cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mistborn
Creacións hemalúrxicas
Os koloss son criaturas violentas que matan con forza sobrehumana e son creados usando hemalurxia. Crecen até unha altura máxima duns catro metros, en cuxo punto os seus corazóns non poden soportar o seu tamaño e morren. Só teñen dous estados de ánimo: aburrimento e rabia.
Os Inquisidores son criaturas de Ruína; os seus poderes gáñanse a través da hemalurxia. Un Inquisidor é creado cando se cravan varios cravos nun feruquimista ou nun alomante e despois nun corpo humano, normalmente un alomante ou un Inquisidor existente. A maioría de Inquisidores son brumosos co poder alomántico de buscador, podendo queimar un metal para ver se hai outros alomantes preto.
Insua, Parada, Cerdedo-Cotobade
Insua é un lugar da parroquia de Parada, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Mistborn
Scadrial Post-Catacendro
O termo nacidobre non foi introducido até o cuarto libro. Un nacidobre é unha persoa cun poder alomántico e un poder feruquímico. Non hai relación entre os metais alománticos e feruquímicos dun nacidobre e a maioría deles teñen diferentes metais. Un nacidobre cos mesmos poderes alománticos e feruquímicos aumenta ambos significativamente, aínda que as propias habilidades non estean relacionadas. Tamén permite a Composición, cando un alomante queima unha mente de metal que prové moito máis efecto feruquímico que a carga da mente de metal.
A Igrexa do Supervivente adora o Kelsier, quen serviu como o seu primeiro mártir. A Vin, a Herdeira do Supervivente e a súa discípula, tamén era adorada. O Kelsier creou a Igrexa como vehículo de espallamento de esperanza e igualdade entre os skaa, para que así puideran rebelarse finalmente. Hai outras moitas relixións na saga, a maioría estudadas só por motivos históricos e filosóficos.
Maxia
No mundo en que Mistborn ten lugar, Scadrial, a maxia é representada como unha forza supernatural conformada por tres disciplinas distintas: alomancia, feruquimia e hemalurxia. Os tres sistemas de maxia están baseados en metais, os cales son usados polos individuos investidos para darlles habilidades específicas. O seu poder orixínase nas Estelas Conservación e Ruína, os dous seres divinos que son presentados no mundo de Mistborn. Este poder acaba por se fusionar, converténdose en Harmonía.
Alomancia
Na saga Mistborn, a alomancia é predominantemente unha habilidade xenética que permite a unha persoa metabolizar ("queimar") metais, inxeridos por un alomante, para ter poderes máxicos que potencian as capacidades físicas e mentais. Hai dezaseis metais que poden ser usados por unha persoa alomante, cada metal outorgando unha habilidade específica. Alén destes, hai dous metais ficticios: o atium e o lerasium, que son manifestacións sólidas dos poderes de Ruína e Conservación, respectivamente. A persoa capaz de queimar só un dos metais alománticos é coñecida como brumosa. Calquera persoa capaz de queimar de maneira natural todos os metais é chamada nacida da bruma. Na primeira triloxía só existían os brumosos e os nacidos da bruma, aínda que na segunda era o cruzamento social causou un novo fenómeno de xente cun poder alomántico e un poder feruquímico, chamados nacidobres.
Orixes da alomancia
En The Well of Ascension e en The Hero of Ages, revélase que a alomancia orixínase do poder de Conservación. Hai tres fontes ou orixes das habilidades alománticas no mundo de Mistborn:
Metais alománticos
Os metais alománticos están agrupados en catro grupos de catro metais: físicos, mentais, temporais e potenciais. Cada un destas agrupacións teñen dous metais básicos e as súas correspondentes aliaxes, que a cambio teñen unha habilidade que actúa de maneira oposta ou equilibra o metal básico. Cada metal produce un efecto interno ou externo.
Ademais dos metais alománticos básicos hai dous metais ficticios divinos: o atium e o lerasium e as súas aliaxes. Queimar lerasium ou as súas aliaxes pode converter humanos normais en nacidos da bruma e brumosos, respectivamente. O atium permite os alomantes ver o futuro. En The Final Empire, revélase unha aliaxe de atium chamada malatium, a cal permite a unha persoa alomante ver o que podería ter sido outra persoa de tomar diferentes decisións. Unha persoa brumosa que só pode usar atium é chamada vidente. En The Hero of Ages, o brumoso de atium Yomen cre que o atium e o malatium están entre os metais alománticos habituais, dos cales, no comezo da saga, só se coñecen dez metais alománticos normais, incluíndo o atium e ouro mais non o malatium ou o electrum: os dous últimos son "descubertos" durante os libros xunto co aluminio e o duraluminio, todos coñecidos polo Lord Lexislador mais mantidos en segredo. Así, con estes catros descubrimentos, os dez orixinais e a importancia do número dezaseis, Yomen e despois Sazed cando Ascende e deixa a súa mensaxe final escrita, chegan á conclusión de que agora hai catorce metais alománticos coñecidos, entón debe haber dous máis que son descoñecidos (os cales o Lord Lexislador pode ter sabido deles, mais non compartiu o seu coñecemento e ninguén máis o sabe). De feito, sen contar o atium e o malatium entre os dezaseis, hai non só dous senón catro metais descoñecidos (cromo, nicrosil, cadmio e bendaleo), os cales non aparecen até libros posteriores. O lerasium non é nomeado na triloxía inicial nin contado como un metal alomántico, aínda que a última doa coñecida é usada para converter o antes normal Elend Venture nun infrecuentemente poderoso nacido da bruma.
A Abelleira, Verducido, Pontevedra
A Abelleira é un lugar da parroquia de Verducido no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 92 habitantes (44 homes e 48 mulleres).
A Valadiña, Tomeza, Pontevedra
A Valadiña é un lugar da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 64 habitantes (29 homes e 35 mulleres).
Galiña dos ovos de ouro
miniatura|Ilustración da galiña dos ovos de ouro A galiña dos ovos de ouro é un ser mitolóxico galego que pon ovos de ouro e pertence a unha princesa moura encantada en serpe. Habita nas fragas, en Campo Lameiro, no gurgullón de Santa mariña. A esta princesa vese nos amenceres cunha flor na boca e quen a bique nos labios desencántaa e convértea en muller. A cambio de romper o feitizo recibes a galiña dos ovos de ouro e podes ver por onde vai a trabe de ouro que conduce ao castro da Andoriña. Nesta mesma fonte móllanlle os pés á imaxe de Virxe da parroquia se queren auga; se queren tempo seco, móllanlle a cabeza.
Noutras culturas
Entre pedra e Penalba e Rotea de Mendes, en Campo Lameiro, hai unha fonte cunha moura que coida dunha galiña de ovos de ouro e dun berce de ouro.
Efecto squat
miniatura|300x300px O efecto squat (agachamento) é o fenómeno hidrodinámico polo cal unha embarcación que se move rapidamente por augas pouco profundas crea unha zona de presión máis baixa que fai que o barco estea máis próximo ao fondo do mar do que sería de esperar. Este fenómeno prodúcese cando a auga que normalmente debería fluír baixo o casco atopa resistencia debido á estreita proximidade do casco ao fondo do mar. Isto fai que a auga se mova máis rápido no nivel da auga (onde a sección é menor); segundo o principio de Bernoulli, o aumento da velocidade provoca baixa presión, de tal xeito que o barco é tirado para abaixo. O efecto dunha combinación de afundimento vertical e un cambio de compensación pode facer que a embarcación se incline cara a popa ou cara a proa.
Galiña dos ovos de ouro
Noutras culturas
No castro da igrexa de Cazás, en Xermade, hai unha pedra cunha inscrición. Ao descifrar a pedra sae unha galiña que pon ovos de ouro.
Efecto squat
Fórmulas
Existen varias fórmulas empíricas para determinar o squat. Depende, entre outras cousas, do Número de Froude para a profundidade da auga Fr_h:
Galiña dos ovos de ouro
Noutras culturas
Pode lembrarnos á pita que aparece no conto de Xan o das fabas máxicas, propiedade do ogro.
Efecto squat
Fórmulas
É importante manter un ollo sobre a área de validez das fórmulas empíricas. A maioría destas fórmulas só se aplican a augas abertas.
Unha fórmula foi obtida polo doutor C.B. Barrass, do Departament of Maritime Studies, do Liverpool Polytechnic, como resultado do análise de 300 casos en laboratorio con modelos a escala e outros da práctica real.
Navegación en augas pouco profundas restrinxidas (canles).
Onde:
Polo que se desprende que o efecto squat é directamente proporcional ao cadrado da velocidade e ao coeficiente do bloque. Así, ao reducir a velocidade á metade, o efecto squat redúcese nun factor de catro. O efecto adoita sentirse máis cando a relación profundidade/ calado é inferior a catro ou cando se navega preto dun banco. Pode provocar conexións a terra inesperadas e dificultades de manexo.
Terminoloxía
O termo inglés squat é o máis empregado tamén noutros idiomas. En alemán, neerlandés, francés ou sueco utilizan a palabra inglesa, en castelán tamén é habitual (para evitar o neoloxismo úsanse expresións longas como "Variación del calado por navegación en aguas poco profundas". Talvez por efecto das traducións automáticas, nalgunhas páxinas web aparece "efecto sentadilla" . En portugués tamén é común squat, mais tamén se emprega "efeito agachamento" . En galego a tradución literal do termo squat é tamén agachamento, na acepción deportiva pero non aparece referido á dinámica de fluídos. En 2022 houbo unha polémica nas redes xa que o programa Dígocho eu recomendou o termo sentadela baseándose nun rexistro non verificado do Instituto Ramón Piñeiro, que logo rectificou.
Historia
miniatura|300x300px|Medicións arredor de 1945 na canle de Wilhelmina A lei que determina este efecto é chamada de Leonardo pola descrición que fixo do fenómeno nun cadeno en 1493
Na década de 1940, B. J. Schijf realizou investigacións nos Países Baixos e desenvolveu unha serie de fórmulas. O foco aquí estaba na navegación por canles estreitas e pouco profundas. Na década de 1980 realizáronse investigacións moito máis extensas, que melloraron algúns detalles das fórmulas, pero principalmente tiñan como obxectivo crear mellores pautas de deseño para as vías fluviais.
O efecto squat foi un factor que influíu no accidente do Queen Elizabeth 2 (QE2) o 7 de agosto de 1992 en Cuttyhunk, nas illas Elizabeth, preto de Martha's Vineyard. A velocidade do transatlántico naquel momento era de 24 nos (12 m/s) e o calado era de 9'8 metros. A rocha na que aterrou a embarcación era un baixío inexplorado, que despois se determinou que tiña 10'5 metros, e debería darlle espazo de sobra se non fose polo efecto squad. Os investigadores do Consello Nacional de Seguridade do Transporte dos Estados Unidos descubriron que os oficiais do QE2 subestimaron significativamente que o aumento da velocidade aumentaría o agachamento (squat) do barco. Os axentes permitían 2 pés (0'61m) de squat nos seus cálculos, pero a NTSB concluíu que a squat a esa velocidade e profundidade sería de entre 4'5 e 8 pés (1'4 e 2'4 metros).
O squat tamén se menciona como un factor na colisión dos buques Tecam Sea e Federal Fuji no porto de Sorel, Quebec, en abril de 2000.
Lei de Hubble
miniatura|Tres pasos da constante de Hubble A lei de Hubble, tamén coñecida como lei de Hubble-Lemaître, é a observación na cosmoloxía física de que as galaxias se afastan da Terra a velocidades proporcionais á súa distancia. Noutras palabras, canto máis lonxe están, máis rápido se afastan da Terra. A velocidade das galaxias foi determinada polo seu desvío ao vermello, un desprazamento da luz que emiten cara ao extremo vermello do espectro.
Efecto squat
Historia
O terceiro cruceiro máis grande do mundo, o MS Oasis of the Seas, utilizou este efecto para obter unha marxe extra de separación entre o buque e a ponte Great Belt, en Dinamarca, o 1 de novembro de 2009, nunha viaxe dende o estaleiro de Turku, Finlandia a Florida, EUA. O novo cruceiro pasou por debaixo da ponte a 20 nós (37 km/h) na canle pouco profunda, dándolle ao buque unha autorización extra debido a un 30 cm de agachamento (squat).
Lei de Hubble
A lei de Hubble considérase a primeira base observacional da expansión do universo e hoxe serve como unha das probas máis citadas en apoio do modelo do Big Bang. O movemento dos obxectos astronómicos debido exclusivamente a esta expansión coñécese como fluxo de Hubble. Descríbese mediante a ecuación, con H0 a constante de proporcionalidade (constante de Hubble) entre a "distancia adecuada" D a unha galaxia, que pode cambiar co paso do tempo, a diferenza da distancia conmovedora, e a súa velocidade de separación v, é dicir, a derivada da distancia adecuada respecto á coordenada do tempo cosmolóxico.
A constante de Hubble adoita citarse en (km/s)/Mpc, dando así a velocidade en km/s dunha galaxia a 1 megaparsec (3,09×1019 km) de distancia, e o seu valor é de aproximadamente 70 (km/s)/Mpc. Non obstante, a unidade SI de H0 é simplemente s−1 e a unidade SI para o recíproco de H0 é simplemente o segundo. O recíproco de H0 coñécese como tempo de Hubble. A constante de Hubble tamén se pode interpretar como a taxa de expansión relativa. Nesta forma H0=7%/Gyr, o que significa que ao ritmo actual de expansión pasan miles de millóns de anos para que unha estrutura non ligada medre un 7%.
Bordel, Verducido, Pontevedra
Bordel é un lugar da parroquia de Verducido no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 157 habitantes (73 homes e 84 mulleres).
Pristigaster cayana
Pristigaster cayana é unha especie de peixe osteíctio da orde dos clupeiformes, suborde dos clupeoideos e familia dos pristigastéridos (da que é a súa especie tipo), unha das dúas integradas no xénero Pristigaster.
Descrición
A especie foi descrita en 1829 polo naturalista francés Georges Cuvier,  na súa obra:
Etimoloxías
O epíteto específico, cayana, probabelmente fai alusión a que o espécime tipo foi descrito en augas próximas á cidade de Cayenne. (Ver máis adiante).
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
Hábitat e distribución
Pristigaster cayana é un peixe que habita en augas doces e salobres; peláxico, ao redor do ecuador, entre 1° N e os 2° S, en América do Sur (na cunca do Amazonas (quizais dende a desembocadura do río Branco, nos ríos Solimões e Juruá e até o río Ucayali no Perú).
A localidade tipo desta especie foi descrita en Cayenne, na Güiana Francesa por Whitehead en 1967, pero afirmouse que estaba fóra da área de distribución coñecida actual.
Características
Pode alcanzar unha lonxitude máxima de 14,5 cm, aínda que a súa lonxitude media é de 8,5 cm.
Raios espiñentos nas aletas dorsais: 0; raios espiñentos na aleta anal: 0; raios brandos na aleta anal: de 45 a 54. Perfil do ventre fortemente convexo (case circular dende a gorxa até o ano). Mandíbula inferior proxectada cara a adiante, boca dirixida case verticalmente cara a arriba; sen óso hipomaxilar dentado entre o extremo posterior do premaxilar e a protuberancia inferior da lámina maxilar; ollos grandes. Aletas pectorais altas; orixe da aleta anal detrás da base da aleta dorsal; lóbulo superior da aleta caudal que remata nun filamento nos peixes máis grandes.
Bioloxía
Habita nos ríos pero quizais entre en augas lixeiramente salgadas preto da desembocadura do Amazonas (pero esta parte da súa área de distribución non está ben documentada). En comparación cos peixes caraciformes "voadores" (por exemplo, Thoracocharax sp.), os escudos das aletas aliñados verticalmente en Pristigaster e os músculos pectorais bastante pequenos mostran que o voo pola vibración das aletas pectorais é case seguro que é imposible. Esta especie foi capturada xunto con Thoracocharax suscita a cuestión do mimetismo.
Estado de conservación
Pristigaster cayana é unha especie de auga doce amplamente distribuída na conca do Amazonas. A información poboacional é limitada, porén, recóllese con frecuencia e, ocasionalmente, atópase que é localmente abundante. Non está confirmado que se utilice comercialmente esta especie; porén, dáse en rexións do Amazonas que se pescan de forma intensiva e poden contribuír ás capturas, pero probablemente a un nivel baixo. Non se coñecen ameazas importantes que afecten a esta especie, e non hai medidas actuais de conservación específicas para ela, pero si ocorre en varias reservas de auga doce. Dado que esta especie está amplamente distribuída, que abunda localmente, e sen ameazas coñecidas, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais cualifica o seu status como LC (pouco preocupante).
Os Castros, Quireza, Cerdedo-Cotobade
Os Castros é un lugar da parroquia de Quireza, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Ottepel
Ottepel, en alfabeto cirílico Оттепель, é unha novela curta de Ilya Ehrenburg publicada por primeira vez no número de primavera de 1954 de Novy Mir. Acuñou o nome do "Desxeo" o período de liberalización posterior á morte de Stalin en 1953 e a desestalinización de Nikita Khrushchev. A novela supuxo unha ruptura tanto co traballo anterior puramente prosoviético de Ehrenburg como con ideas anteriores sobre o realismo socialista.
Resumo
A novela segue a tres personaxes principais: Ivan Vasilievich Zhuravlev, un despótico director de fábrica, Vladimir Andreevich Pukhov, un pintor que traballa para o goberno, e Saburov, un colega fracasado de Pukhov. Outros personaxes inclúen a Vera Sherer, unha doutora xudía que é acusada na trama dos Doutores.
Recepción
A novela tivo moito éxito, vendendo os 45.000 exemplares da primeira edición nun só día.
Recibiu críticas das autoridades por mencionar a Gran Purga e outros aspectos negativos do estalinismo; a finais de 1954 o Segundo Congreso de Escritores Soviéticos criticouno con dureza, xunto a obras de Vera Panova e Leonid Zorin. Konstantin Simonov, entón secretario da Unión de Escritores da URSS, acusou a Ehrenburg "de caricaturizar... a vida artística". Con todo, Ehrenburg tivo a oportunidade de defenderse na Literaturnaya Gazeta.
Foi traducido ao inglés por Manya Harari e publicado en 1955, co título The Thaw, por Regnery nos Estados Unidos e Harvill Press no Reino Unido.
Mouteira, Parada, Cerdedo-Cotobade
Mouteira é un lugar da parroquia de Parada, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Cuíña, Quireza, Cerdedo-Cotobade
Cuíña é un lugar da parroquia de Quireza, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Covadáspera, Verducido, Pontevedra
Covadáspera é un lugar da parroquia de Verducido no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 205 habitantes (98 homes e 107 mulleres).
Parada, Parada, Cerdedo-Cotobade
Parada é un lugar da parroquia de Parada, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.
Sikorsky MH-53
A serie Sikorsky MH-53 Pave Low é un helicóptero retirado de longo alcance para operacións especiais e misións de busca e rescate de combate (CSAR) para a Forza Aérea dos Estados Unidos. A serie foi actualizada a partir dos HH-53B/C, variantes do Sikorsky CH-53 Sea Stallion. O HH-53 "Super Jolly Green Giant" desenvolveuse inicialmente para substituír ao HH-3E "Jolly Green Giant". A frota de MH-53J/M da USAF foi retirada en setembro de 2008.
Spain
Spain é unha banda de rock estadounidense formada nos Ánxeles, California en 1993, e liderado polo cantante e baixista Josh Haden. A música que producen contén elementos de country, blues, folk, jazz e slowcore. Nunha carreira de dúas décadas, Spain publicou cinco álbums de estudio, un directo e unha compilación.
Historia
O álbum de debut de Spain The Blue Moods of Spain, publicado en setembro de 1995, presentou a canción "Spiritual," que foi versionada por numerosos artistas tales como Johnny Cash, Soulsavers, Sean Wheeler e Zander Schloss, así como polo propio pai de Haden, o músico de jazz Charlie Haden, quen realizou unha versión instrumental co guitarrista de jazz Pat Metheny no seu aclamado álbum de 1997 Beyond The Missouri Sky (Shor Stories). O segundo álbum de Spain She Haunts My Dreams foi gravado en 1999 na illa sueca de Vaxholm, e contén colaboracións do pianista de jazz sueco Esbjörn Svensson, o guitarrista Björn Olsson, e do batería de R.E.M. e Beck Joey Waronker. Este álbum contiña a canción "Every Time I Try" que o director Wim Wenders incluíu no banda sonora de The End of Violence. O terceiro álbum de Spain I Believe foi publicado en 2001, e unha recompilación, Spirituals: The Best of Spain, foi lanzado en 2003.
Despois dun período de inactividade, Haden reformou a banda con membros novos en 2007. Esta formación consistía en Randy Kirk nos teclados e guitarra, Matt Mayhall (de The Both) na batería, e Daniel Brummel en guitarra e coros. En 2012, esta nova equipación publicou The Soul of Spain, o novo álbum de estudio da banda en 13 anos, que contén colaboracións das irmás de Josh, Petra Haden, Rachel Haden e Tanya Haden, agora coñecidas profesionalmente como The Haden Triplets.
The Soul of Spain recibiu boas críticas na prensa europea, e o grupo realizou varias xiras en Europa por Bélxica, Dinamarca, Noruega, Francia, Alemaña, os Países Baixos, Suíza, Italia, España, Portugal e o Reino Unido. Durante este período, Dylan Mckenzie uniuse ao grupo como guitarra acústica, e en 2013, o agrupación da xira gravou The Morning Becomes Eclectic Session, un directo gravado na KCRW, no que tamén colaboran The Haden Triplets. En 2013, Haden, Mayhall, Brummel e Kirk puxéronse a gravar outro álbum de estudio, Sargent Place, que foi producido por Gus Seyffert, mesturado por Darrell Thorp e publicado en Dine Alone Records o 4 de novembro de 2014.
Jasminum grandiflorum
Jasminum grandiflorum é unha especie de planta do xénero Jasminum orixinaria do sur de Asia, a península Arábiga, leste e nordeste de África e as rexións de Yunnan e Sichuan, na China.
Subespecies
Recoñécense dúas subespecies:
O Gabián, Verducido, Pontevedra
O Gabián é un lugar da parroquia de Verducido no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 138 habitantes (68 homes e 70 mulleres).
Herpes zóster
miniatura|Herpes zóster localizado no [[colo.]] O herpes zóster é unha doenza cutánea producida polo virus da varicela. Prodúcese coma reactivación do virus que permanecía latente nos ganglios radiculares do organismo. A afectación, así pois, é en forma de neuropatía gangliorradicular. Segue unha distribución metamérica, e pode afectar a calquera raíz nerviosa do organismo, sendo máis frecuentes as raíces torácicas ou os nervios da cara (trixémino e as súas ramas: nervio oftálmico, nervio mandibular e nervio maxilar).
George E. Roberts
George Evan Roberts, nado en Colesburg (Iowa) o 19 de agosto de 1857 e finado en Larchmont (Nova York) o 6 de xuño de 1948, foi un xornalista, editor, político e banqueiro estadounidense, que exerceu o cargo de director da Casa da Moeda dos Estados Unidos entre 1898 e 1907, e novamente de 1910 a 1914.
Herpes zóster
Algunhas persoas desenvolven unha condición denominada neuralxia postherpética, caracterizada por unha dor intensa de tipo neuropática que pode perdurar días, meses ou até anos despois de se resolver o herpes.
Rosende, Verducido, Pontevedra
Rosende é un lugar da parroquia de Verducido no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 77 habitantes (36 homes e 41 mulleres).
George E. Roberts
Primieiros anos
George E. Roberts naceu en Colesburg (Iowa) o 19 de agosto de 1857, fillo de Mary Harvey e de David Roberts, e pasou a súa infancia entre Dubuque, Manchester, e Fort Dodge, no mesmo Estado de Iowa.
Herpes zóster
En persoas inmunodeprimidas, o herpes zóster pódese espallar polo resto do organismo. Se afecta ao ollo pódese producir unha perda de visión.
George E. Roberts
Xornalista e editor
Comezou a súa actividade laboral na industria xornalística traballando como aprendiz do impresor do xornal Times, Fort Dodge, e posteriormente colaborou co Messenger, da mesma cidade. Durante pouco tempo, exerceu tamén como editor local do Sioux City Journal. En 1878 adquiriu o Messenger e converteuse no seu editor.
Herpes zóster
O tratamento consiste en antivirais coma o åciclovir, pensados para deter a progresión do herpes; e medicación sintomática, principalmente analxésicos para combater a dor.
George E. Roberts
Xornalista e editor
Roberts era un membro activo do Partido Republicano de Iowa. En 1883 foi elixido como impresor do Estado de Iowa, posto que mantivo ata 1889. En 1902, el e un socio adquiriron as cabeceiras Iowa State Register e Des Moines Leader, que posteriormente fusionaron para dar lugar á publicación Des Moines Register and Leader.
Economista e político
Como editor de xornais, Roberts estaba especialmente interesado na política económica e monetaria e amosábase contrario á política de cuñaxe ilimitada da prata. Sobre política monetaria publicou diversos traballos, como Coin at School in Finance (1894), Money, Wages and Prices (1895) e Iowa and the Silver Question (1896); estas dúas últimas foron unha parte importante da campaña que derrotou a William Jennings Bryan nas eleccións presidenciais estadounidenses de 1896. En 1902, Roberts foi o creador da plataforma do Partido Republicano de Iowa sobre aranceis que criticaba o proteccionismo e apoiaba a reciprocidade.
Director da US Mint
miniatura|[[Medalla da US Mint (1898) na honra de George E. Roberts, deseñada por Charles E. Barber.]] En 1898, o secretario do Tesouro dos Estados Unidos, Lyman J. Gage, recomendoulle ao presidente William McKinley que nomease a Roberts como novo director da Casa da Moeda dos Estados Unidos (US Mint), para substituír a Robert E. Preston. Roberts ocupou este posto durante dous mandatos, desde febreiro de 1898 ata xullo de 1907, xa que en 1903 foi confirmado no cargo polo novo presidente, Theodore Roosevelt. Ao final deste período foi nomeado presidente do Commercial National Bank en Chicago.
En xullo 1910, o presidente William Howard Taft nomeou a Roberts para un terceiro mandato como director da ceca pública estadounidense, que exerceu ata novembro de 1914.
Banqueiro
miniatura|George E. Roberts en [[1913. ]]Ao abandonar definitivamente o servizo na Administración en 1914, George E. Roberts retornou á banca, inicialmente como asistente do presidente do National City Bank en Nova York e a partir de 1919 como vicepresidente, condición que mantivo ata 1931, cando pasou a ser un dos asesores económicos da entidade, ata o seu falecemento en 1948.
Mais Roberts non abandonara a súa paixón polo munco editorial e entre 1914 e 1940 compaxinou a súa dedicación á banca coa edición de Monthly Economic Letter, un boletín de investimentos que trataba dos asuntos económicos e financeiros a nivel internacional. En 1929 encabezou unha delegación de financeiros estadounidenses a Panamá. Tamén foi membro da Delegación do Ouro do Comité Financeiro da Sociedade de Nacións, entre 1930 e 1932.
En 1916 foi elixido membro da Asociación de Estatística dos Estados Unidos.
Roberts finou na súa casa de Larchmont, no Estado de Nova York, o 6 de xuño de 1948. Foi soterrado no cemiterio Oakland, en Fort Dodge, Iowa.
O Outeiriño, Verducido, Pontevedra
O Outeiriño é un lugar da parroquia de Verducido no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 83 habitantes (40 homes e 43 mulleres).
Toponimia
A orixe do topónimo é o latín, que é unha parte alta ou elevación do terreo.
Feo pero sabroso
Feo pero sabroso é un filme colombiano de comedia dirixido por Fernando Ayllón e protagonizado por Iván Marín e Lina Cardona. Foi estreado nas salas de cinema colombianas o 30 de maio de 2019.
Sinopse
Laura é unha fermosa e adiñeirada moza que se namora de Mark, un home moi pouco agraciado. Sen o beneplácito das familias, a parella decide casar. Cando chega o día da voda, as dúas familias reúnense para atopar a maneira de danar o compromiso. Porén, Mark e Laura loitarán por un amor que vai máis aló da aparencia física.
Maryna Piddubna
Maryna Piddubna (en Марина Віталіївна Піддубна), nada o 7 de maio de 1998, é unha nadadora paralímpica ucraína.
Carreira deportiva
Piddubna ten unha discapacidade visual e compite en probas de natación de clase S11.
Competiu nos Xogos Paralímpicos de 2012 en Londres e gañou unha medalla de bronce nos Xogos Paralímpicos de 2016, celebrados en Río de Xaneiro, nas probas de 50 metros estilo libre. Liesette Bruinsma dos Países Baixos tamén gañou unha medalla de bronce na carreira, xa que ambas terminaron ao mesmo tempo en 31,23 segundos.
Durante a súa carreira deportiva tamén gañou medallas de bronce no Campionato Mundial de Natación Adaptada en 2013 e 2015, ambos nas probas de 100 metros costas na súa categoría. Competiu novamente en 2019, onde gañou unha medalla de ouro na proba de estilo libre de 50 m, medallas de prata en estilo libre de 100 metros e probas da categoría SM11 combinados individuais de 200 metros e unha medalla de bronce no evento S11 de costas de 100 metros.
Ru guo
Ru guo (en 如果·愛) é un filme de Hong Kong de 2005 dirixido por Peter Chan, escrito por Lam Oi-wah e Raymond To, e coreografiado por Farah Khan. Foi producido por Astro Shaw e TVB, e distribuído por Celestial Pictures.
Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 78ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Maryna Piddubna
Carreira deportiva
Tamén competiu no Campionato Mundial Europeo de Natación Adaptada en 2014, onde gañou unha medalla de bronce no evento S11 de costas de 100 metros e en 2018 onde gañou unha medalla de ouro e rompeu a marca mundial na clase S11 de estilo libre de 50 metros, gañou medallas de prata nos 100 metros estilo libre S11 e 200 metros de eventos combinados individuais e gañou unha medalla de bronce no evento de 100 metros costas S11.
Foi galardoada coa Orde da Princesa Olga, de terceira clase, pola súa actuación nos Xogos Paralímpicos de 2016.
Ronny Persson
Bo "Ronny" Michael Persson, nado en Kramfors, condado de Västernorrland o 11 de agosto de 1966, é un esquiador alpino paralímpico e xogador de curling en cadeira de rodas sueco.
Carreira deportiva
Como esquiador alpino (clase LW10: sentado, con paraplexía, sen ou con algunha función abdominal superior e sen equilibrio funcional sentado) participou nos Xogos Paralímpicos de Inverno de 1998 celebrados en Nagano (no Xapón) onde gañou unha medalla de bronce en descenso, e nos Xogos Paralímpicos de Inverno de 2002 de Salt Lake City (nos Estados Unidos) onde gañou tres medallas de prata en slálom, slálom xigante e super-G, e unha medalla de bronce en descenso.
Antes dos Xogos Paralímpicos de Inverno de 2006 de Turín (Italia) a idea era que Ronny terminaría a súa carreira alpina ao gañar un ouro paralímpico, o que fixo na maioría dos mundiais. Mais unha lesión que conduciu a unha infección grave e intoxicación sanguínea puxo fin a estes plans.
Despois dalgúns anos sen practicar deporte algún, comezou a súa carreira no curling en cadeira de rodas en 2013.
Como curler de cadeira de rodas, participou nos Xogos Paralímpicos de Inverno de 2018 de Pieonchang (Corea do Sur) onde o equipo sueco terminou no décimo lugar. Ademais nestes xogos foi portador da bandeira sueca na cerimonia de apertura.
En 2004 recibiu un nomeamento para o Premio Laureus para o deportista con discapacidade do ano.
O Marco, A Virxe do Camiño, Pontevedra
O Marco é un lugar da parroquia da Virxe do Camiño no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra.
Verducido, Verducido, Pontevedra
Verducido é un lugar da parroquia de Verducido no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 125 habitantes (61 homes e 64 mulleres).
Premio Antonia Ferrín Moreiras
O Premio de creación de materiais e recursos docentes con perspectiva de xénero Antonia Ferrín Moreiras da Universidade de Vigo foi creado en 2013 pola Unidade de Igualdade desta universidade co fin de incentivar a creación deste tipo de materiais e recursos para impartición de docencia, contribuíndo deste xeiro a excelencia universitaria.
Gran Premio de Mónaco de 2022
O Gran Premio de Mónaco de 2022 (oficialmente Formula 1 Grand Prix de Monaco 2022) é unha carreira de Fórmula 1 que se celebrou o 29 de maio de 2022 no Circuíto de Mónaco, Monte Carlo, un circuíto urbano que atravesa o Principado de Mónaco. Foi a sétima rolda do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2022, a 79ª vez que se celebrou o Gran Premio de Mónaco.
Práctica
Están programadas tres sesións de adestramentos libres segundo o regulamento do deporte. Por primeira vez, desafiando a tradición de Mónaco, as dúas primeiras sesións non se celebraron o xoves senón o venres, de acordo co resto de fins de semana de Grandes Premios da tempada. As dúas primeiras sesións de adestramentos tiveron lugar ás 14:00 e ás 17:00 hora local (UTC+02:00), respectivamente, o 27 de maio. Charles Leclerc liderou as dúas sesións, por diante de Sergio Pérez e Carlos Sainz na primeira sesión, e por diante de Sainz e Pérez na segunda sesión.. Ambas sesións tamén viron unha bandeira vermella cada unha, na primeira sesión, foi despois de que Mick Schumacher se detivese no carril de boxes cun problema coa caixa de cambios, mentres que Daniel Ricciardo tivo un accidente na segunda sesión. A sesión final tivo lugar o 28 de maio as 13:00 hora local, antes da sesión de adestramentos de clasificación. Pèrez foi o máis rápido por diante de Leclerc e de Sainz.
Carreira
A carreira debía comezar ás 15:00 hora local do 29 de maio e tiña unha duración de 78 voltas, pero foi reprogramada ás 15:16 debido á intensa chuvia. Despois de dúas voltas de formación, celebradas baixo o coche de seguridade, a saída atrasouse por unha bandeira vermella. A carreira comezou ás 16:10 detrás do coche de seguridade. Volveu a aparecer a bandeira vermella na volta 30 tras un accidente de Mick Schumacher, que danou unha barreira da pista. A carreira retomouse ás 17:15 baixo o coche de seguridade
A Ponte do Couto, A Virxe do Camiño, Pontevedra
A Ponte do Couto é un lugar da parroquia da Virxe do Camiño no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 estaba despoboado.
Calpaína
Unha calpaína é unha proteína que pertence á familia das cisteína proteases non lisosómicas dependentes de calcio (encimas proteolíticos) expresados abundantemente en mamíferos e moitos outros organismos. As calpaínas constitúen a familia C2 de proteases clan CA da base de datos MEROPS. O sistema proteolítico das calpaínas inclúe as calpaína proteases, a pequena subunidade regulatoria CAPNS1, tamén chamada CAPN4, e o inhibidor específico de calpaína endóxeno, calpastatina.
Descubrimento
A historia do descubrimento da calpaína enpeza en 1964 cando se detectaron as actividades proteolíticoas dependentes do calcio causadas por unha "protease neutra activada por calcio" (CANP, calcium activated neutral protease) no cerebro, cristalino dos ollos e outros tecidos. A finais da década de 1960 estes encimas foron illados e caracterizados independentemente no cerebro e músculo esquelético de rata. Estas actividades estaban causadas por unha cisteína protease intracelular non asociada cos lisosomas e cunha actividade óptima a pH neutro, o que a distinguía claramente da familia da catepsina de proteases. A actividade depenente do calcio, a localización intracelular e a proteólise específica limitada sobre os seus substratos, salientaron o papel da calpaína como protease regulatoria en vez de como dixestiva. Cando se coñeceu a secuencia deste encima, déuselle o nome de "calpaína", para recoñecer as súas propiedades comúns con dúas proteínas ben coñecidas daquela, a proteína de sinalización regulada por calcio calmodulina e a cisteína protease da papaia, a papaína. Pouco despois, viuse que a actividade era atribuíble a dúas isoformas principais, denominadas μ ("mu")-calpaína e m-calpaína (ou calpaína I e II), que se diferenciaban principalmente nos seus requirimentos de calcio in vitro. Os seus nomes reflicten que son activadas por concentracións micro- e case milimolares de Ca2+ no interior da célula, respectivamente.
Ata agora, estas dúas isoformas seguen sendo os membros mellor caracterizados da familia das calpaínas. Estruturalmente, estas dúas isoformas dímeras comparten unha pequena subunidade idéntica de 28 kDa (CAPNS1, antes CAPN4), pero teñen unhaas subunidades grandes distintas de 80 kDa, coñecidas como calpaína 1 e calpaína 2 (codificadas, respectivamente, nos xenes CAPN1 e CAPN2).
Especificidade de clivaxe
As calpaínas non recoñecen unha secuencia específica de aminoácidos. Nos substratos proteicos, probablemente son os elementos de estrutura terciaria e non as secuencias de aminoácidos da estrutura primaria os responsables de dirixir a clivaxe a un substrato determinado. Entre os substratos que son péptidos e pequenas moléculas, a especificidade da que se informou máis consistentemente é a de pequenos aminoácidos hidrófobos (por exemplo, leucina, valina e isoleucina) na posición P2 e grandes aminoácidos hidrófobos (por exemplo, fenilalanina e tirosina) na posición P1. Pódese dicir que o mellor substrato fluoroxénico actualmente dispoñible da calpaína é (EDANS)-Glu-Pro-Leu-Phe=Ala-Glu-Arg-Lys-(DABCYL), cuxa clivaxe ocorre no enlace Phe=Ala.
Familia ampliada
O Proxecto Xenoma Humano revelou que existe máis dunha ducia doutras isoformas de calpaínas, algunhas con moitas variantes de empalme. A primeira calpaína da que se determinou a estrutura tridimensional, a m-calpaína, é a protease tipo para a familia C2 (calpaína) na base de datos MEROPS.
Función
Aínda que a función fisiolóxica das calpaínas aínd non se comprende de todo, sábese que participan activamente en procesos como a mobilidade celular e progresión do ciclo celular, e en funcións específicas de células como a potenciación a longo prazo nas neuronas e a fusión celular en mioblastos. Baixo esas condicións fisiolóxicas, un influxo transitorio e localizado de calcio nas células activa unha pequena poboación local de calpaínas (por exemplo, as que están preto das canles de Ca2+), que despois avanzan na vía da transdución de sinais ao catalizaren a proteólise controlada das súas proteínas diana. Ademais, a fosforilación pola proteía quinase A e a desfosforilación pola fosfatase alcalina regulan positivamente a actividade de μ-calpaínas ao incrementaren as zonas de enrolamento ao azar e diminuíren as zonas con folla β da súa estrutura proteica. A fosforilación potencia a actividade proteolítica e estimula a autoactivación de μ-calpaínas. Porén, o aumento da concentración de calcio supera os efectos da fosforilación e desfosforilación na actividade das calpaínas e así dita actividade depende finalmente da presenza de calcio. Outros papeis coñecidos das calpaínas teñen que ver co funcionamento da célula, ou axudan a regular a coagulación do sangue e o diámetro dos vasos sanguíneos e interveñen na memoria. As calpaínas foron implicadas na morte celular apoptótica e parecen ser un compoñente esencial da necrose. O fraccionamento con deterxente revelou a localización citosólica das calpaínas.
O aumento da actividade das calpaínas, regulada por CAPNS1, contribúe significativamente á hiperactividade das plaquetas nun ambiente hipóxico.
No cerebro, mentres que a μ-calpaína está localizada maiormente no soma celular e nas dendritas das neuronas e en menor medida nos axóns e nas células gliais, a m-calpaína encóntrase na glía e nunha pequena cantidade en axóns. A calpaína está tamén implicada na degradación de proteínas no músculo esquelético debido ao exercicio e en estados nutricionais alterados.
Patoloxía
A diversidade funcional e estrutural das calpaínas na célula reflíctese na súa implicación na patoxenia dunha ampla variedade de trastornos. Foron asociados a calpaínas específicas de tecidos polo menos dous trastornos xenéticos ben coñecidos e unha forma de cancro. Cando a calpaína 3 (tamén chamada p94) de mamíferos é xeneticamente defectuosa é responsable da distrofia muscular da cintura das extremidades de tipo 2A, ademais o xene da calpaína 10 foi identificado como un xene de susceptibilidade para a diabetes mellitus de tipo II e o da calpaína 9 identificouse como un supresor de tumores para o cancro gástrico. Ademais, a hiperactivación das calpaínas está implicqada en varias patoloxías asociadas con alteracións da homeostase do calcio, como a enfermidade de Alzheimer e a formación de cataratas, así como na dexeneración secundaria resultante do estrés celular agudo despois dunha isquemia de miocardio, isquemia cerebral (neuronal), lesións traumáticas do cerebro e da medula espiñal. Poden activarse cantidades excesivas de calpaína debido ao influxo de Ca2+ despois dun accidente cerebrovascular (durante a fervenza isquémica) ou algúns tipos de lesión cerebral traumática como a lesión axonal difusa. O incremento na concentración de calcio na célula ten como resultado a activación das calpaínas, o que conduce a unha proteólíse non regulada tanto de proteínas diana coma non diana e un consecuente dano nos tecidos irreversible. As calpaínas excesivamente activas degradan moléculas do citoesqueleto como a espectrina, subunidades dos microtúblos, proteínas asociadas aos microtúbulos e neurofilamentos. Pode tamén danar as canles iónicas, outros encimas, moléculas de adhesión celular e receptores da superficie celular. Isto pode orixinar a degradación do citoesqueleto e a membrana plasmática. A calpaína pode tamén degradar as canles de sodio que foron danadas por unha lesión axonal, o que desencadea un influxo de sodio que entra na célula. Isto, á súa vez, leva á despolarización das neuronas e o influxo de máis Ca2+. Unha consecuencia significativa da activación das calpaínas é o desenvolvemento da disfunción contráctil cardíaca que segue a un dano isquémico no corazón. Despois da reperfusión do miocardio isquémico, prodúcese un desenvolvemento dunha sobrecarga de calcio ou exceso nas células do corazón (cardiomiocitos). Este incremento de calcio leva á activación da calpaína. Recentemente a calpaína foi implicada na promoción da trombose venosa producida pola grande altitude ao ser un mediador da hiperactivación das plaquetas.
Inhibidores terapéuticos
A regulación exóxena da actividade de calpaína é, por tanto, interesante para o desenvolvemento de terapias en moitos estados patolóxicos. Un dos moitos exemplos que apoian o potencial terapéutico da inhibición da calpaína na isquemia, o inhibidor da calpaína AK275, protexe contra os danos cerebrais por isquemia focal en ratas cando se administra despois da isquemia, e o MDL28170 reduce significativamente o tamaño do tecido infartado danado en modelos de isquemia focal en ratas. Ademais, os seguintes inhibidores da calpaína teñen efectos neuroprotectores: o PD150606, o SJA6017, o ABT-705253, e o SNJ-1945.
Manuel Álvarez Álvarez
Manuel Álvarez Álvarez, nado en Xixón, Asturias, o 1908 e finado na Fronte do Ebro o 13 de novembro de 1938, foi un militar e político que loitou na Guerra civil española. Entre os oficiais e homes ao seu mando era coñecido popularmente como "Manolín".
Traxectoria
Dende moi novo foi membro do Partido Comunista de España (PCE). En outubro de 1934 participou na Revolución asturiana, aínda que tras o seu fracaso pasou algún tempo á Unión Soviética.
Despois do golpe de Estado fascista e o inicio da guerra en xullo de 1936, pasou a loitar xunto ás Forzas Republicanas na marxe cantábrica, que permaneceu fiel á República. O 6 de agosto de 1937 comezou a comandar o novo 184ª Brigada Mixta (antes 10ª Brigada Asturiana), participando nas batallas de Santander, Asturias e El Mazuco. Despois do derrube da Fronte Norte en outubro de 1937, conseguiu trasladarse ao centro da cidade, xa co grao de Maior de milicias. En xullo de 1938 participou nas primeiras operacións da Batalla do Ebro á fronte do 42ª División, que contaba con 3 brigadas mixtas (59ª, 226ª, 227ª). Os 226. ª Brigada Mixta tivo unha destacada actuación na zona norte da ofensiva republicana preto de Mequinensa, logrando conquistar a elevación de "Els Auts" sen baixas e capturar toda unha batería de artillería. Pero pouco despois a brigada sería destruída na Bolsa de Fayón - Mequinensa. Tras este fracaso, a división foi reconstruída en Ascó e volveu participar activamente durante o resto da batalla. O 13 de novembro morre o maior Álvarez, alcanzado por un proxectil de artillería inimigo nas inmediacións de Ascó e Venta de Camposines.
Tras a súa morte, foi proposto postumamente para a concesión da Placa Laureada de Madrid.
Nikoloz Sherazadishvili
Nikoloz Sherazadishvili, nado en Tbilisi o 19 de febreiro de 1996, é un judoka español, de orixe xeorxiana.
Compite na categoría de -90 kg e foi dúas veces campión do mundo, en 2018 e 2021. Gañou ademais a medalla de bronce nos Campionatos de Europa de Judo de 2018, e participou nos Xogos Olímpicos de Tokio 2020.
Traxectoria
Naceu en Tbilisi (Xeorxia) en 1996. Cando tiña 14 anos toda a súa familia emigrou a Madrid. Ten a nacionalidade española desde 2014.
No seu país natal practicaba judo e wáter-polo, pero cando se mudou a Madrid centrouse exclusivamente na arte marcial a través da escola de Judo de Brunete, dirixida polo exjudoka olímpico Joaquín Ruiz Llorente. Os seus primeiros éxitos internacionais foron dúas medallas de prata no Campionato Mundial Júnior, en 2014 e 2015.
Máis tarde instalouse en Vigo, onde entrou a formar parte do club Famu. En 2018 obtivo a medalla de ouro no Campionato do Mundo, na categoría de –90 kg, superando na final ao cubano Iván Felipe Silva , cun ippon de uchi mata na prórroga, despois de rematar o período regulamentario cada un cun wazari. Deste xeito converteuse no primeiro español en obter o título mundial de judo masculino. En 2021 gañou o seu segundo título mundial ao gañar a medalla de ouro na final do Mundial contra o uzbeko Davlat Bobonov, logrando un ippon na prórroga.
Na súa primeira participación olímpica, en Toquio 2020, non puido conseguir medalla a pesar de ser o número 1 na clasificación mundial da súa categoría (–90 kg), e rematou na sétima posición tras perder en cuartos de final contra o ruso Mikhail Igolnikov e na repesca ante Bobonov.
NHK
NHK Nippon Hōsō Kyōkai (日本放送協会) ou Corporación Emisora do Xapón é a única emisora pública  do Xapón. Ràdio Toquio é o nome informal da NHK, que fai referencia ao seu rol orixinal como compañía de radiodifusión. Actualmente operan dous servizos de televisión terrestres (NHK General TV e NHK Educational TV, respectivamente : Televisión Xeral NHK e Televisión Educativa NHK), tres servizos por satélite (NHK BS-1, NHK BS-2 i NHK Hi-Vision, e tres emisoras de radio (NHK Ràdio 1, NHK Ràdio 2 e NHK FM). Emiten tamén cara o estranxeiro NHK World TV, NHK World Premium e NHK World Radio (que en galego serían: TV Mundial NHK, Mundial Superior NHK e Radio Mundial NHK). miniatura|NHK a [[Osaka]]
Historia
NHK foi fundada en 1926. En 1931 comezou a emitir unha segunda emisora de radio cun servizo de onda curta. A partir de 1935 esta emisora emitiiu cara o exterior.
Comezou a emitir por televisión en 1953. No ano 1960 fíxose a primeira retrasmisión en cor.
NHK World TV (Televisión Mundial NHK) comezou a emitir en 1995. A dixitalización de toda a rede NHK iniciose no ano 2000.