cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gabriela González
Traxectoria
Realizou os estudos superiores na Facultade de Matemática, Astronomía e Física (FAMAF) na Universidade Nacional de Córdoba (UNC) na que se licenciou en 1988. Sempre estivo vinculada á FAMAF, de feito, foi presidenta do centro de estudantes e sempre mantivo un contacto permanente a nivel científico con ela. Segundo Gabriela, uniuse á familia da física porque cría que esa ciencia podía responder todas as preguntas, pero máis tarde deuse conta que a física non ten unha resposta para todo senón que crea máis preguntas que respostas. esquerda|miniatura|250x250px|González durante unha charla no Planetario Galileo Galilei de [[Buenos Aires, en xullo de 2018]] Posteriormente, asentouse en Estados Unidos para estudar na Universidade de Siracusa (en 1989 baixo a tutela de Peter Sawlson), onde obtivo o seu doutoramento en 1995, e especializouse no MIT, onde logo traballou como investigadora do mesmo xeito que na Universidade Estatal de Pensilvania.
En abril de 2017, exercía como investigadora na Universidade Estatal de Luisiana e era portavoz do grupo de colaboración científica de LIGO (Observatorio de Livingston), e da que foi integrante basicamente dende os seus comezos. Xunto ao seu grupo de traballo, dedícase á calibración e á mellora dos detectores de ondas. En 2008 converteuse na primeira muller en recibir unha cátedra completa para o seu departamento na universidade.
Publicou varios artigos sobre o movemento browniano como un límite á sensibilidade na detección de ondas gravitacionais, e ten un interese en análise de datos para a astronomía de ondas gravitacionais.
En febreiro de 2016 foi unha dos catro científicos de LIGO que anunciaron a primeira observación ondulatoria gravitacional, detectada en setembro de 2015, os outros tres foron David Reitze, Rainer Weiss e Kip Thorne.
González considera que “a ciencia irá moito mellor cando teñamos tantas mulleres como homes” e cre que iso ocorrerá cando caian os mitos sobre os físicos e os xenios, que afastan ás mulleres da investigación, e se recoñeza que na profesión traballa xente normal con vidas normais.
De luns a venres
De luns a venres foi o primeiro xornal de distribución gratuíta redactado integramente en lingua galega. Comezou a publicarse en 2006 e coa integración co xornal ADN pasou a desaparecer o xornal en galego.
Características
Cunha tiraxe de 50.000 exemplares, que o situaba no posto trixésimo a nivel estatal en difusión e no terceiro a nivel galego, esta publicación do Grupo El Progreso distribuíase desde finais de 2006 os días laborables (de aí o seu nome) nas sete principais cidades de Galicia: A Coruña, Ferrol, Lugo, Ourense, Pontevedra, Santiago de Compostela e Vigo. Dende comezos de febreiro do ano 2013, o xornal pasou a ter unha distribución semanal e publicábase só os venres, aínda que mantiña a edición diaria na súa plataforma dixital.
O xornalista lugués Alfonso Álvarez Riveiro dirixiu o xornal, con sede en Santiago. A redacción estaba formada por un equipo de xornalistas coordinados por Martín García Piñeiro, mentres que a dirección comarcal corría a cargo de Pedro Rodríguez Blanco.
A partir da creación do xornal electrónico Galiciae, en 2007, a web de De luns a venres foi integrada neste novo medio.
Desde o 1 de decembro de 2008 agrupouse co xornal ADN, tamén de distribución gratuíta.
O 27 de decembro de 2013, editou o seu derradeiro exemplar en papel e quedou só como dixital, xa sen cabeceira de seu, na plataforma dixital Galiciaé.
Caradriformes
miniatura|270px|[[Charadrius hiaticula]] miniatura|270px|[[Numenius arquata]] miniatura|270px|[[Sterna paradisaea]] miniatura|270px|[[Tringa totanus]]
A das caradriformes (Charadriiformes) é unha orde de aves da superorde das neognatas, que comprende unhas 390 especies distribuídas por todo o mundo nunha ampla variedade de hábitats, aínda que todas están relacionadas dunha ou doutra forma coa agua, tanto doce como salgada.
Son aves que poden ser de tamaño pequeno, mediano ou grande. A súa alimentación é variada, como corresponde a un grupo con tanta diversidade, desde as gaivotas, que son practicamente omnívoras, aínda que se alimenten principalmente de peixes, até as que consomen pequenos invertebrados, especialmente crustáceos e moluscos, como as limícolas, cuxa familia máis numerosa é a dos escolopácidos. Quizais as súas representantes máis coñecidas sexan as gaivotas, da familia dos láridos.
Descrición
A orde foi descrita en 1867 polo biólogo inglés Thomas Henry Huxley.
Etimoloxía
O nome científico Charadriiformes está formado sobre a base de Charadri-, raíz de Charadrius, o xénero tipo da familia dos carádridos, ao que se lle engade o sufixo do latín científico -iformes, "en forma de", propio dos nomes das ordes de peixes e das de aves.
O nome científico Charadrius tirouno Linneo do latín vulgar, tomado do grego antigo καραδρίός charadriós, unha ave caradriforme, quizais Burhinus oedicnemus, que, segundo Aristóteles e Aristófanes, a súa visión curaba a ictericia.
Clasificación
A orde dos caradriformes comprende 3 subordes, 19 familias e 390 especies.
Notas taxonómicas
A taxonomía de Sibley-Ahlquist agrupa aos caradriformes xunto con outras aves mariñas e coas rapaces nunha orde moi ampliada dos ciconiformes. Porén, a resolución da técnica de hibridación ADN-ADN empregada por Sibley e Ahlquist non foi suficiente para resolver adecuadamente as relacións deste gran grupo e, de feito, parece que os caradriformes constitúen unha única liñaxe grande e moi distintiva de aves modernas.
As alcas, xeralmente consideradas distintas pola súa peculiar morfoloxía, están máis probabelmente relacionados coas gaivotas, sendo a "distinción" o resultado da súa adaptación ao mergullo.
Filoxenia
A árbore filoxenética dos caradriformes abaixo mostrada baseouse nun estudo de Heiner Kuhl e colaboradores publicado en 2020.
As subordes son as definidas por Joel Cracraft en 2013.
Gibson Flying V
miniatura|275px A Gibson Flying V é unha guitarra eléctrica fabricada por Gibson e lanzada no ano 1958. No momento da súa aparición, a Flying V ofrecía un deseño de corpo radical e "futurista", ao igual que a súa irmá, a Gibson Explorer, que foi lanzada no mesmo ano.
Historia
Gibson fabricou os primeiros prototipos da guitarra no ano 1957. As unidades de produción foron construídas en madeira de korina (o nome comercial da madeira da Terminalia superba), unha madeira semellante pero do cor máis clara que a caoba. Esta Flying V, xunto coa Futura (Explorer) e, inicialmente, a Moderne, formarían parte dunha liña de guitarras futuristas deseñadas polo entón presidente da compañía, Ted McCarty. Estes deseños estaban destinados a darlle un aspecto máis futurista á imaxe de Gibson, pero non se venderon nada ben. Despois do lanzamento inicial en 1958, a fabricación interrompeuse en 1959. Algúns instrumentos foron fabricados de pezas sobrantes e enviados en 1963.
Gibson volveu vender a guitarra en caoba no ano 1967, actualizando o deseño cun golpeador máis grande e estilizado, e desfacéndose da ponte orixinal, en favor dun máis asociado cos modelos de Gibson. Este modelo de 1967 é agora o estándar para a Flying V. Ao igual que noutros modelos de Gibson, o caravilleiro da Flying V está angulado a 17 graos para incrementar a presión das cordas e así ter un son máis sostido.
Tanto Gibson como Epiphone fabrican actualmente unha Flying V como a de 1958, deseñada para parecerse aos modelos orixinais de korina.
Kingstown
Comunicacións
A cidade de Kingstown está atendida polo Aeroporto Ebenezer Theodore Joshua, localizado no concello veciño de Arno Vales, coa que hai voos frecuentes até outras illas como Barbados, Granada ou Trinidad e Tobago.
Economía
Kingstown basea a súa economía no turismo e na preparación, para exportar, de produtos agrícolas locais como son as bananas, as marantas ou o algodón.
O Vinteún, San Martiño de Porto, Cabanas
O Vinteún é un lugar da parroquia de San Martiño de Porto no concello coruñés de Cabanas, na comarca do Eume. Tiña 141 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 73 homes e 68 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 132 habitantes.
Osteíte
A osteíte é un termo médico que designa a inflamación do ósos. Especificamente, a osteíte pode referirse a algunha destas entidades:
Pennales
A Orde Pennales é unha subdivisión tradicional das algas heterocontófitas coñecidas como diatomeas. Déuselle ese nome á orde pola forma da parede celular (ou válvulas ou frústulas) das diatomeas pennadas, que son alongadas na en visión valvar. As valvas poden ser lineais ou ovais na súa forma, e habitualmente locen patróns ornamentais bilateralmente simétricos. Eses patróns están compostos dunha serie de liñas transversais (as coñecidas como estrías) que poden aparecer como filas de puntos cando se ven en microscopía óptica. Algunhas diatomeas pennadas tamén mostran unha fisura no seu eixo lonxitudinal. Esa fisura coñécese como rafe (fisura ao longo do eixo lonxitudinal) e está implicado no movemento de voo que fan as diatomeas, co que as diatomeas móbiles sempre posúen rafes.
Taxonomicamente, as diatomeas pennadas divídense en dous grupos: as diatomeas pennadas sen rafe, as coñecidas como aráfidos (Orde Fragilariophyceae), e as diatomeas pennadas con rafe, as coñecidas como ráfidas (Orde Bacillariophyceae).
Arroz glutinoso
miniatura|250px|Arroz glutinoso en follas de [[bananeira.]] miniatura|250px|Arroz glutinoso con [[feixóns.]] O arroz glutinoso (especie Oryza sativa var. glutinosa ou Oryza glutinosa) tamén denominado arroz pegañento, é un tipo de arroz de gran curto, oriúndo de Asia, que se torna particularmente pegañento despois da cocedura. Chámase glutinoso por ser pegañento e non conter glute. Por outra banda, cómpre non confundilo con outros tipos de arroz asiáticos que tamén se tornan pegañentos trala cocedura.
Cultivo
O arroz glutinoso cultívase en Tailandia, no Xapón, no Vietnam, na China e en Laos. Estímase que 85% da produción total de arroz de Laos é deste tipo. Existen rexistros mencionando este arroz datados de hai preto de 1100 anos, nesta rexión. Na China, de acordo con lendas ancestrais, este tipo de arroz cultívase hai máis de 2000 anos. Tests químicos revelaron quese usou como ingrediente chave da argamasa da Gran Muralla Chinesa. Úsase en innumerábeis receitas do leste e sueste asiático, como, por exemplo, en Macau, na receita dos chamados pudins de arroz glutinoso (tamén coñecidos coma lapas), que se envolven en follas de bananeira.
Composición
O arroz glutinoso non contén glute, sendo por iso compatíbel con dietas exentas de glute (celiaquía). O que o distingue dos restantes tipos de arroz é a ausencia de amilosa (ou presenza de cantidades moi reducidas) e, tamén, a elevada concentración de amilopectina (os dous polisacáridos que constitúen o amidón). A amilopectina é responsábel da cualidade pegañenta do arroz glutinoso. Esta diferenza ten orixe nunha mutación que foi albo de selección artifical por parte dos agriculturores.
Pódese usar sen casca ou con casca. O arroz glutinoso sen casca posúe unha cor branca, mentres que o integral posúe unha cor rosada ou negra. Ambos os dous poden cocerse en gran ou triturarse e transforse en fariña, para seren cociñados coma unha pasta.
Cádiz
Cádiz é unha cidade e municipio español do sur da península Ibérica, capital da provincia de Cádiz, en Andalucía. Xunto cos concellos de San Fernando, Puerto Real, El Puerto de Santa María, Chiclana de la Frontera, Rota e Xerez da Fronteira forma a Mancomunidade da Baía de Cádiz, terceira área metropolitana de Andalucía por poboación e unha das máis activas, económica e industrialmente, desa mesma comunidade autónoma.
Cidade de interese turístico pola súa longa e influente historia de 3.100 anos, tivo importancia en procesos coma as guerras púnicas, a romanización de Hispania, o descubrimento de América ou a instauración do réxime liberal en España. Toda a cidade presenta numerosas prazas, xardíns, igrexas etc, que constantemente o rememoran.
O conxunto Cádiz-San Fernando está separado da Península polo Caño de Sancti Petri. Historicamente foi desde un pequeno arquipélago a unha illa, situación na que se debate se aínda se atopa nela. Esta particularidade fai difícil definir a súa condición xeográfica. Hoxe en día recibe un plan de tratamento insular. É coñecida popularmente como a Tacita de Plata.
Clima
O clima de Cádiz é mediterráneo, cunha temperatura media anual de máis de 18 °C, e catro meses por encima dos 20 °C. As precipitacións son escasas, habendo varios meses en que son nulas. Fonte: Dirección Xeral do Instituto Nacional de Meteoroloxía (España)
Demografía
A evolución poboacional de Cádiz nos últimos anos é negativa. Entre 1995 e 2006 perdeu uns 14.000 habitantes o que supuxo unha baixa do 9%. É a única localidade da mancomunidade na que baixou a súa poboación. A razón debe radicar na escaseza de solo edificábel e a protección de antigas construcións.
Economía
Cádiz foi desde a súa fundación unha cidade volta cara o mar, base do seu desenvolvemento durante o século XVIII e principios do XIX. Porén, veu o seu comercio marítimo reducido nos últimos 30 anos; a pesca entrou nunha grave crise pola perda de caladoiros nas costas de Marrocos. Ademais os estaleiros de San Fernando áchanse actualmente infrautilizados; os motivos desta situación son a escasa demanda da produción de buques e a dura competencia de estaleiros estranxeiros. Hoxe en día a cidade está fortemente azoutada polo problema do desemprego. O sector económico que goza dunha relativa saúde é o turismo, grazas ás súas praias, á importancia do seu entroido e o saliente patrimonio histórico que posúe. Mais a verdade é que a importancia deste sector non se ve reflectida nunha mellora económica substancial da poboación, como o demostra o feito de que logo de máis de tres décadas, nin as rendas familiares prosperaron, nin o desemprego diminuíu. O caso é que o Concello de Cádiz ten solicitado repetidamente do goberno de España unha política orzamentaria especial, a causa da crítica situación da cidade.
Fundación de Gadir
Fundada por navegantes fenicios de Tiro, foi estabelecida co nome de Gdr (גדר), sobre o que outrora era un pequeno arquipélago (formado polas illas: Erytheia, Antípolis e Kotinousa), que na actualidade corresponde ao conxunto Cádiz-San Fernando, para explotaren as ricas rutas atlánticas do estaño, do cobre e o mercado tarteso-turdetano. Foi coñecida polos gregos como τὰ Γάδειρα, Gádeira e polos romanos como Gades. Case todos os historiadores que trataron da fundación de Cádiz, preséntannos a lenda de Hércules vencendo ao xigante tricéfalo Xerión, un dos reis lendarios de Turtesis, fillo de kallirhõe e de khrysaor, que vivía na illa Erytheia. A cidade era tamén denominada Eritheya, debido aos tirios primitivos, antepasados dos cartaxineses, que dicían proceder do Eriteu ou Mar Vermello. Segundo Timaeus a illa maior chamábase Kotinusa (Cotinusa), onde abundaban as oliveiras. Os romanos chamábana Tartesis (Turtesis); os cartaxineses Gadir, palabra da lingua púnica que quere dicir muro, cerca, fortaleza. Nas fontes de que se vale Pomponio Mela, sitúase a illa Eritheya non en Cádiz, senón na Lusitania Romana, no que hoxe é a Comarca de Niebla, Huelva.
Cidade romana
Durante a terceira guerra púnica, Cádiz rendeuse aos romanos no 206 a.C., que foron recibidos como vencedores. Foi coñecida por eles como Gades, oficialmente Augusta Urbs Iulia Gaditana, vivindo unha época florecente ao converterse nun importante porto e base naval. Durante Augusto a cidade tiña máis de quiñentos equites (un estamento social romano), unha elevada cantidade de notabilidades comparábel á de Padua ou mesmo Roma. Porén, a decadencia do Imperio romano afectou tamén a Cádiz, que perdeu importancia.
Idade Media
A chegada dos visigodos a Hispania ocasionou a destrución da cidade, feito polo cal hoxe é escaso o número de restos da urbe orixinaria. Baixo dominio islámico, entre o 711 e o 1262, a cidade foi denominada Qādis (en árabe قادس), de onde procede o actual nome de Cádiz. Foi o rei Afonso X o Sabio quen a conquistou para os cristiáns en 1262. Nesa data comezou a repoboación de Cádiz con xentes vindas do Norte da península; en 1264 reforzouse esta repoboación con persoas de Santander, Laredo e Castro Urdiales principalmente. Desde a súa reconquista, Cádiz sempre gozou de privilexios, coma os concedidos por Xoán I de Castela en 1385, polos que quedaba exenta de pagar á coroa o Imposto de Almirantádego e Ancoraxe. Durante as décadas seguintes acrecentáronse os privilexios concedidos cos sucesivos monarcas cristiáns. Un dos máis importantes foi o Privilexio Rodado entregado a Cádiz e conservado hoxe en día no Arquivo Municipal da cidade.
Idade Moderna
miniatura|200px|[[Francisco de Zurbarán, Ataque inglés a Cádiz, 1634, Museo do Prado]] De Cádiz partiu Cristovo Colón na súa segunda e cuarta viaxe ás Indias. No ano 1509 adquire o dereito de rexistraren as naves de Indias e máis tarde o de desembarcar produtos das Antillas. En 1535 fundouse aquí o Xulgado de Indias, que permitía eludir o control que exercía a Casa de Contratación de Sevilla no comercio con América.
En 1553 o pirata Barbarroxa (خير الدين, Jayr al-Din), tentou apoderarse da cidade que foi defendida con axuda do xenovés Andrea Doria. En 1587 sufriu o saqueo do inglés Francis Drake; en 1596 o da escuadra anglo-holandesa a mando do conde de Essex, o que motivou a súa posterior fortificación. Os ingleses pediron rescate pola maioría da poboación escollendo reféns entre os cidadáns máis salientes. En 1625 Lord Wimbledon foi repelido a pesar da súa superioridade. En 1702 a Baía de Cádiz foi testemuña de novos enfrontamentos navais. O Príncipe de Darmstadt, en plena Guerra de Sucesión española, en nome do pretendente austríaco, asalta Rota e El Puerto de Santa María. En 1717 trasladouse para Cádiz a Casa de Contratación, arrebatándolle a Sevilla o control do monopolio comercial con América (xa desde 1680 Cádiz era a cabeceira real dese comercio), o que xunto coa política liberalizadora dos primeiros Borbóns favoreceu a formación dunha burguesía gaditana, epicentro dunha cidade cosmopolita.
No período da Ilustración a cidade conta cunha «Casa de la Camorra», antecedente do posterior Ateneo Literario Artístico y Científico fundado en 1858. En 1755 o maremoto posterior ao terremoto de Lisboa azoutou a cidade, provocando grandes danos.
Século XIX
O 21 de outubro de 1805 partiu de Cádiz o combinado naval hispano-francés para enfrontarse contra a escuadra inglesa a mando de Horacio Nelson, cuxa vitoria no cabo de Trafalgar puxo fin a unha brillante tradición marítima española.
Durante a invasión napoleónica, Cádiz resistiu o asedio francés. En 1811 reuníronse na cidade deputados de todos os territorios da monarquía (incluíndo as colonias de Hispanoamérica e Filipinas) para redactaren a Constitución de España. Finalmente aprobouse no Oratorio de San Felipe Neri a primeira constitución española en 1812. Tería marcado carácter liberal e foi abolida máis tarde por Fernando VII. En 1823, logo dun novo paréntese liberal, con axuda dos Cen Mil Fillos de San Luís restabelécese o absolutismo borbónico. Cádiz foi, de novo, cercada e bombardeada. A resistencia foi moi forte e os franceses non puideron tomar a cidade. Durante o asedio creouse o canal de Cortadura para impedir que a artillería francesa bombardeara Cádiz a pracer. A situación dos cercados era desesperada pois non acudían reforzos de ningures. Ao final acordouse un pacto: Fernando VII, que era un refén dentro da cidade, sairía e prometería defender as liberdades alcanzadas polos españois coa Constitución de 1812, e en troques Cádiz renderíase. Acordado así cos franceses, Fernando VII saíu da cidade, mais de forma inmediata uniuse ao invasor, e no mesmo día 1 de outubro de 1823 decretou a abolición de cantas normas xurídicas foran aprobadas durante o Trienio liberal.
A actual illa de Trocadero, no termo municipal de Puerto Real, da seu nome a unha praza de París, precisamente por ter sido o lugar da vitoria dos Cen Mil Fillos de San Luís. Na actualidade fican os restos do castelo de San Luís, emprazados xusto ao Sur de Puente Carranza.
En 1868 produciuse en Cádiz o levantamento de Juan Bautista Topete, iniciando a Revolución liberal que expulsou á raíña Sabela II do trono e desembocaría na constitución democrático-liberal de 1869. Proclamada en 1873 a Primeira República española, Cádiz constituíuse nun cantón.
Século XX
En 1936, o xeneral José Enrique Varela sublevouse en Cádiz contra a República sumándose ao golpe militar encabezado polo xeneral Francisco Franco en África e exercendo unha dura represión sobre a poboación civil sospeitosa de manterse fiel á legalidade republicana. O xefe dos falanxistas, que conduciron boa parte da represión, era Mora Figueroa.
O 18 de agosto de 1947, ás 21:45, explotou unha polvoreira da Armada que destruíu parte da cidade. As vítimas oficiais cifráronse en 157 mortos e máis de 5.000 feridos. As Puertas de Tierra salvaron o casco antigo, aínda que algúns edificios (como a Catedral e o Gran Teatro Falla), sufriron graves danos. A zona de extramuros quedou demolida case totalmente. Arxentina enviou axuda alimentaria para os superviventes, mais parte desta non chegou nunca a destino.
Durante a ditadura franquista, gobernou a cidade José León de Carranza Gómez-Pablos. Como en tempos pasados Cádiz converteuse nun dos principais focos de axitación política durante a Transición. Así xunto con Vigo nutriu as fileiras dos GRAPO (Grupos de Resistencia Antifascista Primero de Octubre) a fins da década de 1970 e comezos da de 1980.
Nesta última década iniciou o seu mandato na alcaldía Carlos Díaz Medina, polo Partido Socialista Obrero Español. A cidade viviu unha mudanza importante. En infraestruturas e equipamento urbano foi a mellor; porén, en relación co traballo, converteuse na capital europea do desemprego. Nas eleccións municipais de 1995 o Partido Popular, con Teófila Martínez, gañou a presidencia da alcaldía, que mantén ata a actualidade (2007), e a pesar de que a situación de desemprego non mudou, Cádiz foi a cidade que deu un maior apoio porcentual ao PP.
Monumentos destacados
miniatura|dereita|150px|Sé de Cádiz miniatura|150px|Pazo do Concello, Cádiz
Teatro romano
O incendio, en 1980, de parte do barrio de El Pópulo, permitiu nas obras que seguiron, descubrir o teatro romano de Gades. Levantado por orde de Lucius Cornelius Balbus o menor durante o século I a.C., é o segundo teatro en tamaño do mundo antigo, só superado polo teatro de Pompeia, ao Sur de Roma. Cicerón, nas "Epistulae ad Familiares" (Cartas aos amigos), escribiu que era usado para propaganda persoal de Balbus. Segundo os arqueólogos, o teatro confirma a grandeza da cidade romana de Gades. Posibelmente Gades era maior do que foi o Cádiz da época dos descubrimentos cos seus 80.000 habitantes.
Catedral
Está emprazada no mesmo lugar no que se situaba a vella sé, que se incendiou en 1596. A construción do novo edificio demorouse ata 1776, baixo a dirección do arquitecto sevillano Vicente Acero, que traballou tamén na catedral de Guadix, Granada. De grandes dimensións, as obras duraron ata 1838, polo que outros arquitectos continuaran o proxecto inicial e introduciran cambios. O resultado é que contén elementos barrocos, rococós e neoclásicos. As capelas conteñen pinturas e restos da antiga catedral e mosteiros de fóra de Cádiz. O feito de que a edificación se prolongase por un longo período, fixo que os materiais construtivos ficasen á intemperie e fosen atacados polo mal da pedra, polo que tramos das naves están en mal estado.
Oratorio de San Filipe Neri
A Igrexa Oratorio de San Filipe Neri é un templo barroco de planta elíptica, construído entre 1685 e 1719, segundo proxecto de Blas Díaz. Arruinada polo Terremoto de Lisboa de 1755, a cúpula, encamonada, de duplo tramo e con oito ventanais, foi refeita en 1764, polo mestre Pedro Afanador. No retablo maior inclúese unha "Inmaculada Concepción", obra de Murillo, que é considerada entre as mellores do pintor. En lápidas exteriores conmemórase o centenario das Cortes de Cádiz, que deron luz aquí á Constitución de 1812.
Gran Teatro Falla
O Gran Teatro orixinario foi erguido, en 1871, polo arquitecto García del Alamo, pero foi destruído, en agosto de 1881, por un incendio. O actual edificio foi construído, entre 1884 e 1905, sobre os restos do anterior. O arquitecto foi Adolfo Morales de los Ríos, e supervisado por Juan Cabrera de la Torre. O exterior foi cuberto con ladrillo vermello mostrando un estilo neo-árabe ou neo-mudéxar. Na década dos anos 1920, foi rebautizado como Gran Teatro Falla, en honra do compositor Manuel de Falla, natural da cidade. Nos anos oitenta sufriu novas obras de restauración.
Pazo do Concello
Sito na praza de San Juan de Dios, está alicerzado sobre a antiga casa consistorial de fins do XVII. O novo edificio foi erguido en dúas alturas. A primeira, comezada en 1799, baixo a dirección do arquitecto Torcuato Benjumea, é de estilo Neoclásico|neoclásico. O segundo corpo, foi rematado en 1861 por Alberto Morales García del Álamo, en estilo neo-isabelino. Neste edificio, por vez primeira ondeou a bandeira andaluza en 1936.
Puertas de Tierra
miniatura|180px|Puertas de Tierra É un monumento arquitectónico que supón un reduto da que fora a muralla de entrada á cidade. Levantada polo arquitecto academicista Torcuato Cayón no século XVIII, está labrada en mármore e concibida máis a xeito de retablo relixioso que como forte militar. É un dos monumentos máis significados da cidade e sobre os seus muros flamexa a bandeira morada do seu cantón. Separa, na actualidade, o casco urbano antigo (coñecido popularmente como "Cádiz") e a zona moderna (popularmente designada "Puerta Tierra") da cidade. O engarce coa nova arquitectura da cidade, abrindo dous novos arcos, realizouna o arquitecto Antonio Sánchez Esteve.
Torre Tavira
É unha torre vixía e o punto de maior altura da cidade, a 45 metros sobre o nivel do mar. Situada na casa-pazo dos marqueses de Recaño, construída no século XVIII en estilo Barroco. Atalaia oficial do porto gaditano en 1778, recibe o nome do seu primeiro vixía, Antonio Tavira.
Monumento á Constitución de 1812
Sito na praza de España, é un monumento conmemorativo erguido no centenario da Constitución de 1812. Tamén coñecido como Monumento das Cortes, foi proxectado por Modesto López Otero, arquitecto, e mais o escultor Aniceto Mariñas (1866-1953). Realizado en 1912, contén unhas logradas alegorías da Guerra, a Paz, a Agricultura e a Industria, xunto con relevos alusivos á resistencia gaditana durante a Guerra da Independencia; as maxestáticas figuras alegóricas de España e de Hércules e un lindo grupo de cariátides que sustentan o código constitucional de 1812, co que remata o complexo.
Museo de Cádiz
Está situado na praza de Mina. Construíuse en terreos desamortizados dos franciscanos no século XIX. O edificio débese a Juan Daura, foi inaugurado en 1838, e é de estilo neoclásico. A colección repártese en tres seccións: Arqueoloxía, Belas Artes e Etnografía. Entre os seus fondos destacados atópanse: sarcófagos antropoides fenicios, achados da época romana e as salas de pintura barroca, con obras de Zurbarán, Alonso Cano, Pieter Paul Rubens, Juan Carreño de Miranda e Murillo.
Praias
miniatura|dereita|Praia de "La Caleta" Cádiz, situada nunha península, alberga algunhas das máis fermosas praias españolas.
A praia de La Caleta é a máis querida dos gaditanos, debido á súa lindeza e a proximidade ao Barrio de la Viña, no casco antigo. Está situada entre os castelos de San Sebastián e Santa Catalina. O filme de James Bond Die Another Day rodouse aquí (simulando que era en Cuba).
A praia da Victoria, está na parte moderna de Cádiz, e é o areal máis visitado por turistas e nativos. Ten cerca de 3 km de lonxitude, cun ancho de 500 m. É de ondas moderadas, con ausencia de rochas. Está separada da cidade por unha avenida chea de tendas e restaurantes.
A praia de Santa María del Mar ou Playita de las Mujeres é un pequeno areal, situado entre as dúas praias anteriores. Ten excelentes vistas da parte vella da cidade.
Autobús
Estación de autobuses de Cádiz, con saídas diarias a: Con enlaces a outras moitas cidades desde cada unha desas localidades.
Porto
Unha liña de catamaráns liga Cádiz cos concellos de El Puerto de Santa María e Rota.
Guerra de Afganistán (1978-1992)
A guerra de Afganistán foi un conflito que se estendeu entre abril de 1978 e abril de 1992, e que constituíu a primeira etapa da guerra civil afgá. Considerado como parte da guerra fría, enfrontou ao goberno afgán apoiado polas forzas armadas soviéticas, contra os chamados muxahidins, grupos de insurxentes de varias nacionalidades, na súa maioría combatentes islamistas. Os insurxentes recibiron formación militar nas veciñas Paquistán e China, ademais de millóns de dólares de Estados Unidos, Reino Unido, Arabia Saudita, e outros países. Os máis de dez anos de guerra provocaron que moitos afgáns fuxiran do seu país, con destino principalmente a Paquistán e Irán. Ademais dos que morreron en combate, centos de miles de civís afgás foron asasinados.
Na orixe do conflito encóntrase o triunfo en 1978 da Revolución de Saur e a chegada ao poder dun goberno socialista liderado polo Partido Democrático Popular de Afganistán, que iniciou unha serie de profundas reformas de modernización do país e repartimento da terra. Estas reformas provocaron unha forte oposición nos sectores máis conservadores do país, así como no estamento relixioso e de poder, e comezaron a producirse rebelións armadas ao longo do territorio, apoiadas polos Estados Unidos coa chamada Operación Ciclón, que subministrou armas e un amplo financiamento aos rebeldes islámicos muxahidins.
En 1979 o goberno afgán pediu a intervención da Unión Soviética. Tras negarse nun principio a intervir, esta acabou por entrar no país despois do asasinato do líder da Revolución, Nur Muhammad Taraki, por parte de Hafizullah Amín. Así, o 24 de decembro de 1979 comezou o despregue do 40º Exército soviético en Afganistán, baixo o mando de Leonid Brezhnev. Os soviéticos executaron ao ditador Amin e subiron ao poder a Babrak Karmal. Os combates contra os muxahidins alongáronse durante nove anos, ata que a intervención soviética no conflito rematou trala firma do Acordos de Xenebra entre a República Democrática de Afganistán e Paquistán. A retirada xeral das tropas comezou o 15 de maio de 1988, e concluíu o 15 de febreiro de 1989, baixo o mando do último presidente soviético, Mikhail Gorbachev. Con todo, os enfrontamentos entre as tropas gobernamentais e os muxahidins continuaron ata abril de 1992, ata a caída do goberno da República Democrática de Afganistán e a instauración do Estado Islámico de Afganistán.
Contexto histórico
A República Democrática de Afganistán formouse trala Revolución de Saur, o 27 de abril de 1978. O goberno implantou políticas en beneficio dos pobres e dos agricultores e aplicou a axenda socialista. Mantivo importantes relacións diplomáticas coa Unión Soviética. O 5 de decembro de 1978, asinouse un tratado de amizade entre ambos países. O 3 de xullo de 1979, o presidente estadounidense Jimmy Carter asinou a primeira directiva para ofrecer axuda financeira de maneira encuberta aos opositores ao goberno prosoviético de Cabul.
A intervención militar rusa en Afganistán remóntase ás expansións tsaristas coñecidas como "Gran Xogo", que mantiñan Rusia e Gran Bretaña. Esta comezou no século XIX, con acontecementos como o Incidente de Panjdeh, un enfrontamento militar que tivo lugar en 1885, cando o exército ruso se apoderou do territorio afgá ao sur do río Oxus, ao redor dun oasis en Panjdeh. Este interese na rexión continuou durante a era soviética, na que se destinaron millóns en axuda económica e militar a Afganistán entre os anos 1955 e 1978.
En febreiro de 1979, a revolución islámica derrocou ao Sha do país contiguo de Irán, que estaba apoiado polos Estados Unidos. O embaixador dos Estados Unidos en Afganistán, Adolph Dubs, foi secuestrado por militantes dunha organización vinculada ao movemento de Países Non Aliñados, coñecida como Setami Milli, e posteriormente asasinado durante un asalto levado a cabo pola policía afgá, asistida por axentes soviéticos. Esta morte provocou un importante deterioración das relacións afgán-estadounidenses.
Estados Unidos despregou vinte buques e dous portaavións no golfo Pérsico e no mar Arábigo, e producíronse unha serie de ameazas de guerra entre os Estados Unidos e Irán.
En marzo de 1979 asinouse un tratado de paz, apoiado polos Estados Unidos, entre Israel e Exipto. A Unión Soviética considerou que os Estados Unidos sacou proveito deste tratado. Así, un xornal soviético afirmaba que Exipto e Israel se converteran nos "xendarmes do Pentágono". Os soviéticos crían que o tratado non era só un acordo de paz entre os seus antigos aliados exipcios e Israel, senón tamén unha alianza militar. Ademais, Estados Unidos vendeu máis de 5.000 mísiles a Arabia Saudita e abasteceu aos rebeldes leais á coroa, contrarios ao goberno nasserista, na guerra civil do Iemen do Norte. Tamén empeoraron nesa mesma época as relacións entre a Unión Soviética e Iraq. En xuño de 1978, Iraq comezou a establecer relacións cordais con países occidentais, chegando a mercar a Francia armamento de fabricación italiana, aínda que a maioría o obtiña da Unión Soviética, os seus aliados do Pacto de Varsovia e a China.
Revolución de Saur
O rei Mohamed Zahir ascendeu ó trono en 1933 e estivo reinando até 1973. O primo de Zahir, Mohammad Daoud Khan, exerceu como primeiro ministro dende 1954 até 1963. O Partido Democrático Popular de Afganistán (PDPA), de ideoloxía marxista, gañou forza nestes anos. En 1967, o PDPA dividiuse en dúas faccións, o Khalq (traducido por masas ou pobo), liderado por Nur Muhammad Taraki e Hafizullah Amin e o Parcham (traducido por estandarte), liderado por Babrak Karmal.
o 17 de xullo de 1973, o ex-Primeiro Ministro Daoud fíxose co poder mediante un golpe de estado, acusando ao goberno real de corrupción e de ser o causante das mala situación económica que atravesaba o país. Este golpe, supuxo a fin da monarquía e durante o seu goberno, Daoud gozou dunha boa reputación entre boa parte da poboación afgá, aínda que non entre os partidarios do PDPA.
O 27 de abril de 1978, o exército afgá, que simpatizaba co PDPA, derrocou a Daoud e executouno posteriormente xunto con algúns membros da súa familia. Nur Muhammad Taraki, secretario xeral do PDPA, converteuse en presidente dun Consello Revolucionario, así como no Primeiro Ministro da República Democrática de Afganistán, que acababa de ser creada.
Faccións dentro do PDPA
Trala revolución, Taraki asumiu a presidencia e os postos de primeiro ministro e de secretario xeral do PDPA. O goberno foi dividido segundo as faccións existentes, co President Taraki e viceprimeiro ministro Hafizullah Amin da facción Khalq fronte a líderes da facción Parcham tales coma Babrak Karmal e Mohammad Najibullah. Os conflitos no PDPA, deron lugar a situacións de exilio, purga e execución de membros do Parcham.
Durante os primeiros dezaoito meses de goberno, o PDPA aplicou un programa de estilo soviético con reformas modernizadoras, moitas das cales foron vistas polos conservadores como contrarias aos principios do islam. Algúns dos decretos, que establecían cambios nas políticas matrimoniais e reformas agrarias, non foron ben recibidos por unha poboación na que predominaba tradición islámica, especialmente por parte dos grandes terratenentes, que resultaron prexudicados pola abolición da usura (aínda que esta estaba prohibida no islam) e a cancelación das débedas que tiñan os pequenos agricultores. A mediados 1978, comezou unha rebelión, co ataque duns rebeldes a unha gornición militar na rexión de Nuristan, ao este de Afganistán, e pronto se estendeu unha guerra civil por todo o país. En setembro de 1979, o viceprimeiro ministro Hafizullah Amin ocupou o poder trala morte nun tiroteo do presidente Taraki. Os dous meses de goberno de Amin estiveron marcados por unha inestabilidade provocada por unha toma de decisións contraria aos seus opoñentes do PDPA e á crecente rebelión.
Relacións afgán-soviéticas
miniatura|esquerda|200px|Mulleres afgás participando nun programa da Asociación afgá de Girl Scouts a finais da década de [[1950.]]
A Unión Soviética exercera unha grande influencia na política afgá, dende a infraestrutura civil e militar á sociedade. Na década de 1980, moitos afgás dominaban a lingua rusa. Dende 1947, Afganistán estivera baixo a influencia do goberno ruso e recibira importantes axudas, en forma de asistencia económica e adestramento e armamento militar.
Afganistán xa recibiu axuda económica rusa no ano 1919, pouco despois da Revolución Rusa, cando o novo goberno se enfrontaba á guerra civil. Subministraron armas de pequeno calibre, munición, e uns cantos avións, e (segundo fontes soviéticas) un millón de rublos de ouro, para apoiar á resistencia afgá durante a terceira guerra anglo-afgá. En 1942, a URSS volveu axudar ás Forzas Armadas de Afganistán, con avións e armamento, e establecendo centros de formación en Tashkent (República Socialista Soviética de Usbequistán). A cooperación militar entre os dous países asentouse en 1956, e os acordos de máis importancia producíronse na década de 1970, na que a URSS enviou conselleiros e especialistas. A Unión Soviética construíu así mesmo unha extensa rede de infraestruturas, participou na construción de universidades, institutos politécnicos, hospitais, infraestruturas civís, centrais eléctricas e colexios locais.
Annona x atemoya
A Annona x atemoya é unha especie de arboriña híbrida obtida do cruzamento da Annona squamosa e da chirimoia (Annona cherimola Mill.), ambas pertencentes á familia das annonáceas e nativas do neotrópico.
Historia
O primeiro cruzamento para crear esta planta fíxoo en 1908 P.J. Wester, un horticultor do Laboratorio Subtropical do Departamento de Agricultura dos Estados Unidos en Miami.
Os froitos resultantes eran dunha calidade superior aos da Annona squamosa e déuselles en inglés o nome de "atemoya", unha combinación de "ate", do antigo nome mexicano da Annona squamosa e "moya", do castelán "chirimoya".
Atopáronse híbridos naturais en Venezuela e observáronse híbridos fortuitos nas plantacións adxacentes de Annona squamosa e chirimoia en Israel durante a década de 1930 e 1940.
Froito
O seu froito ten normalmente forma de corazón ou arredondado, cunha casca verde pálido, rugosa e chea de vultos. Preto do caule, a casca é rugosa como na Annona squamosa, no entanto, tórnase máis suave na parte inferior, como na chirimoia. A polpa non está segmentada como na Annona squamosa, sendo neste aspecto máis similar á chirimoia. É moi zumarenta e suave, sabe lixeiramente doce e un pouco agre, recordando a piña colada. O sabor tamén pode lembrar a vainilla, pola parte que lle vén da Annona squamosa. Nesta polpa branca encóntranse moitas sementes negras, que son tóxicas. Cando está madura, pódese sacar o froito da casca e comelo frío 200px|miniatura|Froito da Annona x atemoya
Cultivo
Nesta planta, como noutras annonáceas, a autopolinización é rara. A flor da Annona x atemoya, na súa etapa feminina, ábrese entre as 14:00 e as 16:00; a tarde seguinte, entre as 15:00 e as 17:00 a flor pasa á súa etapa masculina. Ás veces os froitos son deformes, subdesenvolvidos nun lado, como resultado dunha polinización inadecuada. Por iso prefírese a polinización artificial, que garante case sempre unha froita de calidade superior. Con todo, a variedade Geffner prodúcese ben sen a polinización manual, igual que a Bradley, aínda que neste último caso a froita ten o costume de partir na árbore.
Goo
Goo é un álbum da banda de rock alternativo estadounidense Sonic Youth, editado o 26 de xuño de 1990 a través do selo DGC Records. Trátase do seu primeiro disco publicado por unha gran discográfica. Unha versión remasterizada foi editada no ano 2005.
No ano 2003 foi colocado no posto 82 dos 100 mellores álbums dos 90 da publicación Pitchfork Media.
Antecedentes e gravación
Despois da publicación de Daydream Nation en 1988, Sonic Youth buscou asinar un novo contrato discográfico. Cara mediados de 1989 os principais candidatos eran A&M Records, Atlantic Records e Mute Records, e ao pouco tempo Geffen Records anunciou o seu interese por facerse cos servizos da banda. Sonic Youth finalmente asinou por cinco álbums con Geffen, por unha cantidade estimada de 300.000 dólares. Porén, o grupo levou unha decepción ao ver que realmente o seu material sería editado por unha subsidaria de Geffen de recente creación, DGC Records.
Aínda que o contrato non estipulaba gravar demos do seu traballo para amosarlle ao selo, a banda fíxoo así para darlle unha idea á DGC do material que estaban a producir, ademais de para crear a base do álbum. Geffen suxeriu que Daniel Lanois traballase coa banda facendo os labores de produción, pero o grupo preferiu encargarse el mesmo dese traballo con Nick Sansano como enxeñeiro, ao igual que fixera con Daydream Nation. Por recomendación de Sansano, Sonic Youth elixiu gravar no estudio Sorcer Sound de Nova York. Mentres tanto, o guitarrista de Dinosaur Jr. J Mascis convenceu ao batería Steve Shelley para que mercase unha batería máis grande.
Mentres as novas cancións xa estaban sendo arranxadas, a banda e Sansano incorporaron novas técnicas de gravación. Sonic Youth considerou contratar a David Markey para que filmase un documental sobre a produción do traballo, pero debido a problemas durante o proceso de gravación a banda abandonou a idea. Unha vez que as bases dos temas se completaron, as sesións movéronse ao estudio Green Street para rematar as cancións e realizar a mestura das mesmas. Unha vez rematado o disco o seu custo chegou aos 150.000 dólares.
Filosofía no Exipto Antigo
A filosofía no Antigo Exipto é unha filosofía moral, é dicir, é unha aplicación práctica dunhas doutrinas dunha pureza extraordinaria. Grazas a ela desenvolveuse unha actividade política, relixiosa, científica e artística.
A filosofía exipcia ía acompañada de bos preceptos como facer a Deus as ofrendas debidas, dar de comer ao famento, vestir ao espido etc. Pero tamén tiña prohibicións como por exemplo, blasfemar, matar, falar mal do rei ou dos pais, a envexa, a pereza, a curiosidade...
Os exipcios crían nun xuízo divino tras a morte e foron os primeiros en falar da inmortalidade da alma.
Pensamento exipcio
O pensamento exipcio está integrado no concepto de Maat, que se traduce como Orde Cósmica, Verdade e Xustiza. Maat é aquilo que regula todo. O seu contrario é o Caos. Deste xeito, poderíase dicir que o pensamento exipcio concibe o mundo como racional e polo tanto, a razón humana debe axustarse a Maat para alcanzar a Verdade.
A racionalidade exipcia concibe un mundo dualista, dinámico e cíclico, regulado por unha orde cósmica universal que recolle todos os elementos e os seus contrarios e dálles equilibrio, sendo desta forma, fonte de coñecemento e de moral.
O home e os seres
O home exipcio consideraba aos seres como unha suma de forzas (Ka) e enerxías vitais (dyet) que viven no seu corpo. Esta concepción trasládese ás cousas.
Para que existe un ser, non se pode perder nin o corpo nin a suma de Ka e dyet, por iso se leva a cabo o proceso de momificación. Consérvase o corpo para que nel habite a Ka e o dyet e, desta forma, evitar perder aos seres.
Pitágoras
O pitagorismo formulou principios que influíron en Platón e Aristóteles. Pitágoras fundou en Crotona a Irmandade Pitagórica, unha escola filosófica e relixiosa que tiña un carácter matemático, concibían todos os seres do universo como expresables matematicamente. Os principios matemáticos tamén eran os principios dos seres reais. Ademais, esta escola tiña un carácter relixioso xa que afirmaba a inmortalidade e a transmigración das almas. Unha das máximas desta fundación é que a filosofía pode usarse para purificar a alma a través do coñecemento. A fisis do pensamento pitagórico son os números.
Miguel Pardo Bazán
Miguel Pardo Bazán de Mendoza Castro, nado en Cambados o 5 de agosto de 1784 e finado en 1839, foi un militar e político galego.
Traxectoria
miniatura|Probas de [[limpeza de sangue, 1806. ]] Formou parte do Batallón Literario durante a Guerra de Independencia e acadou o grao de tenente coronel. Presidiu a primeira Xunta de Censura (1810) e formou parte no trienio liberal da Deputación da Coruña. En 1821 asinou unha denuncia contra o goberno pola falta de liberdade de prensa e foi deputado nas Cortes por Pontevedra (1834-1836) e A Coruña (1836-1837).
Casou en setembro de 1821 con Joaquina Mosquera Ribera, nada en 1805, e tiveron cinco fillos: Adelaida (1823); Gonzalo (1824); José (1827, que foi pai de Emilia Pardo Bazán); Demetrio (1829) e Laurenao (1839). O único que sobreviviría ao pai sería José, que herdaría tódolos vínculos e morgados.
Donalbai, Begonte
San Cristovo de Donalbai é unha parroquia que se localiza no concello de Begonte. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 194 habitantes (101 homes e 93 mulleres), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 202 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 151 habitantes, sendo 77 homes e 74 mulleres.
A Torre, San Martiño de Porto, Cabanas
A Torre é un lugar da parroquia de San Martiño de Porto no concello coruñés de Cabanas, na comarca do Eume. Tiña 168 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 84 homes e 84 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 1999 cando tiña 145 habitantes.
Oligodendrioglioma
250px|right|miniatura|Oligodendroglioma nunha [[resonancia magnética, localizado no hemisferio dereito.]] miniatura|Matemática modelada de crecemento do anaplástico oligodendroglioma humano baseado en estruturas topolóxicas do estudo cerebral de dous pones (vídeo). miniatura|IDH1 R132H no ologodendroglioma anaplástico. Un oligodendroglioma é un tumor cerebral raro, englobado dentro do grupo dos gliomas. Teñen un crecemento lento e é pouco habitual que produzan metástases a outros tecidos, polo que son considerados tumores pouco agresivos. A célula predominante neste tipo de tumor deriva dos oligodendrocitos, que comezan a se dividir mitóticamente dun xeito descontrolado. Constitúen aproximadamente un 10% dos tumores primarios do cerebro e un 15% dos gliomas. A edad media de aparición é de 40 anos, e é raro que se dean en nenos. Son máis frecuentes en homes que en mulleres. Polo xeral, teñen unha evolución benigna e de mellor prognóstico ca os astrocitomas, e teñen unha maior resposta ao tratamento, que polo xeral está baseado en fármacos citostáticos. A sobrevivencia aos 5 anos é do 50% e aos 10 anos do 30%.