cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fibrose quística
Transplante e terapia xénica
Polo xeral, considérase procedente o transplante de pulmón en persoas con deterioración progresiva da función pulmonar e crecente intolerancia ao exercicio (fatiga ou esgotamento muscular desproporcionados para o exercicio realizado). Aínda que o transplante dun único pulmón é viable noutras enfermidades, nos pacientes con fibrose quística ambos deben ser substituídos xa que, doutro xeito, as bacterias aloxadas no órgano remanente poderían infectar a aquel que foi trasplantado. Así mesmo, pode practicarse simultaneamente un transplante de páncreas ou de fígado co propósito de aliviar a enfermidade hepática ou a diabetes. A opción do transplante de pulmón avalíase cando a función pulmonar vese afectada en grao tal que se vexa ameazada a supervivencia ou se requira a asistencia con dispositivos mecánicos. miniatura|151px|esquerda|Os [[adenovirus poden ser modificados para usarse en terapia xénica]]
Mississippi
Política
Mississippi está dividido en 82 condados. Cada condado do estado está dividido asemade en cinco distritos diferentes. Cada condado é administrado por un consello de supervisores composto por cinco membros, cada un elixido por sufraxio en cada un dos cinco distritos do condado. A maioría das cidades de Mississippi está administrada por un alcalde e por un consello municipal. Todas as administracións públicas das cidades e dos condados están suxeitas ao control do goberno de Mississippi.
Preto da metade dos ingresos do orzamento do goberno de Mississippi é xerada por impostos estatais. O resto provén dos orzamentos fornecidos polo goberno federal e de empréstitos. En 2002, o goberno do estado gastou 12,05 miles de millóns de dólares mentres ingresou 11,05 miles de millóns de dólares. A débeda gobernamental de Mississippi é de 4,16 miles de millóns de dólares. A débeda per cápita é de 1.451 dólares. O valor dos impostos estatais per cápita é de 1.649 dólares. Pola súa parte, o valor dos gastos gobernamentais per cápita é de 4.445 dólares.
Fibrose quística
Transplante e terapia xénica
A terapia xénica representa unha vía futura na loita contra a enfermidade. Mediante esta técnica, procúrase inserir unha copia normal do xene CFTR nas células afectadas. Debido á incapacidade dos retrovirus para alcanzar células que non se dividen, realizáronse análises clínicas para inserir xenes en adenovirus. Na actualidade, estes virus están a utilizarse en ensaios nos que o xene CFTR normal adminístrase, por un método en aerosol, ás células epiteliais que revisten os pulmóns (terapia xénica in vivo). Espérase que os adenovirus insiran o xene normal, inducindo unha función pertinente das canles de cloro nestas células.
Mississippi
Política
Mississippi historicamente foi dominado polo Partido Demócrata, especialmente desde a fin da Guerra Civil Estadounidense ata a década de 1960. Este dominio debeuse a gran xenreira da poboación branca contra os republicanos, quen foron os responsables da abolición do traballo escravo no país. A maior parte dos políticos electos nas administracións das cidades e dos condados do estado, así como os membros do goberno de Mississippi e representantes do estado no Congreso dos Estados Unidos, foron demócratas ata aí pouco. Con todo, o Partido Republicano fortaleceuse gradualmente a partir da década dos 1930. Desde 1948, por exemplo, a maioría dos catro votos de Mississippi no Colexio Electoral nas eleccións presidenciais americanas foron republicanos. Desde 1991, cando Kirk Fordice se converteu no primeiro gobernador republicano do estado, os republicanos dominaron politicamente Mississippi.
Mississippi é un dos estados máis conservadores dos Estados Unidos. A relixión é con frecuencia un importante factor da opinión política dos habitantes de Mississippi. O estado posúe leis ríxidas contra xogos de azar e bebidas alcohólicas. En 2004, o 86% dos electores do estado reformou a Constitución estatal para proscribir calquera clase de dereitos legais para parellas homosexuais —o maior nivel de apoio entre calquera iniciativa do xénero recibida nos Estados Unidos.
Fibrose quística
Transplante e terapia xénica
Algúns estudos sinalaron que para previr as manifestacións pulmonares da fibrose quística, só se require a expresión xénica de entre un 5 e un 10% dos valores normais de proteína CFTR. Un inconveniente dos adenovirus é que non se integran no ADN da célula hóspede. Por tanto, finalmente pérdense, orixinando unha expresión do xene transitoria e a necesidade de reintroducción do vector. Propuxéronse diversas abordaxes e iniciáronse numerosos estudos clínicos pero, ao ano 2006, persisten múltiples obstáculos, que será preciso superar para que a terapia xénica resulte exitosa.
Mississippi
Economía
250px|dereita|miniatura|Elevador de gran nas marxes do río Mississippi. O Produto Interior Bruto de Mississippi en 2003 acadou os 72 mil millóns de dólares. A renda per cápita do estado, pola súa banda, foi de 23.466 dólares, a menor dos Estados Unidos. A taxa de desemprego foi do 6,2%. O feito de que Mississippi sexa considerado o estado máis pobre do país ten as súas orixes na Guerra Civil Estadounidense. Antes da guerra civil, Mississippi era o quinto estado máis rico do país. A guerra custoulle ao estado preto de trinta mil homes. Os granxeiros que sobreviviron á guerra foron virtualmente á suspensión de pagos por mor da emancipación dos escravos e da destrución causada pola contenda. Ao contrario que o resto dos estados da Unión, os traballadores de Mississippi non poden ser forzados a unirse a un sindicato cando son contratados.
O sector primario achega ao 3% do PIB de Mississippi. Á agricultura e á gandaría correspóndelles un total do 2,9% do PIB estatal e empregan a preto de 72 mil persoas. Mississippi posúe preto de 42 mil granxas, que se estenden por preto do 40% da súa superficie. Os principais produtos producidos pola industria agropecuaria de Mississippi son a carne e o leite bovino, o algodón e a soia. A pesca e a silvicultura achegan xuntas un 0,1% do PIB, empregando a preto de tres mil persoas.
Fibrose quística
Epidemioloxía
miniatura|dereita|[[Herdanza xenética|Herdanza mendeliana autosómica recesiva: dúas mutacións de liña xerminal (unha de cada un dos pais) para desenvolver a enfermidade; igualmente transmitida por homes e mulleres.]]
Mississippi
Economía
O sector secundario supón un 27% do PIB de Mississippi. O valor total dos produtos fabricados no estado é de 17 mil millóns de dólares. Os principais produtos industriais son os alimentos manufacturados, os equipamentos para transportes, os móbiles e os téxtiles. A industria de manufactura responde polo 22% do PIB do estado, empregando aproximadamente a 244 mil persoas. A industria da construción supón o 4% do PIB do estado e emprega aproximadamente a 83 mil persoas. A minería, co 1% do PIB de Mississippi, emprega a preto de 9,5 miles de persoas. Os principais recursos naturais extraídos son petróleo e o gas natural.
O sector terciario comprende o 70% do PIB de Mississippi. Os servizos comunitarios e persoais son responsables do 17% do PIB do estado e dan traballo a preto de 361 mil persoas. O comercio por xunto e polo miúdo produce o 17% do PIB do estado e ocupa a 288 mil persoas. Os servizos gobernamentais achegan o 15% do PIB de Mississippi cunha forza laboral composta por 259 mil persoas. Os servizos financeiros e o sector inmobiliario representan preto do 11% do PIB con postos para unhas 70 mil persoas. Os transportes, as telecomunicacións e os servizos públicos empregan a preto de 64 mil persoas e supoñen un 10% do PIB. Preto do 35% da electricidade xerada en Mississippi é producida en centrais termoeléctricas mediante a queima de carbón, o 30% prodúcese en centrais nucleares e o resto principalmente en centrais termoeléctricas mediante a queima de petróleo e gas natural.
Fibrose quística
Epidemioloxía
A fibrose quística é, entre as persoas de ascendencia europea, a máis frecuente das enfermidades autosómicas recesivas potencialmente fatais. Nos Estados Unidos, aproximadamente 30.000 individuos padecen fibrose quística; na súa maioría, son diagnosticados ao seis meses de idade. Canadá ten preto de 3.000 habitantes con esta condición. Estímase que unha de cada 25 persoas de ascendencia europea e unha de cada 29 persoas de ascendencia askenazí son portadores dunha mutación de fibrose quística. Aínda que é menos común nestes grupos, aproximadamente un de cada 46 hispanoamericanos, un de cada 65 africanos e un de cada 90 asiáticos son portadores de polo menos un xene CFTR anormal. A Arxentina representa unha excepción no contexto de América Latina, cunha incidencia de casos moito maior á media da rexión e moi próxima á rexistrada nos Estados Unidos ou Canadá, e unha prevalencia de portadores sans na poboación xeral de 1 en 30.
A fibrose quística diagnostícase tanto en homes como en mulleres. Por razóns que só en parte coñécense, a esperanza de vida ao nacer resulta ser maior entre os homes afectados que entre as mulleres. Aquel indicador tende a variar principalmente en función do alcance e a calidade da atención fornecida polos sistemas de saúde pública. En 1959, a supervivencia media en nenos con fibrose quística era de 6 meses. Para os nados en 2006 nos Estados Unidos, este valor rubiría aos 36,8 anos, de acordo aos datos compilados pola Fundación da Fibrose quística. A taxa de esperanza de vida evolucionou en forma análoga para boa parte de Occidente, exceptuando os países menos desenvolvidos, onde se reportan cifras sensiblemente menores, e nos cales a maioría da poboación afectada non sobrevive máis aló do dez anos de idade.
Mississippi
Demografía
200px|dereita|miniatura|Pirámide de idades de Mississippi. De acordo co censo nacional do 2000 da Oficina do Censo dos Estados Unidos, a poboación de Mississippi componse de 2 884 658 habitantes,. O crecemento en relación ao censo de 1990 (que comprendía 2 573 216 habitantes) foi do 12,1%. Unha estimación realizada en 2005 calculou a poboación de Mississippi en 2 925 426 habitantes, o cal significaría un incremento do 13,5% en relación ao 1990, un incremento do 2,7% en relación ao 2000 e do 0,7% en comparación co 2004.
O crecemento natural da poboación de Mississippi entre 2000 e 2005 foi de 80.733 habitantes (228.849 nacementos menos 148.116 falecementos). O crecemento poboacional causado pola inmigración chegou aos 10.653 habitantes, mentres que a migración interestatal resultou cunha perda de 10.578 habitantes. Entre 2000 e 2005, a poboación de Mississippi medrou en 40.768 habitantes mentres entre 2004 e 2005 creceu en 20.320 habitantes.
Fibrose quística
Epidemioloxía
A Fundación da Fibrose quística compila, ademais, información sobre o estilo de vida dos adultos estadounidenses con fibrose quística. En 2004, a fundación reportou que o 91% desta poboación completara a ensino medio, e o 54% accedera a algunha forma de educación universitaria. Os datos en materia de emprego revelaron que o 12,6% destes adultos estaba imposibilitado para traballar (quedando fóra da poboación economicamente activa), e o 9,9% estaba desocupado. Doutra banda, a información marital sinalou que un 59% era solteiro e un 36% estaba casado ou vivindo en parella. En 2004, 191 mulleres con fibrose quística atopábanse embarazadas nos Estados Unidos.
Teorías sobre a prevalencia da fibrose quística
Estímase que a mutación ΔF508 pode ter até uns 52.000 anos de antigüidade. Formuláronse numerosas hipóteses tentando explicar por que unha mutación letal como esta persistiu e estendeuse entre a poboación humana. Algunhas enfermidades autosómicas recesivas comúns como a anemia falciforme revelaron a propiedade de protexer aos seus portadores doutras afeccións, concepto coñecido como vantaxe heterocigota. Co descubrimento de que a toxina do cólera require que os seus hóspedes sexan proteínas CFTR normais para poder funcionar apropiadamente, postulouse que os portadores de xenes CFTR mutantes obtiveron o beneficio da resistencia ao cólera e a outras causas de diarrea. Con todo, estudos posteriores non confirmaron esta hipótese.
Mississippi
Razas e etnias
Composición racial da poboación de Mississippi:
Fibrose quística
Historia
Aínda que o espectro clínico completo da fibrose quística non foi recoñecido até os anos 1930, certos aspectos foron identificados moito antes. Carl von Rokitansky describiu un caso de morte fetal con peritonite meconial, unha complicación do íleo meconial asociado coa fibrose quística. O íleo meconial foi descrito por primeira vez en 1905 por Karl Landsteiner. miniatura|156px|esquerda|Dorothy H. Andersen, quen describiu por primeira vez a fibrose quística ([[National Library of Medicine)]]
En 1938, Dorothy Andersen publicou un artigo intitulado Cystic fibrosis of the páncreas and its relation to celiac disease: a clinical and pathological study ("A fibrose quística do páncreas e a súa relación coa enfermidade celíaca: un estudo clínico e patolóxico") na revista American Journal of Diseases of Children. Deste xeito, era a primeira investigadora en definir esta entidade nosolóxica (denominada, por aquel entón, "fibrose quística do páncreas"), e en ligala cos trastornos pulmonares e intestinais prominentes. Tamén postulou que era unha enfermidade recesiva e utilizou a substitución de encimas pancreáticas como tratamento para os nenos afectados. En 1952, Paul dei Sant' Agnese descubriu anomalías nos electrólitos da suor. Sobre a base desa evidencia, desenvolveuse e perfeccionou o exame da suor durante o curso da seguinte década.
Mississippi
Razas e etnias
Ata a década de 1940, a maioría da poboación de Mississippi era afroamericana. Desde entón ata a década de 1980, a porcentaxe de afroamericanos caeu gradualmente por mor da gran migración cara aos estados do Norte. Desde a década de 1980, a porcentaxe de afroamericanos na poboación de Mississippi aumentou paseniñamente grazas ás maiores taxas de natalidade entre a poboación afroamericana. Actualmente, Mississippi posúe a maior porcentaxe de afroamericanos do país.
Fibrose quística
Historia
En 1985, investigadores de Londres, Toronto e Salt Lake City trazaron o mapa do xene CFTR no cromosoma 7q. Catro anos máis tarde, no 1989, Francis Collins, Lap-Chee Tsui e John R. Riordan descubriron a primeira mutación para a fibrose quística, ΔF508, nese cromosoma. Investigacións posteriores a aquel achado, identificaron máis de mil mutacións diferentes que dan orixe á enfermidade. Lap-Chee Tsui liderou o equipo de científicos do Hospital for Sick Children (un hospital escola en convenio coa Universidade de Toronto) que descubriu o xene responsable da fibrose quística. Trátase do primeiro trastorno xenético dilucidado estritamente mediante o proceso de xenética inversa. Debido a que as mutacións do xene CFTR son xeralmente pequenas, as técnicas da xenética clásica ou formal non foron capaces de determinar con precisión o xene mutante. Utilizando marcadores proteicos, os estudos de ligamento xenético lograron trazar un mapa da mutación do cromosoma 7. As técnicas de paseo e salto cromosómicos serviron entón para identificar e secuenciar o xene. Este xene foi un dos primeiros xenes en ser localizado e secuenciado por mapeo xenético, e algúns dos participantes neste proxecto, como Francis Collins estiveron implicados máis tarde no Proxecto Xenoma Humano
Mississippi
Razas e etnias
Máis do 98% da poboación branca de Mississippi naceu nos Estados Unidos e ten ascendencia principalmente norteeuropea. A maioría dos habitantes de ascendencia chinesa de Mississippi son descendentes de traballadores rurais traídos de California durante a década dos 1870. Os chineses non se adaptaron ben ao sistema de cultivo de Mississippi, polo que a maioría fixéronse pequenos comerciantes.
Fibrose quística
Historia
A identificación da mutación específica responsable da fibrose quística nun paciente pode ser útil para predicir a evolución da enfermidade. Por exemplo, os pacientes homocigotos para a mutación ΔF508 presentan, en case todos os casos, insuficiencia pancreática e teñen, polo xeral, un grao relativamente severo de afectación respiratoria. Con todo, existen excepcións que indican a posibilidade de que factores adicionais (quizais, xenes noutros loci) interveñan na expresión da enfermidade. Doutra banda, a clonación do xene da fibrose quística abriu a posibilidade da terapia xénica, tal e como se describiu na sección pertinente.
Mississippi
Relixión
Porcentaxes da poboación de Mississippi por afiliación relixiosa:
Fibrose quística
Historia
Na actualidade, os rexistros da enfermidade indican que o 40% dos pacientes con fibrose quística viven máis dos 18 anos.
Mississippi
Relixión
En Mississippi a relixión predominante é a protestante, particularmente os baptistas, seguidos polos metodistas. A pequena poboación católica romana de Mississippi está concentrada principalmente en comunidades urbanas e no litoral do estado, mentres que a pequena poboación xudía habita principalmente nas grandes cidades do estado.
Educación
As primeiras escolas de Mississippi foron fundadas durante o inicio do século XIX. A nova Constitución estatal de 1869 instituíu un sistema de escolas públicas, un consello de educación, e fixo obrigatoria a educación dos nenos do estado, durante polo menos catro meses do ano. A institución dun sistema de escolas públicas administradas por distritos escolares provocou a creación de impostos, o que fixo que a maioría da poboación de Mississippi inicialmente se opuxera á nova medida dado que o estado pasaba por unha gran recesión económica e enfrontábase á destrución causada pola Guerra Civil, que terminara catro anos antes, en 1865. Con todo, a medida en que as condicións económicas de Mississippi melloraron, o sistema de escolas públicas do estado pasou a recibir unha maior aprobación da poboación. Durante o inicio do século XX, Mississippi uniu diversos distritos escolares rurais entre si, nunha tentativa de diminuír as dificultades financeiras de tales distritos, que posuían poucos recursos.
Actualmente, tódalas institucións educativas en Mississippi necesitan seguir regras e patróns ditados polo Consello Estatal de Educación de Mississippi. Este consello controla directamente o sistema de escolas públicas do estado, que está dividido en diferentes distritos escolares. O consello está composto por nove membros —cinco escollidos polo gobernador, dous polo Tenente Gobernador e dous polo Lexislativo do estado— para mandatos de ata catro anos de duración. Estes nove nomean a un superintendente de educación. Cada cidade primaria (city), diversas cidades secundarias (towns) e cada condado, é atendida por un distrito escolar. Nas cidades, a responsabilidade de administración do sistema escolar público é dos distritos municipais, mentres que en rexións menos densamente habitadas, esta responsabilidade corresponde aos distritos escolares, que operan en todo o condado en xeral. Mississippi permite a operación de "escolas charter" —escolas públicas independentes, que non son administradas polos distritos escolares, pero que dependen de orzamentos públicos para o seu funcionamento. A atención escolar é obrigatoria para todos os nenos e adolescentes con máis de seis anos de idade, ata a conclusión do ensino secundario ou ata os dezaseis anos de idade.
En 1999, as escolas públicas de Mississippi atenderon a preto de 500,7 mil estudantes, empregando aproximadamente a 30,7 mil profesores. As escolas privadas atenderon preto de 51,4 mil estudantes, empregando aproximadamente a 3,9 mil profesores. O sistema de escolas públicas do estado consumiu preto de 2,29 mil millóns de dólares, e o gasto das escolas públicas foi de aproximadamente 4.900 dólares por estudante. Preto do 81,2% dos habitantes do estado con máis de 25 anos de idade posúen un diploma de ensino secundario.
A primeira biblioteca pública de Mississippi fundouse en Port Gibson, en 1818. A máis antiga do estado aínda en funcionamento é a biblioteca estatal, en Jackson, fundada en 1838. Actualmente, Mississippi posúe preto de 230 bibliotecas públicas, administradas por 49 sistemas de bibliotecas públicas diferentes.
A primeira institución de educación superior de Mississippi, a Facultade Jefferson, fundouse en 1811. A institución de educación superior do estado máis antiga aínda en funcionamento é a Facultade de Mississippi, fundada en Clinton, en 1826, co nome de Facultade Hampstead. A Universidade de Mississippi é a institución pública de educación superior máis antiga do estado, fundada en 1846. Mississippi non posúe un sistema público de educación superior, aínda que administre diversas facultades e universidades esparexidas polo estado. Mississippi posúe 41 institucións de educación superior, das cales 26 son públicas e 15 son privadas.
Transportes
Jackson é o principal centro viario, ferroviario e aeroportuario do estado. O principal centro portuario de Mississippi é Gulfport, localizado no Golfo de México. En 2002, Mississippi posuía 1.102 quilómetros de vías de ferrocarril. En 2003, o estado contaba con 119.260 quilómetros de vías públicas, dos cales 1.539 quilómetros eran autoestradas interestatais, considerados parte do sistema federal viario dos Estados Unidos.
Medios de comunicación
A primeira estación de radio de Mississippi fundouse en 1925 en Hattiesburg. A primeira estación de televisión do estado iniciou as súas emisións en 1952 en Jackson. Hoxe en día, Mississippi posúe 153 estacións de radio - das cales 68 son AM e 85 son FM - e 21 estacións de televisión.
Cultura
Mississippi foi berce de grandes nomes do mundo do cine, como Jim Henson, Oprah Winfrey, Morgan Freeman, James Earl Jones ou Sela Ward. Tamén viu nacer a escritores como William Faulkner, Tennessee Williams ou John Grisham. En Mississippi naceron tamén cantantes de renome como B. B. King ou Elvis Presley.
The Addams Family (videoxogo)
The Addams Family é un videoxogo de plataformas baseado no filme de 1991 do mesmo nome desenvolvido por Ocean Software en 1992. O xogo foi publicado para as consolas Master System, Sega Mega Drive / Genesis, Super NES, Amiga e Atari ST.
Ocean lanzou moitas versións para outras plataformas con diferentes niveis e xogabilidade. Unha versión foi creada para Sega Master System, Nintendo Entertainment System e Sega Game Gear, sendo a última adaptada a Acclaim Entertainment. Un terceiro título foi desenvolvido para Game Boy, e un cuarto para Amstrad CPC, Commodore 64 e ZX Spectrum.
En tódalas versións, o xogador controla a Gomez Addams que tenta rescatar ós outros membros da familia Addams.
Kim Dae-jung
Traxectoria
Autor de diversos libros sobre temática política e económica, recibiu ademais os premios Bruno Kreisky dos Dereitos Humanos (1981), George Meany (1987), o concedido pola Asociación de Nacións Unidas (1998) e a medalla da Liberdade de Filadelfia (1993). Foi ademais doutor honorífico polas universidades de Moscova, Emory, Portland, Sydney, Georgetown; entre outras.
Naceu no seo dunha familia de labregos. Cursou estudos nunha escola na illa de Haui e en 1936 nun centro escolar no continente. En 1943 graduouse na Escola Superior de Comercio de Mokpo e comezou a traballar nunha navieira local. Converteuse ao catolicismo romano en 1957, sendo a maioría da poboación do seu país budista.
Entrou na política en 1954, opoñéndose á política de Syngman Rhee, primeiro presidente de Corea do Sur. En 1961 foi escolleito membro da Asemblea Nacional e pouco despois empezou a enfrontarse á ditadura e a expresar os seus plans por unha Corea reunificada. Mais un golpe militar liderado por Park Chung-hee, fíxoo converterse en líder da oposición, sen poder ser candidato oficial.
Co asasinato en 1979 de Pak Chungkin-Hee, Kim Dae Jung foi rehabilitado mais no 1980 foi detido novamente con cargos de sedición e conspiración contra o réxime, sentenciando a Dae Jung a morte. Outra vez a man dos Estados Unidos foi vital para conseguir a conmutación da pena de morte por 20 anos de prisión, e máis tarde, o exilio aos Estados Unidos.
En 1985 Dae Jung retornou ao seu país, sendo inmediatamente retido na súa casa e converténdose nun dos líderes principais da oposición política. Coa caída do poder de Chun Doo-Hwan en 1987 celebráronse as primeiras eleccións democráticas desde 1961. Dae Jung puido presentarse pero sufriu a derrota ante Kim Young-Sam, o seu rival e camarada político durante anos, e Roh Tae-Woo, xeneral e delfín do anterior presidente.
Presidente de Corea do Sur
dereita|miniatura|230px|Dae Jung canda [[George W. Bush nunha visita do presidente estadounidense en Seúl no 2002]] Kim Dae Jung chegou á presidencia en medio dunha grave crise económica, pero conseguiu a revitalización da economía, converténdoa nunha con gran crecemento.
Dende o seu ascenso ao poder, tratou de enterrar a discriminación das minorías do país, das cales formaba parte e que sufrira en etapas anteriores. Tamén excarcerou ao seu antecesor Chun Doo Hwan, que en 1980 ordenara a súa condena a morte.
Pola outra banda, iniciou o acercamento co réxime stalinista de Kim Jong-il de Corea do Norte. Realizou as súas primeiras visitas aos Estados Unidos do 8 ao 11 de xuño de 1998, e solicitou o levantamento das sancións a Corea do Norte e o retorno dos investimentos a Corea do Sur. Entre o 13 e o 15 de xuño de 2000 tivo lugar o histórico cumio intercoreano en Pyongyang, a primeira xuntanza presidencial entre os presidentes dos dous países dende a separación de Corea en 1948.
En 2003 Dae Jung finalizou o seu mandato e decidiu non presentarse á reelección, retirándose da política activa. Faleceu o 18 de agosto de 2009 en Seúl.
Flowers and Trees
Flowers and Trees (en galego, Flores e árbores) é unha curtametraxe clásica de animación de 1932 producida por Walt Disney e dirixida por Burt Gillett. Foi o primeiro filme en ser producido a toda cor en Technicolor de tres bandas, despois de moitos anos de filmes en Technicolor de dúas cores. Flowers and Trees foi un éxito de crítica e comercial, sendo o primeiro gañador do Óscar á mellor curtametraxe animada.
The Adventures of Rocky and Bullwinkle and Friends
The Adventures of Rocky and Bullwinkle and Friends é un videoxogo distribuído por THQ que é unha adaptación da serie de televisión As aventuras de Rocky e Bullwinkle. O xogo consiste en sete niveis que están ambientados en diferentes lugares: as montañas dos Alpes suízos, unha caverna, unha mina, un submarino, un barco enmeigado, unha vila portuaria e un castelo. Os mini xogos están dispoñibles en certos puntos que permiten ó xogador recoller vidas extras. Os mini xogos son "Peabody and Sherman" e "Dudley Do-Right".
A Moa, Loureda, Boqueixón
A Moa é un lugar da parroquia de Lestedo no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 39 habitantes (22 homes e 17 mulleres).
Anhinga anhinga
miniatura|dereita|Femia secando as plumas. Anhinga anhinga é unha especie de aves acuáticas que viven en zonas cálidas continentais de América do Sur e do Norte, desde o norte da Arxentina ao sur dos Estados Unidos. Esta especie está clasificada na familia Anhingidae, e comparte o seu xénero con outras tres especies: Anhinga melanogaster (da India), A. rufa (de África), e A. novaehollandiae (de Australia).
Nome
A palabra anhinga procede da voz ajíŋa da lingua tupí amazónica e significa "espírito demoníaco", e pasou ao portugués brasileiro ortografada como anhangá ou anhinga e de aí tomouse para crear o nome científico. Anhinga é palabra masculina en portugués; de todos modos, esta ave no Brasil ten ademais de anhinga outros nomes, tamén amerindios, polos que é máis coñecida como arará, biguatinga, carará, meuá, miuá e muiá. Noutros países chámanlle 'ave serpe' (snakebird en inglés, oiseau-serpent en francés, pájaro serpiente en castelán, uccello serpente en italiano) polo seu pescozo parecido a unha serpe. O seu agudo peteiro e o costume de atravesar os peixes que captura co peteiro deulle nomes como pato aguja ('pato agulla', en castelán) ou darter (~'empalador', en inglés).
Distribución e migración
Vive en augas quentes e pouco profundas. É a única especie de Anhinga que vive en América e está subdividida en dúas subespecies, chamadas A. a. anhinga e A. a. leucogaster, baseándose na súa localización. A. a. anhinga atópase principalmente ao leste dos Andes en Suramérica incluíndo as illas de Trindade e Tobago. A. a. leucogaster pode encontrarse no sur dos Estados Unidos, México, Cuba, e a illa de Granada.
Só as aves que viven nos extremos sur e norte da súa área de distribución teñen un comportamento migratorio, que depende da temperatura e das horas de luz solar. Migran cara ao ecuador durante o inverno. Algunhas destas aves foron detectadas en zonas fóra da súa área habitual, tan ao norte como en Pensilvania e Wisconsin nos Estados Unidos. . Ás veces emigran en grupos acompañados doutras aves.
Descrición
A especie A. anhinga é unha ave grande duns 89 cm de lonxitude media (varía de 75 a 95 cm), cunha envergadura alar de 1,14 m. A subespecie A. a. anhinga é algo meirande que A. a. leucogaster e ten uns "bordos da cola de ton beis máis amplos". Pesan como media uns 1,22 kg (varía entre 1,04 e 1,35 kg). O peteiro é relativamente longo (aproximadamente o dobre que a cabeza) ), e moi agudo e de cor amarela. Desa cor son tamén os pés, que son palmados.
A maioría do corpo dos machos é dunha cor verdosa anegrada brillante coas ás e base das ás e cola azuis anegradas brillantes. O extremo da cola ten plumas brancas. As costas e a cabeza e pescozo teñen plumas alongadas que foron descritas como de cor gris ou brancas con tons púrpura. A parte superior do corpo e ás teñen pintiñas ou liñas brancas.
As femias son similares aos machos, pero teñen unha cabeza, pescozo e parte superior do peito de cor beis agrisado ou marrón claro. A parte inferior do peito é de cor castaña e en comparación co macho a femia ten unhas costas máis castañas.
A cría nace espida pero en poucos días cóbrese de penuxe parda. En dúas semanas substitúese por penuxe branca. Tres semanas despois de eclosionar, aparecen as primeiras plumas xuvenís. Os xuvenís son principalmente marróns ata que chegan á idade reprodutora despois do segundo ou terceiro inverno.
Carecen de orificios respiratorios externos, polo que respiran só a través da súa epiglote.
Esta ave pode confundirse algo cos corvos mariños Phalacrocorax auritus debido ao seu tamaño e forma similar, pero poden diferenciarse ben deles observando o peteiro e colas. A cola de A. anhinga é máis larga e moito máis longa que a dos corvos mariños, e o seu peteiro é moi bicudo e recto, mentres que o dos corvos mariños ten un extremo curvado.
Comportamento
Aínda que é unha ave acuática e captura peixes e en menor medida anfibios na auga, esta especie non ten plumas impermeables ao ter unha glándula uropixial (produtora de graxa impermeabilizante) vestixial. Por esa razón ten que secar as súas plumas ao sol coas ás estendidas despois de mergullarse na auga. A súa liña de flotación é moi baixa, polo que nada con case todo o corpo mergullado, o que lle facilita a natación por debaixo da auga, de modo que só asoma o seu pescozo. Se intenta voar cando as súas ás están aínda molladas, ten grandes dificultades e bate as ás vigorosamente mentres "corre" sobre a auga. A miúdo aliméntase en pequenos grupos. Captura o seu alimento atravesándoo co seu peteiro.
Estado de conservación
O número de individuos desta especie non se estimou, pero considérase que é abundante e ten unha ampla área de distribución de 15 millóns de km2 e o seu status de conservación está clasificado pola IUCN como "pouco preocupante". Nalgúns países está protexida por ser unha ave migratoria.
AIM-9 Sidewinder
miniatura|300px|AIM-9 Sidewinder O AIM-9 Sidewinder é un mísil aire-aire de curto alcance termoguiado que equipa a cazas e recentemente tamén a helicópteros de ataque. O Sidewinder foi realmente o primeiro mísil aire-aire eficaz e foi posteriormente imitado e copiado. Entrou en servizo coa Armada dos Estados Unidos de América a mediados dos anos 50 e grazas ás súas versións e melloras permanece activo en moitas forzas aéreas do mundo despois de cinco décadas.
O seu nome provén da serpe Sidewinder (Crotalus cerastes), que detecta á súa presa mediante a súa calor corporal, como fai o mísil. As primeiras versións do Sidewinder tendían a realizar correccións facendo zig-zag durante os primeiros metros do percorrido, seguindo unha traxectoria semellante ao movemento da serpe.
Cetartiodáctilos
Os cetartiodáctilos (Cetartiodactyla) son un clado de mamíferos placentarios que reúne as antigas ordes dos cetáceos (Cetacea) e dos artiodáctilos (Artiodactyla).
Os cetáceos son os golfiños, baleas e semellantes. Os artiodáctilos identifícanse cos animais ungulados de pezuños fendidos, como os camelos, as vacas, os cervos, o porcos e os hipopótamos, entre outros.
Clasificación
O clado contén os seguientes taxons, que figuran aquí coa categoría que recibiron clasicamente:
Filoxenia
Durante moito tempo, a hipótese dominante sobre a orixe dos cetáceos situábaos nos mesoniquios (Mesonychia), unha orde extinta de ungulados carnívoros estreitamente emparentados cos artiodáctilos.
Fósiles recentes encontrados en Paquistán e asignados aos xéneros Pakicetus e Ambulocetus, viñeron a confirmar que os cetáceos evolucionaron a partir de artiodáctilos, cando estes xa se diferenciatan dos seus antepasados mesoniquios.
Os primeiros indicios desta relación xurdiron contra 1990, pola comparación de moléculas e xenes entre mamíferos actuais. As probas dun parentesco específico cos hipopótamos, que son artiodáctilos, non son, porén, concluíntes. En calquera caso, os hipopótamos ofrecen unha imaxe aproximada de como deberon ser as primeiras formas dos cetáceos. O cladograma seguinte mostra estas supostas relacións: miniatura|300px|[[Cladograma mostrando as relacións entre os Cetartiodactyla.]]
O seguinte cladograma baséase na análise de Gatesy et al. de 2013, e tan só difire do anterior no seguinte:
Tras os Montes
miniatura|As seis provincias portuguesas durante a [[Idade Media]] Tras os Montes, ortografado Trás-os-Montes en portugués, era unha das seis grandes divisións administrativas en que se organizaba o territorio de Portugal, desde o século XV. A división foi coñecida como comarca até o século XVI, pasando, a partir de aí, a ser coñecida por provincia, que en 1936 se denominaría Tras os Montes e Alto Douro.
Historia
Tradicionalmente, o territorio de Tras os Montes limitaba ao norte con Galiza, ao leste co León, ao oeste co río Támega e ao sur co río Douro. Estes límites variaron lixeiramente, ao longo dos tempos.
O feito de ficar situadas estas terras alén dos montes galegos orixinou a denominación do territorio, dun xeito similar ao acontecido coa planicie leonesa que figura como "terra de fora" na documentación medieval.
Até o século XVII a Provincia de Tras os Montes constituía unha correxedoría, administrada por un correxedor - maxistrado con funcións xudiciais e administrativas. Paralelamente, en caso de guerra, a provincia tamén constituía a área de actuación dun fronteiro maior, comandante militar a quen era atribuído o comando operacional das tropas da provincia en campaña.
A partir do século XVII, a provincia pasou a ser dividida en varias correxedorías (tamén chamadas comarcas), cada unha co seu correxedor. A provincia pasou a ser soamente unha unidade estatística e unha rexión militar comandada por un gobernador das armas. No inicio do século XIX, Tras os Montes incluía as comarcas de Braganza, Miranda, Moncorvo, Vila Real. No interior do seu territorio estaba encravado o couto de Ervededo que dependía da comarca de Braga (provincia de Entre-Douro-e-Minho).
A Provincia de Trás-os-Montes mantívose na división administrativa de 1832. Nesa altura pasou a dispor dun prefecto - maxistrado que representaba o goberno central - e dunha xunta xeral de provincia - órgano autárquico, electo localmente. A provincia pasou a estar dividida nas comarcas de Braganza, Chaves, Moncorvo e Vila Real. As comarcas dispuña, cada unha dun subprefecto, que representaba o prefecto.
Pola reforma administrativa de 1835, Portugal foi dividido en distritos. A división en provincias mantívose, pero estas pasaron a ser meros agrupamentos de distritos para fins estatísticos e de referencia rexional, sen órganos propios. A Provincia de Tras os Montes pasou a agrupar os distritos de Braganza e de Vila Real.
-575
Acontecementos
Reconstrución do santuario de Ártemis Ortia en Esparta.
Columna ofrecida polos habitantes de Naxos en Delfos.
Proximidades Zaragoza
250px|miniatura|Unidade Civia na estación de [[Utebo.]] A rede de Proximidades Zaragoza (en castelán: Cercanías Zaragoza) é un servizo de trens interurbanos entre Zaragoza e parte dos municipios da súa área metropolitana, que forma parte da rede de Proximidades de Renfe Operadora. Actualmente devandita rede de proximidade unicamente está formada por unha liña en funcionamento, a C-1.
Para a súa creación aproveitáronse as vías xa existentes das liñas Zaragoza-Pamplona/Logroño e Zaragoza-Reus-Barcelona. Creáronse novas estacións no periférico barrio de Casetas, en Utebo, baixo a antiga estación do Portillo e en Miraflores, dentro do distrito de Las Fuentes. O 3 de abril de 2012 engadiuse á liña a estación de Zaragoza-Goya.
Percorrido
miniatura|250px|[[Estación de Zaragoza - Delicias|Estación de Delicias]] miniatura|250px|Estación de El Portillo
Ampliación da C-1
Está prevista a ampliación da liña polo Leste a curto prazo ata La Cartuja e a medio prazo ata El Burgo de Ebro, mentres que polo Oeste as ampliacións serían ata Alagón a medio prazo e a longo prazo ata Pedrola. As posibles estacións recollidas no PIT para a C-1 son as seguintes:
Tamén se comtempla a posibilidade de crear a longo prazo unha liña "C-1b" que en Casetas se bifurcaría cara a Pinseque e Grisen chegando á factoría de OPEL España, cuxas paradas serían:
Nova liña C-2
Segundo recolle o Plan Intermodal de Transporte de Zaragoza, segundo evolucione a demanda poríanse en funcionamento novos servizos cunha segunda liña de proximidade que siga un eixo Norte-Sur polos corredores dos ríos Gállego e Huerva, aproveitando as vías das liñas Zaragoza-Huesca e Zaragoza-Valencia, ata María de Huerva e Villanueva de Gállego. As posibles estacións recollidas no PIT para a C-2 son as seguintes:
Giovanni Giacomo Sclafenati
Giovanni Giacomo Sclafenati, morto o 9 de decembro de 1497, foi un bispo e cardeal da Igrexa católica, foi bispo de Parma, Italia.
Traxectoria
Foi nomeado cardeal o 15 de novembro de 1483 polo papa Sisto IV
Obrigado
Obrigado é o primeiro álbum musical do grupo Treixadura. O traballo foi ideado como unha homenaxe do grupo ao mundo da gaita, incorporando tamén voz nalgunhas das cancións. Dos doce temas, oito son tradicionais e para "Muiñeira de Oliveira", o grupo contou coa colaboración do conxunto Donicelas.
Es Caló
250px|thumb|Porto de Es Caló Es Caló é un núcleo de poboación da illa de Formentera que forma parte da parroquia de El Pilar de la Mola, na vénda de Es Carnatge e de Ses Clotades. Está situado na costa norte da illa, no extremo nordés do istmo de Es Carnatge, ao pé de La Mola.
Antes chamábase Es Caló des Frares ou Es Caló de Sant Agustí, xa que se cre que os eremitas do antigo mosteiro de Sant Agustí de la Mola acudían á zona. Tradicionalmente foi un dos portos da illa, aínda que só para pequenas embarcacións e impracticable con vento de tramuntana. O pequeno porto está rodeado de barracas de pescadores.
Tiña en 2008 unha poboación de 435 habitantes, 52 no núcleo urbano e 383 diseminados. Desenvolveuse a partir da década de 1970 con edificacións encaradas ao turismo. Xunto ao porto atópanse Ses Platgetes, un tramo de litoral composto por unha serie de pequenas praias alternadas con zonas rochosas.
Columna salomónica
miniatura|Columnas salomónicas na fachada da igrexa de Santiago de [[Traba, Laxe|Traba, Laxe (Galiza).]]
Nas diversas artes a columna salomónica ou retorneada é unha columna co fuste labrado en espiral que se utilizou fundamentalmente en Europa e nas Américas na arquitectura barroca. Recibe o seu nome pola crenza, daquela, de que así foran as columnas do antigo Templo de Salomón.
Historia
esquerda|miniatura|100px|Columna salomónica. Non foi un elemento de construción empregado na época antiga pero o seu nome procede da denominación dada polos arquitectos barrocos, a partir da descrición que se fai na Biblia das columnas do gran templo do rei Salomón en Xerusalén, destruído no ano 586 antes de Cristo. Disque este templo tiña dúas columnas principais flanqueando o vestíbulo, con fuste retorto, cuxos nomes eran Boaz e Jachin, que simbolizaban respectivamente a forza e a estabilidade.
Este peculiar tipo de fuste pode evolucionar desde o estilo manifestado na Columna de Traxano da Roma antiga, erixida como homenaxe ao Emperador do mesmo nome, a antiga columna ten o fuste decorado cunha fita única continua, en forma de espiral. Esta banda ten unha serie de imaxes que representan o poder militar de Traxano na batalla. Estas columnas tamén parecen ter uso na arquitectura e decoración bizantina.
A súa difusión no período barroco debeuse aos debuxos de Rafael para os tapices dos Feitos dos Apóstolos, que á súa vez deron lugar ao soporte do baldaquino de San Pedro de Roma realizado en 1624 por Bernini.
Descrición
Unha columna salomónica comeza nun baseamento e termina nun chapitel, como a columna clásica, mais o fuste ten un desenvolvemento retorto de forma helicoidal que dá comunmente seis voltas e que produce un efecto de movemento, forza e dramatismo. A introdución da columna salomónica no barroco manifesta a condición de arte en movemento. En moitas ocasións atópase o fuste cuberto con decoración vexetal a base de follas de videira. Os chapiteis poden ser de diversas ordes, predominando a composta e a corintia. É frecuente que o seu uso sexa máis como unha columna ornamental, que tectónica, polo que é moi habitual que apareza en retablos ou encostada xunto con outros enfeites.
Utilización desta columna en arquitectura
miniatura|Baldaquino de Bernini na [[Basílica de San Pedro, con columnas salomónicas.]] Un dos usos máis destacados de columnas salomónicas dáse no baldaquino deseñado por Bernini dentro da Basílica de San Pedro no Vaticano.
Rose Valland
Rose Valland, nada en Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs o 1 de novembro de 1898 e finada en Ris-Orangis o 18 de setembro de 1980, foi unha historiadora da arte, membro da Resistencia Francesa e capitá do exército francés. Durante e despois da segunda guerra mundial participou en operacións de sabotaxe e na recuperación de case 45.000 obras de arte roubadas polos nazis.
Columna salomónica
Utilización desta columna en arquitectura
Este tipo de columna fíxose popular na Europa católica, incluíndo a parte sur de Alemaña, estendeuse á Península Ibérica, case ao mesmo tempo que Bernini construía as súas columnas, e de España pasou en moi pouco tempo ás Américas, onde se usou moito en igrexas como elemento característico do estilo churrigueresco.
A súa utilización foi menos frecuente en Gran Bretaña, o único exemplo atopado por Robert Durman (Durman 2002) foi o soportal sur de St. Mary the Virgin, en Oxford e tamén foi raro no deseño de interiores ingleses, un exemplo, quizais único, é o monumento funerario para Helena Gorges, morta en 1635, en Salisbury.
Rose Valland
Mocidade e formación
Rose Valland, cuxo nome completo era Rose Antonia Valland, naceu o 1 de novembro de 1898 en Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs no departamento de Isère en Francia, unha vila duns 2.000 habitantes no val do río Bièvre, preto de Grenoble. Era a única filla de François Valland, carreteiro e ferreiro e de Rosa Maria Viardin.
Columna salomónica
Utilización desta columna en arquitectura
Despois de 1660, este tipo de ornamentación converteuse en característica básica de deseño de mobiliario en Francia, Holanda e Inglaterra, tanto nas patas dos mobles como nas portas de cristal dos reloxos de parede de finais do século XVII e principios do XVIII.
Rose Valland
Mocidade e formación
En 1910 entrou na école normale d'institutrices de Grenoble, de onde saíu en 1918. Destacada en deseño e animada polos seus mestres, continuou a súa educación na École nationale des beaux-arts de Lion, onde obtivo numerosos premios. En 1922 foi admitida na École nationale supérieure des beaux-arts de París. A continuación entrou no concurso de profesorado de ensinanza de deseño, entre 300 candidatos. Estudou ao mesmo tempo na École du Louvre e en 1931 presentou unha tese sobre a evolución da arte italiano até Giotto..
Columna salomónica
Expansión en España
A columna salomónica chegou axiña a España. En Andalucía usouse por vez primeira no retablo maior da igrexa da Cartuxa de Xerez da Fronteira, realizada polo arquitecto Alejandro de Saavedra con esculturas de José de Arce, realizado entre 1636 e 1639. Posibelmente a súa incorporación foi realizada a proposta de Arce, que coñecera o baldaquino de Bernini de Roma durante a súa construción.
Rose Valland
Mocidade e formación
Tras o seu encontro co profesor Gabriel Millet consagrouse por completo á historia da arte. Realizou cursos de arte, historia da arte e arqueoloxía do mundo bizantino e de Oriente Medio na École pratique des hautes études onde defendeu unha tese titulada: Aquilée ou les origines byzantines da Renaissance a partir dos frescos do século XII da basílica patriarcal de Aquilea. Estudou no Collège de France, no Institut d'art e d'archéologie da Universidade de París, onde conseguiu catro certificados de estudos superiores; en Historia da arte, Arte Moderna, Arqueoloxía Medieval e Arqueoloxía Grega, que constitúen a diplomatura de arte, que combinada coa súa tese do Louvre, lle concedeu unha licenza especial de Historia da arte e Arqueoloxía. Viaxou a Italia e posiblemente a Alemaña, pois conseguiu falar alemán sen habelo estudado academicamente.
En 1932 converteuse en profesora adxunta no museo de pinturas e esculturas estranxeiras da Galerie nationale du Jeu de Paume no Palacio das Tullerías. Encargouse de catalogar as coleccións do museo e traballou na realización dunhas quince exposicións internacionais no seu catálogo. Escribiu tamén numerosos artigos en revistas e publicacións de arte. Non obstante, non recibiu a súa titulación e un salario formal até 1941.
Columna salomónica
Expansión en España
En Madrid, a primeira utilización desta columna foi no retablo da Igrexa do Bo Suceso de Pedro de la Torre. Desde entón estendeuse na arquitectura de retablos castelá cos exemplos destacados de Juan Fernández na igrexa da Clerecia en Salamanca e o de José Benito de Churriguera no retablo da igrexa de Santo Estevo de Salamanca, realizada en 1693.
Aparece nalgunhas igrexas en Galiza, non sendo tan frecuente coma noutras zonas de España.