cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sociedade Portuguesa de Numismática
Biblioteca
A Biblioteca da SPN está conformada por un amplo conxunto de monografías que cobre practicamente todos os períodos e todas as áreas temáticas da numismática e da medalística, entre as que destaca a relativa a Portugal e as súas antigas colonias. A este fondo hai que sumarlle as revistas de numismática, arqueoloxía e historia editadas por entidades científicas portuguesas e estranxeiras, ademais dun conxunto de catálogos de poxas de moedas publicados en todo mundo por empresas de comercio numismático.
Presidentes da SPN
Esta é unha listaxe dos presidentes da entidade desde a súa fundación:
Monografías
Á parte das súas publicacións periódicas, a Sociedade Portuguesa de Numismática levou a cabo un prolífico labor editorial desde o mesmo ano da súa fundación. Esta é só unha mostra dalgunhas das decenas de monografías publicadas pola Sociedade:
Publicadas como anexo de N VMMVS :
Velikii Novgorod
miniatura|250px|Catedral de Santa Sofía en Novgorod. miniatura|250px|Escudo de Armas de Novgorod.
Historia
A cidade emerxeu como o centro político de pobos eslavos e fino-ugrios na metade do século X. A historia de Novgorod está estreitamente relacionada con todos os acontecementos importantes da vida do estado ruso. Na época na que o estado ruso antigo se estaba fomando, foi unha federación de tribos eslavas orientais, os habitantes de Novgorod invitaron ao príncipe Rúrik para impoñer nela a orde e a lei. miniatura|250px|O Kremlin de Novgorod. miniatura|250px|Monumento Milenario de Rusia, situado no interior do Kremlin de Novgorod (1862).
De Rúrik naceu a famosa dinastía Rúrika, á que pertencen os tsares rusos que gobernaron en Rusia máis de 750 anos. A principios do século X as campañas militares dos príncipes de Novgorod contra Constantinopla para protexer as relacións comerciais con Bizancio deron como resultado a integración das tribos eslavas orientais no antigo estado da Rus de Kíiv.
A adopción do cristianismo no século X trasformou Novgorod nun importante centro eclesiástico. Os esforzos do bispo de Novgorod de estender e desenvolver a relixión cristiá ortodoxa foron recompensados a mediados do século XII, cando o bispado foi elevado a arcebispado, sendo naquela época os prelados de Novgorod os máis importantes da Igrexa Ortodoxa na Rus de Kíiv.
Novgorod é o berce de tradicións republicanas e democráticas de Rusia. Durante 600 anos, até 1478, todas as decisións vitais na súa vida e na política exterior foron tomadas polo veche, antigo parlamento constituído polos representantes das familias aristocráticas de Nóvgorod. Finalmente, todo o pobo de Novgorod tomaba parte no veche.
Novgorod foi un dos maiores centros da literatura e da produción de libros rusos. Alí, nos anos 30 do século XI, por orde do príncipe Iaroslav I o Sabio, fundouse a primeira escola para trescentos nenos. O Novgorod medieval era un dos centros artísticos máis importantes de Europa. As súas tradicións arquitectónicas, escolas de pintura de iconas, xoiaría e arte decorativa aplicada eran famosas en todo o mundo.
Na cidade encóntranse a catedral de San Nicolao e a catedral de Santa Sofía. E conta cun Kremlin que foi construído durante o reinado de Iaroslav I o Sabio, e que se menciona por primeira vez na Crónica de Néstor de 1044.
Segundo unha lenda, durante a conquista da cidade por parte das tropas moscovitas de Iván o Terríbel, unha pomba posou no alto da cruz que coroa o domo dourado da Catedral de Santa Sofía. Ao ver os horrores cometidos polas tropas moscovitas, a pomba quedou petrificada sobre a cruz. Segundo esta lenda, cando a pomba caera, Novgorod sucumbiría.
A pomba caeu cando o exército nazi tomou Novgorod durante a segunda guerra mundial. Tras a conquista, a cruz foi levada a España por membros da División Azul, segundo dicían, para salvala dos bolxeviques. A cruz foi devolta a Santa Sofía de Novgorod por veteráns da mesma división en 2004, e situada de novo no domo dourado da catedral.
A cidade é patrimonio da humanidade da UNESCO.
Laurisilva
250px|dereita|miniatura|Exemplar doméstico de follado [[Clethra arborea, propio da laurisilva de Madeira, Portugal, declarada patrimonio mundial da UNESCO en 1999]]
Laurisilva é o nome dado a un tipo de foresta húmida subtropical, composta maioritariamente por árbores da familia das lauráceas (Lauraceae) e endémico da Macaronesia, rexión formada polos arquipélagos de Madeira, Azores, Canarias e Cabo Verde. Posúe maior expresión nas terras altas da illa de Madeira, onde se atopa a súa maior e mellor conservada mancha, que foi considerada en 1999 pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade, ocupando aí unha área de arredor de 15.000 hectáreas. Na laurisilva as plantas máis comúns son as lauráceas como o loureiro novocanario (Laurus novocanariensis), o viñático (Persea indica), o til (Ocotea foetens), e o barbusano (Apollonias barbujana). É un dos hábitats, no mundo, con maior índice de diversidade de plantas por km². A palabra laurisilva (en portugués: laurissilva) deriva do latín Laurus (loureiro, lauráceas) e Silva (foresta, bosque).
Orixe
A aparición da laurisilva remóntase aos períodos Miocénico e Pliocénico da Época Terciaria, hai 20 millóns de anos. Nesa altura a foresta ocupaba toda a área da agora bacía do Mediterráneo, sur de Europa e norte de África.
Como resultado da desaparición do antigo mar de Tetis e a consecuente formación do mar Mediterráneo, ocorreron alteracións significativas do clima por toda Europa e norte de África. As glaciación que ocorreron no comezo do Cuaternario, levaron á regresión da foresta e á súa case extinción na Europa continental (onde aínda sobreviven algunhas especies reliquias desta vexetación como o acereiro (Prunus lusitanica) e o loureiro común (Laurus nobilis) vivindo en carballeiras e outras comunidades naturais de carballos e até mesmo algunhas pequenísimas manchas forestais en locais de refuxio, e o caso de moitas formacións galegas). No norte de África ocorrería o mesmo, mais coma resultado do avance da aridez, subsistindo, actualmente, só unha pequena mancha na costa de Mauritania.
En consecuencia desta regresión, esencialmente debido ás alteracións climáticas determinadas pola formación do Mediterráneo, este bosque acabou por ter como último refuxio as rexións insulares, onde, debido á menor flutuación climática proporcionada polo efecto amenizador do Océano Atlántico, conseguiu sobrevivir e até mesmo prosperar.
Distribución
Actualmente a laurisilva sobrevive nos arquipélagos que integran a Macaronesia, principalmente nos arquipélagos portugueses dos Azores e de Madeira, no arquipélago das Canarias, no arquipélago estado de Cabo Verde e en pequenos e raros enclaves na costa de Mauritania.
Nos Azores a presenza da foresta é residual, encontrándose en manchas illadas en todas as illas, sendo as maiores e máis significativas no Pico (Planalto Central e reserva forestal do Caveiro) e na Terceira (Serra de Santa Bárbara), mentres que no arquipélago de Madeira encóntrase só na ilha maior do arquipélago (illa de Madeira), onde se atopa a especie endémica Teucrium abutiloides. Ocupa nesta illa unha área de aproximadamente 15.000 hectáreas, o que corresponde ao 20% da illa, sendo o núcleo maior e mellor conservado deste bosque. Concrntrase principalmente na costa norte, en altitudes comprendidas entre os 300 e os 1400 metros. Na costa sur, aparece en áreas de altitude comprendida entre os 700 e os 1600 metros.
Nas Canarias os núcleos máis significativos atópanse na illas de Gomera (Parque Nacional de Garajonay), La Palma onde o núcleo maior e mellor conservado desta foresta nas Illas Canarias (En Los Tilos, e en todas as áreas do norte e leste da illa, e algúns do oeste do Cumbre Nueva"), e Tenerife (Parque Natural de Teno).
En Cabo Verde, aparece en manchas pequenas e raras e só nas illas máis afastadas da costa africana e con maior elevación, nas que o relevo proporciona choivas regulares en contraposición co carácter árido da xeneralidade do clima caboverdiano.
Na costa mauritánica, xorde en pequenos enclaves formados por pequenos vales que conservan condicións de humidade elevada ante o deserto. No entanto, nunca atinxe a exuberancia e a extensión ou diversidade das laurisilvas insulares.
Precipitación (meteoroloxía)
miniatura|Chuvia sobre [[árbores]] En meteoroloxía, a precipitación é calquera forma de auga que cae do ceo. Isto inclúe chuvia, neve, sarabia, néboa e orballo. miniatura|Chuvia A precipitación é unha parte importante do ciclo da auga e é responsable por depositar auga fresca no planeta. A precipitación é xerada polas nubes, cando alcanzan un punto de saturación; neste punto as gotas de auga crecente (ou anacos de xeo) fórmanse, e caen á Terra por gravidade. É posible inseminar nubes para inducir a precipitación orballando un po fino ou un químico apropiado (coma o nitrato de prata) dentro da nube, xerando as gotas de auga e incrementando a probabilidade de precipitación.
A chuvia ten papel importante no ciclo hidrolóxico. A cantidade de chuvias é medida usando un instrumento chamado pluviómetro, de funcionamento simple: un tubo de colecta da chuvia, cunha escala graduada (xeralmente de 0,25 mm en 0,25 mm) capaz de indicar a cantidade de chuvias no lugar.
Podemos distinguir tres grandes tipos de chuvias: É causada polo encontro dunha masa fría con outra quente (e húmida), típicas das latitudes medias, como as de inverno no Brasil Meridional. As chuvias frontais ocorren cando a masa fría se encontra con outra masa quente e húmida.
É provocada pola intensa evaporación e o consecuente arrefriamento pola ascensión do ar húmido - fenómeno que ocorre nas zonas ecuatoriais e no verán do Centro-Sur Brasileiro. Estas chuvias tamén son coñecidas popularmente como *aguaceiros ou toró.
Ocorre cando os ventos húmidos se elevan e se arrefrían polo encontro dunha barreira montañosa, como é normal nas *encostas voltadas para o mar. Son comúns nos litorais, paranaense e catarinense.
Crossover thrash
O crossover thrash (ás veces abreviado como crossover) é unha forma de thrash metal e hardcore punk que mestura ámbolos dous xéneros xuntos ou ten influencias doutros. O estilo atópase a camiño entre o heavy metal e o punk rock. Outros xéneros do mesmo estilo teñen elementos significativamente comúns co crossover thrash, e ademais dos traditionais hardcore punk e thrash metal, inclúe estilos relacionados como thrashcore, grindcore e skate punk.
Ambigüidade do termo
O xénero adoita a confundirse co thrashcore, que é esencialmente un hardcore máis rápido en vez dunha forma de metal máis orientada cara o punk. Durante a primeira metade da década dos 80, o termo "thrash" usouse acotío como un sinónimo de hardcore punk (como no recompilatorio New York Thrash de 1982). O termo "thrashcore" para distinguir artistas deste xénero doutros no foi cuñado ata polo menos o ano 1993. Moitas bandas de crossover bands, como D.R.I., comezaron como influentes grupos de thrashcore. O sufixo "-core" de "thrashcore" úsase ás veces para distinguilo do crossover thrash e do thrash metal, chamándoselle a este último frecuentemente só "thrash", termo que á súa vez non se adoita a usar para referirse ao crossover thrash ou ao thrashcore. Thrashcore ás veces é usado pola prensa musical para falar do thrash metal que descende do metalcore.
Castela Unida (concepto político)
miniatura|Territorio que reclama o nacionalismo castelán e considera que é a súa territorialidade Castela Unida ou Gran Castela son termos utilizados polo nacionalismo castelán para definiren o seu ámbito de actuación. Con eles apélase ao desexo da unificación das actuais Comunidades autónomas castelás (Comunidade de Madrid, Castela-A Mancha, Castela e León, A Rioxa e Cantabria) nun único ente administrativo (reclamada polos nacionalistas casteláns como a súa patria nacional, e que consideran erroneamente dividida) baixo o título de Nacionalidade Histórica, tendo Madrid como o seu capital.
Dentro desta proposta, existen dúas correntes diferenciadas:
- A corrente rexionalista (e predominante), que reclama unha Gran Castela dentro do actual marco autonómico español e mantendo o título de rexionalidade.
- A vía nacionalista (a minoritaria) que reclama un Estado federal onde se contemple unha Gran Castela como nación diferenciada dentro dunha España plural e democrática. Dentro deste movemento adóitase facer referencia a unha "reconstrución da patria" reclamando enclaves historicamente pertencentes a Castela e, actualmente, noutras Comunidades autónomas como é o caso da bisbarra de Requena-Utiel na provincia de Valencia entre outros.
Recentemente desenvolvéronse movementos nacionalistas étnicos e identitarios de corte castelanista, se ben, estes son moi marxinais e sen un líder común.
Las Piedras
Las Piedras pode referirse a:
José Campos
Co nome de José Campos podemos referirnos a:
27ª edición dos Óscar
A 27.ª entrega dos premios Óscar tivo lugar o día 30 de marzo de 1955 no RKO Pantages Theatre dos Ánxeles (Estados Unidos). Os mestres de cerimonias foron Bob Hope e Thelma Ritter.
A lei do silencio igualou o récord de oito premios de Foise co vento e From Here to Eternity e foi o primeiro filme que conseguiu tres candidaturas ao mellor actor secundario. Dorothy Dandridge foi a primeira actriz afroamericana candidata á mellor actriz.
Premios
miniatura|150px|[[Elia Kazan, mellor director]]
miniatura|150px|[[Grace Kelly, mellor actriz]] miniatura|150px|[[Edmond O'Brien, mellor actor secundario]] miniatura|150px|[[Eva Marie Saint, mellor actriz secundaria]] miniatura|150px|[[Walt Disney, mellor longametraxe documental]] miniatura|150px|[[Sammy Cahn, mellor canción]] Os gañadores aparecen en primeiro lugar e en grosas.
Controversias
Brando recibiu o seu primeiro Óscar pola súa interpretación en A lei do silencio fronte ao favorito Bing Crosby. Porén, hoxe considérase que a vitoria de Brando é das máis merecidas da historia dos Óscar. Logrou o premio na cuarta candidatura consecutiva, un récord non igualado.
Aínda máis sorprendente foi que Grace Kelly gañase o premio á mellor actriz. Judy Garland, a gran favorita por A Star Is Born, non puido asistir á cerimonia porque acababa de dar a luz o seu terceiro fillo. Leváronse cámaras ao seu cuarto para que puidese dar as grazas pola súa vitoria. Groucho Marx envioulle posteriormente un telegrama dicindo que a súa derrota era "o maior roubo dende o de Brink's".
Outra gran sorpresa foi a vitoria da canción homónima do filme de 20th Century Fox Three Coins in the Fountain en lugar de "The Man That Got Away" de A Star Is Born.
Sinoloxía
A sinoloxía (do grego antigo Σίνα, "China", + -λογία , "tratado", "estudo", "disciplina", derivado de λόγος , "palabra", "dito", "expresión") é o estudo do mundo chinés, os seus idiomas e a súa cultura, exercido por persoas alleas a ela.
Historia
En Occidente, o estudo da China data dos séculos XIII e XIV, época na que Marco Polo e Ibn Battuta introduciron a súa cultura. Pero o estudo sistemático comezou no século XVI, cos misioneiros cristiáns, entre os que destacaron os dominicos Francisco Varo e Juan Cobo, e o xesuíta Matteo Ricci. Estes temperáns traballos se centraron no estudo dos idiomas chineses, co fin de facilitar a conversión. Outras obras intentaron encontrar coincidencias entre o cristianismo e a cultura chinesa, a fin de poder difundilo.
El Bruc
El Bruc é un municipio español da provincia de Barcelona, Cataluña, situado na comarca de Anoia.
Historia
Nas súas inmediacións tiveron lugar os combates coñecidos como batalla del Bruc en 1808, durante a Guerra da Independencia Española.
Demografía
Tiña en 2014 unha poboación de 1.991 habitantes, agrupados en 4 entidades de poboación:
The Style Outlets Coruña
The Style Outlets Coruña é un centro comercial situado en Culleredo adicado á venda de produtos de moda e servizos de hostalería. O centro comercial ten unha superficie de 12.600 metros cadrados, 76 tendas e 800 prazas de aparcadoiro.
A Riba, A Riba, A Baña
A Riba é un lugar da parroquia da Riba no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 34 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE,, dos cales 21 eran mulleres e 13 eran homes. No 2010 tiña 45 habitantes: 24 mulleres e 21 homes.
Andreas Jäger
Andreas Jäger, nado en 1660 e finado en 1730, foi un filólogo e relixioso sueco, considerado precursor da indoeuropeística.
Traxectoria
Son escasas as informacións sobre a vida de Jäger, ata tal punto que mesmo a súa data de nacemento e defunción son aproximadas. Estudou probabelmente na Universidade de Uppsala; as súas ideas non acadaron éxito ningún na comunidade científica do seu tempo, tanto que volveu a Uppsala e converteuse en pastor.
Obra
A Jäger atribúeselle o diálogo De lingua vetustissima Europae Scytho-Celtica et Gothica (xeralmente abreviado en De lingua vetustissima Europae), publicado en Wittenberg en 1686 e que contén a primeira formulación da existencia dun devanceiro común de gran parte das linguas históricas de Europa e da Asia centro-occidental. Para Jäger, grego, latín, linguas xermánicas, linguas célticas, linguas eslavas e persa eran o resultado da evolución dunha lingua extinta, parlada antigamente nos arredores do Cáucaso e á que lle deu o nome de "escitocéltico". Segundo Jäger, entre as varias linguas xeneticamente emparentadas que conservaban os caracteres de meirande arcaísmo, e polo tanto de maior proximidade coa lingua perdida común, estaban o persa, ao que chamaba "lingua escita".
A atribución a Jäger do De lingua vetustissima Europae é aceptada pola meirande parte dos lingüistas, se ben grazas aos argumentos de George J. Metcalf existe a hipótese de que o verdadeiro autor do diálogo non fose o que responde ás cuestións (Jäger, daquela un xove estudante), senón o que as facía: un profesor, polo tanto, ao que se quere identificar con Georg Caspar Kirchmaier.
San Xoán, A Riba, A Baña
San Xoán é un lugar da parroquia da Riba no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 2 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE,, que era 1 home e 1 muller. No 2010 tiña 1 habitante: 1 home.
Susana Marcos Celestino
Susana Marcos Celestino, nada en Salamanca en 1970, é unha física española especializada en óptica aplicada á visión humana. En 2019 recibiu o Premio Nacional de Investigación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.
Traxectoria
Licenciada en Física pola Universidade de Salamanca, onde tamén completou o seu doutoramento. Traballou como bolseira no Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) grazas a un programa de Introdución á Investigación. Máis tarde formouse en diversas institucións de Europa e Estados Unidos con estudos posdoutorais; estivo tres anos na Universidade de Harvard como investigadora e ao seu regreso a España gañou unha praza no CSIC, primeiro como científica titular e logo como profesora de investigación. Actualmente é a directora do Laboratorio de Óptica Visual e Biofotónica do Instituto Óptico do Consello Superior de Investigacións Científicas e profesora investigadora no mesmo CSIC. O seu traballo xerou innovación e impacto na industria oftálmica, así como un mellor diagnóstico e tratamento de problemas de ollos, que poden axudar a millóns de pacientes de todo o mundo. O seu traballo valeulle numerosos premios e honras.
Pioneira na investigación de novas técnicas para avaliar as propiedades ópticas na visión humana, Marcos desenvolveu técnicas non invasivas para avaliar as propiedades ópticas e estruturais do ollo e as aplicadas ao estudo da bioloxía do sistema visual, lograr un diagnóstico temporal de enfermidades oculares, mellora das cataratas das lentes intraoculares, detección de patóxenos oculares ou no tratamento da presbicia, entre outras áreas.
Marcos é a inventora de 14 familias de patentes, e o seu traballo foi recoñecido polas empresas máis prestixiosas no campo da óptica, con premios como o premio Adolph Lomb da Optical Society of America e o ICO Commission Award. Óptica internacional. Ocupou diversos cargos en sociedades científicas nacionais e internacionais, incluído o actual director da Grande Optical Society of America. Tamén actuou en consellos editoriais en Vision Research, Biomedical Optics Express e Optics. En 2015 foi galardoada co premio Física, Innovación e Tecnoloxía da Real Sociedade Española de Física-Fundación BBVA.
Ascariz, Brexo, Cambre
Ascariz é un lugar da parroquia de Brexo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.
Susana Marcos Celestino
Traxectoria
Nun dos seus actuais proxectos de investigación, financiados polo Consello Europeo de Investigación (ERC), busca desenvolver unha licenza intraocular que simule a capacidade do ollo para concentrarse continuamente. O obxectivo é combater a presbicia, unha disfunción relacionada coa idade que afecta a 209 millóns de persoas en Europa (o 44% da poboación).
En 2019 recibiu o Premio Nacional de Investigación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades. Este é o recoñecemento máis importante concedido en España no campo da investigación científica.
Gary Numan
Gary Anthony James Webb, nado en Hammersmith, Londres o 8 de marzo de 1958  e mellor coñecido profesionalmente como Gary Numan, é un vocalista, compositor, músico e produtor británico. Entrou por vez primeira na industria musical como vocalista da banda de new wave Tubeway Army. Tras publicar dous álbums co grupo, Numan editou o seu disco de estrea en solitario, The Pleasure Principle, en 1979. Máis coñecido polos seus éxitos nas listas "Are 'Friends' Electric?" e "Cars", Numan acadou o seu pico de popularidade entre o gran público entre finais dos 70 e principios dos 80, pero mantén unha leal base de seareiros.
Breca
A breca (Pagellus erythrinus) é un peixe da familia dos espáridos, moi común no mar Mediterráneo.
Morfoloxía
Ten un corpo ovalado e algo esmagado lateralmente. Na cabeza ten unha boca moi pequena e uns ollos de menor tamaño que os doutros peixes do mesmo xénero, sendo a boca maior que o diámetro do ollo -isto distíngueo doutras especies do xénero-. É de cor gris cunha tonalidade vermella sobre todo polo lombo. Nunca con bandas nin raiado, aínda que lle poden aparecer bandas cando está asustado.
Un exemplar típico pode medir entre 1 e 3 dm de lonxitude, pero describíronse casos de adultos que alcanzan os 6 dm e 3,2 kg. Presenta unha ducia de espiñas na aleta dorsal e unhas 3 espiñas na aleta anal.
Hábitat e bioloxía
Distribúese pola costa leste do océano Atlántico desde o mar do Norte até Cabo Verde, presente nos arquipélagos das Canarias, Azores e Madeira, sendo típico tamén de todo o mar Mediterráneo.
Atópase desde augas moi próximas á costa, en diversos tipos de fondo -rochas, grava, area ou algas- onde adoita vivir en pequenos grupos, aínda que en inverno desprázase a augas profundas de até os 200 m de profundidade no Mediterráneo ou os 300 m no Atlántico.
É un peixe omnívoro, pero aliméntanse preferentemente de animais, como pequenos peixes e invertebrados da zona bentónica.
Pesca e gastronomía
Non é de todo inofensivo, describíronse casos de envelenamento por ciguateira.
Gresande, Lalín
Santiago de Gresande é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. Segundo o IGE en 2011 tiña 205 habitantes (105 mulleres e 100 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 228 habitantes.
Xeografía
Cruzada pola estrada de Vilatuxe a Prado.
Historia
O castro de Gresande está composto por un recinto de planta oval irregular, cun complexo sistema defensivo na entrada. A coroa presenta as seguintes dimensións: no eixo NL-SO 130 m (interior) e 165 m (exterior); se se teñen en conta tamén as defensas exteriores, a lonxitude é de 195 m; no eixo NO-SL mide 85 m (interior) e 125 m. (exterior); se se teñen en conta tamén as defensas exteriores, a lonxitude é de 155 m. A coroa está enteiramente rodeada por un parapeto, que chega a acadar unha altura máxima duns 6 m na zona oeste, agás a zona de entrada ao recinto polo leste.
En 1906 creouse na parroquia a Sociedad de Agricultores de Gresande, que foi a máis importante do concello de Lalín.
Festas
Celebra festas na honra de Santiago e de San Ramón "o das preñadas".
Colaxe
miniatura|Colaxe de [[Juan Gris.]] miniatura|Colaxe de [[Majid Farahani.]] A colaxe é unha técnica artística baseada en ensamblar diferentes elementos nun todo unificado. O termo provén do francés coller, que significa pegar. Aplícase fundamentalmente á pintura, pero por extensión pode referirse a calquera outra manifestación artística, como a música, o cine, a literatura ou a videocreación.
Antífates
Antífates, na mitoloxía grega, era rei dos Lestrigóns. Cando Ulises e os seus chegaron ao país dos lestrigóns a filla de Antífates conduciunos ao pazo real, alí Antífates comezou a comer a un dos homes da expedición, Ulises fuxiu perseguido polos lestrigóns, que destruíron todos os navíos, agás o de Ulises.
Bandebó, Brexo, Cambre
Bandebó é un lugar da parroquia de Brexo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.
Monesterio
Xeografía
Está situado na Serra de Tentudía, dominando o Porto das Marismas. Atópase nos contrafortes de Serra Morena, a unha altitude de entre 740 e 770 msnm, que establecen a división entre Estremadura e Andalucía, dominando o Porto das Marismas (760 m), porta de entrada desde Sevilla e paso natural da Vía da Prata.
Neste punto, onde culminan as chamadas Costas de Culebrín, cobrouse dereito de portazgo ata mediados do século XIX. Durante varios séculos foi unha Encomenda da Orde de Santiago.
Historia
Nos seus arredores significativos vestixios da cultura megalítica, tales como dólmenes e restos de antigos asentamentos. Posteriormente, o núcleo monesteriense debeu formar parte do que hoxe se denomina a Beturia Céltica, un amplo territorio ao sur de Badaxoz. Atópase xunto ao Porto das Marismas, punto crítico das comunicacións entre o norte e o sur da Península polo que se canaliza un dos máis importantes itinerarios históricos da antigüidade: a Vía da Prata, e no que aínda o século pasado cobrábase dereito de portazgo.
Con antecedente no enclave romano de Curiga constitúe, pois, a porta de entrada en Estremadura polo sur desde as épocas máis remotas. A orixe da poboación actual atópase nunha fundación templaria, ata que no século XVI foi proclamada por Filipe II como Aldea de Señorío.
Á caída do Antigo Réxime a localidade, entón coñecida como Monasterio, constitúese en municipio constitucional na rexión de Estremadura. Desde 1834 quedou integrado no Partido xudicial de Fuente de Cantos. No censo de 1842 tiña 324 fogares e 1260 veciños. O seu cemiterio, situado na parte máis alta da vila, construíuse cara a 1814. Ata 1873 pertenceu á diocese do Priorado de San Marcos de León, data a partir da cal pasou á xurisdición da diocese de Badaxoz.
A súa vantaxosa situación a metade de camiño entre Sevilla, Badaxoz e Mérida, impulsou de maneira extraordinaria o exercicio da arriería por parte dos seus habitantes, sendo esta actividade sobresaínte na economía local, ademais da agricultura e a gandería.
Aurora Bernárdez
Aurora Bernárdez, nada en Buenos Aires o 23 de febreiro de 1920 e finada en París o 8 de novembro de 2014, foi unha tradutora, editora, arquiveira e escritora galego-arxentina.
Traxectoria
miniatura|Campa de Aurora Bernárdez González, madriña de Aurora Bernárdez, en [[Dacón.]] Filla de Francisco Bernárdez e Dolores Nóvoa, galegos masidaos emigrados na Arxentina, pasou parte da súa infancia nas casas da familia en Galicia, no Lago (Maside) e en Vigo, durante os seus tres primeiros anos de vida. Tivo dous irmáns de sangue, Teresa e Mariano, e cinco medio irmáns: Enrique, Francisco, Ricardo, Federico e Adelaida.
Regresou á Arxentina para estudar e licenciouse en Literatura na Universidade de Bos Aires. En 1948 coñeceu o escritor Julio Cortázar, cunha cita de amigos no Café Boston da capital arxentina, e durante meses mantiveron unha relación que continuou na distancia, cando en 1951 Cortázar emigra a París cunha bolsa do goberno francés. A finais de decembro de 1952 Aurora Bernárdez emigra tamén a París e instálase a vivir á par de Cortázar.
Na capital francesa comeza a traballar como tradutora, inicialmente unha voluminosa enciclopedia de filosofía. Entre abril e agosto de 1953 Cortázar e mais ela viaxaron por Florencia e o norte de Italia. Á volta a París contraeron matrimonio, o 22 de agosto de 1953, na alcaldía do 13º arrondisement, onde as testemuñas foron Esther Herschkovich, amiga dela, e mais seu home Lipa Burd , pintor arxentino de orixe ucraína amigo de Luís Seoane. Durante os primeiros meses de 1954 vive en Roma con Cortázar, mentres preparan a tradución dos contos de Poe, que asinaría unicamente Cortázar.
Axiña Aurora Bernárdez conseguiu un traballo como tradutora na Unesco, onde tamén traballaba como tradutor Cortázar: este foi o seu posto para o resto da vida ata que se xubilou en 1985. Mudáronse primeiro a vivir a un piso na rúa Pierre Leroux, 24 bis, no 8º arrondisement  e a principios dos anos sesenta a un pendello na praza do Général Beuret, no 15º arrondisement, que remodelaron e refixeron, e que foi o fogar de Bernárdez ata o seu falecemento.
Goiás, Lalín
San Miguel de Goiás é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. Segundo o IGE en 2011 tiña 729 habitantes (365 mulleres e 364 homes), distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 806 habitantes.
Antífanes
Antífanes, nado en Esmirna ou Rodas no 408 a.C. e finado en Atenas no 334 a.C., foi un comediógrafo grego, un dos máis importantes da comedia ática media xunto con Alexis.
Goiás, Lalín
Nesta parroquia existiu unha banda de música, a Banda de música de Goiás. Ademais, aquí naceron o historiador Xosé García Oro e o político Manuel Abeledo López.
Aurora Bernárdez
Traxectoria
O labor na Unesco permitíalle facer viaxes, a Uruguai, á India e a Galicia onde a parella estivo en 1956 e 1957. Na primeira visita sábese que visitaron Santiago de Compostela, e que pasaron por Ourense e por Redondela. Na segunda atopáronse en Lourido, Nigrán, onde permaneceron tres semanas antes de regresaren xuntos a París. Nese tempo Bernárdez tamén colaboraba en traducións literarias que asinaba Cortázar, como as das obras completas de Edgar Allan Poe. Tamén colaborou con el no proceso de preprodución de varias das futuras traducións das obras de Cortázar a outros idiomas. .
Antífanes
Traxectoria
Antífanes viviu en Atenas durante o florecimento da "comedia media". Comezou a escribir arredor de 387 a.C. e atribúenselle 365 comedias, das que coñecemos o título dunhas 200. Non se conserva ningunha obra súa enteira, só fragmentos, arredor de trescentos, recollidos por Ateneo de Naucratis. Os temas evaden as polémicas políticas e só pretenden o divertimento e a evasión e xiran arredor de asuntos mitolóxicos ou da realidade cotiá.
Brexo, Brexo, Cambre
Brexo é un lugar da parroquia de Brexo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.
Goiás, Lalín
Patrimonio
O castro de Goiás consta dun recinto de forma perfectamente circular de 65 m de diámetro medido no interior e 80 m no exterior, defendido en todo o seu perímetro por un terraplén. Na súa metade norte conserva ademais un parapeto duns 4 m ou 5 m de ancho que ten unha caída cara ao interior de entre 2 m e 3 m. Na metade sur parece que o terreo levanta un pouco cara ao exterior pero non se ve parapeto. O terraplén ten unha caída ao exterior duns 7 m como media. A coroa presenta un afloramento rochoso na zona central. Esta zona non se pode inspeccionar por mor da vexetación.
Aurora Bernárdez
Traxectoria
En 1963, Bernárdez e Cortázar viaxaron a Cuba, a coñecer a Revolución cubana. Alí Cortázar comezou a súa transformación nun escritor político latinoamericano, mentres que Bernárdez volveu a París moi desencantada, e decidida a non volver a pisar a illa nunca máis. Así Bernárdez e Cortázar entraron gradualmente nunha crise de parella, e aínda que en xuño de 1968 se trasladan para as vacacións a unha casa recentemente mercada en Saignon, na Provenza, sepáranse nese mesmo ano. Bernárdez volve a París mentres que Cortázar queda provisionalmente en Saignon, onde comeza unha relación coa súa representante para Francia, a escritora lituana Ugné Karvelis. Cortázar e Bernárdez manteñen unha forte amizade despois da súa separación, e tamén despois de que en 1976 Cortázar lle pida o divorcio para casar coa escritora e fotógrafa Carol Dunlop, a súa nova parella. De feito, cando Dunlop enfermou Bernárdez estivo ao seu coidado, e cando trala morte desta Cortázar tamén enfermou, neste caso de leucemia, Bernárdez volveu vivir con Cortázar e coidou del ata o seu falecemento en 1984.
Goiás, Lalín
Patrimonio
A igrexa parroquial que data do século XII coa súa fachada con dous arcos cegos. Posteriormente engadíuselle a capela dos Salgado Gundín, de traza renacentista. A parroquia pertence á diocese de Lugo.
Aurora Bernárdez
Traxectoria
miniatura|150px|Fotografía de [[Julio Cortázar en 1968.]] Logo da morte de Cortázar, Bernárdez quedou como a testamenteira da súa obra e arquiveira e custodia dos seus bens. En virtude diso dooulle en 2005 á Xunta de Galicia a colección dos bens audiovisuais de Cortázar, que integran diversos filmes de viaxes rodados por Cortázar e máis de dous milleiros de fotografías, e que están arquivadas no Centro Galego de Artes da Imaxe, na Coruña. Nos últimos anos da súa vida dedicouse ao labor de edición das obras de Cortázar: o seu volume de produción narrativa inédita, e tamén da súa colección de cartas, que tivo en dúas edicións ao seu coidado, en 2000 e 2012.
Goiás, Lalín
Historia
No Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz, recóllese que San Miguel de Goiás se sitúa ao NE e inmediacións da capital do partido con "libre ventilación y clima saludable". O Diccionario refire que ten 100 casas distribuídas nas aldeas de Beilá (sic. por Bailás), Casares, Casasnovas (sic. por As Casas Novas), Cázome (sic. por Cáceme), Cotarelo, Delaparte, Iglesia (sic. por A Igrexa), Palmar (sic. por Palmaz), Pareizo, Ponte (sic. por A Ponte), Porcallos (sic. por Os Porcallos), Reboira (sic. pola Reboira), Toxo (sic. polo Toxo) e Veiga (sic. por A Veiga). A igrexa parroquial, baixo advocación está neste tempo por un cura de "segundo ascenso y patronato lego". Confina o termo coas freguesías de Lalín, Filgueira, Pena e Maceira. O terreo descríbese como quebrado, montesío e de mediana calidade. Abrollan en varios puntos fontes de boas augas, que aproveitan os veciños para uso doméstico e outros usos. Os camiños son locais e malos, o correo recíbese en Lalín. A súa produción consiste nalgún trigo, millo, centeo, patacas, legumes, leña e pastos. Hai gando vacún, mular, porcino, ovino e caprino así como caza de distintas clases. O Diccionario recolle unha poboación de 117 "veciños", 580 almas.
Aurora Bernárdez
Traducións
Aurora Bernárdez traduciu ao español dende o francés, o inglés e o italiano. Foi a principal tradutora ao español da obra de Italo Calvino e mais tamén do movemento existencialista francés: os máis senlleiros títulos de Sartre, Beauvoir ou Camus débenselle a ela na súa versión ao castelán.
Capacidade portante
En cimentacións denomínase capacidade portante á capacidade do terreo para soportar as cargas aplicadas sobre el. Tecnicamente a capacidade portante é a máxima presión media de contacto entre a cimentación e o terreo tal que non se produza nin un fallo por cortante do solo nin un asentamento diferencial excesivo. Polo tanto, a capacidade portante admisible debe estar baseada nun dos seguintes criterios funcionais:
De maneira análoga, a expresión capacidade portante tamén se emprega para referirse á capacidade dunha estrutura para soportar as cargas aplicadas sobre a mesma.
Capacidade de carga a curto e a longo prazo
As propiedades mecánicas dun terreo adoitan diferir fronte a cargas que varían (case) instantaneamente e cargas casepermanentes. Isto débese a que os terreos son porosos, e estes poros poden estar total ou parcialmente saturados de auga. En xeral, os terreos compórtanse de maneira máis ríxida fronte a cargas de variación caseinstantánea xa que estas aumentan a presión intersticial, sen producir o desaloxo dunha cantidade apreciable de auga. En cambio, baixo cargas permanentes, a diferenza de presión intersticial entre diferentes partes do terreo produce a drenaxe dalgunhas zonas.
No cálculo ou comprobación da capacidade portante dun terreo sobre o que existe unha construción debe atenderse ao curto prazo (caso sen drenaxe) e ao longo prazo (con drenaxe). No comportamento a curto prazo desprézanse todos os termos excepto a cohesión última, mentres que na capacidade portante a longo prazo (caso con drenaxe) é importante tamén o rozamento interno do terreo e o seu peso específico.
Fórmula de Terzaghi
Karl von Terzaghi (1943) propuxo unha sinxela fórmula para a carga máxima que podería soportar unha cimentación continua con carga vertical centrada, apoiada sobre a superficie dun solo dada por:
Onde: Anteriormente Prandtl (1920) resolvera o problema para unha cimentación de lonxitude infinita e ancho b sobre un terreo arxiloso con ángulo de rozamento nulo e peso desprezable, obtendo:
San Antonio Missions
Os San Antonio Missions son un equipo de béisbol estadounidense das Ligas Menores (Minor League Baseball) con sede en San Antonio, Texas. O club, de clase Double-A, desde 2021 compite na Texas League como membro da South Division. Actualmente están afiliados aos San Diego Padres da Major League Baseball. O equipo xoga os seus xogos como local no Nelson W. Wolff Municipal Stadiumn, un estadio inaugurado en 1994 con capacidade para 9.200 espectadores.
Capacidade portante
Fórmula de Terzaghi
A fórmula de Terzaghi xeneraliza o cálculo de Prandt para a capacidade portante a curto prazo. A fórmula é aplicable tanto a longo prazo como a curto prazo:
Fórmula de Brinch-Hansen
A fórmula obtida polo enxeñeiro danés J. Brinch Hansen é unha xeneralización que inclúe como casos particulares a fórmula de Terzaghi e a fórmula de Skempton. Esa fórmula inclúe ademais dos efectos de forma e profundidade considerados elementalmente por Skempton os factores de inclinación da carga, usando unha fórmula de maior rango de aplicabilidade. A expresión Brinch-Hansen (1961) é:
Onde teñen os mesmos significados que na Fórmula de Terzaghi e o resto de parámetros son funcións do ángulo de rozamento interno: Para os parámetros Brinch Hansen propuxo as seguintes expresións en termos de ángulo de rozamento interno:
O resto de factores adicionais da fórmula explícanse a continuación.
Factores de forma e profundidade
Os factores de profundidade cando entre a base de cimentación e a superficie do terreo existe unha distancia vertical D, veñen dados polas expresións:
Factores de inclinación da carga
Para estes factores, Binch Hansen proporcionou ecuacións exactas que requiría resolver a ecuación trigonométrica complexa para α:
E onde δ se deduce do diagrama de rotura pertinente. A expresión do primeiro factor de inclinación ven dado por:
Onde: Os outros dous factores de inclinación da carga son simplemente:
Cálculo a longo/curto prazo
A fórmula de Binch-Hansen xeneraliza a fórmula de Terzaghi. É igualmente aplicable tanto a longo prazo como a curto prazo:
Notas
Draagkracht (constructie)
Vigobó, A Riba, A Baña
Vigobó é un lugar da parroquia da Riba no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 32 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE,, dos cales 16 eran homes e 16 eran mulleres. No 2010 tiña 31 habitantes: 21 homes e 17 mulleres.
O Cereixeiro, Brexo, Cambre
O Cereixeiro é un lugar da parroquia de Brexo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.
Dacios
Falaban o dacio, o cal non foi identificado con certeza, mais ten vencellos co tracio e albanés. A primeira vez que se lles menciona é nas fontes romanas, pero de maneira unánime os autores clásicos consideran aos dacios unha tribo dos xetas, un pobo tracio coñecido dende a Grecia antiga polos escritos. Estrabón especificou que os dacios eran os xetas que vivían na área da Chaira panónica e Transilvania, mentres que os propios xetas gravitaban na costa do mar Negro, en (Escitia Menor).
Antecedentes da Fórmula 1
As carreiras de Gran Premio teñen as súas orixes nas carreiras de automóbiles organizadas en Francia desde 1894. Rapidamente evolucionaron de simples carreiras por camiños dunha vila a outra, a probas de resistencia para automóbiles e pilotos. A innovación pronto logrou pasar dos 160 km/h pero ao ser carreiras en camiños abertos eran frecuentes os accidentes que acababan en defuncións tanto de pilotos como de espectadores.
Dacios
Poboación dos dacios
A súa poboación era ao redor de 2 000 000 habitantes, estimación dada polas fontes contemporáneas acerca dos 200.000 efectivos reunidos na mobilización total do seu exército. Normalmente, o número de tropas equivale a un 1/10 do total da poboación.
Antecedentes da Fórmula 1
Os Grandes Premios de automobilismo convertéronse en Fórmula racing e Fórmula 1 e pódense considerar como as súas descendentes directas. As carreiras do Campionato Mundial de Fórmula 1 aínda se chaman Gran Premio. A Fórmula 1 aínda se coñece como as carreiras de Gran Premio.
Orixes das carreiras organizadas
miniatura|200px|right|[[Marcel Renault durante a carreira París-Madrid de 1903.]]
O automobilismo iniciouse en Francia, como resultado directo do entusiasmo co que o público francés acolleu o automóbil. Os fabricantes estaban entusiasmados pola posibilidade de utilizar o automobilismo como un escaparate para os seus coches. O primeiro certame automobilístico tivo lugar o 22 de xullo de 1894 e foi organizado por Le Petit Journal, un xornal parisiense. A carreira París-Ruán de 1894 de 127 km. desde a Porte Maillot en París, a través do Bosque de Boulogne ata Ruán. O conde Jules-Albert de Dion foi o primeiro en Rouen logo de 6 horas e 48 minutos a unha velocidade media de 19 km/h. Terminou 3'30" por diante de Albert Lemaître (Peugeot), seguidos de Doriot (Peugeot) en 16'30", René Panhard (Panhard) a 33'30'' e Émile Levassor (Panhard) a 55'30". Os gañadores oficiais foron Peugeot e Panhard, os coches foron xulgados pola súa velocidade, manexo e características de seguridade, e como o coche de vapor de De Dion necesitaba un fogoneiro, os xuíces consideraron que non cumpría o regulamento e descalificárono.
En 1900, James Gordon Bennett, Jr., o dono do diario New York Herald e o International Herald Tribune, crearon a Gordon Bennett Cup. Esperaban que a creación dunha carreira internacional impulsaría aos fabricantes de automóbiles a mellorar os seus coches. Cada país podía participar ata con tres coches, que tiñan que ser construídos totalmente no país que representaban e presentados polo órgano automobilístico do goberno dese país. Nesta carreira estableceronse as cores internacionais de carreiras. Nos Estados Unidos, William Kissam Vanderbilt II presentou a Copa Vanderbilt en Long Island, Nova York en 1904.
Circuit du Sud-Ouest
Algunhas fontes citan incorrectamente unha carreira chamada o Gran Premio de Pau en 1901. Isto pode deberse a un erro de tradución das fontes francesas contemporáneas, como a revista La France Auto do mes de marzo de 1901. O nome da carreira de 1901 foi Circuit du Sud-Ouest e se disputou en tres categorías polas rúas de Pau. O Grand Prix du Palais d'Hiver era o nome dos premios outorgados ás categorías inferiores ('coches de luz' e 'Voiturettes'). O Grand Prix de Pau era o nome do premio outorgado á categoría 'Heavy' (o máis rápido). Así Maurice Farman foi galardoado co Gran Premio de Pau pola súa vitoria na xeral no Circuit du Sud-Ouest pilotando un Panhard 24 hp. La France Automobile, marzo de 1901 informa dos resultados da 'Semana de Pau'. Houbo dúas carreiras, os 140 km da Course des touristes entre Pau-Peyrehorade-Pau e a segunda edición do Circuíto du Sud-Ouest o 17 de febreiro de 1901 nunha pista nos arredores da cidade. A Course des touristes comprendía seis premios para as diferentes categorías de participantes. O Premio da Prensa foi gañado por Barbereau (De Dietrich); o Prix du Commerce Palois foi gañado por Henri Farman (Darracq); o Prix des Cercles foi outorgado a Rudeaux (Darracq); o Prix de l’Automobile Club Béarnais foi gañado por 'Bergeon' (De Dietrich); o Prix de l'Automobile Club de France adxudicouse a Demeester (Gladiator) e Edmond (Darracq); o Prix de Palmarium foi gañado por Cormier (De Dion).(Autosport, The Nostalgia Forum, Robert Dick quoting (translating) from La France Automobile, March 1901
O Circuit du Sud-Ouest comprendía catro premios para as diferentes categorías de participantes. (Autosport, The Nostalgia Forum, Robert Dick quoting (translating) from La France Automobile, March 1901 (Grand Prix Winners 1895–1949 by Hans Etzrodt Part 1 1895–1916 )
En L'Histoire de l'Automobile / Paris 1907 Pierre Souvestre describiu o evento de 1901 como: ... dans le Circuit du Sud-Ouest, à l’occasion du meeting de Pau... (... no Circuit du Sud-Ouest, na reunión de Pau ...)
Primeiro Gran Premio e as Grandes Probas
miniatura| left | 200px | [[Georges Boillot gañou o Gran Premio de Francia de 1912 de Dieppe, Francia]] A única carreira que se disputaba regularmente na época co nome de Gran Premio era organizada polo Automóbil Club de Francia (ACF), dos cales o primeiro disputouse en 1906. O circuíto utilizado, baseado en Le Mans, tiña unha forma aproximadamente triangular, cada volta constaba de 105 km.. Se corrían seis voltas todos os días, e cada volta duraba aproximadamente unha hora, utilizando os coches relativamente primitivos do momento. O motivo detrás da decisión de correr nun circuíto, a diferenza das carreiras nas estradas ordinarias de vila en vila, foi a carreira París-Madrid de 1903. Durante esa carreira varias persoas, tanto pilotos como peóns, incluíndo a Marcel Renault, morreron e a carreira foi detida polas autoridades francesas, en Bordeos. Prohibíronse as carreiras nas estradas.
Na carreira de 1906, os 32 participantes representaban a 12 fabricantes de automóbiles diferentes, o húngaro Ferenc Szisz (1873-1944) gañou a carreira de 1.260 km. nun Renault. Esta carreira foi considerada como a primeira Grande Épreuve, que significa "gran proba", e o termo foi utilizado desde entón para designar ás oito carreiras máis importantes do ano.