cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xogos Olímpicos de 2020
As Bermudas, Filipinas e Qatar gañaron as súas primeiras medallas de ouro, e Burkina Faso, San Marino e Turkmenistán gañaron a súa primeira medalla olímpica. Os Estados Unidos conseguiron ocupar os primeiros postos no medalleiro, con 39 medallas de ouro e 113 en total, mentres que a China conseguiu o segundo posto nos dous aspectos. O país organizador, o Xapón acabou terceiro, conseguindo un récord en medallas de ouro e medallas totais en calquera participación nos Xogos Olímpicos. o Reino Unido acabou cuarto, cun total de 65 medallas. A delegación rusa, que competiu coas siglas ROC, acabou quinto.
Elección da cidade sede
O proceso de elección da cidade sede dos Xogos Olímpicos de 2020 transcorreu entre 2011 e 2013 e pechouse co anuncio da cidade polo presidente do Comité Olímpico Internacional, Jacques Rogge, o 7 de setembro de 2013 na cidade de Buenos Aires, Arxentina.
Seis cidades foron presentadas polos seus respectivos Comités Olímpicos Nacionais (CONs) para concorrer aos Xogos. Roma retirouse en febreiro de 2012 por falta de apoio gobernamental. As cidades aspirantes pertencían a dous continentes: Europa e Asia. En 2020 faríanse doce anos que os Xogos Olímpicos foron acollidos por unha cidade asiática (Pequín 2008). Toquio xa acolleu os Xogos Olímpicos de 1964. Foi a primeira vez en vinte anos que ningunha cidade de América entrou na disputa para acoller os Xogos. Bacú, Doha, Madrid e Toquio foron postulantes para a edición de 2016, que gañou a cidade do Río de Xaneiro.
Na elección celebrada o 7 de setembro, a cidade de Toquio foi a escollida para sede dos xogos, tras unha disputa final con Istambul, despois da eliminación de Madrid na rolda de desempate contra a cidade turca.
Adiamento
Debido á pandemia por coronavirus de 2019-2020, en marzo de 2020 o primeiro ministro xaponés, Shinzō Abe, comunicoulle ao presidente do Comité Olímpico Internacional (COI), Thomas Bach, o desexo do país anfitrión de adiar os Xogos. O COI accedeu á petición do goberno nipón e, nun comunicado conxunto, anunciaron o adiamento ao verán de 2021, mais mantendo o nome de "Xogos Olímpicos e Paralímpicos Toquio 2020".
Cerimonia de apertura
A cerimonia de apertura celebrouse o 23 de xullo de 2021 no Estadio Olímpico de Toquio. Incluíu o tradicional "Desfile das Nacións". O emperador Naruhito abriu oficialmente os Xogos e, ao final do relevo de fachos olímpicos, acendeuse o caldeiro olímpico pola tenista xaponesa Naomi Osaka.
Deportes
thumb|[[Nippon Budokan]] thumb|[[Ariake Arena]] thumb|[[Ariake Gymnastics Centre]] thumb|[[Tokyo Aquatics Centre]] thumb|[[Yoyogi National Gymnasium|Yoyogi Gymnasium]] thumb|[[Saitama Super Arena]] thumb|[[Ryogoku Kokugikan]] thumb|[[Enoshima|Enoshima Yacht Harbor, Kanagawa]]
O consello executivo do COI aprobou o programa oficial dos Xogos Olímpicos de verán de 2020 o 9 de xuño de 2017. O presidente do COI, Thomas Bach, afirmou que o obxectivo dos Xogos Olímpicos de verán de Toquio era darlles un atractivo máis "xuvenil" e "urbano", e para aumentar o número de mulleres participantes.
Maspujols
Maspujols é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Baix Camp.
Xogos Olímpicos de 2020
Deportes
Os Xogos contaron con 339 eventos en 33 deportes diferentes, que englobaron un total de 50 disciplinas. Xunto aos cinco novos deportes introducidos en Toquio, tamén houbo quince novos eventos dentro dos deportes existentes, incluíndo baloncesto 3x3, BMX libre e o regreso do  ciclismo madison, así como novos eventos mixtos en varios deportes.
Na lista seguinte, o número de eventos en cada disciplina anótase entre parénteses.
Participantes
Os Xogos Olímpicos de Toquio 2020 acolleu a 204 dos 205 comités olímpicos só Corea do Norte non participou no evento estival debido ao risco de covid-19, mentres que Rusia foi excluída en decembro polas súas trampas antidopaxe e os seus atletas competirán baixo unha bandeira neutral.
A República de Macedonia competiu baixo o nome provisional de "Antiga República Iugoslava de Macedonia" en todos os Xogos de Verán e Inverno desde o seu debut nos Xogos Olímpicos de verán de 1996 por mor da disputa do nome. As disputas do nome con Grecia remataron en 2018 coa sinatura do acordo Prespa, e o país pasou a denominarse oficialmente Macedonia do Norte en febreiro de 2019. O COI recoñeceu de novo o novo nome, aínda que o Comité Olímpico de Macedonia do Norte (NMOC) non se adoptou oficialmente ata febreiro de 2020. O NMOC enviou unha delegación aos Xogos Olímpicos de inverno de 2020 en xaneiro de 2020, pero os Xogos de Toquio son a primeira aparición de Macedonia do Norte nos Xogos Olímpicos de verán co seu novo nome. Dende que competiu como Eswatini dez veces nos Xogos Olímpicos de verán e inverno, Eswatini debutou baixo ese nome despois do cambio de nome do país polo rei en 2018.
O 9 de decembro de 2019, a Axencia Mundial Antidopaxe (AMA) prohibiu a Rusia practicar todos os deportes internacionais durante un período de catro anos, despois de que o goberno ruso manipulase os datos de laboratorio que proporcionara á AMA en xaneiro de 2019, como condición para a reintegración da Axencia Rusa Antidopaxe. Como resultado da prohibición, a AMA planeou permitir que os atletas rusos participasen nos Xogos Olímpicos de verán de 2020 baixo unha bandeira neutral, como se instigou nos Xogos Olímpicos de inverno de 2018, pero quedarían excluídos os deportes de equipo. Rusia presentou posteriormente unha apelación e despois de revisar o caso, o CAS decidiu o 17 de decembro de 2020 que se reducise a pena imposta a Rusia. En lugar dunha prohibición total de todos os eventos deportivos, a sentenza permitiu a Rusia participar nos Xogos Olímpicos e outros eventos internacionais, pero ao equipo non se lle permitiría usar o nome, a bandeira ou o himno ruso durante un período de dous anos e debe presentarse a se mesmos como "atleta neutral" ou "equipo neutral". O fallo permite que se mostre "Rusia" no uniforme do equipo, aínda que non debería ser máis visible que a designación "Atleta / equipo neutral", así como o uso das cores da bandeira rusa dentro do deseño do uniforme.
O 19 de febreiro de 2021, anunciouse que Rusia competiría baixo o acrónimo "ROC" despois do nome do Comité Olímpico Ruso, aínda que o nome do propio comité non se podería empregar por completo para referirse á delegación. O equipo de ROC estaría representado pola bandeira do Comité Olímpico de Rusia.
O 6 de abril de 2021, Corea do Norte anunciou que non participaría nos Xogos Olímpicos de verán de 2020 por problemas de COVID-19. Isto marca a primeira ausencia de Corea do Norte dos Xogos Olímpicos de verán desde 1988. O 21 xullo de 2021, Guinea anunciou que non enviaría a delegación aos Xogos Olímpicos de Toquio, supostamente por preocupacións da COVID-19, aínda que os medios de comunicación suxeriron que as consideracións financeiras puideron ser o verdadeiro factor motivador. Guinea anulou a decisión e confirmou que participaría.
thumb|center|upright=2.8| País por tamaño do equipo
Clasificáronse os equipos dos seguintes 205 comités olímpicos Nacionais e o equipo olímpico de refuxiados do COI.
Notas
<references group="lower-alpha"/>
Herbón
O topónimo galego Herbón pode referirse a:
Binter Canarias
Opera unha frota de 9 ATR 72 da serie 500 (8 deles en propiedade e un alugado a Cimber Air). Ten a súa sede social no Aeroporto de Gran Canaria, no municipio de Telde, illa de Gran Canaria. Voa a todos aos oito aeroportos canarios, xa sexa en explotación directa ou ben con operacións indirectas con outras compañías aéreas. Antigamente Naysa só realizaba os de baixa densidade, como a La Gomera e El Hierro) con 2 Beechcraft 1900D. Pero, a data de hoxe, Binter foi cedendo cada vez máis liñas a Naysa, que realiza estes voos. Tamén voa á illa de Madeira, á capital Funchal. Con Europa cancelou os seus regulares coas cidades de Bérgamo e París, xa que resultaron proxectos infrutuosos. Con África voa a Marrakech en Marrocos, O Aaiún en Sáhara Occidental e a Nuakchot en Mauritania.
Frota
En maio de 2018 a frota de Binter Canarias estaba composta polos seguintes avións:
Dram de Artsakh
O dram (en armenio: Դրամ) é a moeda de facto da non recoñecida República de Artsakh. Divídese en 100 luma (en armenio: լումա). As emisións desta moeda están destinadas á venda para coleccionistas. A moeda corrente desta república é o dram armenio, á que se acha fixada a súa taxa de cambio. Os billetes e as moedas deste territorio son emitidos pola Educational Coin Company.
Historia
En 1998 aparecen por primeira vez moedas destinadas aos coleccionistas feitas en metais preciosos, e en 2004 moedas destinadas á circulación de Artsakh. Un ano máis tarde pasa a ser unha moeda de curso legal dentro do territorio do Alto Karabakh.
Billetes
<center style="min-height: 179px;" class="">
Casal da Vila, San Xosé de Ribarteme, As Neves
Casal da Vila é un lugar da parroquia de San Xosé de Ribarteme no concello pontevedrés das Neves na comarca do Condado. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 ten 9 habitantes (2 homes e 7 mulleres).
Quintanaélez
Quintanaélez é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 62 habitantes (INE 2012).
Quarta Catalana
A Quarta Catalana (ata 2011 Tercera Territorial ou Tercera Regional) é a oitava e última categoría da liga de fútbol en Cataluña por debaixo da Tercera Catalana. Está organizado pola Federació Catalana de Futbol.
Está formada por uns 30 grupos de entre 10 e 16 equipos cada un, agrupados segundo proximidade xeográfica. En función das necesidades da competición en cada momento créanse ou suprímense grupos.
Quintanabureba
Quintanabureba é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 35 habitantes (INE 2012).
Rachel Bromwich
Rachel Bromwich, ou Rachel Amos (segundo o seu apelido de solteira), nada en Hove (Inglaterra) en 1915 e finada o 15 de decembro de 2010, foi unha universitaria inglesa que traballou sobre a literatura galesa da Idade Media. En 1938 foi a Gales, á Universidade de Bangor, estudar co Profesor Ifor Williams. Foi el quen lle propuxo publicar o seu traballo sobre as Tríades da Illa de Bretaña. En 1939 casou con John Bromwich e tiveron un fillo.
José Manuel Blanco
José Manuel Blanco López, nado en Folgoso do Courel, é un enxeñeiro de montes e político galego. miniatura|Papeleta electoral.
Tercera Catalana
A Tercera Catalana (ata 2011 Segona Territorial ou Segona Regional) é a sétima categoría da liga de fútbol en Cataluña por debaixo da Segona Catalana e por encima da Quarta Catalana. Está organizado pola Federació Catalana de Futbol.
José Manuel Blanco
Traxectoria
Foi xefe de servizo de verteduras no Ministerio de Agricultura, subdirector xeral de espazos naturais e biodiversidade e é o xefe provincial de Lugo da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil. Nas Eleccións Xerais de abril de 2019 en España encabezou a candidatura de Cidadáns-Partido da Cidadanía pola provincia de Lugo.
Tercera Catalana
Está formada por dezasete grupos de 18 equipos cada un, repartidos seguindo un criterio xeográfico. No grupo 1 xogan os equipos das Terres de l'Ebre, nos grupos 2 e 3 o resto de equipos da provincia de Tarragona, nos grupos do 4 ao 12 os equipos da provincia de Barcelona, nos grupos 13 e 14 os equipos da provincia de Lleida e nos grupos 15, 16 e 17 xogan os equipos da provincia de Girona.
Fujioka, Gunma
Fujioka (藤岡市, ふじおかし, Fujioka-shi) é un concello da prefectura de Gunma no Xapón. Está situada ao noroeste da rexión de Kantō e ao oeste da prefectura, na parte leste da illa de Honshū. A súa superficie é de 180,09 km² e a poboación de 68.016 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 378 h/km².
O concello de Fujioka limita cos concellos de Tamamura, de Takasaki, de Kanra, de Shimonita, de Kanna (son da prefectura de Gunma); de Chichibu, de Kamikawa e de Kamisato (son da prefectura de Saitama).
As Carolinas, Ribeira, Ribeira
As Carolinas é un lugar da parroquia de Ribeira no concello coruñés de Ribeira, na comarca da Barbanza.
R (linguaxe de programación)
R é unha linguaxe de programación, coa súa contorna, para a estatística computacional e a produción de gráficos. O seu desenvolvemento está apoiado e é xestionado pola Fundación para a Estatística Computacional R. O seu desenvolvemento comezárono Ross Ihaka e Robert Gentleman en 1995 como unha implementación da linguaxe de programación S. R é un proxecto de GNU. O código fonte de R está escrito en C, Fortran e R. R distribúese baixo a licenza GNU GPL, co cal é de código aberto e libre. Está dispoñible para os sistemas operativos Unix e GNU/Linux, Mac OS X e Windows. Algunhas das características máis relevantes é que se trata dunha linguaxe interpretada e que está orientada a obxectos.
A linguaxe R emprégase amplamente na estatística, na análise e minado de datos e para o desenvolvemento de software estatístico. Recentes estudos e enquisas mostraron que a popularidade de R aumentou nos últimos anos  e que se colocou xa como a quinta linguaxe máis popular entre os desenvolvedores. A bioinformática, a investigación biomédica, ecoloxía e as matemáticas financeiras, entre outros campos de big data, é onde se está a empregar máis. R cítase de xeito común como a lingua franca da ciencia.
Ademais de liña de comandos, R pódese empregar en varias interfaces gráficas.
No repositorio CRAN atópanse máis de 8 mil librarías, ou paquetes de funcións, que amplían a capacidade funcional da base de R. R pode integrarse con distintas bases de datos, como MySQL, MariaDB, SQLite, PostgreSQL ou MongoDB. Existen librarías que facilitan a súa utilización desde linguaxes de programación interpretados como Perl e Python ou en linguaxes de código compilado, como C ou Fortran. O proxecto máis coñecido desenvolvido sobre R é Bioconductor, que conta con máis de 1200 librarías de R e que permite o tratamento de datos de secuenciación xenómica masiva.
Historia
R é unha implementación da linguaxe de programación S con características inspiradas na semántica de ámbito léxico que ten Scheme. A linguaxe S creáraa John Chambers cando traballaba en Bell Labs. Inda agora cando as dúas linguaxes teñen importantes diferenzas, o código S é executable sen cambios en R.
R creárona Ross Ihaka e Robert Gentleman desde o departamento de estatística da Universidade de Auckland, Nova Celandia. Desde mediados de 1997 houbo un grupo activo de desenvolvedores traballando no código de R en repositorios CVS de arquivos. O desenvolvemento manteno agora o equipo R Development Core Team. É apoiado pola Fundación R, que se creou no 2002 con tal fin. J. Chambers, creador de S, é membro do equipo de traballo do R Core Team. O nome de R provén das iniciais dos nomes dos dous creadores e seguindo o xogo co nome da linguaxe S. O proxecto concibiuse no 1992 e lanzou a súa primeira versión en 1994. A primeira versión beta foi no 2000.
Fitos
En R News do CRAN están recompilados todos os cambios que se fixeron na linguaxe. Os principais fitos e cambios na linguaxe foron estes:
Capacidades na estatística
R, coas súas librerías, dá soporte para multitude de técnicas estatísticas e de representación gráfica. Isto pasa por modelaxe lineal e non lineal, test estatísticos clásicos, análise de series temporais, clasificación ou clustering, entre outros. Engadidos e novas funcións son fáciles de engadir ao núcleo de R. Isto é grazas a que ten unha comunidade activa de desenvolvedores que depositan novas función en forma de paquetes, que se poden instalar e engadir ao núcleo de R. Case todas as funcións estándar de R escríbense nesta linguaxe así que os usuarios poden comprender a escolleita de algoritmos que fan. Para procesos de altos requirimentos, pódense ligar, e chamar durante a execución, código escrito en C, C++ e Fortran.
Os usuarios avanzados poden escribir e chamar a código escrito en C, C++, Java, .NET ou Python e manipular os obxectos directamente en R. R é unha linguaxe altamente ampliable polos paquetes desenvoltos na comunidade, co fin de engadir novas funcionalidades para casos específicos ou orientadas a campos de aplicación concretos.
Grazas á herdanza de S, R ten un maior enfoque en capacidades de programación orientada a obxectos ca outras linguaxes de programación desenvoltas para a estatística. Ampliar as funcionalidade de R é sinxelo xa que ten regras dunha semántica léxica.
Outro punto destacable de R, desde funcións do núcleo ou usando paquetes, é a súa capacidade de representación gráfica; que permite obter gráficos de alta calidade e axeitados para publicacións impresas ou dixitais de calidade e mesmo con símbolos matemáticos incluídos. Ten a posibilidade de crear gráficos estáticos ou dinámicos, en 2 ou 3 dimensións e para crear ou asociar datos a mapas cartográficos.
R ten capacidade de creación de documentos, para resumo de análises, estáticos e dinámicos. O formato Rd de R emprégase para fornecer documentación comprensible, en copia local ou en rede. Emprega un formato de documentación semellante a LaTeX.
Paquetes en CRAN
A funcionalidade de R pódese ampliar usando paquetes, que son bloques de código de R creados por desenvolvedors co fin de engadir novas funcións á base da linguaxe. Os paquetes inclúen funcións de R reutilizables, documentación que describe a súa función, detalles de como usalo, código de exemplo de uso e datos de proba. Os paquetes engaden capacidades extra de, como exemplo, técnicas estatísticas, representacións gráficas, importación e tratamento de datos e xeración de informes, entre outros. Os paquetes adóitanse crear en R e ás veces en Java, C, C++ ou Fortran.
Coa instalación inicial de R instálanse un grupo de paquetes con funcións básicas, que suman funcións ao núcleo da linguaxe. Ademais destes, existen máis de 7,801 paquetes adicionais nun repositorio público: a Comprehensive R Archive Network (CRAN). Este é o principal repositorio de R e o que mantén a Fundación e os desenvolvedores voluntarios de R. Actualmente CRAN conta con 147 mirrors (repositorios réplica) de 49 estados. Dous deles son da oficina galega de software libre CIXUG e alóxanse na Universidade da Coruña. Microsoft R Open distribúe un mirror con versións estáticas de CRAN e denomínao MRAN.
Outros repositorios de R son r-forge, Bioconductor e Omegahat. R-Forge é unha plataforma central para a colaboración no desenvolvemento de paquetes e para proxectos de software, ou similares, relacionado dalgún xeito con R. R-Forge aloxa moitos paquetes en fase de probas (en beta) ou en desenvolvemento para logo enviar aos paquetes de CRAN. O proxecto Bioconductor aloxa a paquetes que cobren os procesos de análise de datos xenómicos de secuenciación, como os obtidos con micromatrices de ADN de Affymetrix e cDNA. Ten un enfoque de análise de datos orientada a obxectos aplicada aos datos obtidos en métodos de secuenciación masiva. Bioconductor permite a análise de micromatrices de ADN, sequenciación ou polimorfismos dun só nucleótido (SNPs), entre outros. A versión 3.3 contou con 1211 paquetes.
Na sección de Task Views (visor de tarefas) da web de CRAN hai listas de grupos de paquetes que abranguen diferentes tarefas e campos de aplicación da linguaxe. Arestora hai 33; son grupos que permiten o uso de R para a inferencia bayesiana, a econometría e finanzas, as ciencias sociais, o procesado da linguaxe natural, as series temporais, os datos espaciais e espazo-temporais, a quimiometría e física computacional, a xenética e filoxenética, a análise de datos ambientais e ecoloxía, a computación de alto rendemento ou reproducibilidade en ciencia.
Repositorios públicos de git, como github, empréganse para o desenvolvemento de paquetes de R.
Interfaces gráficas
miniatura|R Commander. Conta coa interface gráfica en galego. Algunhas interfaces de traballo para R son :
Editores e IDEs
A lista de editores de texto que teñen un soporte integrado de R conta con: Eclipse (StatET), Emacs (Emacs Speaks Statistics), LyX (con módulos para knitr e Sweave), Vim, jEdit , Kate , Sublime Text, TextMate, Atom, WinEdt (libraría R RWinEdt), Notepad++ , Visual Studio e Architect.
Scripting
As funcionalidades de R están dispoñibles para empregar a canda outras linguaxes de programación como Python, Perl , Ruby , F# e Julia. O scripting para chamar a outras linguaxes pódese facer en R empregando interfaces como littler.
Xogos Olímpicos de Sankt Moritz
Xogos Olímpicos de Sankt Moritz pode referirse ás seguintes edicións dos Xogos Olímpicos:
Saguinus geoffroyi
Saguinus geoffroyi é unha especie de pequeno primate de pelaxe branca e negra, coa caluga de cor avermellada. Acada entre os 22 até 25 cm de lonxitude; cunha cola de 31 a 40 cm. O peso rolda os 300 a 560 g. Aliméntase de froitas e invertebrados. Complementa a súa dieta con flores, retoños e zume.
A súa distribución abrangue dende Costa Rica até Colombia. Algúns estudosos teñen considerado este taxón como unha subespecie do Saguinus oedipus pero as investigacións recentes suxiren que son dous grupos diferentes abondo como para ser recoñecidos como especies separadas.
Como tódolos callitrichine son arbóreos; adoitan vivir en áreas de crecemento secundario ou en bosques mixtos. Como moitas especies desta subfamilia atópase en perigo de extinción, principalmente pola destrución do seu hábitat, aínda que é particularmente abondoso nalgunhas localidades de Panamá. En Colombia hai poboacións naturais desta especie protexidas no Parque Nacional Natural Las Orquídeas, que se atopa no Chocó.
Sancharredonda, San Xosé de Ribarteme, As Neves
Sancharredonda é un lugar da parroquia de San Xosé de Ribarteme no concello pontevedrés das Neves. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística do ano 2008 ten 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).
Constitúe o núcleo central da parroquia. Nela localízanse a igrexa parroquial e o espazo habilitado para a celebración da romaría de Santa Marta cada 29 de xullo, así coma un campo de fútbol.
Mynyddawg Mwynfawr
Mynyddog Mwynfawr foi, segundo a tradición galesa que se basea no vello poema en galés medieval coñecido como Y Gododdin, atribuído a Aneirin, un líder britano do reino de Gododdin no Hen Ogledd (sur de Escocia).
Kari-gurashi no Arietti
Kari-gurashi no Arietti (借りぐらしのアリエッティ) é un filme xaponés de animación do ano 2010 dirixido por Hiromasa Yonebayashi, no seu debut como director, animado por Studio Ghibli para Nippon Television Network, Dentsu, Hakuhodo DY Media Partners, Walt Disney Japan, Mitsubishi, Toho e Wild Bunch, e distribuído por Toho. A novela foi adaptada nun guión por Hayao Miyazaki e Keiko Niwa, e está baseada en The Borrowers de Mary Norton, que conta a historia dunha familia de xente pequerrecha que vive dentro dos muros e baixo o chan dunha casa e que toman prestadas cousas dos humanos para sobrevivir. O filme está protagonizado por Mirai Shida, Ryunosuke Kamiki, Shinobu Otake, Keiko Takeshita, Tatsuya Fujiwara, Tomokazu Miura e Kirin Kiki.
Mynyddawg Mwynfawr
A interpretación tradicional de Y Gododdin, aceptada pola maioría dos estudosos, é que Mynyddog é rei de Gododdin, cuxa corte se cadra estaba en Din Eidyn, a moderna Edimburgo. Aparece como o líder da famosa banda guerreira que loitou na batalla de Catraeth no antigo poema galés.
O nome
O nome Mynyddog Mwynfawr, traducido como un nome persoal, significaría Mynyddog o Poderoso. O nome Mynyddog é a forma adxectiva de mynydd "montaña" (i.e. "montañoso"). John T. Koch considera que Mynyddog Mwynfawr é un lugar (que significaría aproximadamente "Montaña Poderosa"). Koch afirma que Mynyddog Mwynfawr é unha "kenning" ou personificación que representa Din Eidyn, Gododdin, ou se cadra todo o Vello Norte, e que Gwlyget, descrito como o axudante de Mynyddog, é o gobernante de Gododdin.
Posteridade
O popular poeta galés Richard Davies (1833–1877) adoptou o nome Mynyddog como o seu pseudónimo. O emprego de pseudónimos en galés era habitual entre os poetas galeses da súa época.
Cobra de ferradura
miniatura|dereita|250px|Debuxo de H. hippocrepis. A cobra de ferradura (Hemorrhois hippocrepis, antes Coluber hippocrepis) é unha especie de cobra da familia Colubridae.
Descrición
Estas serpes teñen formas estilizadas, a cabeza bicuda, bastante diferenciada do tronco e un rabo longo e delgado. Trátase dunha serpe moi veloz e áxil, que pode subir con gran facilidade aos arbustos, árbores e rochas na procura de presas ou niños de aves. Esta cobra pode medir como media un metro, pero pode chegar a 156 cm en casos extremos. Ten unha cor amarela de fondo pouco evidente, xa que tanto a cabeza como o dorso posúen manchas negras que, en conxunto, lle dan ao réptil un ton escuro case negro. O ventre é amarelo, laranxa ou vermello. Pupila redonda. Na parte posterior da cabeza, unha destas manchas ten, con frecuencia, a forma dunha ferradura (forma de U ou V invertidos) que rodea a caluga. A esta característica debe o seu nome en moitos idiomas.
Hábitat
Habita nos bosques secos ou en zonas pedregosas cubertas de mato. A súa principal ameaza é a perda do seu hábitat, pero a IUCN dálle o status de "pouco preocupante".
Alimentación
Esta serpe é activa polo día, e a súa alimentación é moi variada. Adoitan comer lagartas, outras serpes (incluso da súa mesma especie), pequenos mamíferos como ratos ou musarañas e aves. Esta cobra é belicosa e moi agresiva. Poden responder a calquera ataque, mesmo se a especie que a ataca é o dobre de grande. Ademais, se algunha outra especie trata de cazala, revólvese e utiliza a cola como látego ou morde.
Miusera
Miusera (en xeorxiano: მიუსერა, Miusera; en abkhazo: Мысра, Mysra) é unha vila do distrito de Gudauta, en Abkhazia. Sitúase a 8 km ao sur de Bichvinta, na costa do Mar Negro, na Reserva da Biosfera Bichvina-Miusera, preto do río do mesmo nome. Está a 15 km da estrada Novorossiysk-Batumi e na liña ferroviaria Sochi-Sukhumi.
Historicamente era unha aldea pertencente a Mugudzirkhva.
Demografía
Segundo o censo de 1959, na vila de Miusera vivían 165 persoas, da que a maioría eran rusos.
No 1989 vivían 447 persoas, de maioría rusa e abkhaza.
Congresos de Velehrad
Os congresos de Velehrad foron unha serie de congresos internacionais celebradas en 1907, 1909, 1911, 1924, 1927, 1932 e 1936, dedicados á cuestión da unificación ecuménica dos cristiáns (principalmente dos pobos eslavos). Foron celebrados na vila de Velehrad (entón en Checoslovaquia), lugar de enterramento de san Metodio. Nos congresos de Velehrad participaron teólogos católicos e ortodoxos, investigadores da historia da Igrexa, e dirixentes eclesiásticos. Discutíronse as cuestións da unificación das igrexas católicas e ortodoxas e as relacións entre elas. O iniciador, coorganizador e presidente dos tres primeiros congresos foi o metropolita Andrei Sheptytskyi. O idioma oficial dos congresos era o latín, e os materiais do congreso se publicaron na revista teolóxica Slavorum literae theologicae.
Participantes
No primeiro congreso, en xullo de 2007, participaron 76 teólogos, a maioría deles eslavos e todos católicos.
O segundo congreso (1909) foi presidido polo metropolita de Lviv Andrei Sheptytskyi e polo arcebispo de Olomouc Franziskus von Sales Bauer, e na asemblea participaron 160 teólogos. Entre os participantes se pode mencionar ao liturxista ortodoxo Aleksei Maltsev, a Antonín Cyril Stojan, Franc Grivec, Adolf Špaldák, Aurelio Palmieri, Jan Urban, Albert Gratieux, Vasile Suciu, Martin Jugie, Sévérien Salaville, Germain Reydon, Anton Straub, Svetozar Rittig, Nicola Franco e Marian Zdziechowski.
O terceiro congreso, en 1911, foi presidido polo arcebispo Antonín Cyril Stojan, e nel participaron 140 congresistas, entre eles se pode sinalar a: o bispo Epifaniy Shanov, Leonid Fedorov, Aurelio Palmieri, Michel d'Herbigny, Gyula Hadzsega, Metodiy Ustichkov, Christophe Portalier, Arsenio Pellegrini, Janko Šimrak e Giuseppe Alloatti.
No IV congreso (1924) participaron 380 persoas, procedentes de 16 países. Entre os participantes se pode sinalar aos seguintes: Francesco Marmaggi (nuncio en Checoslovaquia), Leopold Prečan (arcebispo de Olomouc), Yosafat Kotsylovskyi (bispo de Przemyśl), Augustín Fischer-Colbrie (bispo de Košice), Michel d'Herbigny, Franc Grivec, Josef Vajs, Gyula Hadzsega, Gleb Verkhovskii, Stjepan Krizin Sakač, Damian Gyulov, František Dvorník, Ihor Kostiantynovych Loskyi, Hilarión Gil, Karol Kmeťko, Romuald Souarn, Nikola Dobrečić, Eduard von der Ropp, Jan Urban, Sévérien Salaville, Henri-Jean Omez e Christophe-Jean Dumont.
Gran Premio do Reino Unido de 1986
miniatura|right|[[McLaren pits]] miniatura|right|[[Ayrton Senna no Lotus 98T]]
O Gran Premio do Reino Unido de 1986 (oficialmente o Shell Oils British Grand Prix) foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 13 de xullo de 1986 no circuíto de Circuíto de Brands Hatch en Kent, Reino Unido. Foi a novena carreira do Campionato do Mundo da tempada de. Foi a última carreira de Fórmula Un celebrada en Brands Hatch, a partir de {{f1|1987} todos os Gran Premio do Reino Unido celebráronse en Silverstone.
Jacques Laffite rompeu ambas pernas durante unha montoeira de varios coches na saída, o que provocou á súa retirada das carreiras de Gran Premio. Malia que o choque ocorreu xusto logo dos boxes, o primeiro médico na escena foi o piloto británico Jonathan Palmer, que comezou a carreira na 22ª posición da grella. Un cualificado médico xeral antes de dedicarse ao automobilismo en 1978, Palmer detivo o seu Zakspeed ao lado do estrelado Ligier - Renault de Laffite, saltou e correu para axudar ao francés ferido. Foi o segundo Gran Premio do Reino Unido seguido en Brands Hatch que veu o final dun piloto de carreira debido a lesións sufridas nas pernas nun accidente, logo de que Johnny Cecotto vira truncada a súa carreira durante a práctica para o Gran Premio do Reino Unido de 1984 cando rompeu os dous nocellos. Todos coincidiron en que aínda que o circuíto en si non era o culpable dos accidente, ambos Cecotto e Laffite pasaron a ter unha carreira exitosa nas carreiras de coches de turismo internacional unha vez que se recuperaron das súas lesións.
O choque en cadea incluíu un importante número de coches que bloquearon a pista por completo. A carreira foi detida sen que ningún piloto completara unha soa volta e reiniciouse unha hora máis tarde, como Laffite fora trasladado en helicóptero ao Hospital Sidcup a carreira non puido ser reiniciada sen a asistencia do helicóptero médico. Isto foi unha sorte para Nigel Mansell o seu Williams - Honda tivo un fallo no eixe de transmisión no primeiro arranque, a parada permitiulle reiniciar a carreira xa que non completaran unha volta.
Mansell gañou nunha grella empobrecida no coche de reserva do equipo, que aínda que estaba preparado para o seu compañeiro de equipo Nelson Piquet, puido adaptarse ao inglés durante a espera para o reinicio. Mansell derrotou Piquet nunha loita directa, E chegou a meta cunha vantaxe sobre o brasileiro de 5´574 segundos, para o deleite da multitude de 110.000 asistentes. O vixente Campión do Mundo Alain Prost terminou terceiro no seu McLaren - TAG, unha volta atrás do par de Williams.
A carreira foi a primeira vez en 1986, que desde o seu accidente de coche en Francia que o deixou parapléxico antes do comezo da tempada, que Frank Williams apareceu nos boxes de Williams. Tamén foi o primeiro dobrete de Williams da tempada.
O órgano internacional que rexía os deportes de motor nese momento, a FISA, instituíra unha política de contratos a longo prazo cos circuítos. Brands Hatch foi percibido como unha instalación pobre, tiña moi poucas escapada e non tiña espazo para expandirse, ao contrario que Silverstone que como ex aeródromo da segunda guerra mundial tiña espazo. Silverstone e o BRDC asinaron un contrato de sete anos coa Fórmula 1 e a FISA nalgún momento de 1986, para acoller a carreira entre e.
António Lobo Antunes
miniatura|dereita|António Lobo Antunes António Lobo Antunes, nado o 1 de setembro de 1942 en Lisboa, é un escritor portugués, que foi candidato Premio Nobel de Literatura.
Traxectoria
Lobo Antunes é licenciado en Medicina, con especialidade de Psiquiatría pola Facultade de Medicina da Universidade de Lisboa. Entre 1970 e 1973 participou na última fase da guerra de liberación colonial de Angola, como oficial e médico que foi tema recorrente en moitos dos seus libros. Despois exerceu a profesión nun hospital lisboeta ata 1985 en comezou a dedicarse exclusivamente á literatura e o xornalismo.
Leva publicados máis de 30 libros, converténdose nun dos autores de lingua portuguesa máis vendidos. Ten recibido unha morea de premios, como o Camões, o Juan Rulfo, o Xerusalén ou o Fernando Namora. En 1998 acadou o Premio Rosalía de Castro do Centro PEN Galicia.
Le Mouvement Normand
thumb|Bandeira Normanda. thumb|[[Cruz nórdica, bandeira empregada por Le Mouvement Normand.]]
Le Mouvement Normand (en galego: O Movemento Normando) é unha organización política francesa que avoga pola autonomía de Normandía. A diferenza de moitos grupos en Francia, rexeita o separatismo e subliña o punto de vista de que o pobo normando é unha das nacionalidades constituíntes da nación francesa.
Historia
O Mouvement Normand ten sempre recibido os seus apoios da ultradereita francesa, especialmente da Fronte Nacional. De tódolos xeitos, en anos recentes, ten habido unha significativa captación dos membros dos partidos de centro-dereita como a Unión pola Democracia Francesa (UDF). A axenda rexionalista do Mouvement Normand recibe moita atención tódolos días na vida política normanda.
Lardeiros
O topónimo galego Lardeiros pode referirse a:
Monte Ararat
O monte Ararat (turco Ağrı; armenio Արարատ; persa آرارات; hebraico אררט, Hebraico standard Ararat, Hebraico Tiberiano ʾĂrārāṭ), a máis alta montaña da moderna Turquía, é un cono volcánico cuberto de neves eternas e localizado no extremo nordés de Turquía, a 16 km a oeste do Irán e a 32 km ao sur da Armenia. O Xénese identifica esta montaña como o lugar onde a Arca de Noé pousara en terra firme despois do Diluvio.
Xeoloxía
Nunca se rexistrou ningunha erupción no monte Ararat, mais suponse que teña habido erupcións nos últimos 10.000 anos. Distante de calquera placa continental, a causa do vulcanismo do monte Ararat non é ben comprendida polos científicos.
Ascensión
O monte Ararat foi escalado pola primeira vez o 27 de setembro de 1829, por Johann-Friedrich von Parrot xun., Reitor da Universidade Dorpat (Estonia), acompañado de catro estudantes.
A Arca de Noé
Na fin da década de 1950, causaron grande alborozo científico uns vestixios coa forma dunha embarcación en fotos aéreas do Ararat, ata que algunhas expedicións identificaron eses vestixios como efectos topográficos e lava.
O Ararat e Armenia
A pesar de estar localizado en Turquía, o Monte Ararat é o símbolo nacional de Armenia, onde ás veces se chama Masis (Մասիս), e aparece no centro do brasón de Armenia. A montaña é perfectamente visible desde varios puntos de Armenia, incluíndo a capital Iereván, e represéntase frecuentemente en obras de artistas.
Praia de Baltar
A praia de Baltar ou praia de Portonovo é un areal situado en Portonovo (Sanxenxo). En 2016, como en anos anteriores, foi recoñecida co distintivo europeo da Bandeira Azul. Xunto ás de Canelas e Caneliñas, conforman as praias de Portonovo.
Recibe o seu nome da aldea de Baltar, situada ó outro lado da estrada PO-308, que percorre a praia lonxitudinalmente.
Características
A praia está separada da estrada por un cordón de dunas formadas polo vento que levanta a area da praia e a empurra cara á súa zona posterior. Ente a duna e a estrada e ó todo ó longo da praia esténdese un paseo de madeira que une as localidades de Sanxenxo e de Portonovo.
A praia esténdese dende a liña urbana da vila, a partir do peirao do Chasco, alcanzando uns 600 m de lonxitude, aproximadamente, até a rochosa Punta do Vicaño, que separa a praia de Baltar da de Silgar. É de area branca e fina, e con augas tranquilas, ó estar protexida polo promontorio de Punta Vicaño ó leste, e as instalacións do porto ó oeste.
No citado peirao atópase o Club Náutico de Portonovo, entidade potenciadora dos deportes náuticos na zona. Tamén foi distinguido en 2016 cunha Bandeira Azul.
Bibliografía
+ Ficha en Turismo.gal
Tailandia
Tailandia (en tailandés: ประเทศไทย, Prathet Thai) oficialmente Reino de Tailandia (en tailandés: ราชอาณาจักรไทย, Ratcha Anachak Thai; ), antigamente coñecido como Siam (en tailandés: สยาม, Sayam), é un país situado no centro da península Indochina no Sueste asiático. Comparte fronteiras ao norte con Myanmar e Laos, ao leste con Laos e Camboxa, ao sur co Golfo de Tailandia e Malaisia, e ao oeste co Mar de Andaman e o extremo meridional birmano. As súas fronteiras marítimas inclúen Vietnam no Golfo de Tailandia ao sueste, e Indonesia e a India no Mar de Andaman ao suroeste.
O país réxese por unha monarquía constitucional encabezada polo rei Rama X, décimo soberano da Casa de Chakri, quen goberna dende o ano 2016. O rei de Tailandia posúe os cargos de xefe de Estado, xefe das Forzas Armadas, seguidor do budismo e defensor das relixións.
Cunha superficie de aproximadamente 513.120 km², Tailandia é o 51º Estado máis grande do mundo en canto á súa área total e 20º máis poboado con ao redor de 64 millóns de habitantes. A capital e cidade máis grande é Bangkok, centro cultural, político, comercial e industrial do país. Ao redor do 75% da poboación é etnicamente tai, o 14% de orixe chinesa e o 3% malaia; o resto pertence a outros grupos minoritarios como por exemplo os mons, os khmer ou as tribos do outeiro. A lingua oficial do país é a tailandesa e a principal relixión o budismo, practicado polo 95% dos seus habitantes. O calendario oficial de Tailandia está baseado na versión budista, que está 543 anos por diante do calendario gregoriano.
Tailandia experimentou un rápido crecemento económico entre 1985 e 1996, sendo un país recentemente industrializado e un importante exportador. O turismo tamén contribúe de modo significativo á economía tailandesa. Hai aproximadamente 2,2 millóns de inmigrantes legais e ilegais no país, atraendo tamén certa cantidade de expatriados de países desenvolvidos.
Etimoloxía
Até o 23 de xuño de 1939 o nome oficial do país era Siam (en tailandés: สยาม, Sayam; [sàjǎːm]), sendo entón cambiado ao actual nome de Tailandia. Entre 1945 e o 11 de maio de 1949 volveu adoptar o antigo nome Siam. Escrito ás veces tamén Siem, Syâm ou Syâma, a palabra é ás veces sido asociada ao sánscrito Śyâma (श्याम, é dicir "escuro" ou "marrón"), ao igual que os termos Shan e A-hom, mais é bastante probable que esta non sexa a orixe real do termo, senón unha deformación artificial.
A orixe do termo Thai (ไทย) non está clara. Para algúns deriva da palabra Tai (ไท), cuxo significado na lingua tailandesa é "independencia", mais é tamén o nome dun grupo étnico das chairas centrais. Un famoso erudito tailandés argumentou que Tai (ไท) simplemente significa "xente" ou "ser humano", xa que na súa investigación atopou que nalgunhas áreas rurais a palabra "Tai" era utilizada en lugar da palabra tailandesa habitual para xente, "kon" (คน).
Os tailandeses utilizan a expresión "terra da xente ceibe" para expresar o seu orgullo polo feito de que Tailandia é o único país do Sueste Asiático que non foi colonizado nunca por unha potencia europea. Mentres que a maioría dos tailandeses refírense formalmente ao seu país como Prathet Thai (ประเทศไทย), a forma máis común é o termo coloquial Mueang Thai (เมืองไทย) ou simplemente Thai (ไทย); a palabra mueang (เมือง) significa nación, pero é comunmente utilizada para referirse a unha cidade ou vila. Ratcha Anachak Thai (ราชอาณาจักรไทย) significa "Reino de Tailandia" ou "Reino dos Tai".
Etimoloxicamente os seus compoñentes son: -Ratcha- (do sánscrito raja, que significa "rei, real, reino"); -ana- (do pāli āṇā, "autoridade, mando, poder", igualmente do sánscrito ājñā, co mesmo significado) -chak (do sánscrito cakra ou cakraṃ co significado de "roda", un símbolo de poder e goberno). O Hinmno nacional Teilandés (เพลงชาติ), composto e escrito por Peter Feit durante os extremadamente patrióticos anos 1930,refírese á nación Tai como: prathet-thai (ประเทศไทย). O primeiro verso do himno é: prathet thai ruam lueat nuea chat chuea thai (ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย), traducido en 1939 por Luang Saranuprabhandi como: "Tailandia é a unidade do corpo e do sangue Tai".
Historia antiga
miniatura|left|[[Búfalo|Búfalo acuático de barro de Lopburi. Ano 2300 a.C.]] Antes da migración ao sur do pobo Tai dende Yunnan (actual China) no século X, a península Indochina era o fogar de diferentes comunidades indíxenas animistas xa facía máis 500.000 anos. O descubrimento de fósiles de Homo erectus, como o home Lampang, confirman esta teoría. Estes restos do plistoceno, descubertos por medio de escavacións na provincia de Lampang, foron datados de hai uns 1.000-500.000 anos.
O sitio arqueolóxico máis grande atopado en Tailandia é Ban Chiang. Aínda que a datación dos restos arqueolóxicos deste sitio non é sinxelo, probas de termoluminiscencia dan que sería dun período comprendido entre o 4420 e o 3400 a.C. Outros xacementos neolíticos importantes son o de Wang Bhodi e o da Cova do Espírito. Hai que afirma que a Idade de Bronce, período na civilización en que se desenvolveu o emprego deste metal na metalurxia, resultado da aliaxe de cobre e estaño, apareceu de forma temperá en Tailandia, ao redor do 5000 a.C. No xacemento de Ban Chiang, os artefactos de bronce descubertos datan do 2100 a.C. A primeira tumba atopada data aproximadamente da mesma data. Co desenvolvemento das ferramentas de bronce e o cultivo do arroz húmido, impulsouse á creación de organizacións sociais e políticas.
Ao redor do século I a.C., segundo a epigrafía Funan e rexistros de historiadores chineses, parece ser que certos asentamentos comerciais do sur organizáronse en estados malaios, algúns dos cales se cre que son Langkasuka e Tambralinga. Atopáronse tamén probas de que algúns destes asentamentos comerciais comerciaban cos romanos, como por exemplo a moeda de ouro do emperador Antonino Pío (161 d.C.) atopada no sur de Tailandia.
Posteriormente as civilizacións Malaia, Mon e Khmer floreceron na zona anterior á dominación dos Tai, especialmente o reino de Srivijaya no sur, o reino Dvaravati no central e o imperio Khmer fundado en Angkor. As migracións da China meridional cara o Sueste Asiático tiveron lugar maioritariamente durante o primeiro milenio, probablemente a través do norte de Laos. Por iso, até o século XIII sábese pouco acerca de Tailandia. Debido a estas migracións, a cultura tailandesa estivo tradicionalmente influída polas culturas da China e da India, aínda que se xeraron diferentes culturas autóctonas.
Idade Media
miniatura|Ruínas de Wat Chaiwatthanaram en [[Ayutthaya.]] Durante o século XIII os tai fundaron diversas cidades-estado e principados. O reino budista de Sukhothai é considerado convencionalmente como o primeiro estado Thai na rexión. Fundado en 1238, a súa xerminación coincide no tempo coa etapa final do Imperio khemer, entre os séculos XIII e XV. Un século máis tarde, a mediados do XIV, o reino de Ayutthaya substitúe a Sukhothai como potencia dominante en Siam. Tralo saqueo de Angkor por Ayutthaya en 1431, gran parte da corte khemer é obrigada a exiliarse en Ayutthaya, levando consigo os seus rituais e costumes de inspiración hindú, moitos dos cales son asimilados posteriormente pola cultura Ayutthaya.
As potencias europeas comezan a estabelecer contactos con Tailandia a partir do século XVI. En 1609 os neerlandeses iniciaron relacións co Reino de Ayutthaya, e pouco despois os británicos non tardaron en seguir os seus pasos. O rei Narai (1657-1688) cedeu o poder de tomar as decisións comerciais ao aventureiro grego Constantinos Phaulkon, quen decidiu conceder o mercado das especias aos franceses. Ambas nacións forxaron boas relacións, chegando mesmo a un acordo para que o Reino de Ayutthaya enviase embaixadores a París. Porén, cando as tropas francesas desembarcaron en Bangkok, unha rebelión popular impediu o acordo comercial. Foran os propios neerlandeses os que fomentaran a rebelión, xa que se opuñan ao monopolio das especias por parte dos galos. Pouco tempo despois os franceses tentaron converter ao rei Narai ao cristianismo, mais ao morrer este en 1688, foron expulsados e Phaulkon executado.
Despois de máis de 400 anos de dominio, en 1767 o reino de Ayutthaya caeu ante a invasión do exército birmano. A súa capital foi incendiada e o territorio foi dividido. O xeneral Taksin logrou reunir o reino tailandés dende a súa nova capital, Thonburi, e declarouse rei en 1769. Porén, Taksin supostamente toleou e foi deposto, feito prisioneiro e executado en 1782. O xeneral Chakri sucedeuno en 1782 co nome de Rama I, o primeiro rei da casa Chakri.
O Reino Ratthanakosin
miniatura|left|130px|Rama I. Rama I estabelece a capital de Siam en Bangkok, á beira do río Chao Phraya na marxe oposta de Thonburi, e funda o actual Reino Rattanakosin, tradicional cuarto reino histórico de Tailandia. Birmania foi finalmente derrotada en 1790 e obrigada a retirarse de Siam. Unha vez estabelecido o reino, a principal preocupación dos herdeiros de Rama I foi a ameaza do colonialismo europeo despois das vitorias británicas en territorio birmano en 1826. Con todo, pesar da presión europea, Tailandia conseguiu ser o único país do sueste asiático que nunca foi colonizado por unha potencia europea, sendo a explicación principal deste feito que, durante todo o século XIX, Tailandia contou cunha recua de hábiles gobernantes, demostrando unha enorme capacidade para utilizar a rivalidade franco-británica na rexión sen queimarse. Como resultado, o país adquiriu o status de estado tampón entre os países baixo dominio francés (Indochina) e baixo dominio británico (Birmania e a India).