cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Catálogo galego de especies ameazadas
Plantas superiores
miniatura|250px|[[Xesta de Ons|Cytisus insularis]] miniatura|250px|[[Erodium maritimum]]
Fauna en perigo de extinción
miniatura|245px|[[Austropotamobius pallipes]] miniatura|245px|[[Botaurus stellaris]] miniatura|245px|[[Schistostega pennata]] miniatura|245px|[[Dryopteris aemula]] miniatura|245px|[[Fento do botón|Woodwardia radicans]] miniatura|245px|[[Narcissus cyclamineus]] miniatura|245px|[[Acereiro|Prunus lusitanica]] miniatura|245px|[[Unio pictorum]] miniatura|245px|[[Salamántiga rabilonga|Chioglossa lusitanica]] miniatura|245px|[[Bufo real|Bubo bubo]] miniatura|245px|[[Aguaneiro|Galemys pyrenaicus]] miniatura|245px|[[Arroaz|Tursiops truncatus]]
Estado actual
Só 3 das 200 especies ameazadas de Galicia contan cun plan de protección. Para protexer estas especies a normativa contempla o desenvolvemento de plans de conservación (para as que están na categoría de vulnerábeis) ou de recuperación (para as que están en perigo de extinción). Para facer cumprir a normativa, polo tanto, cada especie debería ter desenvolvido o su propio plan de protección. Contemplábase a posibilidade, con todo, de que algún grupo de taxons puidera agruparse ao abeiro dun mesmo plan integral, de coexistir nun mesmo hábitat e requirir accións análogas de protección. Pero case 12 anos despois da publicación do CGEP, o 98,5 % das especies ameazadas en Galicia segue sen plan de protección. O último publicado, en 2014, foi o da píllara das dunas. Antes aprobáranse o da escribenta das canaveiras e a do sapoconcho común (en 2013). Respecto ao oso pardo, o borrador da revisión do plan, aprobado en 1992, figura na web da Consellería de Medio Ambiente con data de 2013, sen que se teñan producido máis avances. Hai case dous anos o presidente da Xunta de Galicia anunciou a creación da "Lista de especies silvestres en réxime de protección especial de Galicia", subliñando que o obxectivo da Xunta era conseguir até 2020 a aprobación de 45 plans de protección. Desde entón, e aínda que se están elaborando borradores destes plans, ningún deles viu aínda a luz.
Xeorxia nos Xogos Europeos de 2015
Xeorxia participa nos Xogos Europeos de Bakú 2015 cunha delegación de 105 deportistas. O responsábel do equipo nacional é o Comité Nacional Olímpico Xeorxiano, así como as federacións deportivas nacionais responsábeis de cada deporte con participación nos xogos.
A Estrada, San Pedro de Benquerencia, Barreiros
A Estrada é un lugar da parroquia de San Pedro de Benquerencia no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2011 tiña 82 habitantes (34 homes e 48 mulleres).
Xeorxia nos Xogos Europeos de 2015
Medalleiro
O equípo olímpico de Xeorxia obtivo as seguintes medallas á data de 15 de xuño de 2015:
Cornelis Biezeno
Cornelis Benjamin Biezeno, nado o 2 de marzo de 1888 na vila surholandesa de Delft e finado o 5 de setembro de 1975 en Wageninngue, provincia de Güeldres, foi un matemático holandés, destacado profesor da Universidade de Tecnoloxía de Delft.
Destacou principalmente polos seus estudos dedicados á teoría da estabilidade das estruturas elásticas.
Traxectoria
Biezeno estudou matemática aplicada e teoría da elasticidade na Universidade de Tecnoloxía de Delft (TU Delft) entre 1904 e 1909, onde resultou graduado cum laude. Ao pouco tempo, comezou a exercer nesta mesma institución como profesor titular, primeiro da materia de Resistencia dos Materiais e despos de Matemáticas, e en 1914 obtivo a cátedra de Enxeñaría mecánica. Fointamén reitor da devandita universidades, en dous períodos, entre 1937 e 1938 e, posteriormente, de 1949 a 1951.
Biezeno dedicouse primeiro á resolución por métodos xeométricos de problemas de mecánica estática, deixando ao lado os principios de enerxía (e, particularmente, o principio dos traballos virtuais) que era algo  demasiado abstracto. O tratado que escribiu con Richard Grammel, Technische Dynamik (1939), que foi unha referencia no ámbito xermano posterior á segunda guerra mundial, é unha testemuña desa dedicación.
A lectura do tratado de elasticidade de Love e o continuo perfeccionamento das máquinas calculadoras convencérono, no entanto, do maior interese do enfoque analítico que do xeométrico.
A partir de aí, dedicouse ao estudo da estabilidade das estruturas elásticas, continuando as investigacións iniciadas neste campo por Richard Vynne Southwellen 1913.
Recoñecementos
Biezeno foi un dos organizadores do I Congreso Internacional de Mecánica Aplicada (Delft, 1924). Foi nomeado doutor honoris causa polas universidades de Gante, de Ámsterdam e a Libre de Bruxelas. En 1939 entro a formar parte do Real Instituto de Ciencias dos Países Baixos e en 1960 foi galardoado coa Medalla Timoshenko, xunto co seu estreito colaborador Richard Grammel.
A Real Sociedade Neerlandesa de Enxeñeiros (KIVI) instituíu o Premio Biezeno de Mecánica Sólida (Biezeno Solid Mechanics Award) como recoñecemento ao labor deste científico pioneiro nas investigacións en mecánica sólida nos Países Baixos.
O Feal da Paula, San Pedro de Benquerencia, Barreiros
O Feal da Paula é un lugar da parroquia de San Pedro de Benquerencia no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental.
Corín Tellado
María del Socorro Tellado López, coñecida como Corín Tellado, nada en Viavélez, El Franco (Asturias) o 25 de abril de 1927 e finada en Xixón o 11 de abril de 2009, foi unha escritora española de novelas románticas. É a escritora española máis lida despois de Miguel de Cervantes e figura no Libro Guinness dos Récords de 1994 como a autora máis vendida en idioma español.
Sorbete
dereita|230px|thumb|Sorbete de [[framboesa.]]
Un sorbete é un xeado que contén en masa, como mínimo, un 15% de froitas e un 20% de extracto seco total Tómase coma sobremesa xeada que, ao contrario do xeado, non contén nata (ou crème fraîche), leite ou xema de ovo. Prepárase cun puré de froita ao que se lle engade auga e xarope de azucre. Son sabores comúns de sorbetes: limón, laranxa, mandarina, framboesa, amora, manga, viño, cava, licores ou café.
Etimoloxía
A palabra ten orixe no italiano "sorbetto", a partir do turco"şerbet", que á súa vez ten orixe no persiano "šarbat" ou " شربة" (bebida elaborada á base de auga e de zume ou xarope de froita azucrada).
Historia
Disque os sorbetes foron as primeiras sobremesas xeadas. Os xeados tal e como son coñecidos hoxe en día, preparados con leite ou nata, non fixeron a súa aparición até o século XVII despois de que se fose transmitindo a receita tradicional dende China deica Italia a través da ruta da seda. Os sorbetes na súa orixe estaban compostos de xeo, mel e zumes de froitas xeadas.
Aviónica
A aviónica, do inglés avionics, e este de aviation (aviación) e electronics (electrónica), son os sistemas electrónicos instalados nas aeronaves para o seu mando e control. O termo fai tamén referencia aos sistemas usados en satélites artificiais e naves espaciais, tanto os de comunicación e navegación coma os seus indicadores e elementos de manexo.
Cubo
250px|miniatura|dereita|Representación dun cubo. En xeometría, un cubo ou hexaedro regular é un obxecto sólido e tridimensional formado por seis caras cadradas, con tres que se xuntan en cada un dos vértices. O cubo forma parte dos cinco sólidos platónicos, é dual co octaedro e posúe simetría cúbica (ou simetría octaédrica). O hexaedro regular está formado por seis caras, oito vértices e doce arestas.
Coordenadas cartesianas
Para un cubo con centro na orixe de coordenadas, con arestas paralelas aos eixes e cunha lonxitude de 2, as coordenadas cartesianas dos vértices son mentres que o interior está formado por todos os puntos (x0, x1, x2) con −1 < xi < 1.
Fórmulas
Para un cubo de lonxitude a de aresta:
Dado que o volume dun cubo é a terceira potencia dos seus lados, a × a × a, a esta terceira potencia chámaselle tamén cubo, por analoxía co cadrado, que é a segunda potencia.
Rinoceronte laúdo
O rinoceronte laúdo (Coelodonta antiquitatis) era un membro da familia dos actuais rinocerontes, que vivía en rexións glaciais e posuía un avantaxado manto de pelo, atinxindo cerca de 3,5 m de longo, 1,8 m de altura e 3,5 toneladas de peso. Alimentábase de gramíneas e musgos, utilizando o seu corno cando fose necesario para cavar na neve para obtelas. Viviu xunto ao mamut, ao oso das cavernas e grandes felinos prehistóricos, cos que disputaba alimentos e defendía as súas crías, pois un rinoceronte-laúdo adulto non posuía moitos depredadores naturais. O seu parente máis próximo vivo é o rinoceronte de Sumatra.
Historia natural
miniatura|esquerda|Reconstrución do rinoceronte. Os cornos eran excepcionalmente longos, sobre todo o primeiro que podía alcanzar un metro de lonxitude, e aplanados, tan diferentes dos doutros rinocerontes que cando se descubriron os primeiros cornos illados e conxelados en Siberia no século XIX, foron clasificados inicialmente como gadoupas de aves xigantescas. Ademais de como defensa fronte aos carnívoros e arma na época de celo, servían para apartar a neve durante o inverno e acceder así á herba oculta baixo ela. Grazas a esta característica, os rinocerontes laúdos non tiñan que emigrar a outras rexións para conseguir alimento nos períodos invernais como si debían facer outros animais da súa contorna. Como tampouco se trasladaron a outros ambientes fóra da súa tundra-estepa glacial, estes animais non colonizaron áreas afastadas como Irlanda e América do Norte, cousa que si fixeron os mamuts e bisontes.
Os fósiles de rinocerontes laúdos son un claro indicador das condicións climáticas que caracterizaban a Europa e Rusia durante o Plistoceno, pois avanzaban ou retrocedían á par que os climas fríos e as estepas boreais, sendo substituídos nos períodos cálidos por outras especies de rinocerontes desprovistas de pelo, como o rinoceronte de Merck. A partir das estepas de Asia central onde se orixinaron fai pouco menos de medio millón de anos, os rinocerontes laúdos alcanzaron a súa máxima distribución durante o pico glacial de hai 30.000 anos, e minguaron posteriormente pouco a pouco ata súa extinción en Siberia occidental cara o 8.000 a. C. As causas da súa desaparición son debidas a razóns puramente climáticas, pois as ocasións en que esta especie era cazada polos neandertales ou os membros de nosa propia especie eran pouco frecuentes, debido probablemente á perigosidade deste animal.
Ernesto Lecuona
miniatura|150px|Ernesto Lecuona. Ernesto Lecuona Casado, nado en Guanabacoa o 6 de agosto de 1895 e finado o 29 de novembro de 1963, en Santa Cruz de Tenerife, foi un intérprete e compositor de música cubano. É considerado o músico cubano máis destacado, e a súa obra pianística compárase coa de Manuel de Falla ou a de Ravel. Canda Gonzalo Roig e Rodrigo Prats, forma o trío máis importante de compositores do teatro lírico cubano e en especial da zarzuela. A achega máis importante de Lecuona ao xénero teatral é a romanza cubana.
Entre as súas obras destacan as zarzuelas Canto Siboney, que está integrada na súa obra La tierra de Venus; Damisela Encantadora, incluída na zarzuela Lola Cruz; Diablos y Fantasías, El Amor del Guarachero, El Batey (1929), El Cafetal, El Calesero, El Maizal, La Flor del Sitio, Tierra de Venus (1927), María la O (1930) ou Rosa la China (1932). Tamén destacar as cancións Canto Carabalí, La Comparsa e Malagueña (1933), pertencente á suite Andalucía; as súas obras para danza, Danza de los Ñáñigos e Danza Lucumí ; a ópera El Sombrero de Yarey (de paradeiro descoñecido), a Rapsodia Negra para piano e orquestra, así como a Suite Española. Coas súas zarzuelas, deulle unha forma clasicamente definida á zarzuela cubana en canto a xénero e estilo se refire, e, polos seus logros dramáticos e musicais, fican próximas á ópera. En 1942, a súa composición "Siempre en mi corazón", foi candidata para o Oscar como canción; mais no seu lugar gañou "White Christmas".
Biografía
Fillo do xornalista español Ernesto Lecuona Ramos, que era orixinario das Illas Canarias, que se estableceu en Cuba, comezou a estudar piano baixo a tutela da súa irmá Ernestina. Foi un neno prodixio. Deu o seu primeiro recital aos 5 anos, e aos 13 realizou a súa primeira composición, a marcha titulada Cuba y América para banda de concerto.
Estudou no Peyrellade Conservatoire con Antonio Saavedra e Joaquín Nin. Graduouse no Conservatorio Nacional da Habana cunha medalla de ouro en interpretación cando tiña 16 anos. Fóra de Cuba comezou a súa carreira no Aeolian Hall (Nova York) e continuou os seus estudos en Francia con Maurice Ravel. Introduciu a orquestra latina nos Estados Unidos, os Lecuona Cuban Boys.
En 1960 trasladouse a Tampa. A difusión da súa obra musical correu a cargo de moitos músicos e directores de orquestra, como por exemplo o director Xavier Cugat, de orixe catalá. É preciso recoñecer que á difusión da súa obra lle dedicaron importantes esforzos o seu amigo e colaborador artístico Orlando Martínez, así como o tamén pianista e musicólogo cubano Odilio Urfé. Tamén destacar que a prensa e a crítica —tanto foránea como do patio— fóronlle sempre favorables a Lecuona.
Tres anos máis tarde morreu en Santa Cruz de Tenerife, Illas Canarias, durante unhas vacacións para coñecer a terra natal dos seus pais. Os seus restos descansan no cemiterio de Gate of Heaven, en Hawthorne, Nova York.
Pacto de irmãos (documental)
'Pacto de irmãos. Os primórdios da língua escrita' é un documental realizado por Rafael Janeiro sobre o Pacto dos irmãos Pais, o texto máis antigo escrito coñecido en galego-portugués e unha reflexión sobre a lingua e a súa orixe na escrita. Foi emitido en 2019 en Nós Televisión.
Traxectoria
Foi promovido pola Associaçom Galega da Língua coa colaboración das editoras Axóuxere, Através, da Deputación da Coruña, da Rede de Estudos Medievais Interdisciplinares, da Universidade de Santiago de Compostela e da cooperativa gráfica Sacauntos.
Gonzalo Javier Rodríguez
Gonzalo Javier Rodríguez, nado en Buenos Aires o 10 de abril de 1984, é un exfutbolista arxentino.
Traxectoria
Nado en Buenos Aires, comezou a súa carreira profesional no San Lorenzo da Primeira División arxentina no ano 2002.
La Teixonera
La Teixonera é un barrio do distrito de Horta-Guinardó de Barcelona, situado na parte alta da cidade. Delimita cos barrios de El Carmel, La Clota, La Vall d'Hebron e Sant Genís dels Agudells do distrito de Horta-Guinardó, así como cos de El Coll e Vallcarca i els Penitents do distrito de Gràcia.
Historia
O nome do barrio provén de Joaquim Taxonera i Cassà (Arenys de Mar, 1858 - Barcelona 1934), un fabricante de calzado, propietario das terras da antiga leira de Can Grau, que parcelou para a súa posterior urbanización, segundo un proxecto de 1902. O barrio formouse entre 1915 e 1930, sendo coñecido como Colònia Taxonera.
Ao longo do século XX La Teixonera, como El Carmel e outros barrios da zona, foi centro dunha intensa inmigración do resto do estado, padecendo unha certa carencia de servizos básicos que non foi emendada ata os anos 80-90.
O 5 de novembro de 2011 apareceu unha gran focha duns 20 m² por mor das continuas choivas en Barcelona, que obrigou aos bombeiros a desaloxar un edificio situado no número 4 da praza de Isop.
Illa Ínsua
miniatura|280px|Forte da Ínsua A Ínsua é unha insua portuguesa, que se atopa na desembocadura do río Miño, na fronteira norte entre Portugal e España, na praia de Moledo no condado de Caminha distrito de Viana do Castelo.
É unha illa de granito cunha área de aproximadamente 400 metros de norte a sur. Está situada máis precisamente no lado sur da desembocadura do río Miño, a 3´2 km (O.SO.) de Caminha e a 350 metros da costa. Periodicamente é posible pasar a pé á Ínsua desde a beira portuguesa.
Démades
Démades, nado en Atenas no -384 e finado en Pella no -320, foi un orador e político.
Illa Ínsua
A Ínsua estivo repetidamente unida a terra, datando de 1575 a primeira conexión documentada, repetida en 1582, 1629, 1708, 1895 e 1947.
Démades
Traxectoria
Político sen escrúpulos, foi famoso pola súa oratoria áspera e directa.
Illa Ínsua
Ocupando a maior parte, nela atópase o Forte da Ínsua, clasificado polo IPPAR como Monumento Nacional. Dentro da fortaleza, había varias fontes e existe un pozo de auga doce.
Démades
Traxectoria
Feito prisioneiro por Filipo en Queronea (-338), negociou a paz en Atenas, onde foi un dos xefes do partido macedonio.
Tras a morte de Alexandre conseguiu que o pobo votase a condena a morte de Demóstenes e outros oradores, pero, acusado de traizón polos macedonios, foi condenado á morte xunto co seu fillo.
Partido Progresista
O Partido Progresista foi unha formación política española do século XIX. Xurdiu en 1834 como oposición liberal extremista ao réxime da rexente María Cristina de Borbón e foi separándose pouco a pouco tras o inicio da Restauración en España en 1874.
Esta división entre exaltados -veinteañistas ou progresistas- e moderados -doceañistas, moderados ou conservadores- vai caracterizar o panorama ideolóxico do século XIX e XX en España. Os progresistas van a ser partidarios da Milicia Nacional, o xurado popular, a soberanía nacional, a ampliación do sufraxio censitario e o laicismo. Pola súa parte, os moderados opóñense a iso e son partidarios da soberanía compartida, as boas relacións coa Igrexa católica.
Na defensa da monarquía de Isabel II representaban o apoio e o sostén do reinado na medida que serviron á coroa fronte ao pretendente Carlos María Isidro de Borbón e en apoio da filla de Fernando VII. A súa situación viuse sempre comprometida entre a contención do carlismo e un apoio a raíña que non ofreceu froitos pola resistencia da mesma e, sobre todo, da súa nai, aos cambios que ofrecía o liberalismo.
Logo do asasinato do que fora o seu líder Prim, e coa monarquía de Amadeu I de España xa establecida, o Partido Progresista escindiuse en dúas ramas, que darían lugar aos dous partidos dominantes do período. A rama dereita, co liderado de Sagasta, uniuse a membros da Unión Liberal para formar o Partido Constitucional. A rama esquerda, seguindo a Ruiz Zorrilla, uniuse ao sector monárquico do Partido Democrático (denominado os cimbrios, con Cristino Martos) para formar o Partido Radical.
Mercedes Viso Troncoso
Mercedes Viso Troncoso, coñecida como Mechitas de Vigo, finada en Vigo en outubro de 1956, foi unha escritora galega.
Traxectoria
Publicou algúns poemas en galego en Vida Gallega e El Compostelano. En 1938 apareceu o seu libro Rayos de Sol, con poemas patrióticos en galego e castelán, asinado co pseudónimo Mechitas de Vigo.
Vida persoal
Casou co seu curmán Máximo Pérez Troncoso en 1912, que finou en 1919.
Variante da Pobra de San Xiao
A variante da Pobra de San Xiao é unha variante ferroviaria de 7 km de lonxitude situada na liña León - A Coruña, no treito entre Lugo e Sarria, que substitúe o antigo trazado que pasaba polo casco urbano da Pobra de San Xiao, no concello lugués de Láncara. Foi inaugurada en 2018.
Historia
O 30 de novembro de 2006 o Ministerio de Fomento anunciou a adxudicación das obras da variante da Pobra de San Xiao á UTE Ferrovial Agromán y Obras Subterráneas, por un total de 90.436.727 euros.
Entrou en servizo o 23 de abril de 2018.
Trazado
A infraestrutura ten unha lonxitude de 7.206 metros de lonxitude pasando polos concellos do Corgo, O Páramo, Láncara e Sarria, que substitúe aos 8.417 metros do anterior trazado. A variante permitiu suprimir un total de 14 pasos a nivel do anterior trazado.
A plataforma está construída para vía dobre pero actualmente está executada unha única vía, a esquerda. Ademais está sen electrificar, para dar continuidade ao resto da liña. Está previsto que no futuro funcione con vía dobre electrificada para levar os servizos de alta velocidade a Lugo.
Dendrogale
Dendrogale é un xénero de mamíferos placentarios da orde dos escandentios e familia dos tupaíidos.
Variante da Pobra de San Xiao
Trazado
No trazado hai dous túneles : As Cortes, de 520 metros de lonxitude, e Torrente, de 1.387 metros, executado en vía en placa e con saída de emerxencia. Tamén ten catro viadutos : dous de vigas prefabricadas, de 329,5 e 145,5 metros, e dous de taboleiro de formigón, de 639 e 590 metros. Hai catro pasos inferiores e un paso superior sobre a estrada LU-546.
Ten unha velocidade máxima comercial de 160 km/h, superando os 80–95 km/h do antigo trazado e permitindo unha mellora nos tempos de viaxe.
Dendrogale
Descrición
O xénero foi descrito en 1848 polo naturalista inglés John Edward Gray, en ''Proc. Zool. Soc. Lond.'', 1848: 23.
Etimoloxía
O nome científico Dendrogale está formado polo elemento do latín científico dendro-, tirado do grego antigo δένδρον déndron, 'árbore', e a palabra grega γαλῆ galẽ, 'donicela'. Literalmente, 'donicela das árbores'.
Clasificación
Na actualidade recoñécense no xénero as especies e subespecies seguintes:
Mopsolodes
Mopsolodes é un xénero de arañas da familia Salticidae descrito por vez primeira por Marek Żabka en 1991 e que abrangue unha soa especie Mopsolodes australensis
The Theory of Everything (filme de 2014)
The Theory of Everything é un filme británico dramático, biográfico e romántico dirixido por James Marsh e adaptado por Anthony McCarten a partir das memorias Travelling to Infinity: My Life with Stephen de Jane Wilde Hawking, que conta a relación co seu exmarido, o físico teórico Stephen Hawking, a súa diagnose de esclerose lateral amiotrófica, e os seus éxitos na física.
Está protagonizado por Eddie Redmayne e Felicity Jones xunto con Charlie Cox, Emily Watson, Simon McBurney, Christian McKay, Harry Lloyd e David Thewlis nos papeis secundarios. O filme tivo a súa estrea internacional no Festival Internacional de Cinema de Toronto o 7 de setembro de 2014.
Praia de Area Longa, Porto do Son
A praia de Area Longa, tamén coñecida como praia de Baroña, é unha praia galega, situada na parroquia de Baroña, en Porto do Son, ao pé do castro de Baroña.
Trátase dunha praia fecuentada por nudistas, así como por surfistas (debido ás súas ondas).
Características
miniatura|esquerda|Visitantes na praia de Area Longa, ou de Baroña.
A súa extensión é de 350 m, e ten 35 m de anchura. O seu nivel de ocupación en verán é medio-alto. É unha praia illada sen paseo marítimo, e está principalmente composta por rochas e area branca e dourada.
É unha praia de ámbito virxe, con forma de enseada. Á súa dereita atópase o coñecido castro de Baroña, ao que é recomendable facer unha visita.
O estado habitual do mar é de ondadas de moderadas a fortes. A praia está sometida a un forte vento. Hai sinalizacións de perigo claramente visíbeis. Límpase diariamente.
A principio da década de 1980 saltou aos medios de comunicación por ser unha praia escollida polos nudistas, o que en principio trouxo certa polémica.
É unha praia apta para practicar o submarinismo. Ademais é unha das praias onde máis se practica o surf pola constante ondada do que goza.
Está incluída na Rede Natura 2000.
A praia conta con servizo de autobús interurbano. Non dispón de aparcadoiro. O acceso a pé, desde a estrada AC-550, é fácil, e para acceder a ela hai que baixar unha acusada pendente (sinalizada).
O hospital máis próximo é o Hospital da Barbanza, que se encontra a 9 km, no lugar de Salmón, na parroquia de Oleiros, no veciño concello de Ribeira.
Emerina
A emerina é unha proteína que nos humanos está codificada no xene EMD do cromosoma X, tamén coñecido por xene STA. A emerina, xunto con LEMD3, é unha proteína integral de membrana que contén un dominio LEM situada na membrana interna da envoltura nuclear das células de vertebrados. A emerina exprésase abundantamente nos músculos cardíaco e no esquelético. No músculo cardíaco, a emerina localízase nas unións adherentes con discos intercalares, onde parece que funciona na mecanotransdución da tensión celular e na sinalización por beta-catenina. As mutacións na emerina causan unha doenza recesiva ligada ao X chamada distrofia muscular de Emery–Dreifuss, anormalidades na condución cardíaca e cardiomiopatía dilatada.
Recibe o seu nome en honra de Alan Emery.
Estrutura
A emerina é unha proteína de 29,0 kDa (34 kDa de peso molecular observado) composta por 254 aminoácidos. É unha proteína rica en serina cunha rexión hidrofóbica N-terminal de 20 aminoácidos que está flanqueada por residuos cargados; a rexión hidrofóbica pode ser importante para ancorar a proteína á membrana, coas colas terminais cargadas na parte citosólica. Nos músculos cardíaco, esquelético e liso, a emerina localízase na membrana nuclear interna; a expresión da emerina é maior nos músculos cardíaco e esquelético. No músculo cardíaco especificamente, a emerina tamén se encontra nas unións adherentes dentro dos discos intercalares.
Función
A emerina é unha proteína da membrana nuclear rica en serina e membro do familia das proteínas asociadas á lámina nuclear. É unha mediadora na ancoraxe na membrana do citoesqueleto. A distrofia muscular de Emery–Dreifuss é unha miopatía dexenerativa cuxa herdanza está ligada ao cromosoma X, resultante dunha muttación no xene EMD (tamén coñecido clinicamente como STA). A emerina parece estar implicada na mecanotransdución, xa que os fibroblastos de ratos deficientes en emerina non poden transducir respostas normais de expresión de xenes mecanosensibles a estímulos de tensión. No músculo cardíaco, a emerina tamén se encontra formando un complexo coa beta-catenina nas unións adherentes dos discos intercalares, e os cardiomiocitos de corazóns que carecen de emerina mostran unha redistribución da beta-catenina e unha arquitectura alteradada dos discos intercalares e alteración da forma do miocito. Esta interacción parece estar regulada pola glicóxeno sintase quinase 3 beta.
Importancia clínica
As mutacións na emerina causan a distrofia muscular de Emery–Dreifuss ligada ao X, que se caracteriza por contracturas no tendón de Aquiles, cóbados e músculos post-cervicais; debilidade muscular proximal nas extremidades superiores e distal nas extremidades inferiores; xunto con defectos de condución cardíaca que van de bradicardia sinusal, a prolongación PR ata un completo bloqueo da condución cardíaca. Nestes pacientes, a inmunotinguidura da emerina desaparece en varios tecidos, incluíndo o músculo, fibroblastos da pel, e leucocitos, aínda que os protocolos de diagnóstico fanse por análise mutacional en vez de por tinguidura de proteínas. En case todos os casos, as mutacións teñen como resultado unha completa desaparición, ou niveis indetectables, da proteína emerina. Aproximadamente o 20% dos casos teñen nos cromosomas X unha inversión dentro da rexión Xq28.
Ademais, investigacións recentes atoparon que a ausencia de emerina funcional pode diminuíur a infectividade do VIH-1. Así, especúlase que pacientes de distrofia muscular de Emery–Dreifuss poden ter inmunidade ao VIH-1 ou mostrar un padrón irregular de infección polo VIH-1.
Interaccións
A emerina interacciona con:
Walter Elliot
Sir Walter Elliot, nado o 16 de xaneiro de 1803 en Edimburgo, e finado o 1 de marzo de 1887 en Wolfelee, condado de Roxburghshire (Escocia), foi un funcionario colonial británico na India, que traballou principalmente en Madrás.
Tamén foi un eminente orientalista, lingüista, naturalista, etnólogo e numismático.
Primeiros anos
Elliot naceu en 1803 en Edimburgo e fixo os seus primeiros estudos cun titor privado e, máis tarde, foi a unha escola cerca de Doncaster. Despois entrou na universidade de Haileybury, cunha recomendación da súa tía, a viúva de John Elphinstone, XII Lord Elphinstone. Graduouse con "gran distinción" e entrou a traballar como funcionario civil na Compañía Británica das Indias Orientais, chegando a Madrás o 14 de xuño de 1820.
Investigacións na India
miniatura|220px|[[Anathana ellioti, dedicada a Elliot por George Robert Waterhouse. (O nome do xénero deriva do támil).]] Mentres estivo na India, Elliot redactou un diario con notas sobre unha ampla gama de temas. Tamén escribiu para as revistas das sociedades académicas. En 1859 publicou Flora Andhrica or plants of the Northern Circars, no que incluíu os nomes das plantas en inglés e telugú. En 1840 escribiu sobre 'cromlechs and cairns' nos outeiros de Nilgiri. En 1845 escavou e recolleu os "Mármores de Amaravati", que naquel tempo se chamaron os "mármores de Elliot" e se exhibían en Madrás. Estes mármores foron finalmente trasladados ao Museo Británico.
Elliot estudou antigas inscricións, crenzas e culturas. Foi un gran numismático e coleccionista de moedas; a súa principal obra sobre as moedas da India meridional publicouse en 1885, cando xa non podía ver, e tiña que tocar as moedas para describilas.
Walter Elliot tivo un grande interese pola zooloxía da India, e pasou moito tempo estudándoa ao aire libre nos seus primeiros anos naquel país. Mantivo correspondencia con Charles Darwin e á súa solicitude envioulle peles de diversas aves domésticas da India e Birmania en 1856. Tamén colaborou con naturalistas na India como Thomas C. Jerdon.
Recolectou espécimes de moluscos, baleas e golfiños varados nas praias e unha ampla gama doutras especies que foron examinadas por expertos en Inglaterra, como Richard Owen.
Catalogou os mamíferos do sur da India en Madras Journal of Literature and Science e describiu varias especies novas de mamíferos pequemos incluíndo a rata Golunda ellioti e a tupaia de Elliot ou esquío bambú, Anathana ellioti que despois lle foron dedicadas.
A casa de Elliot en Randals Road, Vepery, Madrás, foi un punto focal para os estudosos da rexión. Animou a moitos outros investigadores orientais, incluíndo a Ferdinand Kittel e Robert Caldwell.
Últimos días: de volta en Escocia
Elliot volveu a Escocia en 1860, establecéndos en Wolfelee, condado de Roxburghshire. Alí continuou as súas investigacións. En 1866 foi nomeado Cabaleiro da orde da Estrela da India. En 1874 mandou un obituario de Thomas C. Jerdon á revista Nature, pero non foi publicado 'por falta de espazo'. Apareceu finalmente nunha revista do seu condado. En 1878 foi elixido membro da Royal Society. E en 1879 foi distinguido como Legum Doctor (LL. D., Doutor en Leis) da Universidade de Edimburgo. No seu condado, continuou servindo como tenente de comisionado e maxistrado.
O seu fogar escocés converteuse nun auténtico museo. Elliot permaneceu activo até o día da súa morte. O 1 de marzo de 1887 ditou e asinou unha carta para George Pope, expresando o seu entusiasmo por unha nova edición da tradución de Pope do támil Tirukkuṛaḷ. Faleceu nesa mesma noite.
Obras
Elliot foi autor de:
Arquitectura románica
O mosteiro de Cluny coa elección do abade polos propios monxes como reacción ó poder dos señores feudais no seo das abadías, converteuse no centro espiritual da Europa Occidental e como organizador de cruzadas estableceu o contacto entre os diferentes pobos e como consecuencia un tipo de arquitectura común, renovando os conceptos da herdanza clásica romana, incluíndo tamén a tradición prerrománica e a oriental a través de Bizancio e o mundo árabe. O material de construción utilizado foi o perpiaño e como novidade as igrexas e mosteiros divídense en varios tramos, a cuberta componse na maioría dos casos por unha bóveda de canón que se divide en varios tramos independentes o que posibilita o abaratamento da construción ao permitir a utilización dunha mesma cimbra varias veces, a técnica requiría o reforzo da bóveda con arcos de perpiaño, o que obrigaba a levantar piares compostos como sistemas de apoio para transmitiren os empurramentos ás naves laterais que se absorben grazas a grosos muros de peche reforzados mediante contrafortes. Outros elementos arquitectónicos utilizados foron o arco de medio punto, a bóveda de aresta, a bóveda de cuarto de esfera.
4 luni, 3 săptămâni și 2 zile
4 luni, 3 săptămâni și 2 zile é un filme romanés de 2007 escrito e dirixido por Cristian Mungiu. Está protagonizado por Anamaria Marinca, Laura Vasiliu e Vlad Ivanov. Está ambientado na Romanía comunista nos derradeiros anos da era de Nicolae Ceaușescu. Conta a historia de dúas estudantes universitarias, compañeiras de cuarto que tratan de facer un aborto. Inspirada no contexto histórico e social, amosa a lealdade de dúas amigas e as súas dificultades para conseguilo.
Mungiu e o fotógrafo Oleg Mutu rodárona en Bucarest e noutras localizacións en 2006. Despois da súa estrea mundial en Cannes, 4 luni, 3 săptămâni și 2 zile estreouse en Romanía o 1 de xuño de 2007, no Festival Internacional de Cinema de Transilvania. Foi aclamada pola crítica, e salientouse o seu minimalismo e a súa intensa temática.
Gañou tres premios no Festival de Cannes 2007, incluíndo a Palma de Ouro. Tamén conseguiu outros premios, como o de mellor filme no Premios do Cinema Europeo e nos Premios Gopo romaneses. 4 luni, 3 săptămâni și 2 zile converteuse en obxecto de controversia sobre a censura, o debate sobre o aborto e a súa exclusión na 80ª edición dos Oscar, mais está considerado un dos mellores filmes da década de 2000.
Fontela, San Pedro de Benquerencia, Barreiros
Fontela é un lugar da parroquia de San Pedro de Benquerencia no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental.
Munín, Espiñeira, O Irixo
Munín é un lugar da parroquia de Espiñeira no concello ourensán do Irixo na comarca do Carballiño. Tiña 6 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 2 eran homes e 4 mulleres.
Lis Teutor
Guadalupe de la Caridad Teuntor Domínguez, nada na Habana (Cuba) en 1972, máis coñecida como Lis, é unha actriz e soprano cubana residente na Coruña.
Traxectoria
Traballou como cantante en varias orquestras galegas, e participou no reality show de Telecinco Popstars. Participou en series da Televisión de Galicia como Libro de familia, Os Atlánticos ou Criaturas.
Corvillón, Sello, Lalín
Corvillón é un lugar da parroquia de Sello, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2013 estaba deshabitado, ao igual que no ano 2000.
Historia
Xunto con Erbo de Abaixo e Regufe pertenceu a antiga parroquia de Erbo.
IBoy
iBoy é un filme británico de ciencia ficción producido por Netflix que foi estreado no 2017. Está protagonizando Bill Milner e Maisie Williams, e está baseado no libro homónimo de Kevin Brooks.
Belén Toimil
Compite no Playas de Castellón e é a actual posuidora do récord de España de lanzamento de peso (18,80 m). Foi 6 veces campioa de España e 21 veces campioa de Galicia, e participou nos Xogos Olímpicos de 2020.
Traxectoria
Foi campioa de Galicia e de España en categorías inferiores en numerosas ocasións, tanto en lanzamento de peso como en disco, destacando nesa época os seus 21 títulos de campioa de España. Ademais comezou a competir dende moi nova na categoría absoluta, e en 2012, con 18 anos, logrou subir por primeira vez ao podio do Campionato de España absoluto, logrando a medalla de bronce tanto en peso como en disco.
En 2017 participou no Campionato do Mundo de Atletismo, onde quedou eliminada na rolda de clasificación. En setembro de 2020, despois de ter sumado nos anos anteriores ata 16 medallas nos Campionatos de España, a maioría delas de prata, proclamouse por primeira vez campioa, tras lanzar o peso a 16.20 m no campionato ao aire libre disputado en Moratalaz.
En febreiro de 2021 proclamouse campioa de España en pista cuberta cun lanzamento de 17,81, destronando despois de 11 anos a Úrsula Ruiz. Dúas semanas despois, no Campionato de Europa de Atletismo en pista cuberta na cidade polaca de Toruń, lanzou o peso a 18,64 metros, batendo por 70 centímetros o récord de España que levaba un cuarto de século en poder de Martina de la Puente. Fíxoo na fase de clasificación, mentres que na final quedou sétima cun lanzamento de 18,01 m.
London General Omnibus Company
O London General Omnibus Company (LGOC) foi o principal operador de autobuses da cidade de Londres, Inglaterra, entre 1855 e 1933. Foi tamén por un curto período entre 1909 e 1912, un fabricante de autobuses para transporte de pasaxeiros urbanos.
Belén Toimil
Traxectoria
O 26 de xuño de 2021, en Xetafe, gañou o seu terceiro título nacional e o segundo ao aire libre. Tres días despois superou o récord de España de lanzamento de peso ao aire libre, establecéndoo en 18,80 metros, nun mitin celebrado en Castelló de la Plana.
En xullo disputou os seus primeiros Xogos Olímpicos en Toquio, onde iniciou a súa participación buscando a clasificación para a final. Os seus dous primeiros lanzamentos foron nulos, polo que no terceiro realizou un lanzamento máis conservador, pero este quedou curto, ficando a atleta fóra da final por só 5 centímetros. En febreiro de 2022 participou cunha lesión nun xeonllo, no Campionato de España en pista cuberta en Ourense. Realizou só medio xiro no círculo de lanzamento, suficiente para conseguir o ouro, con 16,89 metros. En xuño fíxose co seu terceiro campionato de España ao aire libre consecutivo, cun lanzamento de 17,80 m, superando en case dous metros á segunda clasificada, Mónica Borraz.
En xullo de 2022 disputou o seu segundo Campionato do Mundo, na cidade estadounidense de Eugene. Cun mellor lanzamento de 17,48 non conseguiu o pase á final. En febreiro de 2023 gañou o seu terceiro ouro nacional en pista cuberta, cunha marca 17,37 metros.
Liña Verde (Chipre)
miniatura|200px|Liña Verde de Nicosia, Chipre. miniatura|200px|Rúa de Nicosia cortada pola Liña Verde. A Liña Verde é a liña de demarcación que divide Nicosia, a capital de Chipre, en dúas partes, unha setentrional baixo o poder da autodenominada República Turca do Norte de Chipre, e a parte meridional baixo o control gobernamental recoñecido internacionalmente da República de Chipre. O paso a través da mesma faise, exclusivamente, por "Ledra Palace Check Point", lugar controlado polas forzas de seguridade de ámbolos sectores da illa e de UNFICYP.
En 1960, Chipre transformouse nun país independente e bi-comunal, cunha poboación maioritaria de orixe grego e unha gran minoría de turcos. En decembro de 1963, a cidade foi o centro de violentos enfrontamentos intercomunais, resultando nunha división de facto da mesma. O Secretario Británico para as Relacións da Commonwealth, Dunkan Sands, viaxou a Chipre coa intención de restaurar a calma. Fixéronse unha serie de encontros cos delegados turco-chipriotas e greco-chipriotas baixo a dirección de Sands. Durante os mesmos, o xeneral Young, quen estaba a cargo das tropas británicas chegadas para supervisar o cesamento do fogo, marcou unha liña verde o 30 de decembro de 1963 sobre o mapa de confrontación en Nicosia. A liña fortaleceuse coa invasión da illa por parte de Turquía en xullo de 1974. Chegou a converterse de facto en fronteira cando en 1983 a parte turco-chipriota autoproclámase como República Turca do Norte de Chipre, país unicamente recoñecido por Turquía.
As Grandas, San Pedro de Benquerencia, Barreiros
As Grandas é un lugar da parroquia de San Pedro de Benquerencia no concello lugués de Barreiros na comarca da Mariña Oriental.
Liña Verde (Chipre)
A partir dese momento a liña mantén o nome de Green Line, separando ás dúas comunidades mediante unha combinación de barricadas, bolsas de area, arames de pugas e postos de garda. O seu ancho é variado (sendo, en media, o correspondente a unha rúa) e o seu patrullamento interno é realizado polas tropas de UNFICYP das Nacións Unidas.
Esta liña tamén se denomina nalgún caso como Liña Atila, nome en clave dado polas forzas turcas durante a intervención militar da illa na chamada Operación Atila. Na madrugada do 8 ao 9 de marzo de 2007, o goberno greco-chipriota comezou a derrubar parte da Liña Verde nun "sinal de boa vontade", segundo afirmou o voceiro gobernamental Christodoulos Pashardes, o que foi ben recibido polo líder turco-chirpiota Mehmet Ali Talat, aínda que se advertiu que a medida, con ser positiva, non é nin definitiva nin constitúe o final do conflito de ambas as comunidades. En xaneiro, o goberno turco-chipriota tamén realizara xestos de achegamento ao destruír unha ponte peonil que, a dicir da outra parte, violaba a Liña Verde.
Bienio Progresista
Bienio Progresista é o nome co que se coñece o breve período da Historia de España transcorrido entre xullo de 1854 e xullo de 1856, durante o cal o Partido Progresista pretendeu reformar o sistema político do reinado de Isabel II, dominado polo Partido Moderado dende 1844, afondando nas características propias do réxime liberal, tras o fracaso dos gobernos moderados da década anterior.
Historia
Esta situación provocou protestas e movementos subversivos en resposta a estas inxustizas. Estes movementos eran liderados polos propios liberais que non estaban de acordo coa forma de actuar do goberno; a maioría destes grupos liberais eran progresistas, pero tamén había grupos de moderados descontentos pola situación política, como é o caso do moderado xeneral Leopoldo O'Donnell.
Primeiras protestas
En febreiro de 1854 producíronse as primeiras protestas na rúa en Zaragoza, que até xullo estendérense por toda España. O 28 de xuño de 1854, o xeneral Leopoldo O'Donnell, que se ocultara en Madrid durante as persecucións contra liberais e diferentes sectores moderados de toda España, uniuse a diversas forzas e enfrontouse as tropas leais ao goberno en Vicálvaro esixindo un goberno novo e que se acabase coa corrupción. Respectan á Raíña pero denuncian o mal goberno. Este pronunciamento militar recibe o nome de "La Vicalvarada", sen que resultara un vencedor claro. Ao largo de xuño e xullo uníronse ao alzamento outras tropas en Barcelona. O 17 de xullo, en Madrid, pero tamén en Alzira, Cuenca, Logroño, Valencia e Zaragoza, civís e militares saíron á rúa nunha sucesión de actos violentos, poñendo en perigo a vida da mesma nai da Raíña, que debeu de buscar refuxio.
Manifesto
Ante esta situación o xeneral O'Donell e as súas tropas retiráronse cara ao sur, onde conectaron co xeneral progresista Serrano e xuntos lanzaron o 7 de xullo de 1854 o Manifesto de Manzanares, ao país para mobilizar a poboación civil: miniatura|Retrato de Leopoldo O'Donnell
Este manifesto difundiuse entre a poboación invitando ao pobo a levantarse en apoio destas ideas. A reacción popular foi inmediata, pois proliferaron as axitacións e revoltas populares por todo o país apoiando o Manifesto, de modo que se converteu nunha revolución á que se uniron os obreiros cataláns.
Á vista dos acontecementos Isabel II tivo que atender e conceder o que o manifesto lle esixía. Comezaba o Bienio Progresista. Este novo período estaba cheo de ilusión e esperanza para grandes sectores do pobo. O novo goberno, liderado por Espartero aplicouse a poñer en práctica o prometido conforme ao Manifesto do Manzanares.
Textos constitucionais
Os concellos xa estaban descentralizados polo que os cargos municipais elixidos polo pobo, exercían presión sobre o goberno. Por outra parte os elementos moderados nas Cortes acusaban constantemente ao goberno, atacándoo a través dos medios de comunicación.
O goberno, en medio de toda esta inestabilidade política, levou a cabo unha reforma económica importante. Por unha parte a desamortización civil de Madoz, pola cal se poñían a venda, despois de ser expropiados, os bens dos municipios, ordes militares, hospitais, hospicios e casas de misericordia, co obxecto de obter beneficios para o Estado. As consecuencias negativas non só as sufriron os axentes destas institucións senón que tamén as sufriron os aldeáns de baixas rendas, xa que empregaban as terras comunais dos municipios para subsistir e ao quedar estas terras en propiedade privada non as poderían empregar.
Por outra parte levouse a cabo a Lei de Ferrocarrís, pola que se daban grandes beneficios e privilexios a quen investiran na construción do ferrocarril, posto que o medio de transporte era imprescindible ao proceso de industrialización que se estaba desenvolvendo en España. Con esta lei os investidores estranxeiros, especialmente Francia e Reino Unido, empregaron capitais na construción de vías férreas realzando ademais a actividade dos bancos. Finalmente reguláronse as leis liberalizadoras das Sociedades Anónimas e dos bancos que permitiran a expansión do sistema financeiro para o desenvolvemento industrial.
Porral, Santiso, Lalín
Porral é un lugar da parroquia de Santiso, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres), os mesmos habitantes que no ano 2000.
La Vall d'Hebron
250px|miniatura|[[Els mistos, escultura de Claes Oldenburg instalada no barrio desde os Xogos Olímpicos de 1992.]] La Vall d'Hebron é un barrio do distrito de Horta-Guinardó, na cidade de Barcelona. Atópase na esquina da Ronda de Dalt e o Paseo Vall d'Hebron e nel pódese atopar o Parque da Vall d'Hebron.
Desenvolveuse a partir do Plan Comarcal de 1953, coa construción de polígonos de bloques de vivendas. Cos Xogos Olímpicos de Barcelona de 1992 reordenouse a zona e ampliouse o ámbito do polígono, destinándose algúns equipamentos deportivos.
No norte do barrio, cruzando a Ronda de Dalt, atópase o barrio de Montbau, onde está o Hospital Universitario Vall d'Hebron, un dos máis importantes de Cataluña.
La Razón (A Coruña)
Historia e características
Apareceu o 1 de outubro de 1872. Periódico Progresista Democrático. Aínda se publicaba en xuño de 1873.
Solar Maximum Mission
Solar Maximum Mission, coñecido tamén polo seu acrónimo SMM, foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 14 de febreiro de 1980 mediante un foguete Delta 3910 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral, en Florida.
Características
A misión de SMM foi estudar de maneira coordinada a actividade solar durante un período de máximo solar de maneira conxunta con outras naves e observatorios, como ISEE 3. SMM adicouse a observar en lonxitudes de onda curtas e en especial as erupcións solares.
O satélite estaba construído de forma modular usando o bus MMS, pensado para ser reparado no espazo. Tiña unhas dimensións de 4 m de longo e 2,3 m de diámetro. A parte superior contiña os instrumentos científicos e os sensores de apuntado, mentres que o módulo inferior contiña os sistemas de control de actitude, enerxía, comunicación e comandos. Entre os dous módulos atopábase o adaptador de transición, ao que ían acoplados dous paneis solares que proporcionaban entre 1500 e 3000 W de potencia.
Dada a importancia da observación coordinada con outros satélites, o segmento de terra deseñouse para facilitar a coordinación da avaliación dos datos, a planificación, as observacións e o envío de comandos á nave e para manexar a resposta ás erupcións solars en tempo real.
SMM tiña os seguintes instrumentos a bordo: