cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Francisco Jaime Vázquez Díaz
Traxectoria
Fillo de Jaime Vázquez. Foi director de distintas sucursais de Caixanova. Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura de Coalición Popular en Montederramo e foi elixido alcalde. Volveu ser elixido alcalde nas municipais de 1987 encabezando a candidatura de Alianza Popular-Centristas de Galicia, pero dimitiu por motivos profesionais en febreiro de 1988.
Baltasar Vázquez
Baltasar Vázquez Fernández, nado en Gabín (Montederramo) o 26 de outubro de 1905 e finado na Gudiña en 1995, foi un mestre e político galego.
Traxectoria
Estudou o maxisterio no Colexio-Seminario do Ave María, estando no internado do Padre Manjón en Granada. De volta a Galicia, foi mestre interino en Xunqueira de Ambía (1925). Aprobou as oposicións de 1928. Foi mestre en Zorelle e despois en Bustavalle (Maceda). Militante comunista, era membro da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense, e a partir de 1932 pasou a dirixir a súa revista Escuela de Trabajo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído. Agochado no faiado da casa dos sogros en Maceda, despois en Gabín e finalmente no monte. Estivo tres meses de criado na casa dun veciño de Montederramo e logo agochado na serra da Queixa. Ao rematar a guerra entregouse. Ingresou na cadea o 15 de xuño de 1939. Xulgado en Ourense por rebelión militar, foi sentenciado a cadea perpetua. Internado na Prisión Provincial de Ourense, saíu en liberdade provisional en 1941. Estivo un tempo en Montederramo dando clases particulares de Bacharelato e traballando como capataz na repoboación forestal. Trasladouse a Valladolid e foi encargado de FASA e deu clases particulares. Revisado o seu expediente de depuración, reingresou no Maxisterio en 1964. Incorporouse como mestre en Olmedo en 1965 e ao ano seguinte conseguiu o traslado a Forcarei. O seu último destino foi A Gudiña, onde se xubilou en 1975.
Vida persoal
Casou en Maceda con Gloria Movilla Carnero en 1932.
Windows 8
Windows 8 é unha versión de Microsoft Windows, a familia de sistemas operativos producidos por Microsoft para uso en ordenadores persoais, incluíndo escritorios domésticos e empresas, netbooks, tablets, servidores e centros multimedia, sacado á venda o 26 de outubro de 2012. Engade soporte para procesadores ARM, así como as tradicionais microprocesadores x86 de Intel e AMD. A interface de usuario foi modificado para o facer máis axeitado para uso con pantalla táctil, en adición ao rato tradicional e teclado. Respecto ás edicións anteriores, Microsoft cambiou a terminoloxía das diferentes versións que ofrecía do seu sistema. Así, en Windows 8 existe unha versión RT (deseñada para dispositivos con arquitectura ARM, é dicir, especialmente teléfonos intelixentes e tabletas) e dentro xa das versións indicadas para escritorio atopamos: Windows 8 (versión básica, válida para calquera usuario estándar), Windows 8 Pro (engade funcionalidades como o control do escritorio remotamente, o Windows Media Center, o sistema de virtualización Hyper-V e o cifrado das unidades coas ferramentas como BitLocker e BitLocker to Go) e Windows 8 Enterprise (especialmente deseñado para grandes empresas (inclúe Windows to Go, DirectAcess, BranchCache e AppLocker).
Moldes, Moldes, Boborás
Moldes é un lugar da parroquia de Moldes no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Tiña 94 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 44 eran homes e 50 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 90 habitantes (40 homes e 50 mulleres).
Óblast Autónomo Hebreo
250px|miniatura|[[Bandeira do Óblast Autónomo Hebreo.]]
miniatura|Situación do Oblast Autónomo Hebreo en Rusia O Óblast Autónomo Hebreo (ruso: Еврейская автономная область, yiddisch:,  yidixe avtonome gegnt ) é un suxeito federal de Rusia. Limita co krai de Khabarovsk ao norte, co óblast de Amur ao leste e con Heilongjiang (República Popular da China) ao sur. Ten unha área de 36.000 km² e unha poboación de 190.915 (censo ruso (2002)), dos cales tan só un 1,2% son xudeus, a poboación é principalmente rusa (case o 90%).
A división administrativa xudía fundouse coa axuda do Komzet en 1928 como o Distrito Nacional Xudeu. Foi resultado da política das nacionalidades de Stalin, en que cada grupo nacional da Unión Soviética recibía un territorio con autonomía cultural no seo do socialismo. A idea era crear un novo Zión, onde a cultura proletaria xudía puidera desenvolverse co yiddish como a lingua que dese cobertura aos xudeus no canto do hebreo que promovía o sionismo en Palestina. O territorio próximo á fronteira con Manchuria, controlado polo Xapón, estaba practicamente deshabitado debido ás duras condicións xeográficas da rexión, a política de creación dun ente xudeu recibiu apoio internacional e chegaron á rexión tamén uns 1400 xudeus norteamericanos, arxentinos, palestinos e europeos. Despois das purgas dos xefes locais en 1936-1938 quedaban 20.000 xudeus no territorio. En 1946-1948 dáselle un novo pulo ao establecemento de xudeus na rexión que chegan ata 30.000. En 1961 era o 8,8% da poboación do distrito (14.269 xudeus) con apenas cargos xudeus de relevo, e contaban tan só cun xornal de dúas páxinas.
Taboada, Piloño, Vila de Cruces
Taboada é un lugar da parroquia de Piloño, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 47 habitantes (23 homes e 24 mulleres), o que supón unha diminución de 4 habitantes con respecto ao ano 2000.
Royal Jordanian
Royal Jordanian Airlines (árabe: الملكيَّة الأردنيَّة; transcrición: Al-Malakiyyah al-'Urduniyyah), anteriormente coñecida como Alia Royal Jordanian Airlines é a aeroliña nacional de Xordania. Ten a súa sede en Amman e opera voos regulares a catro continentes dende a súa base principal no aeroporto da Raíña Alia desa cidade. Royal Jordanian (RJ) é membro da Organización Árabe de Transportistas Aéreos e da alianza de aeroliñas Oneworld. A compañía opera uns 500 voos semanais.
Frota
miniatura|[[Boeing 787-8]] En maio de 2018 a frota de Royal Jordanian estaba formada polos seguintes avións:
A Torre, Zaparín, Cortegada
A Torre é un lugar da parroquia de Zaparín no concello ourensán de Cortegada na comarca do Ribeiro. Tiña 13 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 1 eran home e 12 mulleres.
Faílde
O topónimo galego Faílde pode referirse a:
Antonio Rivera Losada
Antonio Rivera Losada, nado en Mera de Abaixo (Ortigueira) en 1920 e finado en Ortigueira o 16 de marzo de 2002, foi un escritor e xornalista galego.
Traxectoria
Fillo de Antonio Rivera López, un tratante de gando, e dunha mestra de escola, os seus pais foron represaliados logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, o pai estivo fuxido e despois estivo na cadea, e a nai foi suspendida de emprego e soldo e foi trasladada. Iniciou a carreira de Ciencias Químicas na Universidade de Santiago de Compostela e en 1947 marchou a Madrid, onde entrou nos círculos intelectuais e comezou a frecuentar os parladoiros do Café Gijón, onde coñeceu a Camilo José Cela, de quen foi secretario durante un tempo. Colaborou en periódicos de Madrid e en La Voz de Ortigueira, gañou o Premio Nacional de Xornalismo en 1954. Marchou ao Brasil en 1957, desde onde colaborou en La Voz de Galicia. Volveu a Galicia, impartiu clases particulares e foi guionista de radio.
Paula Estebas
Paula Estebas Armas, nada en Logroño o 21 de febreiro de 1993, é unha xogadora española de baloncesto profesional, que xoga no club Araski AES da liga Feminina española, na tempada 2018-2019.
Traxectoria
Mide 1.75 metros, e xoga na posición de Base-Escolta. Dende moza estivo vinculada ó equipo Campus Promete, de Logroño, do que nos últimos anos foi a capitá.
Marchou do Campus Promete tralo descenso do equipo ó acabar a tempada 2017-2018, e descender a L.F.2.
É licenciada en matemáticas, e tamén ten a carreira de violín.
L'Alfàs del Pi
L'Alfàs del Pi é un concello da Comunidade Valenciana, pertencente á provincia de Alacant. Está situado na costa mediterránea, na comarca da Marina Baixa, e limita con Altea, Benidorm e La Nucia.
O núcleo urbano atópase no interior, a uns 3 km da costa e moi preto da Serra Gelada. Con todo, o concello ten 4 km de costa, nos que destaca a praia de l'Albir.
Lévedo
miniatura|dereita Denomínase lévedo ou fermento a calquera dos diversos fungos microscópicos unicelulares que son importantes pola súa capacidade para realizar a fermentación de hidratos de carbono, producindo distintas substancias. O lévedo máis utilizado é o da especie Saccharomyces cerevisiae, que se emprega na elaboración de pan, viño ou cervexa. Pódense reproducir asexual ou sexualmente. Durante a reprodución asexual, un brote novo crece fóra do lévedo nai cando se dan as condicións apropiadas, entón, despois de que o brote alcance un tamaño do adulto, sepárase. Cando os nutrientes son escasos os lévedos son capaces da reprodución sexual por medio de esporas. Existen tamén lévedos artificiais, consistentes en compostos químicos que producen un efecto similar na cocción, do estilo do bicarbonato de sodio.
L'Alfàs del Pi
Conta cunha poboación de 21.969 habitantes (INE 2013), dos que aproximadamente o 56% son de nacionalidade estranxeira.
-666
Outros
Historia ano a ano
Mos
Mos é un concello da provincia de Pontevedra pertencente á comarca de Vigo. Antigamente inscribíase na histórica Comarca da Louriña, que pese a non ter valor administrativo segue tendo presenza no imaxinario colectivo e nos medios de comunicación.
O seu xentilicio é mosense. Segundo o IGE, no ano 2014 contaba con 15.324 habitantes dos cales 7.529 son homes e 7.795 mulleres.
Ten unha superficie de 53,2 km² e unha densidade de poboación de 288,04 hab/km² repartidos en dez parroquias: Cela, Dornelas, Guizán, Louredo, Mos, Pereiras, Petelos, Sanguiñeda, Tameiga e Torroso.
Este concello estableceuse constitucionalmente no ano 1836, non tendo nestes dous séculos apreciables variacións agás os diferentes cambios de capitalidade.
Situación
O concello emprázase no suroeste de Galicia, preto da fronteira con Portugal, flanqueado polos concellos de Vigo, O Porriño e Ponteareas. No seu extremo norte e nordeste limita cos concellos de Ponteareas e Pazos de Borbén.
Orografía e hidrografía
No tocante ás elevacións, as máis importantes nas cordilleiras menores do Galleiro, son As Sete Paredes (744 m), o Salgueirón (621 m), o Castelo (543m) e Pereiras (514 m).
Os ríos que regan o municipio son o Louro, que recibe como afluentes o Torroeira, Fraga e Castelo, e, tamén, o río Perral que se une logo ó Louro.
Clima
A característica fundamental do clima é a existencia de dous microclimas ben diferenciados. Dunha banda, un clima de montaña, representado nas inmediacións de Peinador, e, doutra, un clima de val representado nas inmediacións do Porriño.
Demografía
miniatura|A casa do concello está a unha altitude de 131 m. sobre o nivel do mar. Para entender o crecemento demográfico deste concello hai que situalo xeograficamente na súa contorna tendo especial atención a Vigo. Esta cidade triplicou a súa poboación dende 1880 ata os anos trinta pasando dos 13.416 habitantes do censo de 1877 ata os sesenta mil nos anos da Segunda República. É, pois, a cidade galega que maior incremento porcentual de poboación tivo dende fins do século XIX ata fins do século XX, vinculado ao porto ás súas industrias pesqueiras e, máis tarde, ó sector servizos e á industria automobilística coa apertura de PSA-Citroen.
O crecemento desta cidade coincide tamén coa mellora das vías de comunicación, concretamente dos Tranvías Eléctricos de Vigo, que a altura de 1914 tiñan xa 17 quilómetros de vías. A articulación metropolitana da cidade de Vigo con toda a súa área de influencia, dende Redondela a Baiona e O Porriño, foi obra do desenvolvemento desta sociedade de transporte. Polo concello de Mos pasou unha liña que se iniciaba no Porriño e chegaba ata Cabral.
Divisións administrativas
miniatura|Mapa xudicial da [[provincia de Pontevedra. En granate o Partido Xudicial do Porriño.]] Mos está dividido, segundo o nomenclátor, en 41 entidades ou núcleos de poboación agrupados en dez parroquias. Con todo, o censo de poboación do Instituto Galego de Estatística nomea a 77 núcleos de poboación agrupados da seguinte forma: Das dez parroquias, Tameiga é a máis poboada con máis do dobre de poboación que calquera outra. Unha das características do concello é a ausencia dun centro urbano e a súa dispersión xeográfica. A clasificación que o IGE fai do concello corresponde á etiqueta Zona Pouco Poboada (ZPP).
Tradicionalmente o concello incluíase no partido xudicial de Redondela, sendo agregado nas súas sucesivas desaparicións no de Vigo e Tui. Posteriormente o concello pasou a inscribirse no partido xudicial do Porriño.
Patrimonio arqueolóxico
O sitio arqueolóxico do castro de Torroso, na parroquia de Torroso, foi descuberto de maneira fortuíta en 1983. Os temporais da estación derrubaron varias árbores poñéndoo ó descuberto entre as terras adheridas ás raíces cunha cantidade de fragmentos de cerámica. Tralo estudo destes fragmentos atopados, os expertos ditaminaron que se trataba dun sitio arqueolóxico de topografía castrexa.
Trala aprobación dun plan de escavación, aprobado polos organismos públicos, os traballos empezan a altura do 1984. En 1992, Antonio de la Peña, arqueólogo do museo Provincial de Pontevedra, afirmou que o castro de Torroso era o testemuño máis antigo en Galicia da cultura castrexa trala datación da súa fundación a inicios do século VII a.C..
N0 2015 os alumnos do Instituto de Educación Secundaria de Mos, en colaboración co seu profesorado, comezaron a impulsar a recuperación dos restos arqueolóxicos poñendo sobre a mesa a necesidade da recuperación do patrimonio arqueolóxico do concello.
Pola parroquia de Dornelas pasou dende moi antigo o Camiño Real, camiño que unía o interior co mar, é dicir, Ponteareas con Vigo. Neste mesmo camiño descubriuse, a causa das obras de mellora dun camiño, uns bustos enterrados na década dos 70. Foron gardados na casa dos veciños por descoñecemento, e posteriormente foron recuperados por Francisco Javier Baquero Rotea ó facer un estudo etnográfico para unha obra sobre o concello.
Os bustos atópanse no Museo de Pontevedra. Porén, o colexio Peña de Francia conserva unha replica do Xano doada por Marcos Escudero, escultor e canteiro mosense.
miniatura|300px|Miliario de Santiaguiño de Antas. Este miliario está situado na antiga Vía XIX do Itinerario de Antonino, no actual Santiaguiño. O miliario é unha columna de granito cilíndrico de época romana, localizado no lugar onde o Itinerario de Antonino sitúa a mansión "Búrbida". Estes elementos eran colocados nas vías a modo de postes quilométricos co fin de sinalar as distancias entre cidades e podían indicar, tamén, o número de pasos (mil pasos, unha milla). Estas pezas levaban unha inscrición en referencia ó emperador da época pero, no caso deste miliario, as incricións son ilexibles. En épocas posteriores á romanización, coa intención de cristianizalo por ser considerado un elemento pagá, foi “crucificado”, é dicir, cuberto de cruces ó longo do fuste.
Segundo fontes orais, este miliario foi obxecto de prácticas relacionadas co culto á fertilidade, mediante fregas do ventre contra este.
A cronoloxía que se lle atribúe a este miliario coincidiría coa época do emperador Traxano, no s. II d.C. Tamén é coñecido cos nomes de Marco ou Anta da Maniola por servir de deslinde entre as parroquias de Louredo e Guizán, do concello de Mos, e de Vilar de Infesta, do concello de Redondela.
Este miliario é un dos elementos arqueolóxicos que podemos atopar no Camiño Portugués no seu paso por este concello.
Este petróglifo atópase no Monte Salgueirón, en Santo Antoíño. É un elemento de grande interese arqueolóxico e parece corresponder á época do Calcolítico, cunha cronoloxía que abranguería do 2000 ó 1800 a.C. . Trátase dun gravado feito cun obxecto punzante que presenta diversos motivos tales como liñas curvas e círculos. Descoñécese o significado, se ben hai autores que apuntan a que tales representacións poidan ser posibles mapas de situación, mentres que outros cren estar en fronte de ritos relixiosos prehistóricos vinculados ó culto á auga.
Este petróglifo atópase na parroquia de Louredo e, segundo unha catalogación do patrimonio arqueolóxico do concello, pertence ó grupo de gravados históricos, posiblemente á Idade Media, polo que leva a pensar que se trata dun petróglifo de delimitación territorial. Antigamente era costume da xente marcar as pedras co fin de deslindar montes ou terreos.
esquerda|miniatura|Mámoa de Meixoeiro.
O val do río Louro presenta non poucas evidencias da súa ocupación durante os tempos prehistóricos.
Os restos máis numerosos, integrados polas agrupacións de túmulos megalíticos, coroan a dorsal da Serra do Galiñeiro nos límites co municipio de Vigo.
No concello atópanse diversos restos desta cultura megalítica espallados por todo o territorio. Algúns foron recuperados e trasladados mentres que outros seguen no seu lugar orixinal. Un dos testemuños mellor conservados son os túmulos funerarios megalíticos da parroquia de Cela onde se atopan as Mámoas do Círculo Mercantil, un conxunto de nove mámoas situadas no cumio dunha altichaira.
Pazo de Mos
miniatura|Pazo de Mos. O pazo de Mos pertenceu á poderosa Casa de Soutomaior, unha das máis ilustres da nobreza galaica e que exercía alí o seu señorío.
O fillo primoxénito de Pedro Álvarez de Soutomaior, chamado Álvaro, foi desherdado polo seu pai pero apoderouse da casa. Após varios acontecementos históricos ligados a esta familia, esta propiedade foi parar á súa neta, María de Soutomaior. A relación dos descendentes chegaría ata Gabriel de Quirós, Deputado Xeral de Galicia e home de confianza de Carlos II, e por este monarca, agraciado en 1686 co título de Marqués de Mos. Tras varias xeracións o título pasou a mans de Mariano Pérez e Pérez de Castro. O título de Mos ten Grandeza de España dende 1776, mercé concedida ó cuarto marqués en atención ós servizos á patria prestados polos seus antecesores.
O pazo é un edificio que data do século VII e que está presentado nunha planta en forma de L. Está construído con perpiaños de gran calidade e estrutúrase en tres andares superpostos. Consta de tres fachadas e un testeiro semisoterrado dos seis lados que pechan a planta en L. Destacan os catro balcóns de granito labrados, as dúas chemineas rematadas en esfera, de influencia Herreriana, así como o escudo no que aparece reproducido o castelo de Soutomaior que daría orixe no século XIX ó actual emblema de Mos.
Foi construído para María de Soutomaior e Alonso de Quirós a partir do ano 1543. Á volta do século XVIII sufriu unha ampliación que lle deu máis altura á construción da ala norte e á capela.
En setembro do 1721 inaugúrase o palacio e a capela coa confirmación dos fillos da Marquesa de Mos tras ser ampliado e reformado.
A comezos do século XIX, no 1809, o palacio foi incendiado polas tropas francesas queimándose en parte. O quinto marqués, Benito Correa, e a súa familia foron feitos prisioneiros e levados a Dijon, en Francia. Máis tarde foron postos en liberdade e a altura do 1816 estaba residindo xa en Madrid. No mesmo ano, delincuentes do Val da Louriña roubarían no palacio sufrindo un novo incendio.
Tras estes incidentes permanecería varios anos en ruínas. Isto provocou o roubo de grandes obxectos de valor que pertencían ó pazo.
O Pazo de Mos é a sede da Fundación Pazo de Mos, composta pola Asociación Veciñal de Santa Baga de Mos así como a Comunidade de Montes da mesma parroquia. Asemade, é a sede do Círculo Cultural e Deportivo Santa Eulalia de Mos.
Pazo de Santo Antoíño
O Pazo de Santo Antoíño sitúase na parroquia de Louredo. O pazo, a casa consistorial e o cárcere que se sitúan neste barrio son froito da antiga xurisdición que situou a Santo Antoíño como concello independente. Unha petición do 5 de decembro de 1836 opúxose á anexión por ser a nova capital propugnada Mos, alegando que o concello de Santo Antoíño tiña xa todo o que necesitaba podendo conservar o seu rango de concello. Así mesmo, no caso de realizarse a anexión, a petición propoñía que Santo Antoíño fora a nova capital, sendo as parroquias estremeiras as que foran anexionadas.
Finalmente, no B.O.P.P. do 3 de decembro de 1836 quedou constituído o concello de Mos anexionando ó de Santo Antoíño. .
Igrexas
Cada parroquia ten a súa igrexa coas súas diversas particularidades. Con todo, cómpre destacar tres igrexas principais por gardaren conexión co románico.
miniatura|Igrexa de San Salvador de Louredo.
De planta rectangular presenta unha soa nave e unha ábsida. No interior desta igrexa atopamos unha gravación que posiblemente indique a data da súa construción: “EN 1247 AÑO MA(R)I(AN)O”. Desta época conserva a porta norte, na que se aprecian dúas arquivoltas semicirculares e un tímpano con motivos de cruz lobulada nos extremos. Arredor destes obsérvanse flores hexapétalas e cuadrifolios semicirculares. Da mesma época datan os canzorros situados no beiril decorado con círculos florais e cruces. A igrexa foi reformada dúas veces no século XVIII, no 1722 e no 1780, sufrindo numerosas modificacións. A capela maior, de época barroca, é de bóveda de pedra artesoada. No presbiterio, destaca un escudo de armas dos Lanzós e Taboada. .
esquerda|miniatura|Fachada de Santa María de Guizán. Segundo a epigrafía das súas paredes, parece que a data de consagración da igrexa corresponde ó 30 de outubro de 1192. Pese as posteriores reformas, aínda conserva a fachada, os muros laterais e canzorros. A fachada presenta unha porta cun arco de medio punto con dúas arquivoltas e un tímpano decorado con seis orificios que descansa sobre dous pares de columnas. Sobre esta porta atópase unha fiestra con derramo exterior. Os muros laterais son lisos e levan canzorros figurados e beiril decorado. Algúns dos capiteis románicos desta igrexa foron levados ó Museo Provincial de Pontevedra.
Faces in the Crowd
Faces in the Crowd é un filme estadounidense dirixido por Julien Magnat que foi estreado no 2011.
Mos
Igrexas
miniatura|Igrexa de Santiago de Sanguiñeda. Situada no lugar de Piñeiro data do ano 1686. Ten planta rectangular e a fachada presenta unha porta alintelada con moldura. Sobre esta atópase un dosel no que se ve unha formación de arco semicircular e onde aparece esculpida en granito a imaxe sedente da Virxe co Neno. Sobre a formación hai unha fiestra con derramo exterior rematada nun pedestal que sostén a imaxe en pedra do Apóstolo Santiago. As características das esculturas, tanto da imaxe da Virxe como a do Apóstolo, debémolas situar estilisticamente no románico sendo, así, moi anteriores á construción da igrexa. Os extremos da fronte rematan en pináculos e o campanario central é dun so corpo con muros laterados con contrafortes. O tellado é a catro augas. No interior destaca o retablo maior de estilo rococó, e dous retablos menores ós dous lados da nave.
Faces in the Crowd
Sinopse
Un asasino en serie ten atemorizada á cidade. Unha espectadora inocente presenza o seu último ataque, pero ó fuxir cae dunha ponte quedando inconsciente. Cando esperta no hospital, non pode recoñecer á súa propia familia, nin ó seu mozo, nin tan sequera o seu propio reflexo no espello. Diagnostícanlle prosopagnosia, unha desorde neurolóxica causada por unha lesión no lóbulo temporal que impide comparar a cara que estamos vendo con outra cara almacenada na memoria, co que non é quen de recoñecer a mesma cara dúas veces.
Mos
Patrimonio natural
A Serra do Galiñeiro é unha cadea montañosa que atravesa os concellos de Vigo, Gondomar, O Porriño, Mos e Tui. A súa maior altura é a do monte Galiñeiro, con 711 metros, no concello de Gondomar.
O sendeiro do Monte Salgueirón destaca dende o punto de vista paisaxístico e das formacións vexetais autóctonas. Percorre unha zona de montaña onde se mesturan altas montañas de rochas e aldeas dispersas cun clima benigno en época estival.
O sendeiro dos Muíños caracterízase pola cantidade de muíños que atopamos a carón da ribeira do río Louro, así como dos regatos Perral, Cerqueira, Lagoa Torroeira e Fraga entre outros.
No percorrido do sendeiro dos Dolmens atópanse varias manifestacións da cultura megalítica. É un sendeiro caracterizado pola curta lonxitude e por unha xeografía benigna para os camiñantes.
Camiño Portugués
A ruta do camiño de Portugués que pasa por Mos comeza tras pasar Redondela, dirección Ameirolongo. Dende aí, o camiño decorre polo pazo de Mos e a igrexa de Santa Eulalia. Máis adiante, o camiño sobe pola rúa dos Cabaleiros ata chegar á capela de Santiaguiño de Antes onde está o miliario de Vilar de Infesta. Continuando o sendeiro, tras atravesar a meseta do Chan de Pipas, alcánzase a N-550 volvendo a entrar en Rendondela.
Festas e celebracións
A Festa da Rosa é a festa oficial do concello e tamén un día festivo na localidade. Celébrase sempre o 13 de xuño e xurdiu no ano 1973 para enxalzar a Rosa dos Quirós, marqueses dos que se herdou o emblema presente no escudo do Concello. Neste mesmo día celébrase o tradicional concurso de ramos de rosa.
Esta festa revive o paso do exército de Napoleón polo Val da Louriña. Ó longo de todo o día revívense episodios históricos en relación con estes feitos. Pola mañá represéntase a entrada do exército francés, o saqueo e os roubos no mercado de Mos finalizando co apresamento dos marqueses. Pola tarde represéntase a chegada dos guerrilleiros da Louriña, o apresamento dos soldados franceses e o seu posterior aforcamento. A festa finaliza coa tradicional queima do pazo dos marqueses, cun xogo de lucerío e fogos de artificio.
Paleontoloxía lingüística
A paleontoloxía lingüística é unha disciplina que pretende clarificar a prehistoria e cultura material dos falantes dunha lingua morta ou protolingua antiga. A paleontoloxía lingüística baséase na análise do vocabulario, e en particular a existencia de certos nomes de plantas e animais e innovacións tecnolóxicas, a partir das cales poden facerse conxecturas sobre a cultura material dos falantes das protolinguas que deron lugar ás linguas da familia. Así, a paleontoloxía lingüística trata de reconstruír a historia de épocas moi afastadas do presente onde carecemos de fontes escritas a través da evidencia lingüística; é unha fonte útil e igualitaria de coñecer o desenvolvemento das diferentes rexións, especialmente se se combina coa evidencia arqueolóxica.
Mos
Festas e celebracións
Esta festa celébrase no parque forestal da Penacova no mes de xuño. É a única festa temática prehistórica de toda Galicia e foi pioneira a nivel nacional deste tipo de celebracións. Durante unha fin de semana, os participantes organízanse en tribos a modo das sociedades prehistóricas, constrúen chozas, e participan en actividades relacionadas coa cultura e costumes desta época. Destaca a tradicional representación sobre o Penedo da Pucha onde se produce un enfrontamento simulado entre as tribos.
Paleontoloxía lingüística
Paleontoloxía indoeuropea
Historicamente a paleontoloxía lingüística apareceu no contexto da lingüística indoeuropea. O extraordinario interese suscitado entre lingüistas, historiadores e arqueólogos pola constatación de que case todas as linguas de Europa e un importante número en oriente medio e o subcontinente indio derivaban dunha lingua nai común, chamada protoindoeuropeo; levou a buscar a orixe do pobo indoeuropeo que falaría esa lingua e o tipo de cultura material que tería. Así por exemplo a presenza do termo común para 'bronce' reconstruíbel para metal suxire que os indoeuropeos serían unha cultura calcolítica. A abundancia de termos referidos á tecnoloxía da roda e dos carros tirados por cabalos suxire que puido existir unha caste guerreira que empregou o carro como arma ofensiva na expansión indoeuropea. A presenza de certos nomes de animais e plantas, en comparación coa distribución do hábitat natural desas especies, levou a buscar o situar a rexión orixinal da expansión nalgún lugar entre o Danubio e os Urais. Con todo, o uso pouco rigoroso de argumentos paleontolóxicos conduciu a esaxeracións e erros considerábeis, razón pola cal numerosos autores criticaron certos usos da paleontoloxía lingüística.
Mos
Festas e celebracións
No ano 2015 celebrouse a 13ª edición.
Paleontoloxía lingüística
Paleontoloxía doutras familias
A mesma idea usada para conxecturar aspectos probábeis das características dos antigos indoeuropeos foi aplicada a outras familias de linguas e ás protolinguas reconstruídas por medio da lingüística histórica. Así por exemplo a expansión bantú e as probábeis rutas de expansión das linguas bantús pode ser estudada a partir dos estudos de paleontoloxía lingüística aplicados ao idioma protobantú. Igualmente recentemente tentouse describir a expansión dos pobos afroasiáticos en África oriental e o norte do continente. As conxecturas formuladas no seo da paleontoloxía lingüística en si mesmas non son comprobábeis, pero constitúen un bo punto de partida sobre o que rastrexar arqueoloxicamente as expansións de pobos e linguas no pasado.
Mos
Símbolos
Na primeira metade do século XIX atópase o que pode reputarse o primeiro emblema de carácter privado do municipio que consiste nunha rosa cun tallo e follas baixo a Coroa Real, pero non cerrada, en forma de escudo. Sobre o ano 1853 Mos puxo nos seus documentos o selo coa Coroa Real e as rosas.
O actual escudo foi deseñado por Faustino Menéndez Pidal de Navascués no ano 1974. Este combina a rosa, emblema do municipio de orixe non coñecida, coas armas da liñaxe de Soutomaior nun escudo partido timbrado cunha coroa marquesal.
Prensa
El Eco, publicado por primeira vez no 1916 en Mos, foi un xornal político que figuraba en nome de Serafín Antonio Cruz. .
O TranVía foi unha revista trimestral do Val da Louriña que iniciou a súa publicación co número 0 de xaneiro a marzo de 1992 ata o 1995.
En xuño de 2004, A Peneira, unha publicación periódica quincenal, comezou a editar un suplemento comarcal mensual denominado A peneira da Louriña, de curta duración.
Lexislatura 2007-2011
Tras renovar o pacto de goberno entre o PSdeG-PSOE e o BNG, goberno presente xa na anterior lexislatura, no 2008 produciuse un cambio de goberno non esperado. Tras unha moción de censura presentada polo PP, e apoiada por un tránsfuga do PSdeG, Gerardo Alonso, o goberno pasou a mans dos populares ostentando o cargo de alcaldesa Nidia Arévalo.
A violación do pacto antitransfuguismo fixo que toda a corporación do goberno municipal se dera de baixa do PP.
Eleccións municipais 2019
O 26 de maio do 2019, a alcaldesa Nidia Arévalo PPdeG revalidaba por cuarta vez consecutiva o seu cargo con 9 concelleiros a seu cargo. O PSdeG-PSOE gañaba 2 edís máis dos que tiña e Gañamos Asemblea Veciñal-SON, perdeu 2 edís posicionándose como terceira forza. O BNG mantívose con 1 edil.
José María Vázquez Morales
José María Vázquez Morales, coñecido como Pantuso, nado no Araño (Rianxo) en 1822 e finado na mesma parroquia o 19 de xullo de 1904, foi un político galego.
Traxectoria
Foi o cacique do Partido Conservador no concello de Rianxo co apoio de José Ortega Munilla e Eduardo Gasset Artime. Exerceu o control político do concello dende os anos corenta do século XIX a 1902 (coa excepción do Sexenio Democrático). Foi alcalde de Rianxo en varias ocasións.
Sociedad Deportiva Teucro
A Sociedad Deportiva Teucro é un equipo de balonmán de Pontevedra. Compite na Liga Asobal, tras o ascenso acadado na campaña 2014/15, despois de 6 tempadas na División de Honra Prata. O seu filial, a Sociedad Deportiva Teucro San Narciso, compite no grupo A da Primeira Estatal (terceiro nivel da pirámide de ligas españolas).
Historia
Vicedecano do balonmán español, a Sociedad Deportiva Teucro naceu o 4 de maio de 1945. O club abarcaba 11 modalidades deportivas: ximnasia, atletismo, fútbol, baloncesto, balonmán, remo, natación, hóckei, ciclismo, xadrez e ping-pong.
En 1948 organiza a Fase Final do Campionato de España de balonmán (na modalidade de a once), como premio á boa traxectoria do equipo. Na Fase Final tamén participan o FC Barcelona, a Real Sociedad de San Sebastián e o SEU de Barcelona, destacando xa a afección do Teucro como unha das mellores da península.
A principios de 1958 comeza a participación en competicións oficiais de balonmán xuvenil en modalidade a sete (se ben o equipo sénior aínda participaba a once), inscribindo dous equipos pola gran cantidade de xogadores desa categoría que se anotaron. Tanto os xuvenís como o equipo sénior acadan boas posicións nas súas competicións. Nese mesmo ano comezan as seccións de natación, montaña, pelota e actividades recreativas.
O equipo sénior gañou o campionato local en 1959, e os xuvenís obtiveron en León o primeiro posto do sector nacional, clasificándose para a fase final do Campionato de España a celebrar en Zaragoza, onde acada o terceiro posto.
Malia as diferentes seccións deportivas, xa nos anos 60 era o equipo de balonmán o que destacaba por riba dos demais. Na tempada 1960/61 o equipo de Primeira División e o de Segunda clasificáronse para as fases nacionais, celebradas respectivamente en Palencia e Alacant, igual que na tempada 1961/62, ano en que a Federación Española de Balonmán concede á SD Teucro unha placa ó mérito á entidade con maior contribución á difusión deste deporte.
Arxe, Portodemouros, Vila de Cruces
Arxe é un lugar da parroquia de Portodemouros, no concello pontevedrés de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o INE, en 2008 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres), o que supón unha diminución de 6 habitantes con respecto ao ano 2000.
Sociedad Deportiva Teucro
Historia
En 1963 un combinado de xogadores da SD Teucro e do Vulcano, como selección de Pontevedra, clasificouse por primeira vez para as semifinais da Copa do Xeneralísimo, tras vencer á selección de Zaragoza. A Semifinal celebrouse en Pontevedra ante miles de afeccionados e coa presenza entre outras autoridades do Presidente da Federación Española de Balonmán. O partido rematou co triunfo da Selección pontevedresa ante a de Valencia.
Sinusite
A sinusite é unha resposta inflamatoria da mucosa do nariz e dos seos paranasais que pode deberse a unha infección por axentes bacterianos, virais, fungos, un cadro alérxico ou a unha combinación destes factores. Case sempre está acompañada de inflamación da mucosa nasal ou está precedida dela.
Sociedad Deportiva Teucro
Historia
Tras algúns altibaixos deportivos, na tempada 1972/73 o equipo asegura o ascenso á División de Honra a falta de dúas xornadas. Mantense aí ata a tempada 1976/77 (acadando na tempada 75-76 a súa mellor clasificación ata aquel momento, un 7º posto). Descende a Primeira Nacional, onde está ata a tempada 1983-84, na que ascende á máxima categoría, que perde ó ano seguinte.
Sinusite
Caracterízase por rinorrea (secreción polo nariz), obstrución nasal e dor facial; pode haber hiposmia ou anosmia, tose, febre, fatiga, dor dentaria, halitose e malestar ótico.
De acordo coa duración da doenza pode ser cualificada como aguda se dura menos de catro semanas, subaguda se a súa duración é de catro a doce semanas e unha forma crónica con máis de doce semanas de doenza.
Sociedad Deportiva Teucro
Historia
O afianzamento definitivo na máxima categoría do balonmán español conséguese na tempada 1989/90. En 1993 a SD Teucro foi semifinalista na Copa de S.M. El Rei. Na 1995/96, despois dunha temporada anterior estupenda na que se mantivo na loita polo título ata caer en Barcelona a falta de cinco xornadas, obtén un cuarto posto de 16 equipos, clasificándose así para disputar a Copa EHF.
O equipo resultou eliminado polo Elektromos Budapest, cheo de internacionais húngaros, polo dobre valor dos goles logrados en pista contraria (26/24 en Pontevedra e 27/25 en Budapest).
Mantendo o equipo na máxima categoría (a excepción de dúas tempadas: 97/98 e 00/01) a SD Teucro continuou paseando o nome de Pontevedra polos mellores campos da xeografía nacional. Na tempada 2003-04 consegue o 8º posto na liga e chega ás semifinais da Copa de S.M. El Rei en Pamplona.
Na tempada 2004-05, malia organizar a XXX Copa do Rei de Balonmán, descendeu. Nas mesmas datas organizouse a Fase Final do Campionato Xuvenil Masculino.
Tras dúas tempadas na División de Honra B, acadando na primeira un decepcionante 8º posto, na tempada 2006-2007 acada a segunda posición, o que lle permite ascender para xogar na 2007-08 de novo na máxima categoría, a liga Asobal.
Na tempada 2007-2008, a SD Teucro parte co obxectivo da permanencia na máxima categoría, obxectivo que consegue acadando o décimo posto. Nesta tempada conseguiu algunhas vitorias importantes, como a que se produciu na casa contra o BM Valladolid. Este 10º posto permítelle continuar un ano máis na considerada mellor liga do mundo.
Na seguinte tempada (2008/09) descende á División de Honra B, que no ano 2011 muda o seu nome para pasar a denominarse "División de Honra Prata", na que compite ata a tempada 2014/15, na que acada o campionato de liga e ascende de novo á Liga Asobal, tras seis tempadas na División de Prata.
Joseph Nicéphore Niépce
Joseph-Nicéphore Niépce, nado en Chalon-sur-Saône (Borgoña) o 7 de marzo de 1765 e finado en Saint-Loup-de-Varennes o 5 de xullo de 1833, foi un terratenente francés, químico, litógrafo e científico afeccionado que inventou, xunto ao seu irmán, un motor para barcos e, xunto a Louis Daguerre, a fotografía.
Traxectoria
Cando no ano 1814 o seu fillo alistouse no exército, tivo a idea de empregar unha cámara escura xunto cos sales de prata sensibles á luz para tratar de conseguir imaxes fixas. Empezou utilizando a pedra como soporte para fixar as imaxes, aínda que desistiu pronto polos grandes problemas que carrexaba. Seguiu entón co papel, logo co cristal e, para rematar, con diversos metais como o estaño, o cobre e o peltre.
Gabriel Plaza Molina
Gabriel Plaza Molina, nado en Madrid o 12 de abril de 1945 e finado en Almeida de Sayago en 2010, foi un escritor español de narrativa e ensaio en lingua castelá.
Joseph Nicéphore Niépce
Traxectoria
Obtivo as primeiras imaxes fotográficas da historia no ano 1816, aínda que ningunha delas conservouse. Eran fotografías en papel e en negativo, pero non se deu conta de que estes podían servir para obter positivos, así que abandonou esta liña de investigación.
Gabriel Plaza Molina
Traxectoria
Periodista, editorialista e escritor, fundador da "Asociación Nacional de Informadores de la Salud" (ANIS), xunto con José María Catalán e Ramón Sánchez Ocaña, organizou conferencias de relevancia nacional sobre o tratamento do VIH e foi autor de numerosos artigos, ensaios e novelas entre as que destaca "El Triángulo de las Verduras", prologado por Camilo José Cela.
Joseph Nicéphore Niépce
Traxectoria
Un par de anos despois, xa en 1818, obtén imaxes directamente en positivo, sacrificando deste xeito as posibilidades de reprodución das imaxes, por ser as obtidas imaxes únicas.
Ao procedemento empregado chamouno heliografía (do grego Ηλιος, helios, «sol», e γραφια, grafía, «escritura» ou «debuxo»),distinguindo entre heliograbados -reproducións de gravados xa existentes- e puntos de vista -imaxes captadas directamente do natural pola cámara-.
miniatura|esquerda|210px|Punto de vista dende a fiestra de Gras. A primeira fotografía creada por Nicéphore Niépce en [[1826.]] Vista dende a ventá en Le Gras, datada no ano 1826, é a primeira fotografía coñecida e consérvase na actualidade na Universidade de Texas. Realizada uns dez anos despois de que conseguise as primeiras imaxes, recolle un punto de vista dunha rúa fixado sobre unha placa de metal. Necesitou 8 horas de tempo de exposición da placa á luz. Para realizar esta fotografía utilizo un ferro de peltre recuberta de betume de Xudea, expondo o ferro á luz quedando a imaxe invisible; as partes do verniz afectadas pola luz volvíanse insolubles ou solubles, dependendo da luz recibida. Logo da exposición a placa bañábase nun disolvente de aceite esencial de lavanda e de aceite de petróleo branco, disgregándose as partes de verniz non afectadas pola luz. Lavábase con auga podendo apreciar a imaxe composta pola capa de betume para os claros e as sombras pola superficie da placa prateada.
A través dos ópticos Chevalier, Niépce entrou en contacto con Daguerre con quen asinou un contrato de constitución dunha sociedade, o día 14 de decembro de 1829, para o desenvolvemento e comercialización do invento.
Por mor dunha apoplexía sufrida no seu estudo de Saint Loup de Varennes (Borgoña), faleceu o día 5 de xullo de 1833, aos sesenta e oito anos, sendo soterrado no cemiterio do pobo.
Grazas á publicación no ano 1841 da obra do seu fillo Isidore Niépce titulada Historia do descubrimento do invento denominado daguerrotipo púidose aclarar o seu papel na historia do descubrimento da fotografía, ante as manobras realizadas por Daguerre para ocultar os seus traballos.
Artashumara
Artashshumara ou Artashumara foi o fillo máis vello e herdeiro de Shuttarna II de Mitanni.
Traxectoria
Á morte do seu pai tíñao que suceder, pero no mesmo momento foi asasinado por un tal Ud-hi ou Uthi, un xeneral ou un cortesán; suponse que este Uthi quería reinar en nome dun rei menor de idade e que xa que logo proclamou ao irmán máis novo do asasinado Tushratta.
David B.
Traxectoria
Despois de estudar publicidade en París comezou a escribir e debuxar historias para distintas revistas, como Okapi, À suivre, Tintin Reporter e Chic.
Foi un dos fundadores, en 1990, da editorial independente L'Association, que chegou a ser unha das máis influentes da banda deseñada francesa.
Entre 1996 e 2003 publicou a novela gráfica autobiográfica l'Ascension du Haut Mal, na que narra a relación da súa familia co seu irmán, enfermo de epilepsia.
Nonás, Moldes, Boborás
Nonás é un lugar da parroquia de Moldes no concello ourensán de Boborás na comarca do Carballiño. Tiña 11 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 6 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).
Tony Bennett
Tony Bennett, nome artístico de Anthony Dominick Benedetto, nado en Queens (Nova York) o 3 de agosto de 1926 e finado na mesma cidade o 21 de xullo de 2023, foi un cantante norteamericano. Destacou no jazz e da música pop. Comezou a acadar sona na década dos 50. Os seus maiores éxitos foron os temas I Left my Heart in San Francisco, Because of You, Rags to Riches e Cold, Cold Heart.
Traxectoria
miniatura|Bennett en 2006.|esquerda Bennett comezou a cantar a unha idade temperá. Loitou nas etapas finais da segunda guerra mundial como U.S. Exército infantería no Teatro Europeo. Despois, desenvolveu a súa técnica de canto, asinou con Columbia Records e tivo a súa primeira canción popular número un con "Because of You" en 1951. Varios temas populares como como "Rags to Riches" seguiu a principios de 1953. Despois perfeccionou o seu enfoque para abarcar o canto de jazz. Alcanzou un pico artístico a finais da década de 1950 con álbums como The Beat of My Heart e Basie Swings, Bennett Sings. En 1962, Bennett gravou a súa canción principal, "I Left My Heart in San Francisco". A súa carreira e vida persoal experimentaron un prolongado descenso durante o auxe da era da música rock. Bennett realizou un regreso a finais dos anos 1980 e 1990, publicando álbums de disco de ouro de novo e ampliando o seu alcance á Xeración MTV mantendo o seu estilo musical intacto.
Bennett continuou creando obras populares e eloxiadas pola crítica no século XXI. Recibiu aclamacións renovadas ao final da súa carreira pola súa colaboración con Lady Gaga, que comezou co álbum Cheek to Cheek (2014); os dous intérpretes xiraron xuntos para promocionar o álbum durante 2014 e 2015. Co lanzamento do segundo álbum do dúo, Love for Venda (2021), Bennett bateu o récord individual do álbum máis longo dun top 10 na lista Billboard 200 para calquera artista vivo; o seu primeiro disco no top 10 foi I Left My Heart in San Francisco en 1962. Bennett tamén bateu o Guinness World Record para a persoa máis vella en publicar un álbum de material novo, á idade de 95 anos e 60 días.
En febreiro de 2021, Bennett revelou que fora diagnosticado de Alzheimer en 2016. Debido á lenta progresión da súa enfermidade, continuou gravando, xirando e actuando ata que se retirou dos concertos debido a problemas físicos, que anunciouse despois das súas últimas actuacións de One Last Time: An Evening with Tony Bennett and Lady Gaga os días 3 e 5 de agosto de 2021 no Radio City Music Hall.
Recoñecementos
Tivo moitos recoñecementos, incluíndo 20 Premios Grammy, un deles á Traxectoria e dous Premios Primetime Emmy. Bennett foi nomeado NEA Jazz Master e Kennedy Center Honoree e fundou a Frank Sinatra School of the Arts en Astoria, Queens, Nova York. Vendeu máis máis de 50 millóns de discos en todo o mundo e gañou unha estrela no Hollywood Walk of Fame.
Caseína
As caseínas (do latín caseus, "queixo") son unha familia de fosfoproteínas, que comprenden os tipos αS1, αS2, β, e κ. Estas proteínas encóntranse comunmente no leite dos mamíferos, e supoñen ata o 80% das proteínas do leite de vaca e entre o 20% e o 45% no leite humano. A caseína ten moitas aplicacións, desde ser o principal compoñente do queixo, a utilizarse como aditivo alimentario, ou como aglutinante na industria. Como alimento a caseína fornece aminoácidos, carbohidratos, e dous elementos inorgánicos, calcio e fósforo.
Composición
A caseína contén unha gran cantidade de residuos de prolina, que non interaccionan. Non hai tamén pontes disulfuros. Como resultado, ten unha estrutura terciaria relativamente simple. É relativamente hidrofóbica, o que fai que sexa pouco soluble en auga. No leite encóntrase en forma de partículas en suspensión chamadas "micelas de caseína", que mostran algunha semellanza coas micelas de tipo surfactante no sentido de que as partes hidrofílicas están na superficie e teñen forma esférica, pero que tamén teñen a gran diferenza de que o interior das micelas de caseína está moi hidratada, cousa que non ocorre nas outras. Nas micelas as moléculas de caseína están unidas entre si por medio de ións calcio e interaccións hidrofóbicas. Hai varios modelos que explican a conformación especial da caseína nas micelas. Un deles propón que o núcleo das micelas está formado por varias submicelas, e a periferia consta de microvilosidades de κ-caseína. Outro modelo suxire que o núcleo está formado por fibrilas entrelazadas de caseína. Finalmente, o modelo máis recente propón que se forma un enlace dobre entre as caseínas para que teña lugar a xelificación. Os tres modelos consideran que as micelas son partículas coloidais formadas por agregados de caseína envoltos en moléculas de κ-caseína solubles.
O punto isoeléctrico da caseína é 4,6. Como o pH do leite é 6,6, no leite a caseína ten carga negativa. A proteína purificada é insoluble en auga. En solucións de sales neutros é tamén insoluble, pero é facilmente dispersable en álcalis diluídos e en solucións de sales como o oxalato de sodio e o acetato de sodio.