz e no taboleiro do Templo XVII. É probable que o seu sucesor, Ahkal Mo' Nahb I, sexa o seu irmán.
Diego López VI de Haro
Diego López de Haro foi un militar castelán que ostentou o cargo de Gobernador e Capitán Xeneral do Reino de Galicia entre os anos 1484 e 1498.
Barbeira
O topónimo Barbeira pode referirse a:
Au Revoir Simone
Au Revoir Simone é unha banda estadounidense de indie pop procedente de Williamsburg, Brooklyn, Nova York, formado no ano 2003. O grupo está composto por Erika Forster (voces, teclados), Annie Hart (voces, teclados, baixo) e Heather D'Angelo (voces, caixa de ritmos, teclados).
Adiante (Buenos Aires)
Adiante foi un periódico editado en Buenos Aires entre 1954 e 1956.
Historia e características
Subtitulado Voceiro das Mocedades Galeguistas, apareceu en 1954. Estaba dirixido por Denís Conles Tizado, os redactores eran Adelina González Doval e Carlos Abraira, e contaba coas colaboracións de Antón Santamarina Delgado, Xosé Neira Vilas, Ramón de Valenzuela, Eloísa Ares, Bieito Cupeiro, Antón Moreda, Ramón Suárez Picallo e Avelino Díaz. Publicación editada polas Mocedades Galeguistas, na que se informa das súas actividades, con contidos políticos de orientación nacionalista e republicana e crítica coa situación política e económica de Galicia. Editada integramente en lingua galega. En outono de 1956 apareceu o número 5 (o último coñecido) cun novo formato e paxinación despois dunha paréntese dun ano.
Helen Brotherton
Helen Alice Jane Brotherton, nada o 9 de febreiro de 1914 e finada o 6 de agosto de 2009, foi unha conservacionista inglesa. Foi a fundadora do tratado de conservación de Dorset (Dorser Wildlife Trust).
Traxectoria
Helen Brotherton naceu en Harscott, Lincolnshire e criouse en Leamington Spa, filla de Eric e Helen Jakeman Brotherton. Estudou para mestra en Roehampton. miniatura|Sinal da Illa Brownsea.
Carreira
O seu primeiro traballo como mestra foi en Norwich High School for Girls. Durante a Segunda Guerra Mundial, uniuse ó Servizo de Mulleres Voluntarias, e posteriormente foi a Sick Bays en Warwickshire, polo cal recibiu a Medalla do Imperio Británico en 1943. Despois da guerra, trasladouse a Poole, Dorset, para coidar da súa nai, xa maior. Unha grande observadora de paxaros, foi voluntaria no Grupo de Ornitoloxía de Dorset, e foi a través dese grupo que coñeceu os problemas ambientais de Dorset. Navegou coa súa propia embarcación ata Illa Brownsea para facer exploracións, co apoio da dona exclusiva da illa, Mary Bonham-Christie, mais en contra do veto de acceso público. A comezos da década de 1960, despois da morte Bonham-Christie, Brotherton organizou un grupo para opoñerse ó desenvolvemento da illa Brownsea, xa que ameazaba o hábitat de aves ameazadas. Grazas ós esforzos do seu grupo, o National Trust fíxose propietario de Brownsea, e o grupo desenvolveu a Dorset Wildlife Trust. Helen Brotherton foi a súa primeira e máis lonxeva secretaria. En 1963, foi galardoada polo seu traballo medioambiental.
Clasificación morfolóxica das galaxias
miniatura|upright=1.3|Diagrama "de diapasón" da [[secuencia de Hubble]]
A clasificación morfolóxica das galaxias é un sistema utilizado polos astrónomos para dividir as galaxias en grupos baseados na súa aparencia visual. Hai varios esquemas en uso polos cales poden clasificarse as galaxias segundo as súas morfoloxías, o máis famoso é o das secuencias de Hubble, ideado por Edwin Hubble e ampliado posteriormente por Gérard de Vaucouleurs e Allan Sandage.
Secuencia de Hubble
miniatura|A [[galaxia espiral UGC 12591 clasifícase como unha galaxia S0/Sa. ]]
Tercer Round
Tercer Round é o segundo disco editado polo grupo de rock Capitán Furilo, publicado no ano 2011.
Clasificación morfolóxica das galaxias
Secuencia de Hubble
A secuencia de Hubble é un esquema de clasificación morfolóxica das galaxias inventado por Edwin Hubble en 1926. A miúdo chámaselle coloquialmente “diapasón de Hubble” pola forma en que tradicionalmente se representa. O esquema de Hubble divide as galaxias en tres grandes clases baseándose na súa aparencia visual (orixinalmente en placas fotográficas):
A Abelaira, Acedre, Pantón
A Abelaira é un lugar da parroquia de Acedre no concello lucense de Pantón na comarca da Terra de Lemos. Tiña 10 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 4 eran homes e 6 eran mulleres.
Clasificación morfolóxica das galaxias
Secuencia de Hubble
miniatura|300px|A secuencia de Hubble ao longo da historia do Universo.
Estas grandes clases poden ser ampliadas para poder facer distincións máis detalladas das aparencias e para incluír outros tipos de galaxias, como as galaxias irregulares, que non teñen unha estrutura regular obvia (discoidal ou elipsoidal).
A Abelaira, Acedre, Pantón
Este lugar dista da capital do concello 6 quilómetros.
Clasificación morfolóxica das galaxias
Secuencia de Hubble
A secuencia de Hubble represéntase xeralmente en forma dun diapasón prolongado, coas galaxias elípticas á esquerda (o seu grao de elipticidade increméntase de esquerda a dereita) e coas espirais barradas e non barradas formando as dúas ramas paralelas do diapasón. As galaxias lenticulares están situadas entre as elípticas e as espirais no punto onde as dúas ramas se unen ao “mango”.
Hoxe en día, a secuencia de Hubble é o istema máis comunmente usado para clasificar as galaxias, tanto na investigación astronómica profesional coma na astronomía amadora e a divulgación.
Sistema de de Vaucouleurs
O sistema de de Vaucouleurs mantén a división básica de Hubble das galaxias en elípticas e lenticulares, espirais e irregulares. Para complementar o esquema de Hubble, de Vaucouleurs introduciu un sistema de clasificación máis elaborado para as galaxias espirais, baseado en tres características morfolóxicas:
A maioría das galaxias nestas tres clases foran clasificadas como Irr I no esquema orixinal de Hubble. Ademais, a clase Sd contén algunhas galaxias da clase Sc de Hubble. As galaxias das clases Sm e Im son denominadas espirais magallánicas e irregulares, respectivamente, nome que procede das Nubes de Magalláns. A Gran Nube de Magalláns é do tipo SBm, mentres que a Pequena Nube de Magalláns é irregular (Im).
Os diferentes elementos do esquema de clasificación están combinados (na orde en que foron listados) para dar a clasificación completa dunha galaxia. Por exemplo, unha galaxia espiral debilmente barrada con brazos enroscados moi laxamente e un anel denomínase SAB(r)c.
Estadio numérico de Hubble
De Vaucouleurs tamén asignou valores numéricos a cada clase de galaxia do seu esquema. Os valores do estadio numérico de Hubble T van desde −6 a +10, onde os números negativos corresponden con galaxias de tipo temperán ou inicial (elípticas e lenticulares) e os números positivos resérvanse para os tipos tardíos (espirais e irregulares). As galaxias elípticas son divididas en tres 'estadios': elípticas compactas (cE), elípticas normais (E) e os tipos tardíos (E+). As lenticulares son igualmente subdivididas nos tipos temperáns (S−), intermedias (S0) e tardías (S+). As galaxias irregulares poden ser do tipo irregular magallánico (T = 10) ou compacto (T = 11).
O uso de estadios numéricos permite estudos máis cuantitativos da morfoloxía das galaxias.
Esquema de Yerkes (ou Morgan)
Creado polo astrónomo norteamericano William Wilson Morgan. Xunto con Philip Keenan, Morgan desenvolveu o sistema MK para a clasificación das estrelas polo seu espectro. O esquema de Yerkes usa os espectros das estrelas da galaxia, así como a forma, real e aparente, e o grao de concentración central para clasificar as galaxias.
Maria Schneider
Maria Schneider, nada en París o 27 de marzo de 1952 e finada na mesma cidade o 3 de febreiro de 2011, foi unha actriz francesa. Acadou sona aos 20 anos polo seu papel en Ultimo Tango a Parigi de Bernardo Bertolucci.
Clasificación morfolóxica das galaxias
Esquema de Yerkes (ou Morgan)
Así, por examplo, a galaxia de Andrómeda clasifícase como kS5.
Maria Schneider
Traxectoria
Foi filla da modelo Marie-Christine Schneider e do actor Daniel Gelin, que non a recoñeceu como filla.
Debutou cn 15 anos no teatro, e iniciouse no cinema co director Terence Young, e cun pequeno papel en Madly, xunto a Alain Delon. Despois de aparecer en diversas producións francesas, alemás e italianas, presentouse ao cásting para un proxecto de Bernardo Bertolucci. Tras ser seleccionada interpretou o papel de Jeanne en Ultimo Tango a Parigi, acompañada de Marlon Brando, que a levaron á fama, pero que a marcaría negativamente para toda a vida.
Na década de 1970 participou en proxectos xunto a Jack Nicholson en O reporteiro, David Bowie e Marlene Dietrich en Just a Gigolo, ou Gérard Depardieu en Violanta. En 1980 foi candidata ao Premio César á mellor actriz secundaria polo seu papel como prostituta violenta e malsá en La Dérobade.
Continuou con papeis menores e aparicións en televisión, regresando na década de 1990 con Les Nuits Fauves e Jane Eire. En Les Acteurs (ano 2000) aparece cun papel semi-autobiográfico de actriz maldita.
Peixoto
O apelido portugués Peixoto pode referirse a:
Pousadela, Luaces, Pol
Pousadela é un lugar da parroquia de Luaces no concello lugués de Pol na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).
Corneira, Corneira, A Baña
Corneira é un lugar da parroquia de Corneira no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 58 habitantes no ano 2016 segundo datos do INE,, dos cales 34 eran mulleres e 24 eran homes. No 2010 tiña 65 habitantes: 38 mulleres e 27 homes.
Pasarrúas
Un pasarrúas é unha peza popular de ritmo moi vivo tocada nas rúas por unha banda, unha charanga ou un grupo de gaiteiros.
Características
Orixinadas probabelmente na Italia do século XVII, os pasarrúas eran inicialmente composicións musicais feitas para desfilar. Son pezas instrumentais, sen acompañamento vocal, que en Galiza empregan normalmente a gaita como instrumento principal. Interprétanse a ritmo de pasodobre rápido e constan de tres tempos de catro a oito compases nos que se fan variacións sobre un motivo principal.
Por extensión, coñécense hoxe en Galiza con este nome a todos os desfiles, festeiros ou reivindicativos, que percorren as rúas con acompañamento musical, normalmente da música tradicional mais tamén de bandas.
Girardot
Girardot é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia do Alto Magdalena, da cal é capital. Limita polo norte cos concellos de Nariño e Tocaima, polo sur co concello de Flandes e o río Magdalena, polo oeste co municipio de Nariño, o río Magdalena e o municipio de Coello e polo leste co concello de Ricaurte e o río Bogotá. Está situado a 134 km ó suroeste de Bogotá. A temperatura media anual é de 27.8 °C.
Girardot é unha das cidades máis importantes de Cundinamarca pola súa poboación, centros de educación superior, economía e extensión urbana. Tamén é unha das cidades con máis afluencia de turistas e poboación flotante do país. Girardot conforma unha conurbación xunto cos conellos de Flandes e Ricaurte, que suman unha poboación de 144.248 habitantes.
Historia
Na época precolombiana, o territorio de Girardot estivo habitado polos indíxenas panches.
Ingrid Thulin
miniatura|dereita|Ingrid Thulin Ingrid Thulin, nada en Sollefteå (Ångermanland) o 27 de xaneiro de 1926 e finada en Estocolmo o 7 de xaneiro de 2004, foi unha actriz sueca e unha das preferidas do realizador cinematográfico Ingmar Bergman.
Biografía
Foi bailarina na súa mocidade, e ingresou no Teatro dramático Real de Estocolmo en 1948. Traballou durante décadas co director Ingmar Bergman, co que desenvolveu o seu peculiar estilo, no que acentuaba unha peculiar intensidade neurótica, en filmes como Amorodos salvaxes (1957), No umbral da vida (1958), pola que sería premiada en Cannes, nese ano, como a mellor actriz do certame, O silencio (1963) ou Gritos e murmurios (1972). Chegaría a ser apreciada como a terceira gran actriz sueca despois de Greta Garbo e Ingrid Bergman.
Estivo casada con Harry Schein, fundador do Instituto Sueco do Filme, máis de 30 anos, ata 1989, aínda que en realidade viviron moitos anos separados antes de divorciarse.
Vilariño, Simes, Meaño
Vilariño é un lugar da parroquia de Simes no concello pontevedrés de Meaño na comarca do Salnés. Tiña 85 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 41 eran mulleres e 44 homes, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando eran 92 veciños, e 2005, cando eran 101.
Galería de imaxes de Cartelle
Galería de imaxes do concello de Cartelle na provincia de Ourense.
Libro de Xonás
miniatura|Ilustración de Xonás e a balea no Hortus Delicarum (século XII) O Libro de Xonás é un breve libro da Biblia que relata as andanzas e predicacións de Xonás, encargado por Iavé de chamar á conversión aos habitantes de Nínive. O ton anecdótico e case humorístico do libro garda unha mensaxe universalista e unha imaxe dun Iavé clemente, que o converten en case unha excepción no conxunto da Biblia.
Contido
O libro céntrase na relación entre Xonás, o profeta, e o seu deus, Iavé. Este chama a Xonás para que predique a conversión aos habitantes de Nínive, capital do Imperio Asirio. Xonás resístese e intenta fuxir, pero Deus, por medios milagreiros, obrígao a cumprir coa súa misión.
O libro remata co perdón a Nínive e co enfado de Xonás por ser Deus demasiado misericordioso.
Autor
A tradición atribúe este libro a Xonás, profeta xudeu do tempo do rei Xeroboam II, cando a cidade de Nínive estaba no cume do seu poder.
Aínda así, a linguaxe e o contido universalista do libro fan pensar nun autor moi posterior, que fixo protagonista a Xonás dunha narración que pouco tiña que ver coa personaxe histórica. miniatura|Folio 305r da [[Biblia Kennicott, elaborada na Coruña en 1476.]]
Xénero literario
Colocado entre os profetas menores, os estudosos actuais tenden a consideralo un libro de xénero didáctico, un pequeno relato cunha ensinanza moral que habería que considerar como un máis dos libros sapienciais:
O Rañal, Arteixo, Arteixo
O Rañal é un lugar da parroquia de Arteixo no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 167 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 87 eran homes e 80 eran mulleres.
Juan de Granada
Juan de Granada ou Nasr ben Ali foi fillo do rei nazarí Muley Abul Hassan e Zoraia, e medio irmán de Boabdil, derradeiro rei de Granada. Naceu arredor do ano 1480, sendo o terceiro na liña de sucesión real nazarí.
Historia
Coa conquista do reino de Granada polos Reis Católicos en 1492 e a forzosa capitulación de Boabdil, foi enviado de neno co seu irmán Saad ben Ali por orde dos Reis Católicos a Sevilla, onde ámbolos dous serían bautizados na relixión católica e onde recibiu educación castelá así como un novo nome castelán -Juan de Granada-.
Desde a súa infancia foi desvinculado da órbita musulmá e nazarí, sendo integrado plenamente nas estruturas nobiliarias castelás. Foi enviado ao reino de Galicia, lonxe do reino de Granada e da poboación mudéxar contraria á ocupación castelá, onde recibiu o título de gobernador (1530). Casou coa neta do conde de Castrojeriz, morrendo no ano 1543.
Galería de imaxes de Cabo Vilán
Imaxes do Cabo Vilán na Costa da Morte, no concello de Camariñas.
Bradypus variegatus
Bradypus variegatus é unha especie de mamífero placentario da orde dos pilosos, suborde dos folívoros e familia dos bradipódidos, unha das catro que integran o seu único xénero, Bradypus.
É o preguiceiro de tres dedos máis estendido e máis común dentro do seu grupo, xa que se distribúe polo sur de México, Centroamérica e Suramérica (desde Venezuela ao sur do río Orinoco até as Güianas e o Brasil), onde habita en moitos e diferentes tipos de ambientes, incluíndo bosques perennifolios, bosques secos e moitas áreas naturais incluso as altamente perturbadas.
Illa de l'Aire
300px|dereita|miniatura|Illa do Aire, Menorca A illa de l'Aire é un illote situado fronte á costa sueste de Menorca (Illas Baleares), máis concretamente fronte a Punta Prima en Sant Lluís. A súa superficie total é de 34 hectáreas e o seu perímetro alcanza os 3.300 m. A súa altura máxima é de 15 m sobre o nivel do mar e destaca a instalación dun faro no illote. Neste illote atópase unha lagarta endémica da subespecie Podarcis lilfordi lilfordi (GÜNTHER, 1874), máis coñecida en Menorca como sargantana negra, que ao afastala do seu hábitat muda a súa coloración escura pola típica verdosa das lagartas correntes.
Age of Mythology: The Titans
Age of Mythology: The Titans é a continuación do xogo Age of Mythology. É un videoxogo de estratexia en tempo real desenvolvido por Ensemble Studios e estreado o 30 de setembro de 2003.
The Titans engado unha cuarta cultura ó xogo, a dos atlantes, tres novos deuses maiores, novas unidades, edificios e poderes divinos. Outra novidade é que a Atlántida dispón dos oráculos, unidades que en movemento teñen un campo de visión reducido pero cando fican quedos aumenta moito.
A maioría das unidades atlantes pódense transformar en heroes. Se unha unidade é transforma en heroe, esta acada unha importante bonificación de ataque contra unidades míticas.
Campaña
A campaña é a continuación da campaña de Age of Mythology, na que o fillo de Arkantos é enganado e comeza a ceibar ós titáns pechados no Tártaro dende a guerra entre os deuses Olímpicos e os Titáns. Ó cabo dun pouco, Arkantos aparece en escena e informa ó seu fillo do grande erro que está a cometer. A partir dese intre, Cástor loitará contra os titáns menores e invocará a Xea para que loite contra Cronos cando este escape do outro mundo.
O Sisto, Arteixo, Arteixo
O Sisto é un lugar da parroquia de Arteixo no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Non tiña habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.
Malo (santo)
miniatura|Crese que San Malo acompañou [[Brandán|San Brandán nas súas viaxes.]] San Malo (tamén coñecido como Maclou; en latín, como Maclovius ou Machutus; 27 de marzo de 520 - 15 de novembro de 621) foi, no século VI, o fundador da cidade de Saint-Malo, na Bretaña, Francia. É un dos sete santos fundadores da Bretaña.
O seu nome pode derivar de machlou, da lingua bretoa antiga, un composto de mach - "garantía, refén" - e lou (ou loh) - "brillante, bonito".
Viaxes con San Brandán
Disque Malo foi bautizado por San Brandán, tornándose o seu discípulo favorito. No entanto, existen serias dúbidas en canto á autenticidade deste período da súa vida. Puido ser un dos homes especialmente seleccionados polo santo para a súa viaxe.
Tradicionalmente, foi na Abadía Llancarfan onde San Brandán e o seu discípulo, Malo, con varios outros compañeiros, estabeleceron a descuberta da "Illa Benaventurada". Botouse logo ao mar nunha segunda viaxe e visitou a illa de Cézembre, fronte ao largo de Saint-Malo, onde permaneceu algún tempo. Supostamente, Maclovius era un xigante morto, que Brandán resucitou a través da súa santidade. Brandán bautizouno antes de permitirlle volver a ser morto.
Asociación Herpetolóxica Española
A Asociación Herpetolóxica Española (en castelán Asociación Herpetológica Española, AHE), é unha asociación científica española dedicada á herpetoloxía fundada en Madrid en 1984, no Museo Nacional de Ciencias Naturais.
O seu ámbito de acción vai máis alá da propia España, realizando traballos noutros países: Marrocos, Portugal, Sáhara Occidental, Uruguai, e outros.
A AHE organiza diversas actividades destinadas á investigación e divulgación científica (congresos, programas de conservación), e tamén edita de maneira periódica tres publicacións.
Donosti (automoción)
Donosti foi un fabricante español de automóbiles con sede en Donostia de 1924 ata 1928.
Historia da Compañía
Agustín Mañero Alonso e Gregorio Mendiburu decidíronse en 1924, á fabricación dun vehículo propio. Eran os propietarios do "Garaje Internacional" en San Sebastián, unha empresa con talleres e fundicións, remataron a aventura en 1928 logo de fabricar unha soa unidade. O primeiro modelo foi un coche deportivo. Tiña un motor de seis cilindros de 3962 cc e tecnoloxía de catro válvulas. A carrozaría era de aluminio. Aínda que as diversas informacións sobre o número de vehículos fabricados deste modelo varían entre un e tres, nunca se chegou a fabricar un segundo coche. Aínda existe o vehículo hoxe en día.
A Abelaira, Paradela, Paradela
A Abelaira é un lugar da parroquia de Paradela no concello lucense de Paradela na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña un habitantes (un home).
Este lugar dista da capital do concello 0,6 quilómetros.
La Localidad
La Localidad foi un periódico editado en Mondoñedo entre 1899 e 1900.
Carolina Casanova
Carolina Casanova Rodríguez, máis coñecida como Carolina Casanova de Cepeda ou simplemente como «La Cepeda», nada o 10 de xaneiro de 1847 no ferrolán barrio de Esteiro e finada en Madrid o 8 de febreiro de 1910, foi unha soprano galega, considerada como unha das mellores sopranos da segunda metade do século XIX. Foi unha das primeiras sopranos españolas en acadar renome en Europa.
Ao longo da súa carreira Carolina Casanova actuou nalgúns dos teatros de ópera máis prestixiosos do mundo, como o Teatro alla Scala de Milán, o Teatro San Carlo de Nápoles, ou a Royal Opera House de Londres, tendo realizado estreas mundiais como a de Il mercadante di Venezia de Ciro Pinsuti. Logo de deixar a súa carreira concertística exerceu como profesora na Escola Nacional de Música e Declamación (actualmente denominado Real Conservatorio Superior de Música de Madrid), onde formaría a futuras personalidades importantes do mundo da ópera española.
No momento da súa morte, durante as festividades do Entroido, o Conservatorio abriu as súas portas para que alumnado e profesorado do centro puideran darlle a última homenaxe, e algúns xornais cualificaron a súa como «unha perda irreparable» para a arte española.
La Localidad
Historia e características
Periódico liberal, apareceu en maio de 1899. Dirixido por Arturo Sánchez Núñez. Reapareceu en abril de 1901, pero cesou ao pouso tempo.
Carolina Casanova
Primeiros anos e formación
María Carolina Casanova Rodríguez naceu o 10 de xaneiro de 1847 no barrio de Esteiro, Ferrol, sendo a cuarta filla do matrimonio de Rosa Rodríguez da Veiga e Luis Casanova Pérez, home do que se descoñece a profesión exacta existindo diferentes versións, a máis probable é que fose carabineiro de Facenda, un corpo creado para vixiar o litoral e loitar contra a fraude e o contrabando. Polos padróns de 1840 a 1853 sábese que na súa infancia residiu na rúa de San Nicolao e non na de San Carlos, como indican algúns documentos. Tamén se deduce dos padróns ferroláns que o seu pai estivo destinado noutras cidades, e podemos coñecer a data aproximada da súa morte grazas aos mesmos, xa que en 1852 se recolle que a súa nai era viúva Pouco se sabe dela ou da súa familia ata a adolescencia, tan só que deberon abandonar Ferrol arredor de 1853, xa que a familia non figura no padrón da cidade ese ano, posiblemente por terse trasladado ao domicilio dalgunha das súas irmás.
Da formación musical de Carolina Casanova non se coñece nada ata a súa adolescencia, cando estudou solfexo co mestre Francisco Piñeiro, músico maior do Departamento de Mariña de Ferrol e director do Teatro Filharmónico. Foi precisamente neste teatro cando a soprano ferrolá debutou en 1863, cando tiña tan só 16 anos. Este debut produciuse casualmente, xa que Piñeiro precisaba cubrir a ausencia da súa primeira tiple e presentáronlle a moza, que daquela xa tiña fama de posuír unha boa voz aínda que nunca cantara en público. Logo do éxito obtido esa función, o propio Piñeiro entregoulle dúas das coroas de flores que recibiu, dicíndolle:
Por mediación do propio Piñeiro, que xa velaba polo futuro musical da rapaza, conseguiu un papel como soprano nunha compañía de ópera que visitou a cidade, dirixida por Macucci, quen accedeu a incorporala á súa compañía e acolleuna baixo a súa protección e a da súa muller. Poucos meses despois presentouse con esa mesma compañía no Teatro da Zarzuela, onde comezou destacar neste xénero. No teatro madrileño traballaba como corista un daquela novísimo Julián Gayarre, e posiblemente fora tamén en dito teatro onde a soprano coñeceu o que sería o seu marido, Luis Rodríguez Cepeda, un compositor e director de orquestra e coros, que practicamente duplicaba a idade da soprano ferrolá.
Aínda que se descoñece a data exacta na que casaron, no exemplar de decembro de 1866 da Revista de Bellas Artes Carolina xa aparece citada como «señora Cepeda» ao aparecer citada como tiple contratada para a compañía lírica de Palma de Mallorca. Carolina Casanova continuou a súa formación en Roma, onde estudou arte dramática, e en París, onde realizou estudos de solfexo e canto, residindo a familia durante varias tempadas en Auteuil, nas proximidades de París. Foi precisamente na capital francesa onde o día 21 de abril de 1869 naceu o primeiro fillo do matrimonio, Luís.
Primeiras xiras
miniatura|250px|O [[Teatro Solís de Montevideo, que Carolina Casanova estivo vinculada durante varios meses en 1872 e onde deixaría unha especial pegada.]] Logo dun aplaudido debut profesional en Palma de Mallorca foi contratada polo Teatro Principal de Valencia. Desta nova fíxose eco a revista madrileña La Escena, que sinala que o teatro valenciano reunira «un persoal, tanto para as funcións ordinarias como extraordinarias, como nunca tiveron en Valencia». Carolina Casanova foi unha das catro prime-donne coas que contou o teatro, que contou ademais con tres tenores, dous barítonos, dous baixos e sete partes secundarias. En Valencia cantou, entre outras obras, Un ballo in maschera de Giuseppe Verdi e Robert le diable de Giacomo Meyerbeer, antes de dirixirse aos baños de Caldes d'Estrac co seu home. Ese mesmo ano tivo o seu primeiro contacto co Gran Teatre del Liceu ao participar nun concerto con alumnos do mestre Marià Obiols.
Axiña o matrimonio iniciou unha longa xira por América Latina e o Norte de Europa. Logo de percorrer os principais teatros de América, con grande éxito en Costa Rica, en 1869, onde o público a acompañou á súa residencia ovacionándoa, a soprano ferrolá actuou con éxito na cidade sueca de Gotemburgo, como sinalaba o xornal La Iberia na súa edición do 26 de outubro de 1869, e uns meses máis tarde, en abril de 1870, outro xornal madrileño, La Época, sinalaba os eloxios que recibira en París unha Carolina Casanova recentemente chegada do Brasil, se ben é probable que o matrimonio levase tempo xa en Europa. Ese mesmo ano hai referencia tamén a unha estadía en Italia, cantando en Il Trovatore de Verdi en Avellino.
Durante estas primeiras xiras a soprano galega actuou, ademais de en Suecia e no Brasil, en Dinamarca, o Perú, Chile, a Arxentina ou o Uruguai, en destacados teatros latinoamericanos como o Teatro Imperial do Brasil, o Teatro Principal de Lima, ou o Teatro Solís de Montevideo. Foi precisamente neste último teatro onde Carolina Casanova deixou unha especial pegada, polo que sería lembrada aínda despois de décadas do seu paso polo escenario montevideano con nostalxia pola prensa musical da cidade como o xornal Montevideo Musical. No Teatro Solís permaneu unha longa tempada, canto menos entre abril e setembro de 1872, e onde cantou Il barbiere di Siviglia de Rossini, La traviata, Rigoletto e Un ballo in maschera de Verdi, Norma e La sonnambula de Bellini, e Linda di Chamounix e Poliuto de Donizetti. Tamén se ten constancia da chegada de Carolina Casanova ao Perú, onde debutou con éxito cantando La traviata de Verdi en maio de 1871, e posteriormente uniuse á compañía de ópera italiana xunto coa soprano Adelina Patti, coa que anos despois coincidiu no Covent Garden.
Nesta época de xiras naceu ademais a segunda filla de Carolina Casanova, Luísa, o día 4 de xuño de 1870 en Madrid.
Converse
Converse, (pronunciado kon'vers), é unha compañía estadounidense que produce calzado dende comezos do século XX.
Carolina Casanova
Debut no Teatro Real
250px|miniatura|esquerda|O Teatro Nacional da Ópera (actualmente Teatro Real) en [[1860. Carolina Casanova debutou no teatro madrileño con Norma en 1873, tendo unha acollida desigual da crítica. Non volvería ata 1885.]] A principios de 1873 a soprano regresou a España. En febreiro dese ano o xornal madrileño La Correspondencia de España recolle a chegada de Carolina Casanova, xunto co seu marido, a Madrid, salientando o éxito recollido no estranxeiro formando parte das compañías italianas coas que traballou, e dá mostra do interese do público madrileño pola soprano ferrolá:
Converse
Historia
Coa profesionalización da NBA, as esixencias dos equipos aumentaron e Converse tivo que deixar as súas clásicas cores brancas e negras para adaptarse ás novas épocas e achegar os deseños coloridos e vistosos que as franquías profesionais requirían. Incluso tiveron que aumentar os materiais e introduciron o vinilo e a pel de cara á súa supervivencia como marca e seguir sendo os favoritos de Norteamérica.
Carolina Casanova
Debut no Teatro Real
Cómpre salientar que xa nesta época o nome de Carolina Casanova aparece en primeiro lugar, o que implicaría que fose xa máis coñecida que o seu marido. Poucos meses despois, o 27 de abril dese mesmo ano, o mesmo xornal refírese a Carolina Casanova como prima donna do teatro da Ópera.
Converse
Historia
Co lanzamento de novas liñas como a Jack Purcell e a Heritage, Converse dominou o mercado nos anos 70's e 80's. A súa publicidade agresiva e intencional colocábaos como os zapatos que están por doquier, consonte ao popular anuncio publicitario no que aparecía Larry Bird e Magic Johnson, porén, as cousas xa non ían tan ben: a aparición de Nike, Reebok e Adidas nos Estados Unidos representaron unha competencia para a cal a compañía non estaba preparada.
Carolina Casanova
Debut no Teatro Real
Ese mesmo ano, cando estaba a finalizar a tempada do Teatro Nacional da Ópera foi contratada polo señor Robles para actuar en dito teatro. Debutou o día 12 de marzo con Norma, de Vincenzo Bellini, repetindo os días 13 e 18 dese mesmo mes. Tamén participou nas representacións de La traviata de Giuseppe Verdi os días 23 e 25, así como na estrea da ópera de Filippo Marchetti Ruy Blas o día 29, repetindo tamén o 30 de marzo e o 1 e 2 de abril.
A prensa da capital de España estivo dividida respecto do debut da cantante ferrolá. Mentres que xornais como Galicia Moderna, La Iberia e La Época se fan eco do triunfo no escenario madrileño, sinalando este último que despois da interpretación da aria «Casta Diva» foi chamada dúas veces a escena, outras críticas na prensa da época, pola contra, non foron tan positivas: a Crónica da ópera italiana de Luis Carmena y Millán cualificou as actuacións de Carolina Casanova como «mal éxito», aínda que a crítica máis dura foi a publicada en La Moda elegante polo Marqués de Valle-Alegre:
Sexa como for, a soprano non volveu cantar no Teatro Real ata o ano 1885, tamén na representación de Norma, precedida dunha prestixiosa carreira internacional. Posteriormente ese ano marchou a Italia, non sen antes actuar no Teatro Jovellanos e no Conservatorio de Madrid.
Éxito internacional
175px|miniatura|En [[1876 Carolina Casanova cantou o Réquiem de Verdi baixo a dirección de Franco Faccio nunha homenaxe ao compositor en Parma.]] Sábese que en setembro de 1873, Carolina Casanova se encontraba en Italia, onde tivo unha cálida acollida no seu debut no Teatro Dal Verme de Milán. O 8 de novembro interpretou o papel de Porzia na estrea da ópera de Ciro Pinsuti Il mercante di Venezia no Teatro Comunale de Boloña, escenario ao que regresou pouco tempo despois, o 5 de decembro dese mesmo ano. En xaneiro do ano seguinte participou nas representacións de Il re Manfredi de Achille Montuoro e Un ballo in maschera de Giuseppe Verdi.
Nestes anos coñécese tamén da súa presenza no Teatro Imperial de Varsovia en canto menos dúas tempadas, nas que realizou a estrea de Aida no papel principal.
En 1876 a soprano ferrolá foi contratada para cantar a Misa de Réquiem de Verdi no Teatro Regio de Parma nun acto no que se lle entregou ao compositor a medalla de ouro pola composición. A obra foi dirixida polo director de orquestra italiano Franco Faccio e ao concerto asistiron o que sería rei de Italia, Humberto de Savoia, xunto coa súa dona, a princesa Margarida Tareixa de Savoia.
Ese mesmo ano, de volta en España, produciuse o debut de Carolina Casanova no Gran Teatre del Liceu de Barcelona. A soprano xa cantara na cidade condal o ano anterior no Teatro Circo. No Liceu actuou entre decembro de 1876 e marzo de 1877, salientando a estrea no teatro barcelonés de Aida de Verdi xunto co tenor italiano Francesco Tamagno o 25 de febreiro de 1877, seis anos despois da estrea mundial no Cairo. Con todo, foi a súa segunda tempada en Barcelona a máis destacada, interpretando unha moi aplaudida Lucrezia Borgia xunto con Julián Gayarre. Ao mesmo tempo, a soprano ferrolá presentouse en Lisboa coa compañía lírica do Real Teatro. No teatro da capital portuguesa debutou con L'Ebrea de Fromental Halévy, cantando tamén en Maria di Rohan de Donizetti, Faust de Gounod, Il trovatore, Ernani, Un ballo in maschera ou Aida de Verdi. miniatura|esquerda|250px|A [[Royal Opera House de Londres, onde Carolina Casanova cantou dúas tempadas en 1878 e 1879.]] En 1878 formou parte da Royal Italian Opera, a compañía dirixida por Frederick Gye, na Royal Opera House de Londres. O éxito desta primeira tempada levou a Carolina Casanova a actuar de novo no Covent Garden en 1879, alternando nesta segunda tempada con Adelina Patti, interpretando papeis dramáticos en Les Huguenots e Robert le diable de Meyerbeer, Tannhäuser de Wagner, Lucrezia Borgia de Donizetti, Don Giovanni e Le nozze di Figaro de Mozart e Norma de Vincenzo Bellini. A prensa londiniense da época salienta o trato do público, e como a soprano ferrolá mantiña a súa posición no favor do público, como The Musical Times, que en agosto dese ano se refería á cordialidade do público durante toda a tempada. Nestas dúas tempadas a soprano ferrolá compartiu escenario co tenor navarro Julián Gayarre, con quen actuaría en numerosas ocasións ao longo da súa carreira. A segunda tempada londiniense finalizou con Norma, sobre a que Julio Enciso escribiu para o xornal vasco editado na Habana Ir-rac-bat, e que recolleu tamén Galicia Moderna'':
Nesta mesma época encóntranse referencias á presenza de Carolina Casanova en Rusia en outubro de 1878, cando Crónica musical recolle a súa participación na compañía do Teatro Imperial de San Petersburgo cantando Aida. A prensa española do momento fíxose eco do éxito da soprano ferrolá en Rusia. O xornal madrileño La Época, o nove de xaneiro de 1879, sinala a ferrolá como unha das primas donnas da compañía e apunta que a soprano galega é considerada pola prensa rusa como unha «artista de primeira orde», recibindo cada noite «máis de vinte chamadas a escena» e adianta a presenza na tempada de primavera e verán no Covent Garden. Amais, Carolina Casanova sumou nesta etapa ao seu repertorio Don Giovanni de Mozart, e interpretou tamén Marina e tres novas pezas do compositor navarro Emilio Arrieta en Londres e posiblemente tamén en San Petersburgo.
Nos primeiros anos da década de 1880 a prensa española fíxose eco novamente da presenza da soprano ferrolá en Italia, onde o xornal madrileño Crónica de la música sinala que fora contratada en 1880 polo Teatro San Carlo de Nápoles para cantar en Aida e Lohengrin, cantando 26 veces no teatro napolitano, e recollendo un notable éxito segundo informa a prensa da época. O ano seguinte Carolina Casanova regresou a Milán, desta vez para cantar no Teatro alla Scala, onde recibiu unha sonora ovación logo da representación de La traviata, segundo relatou a prensa da época, que afirmou tamén que recibiu unha serenata por parte da orquestra do teatro e foi acompañada á saída do teatro por numeroso público, se ben non foi ata 1887 cando volveu ao teatro da capital lombarda. En 1930 El Correo Gallego lembraba unha das últimas representacións da tempada de outono o 11 de febreiro de 1880 en San Petersburgo, na que a soprano ferrolá interpretou o papel principal en Lucrezia Borgia, recibindo unha sonora ovación e sendo chamada ao palco dos tsares. miniatura|250px|Gravado de Carolina Casanova na revista Sporting & Dramatic, coincidindo cunha das actuacións da soprano no Covent Garden. Na tempada 1881-82 formou parte da compañía lírica italiana que funcionaría no Gran Teatre del Liceu na primeira parte da tempada como Prima donna assoluta soprano drammatica. El Correo Gallego apuntaba no seu número do 5 de outubro de 1881 que a tempada de inverno reportaríalle á diva ferrolá unha suma de 45 000 duros.
A Aguarda, A Pastoriza
miniatura|Igrexa da Aguarda San Martiño da Aguarda é unha parroquia do concello da Pastoriza na comarca da Terra Chá, na provincia de Lugo. No ano 2007 tiña 91 habitantes, deles 50 eran homes e 41 eran mulleres, o que supón un aumento de 2 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.
Carolina Casanova
Éxito internacional
Carolina Casanova parecería que regresou a Rusia en 1884, despois de asinar un contrato para cantar en Moscova logo de finalizar a tempada no Liceu e cantar en París Lucrezia Borgia no dobre debut xunto con Julián Gayarre, que contou entre as persoas asistentes co escritor Alexandre Dumas, e que foi moi aplaudido. A diva ferrolá viviu moitas tempadas na capital francesa, ao estar contratada no seu teatro italiano, e a prensa española da época fixo referencia con frecuencia ás súas viaxes a París ao finalizar actuacións ou xiras. A prensa española da época informa ademais dalgúns datos curiosos da vida da soprano ferrolá en París, como os recollidos en 1889 por xornais como La Monarquía ou La Correspondencia, que salientan a súa presenza nas reunións íntimas que a raíña Isabel II ofrecía no seu palacio parisiense, e nas que segundo indicaban os medios, Carolina Cepeda era aplaudida con entusiasmo pola aristocracia que acudía aos seus salóns, e especialmente pola monarca española. No ano 1884 o xornal madrileño La Correspondencia de España sinala a presenza de Carolina Casanova e Gayarre na Coruña, aínda que se descoñece se cantaron na cidade herculina. Nesta época era habitual atopar notas na prensa nas que se recollía a presenza da soprano ferrolá en Vilaboa (Culleredo), un lugar que frecuentaba a burguesía e certa aristocracia para os retiros de verán, e onde adquirira unha casa na que pasaba tempadas acompañada da súa familia.
En 1886 volveu ser contratada polo Covent Garden, e ao ano seguinte La Correspondencia fíxose eco de que a soprano ferrolá fora contratada por cuarta vez polo teatro londiniense, no que cantaría, entre outros títulos Semiramide, que regresou ao Teatro Imperial de San Petersburgo, inaugurando a tempada de outono e entroido coa ópera Norma. A interpretación valeulle un novo éxito e o crítico do Diario de San Petersburgo chegou a comparala en moitos aspectos con Giuditta Pasta, considerada no momento a Norma modelo. O crítico ruso afirmaba:
A tempada 1887-88 foi a última na que Carolina Casanova actuou no Liceu, coincidindo coa Exposición Universal de 1888. Aló foi de novo a «mellor» Valentina en Les Huguenots en maio, e en xuño Lohengrin e finalmente Lucrezia Borgia.
Últimos concertos e profesora
miniatura|esquerda|200px|Retrato de Julián Gayarre. A morte do tenor navarro, unida á do seu marido Luis de Cepeda, puido ser un dos detonantes do retiro dos escenarios de Carolina Casanova. A pesar de que Carolina Casanova aínda estaba en plenas facultades, a partir de 1889 foi reducindo a súa actividade concertística ata que arredor de 1893 se retirou dos escenarios. Mercedes Puyol apunta a dous factores que puideron desembocar na súa retirada dos escenarios para pasar a dar clase, as mortes de Julián Gayarre primeiro, e logo a do seu marido.
A soprano ferrolá mantivera unha frutífera relación profesional co tenor navarro, e posiblemente tamén de amizade. Logo de cantar xuntos en Bilbao, en decembro de 1889 Gayarre enfermou e sufriu un esvaemento en pleno escenario do Teatro Real mentres cantaba Les Pêcheurs de Perles de Bizet o 8 de decembro. Poucos días despois, o 2 de xaneiro de 1890, falecía en Madrid. Pouco despois de que Gayarre caera enfermo, o seu marido morreu de xeito inesperado o 15 de decembro. En marzo dese mesmo ano Carolina Casanova solicitou unha praza para ensinar canto na Escola Nacional de Música e Declamación, xa que un dos seus profesores, Jorge Ronconi, acababa de falecer. A soprano fixo valer os seus méritos e nuha carta dirixida ao director xeral de instrución pública, posiblemente o director afirma que os méritos alegados son certos e manifesta que a considera apta para desempeñar a cátedra. Con todo, aínda tería que agardar para conseguir unha resposta por parte do conservatorio madrileño.
Logo dos tráxicos sucesos, Carolina Casanova presentouse en Santander para cantar a ópera de Tomás Bretón Los amantes de Teruel en abril, antes de regresar a Madrid para a tempada de outono. Na capital de España regresou ao Teatro da Zarzuela, que daquela se encontraba nun proceso de mudanza cara á ópera italiana logo de deixar o xénero chico por protestas dos medios, onde cantou de novo Lucrezia Borgia con grande éxito.
En 1891 cantou Norma e Les Huguenots no Teatro Nacional São João do Porto e participou nun concerto benéfico a favor das persoas damnificadas polo lume en Ribera de Curtidores no madrileño Teatro do Príncipe Alfonso en presenza da familia real española, e uns meses despois nun concerto organizado polo Conservatorio, daquela dirixido por Emilio Arrieta, para colaborar na reparación dos danos producidos nas inundacións en Toledo e Almería. Foi o 14 de xullo dese mesmo ano cando a soprano ferrolá recibiu a resposta do Conservatorio, sendo nomeada interina e tomando posesión ao día seguinte. Carolina debeu conseguir a súa praza polos méritos presentados e non por superar un exame, como pode deducirse dun documento oficial no que a frase «practicou os exercicios con nota de» e no seu lugar aparece escrito a man «foi nomeada por concurso». O xornal barcelonés La Dinastía referiuse ao seu nomeamento nos seguintes termos:
miniatura|275px|Primeira páxina dunha carta de Carolina Casanova a Barbieri. Con todo, o salario recibido foi de tan só 2 000 pesetas anuais, dous terzos menos da dotación da cátedra. Carolina Casanova decidiu solicitar a cátedra en propiedade en 1892 apoiándose no Real Decreto do 22 de xaneiro dese mesmo ano, solicitando así mesmo apoio do propio Barbieri para o «pronto despacho» da súa solicitude. Finalmente o 11 de marzo foi nomeada profesora numeraria da institución, o que supuxo un notable incremento nos seus ingresos, xa que o seu salario pasou a ser de 3 000 pesetas anuais, que se incrementou en 500 pesetas por cada un dos tres quinquenios nos que exerceu a cátedra.